Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 182/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 14b par. 1,3,  art. 14c par. 1,  art. 14g par. 1,  art. 14h w zw. z  art. 169 par. 1,4
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 26 października 2023 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. zs. w B. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 stycznia 2023 r. znak 0111-KDIB1-2.4010.516.2022.3.DP w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej I. uchyla postanowienie w całości oraz uchyla w całości poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 października 2022 r. znak 0111-KDIB1-2.4010.516.2022.2.EJ; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. sp z o.o. z siedzibą w B. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ, DKIS) z 11 stycznia 2023 r. znak 0111-KDIB1-2.4010.516.2022.3.DP, utrzymujące w mocy własne postanowienie z 28 października 2022 r. znak 0111-KDIB1-2.4010.516.2022.2.EJ o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku strony o wydanie interpretacji indywidualnej.

Postępowanie przed organem.

18 lipca 2022 r. do DKIS wpłynął wniosek strony o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku wskazano, że wnioskodawca podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca, w okresie pomiędzy początkiem 2022 r., a dniem złożenia wniosku dokonał darowizn pieniężnych na rzecz ochotniczej straży pożarnej działającej w formie stowarzyszenia w rozumieniu ustawy prawo o stowarzyszeniach. Spółka wskazała, że zamierza dokonywać takich darowizn również w przyszłości, przy czym nie sporządzała/nie będzie sporządzała umów darowizny z ochotniczą strażą pożarną. W wniosku podano, że strona nie otrzymywała i nie będzie otrzymywała nic w zamian w związku udzielaniem darowizn. Ze względu na istotę darowizny, wnioskodawca nie zaliczał/nie będzie zaliczał darowizn do kosztów uzyskania przychodów. Wysokość darowizn jest/będzie udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy. Łączna wartość wszystkich darowizn dokonanych w roku podatkowym przez wnioskodawcę nie przekroczyła/nie przekroczy wysokości 10% dochodu wnioskodawcy, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z 15 lutego 1992 r.o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2587, ze zm.; dalej: u.p.d.p.). Wnioskodawca zamierza odliczać darowizny, o których mowa, od podstawy opodatkowania w ramach podatku dochodowego od osób prawnych.

Na tle tak przedstawionego stanu sprawy zadano pytanie: czy wnioskodawca będzie postępował prawidłowo dokonując odliczenia od podstawy opodatkowania w ramach podatku dochodowego od osób prawnych, darowizn na rzecz ochotniczej straży w sposób, o których mowa w rubryce 74?

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie spółka wskazała, że w jej wnioskodawcy, będzie postępowała prawidłowo dokonując odliczenia od podstawy opodatkowania w ramach podatku dochodowego od osób prawnych, darowizn rzecz ochotniczej straży pożarnej, o których mowa w rubryce 74.

Następnie DKIS pismem z 13 października 2022 r. wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia. W wezwaniu zobowiązano spółkę do uzupełnienia braków formalnych, przez doprecyzowanie opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, tj. wskazanie:

1. Czy podmiot, któremu spółka przekazała/będzie przekazywać darowizny jest organizacją, o której mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?

2. Czy przekazanie darowizny nastąpiło/nastąpi na cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie?

W odpowiedzi z 18 października 2022 r. wnioskodawca zwrócił uwagę, że w jego ocenie zadane pytania stanowią próbę przerzucenia na wnioskodawcę ciężaru obowiązków, które spoczywają na organie, dlatego uchylił się od odpowiedzi na pytania sformułowane w wezwaniu.

Postanowieniem z 28 października 2022 r., wydanym w szczególności na podstawie art. 13 § 2a, art. 14g § 1 oraz art. 169 § 1 oraz § 4, zw. z art. 14h, art. 3 pkt 1 i 2, art. 14b § 3,art. 14f § 2b, ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.; dalej: o.p.), DKIS pozostawił wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia.

Organ wskazał, że spółka nie udzieliła odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania. DKIS wskazał, że obowiązkiem wnioskodawcy jest udzielenie wyczerpującej informacji na temat stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mającego być przedmiotem interpretacji. Precyzyjne przedstawienie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego jest najistotniejszym elementem wniosku, bowiem w oparciu o nie następuje ustalenie konsekwencji prawnopodatkowych. Jeżeli wniosek jest niepełny o informacje przedmiotowo istotne, to organ nie może wydać poprawnej interpretacji. Organ wyjaśnił, że w ramach wydawania interpretacji indywidulanej nie bada okoliczności faktycznych sprawy, a wyłącznie opiera się na przedstawionym opisie sprawy. W ramach procedury wydawania interpretacji nie ma uprawnień do przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalania okoliczności faktycznych które występują w sprawie. DKIS wskazał, że nie wie i nie jest w stanie ustalić jakiemu podmiotowi spółka przekazuje darowizny, na podstawie jakich przepisów ten podmiot działa oraz w jakich celach wykorzystuje przekazane środki. Jedynym środkiem do pozyskania tych informacji jest wezwanie do uzupełnienia opisu sprawy, ponieważ organ nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania dowodowego, czy też samodzielnego pozyskiwania informacji. Wszystkie niezbędne informacje dla oceny stanowiska wnioskodawcy powinny wynikać wprost z przedstawionego we wniosku opisu sprawy.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony z 9 listopada 2022 r., postanowieniem z 11 stycznia 2023 r. DKIS utrzymał w mocy własne postanowienie wydane w I instancji. Organ wyjaśnił, że pomimo podjęcia przez organ działań zmierzających do rozpatrzenia złożonego wniosku, wniosek nie został uzupełniony w pełnym zakresie wynikającym z wezwania, tj. wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania. DKIS wskazał, że organ I instancji słusznie wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, ponieważ informacje jaką organizacją jest podmiot na rzecz, którego strona przekazuje darowizny oraz na jakie cele to nastąpi nie wynikało z przedstawionego opisu sprawy, a organ nie mógł dokonać samodzielnie tych ustaleń, ponieważ nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania dowodowego, a opiera się wyłącznie na przedstawionym we wniosku opisie sprawy. Organ nie może samodzielnie poszukiwać informacji na podstawie jakich przepisów działa podmiot, któremu wnioskodawca przekazuje darowiznę oraz na jakie cele zostanie ona wykorzystana, a informacje te są niezbędne do oceny prawno-podatkowej przedstawionej we wniosku kwestii. Jak wyjaśnił DKIS wnioskodawca, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, uchylili się od odpowiedzi, tym samym organ I instancji nie był w stanie, na podstawie złożonego wniosku udzielić odpowiedzi na zadane pytanie i wydać interpretacji indywidualnej.

Postępowanie przed Sądem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 lutego 2023 r. zarzucono naruszenie:

1. naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651, ze zm.; dalej: o.p.) poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia nr 1 i uznanie, że organ wydający Postanowienie nr 1 zasadnie zobowiązał skarżącego do uzupełnienia opisu zaistniałego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w obrębie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej poprzez wskazanie jako elementu zaistniałego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego czy podmiot, któremu Wnioskodawca przekazywał/będzie przekazywał darowizny jest organizacją, o której mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1327, ze zm.; dalej: u.p.p.w) a także czy darowizny, o których mowa, były/będą przekazane na cele określone w art. 4 ww. ustawy;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 14g § 1 w zw. art. 14b § 3 w zw. z art. 14h o.p. poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia nr 1 pomimo, że wniosek wnioskodawcy o wydanie interpretacji indywidualnej spełniał wszystkie wymogi wskazane w przepisach prawa, a okoliczności zaistniałego stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego, były przedstawione w sposób jasny i umożliwiający wydanie interpretacji indywidualnej;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 120 w zw. z art. 14h p.p. poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia nr 1 pomimo zastosowania przez organ wydający Postanowienie nr 1 dowolnych kryteriów przy formułowaniu wezwania do uzupełnienia rzekomych braków formalnych wniosku (w sytuacji, gdy wniosek nie był obiektywnie dotknięty brakami formalnymi),

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia nr 1 pomimo prowadzenia przez organ wydający Postanowienie nr 1 postępowania w sposób naruszający zaufanie wnioskodawcy (skarżącego) do organów podatkowych.

Skarżąca wniosła o:

– uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia DKIS;

– zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa przez doradcę podatkowego oraz kosztu poniesionej opłaty skarbowej, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę z 13 marca 2023 r. r. DKIS podtrzymał stanowisko zawarte w skarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Organ wyjaśnił, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego może być więc ocena prawna danego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, dotyczącego wnioskodawcy, dokonywana na gruncie przepisów prawa podatkowego. Organ wydający interpretację rozstrzyga, czy wnioskodawcy prawidłowo ocenia kwestię wpływu zaistnienia opisanej sytuacji faktycznej na obowiązki i uprawnienia wynikające z unormowań prawa podatkowego. Nie jest możliwe wydanie interpretacji indywidualnej w sprawach, w których podmiot żąda interpretacji przepisów prawa niebędących przepisami prawa podatkowego lub przepisów prawa podatkowego, dla których, ze względu na specyfikę zwartych w nich regulacji, konieczne jest rozstrzygnięcie na wstępie przez organ interpretacyjny zagadnień niepodatkowych. Nie wydaje się również interpretacji indywidualnych w zakresach godzących we właściwość organów podatkowych, czy też celno-skarbowych.

W ocenie organ interpretacyjny nie może samodzielnie poszukiwać informacji na podstawie jakich przepisów działa podmiot, któremu skarżąca przekaże darowiznę oraz na jakie cele zostanie ona wykorzystana, a informacje te są niezbędne do oceny prawno-podatkowej przedstawionej przez skarżącą kwestii do analizy. Jak wskazał DKIS skarżąca, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o te kwestie, uchyliła się od odpowiedzi, tym samym organ I instancji nie był w stanie, na podstawie złożonego wniosku udzielić skarżącej odpowiedzi na zadane przez nią pytanie i tym samym wydać interpretację indywidualną. W związku z czym, organ zmuszony był do zakończenia postępowania poprzez wydanie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia z uwagi na fakt nie udzielenia odpowiedzi na pytania sformułowane w wezwaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Wskazując ramy prawne sprawy, powołać należy art. 14b § 1 o.p. zgodnie z którego brzmieniem DKIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie z art. 14b § 3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

W myśl art. 14g § 1 o.p. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 lub 3a lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia.

Jak stanowi art. 169 § 1 o.p. – który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej na mocy art. 14h o.p. - jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Przepisy prawa podatkowego to zgodnie z art. 3 pkt 2 o.p. przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. W myśl art. 3 pkt 1 o.p. ustawy podatkowe to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.p.d.p. podstawę opodatkowania (...), stanowi dochód (...) po odliczeniu darowizn przekazanych na cele określone w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organizacjom, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom, określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego, obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 albo w art. 7a ust. 1.

Na tle powołanych wyżej rozwiązań prawnych zarysował się spór, pomiędzy stroną a organem o to, czy złożony przez skarżącego wniosek dotknięty był brakami formalnymi do których uzupełniania wnioskodawca został wezwany, a w konsekwencji czy nieudzielenie odpowiedzi na wskazane w wezwaniu pytania uzasadniało wydanie pozostawienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.

DKIS zasadnie wywiódł, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej może być ocena prawna danego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego (dalej: stanu sprawy) dokonywana na gruncie przepisów prawa podatkowego. Słusznie również organ interpretacyjny zauważył, że powodem wezwania w sprawach wydawania interpretacji indywidualnych - mając na uwadze przedmiot wniosku w wyrokowanej sprawie - może być to, że organ nie wie i nie jest w stanie ustalić jakiemu podmiotowi wnioskodawca przekazuje darowizny, na podstawie jakich przepisów ten podmiot działa oraz na jakie cele zostały przekazane środki. Zasadnie również DKIS wyjaśnił, że jedynym środkiem do pozyskania takich informacji jest wezwanie do uzupełnienia opisu sprawy, ponieważ organ nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania dowodowego, czy też samodzielnego pozyskiwania informacji.

Wskazać jednak należy, że organ nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia opisanego stanu sprawy przez wskazanie dodatkowych informacji dotyczących podmiotu, któremu wnioskodawca przekazuje darowizny oraz czy celów na jakie zostały przekazane środki. Organ wezwał wnioskodawcę do przesądzenia, czy podmiot, któremu wnioskodawca przekazał darowizny jest organizacją, o której mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz do przesądzenia czy przekazanie darowizny nastąpiło na cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Treścią wezwania nie było więc wskazanie koniecznych faktów tylko dokonanie kwalifikacji prawnej podmiotu i celów na podstawie przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. O uzupełnienie wniosku o wskazanie jakichkolwiek faktów w ww. wezwaniu organ wnioskodawcy nie wzywał.

Wyjaśnić trzeba, że - mając na uwadze brzmienie art. 18 ust. 1 pkt 1 u.p.d.p., który odwołuje się wskazanych przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie – że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że jeżeli pojęcia z przepisów prawnych innych dziedzin prawa zostały uwzględnione, wykorzystane w określonych unormowaniach prawa podatkowego, które się do nich bezpośrednio lub w sposób dorozumiany odwołują, to i tak do zobowiązań podatkowych zastosowanie znajdują normy prawa podatkowego, a nie współtworzące je tylko pojęcia zaczerpnięte z pozostałych gałęzi prawa. Norma prawnopodatkowa będzie wówczas jednak zbudowana nie tylko z określonych przepisów ustawy podatkowej ale i z regulacji prawnych innych dziedzin prawa. W takich przypadkach ocena możliwości stosowania i wykładnia interpretowanej normy podatkowej przepisy te powinna uwzględniać i obejmować (wyroki NSA: z 30 listopada 2012 r., II FSK 1193/11; z 27 listopada 2013 r., II FSK 27/12; z 27 listopada 2013 r., II FSK 2981/11; z 27 czerwca 2014 r., II FSK 1781/12; z 20 listopada 2015 r., II FSK 2793/13; z 13 grudnia 2016 r. II FSK 3028/14; z 18 lutego 2020 r., I FSK 16/19; z 3 lutego 2021 r., I FSK 525/19, z 4 lutego 2021 r., I FSK 45/19, z 25 lutego 2021 r., I FSK 815/19; z 16 kwietnia 2021 r., I FSK 612/19; z 20 kwietnia 2021 r., I FSK 1556/19; z 18 czerwca 2021 r., I FSK 604/20; z 20 maja 2022 r., II FSK 2396/19, wyroki sądów administracyjnych publikowane są w CBOSA, tj. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę ten pogląd podziela.

W ocenie Sądu, DKIS wezwaniem - pod pozorem konieczności uzupełnienia braków formalnych wniosku, przez sposób sformułowania wskazanych w wezwaniu żądań - przerzucił w istocie na stronę spoczywający na organie obowiązek dokonania oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (art. 14c § 1 o.p.), a w konsekwencji uchylił się od swojej powinności wynikającej z art. 14b § 1 o.p. pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia. DKIS nie miał podstaw do wzywania wnioskodawcy do przesądzenia, czy podmiot, któremu wnioskodawca przekazał darowizny jest organizacją, o której mowa w art. 3 ust. 2 i 3 u.p.p.w. oraz do przesądzenia czy przekazanie darowizny nastąpiło na cele określone w art. 4 u.p.p.w. pod rygorem pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia, a ww. wezwaniem DKIS naruszył przepis art. 169 § 1 w związku z art. 14h o.p. Przedmiotowym wezwaniem organ zobowiązał wnioskodawcę, aby sam dokonał oceny prawnej przepisów, które budziły jego wątpliwość. To prowadzi do konkluzji, że organ intepretujący nie wzywał do uzupełnienia opisanego stanu sprawy o elementy, których miało brakować, tj. aby to co zostało przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przez stronę mogło zostać uznane za wypełniające wynikający z art. 14b § 3 o.p. obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu sprawy (zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego). W okolicznościach wyrokowanej sprawy DKIS wezwał stronę do dokonania kwalifikacji prawnej i przedstawienia dokonanej przez siebie oceny jako elementu stanu faktycznego. W istocie więc organ wezwał skarżącego, aby sam odpowiedział na zdane przez siebie pytanie.

Wnioskujący ma ustawowe prawo wystąpienia do organu o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie. Aby uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego wnioskodawca powinien wystąpić z prawidłowo sformułowanym wnioskiem, w szczególności zawarty we wniosku opis stanu sprawy ma być wyczerpujący w takim rozumieniu, że powinien zawierać niezbędne minimum informacji pozwalających na ocenę stanowiska wnioskodawcy w kontekście sformułowanego problemu prawnego. Ryzyko pominięcia określonych informacji – lecz przedstawienie ich w stopniu wystarczającym do dokonania oceny stanowiska wnioskodawcy - albo podanie ich w sposób niezgodny z rzeczywistością obciąża wnioskodawcę (w zakresie ochronnej funkcji interpretacji indywidualnej). Odpowiednio, organ dysponuje właściwym instrumentem prawnym pozwalającym na doporowadzenie do uzupełnienia ewentualnych braków formalnych wniosku, w szczególności do uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych danych (niezbędnego minimum informacji) dotyczących stanu sprawy, koniecznych do wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego w przedstawionej we wniosku sprawie.

Zaznaczyć jednak należy, że oczekiwania organu dotyczące uzupełnienia braków powinny dotyczyć rzeczywistych braków podania (elementów bez których udzielenie interpretacji nie jest możliwe, tj. braku niezbędnego minimum informacji) oraz powinny zostać wyrażone w wezwaniu w sposób oczywisty, tj. tak aby adresat wezwania nie miał wątpliwości jakich wyjaśnień winien udzielić, aby tym oczekiwaniom sprostać.

Konsekwencją nieuzupełnienia przez wnioskodawcę braków formalnych (w szczególności ww. minimum informacji dotyczących stanu sprawy) jest pozostawienie przez organ wniosku bez rozpatrzenia. Podkreślić należy, że uzasadnienie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia powinno zawierać bezpośrednie, wyraźne wskazanie braku formalnego uniemożliwiającego udzielenie interpretacji. Nie może jednak ograniczać się wyłącznie do wskazania elementu, jaki nie został po wezwaniu organu uzupełniony, ale powinno zawierać wyjaśnienie dlaczego brak tego elementu jest tak istotny, że uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku. Właśnie to wyjaśnienie stanowi zasadniczą część uzasadnienia takiego postanowienia, przesądzającą dla oceny jego zgodności z prawem.

Procedura uzupełniania braków formalnych nie może być wykorzystywana przez organ do unikania merytorycznej wypowiedzi w sprawie albo do przerzucania na wnioskodawcę ciężaru dokonania interpretacji przepisów prawa podatkowego. To obowiązek organu. Obowiązkiem wnioskodawcy jest przedstawienie wyczerpującego opisu stanu sprawy, tj. ww. minimum informacji i własnego stanowiska w sprawie. Organ nie może oczekiwać, że stanowisko wnioskodawcy w sprawie stanie się jednym z elementów przedstawionego stanu sprawy. Takie żądanie, to w istocie oczekiwanie aby wnioskodawca wyręczył organ w dokonaniu interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Konkludując, Sąd zauważa, że kompetencje do wydawania interpretacji indywidualnych ustawodawca przypisał do DKIS. Jest to prerogatywa DKIS, ale koreluje z nią obowiązek podejmowania stosownych działań prawnych tj. dokonywania na wniosek uprawnionego podmiotu interpretacji przepisów prawa podatkowego. Od tego obowiązku – poza szczególnymi przypadkami uregulowanymi przepisami ustawy (art. 14b § 5-5b o.p.) - niezależnie od obiektywnych trudności związanych z dokonaniem interpretacji konkretnych przepisów, organ nie może się uchylać. W szczególności przez niewłaściwe wykorzystywanie instrumentów procesowych.

Uwzględniając powyższe Sąd uznaje, że postanowienia DKIS wydane w obu instancjach naruszają przepisy art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14g § 1 o.p. oraz art. 120, art. 121 § 1 i art. 169 § 1 i 4 o.p. w związku z art. 14h, poprzez pozostawienie wniosku skarżącego o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej) bez rozpoznania i w tym zakresie zarzut skargi uznaje za zasadny.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił w całości zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ podatkowy zobowiązany jest do uwzględnienia oceny poczynionej przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

O kosztach postępowania sądowego (597 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a uwzględniając uiszczony wpis od skargi (100 zł), opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) z § 2 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687).