Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 57/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. art.  i c, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 par. 1 pkt 1, art. 151 par. 1 pkt 1 w zw. z art 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 26 i 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, asesor WSA Aneta Żak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi R. sp.k. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 listopada 2022 r. nr 1094/OPON/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr 59/I/T/22 z dnia 19 września 2022r.; II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz R. sp.k. z siedzibą w W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 30 listopada 2022 r. nr 1094/OPON/2022 Wojewoda Mazowiecki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r.. poz. 2000) dalej: k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r.. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 19 września 2022 r. nr 59/I/T/22 odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z 26 stycznia 2022 r. nr 16/T/22 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę placówki dla osób bezdomnych wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą zewnętrzną na dz. nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W., wydanej dla Miasta Stołecznego Warszawy-[...]

Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Prezydent m. st. Warszawy (dalej jako: organ I instancji) ww. decyzją z 26 stycznia 2022 r. nr 16/T/22 zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i architektoniczno - budowlany i udzielił Miastu Stołecznemu Warszawa [...], pozwolenia na budowę placówki dla osób bezdomnych wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą zewnętrzną na dz. nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W. (dalej jako: decyzja o pozwoleniu na budowę).

W dniu 5 lipca 2022 r. do organu I instancji wpłynął do wniosek spółki R. sp.k. z siedzibą w W. (dalej jako: skarżący) o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją o pozwoleniu na budowę w oparciu o przesłankę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Postanowieniem z 18 lipca 2022 r. organ I instancji wznowił na wniosek ww. spółki postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzją z 19 września 2022 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 26 stycznia 2022 r. o pozwoleniu na budowę. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ podał, że działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał skarżącego do wskazania ograniczeń w zabudowie jego nieruchomości z uwagi na powstanie na działce inwestora projektowanego obiektu, jednak w piśmie stanowiący odpowiedź spółki na powyższe wezwanie strona nie wskazała żadnych okoliczności umożliwiających uznanie jej za stronę postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę. Organ I instancji wskazał następnie, że w toku prowadzonego postępowania o pozwolenie na budowę, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji z 26 stycznia 2022 r., organ administracji architektoniczno - budowlanej nie uznał skarżącego - użytkownika wieczystego działek ew. nr [...] i [...], obręb [...], sąsiadujących z działką inwestycją, ponieważ, jak wynikało z akt sprawy, obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie obejmował rzeczonego terenu (art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 p.b.). Fakt sąsiedztwa z działką, na której ma znajdować się planowana inwestycja nie powoduje automatycznie powstania interesu prawnego po stronie skarżącego, gdyż musi on wynikać z naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, które dają możliwość danemu podmiotowi dochodzenia swych praw w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja, zdaniem organu I instancji, nie zachodzi, gdyż z zatwierdzonego projektu budowlanego jednoznacznie wynika, że projektowany obiekt nie wprowadza ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżącego.

W odwołaniu od tej decyzji wniesionym do Wojewody Mazowieckiego R. sp.k. z siedzibą w W. podniosła, że rozwiązania projektowe ograniczają możliwość zabudowy jej nieruchomości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, wobec wykonania przyłącza wody dla działki nr ew. [...] z tego samego ujęcia, co zastosowany na jej nieruchomości hydrant zewnętrzny nadziemny, a także z uwagi na usytuowanie zbiornika ciśnieniowego propan butan na działce nr ew. [...] od strony nieruchomości skarżącego, na której przechowywane są materiały łatwopalne.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy podnosząc w jej uzasdnieniu, że zatwierdzony projekt budowlany zawiera informację o obszarze oddziaływania obiektu, w świetle której działki o nr ew. [...] oraz [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Działka skarżącego o nr ew. [...] jest niezabudowana, natomiast działka o nr ew. [...] jest zabudowana budynkiem magazynowym usytuowanym w odległości 35-38,5 m od granicy z działką inwestycyjną. Z projektu zagospodarowania terenu (Dział II.5., str. 59. nr rys. PZT.01) wynika, że odległość projektowanego budynku od granic działki została zachowana, waha się od 4,0 m od strony północnej do granicy z działką o nr ew.[...] aż do 13 m od strony południowej do granicy z działką drogową o nr ew. [...]. Z dokumentacji projektowej wynika ponadto, iż projektowany budynek spełnia warunki ochrony przeciwpożarowej, o której mowa w § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę – zob. t.j. Dz.U. z 2019 poz. 1065, dalej jako: r.w.t.). Nie stanowi też przeszkody w zabudowie działek odwołującego się usytuowany od strony działki o nr [...] zbiornik podziemny na gaz płynny propan butan o pojemności 6,5 m3, gdyż jego usytuowanie spełnia wymogi § 271 r.w.t. Zdaniem organu, inwestycja nie wpływa na możliwość zabudowy działek spółki, nie ogranicza przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego, a także nie wpływa na dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości, co podnosi skarżący. Nie chodzi tu o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych a nie interesów faktycznych innych osób. W ocenie Wojewody, ograniczenia takiego nie da się wywieść z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności przepisów r.w.t. Z przedstawionych względów Wojewoda uznał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji słusznie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta m.st Warszawy z 19 września 2022 r., uznając, że na gruncie tej sprawy nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 30 listopada 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła R. sp. k. z siedzibą w W., zaskarżając ją w całości z uwagi na to, że została ona wydana z naruszeniem:

1) przepisów procedury administracyjnej, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i pominięcie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym ochrony praworządności, obowiązku podejmowania wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które zdaniem organu, nie miały wpływu na ustalenie praw i obowiązków skarżącej, będących przedmiotem postępowania administracyjnego; b) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie i niepowołanie w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji de facto bez powołania się na stosowne i właściwe przepisy prawa; c) art. 8 k.p.a. przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na odmowie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy nie sposób przyjąć, aby organ w sposób jednoznaczny określił, aby inwestycja objęta zaskarżoną decyzją nie miała wpływu na nieruchomość, której użytkownikiem wieczystym jest skarżący, a w konsekwencji, aby skarżący nie wykazał oddziaływania planowanej na inwestycji na teren nieruchomości, której pozostaje użytkownikiem wieczystym; d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo, iż w zaistniałym stanie faktycznym organ powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie; e) art. 28 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że brak jest podstaw do uznania skarżącej Spółki za stronę postępowania i odmowę uchylenia decyzji, w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego wynika, że Spółka posiada interes prawny w dołączeniu do sprawy;

2) przepisów prawa materialnego, które to naruszenia miały wpływ na wynik postępowania tj.:

a) art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz.471) (dalej: ustawa nowelizująca) w zw. z art. 28 ust. 2 p.b., poprzez błędne zastosowanie znowelizowanego przepisu art. 3 pkt 20 p.b., co skutkowało niewłaściwym ustaleniem przez organ katalogu stron postępowania administracyjnego oraz błędnym uznaniem, że projekt budowlany przedłożony wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę został sporządzony w oparciu o przepisy Prawa budowlanego obowiązujące od 19 września 2020 r., w sytuacji gdy został on sporządzony w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Jak wyjaśnił skarżący, powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ organy niezasadnie przyjęły za słuszne stosowanie przepisów ustawy nowelizującej, pomijając przy tym, iż projekt budowlany został sporządzony w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, zaś zastosowanie tych przepisów doprowadziło do bezpodstawnego wykluczenia możliwości udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z inwestycją, na które planowana inwestycja będzie oddziaływać; użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z inwestycją zostali pozbawieni prawa do udziału w postępowaniu, zatem doszło do naruszenia interesu prawnego związanego z prawem rzeczowym, bowiem wystarczająca jest sama możliwość spowodowania odziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie; właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z inwestycją zostali pozbawieni prawa do udziału w postępowaniu, a wobec tego także prawa do współdecydowania oraz weryfikacji, czy planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak również czy inwestycja będzie spełniała wymogi o których mowa w art. 5 ust. 1 p.b. Strona podniosła, że dla uzyskania przymiotu strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę wystarczające jest podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na jej nieruchomość, nawet jeżeli jest to oddziaływanie dopuszczalne wg norm prawa;

b) art. 26 i 27 ust. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej poprzez ich pominięcie i niezastosowanie, co spowodowało orzekanie w niewłaściwym stanie prawnym,

c) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. w zw. z § 10 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w gminie [...] [...], dalej jako: MPZP, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że inwestycja stanowiąca noclegownię dla osób bezdomnych nie pozostaje w sprzeczności z przeznaczeniem obszaru na którym ma powstać, który to obszar uznano w planie miejscowym za obszar techniczno-produkcyjno-usługowy (TPU) i jako jego przeznaczenie podstawowe przewidziano: przedsiębiorstwa obsługi technicznej miasta, bazy, składy hurtowe, magazyny, usługi II i III stopnia obsługi, jak również przeznaczenie dopuszczalne, wskazane w § 10 ust. 3 MPZP.

W oparciu o powołane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz wskazanie organowi sposobu załatwienia sprawy, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Skarga zawiera wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż sądowa kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doprowadziła do stwierdzenia wydania tych decyzji z naruszeniem prawa, które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: p.p.s.a., skutkuje koniecznością ich uchylenia.

Przedmiotem sporu jest ocena prawna organów obu instancji wyrażona w objętych skargą decyzjach, które zostały wydane w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania dotknięte było kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach art. 145-145b k.p.a. Złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi do wszczęcia postępowania, ale skutkuje podjęciem przez organ czynności proceduralnych podejmowanych w celu określenia dopuszczalności wznowienia postępowania. W fazie wstępnej kontrolowanego przez Sąd postępowania wydane zostało postanowienie o wszczęciu postępowania z wniosku skarżącego, oparte na ustaleniu organu I instancji, że wniosek ten został złożony z zachowaniem ustawowego terminu jednego miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. z powołaniem się na kodeksową przyczynę wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Sąd potwierdza, że termin ten został w tej sprawie zachowany. Jednakże, zdaniem Sądu, przeprowadzone w tej sprawie postępowanie co do powoływanej przez skarżącego przyczyny wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 26 stycznia 2022 r. nr 16/T/22 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę placówki dla osób bezdomnych wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą zewnętrzną na dz. nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W. (t.j. określonej przesłanką wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), skutkowało nieprawidłowym zastosowaniem przez organy art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia ww. decyzji Prezydenta z uwagi na wadliwie stwierdzony brak podstaw do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Innymi słowy, kluczowa w tej sprawie kwestia sporna, sprowadzająca się do rozstrzygnięcia, czy skarżący powinien być uznany za stronę postępowania zwykłego zakończonego ww. decyzją Prezydenta m.st. Warszawy o pozwoleniu na budowę, została, zdaniem Sądu, przez organy obu instancji rozstrzygnięta nieprawidłowo, choć podkreślić trzeba, że była on zasadnie przeprowadzona przez organy w odniesieniu do przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. Niewątpliwie bowiem w oparciu o ww. przepisy ustala się krąg postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i brak jest podstaw, by w zakresie oceny zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. na gruncie tej sprawy status ten w sposób odmienny ustalać w postępowaniu wznowieniowym, mającym charakter weryfikacyjno-merytoryczny względem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Odmowa przyznania skarżącemu statusu strony mogła nastąpić tylko w razie ustalenia braku oddziaływania inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę na nieruchomość, do której skarżący ma tytuł prawny, a zakres wyjaśniającego postępowania dowodowego w kontrolowanej sprawie administracyjnej wyznaczały, jak prawidłowo wskazano w skardze, przepisy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r., a więc przed nowelizacją art. 3 pkt 20 p.b. dokonaną art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.), która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Aczkolwiek bowiem decyzja zatwierdzająca projekt budowlany nosi datę 26 stycznia 2022 r., to została ona wydana w odniesieniu do rozwiązań projektu budowlanego sporządzonego na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. sprzed ww. nowelizacji, co sprawia, że na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 26 ww. ustawy nowelizującej krąg stron postępowania zwykłego ustalać należało na podstawie przepisu art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r. (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz.1333). Przepis ten stanowił wówczas, że pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W art. 26 ustawy nowelizującej ustawodawca przewidział bowiem, że w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Przepis art. 27 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił zaś, że do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26; 2) dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

W odniesieniu do tak zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 p.b. obszaru oddziaływania obiektu w orzecznictwie wskazuje się, że stroną postępowania o pozwolenie na budowę (czy to w trybie zwykłym, czy nadzwyczajnym) powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale i takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie, wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Niezbędne jest zatem zidentyfikowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym p.b. ze względu na zgodę administracyjnoprawną na realizację inwestycji w kształcie zaaprobowanym przez organy, a przyjętym w zatwierdzonym projekcie budowlanym (por. wyroki NSA z: 19 grudnia 2022 r., II OSK 2340/21;15 grudnia 2021 r. II OSK 34/19; 10 marca 2021 r., II OSK 403/21; 16 maja 2019 r., II OSK 1655/17; 25 września 2018 r., II OSK 2352/16). W procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie chodzi przy tym o wykazanie, jak trafnie podnosi skarżący, negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu (nie chodzi tu bowiem o wykazanie naruszenia prawa), lecz należy przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zabudową jego działki względem działek sąsiednich, to tym samym właściciele tych działek mają status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany spełnia wymagania określone stosownymi przepisami czy normami technicznym. Sąd stwierdza, że status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jest niezależny od zgodności projektu z przepisami ustawowymi oraz przepisami aktów wykonawczych (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r., II OSK 1537/17 i powołane tam orzecznictwo), w związku z czym argumentacja organu opierająca się na twierdzeniu co do zgodności przyjętych rozwiązań projektowych z przepisami prawa nie mogła być traktowana w sposób uprawniający jako przesądzająca o zasadności żądania skarżącego. Potencjalne zachowanie przez sporną inwestycję wymogów co do odległości od granicy działek oraz norm technicznym, w tym przepisów przeciwpożarowych, jak też zapewnienia odległości od zbiornika na gaz, nie może bowiem przesądzać o tym, że działki skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Podkreślić trzeba, że ustalenie kręgu stron postępowania ma inny charakter niż sama ocena prawidłowości zatwierdzonego projektu budowlanego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt tej sprawy, przypomnieć trzeba, że skarżący jest użytkownikiem wieczystym działek o nr ew. [...] i [...], sąsiadujących z działką inwestora. Działka skarżącego o nr ew. [...] jest niezabudowana, natomiast działka o nr ew. [...] jest zabudowana budynkiem magazynowym usytuowanym w odległości 35-38,5m od granicy z działką inwestycyjną. Z projektu zagospodarowania terenu istotnie wynika, że odległość projektowanego budynku od granic działki waha się od 4,0 m od strony północnej do granicy z działką o nr ew. [...] aż do 13 m od strony południowej do granicy z działką drogową o nr ew. [...].

Zdaniem Sądu organy niezasadnie pominęły jednakże to, że zatwierdzona decyzją o pozwoleniu na budowę inwestycja dotyczy budynku użyteczności publicznej, gdyż pod pojęciem tym ustawa rozumie, m.in., budynek przeznaczony na potrzeby opieki społecznej lub socjalnej (...), usług, (...) oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny (§ 3 pkt 6 p.b.). Biorąc pod uwagę wskazane powyżej uwarunkowania faktyczne tej sprawy wskazać zatem trzeba, że niezabudowana działka skarżącego nr 28 znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, skoro zgodnie z § 12 ust. 8 r.w.t. budynek inwentarski lub budynek gospodarczy, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, nie może być sytuowany ścianą z oknami lub drzwiami w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej, m.in. właśnie, budynku użyteczności publicznej, lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę (z zastrzeżeniem wskazanym w ust. 4 pkt 3, który nie dotyczy jednakże rozważanego przypadku, gdyż odnosi się do zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej). Przepis ten nie pozostaje zatem bez znaczenia dla sytuacji prawnej skarżącego i już choćby ze względu na regulację w nim przyjętą uznać należało, że skarżący w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę miał status strony tego postępowania, co nie pozwalało organowi I instancji wydać rozstrzygnięcia w tej sprawie na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zastosowaniu przepisu art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. jako uprawnionej podstawy rozstrzygnięcia organu I instancji, zaaprobowanego zaskarżoną decyzją organu odwoławczego, sprzeciwiało się także w rozważanym przypadku zauważenie, że wprowadzenie na określony teren budynku użyteczności publicznej, zawierającego pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi (§ 4 pkt 2 r.w.t.), wprowadza dla terenów sąsiednich ograniczenia w ich zabudowie wynikające z przepisów § 179 r.w.t. Zgodnie bowiem z § 179 ust. 4 r.w.t., dopuszczalną odległość zbiorników z gazem płynnym od budynków mieszkalnych, budynków zamieszkania zbiorowego oraz budynków użyteczności publicznej, a także między zbiornikami, określa tabela objęta tym przepisem. Przepis § 179 ust. 5 r.w.t. reguluje z kolei dopuszczalne odległości zbiorników z gazem płynnym od budynków produkcyjnych i magazynowych, zatem i on uznany być musi za regulację materialnoprawną w oparciu o którą działka skarżącego o nr ew. [...] uznana być musi za położoną w obszarze oddziaływania inwestycji, skoro przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem magazynowym, a w złożonym odwołaniu skarżący podnosił, że przechowywane są tam materiały łatwopalne. Usytuowanie zbiornika z gazem na działce inwestora ma zatem bez wątpienia wpływ na sytuację prawną skarżącego, skoro zgodnie z § 179 ust. 6 r.w.t., odległość zbiorników z gazem płynnym od granicy działki budowlanej z tymi zbiornikami powinna być nie mniejsza niż połowa odległości określonej w tabeli w ust. 4 w kolumnach 2 i 3, przy zachowaniu wymaganej odległości od budynku danego rodzaju.

Mając powyższe na względzie, wbrew zatem temu, co przyjęły organy obu instancji, w oparciu już choćby o ww. przepisy należało uznać, że nie było w tej sprawie podstaw do zastosowania art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż zaktualizowała się na gruncie tej sprawy przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., z uwagi na to, że skarżąca Spółka w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 26 stycznia 2022 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę została w sposób nieuprawniony pominięta, chociaż była stroną tego postępowania.

Sąd stwierdza jednakże, że zarzut skargi dotyczący naruszenia wydanymi rozstrzygnięciami art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. w zw. z § 10 ust. 1 MPZP poprzez jego błędną wykładnię jest zarzutem o tyle nieskutecznym w tej sprawie, gdyż kwestia tego, czy rodzaj inwestycji, której dotyczyło wydane pozwolenie na budowę, nie pozostaje w sprzeczności z przeznaczeniem obszaru na którym ma powstać, ustalonym obowiązującym planem miejscowym, w kontrolowanym przez sąd postępowaniu administracyjnym nie podlegała rozważeniu, gdyż przedmiotem postępowania sądowego jest wyłącznie to, czy organy poprawnie we wznowionym na wniosek skarżącego postępowaniu administracyjnym przyjęły, że skarżący nie był stroną postępowania zwykłego, a nie to, czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym nie narusza ww. przepisów MPZP. Zarzut ten jest zarazem zasadny o tyle, o ile przyjąć trzeba, że w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym nie ma miejsca na ocenę prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym i rozwiązań przyjętych w zatwierdzonym nią projekcie budowlanym. Jak wskazano już powyżej - ustalenie kręgu stron postępowania ma inny charakter niż sama ocena prawidłowości zatwierdzonego projektu budowlanego, choć bezsprzecznie łączy się z analizą rozwiązań projektowych, dokonywaną jednakże wyłącznie w celu ustalenia, czy wiążą się one ze stosowaniem przepisu/przepisów prawa, na mocy którego/których inny podmiot, posiadający tytuł rzeczowy do nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, dozna potencjalnych ograniczeń przy wykonywaniu swoich praw w zakresie zabudowy i zagospodarowania. W związku z tym wyrażona w uzasadnieniu decyzji objętych skargą ocena organów odnosząca się do merytorycznej poprawności rozwiązań projektowych, także pod kątem zgodności z MPZP, narusza art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie powinna była mieć miejsca.

Nie można jednakże zgodzić się ze skarżącym, że doszło w sprawie do naruszenia art. 107 § 4 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na jej wynik, co skarżący uzasadnia tym, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Powyższy wniosek Sądu opiera się na zauważeniu, że organy bez wątpienia przywołały przepisy prawa na podstawie których podjęły swoje rozstrzygnięcia. Rzecz jednakże w tym, że przyjęte podstawy prawne decyzji nie odpowiadały realiom tej sprawy, w której doszło do wadliwego ustalenia okoliczności prawnie w niej relewantnych (co uzasadnia zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), co skutkowało z kolei tzw. błędem w subsumpcji. Taki przypadek nie stanowi jednakże o naruszeniu art. 107 § 4 k.p.a., gdyż przepis ten jest przepisem procesowym, który określa wyłącznie obligatoryjne elementy składowe decyzji administracyjnej i jako taki nie może z tego względu być właściwym wzorcem kontrolnym materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji publicznej.

Z wyłożonych powyżej względów Sąd stwierdził, że organy obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę nie uwzględniły w sposób właściwy wszystkich okoliczności istotnych dla zastosowania art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie dokonały prawidłowych ustaleń odnoszących się do techniczno-prawnych aspektów oddziaływania inwestycji zatwierdzonej decyzją z 26 stycznia 2022 r. na nieruchomość skarżącego w sposób wskazany w art. 3 pk 20 p.b. w odniesieniu do rozwiązań przyjętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym, co skutkowało nieprawidłowym zastosowaniem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Należało bowiem w kontrolowanej sprawie przyjąć, że zaistniała w niej przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiąca podstawę weryfikacji decyzji ostatecznej, gdyż powołała się na nią trafnie skarżąca Spółka jako strona postępowania zakończonego ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tejże decyzji. Powyższą ocenę prawną organy zobowiązane będą uwzględnić na zasadzie wynikającej z art. 153 p.p.s.a. w toku ponownego postępowania. Jej procesowym skutkiem powinno być przyjęcie, że wystąpiła podstawa wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), co nakazuje organowi podjąć rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, o czym stanowi art. 149 § 2 k.p.a.

W odniesieniu do zapatrywania skarżącego odnośnie do zasadności umorzenia postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy po uchyleniu decyzji organu I instancji, a zarazem w odniesieniu do żądania skarżącego dotyczącego wskazania organowi sposobu załatwienia sprawy, Sąd wskazuje, że to pierwsze jest w całości niezasadne – z przyczyn powyżej wskazanych, a drugie uwzględnił, wskazując, jak powyżej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt II sentencji wyroku), Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r. poz. 1800 ze zm.) w wysokości 480 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., z uwagi na to, że wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie złożył skarżący, a organ nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy, a równocześnie Sąd uznał, iż zastosowanie trybu uproszczonego gwarantuje pełne rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej.