Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 236/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 3 ust. 1 pkt 3a, art. 83f ust. 4 pkt 2, art. 85 ust. 1 i 4b, art. 88 ust. 1 pkt 6, art. 89 ust. 1 i 4, art. 89 ust. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 142
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 19 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2020 roku sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy z odwołania T. J. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] wydanej w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia: 1. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy, wskazując jako podstawę prawną art. 88 ust. 1 pkt 6" [ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r., poz. 142 ze zm.)]; 2. w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Wójt Gminy [...] (dalej: Wójt; organ I instancji) decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. wymierzył T. J. (dalej również: skarżąca; strona) administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia 1 sztuki drzewa gatunku kasztan zwyczajny z nieruchomości położonej w [...], działki nr [...] i [...] oraz wskazał, że uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W podstawie prawnej decyzji Wójt powołał art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 89 ust. 1 i 4 w zw. z art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r. poz. 2134) w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 r., poz. 1330).

W uzasadnieniu Wójt wyjaśnił, że:

- w związku z powzięciem informacji o usunięciu przez T. J. drzewa gatunku kasztan zwyczajny z wyżej opisanej nieruchomości bez zachowania procedury określonej w ustawie o ochronie przyrody przeprowadził w tej sprawie postępowanie,

- usunięte drzewo gatunku kasztan rosło na nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] w odległości około 1 m od garażu stanowiącego własność T. J.;

- na rozprawie w dniu [...] maja 2019 r. dokonano pomiaru obwodu pnia usuniętego drzewa na wysokości 5 cm, który wynosił 230 cm; w czasie rozprawy pani T. J. – współwłaściciel wyżej opisanej nieruchomości – podtrzymała swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2019 r., w którym przyznała, że dokonała usunięcia przedmiotowego drzewa, które w jej ocenie było dużych rozmiarów, stanowiło zagrożenie dla otoczenia oraz budynków gospodarczych, gdyż w czasie wichur gałęzie spadały. Bywało, że została też uderzona gałęzią; w ocenie strony, gdyby drzewo przewróciło się mogłoby zrobić krzywdę i zniszczyć budynki – szopy, garaże;

- w przywołanym piśmie z dnia [...] maja 2019 r. strona wskazała również, że mając świadomość, iż zamiar usunięcia drzewa trzeba zgłosić w gminie, udała się w okresie luty-marzec 2018 r. do Urzędu Gminy w [...] by zapytać, jakich formalności ma dokonać i uzyskała informacje, na podstawie których wycięła drzewo; w ocenie strony doszło do zgłoszenia zamiaru wycięcia drzewa, a winą urzędnika jest niedochowanie procedur i okoliczność ta nie może stanowić podstawy do nałożenia na stronę kary, a postępowanie powinno być umorzone;

- w aktach sprawy znajduje się dokument (notatka służbowa), datowany na [...] marca 2018 r., z którego wynika, że T. J. zawiadamia Urząd Gminy w [...], że jako właściciel nieruchomości zamierza usunąć z tej nieruchomości – działki nr [...] – drzewo gatunku kasztan zwyczajny, o obwodzie pnia 60 cm na wysokości 5 cm; dokument ten został podpisany przez skarżącą własnoręcznie, a załącznikiem do tego dokumentu jest mapa ewidencyjna z zaznaczonym miejscem położenia drzewa, które miało być usunięte;

- w aktach sprawy znajduje się również sporządzona dnia [...] marca 2018 r. przez pracownika Urzędu Gminy-Inspektora ds. Ochrony Przyrody i Gospodarki Wodnej informacja, z której wynika, że "z mocy art.83f ust.1 ppkt 3b ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.) usunięcie drzewa, którego obwód pnia nie przekracza norm nie wymaga zgłoszenia";

- z wyjaśnień Inspektora ds. Ochrony Przyrody i Gospodarki Wodnej wynika, że T. J. została poinformowana o zasadach przyjęcia zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, w tym że usunięcie drzewa z gatunku kasztanowiec zwyczajny, którego obwód pnia nie przekracza 65 mierzonego na wysokości 5 cm, nie wymaga prawnej formy zgłoszenia i w przedstawionych przez stronę okolicznościach faktycznych poinformował stronę, że drzewo można usunąć bez dokonania zgłoszenia, na okoliczność czego została sporządzona została notatka służbowa z mapą ewidencyjną.

Oceniając takie okoliczności sprawy, organ I instancji stwierdził, że T. J. w dniu [...] marca 2018 r. wprowadziła w błąd pracownika Urzędu co do istotnego warunku, tj. obwodu pnia drzewa przeznaczonego do usunięcia oraz stanu własności nieruchomości, na której rosło drzewo. Pracownik, mając na uwadze przedstawione przez wnioskodawcę informacje (ustne i pisemne), przyjął je za prawdziwe – odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy i adekwatnie do tego stanu faktycznego, prawidłowo pouczył wnioskodawcę o obwiązującym prawie.

W takich warunkach Wójt uznał, że T. J. bez wymaganego pozwolenia (art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody) wydała polecenie usunięcia drzewa gatunku kasztanowiec, którego obwód pnia na wysokości 5 cm przekraczał 65 cm, w związku z czym nie zachodził warunek zwalniający z tego wymogu, przewidziany w art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o ochronie przyrody. W konsekwencji stwierdził, że zaszły podstawy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Poza tym organ I instancji wyjaśnił zasady ustalania obwodu pnia usuniętego drzewa, co nastąpiło zgodnie z art. 89 ust. 4 tej ustawy ze względu na brak kłody. Organ przyjął najmniejszą średnicę pnia (55 cm) i pomniejszył o 10% wyliczony przy pomocy wzoru na obwód koła (O = 2?r) obwód w sposób następujący: 2 x 3,1415 x 27,5 cm – 10% = 155,4 cm. Dalej wskazał, że zgodnie z art. 89 ust. 1 powołanej ustawy karę administracyjną ustalił w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa, o której mowa w art. 84 ust. 1 tej ustawy. W tym względnie wyjaśnił, że była to dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa z uwzględnieniem stawki opłaty określonej w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów, tj. [...] zł za 1 cm obwodu pnia drzewa kasztanowiec zwyczajny, co łącznie dało kwotę [...]zł (155,4cm x [...] zł x 2).

Poza tym organ podniósł, że rozważył również czy T. J. usunęła drzewo w stanie wyższej konieczności, który wyłącza odpowiedzialność z tytułu popełnienia deliktu administracyjnego, jakim jest usunięcie drzew bez zgłoszenia. W tym zakresie organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie usunięcie drzewa nie nastąpiło w stanie wyższej konieczności, gdyż usunięcie potencjalnych zagrożeń, na które powołuje się strona, możliwe było poprzez poddanie drzewa innym zabiegom – w drodze niezbędnych czynności pielęgnacyjnych korony drzewa, a nie przez jego wycięcie.

W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy [...] skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7-9 k.p.a. oraz art. 77 i art. 80 k.p.a., stwierdzając że "zachowała wszelkie wymagane formalności do zgodnego z prawem usunięcia drzewa" i to błąd pracownika Urzędu Gminy doprowadził do nieprawidłowego ustalenie zakresu żądania strony w dniu [...] marca 2018 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), motywując swoje rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. stwierdziło, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 83f ust. 1 pkt 3a i ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, w związku z czym organ I instancji niezasadnie uznał, iż w sprawie ma zastosowanie art. 83 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a w konsekwencji, że karę wymierzono na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy (wycięcie bez wymaganego zezwolenia). Kolegium uznało, że skoro w sprawie miał zastosowanie art. 83f ust.1 pkt 3a i ust. 4 przywołanej ustawy, to kara powinna zostać wymierzona na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 tej ustawy (usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4).

Organ II instancji uznał, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i podzielił w pełni stanowisko Wójta co do stanu faktycznego, jak i sposobu ustalenia przedmiotowej kary na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe drzewo nie mogło zostać w niniejszej sprawie wycięte bez stosownego zgłoszenia, gdyż zgodnie z przytoczonymi przepisami zwolnione od wydania zezwolenia na wycinkę drzew są kasztany o obwodzie do 65 cm, a w przypadku osób fizycznych wycinających drzewa z własnej nieruchomości na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą kasztany o obwodzie do 65 cm są również zwolnione z obowiązku zgłoszenia. Zdaniem Kolegium przedmiotowy kasztan wymagał zgłoszenia na podstawie art. 83f ust. 1 pkt 3a i ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Organ odwoławczy, odnosząc się do działania organu I instancji w 2018 r. stwierdził, że nie było ono obarczone błędami, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W tym względzie organ odwoła się do treści notatki z dnia [...] marca 2018 r. (podpisanej przez skarżącą), z której wynika, że wskazała na obwód pnia 60 cm na wysokości 5 cm drzewa, którego dotoczył zamiar usunięcia, a kasztan zwyczajny o tak zadeklarowanym przez stronę obwodzie pnia mógł zostać usunięty bez zgłoszenia. Kolegium uznało, że z treści przedmiotowej notatki wynika, że skarżąca takie oświadczenie przed organem I instancji złożyła i wprowadziła ten organ w błąd co do prawdziwego obwodu drzewa, gdyż rzeczywisty obwód pnia był kilkakrotnie wyższy. W ocenie Kolegium, organ I instancji nie miał obowiązku dokonywania dalszych czynności w 2018 r., skoro odebrał od strony oświadczenie, co utrwalił w formie pisemnej i przeanalizował stan prawny w związku z planowanym wycięciem drzewa, o czym poinformował stronę o swojej ocenie. Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska skarżącej co do tego, że wycinając drzewo działała w stanie wyższej konieczności. W tym względzie organ II instancji odwołał się m.in. do pisma współwłaściciela nieruchomości z dnia [...] lutego 2019 r, w którym wskazano, że "kasztanowiec ten był około 40-letni, drzewo zdrowe niezagrażające bezpieczeństwu mieszkańców". Natomiast co do wycięcia drzewa bez zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości Kolegium uznało, że kwestia ta podlega rozstrzygnięciu między współwłaścicielami na gruncie przepisów prawa cywilnego.

Kolegium w pełni zgodziło się z organem I instancji co do sposobu ustalenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie przyrody, przy zastosowaniu art. 85 ust. 1 tej ustawy oraz właściwej stawki opłaty wynikającej z rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie art. 85 ust. 4b powołanej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. J. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7-9 k.p.a. oraz art. 77, art. 80 i art. 136 § 1 k.p.a. poprzez:

- brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, co było uzasadnione wobec treści zarzutów skarżącej,

- uznanie, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie, co nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy wobec prawidłowego zgłoszenia przez skarżącą zamiaru wycinki drzewa i niepodjęcia przez organ wymaganych prawem czynności, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, zasady udzielania informacji oraz zasady zaufania, a w konsekwencji wadliwym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że "istotą sprawy jest wadliwy sposób procedowania podania skarżącej złożonego ustnie przed organem I instancji, które nie zostało zaprotokołowane i związane z tym wprowadzenie w błąd skarżącej co do możliwości dokonania wycinki drzewa". Zdaniem strony, kluczowe jest to, że Kolegium straciło z pola widzenia istotę formułowanych przez skarżącą wobec decyzji organu I instancji zarzutów. Wobec tego skarżąca podniosła, że stanowisko organu odwoławczego jest przedwczesne i nie znajduje uzasadnienia w tej sprawie, gdyż Kolegium jedynie pobieżnie zbadało okoliczności sprawy i zupełnie pominęło konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z uwagi na specyfikę sprawy i zarzuty skarżącej. Zdaniem strony, organ II instancji był zobowiązany zbadać głoszone przez skarżącą zarzuty, co było o tyle istotne, że po wniesieniu odwołania zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 231 Kodeksu karnego (dalej: k.k.) w sprawie opisanych nieprawidłowości, które miały miejsce w postępowaniu przed Wójtem Gminy [...] (postępowanie prowadzone przez Prokuratora Rejonowego w [...] pod sygn. akt [...] obecnie na etapie gromadzenia materiału dowodowego). W ocenie strony, nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem Kolegium co do tego, że organ I instancji nie miał obowiązku dokonania dalszych czynności. Jej zdaniem stoi to w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego i stanowi nieuzasadnione przerzucenie ciężaru dowodu na stronę postępowania, podczas gdy obowiązek ten ciąży na organach administracji. Strona argumentowała, że na podstawie art. 9 k.p.a. organ ma obowiązek w danej sprawie, w możliwie jasny sposób, wyjaśnić stronie całość okoliczności sprawy i równie wyraźnie wskazać ryzyko wiążące się z jej działaniami, gdyż zasada ignorantia iuris nocet nie obowiązuje w postępowaniu administracyjnym.

Kolegium w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wyznaczony dla skarżącej pełnomocnik procesowy z urzędu (adw. K. R.) przed wyrokowaniem w niniejszej sprawie wystąpił w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. o zasądzenie na jego rzez kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępne wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Kolegium z dnia [...] stycznia 2020 r. nie narusza prawa, brak jest więc podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Ocenę zasadności skargi i zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy rozpocząć od stwierdzania, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r., poz. 142 ze zm.), a w szczególności art. 88 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4. Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 2 tej ustawy kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

Usunięcie drzewa gatunku kasztanowiec zwyczajny jest co do zasady zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia, jeżeli jego obwód pnia, mierzony na wysokości 5 cm, nie przekracza 65 cm. Ponadto z wymogu uzyskania takiego zezwolenia zwolnione są drzewa lub krzewy, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższe wynika wprost z art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 3a ustawy o ochronie przyrody. Niemniej jednak w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza 65 cm w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego (art. 83f ust. 4 pkt 2).

Podkreślić w tym miejscu należy, że odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzew bez zezwolenia lub wymaganego zgłoszenia nie jest oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny. Oznacza to, że wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary administracyjnej jest działanie bezprawne, tj. sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, względnie zgłoszenia. Bezprawne usunięcie drzew stanowi zatem delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 541/16, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy, oznacza, że wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew, spowodowanego działaniem posiadacza danej nieruchomości. Skoro natomiast odpowiedzialność ta została zobiektywizowana, to dla jej oceny nie ma znaczenia, czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też skorzystał w tym zakresie z usług innego podmiotu, zlecając mu dokonanie tej czynności. Nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość konieczności uzyskania stosownego zezwolenia lub zgody, albo też jej brak. Bez znaczenia pozostają także pobudki i motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo lub zlecająca dokonanie wycinki, chyba że zachodzi usunięcie drzew w stanie wyższej konieczności (art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody), gdyż w takim przypadku nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.

Sąd nie uznał zasadności wszystkich zarzutów skargi, które w istocie zmierzały do wykazania, że skarżąca nie powinna ponosić odpowiedzialności administracyjnej za bezprawną wycinkę przedmiotowego drzewa, gdyż w dniu [...] marca 2018 r. dokonała ustnie skutecznego zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, którego wymaga art. 83f ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem strony, brak odpowiedniego przyjęcia zgłoszenia wynikał zaś z winy pracownika organu I instancji, co powinno być przedmiotem odpowiedniego wyjaśnienia przez organ odwoławczy.

W ocenie Sądu okoliczności sprawy – w tym zawarta w aktach i podpisana przez stronę notatka służbowa z dnia [...] marca 2018 r. – wskazują, że strona podała urzędnikowi konkretny obwód pnia drzewa, co do którego nosiła się z zamiarem wycięcia, tj. 60 cm na wysokości 5 cm drzewa gatunku kasztanowiec zwyczajny. W takich warunkach trafnie pracownik Urzędu Gminy w [...] pouczył stronę o braku potrzeby zgłoszenia zamiaru usunięcia przedmiotowego drzewa. W ocenie Sądu wymaganego zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa skarżąca przed wycięciem drzewa nie złożyła. Późniejsze próby wykazania, że strona przedstawiła urzędnikowi inne dane w związku z zamiarem wycięcia drzewa okazały się nieskuteczne na płaszczyźnie postępowania administracyjnego. W odniesieniu do powołanego w skardze faktu toczenia się postępowania przygotowawczego w przedmiocie czynu z art. 231 k.k. należy zauważyć, że wynik takiego postępowania może ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.).

Reasumując, okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione dla przypisania stronie skarżącej odpowiedzialności administracyjnej. Wystarczające było ustalenie, że strona nie dokonała wymaganego prawem zgłoszenia i w takich warunkach usunęła drzewo. Prawidłowo zatem organy administracyjne uznały w przedmiotowej sprawie, że na skarżącą powinien być nałożony obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa. Organy słusznie przyjęły tezę o odpowiedzialności administracyjnej strony za bezprawne usuniecie drzew i wymierzyły jej administracyjną karę pieniężną. Okoliczności sprawy nie wskazywały też na to, że usunięcie drzewa nastąpiło w warunkach stanu wyższej konieczności (art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody), co stanowiłoby przeszkodę prawną do wymierzenia kary administracyjnej.

Co się tyczy sposobu obliczenia i finalnej wysokości ustalonej kary pieniężnej, Sąd w pełni zgodził się z organami obydwu instancji. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1 tej ustawy. Z kolei wedle art. 85 ust. 1 powołanej ustawy, opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. Natomiast zgodnie z art. 89 ust. 4 tej ustawy, jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. Takie też najmniejsze wartości, spośród wykonanych pomiarów, zostały wzięte przez organ pod uwagę przy ustalaniu kary pieniężnej. Sąd nie doszukał się po stronie organów jakichkolwiek nieprawidłowości co do sposobu ustalenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie przyrody, przy zastosowaniu art. 85 ust. 1 tej ustawy oraz właściwej stawki opłaty wynikającej z obowiązującego rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie art. 85 ust. 4b powołanej ustawy.

Reasumując, Sąd stwierdza, że organy podjęły niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem Sądu, wydanym w niniejszej sprawie decyzjom nie mógł być skutecznie postawiony zarzut naruszenia przepisów postępowania. W szczególności dotyczy to zasad z art. 7-9 k.p.a. oraz dalszych przepisów, jak art. 77 i art. 80 k.p.a. Podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa procesowego nie mogły zostać uwzględnione. W tym względzie zauważyć należy, że wszelkie istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zostały ustalone przez organy na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, który został właściwie oceniony. Wyrazem tego są uzasadnienia obydwu wydanych decyzji, odpowiednio przedstawiające ustalony stan rzeczy i zawierające przekonującą argumentację. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych.

Dodatkowo należy zauważyć, że Kolegium podjęło kwestionowane rozstrzygnięcie bez naruszenia przepisu art. 136 § 1 k.p.a., bowiem w sprawie nie zaistniały tego typu wątpliwości, które należałoby wyjaśnić w drodze zastosowania uzupełniającego postępowania dowodowego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy obu instancji wyprowadziły merytorycznie uzasadnione i logiczne wnioski, będące wynikiem prawidłowej oceny dowodów. Natomiast błąd organu I instancji, w zakresie powołania materialnoprawnej podstawy prawnej nałożenia kary za usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia, został usunięty poprzez wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia reformatoryjnego zawartego w pkt 1 osnowy zaskarżonej decyzji.

Przedstawione okoliczności skłoniły Sąd do uznania, że zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Co się tyczy żądania pełnomocnika dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, wyjaśnić należy, że przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 p.p.s.a. Z tego też względu wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia zostanie rozpatrzony w odrębnym trybie.