Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 914/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2082
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 4 sierpnia 2023 r. nr SKO.FD/41.4/42/2023/7778 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 4 sierpnia 2023 r., nr SKO.FD/41.4.42/2023/7778 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. (dalej: Prezydent, organ) z 18 listopada 2022 r. nr [...] w sprawie zwrotu dotacji oświatowej wypłaconej w 2020 r. na Szkołę Policealna Medyczną "[...]" w J. (dalej: Szkoła).

Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 18 listopada 2022 r. Prezydent ustalił dla C. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Skarżący) przypadającą do zwrotu kwotę 20394,67 zł dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przekazanej w 2020 r. jako organowi prowadzącemu Szkołę i określił termin naliczania odsetek odrębnie dla każdej pozycji dotyczącej zwrotu .

Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające Prezydent zakwestionował wydatki sfinansowane przez Skarżącą z dotacji oświatowej:

1) 16 515,19 zł tytułem niezasadnych wydatków poniesionych na rzecz K. (dalej: K.), a wynikających z faktur dotyczących obsługi procesu kształcenia o nr [...] z 04.12.2020 r., [...] z 30.12.2019 r. i [...] z 30.12.2019 r. (Spółka, wzywana wielokrotnie, nie dostarczyła specyfikacji do tych faktur oraz złożyła wyjaśnienia, iż wynagrodzenie zostało uzależnione od przychodów),

2) 2 000,00 zł tytułem niezasadnego wydatku poniesionego na rzecz B. wynikającego z faktury dotyczącej przygotowania narzędzia informatycznego do automatycznego wprowadzania danych do ODPN o nr [...] z 31.12.2020 r.,

3) 1 861,38 zł tytułem wydatków poniesionych na wynagrodzenie D. K., R. K. oraz i N. M. (zakres obowiązków ww. obejmował w przeważającej części zagadnienia zw. z reklamą i marketingiem, a jedynie w kilku punktach dotyczył kwestii związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką),

4) 18,10 zł tytułem wydatku poniesionego na opinię Państwowego Inspektoratu Sanitarnego w W. (organ uznał, że wydatek te nie jest w żaden sposób związany z procesem dydaktycznym nakierowanym na ucznia jako beneficjenta dotacji a ponadto Strona nie przedłożyła ww. opinii).

W tak ustalonym stanie faktycznym Prezydent decyzją z 4 sierpnia 2022 r. ustalił Skarżącej jako organowi prowadzącemu Szkołę kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2020 r. w wysokości 20394,67 zł przypadającą do zwrotu w terminie 15 dni i określił termin naliczania odsetek odrębnie dla 11 różnych kwot.

W podstawie prawnej Prezydent wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. 2022.2000) zwanej dalej kpa, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2022.[...]), Uchwały nr [...] Rady Miasta J. z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu miasta dla nie samorządowych: szkół, przedszkoli placówek oświatowych, prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne funkcjonujących na terenie Miasta J. oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania.

W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a nadto dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i przyjęcie w szczególności, że:

a) Strona nie wykazała jakie usługi realizowane przez K. zostały objęte fakturami, które sfinansowane zostały z dotacji oświatowej, podczas gdy w toku postępowania przeprowadzono dowody z przesłuchań L. K., dyrektor szkoły, a także oględzin systemu CRM, a do akt załączono załączniki do umowy z K., które szczegółowo opisywały działania podejmowane przez K. na rzecz szkół, co zostało całkowicie pominięte przez organ przy wydawaniu decyzji,

b) nieprawidłowe przyjęcie, iż usługi realizowane przez K. stanowiły wyłącznie uzupełnienie zadań dyrektora, podczas gdy w rzeczywistości obsługa procesu kształcenia realizowana przez K. swoim zakresem wykraczała poza kompetencje dyrektora szkoły,co z kolei prowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w ramach oceny tego materiału i skutkowało uznaniem przez organ, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a także pobrana w nadmiernej wysokości;

2. art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych – dalej u.f.z.o. poprzez uznanie, że części wydatków nie można uznać za pokryte z dotacji zgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy wszystkie wydatki sfinansowane przez Odwołującą z dotacji oświatowej mieszczą się w dyspozycji niniejszego przepisu,

3. art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 168 ust. 4 pkt 3d ustawy prawy oświatowe przez przyjęcie, że opłaty poniesione na rzecz Państwowego Inspektoratu Sanitarnego nie są związane z procesem dydaktycznym, gdy do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie odpowiednich warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki,

4. art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych poprzez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 4 sierpnia 2023r. utrzymało w mocy sporną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało stan prawny, w oparciu o który dokonało rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto SKO nie stwierdziło w przeprowadzonym przez Prezydenta postępowaniu uchybień, uznało je za prawidłowe.

SKO wskazało, iż w toku postępowania organ I instancji badał m.in. zasadność opłacenia z przekazanej dotacji wydatków poniesionych na rzecz K. w zw. z organizacją procesu dydaktycznego, gdzie Strona była wielokrotnie wzywana do szczegółowego wyjaśniania, przedstawienia dodatkowych wyjaśnień, a przede wszystkim przedłożenia specyfikacji do faktur, które potwierdzałyby zasadność poniesionych wydatków.

W trakcie postępowania Strona przedłożyła umowę zawartą z K., z której wynika, że do jej zadań należy: zapewnienie Szkole bazy lokalowej, kadry nauczycielskiej, wszelkiej infrastruktury potrzebnej do jej funkcjonowania, przez co Strony rozumieją koordynację działań i pośrednictwo w zakresie uzyskiwania i utrzymania na rzecz i na koszt Szkoły wszelkiej potrzebnej infrastruktury (media, telefon, Internet), a także wyposażenia lokali Szkoły we wszystkie potrzebne dla jej prawidłowego funkcjonowania sprzęty i urządzenia; pełną i kompleksową obsługę organizacyjną i administracyjną Szkoły; bieżące wsparcie pracowników Szkoły w zakresie obowiązujących przepisów prawa oświatowego, w szczególności w zakresie zasad prowadzenia dokumentacji szkolnej; bieżące wsparcie w zakresie procedur dydaktycznych oraz prowadzenia dokumentacji szkolnej, w szczególności poprzez weryfikowanie poprawności jej prowadzenia, w celu omówienia z pracownikami Szkoły stwierdzonych nieprawidłowości i szkolenia ich w zakresie prawidłowego prowadzenia.

W piśmie z dnia 1 września 2021 r. Strona wyjaśniła z kolei, że usługi objęte przedmiotowymi fakturami związane są bezpośrednio z kształceniem i wychowaniem słuchaczy, a w konsekwencji pozostają w dyspozycji art. 35 u.fz.o.

Wskazała ponadto, że modernizacja systemu CRM oraz jego rozbudowanie i wprowadzenie nowych funkcji było konieczne z uwagi na wprowadzony na terenie Polski stan epidemii, a następnie obowiązek nauki zdalnej w publicznych i niepublicznych szkołach dla dorosłych. Na okoliczność potwierdzenia działań dokonywanych przez K. Strona składała wnioski dowodowe (oględziny systemu CRM i przesłuchanie świadków), które organ pierwszej instancji uwzględnił.

W dniu 20 września 2021 r. przeprowadzone zostały oględziny systemu CRM, w trakcie których L. K. przedstawił funkcjonalność systemu w zakresie m.in. bazy słuchaczy, administrowania rokiem szkolnym w zakresie siatki przedmiotów i godzin, grup słuchaczy, przedmiotów, bazy nauczycieli, administracji bazą dydaktyczną, funkcjonalności dotyczącej dokumentacji słuchaczy, generowania danych statystycznych do SIO, tworzenia dzienników zajęć, list obecności, ewidencji frekwencji słuchaczy, ewidencji efektów kształcenia, obsługi procesu korespondencji ze słuchaczami, tworzenia protokołów egzaminacyjnych, administrowania danymi rady pedagogicznej. W trakcie oględzin m.in. wyjaśniono też, że system CRM nie jest kompatybilny z systemem ODPN, czyli nie ma możliwości automatycznego wprowadzania danych.

W toku postępowania organ uwzględnił ponadto złożone pisemnie zeznania świadków, tj L. K., R. G. a także M. K.

I tak L. K. wyjaśnił, iż pełni stanowisko Zastępcy Dyrektora Finansowego w B., a do jego zakresu wykonywanych czynności należą: obsługa finansowa w zakresie przychodów, opieka nad system płatności, konsultacje w zakresie budowy systemów informatycznych. Wskazał główne funkcjonalności systemów informatycznych CNiB [...] sp. z o. o. związanych z realizacją procesu dydaktycznego, potwierdził a dodatkowo wyjaśnił, iż nie ma wiedzy na temat czynności wykonywanych w zakresie organizacji procesu dydaktycznego, organizowanych szkoleń oraz czynności archiwizacyjnych przez K..

Swiadek R. G. wyjaśniła, iż pełni stanowisko służbowe dyrektora ds. nadzoru dydaktycznego w K., a zakres czynności służbowych wykonywanych na wymienionym stanowisku dotyczy wspierania w prawidłowym i zgodnym z przepisami prawa oświatowego funkcjonowaniu jednostek systemu oświaty oraz nadzorowania szkół i placówek, dla których organem prowadzącym jest C. sp. z o. o., m.in. prowadzenie bazy danych szkół, wsparcie w prawidłowym wykorzystaniu budżetu dydaktycznego, plan finansowy itp., wsparcie merytoryczne nad SIO, wsparcie w zakresie wykorzystania narzędzi wsparcia dydaktycznego oraz organizacji roku szkolnego, archiwizacja dokumentacji szkół, wdrażanie planów i programów nauczania. Wyjaśniła, że "powyższe czynności są związane bezpośrednio z zakresem jej obowiązków, jednakże nie wyczerpują pełnego zakresu zadań K.. Wskazała, iż nie ma możliwości przedstawienia jakichkolwiek dowodów na zasadność poniesionych faktur, poza przedstawieniem wyjaśnień, gdyż wszelkie dokumenty znajdują się w posiadaniu organu prowadzącego. W zakresie wytłumaczenia wysokości faktur, wynagrodzeń nie posiada wiedzy, gdyż są to ustalenia między zarządami spółek".

M. K., dyrektor Szkoły, zeznała, że K. świadczyła na rzecz Szkół "[...]" w J. usługi z zakresu opracowywania 12 programów nauczania, układania szkolnych siatek nauczania, prowadzenia szkoleń z zakresu prawa oświatowego i funkcjonowania szkoły, nadzorowania rejestracji nowych kierunków, doposażania szkoły w pomoce naukowe, udostępniania systemu CRM. Dyrektor bez wsparcia K. bądź innych osób był w stanie realizować swoje ustawowe zadania a ponadto stwierdziła, że pracownicy K. uzupełniają prace dyrektora szkoły.

W piśmie z dnia 18 lutego 2022 r. zwróciła szczególną uwagę na następujące aspekty działań podejmowanych przez K. w ramach zawartej umowy o współpracy: zapewnienie usług informatycznych, zapewnienie kompleksowej usługi organizacji procesu dydaktycznego w zakresie ochrony danych osobowych, dostęp do systemu CRM. W ramach świadczenia usług informatycznych przez K. mieściło się także udzielenie szkole wsparcia technicznego: telefonicznie, zdalnie, w lokalizacji Szkoły. W ramach wykonania usług informatycznych K. wykonywała także instalacje lub reinstalację oprogramowania biurowego na urządzeniach szkoły, naprawy urządzeń szkoły, zapewniając jednocześnie możliwość korzystania z urządzeń zastępczych o porównywalnych funkcjonalnościach i parametrach, jakie zostało zabrane do naprawy. Wśród usług, jakich świadczenie szkołom "[...]" zapewniało K. wskazała także następujące usługi: ekspertyza przed naprawą komputerów stacjonarnych i przenośnych, drukarek sieci LAN, serwerów, urządzeń telekonferencyjnych i wideokonferencyjnych, telefonów IF, kas fiskalnych, firewalli sprzętowych, drukarek, odzyskiwanie skasowanych/utraconych danych z urządzenia, migracja danych z nieuszkodzonego urządzenia na inne urządzenie lub migracja do konfiguracji podanej przez klienta, relokacja (deinstalacja, spakowanie i przewiezienie do nowej lokalizacji, wypakowanie, podłączenie i uruchomienie urządzeń) w ramach powiatu i powiatów, relokacja (deinstalacja, spakowanie i przewiezienie do nowej lokalizacji klienta, wypakowanie, podłączenie i uruchomienie urządzeń) w powiatach niegraniczących ze sobą, dojazd do jednej lokalizacji klienta - dotyczy konieczności dojazdu w celu realizacji każdej z usług profesjonalnych wskazanych w poz. od 2 do 6. K. przyjęła także do wykonania świadczenie kompleksowej obsługi w zakresie danych osobowych w tym pełnienie funkcji Administratora Bezpieczeństwa Informacji.

Do zadań K. należało także: bieżące monitorowanie wypełniania przez Szkołę obowiązków prawnych dotyczących wprowadzenia i utrzymywania na wymaganym prawem poziomie środków technicznych i organizacyjnych służących zabezpieczeniu danych osobowych (...), opracowanie nowych oraz aktualizacja istniejących regulacji wewnętrznych, procedur i dokumentacji dotyczących ochrony danych osobowych, w szczególności: Instrukcji Zarządzania Systemem Informatycznym, Polityki Bezpieczeństwa Danych Osobowych, umów o powierzenia przetwarzania danych osobowych, zawieranych przez Szkołę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, upoważnień (...), nadzór nad realizacją, pod względem merytorycznym i terminowym, zaleceń będących wynikiem przeprowadzonych audytów mających na celu dostosowanie procesów biznesowych związanych z przetwarzaniem danych osobowych do obowiązujących wymagań prawnych; przeprowadzanie szkoleń dla pracowników Szkoły z zakresu ochrony danych osobowych i obowiązujących wymagań prawnych; aktualizacja rejestrów zbiorów danych osobowych; niezwłoczna aktualizacja dokumentacji z zakresu ochrony danych osobowych po każdej zmianie przepisów; wykrywanie i reagowanie na przypadki naruszenia bezpieczeństwa danych osobowych i systemów informatycznych przetwarzających dane oraz wdrożenie procedury działań korygujących; współpraca z informatykiem w zakresie wdrażanie zabezpieczeń informatycznych; koordynacja procesu udoskonalenia zabezpieczeń fizycznych zbiorów danych osobowych; inicjowanie i podejmowanie działań z zakresu doskonalenia bezpieczeństwa ochrony danych osobowych; określenie oraz nadzór nad fizycznym zabezpieczeniem pomieszczeń, w których przetwarzane są dane osobowe; reagowanie na wszelkie wątpliwości i pytania Szkołę w nieprzekraczalnym terminie 5 dni roboczych.

Ponadto K. udostępniła system operacyjny CRM do kompleksowej obsługi procesu kształcenia w ramach którego udostępnianie są funkcjonalności niezbędne do realizacji procesy dydaktycznego i zadań w zakresie kształcenia, wychowania (...) przewidziane ustawą. Działanie podejmowana przez K. realizowane były osobiście przez pracowników K. zarówno w siedzibie szkoły, jak i zdalnie oraz drodze poczty elektronicznej (...).

SKO wskazało, iż ostatecznie organ uwzględnił niektóre wydatki poniesione na rzecz K. tytułem obsługi procesu kształcenia i archiwizacji dokumentów a także tytułem przygotowywania narzędzia informatycznego dla słuchaczy, instrukcji szkoleń dla pracowników administracyjnych, opracowania i udostępniania materiałów do nauki zdalnej oraz rozbudowy systemu CRM i sfery słuchacza do nauki online, uznając zarazem za niezasadne wydatki na rzecz K., wynikające z faktur dotyczących obsługi procesu kształcenia o nr [...] z 04.12.2020 r., [...] z 30.12.2019 r. i [...] z 30.12.2019 r.

Skoro bowiem, Spółka nie dostarczyła specyfikacji do tych faktur oraz złożyła wyjaśnienia, iż wynagrodzenie zostało uzależnione od przychodów Spółki za prawidłowe organ uznał podważenie tych wydatków albowiem Strona nie udokumentowała i nie wykazała, jakich konkretnie działań, czy usług zw. z procesem kształcenia dotyczyły przedmiotowe faktury.

SKO dodało, że nawet R. G., dyrektor ds. nadzoru dydaktycznego K., w swoich zeznaniach nie była w stanie określić, czego konkretnie dotyczyły poszczególne faktury.

SKO zaznaczyło iż dyrektor, wicedyrektor oraz K. wspólnie realizowały zadania zw. z obsługą procesu kształcenia, gdzie organ przeanalizował ich wynagrodzenia (wydatki) w poszczególnych miesiącach 2020 r. celem sprawdzenia, czy nie został przekroczony obowiązujący w roku 2020 limit miesięczny. W tym celu organ dotujący dokonał "zliczenia" wynagrodzeń dyrektora, wicedyrektora oraz wydatków poniesionych na rzecz K.. Ostatecznie organ uznał za zasadne tak poniesione wydatki, albowiem suma kwot przeznaczonych na wynagrodzenia dyrektora, wicedyrektora oraz wydatków poniesionych na obsługę procesu dydaktycznego i archiwizację wykonaną przez Spółkę K. nie przekroczyła maksymalnych kwot wynagrodzeń finansowanych z dotacji w 2020 r.

Dokonując oceny zasadności rozliczania faktur wystawionych przez B. organ przeanalizował zawartą z B. umowę, a także wzywał do uszczegółowienia, jakie usługi wykonane zostały przez B. wobec słuchaczy Szkoły. Wg oświadczeń Strony, B. zapewnia szkole obsługę finansową, a do zadań B., zgodnie z zawartą umową, należy m.in.: prowadzenie finansów Szkoły, rejestrowanie zdarzeń ekonomicznych związanych z działalnością Szkoły w oparciu o politykę rachunkowości, prowadzenie ewidencji dokumentacji finansowej, sporządzanie miesięcznych zapisów księgowych, prowadzenie ewidencji środków trwałych, prowadzenie kompleksowej obsługi kadrowo-płacowej Szkoły, przygotowywanie listy płac pracowników, sporządzanie deklaracji podatkowych, kontroling. Strona złożyła ponadto szczegółowe wyjaśnienia dotyczące wystawionych przez B. faktur bieżących oraz rozliczeń finansowych, które zostały przez organ uwzględnione. W zakresie faktury m-[...] wystawionej tytułem przygotowania narzędzia informatycznego do automatycznego wprowadzania danych do systemu ODPN Strona wyjaśniła, że narzędzie to służy do automatycznego zaciągania danych do rozliczenia dotacji za dany rok budżetowy do systemu ODPN. Znacząco skróciło to czas sporządzania rozliczenia dotacji dla każdej ze szkół. Bez tego narzędzia każda informacja musiała być wpisywana odręcznie. Dodatkowe wyjaśnienia w dniu 20 września 2021 r. w trakcie oględzin systemu CRM złożył L.. K., który potwierdził, że nie ma możliwości automatycznego wprowadzania danych do systemu ODPN przez system CRM. Jednocześnie w systemie ODPN w zakładce "aktywność" można sprawdzić, iż informacja miesięczna, jak i rozliczenie roczne sporządzane są przez pracowników, nie są natomiast automatycznie transferowane z innego systemu (systemu CRM). W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, organ dotujący zasadnie określił wynikający z ww. faktury wydatek w kwocie 2 000,00 zł przypadający do zwrotu jako wykorzystany niezgodnie z przeznaczeniem.

Prawidłowo w ocenie SKO organ I instancji zakwestionował również wydatki na wynagrodzenie D. K., N. i M. oraz R. K., zatrudnionych na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych, których obowiązki zwiazane były przede wszystkim z promocją, marketingiem i reklamą (dbałość o najwyższe standardy jakości obsługi klienta, dbałość o przyszłość i rozwój finny, tj. zwiększenie naboru słuchaczy, aktywna sprzedaż kierunków jednorocznych, dbałość o dobre imię i prestiż firmy, profesjonalna obsługa m.in. klientów, uczniów, wykładowców, aktywna sprzedaż, doradztwo, rozwój potencjału sprzedaży u obecnych klientów, obsługa posprzedażowa, realizacja kampanii promocyjnych, dystrybucja materiałów promocyjno-reklamowych, budowanie wizerunku firmy, współpraca przy organizacji eventów, współtworzenie, realizacja i rozliczenie Planu Marketingowego, analiza i raportowanie danych sprzedażowych, organizowanie imprez branżowych, poszukiwanie, zatrudnianie i kontrola ulotko więzów, działania zwiększające przychody i optymalizujące koszty). Istotnie, w kilku punktach zakres obowiązków ww. dotyczył kwestii związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką, jednakże w przeważającej części obejmował zagadnienia związane z reklamą i marketingiem. Słusznie wobec tego organ II uznał, że ww. nie realizowali zadań, o których mowa w art. 35 u.fz.o.

SKO zwróciło uwagę iż w trakcie postępowania administracyjnego organ wzywał również dotowanego do wyjaśnienia, czego dotyczyła opinia sanitarna oraz do dostarczenia opinii wraz z potwierdzeniem zapłaty i wyjaśnieniem, dlaczego wydatek w kwocie 18,10 zł został pokryty z dotacji oświatowej. Dotowany dostarczył decyzję-rachunek [...] wraz z potwierdzeniem zapłaty oraz wyjaśnieniem, iż "Lokal wskazany w opinii (której nie przedstawiono organowi dotującemu mimo wezwania) był miejscem prowadzenia zajęć Szkoły. Został zgłoszony do ewidencji 29.08.2012r. C. sp. z o. o. nie prowadzi Szkoły Policealnej Stomatologicznej. Wskazał, iż Państwowy Inspektorat Sanitarny wskazał tę nazwę omyłkowo. Jednocześnie w załączeniu przedłożono Decyzję-Rachunek nr [...]" ale nie dostarczono opinii, której rachunek dotyczył. Organ dotujący nie uwzględnił zasadnie zatem stanowiska dotowanego i określił kwotę 18,10 zł jako dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem podlegającą zwrotowi.

Reasumując Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie podjęte zostały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego zbadania i wyjaśnienia sprawy a organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpoznał zgromadzony materiał dowodowy. Przeprowadzono oględziny systemu CRM, dowód ze świadków, a także wielokrotnie wyzwano stronę o wyjaśnienie budzących wątpliwości okoliczności faktycznych. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie zakwestionowanych wydatków, zarzuty z odwołania uznając za bezzasadne. Strona, wielokrotnie wzywana do wykazania zasadności poniesionych, rozliczonych z dotacji wydatków, ostatecznie nie udowodniła celowości tychże. W szczególności przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało odpowiedzi, jakich usług objętych "obsługą procesu kształcenia" dotyczyły zakwestionowane faktury, nawet R.G., dyrektor ds. nadzoru dydaktycznego K., nie była w stanie określić, czego konkretnie dotyczyły. Jednocześnie, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, organ uwzględnił, że w celu wykonywania zadań organy prowadzące szkoły i placówki mogą tworzyć jednostki obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół i placówek lub organizować wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną prowadzonych szkół i placówek a tym samym możliwe jest zlecanie tych zadań innym osobom, organom i zewnętrznym podmiotom - przyjęcie takiej formy nie może jednakże spowodować podwójnego finansowania. Za bezzasadny uznano zarzut, jakoby organ I instancji przyjął nieprawidłowo, że realizowane przez K. usługi stanowiły wyłącznie uzupełnienie zadań dyrektora. Organ uznał większość tychże a ponadto stwierdził, że kwoty te wraz z sumą kwot przeznaczonych na wynagrodzenie dyrektora i wicedyrektora nie przekroczyły maksymalnych kwot wynagrodzeń finansowanych z dotacji w 2020 r. Wbrew twierdzeniom Odwołującej nie ma możliwości finansowania z dotacji oświatowej wynagrodzenia pracowników wykonujących obowiązki związane przede wszystkim z promocją, marketingiem i reklamą, albowiem kwestie na co może zostać przeznaczona dotacja oświatowa wyraźnie reguluje u.f.z.o. w art. 35 - w przepisie tym nie przewidziano wydatków na promocję i reklamę.

Badając wydatek na opinię sanitarną Kolegium podzieliło pogląd, że co do zasady wydatek tego typu może być rozliczony z dotacji, gdyż uzyskanie opinii sanitarnej jest wymogiem prowadzenia zajęć, który ustawa nakłada na organ prowadzący. Jednakże w rozpatrywanej sprawie dotowany dołączył rachunek i decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] dotycząca wydatku na opinię dla Szkoły Policealnej Stomatologicznej "[...]", a nie dotowane szkoły. Kolegium nie dało wiary wyjaśnieniom dotowanego, że organ PIP się pomylił w nazwie, ponieważ dotowany - mimo kilku wezwań - nie przestawił opinii, której wydatek dotyczy. Kolegium pozyskało tę opinię od Inspektora Sanitarnego, który wyjaśnił, że opinia dotyczyła pomieszczeń przeznaczonych do prowadzenia zajęć dla Szkoły Policealnej [...], a nie Szkoły Policealnej Medycznej "[...]".

Mając zatem na uwadze powyższe, Kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzekło, jak w sentencji.

Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca zarzuciła organowi:

1. Naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: a) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. i art. 80 oraz art. 107 §3 k.p.a. poprzez: brak wszechstronnej oceny materiały dowodowego zgromadzonego w sprawie, a nadto dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że wydatki poniesione przez Skarżącą stanowią wydatki niezgodne z przeznaczeniem, w sytuacji w której Strona przedłożyła szereg dowodów w toku postępowania przed organem I instancji, które wyjaśniały związek każdego wydatku z kształceniem, wychowaniem i opieką;

- przyjęcie, że skarżąca nie wykazała jakie usługi realizowane przez K. zostały objęte fakturami, które sfinansowane zostały z dotacji oświatowej podczas, gdy w toku postępowania przeprowadzono dowody z przesłuchań L. K., Dyrektora szkoły, a także oględzin systemu CRM, co zostało całkowicie pominięte przez organ przy wydawaniu decyzji;

- nieprawidłowe przyjęcie, iż usługi realizowane przez K. stanowiły wyłącznie uzupełnienie zadań dyrektora, podczas gdy w rzeczywistości obsługa procesu kształcenia realizowana przez K. swoim zakresem wykraczała poza kompetencje dyrektora szkoły,

- nieprawidłowe przyjęcie, iż faktury wystawione przez K. w sposób prawidłowy zostały zakwestionowane przez organ I instancji, mimo iż dotyczyły obsługi procesu kształcenia, a Skarżąca przekazała szczegółowe wyjaśnienia dotyczące tego co mieści się w ramach świadczonych usług i wyjaśniła, iż faktury obejmują inne kwoty z uwagi na zmianę systemu rozliczeń między Stronami umowy, a także wyjaśniła przyczyny ustalenia nowego sposób u rozliczania faktur,

- nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca nie dostarczyła załączników, które miałyby szczegółowo opisywać działania podejmowane przez K. na rzecz szkół, podczas gdy przedłożyła ww. dokumenty wraz z pismem z dnia 21 grudnia 2020 r., co winno skutkować przyjęciem, iż wykazała szczegółowo na czym polegają usługi świadczone przez K., a w konsekwencji dotację wydatkowano w sposób zgodny z dyspozycją art. 35 u.f.z.o,

- nieprawidłowe przyjęcie, iż system do automatycznego wprowadzania danych do systemu ODPN został nieprawidłowo sfinansowany z dotacji, w sytuacji gdy program ten pozwala na automatyczne wprowadzanie danych do ODPN, gdyż stanowi niezależne narzędzie, które przejmuje kontrolę nad przeglądarką i zaciąga dane z przygotowanego wcześniej pliku w Excelu do ODPN co stanowi szybsze i automatyczne wprowadzanie danych do systemu ODPN,

W konsekwencji powyższe uchybienia te doprowadziły do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w ramach oceny tego materiału i skutkowały nieprawidłowo uznaniem przez organ, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

W sprawie naruszono także art. 15 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, niepodjęcia wystarczających działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, niewydania jakiegokolwiek postanowienia dowodowego oraz brak wezwania Strony do przedłożenia jakichkolwiek wyjaśnień czy dowodów, a następnie przyjęcie, iż część dotacji została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co świadczy o pozornym wykonaniu przez organ obowiązku określonego w art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego i jedynie pozorne umożliwienie Stronie brania czynnego udziału w każdym etapie postępowania, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez niezasadne przyjęcie na skutek powielenia stanowiska organu I instancji, że na gruncie sprawy zaistniały przesłanki do zwrotu dotacji, w związku z jej wykorzystaniem niezgodnie z przeznaczeniem, a w konsekwencji skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji.

W sprawie doszło także do naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów zawartych w odwołaniu Skarżącej dotyczących nieprawidłowego uznania za zasadne twierdzeń Organu I instancji, iż wydatki na wynagrodzenie dyrektora, wicedyrektora oraz K. należy uznać za sfinansowanie tych wydatków z dotacji oświatowej stanowiące podwójne finansowanie w ramach tej samej usługi.

Organ odwoławczy nie rozpoznał zatem zarzutu Skarżącej, iż usługi realizowane przez K. stanowiły wyłącznie uzupełnienie zadań dyrektora, w sytuacji gdy zadania wykonywane przez K. znacząco wykraczały poza jego kompetencje dyrektora oraz wicedyrektora szkoły.

Postawiono także zarzuty naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 35 u.f.z.o. poprzez błędną wykładnię i niezasadne zakwestionowanie wydatków przedstawionych do rozliczenia, które mieściły się w dyspozycji art. 35 ustawy; nie wzięcie pod uwagę, że w ramach wykonywania zadań określonych w art. 10 ustawy prawo oświatowe organ prowadzący uprawniony jest do zorganizowania własnego aparatu pomocniczego i że wśród katalogu zadań mieści się także zapewnienie obsługi organizacyjnej szkoły i jej wspieranie w zakresie realizacji jej zadań, naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem w sytuacji gdy kwestionowane wydatki dotyczyły najmów pomieszczeń, w których szkoła realizowała swoje zadania statutowe oraz wynagrodzeń pracowników;

W konsekwencji skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także umorzenie niniejszego postępowania; zasadzenie na rzecz skarżącej - kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł iż organ przyjął, iż Skarżąca nie wykazała jakie usługi realizowane przez K. zostały objęte fakturami, podczas gdy w toku postępowania przeprowadzono dowody z przesłuchań L. K., Dyrektor Liceum, oględziny systemu CRM, a do akt załączono załączniki do umowy z K. które szczegółowo opisywały działania podejmowane przez K. na rzecz szkół.

Ponadto organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, iż usługi realizowane przez K. stanowiły wyłącznie uzupełnienie zadań Dyrektora, podczas gdy w rzeczywistości obsługa procesu kształcenia realizowana przez K. swoim zakresem wykraczała poza kompetencje dyrektora szkoły.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.).

Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie. W przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.).

Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy Skarżąca jako organ prowadzący Szkołę Policealną "[...]" w J. wydatkowała prawidłowo otrzymane w 2020r. środki z dotacji oświatowej, z zachowaniem regulacji art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1400; dalej: u.f.z.o.).

Przed przystąpieniem do badania sprawy zauważyć należy, że dotacje oświatowe są środkami publicznymi, do których zastosowanie mają przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270; dalej: u.f.p.), co wynika z jej art. 60 pkt 1.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego naliczane są począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

Brak jest przy tym definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. M. Stawiński Komentarz do art. 252. w: Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019). Także w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 235/18).

Sprawa niniejsza dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zatem każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu.

Wyznaczone w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. materialnoprawne granice postępowania dowodowego wskazują, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:

a) wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie:

- 250% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r. poz. 1189) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1,

- 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek,

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.

Natomiast jak wynika z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 900; dalej: u.p.o.) organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:

1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;

2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym:

3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie:

4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351) i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;

5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;

6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;

7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.

W ww. przepisie ustawodawca zawarł katalog otwarty zadań realizowanych przez organ prowadzący szkołę. Stosownie natomiast do art. 44 ust. 1 u.p.o. szkoły i placówki podejmują niezbędne działania w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, zapewnienia każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju, podnoszenia jakości pracy szkoły lub placówki i jej rozwoju organizacyjnego.

Z brzmienia art. 35 ust. 1 u.f.z.o wywieźć można zasadę, według której środki otrzymane m.in. od gminy mogą być przeznaczone wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki. Skoro więc wydatkowane środki nie służyły działalności szkoły, tj. kształceniu, nie sposób uznać ich za możliwe do pokrywania z dotacji otrzymanej od miasta (wyrok WSA w Gliwicach z 11 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1063/20). W orzecznictwie sformułowano także pogląd, zgodnie z którym dotacje przeznaczane na realizację zadań szkoły ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków szkoły. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków szkoły. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę (przedszkole) bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków (por.m.in. wyrok NSA z 25 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1769/14; wyrok NSA z 8 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 229/13; wyrok NSA z 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 1858/12; wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1002/13).

Znaczenie dla rozpoznania sprawy ma także to, że to podmiot dotowany ma obowiązek wykazania związku między wydatkami a zadaniami szkoły (mieszczącymi się w katalogu zawartym w art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o.) a także udowodnienia, kiedy i w jakich kwotach konkretne wydatki zostały poniesione. Bowiem w sprawach dotyczących rozliczenia dotacji oświatowych, niezależnie od wykładni prawa materialnego istotne jest, czy prawidłowo został ustalony stan faktyczny sprawy, co łączy się regułami dowodzenia w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 32/23).

Uwzględniając powyższe uzasadnionym będzie twierdzenie, że wydanie decyzji o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem zależy od wykazania przez organ dotujący wykorzystania dotacji na sfinansowanie zadań innych niż te, na które przyznano dotację (nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być przeznaczona). Mieści się w tym także przypadek, gdy podmiot dotowany nie wykazał, kiedy i w jakich kwotach dokonał określonych wydatków, finansowanych z dotacji. Zatem zdaniem Sądu dotacja wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem to taka dotacja, która, została przeznaczona na cele określone w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. i jej wydatkowanie zostało udokumentowane w sposób pozwalający na weryfikację przez organ.

W przedstawionym kontekście, dokonując interpretacji pojęcia "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem" uznać należy, że polega ono w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona. Dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące danej szkoły lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wobec tego, zapłata ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, czyli na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach u.f.z.o. - niezwiązanych z procesem kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, oraz zarazem nie stanowiących wydatków bieżących szkoły (przedszkola) lub placówki - winna być kwalifikowana jako wydatkowanie tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.

Nie bez znaczenia dla oceny prawidłowego wydatkowanie dotacji ma stosowanie art. 44 ust. 3 u.f.p. stanowiącego, że wydatki publiczne powinny być dokonywane:

1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:

a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,

b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;

2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;

3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2722/15 wskazał, że skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Przytoczone przepisy u.f.p. zobowiązują dotowanego do starannego dokumentowania poniesionych wydatków w celu rozliczenia dotacji. Staranność w rozliczeniu dotacji obejmuje także takie dokumentowanie wydatków, jakie przewidują obowiązujące przepisy.

Mając na uwadze powyższe uzasadnione będzie przyjęcie, że Prezydent mógł badać wykorzystanie dotacji przez Skarżącą, a w razie wątpliwości był uprawniony do żądania od niej wykazania, że wykorzystała dotację zgodnie z celami określonymi w w/w regulacji prawnej. Brak odpowiednich dowodów, gromadzonych już na etapie wydatkowania dotacji, mogło stanowić przyczynę uznania, że dotacja nie została wydatkowana na cele określone w art. art. 35 ust. 1 u.f.z.o. tj. zgodnie z przeznaczeniem. Podkreślenia wymaga, że przede wszystkim to na podmiocie dotowanym spoczywa obowiązek wykazania wydatkowania dotacji zgodnie z przeznaczeniem, co wynika także z ogólnych reguł dowodzenia zawartych w k.p.a. Organ dotujący nie jest jednak zwolniony z obowiązku stosowania wyżej wymienionych przepisów k.p.a., jest bowiem współobciążony obowiązkiem dowodzenia wspólnie z podmiotem dotowanym. Dlatego w pierwszej kolejności organ dotujący bada dokumenty przedłożone przez podmiot dotowany. W razie zastrzeżeń co do przedstawionej dokumentacji, zwraca się do kontrolowanego podmiotu o wyjaśnienie nieprawidłowości lub o przedłożenie dowodów potwierdzających wydatkowanie dotacji oraz jego zasadność. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaś zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Przepisy k.p.a. zapewniają więc stronie możliwość przedstawiania dowodów na poparcie swojego stanowiska. Jeżeli występuje między stroną i organem różnica co do istotnych dla sprawy okoliczności, strona ma obowiązek (spoczywa na niej ciężar) przedstawienia konkretnych faktów i zdarzeń, potwierdzających jej stanowisko. Biorąc pod uwagę, że to właśnie strona jest najlepiej zorientowana w okolicznościach faktycznych sprawy jej dotyczącej, powinna współdziałać z organem w postępowaniu dowodowym, w szczególności w sytuacjach, w których zaniechanie udowodnienie określonej czynności może skutkować negatywnie dla strony.

W rozpatrywanej sprawie w odniesieniu do wydatków sfinansowanych z dotacji w kwocie 16515,19 zł tytułem niezasadnych wydatków poniesionych na rzecz K. a wynikających z faktur dotyczących obsługi procesu kształcenia o nr [...] z 4 grudnia 2020 r., [...] z 30 grudnia 2019., [...] z 30 grudnia 2019 r. Skarżąca nie wyjaśniła, jakie konkretnie usługi objęte "obsługą procesu kształcenia" objęte jej wydatkowaniem. Nie złożyła specyfikacji do tych faktur przy czym złożyła wyjaśnienia, iż wynagrodzenie zostało uzależnione od przychodów Szkoły. W sytuacji gdy strona nie wyspecyfikowała za co konkretnie i za jakie usługi związane z procesem kształcenia wystawiono w/w faktury i je uregulowano zasadnie organy zakwestionowały ten wydatek. Nadto gdy pobieranie dotacji na cele oświatowe, obliguje organ prowadzący Szkołę do ich celowego i oszczędnego wydatkowania organ za niezasadne należy uznać wydatki na rzecz K., wobec wystawionych faktur gdzie wynagrodzenie z nich wynikające za organizację procesu dydaktycznego zostało uzależnione od wysokości przychodów opisanych tabela nr 3 (vide decyzja organu I instancji str. 14 ). Zaznaczenia wymaga, iż skoro obowiązki dyrektora i vicedyrektora Szkoły M. K., R. C. określone w statucie szkoły dotyczyły realizacji szeroko rozumianego procesu dydaktycznego i w ten sposób pokrywały się z usługami K. opisanymi spornymi fakturami (co do łącznej kwoty 16515,19 zł) słusznie organ dotujący uznał je za wykorzystane niezgodnie z przeznaczenie.

Sąd podziela stanowisko SKO co do braku zasadności dopuszczalności sfinansowania ze środków dotacji oświatowej wydatku związanych z zatrudnieniem D. K. na stanowisku Specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych do dnia 05.03.2020r., N. M. oraz R. K. zatrudnionych na stanowisku Specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych w Szkołach [...] w J. 2020r.., do których to obowiązków należały przede wszystkim obowiązki związane z promocją marketingiem i reklamą . Takie wydatki nie są wydatkami z art. 35 u.f.z.o. Gdyby intencją ustawodawcy było wsparcie całokształtu działalności placówki oświatowej z racji jej statusu podmiotowego - wówczas przepis nie zawierałby ograniczenia wskazującego na określone zadania, a to w sferze "kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" oraz zbędne byłoby zdanie drugie tego przepisu - zastrzegające wykorzystanie dotacji jedynie na pokrycie wydatków bieżących placówki (por. wyrok WSA w Szczecinie z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 974/18). Wobec tego trudno się zgodzić ze Skarżącą domagającą się uznania wydatków określonych w tabeli nr 6 (vide tabela nr 6 str. 20 decyzji organu I instancji). na wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych. Ich obowiązki związane są z działalnością Szkoły jako jednostki organizacyjnej, a nie z realizacją w nim działalnością stricte oświatową, o której mowa art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Jak podniesiono w orzecznictwie, reklama i promocja wprawdzie wiąże się z nauczaniem, wychowaniem i opieką, lecz pośrednio (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1225/17; wyrok NSA z 10 września 2020 r. sygn. akt I GSK 209/18). Dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów szkoły, a reklamowanie, czy promowanie szkoły nie realizuje tych celów.

Taką samą argumentację należy zastosować do kwalifikacji wydatku poniesionego na opinię sanitarną w kwocie 18,10 zł. pokrytą z dotacji oświatowej .. Opłaty poniesione na rzecz Sanepidu nie są związane z procesem dydaktycznym nakierowanym na ucznia jako beneficjenta dotacji.

Podzielić także trzeba pogląd Organów co do uznania kwoty 2000 zł z faktury nr [...] z 31 grudnia 2020r. wystawionej przez B. jako wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem. Faktura ta dotyczy wydatku za przygotowanie narzędzia informatycznego do automatycznego wprowadzania danych do ODPN . Jak wynika z zeznań L. K. z 20 września 2021r nie ma bowiem możliwości automatycznego wprowadzania danych do systemu ODPN poprzez system CMR a zakładki widniejącej w systemie ODPN wynika iż informacje miesięczne jak i rozliczenie roczne jest sporządzane przez pracowników . Stad informacje nie są automatycznie transferowane do systemu ODPN z systemu CRM. Stąd faktura [...] dot. narzędzia informatycznego nie mającego tej funkcjonalności nie może zostać uznana za wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem czyli na cele z art. 35 ust. 1 u.f.z.o.

Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Organy rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę i wzajemną koherentność. Lektura uzasadnień decyzji prowadzi do wniosku, iż organy w wystarczający sposób ustosunkowały się do zarzutów artykułowanych przez Skarżącą i przedstawiły stanowisko w kwestii zasadności zwrotu dotacji.

Z kolei zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów są tylko wówczas słuszne, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego tj., gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, iż materiał dowodowy został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwała tego Skarżąca nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w k.p.a. Zauważyć trzeba, że w realiach rozpoznawanej sprawy sposób postępowania Skarżącej sprowadzał się nie tyle do negowania wymowy i treści dowodów, a w efekcie ustaleń poczynionych przez organy podatkowe, co raczej do kontestowania ostatecznych wniosków wyprowadzonych przez organy z niespornych w rzeczywistości faktów. Zasady logicznego rozumowania, wskazania wiedzy oraz doświadczenia życiowego uprawniają do konstatacji, że wyprowadzone przez organy ze wskazanych faktów i dowodów wnioski, oraz ustalenia były prawidłowe. Określenie wobec Skarżącej obowiązku zwrotu dotacji jest bowiem pochodną szeregu prawidłowych ustaleń, czynionych zgodnie z wymogami prawa i odpowiada wysokości kwot, stanowiących dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

W związku z powyższym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.