Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 666/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 6, art. 70 par. 8, art. 306b, art. 306e par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 190 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10, art. 100
journal: Dz.U. 2017 poz 1007
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1007).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

J. K. (dalej jako: "podatnik", "wnioskodawca" lub "skarżący") wnioskiem z dnia 8 lutego 2017 r. wystąpił do Prezydenta Miasta K. o udzielenie zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej obciążającej nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą o nr KW [...]

W argumentacji wniosku podatnik wskazał, że zabezpieczone hipoteką przymusową zobowiązanie podatkowe uległo wygaśnięciu na skutek jego przedawnienia. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., o sygn. SK 40/12, w którym orzeczono o niekonstytucyjności art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - w skrócie: "O.p."), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r.

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że hipoteką przymusową dokonał zabezpieczenia zaległości podatkowych wnioskodawcy w podatku od nieruchomości za okres od I do IV raty 2005 r. z terminem płatności na dzień 26 marca 2007 r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Odnosząc się do powołanego we wniosku wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ I instancji stwierdził, że wyrok ten objął zobowiązania podatkowe powstałe w latach 1998 - 2002, które zostały zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej i w związku z tym nie są objęte działaniem art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., bez względu na czas dokonania zabezpieczenia, tj. przed czy po 1 stycznia 2003 r. Zaznaczono przy tym, że kwestie zobowiązań podatkowych powstałych od 1 stycznia 2003 r. reguluje art. 70 § 8 O.p., który nie był przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto organ zwrócił uwagę, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II CSK 517/14, opowiedział się za brakiem możliwości stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu przez inne organy niż Trybunał Konstytucyjny. Z powyższego organ wywiódł, że Sąd Najwyższy przyjął podejście formalne, a to oznacza, że przepis art. 70 § 8 O.p. ma moc obowiązującą, gdyż jego niekonstytucyjność została stwierdzona tylko pośrednio. Podkreślono przy tym, że wniosek o zbadanie zgodności art. 70 § 8 O.p. z art. 64 ust. 2 oraz art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji RP oczekuje na rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. K 10/16).

W konkluzji organ I instancji stwierdził, że brak jest przesłanek wskazujących na przedawnienie zaległości podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez Trybunał Konstytucyjny, a tym samym wydania wnioskowanego zaświadczenia.

W zażaleniu z dnia [...] r. podatnik wniósł o zamianę powyższego postanowienia, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ponownie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., o sygn. SK 40/12.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. o sygn. SK 40/12, wynika, że art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny podniósł, że choć zakwestionowany przepis art. 70 § 6 O.p. od 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 O.p. Ten przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania, lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w wyroku o sygn. SK 40/12. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ww. okoliczność uzasadnia konieczność podjęcia przez ustawodawcę pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 O.p.

SKO zaznaczyło, że ustawodawca nie podjął żadnych działań legislacyjnych mających na celu weryfikację art. 70 § 8 O.p., a zatem przepis ten obowiązuje, a organy administracji mają obowiązek go respektować. Ponadto SKO uznało, że jako organ nie ma kompetencji w zakresie odmowy zastosowania przepisu prawnego, który - w jego ocenie - jest przepisem niekonstytucyjnym. Takie uprawnienie przysługuje sądowi administracyjnemu, który rozpatrywać będzie ewentualną skargę administracyjną na orzeczenie wydane w niniejszej sprawie.

W skardze z dnia [...] r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia SKO w K. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 70 § 8 O.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które w konsekwencji doprowadziło do zastosowania przez organy obu instancji uchylonego przepisu prawa, czego skutkiem było wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. odmawiające wydania zaświadczenia, o które wnioskował skarżący, pomimo tego, że ww. przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego został uznany za niekonstytucyjny,

2) art. 2, art. 7, art. 8 oraz art. 64 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.

W argumentacji skargi skarżący podniósł, że twierdzenia organów obu instancji, że przedmiotowe zaległości nie uległy przedawnieniu, gdyż zabezpieczono je hipoteką, oparte wyłącznie na literalnej - niezgodnej z Konstytucją - wykładni art. 70 § 8 O.p., stanowią oczywiste naruszenie prawa materialnego. Powołując się na stanowisko judykatury i doktryny autor skargi zaznaczył, że w sprawie mamy do czynienia z tzw. oczywistą niekonstytucyjnością, albowiem ustawodawca wprowadził regulację prawną identyczną jak norma objęta już wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W przekonaniu skarżącego, skoro Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności normy prawnej zawartej w art. 70 § 6 O.p., po czym treść tej normy została powtórzona przez ustawodawcę w art. 70 § 8 O.p., to ten drugi przepis jest oczywiście niekonstytucyjny. Ponadto skarżący zaakcentował, że stosowanie wykładni prokonstytucyjnej obowiązuje nie tylko sądy, ale także organy administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę SKO w K., podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym akcie, i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu podatkowego odmawiającego wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści, tj. udzielenia zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej obciążającej nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą o nr KW [...]

Spór między stronami koncentruje się wokół możliwości zastosowania w sprawie przepisu art. 70 § 8 O.p., w którego treści zawarta jest norma prawna tożsama co do skutków prawnych z normą wynikającą z przepisu art. 70 § 6 O.p., obowiązującego w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., a uznanego przez Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 8 października 2013 r. ( SK 40/12), za niezgodny z Konstytucją RP. Zdaniem skarżącego, konsekwencją odmowy zastosowania w sprawie art. 70 § 8 O.p. jest stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką, co uzasadnia jego wniosek o wyrażenie przez organ zgody na wykreślenie hipoteki w księdze wieczystej.

W myśl art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez skarżącego wyroku z dnia 8 października 2013 r., o sygn. SK 40/12, w pkt 2 sentencji orzekł, że art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Aktualnie odpowiednikiem tego przepisu jest właśnie art. 70 § 8 O.p. W judykaturze ukształtował się pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że brzmienie obu wskazanych przepisów oraz zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego konstatacje, uzasadniają wniosek, że także - obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. - art. 70 § 8 O.p. nie spełnia standardów konstytucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1834/15, wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I FSK 949/14, wyrok NSA z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 316/14, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 1764/14, wszystkie wyroki powołane w niniejszym orzeczeniu dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu wykładnia przepisu art. 70 § 8 O.p. - przy uwzględnieniu zastrzeżeń Trybunału Konstytucyjnego zawartych w powołanym wyroku, co do zgodności art. 70 § 6 O.p. z art. 64 ust. 2 Konstytucji - nie może prowadzić do takiego rezultatu, że w przypadku zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową na podstawie niekonstytucyjnej normy art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., zabezpieczenie to nie wywołuje żadnych skutków prawnych w zakresie biegu terminu przedawnienia, a w sytuacji zobowiązań podatkowych zabezpieczonych taką hipoteką na podstawie obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. analogicznej normy prawnej ujętej w ramach art. 70 § 8 O.p. - wywołany jest skutek w postaci nieprzedawniania się tych zobowiązań. Taka wykładnia naruszałaby konstytucyjną zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie zróżnicowanej sytuacji prawnej podatników (z przyczyny niezależnej od nich), w zależności od tego, czy podstawą prawną zabezpieczenia hipotecznego była norma ujęta w art. 70 § 6 O.p., czy w art. 70 § 8 tej ustawy.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany na tle art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., przyjąć trzeba jako wskazówkę interpretacyjną w zakresie, w jakim Trybunał stwierdził, że w stosunku do art. 70 § 8 O.p. - "w sposób oczywisty mają odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku".

Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, w związku z czym wszystkie organy władzy publicznej, w tym również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania tych orzeczeń. Orzeczenie o niezgodności aktu normatywnego lub jego części z aktem usytuowanym wyżej w hierarchii źródeł prawa skutkuje utratą jego mocy obowiązującej, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności.

W związku z powyższym, dokonując prokonstytucyjnej wykładni normy art. 70 § 8 o.p. stwierdzić należy, że cytowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który dotyczy normy prawnej wynikającej z art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., potwierdza także niekonstytucyjność normy art. 70 § 8 O.p., która to norma zawiera analogiczne do art. 70 § 6 O.p. uregulowanie. Powtórzenie normy art. 70 § 6 O.p. w ramach art. 70 § 8 O.p., powoduje, że przepis ten nie odpowiada wzorcowi konstytucyjnemu przewidzianemu w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, w sposób oczywisty mają do niego zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. SK 40/12.

Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 maja 2007 r. o sygn. SK 36/06 (publ. OTK-A z 2007 r. nr 6, poz. 50) wskazał, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności określonej normy prawnej nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy zamieszczonej w przepisie tożsamym. W takim przypadku dochodzi bowiem do obalenia domniemania konstytucyjności przepisu, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem. NSA z kolei w wyroku z dnia 24 października 2013 r., o sygn. akt II FSK 2673/11, trafnie podniósł, że przepis oceniony jako niekonstytucyjny nie może zostać uznany za zgodną z prawem podstawę rozstrzygnięcia spraw podatkowych oraz podstawę ich kontroli przez sądy administracyjne. Przepis ten nie powinien być zatem stosowany z uwagi na jego niezgodność z Konstytucją.

W kontekście powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że zaprezentowane w zaskarżonych postanowieniach rozumienie art. 70 § 8 O.p. przez organy podatkowe pomija dyrektywę interpretacyjną wykładni w zgodzie z Konstytucją, gdyż - uwzględniając treść i motywy wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 40/12 - prowadzi do stosowania normy, której walor konstytucyjności Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie zakwestionował w motywach ww. wyroku, a jednocześnie godzi w konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości społecznej. W tym miejscu należy także zaznaczyć, że wprawdzie prawidłowe jest stanowisko organów, iż stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., nie wyeliminowało formalnie z obrotu prawnego art. 70 § 8 O.p., to jednak - w świetle jednoznacznych motywów tego orzeczenia, odnoszących się również do walorów konstytucyjnych tego ostatniego przepisu - uzasadnia powyższą jego wykładnię, prowadzącą do wniosku, że nie może on stanowić materialnoprawnej przesłanki wydawanych rozstrzygnięć administracyjnych, gdyż godziłoby to w normy art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że na gruncie art. 70 § 8 O.p. ustanowienie hipoteki przymusowej nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania, przy czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1 - § 7 O.p., a więc, o ile nie zaistniały okoliczności skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia danego zobowiązania (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 1764/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1758/14). Godzi się także zauważyć, że wbrew stanowisko SKO zawartemu w zaskarżonym postanowieniu, stosowanie wykładni prokonstytucyjnej obowiązuje nie tylko sądy, ale też organy administracji publicznej (por. wyrok WSA w Kielcach dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 322/15).

W konkluzji Sąd stwierdza, że organy podatkowe uznając, iż zobowiązania podatkowe skarżącego w podatku od nieruchomości za 2005 r. nie uległy przedawnieniu dlatego, że zostały zabezpieczone hipoteką, opierając się przy tym wyłącznie na literalnej - a więc niezgodnej z Konstytucją - wykładni art. 70 § 8 O.p. dopuściły się naruszenia tego przepisu prawa materialnego. Konsekwencją tego uchybienia było także naruszenie przepisów art. 2, art. 7, art. 8 oraz art. 64 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Tym samym na uwzględnienie zasługiwały oba zarzuty skargi.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ podatkowy, będąc związany stanowiskiem Sądu, dokona prawidłowej interpretacji art. 70 § 8 O.p. Następnie organ winien ustalić, czy przedmiotowe zobowiązania podatkowe skarżącego nie uległy przedawnieniu na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1 - § 7 O.p. W przypadku ewentualnego stwierdzenia, że zobowiązania te uległy przedawnieniu, w dalszej kolejności organ I instancji rozważy, czy fakty albo stan prawny, wynikające z prowadzonych ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, czy też posiadaniu organów, od których może w ramach art. 306e § 1 O.p. pozyskiwać informacje, pozwalają na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, skoro organ zakwalifikował wniosek skarżącego do załatwienia w tym trybie.

Zwrócić bowiem należy uwagę, że postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma charakter bardzo uproszczony. Obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano stosowne żądanie jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, ewentualnie przeprowadzenie szczątkowego postępowania wyjaśniającego, w tym pozyskanie informacji od innych organów (art. 306b, art. 306e § 1 O.p.). Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie oświadczeniem wiedzy, przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie lub organy przekazujące mu informacje. Na postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaświadczenia lub odmowę jego wydania, składają się czynności materialno-techniczne. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznać albo ograniczyć lub pozbawić uprawnienia albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia

5 lipca 2017 r., I SA/Gl 332/17; dostępny na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jeśli wątpliwości organu nie zostaną usunięte w tym trybie, prawidłowe będzie odmowne załatwienie wniosku. W takiej sytuacji skarżący będzie mógł wystąpić o ochronę swych praw do sądu powszechnego, aby w trybie procesowym, na skutek wydania orzeczenia przez sąd na podstawie art. 10 w zw. z art. 100 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 ze zm. - w skrócie: "u.k.w.h.") dochodzić ustalenia treści księgi wieczystej, w której wpisano hipotekę, z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie bowiem z art. 100 u.k.w.h. w razie wygaśnięcia hipoteki wierzyciel obowiązany jest dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Dotyczy to wszystkich wierzycieli, w tym wierzycieli publicznoprawnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 281/12). Po wygaśnięciu wierzytelności zabezpieczonej hipoteką i odmowie dokonania przez wierzyciela czynności umożliwiającej wykreślenie hipoteki, dłużnik może domagać się wykreślenia wpisu właśnie w drodze powództwa (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 2320/12, wyrok SN z dnia 16 listopada 1998 r. sygn. akt I CKN 885/97, Lex nr 34885).

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.).