Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1875/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 6, § 22
journal: Dz.U. 2018 poz 759
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz  zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności  gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 145 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 3991/21 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty raty pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej - WSA, Sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r. oddalił skargę A. S. (dalej - strona, skarżący) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej - organ) z dnia 19 maja 2021 r. nr 83/2021 w przedmiocie odmowy wypłaty drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu Premie dla młodych rolników.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący, zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 6 ust. 1 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015r. w związku z § 22 pkt 4 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015r., poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełnił wymogów zawartych w tych przepisach.

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

W konkluzji skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do – niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a. – oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie stwierdzono. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wyrok WSA odpowiada prawu i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

W związku z treścią skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w świetle art. 176 p.p.s.a skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ten wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis prawa materialnego naruszonego przez sąd ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu pierwszej instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 29 marca 2018 r. I FSK 13/18, 19 września 2017 r., I FSK 126/16; 29 września 2017 r., I FSK 868/16; 19 października 2017 r., II GSK 1701/17; dostępne w CBOIS). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno natomiast szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno wskazywać na trafność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a zatem nawiązywać do przepisów prawa, których naruszenie strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji. Powinno także zawierać argumentację na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05, także por. J. Drachal, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, Warszawa 2011).

Z przedstawionych zarzutów wynika zatem, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska WSA, który kontrolując zgodność z prawem decyzji organów w przedmiocie pomocy finansowej stwierdził, że decyzje te są prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu o charakterze procesowym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny. Skarżący kasacyjnie zarzucił WSA na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przez ten Sąd przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Podkreślić należy, że środek zaskarżenia w analizowanym zakresie nie spełnia normatywnych wymogów wskazanych powyżej, a skarżący kasacyjnie nie powiązał wynikowych przepisów zastosowanych przez WSA tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. z innymi przepisami proceduralnymi stosowanym przez ten Sąd czy też przez organy administracji publicznej. Okoliczność ta powoduje obowiązek uznania, że skarga kasacyjna w tym zakresie nie spełnia normatywnych wzorców i w konsekwencji powyższego nie może podlegać ocenie.

Z uwagi na brak skutecznego zakwestionowania przez skarżącego kasacyjnie stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny, jako podstawę rozważań materialnoprawnych, uwzględni, ustalony przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i potwierdzony przez Sąd pierwszej instancji, stan faktyczny.

Na wstępie rozważań materialnoprawnych, ograniczonych do obszaru wskazanego w zarzucie skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 759, z późn. zm., dalej - rozporządzenie wykonawcze).

Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015r. biznesplan, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 5, zawiera koncepcję rozwoju gospodarstwa, w tym: opis i szacunkową wartość planowanych inwestycji w środki trwałe. Zgodnie z § 22 pkt 4 rozporządzenia beneficjent powinien zrealizować biznesplan w terminie przewidzianym w biznesplanie, lecz nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, zwłaszcza:

a) prowadzić gospodarstwo zgodnie ze strukturą produkcji, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b,

b) zrealizować działania, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 5 oraz § 6 ust. 2 pkt 2,

c) osiągnąć cele, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 4,

d) osiągnąć wzrost wielkości ekonomicznej gospodarstwa przynajmniej o 10% w stosunku do wyjściowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, i utrzymać osiągnięty wzrost przynajmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy.

Zgodnie z § 22 ust. 4 lit. b rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien zrealizować biznesplan w terminie przewidzianym w biznesplanie, lecz nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, zwłaszcza: zrealizować działania, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 5.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że strona nie zrealizowała zaplanowanej w biznesplanie inwestycji polegającej na budowie wiaty (zadaszenia) i magazynu do przechowywania siana luzem lub w balotach za kwotę 32.000 zł. Okoliczność ta wynika z poddanych analizie i ocenie Sądu pierwszej instancji dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego m.in.:

- decyzji nr 35/18 z dnia 18 stycznia 2018 r. Starosty K. (Nr ABŚ.6740.24.19.17) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla A. S. wiaty na sprzęt rolniczy w budowie zagrodowej (B., nr ewidencji gruntów 615/2),

- decyzji nr 14/2018 r. z dnia 7 stycznia 2019 r. Starosty K. (Nr ABŚ.6740.20.23.2018 r.), zmieniającą decyzję o pozwoleniu na budowę nr 35/2018 - nazwa i rodzaj zamierzenia budowlanego: budowa wiaty na sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej B., nr ewidencji gruntów 615/2, w zakresie dotyczącym zmian urbanistycznym w części objętej projektem zamiennym oraz zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, inwestor A. S., nazwa i rodzaj zamierzenia budowlanego: budowa wiaty na sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej, B., nr ewidencji gruntów [...],

-zawiadomienia datowanego na dzień 27 sierpnia 2019 r. o ukończeniu budowy wiaty na sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej, działka 615/2 zgłoszonego przez A. S. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Strona, zgodnie z założeniami biznesplanu, zobowiązana była do wybudowania wiaty na siano w balotach; natomiast według projektu, jak i wyżej wskazanych dokumentów strona wybudowała wiatę na sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej.

Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni § 22 pkt 4 rozporządzenia, wskazując, że beneficjent powinien zrealizować biznesplan (a zatem w niniejszej sprawie wybudować wiatę (zadaszenie) zgodną swoim charakterem z biznesplanem) w terminie przewidzianym w biznesplanie, lecz nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy.

WSA w sposób prawidłowy uznał, że sposób wykładni powyższego przepisu przez organ jest prawidłowy gdyż skarżący nie zrealizował biznesplanu w sposób określony w § 22 pkt 4 lit. b rozporządzenia wykonawczego w terminie. Skarżący nie spełnił więc wymogów normatywnych zawartych w § 22 pkt 4 lit. b rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.