Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 916/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt SKO Gd/3066/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 18 listopada 2022 r. pełnomocnik K. B. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad ojcem R. B. Z orzeczenia wydanego przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2017 r. wynika, że R. B. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, ze względu na tę niepełnosprawność datującą się od 14 grudnia 2016 r., a znaczny stopień niepełnosprawności od 20 grudnia 2016 r.

Decyzją z dnia 10 marca 2023 r. Prezydent Miasta Gdańska (dalej w skrócie zwany Prezydentem lub organem pierwszej instancji) odmówił przyznania K. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Mając na uwadze poczynione w sprawie ustalenia organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez wnioskodawczynię, a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. W ocenie Prezydenta, opieka nad ojcem sprowadza się w zasadzie do zwykłych czynności życia codziennego, które i tak musiałyby być wykonane niezależnie od tego czy w domu znajduje się osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie stanowi przeszkody w podjęciu zatrudnienia. Organ wskazał, że R. B. mimo schorzeń nie jest osobą leżącą, jest samodzielny, nie wymaga z powodu niepełnosprawności całkowitej opieki, a ograniczeniem wynikającym z jego schorzeń jest samodzielne wychodzenie z domu. W związku z tym nie zostały w sprawie spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.) – dalej w skrócie zwanej Ustawą.

Po rozpatrzeniu złożonego przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej w skrócie zwane Kolegium lub organem odwoławczym) decyzją z dnia 22 sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie był sporny i został ustalony na podstawie wywiadu środowiskowego, pod którym strona złożyła swój podpis, nie wnosząc do niego zastrzeżeń i uwag. Zdaniem organu odwoławczego, skarżąca nie wykazała związku przyczynowo - skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia lub z zamiaru podjęcia (poszukiwania zatrudnienia) a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. Kolegium wskazało przy tym, że K. B. nie zrezygnowała z pracy, ani z zamiaru jej poszukiwania, skoro zawiesiła działalność gospodarczą. Organ dodał też, że choć strona na mocy decyzji została uznana za osobę bezrobotną, to nadal nie zamierza podjąć pracy czy podjęcia aktywności zawodowej.

W dalszej części, Kolegium odnosząc się do kwestii rozmiaru sprawowanej opieki nad ojcem stwierdziło, że opieka ta musi dotyczyć osoby wymagającej stałej i całodobowej opieki i nie może polegać głównie na pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz na wizytach w miejscu zamieszkania ojca w co drugi dzień czy kontroli telefonicznej między tymi wizytami. W ocenie Kolegium stwierdzona niepełnosprawność ojca nie budzi wątpliwości niemniej jednak, nie wpływa to na kwestię opisanego wcześniej braku związku przyczynowego.

W ocenie organu odwoławczego, występowanie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy brakiem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a faktem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, jest konieczną przesłanką do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie każdy brak zatrudnienia uzasadnia przyznanie przedmiotowego świadczenia, a tylko taki który został spowodowany i wiąże się bezpośrednio z koniecznością sprawowania rzeczywistej opieki nad osobą niepełnosprawną. Jak stwierdził organ, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnia wyłącznie opieka, która na tyle absorbuje opiekuna, że wyklucza podjęcie przez niego jakiejkolwiek aktywności zawodowej. W sprawie ustalono natomiast, że wnioskodawczyni nie pracowała zawodowo i nie zrezygnowała z takiej pracy.

Od powyższego rozstrzygnięcia K. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 Ustawy, poprzez uznanie, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uprawniającej do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej wyczerpuje w pełni instytucję rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest tożsame z rezygnacją z innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi art. 17 ust. 1 ustawy. Zawieszenie działalności gospodarczej należy zatem uznać za faktyczną rezygnację z jej wykonywania.

Strona podniosła następnie, że wykładni zawartej w przepisie art. 17 ust 1 pkt 4, a spornej przesłanki należy dokonywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań. Celem tej regulacji jest natomiast udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. W ocenie strony, istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne ma na celu m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na znaczną niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. Mając na uwadze powyższe, skarżąca stwierdziła, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania prawa do świadczenie pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie ustalony stan faktyczny nie jest kwestionowany natomiast sporna jest ocena tego, czy w ramach poczynionych ustaleń istniały przesłanki do odmowy przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego. Organ stwierdził bowiem, że brak było związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem a ponadto opieka realizowana przez córkę nie ma charakteru opieki stałej i całodobowej.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, która w art. 17 szczegółowo określa przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 Ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce lub ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1a Ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wtedy, gdy osoba uprawniona rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podstawowym zatem wymogiem uzyskania omawianego świadczenia jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Należy zwrócić uwagę, że w Ustawie nie zawarto definicji "sprawowania opieki", zaś z treści art. 17 ust. 1 tej Ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece - w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długotrwała.

Zdaniem Sądu użyte w tej regulacji określenia "stała" lub "długotrwała" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 Ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy.

Należy również wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy też za gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 Ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 17 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1148/20). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 Ustawy pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby można było mówić o spełnieniu przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 Ustawy opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 516/19). W każdym postępowaniu właściwy organ musi zatem dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest z niego zrezygnować (zob. wyrok NSA z 13 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2820/13).

Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie bezsporna jest okoliczność dysponowania przez R. B. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym 24 stycznia 2017 r. przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku. Z orzeczenia tego wynika, że R. B. jest osobą wymagającą w celu pełnienia ról społecznych stałej opieki i pomocy osób, w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Nie ulega wątpliwości, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w trybie ustawy o rehabilitacji jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", a więc dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. przepis § 1 nie wyłącza jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Co do zasady nie jest zatem wykluczone ustalenie, że w rzeczywistości, mimo stwierdzonych dolegliwości osoby niepełnosprawnej, opieka nad nią nie musi być sprawowana w sposób ciągły lub długotrwały. Organ może jednak dokonać takiej oceny jedynie po przeprowadzeniu w tym zakresie rzetelnego postępowania dowodowego, którego wyniki dadzą podstawę do dokonania takich ustaleń.

W rozpoznawanej sprawie ustalono - na podstawie wywiadu środowiskowego, udokumentowanego protokołem, sporządzonym przez uprawnionego pracownika socjalnego, w wymaganej formie, a więc również stanowiącym dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. - że pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym ojcem nie wystąpił związek przyczynowy, którą to ocenę Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał za prawidłową.

Należy powtórzyć, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Świadczenie pielęgnacyjne jest zatem niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 4 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1141/20).

Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy ustalony przez organy m.in. na podstawie wywiadu środowiskowego z 2 stycznia 2023 r. nie budzi wątpliwości. Zebrane informacje dotyczące zarówno stanu zdrowia R. B., jak i zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą nad ojcem są wyczerpujące i zostały prawidłowo ocenione przez organy.

Z wywiadu środowiskowego wynika m.in., że K. B. sprawuje opiekę nad ojcem od 2017 r. Obecnie córka opiekę nad ojcem sprawuje w co drugi dzień, czasem codziennie i wykonywanie czynności opiekuńczych zajmuje od 4 do 5 godzin. W sporządzonym wywiadzie wskazano jednocześnie, że R. B. nie wymaga całodobowej opieki, jest samodzielny w domu, samodzielnie się myje, wstaje, ubiera, sam przygotowuje śniadania i kolacje, a jedynie obiady przygotowywane są przez jego córkę. Pracownik socjalny wskazał ponadto, że ojciec skarżącej samodzielnie nie wychodzi z mieszkania, nie używa sprzętu rehabilitacyjnego, może zostać sam w domu oraz ma codzienny kontakt telefoniczny z córką w tych dniach, w których córka do niego nie przychodzi. R. B. we wskazanym czasie i w wymaganych dawkach przyjmuje także niezbędne leki, nie korzysta z usług opiekuńczych w ramach świadczeń NFZ, od złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu.

Należy zatem zauważyć, że pomimo stwierdzonej znacznej niepełnosprawności oraz chorób mających wpływ na obecny stan zdrowia, ojciec skarżącej wykazuje się samodzielnością, a z wywiadu środowiskowego nie wynika, aby był on osobą leżącą i wymagającą nieprzerwanej opieki. Sprawowana przez skarżącą opieka nad R. B., z uwagi na rodzaj i czasokres czynności wspomagających ojca w jego funkcjonowaniu, nie spełnia wymogów opieki o jakiej mowa we wskazanym przepisie art. 17 Ustawy, co wynika z przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego. Z poczynionych ustaleń nie wynika, aby zachodziła konieczność sprawowania stałej, nieprzerwanej pieczy nad ojcem z uwagi na to, że nie jest on w stanie sprostać wymaganiom codziennego funkcjonowania. Jak wskazują na to zebrane informacje, pomoc jaka jest udzielana ojcu przez skarżącą polega na wspieraniu go w bieżącym funkcjonowaniu, a nie wykonywaniu za niego czynności, bez których R. B. nie byłby w stanie samodzielnie realizować podstawowych czynności dnia codziennego.

Należy zwrócić także uwagę, że z załączonego do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego formularza czynności wykonywanych podczas opieki wynika, iż część z nich składa się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (przygotowywanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie itp.) i nie można ich uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności strony, gdyż są to typowe czynności, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu (zob. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 351/21). W judykaturze wskazuje się, że czynności polegające na podawaniu leków, czy umawianiu wizyt lekarskich nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 Ustawy uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2859/20). Wskazane przez skarżącą czynności, które wykonuje jako czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przy właściwej organizacji dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasowym (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 858/21).

Sąd nie kwestionuje złego stanu zdrowia ojca skarżącej i konieczności jego wsparcia, do czego strona jest zobowiązana zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809), jednakże sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Takiej podstawy nie stanowi również deklarowana gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych.

Biorąc pod uwagę zgromadzone w aktach dokumenty i okoliczności z nich wynikające Sąd podziela stanowisko organów, że pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie zachodzi związek przyczynowy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy.

W judykaturze podkreśla się, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te, decydując się na sprawowanie opieki, pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd właśnie w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej, powodowanych koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (zob. wyroki NSA: z 18 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 275/21, z 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1549/19, z 14 września 2017 r. sygn. akt I OSK 695/17, czy z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również, że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 Ustawy obejmuje konieczność poszukiwania związku - także czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia) a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną (zob. wyrok NSA z 18 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 275/21).

Z akt sprawy wynika, że niepełnosprawność R. B. istnieje od grudnia 2016 r., natomiast formalne ustalenie stopnia tej niepełnosprawności nastąpiło na mocy orzeczenia wydanego w dniu 24 stycznia 2017 r. Warto podkreślić, że w okresie obejmującym czas od stwierdzenia niepełnosprawności ojca, K. B. udzielając ojcu pomocy była jednocześnie aktywna zawodowo; zawieszenie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej nastąpiło bowiem dopiero w sierpniu 2022 r. Łączyła zatem działalność zarobkową z udzieleniem wsparcia ojcu w jego codziennym funkcjonowaniu. Zważywszy na to, że strona ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne nie wykazała, aby doszło do zmiany okoliczności, które uzasadniałyby konieczność rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia nie można przyjąć, że okoliczność ta pozostawała w związku przyczynowym ze sprawowaniem opieki nad ojcem. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że to w związku z opieką nad ojcem strona zrezygnowała z zatrudnienia, czy też nie podejmowała zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 Ustawy.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – skargę oddalił.