Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1027/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.H. M. M. C., M.C. Sp. j. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 marca 2022 r. nr 2401-IOV3.4103.181.2021.MaM UNP:2401-22-073726 w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2014 r. p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić kwotę 1 846 (słownie: tysiąc osiemset czterdzieści sześć) złotych uiszczoną na poczet wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Pismem z 18 lipca 2022 r. P.H. M. M.C., M. C. Sp. j. w S. (dalej: skarżąca, strona skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. Wraz ze skargą strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

W jego uzasadnieniu pełnomocnik podał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W okresie, gdy organ podjął próbę doręczenia zaskarżonej decyzji za pośrednictwem Poczty Polskiej, przebywał on na zwolnieniu lekarskim z powodu złamania kostki bocznej lewej nogi. Złamana noga w okresie od 28 marca 2022 r. do 9 czerwca 2022 r. uniemożliwiała mu przemieszczanie się, jak również wykonywanie czynności zawodowych, w tym odbiór korespondencji. Czynnościami tymi zajmowała się pod jego nieobecność sekretarka, która była upoważniona do odbioru korespondencji w kancelarii, a w przypadku awizowania przesyłek była upoważniona do ich odbioru w placówce pocztowej. Wedle jej oświadczenia listonosz nie podjął próby bezpośredniego doręczenia przesyłki zwierającej zaskarżoną decyzję, choć był w kancelarii pozostawiając inną korespondencję. Nie pozostawił też pierwszego, ani drugiego awiza. Fakt ten potwierdził radca prawny, który był obecny w kancelarii w dniach 6 i 14 kwietnia 2022 r. Podobnie 19 kwietnia 2022 r. odbierając inną korespondencję z placówki pocztowej pracownik nie wydał sekretarce przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Nie poinformował też, że jest inna korespondencja do odbioru. W konsekwencji zarówno sekretarka, jak i pełnomocnik Spółki nie mieli wiedzy o próbie doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. O próbie doręczenia decyzji pełnomocnik dowiedział się dopiero 11 lipca 2022 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu prowadzącym sprawę, natomiast o dacie pozostawienia pierwszego i drugiego awiza dowiedział się 13 lipca 2022 r. podczas przeglądania akt sprawy. W tymże dniu ustała zatem przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi.

Nadto pełnomocnik zwrócił uwagę na nieprawidłowości w druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Przede wszystkim zauważył, że jako miejsce pozostawienia awizo wskazano "drzwi mieszkania adresata", podczas gdy w miejscu, w którym rzekomo podejmowano próby doręczenia przesyłki, mieści się kancelaria pełnomocnika.

Do wniosku pełnomocnik dołączył m.in. zaświadczenia lekarskie, wyciąg z dziennika korespondencji przesyłek odebranych 6 kwietnia 2022 r., oświadczenie sekretarki, wyciąg z dziennika korespondencji z 14 i 19 kwietnia 2022 r., oświadczenie radcy prawnego M. P..

Ponadto wyjaśnił, że 18 lipca 2022 r. złożył reklamację w sprawie nienależytego wykonania usług doręczenia przesyłki poleconej, której nadawcą był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oraz wniosek o ponowne doręczenie zaskarżonej decyzji obalając domniemanie doręczenia przez awizo wynikające z art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej "o.p.".

Postanowieniem z 5 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż argument dotyczący choroby pełnomocnika jest spóźniony i nie podlegał ocenie Sądu, bowiem zwolnienie lekarskie pełnomocnika zakończyło się w dniu 9 czerwca 2022 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu złożono dopiero 18 lipca 2022 r. W odniesieniu do obszernej argumentacji sprowadzającej się do próby podważenia prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Z uwagi na brak przedłożenia odpowiedzi na reklamację Sąd nie znalazł podstaw do obalenia ww. domniemania. Tym samym przyjęto, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W ocenie Sądu do uchybienia terminu doszło w wyniku co najmniej niedbalstwa, czy też braku należytej staranności. Wskazano, że postanowieniem z 21 stycznia 2022 r. pełnomocnik spółki był poinformowany, że sprawa zostanie załatwiona do 25 kwietnia 2022 r., zaś sprawą zainteresował się dopiero 11 lipca 2022 r., choć choroba ustała 10 czerwca 2022 r.

Pismem z 7 października 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie z 5 września 2022 r. W uzasadnieniu zażalenia przedstawił bardzo obszerną argumentację, która w znacznej części powielała dotychczas przedstawiane twierdzenia. Ponadto zarzucił zaskarżonemu postanowieniu, że Sąd nie wziął pod uwagę, iż adresatowi przesyłki reklamacja w ogóle nie przysługuje. Z tej przyczyny złożona przez pełnomocnika reklamacja potraktowana została jako skarga, a odpowiedź na nią nie może być kwestionowana na drodze postępowania odwoławczego. Do zażalenia pełnomocnik przedłożył odpowiedź Poczty Polskiej S.A. na złożoną skargę. Na koniec pełnomocnik za bezzasadne uznał twierdzenia Sądu odnośnie konieczności monitorowania przebiegu postępowania administracyjnego, z uwagi na doręczanie postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Wskazał, iż odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniesione zostało w październiku 2019 r., a zatem postępowanie odwoławcze toczyło się przez niemal dwa i pół roku. Zwrócił uwagę, iż termin załatwienia sprawy był wielokrotnie przedłużany, a tym samym nie było podstaw by przypuszczać, że tym razem zostanie wydana decyzja. Pełnomocnik wyjaśnił, iż terminy załatwiania spraw są skierowane do organów podatkowych, a nie stron, i mają charakter dyscyplinujący te organy, natomiast nie obligują stron do notowania i pilnowania terminów, w których organy mają załatwić sprawę. Końcowo pełnomocnik wskazał, że wiążą go terminy procesowe, rozpoczynające się od doręczenia wezwania lub orzeczenia, natomiast w przedmiotowej sprawie pełnomocnik nie miał w ogóle wiedzy o tym, że decyzja została wydana i wysłana przez organ, z uwagi na nieprawidłowości w jej doręczeniu.

Postanowieniem z 16 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił własne postanowienie z 5 września 2022 r. i przywrócił termin do wniesienia skargi. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia tut. Sąd zgodził się z twierdzeniami pełnomocnika, iż przy doręczaniu decyzji doszło do określonych nieprawidłowości. Wskazał, że jednoznacznie świadczy o tym fakt, iż zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera nieprawidłowe informacje. Ponadto w dniu, w którym rzekomo awizowano przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję, pracownik upoważniony do odbioru korespondencji odbierał inne przesyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił także zapatrywania pełnomocnika odnośnie terminów załatwiania spraw, które wiążą organy administracji publicznej, zaś nie można wywodzić z nich negatywnych konsekwencji dla strony postępowania.

Na powyższe postanowienie organ wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu zażalenia, powołując się na informacje wynikające z treści adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki i kopercie zawierającej decyzję organu oraz znajdującego się w aktach sprawy, przedstawionego przez skarżącą pisma Poczty Polskiej S.A. z 29 lipca 2022 r. w sprawie sposobu załatwienia reklamacji skarżącej, zakwestionowano stanowisko tut. Sądu, że przedmiotowa decyzja nie została skutecznie doręczona na podstawie art. 150 § 4 o.p. W konsekwencji organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, w tym zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Postanowieniem z 27 lutego 2023 r., sygn. akt I FZ 39/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie 2, na mocy którego przywrócono termin do wniesienia skargi, i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Jednocześnie oddalił zażalenie w pozostałej części.

W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że warunkiem sine qua non przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uchybienie tego terminu. Należy zatem w sposób niewątpliwy ustalić, czy i kiedy dany termin rozpoczął swój bieg, kiedy go zakończył i jak na tej osi czasu umiejscowiony jest moment dokonania przez stronę czynności procesowej. Instytucja przywrócenia terminu ma bowiem zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia, nie może być mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 366/14; z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 455/18; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że ta podstawowa przesłanka przywrócenia terminu nie została spełniona.

Z treści pism procesowych składanych w niniejszym postępowaniu zarówno przez skarżącą, jak i przez organ, Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że w sprawie istnieje spór co do prawidłowości doręczenia objętej skargą decyzji na zasadach określonych w art. 150 § 4 o.p. (tzw. fikcja doręczenia), co skutkuje tym, że nie wiadomo czy w ogóle termin do wniesienia skargi na tę decyzję rozpoczął swój bieg.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który zaakceptował stanowisko spółki o wadliwym doręczeniu objętej skargą decyzji i stwierdził, że ta okoliczność przemawia za brakiem jej winy w spóźnionym wniesieniu skargi, jest wewnętrznie sprzeczna, a przez to wadliwa. Przyjęcie takiego stanowiska powinno bowiem prowadzić do konkluzji, iż termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu i nie mógł upłynąć bezskutecznie. Skarga winna zostać w takiej sytuacji uznana za niedopuszczalną (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), a wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia za bezprzedmiotowy.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd pierwszej instancji winien ponownie ocenić wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, rozstrzygając przy tym w pierwszej kolejności – z uwzględnieniem przedstawionych powyżej rozważań – spór co do prawidłowości doręczenia decyzji organu.

Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. Biura Wsparcia Klientów o wyjaśnienie rozbieżności między formularzem potwierdzenia odbioru odesłanym nadawcy wraz ze zwróconą przesyłką, zawierającą zaskarżoną decyzję, oraz odpowiedzią na skargę z 18 lipca 2022 r., dotyczącą ww. przesyłki, zawartą w piśmie Poczty Polskiej S.A. Biura Wsparcia Klientów z 29 lipca 2022 r., a nadto o wskazanie przyczyny powstałych rozbieżności. Tut. Sąd wyjaśnił, że na formularzu potwierdzenia odbioru ww. przesyłki wskazano, iż miejscem pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej były drzwi mieszkania adresata, podczas gdy z odpowiedzi na skargę wynika, iż zarówno pierwsze, jak i drugie zawiadomienie pozostawiono w sekretariacie biura.

W odpowiedzi na powyższe zapytanie, w piśmie z 25 kwietnia 2023 r., Poczta Polska S.A. wyjaśniła, że osoba doręczająca przesyłkę, zawierającą zaskarżoną decyzję, podczas uzupełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru zaznaczyła opcję "na drzwiach mieszkania adresata", pomimo, iż zawiadomienie fizycznie zostało pozostawione w siedzibie biura adresata – sekretariacie.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż strona skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi, albowiem termin ten nie rozpoczął biegu. Analiza akt administracyjnych oraz pism procesowych składanych w niniejszym postępowaniu wskazuje, iż przy doręczaniu zaskarżonej decyzji doszło do nieprawidłowości, które uniemożliwiają uznanie doręczenia za skuteczne.

Sąd wskazał, że na formularzu potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję wskazano, iż miejscem pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej były drzwi mieszkania adresata. W tym miejscu Sąd zauważył, że zaskarżoną decyzję doręczano profesjonalnemu pełnomocnikowi, na adres jego kancelarii, a zatem nie może budzić wątpliwości, iż formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiera nieprawidłowe informacje.

Kwestia ta była podnoszona w zapytaniach kierowanych do Poczty Polskiej S.A., zarówno przez pełnomocnika skarżącej, jak i przez sąd. Pełnomocnik złożył bowiem 18 lipca 2022 r. skargę w sprawie nienależytego wykonania usług doręczenia przesyłki poleconej. Z odpowiedzi udzielonej przez operatora wyznaczonego wynikało, iż zarówno pierwsze, jak i drugie zawiadomienie pozostawiono w sekretariacie biura.

Z uwagi na powyższe rozbieżności między formularzem potwierdzenia odbioru odesłanym nadawcy wraz ze zwróconą przesyłką, zawierającą zaskarżoną decyzję, oraz odpowiedzią na skargę z 18 lipca 2022 r., WSA w Gliwicach zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o ich wyjaśnienie, a nadto o wskazanie ich przyczyny. Odpowiedź na zapytanie ograniczyła się do lakonicznego stwierdzenia, iż podczas uzupełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru osoba doręczająca zaznaczyła opcję "na drzwiach mieszkania adresata", pomimo, iż zawiadomienie fizycznie zostało pozostawione w siedzibie biura adresata – sekretariacie. Poczta Polska S.A. nie wyjaśniła zatem przyczyny powstałych rozbieżności.

Sąd wyjaśnił, iż Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, a także terminie i miejscu jego odbioru, w sekretariacie czy też siedzibie biura adresata. Pełnomocnik strony skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyraźnie zaznaczył, że odbiorem korespondencji w okresie jego nieobecności, w którym to okresie miała miejsce rzekoma próba doręczenia zaskarżonej decyzji, zajmowała się sekretarka, która była upoważniona do odbioru korespondencji w kancelarii. Dostęp operatora pocztowego do sekretariatu kancelarii powinien zatem skutkować doręczeniem zaskarżonej decyzji osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji, a nie pozostawieniem zawiadomienia o możliwości odbioru korespondencji w placówce pocztowej.

Ponadto nieprawidłowości, do których doszło przy doręczaniu zaskarżanej decyzji, potwierdzają oświadczenia sekretarki oraz radcy prawnego, wykonującego czynności zawodowe pod tym samym adresem, jak również fakt, iż w dniu, w którym rzekomo awizowano przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję, pracownik upoważniony do odbioru korespondencji odbierał inne przesyłki.

Z uwagi na powyższe, mając na uwadze gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach, w ocenie Sądu, nie sposób uznać, że doszło do doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie tzw. fikcji doręczenia i w efekcie finalnym do upływu terminu do wniesienia skargi. Warunkiem wstępnym do rozpoczęcia biegu terminu jest bowiem prawidłowe doręczenie zaskarżonego aktu.

W rozpoznawanej sprawie sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a zatem nie zaczął biec termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a strona skarżąca nie mogła uchybić terminowi do zaskarżenia decyzji. Skoro zatem w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi, na skutek nieprawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji, nie rozpoczął biegu, niedopuszczalnym byłoby orzekanie w przedmiocie jego przywrócenia. Tym samym złożony wniosek uznano za niedopuszczalny.

W zażaleniu na powyższe postanowienie organ zarzucił (na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) naruszenie art. 88 p.p.s.a. w związku z art. 150 § 2 o.p., art. 150 § 2 o.p., art. 150 § 4 o.p., art. 194 o.p. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o uchylenie postanowienia sądu I instancji w całości i oddalenie wniosku skarżącej na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ww. ustawy.

W odpowiedzi spółka wniosła o odrzucenie zażalenia, ewentualnie o oddalenie go w całości.

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu wskazano, iż zarzuty organu są bezzasadne i sprowadzają się wyłącznie do polemiki z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia oraz wybiórczego podejścia do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.

W związku z powyższym, przy badaniu terminowości wniesienia skargi istotnego znaczenia nabiera kwestia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia albo aktu. Od stwierdzenia, czy doszło do doręczenia zależy ocena skuteczności wniesienia skargi. Przywołany przepis początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie skargi przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por. m.in. postanowienia NSA z 4 stycznia 2013 r. I OZ 949/12; z 27 marca 2019 r. I GSK 325/19; z 23 października 2020 r. II FSK 1601/18; z 28 października 2020 r. II OSK 2477/20, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu o skutecznym doręczeniu zaskarżonego postanowienia jest błędne. Analiza akt administracyjnych oraz pism procesowych składanych w niniejszym postępowaniu potwierdziła bowiem, iż przy doręczaniu zaskarżonej decyzji doszło do nieprawidłowości, które uniemożliwiają uznanie doręczenia za skuteczne.

Raz jeszcze należy podkreślić, iż na formularzu potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję wskazano, iż miejscem pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej były drzwi mieszkania adresata. Tymczasem zaskarżoną decyzję doręczano profesjonalnemu pełnomocnikowi, na adres jego kancelarii, a zatem nie może budzić wątpliwości, iż formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiera nieprawidłowe informacje.

Kwestia ta była podnoszona w zapytaniach kierowanych do Poczty Polskiej S.A., zarówno przez pełnomocnika skarżącej, jak i przez sąd. Pełnomocnik złożył bowiem 18 lipca 2022 r. skargę w sprawie nienależytego wykonania usług doręczenia przesyłki poleconej. Z odpowiedzi udzielonej przez operatora wyznaczonego wynikało, iż zarówno pierwsze, jak i drugie zawiadomienie pozostawiono w sekretariacie biura.

Z uwagi na powyższe rozbieżności między formularzem potwierdzenia odbioru odesłanym nadawcy wraz ze zwróconą przesyłką, zawierającą zaskarżoną decyzję, oraz odpowiedzią na skargę z 18 lipca 2022 r., WSA w Gliwicach zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o ich wyjaśnienie, a nadto o wskazanie ich przyczyny. Odpowiedź na zapytanie ograniczyła się do lakonicznego stwierdzenia, iż podczas uzupełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru osoba doręczająca zaznaczyła opcję "na drzwiach mieszkania adresata", pomimo, iż zawiadomienie fizycznie zostało pozostawione w siedzibie biura adresata – sekretariacie. Poczta Polska S.A. nie wyjaśniła zatem przyczyny powstałych rozbieżności.

Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, a także terminie i miejscu jego odbioru, w sekretariacie czy też siedzibie biura adresata. Pełnomocnik strony skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyraźnie zaznaczył, że odbiorem korespondencji w okresie jego nieobecności, w którym to okresie miała miejsce rzekoma próba doręczenia zaskarżonej decyzji, zajmowała się sekretarka, która była upoważniona do odbioru korespondencji w kancelarii. Dostęp operatora pocztowego do sekretariatu kancelarii powinien zatem skutkować doręczeniem zaskarżonej decyzji osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji, a nie pozostawieniem zawiadomienia o możliwości odbioru korespondencji w placówce pocztowej.

Ponadto nieprawidłowości, do których doszło przy doręczaniu zaskarżanej decyzji, potwierdzają oświadczenia sekretarki oraz radcy prawnego, wykonującego czynności zawodowe pod tym samym adresem, jak również fakt, iż w dniu, w którym rzekomo awizowano przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję, pracownik upoważniony do odbioru korespondencji odbierał inne przesyłki.

Tutejszy Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny. Służą one bowiem zagwarantowaniu prawa strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt I FSK 822/19). Jedynie doręczenie zgodne z przepisami wywołuje skutki prawne i dopóki akt nie zostanie doręczony w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, dopóty nie wchodzi on do obrotu prawnego. Prawidłowe doręczenie decyzji lub postanowienia to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne tak w stosunku do strony, jak i organu, który akt ten wydał, i dlatego doręczenie to musi być pewne, nie budzące wątpliwości, zgodne z przepisami prawa i wykluczające dowolność w jego stwierdzeniu czy jakąkolwiek uznaniowość (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2330/20).

Z uwagi na powyższe, mając na uwadze gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach, w ocenie Sądu, nie sposób uznać, że doszło do doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie tzw. fikcji doręczenia. W rozpoznawanej sprawie sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a zatem nie zaczął biec termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu zaskarżenia decyzji, a zatem przedwcześnie. Skargi wniesione przed rozpoczęciem terminu do ich wniesienia są, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, skargami przedwczesnymi i podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne (postanowienie NSA z 19 maja 2022 r., I OSK 662/22).

Tym samym tutejszy Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia, wobec czego uznać należy, że jest niedopuszczalna i z tej przyczyny podlega odrzuceniu. Mając na uwadze poczynione ustalenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.

Nadto, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Mając to na uwadze Sąd, na podstawie przywołanego przepisu, orzekł jak w punkcie drugim postanowienia.