Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 558/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, ust, 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
article: par. 11, par. 12
journal: Dz.U. 2013 poz 1676
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Monika Krywow (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 25 stycznia 2023 r. nr COF.OUR.6375.19388.2022 ŁD.JJ.ZZ 00141981 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 25 stycznia 2023 r., nr COF.OUR.6375.19388.2022 ŁD.JJ.ZZ 00141981, Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art, 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej jako k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej jako u.o.a.), po rozpatrzeniu zażalenia S. O. (dalej jako zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie własne z 30 września 2022 r. znak: COF.OUR.6375.19388.2022 KA.JK1.P 00141981, w przedmiocie oddalenia zarzuty nieistnienia obowiązku.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął egzekucję wobec zobowiązanego w oparciu o tytuł egzekucyjny Wierzyciela z 27 maja 2022 r. obejmujący należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2017 r. do maja 2022 r.

Wobec doręczenia zobowiązanemu odpisu ww. tytułu wykonawczego, pismem z 15 czerwca 2022 r. zobowiązany wniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Wskazał, że nie zawierał żadnej umowy o abonament za wskazany w tytule okres oraz oświadczył, że nie posiadał odbiornika rtv. Podniósł także, że w tytule wykonawczym wskazano adres, pod którym nie mieszkał w tym okresie, a nieruchomość ta nie jest jego własnością.

Postanowieniem z 30 września 2022 r. Wierzyciel, po przekazaniu mu ww. pisma, oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. Stwierdził, że zobowiązany zarejestrował odbiornik rtv na swoje dane osobowe i go nie wyrejestrował. Zaznaczył także, że opłata abonamentowa nie jest związana z prawem własności nieruchomości, zatem zbycie lub opuszczenie lokalu mieszkalnego nie stanowi, że użytkownik odbiorników rtv nie będzie ich używał w nowym miejscu zamieszkania. Zaznaczył, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania na użytkowniku ciąży obowiązek zgłoszenia tego faktu w placówce pocztowej. Wierzyciel wskazał także, że to wyłącznie na użytkowniku ciąży obowiązek wyrejestrowania odbiornika rtv i tylko to wyrejestrowanie może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Wierzyciel stwierdził, że nie posiada dowodu wyrejestrowania odbiornika rtv przez zobowiązanego, a on sam takiego nie przedstawił.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany podtrzymał stanowisko, że nie zawierał umowy na używanie odbiornika rtv za okres wskazany w tytule wykonawczym oraz nie posiadał takich odbiorników. Także w zażaleniu stwierdził, że w tytule wskazano adres pod którym nie mieszka, a nieruchomość ta nie jest jego własnością. Zaznaczył, że pozostała ona własnością jego byłej małżonki, która przejęła wszystkie rzeczy ruchome po orzeczeniu rozwodu i prawo do ich użytkowania, w tym korzystania z abonamentu RTV.

Zaskarżonym postanowieniem Wierzyciel utrzymał w mocy postanowienie własne z 30 września 2022 r.

Wierzyciel wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach u.o.a. wskazując ustawy poprzedzające tę ustawę. Stwierdził, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia (na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r., poz. 1324). Zaznaczył, że do zaistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych nie jest wymagane zawarcie umowy cywilnoprawnej z Pocztą Polską czy też Pocztą Polską S.A. ponieważ obowiązek ten wynika bezpośrednio z u.o.a. Dla celów pobierania opłat abonamentowych odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne podlegają zarejestrowaniu w placówkach pocztowych.

Z zebranych dowodów w sprawie wynika, iż wypełniając ustawowy obowiązek w dniu 4 października 1985 r. w placówce pocztowej, zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika radiofonicznego używanego pod adresem: ul. [...], [...] L.. Po zgłoszeniu rejestracji zobowiązanemu wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Poprzez zlecenie stałe zgłoszone w P. Oddział [...] w L., zobowiązany uiszczał opłaty abonamentowe w wysokości abonamentu rtv, wskazując adres: ul. [...], [...] L., co spowodowało, że na jego koncie dokonano aktualizacji danych adresowych i zmiany rodzaju używanych urządzeń, tj. z odbiornika radiofonicznego na odbiorniki radiofoniczny/telewizyjny. Opłaty abonamentowe uiszczane były do marca 2012 r. (ostatnia wpłata dokonana w dniu 1 kwietnia 2011 r.).

Powyższe stanowi dowód na okoliczność, iż zobowiązany został zarejestrowany w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych. Abonent, który zgłosił rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego w placówce pocztowej zostaje zapisany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.

Wierzyciel przywołał orzecznictwo, z którego wynik, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Stwierdził, że z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników uprawnione było nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu ww. numeru została wysłana pismem z 24 lipca 2008 r., pod adres: ul. [...], [...] L. - będący adresem zameldowania zobowiązanego w okresie od 5 czerwca 1997 r, do 19 marca 2012 r. (czyli aktualny w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia), co spełniało warunki wskazane w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

W świetle obowiązujących regulacji prawnych to na zobowiązanym spoczywał/spoczywa obowiązek powiadomienia Wierzyciela o zmianach formalnoprawnych mających wpływ na dokonaną rejestrację (zmianie danych adresowych, zaprzestaniu korzystania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych).

Rejestracja odbiorników zgłoszona w dniu 4 października 1985 r. dotycząca adresu ul. [...] w L., po aktualizacji ul. [...] w L., nie utraciła swojej ważności (mocy prawnej) w związku ze zmianą adresu. Opłata za posiadanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych nie jest związana z prawem własności do lokalu, bowiem zbycie lub opuszczenie lokalu mieszkalnego nie stanowi, iż użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych nie będzie ich używał w nowym miejscu zamieszkania.

Zatem jeżeli zobowiązany zmienił miejsce zamieszkania, powinien w placówce pocztowej dopełnić formalności aktualizacji danych adresowych i po zaktualizowaniu danych kontynuować opłaty abonamentowe lub dopełnić formalności związane ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (w przypadku posiadania takich uprawnień). Natomiast jeżeli w nowym miejscu zamieszkania nie posiadał/nie posiada odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego należało/należy w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania, zgodnie z obowiązującymi w danym okresie czasu aktami prawnymi.

Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiorników. Jedynie podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań, związanych z wyrejestrowaniem odbiorników I okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.

Wskazano, że każdy z aktów wykonawczych, tj.:

- rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342),

- rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676)

zawierają delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładają na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Zgodnie ze wskazaniem w u.o.a. minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw.

Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny. Obecnie obowiązek ten wynika to z § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Wierzyciel wskazał także, z uwagi na wskazanie przez skarżącego, że jest emerytem, że u.o.a. przewiduje, iż między innymi; osoby, które ukończyły 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS mogą skorzystać z uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Grupy osób uprawnionych do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych ustawodawca wskazał w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, natomiast w art. 4 ust. 5 określił, że w drodze rozporządzenia Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wskaże rodzaje dokumentów uprawniających do uzyskania zwolnienia oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 3.

W myśl art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych zwolnienie od opłat w ww. przypadku przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 896) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.

Podkreślono przy tym, że zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych nie powoduje zmiany stanu prawnego, do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Wierzyciel odwołał się przy tym do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15. Niedopełnienie formalności we właściwym czasie powoduje, że abonent posiada status formalno-prawny, który obliguje do uiszczania opłat abonamentowych.

Wierzyciel stwierdził jednoznacznie, iż nie posiada na dzień wydania postanowienia dokumentów, które stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązanego formalności związanych ze zgłoszeniem aktualnego adresu zamieszkania, wyrejestrowaniem odbiorników czy zwolnieniem od opłat abonamentowych, a zobowiązany takich dowodów nie przedstawił.

Natomiast w odniesieniu do wniosku o wykreślenie Indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] nadanego przez Wydział Abonamentu RTV zaznaczono, że prośba ta nie może być uwzględniona, ponieważ jak wskazano to na abonencie spoczywa obowiązek wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ustalony tryb postępowania nie przewiduje odstępstw od obowiązujących przepisów, co nie pozwala dokonywać zmian w bazie abonentów na podstawie informacji otrzymanych ustnie, telefonicznie, w pismach, faksach, czy innej formie.

Zgłoszenie wyrejestrowania nie jest tożsame z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych. W przypadku posiadania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i posiadania uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych należy uzyskać w placówce pocztowej zwolnienie od opłat abonamentowych, natomiast w przypadku nie posiadania odbiorników należy dokonać ich wyrejestrowania.

Ostatecznie wskazano na art. 7 i art. 77 k.p.a.

W skardze na powyższe postanowienie zobowiązany oświadczył, że nie posiada od 2017 r. do chwili obecnej odbiornika rtv i tym samym nie podlega obowiązkowi uiszczania opłaty abonamentowej. Wskazał ponownie wskazał, że w tytule wykonawczym wskazano adres pod którym w okresie objętym tym tytułem nie mieszkał, a także i to, że nieruchomość tę przejęła wraz z całym inwentarzem małżonka, która zapewne dalej kontynuowała obowiązek płacenia abonamentu rtv. Skarżący podniósł także, że opłata abonamentowa przedawnia się po upływie 5 lat, a zatem opłaty za 2017 r. winny ulec przedawnieniu. Skarżący wniósł zatem o unieważnienie zaskarżonego postanowienia podnosząc jednocześnie, że jest emerytem od kilkunastu lat i nie może sobie pozwolić na spłatę nieuzasadnionych kosztów.

W odpowiedzi na skargę Wierzyciel wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem, Wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie, którym uznano za niezasadne zarzut nieistnienia obowiązku.

Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M. P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej), znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W niniejszej sprawie skarżący wskazywał, że nie zawierał umowy na używanie odbiornika rtv na okres wskazany w tytule wykonawczym.

Rację ma Wierzyciel, że z przytoczonych regulacji nie sposób wywieść, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje na mocy umowy cywilnoprawnej. Wiąże się on bowiem z faktem zarejestrowania odbiornika rtv. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Jednocześnie Wierzyciel wykazał stosownymi dowodami, że zobowiązany zarejestrował odbiornik rtv, co więcej uiszczał do pewnego momentu opłaty abonamentowe. Zresztą sam skarżący nie neguje tego faktu, bowiem odnosi się jedynie do zawarcia umowy i to na okres wskazany w tytule wykonawczym.

Należy zauważyć, że w aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika, sam skarżący również na taki dowód nie wskazuje, twierdzi bowiem, że jedynie nie mieszka pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym.

W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczynił.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika.

Zatem jeśli w sprawie wykazane zostało dokonanie rejestracji odbiornika RTV przez zobowiązanego, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt: I SA/Gl 1165/20, I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników, obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników, zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

W konsekwencji w niniejszej sprawie, jeśli skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, to w tych okolicznościach uprawnione było uznanie, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny. Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, choćby faktycznie skarżący nie użytkował odbiornika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18).

Organ prawidłowo zatem ocenił, że przedstawione w tym zakresie przez zobowiązanego okoliczności i twierdzenia nie były wystarczające do wykazania, że ustał ciążący na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, mający swe źródło w fakcie rejestracji odbiornika rtv. Wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiornika rtv leży po stronie abonenta chcącego wykazać brak obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Sytuacja taka ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. skarżący był zobowiązany do niezwłocznego powiadomienia operatora publicznego o zaprzestaniu używania odbiorników rtv, poprzez złożenie w placówce tego operatora "Formularza zgłoszenia zmiany danych". Potwierdzeniem dokonania wyrejestrowania odbiorników byłby w takiej sytuacji wypełniony i podpisany przez zobowiązanego stosowny formularz (uzupełniony przez pracownika operatora publicznego o datę jego przyjęcia, jego podpis i odcisk datownika), przekazany zgłaszającemu wyrejestrowanie odbiornika. Skarżący nie dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV w formie przewidzianej wskazanymi przepisami prawa, a zatem zobowiązany był do uiszczania opłat abonamentowych.

Bez znaczenia dla istnienia egzekwowanego obowiązku jest opuszczenia mieszkania pod adresem, pod którym zarejestrowane były odbiorniki, bowiem ustawa nie wiąże tego obowiązku z prawem własności jakiegokolwiek lokalu, a jedynie z faktem zarejestrowania bez jego późniejszego wyrejestrowania.

Sąd zauważa także, że w niniejszej sprawie twierdzenia co do braku odbiornika rtv i pozostawienia go byłej małżonce nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Po pierwsze, jak to już zostało wskazane, skarżący nie wyrejestrował odbiornika rtv. Po drugie poza podnoszeniem kwestii rozwodu skarżący nie przedstawił na to stosowanego dokumentu, ale co istotniejsze nie przedstawił też dokumentu, z którego wynika podział majątku dorobkowego po ustaniu małżeństwa, w wyniku którego byłej małżonce skarżącego przypadałby odbiornik rtv, ani też dowodu, że była małżonka opłacała abonament rtv za zobowiązanego.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania za 2017 r. Sąd wskazuje, że jak już to zostało wskazane, należności te mają charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny. Obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy, a nie ma charakteru umownego. Tak więc na podstawie art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651, dalej: O.p.) do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt i GSK 1668/19, Lex nr 3007500). Oznacza to, że najstarsze dochodzone zaległości skarżącego – ze stycznia 2017 r. - uległyby przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2022 r. Jednakże, zgodnie z art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany na skutek zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Ponieważ wobec skarżącego środek egzekucyjny zastosowano w maju 2022 r. (a więc przed upływem przedawnienia), bieg terminu przedawnienia został przerwany.

Mając na uwadze powyższe, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1643) Sąd skargę oddalił