Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1397/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor Mariusz Pawełczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. W. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., [...], Wójt Gminy L., działając na podstawie art. 104, art. 106 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 20961. j.) art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 73, ust. 1, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

(Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 t. j.) oraz § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 t. j.), określił inwestorowi - K. W. warunki środowiskowe korzystania ze środowiska dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji piasków ze złoża kruszywa naturalnego "[...] KW" na nieruchomościach oznaczonych działkami nr ew. 47/1 i 47/5 - obręb [...] Pierwszy.

Planowane przedsięwzięcie, z uwagi na zakres planowanego wydobycia kruszywa naturalnego, zaliczone jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisu § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ wskazał m.in. uwarunkowania przestrzenne związane z realizacją planowanego przedsięwzięcia, tj. że planowana inwestycja znajduje się w odległości ok. 60 m od najbliższych zabudowań chronionych akustycznie i w odległości nie większej niż 100 m od obszarów zalesionych. Teren na którym realizowana ma być eksploatacja kruszywa znajduje się w granicach jednostki planistycznej oznaczonej symbolem "PE-1". Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, działki znajdujące się w tej jednostce planistycznej przeznaczone są pod odkrywkową eksploatację kruszywa.

W toku postępowania organ I instancji uzyskał stanowisko organów współdziałających na etapie określania, czy w sprawie konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, jak również na etapie uzgadniania przedsięwzięcia.

W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie O. D. D. podniosło, że działki, na których ma być prowadzona kopalnia kruszywa naturalnego, położone są w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy, przyjętego uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa K. - P. z dnia [...] listopada 2017 r., w którym m.in. obowiązuje zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu.

Odwołujące Stowarzyszenie zarzuciło ponadto, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogu określonego przepisami art. 107 § 1 i § 3 k.pa., gdyż jej uzasadnienie nie zawiera przekonywującego uzasadnienia przesłanek wyrażonej w niej oceny, że eksploatacja kruszywa naturalnego nie naruszy ww. zakazu.

Stowarzyszenie zakwestionowało określenie w decyzji sposobu rekultywacji gruntów po zakończeniu eksploatacji wyrobiska wskazując, że kwestia ta rozstrzygana będzie przez inny organ. Podniesiono ponadto, że zaskarżona decyzja nie zawiera wskazania stron postępowania, przez co narusza art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.

Odnosząc się do treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, Stowarzyszenie podkreśliło, że pominięto w nim analizę skutków oddziaływania środków transportu, przy użyciu których miałby zostać dostarczony materiał niezbędny do zasypania wyrobiska. Ponadto, w raporcie nie ustalono jaki jest skumulowany efekt oddziaływania na środowisko, w szczególności na ochronę powietrza atmosferycznego kopalni kruszywa zlokalizowanych na terenie wsi M. P.. Ogromne obszary wyrobisk w czasie suszy są źródłem zapyleń piaskiem. Jeśli się bada możliwość zanieczyszczenia powietrza ograniczając zasięg badań do jednej kopalni, to wyniki mogą być akceptowalne. Nie badany jest jednak efekt skumulowany, a ten niestety jest zdecydowanie większy.

W ocenie skarżącego Stowarzyszenia, powinny być nałożone obowiązki w zakresie ochrony powietrza przed emisją do niego pyłów pochodzących z wyeksploatowanych terenów kopalni np. przez niezwłoczne obsiewanie lub obsadzanie tego terenu (...). Ponadto zwrócono uwagę na fakt pominięcia w raporcie emisji hałasu, która nie ustanie po wydobyciu kruszywa, ale trwać będzie przez bliżej nieokreślony czas, aż do zasypania wyrobiska.

Stowarzyszenie wskazało, że eksploatacja kopalni doprowadzi do zaburzenia stosunków wodnych, na co nie zwrócił uwagi autor raportu. W ocenie Stowarzyszenia, autor raportu, działający na zlecenie inwestora nie może być bezstronny, w związku z czym wątpliwości co do jego treści organ I instancji powinien wyjaśnić w drodze opinii niezależnego biegłego.

Zdaniem Stowarzyszenia, organ naruszył wyrażoną w art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. zasadę wyczerpującego przeprowadzenia postępowania i dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r., znak: SKO - 60 - 30/21 uchyliło decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2019 r., [...] i odmówiło określenia warunków środowiskowych korzystania ze środowiska dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji piasków ze złoża kruszywa naturalnego "[...] KW" na nieruchomościach oznaczonych działkami nr ew. 47/ 1 i 47/5 - obręb [...] Pierwszy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko jest dowodem sporządzonym na zlecenie inwestora przez podmiot dysponujący wiedzą fachową z zakresu ochrony środowiska, uprawniony do sporządzania ocen oddziaływania na środowisko. Przedstawiony przez inwestora raport, na etapie uzgadniania inwestycji, poddany został ocenie zarówno przez organ I instancji jak i przez organy współdziałające, w szczególności przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B.. Organy współdziałające uzgodniły warunki realizacji opisanego na wstępie przedsięwzięcia uznając, że przedstawiony przez inwestora raport o oddziaływania inwestycji na środowisko, sporządzony został prawidłowo, w związku z czym realizacja inwestycji, przy uwzględnieniu wskazanych warunków prowadzenia działalności, pozwoli na realizację przedsięwzięcia w sposób dający się pogodzić z celami ochrony środowiska.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, realizując wytyczne zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 29. 09. 2020r. sygn. akt II SA/Bd 294/20 wystąpiło do Marszałka Województwa K. - P. o wskazanie, czy działki nr [...] obr. [...] Pierwszy objęte są zakazami wynikającymi z § 5 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy, czy też działki te są objęte wyłączeniem, o którym mowa w § 7 pkt 19 przywołanej uchwały.

W piśmie z dnia [...] maja 2023 r., Dyrektor Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa K. - P. wskazał, że na działkach nr [...] obr. [...] Pierwszy obowiązują zakazy określone w § 5 przywołanej uchwały. Działki te nie są objęte wyłączeniami zapisanymi w § 7 pkt 19 tej uchwały.

Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym w sprawie zastosowanie znajdzie również przepis § 5 pkt 2 ww. uchwały, zgodnie z którym w granicach obszaru chronionego krajobrazu zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Podkreślono jednocześnie, że planowana inwestycja jest zgodna z przepisami prawa miejscowego tj. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy L. przyjętym uchwałą Rady Gminy L. z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. obejmującej tereny pod eksploatację kruszywa. Jednak zapisy przywołanego planu miejscowego, w odniesieniu do działek nr [...] pozostają w sprzeczności z treścią uchwały Sejmiku Województwa K. - P. ustanawiającą obszar chronionego krajobrazu.

Sprzeczność planowanego przedsięwzięcia z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, do jakich należy uchwała w sprawie ustanowienia obszaru chronionego krajobrazu, zdaniem Kolegium powoduje, iż mimo pozytywnego stanowiska organów współdziałających nie jest możliwe wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pozytywna decyzja w sprawie dotknięta byłaby wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W skardze do Sądu K. W. zarzuciła następujące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1. § 5 pkt 2 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu przez planowane przedsięwzięcie, pomimo przesłanek do wyłączenia jego zastosowania na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej: "u.o.p."),

2. art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. u.o.p. w zw. art. 24 ust. 1 pkt 2 u.o.p. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia obowiązuje zakaz, o którym mowa w § 5 pkt 2 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy, podczas gdy przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu przez planowane przedsięwzięcie, a tym samym wskazany zakaz nie ma w tej sprawie zastosowania;

3. § 5 pkt 4 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że jakiekolwiek prace ziemne stanowią automatycznie prace ziemne trwale zniekształcające rzeźbę terenu, podczas gdy przedsięwzięcie objęte przedmiotowym postępowaniem nie doprowadzi do trwałego zniekształcenia rzeźby terenu, a rzeźba ta zostanie naruszona wyłącznie tymczasowo przez czas trwania inwestycji, a po jej zakończeniu w ramach rekultywacji zostanie przywrócona, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez Organ II instancji, iż planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z przepisami prawa;

4. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na uchybieniu obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, przejawiające się:

. w braku jakiegokolwiek wyjaśnienia, dlaczego Organ II instancji przyjął, iż skoro na działkach nr [...], obręb [...] Pierwszy, Gmina L., obowiązują zakazy określone w § 5 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017 r. (Dz. Urz. Woj. K.-P. z dnia [...] grudnia 2017 r. poz. 4982) oraz nie są one objęte włączeniami zapisanymi w § 7 pkt 19 przedmiotowej uchwały, to planowane przedsięwzięcie automatycznie narusza te zakazy i w jakim zakresie;

. braku jakiegokolwiek wyjaśnienia i wykazania, dlaczego w ocenie Organu II instancji przedsięwzięcie objęte przedmiotowym postępowaniem stanowi wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, a tym samym narusza zakaz określony w § 5 pkt 4 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017 r. i dlaczego w tym zakresie Organ II instancji kwestionuje ustalenia przyjęte w Raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz przez Organ I instancji, podczas gdy zgromadzony w aktach materiał dowodowy, w tym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie wykazał, aby planowane przedsięwzięcie stanowiło wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, a Skarżąca zaplanowała wykonanie prac rekultywacyjnych polegających na zasypaniu wyrobiska i doprowadzeniu do wyrównania powierzchni do rzędnej sprzed rozpoczęcia prac eksploatacyjnych;

. braku jakiegokolwiek wyjaśnienia i wykazania, dlaczego w ocenie Organu II instancji w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie § 5 pkt 2 ww. uchwały w sprawie obszaru chronionego krajobrazu i jednoczesnym braku wyjaśnienia braku zastosowania art. 24 ust. 3 u.o.p.;

. braku jakiegokolwiek wyjaśnienia, dlaczego w ocenie Organu II instancji ustalenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla obszaru działek [...] dopuszczającego na ich terenie wydobycie kopalin ze złóż, stoją w rzekomej sprzeczności z ustaleniami ww. uchwały w sprawie obszaru chronionego krajobrazu, podczas, gdy uchwała ta nie wprowadza zakazu wydobycia kopalin ze złóż, a ustanowione zakazy nie odnoszą się do przedsięwzięcia objętego przedmiotowym postępowaniem;

5. art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i niewskazanie przez Organ II instancji w uzasadnieniu przyczyn, z powodu których uznał poszczególne dowody za wiarygodne a innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności przejawiające się w braku uzasadnienia, dlaczego uznał,

. iż planowane przedsięwzięcie trwale zniekształci rzeźbę terenu, podczas gdy zawarte w Raporcie odziaływania przedsięwzięcia na środowisko informacje wskazują, iż inwestor zaplanował wykonanie prac rekultywacyjnych polegających na zasypaniu wyrobiska i doprowadzeniu do wyrównania powierzchni do rzędnej sprzed rozpoczęcia prac eksploatacyjnych;

. iż pomimo przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko wykazującej brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu przez planowane przedsięwzięcie, w ocenie Organu zastosowania nie znalazł art. 24 ust. 3 u.o.p.,

6. art. 15 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenach oddziaływania w stopniu mającym istotne znaczenie dla wyniku sprawy, poprzez brak dokonania powtórnego pełnego aktu stosowania prawa oraz wydanie zaskarżonej decyzji poprzez wskazania na nowe ustalenia faktyczne i prawne, co wymagało skonfrontowania z ustaleniami organu I instancji i organu uzgadniającego, a to stanowiło istotną rozbieżność w przedmiocie ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio prawnego, dokonanego przez Organ I i II instancji, w tym poprzez brak właściwego rozpoznania merytorycznie sprawy i wprowadzenie nowego istotnego elementu stanu faktycznego, w oparciu o pismo Urzędu Marszałkowskiego Województwa K.-P. z dnia [...] maja 2023 r., pozbawiając stronę skarżącą "jednej instancji" w rozpatrzeniu jej sprawy, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;

7. art. 77 ust. 1 pkt 1, 80 ust. 2 czy art. 81 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenach oddziaływania, polegające na wydaniu decyzji odmawiającej określenia warunków środowiskowych korzystania ze środowiska, pomimo braku spełnienia negatywnych przesłanek do wydania takiego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, iż organ II instancji ograniczył się wyłącznie do ustalenia, czy działki nr [...] znajdowały się w obszarze wyłączeń określonych w § 7 pkt 19 uchwały krajobrazowej (uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy) na podstawie pisma Marszałka Województwa K.-P. z dnia [...] maja 2023 r. wskazującego, iż ww. wyłączenia nie mają zastosowania dla działek [...], a tym samym, co do zasady obowiązują dla nich zakazy określone w § 5 ww. uchwały krajobrazowej. Tymczasem sama okoliczność obowiązywania poszczególnych zakazów dla obszaru pokrywającego się z obszarem inwestycji, nie oznacza automatycznie, iż zakazy te odnoszą się in concreto do tej inwestycji, a organ II instancji w zaskarżonej decyzji w żadnej mierze nie wykazał, dlaczego w jego ocenie poszczególne zakazy miałyby mieć zastosowanie do przedmiotowej inwestycji i dlaczego poczynił odmienne ustalenia faktyczne i prawne niż te, dokonane przez organ I instancji.

Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego w jego ocenie (odmiennej od oceny dokonanej przez organ I instancji) inwestycja polegająca na wydobywaniu kopalin ze złoża stanowi wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, skoro ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z Raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego "[...] KW ", na części działek nr ew. 47/1 i 47/5, obręb [...] Pierwszy, gm. L. wynika, iż przedsięwzięcie stanowić będzie tymczasowe przekształcenie powierzchni ziemi bez trwałej zmiany rzeźby terenu. Kwestia ta została poruszona i wyjaśniona przez inwestora (Skarżącą) w ww. raporcie. Kwestia ta była również przedmiotem rozważań Organu I instancji. Wspomniany zakaz nie dotyczy wykonywania jakichkolwiek prac ziemnych, a takich, które zniekształcają powierzchnię terenu trwale.

Uzupełniająco wskazano, iż zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, pod pojęciem "rekultywacji gruntów" rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Immamentną częścią wydobywania kopalin ze złóż jest rekultywacja gruntów (wyrobisk) poeksploatacyjnych dokonywana w ramach likwidacji zakładu górniczego (art. 129 ust. 1 pkt 1 i 5 i ust. 2 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze). Zakończenie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny ze złoża wiąże się zawsze z obowiązkiem rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego m.in przez przywrócenie do stanu poprzedniego poprzez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu. Tym samym, w ocenie skarżącej brak jest podstaw do tezy o trwałej zmianie rzeźby terenu w ramach przedmiotowej inwestycji na obszarze objętych uchwałą krajobrazową, co zostało szczegółowo przedstawione w raporcie oddziaływania na środowisko. Jednocześnie przy wydaniu decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną (art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) właściwy organ (tu: starosta) bierze pod uwagę różne dokumenty, w tym m.in. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

Skarżąca podkreśliła, iż w katalogu zakazów, jakie można ustanowić w ramach obszaru chronionego krajobrazu jest zakaz określony w art. 24 ust. 1 pkt 4 u.o.p., tj. zakaz wydobywania skał i minerałów. Zakaz taki nie został wprowadzony uchwałą krajobrazową i nie obowiązuje dla obszaru przedsięwzięcia, tym samym działalność taka została w tym obszarze dopuszczona.

Kolejnym naruszeniem Organu II instancji, zdaniem skarżącej jest błędne uznanie, że skoro planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to w związku z tym, zastosowanie w sprawie znajdzie również § 5 ust. 2 uchwały krajobrazowej, zgodnie z którym w granicach obszaru chronionego krajobrazu zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Kwestia ta również była przedmiotem rozważań organu I instancji, który prawidłowo dokonał subsumpcji normy prawnej zawartej w art. 24 ust. 3 u.o.p. wyjaśniając, iż zakaz ten nie znajduje zastosowania dla inwestycji będącej przedmiotem postępowania. Tymczasem organ odwoławczy dokonując odmiennych ustaleń faktycznych i prawnych, nie wyjaśnił bliżej, czym kierował się kwestionując dotychczasowe ustalenia w tym zakresie oraz na podstawie jakich dowodów takie stanowisko zajął.

Powyższe, w ocenie skarżącej wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i brak respektowania zasad przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 kpa.

Uzasadnienie przesłanek jakimi kierował się organ odwoławczy w ocenie skarżącej jest lakoniczne i nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji dokonując odmiennego ustalenia stanu faktycznego i prawnego niż organ I instancji, nie wskazał jakie dowody przeprowadzone w postępowaniu skłoniły do przyjęcia takiego stanowiska, a jakim nie dał wiary.

Zdaniem skarżącej należy dodatkowo pamiętać, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Organ właściwy do wydania tej decyzji zobligowany jest bowiem przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami ustawy środowiskowej i wydać decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tj. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i ustaleń faktycznych. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić w sytuacjach konkretnie wskazanych przepisami ustawy środowiskowej (zob. art. 77 ust. 1 pkt 1, 80 ust. 2 czy art. 81 ust. 1 - 3 ustawy środowiskowej), a z takimi przypadkami w tej sprawie w ocenie skarżącej nie mamy do czynienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż podane w skardze.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 t.j.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023 r., poz. 1634 t.j., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Organy procedujące decyzję środowiskową, jak i uzgadniające jej projekt, winny dokonać oceny, czy lokalizacja planowanego przedsięwzięcia nie narusza postanowień planu miejscowego, ale również określonych w przepisach odrębnych.

W niniejszej sprawie przepisami odrębnymi jest ustawa z dnia [...] kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 z późn. zm. dalej u.o p.) oraz uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017r. Dz. Urz. K.. z 2017 r. poz. 4982) w odniesieniu do Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy. Na terenie objętym niniejszym postępowaniem po uchwaleniu w 2002r. przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, utworzony został Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy, na mocy uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017r. Teren planowanej inwestycji został objęty OChK Doliny Drwęcy.

W art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ustawodawca wskazał, że obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Natomiast w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca wskazał, że na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone następujące zakazy:

1) zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką

i łowiecką;

2) realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;

4) wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;

5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;

6) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka;

7) likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;

8) budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od:

a) linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych,

b) zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne

- z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej;

9) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od linii brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego.

Zakazy z art. 24 ustawy o ochronie przyrody – pkt 2 i 5 zostały powtórzone w § 5 uchwały Sejmiku Województwa i obowiązują na terenie OChK Doliny Drwęcy. W art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody - na obszarze chronionego krajobrazu wprowadzono zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zakaz ten powtórzono w § 5 pkt 2 ww. uchwały na obszarze OChK Doliny Drwęcy. Możliwość odstąpienia od tego zakazu ustawodawca zawarł w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, wskazując że nie dotyczy on realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu.

Uchwała Sejmiku Województwa K. - P. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy przewiduje dodatkowo w § 5 pkt 4 zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych. Jednocześnie ustala ona możliwość zastosowania odstępstw w odniesieniu do terenów położonych nad północnym brzegiem rzeki Drwęcy (Młyniec Pierwszy), terenów nad północnym i południowym brzegiem Dopływu spod Mierzynka, terenów nad zachodnim i wschodnim brzegiem rzeki Drwęcy (Lubicz Dolny, K., L. G.), terenów nad południowym brzegiem rzeki Drwęcy (Złotoria), terenów nad wschodnim brzegiem Strugi Jordan (Złotoria), terenów nad południowym brzegiem rzeki Drwęcy i nad zachodnim brzegiem Strugi Jordan (Złotoria) w gminie L. - załącznik nr [...], tab. 11 (tereny nr 70, 71, 72, 75, 77, 78, 79, 80, 81, 82- § 7 pkt 19 uchwały.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy ustalił, że na działkach nr ew. 47/1 i 47/5 - obręb [...] Pierwszy obowiązują zakazy określone w § 5 uchwały Nr Sejmiku Województwa i nie są one objęte wyłączeniami zapisanymi w § 7 pkt 19 uchwały (vide: pismo Urzędu Marszałkowskiego z 11. 05. 2023r.).

Zakaz określony w § 5 uchwały Nr [...] jak już wskazano, bez wyłączeń stanowi kopię regulacji określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. Jest to odmienna regulacja niż ta, której podstawę stanowi zakaz wynikający z art. 24 ust. 1 pkt 2 u.o.p. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 1 pkt 2 u.o.p., na obszarze chronionego krajobrazu może zostać wprowadzony zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jest to zakaz dla którego ustawodawca przewidział wyjątek, który został uwzględniony w przepisie art. 24 ust. 3 u.o.p., zgodnie z którym zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

Zasadnicze znaczenie dla oceny zasadności skargi miało wyrażone w art. 153 p.p.s.a. związanie prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 29 września 2020 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 294/20, którym uchylono poprzednio wydaną decyzję organu odwoławczego. W ramach ponownie prowadzonego postępowania, koniecznym było ustalenie, czy działki nr ew. 47/1 i 47/5 - obręb [...] Pierwszy znajdują się w obszarze wyłączeń określonych w § 7 pkt 19 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa K. - P. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy.

Według § 7 pkt 19 uchwały Sejmiku, na terenach położonych nad północnym brzegiem rzeki Drwęcy (M. P.), terenów nad północnym i południowym brzegiem Dopływu spod Mierzynka, terenów nad zachodnim i wschodnim brzegiem rzeki Drwęcy (Lubicz Dolny, K., L. G.), terenów nad południowym brzegiem rzeki Drwęcy (Złotoria), terenów nad wschodnim brzegiem Strugi Jordan (Złotoria), terenów nad południowym brzegiem rzeki Drwęcy i nad zachodnim brzegiem Strugi Jordan (Złotoria) w gminie L. - załącznik nr [...], tab. 11 (tereny nr [...]); nie obowiązują zakazy o których mowa w § 5 pkt 3, 4, tj.

- likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych( pkt 3);

- wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych ( pkt 4).

Działka objęta planowana inwestycją znajduje się w obszarze chronionego krajobrazu i nie została objęta wyłączeniem zawartym w § 7 pkt 19 uchwały. Ta okoliczność powinna być jednak poddana ocenie w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie może natomiast stanowić samoistnej podstawy do wydania decyzji o odmowie wydania decyzji środowiskowej.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 u.u.i.ś., ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Według art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 u.u.i.ś.).

Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś., jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (RDOŚ) oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (właściwość organów tej Inspekcji została określona w art. 78 ust. 1 u.u.i.ś.). Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 u.u.i.ś.).

Warto też wskazać, że uzgodnienie RDOŚ wydane w trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 nie jest wiążące dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, co nie oznacza, że jest możliwe jego pominięcie w ramach elementów prowadzonej procedury.

Właściwy organ wydając decyzję środowiskową "bierze pod uwagę" wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1. Zatem organ nie jest związany uzgodnieniami, ale ma je brać pod uwagę, nie może ich pominąć. To nie jest to samo co związanie organu, które powoduje, że organ nie dokonuje analizy materiałów, tylko bezwzględnie stosuje je w wydanej decyzji (vide: wyroki NSA z 18 października 2019 r., sygn. II OSK 2952/17 i z 10 czerwca 2020 r., sygn. II OSK 3873/19 – dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA) .

W niniejszej sprawie orzekający organ uzyskał stanowisko organów współdziałających (opinie) co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, po czym wydał postanowienie nakładające na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, określając jego zakres. W związku z tym, że przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu, bezsprzecznie w ocenie Sądu - możliwe stało się zatem zastosowanie odstępstwa, o którym mowa w art. 24 ust. 3 u.o.p. Nie oznacza to jednak, że ów wyjątek ma też zastosowanie do innych zakazów wymienionych w art. 24 u.o.p., w tym do zakazu z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Należy podkreślić, że w przypadku istnienia zakazu z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy, ustawodawca nie przewidział wyjątku dla jego obowiązywania. Nie przewidziała takiego wyjątku również uchwała krajobrazowa, co zostało dopiero jednoznacznie wyjaśnione po wyroku Sądu. Nie oznacza to jednak, że skoro w § 5 pkt 4 uchwały krajobrazowej wprowadzono zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych bez wyjątków to organ odwoławczy na tej podstawie może odmówić wydania decyzji środowiskowej.

Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie.

Organ II. instancji odmowę określenia środowiskowych uregulowań realizacji spornego przedsięwzięcia oparł na pozaustawowej przesłance.

Zakaz z ustawy o ochronie przyrody nie może być bezpośrednią podstawą odmowy wydania decyzji, gdyż nie stanowi ustawowej przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Nie oceniono kwestii realizacji przedsięwzięcia w ramach oceny oddziaływania na środowisko określonej w uchwale jako odrębnej przesłanki - zakazu wynikającego z 5 uchwały, bezspornie wykazanej dopiero przez organ II instancji w następstwie wydanego wyroku, który to zakaz jest wymieniony jako zakaz z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. Tę ocenę należy wykonać w ramach obowiązującej procedury.

Organ zbadał sprawę w ramach badania oddziaływania inwestycji na środowisko z punktu widzenia zaliczenia inwestycji do przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), co niewątpliwie było niezbędne, gdyż istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.

W zakresie zakazu zawartego w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, dotyczącego wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu,

z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych wymagana była również ocena i to w ramach oceny oddziaływania na środowisko a nie bez badania w tym zakresie.

Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie.

Okoliczność wskazana przez organ nie stanowi ustawowej przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu, organ II. instancji powołując się na pozaustawowe przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia dopuścił się również ewidentnego naruszenia zasad procesowych, w tym zasady z art. 7 k.p.a.

Wprawdzie wyrażono pozytywne uzgodnienie w odniesieniu do uchwały nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia 27 listopada

2017 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Drwęcy, lecz ta kwestia była przedmiotem wątpliwości wyrażonych w wyroku Sądu z dnia [...] września 2020 r.

w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 294/20 w kontekście konieczności ustalenia, czy inwestycja będzie realizowana na działkach obejmujących wyłączenie zakazu wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych.

Jak już wskazano, dopiero po wyroku, w toku postępowania przed organem odwoławczym ustalono, że na działkach nr ew. 47/1 i 47/5 - obręb [...] Pierwszy obowiązują zakazy określone w § 5 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] listopada 2017 r. bez wyłączeń zapisanych w § 7 pkt 19 uchwały. Oznacza to, że niewystarczająca jest ocena przeprowadzona przez organ I instancji tylko z punktu widzenia oceny zakazu wynikającego z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody - zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (wydanego wskutek kwalifikacji inwestycji jako przedsięwzięcia potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 40 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), który nie stanowi przeszkody do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora gdy przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko z punktu widzenia art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, wykaże brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu i to wykazała .

Ocena oddziaływania na środowisko to szczególna procedura mająca na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydująca o możliwości realizacji przedsięwzięcia. Wśród kwestii analizowanych w ramach oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, dostępność do złóż kopalin (art. 62 ust 1 pkt 1 ustawy środowiskowej).

Organ odwoławczy pominął ten obowiązek a jednocześnie jako podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji organ powołał art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 80, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.).

Należy podkreślić, że przesłanki wydania decyzji negatywnej, tj. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i ustaleń faktycznych. Trzeba bowiem zwrócić uwagę na związany charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż wydania takiej decyzji można odmówić jedynie w ściśle określonych przypadkach. Poza sytuacją niezgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej), wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jeszcze w razie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 10), w przypadkach określonych w art. 81 ustawy - braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczonego do realizacji (art. 81 ust. 1), gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2), a także gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (art. 81 ust. 3).

Nie ma natomiast podstawy, by organ samodzielnie rozszerzył katalog podstaw do wydania decyzji negatywnej. Jeśli pojawia się potrzeba, jak w okolicznościach niniejszej sprawy - zbadania kolejnego zakazu wynikającego z cytowanej uchwały Sejmiku Województwa opisanego jako zakaz określony w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.o.p., to taki zakaz może być tylko oceniony w ramach obowiązującej procedury, tu wynikającej z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. ca ustawy środowiskowej. Uznanie przez organ odwoławczy, że zakaz ten istnieje bez oceny właściwego organu w ramach oceny oddziaływania na środowisko świadczy o wadliwości decyzji w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych.

Tak jak Sąd zaznaczył powyżej, nie można uznać, że tę okoliczność skutecznie oceniono w ramach oceny oddziaływania na środowisko będącej konsekwencją zakazu opisanego w ramach art. 24 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, na co główny nacisk kładzie skarżąca. Jest to inny przypadek, niż kategoryczna przesłanka wynikająca z uchwały powielająca brzmienie art. 24 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. W tym zakresie powinien wypowiedzieć się organ uzgadniający.

Konieczna jest więc również ocena warunków opisanych w zakazie wynikającym z uchwały Sejmiku Województwa tj. czy sporne przedsięwzięcie spowoduje wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu. W zależności od warunków uzgodnienia i pozostałych okoliczności, których zbadania w ramach oceny oddziaływania i wymogów ustawy należy wykonać, organ wyda decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z (art. 134 § 1 p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję organu I instancji (pkt 1 wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, formułując go jako wniosek ewentualny. Wniosek został już rozpoznany przez organ. Na podstawie art. 86f ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko do o skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponowny wniosek nie został złożony.