Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 504/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Umorzono postępowanie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art.70 § 1, § 6 pkt 1, art.208
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. spraw ze skarg J. Ł. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 26 lipca 2024 r. - nr 1801-IOV-1.4103.13.2024, - nr 1801-IOV-1.4103.14.2024, - nr 1801-IOV-1.4103.15.2024, w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2015 r. 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 18 grudnia 2023 r. nr 1804-SPV.4103.81.2021, nr 1804-SPV.4103.82.2021 i nr 1804-SPV.4103.83.2021, 2) umarza postępowania podatkowe, 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącego J. Ł. kwotę 21 036 (dwadzieścia jeden tysięcy trzydzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg są decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z 26 lipca 2024r.:

- nr 1801-IOV-1.4103.13.2024 i nr 1801-IOV-1.4103.14.2024 utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej NUS/organ I instancji) z 18 grudnia 2023 r., nr: 1804-SPV.4103.81.2021 i 1804-SPV.4103.82.2021,w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2015 r.

- nr 1801-IOV-1.4103.15.2024 uchylająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 18 grudnia 2023r. nr 1804-SPV.4103.83.2021 i określająca w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. kwotę do zwrotu na rachunek bankowy.

Powyższe decyzje były wynikiem kontroli, a następnie postępowań podatkowych przeprowadzonych wobec J. Ł. (dalej: Podatnik, Strona, Skarżący).

W wydanych rozstrzygnięciach organy zakwestionowały prawo Podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących nabycia telefonów marki Apple, tj. z faktur wystawionych przez V. sp. z o.o. w W., K. J. I.. w Ł., Ł. Z. M. w Ł., A.sp. z o.o. w W., jako nie odzwierciedlających faktycznych zdarzeń gospodarczych. Telefony Apple iPhone zostały jedynie zafakturowane (we wcześniejszych fazach obrotu) jako nabyte i wykazane jako sprzedane przez poszczególne podmioty uczestniczące w łańcuchu dostaw, w celu uprawdopodobnienia prowadzenia działalności i w efekcie nienależnego odliczania podatku naliczonego przy ich rzekomym zakupie, a następnie ubieganie się o zwrot podatku (w końcowej fazie obrotu). Jak stwierdzono, Podatnik uczestniczył w transakcjach o znamionach "oszustwa podatkowego", nie wykonywał działalności gospodarczej oraz nie był podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie transakcji zakupu telefonów wskazanych na fakturach, a istotą przeprowadzonych przez niego transakcji nie był obrót gospodarczy, lecz udział w zorganizowanej grupie osób i firm ukierunkowanych na uzyskanie z budżetu państwa nieistniejącej faktycznie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, poprzez wykorzystanie prawa do zwrotu podatku w sytuacji dokonywania dostawy w systemie TAX FREE. Zdaniem organów obu instancji, Podatnik nie dochował należytej staranności kupieckiej w kontaktach ze swoimi kontrahentami i miał pełną

świadomość uczestnictwa w oszustwie podatkowym dokonywanym przez innych uczestników tej karuzeli.

W związku z powyższym zakwestionowano sprzedaż telefonów Apple iPhone w procedurze TAX FREE na rzecz obywateli Ukrainy, jak również sprzedaż artykułów spożywczych i chemii gospodarczej na rzecz obywateli Ukrainy i Białorusi. Według organów, dokumenty TAX FREE nie spełniają warunku koniecznego do zastosowania stawki 0%, ponieważ Podatnik nie dokonał zwrotu podatku na rzecz podróżnych, których dane osobowe figurują na tych dokumentach, jak również nie przedłożył oryginałów dokumentów TAX FREE.

W ocenie DIAS zebrany materiał dowodowy wykazał, że Podatnik nie dokonywał obrotu gospodarczego przedmiotowym towarem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie transakcje te stanowiły sztucznie utworzone łańcuchy transakcji. Podmioty uczestniczące w łańcuchach dostaw wystawiały i wprowadzały do obiegu faktury niedokumentujące transakcji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r., poz. 361 ze zm.; dalej ustawa o VAT). Podatnik pełnił w ujawnionym fikcyjnym łańcuchu transakcji rolę brokera, tj. podmiotu pozyskującego nienależny zwrot podatku.

Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów przedawnienia zobowiązań podatkowych DIAS stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za styczeń, luty i okres od 1 marca do 20 marca 2015 r. został skutecznie zawieszony. W wydanym na podstawie art.70c O.p. zawiadomieniu Podatnika z 19 grudnia 2019 r., (o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okresy od stycznia 2013 r. do grudnia 2016 r.), NUS w Jarosławiu jako podstawę zawieszenia wskazał fakt wszczęcia przez Prokuraturę Regionalną w R. w dniu 20 marca 2015r. postępowania przygotowawczego o sygn. [...]"w sprawie wprowadzenia w błąd właściwych miejscowo Naczelników Urzędów Skarbowych", co do istnienia faktycznych i prawnych podstaw zwrotu należności publicznoprawnych w postaci zwrotu podatku VAT (przy wykorzystaniu procedur TAX FREE i SAD) oraz wyłudzeniu - w okresie od dnia 1 maja 2014 r. do chwili obecnej (tj. do 20 marca 2015 r.) - przez zorganizowaną grupę przestępczą zwrotu podatku VAT.

Postanowieniem z 31 stycznia 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w R. przedstawił następnie Podatnikowi zarzuty m.in. o czyny penalizowane w kodeksie karnym skarbowym.

Prokuratura Regionalna w R. poinformowała Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, że nadzoruje postępowanie (sygn. [...]) w sprawie działania w okresie od 1 maja 2014 r. do marca 2015 r. w R. oraz innych miejscowościach województwa podkarpackiego, lubelskiego, śląskiego, dolnośląskiego oraz na terenie Polski, zorganizowanej grupy przestępczej. Śledztwo "w niniejszej sprawie" zostało wszczęte 20 marca 2015r. i prowadzone było pierwotnie przez Prokuraturę Apelacyjną w R.; status podejrzanego w tym postępowaniu ma m.in. J. Ł. Z kolei pismem z 25 stycznia 2022 r. Centralne Biuro Śledcze Policji poinformowało tut. organ, że Podatnikowi zostały przedstawione przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w R. (post. przyg. [...]) zarzuty za okres od 29.05.2014 r. do 25.11.2014 r.

W ocenie DIAS, przesłanką dającą podstawę do zawieszenia biegu terminu przedawnienia (określoną w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.) było wszczęcie przez Prokuraturę Apelacyjną w R. - postanowieniem z 20 marca 2015 r. sygn. akt [...] - śledztwa obejmującego okres od 1 maja 2014 r. do "chwili obecnej" – czyli co najmniej do 20 marca 2015 r.

Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie bezsprzecznie spełniono wymogi, o których mowa w uchwale składu 7 sędziów NSA z 18.06.2018 r., sygn. I FPS 1/18 - co do treści zawiadomienia. Powołanie się przez NUS w [...] na postanowienie o wszczęciu śledztwa z 20 marca 2015 r., bezspornie zawiesiło bieg terminu przedawnienia. Zawiadomienie zostało doręczone Podatnikowi w dniu 24 grudnia 2019r., tj. przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2015 r.

Ponadto wszczęcie śledztwa przez Prokuraturę (20.03.2015 r.) nastąpiło przed wszczęciem u Podatnika kontroli w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za analizowany okres (upoważnienie organu I instancji z 6.07.2020 r.) i bezsprzecznie przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za analizowany okres. Prokuratura Apelacyjna w R. dysponowała informacjami/materiałami, których treść wskazywała na istnienie uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przestępstwa, co jest przesłanką wystarczającą do wszczęcia postępowania karnego skarbowego. DIAS podkreślił, że

organ podatkowy nie ma możliwości, ani też uprawnień do prowadzenia działań mających na celu monitorowanie czynności prowadzonych przez Prokuraturę.

Uznając za prawidłowe ustalenia dokonane przez organ I instancji, DIAS utrzymał w mocy zaskarżone decyzje za styczeń i luty 2015r. W odniesieniu do marca 2015r. organ odwoławczy uchylił decyzję NUS i określił w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. kwotę do zwrotu na rachunek bankowy. Reformatoryjny charakter tej decyzji wynikał z faktu, że śledztwo wszczęte 20 marca .2015 r. przez Prokuraturę Apelacyjną w R. obejmuje m.in. okres 1-20.03.2015 r. i za ten okres bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Podatnika w podatku od towarów i usług został skutecznie zawieszony. Natomiast z uwagi na to, że w okresie od 21 do 31 marca 2015r. zobowiązanie uległo przedawnieniu, organ odwoławczy uznał, że nie ma prawa do kwestionowania rozliczenia Podatnika w tym zakresie.

W skargach do tut. Sądu na powyższe decyzje Podatnik wniósł o ich uchylenie, a także o uchylenie poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowań podatkowych, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania tj art. 208 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 lit a Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.), w zw. z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., polegające na bezzasadnym uznaniu, że w niniejszej sprawie istniała prawna możliwość prowadzenia postępowania, mimo niepodjęcia żadnej czynności prowadzącej do skutecznego zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Strony w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2015 r. z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie organ podatkowy nie zauważa, iż

a) nie zachodzi tożsamość przedmiotowa ani czasowa pomiędzy czynem z zawiadomienia z dnia 19 grudnia 2019 r. znak [...], którym poinformowano Stronę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku VAT za okresy od stycznia 2013 r. do grudnia 2016 r., a pomiędzy czynem z zawiadomienia z dnia 9 sierpnia 2021 r. znak [...], a czynem z pisma Centralnego Biura Śledczego Policji w R. z dnia 19 grudnia 2019 r. [...],

b) zawiadomienie z dnia 9 sierpnia 2021 r. znak [...], zostało

dokonane już po przedawnieniu zobowiązania podatkowego.

c) w sprawie strona nie domaga się oceny legalności działania Prokuratury, tylko wskazuje iż wszczęcie postępowania w dniu 20 marca 2015 roku z uwagi na późniejsze działania organu podatkowego, ale także samego organu prowadzącego postępowanie karne, nie wywołało skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

d) wszelkie czynności w toku postępowania podatkowego zostały podjęte w zasadzie już po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ti. po 31.12.2020r. (kontrola rozpoczęła się w dniu 6 lipca 2020 r., zakończyła w sierpniu 2021r., a decyzja została wydana 18.12.2023 r.),

e) NUS w [...] przypomniał sobie o konieczności podjęcia aktywności w ramach postępowania karno-skarbowego dopiero po wydaniu uchwały NSA z dnia 24 maja 2021 r. sygn. akt I FPS 1/21, albowiem

- dopiero 9 sierpnia 2021 r. NUS w [...] zawiadamia Prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przez Stronę przestępstwa;

- dopiero 18 lipca 2022 r. NUS w [...] dowiaduje się o podjętych czynnościach przez Prokuraturę Okręgową w P.,

- w decyzjach organów obu instancji organy w istocie nie analizowały przebiegu postępowania karnego ograniczając się jedynie do podania informacji o jego formalnych aspektach, mimo że powinien przedstawić szczegółowo przebieg postępowania karnego skarbowego, a także wyjaśnić, w jaki sposób ustalony przebieg postępowania karnego realizował cele tego postępowania. Wyjaśnić, dlaczego po działaniach (otrzymaniu informacji od CBA i wydaniu postanowienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w tym samym dniu) organ w postępowaniu karnym ograniczył aktywność do zdarzeń dotyczących 2014 r..

II. naruszenie przepisów postępowania tj.:

1) art. 121 § O.p. w zw. z art. 187 O.p. przez naruszenie zasady, iż postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przez

- uporczywe poszukiwanie uzasadnienia dla procedowania w niniejszej sprawie jeszcze przez 4 lata po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego tj. przez występowanie z kolejnymi wnioskami do organów ścigania na etapie już po przedawnieniu zobowiązania,

- występowanie z pismem m.in z 9 sierpnia 2021 r. do Prokuratury Regionalnej w R., czyli już po opublikowaniu uchwały NSA z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21 dotyczącej tzw. instrumentalnego wykorzystywania przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. celem zawieszania biegu terminu przedawnienia,

- podjęcie jakichkolwiek działań związanych z aktualizowaniem wiedzy o losach sprawy karnej oraz zintensyfikowanie działań po wydaniu wskazanej wyżej uchwały, zmierzających do stworzenia pozoru realizowania czynności dochodzeniowo-śledczych,

2) art 121 § 1 O.p. albowiem mimo dysponowania przez DIAS dokumentacją zaświadczającą o przedawnieniu zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty oraz marzec 2015 r., dopiero po złożeniu ponagleń przez Stronę z dnia 27 marca 2024 r. tut, organ:

- pismem z 15 kwietnia 2024 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o udzielenie informacji odnośnie podjętych działań mających na celu zawieszenie/przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług;

- pismem z 15 kwietnia 2024 r. zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie o wskazanie, czy wobec Podatnika wszczęte zostało i jest prowadzone postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe związane z niewykonaniem zobowiązań w podatku od towarów i usług;

- pismem z 16 kwietnia 2024 r. zwrócił się do Prokuratury Regionalnej w R. o wyjaśnienie istotnych kwestii związanych z prowadzonym śledztwem oraz o wyrażenie zgody na wykorzystanie dokumentów w prowadzonym postępowaniu odwoławczym;

- pismem z 16 kwietnia 2024 r. zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w P. o wyrażenie zgody na wykorzystanie dokumentów w prowadzonym postępowaniu odwoławczym oraz o udzielenie informacji;

- pismem z 17 kwietnia 2024 r. zwrócił się do Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w P. o przekazanie informacji odnośnie wystąpienia okoliczności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania, mimo iż kolejny raz uzyskane materiały ponownie potwierdziły, iż jedyna okoliczność umożliwiająca dalsze procedowanie w niniejszych sprawach, na którą powołuje się organ I instancji, tj. wszczęcie dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, tj.

zdarzenie wyszczególnione w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., nie może wywierać skutku w obszarze przedawnienia, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

3) art. 124 w zw. z art. 210 § 4 O.p. przez brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, tak pod względem prawnym, jak i okoliczności faktycznych, i to zarówno pod kątem zarzucanego przewlekłego postępowania zmierzającego nie do wyjaśnienia sprawy, ale do stworzenia pozoru uzasadnienia legalności podejmowanych działań, o czym świadczy zestawienie na stronach 5-7, jako czynnością mającą stworzyć wrażenie podejmowanych w związku z prowadzonym postępowaniem karnym-skarbowym,

4) art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 187 O.p. przez wysuwanie twierdzeń nieznajdujących oparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach i sprzecznych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i wynikającymi z orzecznictwa sądów krajowych oraz TSUE wnioskami, co do sytuacji, w których zasadne jest pozbawienie podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony i co do formułowania twierdzeń o nie prowadzeniu faktycznej działalności gospodarczej przez kontrahentów Strony, a w konsekwencji wystawianiu przez te podmioty dokumentów sprzedaży, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, choć takie twierdzenia nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie,

5) art. 122 O.p. w zw. z art. 191 O.p. oraz art. 210 § 4 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, które przejawia się w wybiórczym i podporządkowanym celom fiskalnym powoływaniu się na materiały dowodowe zebrane w postępowaniach dotyczących kontrahentów Strony, włączonych przez organ do przedmiotowego postępowania, co pozwoliło organowi w sposób bezzasadny uznać, że Strona nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w ww. zakresie,

III. naruszenie przepisów prawa materialnego, będące w istocie konsekwencją ww. naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmówieniu Stronie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez kontrahentów, mimo iż ww. faktury dokumentują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, choć po stronie kontrahentów wystąpiły nieprawidłowości w zakresie rozliczeń publicznoprawnych, przy jednoczesnym niewykazaniu, że Strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że dokonane transakcje wiążą się z nieprawidłowościami, jakich dopuścili się ich wystawcy oraz z całkowitym nieuwzględnieniem przejawów działania Strony w dobrej wierze i z należytą starannością.

W odpowiedziach na skargi, DIAS wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1634 - dalej: P.p.s.a.) - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).

Najdalej idącym zarzutem skarg jest ten dotyczący dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przez błędne uznanie, że w przedmiotowych sprawach doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, podczas gdy nie została podjęta żadna skuteczna czynność powodująca zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Uznanie zasadności tego zarzutu wiąże się z koniecznością stwierdzenia, że zaskarżone decyzje zostały wydane po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Niesporne jest, że ustawowy, pięcioletni termin przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2015 r., upływał z dniem 31 grudnia 2020r., co wynika w sposób jednoznaczny z art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Organy tego nie kwestionują, lecz stwierdzają, że przed upływem terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań doszło do zawieszenia jego biegu, zgodnie z art. 70 § 6

pkt 1 O.p., który stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Z akt sprawy wynika, że w przed upływem terminu przedawnienia tj. w dniu 19 grudnia 2019r. NUS w [...] wystosował do Podatnika pismo w trybie art.70 c O.p. zawiadamiając o tym, że w związku z wszczęciem w dniu 20 marca 2015r, przez Prokuraturę Regionalną w R. postępowania przygotowawczego o sygn.[...] w sprawie działalności w okresie od 2013 do 2016 roku zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się wyłudzaniem podatku VAT w wielkich rozmiarach na szkodę Skarbu Państwa, przy fikcyjnym obrocie i wywozie na Ukrainę w procedurze TAX FREE towarów, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s w zw. z art. 76 § 1 k.k.s w zw. z art. 62 § 2 k.k.s w zw. z art. 37 § 1 pkt. 1 i 5 k.k.s w zw. z art. 6 § 2 k.k.s i art. 7 § 1 k.k.s., wystąpiła przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że powyższa czynność nie spowodowała skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w rozpoznawanych sprawach. Określenie przez prokuratora przedmiotu prowadzonego postępowania ma charakter dość ogólny, a organy nie wykazały, aby podejrzenie popełnienia ww. przestępstwa wiązało się z niewykonaniem przez Skarżącego zobowiązania w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2015r.

W zaskarżonych decyzjach DIAS uznał, że wystarczającą przesłanką zawieszenia biegu terminu przedawnienia było wszczęcie przez Prokuraturę Apelacyjną w R. postanowieniem z 20 marca 2015r. sygn. [...] śledztwa obejmującego okres "od 1.05.2014r. do chwili obecnej", bo takie sformułowanie oznaczało to, że śledztwem objęty jest okres co najmniej do 20 marca 2015r., a ponadto w dniu 31 stycznia 2017r. prokurator przedstawił Skarżącemu zarzuty m.in. o czyny penalizowane w kodeksie karnym skarbowym. Jednakże temu stwierdzeniu przeczy zalegająca w aktach sprawy korespondencja (z załączoną dokumentacją) pomiędzy DIAS, a organami prokuratury, z której wynika wprawdzie, że wszczęcie ww. śledztwa związane było z dokonaniem przez zorganizowaną grupę przestępczą wyłudzenia nienależnego zwrotu VAT, a J. Ł. ma w tym postępowaniu

status podejrzanego, ale stawiane mu zarzuty dotyczą przestępstw popełnionych nie później niż od 29 maja 2014r. do 25 listopada 2014r. i dotyczą działalności w zakresie zakupu i sprzedaży zegarków. Z pisma Prokuratury Regionalnej w R. z 3 grudnia 2021r. sygn. akt [...] wynika, że śledztwo w tej sprawie, wszczęte w dniu 20 marca 2015r. i prowadzone pierwotnie w Prokuraturze Apelacyjnej w R. pod sygn. [...], dotyczy jedynie tej działalności J. Ł.. Brak jest natomiast łączności przedmiotowej i czasowej do wspólnego rozpoznania z czynami karnoskarbowymi popełnionymi przez Skarżącego m.in. w okresie od stycznia do marca 2015r.

Zdaniem Sądu, gdyby organ prowadzący postępowanie karne skarbowe uznał, że objęte jest nim również przestępstwo skarbowe związane z wyłudzaniem VAT w obrocie karuzelowym w okresie od stycznia do marca 2015r., to nie byłoby potrzeby wszczynania kolejnego postępowania dotyczącego tego okresu i takiego przestępstwa.

Dopiero postanowieniem z 28 października 2021r. prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. sygn. [...] zostało wszczęte śledztwo m.in. w sprawie podania przez J. Ł. w deklaracjach podatkowych danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym i posługiwania się nierzetelnymi fakturami VAT, paragonami, dokumentami TAX FREE i WDT, obejmujące m.in. okres od stycznia do marca 2015r. Nastąpiło to w efekcie zawiadomienia przez NUS w [...] o wynikach przeprowadzonej wobec Skarżącego kontroli podatkowej i zgromadzonych dowodach wskazujących na podejrzenie popełnienia przestępstwa w związku z udziałem w tzw. obrocie karuzelowym. Jednakże wszczęcie postępowania karnego skarbowego w dniu 28 października 2021r. nastąpiło już po upływie terminu przedawnienia i nie mogło skutecznie zawiesić jego biegu.

W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że powołanie się przez NUS w [...] w postępowaniu podatkowym ( w zawiadomieniu z 19 grudnia 2019r.) na fakt wszczęcia śledztwa w dniu 20 marca 2015r. miało charakter instrumentalny, tj. podyktowane było wyłącznie intencją doprowadzenia do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Stanowisko to oparte jest na założeniach wynikających z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 24 maja 2021 r.,

sygn. I FPS 1/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z sentencją przedmiotowej uchwały, w świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 1-3 i art. 134 § 1 P.p.s.a., ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 c Ordynacji podatkowej, mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. W uzasadnieniu wskazanej uchwały NSA podkreślono, że aby doszło do nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (zgodnie z art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej) nie wystarczy samo wszczęcie postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, lecz konieczne jest istnienie związku pomiędzy podejrzeniem popełnienia takiego przestępstwa lub wykroczenia, a niewykonaniem tego zobowiązania, a także zawiadomienie podatnika, spełniające warunki określone w art. 70 c Ordynacji podatkowej.

W rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały, aby w dniu 20 marca 2015r. istniały podstawy do zarzucenia Podatnikowi, że nie wykonał w sposób prawidłowy zobowiązań w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2015r. ze względu na popełnienie przestępstwa skarbowego. W tym czasie nie upłynął jeszcze nawet termin do złożenia deklaracji podatkowych (za luty i marzec 2015r.), a wszelkie ustalenia co do nieprawidłowych rozliczeń w tym zakresie zostały poczynione dopiero podczas kontroli podatkowej wszczętej w 2020r.

Mając na względzie powyższe wskazania, zawarte w uchwale NSA, którą to Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę jest związany zgodnie z art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że w świetle okoliczności sprawy zarzut Skarżącego dotyczący instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego i powołania się przez organ w niniejszej sprawie na wynikający z tego, zawieszający bieg terminu przedawnienia skutek, jest zasadny.

Oznacza to, że decyzje w niniejszych sprawach zostały wydane już po upływie terminu przedawnienia, a postępowania podatkowe jako bezprzedmiotowe powinny zostać umorzone, zatem zasadne okazały się zarzuty naruszenia art.208 O.p. w zw. z art.70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

W związku z tym brak było podstaw do odniesienia się do pozostałych podnoszonych przez Skarżącego zarzutów.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił w całości zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji. Przedstawione argumenty wskazują, że brak jest podstaw do kontynuowania postępowań podatkowych, dlatego jako bezprzedmiotowe zostały one przez Sąd umorzone, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 P.p.s.a uwzględniając uiszczone wpisy od skarg (7.485zł), opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (3x17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika na podstawie § 14 ust.1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) – w tym zakresie Sąd dokonał jednak miarkowania należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia na podstawie art.206 P.p.s.a., przyznając wynagrodzenie obniżone o połowę tj. w kwocie 13.500zł zamiast 27.000zł. Sąd bowiem zważył, że przedmiotem rozstrzygnięcia były trzy sprawy Skarżącego dotyczące wprawdzie innych okresów rozliczeniowych, lecz tożsamego zagadnienia i tożsamych zarzutów podnoszonych w skargach przez tego samego pełnomocnika.