Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2950/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 2950/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Sędziowie: WSA Ewa Długosz –Ślusarczyk, WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005r., sprawy ze skargi Z. W., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 15 listopada 2002r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r., I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 6.774 zł (sześć tysięcy siedemset siedemdziesiąt cztery złote).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] Urząd Skarbowy określił Podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 195.195,20 zł, zaległość podatkową w wysokości 157.994,80 zł, odsetki za zwłokę w wysokości 65. 418,00 zł.

Organ podatkowy I instancji po przeprowadzeniu kontroli podatkowej w dniach: od [...] października do [...] października 2001 r. oraz [...] i [...]kwietnia 2002r. ustalił, że Podatnik w 2000 r. uzyskał przychody:

1/ z działalności gospodarczej w ramach firmy "W." opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych / PIT-28/

2/ z działalności wykonywanej osobiście i z najmu opodatkowane na zasadach ogólnych /PIT-36/.

Z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wynika, iż przedmiotem działalności firmy "W." jest wytwarzanie urządzeń i konstrukcji stalowych, ślusarstwa, mechaniki maszyn, eksportu-importu usług i artykułów przemysłowych i spożywczych oraz wszelkiej działalności produkcyjnej, usługowej i handlowej oraz pośrednictwa.

Organ podatkowy ustalił, iż firma w ramach działalności usługowej zajmowała się wynajmem maszyn i urządzeń objętych symbolem PKD 71.34.Z, wg PKWiU - 71.34.1, świadczenie tego typu usług podlegało opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym.

Jednakże w 2000 r. Podatnik na podstawie umów zawartych w 1996 i 1991 r. osiągał także przychody z wynajmu środków transportu / naczepa "J.", naczepa "Z." typ [...], naczepa "Z." typ [...] samochód J. /. Wynajem środków transportu bez kierowcy zakwalifikowany do sekcji K podklasy 71.21.Z PKD, co odpowiada PKWiU -71.21.1 nie podlegał opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e w związku z póz. 15 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Biorąc pod uwagę przedstawione w trakcie kontroli dokumenty źródłowe / umowy najmu/ organ podatkowy nie uznał wyjaśnień Podatnika, iż umowa najmu z dnia[...] października 1996 r. obejmowała oprócz wynajmu środka transportu także obsługę tj. kierowcę samochodu.

Nie uznano również wyjaśnień Podatnika, iż wynajęte naczepy zostały przerobione na przewoźne warsztaty i laboratoria przez pracowników firmy "W.", którzy zamontowali niezbędne maszyny i urządzenia oraz aparaturę kontrolno-pomiarową / stoły warsztatowe, szafki narzędziowe, urządzenia spawalnicze itp./ ponieważ nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na przekształcenie zakupionych naczep, a w ewidencji środków trwałych brak jest zapisów o podwyższeniu wartości początkowej naczep.

Wobec powyższego przychody z działalności gospodarczej zostały opodatkowane na zasadach ogólnych z uwzględnieniem wykazanych kosztów uzyskania przychodów.

Ustalono również, że podatnik utracił prawo do części premii inwestycyjnej w kwocie 52.034,90 zł uzyskanej w 1997 r. O powyższą kwotę zwiększono podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w 2000 r.

Organ podatkowy ustalił także, iż podatnik w 2000 r. uzyskał przychody w łącznej kwocie 131.434,04 zł z najmu nieruchomości położonych w K. przy ulicy G.69 i 71, z najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. Ż. 22 oraz sprzedaży bocznicy kolejowej.

Wysokość przychodu z tytułu najmu Urząd Skarbowy przyjął w wysokości wykazanej przez Podatnika, natomiast dokonał korekty kosztów uzyskania przychodów poprzez zmniejszenie kwot odpisów amortyzacyjnych, podatku od nieruchomości oraz opłat za wieczyste użytkowanie gruntów.

Od decyzji Urzędu Skarbowego Podatnik złożył odwołanie z dnia [...]września 2002 r., w którym zaskarżonej decyzji zarzucił:

• naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne poprzez uznanie, że wynajmowany samochód oraz naczepy wyłączaj ą go z możliwości opodatkowania zryczałtowanym podatkiem,

• naruszenie art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, że koszty uzyskania przychodów z najmu nieruchomości zostały zawyżone.

Zdaniem Podatnika w jego sytuacji, gdy nie zaszły okoliczności, które powodowałby zakończenie dokonywania odpisów amortyzacyjnych, miał prawo odpisy od nie wynajętych części nieruchomości zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma też podstaw, aby z powodu oczekiwania na wynajęcie budynków czy budowli wyłączać z kosztów podatek od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów, które ich dotyczą i obciążają koszty prowadzenia działalności gospodarczej.

W kwestii najmu samochodu ciężarowego i naczep odwołujący się podniósł, iż na udokumentowanie faktu wynajmu samochodu wraz z kierowcą przedłożył następujące dowody:

• oświadczenie członków zarządu spółki / najemcy /, iż jedynym kierowcą samochodu był wynajmujący oraz że do jego obsługi nie zatrudniano innego kierowcy,

• opinię Urzędu Statystycznego w K.,

• oświadczenia firm, którym najemca świadczył usługi produkcyjne przy użyciu przewoźnych warsztatów,

• oświadczenie zarządu Spółki, że wynajmowane naczepy były przerobione na przewoźne warsztaty.

Izba Skarbowa w K. po zapoznaniu się z zarzutami odwołania oraz materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...]uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i określiła zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 163.353,60 zł, zaległość podatkową w wysokości 126.153,20 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 52.176,30 zł.

Organ odwoławczy podzielił argumentację Urzędu Skarbowego, co do wyłączenia podatnika ze zryczałtowanej formy opodatkowania i opodatkowania osiągniętych przychodów z działalności gospodarczej na zasadach ogólnych.

W ocenie organu II instancji przeprowadzone postępowanie podatkowe nie wykazało, iż samochód ciężarowy został wynajęty wraz z obsługą.

Przedstawiona opinia Urzędu Statystycznego w K. jest jednym z dowodów w postępowaniu podlegającym ocenie jak każdy inny dowód tym bardziej, że opinia została sporządzona w oparciu o stan faktyczny podany przez podatnika, a nie w oparciu o stan faktyczny.

Organ odwoławczy podobnie jak organ I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom Podatnika, że naczepy zostały przerobione na przewoźne warsztaty, gdyż nie znajduje to potwierdzenia w zgromadzonej w sprawie dokumentacji.

Izba Skarbowa uznała za zasadne zarzuty podniesione w odwołaniu w kwestii kosztów uzyskania przychodów z najmu i w tym zakresie uchyliła decyzję organu podatkowego I instancji.

Na decyzję ostateczną Izby Skarbowej została złożona skargą dnia [...] grudnia 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.

Skarżący zaskarżył decyzję ostateczną w części dotyczącej określenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego za 2000 r. z tytułu podatku dochodowego od przychodów osiąganych z działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym w formie zryczałtowanej tj. przychodu z wynajmu samochodu i naczep wraz z kierowcą.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

• naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 oraz art. 8 ustawy z dnia [...] listopada 1998 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

• naruszenie przepisów postępowania, a to art. 187 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne uznanie za niedostateczne lub nieprzekonujące dowodów przedstawionych przez skarżącego dla wykazania, iż spełnione zostały przesłanki opodatkowania wskazanych przychodów podatkiem zryczałtowanym.

Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że rozstrzygające znaczenie powinna mieć okoliczność czy naczepy faktycznie zostały przystosowane do celów warsztatowych i po przystosowaniu były przedmiotem najmu razem z samochodem ciężarowym i kierowcą w osobie samego podatnika.

Stwierdzenie tego faktu powinno nastąpić na podstawie przeprowadzenia dowodów z oświadczeń lub zeznań osób, dla których świadczone były usługi jak również z oględzin tychże naczep; dopiero tak przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliłoby ustalić czy rzeczywisty stan rzeczy odpowiada twierdzeniom podatnika, czy też nie jest z nim zgodny.

Skarżący podkreślił, że dla poprawności prawnej zawartej umowy jako umowy najmu samochodu ciężarowego z kierowcą bez znaczenia pozostaje okoliczność, że był on jednocześnie prezesem zarządu spółki będącej najemcą samochodu.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Krakowie podtrzymała ustalenia faktyczne dokonane przez organy podatkowe oraz ocenę prawną zawarte w decyzji ostatecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Organy podatkowe odmówiły Skarżącemu prawa do opodatkowania osiąganych w 2000 r. przychodów w formie ryczałtu ewidencjonowanego na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne / Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm./.

Podstawą wyłączenia ze zryczałtowanej formy opodatkowania było osiąganie przez Skarżącego w 2000 r. przychodów z tytułu świadczenia usług wynajmu środków transportu, które w świetle art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e w związku z pozycją 15 załącznika nr 2 do w/w ustawy nie podlegały opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym.

Ustaleń w powyższym zakresie organ podatkowy I instancji dokonał w trakcie kontroli podatkowe na podstawie analizy dokumentów źródłowych w postaci umów najmu zawartych w dniach: 1 lipca 1996 r., 2 października 1996 r. i 1 stycznia 1997 r. dotyczących naczepy "J", naczepy "Z." typ [...], naczepy "Z." typ [...]i samochodu ciężarowego J.

Skarżący podważał powyższe ustalenia, podnosząc, że samochód został wynajęty z kierowcą, a naczepy zostały przerobione na przewoźne warsztaty i laboratoria, zatem ich wynajem mieścił się w zakresie usług objętych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych / usługi wynajmu pozostałych maszyn i urządzeń /. Na tę okoliczność przedstawił w toku postępowania podatkowego szereg dowodów w tym opinię Urzędu Statystycznego w K. z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...]kwalifikującą usługi wynajmu naczep przerobionych na przewoźne warsztaty i laboratoria, służące najemcy do świadczenia usług produkcyjnych w terenie do PKWiU 71.34.10 - 00.00 "Usługi wynajmu lub dzierżawy pozostałych maszyn i urządzeń, bez obsługi", KWiU - 71.34.10 "Usługi dzierżawy lub wynajmu pozostałych maszyn i urządzeń, bez obsługi", które w jego ocenie uzasadniaj ą takie stanowisko.

Sąd po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdza, że rozstrzygnięcie jest przedwczesne albowiem organy podatkowe nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek nałożony na organy podatkowe podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W konsekwencji zasada prawdy materialnej zmusza organy podatkowe do badania związku stanu faktycznego i prawnego sprawy z rzeczywistością. Procesowe gwarancje realizacji zasady prawdy materialnej zawierają regulacje dotyczące postępowania dowodowego ujęte w przepisach rozdziału 11 Ordynacji podatkowej. Jedną z podstawowych gwarancji osiągnięcia prawdy obiektywnej jest wymóg zupełnego zgromadzenia materiału dowodowego sformułowany w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Poszukiwania stanu faktycznego powinny objąć przy tym wszystkie okoliczności, które pojawiły się toku postępowania w tym także te zgłoszone przez podatnika. Organy podatkowe obowiązane są ustalić prawdziwość podnoszonych przez podatnika okoliczności przez podjęcie w tym celu różnego rodzaju czynności sprawdzających.

Organy podatkowe swoje ustalenia oparły wyłącznie na analizie umów najmu. Z ich treści wywiodły, iż samochód J. został wynajęty bez kierowcy. Natomiast odrzuciły wyjaśnienia oraz dowody przedstawione przez Skarżącego / m.in. oświadczenie z dnia [...]listopada 2001 r. złożone przez członków zarządu spółki z o.o. W. / na okoliczność, że przedmiotowy samochód został wynajęty z kierowcą nie podejmując żadnej próby zweryfikowania prawdziwości tych wyjaśnień. Całkowicie zignorowana została sugestia Skarżącego, co do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pracowników spółki oraz pominięte jako ewentualny dowód faktury VAT dotyczące eksploatacji wymienionego samochodu.

Organy podatkowe odmówiły wreszcie wiarygodności wyjaśnieniom złożonym przez Skarżącego, co do przerobienia objętych wynajmem naczep na przewoźne warsztaty i laboratoria /naczepy montażowo-serwisowe/ uzasadniając odmowę brakiem odpowiednich zapisów w ewidencji środków trwałych.

Nie podały przy tym przyczyn / oprócz lakonicznego stwierdzenia, że z oświadczeń nie wynika, że naczepami tymi były naczepy wynajęte /, dla których odmówiły jakiejkolwiek mocy dowodowej zalegającym w aktach oświadczeniom różnych firm korzystających z usług spółki W.przy użyciu takiego właśnie sprzętu.

Sąd podziela stanowisko zawarte w skardze, że rozstrzygające znaczenie powinna mieć okoliczność, czy naczepy faktycznie zostały przystosowane do celów warsztatowych czy też nie. Stwierdzenie tego faktu mogło i powinno nastąpić na podstawie dowodów z oświadczeń lub zeznań osób, dla których świadczone były usługi jak również z oględzin tychże naczep.

Podnoszone w postępowaniu odwoławczym zarzuty, ponowione następnie w skardze sądowej wskazują na to, że przy ustaleniu stanu faktycznego organy podatkowe zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie.

W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej przez organ odwoławczy. Wynika to z zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego /art. 127 Ordynacji podatkowej /.

Zadaniem organu odwoławczego jest wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd stwierdza, że wymogi powyższe nie zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Konkluzja wynikająca z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że oświadczenia i wyjaśnienia złożone na okoliczność wynajmu samochodu z kierowcą oraz wynajmu naczep montażowo-serwisowych nie mogą stanowić dowodów i ich zebranie i weryfikowanie w tym zakresie pozostaje bez znaczenia dla wyjaśnienia kwestii spornych; narusza zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe naruszyły przepisy art. 122, 187§ 1, 191 Ordynacji podatkowej, nie zgromadziły bowiem i nie zbadały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Mając na uwadze wyżej podniesione okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. / orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.