Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 844/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135, art. 200 i art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2172
law: Rozporządzenie Ministar Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - t.j.
article: art. 33 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 2 pkt 36, art. 17 ust. 10 i ust. 11
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ż. P. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 października 2023 r. nr 172/2023/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sieradzu z dnia 5 września 2023 roku, znak PPIS.RP.3151.47.2023; 2. zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej – Ż. P. - kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 27 października 2023 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "ŁPWIS") utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sieradzu(dalej "PPIS") z 5 września 2023 r. oddalające zarzuty Ż. P. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Ż. P. upomnieniem z 23 maja 2023 r. została wezwana do wykonania obowiązku poddania małoletniego syna, W. S. (urodzonego 13 maja 2022 r.), obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. PPIS pouczył, że niedopełnienie ww. obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia skutkować będzie wszczęciem postępowania egzekucyjnego przewidzianego dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Upomnienie to zostało doręczone stronie 26 maja 2023 r.

Wobec niedopełnienia przez stronę obowiązku poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym 27 czerwca 2023 r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...]. Ponadto PPIS pismem z 27 czerwca 2023 r. złożył wniosek do ŁPWIS o wszczęcie wobec strony egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym i zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.

Postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. ŁPWIS nałożył na stronę grzywnę w kwocie 1400 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych u dziecka oraz wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z 27 czerwca 2023 r. w terminie 14 dni od otrzymania tegoż postanowienia.

17 sierpnia 2023 r. do sekretariatu Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi wpłynęły zarzuty strony w postępowaniu egzekucyjnym, w których to strona wskazała na:

1. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym;

2. brak wymagalności obowiązku z uwagi na stan zdrowia małoletniego, brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak kwalifikacji dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych;

3. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 – dalej "u.p.e.a.") w zw. z § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. z 2020 r., poz. 2194).

Strona podniosła, że stan zdrowia małoletniego nie pozwala na jego zaszczepienie. Dziecko jest w trakcie intensywnej rehabilitacji i pozostaje pod stałą opieką neurologa. Do zarzutów strona dołączyła kartę informacyjną ze szpitala [...] – oddział neurologiczny dla dzieci z 21 marca 2023 r., Kartę informacyjną z Izby Przyjęć Szpitala Pediatrycznego [...] z 22 lutego 2023 r. – przyjęcie w trybie nagłym, kartę wizyty u lekarza neonatologa i neurologa dziecięcego z 13 sierpnia 2022 r., oraz kartę wizyty u lekarza neurologa z 18 lutego 2023 r.

Postanowieniem z 5 września 2023 r. PPIS oddalił zarzuty zobowiązanej. W uzasadnieniu organ podniósł, iż obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów prawa, wobec czego nie ma podstaw do jego konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, przy czym w przypadku osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wykonanie powyższego obowiązku ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekun faktyczny.

Organ podniósł ponadto, że 18 sierpnia 2011 r. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172 – dalej "rozporządzenie z 18 sierpnia 2011 r."), w którym określił przeciw jakim chorobom zakaźnym istnieje obowiązek wykonania szczepień ochronnych oraz jakie grupy wiekowe szczepieniom tym podlegają. Z kolei przepis art. 17 ust. 11 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 – dalej "u.z.z.ch.") nakłada na Głównego Inspektora Sanitarnego obowiązek ogłaszania na każdy rok Programu Szczepień Ochronnych ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych między innymi na podstawie ust. 10 art. 17 ustawy oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Również przepis § 5 rozporządzenia stanowi, że obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu.

O realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania dziecku decyduje lekarz po uprzednim wykonaniu badania stanu zdrowia oraz uzyskaniu niezbędnych informacji od rodziców. Celem takie badania jest m.in. ustalenie aktualnego stanu uodpornienia dziecka oraz identyfikacja przeciwskazań. Obowiązkiem rodzica małoletniego dziecka jest zgłoszenie się z dzieckiem do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w celu wykonania szczepienia ochronnego po uprzednim przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego. Lekarz przeprowadza badanie zgodnie z posiadaną wiedzą oraz obowiązującymi procedurami. Państwowa Inspekcja Sanitarna nie sprawuje nadzoru nad przeprowadzeniem lekarskiego badania kwalifikacyjnego, samo badanie kwalifikacyjne nie jest zaś przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania małoletniego szczepieniu ochronnemu. Obowiązek ten staje się wymagalny po upływie terminu szczepień wynikającego z obowiązującego na dany rok Programu Szczepień Ochronnych.

Organ wskazał, że jedyną przesłanką zwalniającą z obowiązku szczepień jest stwierdzenie przez lekarza przeciwwskazań zdrowotnych, a jedynym dokumentem dającym podstawę do odroczenia szczepienia ochronnego jest zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do jego wykonania, w którym zawarta byłaby informacja jakiego szczepienia dotyczy i do kiedy zostało odroczone. Do chwili wydania przez PPIS postanowienia z 5 września 2023 r. organ nie otrzymał zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka strony szczepieniom ochronnym, nie ma więc podstaw do odstąpienia od egzekwowania obowiązku poddania dziecka szczepieniom.

Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej stosownego upomnienia organ wskazał, iż upomnienie doręczone zobowiązanej spełnia wszystkie niezbędne wymogi, ponieważ obowiązek wskazania w upomnieniu numeru PESEL został określony przez ustawodawcę warunkowo, natomiast brak tego numeru nie narusza zasadniczego celu ustawodawcy w określeniu danych niezbędnych do prawidłowego wykonania obowiązku, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia. W związku z powyższym zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony.

Na powyższe postanowienie, 21 września 2023 r., strona wniosła zażalenie, w którym zarzuciła organowi I instancji naruszenie:

1. art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązana nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy w z uwagi na stan zdrowia małoletniego obowiązek nie może być uznany za wymagalny, co potwierdza zaświadczenie z 19 września 2023 r. odraczające obowiązkowe szczepienia ochronne małoletniego;

2. art. 7 k.p.a. poprzez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanej i brak merytorycznego ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów, w szczególności co do określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i braku wymagalności obowiązku;

3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez stronę uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela, a obowiązek nie może być uznany za wymagalny;

4. art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów z a nieuzasadnione, mimo że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów, gdyż obowiązek został określony w sposób niedokładny i wybiórczy, wierzyciel nie wskazał jakie konkretne działania ma podjąć zobowiązana, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenie obowiązku, aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości co do treści obowiązku i tego, w jaki sposób powinien ten obowiązek spełnić, nadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna obowiązku.

Strona podniosła, że małoletni został poddany konsultacji specjalistycznej, w wyniku której dziecko zostało odroczone od obowiązkowych szczepień ochronnych do grudnia 2024 r. z uwagi na to, że jest w trakcie leczenia. Na dowód powyższego strona załączyła zaświadczenie lekarskie z 19 września 2023 r.

Zobowiązana wskazała ponadto, że wierzyciel ustosunkowując się do zarzutów odwołał się do art. 17 ust. 1 u.z.z.ch. oraz Programu Szczepień Ochronnych ogłaszanego corocznie w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Tymczasem powyższe regulacje prawne straciły domniemanie ich konstytucyjności. Przepisy odnoszące się do określenia wymagalności obowiązku, tj. art. 17 ust. 11 i § 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. oraz komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego nie mogą być źródłem obowiązku. Podniosła, iż sądy opowiadają się z a uchyleniem orzeczeń organów władzy publicznej zapadłych na podstawie przepisu, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny. Czynią tak także wtedy, gdy wyrok o niekonstytucyjności zawiera klauzulę odraczającą.

Strona wskazała ponadto, że błędne jest stanowisko organu, jakoby obowiązek wskazania nr PESEL był "warunkowy", jednocześnie wierzyciel nie wskazuje o jaki warunek chodzi.

Ponadto zdaniem strony rozpoznanie przez organ zarzutów w niniejszej sprawie nie mieści się w kategoriach uzasadnienia faktycznego postanowienia, o którym mowa w art. 124 § 2 k.p.a., nie wynika bowiem z niego żadna ocena organu, który winien dokonać analizy stanu faktycznego, odnieść ten stan faktyczny do właściwych przepisów i dopiero poddać postępowanie strony ocenie. Z uzasadnienia organu nie wynika, czy organ kwestionuje przytaczane przez stronę okoliczności faktyczne oraz na jakiej podstawie uznał, że zarzuty podlegają oddaleniu.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z 27 października 2023 r. ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie PPIS z 5 września 2023 r. oddalające zarzuty Ż. P. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ II instancji wskazał, że zobowiązana została zgłoszona przez podmiot leczniczy do wierzyciela jako osoba odmawiająca wykonywania ochronnych szczepień dziecka. Wierzyciel wystawiając upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy, uwzględnił również kartę uodpornienia dziecka, z której wynika, że u dziecka nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepień oraz że zobowiązana była wielokrotnie informowana o obowiązku szczepień. A zatem wierzyciel posiadał dowody wskazujące na to, że zobowiązana nie wykonuje obowiązku szczepień dziecka. Badanie kwalifikacyjne do szczepień jest częścią procedury wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, w związku z tym sam fakt poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu do szczepień nie jest tożsamy z wykonaniem w całości obowiązku szczepień.

Organ podkreślił, że wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązana powinna już wykonać ciążącą na niej skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanej możność żądania spełnienia ciążącej na niej powinności. Strona po pismach wzywających do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniego powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. To lekarz udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia. Wbrew twierdzeniom strony, wierzyciel w tytule wykonawczym wskazał akty normatywne, na podstawie których zobowiązana ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku z powodu niewykluczenia przez lekarza przeciwskazań do szczepienia są bezzasadne. W aktach sprawy brak jest informacji o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania obowiązkowych szczepień czy ich odroczeniu. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że wyłącznie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu wyeliminowania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Zaświadczenie, na które powołuje się zobowiązana, wystawione zostało w 19 września 2023 r., a zatem już po wydaniu przez ŁPWIS postanowienia z 7 sierpnia 2023 r. o nałożeniu grzywny.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że strona z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z wyżej przedstawionych informacji wynikają również celowe działania strony w celu niewykonania szczepień. Organ wskazał, iż dziecko - W. S., mając obecnie blisko dwa lata, otrzymało szczepienie jedynie przeciw gruźlicy, a nie zostało zaszczepione przeciw aż siedmiu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu.

ŁPWIS wskazał, że kwalifikacja lekarska możliwa jest tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie, bowiem odbywa się ona tuż przed szczepieniem, w ciągu maksymalnie 24 godzin. O szczepieniu dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzedniej kwalifikacji dotyczącej stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem lub prawnym opiekunem. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

28 listopada 2023 r. Ż. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie ŁPWIS z 27 października 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS z 5 września 2023 r. oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie skarżącej organ naruszył art. 34 § 4 u.p.e.a. bowiem w związku z zasadnością jej zarzutów winien umorzyć postępowanie egzekucyjne dlatego strona wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia ŁPWIS z 27 października 2023 r. i poprzedzającego go postanowienia PPIS z 5 września 2023 r. w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca wskazała, że jej syn, W. S., zaraz po narodzinach został zaczepiony na gruźlicę oraz WZW typu B, a nie jedynie a gruźlicę. 22 lutego 2023 r., w związku z opadaniem powieki lewego oka dziecka, rodzice stawili się z dzieckiem do szpitala ze skierowaniem wydanym przez neurologa. Ze względu na brak miejsc, planowe przyjęcie do szpitala odbyło się 15 marca 2023 r. Po wykonaniu szeregu badań i konsultacji z neurologiem z dnia 13 listopada 2023 r. wydano zalecenie, aby do czasu zakończenia diagnostyki dziecko zostało zwolnione ze szczepień. Do skargi strona załączyła kartę wizyty lekarskiej z 13 listopada 2023 r., z której wynika, że syn strony jest diagnozowany w kierunku miastenii i do czasu zakończenia diagnostyki zwolniony ze sczepień, a także pismo POZ, który dokonał jej zgłoszenia jako osoby uchylającej się od szczepień z informacją o odroczeniu obowiązku szczepień jej syna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym stosownie do art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bądź też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba jeszcze zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż jest on zobowiązany dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa procesowego art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Podkreślić przy tym należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 23 maja 2023 r. PPIS wystawił upomnienie zobowiązujące stronę skarżącą do poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w razie niewykonania obowiązku w terminie 7 dni. Upomnienie zostało doręczone stronie 26 maja 2023 r. Wobec nie wykonania przez skarżącą obowiązku szczepień, 27 czerwca 2023 r. PPIS wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący Ż. P. do poddania dziecka – W. S. urodzonego 13 maja 2022 r - obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 i art. 17 u.ch.z. oraz § 2, 3 i 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. W oparciu o wskazany tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ŁPWIS.

W postępowaniu tym 17 sierpnia 2023 r. strona zgłosiła zarzuty wskazując na określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, brak wymagalności obowiązku z powodu stanu zdrowia małoletniego, brak uprzedniego doręczania zobowiązanej stosownego upomnienia. Powyższe zarzuty zostały oddalone przez organy obydwu instancji, jednak w ocenie sądu organy w sposób nieprawidłowy dokonały oceny zgłoszonego przez stronę zarzutu braku wymagalności obowiązku.

W tym miejscu wskazać należy, że przez wymagalność obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym skierowanym do strony należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.

Wskazać należy, że obowiązek poddania dziecka strony szczepieniu ochronnemu przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z 18 sierpnia 2011 r. zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą, został określony w komunikacie GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.ch.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.ch.z. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.ch.z.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy u.ch.z. zamieszczone w rozdziale IV poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 u.ch.z. osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanymi dalej: "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". W myśl art. 17 ust. 10 u.ch.z. minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). W rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z 18 sierpnia 2011 r. określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte choroby zakaźne wymienione w tytule wykonawczym skierowanym do strony (§ 2 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r.). Powyższe nie przesądza jednak o wymagalności obowiązku.

Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, czy odroczenie terminu wykonania (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, 2021 r. – komentarz do art. 33 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie, już na etapie składania zarzutów skarżąca wskazywała na zły stan zdrowia swojego dziecka jako powód braku możliwości poddania go obowiązkowym szczepieniom. Do zarzutów dołączyła dokumentację lekarską potwierdzającą problemy zdrowotne jej syna. Z dokumentów tych wynika, że już w 3 miesiącu życia u dziecka pojawiły się zaburzenia neurologiczne i dziecko było w związku z ich utrzymywaniem się diagnozowane także szpitalnie. Rozpoznając zarzuty organ I instancji uznał, je za niezasadne i wskazał, że jedyną przesłanką zwalniającą z obowiązku szczepień jest stwierdzenie przez lekarza przeciwwskazań zdrowotnych do ich wykonania, a jedynym dokumentem dającym podstawę do odroczenia szczepienia ochronnego jest zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do jego wykonania, w którym zawarta byłaby informacja jakiego szczepienia dotyczy i do kiedy zostało odroczone. Organ takiego zaświadczenia lekarskiego nie otrzymał, nie ma więc podstaw do odstąpienia od egzekwowania obowiązku poddania dziecka szczepieniom. W reakcji na powyższe stanowisko organu skarżąca do zażalenia na postanowienie organu I instancji dołączyła zaświadczenie z 19 września 2023 r. wskazujące na konieczność odroczenia obowiązku szczepień u syna skarżącej do grudnia 2024 r.

W tym miejscu wskazać należy, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, a obowiązany jest ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, mając na uwadze ogólne reguły postępowania administracyjnego (por.: wyrok NSA z 7 października 2011 r., I FSK 1361/10, LEX nr 1069238.). A zatem granice orzekania przez organ II instancji wyznaczają ramy sprawy administracyjnej podlegającej ponownemu rozpoznaniu przez organ odwoławczy, zgodnie z treścią zasady dwuinstancyjności, nie zaś jedynie wnioski i zarzuty odwołania. Nie można jednak zapominać, że mają one istotny wpływ na zakres obowiązków tego organu. Jest on bowiem obowiązany rozpatrzyć i odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w treści zażalenia, złożonych na ich poparcie dowodów i dokonać ich oceny w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wykonanie tego obowiązku ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości czynionych przez organ odwoławczy ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie podkreśla się, że nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania narusza art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A także, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego" chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1371/12, LEX nr 1457642, oraz wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343). Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy lub uczynił to ogólnikowo, uchybia także swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a.

W kontrolowanej sprawie strona przedstawiła dokumentację lekarską potwierdzającą diagnozowanie jej dziecka od 3 miesiąca życia pod kątem zaburzeń neurologicznych, w tym dokumentację potwierdzającą pobyty dziecka w szpitalu. Do zażalenia w reakcji na stanowisko organu dotyczące braku podstaw do odroczenia obowiązku szczepień przedstawiła zaświadczenie lekarskie odraczające ten obowiązek do grudnia 2024 r. Tym czasem w kontrolowanym rozstrzygnięciu ten zarzut, twierdzenia strony i zgłoszony na jego poparcie materiał dowodowy organ skwitował jednym zdaniem wskazując, że zaświadczenie, na które powołuje się zobowiązana, wystawione zostało w 19 września 2023 r., a zatem już po wydaniu przez ŁPWIS postanowienia z 7 sierpnia 2023 r. o nałożeniu grzywny. W świetle powyższego zarzuty zobowiązanej są chybione. Tak dokonanej oceny materiału dowodowego nie można uznać za rzetelna i zgodną z art. 80 k.p.a. stanowiącym, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd pragnie podkreślić, że dokonując prawidłowej oceny materiału dowodowego organ winien według swojej wiedzy i doświadczenia ocenić wartość dowodową poszczególnych dowodów oddzielnie i we wzajemnej łączności, i wyciągnąć logiczne wnioski, a w razie potrzeby przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w celu jednoznacznego ustalenia czy w odniesieniu do syna skarżącej istnieją przeciwskazania do wykonania obowiązkowych szczepień czy tez ich brak. Tym samym w ocenie sądu organ z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie dokonał prawidłowej oceny zgłoszonego przez skarżącą zarzutu braku wymagalności obowiązku. Analiza akt sprawy oraz dokumentów dołączonych do skargi wskazuje w ocenie sądu, że być może odmowa poddania syna skarżącej obowiązkowym szczepieniom nie była spowodowana lekceważeniem tego obowiązku przez stronę , ale wynikała z troski strony o zdrowie swojego małego dziecka, które od 3 miesiąca życia miało problemy neurologicznie i aktualnie jest diagnozowane w kierunku miastenii.

Wskazując na powyższe okoliczności należy stwierdzić, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracyjne winny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy w celu oceny zgłoszonego przez stronę zarzutu braku wymagalności obowiązku przedwcześnie uznanego za niezasadny.

Sąd podziela natomiast dokonaną przez organy ocenę pozostałych zgłoszonych przez stronę zarzutów. Jak to zostało wskazane powyżej obowiązek poddania dziecka strony szczepieniu ochronnemu przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.ch.z oraz przepisów rozdziału IV poświęconych szczepieniom ochronnym, a także wydanego na ich podstawie rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z 18 sierpnia 2011 r. Z kolei szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą, został określony w komunikacie GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych.

Z przepisów tych można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08, Lex nr 595803). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, który egzekwowany jest bez konieczności wydawania w tym przedmiocie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, tj. decyzji czy postanowienia. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 32/11 (Lex nr 852219), wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.

W niniejszej sprawie w oparciu o powyższe regulacje prawne wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Trafnie zatem organy za niezasadny uznały zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

Dalej odnosząc się do podniesionej w zarzutach skarżącej kwestii lekarskiego badania kwalifikacyjnego wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u..ch.z.). Z cytowanych przepisów wynika, że poddanie dziecka badaniom lekarskim jest konieczną częścią procedury szczepienia. Jest to zatem element obowiązku szczepienia (zob. np. wyrok NSA z 8 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 248/20, dostępny w CBOSA). Wbrew jednak twierdzeniom skarżącej wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy właściwie wskazał na czym polega obowiązek strony, od którego w ocenie organu ona się uchyla.

W powyższym zakresie konieczne jest także odwołanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19 (opublik. OTK-A 2023/50), w którym Trybunał orzekł, że:

I. Art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.

Trybunał wyjaśniając skutki wyroku wskazał, że stwierdzenie niezgodności art. 17 ust. 11 u.ch.z. w związku z § 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. Trybunał Konstytucyjny bowiem pełni rolę sądu prawa i zgodnie z wolą ustrojodawcy nie ma kompetencji prawotwórczych.

Zdaniem Trybunału - wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy - nie zaś art. 17 ust. 11 u.ch.z., jak i § 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011r. jako takich - zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia. Trybunał był świadomy, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował w pierwszej kolejności dostosowanie stanu prawnego poprzez zmianę rozporządzenia i rozważenie przez ministra właściwego ds. zdrowia określenia terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w formie załącznika do rozporządzenia.

Trybunał wyjaśnił także, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Jako że wyrok w niniejszej sprawie nie odnosił się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne było zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł więc, że dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych niezbędne jest określenie innego czasu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji wskazując na termin 6 miesięcy, który w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian prawnych.

Zdaniem sądu, Trybunał Konstytucyjny w cyt. powyżej wyroku z dnia 9 maja 2023 r. nie zakwestionował zatem obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, że w przypadku zastosowania klauzuli odraczającej akt normatywny wskazany w orzeczeniu TK pozostaje częścią systemu prawa i w związku z tym ma być zasadniczo stosowany, tak jak każdy obowiązujący akt prawny (TK-K 53/07 - I CSK 390/17). Sytuacja, w której Trybunał Konstytucyjny uznał dany przepis za niekonstytucyjny wraz z odroczeniem terminu jego mocy obowiązywania, oznacza wprawdzie jego obowiązywanie, ale jego stosowanie w tym okresie winno być zawsze przedmiotem analizy. Sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 87/18, LEX nr 2539746, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod redakcją Piotra Tulei, wyd. II - LEX).

W ocenie sądu, regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego dotyczy szczególnie istotnej ze względów społecznych i medycznych kwestii zapobiegania chorobom zakaźnym. Prawidłowa realizacja szczepień ochronnych zapewnia wysoki odsetek osób posiadających odporność przeciw chorobom zakaźnym, a tym samym zmniejsza ryzyko szerzenia się tych chorób. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę TK wyjaśniając, że wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się sczepieniom ochronnym. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów wynikało z konieczności zapewnienia ciągłości obowiązkowych szczepień. W tym okresie minister właściwy do spraw zdrowia był zobligowany rozważyć określenie w drodze rozporządzenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Stosując się do powyższych wskazań Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym określił schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania.

Odnosząc się do ostatniego z podniesionych przez stronę zarzutów wskazać należy, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 § 3e u.p.e.a. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wydał w dniu 4 grudnia 2020 r. rozporządzenie w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. poz. 2194). Zgodnie z treścią § 2 pkt 3 rozporządzenia, upomnienie zawiera: imię i nazwisko lub nazwą zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Doręczone skarżącej upomnienie nie zawierało numeru PESEL zobowiązanej. W ocenie sądu zarzucany brak numeru PESEL w upomnieniu kierowanym do skarżącej nie stanowi o istotnej wadliwości tej czynności prawnej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest - co istotne - kwestionowane, że skierowane do skarżącej upomnienie zostało stronie skutecznie doręczone. Nie ma wątpliwości, że zobowiązana na skutek jego doręczenia posiadła wiedzę na temat przedmiotu obowiązku i innych jego elementów, co było niezbędne dla skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Na uwagę zasługuje, że obowiązek przesłania zobowiązanemu upomnienia wynika z art. 15 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Analizując treść upomnienia dostrzec należy, że poza numerem PESEL zobowiązanej, upomnienie z 23 maja 2023 r. posiada wszystkie elementy, które miały znaczenie dla skuteczności wszczętego postepowania egzekucyjnego. Zobowiązana została wskazana w sposób, który pozwala jednoznacznie stwierdzić o jaki podmiot (o kogo konkretnie) chodzi. Skarżąca wiedziała jaki organ i w jakiej sprawie do niej występuje, a w konsekwencji, że doręczone jej upomnienie nie jest pomyłką. Upomnienie zawiera przede wszystkim prawidłowe dane osobowe skarżącej, to jest jej imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania. W tym kontekście podstawowy cel upomnienia, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanej o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia, został niewątpliwie zrealizowany, a zatem zarzut strony prawidłowo został uznany za niezasadny.

Reasumując należy stwierdzić, że o ile egzekucja administracyjna zmierza do wyrażenia zgody rodzica dziecka na jego obowiązkowe szczepienia, o tyle postępowanie to nie może być prowadzone, gdy istnieją przeciwwskazania do poddania dziecka szczepieniom stąd tak istotne jest ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie. Dlatego uznając, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie wyżej opisanym, sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając w pkt II wyroku na rzecz skarżącej od organu kwotę 100 złotych, stanowiąca równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

R.T-M.