Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 78/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 48 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 39
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2023 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 29 października 2008 r. nr OWO/BB/Ż-7144/58/08 w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 października 2008 r. nr OWO/BB/Ż-7144/58/08 Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania P. G. (skarżący), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (PINB) z dnia 6 czerwca 2008r. nr [...] nakazującej skarżącemu dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanych części budynku na działce nr [...] w W. przy ul. [...]z pozostawieniem pierwotnego budynku w formie sprzed jego rozbudowy i nadbudowy- utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że PINB w związku z interwencją M. J., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku letniskowego na działce nr [...]w W.

W dniu 12 lipca 2007 r. PINB przeprowadził oględziny na działce nr [...] w W. i ustalił, że prowadzona jest nadbudowa i rozbudowa istniejącego od lat 60-tych ubiegłego wieku budynku gospodarczego i adaptowanego w latach 90-tych ubiegłego wieku na cele mieszkaniowe. Na roboty te skarżący nie posiada wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę.

Po ustaleniu możliwości legalizacji samowoli budowlanej postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. nr[...] , PINB wstrzymał roboty budowlane i nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie do 28 lutego 2008 r. szeregu dokumentów niezbędnych do wdrożenia postępowania legalizacyjnego.

W dniu 25 maja .2008 r. do PINB wystąpił z pismem projektant oraz skarżący o przedłużenie terminu do końca kwietnia 2008 r. na dostarczenie wymaganych postanowieniem opracowań projektowych. Organ nadzoru budowlanego zgodził się na przedłużenie terminu.

Decyzją z dnia 6 czerwca 2008 r., nr [...] PINB nakazał skarżącemu dokonania rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący do 6 czerwca.2008 r. nie dostarczył żądanych dokumentów.

W odwołaniu od decyzji I instancyjnej wniósł o dalszą prolongatę terminu dostarczenia niezbędnych dokumentów. Dołączył zwolnienie lekarskie osoby, która miała wykonać projekt budowlany.

ŚWINB przychylił się do prośby skarżącego i przywrócił termin do założenia odwołania. Jednakże nałożony w postanowieniu termin na przedstawienie wymaganych dokumentów jak i przedłużony przez organ I instancji oraz organ odwoławczy który przedłużył załatwienie odwołania nie został dotrzymany przez skarżącego, oznacza to dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki zgodnie z art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 prawa budowlanego.

W piśmie z dnia 13 grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję ŚWINB z dnia 29 października 2008 r. nr OWO/BB/Ż-7144/58/08. Równocześnie wniósł skargę na wskazaną decyzję

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do WSA stwierdził, że nie miał wiedzy o wydaniu decyzji przez ŚWINB, a o jej istnieniu dowiedział się w dniu 14 listopada 2021 r. Wyjaśnił, że decyzję ŚWINB doręczono osobie nieuprawnionej. Decyzja ŚWINB nie została doręczona skarżącemu.

W skardze zarzucił decyzji ŚWINB naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym na dzień 15 sierpnia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. poz. 199 i 1227), poprzez jego nieuprawnione zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, a to art. 39 K.p.a. Wniósł o uchylenie w całości decyzji ŚWINB oraz poprzedzającej ja decyzji PINB i umorzenie postępowania wobec usunięcia naruszeń , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wskazał, ze usunął naruszenie i rozebrał piętro.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie Podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazało, że nie odnalazło w zasobach archiwalnych organu akt administracyjnych dotyczących zaskarżonej decyzji. Wyjaśniło, że celem ustalenia prawidłowości doręczenia skarżonej decyzji wystąpił do Poczty Polskiej o udzielenie informacji.

W piśmie z dnia 22 marca 2022 r, ŚWINB wyjaśnił, że wobec nieodnalezienia w archiwum zakładowym akt sprawy oraz z uwagi informację uzyskaną z Poczty Polskiej S.A., nie jest możliwym udzielenie informacji o dacie uzyskania atrybutu ostateczności zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 17 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania do czasu wskazania następców prawnych uczestniczki postępowania.

Postanowieniem z dnia 17 maja 2022 r o sygn. akt II SA/Gl 78/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.

Postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r., sygn.. akt[...] , Sąd Rejonowy w Z. w I Wydziale Cywilnym stwierdził nabycie spadku po M. J. przez D. D.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SA/Gl 78/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie sądowe. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniesioną skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja ŚWINB dnia 29 października 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 6 czerwca 2008r. nakazującą skarżącemu dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych części budynku na działce nr [...] w W.. Zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją decyzja organu I instancji wydane zostały na podstawie art. 48 ust. 4 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca.1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 156 z 2006r. poz. 1118 z późn. zm.). ŚWINB stwierdził, że decyzja jest merytorycznie prawidłowa, ale nie jest możliwym wskazanie daty uzyskania atrybutu ostateczności zaskarżonej decyzji.

Skarżący zarzucił, że decyzja ŚWINB nie została mu doręczona. Dalej stwierdził, że usunął naruszenie i rozebrał piętro przedmiotowego budynku. Stąd też w pierwszej kolejności należało przeanalizować, czy doręczenie decyzji z dnia 29 października 2008 r. było doręczeniem prawidłowym.

Podnieść w pierwszej kolejności należy, że doręczenie korespondencji jest czynnością procesową organu administracji publicznej, wywołującą skutki prawne przewidziane w przepisach K.p.a. Od daty doręczenia rozpoczynają bowiem bieg niektóre terminy do dokonania czynności procesowych, a ponadto doręczenie pisma może wywoływać także inne skutki prawne, w szczególności związanie organu rozstrzygnięciem jest skuteczne od chwili jego doręczenia. W piśmiennictwie przyjmuje się, że instytucja doręczeń urzeczywistnia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, bowiem umożliwia stronie zapoznanie się z czynnościami organu i innych uczestników postępowania albo uczestniczenie w tych czynnościach (vide: A.Wróbel (w:) M.Jaśkowska, A.Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, Kraków 2000 r., s. 321).

Przyjmuje się też, że K.p.a. wprowadza zasadę oficjalności doręczeń. Obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zasada ta znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od jego struktury podmiotowej. Nieprawidłowe, czyli niezgodne z przepisami K.p.a. doręczenie pisma, od którego rozpoczyna bieg termin procesowy, należy uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pism, mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. Niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane przez sąd administracyjny w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniać stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że w ogóle nie doszło do doręczenia (vide: wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 448/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z tym przypomnieć trzeba, że doręczenie w postępowaniu administracyjnym zaliczane jest do czynności procesowych technicznych (pomocniczych) postępowania, jednak stanowi niezwykle istotną czynność o prawnie doniosłym znaczeniu. Doręczenie polega bowiem z jednaj strony na dostarczeniu pisma adresatowi w celu poinformowania go o treści tego pisma, ale z drugiej - doręczenie wypełnia również funkcję gwarancyjną. Tylko prawidłowe doręczenie, tzn. dokonane zgodnie z zasadami określonymi przez prawo, warunkuje skuteczność czynności podejmowanych przez organ. To organ jest bowiem "gospodarzem" postępowania i to wyłącznie na nim - z urzędu - spoczywa obowiązek prawidłowego doręczania wszelkich pism kierowanych do strony. Adresat nie musi zatem zabiegać o doręczenie mu pisma, ani nie może ponosić negatywnych konsekwencji płynących z niedoręczenia lub wadliwego doręczenia pisma.

Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39-49 K.p.a. Na podstawie art. 39 K.p.a., organ administracji publicznej ma kilka możliwości doręczenie pism: w formie elektronicznej, w siedzibie organu, przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy, a także przesyłką rejestrowaną. Stosownie do treści art. 42 § 1-3 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w powyższy sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zasada ta znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od jego struktury podmiotowej. Zapewnia organowi administracyjnemu stanowczy wpływ na sam tok postępowania, służy także zrównaniu w tym zakresie pozycji prawnej podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Prawidłowość postępowania organu w tym zakresie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Niezgodne z przepisami K.p.a. doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane przez sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że do doręczenia w ogóle nie doszło. Doręczenie wszelkiego rodzaju pism, a zwłaszcza rozstrzygnięć organów administracji publicznej, powinno zatem następować z datą pewną, potwierdzoną osobiście przez adresata decyzji.

Mając to wszystko na uwadze, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe sprawdzenie, czy przesyłka zawierająca decyzję została doręczona zgodnie z przedstawionymi zasadami, gdyż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru powyższej decyzji przez J. B. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że nie była to osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Akta administracyjne przesłane do Sądu nie są aktami kompletnymi.

ŚWINB podkreślił, że wobec nieodnalezienia w archiwum zakładowym akt sprawy oraz z uwagi informację uzyskaną z Poczty Polskiej S.A., nie jest możliwym udzielenie informacji o dacie uzyskania atrybutu ostateczności zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego na tym etapie postępowania nie ma znaczenia, że zaskarżona decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 4 i art. 48 ust. 1 P.b. była konsekwencją nie dostarczenia przez skarżącego dokumentów koniecznych dla legalizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych.

Sąd zauważa dodatkowo, że skarżący podnosił w skardze, iż dostatecznie dokonał rozbiórki piętra przedmiotowego budynku, a wobec powyższego wnosił o umorzenie postepowania. Z tego względu, rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy oceni, czy zachodzą podstawy do umorzenia postepowania w sprawie

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w punkcie I sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.