Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2133/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 444 ust. 2, art. 435 ust. 1 pkt 4,
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 31 ust. 3, art. 51 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.C 2007 nr 303 poz 1 art. 47
law: Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 820/22 w sprawie ze skargi I.G. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 15 lutego 2022 r. nr DKBM.WWC.4171.1207.2021/ASK w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie", "Sąd wojewódzki") wyrokiem z 9 czerwca 2022 r., IV SA/Wa 820/22 oddalił skargę I.G. (dalej: "cudzoziemiec", "skarżący", "strona") na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef Urzędu", "organ") z 15 lutego 2022 r. znak: DKBM.WWC.4171.1207.2021/ASK w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W wyniku rozpatrzenia wniosku z 23 sierpnia 2021 r. o usunięcie danych skarżącego umieszczonych w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) jest niepożądany (dalej: "wykaz") lub w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu na terytorium państw obszaru Schengen (dalej: "system SIS"), Szef Urzędu - działając na podstawie art. 444 ust. 1 pkt 3 i art. 444 ust. 2, a także art. 445 i art. 446 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.), dalej: "u.c.", w zw. z art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a." - postanowieniem z 29 listopada 2021 r. znak: znak: DKBM.WWC.4171.1207.2021/AB odmówił stronie wydania zaświadczenia o treści żądanej oraz udzielił informacji, że dane strony zostały umieszczone w wykazie z terminem obowiązywania wpisu do 30 grudnia 2025 r. Wobec cudzoziemca bowiem zachodzą przesłanki do umieszczenia i przechowywania jego danych w wykazie, o którym mowa w art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c. Dane te zostały także przekazane do systemu SIS na okres przechowywania ich w wykazie.

W dniu 10 grudnia 2021 r. do organu wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Szef Urzędu postanowieniem z 15 lutego 2022 r. znak: DKBM.WWC.4171.1207.2021/ASK orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.

I.G. złożył skargę na powyższe postanowienie. WSA w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Skarżący we wniosku domagał się usunięcia jego danych osobowych z wykazu oraz z systemu SIS wywodząc, że wpisy te zostały dokonane z naruszeniem przepisów u.c., zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz przepisów art. 51 ust. 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP.

Na wstępie Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 434 u.c. Szef Urzędu prowadzi wykaz cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany. W wykazie tym umieszcza się dane cudzoziemca, jeżeli zostanie spełniona co najmniej jedna z przesłanek wymienionych w tymże przepisie, które następnie WSA w Warszawie przytoczył. Z kolei w art. 436 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6 u.c. przewidziano obligatoryjne wyjątki od dokonania wpisu na podstawie art. 435 u.c. Jeśli któraś z tych obligatoryjnych przesłanek wystąpi, organ ma obowiązek usunięcia umieszczonych danych.

Sąd wojewódzki wskazał, że w niniejszej sprawie podstawą dokonania wpisu był art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c., tj. względy bezpieczeństwa państwa. Do wniosku skarżącego należało zastosować przepisy działu VII k.p.a., zgodnie z którym postępowanie w sprawie wniosku o usunięcie danych umieszczonych w wykazie ma charakter uproszczony. Samo rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku następuje w wyniku merytorycznej kontroli przesłanek dokonania wpisu. Odmowa uwzględnienia takiego wniosku o usunięcie danych przybiera postać postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej.

WSA w Warszawie zapoznał się z dokumentami stanowiącymi podstawę wydania rozstrzygnięcia i na ich podstawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Wpis został dokonany w oparciu o podstawę prawną, dlatego też brak było podstaw do jego usunięcia. Przy wpisie nie naruszono przepisów, jak również nie wystąpiła przesłanka jego usunięcia. Jak zauważył Sąd wojewódzki, Szef Urzędu rozpatrując wniosek miał możliwość zweryfikowania zasadności tego wpisu. Kontrolując postanowienie Sąd I instancji ocenił, że materiały stanowiące podstawę umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie i w SIS uzasadniały dokonanie powyższych czynności. Organ nie mógł wskazać na konkretne fakty, które stanowiły podstawę dokonania wpisu, bowiem ujawnienie takiej informacji zostało przez ustawodawcę wyraźnie wyłączone.

Za nieuzasadnione Sąd wojewódzki uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP powiązanych z przepisami u.c. Konsytuacja RP gwarantuje każdemu prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych - z tym jednak zastrzeżeniem, że ograniczenie tego prawa może określić ustawa. Zarówno art. 444 ust. 2 u.c., jak i art. 447 ust. 2 i 4 u.c. zakazują Szefowi Urzędu udostępniania informacji o podstawie faktycznej wpisu oraz wyłączają prawo cudzoziemca do wglądu do dokumentów dotyczących umieszczenia jego danych w wykazie, jeżeli dane strony są umieszczone w wykazie lub systemie SIS na podstawie art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c. W niniejszej sprawie dowody, które legły u podstaw wpisu objęte są ochroną, jako informacje niejawne.

Konkludując WSA w Warszawie uznał, że ograniczenie możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym nie oznacza automatycznie, że doszło do obrazy wskazanych na wstępie przepisów Konstytucji RP. Sąd wojewódzki uznał także, iż organ nie naruszył art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. W myśl art. 438 ust. 1 pkt 8 u.c. dane cudzoziemca umieszcza się w wykazie na okres nie dłuży niż 5 lat z możliwością przedłużenia na kolejne okresy. Z kolei art. 444 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 u.c. stanowi, że organ wydając decyzję lub postanowienie może odstąpić od sporządzenia ich uzasadnienia w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego, jeżeli wymagają tego względu obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku cudzoziemiec zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 42 ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II) (dalej: "rozporządzenie"), poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do całkowitego pozbawienia skarżącego możliwości zapoznania się z podstawami faktycznymi wpisu do wykazu oraz systemu SIS, podczas gdy dostęp do wskazanych informacji może być jedynie ograniczony;

2. art. 31 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez błędną ich wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do nieudostępnienia stronie informacji o podstawie faktycznej wpisu do wykazu, a następnie do systemu SIS, podczas gdy przepisy te wskazują jedynie na możliwość ograniczenia udostępnienia żądanych informacji ze zbiorów danych;

3. art. 444 ust. 2 u.c., poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten pozostaje w sprzeczności z aktami normatywnymi wyższego rzędu, tj. z Konstytucją RP - w zakresie art. 31 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 3 oraz rozporządzeniem (art. 42 ust. 2 lit. c)) i jako taki w myśl reguły lex superior derogat legi inferiori, nie powinien mieć zastosowania.

W konsekwencji powyższych naruszeń WSA w Warszawie dopuścił się także naruszenia art. 43 ust. 1 rozporządzenia i art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że obowiązujące przepisy prawa krajowego oraz przepisy prawa unijnego zezwalają na całkowite pozbawienie cudzoziemca możliwości zapoznania się z podstawami faktycznymi wpisu do wykazu oraz systemu SIS. Poprzez nieudostępnienie skarżącemu żądanych informacji doprowadzono do naruszenia przysługującego mu prawa do kontradyktoryjnego postępowania i prawa do obrony;

4. art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (dalej: "Konwencja"), poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionej ingerencji w prawo do życia prywatnego i rodzinnego oraz uniemożliwiło skarżącemu obronę praw.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Dalej cudzoziemiec wniósł o rozważenie skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zbadania zgodności art. 444 ust. 2 u.c. z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP oraz rozważenie skierowania wniosku o rozstrzygnięcie wstępne (zadanie pytania prejudycjalnego) do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o następującej treści: "czy art. 42 ust. 1 w zw. z ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) NR 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II) należy interpretować w ten sposób, że pojęcie "ograniczyć prawo" o którym mowa w ust. 2 lit c), można rozumieć także jako "pozbawić prawa" do informacji o podstawach faktycznych wpisu".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które NSA rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

W pierwszej kolejności NSA zwraca uwagę, że skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji o umieszczeniu danych w wykazie i sprawa ta była przedmiotem kontroli WSA w Warszawie, który wyrokiem z 31 marca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 181/22 oddalił skargę, a skarga kasacyjna została oddalona przez NSA wyrokiem z 10 maja 2023 r. sygn. II OSK 1662/22.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest kontrola postanowienia Szefa Urzędu w przedmiocie wniosku cudzoziemca o usunięcie danych umieszczonych w wykazie lub systemie SIS. Organ odmawiając usunięcia danych z wykazu powołał się na art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c., jednocześnie podając, że o odmowie usunięcia danych tego cudzoziemca zadecydowała przesłanka określona w tym przepisie, tj. cudzoziemiec stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Państwa.

Analiza przedmiotu sprawy i argumentacji prawnej oraz sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej ze sprawy o sygn. II OSK 1662/22 pozwoliła na ustalenie zbieżności i analogicznego problemu prawnego w obydwu sprawach, dotyczących tej samej osoby. Sprawy te różnią się przedmiotem, tj. w pierwszej skarżący ubiegał się o udostępnienie mu informacji o umieszczeniu danych w wykazie i systemie SIS. Natomiast w drugiej – po uzyskaniu odpowiedzi – wniósł o usunięcie tych danych. Podzielając w pełni pogląd prawny zaprezentowany w tamtym wyroku, NSA w niniejszej sprawie odwołuje się do argumentacji tam przyjętej.

Podstawą prawną umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie i systemie SIS były względy bezpieczeństwa Państwa. Zgodnie z art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c. podstawą umieszczenia w wykazie danych cudzoziemca są względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes RP. Zgodnie natomiast z art. 444 ust. 1 u.c. cudzoziemiec ma prawo złożyć wniosek o udostępnienie mu informacji o umieszczeniu danych w wykazie lub systemie SIS, terminie obowiązywania wpisu oraz podstawie prawnej i faktycznej (1), sprostowania danych, jeżeli są niekompletne lub nieprawdziwe (2), a także usunięcia danych, jeżeli zostały umieszczone z naruszeniem przepisów ustawy (3). Skarżący wykorzystał pierwszą i trzecią drogę proceduralną.

Faktem jest, że zaskarżone postanowienia nie zawierają żadnych informacji, jakie konkretne okoliczności oraz działania cudzoziemca zostały zakwalifikowane przez organ jako zagrażające bezpieczeństwu RP. Strona nie uzyskała informacji o podstawie faktycznej dokonanego wpisu, ze względu na treść art. 444 ust. 2 u.c. w zw. z art. 435 ust. 1 pkt 4 u.c. Spór zatem w tej sprawie sprowadza się do oceny trafności zastosowania przepisów prawa materialnego, które zobowiązują organy do powtrzymania się od udostępnienia stronie informacji o przesłankach faktycznych wpisu oraz ich zgodności z prawem unijnym oraz Konstytucją RP.

Z art. 42 ust. 2 lit c rozporządzenia wynika, że informacje o wpisie nie są przekazywane, jeżeli prawo krajowe pozwala ograniczyć prawo do informacji, w szczególności ze względu na ochronę bezpieczeństwa narodowego, obronność kraju, bezpieczeństwo publiczne oraz w celu przeciwdziałania, wykrywania, ścigania i karania przestępstw. Ustawodawca krajowy przewidział takie ograniczenie w art. 444 ust. 2 u.c. Nie można odczytać dyspozycji krajowego przepisu jako takiego, który odbiera cudzoziemcowi prawo do informacji. Zdaniem NSA regulacja krajowa prawidłowo realizuje dyrektywę wynikająca z rozporządzenia i zachowuje właściwe proporcje pomiędzy informacjami opatrzonymi klauzulą tajności, a prawem strony do zapoznania się z aktami sprawy. W ten sposób realizuje wytyczne normy unijnej, że prawo krajowe może ograniczać prawo do informacji, w szczególności ze względu na bezpieczeństwo narodowe, obronność kraju, bezpieczeństwo publiczne oraz w celu przeciwdziałania, wykrywania, ścigania i karania przestępstw. Jednocześnie prawo krajowe nie pozbawia całkowicie cudzoziemca dostępu do informacji o podstawie wpisu do wykazu, lecz jedynie je ogranicza, co pozostaje w zgodzie z art. 42 ust. 2 pkt c) rozporządzenia (tak samo wyroki NSA: z 4 stycznia 2023 r. sygn. II OSK 1017/22, z 28 czerwca 2022 r. sygn. II OSK 1678/21, z 7 lutego 2023 r. sygn. II OSK 894/22). Kluczowa bowiem kwestia została przekazana skarżącemu tj., że stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa RP. Podanie informacji w zakresie jedynie podstawy dokonania wpisu - cudzoziemiec stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa -jest informacją, która częściowo, ale jednocześnie w wystarczającym stopniu, powiadamia stronę o przyczynach wpisu.

Zdaniem NSA regulacje krajowe w zakresie dostępu do informacji o podstawie faktycznej wpisu zostały dokonane zgodnie z przesłankami, dopuszczającymi ingerencję w przyznane prawa i wolności, określonymi w Konstytucji RP. Możliwość wprowadzenia takiego ograniczenia umożliwia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w ustawie m.in. wówczas, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ograniczenie w zakresie dostępu do informacji o podstawie faktycznej wpisu do wykazu ma zatem charakter wyjątkowy, związany z ochroną wartości nadrzędnych, o których mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wyraźnie wskazany przepis konstytucyjny umożliwia ustanowienie ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności, gdy są one konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa. Z kolei art. 51 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenie prawa dostępu do urzędowych dokumentów i zbiorów danych może wynikać z ustawy. W rozpoznawanej sprawie ograniczenie prawa skarżącego do uzyskania informacji o podstawie faktycznej wpisu do wykazu wynika z omawianego przepisu rangi ustawowej, a ograniczenie to ma swoje usprawiedliwienie zarówno w Konstytucji RP, jak i przepisach unijnych i podyktowane jest wartościami nadrzędnymi. Jednocześnie skoro Konstytucja daje takie uprawnienie ustawodawcy krajowemu to nie sposób uznać zarzutu skargi, że doszło do naruszenia wskazanych: art. 31 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP.

Co istotne, polskie ustawodawstwo przewiduje instrumenty zapewniające kontrolę działań organów w takich sprawach. Tego rodzaju instrumentem jest dwuinstancyjna sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć organu realizowana poprzez wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w dalszej kolejności poprzez wniesienie skargi kasacyjnej do NSA. Sądowa kontrola legalności działań Szefa Urzędu nie ogranicza się wyłącznie do kontroli ściśle formalnej, tj. do zbadania, czy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści zostało wydane z poszanowaniem podstawowych wymogów procesowych. Obejmuje ono obowiązek sądu administracyjnego zarówno zapoznania się z niejawnym materiałem dowodowym, jak też oceny jego wiarygodności. Uznać należy, że powyższe stanowi niezbędną gwarancję ochrony praw cudzoziemca. W rozpoznawanej sprawie sądy obu instancji zapoznały się z dokumentami niejawnymi.

Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 444 ust. 2 u.c. jako pozostającego w sprzeczności z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, rozporządzeniem oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE.

Wprowadzone w prawie polskim ograniczenie w zakresie dostępu do informacji o dokonanym wpisie dotyczące wyłącznie informacji o podstawie faktycznej wpisu zostało dokonane zgodnie z przesłankami dopuszczającymi ingerencję w przyznane prawa i wolności, określonymi zarówno w Konstytucji RP, jak i rozporządzeniu. Jak już wskazano, możliwość wprowadzenia takiego ograniczenia umożliwia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak i art. 42 ust. 2 lit. c rozporządzenia. Skarżący ma prawo żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą. Cudzoziemiec z tego uprawnienia skorzystał i rozpoznając jego wniosek organy rozstrzygnęły, że nie występują przesłanki do usunięcia tych danych z wykazu i systemu SIS. Przyczyny bowiem tego wpisu zostały bezspornie udowodnione, a okres, na jaki został ten wpis dokonany – jeszcze nie upłynął.

W rozpoznawanej sprawie nie został naruszony również art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. W polskim systemie prawnym strona postępowania może skorzystać z prawa wywiedzenia środków zaskarżenia zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego. Na każdym etapie postępowania zarówno organy rozpoznające sprawę, jak i sędziowie – członkowie składów orzekających sądów administracyjnych obu instancji mają pełny wgląd w dokumenty niejawne. W rozpoznawanej sprawie sądy obu instancji zapoznały się z niejawnymi dokumentami zgromadzonymi przez organ i w oparciu m. in. o informacje tam zawarte, dokonały kontroli zaskarżonego postanowienia.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, co w konsekwencji miałoby doprowadzić do nieuzasadnionej ingerencji w prawo do życia prywatnego i rodzinnego. Z art. 8 ust. 2 Konwencji wynika, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.

Z treści art. 8 ust. 2 Konwencji wynika, że względy bezpieczeństwa państwowego i bezpieczeństwa publicznego zostały uznane za przesłanki ingerencji koniecznej, a zatem realizującej uprawniony i usprawiedliwiony cel. Art. 8 Konwencji nie daje zatem absolutnej ochrony wartościom, jakim jest życie rodzinne i prywatne. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że prawo do poszanowania życia rodzinnego może podlegać ograniczeniom. Ustawodawca polski dopuścił możliwość ingerencji w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w sytuacji, gdy sprzeciwiają się temu względy obronności i bezpieczeństwa oraz porządku publicznego (art. 303 ust. 1 pkt 4, art. 436 ust. 1 pkt 1 lit. a u.c.) – vide wyrok NSA z 4 stycznia 2023 r. sygn. II OSK 1017/22.

Przede wszystkim jednak zaskarżone postanowienie nie ingeruje w życie prywatne i rodzinne skarżącego. Bezpośrednio z tego orzeczenia nie można wywieść obowiązku opuszczenia RP i tym samym narażenia na zerwanie relacji rodzinnych prowadzonych przez cudzoziemca na terytorium RP.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy NSA nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności przepisów art. 444 ust. 2 u.c. z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie, gdy powstała wątpliwość w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP. NSA nie stwierdził, by występowały wątpliwości w zakresie zgodności omawianego przepisu z powoływanym przez pełnomocnika skarżącej wzorcem konstytucyjnym (art. 51 ust. 3 Konstytucji RP), toteż brak było podstaw do wystąpienia z pytaniem do Trybunału.

Zgodnie z art. 267 TFUE Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej także: "TS") jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W przypadku gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. W przypadku, gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału. Przepis ten potwierdza znaczenie procedury pytań prejudycjalnych dla zapewnienia jednolitej wykładni i stosowania prawa europejskiego i to nie tylko celem ochrony interesów Wspólnoty, ale także dla realizacji uprawnień jednostki. Literalne brzmienie akapitu trzeciego przytoczonej regulacji wskazuje na bezwzględny obowiązek skierowania pytania prejudycjalnego do TS, gdy w postępowaniu strona występuje z takim wnioskiem. W praktyce jednakże TS przyjmuje, że łączna interpretacja art. 267 akapit 2 i 3 TFUE prowadzi do wniosku, że sąd ostatniej instancji, przy podejmowaniu decyzji o potrzebie zadania pytania prejudycjalnego, dotyczącego wykładni prawa unijnego, dysponuje taką samą autonomią, jak sądy niższych instancji. Nie jest on zatem zobowiązany do zadania pytania, jeżeli uzna, że dana kwestia nie ma zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (tak wyrok NSA z 16 lutego 2013 r. sygn. I GSK 236/12). Spór w niniejszej sprawie dotyczy nie wykładni art. 42 ust. 1 w zw. z ust. 2 lit. c) rozporządzenia, lecz relacji przepisu prawa krajowego do normy przepisu prawa unijnego, tj. czy przepis krajowy pozostaje w zgodzie z przepisem unijnym. Przepis unijny zezwala na ograniczenie prawa do informacji, natomiast zakres tego ograniczenia i konkretne instytucje pozostawiono krajom członkowskim. Wykładnia zatem przepisu unijnego nie ma znaczenia, gdyż determinantem ostatecznie jest przepis prawa krajowego.

Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.