Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 417/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 197 par. 2, art 199, art. 198, art. 239 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 9 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2023 poz 1668
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 147/24 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi P. Spółka jawna w S. na czynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2024 r. w przedmiocie zmiany statusu apteki ogólnodostępnej w rejestrze aptek postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 147/24 Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na podstawie

art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej zwanej: "p.p.s.a.") wezwał Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: "Rzecznik") do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 28 maja 2024 r. w kwocie 100 złotych (słownie: sto), stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia zażalenia.

W zażaleniu na ww. zarządzenie Rzecznik na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a. zaskarżył to zarządzenie w całości i wniósł o jego uchylenie.

Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie:

1) art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wezwanie Rzecznika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w sytuacji gdy na mocy ww. przepisu działający na prawach prokuratora Rzecznik nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a tym samym na podstawie art. 241 p.p.s.a. Rzecznik jest także zwolniony z obowiązku uiszczania wpisu od zażalenia.

2) § 2 ust 1 pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wezwanie Rzecznika do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 28 maja 2024, podczas gdy Rzecznik podobnie jak prokurator. Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka ze względu na pełnioną funkcję w demokratycznym państwie prawnym związaną z ochroną praworządności zwolniony jest z obowiązku wpisu, tym samym wezwanie do uiszczenia wpisu należy uznać za nietrafne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Regulacja zawarta w art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określa zakres podmiotowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i stanowi, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich

i Rzecznik Praw Dziecka. Biorąc pod uwagę, że jest to przepis szczególny, jako właściwą dla jego interpretacji należy wskazać wykładnię zawężającą. Dla uznania zwolnienia danego podmiotu od kosztów postępowania dany przepis szczególny musi wprost ten podmiot wskazywać. Dotyczy to również przepisów ustaw szczególnych.

Za taki przepis nie może zostać uznany art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 1668, dalej: "u.r.m.s.p."), na który wskazywał Rzecznik. Zgodnie z nim w zakresie ochrony praw przedsiębiorców Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców może zwrócić się

o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi i skargi kasacyjne do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi. Z przepisu tego nie wynika jednak zwolnienie Rzecznika od ponoszenia kosztów sądowych.

Określone w art. 9 ust. 1 ust. 1 pkt 8 u.r.m.s.p. uprawnienia Rzecznika, nie stanową więc wystarczającej podstawy do uznania, że Rzecznik jest objęty zakresem art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy podkreślić, że analogicznie jak w art. 9 ust. 1

pkt 8 u.r.m.s.p. zostały uregulowane w art. 8 § 1 i § 2 p.p.s.a. uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Prawa Dziecka, uczestniczących w postępowaniu na prawach strony. Jednak mimo to, te podmioty zostały wymienione w art. 239 § 1

pkt 2 p.p.s.a. jako zwolnione od kosztów sądowych z mocy ustawy. Nie ma natomiast takiego uregulowania w stosunku do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Wskazać także należy, że postanowieniem z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt II GPS 1/24, Naczelny Sad Administracyjny w składzie siedmiu sędziów odmówił podjęcia uchwały abstrakcyjnej, w przedmiocie wniosku Rzecznika celu wyjaśnienie: "Czy w świetle art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, który wniósł skargę w trybie art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy o Rzeczniku w związku z art. 8 § 3 p.p.s.a. może zostać obciążony kosztami postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego tą skargą?". W uzasadnieniu postanowienia NSA ocenił, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące ponoszenia kosztów postępowania przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców nie są trwałe, utrzymujące się i aktualne oraz stwierdził, że linia orzecznicza zgodnie z którą Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wyraźnie dominuje w orzecznictwie, a przy tym wyraża aktualne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a.

w zw. z 197 § 2 i art. 198 oraz art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.