Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 520/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Paweł Darmoń WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. sprawy ze skargi U.Z. na decyzję Wojewody [....] z dnia 13 lutego 2014 r. nr [....] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącej U.Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 października 2013 r., nr [...] Starosta [...] orzekł o:

w pkt 1- o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej położonej w L. gm. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,68 ha, stanowiącej własność U. Z., na okres 360 dni od 1.01.2014 r. do 31.12.2017 r. przez zezwolenie Operatowi Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. w W., na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisaną nieruchomość podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 o średnicy 711 mm wraz z infrastrukturą towarzyszącą o minimalnym przykryciu 1,2 m pod powierzchnią terenu o długości 44,7 m. Wyznaczony pas budowlano - montażowy ma zajmować powierzchnię działki równą 911,761 m2 zgodnie z załącznikiem graficznym (kopia projektu budowlanego opracowanego przez [...] S.A.), który stanowi integralną część niniejszej decyzji. Wzdłuż gazociągu zostanie wyznaczona strefa kontrolowana o szerokości 12 m ( po 6 m od osi gazociągu), na której nie wolno będzie wznosić budynków, urządzać trwałych składów, sadzić drzewa itp. Obszary rolne nadal będą pełnić swoją dotychczasową funkcję. Na terenach leśnych wylesieniu podlegać będzie pas szerokości 4 m ( po 2 m od osi gazociągu). Powierzchnia tej strefy dla przedmiotowej nieruchomości wynosi 500,06 m2;

w pkt 2 - zobowiązaniu Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. w W., do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania właścicielowi nieruchomości. Odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek realizacji inwestycji i może być dochodzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym;

w pkt 3 - zobowiązaniu Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. w W. do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie niniejszej decyzji administracyjnej w formie protokolarnego ich odpisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i strony postępowania oraz przedłożenia Staroście [...] protokołu w terminie jednego miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającą wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości nieruchomości;

w pkt 4 - nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

w pkt 5 - że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej - na wniosek Starosty [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w jego ocenie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości ponieważ planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miejscowości Ładna gm. Skrzyszów zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Skrzyszów Nr XX/195/05 z 22 marca 2005 r. ze zm. Przedmiotowa działka znajduje się na obszarze oznaczonym w planie 19.RMZ – tereny rolnicze, w których nie wyklucza się zabudowy, z podstawowym przeznaczeniem pod uprawy rolne.

W ocenie Starosty [...], wszystkie przesłanki wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości określone w art. 124 u.g.n. zostały spełnione, a planowana inwestycja stanowi "inwestycję celu publicznego" w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.g.n., gdyż jej celem jest "urzeczywistnienie potrzeb energetycznych o charakterze krajowym".

Odwołanie od ww. decyzji złożyła U. Z., podnosząc między innymi, że w odniesieniu do ww. nieruchomości brak było podstaw do prowadzenia postępowania w oparciu o regulację art. 124 u.g.n., gdyż odwołująca się wyraziła zgodę na przeprowadzenie planowanej inwestycji przez należącą do niej nieruchomość. Wskazała, że jedynym aspektem, jaki był nieakceptowany, było zaproponowane przez inwestora odszkodowanie za szkody powstałe wskutek realizacji inwestycji. Odwołująca się zakwestionowała jednocześnie aprobatę organu I instancji dla stanowiska inwestora w zakresie wysokości zaproponowanego odszkodowania.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...], decyzją z dnia 13 lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, powołując się na treść art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie, zgody na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby ewentualne zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz , aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tą osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości fakt, że w przedmiotowej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Skrzyszów zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Skrzyszów Nr XX/195/05 z 22 marca 2005 r., stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania działka nr [...], położona w miejscowości Ładna, znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem "19.RMZ" - tereny rolnicze, w których nie wyklucza się zabudowy, z podstawowym przeznaczeniem pod uprawy rolne. Zgodnie z § 128 ust. 2 pkt 13 uchwały Rady Gminy Skrzyszów Nr XX/195/05 z 22 marca 2005 r. w granicach terenów "19.RMZ" dopuszcza się realizację "sieci i urządzeń infrastruktury technicznej".

Następnie organ odwoławczy podał, że treść art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie pozostawia wątpliwości, iż przeprowadzenie sieci gazowej wysokiego ciśnienia, mieści się w pojęciu "realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 tej regulacji przesądza o tym, iż "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń" jest celem publicznym.

Ponadto, w ocenie Wojewody [...], brak było również podstaw, by kwestionować spełnienie przez wnioskodawcę warunku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten zawiera dyrektywę, która nakazuje, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji publicznej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 ustawy. Przepis ten nie określa formy prowadzenia rokowań. Spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124.

Znajdująca się w aktach dokumentacja potwierdza, zdaniem organu II instancji, spełnienie ustawowego obowiązku przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości, a zatem - według Wojewody [...], nie ma podstaw do ich kwestionowania, jako niezgodnych z przepisami prawa.

Równocześnie jako uzasadnione oceniono nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., bowiem zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca wykazał, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest niezbędne dla zabezpieczenia gospodarki narodowej przed ciężkimi stratami oraz ze względu na ważny interes społeczny i bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła U. Z., zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez jego błędną interpretację i błędne zastosowanie, a to poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności zaś poprzez mylne uznanie, iż skarżąca nie wyraziła zgody na założenie i przeprowadzenie przez jej nieruchomość podziemnego gazociągu;

- art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewskazanie, dlaczego organ uznał, iż zarzuty przywołane przez skarżącą w odwołaniu nie są uzasadnione;

- art. 9 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania wspomnianej decyzji, w szczególności poprzez brak wskazania podstaw faktycznych, które organ uznał za uzasadniające założenie, iż w danym konkretnym przypadku przebieg planowanej inwestycji powinien być dla właściciela nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do minimum;

2. przepisów prawa materialnego:

- art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną interpretację i błędne zastosowanie, a to poprzez mylne wskazanie, że podjęcie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie zostało poprzedzone rokowaniami przeprowadzonymi w sposób prawidłowy,

- art. 112 ust. 3 ww. ustawy poprzez błędne zastosowanie, a to poprzez sprzeczne ze stanem faktycznym wskazanie, że ograniczenie prawa skarżącej do nieruchomości nie może nastąpić w drodze umowy i w efekcie konieczne było wydanie decyzji, gdy tymczasem taka możliwość zaistniała, gdyż skarżąca wyraziła chęć zawarcia porozumienia z Operatorem Gazociągów Przesyłowych [...] S.A.

- art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędną interpretacje i błędne zastosowanie, a to poprzez wydanie niniejszej decyzji w oparciu o nieuzyskanie zgody skarżącej na założenie i przeprowadzenie przez jej nieruchomość podziemnego gazociągu.

W dalszej części skargi jej autor, uzasadniając każdy z powyższych zarzutów, skoncentrował się na wykazaniu nieprawidłowości przeprowadzonych ze strony inwestora rokowań w przedmiotowej sprawie. Wskazano bowiem, iż wbrew ustaleniom organów administracyjnych, skarżąca wyraziła zgodę na założenie i przeprowadzenie po jej działce gazociągu. Zdaniem pełnomocnika nie zmienia tego faktu uzależnienie jej od "godziwego odszkodowania". W ocenie pełnomocnika skarżącej, rokowania zostały przeprowadzone w sposób wadliwy, co stanowi podstawę do uznania postępowania jako bezprzedmiotowego.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na wstępie rozważań zaznaczyć wymaga, że tożsame pod względem faktycznym i prawnym sprawy były już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (m.in. w wyroku tego Sądu z dnia: 20.05.2014 r., sygn. akt II SA/Kr 316/14, 2.04.2014 r., II SA/Kr 114/14, 22.10.2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1021/13). Stanowisko wyrażone w uzasadnieniach ww. wyroków pozostaje nadal aktualne i w całości zyskuje aprobatę składu orzekającego w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.); zwanej dalej w skrócie "u.g.n." starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne, zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie zaś, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Wymaga jednoczesnego podkreślenia, że z istoty omawianej decyzji, która, jest rodzajem wywłaszczenia wynika, że istotne jest precyzyjne i jednoznaczne określenie przez wydający tę decyzję organ administracji, zarówno przebiegu inwestycji przez nieruchomość, jak również zakresu dokonanego przez organ ograniczenia właściciela (użytkownika wieczystego) w jego prawie korzystania z nieruchomości.

W ocenie Sądu, w tej sprawie trafnie uznano, że inwestycja polegająca na założeniu (wybudowaniu) i przeprowadzeniu przez nieruchomość obejmującą działkę nr [...] podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 o średnicy 711 mm wraz z infrastrukturą towarzyszącą o minimalnym przykryciu 1,2 metra pod powierzchnią terenu o długości 44,7 metrów – stanowi inwestycję celu publicznego, o czym wprost przesądza art. 6 pkt 2 u.g.n.

Nie budzi także wątpliwości, że wydane zezwolenie stanowi ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...]. Działka ta znajduje się w obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Skrzyszów zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Skrzyszów Nr XX/195/05 z 22 marca 2005 r. z późniejszymi zmianami. Zgodnie z treścią planu miejscowego, ww. działka położona jest na obszarze oznaczonym symbolem "19.RMZ" - tereny rolnicze, z w których nie wyklucza się zabudowy, z podstawowym przeznaczeniem pod uprawy rolne. Zgodnie z § 128 ust. 2 pkt 13 planu miejscowego w granicach terenów "19.RMZ" dopuszcza się realizację "sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Wskazać więc należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza lokalizację gazociągu na działce skarżącej, a więc inwestycja ta jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na tym terenie. Stosownie do treści art. 143 ust. 2 u.g.n. urządzenia infrastruktury technicznej to: budowa między innymi gazociągu.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie prawidłowo przeprowadzone zostały rokowania, o których stanowi art. 124 ust. 3 u.g.n. Za wnioskiem tym przemawia znajdująca się w aktach sprawy korespondencja między inwestorem a skarżącą. Z korespondencji tej wynika m.in. to, że czasie prowadzonych przez okres ok. dwóch lat negocjacji, skarżąca uzależniła swoją zgodę na budowę po swojej nieruchomości gazociągu od zaproponowanej przez siebie kwoty odszkodowania, bowiem w jej ocenie, kwota ustalona przez inwestora była zaniżona. Nie ulega również żadnej wątpliwości, że skarżąca ani nie zawarła porozumienia z inwestorem, ani nie zawarła jakiejkolwiek umowy upoważniającej inwestora do korzystania z nieruchomości skarżącej na cele budowy.

W toku całego postępowania administracyjnego wyraźnie było akcentowane stanowisko skarżącej, która "wyrażała" zgodę na budowę po jej działce gazociągu, ale była to zgoda warunkowa. Dopóki więc inwestor nie spełnił warunków udzielenia tej zgody – o uzgodnieniu stanowisk stron nie mogło być mowy. Sąd nie ma też wątpliwości, że właśnie taki był także zamiar skarżącej. Skarżąca uzależniała udzielenie zgody od zaproponowania satysfakcjonującego ją odszkodowania.

Powyższe oznacza spełnienie wymogów stawianych przez zaskarżony art. 124 ust. 3 u.g.n. Zawiera on jedynie nakaz, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac, nie wymieniając konieczności umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji publicznej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Warunkiem są rokowania, a zatem de facto przystąpienie do rozmów w celu osiągnięcia porozumienia. Przepis ten nie określa formy prowadzenia rokowań. Rokowania nie oznaczają więc konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska.

Z kolei nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 ustawy. W celu zadośćuczynienia obowiązkowi przeprowadzenia rokowań wystarcza sytuacja, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Jeżeli zatem, mimo zaproponowania stanowisk nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac.

Nie ma przy tym w ocenie Sądu znaczenia, jakimi przesłankami kierował się właściciel danej nieruchomości, odmawiając w istocie wyrażenia zgody na budowę na jego działce gazociągu. Skarżąca mogła podnosić dowolne argumenty i dowolne warunki uzależniające od wyrażenia zgody na daną inwestycję.

Skoro nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie rokowania zakończyły się niepowodzeniem, to uzasadnionym było złożenie wniosku o wydanie stosownego zezwolenia. Mając na uwadze powyższe, zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. należało uznać za całkowicie bezzasadny.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu błędnie określonego przedziału czasu, na jaki wydano czasowe zezwolenie zajęcia części terenu działki nr [...]. W decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n. obowiązkiem organu jest wskazanie na konkretny przedział czasowy zajęcia danej nieruchomości. Ten przedział czasowy może być dłuższy lub krótszy, ale zawsze musi być wskazany w sposób nie budzący wątpliwości tak co do wskazania pierwszego dnia jego trwania, jak i wskazania dnia ostatniego. Właściciel takiej nieruchomości nie może być ograniczony w sprawie wykonywania własności ponad proporcjonalny zakres. Jeżeli więc w tej sprawie zamierzano ograniczyć prawo własności na określony czas, to należało podać dokładny okres od ... do .... Nie spełnia tego warunku wskazanie, że w okresie 4 lat (a nie jak organy wskazały 3-ch lat) nastąpi zajęcie terenu na okres 360 dni. Nie wiadomo bowiem, w którym z tych lat nastąpi owe zajęcie przez okres 360 dni, ani nawet to, czy będzie to ciągły okres 360 dni, czy też np. co roku teren części działki będzie zajmowany przez 90 dni. Art. 124 ust. 1 u.g.n. ma nie tylko zabezpieczać inwestora w zakresie możliwości realizacji danej inwestycji, ale także ma służyć wyraźnemu zdefiniowaniu ograniczania prawa własności. Właściciel działki nie może być nieproporcjonalnie pokrzywdzony ograniczeniem jego własności, które nie jest wyraźnie sprecyzowane czasowo. Tym samym prawidłowo orzekając w tej sprawie organy winny wskazać, że np. zajęcie czasowe nieruchomości nastąpi "od dnia .... do dnia ...., czyli przez okres .... dni".

Właściciel nieruchomości ma obowiązek udostępnienia nieruchomości tylko na czas konieczny do wykonania celowych robót budowlanych. Stosownie do art. 124 ust. 4 u.g.n. niezwłocznie po dokonaniu tych robót stan nieruchomości ma zostać przywrócony do stanu pierwotnego. Termin określany w decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie terenu jest jej istotnym elementem, wyznaczającym horyzont czasowy pozbawienia właściciela i użytkownika wieczystego uprawnień rzeczowych do skutecznego sprzeciwu wobec udzielonego zezwolenia, jeżeli decyzja zawierająca to zezwolenie stanie się ostateczna. Z ostatecznej decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości wynika kluczowy element tej instytucji prawnej, polegający na pozbawienia właściciela i użytkownika wieczystego nieruchomości skutecznego skorzystania z uprawnień eksmisyjnych określonych w art. 222 K.c. wobec podmiotu, któremu udzielono zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Dlatego istotne jest określenie w omawianej decyzji terminu, na który udzielono zezwolenia, aby czasowość ta miała realne odniesienie w decyzji. Nie może w związku z tym budzić wątpliwości konieczność rozstrzygnięcia w decyzji terminu (okresu) na jaki udziela się zezwolenia na zajęcie nieruchomości.

Podnoszona w trakcie postępowania przez inwestora okoliczność wskazująca na potrzebę wykazania prawa do terenu w zakresie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, a potem faktycznego wykonania gazociągu – także nie uzasadnia przyjęcie dowolnego okresu 360 dnia w ciągu 4 lat.

Nic nie stałoby na przeszkodzie, aby inwestor wyraźnie sprecyzował czasokres zajęcia terenu i to nawet taki okres mógłby wynosić dłużej niż 360 dni – o ile byłoby to uzasadnione przez inwestora. Gdyby jednak nie było możliwe takie wskazanie okresu zajęcia, to nie ma przeszkód przed np. złożeniem wniosku o zajęcie terenu na potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę i budowy gazociągu, a gdyby etap realizacji gazociągu "przesunął się" poza tak pierwotnie określony okres, to inwestor mógłby złożyć w trybie art. 124 u.g.n. kolejny wniosek (poprzedzony rokowaniami) o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie danego terenu ograniczony czasowo do etapu realizacji.

Z powodu powołanej powyżej wadliwości w stosowaniu prawa materialnego – art. 124 ust. 1 u.g.n. polegającej na braku wskazania czasu zajęcia nieruchomości, Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a uchylił decyzję organu II instancji. W ocenie Sądu, Wojewoda [...] może w tej sprawie dokonać sprecyzowania czasu zajęcia części działki nr [...] i ustalić taki okres. Tym samym uchylanie obu decyzji wydanych w tej sprawie nie byłoby uzasadnione, skoro sam organ odwoławczy w trybie uzupełniającego postępowania może wyeliminować wady decyzji.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien zwrócić się do inwestora o sprecyzowanie przedziału czasowego zajęcia przedmiotowej części działki nr [...] wraz z uzasadnieniem takiego okresu i stosownie do ustaleń dokonanych w tym zakresie – wydać decyzję.

Wstrzymano wykonywanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.