Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 125/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 2 stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym na formularzu PPF, którego braki uzupełniono w dniu 27 października 2017 r., skarżąca K. N. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Z oświadczenia wnioskodawczyni o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 1.849,95 zł netto, nie jest właścicielką żadnych nieruchomości, nie posiada jakichkolwiek oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości 430 zł miesięcznie, nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani z rzecznikiem patentowym.

W myśl art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Działając na podstawie ww. przepisu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 31 października 2017 r., wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: a) odpisu złożonego przez nią zeznania podatkowego za 2016 r. albo stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wszystkich dochodach uzyskanych za ten rok, b) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, obrazujących salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, c) wskazania i udokumentowania kosztów utrzymania (rachunków za wodę, energię elektryczną, wywóz odpadów, czynsz, innych), d) dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanej emerytury, e) oświadczenia w przedmiocie miejsca zamieszkania skarżącej (podania do kogo należy mieszkanie) i czy skarżąca zamieszkuje sama, jak również wskazania, w jakim jest wieku i czy jest osobą samodzielną, czy i jakie ponosi koszty leczenia i zakupu leków. Wnioskodawczyni została też poinformowana, iż niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania jej prawa pomocy.

Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 8 listopada 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru), jednakże pomimo upływu zakreślonego terminu pozostało ono bez odpowiedzi.

Wnioskodawczyni nie wykonała nałożonego na nią obowiązku i nie przedłożyła żadnego z wymienionych dokumentów, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jej sytuacji majątkowej, w szczególności jej rzeczywistych możliwości płatniczych.

Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący.

Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.

W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.