Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 271/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77, art. 107 par. 3, art. 40 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13g ust. 1 i 1b, pkt 1, ust. 2, art. 40c, art. 41 ust. 4,5,6
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 902/13 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 902/13, oddalił skargę M.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.

Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan sprawy wskazał, że w dniu [...] marca 2012 r. w G., na ul. K. (droga powiatowa nr ....) zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którego kierowcą był T.J., wykonujący przewóz maszyny budowlanej z G. do miejscowości D. W toku czynności kontrolnych ustalono, że przewóz wykonywany był przez skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "B" M.M., a kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego ani dokumentu na przewożony ładunek.

Następnie pojazd członowy został poddany ważeniu statycznemu, którego celem było wyznaczenie obciążenia, jakie wywierają osie pojazdu na pomost wagi podczas ważenia. Pomiar nacisków oraz masy rzeczywistej pojazdu został wykonany wagami nieautomatycznymi elektronicznymi przenośnymi typu SAW 15C seria II o nr fabrycznych [...], które posiadają świadectwa zgodności z dnia 23 listopada 2009 r., zgodne z wymaganiami Dyrektywy Rady 90/384/EWG zmienionej Dyrektywą Rady 93/68/EWG, wdrożonej rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23.

W wyniku dokonanego ważenia, po uwzględnieniu błędów i tolerancji, nacisk pojedynczej osi nienapędowej wyniósł 9 t, naciski osi składowych osi wielokrotnej naczepy wyniosły odpowiednio:

- pierwsza oś składowa -12, 2 t,

- druga oś składowa - 12, 2 t,

- trzecia oś składowa - 11, 9 t,

- czwarta oś składowa – 12, 1 t.

W wyniku zsumowania pomierzonych nacisków na poszczególnych osiach, po uwzględnieniu błędów i tolerancji, łączna rzeczywista masa kontrolowanego pojazdu członowego wraz z ładunkiem wyniosła 89 t.

Dokonano pomiaru wysokości pojazdu członowego z ładunkiem i stwierdzono, że łączna wysokość pojazdu z ładunkiem wynosi 4, 33 m. Dokonano także pomiaru długości i szerokości, stwierdzając że łączna długość pojazdu członowego wynosi 22, 17 m, a jego szerokość 2, 98 m.

Wobec powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2012 r., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 50.080 zł z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm pojazdu poddanego kontroli.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przede wszystkim kwestionując prawidłowość użycia wagi, którą organ posłużył się kontrolując wagę pojazdu o konstrukcji czteroosiowej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W myśl art. 13g ust. 1 udp, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Karę tę zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1 udp nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Dalej GITD wskazał, że stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 udp, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi napędowej do 11, 5 t oraz wykaz dróg krajowych i wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r.

(odpowiednio Dz. U. Nr 132, poz. 932 i poz. 933). Ulica K. w G., na której zatrzymano pojazd do kontroli drogowej została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś do 8 t.

W rozpoznawanej sprawie na stronę została nałożona kara pieniężna w oparciu o zapisy załącznika nr 2 do utd.

Organ odwoławczy przypomniał, że miejsce ważenia przy drodze krajowej nr 7 w miejscowości P. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] kwietnia 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych o nr fabrycznych [...], które w chwili kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii z dnia 21 listopada 2009 r.

GITD ustosunkowując się do zarzutu skarżącej dotyczącego ważenia niezgodnego z procedurą określoną przez producenta dla wag typu SAW 10, stwierdził iż nie jest on zasadny, gdyż z instrukcji nie wynika, aby zawsze jednocześnie pod wszystkimi kołami pojazdu musiały znajdować się wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji ważenia wag SAW/seria II wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów.

Nadto GITD wskazał, odnosząc się do stanowiska Głównego Urzędu Miar co do możliwości stosowania przedmiotowych wag w przypadku kontroli drogowych przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, że nie wynika z niego wprost, iż wag typu SAW 10 nie powinno używać się do wyznaczania DMC pojazdu, a już tym bardziej, że nie wolno tymi wagami wyznaczać nacisków osi wielokrotnych. Interpretacja GUM powołuje się na zapis w świadectwie zatwierdzenia typu, iż "wag tego typu nie można stosować w rozliczeniach". Zdaniem organu, nie oznacza to, iż nie można tymi wagami wyznaczać masy pojazdu.

Dalej wskazano, że skarżąca przewoziła ładunek ponadnormatywny w postaci maszyny budowlanej, który nie jest ładunkiem sypkim ani tym bardziej drewnem, w związku z czym nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. GITD stwierdził, że w sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Skarżąca w toku postępowania ani na etapie odwoławczym, nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi na drodze, były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. GITD dodał, że powoływanie się przez przewoźnika na okoliczność, że załadunku dokonywał inny podmiot, na dysponowanie oświadczeniami innych podmiotów dotyczących wielkości ładunku, nie zwalnia przewoźnika od jakichkolwiek aktów własnej staranności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. M.M. podtrzymała dotychczasowe zarzuty i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżąca wywodziła, że organ nie odniósł się do zarzutu dotyczącego braku regulacji prawnej wprowadzającej normy nacisków dla osi wielokrotnej składającej się z pięciu osi składowych, jak również do zarzutu braku unormowań prawnych obejmujących procedury ważenia oraz nieprzestrzegania wymagań producenta wagi określonych w instrukcji obsługi wagi SAW w trakcie dokonywania pomiaru. Zdaniem strony organ naruszył art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji bezpośrednio stronie z pominięciem jej pełnomocnika.

Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę stwierdził, że organy nie naruszyły procedury administracyjnej, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a., jak również nie naruszono przepisów prawa materialnego tj. ustawy o drogach publicznych i ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, Sąd wskazał, że jest on chybiony, bowiem jak wynika z akt sprawy decyzja ta została wysłana ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącej przy piśmie z dnia [...] października 2012 r.

Następnie Sąd wskazał, że przepis art. 13g ust. 1 udp stanowi, że za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Karę tę zgodnie z art. 13g ust. 1a udp ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę tę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę tę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Karze tej podlega, z mocy art. 13g ust. 1b pkt 1 udp przede wszystkim wykonujący przejazd. Z kolei wysokość kar pieniężnych, zgodnie z art. 13g ust. 2 udp określa załącznik nr 2 do ustawy.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy nie ma zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, gdyż DMC pojazdu została przekroczona, a nadto kontrolą objęty został przewóz ładunku ponadnormatywnego, tj. maszyny budowlanej. Jak również nie może być stosowany art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej, ponieważ skarżąca nie wykazała należytej staranności w realizacji czynności związanej z przejazdem oraz braku wpływu na powstałe naruszenia.

Sąd nie podzielił zasadności zarzutu dotyczącego braku podstaw prawnych przeprowadzenia pomiarów nacisków osi pojazdów przy pomocy wag przenośnych przystosowanych do pomiarów statycznych. Bowiem nie ulega wątpliwości, że obydwie wagi użyte przy kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii dnia 21 listopada 2009 r., na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, które weszło w życie z dniem akcesji Polski do UE. Co istotne, miejsce ważenia przy drodze krajowej nr 7 w miejscowości P. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] kwietnia 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, tak więc miał on możliwość zapoznania się z nimi.

Ważenia dokonano zgodnie z procedurą producenta wag typu SAW 10 C/II. Na wniosek kierowcy ważenie odbyło się dwukrotnie. Wbrew twierdzeniom skarżącej, z instrukcji nie wynika, aby zawsze jednocześnie pod wszystkimi kołami pojazdu musiały się znajdować wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Jak podaje instrukcja ważenia wag SAW/seria II, waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku kola, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawu pojazdów.

Sąd zwrócił uwagę, że instrukcja przewiduje dwa sposoby ważenia:

1. jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kolami (i pod wszystkimi osiami),

2. ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym tj, bez względu na odległość między osiami składowymi w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia). W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę całkowitą.

WSA odnosząc się do stanowiska Głównego Urzędu Miar i Najwyższej Izby Kontroli, co do niemożności użycia wag SAW 10C do ustalenia DMC, czy też wyznaczenia nacisków osi wielokrotnych stwierdził, że nie zostało ono poparte żadną analizą prawną ani tym bardziej faktyczną i nie zawiera uzasadnienia, które mogłyby doprowadzić do takich wniosków. Tym samym nie pozwala na dokonanie rzetelnej analizy i wyciągnięcia poprawnych wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Istotne jest to chociażby z uwagi na fakt, że wagi o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone stosownymi dokumentami do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia DMC. Ponadto obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE, którą stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych, w art. 2 ust. 2 wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz.152) także określa wagi o klasie dokładności I do III.

Ze świadectwa homologacji nr [...] dołączonego do instrukcji wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem za pomocą wag użytych w takcie kontroli organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC).

M.M. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów procesowych według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.:

art. 7 oraz art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez wydanie

rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej oraz naruszenie prawa do sądu,

art. 64 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 13g ustawy o drogach publicznych poprzez stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnej wielkości parametrów pojazdu,

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 270 dalej zw. p.p.s.a.), tj.:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy,

art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k..p.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo nadania przez organy administracji przymiotu legalności procedurom bez podstawy prawnej,

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a.

polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo nierzetelnego rozpatrzenia

materiału dowodowego przez organy administracji, co miało znaczący

wpływ na wadliwość rozstrzygnięć,

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo uznania za dowód wyników użycia wag do pomiaru nacisku osi niezgodnie ze wskazaniami producenta wagi,

f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo oparcia rozstrzygnięć na jednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym,

g) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na oddaleniu skargi mimo nieprawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięć przez organy administracji,

h) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 40 § 2 K.p.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów dotyczących doręczenia pism przez organ administracji publicznej.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do kwestii braku podstawy prawnej rozliczenia i penalizacji przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnej pojazdu oraz naczepy. Z treści § 5 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 23, poz.262) wynika, że unormowaniu poddano wyłącznie zespół osi składowych (oś wielokrotną) składający się z maksymalnie trzech osi, zaś w kontrolowanym zespole pojazdów oś naczepy składała się z czterech osi składowych. Zatem wyłączne określenie w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych przedziałów kwotowych taryfikujących poszczególne naruszenia (przekroczenia nacisków osi) nie stanowi normy prawnej w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Ustawodawca w l.p. 6.12 załącznika nr 2 do tej ustawy faktycznie wskazał, że dla osi wielokrotnych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep o liczbie osi składowych większej niż trzy (...) dopuszczalny nacisk na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi pojedynczej do 8 ton, wynosi 6, 5 tony na oś składową. Jednakże w przywołanej ustawie nie sposób odnaleźć jednoznacznie określonej delegacji, nawiązania czy odniesienia do załącznika nr 2 ustawy potwierdzającej, że zawiera on normy maksymalne dla nacisków osi w rozumieniu poszczególnych rodzajów dróg i pojazdów. Intencja ustawodawcy co do znaczenia załącznika nr 2, jest jednoznacznie wskazana w treści art. 13g ust. 2 ustawy: "Wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 2 do ustawy". Zdaniem autora skargi kasacyjnej, gdyby ustawodawca dążył poprzez wprowadzenie załącznika nr 2 do regulacji norm określających maksymalne naciski osi, z pewnością w cytowanym fragmencie przepisu znalazłoby to wyraz. Organ także nie odniósł się do powyższego zarzutu dotyczącego braku regulacji prawnej wprowadzającej normy nacisków dla osi wielokrotnej składającej się z czterech i pięciu osi składowych. Dokonał jedynie konkluzji, że załącznik nr 2 do ustawy stanowi dla organu normę prawną regulującą maksymalne naciski osi, co w ocenie strony stanowi naruszenie zasad określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 9 k.p.a.

Strona skarżąca również podniosła, że zasadnicze jej zastrzeżenia budziły procedury realizowania samej czynności ważenia, a w szczególności wykorzystanych do ważenia wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych SAW 10C. Z uwagi na brak usystematyzowanych w prawie materialnym i procesowym zasad przeprowadzenia pomiarów nacisków osi przy pomocy nieautomatycznych wag do pomiarów statycznych w celu prawidłowego wykonania czynności pomiarowych posiłkować należy się przede wszystkim instrukcją producenta wagi. W protokole kontroli nie wykazano, w jaki sposób spadki istniejące na wykorzystanym do pomiaru punkcie kontrolnym mogły wpłynąć na wartość pomiaru osi wielokrotnej czteroczęściowej uwzględniając procedury określone w dziale 2.3 Instrukcji wagi SAW. Nadto kontrolujący w momencie kontroli dysponował dwoma sztukami wag, które umieszczone zostały w momencie pomiaru w odpowiednich dołach fundamentowych. Natomiast producent przewidział możliwość realizowania pomiaru nacisku osi wielokrotnej przy pomocy tylko jednej pary wag, wyłącznie w odniesieniu do osi wielokrotnych składających się maksymalnie trzech osi składowych. W niniejszym przypadku kontroli poddano naczepę wyposażoną w oś wielokrotną składającą się z czterech osi składowych, a producent w instrukcji obsługi wag SAW nie przewidział wykorzystania tej wagi do pomiaru nacisku osi tego typu konstrukcji. Konsekwencją powyższego jest również brak możliwości wykorzystania tego typu wag do pomiarów masy całkowitej pojazdów. W ocenie autora skargi kasacyjnej z uwagi na brak podstawy prawnej oraz zgromadzenie dowodu z naruszeniem warunków wykonywania pomiaru określonych przez producenta wagi, wynik zawarty w protokole kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 75 § 1 k.p.a. Z protokołu kontroli nie wynika również, że zostały uwzględnione odchyłki określone w tabeli 2.3 instrukcji obsługi wagi, co stanowi naruszenie zasad właściwej oceny materiału dowodowego tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Dalej autor skargi kasacyjnej wywodził, że Sąd pierwszej instancji z niewiadomych przyczyn odmówił uwzględnienia stanowiska organizacji metrologicznej WELMEC, która wyraźnie uznała za bezzasadne stosowanie wag SAW w stosunku do pomiarów grupowego nacisku osi oraz badania dopuszczalnej masy całkowitej. Podobnie Sąd postąpił w kwestii pisma z Głównego Urzędu Miar z dnia 30 sierpnia 2012 r., potwierdzającego stanowisko strony, że ważenie osi wielokrotnych jedną parą wag SAW nie pozwala na przyjęcie zachowania dozwolonych maksymalnych błędów pomiarowych, ustalonych w międzynarodowych przepisach metrologicznych.

W ocenie strony skarżącej Sąd pierwszej instancji w sposób lakoniczny odniósł się do zarzutu błędnego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzając iż decyzja ta została wysłana ustanowionemu pełnomocnikowi strony przy piśmie organu z [...] października 2012 r. Jednak ze względu na niewłaściwe doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika strony, doszło do naruszenia przez organ administracji zasady prawa do obrony i zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż upływ określonego ustawowo terminu, uniemożliwiłoby stronie wniesienie skargi do WSA.

Nadto autor skargi kasacyjnej podniósł, że WSA poprzez przyjęcie ustaleń organów administracji i wydanie niesprawiedliwego rozstrzygnięcia pozbawił stronę gwarantowanego przez Konstytucję RP prawa do sądu. Sąd naruszył także przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym i ustawy o drogach publicznych przyjmując, że niniejszej sprawie konieczne było wymierzenie kary pieniężnej mimo to, iż przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametrów pojazdu zostało stwierdzone w oderwaniu od jakichkolwiek podstaw prawnych i technicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które polega na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu, albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna stawia zaskarżonemu wyrokowi oba zarzuty wymienione w art. 174 p.p.s.a., w pierwszej kolejności rozpoznawane są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż stanowcze wypowiedzenie się w postępowaniu kasacyjnym o prawidłowości stosowania przepisów prawa materialnego, możliwe jest wtedy, gdy zostanie ustalone, że w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4.p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to, więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10).

Omawiany przepis może stanowić także samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Wiążący pogląd w tym zakresie został wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 luty 2010 r., sygn. akt. II FSK 8/09 (ONSAiWSA 2010, z. 3, poz. 39).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żadna z wyżej wskazanych okoliczności w tej sprawie nie występuje. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na dokonanie kontroli instancyjnej i na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia.

Podkreślenia w związku z tym także wymaga, że w oparciu o przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zwalczać ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, a przyjętych przez Sąd pierwszej, ani też skutecznie wykazywać braków w tych ustaleniach. Wynika to wprost z jego treści określającej, o czym już była mowa wyżej, ustawowe elementy uzasadnienia wyroku. Stąd dla stwierdzenia niezasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a wystarczające jest to, że strona nie podnosi, aby z uzasadnia zaskarżonego wyroku nie wynikało stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie przyjętego stanu faktycznego. To, że według strony ten stan faktyczny nie był ustalony prawidłowo, dla oceny zasadności wskazanego zarzutu pozostaje bez znaczenia. W rezultacie zarzut przedstawienia stanu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym nie mógł odnieść oczekiwanego skutku.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że zgodnie art. 141 § 4 p.p.s.a. jednym

z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego

z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze.

Zważyć nadto należy, że nawet wówczas, gdy sąd nie odniesie się do każdego z zarzutów skargi, to dla uznania skuteczności zarzutu naruszenia w tym zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a. niezbędnym jest wykazanie wpływu, i to istotnego, na wynik sprawy, o czym stanowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Przenosząc powyższe uwagi na rozpoznawaną sprawę, należy zauważyć, że zarówno organy administracji, jak również Sąd pierwszej instancji wskazały przepisy, na mocy których rozstrzygnięto sprawę tj. art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy o drogach publicznych oraz załącznik nr 2 do ustawy określający wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t. Wymienione przepisy ustawy o drogach publicznych stanowiły w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązujące normy prawne, które nakładały na przewoźnika obowiązek uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu o określonych parametrach i wniesienia odpowiedniej opłaty za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych oraz sankcjonowały niewykonanie tego obowiązku nałożeniem odpowiedniej kary pieniężnej.

Przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w spawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia określają jedynie warunki techniczne pojazdów. Bowiem zgodnie z art. 66 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrami właściwym do spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne pojazdów oraz zakres ich niezbędnego wyposażenia.

Zatem wobec podania i wyjaśnienia podstawy prawnej w zaskarżonym wyroku, brak odniesienia się Sądu pierwszej instancji do treści § 5 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. nie stanowi naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Chybionym okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lic. c p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a., bowiem zaskarżonej decyzji, o czym była mowa wyżej, nie można zarzucić braku podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lic. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. należy wskazać, iż organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich okoliczności z którymi w świetle obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Organ dokonał wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co znalazło pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż z instrukcji obsługi wag typu SAW 10, wynika iż proces ważenia może być przeprowadzony na dwa sposoby:

1) jednoczesne ważenie wszelkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami),

2) ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu, w takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę całkowitą.

Dalej organ wyjaśnił, że pojazd był ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dolach fundamentowych, przy czym stanowisko do ważenia pojazdów jest zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych, a wagi posiadają aktualną legalizację. Pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag, wyniki pomiarów osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Sumowanie odbywa się automatycznie przy pomocy programu dostarczonego wraz z wagami przez producenta.

Organ wskazał także, że stanowisko ważenia pojazdu, zostało przygotowane w odpowiedni sposób, bowiem Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zatwierdziła to stanowisko. Stanowisko to spełniało wszelkie wymagania określone w instrukcji producenta wag. W przypadku korzystania z wypoziomowanego miejsca ważenia, które jest wyposażone w doły fundamentowe do osadzania wagi tzw. ślepe podkładki (nr 2.4 instrukcji) nie są potrzebne, gdyż waga znajduje się w jednym poziomie z nawierzchnią.

Główny Inspektor Transportu Drogowego odniósł się do stanowiska Głównego Urzędu Miar co do możliwości stosowania wag typu SAW 10 w przypadku kontroli drogowych dokonywanych przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, wskazując iż z pism wystosowanych przez GUM nie wynika wprost, że wag tego typu nie powinno używać się do wyznaczania DMC pojazdu, czy też wyznaczać nacisków wielokrotnych.

W tym stanie rzeczy zarzut nierzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego nie zasługuje na aprobatę. Organ odwoławczy dokonał wszechstronnej oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego i wyczerpująco poinformował stronę o motywach, którymi kierował się załatwiając sprawę.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lic. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. tj. uznania za dowód wyników użycia wag do pomiaru nacisku osi niezgodnie ze wskazaniami producenta, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW poprzez zsumowanie poszczególnych nacisków osi jest technicznie prawidłowe. Wbrew twierdzeniom skarżącego w pkt 2.5 instrukcji obsługi wag dopuszczono sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym osiami wielokrotnymi.

W tym stanie rzeczy zarzuty naruszenia art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. nie znajdują potwierdzenia, bowiem organ prawidłowo wypełnił obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność, iż autor skargi kasacyjnej dokonał odmiennej oceny tego materiału dowodowego nie świadczy o naruszeniu ww. przepisów.

Natomiast zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. został sformułowany bez wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.

Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Wobec przekroczenia dopuszczalnej wielkości parametrów kontrolowanego pojazdu zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i art. 13g ust. 1 u.d.p. jest pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, zatem chybione jest podnoszenie zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.