Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 242/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2 w związku z art. 38 ust. 1, art. 34 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1930
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
article: art. 26 ust. 2, art. 251, art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4,
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 188, art. 203 pkt 1, art. 205 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 645/22 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 lipca 2022 r. nr SKO.4131/7/2022 w przedmiocie zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 23 marca 2022 r. nr ED-N.4431.2.7.2022.IDM; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz T. Sp. z o.o. w P. kwotę 4 501 (cztery tysiące pięćset jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 645/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zwany dalej także "Sądem I instancji", oddalił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w P., zwanej dalej "skarżącą", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.4131/7/2022, zwanego dalej "Kolegium" lub "organem odwoławczym", w przedmiocie określenia wysokości dotacji za 2021 rok przypadającej do zwrotu wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Skarżąca przedstawiła rozliczenie wykorzystania dotacji za rok 2021 r., z którego wynika kwota dotacji ogółem otrzymanej: 925.152,53 zł, kwota dotacji rozliczonej: 907.384,87 zł, kwota dotacji niewykorzystanej podlegająca zwrotowi do budżetu Gminy: 17.767,66 zł. Niewykorzystanie przedmiotowej dotacji było spowodowane brakiem spełnienia frekwencji przez część uczniów w powadzonej placówce w grudniu 2021 r. Pomimo wezwania skarżąca nie zwróciła części dotacji. W konsekwencji Prezydent Miasta Rzeszowa, zwany dalej także "organem pierwszej instancji", wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i po jego przeprowadzeniu decyzją z dnia 23 marca 2022 r. określił skarżącej wysokość dotacji za 2021 r. przypadającej wraz z odsetkami do zwrotu do budżetu Gminy Miasta Rzeszów.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała uznanie kwoty przypadającej do zwrotu jako dotacji niewykorzystanej, podczas gdy - w jej ocenie jest to dotacja nienależna. Kolegium opisaną na wstępie decyzją z dnia 29 lipca 2022 roku utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącej, że przeznaczona do zwrotu dotacja miała charakter nienależny, bo taką byłaby dotacja udzielona bez podstawy prawnej w myśl art. 252 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305 ze zm.), zwanej dalej u.f.p. W przedmiotowej sprawie podstawą prawną udzielenia dotacji był przepis art. 26 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2021 poz.1930 ze zm.), zwanej dalej "u.f.z.o.". W ocenie Kolegium, skarżąca zrealizowała w większości udzieloną dotację, więc trudno uznać, że miała ona charakter nienależny. W postępowaniu odwoławczym Kolegium uzyskało informację, że organ pierwszej instancji nie dokonywał potrącenia niewykorzystanej dotacji, lecz zastosował przepis art. 34 ust. 1 i 3 u.f.z.o. Skarżąca winna zatem zwrócić dotację w niewykorzystanej części. Różnice kwot dotacji wynikające z aktualizacji podlegają wyrównaniu od początku dotowanego roku w kolejnych przekazywanych częściach dotacji.

Oddalając skargę, Sąd I instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, w tym art. 26 ust. 2 w związku z art.38 u.f.z.o. w związku z § 4 ust. 2 Uchwały nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto Rzeszów (...), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dotacja oświatowa jest należna także na uczniów, którzy nie spełnili wymogu 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu grudniu 2021 r. i przez błędne zastosowanie art. 251 ust. 1 u.f.p. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie można uznać, że wykazana w rozliczeniu kwota stanowi dotację nienależną lub pobraną w nadmiernej wysokości. Sąd I instancji stwierdził także, iż z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca w trakcie roku budżetowego kwestionowała wysokość przyznanej dotacji. Jeśli natomiast na koniec roku okazało się, że nie wszystkie cele edukacyjne zostały zrealizowane, wobec braku odpowiedniej frekwencji uczniów w grudniu 2021 r., to oznacza, że przyznana dotacja nie została w tym zakresie wykorzystana i powinna zostać zwrócona. Trzeba mieć na uwadze, że dotacja ma charakter roczny i takie też (roczne) powinno być rozliczenie jej wykorzystania.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła T. sp. z o.o. z siedzibą w P.. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

1. art. 26 ust. 2 w związku z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. w związku z § 4 ust. 2 Uchwały nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 roku w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto Rzeszów (...), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dotacja oświatowa jest należna także na uczniów, którzy nie spełnili wymogu 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu grudniu 2021 r., co skutkowało uznaniem, że kwota dotacji w wysokości 17.767,66 zł udzielona na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku frekwencji, o którym mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., jest dotacją należną albowiem skarżąca nie zakwestionowała jej zasadności w momencie otrzymania środków, podczas gdy dotacja na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w danym miesiącu jest dotacja nienależną, albowiem została przyznana na uczniów, którzy nie zrealizowali ustawowego kryterium udzielenia dotacji oświatowej;

2. art. 251 ust. 1 u.f.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że dotacja udzielona na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu grudniu 2021 r. jest dotacją należną i niewykorzystaną albowiem w momencie jej wypłaty, jej wysokość nie budziła zastrzeżeń skarżącej, podczas gdy jest to dotacja nienależna, albowiem została wypłacona bez podstawy prawnej, to jest na uczniów, którzy nie spełnili ustawowych przesłanek do uznania, że należy się na nich dotacja oświatowa, a tym samym nie mogła wykorzystać i rozliczyć dotacji nienależnej, która podlega zwrotowi na podstawie art. 252 ust. 1 u.f.p.;

3. art. 252 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 u.f.p. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że dotacja udzielona na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu grudniu 2021 r. jest dotacją należną albowiem w momencie jej wypłacenia nie była kwestionowana przez skarżącą, podczas gdy jest to dotacja nienależna, albowiem została udzielona na uczniów, którzy ostatecznie w miesiącu grudniu nie spełnili ustawowej przesłanki 50% obecności na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, której spełnienie jest wymagane w celu otrzymania dotacji oświatowej przez szkołę;

4. art. 34 ust. 1 i 3 u.f.z.o. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że organ dotujący mógł zastosować regułę wynikającą z tego przepisu w nowym roku budżetowym (2022) w stosunku do części dotacji należnej za poprzedni rok budżetowy (2021), a więc był uprawniony do pomniejszenia części dotacji należnej za miesiąc styczeń 2022 r. o część dotacji nienależnej za miesiąc grudzień 2021 r. ze względu na brak spełnienia obowiązku 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych przez uczniów, podczas gdy dotacja oświatowa jest wypłacana w 12 częściach, a więc jest dotacją roczną, co potwierdził sam Sąd I instancji;

5. art. 34 ust. 3 u.f.z.o. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że pomimo tego, iż organ dotujący sam umniejszył dotację za miesiąc styczeń o dotację nienależną za miesiąc grudzień 2021 r., to skarżąca była w dalszym ciągu zobowiązana do dokonania zwrotu dotacji oświatowej za miesiąc grudzień 2021 r., co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa, podczas gdy była ona bezprzedmiotowa, gdyż organ dotujący pomniejszając dotację za styczeń 2022 r. sam dokonał pobrania dotacji nienależnej.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania , to jest:

1. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego i nie przeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego oraz nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy w celu dokonania oceny legalności wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez: brak rozważenia przez Sąd I instancji czy organ dotujący w sposób należyty zastosował art. 34 ust. 3 u.f.z.o. oraz czy w sytuacji, gdy faktycznie organ dotujący był uprawniony do zastosowania art. 34 ust. 3 u.f.z.o., to czy skarżąca była w związku z tym w dalszym ciągu zobowiązana do "powtórnego" zwrotu dotacji na podstawie decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Rzeszowa a utrzymanej w mocy przez Kolegium, nie zweryfikowanie, czy kwota dotacji określona do zwrotu w decyzji organu I instancji była dotacją nienależną, ponieważ została udzielona na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku 50% frekwencji w grudniu 2021 r. na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, a poprzestaniu na ogólnym stwierdzeniu, że skoro dotacja nie została zakwestionowana przez organ prowadzący szkołę to była należna;

2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie nie zawierające podstaw prawnych rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym stwierdzenia Sądu o konieczności zakwestionowania przed organ prowadzący szkołę zasadności otrzymania dotacji oświatowej w celu stwierdzenia, że jest ona nienależna, co spowodowało, że uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia albowiem nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 lipca 2022 r., to znaczy: uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ja decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa określającej wysokość dotacji niewykorzystanej i nakazującej dokonanie zwrotu tych należności. W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach.

Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia wymaga, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także – co istotne – wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

Ocena czy doszło do niewłaściwego zastosowania przepisów prawa może nastąpić na podstawie stanu faktycznego, który nie podlega zakwestionowaniu. Jak powszechnie przyjmuje się w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa, to wadliwe przyporządkowanie stanu faktycznego do określonej normy prawa. W tym wypadku nie chodzi jednak o jakikolwiek stan faktyczny, lecz ten, który został ustalony przez organ administracji i przyjęty następnie przez Sąd I instancji za podstawę orzekania.

Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie został ustalony prawidłowo i nie był spory między stronami. Doszło bowiem do udzielenia skarżącej z budżetu Gminy Miasta Rzeszów dotacji oświatowej na rok 2021 na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku 50% frekwencji w grudniu 2021 r. na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych.

Biorąc pod uwagę sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w ustalonym stanie faktycznym przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest to czy otrzymana przez skarżącą dotacja oświatowa za miesiąc grudzień 2021 r. jest dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem (art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p.), czy też jest dotacją pobraną nienależnie (art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.).

Dotacja oświatowa jest dotacją o charakterze mieszanym (podmiotowo - celowym), gdyż udziela się jej jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale również z przeznaczeniem na konkretny cel, na realizację zadania oświatowego (kształcenie, wychowanie i opieka, w tym profilaktyka społeczna). Dokonanie wydatkowania środków z dotacji na realizację zadania oświatowego nie stanowi o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykorzystanie dotacji oświatowej niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. będzie polegało w szczególności na przeznaczeniu środków pochodzących z tej dotacji na realizację innych zadań lub celów, niż te, na które została udzielona. W rozpoznawanej sprawie dotacja oświatowa udzielona skarżącej na 2021 r. była wykorzystywana na realizację zadań oświatowych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Z tego względu nie można uznać, że dotacja ta została wykorzystana w roku 2021 (w tym również w miesiącu grudniu 2021 r.) niezgodnie z przeznaczeniem.

Zgodnie z art. 252 ust. 4 u.f.p. dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Stosownie do treści art. 26 ust. 2 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230 ze zm.), dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Dotacja oświatowa, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. przysługuje organowi prowadzącemu szkołę na ucznia za dany miesiąc roku kalendarzowego (z wyjątkiem lipca i sierpnia – art. 26 ust. 4 u.f.z.o.) pod warunkiem, że uczeń uczestniczył w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w tym miesiącu. Ustawodawca konstruując podstawę prawną udzielenia dotacji oświatowej w przypadku niepublicznej szkoły, w której nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki wprowadził przesłankę o charakterze podmiotowym. W konsekwencji oznacza to, że podstawa prawna udzielenia dotacji oświatowej na dany miesiąc w tym przypadku aktualizuje się przy co najmniej 50% frekwencji uczniów na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy w toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że w miesiącu grudniu 2021 r. obecność uczniów na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych spadła poniżej poziomu 50%. Odpadła zatem podstawa prawna udzielenia dotacji na ten miesiąc. Dotacja udzielona na uczniów, których obecność na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w danym miesiącu spadła poniżej poziomu 50% jest dotacją nienależną. W konsekwencji przekazana skarżącej dotacja oświatowa z budżetu Gminy Miasta Rzeszów została udzielona bez podstawy prawnej i podlega zwrotowi do budżetu tej jednostki samorządu terytorialnego jako pobrana nienależnie w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 252 ust. 4 u.f.p.

Z powyższych względów uzasadnione są zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w punktach od 1 do 3 petitum skargi kasacyjnej. W powiązaniu z nimi uzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 141 § 4 P.p.s.a. W lakonicznym uzasadnieniu prawnym zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wyjaśnił bowiem dlaczego, w sytuacji braku spełnienia przesłanki obecności uczniów na zajęciach na minimalnym poziomie, o którym mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., uznał udzieloną dotację za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, a nie za dotację pobraną nienależnie.

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w punktach 4-5 petitum skargi kasacyjnej, gdyż nie dotyczą one rozpoznawanej sprawy. Przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym była sprawa administracyjna zakończona decyzją w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej za 2021 r. przypadającej do zwrotu. Granice materialne tej sprawy, a w konsekwencji również granice rozpoznania jej przez sąd administracyjny wyznaczają przepisy art. 252 u.f.p. oraz art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Kwestia uprawnienia do pomniejszenia części dotacji oświatowej należnej za miesiąc styczeń 2022 r. o część dotacji nienależnej za miesiąc grudzień 2021 r. w rozumieniu art. 34 ust. 3 u.f.z.o. nie mieści się w granicach materialnych sprawy ustalenia wysokości dotacji oświatowej za 2021 r. przypadającej do zwrotu.

Z tych samych powodów niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w pkt 1 drugiej części petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego i nie przeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego oraz nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy w celu dokonania oceny legalności wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez: brak rozważenia przez Sąd I instancji czy organ dotujący w sposób należyty zastosował art. 34 ust. 3 u.f.z.o. oraz czy w sytuacji, gdy faktycznie organ dotujący był uprawniony do zastosowania art. 34 ust. 3 u.f.z.o., to czy skarżąca była w związku z tym w dalszym ciągu zobowiązana do "powtórnego" zwrotu dotacji na podstawie decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Rzeszowa a utrzymanej w mocy przez Kolegium.

W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, zaś istota sprawy dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 P.p.s.a., a w następstwie tego do uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji uwzględni stanowisko przestawione wyżej w zakresie zwrotu nienależnie pobranej dotacji oświatowej za miesiąc grudzień 2021 r. i w tym zakresie wyda odpowiednie rozstrzygnięcie.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 1 i § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).