Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 214/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 4 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 stycznia 2024 r. nr 1001-IEE.7192.109.2023.11.UJ w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 23 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 26 września 2023 r., o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E. B. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności powstałe w wyniku przeniesienia na zobowiązanego oraz B. B. odpowiedzialności za zaległości "A." spółka cywilna E. B., B. B..

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał między innymi, że w toku postępowania prowadzonego w oparciu o wymienione tytuły wykonawcze, organ egzekucyjny skierował do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych zawiadomienie z 24 marca 2022 r. o zajęciu świadczeń E. B. z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych strona odebrała 5 kwietnia 2022 r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał powyższe zawiadomienie 29 marca 2022 r.

Zawiadomieniami z 5 maja 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew zajął: nieruchomość w postaci działki gruntu położonej w G., w gminie R., w województwie [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...], a której zobowiązany jest współwłaścicielem, oraz wezwał E. B. i B. B. do zapłaty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego wezwania, należności objętych ww. tytułami wykonawczymi wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości. Ww. zajęcia zostały doręczone 18 maja 2022 r. Pismem z 13 grudnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew zlecił rzeczoznawcy majątkowemu E. B. dokonanie oszacowania wartości zajętych nieruchomości.

Ponadto organ egzekucyjny pismami z 13 grudnia 2022 r. zawiadomił E. B. oraz B. B., że:

- opis i oszacowanie wartości zajętych nieruchomości, rozpocznie się 23 stycznia 2023 r. w miejscu położenia nieruchomości, zaś zakończy się 10 marca 2023 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew;

- poinformował, że wyznaczył rzeczoznawcę majątkowego do wyceny zajętych nieruchomości, który w okresie od 23 stycznia 2023 r. do 10 marca 2023 r. sporządzi operaty szacunkowe zajętych nieruchomości.

Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wskazał, że w celu oszacowania nieruchomości należy umożliwić rzeczoznawcy oraz osobom obecnym w charakterze urzędowym, dokonanie oględzin nieruchomości. Natomiast nieudostępnienie nieruchomości, nie będzie stanowić przeszkody w sporządzeniu operatu szacunkowego.

Powyższe pisma doręczono E. B. 20 grudnia 2022 r., natomiast B. B. 3 stycznia 2023 r. Ponadto, organ egzekucyjny obwieszczeniami z 13 grudnia 2022 r. podał do publicznej wiadomości informację o terminie opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości. Wezwał jednocześnie wszystkie osoby, o których nie miał wiadomości, a które roszczą sobie prawa do zajętych nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu i oszacowania zgłosiły swoje prawa. Ww. obwieszczenia Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew doręczył również do Urzędu Miasta w Rzgowie, aby organ ten wywiesił je na tablicy ogłoszeń w swojej siedzibie.

Postanowieniami z 28 lutego 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew połączył postępowania egzekucyjne, skierowane do nieruchomości zajętych odpowiednio zawiadomieniami z 5 maja 2022 r.

W dniu 15 lutego 2023 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy wyceny nieruchomości, objętych księgą wieczystą nr [...] oraz nr [...]. Wartość rynkowa nieruchomości została oszacowana na 2.310.000,00 zł. Protokołem z 10 marca 2023 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętych nieruchomości. Protokół doręczono E. B. oraz B. B. – 6 kwietnia 2023 r. W protokole zaznaczono, że żaden z uczestników postępowania egzekucyjnego nie był obecny podczas czynności sporządzenia i podpisania ww. protokołu.

Pismem z 19 kwietnia 2023 r., wspólnie z B. B. zobowiązany złożył pismo zatytułowane "ZARZUTY W SPRAWIE SPORZĄDZENIA OPISU I OSZACOWANIA NIERUCHOMOŚCI".

Pismem z 12 maja 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź[?]Widzew wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów z 19 kwietnia 2023 r.

Zawiadomieniami z 12 maja 2023 r. organ egzekucyjny poinformował zobowiązanego oraz B. B. o zmianie terminu zakończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości na 12 czerwca 2023 r. o godzinie 11:00 w siedzibie Urzędu Skarbowego Łódź[?]Widzew. Powyższe pisma doręczono 29 maja 2023 r. Organ egzekucyjny obwieszczeniem z 12 maja 2023 r. podał do publicznej wiadomości informację o zmianie terminu zakończenia opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości. Ww. obwieszczenie Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew doręczył również do Urzędu Miasta w Rzgowie, aby organ ten wywiesił je na tablicy ogłoszeń w swojej siedzibie. Protokołem z 12 czerwca 2023 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętych nieruchomości. Ww. protokół został podpisany w obecności zobowiązanego i doręczony mu wraz z operatem szacunkowym.

W dniu 30 czerwca 2023 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wpłynęło pismo E. B. i B. B. opatrzone datą "26.05.2023 r." zatytułowane "ZARZUTY W SPRAWIE SPORZĄDZENIA OPISU I OSZACOWANIA NIERUCHOMOŚCI". Powyższym wystąpieniem, powołując się na art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji strona złożyła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości z 12 czerwca 2023 r.

Jednocześnie wniesiono o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, do czasu rozpatrzenia zarzutów oraz rozpatrzenia doniesienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez pracowników Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew. W uzasadnieniu złożonego pisma przedstawiono argumentację dotyczącą zastrzeżeń, co do prowadzonego w firmie strony postępowania kontrolnego oraz obszernie opisano zastrzeżenia, co do działalności urzędów, które uczestniczą w postępowaniu wobec E. B.. Podniesiono ponadto, że: protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości z 12 czerwca 2023 r. został sporządzony pomimo, że zobowiązany złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez pracowników organu skarbowego, ww. protokół został sporządzony, pomimo niezakończonego postępowania odwoławczego, postępowanie egzekucyjne toczy się, "pomimo złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na postępowanie egzekucyjne", zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, nadto nie jest prawdą zawarte w protokole stwierdzenie, że hipoteka na rzecz banku [...] nie istnieje.

Wobec wątpliwości, co do charakteru prawnego powyższego pisma, organ egzekucyjny pismem z 17 lipca 2023 r. wezwał E. B. jako zobowiązanego oraz pełnomocnika B. B. do sprecyzowania zakresu żądania zawartego w piśmie opatrzonym datą "26.05.2023 r.", poprzez wskazanie, czy intencją jest złożenie: zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, skargi na działanie urzędu, innego środka zaskarżenia. W powyższym wezwaniu organ egzekucyjny wskazał, że w przypadku braku sprecyzowania pisma w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew zakwalifikuje i rozpatrzy wniesione żądanie jako zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Powyższe wezwanie zostało doręczone 1 sierpnia 2023 r. Wystąpieniem z 8 sierpnia 2023 r. E. B. podtrzymał, że intencją było złożenie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości z 12 czerwca 2023 r. Ponownie wskazał również, że wnosi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z 26 września 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew uznał za nieuzasadnione zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wniesione przez E. B. i B. B..

Z kolei postanowieniem z 26 września 2023 r. organ egzekucyjny, odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie zaistnienia jednej z przyczyn wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 497 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). Wniosek zobowiązanego nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ wskazane przez niego przyczyny nie mieściły się w zamkniętym katalogu zawartym w przywołanym art. 56 § 1 u.p.e.a. W szczególności nie miało wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego prokuratorskie postępowanie przygotowawcze. Prowadzone przeciwko stronie postępowanie egzekucyjne toczyło się bowiem w oparciu o decyzję, która była ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpoznaniu zażalenia na rozstrzygnięcie Naczelnika, postanowieniem z 23 stycznia 2024 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do braku podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor wyjaśnił, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia obowiązek podlegał wykonaniu, ponieważ nie został wstrzymany, termin wykonania obowiązku nie został odroczony, ani też spłata należności nie została rozłożona na raty. Zobowiązany nie utracił również zdolności do czynności prawnych przy braku przedstawiciela ustawowego. Ponadto nie zaistniały przypadki przewidziane w innych ustawach, które uzasadniałyby zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

E. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 23 stycznia 2024 r. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 110u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżący zarzucił, że w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie zostały uwzględnione wszystkie czynniki, które wskazują na konieczność uwzględnienia prawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego wobec majątku zobowiązanych. Skarżący wniósł o zmianę postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew. W uzasadnieniu skargi zasadniczo powtórzono argumentację, podniesioną uprzednio w zażaleniu z 17 października 2023 r. na postanowienie organu egzekucyjnego z 26 września 2023 r. W szczególności, argumentacja ta dotyczyła zarzutów wobec wielu organów administracji, które w opinii skarżącego prowadziły bezprawne działania względem jego osoby. Skarżący wskazał również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew nie uwzględnia żadnych dowodów, nie podejmuje żadnych działań w celu stwierdzenia prawdy materialnej, a postanowienie organu egzekucyjnego nie zostało wydane z należytą starannością.

Do skargi dołączono kopie zawiadomień z 11 lutego 2024 r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez osoby zaufania publicznego, kopię protokołu rozprawy głównej z 28 lipca 2023 r. przed Sądem Okręgowym w W. VIII Wydział Karny sygn. akt VIII [...] oraz kopię protokołu rozprawy głównej z 27 września 2023 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie VIII Wydział Karny sygn. akt [...] .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Kontroli Sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącemu.

Zasady na jakich zawiesza się postępowanie egzekucyjne w administracji określa art. 56 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1–3 i 5 u.p.e.a. bądź z urzędu, bądź na wniosek wierzyciela, a na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 — wyłącznie za żądanie wierzyciela. Zobowiązany nie jest uprawniony do złożenia takiego wniosku, może jedynie przedstawić informacje świadczące o konieczności zawieszenia postępowania z urzędu, które następnie rozważy organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 56 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie jednak żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Organ jest związany katalogiem przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartym w cytowanym przepisie.

W analizowanej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a.

Przede wszystkim Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi trafnie wskazał, że obowiązek objęty wydanymi wobec zobowiązanego i B. B. tytułami wykonawczymi podlegał wykonaniu, ponieważ nie został wstrzymany, termin wykonania obowiązku nie został odroczony, ani też spłata należności nie została rozłożona na raty. Skarżący nie utracił również zdolności do czynności prawnych przy braku przedstawiciela ustawowego. Z przyczyn oczywistych nie zachodziły przesłanki zawieszenia wymienione w art. 56 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a.

Ponadto nie zachodził żaden z przypadków przewidzianych w innych ustawach, do których odwołuje się art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Wobec powyższego, z uwagi na zamknięty katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zamierzonego przez skarżącego skutku nie mogła też odnieść argumentacja sprowadzająca się do przedstawienia zarzutów wobec wielu organów administracji, które w opinii skarżącego prowadziły bezprawne działania względem jego osoby.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć wyjaśnił szczegółowo podstawy faktyczne, jak i prawne, które doprowadziły do ich wydania. Organy przed podjęciem rozstrzygnięć przeprowadziły analizę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a następnie w postanowieniach przedstawiły zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny, przytoczyły obowiązujące przepisy prawa, wyjaśniły podstawę prawną, wskazały fakty, które uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły. Organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy działały zatem z poszanowaniem przepisów prawa, w tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 935), należało skargę oddalić.

AKE.