Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 773/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-10-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 1, par. 2 i par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. (G.) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddala.


UZASADNIENIE

Dnia [...] r. (data stempla pocztowego) skarżący J. G.

wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.

W treści powyższej domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.

Wniosek ten – zgodnie z zarządzeniem referendarza z dnia [...] r. - powtórzył następnie na urzędowym formularzu (druk PPF) precyzując, iż jego żądanie dotyczy również ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego

w osobie adwokata z urzędu (vide: rubryka 4).

W jego uzasadnieniu podał, iż wspólne gospodarstwo prowadzi z żoną,

która z uwagi na stan zdrowia jest osobą [...] bez prawa [...].

Stąd jedynym źródłem utrzymania całej rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie [...] zł. Ponieważ oboje nie posiadają żadnych składników majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych czy przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro, dlatego zmuszeni są korzystać z pomocy rodziny.

Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku

do akt sprawy nadesłano kserokopie następujących dokumentów źródłowych:

- zaświadczenie z Urzędu Pracy potwierdzające, iż żona skarżącego jest osobą [...] bez prawa [...];

- odpis z księgi wieczystej nieruchomości położonej przy ul. [...]

w C., z którego ustalono, iż jej wieczystym użytkownikiem jest córka skarżącego K. G.-T.;

- zaświadczenie o stanie zdrowia żony skarżącego wraz z dowodami ponoszonych

na leczenie wydatków;

- zeznanie podatkowe PIT-36 za [...] r., z którego wynika, iż zadeklarowany

w tym okresie dochód do opodatkowania z tytułu zawartej umowy o pracę wynosił [...] zł, natomiast z prowadzonej działalności gospodarczej zamykał się w kwocie

[...] zł;

- zaświadczenie o zarobkach, z którego ustalono, iż J. G. zatrudniony jest

na stanowisku [...] za wynagrodzeniem w kwocie [...] zł brutto.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy).

Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są

w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przesłanka zwolnienia J. G. od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata

z urzędu nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.

Ocena stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy, dokonana w oparciu

o podniesione przez niego okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie wykazał w dostateczny

i przekonujący sposób jakoby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Miesięczny dochód jego rodziny wynosi wprawdzie [...] zł brutto (vide: zaświadczenie o zarobkach), niemniej jednak fakt, iż skarżący zatrudniony jest na stanowisku [...] w [...] "A", którego właścicielem jest jego córka K. G.-T. oznacza, iż posiada on jeszcze inne możliwości finansowe. Zgodnie bowiem z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i dzieci obowiązani są pomagać sobie nawzajem. Podobnie wysokość osiągniętych w [...] r. dochodów (vide: zeznanie podatkowe PIT-36, gdzie w poz. 82 wykazano kwotę [...] zł) przemawia za stwierdzeniem, iż skarżący powinien partycypować w kosztach postępowania. Tym bardziej, że okoliczność zlikwidowania prowadzonej działalności gospodarczej nie została potwierdzona żadnym dokumentem źródłowym. Do dnia dzisiejszego skarżący nie podał również na jakich zasadach korzysta z nieruchomości przy ul. [...] w C. wskazanej jako adres zamieszkania (vide: rubryka 2.1 formularza), podczas gdy z zaświadczenia o zarobkach z dnia [...] r. wynika, iż skarżący zamieszkuje przy ul. [...] w P., natomiast jego żona przy ul. [...] w P. (vide: zaświadczenie z PUP z dnia [...] r.).

Tymczasem z treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy wynika, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia -

por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978, wyd. IX z 1994 r., str. 805 - że przewidziana w tym przepisie przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży bowiem po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości

co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń

z dokumentacją źródłową.

Ponadto użyte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy pojęcie "jakichkolwiek" stanowi synonim pojęcia "żadnych" zatem, jeżeli chociaż w niewielkim stopniu osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy jest w stanie ponieść koszty postępowania to prawo pomocy może jej zostać przyznane tylko w zakresie częściowym (por. Piotr Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego pod red. J. Stelmasiaka,

J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA, Lublin 2003 r., s. 117).

Mając na uwadze powyższe oraz obecny etap sprawy, złożony przez skarżącego wniosek zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części, albowiem przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia J. G.

od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków, została spełniona.

Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy jak również jego możliwości finansowych prowadzi do wniosku, iż skarżący nie dysponuje wystarczającą kwotą środków pieniężnych na ich poniesienie. Tym bardziej, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną zawisłą w tut. Sądzie.

W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, tj. ustanowienia

w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu, wskazać należy, iż ta w świetle art. 245 § 3 ustawy nie zasługiwała już na rozpoznanie. Z konstrukcji tego przepisu wynika bowiem, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić tylko w jednej z wymienionych form tzn. tylko jako zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części bądź tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków bądź tylko jako ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego

z urzędu.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków dodatkowe ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu nie było już możliwe.

Końcowo wskazać również należy, iż zgodnie z art. 6 ustawy Sąd obowiązany jest udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W konsekwencji powyższego odmowa ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika nie będzie stanowić – biorąc

pod uwagę obecny etap sprawy - naruszenia konstytucyjnego prawa strony do Sądu.

Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz

art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak

w sentencji.