Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 447/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 447/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grzegorz Klimek, Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 12 grudnia 2023 r., sprawy ze skargi M.B., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, z 6 marca 2023 r. nr SKO.EA/418/18/2023, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, , , skargę oddala.,


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. Nr EW-01.3160.2.31.2022.MP Prezydent Miasta Krakowa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonaną w dniu 20 października 2022 r. Nr [...] w Banku [...] S.A., dot. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 31 sierpnia 2021 r. Nr [...], z uwagi na bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania,

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent Miasta Krakowa przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując, że w dniu 14 listopada 2022 r. (data złożenia w siedzibie Urzędu Miasta Krakowa) M. B. wniósł dwa pisma o podobnej treści, z których wynika, że Zobowiązany zaskarża aktualizację zawiadomienia, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., dotyczącą zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. (z dnia 31 sierpnia 2021 r. Nr [...]). Ponadto M. B. wniósł o zwrot pobranych niezgodnie z prawem należności pieniężnych. Ze względu na tożsamy stan faktyczny, powyższe pisma zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Następnie organ I instancji przytoczył treść przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego i przedstawił charakterystykę tej instytucji postępowania egzekucyjnego.

Organ I instancji wskazał, że aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie stanowi czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 1 a pkt 2 u.p.e.a., ponieważ nie jest to działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny został już zastosowany (dokonano zajęcia rachunku bankowego) i jest on realizowany przez dłużnika zajętej wierzytelności (bank). Organ podkreślił, iż na czynność egzekucyjną z dnia 31 sierpnia 2021 r. Nr [...] dokonaną w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r. Zobowiązany złożył skargę, która została oddalona postanowieniem Nr ew-01.3160.2.19.2021.MP z dnia 20 października 2021 r.

Dalej organ I instancji powołał się na orzecznictwo sądowe i wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1784/10, zdecydowanie wykluczył aktualizację zajęcia z kręgu czynności egzekucyjnych. w uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że czynnościami egzekucyjnymi są wyłącznie czynności faktyczne, dla których ważności u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania. Informacyjny charakter tego zawiadomienia, jak również brak odrębnego trybu postępowania uregulowanego w cyt. ustawie wskazuje, że nie można zaliczać go do czynności o charakterze wykonawczym. Zaliczenie zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia do kategorii czynności egzekucyjnych powodowałoby, że każde działanie organu egzekucyjnego, polegające na wykonaniu jakiejś czynności materialno-technicznej o charakterze informacyjnym, podlegałoby zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. poprzez złożenie skargi na czynności egzekucyjne. Nie ma natomiast żadnych uzasadnionych podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżania, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2488/12).

W rozpatrywanej sprawie właściwą czynność egzekucyjną stanowiło zajęcie rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, na którą to czynność przysługiwały środki zaskarżenia, natomiast aktualizacja zawiadomienia o zajęciu stanowi wyłącznie techniczną czynność o charakterze informacyjnym, która nie podlega zaskarżeniu w trybie skargi na czynność egzekucyjną.

Następnie organ wskazał na treść art. 18 u.p.e.a. i art. 61 a § 1 k.p.a. oraz wyjaśnił, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61 a § 1 k.p.a. - wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z warunków wynikających z tego przepisu. Wyrażenie "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61 a § 1 k.p.a., wskazuje na sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w sprawie zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (brak strony lub przedmiotu rozstrzygnięcia). W przypadku istnienia od początku negatywnej przesłanki podmiotowej lub przedmiotowej, gdy postępowanie od początku było bezprzedmiotowe, zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania zgodnie z art. 61 a k.p.a.

Organ wskazał również, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Innymi słowy, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12).

Wobec powyższego organ I instancji wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie złożona w dniu 14 listopada 2022 r. skarga nie mogła inicjować postępowania, a zatem należało zastosować przepis art. 61 a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i odmówić wszczęcia postępowania w sprawie skargi na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonaną w dniu 20 października 2022 r. zawiadomieniem Nr [...].

Odnosząc się natomiast do wniosku "o zwrot pobranych niezgodnie z prawem należności pieniężnych" organ egzekucyjny wskazał, że M. B. wniósł skargę na czynność egzekucyjną z dnia 31 sierpnia 2021 r. Nr [...], która została oddalona postanowieniem Nr EW-01.3160.2.19.2021.MP z dnia 20 października 2021 r., z powodu braku podstaw do zakwestionowania czynności egzekucyjnej. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że przedstawione w treści ww. postanowienia rozważania oraz fakt, iż postępowanie egzekucyjne (dotyczące tytułu wykonawczego [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r.) prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami, wyegzekwowana w toku postępowania kwota nie podlega zwrotowi.

Na powyższe postanowienie zażalenie, w ustawowym terminie, wniósł M. B., kwestionując jego prawidłowość i wnosząc o zmianę przedmiotowego postanowienia oraz nadanie dalszego biegu sprawie, poprzez wszczęcie postępowania w sprawie skargi na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonaną w dniu w dniu 20 października 2022 r. zawiadomieniem Nr [...] w Banku [...] S.A.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 6 marca 2023r. nr SKO.EA/418/18/2023 utrzymało w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że zgodnie z art. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. 2022 r. poz. 479 z późn. zm., dalej jako u.p.e.a.) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:

-dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;

-zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.).

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu 20 października 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa dokonał aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Nr [...] w Banku [...] S.A., dot. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 31 sierpnia 2021 r. Nr [...].

W dniu 14 listopada 2022 r. (data złożenia w siedzibie Urzędu Miasta Krakowa) M. B. wniósł pisma, z treści których wynika, iż wnosi skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., dotyczącą aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. W treści skargi M. B. kwestionuje zasadność i prawidłowość prowadzonych postępowań egzekucyjnych i wnosi o ich umorzenie.

Wyjaśniono, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania ocenianego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Jak słusznie podniósł organ I instancji, w judykaturze zwraca się uwagę, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/GI 549/20, wyroki I

SA z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15 i z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13 oraz powołane przez organ I instancji orzecznictwo sądowe). W postępowaniu prowadzonym w trybie tego przepisu dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17 i powołane w nim orzecznictwo).

Uwzględniając powyższe wskazano, że stosownie do postanowień art. 1 a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Nie są czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się z zastosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie stanowi czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., ponieważ nie jest to działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny został już zastosowany (dokonano zajęcia rachunków bankowych) i jest on realizowany przez dłużników zajętej wierzytelności (banki).

Aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego ma wyłączenie cel informacyjny wobec stron postępowania w wyniku zaistniałych zmian bądź zdarzeń nie stanowiących czynności egzekucyjnej. Zaskarżone działanie organu I instancji stanowiło wyłącznie czynność materialno-techniczną podejmowaną w ramach już zastosowanego środka egzekucyjnego nie skutkując zaistnieniem nowej czynności egzekucyjnej.

W wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1784/10 Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, że zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia nie stanowi czynności egzekucyjnej, o której jest mowa w art. 1 a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. 0 postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w konsekwencji nie przysługuje na nie skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 tej ustawy. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że czynnościami egzekucyjnymi są wyłącznie czynności faktyczne, dla których ważności u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania. Informacyjny charakter tego zawiadomienia, jak również brak odrębnego trybu postępowania uregulowanego w cyt. ustawie wskazuje, że nie można zaliczać go do czynności o charakterze wykonawczym. Zaliczenie zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia do kategorii czynności egzekucyjnych powodowałoby, że każde działanie organu egzekucyjnego, polegające na wykonaniu jakiejś czynności materialno-technicznej o charakterze informacyjnym, podlegałoby zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. poprzez złożenie skargi na czynności egzekucyjne. Nie ma natomiast żadnych uzasadnionych podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżania, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2488/12, a także wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 720/20).

Skoro zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia nie stanowi czynności egzekucyjnej, o której mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., to w konsekwencji Żalącemu nie przysługiwała na nie skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 u.p.e.a. Tym samym zasadnie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do postanowień przepis art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak słusznie zwrócił uwagę organ I instancji - aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61 a § 1 k.p.a. - wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków. Wyrażenie "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., wskazuje na sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w sprawie zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (brak strony lub przedmiotu rozstrzygnięcia). W przypadku istnienia od początku negatywnej przesłanki podmiotowej lub przedmiotowej, gdy postępowanie od początku było bezprzedmiotowe, zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania zgodnie z art. 61a k.p.a.

Uwzględniając powyższe stwierdzono, że organ I instancji - na podstawie art. 61 a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. - zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi M. B. na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonaną w dniu 20 października 2022 r. zawiadomieniem Nr [...] w Banku [...] S.A.

W rozpatrywanej sprawie właściwą czynność egzekucyjną stanowiło zajęcie rachunku bankowego, na którą to czynność przysługiwał środek zaskarżenia i jak ustalił organ odwoławczy - na czynność egzekucyjną z dnia 31 sierpnia 2021 r. Nr [...] Zobowiązany złożył skargę, którą organ I instancji oddalił postanowieniem Nr EW-01.3160.2.19.2021 .MP z dnia 20 października 2021r. (utrzymanym w mocy przez Kolegium postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. Nr SKO.EA/418/100/2021).

Mając natomiast na uwadze podniesione w zażaleniu zarzuty wyjaśnić należy, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Zatem na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W konsekwencji organ odwoławczy badając legalność orzeczenia odmawiającego wszczęcia postępowania ocenia jedynie czy zaistniała przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Pozostałe zaś kwestie podnoszone w skardze i zażaleniu na postanowienie organu I instancji - odnoszące się do prawidłowości i zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wykraczają poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący podniósł, że nie zgadza się z treścią zaskarżonego postanowienia, stwierdzając m in. że jest ono niezgodne ze stanem prawnym oraz nie uwzględnia całokształtu materiału dowodowego i toczących się postępowań w trybie postępowania cywilnego. Skarżący szeroko przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nadanie dalszego biegu skargom na aktualizacje zawiadomień celem usunięcia wszystkich niezgodności z prawem.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.

Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna.

Na wstępie zauważyć należy, że zagadnienie będące przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, tj. możliwość złożenia skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, było już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie m.in. w wyrokach z dnia 20 lipca 2023 r., I SA/Kr 89/23 oraz z dnia 19 kwietnia 2023 r., I SA/Kr 252/23).

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko zawarte w powyższych orzeczeniach, zatem posłuży się argumentacją w nich zawartą.

Spór w niniejszej sprawie, jak już wspomniano, sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia, czy aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego stanowi czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Odpowiedź na powyższe pytanie determinuje bowiem to, czy Skarżącemu przysługiwały skargi na czynności egzekucyjne, przewidziane w art. 54 § 1 u.p.e.a., czy też należało odmówić mu wszczęcia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Jak słusznie wskazały organy obu instancji, w myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Stąd też dla prawidłowej identyfikacji co należy rozumieć przez czynność egzekucyjną istotne znaczenie ma definicja środków egzekucyjnych. Na gruncie dyspozycji art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. (a zatem w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnych) należy przez nie rozumieć egzekucję ze wskazanych w tym przepisie aktywów majątkowych (m.in. pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych). W tym kontekście czynnością egzekucyjną będzie nie każda aktywność organu ("wszelkie działania"), ale wszelkie działania organu, które mają na celu doprowadzić ("zmierzać") do zastosowania lub zrealizowania egzekucji, np. z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę itd. (środek określony w katalogu zawartym w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.).

W związku z powyższym czynnościami egzekucyjnymi będą zarówno czynności faktyczne (wykonawcze), jak i wydawane przez organ akty prawne (por. np. wyroki NSA: z dnia 22 grudnia 2020 r., II FSK 2176/18; z dnia 25 sierpnia 2020 r., II FSK 1324/18), o ile jednak ich podjęcie warunkuje zastosowanie lub realizację egzekucji z danego aktywa majątkowego. Stąd też wniosek, że "nie będą czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego" (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., II FSK 730/16).

Stąd też, skoro aktualizacja zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności nie jest tożsama z zajęciem wierzytelności, to wbrew stanowisku Skarżącego, nie można tej czynności uznać za czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 1 a pkt 2 u.p.e.a. Wprawdzie działania organu egzekucyjnego z tym związane odnoszą się do dokonanej czynności egzekucyjnej (zastosowanego środka egzekucyjnego), jednak same nie są czynnością egzekucyjną (por. wyroki NSA: z dnia 11 października 2016 r., II FSK 712/16, z dnia 7 grudnia 2011 r., II FSK 1784/10).

Wobec tego, skoro wspomnianych zawiadomień nie można było uznać za działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, organ prawidłowo zakwalifikował je jako czynności materialno-techniczne. Ta zaś nie mogły być przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie art. 54 u.p.e.a. W konsekwencji, złożone w tym przedmiocie skargi nie mogły skutecznie zainicjować postępowania. Wobec tego organ I instancji prawidłowo zastosował art. 61 a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skarg na czynności egzekucyjne.

Jak trafnie bowiem wskazały organy obu instancji, art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że "inne uzasadnione przyczyny", o jakich mowa w powyższym przepisie, obejmują sytuacje, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W sytuacji, gdy brak jest czynności podlegającej zaskarżeniu, należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, zgodnie z art. 61 a k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r., III SA/Wa 2282/12, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1758/13).

W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł skargi na informacje organu, a zatem czynności o charakterze technicznym (techniczno-materialnym), których nie można zaliczyć ani do czynności o charakterze wykonawczym, ani do aktów, które mają na celu zastosowanie lub zrealizowanie danego środka egzekucyjnego. Tym samym, jako chybione należy ocenić również zarzuty naruszenia art. 54 § 1 u.p.e.a. i art. 61 k.p.a.

Odnosząc się do obszernych wywodów skarżącego, warto nadmienić, że jak wskazały organy obu instancji, w rozpatrywanej sprawie właściwą czynność egzekucyjną stanowiły zajęcia rachunku bankowego, na którą to czynność przysługiwały środki zaskarżenia. Skarżący skorzystał z powyższego uprawnienia, co szczegółowo opisano w treści wydanych postanowień.

Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) dokonał również kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wykraczającym poza sformułowane w skardze zarzuty i również w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.