Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1129/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. 1a. ust. 1 b pkt 1, ust. 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5, 6
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. 1a. ust. 1 b pkt 1, ust. 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 13 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] nakładającą na T. W. zwanego dalej także skarżącym karę pieniężną w wysokości 9540 (słownie: dziewięć tysięcy pięćset czterdzieści) złotych.

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] września 2012 r. w miejscowości L. na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan S. W., który wykonywał przewóz drogowy piasku w imieniu Pana T. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą W. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] września 2012 r.

W oparciu o powyższe ustalenia. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku, którą nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 9540 (słownie: dziewięć tysięcy pięćset czterdzieści) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8.0 t. dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1.3 i mniejszej niż 1,8 m oraz dopuszczalnej masy całkowitej trzyosiowego pojazdu samochodowego.

Od decyzji wydanej w I instancji skarżący złożył odwołanie, w wyniku rozpoznania którego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] z dnia [...] września 2013 r., którą ponownie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 9540 złotych.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez przyjęcie za podstawę do wydania decyzji dowodów zebranych niezgodnie z obowiązującymi przepisami, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 art. 10 Kpa poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, art. 68, art. 75 § 1 i 107 § 1 Kpa w rezultacie wadliwego ustalenia okoliczności, stanowiących podstawę do wydania decyzji oraz przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru uzyskanego w trakcie kontroli, art. 140 aa ust. 4 pkt. 1 i pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w rezultacie nieuwzględnienia okoliczności świadczących o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz o braku wpływu na powstanie naruszenia, a także art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym dowodów zebranych z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż pomimo złożonego wniosku nie udostępniono mu instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Podkreślił także, iż odległość pomiędzy osiami kontrolowanego pojazdu uniemożliwiała wypoziomowanie wszystkich jego kół przy wykorzystaniu mat o długości 3 metrów. Jego zdaniem ponadto nie jest możliwe wyznaczenie rzeczywistej masy całkowitej oraz osi wielokrotnych pojazdu przy zastosowaniu wag typu SAW 10C/II. Powyższe potwierdza raport Najwyższej Izby Kontroli, stanowisko GUM, instrukcja obsługi wag oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł także, iż, użyte w trakcie kontroli wagi nie były ze sobą połączone w celu stworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi, a ich wysokość nie odpowiadała wysokości mat wyrównujących. W jego ocenie pozbawiono go czynnego udziału w postępowaniu oraz że dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem.

Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 64 ust. 1), ustawy o drogach publicznych (art. 13g ust. 1, art. 13g ust. 1b pkt1, art. 40c, art. 41 ust. 4 i 5).

Organ wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] września 2012 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Ważenie odbyło się za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabr. [...] i [...], które legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z przewidzianymi terminami ważności odpowiednio do dnia 31 maja 2013 r. oraz do dnia 31 lipca 2014 r. Dokumenty te zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do stwierdzenia naruszeń przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli. W wyniku ważenia organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 22,10t na podwójnej osi napędowej - przekroczenie o 7,60t,

- łączna masa pojazdu 28,80t - przekroczenie dmc o 4,80t,

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona została w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W niniejszej sprawie zastosowano następujące zapisy:

- Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0t

- pkt 9) dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 16,5t do 17,5 t - 1740 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0t powyżej 17,5 t dodatkowo 1440 zł

- Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej: -pkt 13) trzyosiowego pojazdu samochodowego:

- lit. b) powyżej 25,01 do 30,0 t - 600 zł.

Organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości: 1740 zł + (5 x 1440 zł) + 600 zł = 9540 złotych.

Organ odwoławczy rozważywszy argumenty skarżącego zawarte w odwołaniu stwierdził, iż w świetle obecnie obowiązujących regulacji prawnych nie stanowią one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W zakresie możliwości wyznaczania całkowitej masy oraz nacisku osi wielokrotnych pojazdu przy zastosowaniu wag typu SAW, organ wyjaśnił, iż sam producent wag typu SAW 10 C/II – C. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] października 2012 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego informuje, iż wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW 10C/II poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi, (odpowiednie spadki, równość nawierzchni), technicznie jest możliwe z uwzględnieniem błędu wagi tabela 2.3 instrukcji wagi. Inspekcja Transportu Drogowego wykonując czynności kontrole korzysta właśnie z miejsc odpowiednio zbadanych oraz zatwierdzonych przez właściwy organ. Kontrolę w przedmiotowej sprawie przeprowadzono na miejscu do tego czynności zatwierdzonym przez kompetentny organ, legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenie terenu z dnia 24 września 2012 r. Pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu) tj. 0,3 % spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1 %), 2 % spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%), co oznacza, że na takim miejscu mogłyby być również dokonywane pomiary dynamiczne. Zdaniem organu odwoławczego stanowisko Głównego Urzędu Miar, iż "odpowiednie do ustalenia dmc są wagi nieautomatyczne klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max" nie zostało poparte żadną analizą prawną, ani tym bardziej faktyczną. Nie zawiera uzasadnienia, które doprowadziłoby do tejże konkluzji. Tym samym nie pozwala na dokonanie analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Organ podkreślił, że wagi o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia stosownymi dokumentami. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego stanowisko Głównego Urzędu Miar jest niezrozumiałe i nie poparte żadnymi przepisami. Ze świadectwa homologacji nr [...] dołączonego do instrukcji wag SAW 10 wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także naciski osi wielokrotnych i masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC). Organ wskazuje na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli, który dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2004 r. nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia to brak jest podstaw do uznania, iż wyznaczenie łącznej masy pojazdu za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe.

Organ odwoławczy analizując niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że cała procedura ważenia odbyła się zgodnie z przepisami, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez kompetentne organy i jej wyniki są w pełni wiarygodne. Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do zarzutu dotyczącego prawidłowości pomiaru nacisków osi przy zastosowaniu dwóch wag SAW oraz mat wyrównujących o długości 3 m, wyjaśnił, iż C. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wyjaśnił, iż sposób ważenia przeprowadzony w trakcie kontroli jest prawidłowy jeżeli spełniony został warunek homologacji wagi zawarty w Świadectwie Homologacji typu WE o numerze [...] wydanym przez F. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż maty wyrównujące o długości 3 m zostały ułożone przed i za wagą. W związku z tym organ uznał, iż procedura ważenia w tym zakresie przebiegła prawidłowo.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Konstytucji RP, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ ten zawarł w decyzji niezbędne elementy określone w art. 107 Kpa.

W ocenie organu odwoławczego, za nieuzasadniony należało uznać także zarzut skarżącego, iż pozbawiono go czynnego udziału w sprawie. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że skarżący informowany był w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o prawie do przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów, jak również korzystał z ww. uprawnień i czynnie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu.

Organ analizując niniejszą sprawę wskazał, że skarżący przewoził piasek, czyli ładunek sypki. Jednakże przeprowadzona kontrola obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Zatem w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Organ wskazał, iż ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania dłużnika odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania, który jest tworzony na tle danego stosunku. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 KC. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem osób, niż względem osób które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. W odniesieniu do ewentualnych przekroczeń dopuszczalnych norm, w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe, zasadnicze znaczenie będą miały reguły ustalone w przepisach prawa przewozowego oraz prawa o ruchu drogowym w tym regulacje zawarte w art. art. 43 ust. 1 i 2 prawa przewozowego i art. 61 prawa o ruchu drogowym. Podkreślić przy tym należy, że należyta staranność tj. staranność oczekiwana w stosunkach danego rodzaju nie jest tylko "pochodną" obowiązku wynikającego z ustawy. Brak ustawowego obowiązku nie wyłącza zatem możliwości przypisania określonemu podmiotowi braku należytej staranności. Przy ocenie czy podmiot dochował należytej staranności należy brać bowiem także ogólnie przyjęte w społeczeństwie zasady będące wynikiem pewnego rodzaju powszechnych oczekiwań i wymagań względem określonej grupy podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tym wypadku przewoźników. Istotne znaczenie będą miały obok regulacji prawnych także zasady współżycia społecznego, ukształtowane zwyczaje, różnego rodzaju reguły zawodowe dotyczące branży transportowej. I tak do podstawowych obowiązków przewoźnika należy bezwzględnie sprawdzenie przed wyjazdem na drogi publiczne, czy pojazd nie narusza dopuszczalnych norm. Ze względu na to, że przewoźnik jest profesjonalistą w zakresie przewozu, nie powinien jedynie przyglądać się czynnościom ładunkowym nadawcy (załadowcy), ale współdziałać z nim w taki sposób, aby dzięki jego kwalifikacjom czynności te zostały wykonane w sposób prawidłowy, tj. aby nie doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm.

Zdaniem organu odwoławczego, skarżący w toku postępowania nie przedstawił dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń tj. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m oraz dopuszczalnej masy całkowitej trzyosiowego pojazdu samochodowego były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 9540 (słownie: dziewięć tysięcy pięćset czterdzieści) złotych nałożył zgodnie z przepisami prawa.

Od decyzji z dnia [...] stycznia 2014r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. o numerze [...], jako niezgodnych z prawem oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych i wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 6, art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez brak podjęcia przez organ II instancji odpowiednich działań, które miałyby na celu wnikliwe i ostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, jak również brak jakichkolwiek działań na rzecz słusznego interesu obywateli w tym przypadku jego firmy,

2. art. 8 K.p.a. poprzez niepodejmowanie działań niezbędnych dla dokładnego, wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia;

3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu poprzez umożliwienie wglądu do stanowiska Głównego Urzędu Miar, które podważa organ II instancji w zaskarżonej decyzji;

4. naruszenie art. 68 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie w protokole kontroli okoliczności, stanowiących podstawę do wydania skarżonej decyzji tj.:

a) nieprecyzyjne wskazanie odległości pomiędzy osiami pojazdu,

b) błędne wskazanie jakoby pod wszystkimi kołami pojazdu były zastosowane podkłady wyrównawcze,

c) niewskazanie modelu wag SAW 10C/II.

5. naruszenie przez organy obu instancji art. 75 § 1 k.p.a. poprzez:

a) przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów przewidzianej w instrukcji obsługi użytych dwóch wag bez ich połączenia w celu utworzenia wagi do pomiaru nacisku osi pojazdu,

b) poprzez przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów przewidzianej w instrukcji obsługi użytych do przeprowadzenia kontroli wag z wykorzystaniem mat wyrównujących o wysokości nie odpowiadającej wysokości wag.

c) poprzez przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów przewidzianej w instrukcji obsługi użytych do przeprowadzenia kontroli wag z wykorzystaniem niewystarczającej ilości mat wyrównujących,

d) poprzez odrzucenie jako dowodu zeznań kierowcy mówiących o braku wpływu załadowcy na powstanie naruszenia,

e) poprzez przyjęcie jako dowód sumarycznego wyniku pomiaru poszczególnych, osi kontrolowanego pojazdu w celu wyznaczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisku podwójnej osi napędowej, dokonanego dwoma przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, niezgodnie z ich przeznaczeniem określonym przez producenta wag,

f) poprzez przyjęcie jako dowód informacji firmy C. Sp. z o.o., która nie jest producentem wag SAW 1OC/II lecz tylko ich dystrybutorem;

6. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji bez wyczerpującego zebrania 'rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

7. naruszenie art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji bez wyczerpującej oceny przeprowadzonej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz na podstawie okoliczności faktycznej, która nie mogła być uznana za udowodnioną, ponieważ strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;

8. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie skarżonej decyzji w zakresie:

a) powołania się w uzasadnieniu skarżonej decyzji na nieobowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne,

b) powołanie się na okoliczności nie mające potwierdzenia w protokole kontroli,

c) pominięcie w uzasadnieniu zeznań kierowcy mówiących o braku wpływu na powstanie naruszenia,

d) nieuwzględnienie w uzasadnieniu kwestii wykonania pomiaru z pominięciem obowiązku połączenia obu wag w jedną stanowiącą wagę do pomiaru nacisku osi,

e) pominięcie w uzasadnieniu kwestii użycia do pomiaru mat wyrównujących o wysokości nieodpowiadającej wysokości wag;

9. naruszenie art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez nieuwzględnienie okoliczności świadczących o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem oraz braku wpływu na postanie naruszenia;

10. naruszenie art. 77 ust. o ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym dowodów zebranych z naruszeniem prawa;

11. naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, określonej w art. 2 Konstytucji oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez złamanie generalnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów prawa określonych w ustawie o transporcie drogowym, ustawie o drogach publicznych i ustawie - Prawo ruchu drogowym oraz innych aktach prawnych, w zakresie przyjęcia jako podstawę wydania decyzji administracyjnej, dowodów zebranych niezgodnie z obowiązującymi pisami prawa materialnego:

a) zakresie oparcia się, przez organy obu instancji w wydawanych decyzjach, na dowodach zebranych niezgodnie z prawem,

b) zakresie złamania przez organ I instancji zasad prowadzenia postępowania administracyjnego oraz akceptacja niniejszego, przez organ II instancji poprzez wydanie skarżonej decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, p 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 roku, utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 roku nakładającą na skarżącego jako wykonującego przejazd karę pieniężną w wysokości 9540 złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3,m i mniejszej niż 1,8m oraz dopuszczalnej masy całkowitej trzyosiowego pojazdu samochodowego.

W skardze na w/w decyzję strona wskazuje na naruszenie przepisów w zakresie przeprowadzania postępowania dowodowego niewyjaśnienia całokształtu okoliczności w sprawie wadliwego uzasadnienia decyzji, naruszenia praw skarżącego jako strony postępowania jak również prawa materialnego poprzez niewykorzystanie okoliczności świadczących o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem oraz brakiem wpływu na powstałe naruszenia.

Sąd nie podzielił słuszności zarzutów skargi albowiem niniejsza sprawa została wyjaśniona należycie z poszanowaniem praw skarżącego w toczącym się postępowaniu. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie organy zastosowały właściwe przyczyny prawa materialnego.

Skarżący kwestionuje przebieg ważenia należącego do niego pojazdu oraz użycia w tym celu właściwych wag.

Z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że kontrola należącego do skarżącego pojazdu miała miejsce w dniu [...] września 2012 roku w miejscowości L., na drodze powiatowej nr [...], na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8.0 t. Wyniki kontroli zostały potwierdzone protokołem kontroli z którego wynika, że doszło do naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk 22,10 ton na podwójnej osi napędowej – przekroczenie o 7,6 tony, łączna masa pojazdu 28,80 t – przekroczenie dmc o 4,8 t. Z tego względu pojazd skarżącej był nienormatywny zaś wykonujący przejazd nie miał stosownego pozwolenia. Ważenie samochodu odbyło się z użyciem wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...], których legalizacja ponowna została dołączona do akt sprawy. Miejsce przeprowadzenia pomiaru zostało zatwierdzone znajdującym się w aktach protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] września 2012.

Ważenie pojazdu odbyło się w obecności kierowcy, który został poinformowany o sposobie prowadzenia pomiarów oraz przysługujących mu uprawnieniach. Sąd nie zgodził się z zastrzeżeniami skarżącego odnośnie użytych wag i wyznaczenia za ich pomocą całkowitej masy pojazdu albowiem jak to wykazał Główny Inspektor Transportu Drogowego, stan prawny obowiązujący w dacie kontroli pozwalał na użycie pary wag SAW 10 C / II do ustalenia nacisków osi jak i masy całkowitej pojazdu. W tej mierze decydujące znaczenie ma rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 roku w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. 2008 nr 26 poz. 152), które określa wagi o klasie dokładności od I do IIII. Poza tym obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z 23 kwietnia 2009 roku w sprawie wag nieautomatycznych w art. 2 ust. 2 określa wytypowanie wag nieautomatycznych do określenia m.in. masy pojazdu do obliczenia kary zaś w załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII: W tym stanie rzeczy powoływanie się przez skarżącego na argumenty wynikające z raportu NIK czy pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar nie może odnieść skutku prawnego, tym bardziej, że stanowiska w/w organów nie zostały pogłębione analizą prawną.

Zastosowanie tolerancji w wysokości 2 % przy ustaleniu nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu oraz przy dokonywaniu pomiaru dmc samochodu nie wynika z przepisów obowiązującego prawa tylko z aktu o charakterze wewnętrznym wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jednakże powyższe nie miało o tyle wpływu na wynik sprawy, że nie pociągnęło za sobą negatywnych skutków dla skarżącego.

W trakcie ważenia użyto dwóch wag dlatego też uzyskane wyniki przekraczały 10 000 kg, wskazane jako obciążenie maksymalne jednej wagi.

Podpisując protokół kontroli kierowca wskazał, że podczas ważenia nie zastosowano mat wyrównujących. Powyższa kwestia była podnoszona przez stronę w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego zaś niewyjaśnienie jej było powodem uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 roku decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 roku. Zgodnie z wytycznymi organu II instancji [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do C. Sp. z o.o. (przedstawiciela producenta wag typu SAW 10 C / II w Polsce) o wydanie opinii w kwestii miarodajności i wiarygodności wyników ważenia uzyskanych w dniu [...] września 2012 roku. W/w podmiot zapytano, czy warunkiem koniecznym do uzyskania właściwego, wiarygodnego i odzwierciedlającego prawdziwe naciski osi pojazdu jest użycie takiej ilości wag lub podkładek wyrównujących, aby wszystkie osie pojazdu w trakcie ważenia każdy z osi znajdowałyby się na jednym poziomie. Pod rozwagę poddano przypadek, w którym 3 – osiowy pojazd poddano ważeniu przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10 C / II wraz z podkładkami wyrównującymi poziom z zastrzeżeniem, że podczas ważenia 1 osi pojazdu osie 2 i 3 znajdują się poza podkładkami wyrównującymi (poniżej poziomu wagi), podczas ważenia 2 osi pojazdu oś 1 znajduje się poza podkładkami wyrównującymi (poniżej poziomu wagi) natomiast oś 3 znajduje się na podkładce wyrównującej, podczas ważenia 3 osi pojazdu oś 1 znajduje się poza podkładkami wyrównującymi (poniżej poziomu wagi) natomiast oś 2 znajduje się na podkładce wyrównującej. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, co potwierdzają fotografie przedłożone przez stronę o oświadczenie kierowcy złożone do protokołu przesłuchania świadka. Na powyższe wystąpienie organu I instancji Prezes Zarządu firmy C. wyjaśnił, że zgodnie z zapisami homologacji wagi zawartymi w Świadectwie Homologacji typu WE o numerze [...] wydanym przez F. – odpowiednik Głównego Urzędu Miar w Polsce w pkt 5 ppkt 5.1 warunki lokalizacji napisano: Powierzchnia wagi pomiarowej w obszarze osi (3m z przodu i tyłu wagi) musi znajdować się w tej samej płaszczyźnie co podłoże, szczególnie podczas ważenia pojazdów wieloosiowych. W razie potrzeby trzeba użyć podkładek wyrównujących. Ważne jest zatem, aby pomiar tzw. osi wielokrotnych odbył się na tym samym poziomie. Osie oddalone od siebie o mniej niż 3 m nie wymagają tego, aby pomiar nacisków osi przeprowadzany był na tej samej wysokości. Do pisma załączono kserokopię uwierzytelnionego tłumaczenia z języka niemieckiego załącznika do świadectwa homologacji typu WE nr [...]. Mając powyższe na uwadze organ I instancji ponownie wydając decyzję w sprawie uznał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że maty wyrównujące o długości 3 m zostały ułożone przed i za wagą a zatem procedura ważenia w tym zakresie przebiegała prawidłowo. Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał powyższe stanowisko zaś Sąd rozpoznając skargę nie znalazł podstaw, aby je zakwestionować. Ostatecznie więc Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, że procedura ważenia należącego do tego pojazdu odbyła się nieprawidłowo co przełożyło się na wysokość wymierzonej skarżącemu kary pieniężnej.

Sąd nie uwzględnił również zarzutu strony w zakresie naruszenia jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa). Z akt sprawy wynika, że skarżący był powiadomiony o wszczęciu przeciwko niemu postępowania administracyjnego i pouczenia o jego uprawnieniach związanych ze składanych wniosków dowodowych, przeglądaniem akt, sporządzaniem notatek i odpisów zgodnie z art. 73 § 1 kpa. W trakcie postępowania skarżący składał pisma, w których przedstawiał swoje stanowisko w sprawie, wnioski dowodowe oraz środki odwoławcze.

Ustosunkowując się do podnoszonego zarzutu naruszenia art. 140 aa ust.4 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez nieuwzględnienie okoliczności świadczących o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem oraz braku wpływu na powstanie naruszenia Sąd stwierdza, że skoro kontrolą pojazdu wykazującą naruszenia miała miejsce w dniu [...] września 2012 roku należy stosować przepisy obowiązujące w tej dacie ustawy o drogach publicznych, na którą słusznie powoływały się organy wydając decyzje. W myśl art. 13 g ust. 1 ustawy o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z uwarunkowaniami podanymi w zezwoleniu wymienia się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodne z art. 13 ust. 1 b pkt 1 powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jednocześnie należy podkreślić, że ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, a mianowicie w dniu 18 października 2011 roku wszedł w życie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 roku nr 222 p. 1321). W chwili rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy obowiązywała w/w ustawa, zaś stosownie do art. 5 ust. 1 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Podany wyżej art.5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw stanowi że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał prawnej interpretacji przesłanek z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz wskazał, że organ I instancji w zawiadomieniu z dnia [...] maja 2013 roku poinformował stronę o treści art. 5 ust. 2 w/w ustawy, jednakże skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miał wpływu na powstałe naruszenia.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał wykazane zarzuty w skardze za bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ ustalając stan faktyczny w sprawie nie naruszył art. 6, 7, 8, 68, 75 § 1 , 77 § 1, 80 i 81 kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada przesłankom z art. 107 § 3 kpa.

Kara wynosi 9 540 złotych została nałożona zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2, art.13 g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2 , art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5, 6 ustawy o drogach publicznych oraz lp. 6 pkt 9 lit d) i e), lp.9 pkt 13 lit b) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Wobec powyższego sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu skargi.