Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3419/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...]Oddział w Ł. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 2 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 2 lutego 2023 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ"), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2561 z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. z 2020 poz. 1493 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego 18 lutego 2019 r. przez płatnika składek: [...]Oddział w L. (dalej: "Płatnik", "Instytut", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję nr [...], wydaną przez dyrektora Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z 31 stycznia 2019 r., orzekającą, że S. K. (dalej: "Zainteresowany", "Wykonawca", "Uczestnik") objęty jest obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, na rzecz Płatnika w okresie od 19 listopada 2015 r. do 23 listopada 2015 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Łodzi (dalej: "ZUS") pismem z 16 października 2018 r., zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia o rozpatrzenie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Zainteresowanego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług na rzecz Płatnika, w okresie od 19 listopada 2015 r. do 23 listopada 2015 r.

Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że Zainteresowany zawarł 24 listopada 2016 r. umowę z Płatnikiem nazwaną jako "umowa o dzieło", obejmującą: 1) przygotowanie do druku 75 znaczników i 44 kart informacyjnych (...) zgodnie z wytycznymi technicznymi w szczególności: a) dopasuje do 2 wykrojników do druku dwustronnego 3 x po 25 szt. znaczników o wymiarach netto 25 mm z zachowaniem spadów zewnętrznych i wewnętrznych po 3 mm, b) dopasuje do 22 wykrojników do druku dwustronnego 44 szt. kart informacyjnych o wymiarach 120 x 85 mm z zachowaniem spadów zewnętrznych i wewnętrznych po 3 mm; 2) wykonanie przedmiotu umowy, o którym mowa w ust. 1 z zastosowaniem Instrukcji przygotowania plików do druku opracowanej przez [...] S.A. (...) celem wydania pomocy edukacyjnej "[...].

Organ wskazał następnie, że dyrektor Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po analizie zgromadzonych dokumentów, 31 stycznia 2019 r., decyzją nr [...] orzekł, że Zainteresowany objęty jest obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia w okresie od 19 listopada 2015 r. do 23 listopada 2015 r. Decyzja została doręczona Zainteresowanemu 9 lutego 2019 r., a Płatnikowi 11 lutego 2019 r. Płatnik składek 18 lutego 2019 r. wniósł w terminie drogą pocztową odwołanie.

Rozpatrując odwołanie organ opisał przebieg postępowania i po przytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie wyjaśnił, że Zainteresowany był zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych u innego płatnika składek.

Organ wyjaśnił również, że Wykonawca gwarantował, że przedmiot umowy zostanie wykonany z należytą starannością, zasadami sztuki, etyką zawodową itd. (§ 2 ust. 2); W dniu zawarcia umowy Zamawiający miał przekazać Wykonawcy elektronicznie opracowane znaczniki i karty informacyjne w formie elektronicznej (§ 3 ust. 1); Wykonawca ponosił pełną i wyłączną odpowiedzialność za wady prawne opracowania (§ 5 ust. 2); W przypadku stwierdzenia wad w poprawionym tekście, Wykonawca zobowiązał się je usunąć (§ 6 ust. 1); Określono wynagrodzenie za wykonaną pracę (§ 8 ust. 1); Określono karę umowną za każdy dzień zwłoki (§ 9 ust. 1-2); Zmiana umowy wymagała formy pisemnej (§ 13).

Organ dodał, że zgodnie z załączonym rachunkiem, zostało wypłacone Zainteresowanemu wynagrodzenie.

W ocenie Prezesa NFZ prawidłowo ustalił organ I instancji, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy, czynności wykonywane przez Zainteresowanego polegały na dokonywaniu powtarzalnych czynności z należytą starannością. Zdaniem organu, czynności przygotowania do druku materiału (znaczniki i karty informacyjne) otrzymanym w pliku pdf, w żaden sposób nie zmierzają do powstania nowego bądź zmodyfikowanego w sposób stanowiący o jego indywidualnym charakterze, samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy. Tak określony przedmiot umowy, czy w konsekwencji skutki wykonywanych czynności nie stanowi odrębnego, samoistnego i wcześniej nieistniejącego dzieła w myśl K.c. Sam charakter świadczonej pracy wskazuje na to, że było to świadczenie usługi, a nie jednorazowe realizowanie dzieła w myśl K.c.

Organ dodał, że praca podejmowana przez Zainteresowanego nastawiona była jedynie na udoskonalenie, z jak największą starannością, wykonanie przedsięwzięcia realizowanego przez Płatnika i zmierzającego do wydruku pomocy edukacyjnej. Były to czynności pomocnicze, które nie mogą stanowić odrębnej wartości w obrocie. Określony w umowie przedmiot zaprzecza istocie umowy o dzieło i wskazuje na działanie mające znamiona usługi, przez którą należy rozumieć pewien proces, czynność powtarzalną i realizowaną w czasie. Z treści umowy nie wynika, że jej przedmiotem jest rezultat materialny lub niematerialny, lecz wykonanie czynności, za które należne jest wynagrodzenie. Brak w nich również określenia rezultatu końcowego mogącego stanowić wyodrębniony, samodzielny byt charakterystyczny dla dzieła w myśl K.c.

Jak wskazał organ, w przedmiotowej umowie - poza ogólnymi zapisami - nie określono, w sposób charakterystyczny dla umowy o dzieło zakresu odpowiedzialności Zainteresowanego. W związku z powyższym, zdaniem organu, należy wnioskować, że to Płatnik, a nie Zainteresowany, ponosił pełną odpowiedzialność w stosunku do osób trzecich. Natomiast Zainteresowany zobowiązany była wykonać swoją pracę sumiennie według swojej najlepszej wiedzy, ze starannością, jakiej wymaga zakres i charakter pracy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zaskarżył w całości decyzję Prezesa NFZ z 2 lutego 2023 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz

2) art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

poprzez ich zastosowanie i przyjęcie przez dyrektora Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, że Wykonawca podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 19 listopada 2015 r. do 23 listopada 2015 r. z tytułu zawartej umowy o świadczenie usług.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty. Skarżący podkreślił, że przedmiotowe znaczniki i karty musiały być opracowane, zwymiarowane, oraz przygotowane z zachowaniem odpowiednich spadów zewnętrznych i wewnętrznych, tak aby następnie mogły być one zgodne ze standardami wynikającymi z opracowanej przez [...] S.A. instrukcji przygotowania plików graficznych do druku. Instrukcja stanowiła załącznik do przedmiotowej umowy. Działania podjęte przez Wykonawcę skutkowały w rezultacie przygotowaniem znaczników i kart (w określonej liczbie) w formie plików graficznych w formacie pdf. W przypadku niewłaściwego zwymiarowania przygotowane pliki graficzne nie nadawałyby się do wykroju zgodnie z przygotowanymi wykrojnikami. Zdaniem Skarżącego, należy przyjąć, że wykonanie oznaczonego dzieła, w tym przypadku wykonanie konkretnych znaczników i kart, jest zwykle określonym procesem pracy lub twórczości o możliwym do wskazania momencie początkowym i końcowym, którego celem jest doprowadzenie do efektu (rezultatu) przyjętego przez strony w momencie zawierania umowy.

Skarżący dodał, że w przedmiotowej sprawie strony przewidziały i oznaczyły przyszły rezultat stanowiący przedmiot umowy z góry, przy użyciu w szczególności obiektywnych jednostek metrycznych, przez zestawienie z istniejącym wzorem, z wykorzystaniem wytycznych, jak i przez opis. Wykonanie zamówienia zgodnie z badaną umową wymagało od wykonawcy znajomości specyfiki dziedziny, jaką jest grafika komputerowa, a dodatkowo niezbędnym było zestawienie i współgranie umiejętności wykonawcy z wymogami, jakie narzuca etap druku i wycięcia przygotowanych plików graficznych. Dlatego też praca wymagała specjalistycznej wiedzy i umiejętności aby wykonać zamówienie zgodne z oczekiwaniami zamawiającego. Realizacja zamówienia miała, zdaniem Skarżącego, niewątpliwie skomplikowany i zindywidualizowany proces. Proces, który jest skalibrowany poprzez z góry przyjęte wymagania i określony przez strony rezultat, który musi spełniać określone wymogi techniczne, estetyczne i funkcjonalne.

W opinii skarżącego umowa zawarta z Wykonawcą ma charakter umowy o dzieło i należało dokonać potrąceń publicznych stosownie do takiego jej charakteru.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy umowa zawarta przez Skarżącego z Uczestnikiem, była umową o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym Zainteresowany podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy.

Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami K.c., stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Natomiast na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z poźn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Jednocześnie do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 K.c., stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Oznacza to, że sam fakt nazwania umowy między jej stronami "umową o dzieło" nie przesądza o jej charakterze. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, iż subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 K.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w rozumieniu art. 734 K.c. (vide: L. Ogiegło /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, ..., s. 573 i nast.). Decydująca okazuje się treść zawartej umowy. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy.

Zgodnie z art. 734 § 1 K.c., przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387; podobnie: M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 1989, s. 685). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie.

Natomiast zgodnie z art. 627 K.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 K.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391).

Co do zasady, w praktyce obrotu gospodarczego uznaje się, że w odróżnieniu od umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług, umowa o dzieło wymaga, by czynności przyjmującego zamówienie (najczęściej nazywanego w umowie o dzieło – "wykonawcą") doprowadziły do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Istotą umowy o dzieło jest zatem osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa zlecenia jest z kolei umową starannego działania, w której co prawda rezultat może być przedmiotem starań, lecz nie daje się z góry przewidzieć, a często nie sposób określić, w jakim stopniu zostanie osiągnięty. Dlatego też w umowie zlecenia rezultat nie został objęty treścią świadczenia. Zaakcentować należy, że zasadniczo w treści umowy o dzieło istnieje konieczność opisania rezultatu, ponieważ to rezultat kreuje stosunki zobowiązaniowe między stronami tej umowy.

Zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010, komentarz do art. 627 k.c., t. 36). Kwestia złożoności interpretacji tego rodzaju umów została wzięta pod uwagę przez organ przy wydawaniu decyzji i poddana analizie także z punktu widzenia bogatego orzecznictwa sądowego.

Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia, przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). (...) Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)". Ponadto w wyroku z 28 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, dzieło jest wytworem, który w momencie zawierania umowy nie istnieje (sygn. akt II UK 12/14).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił, że Uczestnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze Skarżącym.

Z akt sprawy i prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że przedmiotem spornej umów był ciąg określonych czynności starannego działania. Wbrew przekonaniu Skarżącego sporna umowa nie może zostać zakwalifikowana jako umowa o dzieło, gdyż jej wykonanie polegało na dokonywaniu czynności z należytą starannością, jako etap osiągniecia końcowego rezultatu w postaci pomocy edukacyjnej "IV rozbiór Polski – puzzle edukacyjne. Uczestnik zobowiązany był zgodnie z opisem przedmiotu umowy przygotować do druku 75 znaczników i 44 karty informacyjne (...) zgodnie z wytycznymi technicznymi w szczególności: a) dopasować do 2 wykrojników do druku dwustronnego 3 x po 25 szt. znaczników o wymiarach netto 25 mm z zachowaniem spadów zewnętrznych i wewnętrznych po 3 mm, b) dopasować do 22 wykrojników do druku dwustronnego 44 szt. kart informacyjnych o wymiarach 120 x 85 mm z zachowaniem spadów zewnętrznych i wewnętrznych po 3 mm, z zastosowaniem wskazanej w umowie instrukcji. Celem przygotowania do druku wskazanych znaczników i kart informacyjnych zgodnie ze wskazanymi wytycznymi technicznymi, było wydanie pomocy edukacyjnej "IV rozbiór Polski – puzzle edukacyjne. Dlatego Sąd zgadza się z oceną organów obu instancji, że rezultat wykonania przedmiotu spornej umowy nie stanowił samoistnego bytu, jako dzieła w rozumieniu art. 627 K.c. Skarżący wykonując pracę na podstawie spornej umowy, przyczynił się do powstania końcowego rezultatu, które można by rozpatrywać w kategoriach dzieła - pomoc edukacyjna "IV rozbiór Polski – puzzle edukacyjne, jednak w ocenie Sądu, sama praca Skarżącego, jako etap osiągnięcia końcowego rezultatu, nie doprowadziła do wytworzenia samoistnego dzieła, które może być przedmiotem obrotu, niezależnie od końcowego rezultatu. Wykonawca miał wykonać zleconą mu pracę z należytą starannością, zasadami sztuki, etyką zawodową, w określonym okresie czasu, według ściśle określonych parametrów. Wykonanie tej pracy niewątpliwie wymagało znajomości specyfiki dziedziny, jaką jest grafika komputerowa, specjalistycznej wiedzy i umiejętności. Efektem jednak tej pracy nie był końcowy rezultat w postaci pomocy edukacyjnej – puzzli edukacyjnych o tematyce – "IV rozbiór Polski. Praca Uczestnika, wykonana na podstawie spornej umowy, stanowiła etap pośredni do wytworzenia końcowego rezultatu w ww. postaci, zasadnym jest zatem stwierdzenie, że skutkiem podejmowanych przez Uczestnika czynności nie było wykonanie dzieła, w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w K.c.

Tym samym organ prawidłowo zinterpretował charakter spornej umowy, a następnie właściwie zastosował w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach uznając, że Uczestnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu ich wykonania. Praca Uczestnika wykonana została bowiem nie na podstawie umów o dzieło, ale na podstawie innych umów, tj. o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. W konsekwencji za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Odmienna ocena dowodów w szczególności postanowień spornej umowy, do której Skarżący był uprawniony, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Stanowisko Skarżącego stanowi jedynie polemikę z oceną dokonaną przez organ, przy czym jej skutecznie nie podważa.

Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy lub których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Organ rozstrzygając o kwalifikacji prawnej spornej umowy oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z uwzględnieniem w szczególności zapisów zawartej umowy. Na podstawie jej treści oraz innych okoliczności sprawy organ dokonał merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w ar. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie zostało uzasadnione w sposób wymagany przez normę prawa określoną w art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku.