Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1119/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r.; II. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzjami nr [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz nr [...] z dnia [...] października 2012 r. nałożono na R.M. karę pieniężną w wysokości 6.000 zł (słownie: sześć tysięcy złotych).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu w dniu [...] września 2012 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta P. - granica miasta K. wymienionej w załączniku nr 2 pkt 8 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji, zarzucając, że kara pieniężna została niezasadnie nałożona. Wskazał, iż z informacji uzyskanych od pracodawcy wynika, że na koncie znajdowały się środki pieniężne. Skarżący podniósł, iż urządzenie viaBox nie sygnalizowało brak środków na koncie użytkownika. Ponadto nadmienił, iż zasilaniem konta użytkownika zajmuje się pracodawca. Wniósł o ponowne rozpatrzenie dwóch spraw.

Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. połączył do wspólnego rozpoznania dwa postępowania administracyjne dotyczące złożonego przez R.M. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego dwóch decyzji z dnia [...] października 2012 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw.

z art, 13k ust. 1 pkt 1, art, 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 2 pkt 8 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, zwanej dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez R.M. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez R.M. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych):

1) uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2012 r.;

2) nałożył na R.M. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] września 2012 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta P. - granica miasta K. bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym jest mowa w art 136 k.p.a. Organ wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – K. Sp. z o.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazd określony w protokole kontroli została uiszczona.

Na podstawie odpowiedzi udzielonych przez K. Sp. z o.o. ustalono, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] września 2012 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta P. - granica miasta K. Przyczyną nieuiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków na koncie "pre-pay" użytkownika. Wyjaśniono, iż w chwili przejazdu urządzenie viaBox poprawnie nawiązało komunikację z bramownicą. Jednocześnie poinformowano, iż weryfikacja sprawności urządzenia może być dokonana tylko i wyłącznie w Miejscach Obsługi Klienta przy fizycznym użyciu urządzenia pokładowego viaBox. K. Sp. z o.o. podała, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu, gdyż klient posiada umowę do konta w trybie przedpłaconym. Do udzielonej odpowiedzi dołączono zestawienie pobranych opłat oraz dokumentację fotograficzną (dowód: pismo K. Sp. z o.o. z dnia [...] i [...] lutego 2013 r. - w aktach sprawy).

Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] i [...] lutego 2013 r. zawiadomił stronę o nowym materiale dowodowym i poinformował, że przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, a brak odpowiedzi na powyższe zawiadomienie spowoduje wydanie decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. W odpowiedzi na zawiadomienie z dnia [...] lutego 2013 r. Pan R.M. złożył dodatkowe wyjaśnienia. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. podniósł, iż urządzenie viaBox nie informowało go o braku środków na koncie użytkownika. Wniósł o sprawdzenie poprawności działania urządzenia za pośrednictwem właściciela pojazdu, czyli pracodawcy. Wnioskodawca poinformował również, że jako kierowca nie miał obowiązku uzupełnienia środków na koncie użytkownika, zatem wszelkie roszczenia należy kierować do pracodawcy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie wezwał Spółkę do przedłożenia szczegółowego wykazu operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. K. Sp. z o.o. przesłała wykaz pobranych i niepobranych opłat oraz historię doładowań konta użytkownika za miesiąc wrzesień 2012 r. (dowód: pismo Spółki z dnia [...] kwietnia 2013 r.

w aktach sprawy).

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. organ zawiadomił R.M. o nowym materiale dowodowym informując, iż brak odpowiedzi na powyższe zawiadomienie spowoduje wydanie decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie R.M. złożył dodatkowe wyjaśnienia. W piśmie z dnia [...] maja 2013 r. wskazał na argumenty, które podniósł we wcześniejszym piśmie z dnia [...] marca 2013 r., tj. brak informowania przez urządzenie viaBox o braku środków pieniężnych na koncie użytkownika; obowiązek uzupełniania konta przez pracodawcę, konieczność sprawdzenia działania urządzenia viaBox. R.M. wniósł o umorzenie postępowań względem jego osoby, a kierowanie wszelkich roszczeń do pracodawcy.

Organ ponownie rozpoznając sprawę zauważył, iż elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k udp.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o któiym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

W niniejszej sprawie organ stwierdził naruszenie przez kierującego art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, wobec czego na podstawie art, 13k ust. 1 pkt 1 udp był obowiązany wymierzyć za to naruszenie karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Nie zaistniały takie okoliczności, w świetle których wymierzenie takiej kary byłoby nieuzasadnione, bezpodstawne czy niesłuszne. W oparciu o informacje przedstawione przez K. Sp. z o.o. ustalił, że nie została pobrana opłata za kwestionowany przejazd. Z analizy pism tej Spółki z dnia [...] i [...] lutego 2013 r. wynika, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd kontrolowanym pojazdem w dniu [...] września 2012 r. po drodze krajowej nr [...] na odcinku granica miasta P. - granica miasta K. Przyczyną nieuiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków na koncie "pre-pay" użytkownika w czasie powstałego naruszenia. Z załączonego przez K. Sp. z o.o. do pisma z dnia [...] kwietnia 2013 r. zestawienia pobranych i niepobranych opłat wynika, iż środki pieniężne na koncie użytkownika wyczerpały się w dniu [...] września 2012 r. o godzinie 03:32. Od momentu wyczerpania środków, do chwili stwierdzonego naruszenia, na koncie użytkownika zostały zarejestrowane operacje, podczas których stan salda wynosił 0zł.

Jednocześnie organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 427/13). WSA podniósł, że: "Zdaniem składu orzekającego Sądu w niniejszej sprawie, uprawnione staje się w związku z tym stwierdzenie, iż w świetle powołanych przepisów, skoro za przejazd konkretnym odcinkiem drogi jest naliczana jedna opłata elektroniczna, to za brak wniesienia tej opłaty za przejazd tym samym konkretnym odcinkiem drogi w tym samym dniu, może zostać naliczona tylko jedna kara pieniężna w podanej przez przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych wysokości.

Wobec powyższego organ orzekł o wymierzeniu jednej kary za przejazd po drodze krajowej nr [...] w dniu [...] września 2012 r.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. R.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, podnoszą że nie miał wpływu na to czy urządzenie viaBOX było sprawne i czy na koncie były środki. Wyjaśnił, iż pracodawca i właściciel samochodu stwierdził, że środki były na koncie. Pracodawcy zajmował się doładowywaniem środków na koncie pre-pay. Otrzymywał on powiadomienia sms o konieczności doładowania konta po czym to czynił. Główny inspektor Transportu Drogowego nie poczynił też kroków by wysłuchać właściciela samochodu, na tą okoliczność. Wobec powyższych zarzutów wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportowego i ponowne jej rozpatrzenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika bezpośrednio

z cytowanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych (udp), jednakże

w stanie faktycznym niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, określonej w przepisach

art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, jest odpowiednie oznakowanie drogi publicznej, czy też brak takiego oznakowania nie ma wpływu na wymierzenie tej kary.

W ocenie Sądu odpowiednie oznakowanie drogi jest przesłanką wymierzenia wskazanej kary pieniężnej, a jego brak to uniemożliwia.

W świetle art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych (udp) korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 2012, poz. 1137 ze zm. (dalej prd), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 ha ust. 6 udp w dniu 22 marca 2011 r. zostało wydane ww. rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S oraz klasy GP i G - określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia.

Z kolei rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych

i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych - Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm. (dalej rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych) wydane na podstawie art. 7 ust. 2 prd określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne znaczenie znaku, z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4

w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Natomiast stosownie do § 65 ust. 3 tego rozporządzenia umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c albo E-15d tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Przepis ten został dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 705) zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych z dniem 30 czerwca 2011 r.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 prd, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z 3 lipca 2003 r. określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181). Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 3 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 702) zmieniającym powyższe rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E - 15c, drogi ekspresowej E – 15d lub innej drogi krajowej E – 15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.).

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12 (por. też wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. II GSK 1434/12) przywołując wskazaną regulację zauważył, że z przedstawionych unormowań wynika zobowiązanie zarządców dróg do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, tabliczkami T-34. Według NSA "znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34 stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jak i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt P9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione

w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wyklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących

w swojej treści kilka funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)".

Czyniąc te rozważania NSA stwierdził w konsekwencji, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się na jakiej drodze się znajduje i dokonanie odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać kary pieniężnej. Aczkolwiek prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 udp funkcjonuje

w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, zatem niezgodna z art. 2 Konstytucji RP jest wykładnia tego przepisu, która sankcję administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektywy postępowania wynikającej z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego opiera się, zgodnie

z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138). W tej sytuacji nie można poprawnie stosować ww. art. 13k ust. 1 pkt 1 udp bez przeprowadzenia wykładni systemowej tego przepisu. System prawa jest logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach. Znaczenia przepisów prawnych nie można dochodzić w oderwaniu od innych przepisów zawartych w określonym akcie prawnym, a także innych aktach prawnych należących do danej gałęzi prawa czy całego porządku prawnego.

W ramach wykładni systemowej zewnętrznej punktem wyjścia jest Konstytucja RP. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku (por. cytowany tu ww. wyrok NSA z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12).

W niniejszej sprawie organ administracji, stosując wobec skarżącego sankcję administracyjną z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, naruszył ten przepis przez wadliwą jego wykładnię. Uznał bowiem co do zasady za prawnie obojętną dla nałożenia kary pieniężnej na podstawie tego przepisu okoliczność właściwego oznakowania drogi, po której poruszał się pojazd/zespół pojazdów kierowany przez skarżącego – jako drogi płatnej, podczas gdy dla właściwego zrekonstruowania normy prawnej objętej tym przepisem konieczne jest ustalenie, czy droga ta/odcinek drogi była oznaczona zgodnie z wymogami ustalonymi w ww. przepisach aktów wykonawczych do ustawy o drogach publicznych (udp) i ustawy Prawo o ruchu drogowym (prd).

Aczkolwiek skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej wymienionej w ww. rozporządzeniu z 22 marca 2011 r. wykonywał przejazd zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i z tego tytułu był zobowiązany do poniesienia opłaty, jednak w realiach tej sprawy okoliczność ta nie przesądza jeszcze sama w sobie o zgodności z prawem decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązkiem organu było bowiem (i będzie na etapie powtórnego postępowania) ustalenie czy odcinek drogi, po której poruszał się kierowany przez skarżącego zespół pojazdów (w tym wjazd na ten odcinek), był w dniu kontroli należycie oznakowany, zgodnie z ww. regulacją prawną, jako droga płatna.

W myśl powyższego bowiem, organ nie może się ograniczyć do odnotowania obowiązku skarżącego w zakresie znajomości przepisów dotyczących dróg publicznych (w tym kategorii dróg i ponoszenia opłaty elektronicznej), skoro usprawiedliwieniem dla ich naruszenia jest brak stosownego oznakowania drogi jako płatnej, za wjazd na którą to drogę należy uiścić opłatę elektroniczną. Kwestia ta (oznakowania drogi) nie została w sprawie jednoznacznie wyjaśniona. W decyzji pierwszoinstancyjnej brak ustaleń na temat oznakowania drogi. W decyzji drugoinstancyjnej też wprost nie wypowiedziano się – wskazano natomiast na jego wyszczególnienie w ww. rozporządzeniu z 22 marca 2011 r., akcentując obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej, przy jednoczesnym wyrażeniu stanowiska, że o kategorii drogi (jako płatnej) rozstrzygają przepisy udp i rozporządzeń wykonawczych.

Ponownie rozpoznając sprawę, dopiero w następstwie wyjaśnienia kwestii oznakowania ww. odcinka drogi (według stanu na dzień kontroli), organ ustali, mając na uwadze poczynione wyżej oceny prawne i wskazania Sądu odnośnie dalszego postępowania, którymi jest związany, czy uchybienie przez skarżącego obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej czyni zgodną z prawem decyzję nakładającą na niego karę pieniężną za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia tej opłaty.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. a)

i c) oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ppsa (Dz. U. 2012.270 j.t. ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.