Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 823/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 66 ust.1, art. 77 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 15, art. 76, art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącej G. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej też jako: "SKO" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z (...) r. nr (...) ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o nr ew. gr. (...) i (...), obręb T., gmina S., powiat w., województwo w.", realizowanego przez P. J. (dalej też jako: "Inwestor").

Decyzje te zapadły, jak wynika z ich uzasadnień, w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu (...) r. do Wójta Gminy S. wpłynął wniosek P. J. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o nr ewid. (...) i (...), obręb T., gmina S. – należącego do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397; dalej też jako "rozporządzenie RM").

Decyzją (...) r. Wójt Gminy S. (dalej też jako: "Wójt" lub "organ I instancji") ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z (...) r., uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu na konieczność dokonania uzgodnienia z inspektorem sanitarnym oraz uzupełnienie decyzji o elementy wskazane w art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235; dalej też jako: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku", w skrócie "u.u.i.ś.").

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy S., decyzją z (...) r., określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. Na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z (...) r., uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. SKO w uzasadnieniu wskazało na konieczność ponownego wystąpienia o uzgodnienie do inspektora sanitarnego, zwróciło uwagę na zbyt krótki termin wyznaczony stronom do zapoznania się z aktami oraz na konieczność informowania o przebiegu postępowania również w miejscowości S. T., a także zarzuciło brak należytego uzasadnienia decyzji.

Przywołaną na wstępie decyzją z (...) r. Wójt Gminy S. – wskazując w podstawie prawnej na art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. b, pkt 4, ust. 3 oraz art. 85 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a.") – ustalił środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanego przedsięwzięcia.

Określając rodzaj i miejsce przedsięwzięcia Wójt wskazał, że planowana inwestycja obejmuje budowę czterech kurników (o jednakowych wymiarach: ok. 100 m x ok. 12 m), połączonych w pary poprzez dwukondygnacyjne łączniki, w których znajdować będą się kotłownie, a na górnym poziomie część magazynowo-socjalna. Przy każdym z kurników będą się znajdowały 2 silosy paszowe o pojemności ok. 4 Mg każdy. Po realizacji inwestycji obsada w każdym z kurników K1–K4 (o powierzchni 1200 m2) wyniesie: 25 200 szt. (100,8 DJP) do 5 tygodnia życia i 21 000 szt. (84,0 DJP) po 5 tygodniu życia. Łączna obsada w projektowanych obiektach wyniesie: 100 800 szt. (403,2 DJP) w cyklu do 5 tygodnia i 84 000 szt. (336,0 DJP) w cyklu po 5 tygodniu. Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na działkach nr ewid. 560/6 i 563/4 o łącznej powierzchni 2,178 ha, stanowiących własność I. i P. J., nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tereny położone w najbliższym otoczeniu działek, na których ma powstać planowana inwestycja, to tereny charakterystyczne dla krajobrazu wiejskiego. Teren inwestycji jest położony poza zwartą zabudową wsi i otoczony ze wszystkich stron bezpośrednio przez użytki rolne. Ponadto działki, na których planowana jest inwestycja, nie znajdują się w obrębie żadnego z obszarów chronionych przyrodniczo, w tym obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia RM planowane przedsięwzięcie zakwalifikowane zostało jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz, zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dalej w skrócie: "OOŚ"). Organem właściwym do rozpoznania i sprawy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest, zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś., Wójt Gminy S., a organami właściwymi w sprawie uzgodnienia oraz opiniowania są, odpowiednio (zgodnie z art. 77 ust. 1 oraz art. 78 ust. 1 u.u.i.ś.): Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej w skrócie: "RDOŚ") oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. (dalej w skrócie: "PPIS").

Relacjonując obszernie dotychczasowy przebieg postępowania organ I instancji wskazał m.in., że przedmiotowy wniosek o wydanie decyzji został zarejestrowany w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informację o środowisku i jego ochronie, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 9 u.u.i.ś., a informację o tym fakcie zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Urzędu Gminy S. oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu i wsi T. Ponadto stosownie do wymagań art. 61 § 4 k.p.a. powiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się z dokumentami w sprawie oraz składania zastrzeżeń. W roku postępowania przedłożony przez Inwestora wraz z wnioskiem Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej też jako: "Raport") był na wezwanie organów uzupełniany. Na jego podstawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia [opinia sanitarna PPIS z (...) r. nr (...) "utrzymana w mocy" przez ten organ pismem z (...) r. nr (...)], a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił jego warunki [postanowienie RDOŚ z (...) r. nr (...)].

Dalej Wójt stwierdził, że Raport odpowiada pod względem struktury treści art. 66 u.u.i.ś., a jego ustalenia, przy uwzględnieniu przedstawionych wyjaśnień i uzupełnień, są spójne, logiczne i przekonujące. W Raporcie przedstawiono oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na ludzi, rośliny, zwierzęta, powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, powierzchnię ziemi, wodę i środowisko wodno-gruntowe oraz dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy. Ponadto Raport zawiera informacje na temat gospodarki odpadami oraz skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. W trakcie analizy wszystkich zebranych dokumentów oraz proponowanych rozwiązań technologicznych zidentyfikowano najważniejsze problemy mogące wystąpić w związku z planowanym przedsięwzięciem. Stwierdzono, iż projektowana inwestycja może potencjalnie oddziaływać na takie elementy środowiska jak: powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, gleba, wody podziemne. Jednak wskazane w Raporcie emisje, wyliczenia oraz opis planowanej technologii i stosowanych środków mających na celu minimalizację negatywnego oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia wskazują, iż przedsięwzięcie to nie będzie miało znaczącego wpływu na poszczególne elementy środowiska. Warunki wskazane w punkcie I.2 i I.3 sentencji decyzji określono w celu zminimalizowania oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, w tym m.in. zapewnienia ochrony przed emisją pyłów i gazów do powietrza atmosferycznego, ochrony gruntu, wód przed zanieczyszczeniami oraz ochrony przed emisją hałasu do środowiska. Wójt wskazał również, że na etapie eksploatacji przedsięwzięcia głównym źródłem oddziaływania będzie przede wszystkim emisja substancji zanieczyszczających do powietrza atmosferycznego. W Raporcie uwzględniono zarówno źródła emisji zorganizowanej jak i niezorganizowanej. Po szczegółowej analizie inwestycji w zakresie jej wpływu na powietrze atmosferyczne, w tym przedstawionego prognozowania rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza emitowanych przez emitory zidentyfikowane na trenie przedsięwzięcia, wykazano, że przy zastosowaniu wskazanych w niniejszym rozstrzygnięciu warunków działalność projektowanego przedsięwzięcia nie będzie uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza, tzn. nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji w środowisku.

Odnosząc się do obaw mieszkańców, że planowane przedsięwzięcie będzie źródłem odorów, czyli emisji do atmosfery substancji zapachowo-czynnych, tj. amoniak, dwutlenek węgla czy siarkowodór, organ I instancji podkreślił, że zapach czy też odór jest substancją niemierzalną. Zapachy, pomimo że mogą być uciążliwe, nie mogą być badane, gdyż na chwile obecną nie istnieją normy prawne, które by się do nich odnosiły. W takiej sytuacji za kryterium oceny przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenia amoniaku i siarkowodoru w powietrzu. Ponadto Wójt podkreślił, że z przedstawionych w Raporcie obliczeń wynika, iż emisje te nie będą powodować przekroczenia dopuszczalnych wartości odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstotliwości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87) poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny, oraz że będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031), a w związku tym spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach prawa.

Organ I instancji odniósł się również do oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na klimat akustyczny, wskazując, że działalność projektowanej fermy nie przekroczy dopuszczalnych poziomów hałasu w porze dnia i nocy na terenach podlegających ochronie akustycznej. Ponadto odniósł się do problemu odpadów i ścieków, które powstaną w związku z planowaną inwestycją, wskazując sposób, w jaki będą one magazynowane, usuwane i wywożone.

Od opisanej decyzji Wójta z (...) r. odwołania, jednym pismem, złożyli G.S.-Sz, A.S. i G. Ł., którzy zarzucili brak konsultacji społecznych w sprawie, fikcyjność przedstawionego przez Inwestora wariantu alternatywnego, uciążliwość odorową inwestycji oraz inne negatywne jej skutki dla lokalnej społeczności, w tym spadek cen okolicznych nieruchomości.

Przywołaną na wstępie decyzją z (...) r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję Wójta w mocy.

W uzasadnieniu SKO zwięźle przedstawiło stan sprawy oraz wskazało, że sporządzony w tej sprawie Raport, po jego uzupełnieniu, zawiera wszystkie wymagane elementy. W ocenie tego organu nie budzi on jakichkolwiek zastrzeżeń, nie zawiera błędów, nieścisłości czy nieprawidłowości, wobec czego brak jest podstaw, aby odmówić mu wiarygodności. Podobnie zaskarżona decyzja Wójta zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1-5 u.u.i.ś. Uwzględniono w niej również wszystkie zalecenia wynikające tak z opinii PPIS, jak i postanowienia RDOŚ.

Zdaniem SKO nie ma potrzeby dodatkowego wyjaśniania kwestii podnoszonych w odwołaniu, gdyż zostały one omówione w sposób wyczerpujący w Raporcie. Strony kwestionując ustalenia zawarte w Raporcie nie przedłożyły żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Z kolei Wójt ustosunkował się do twierdzeń stron i lokalnej społeczności, i w tym zakresie należy, zdaniem organu II instancji, podzielić wywody zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ ten wskazał, że inwestycja lokowana jest na terenach wiejskich, które z istoty są bardziej eksploatowane rolniczo, w tym również do prowadzenia chowu i hodowli zwierząt.

W ocenie SKO, wbrew twierdzeniom odwołania, organ I instancji nie zbagatelizował analizy konfliktów społecznych. W zaskarżonej decyzji wskazał i odniósł się do elementów inwestycji, z którymi strony wiążą największe obawy, w tym m.in. do emisji odorowych. Ponadto, dla przedsięwzięcia inwestora zastosowano procedurę obostrzoną, przeprowadzając postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i zobowiązując Inwestora do przedłożenia Raportu – czyli procedurę najlepiej zabezpieczającą interesy lokalnej społeczności. SKO zwróciło także uwagę, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zawiera szereg wymagań, które Inwestor powinien spełnić. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy został przez Inwestora uzupełniony i jest wystarczający. Natomiast organ administracji nie ma możliwości narzucenia Inwestorowi lokalizacji inwestycji w innym miejscu, bądź zmniejszenia proponowanej obsady kurników.

Na opisaną decyzję SKO z (...) r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła G. S.-Sz. (dalej jako: "Skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego M.P, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów postępowania, polegające na błędach w ustaleniach stanu faktycznego, które, zdaniem Skarżącej, miały istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. naruszenie:

1) art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś, poprzez brak uwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji bytowania chronionych gatunków roślin i zwierząt na obszarze inwestycji (w szczególności takich, jak: bocian biały, mopka, czapla siwa, jaszczurka zwinka, kumak nizinny) oraz występowania zorganizowanych form przyrody – na dowód czego Skarżąca przedstawiła wykonaną przez siebie dokumentację fotograficzną;

2) art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 7 ppkt d, da [powinno być: "lit. d i lit. da" – uw. Sądu] u.u.i.ś., poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż inwestycja nie znajduje się w obszarach podlegających ochronie, podczas gdy inwestycja znajduje się na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierze S., Pradolina O. i R. Z. (a nie, jak wskazano w Raporcie, w odległości 0,9 km od granic tego obszaru);

3) art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na braku uwzględnienia rzeczywistej analizy ryzyka możliwości zanieczyszczenia wód oraz gruntów w obszarze oddziaływania inwestycji;

4) art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 ust. 5 u.u.i.ś. oraz art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.o.ś."), poprzez brak zastosowania najlepszej dostępnej techniki ogrzewania inwestycji;

5) art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia skumulowanej (rzeczywistej) wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza związanej z planową inwestycją (w szczególności w kontekście zarzucanej uciążliwości odorów wykraczających swym zasięgiem poza obszar inwestycji oraz szkodliwości emisji amoniaku, siarkowodoru i innych substancji organicznych na zdrowie osób trzecich);

6) art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.u.i.ś., poprzez brak wyczerpującego dokonania analizy możliwych konfliktów społecznych w związku z planowaną inwestycją;

7) art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez brak wskazania alternatywnego sposobu przyłączenia inwestycji do sieci wodociągowej;

a także naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie:

8) art. 66 pkt 5, 6 i 7 u.u.i.ś. w zw. z art. 81 ust. 1 u.u.i.ś., poprzez dokonanie wadliwego opisu analizowanych wariantów przedsięwzięcia (gdyż, zdaniem Skarżącej, zawarty w Raporcie "racjonalny wariant alternatywny" nie jest w istocie wariantem, lecz raczej "lakoniczną informacją na temat wymiarów konstrukcji budynku", natomiast nie przedstawiono żadnej alternatywy pod względem lokalizacyjnym, ekonomicznym oraz technologicznym);

9) art. 6 ust. 2 p.o.ś., poprzez brak uwzględnienia przez organy rozstrzygające w sprawie zasady przezorności;

10) art. 66 ust 1 pkt 7 ppkt c [powinno być: "lit. c" – uw. Sądu] u.u.i.ś. w zw. z art. 21 § 1 oraz art. 64 Konstytucji RP, poprzez brak uwzględnienia w Raporcie wpływu inwestycji na dobra materialne (zwłaszcza w postaci spadku wartości okolicznych nieruchomości);

11) art. 66 ust. 1 pkt 17 u.u.i.ś., poprzez brak wskazania trudności, które napotkano przy opracowaniu Raportu (podczas gdy w rzeczywistości trudności te występowały, co, jak wskazała Skarżąca, wynika z samej treści Raportu);

12) art. 66 ust. 1 pkt 18 u.u.i.ś., poprzez brak uwzględniania w Raporcie kompletnego streszczenia w języku niespecjalistycznym;

13) art. 66 ust. 1 pkt 14 u.u.i.ś, poprzez dołączenie do Raportu map uniemożliwiających prawidłową ocenę zasięgu inwestycji, w tym zasięgu immisji zanieczyszczeń gazowych, pyłów i hałasu (wątpliwości, zdaniem Skarżącej, budzi prawidłowość (czytelność): skali, działek ewidencyjnych, podziałki liniowej, siatki współrzędnych, projektowanej infrastruktury towarzyszącej, a także brak przeliczenia w Raporcie wszystkich współrzędnych do układu PL-2000 (strefa 5));

14) art. 66 ust. 1 pkt 16 u.u.i.ś, poprzez brak wskazania punktów lokalizacyjnych do analizy porealizacyjnej hałasu i stężeń substancji niebezpiecznych.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów – uszczegółowionych i obszernie umotywowanych w uzasadnieniu skargi – Skarżąca wniosła o: (i) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; (ii) wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji przez organ, za pośrednictwem którego wnoszona jest skarga, lub przez Sąd; (iii) przyznanie należnych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw na rzecz Skarżącej od organu, w tym kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W podsumowaniu wniosków i wywodów skargi stwierdzono, że określenie warunków środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia w oparciu o nieprawidłowo sporządzony Raport doprowadziło w niniejszej sprawie do wydania decyzji, w której ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko nie odpowiada jego rzeczywistemu oddziaływaniu na środowisko. Brak zgodności z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku Raportu stanowiącego najważniejszy dowód w sprawie jest wystarczającym powodem do uznania, że organy nie mogły dokonać pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z (...) r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci załączonej do pisma opinii mgr. inż. M.S. – zatytułowanej: "Opinia na temat zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie uzyskania DŚU realizacji przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o nr ewid. (...) i (...) obręb [...] T., gmina S., powiat w., województwo w." – która, jak stwierdziła Skarżąca, szczegółowo analizuje wadliwości Raportu oraz innej dokumentacji, którą posłużyło się SKO wydając zaskarżoną decyzję.

Postanowieniem z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 823/15, tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Przy piśmie procesowym z (...) r. Skarżąca przedłożyła kopię decyzji Wójta Gminy S. z (...) r. nr (...) ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji – na okoliczność, że planowana inwestycja jest realizowana na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierze S., Pradolina O. i Rynna Z..

W piśmie procesowym z (...) r., zatytułowanym "Odpowiedź na skargę", uczestnicy postępowania I. J. i P. J. (dalej jako: "Uczestnicy"), reprezentowani przez radcę prawnego A. K., wnieśli o oddalenie skargi w całości jako nieuzasadnionej. Podkreślili, że organ I instancji analizując oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko oparł się nie tylko na Raporcie, ale przede wszystkim na ustaleniach wyspecjalizowanych organów ochrony środowiska dysponujących wiedzą fachową. W ocenie Uczestników, w przedmiotowej sprawie należy kierować się przede wszystkim uzgodnieniami, opiniami oraz ustaleniami, poczynionymi przez specjalistów w zakresie oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Uczestnicy podkreślili, że uciążliwości związane z przedsięwzięciem zasadniczo będą ograniczone do obszaru działek, do których Inwestor posiada tytuł prawny, a standardy ochrony środowiska poza tym terenem zostaną zachowane. Ponadto wskazali, że obecnie żadna norma w polskim systemie prawnym nie określa standardów, które odnosiłyby się do uciążliwości zapachowych.

Na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. Skarżąca podtrzymała skargę w całości. Wyjaśniła, że opinia mgra inż. M.Sz. została sporządzona mniej więcej w tym samym czasie, co pismo procesowe, do którego została załączona, tj. w październiku 2015 r. Teren inwestycji jest położony od granicy działki Skarżącej w odległości ok. 50 m. W ocenie Skarżącej Inwestor, który ma "mnóstwo hektarów", mógłby posadowić kurniki gdzieś indziej, z dala od jej zabudowań. Uczestnicy, reprezentowani przez dotychczasowego pełnomocnika, wnieśli jak w piśmie procesowym z (...) r. W ocenie pełnomocnika Uczestników teren inwestycji nie znajduje się w granicach obszaru chronionego krajobrazu, o którym mowa w powołanej przez Skarżącą decyzji Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy; w tym zakresie decyzja ta jest błędna, ale nie została sprostowana. Granice tego obszaru określa rozporządzenie nr 6 Wojewody Z. z 10 lipca 1996 r. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu. Pełnomocnik Uczestników złożył do akt kserokopię tego rozporządzenia wraz z załącznikami.

W piśmie procesowym z (...) r., zatytułowanym "Głos do protokołu" uczestnik postępowania P. J., reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie wniosku Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – opinii sporządzonej przez mgra inż. M. Sz.. Zdaniem Uczestnika, opinia sporządzona na zlecenie strony przez osobę dysponującą wiedzą fachową, nie mieści się w kategorii dokumentu urzędowego ani prywatnego, lecz jest "ekspertyzą prywatną", która nie może być przedmiotem badań sądu administracyjnego. Z ostrożności procesowej pełnomocnik Uczestnika wskazał, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym można prowadzić tylko w ograniczonym zakresie. Przesłanką niezbędną do aktualizacji uprawnienia sądu administracyjnego z art. 106 § 3 p.p.s.a. jest wystąpienie w sprawie "istotnych wątpliwości’". W ocenie Uczestnika ww. przepis nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, a badanie przez sąd dowodu z dokumentu, który nie był znany organowi administracji w chwili wydania decyzji z winy strony, byłoby niedopuszczalne. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Skarżąca złożyła wniosek spóźniony, którego uwzględnienie doprowadziłoby do przewleczenia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO, Sąd doszedł do przekonania, że nie może się ona ostać w obrocie prawnym, jako wydana co najmniej przedwcześnie, bo w sytuacji, gdy – jak pokazuje bliższa analiza akt sprawy oraz stanowisk procesowych stron i uczestników postępowania – pozostały jeszcze niezweryfikowane lub niewyjaśnione w dostatecznym stopniu przez organ II instancji niektóre istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.

W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Wynika to również z brzmienia art. 138 k.p.a., który w pierwszej kolejności przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 1) bądź jej uchylenie i zmiana zaskarżonego rozstrzygnięcia (§ 1 pkt 2). Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym również (ale nie tylko) żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA z 20.12.1999 r., IV SA 274/97, LEX nr 48234). Wniesienie odwołania od decyzji wywołuje skutek prawny w postaci uruchomienia postępowania odwoławczego, przenosząc na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wcześniej rozstrzygniętej decyzją nieostateczną organu pierwszej instancji (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2013, art. 138 Nb 1 i 5, i tam powołane orzecznictwo). Wobec tego organ odwoławczy powinien dążyć przede wszystkim do końcowego, merytorycznego załatwienia sprawy – w tym do usunięcia ewentualnych błędów popełnionych przez organ I instancji, w szczególności poprzez przeprowadzenie, w miarę potrzeby, uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 136 k.p.a. (w myśl którego: "Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję") – a dopiero gdyby to okazało się niemożliwe, a więc zasadniczo w warunkach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. (tj. gdy zaskarżona decyzja "została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie") powinien uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W świetle tak rozumianej zasady dwuinstancyjności postępowania ewentualna wadliwość działań organu pierwszej instancji niedostrzeżona przez organ odwoławczy obciąża także ten ostatni organ. Uprawnione jest bowiem wówczas stwierdzenie, że organ odwoławczy utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji w istocie wady te powielił.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że istotne wątpliwości budzi przede wszystkim ustalenie zawarte w pkt I.2 sentencji decyzji Wójta – które nie zostało zweryfikowane przez organ II Instancji – że działki nr (...) i (...) , na których planowana jest inwestycja, nie znajdują się w obrębie żadnego z obszarów chronionych przyrodniczo, w tym obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Ustalenie to zostało, jak się wydaje, przejęte wprost z uzasadnienia postanowienia RDOŚ z (...) r. uzgadniającego realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, w którym skonstatowano (na s. 6), że cyt.: "Inwestycja zlokalizowana będzie poza obszarami podlegającymi ochronie na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 t.j. ze zm.) w odległości ok. 4,5 km od najbliżej położonego obszaru Natura 2000, którym jest obszar mający znaczenie dla Wspólnoty B.W. (...)." Należy wszakże zauważyć, że cytowane stwierdzenie zostało opatrzone przez RDOŚ zastrzeżeniem, iż bazuje ono na informacjach zawartych w Raporcie (cyt.: "Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie..."). Z danych Raportu rzeczywiście wynika (zob. Tabela 1 na s. 14), że położone w pobliżu (w promieniu 10 km) formy ochrony przyrody, w tym Obszar Chronionego Krajobrazu ("OChK") Pojezierze S. Pradolina O. i Rynna Z. oraz obszary Natura 2000, znajdują się poza terenem planowanego przedsięwzięcia (ww. OChK – ok. 0,9 km "od miejsca inwestycji").

Jednakże dane zawarte w Raporcie powinny zostać wnikliwie zweryfikowane przez organy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wykonanie tego obowiązku w omawianym zakresie budzi uzasadnione wątpliwości, co trafnie zarzuca Skarżąca. Jej zdaniem, planowane przedsięwzięcie znajduje się na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierze S., Pradolina O. i Rynna Z.

Kwestia, czy tak jest w istocie, niewątpliwie nie pozostaje bez wpływu na wynik kontrolowanej sprawy. Jak bowiem stanowi art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.o.p.") obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone określone zakazy, w tym m.in. dotyczące realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz lokalizowania obiektów budowlanych (zob. np. art. 24 ust. 1 pkt 2 i 8 u.u.i.ś.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że akty statuujące ww. zakazy na obszarze chronionego krajobrazu mają status aktów prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 06.09.2012 r., II OSK 217/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") i jak każde przepisy obowiązującego prawa, muszą być brane pod uwagę przy wydawaniu indywidualnych aktów (decyzji) administracyjnych odnoszących się do takiego obszaru (do nieruchomości położonych w jego granicach), a więc także decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kwestia, czy planowane przedsięwzięcie będzie zlokalizowane w granicach ustanowionej formy ochrony przyrody (tu: OChK), ma doniosłe znaczenie w rozpoznawanej sprawie także z uwagi na wymogi treściowe stawiane przez ustawodawcę raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. taki raport powinien zawierać m.in. opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (pkt 2 in principio) oraz uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz (pkt 7 lit. b).

Niezależnie od powyższych wymagań formalnych ustanowionych dla raportu, ustalenie, czy obszar, na który będzie oddziaływać dane przedsięwzięcie – którym to obszarem w rozpoznawanej sprawie jest, w świetle danych Raportu, na pewno teren planowanej inwestycji obejmujący działki nr (...) i (...) – ma znaczenie także dla prawidłowej oceny ewentualnej konieczności przeprowadzenia tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego (tu: przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę). Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 5 pkt 3 u.u.i.ś. zaistnienie możliwości oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody, jest jedną z okoliczności, jakie należy brać pod uwagę przy stwierdzaniu konieczności (bądź nie) przeprowadzenia ww. oceny.

Z tych względów bez wątpienia w rozpoznawanej sprawie należy jednoznacznie wyjaśnić, czy teren planowanej inwestycji jest położony poza granicami Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierze S., Pradolina O. i Rynna Z. – jak, w ślad za Raportem, stwierdziły organy orzekające w tej sprawie – czy w granicach tego OChK, jak podnosi Skarżąca.

Należy przy tym podkreślić, że twierdzenia Skarżącej w tym zakresie nie są bynajmniej gołosłowne, gdyż znajdują oparcie w treści wydanej dla tej samej inwestycji, przez ten sam organ (Wójta Gminy S.), decyzji o warunkach zabudowy nr (...) z (...) r. Sentencja tej decyzji expressis verbis zawiera ustalenie (pkt 4 ppkt 2), że: "Inwestycja jest realizowana na terenie objętym formą ochrony przyrody: Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze S., Pradolina O. i Rynna Z. (...)". Przy tym ww. decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia (s. 6), została uzgodniona m.in. z RDOŚ (postanowieniem z [...].12.2015 r.).

Wypada zauważyć, że przywołana decyzja o warunkach zabudowy – jak każda decyzja administracyjna – stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. Nie ulega zaś wątpliwości, że dokumenty urzędowe w postępowaniu administracyjnym cechuje szczególny reżim dowodowy (swoiste uprzywilejowanie) ustanowione dla tego rodzaju dokumentów, gdyż zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie, prawidłowo sporządzony dokument urzędowy korzysta z dwojakiego rodzaju domniemań: (i) domniemania prawdziwości (autentyczności), tzn., że dokument pochodzi od organu, który go wystawił oraz – co tu szczególnie istotne – (ii) domniemania zgodności z prawdą zawartego w nim oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi (zob. m.in.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 76 Nb 6; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2015, uw. 7 do art. 76; T. Ereciński [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom 1, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2012, uw. 24 do art. 244). Przepisy prawa nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych (zob. art. 76 § 3 k.p.a.). Takiego "przeciwdowodu" na pewno nie stanowi jednak ocena wyrażona przez pełnomocnika Uczestników na rozprawie, że ww. "decyzja jest błędna, ale nie została dotychczas sprostowana". Zresztą przeprowadzenie dowodu przeciwko treści ww. decyzji o warunkach zabudowy przed tut. Sądem nie byłoby możliwe, jako że dalece wykraczałoby poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, jakie sąd administracyjny władny jest prowadzić na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., a poza tym w istocie prowadziłoby do niedopuszczalnego zastępowania organu administracji przez Sąd w ustalaniu istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Już z tych względów konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w celu umożliwienia temu organowi jednoznacznego wyjaśnienia kwestii usytuowania terenu przedmiotowej inwestycji względem ww. OChK, w trybie art. 136 k.p.a. (a więc osobiście przez ten organ albo w drodze powierzenia określonych czynności wyjaśniających organowi I instancji), w szczególności poprzez zwrócenie się do RDOŚ o niezbędne informacje i opinię w tym zakresie.

Zasadny okazał się również zarzut skargi pozostający w związku z wyżej stwierdzonym uchybieniem, a dotyczący niedostatecznego wyjaśnienia przez organy kwestii ewentualnego bytowania na obszarze inwestycji, chronionych gatunków roślin lub zwierząt. Należy zauważyć, że w tym zakresie informacje zawarte w Raporcie (s. 15–16) – zaakceptowane bez zastrzeżeń przez organy administracji – są bardzo lakoniczne i ogólnikowe, i zostały zwieńczone sztampową konkluzją, w myśl której cyt.: "Na terenie i w bezpośrednim otoczeniu działek inwestorskich, w rezultacie przeprowadzonej wizji terenowej, nie stwierdzono występowania chronionych gatunków roślin czy grzybów oraz miejsc bytowania rzadkich gatunków zwierząt." Taki sposób potraktowania analizowanego zagadnienia przez autorów Raportu – w powiązaniu z faktem braku informacji o tym, kiedy, w jakich warunkach i przez kogo owa wizja terenowa została przeprowadzona – sprawia, iż zagadnienie to wymyka się w istocie kontroli organów administracji oraz Sądu. W konsekwencji nie pozwala też usunąć pojawiających się wątpliwości co do rzetelności danych Raportu w omawianym zakresie – zwłaszcza w kontekście przedstawionych i zilustrowanych w skardze, dość szczegółowych (w porównaniu z Raportem) informacji o gatunkach zwierząt i roślin chronionych zaobserwowanych przez Skarżącą w bliskim sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji. Dlatego kwestia ta wymaga jeszcze niewątpliwie wnikliwej analizy, poprzedzonej zwróceniem się do Inwestora o dodatkowe wyjaśnienia w tym zakresie.

Od razu należy jednak podkreślić, że dotychczasowe twierdzenia i wnioski Skarżącej jedynie uprawdopodabniają, lecz bynajmniej nie przesądzają, kwestii ewentualnej nieprawdziwości danych zawartych w Raporcie w omawianym zakresie. Taka konkluzja, w świetle dotychczas zgromadzonych materiałów sprawy, byłaby co najmniej przedwczesna. Tym bardziej, że – co wypada podkreślić w nawiązaniu do argumentów skargi – w świetle art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 77 ust. 5 pkt 3 u.u.i.ś. za relewantne prawnie w stopniu istotnym mogą być uznane tylko takie dane o występowaniu gatunków chronionych, które dotyczą obszaru przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, a nie tylko terenów położonych w jego "sąsiedztwie" lub "pobliżu".

Z ustaleń przyjętych przez organy administracji orzekające w tej sprawie – które, jak dotychczas, nie zostały przez Skarżącą skutecznie podważone – wynika, że obszar oddziaływania inwestycji będzie zasadniczo zamykał się w obrębie działek przeznaczonych pod przedmiotową inwestycję. W świetle analiz przeprowadzonych przez organy stwierdzenie to jawi się jako prawidłowe w szczególności przy założeniu, że oddziaływania pochodzące od planowanego przedsięwzięcia nie będą się kumulować z oddziaływaniami od innych przedsięwzięć tego rodzaju. Założenie to zostało jednak zakwestionowane w skardze, w której w sposób umotywowany zarzucono brak wyjaśnienia skumulowanej wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza związanej z planowaną inwestycją.

W ocenie Sądu także ta kwestia wymaga jeszcze dodatkowej, pogłębionej analizy. Autorzy Raportu ograniczyli się bowiem w tej mierze wyłącznie do ogólnikowego i w istocie sztampowego stwierdzenia (s. 63), że: "Odległość działek inwestycyjnych od miejsc lokalizacji innych funkcjonujących przedsięwzięć o analogicznym profilu działalności, mogących zawsze znacząco bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz charakter działań inwestora, wykluczają jakiekolwiek skumulowane oddziaływanie przedmiotowej inwestycji z innymi przedsięwzięciami". W Raporcie nie przedstawiono jednak żadnych danych co do tego, czy i ewentualnie jakie konkretnie przedsięwzięcia o analogicznym profilu działalności funkcjonują w pobliżu planowanej inwestycji, jakiej wielkości (liczba DJP) to przedsięwzięcia i w jakiej odległości od ww. inwestycji usytuowane. Już te braki sprawiają, że zagadnienie ewentualnego kumulowania się oddziaływań w istocie wymyka się kontroli organów administracji oraz Sądu. O tym zaś, iż uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przekonuje argumentacja skargi, w której wyliczono kilka przedsięwzięć znajdujących się, bądź planowanych do realizacji, w odległości do 4 km od granicy terenu ("działki") przedmiotowej inwestycji.

Od razu należy wszakże podkreślić (zwłaszcza w kontekście argumentacji skargi), że dla oceny możliwości wystąpienia zjawiska kumulowania się oddziaływań w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 8 i art. 77 ust. 5 pkt 2 u.u.i.ś. istotne znaczenie mają tylko okoliczne przedsięwzięcia już istniejące, a nie, jak przyjmuje Skarżąca, także te znajdujące się dopiero na etapie uzyskiwania stosownych decyzji.

W związku z tym rzeczą organu II instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wyjaśnienie – w trybie art. 136 k.p.a. (a więc osobiście przez ten organ albo w drodze powierzenia określonych czynności wyjaśniających organowi I instancji), w szczególności poprzez zwrócenie się do Inwestora o dodatkowe wyjaśnienia w analizowanym zakresie – które spośród przedsięwzięć wskazanych w skardze już funkcjonują i czy w związku tym może dojść do niepożądanego kumulowania się oddziaływań pochodzących od tych przedsięwzięć z oddziaływaniami od planowanej inwestycji.

Wyżej wskazane uchybienia w dostatecznym stopniu uzasadniały uczynienie zadość wnioskom skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji – w związku ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107§ 3 w zw. z art. 140 k.p.a. – w celu umożliwienia organowi II instancji przeprowadzenia w niezbędnym zakresie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a.

Natomiast pozostałe zarzuty skargi okazały się nie mieć dostatecznie uzasadnionych podstaw, przez co nie zasługiwały na uwzględnienie. W szczególności:

– za oczywiście chybiony należało uznać zarzut naruszenia przez organy art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. da u.u.i.ś. – gdyż regulacja ta nie była ani nie mogła być stosowana przez organy orzekające w sprawie, gdyż weszła w życie dopiero z dniem(...) r., a więc już po wydaniu przez SKO zaskarżonej decyzji (co nastąpiło (...) r.);

– nie mógł odnieść zamierzonego przez Skarżącą skutku zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który miał polegać na braku uwzględnienia rzeczywistej analizy ryzyka możliwości zanieczyszczenia wód oraz gruntów w obszarze oddziaływania inwestycji. W ocenie Sądu ewentualne usterki (zarzucana niekompletność) Raportu w omawianym zakresie i tak pozostawałyby bez wpływu na wynik sprawy, gdyż decyzja Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach z (...) r. dostatecznie precyzyjnie i wyczerpująco określa warunki, których spełnienie powinno skutecznie zapobiegać przedostawaniu się niepożądanych zanieczyszczeń z terenu inwestycji do okolicznych wód i gruntów (zob. m.in. punkty: 2.2, 2.3, 2.5, 2.6, 2.8, 2.12, 2.17, 3.1, 3.2, 3.4, 3.7, 3.8 i 3.9 sentencji decyzji);

– niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 [chodzi raczej o: "art. 66" – uw. Sądu] ust. 5 u.u.i.ś. oraz art. 143 p.o.ś., poprzez brak zastosowania najlepszej dostępnej techniki ogrzewania inwestycji – gdyż ww. przepisy takiego obowiązku nie nakładają. Z przepisów art. 66 ust. 1 pkt 11 oraz ust. 5 u.u.i.ś. – odnoszących się do planowanych przedsięwzięć związanych z użyciem instalacji (art. 66 ust. 1 pkt 11 u.u.i.ś.), w tym instalacji objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego (art. 66 ust. 5 u.u.i.ś.) – wynika jedynie obowiązek porównania w raporcie proponowanej technologii z, odpowiednio, technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 p.o.ś., oraz z najlepszymi dostępnymi technikami. Takie wymagane porównanie Raport zaś niewątpliwie zawiera (zob. s. 63–65);

– nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.u.i.ś. poprzez brak wyczerpującego dokonania analizy możliwych konfliktów społecznych w związku z planowaną inwestycją. Wprawdzie autorzy Raportu rzeczywiście nietrafnie, jak się okazało w toku postępowania, przyjęli (s. 65), że "nie przewiduje się występowania konfliktów społecznych", jednak uchybienie to pozostało bez wpływu na wynik sprawy – już z tego względu, że kwestią tą zajęły się organy obu instancji, które trafnie zidentyfikowały i przeanalizowały istniejące pola takich konfliktów. Godzi się jeszcze podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym sprzeciw społeczeństwa (społeczności lokalnej: sąsiadów, mieszkańców gminy itd.) wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (por. m.in. wyroki WSA: z 27.06.2012 r., IV SA/Po 240/12; z 13.03.2014 r., II SA/Sz 1208/13; z 06.05.2015 r., II SA/Kr 246/15; z 28.05.2015 r., II SA/Ke 23/15; z 23.06.2015 r., II SA/Ol 421/15 – CBOSA). Przepisy nakazują organom zapewnienie udziału społeczeństwa w każdym postępowaniu, w którym, tak jak w niniejszej sprawie, przeprowadzana jest OOŚ, oraz wzięcie pod uwagę zgłoszonych uwag i wniosków –wynika to w szczególności z art. 37, art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. – co wszakże nie oznacza obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla planowanego przedsięwzięcia. Również inwestor, jako właściciel nieruchomości, nie ma prawnego obowiązku uzyskiwania zgody lokalnej społeczności, ani właścicieli sąsiednich nieruchomości na zrealizowanie inwestycji na swojej parceli, gdyż takie działanie jest wykonywaniem przez inwestora przysługującego mu prawa własności, które to prawo także podlega konstytucyjnej ochronie (art. 21 i art. 64 Konstytucji RP). Właściciele nieruchomości sąsiednich są natomiast chronieni w ten sposób, że wykonywanie prawa własności przez inwestora jest obwarowane obowiązkiem spełnienia szeregu wymogów, począwszy od przepisów zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, sanitarnych, budowlanych itd.

– bezpodstawny okazał się zarzut "braku wskazania alternatywnego sposobu przyłączenia inwestycji do sieci wodociągowej", gdyż takiego obowiązku na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach żaden z przepisów prawa na Inwestora nie nakłada;

– jako niezasadny należało ocenić także zarzut naruszenia art. 66 pkt 5, 6 i 7 u.u.i.ś. w zw. z art. 81 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez dokonanie wadliwego opisu analizowanych wariantów przedsięwzięcia. W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze Skarżącą, że wariant przedstawiony w Raporcie jako "racjonalny wariant alternatywny" – zawierający propozycję zwiększenia rozmiarów budynków inwentarskich, co skutkowałoby większą obsadą kurników, a tym samym większym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko – nie jest w istocie wariantem, lecz raczej "lakoniczną informacją na temat wymiarów konstrukcji budynku", i że należało oczekiwać od Inwestora przedstawienia alternatywy pod względem lokalizacyjnym, ekonomicznym oraz technologicznym. Należy zauważyć, że przepisy prawa zasadniczo nie określają wymagań, jakie winien spełniać wariant alternatywny, poza tym, że ma to być, jak głosi art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a u.u.i.ś., wariant "racjonalny", a więc "rozumny, rozsądny, przemyślany" (zob. hasło "racjonalny" [w:] Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2006). W ocenie Sądu nie ma więc przeszkód, aby proponowanym wariantem alternatywnym był wariant polegający na odmiennym określeniu skali przedsięwzięcia – co dopuszcza się także w doktrynie (por. M. Behnke, Analiza wariantowa jako przesłanka wskazania wariantu innego niż proponowany przez inwestora lub odmowy wydania decyzji środowiskowej [w:] Wybrane problemy prawa ochrony środowiska, pod red. B. Rakoczego i M. Pchałka, Warszawa 2010, s. 68) – pod warunkiem, że będzie to alternatywa w danych okolicznościach "racjonalna", a więc przedsięwzięcie rzeczywiście możliwe do zrealizowania w takiej skali w istniejących uwarunkowaniach faktycznych (lokalizacyjnych i in.).

Zdaniem Sądu wymogi te spełnia wariant zaproponowany jako alternatywny w przedłożonym Raporcie (s. 17–18). Wprawdzie opis tego wariantu jest dość lakoniczny – co trafnie wytknięto w skardze – jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Jest bowiem jasne, że przy projektowanych w tym wariancie zwiększonych wymiarach kurników (ok. 120 m x 20 m zamiast proponowanych: ok. 100 m x 12 m), a co za tym idzie: większej ich obsadzie (liczbie DJP), rzeczywiście, jak wskazują autorzy Raportu, realizacja przedsięwzięcia w tym wariancie "skutkowałaby wzrostem emisyjności instalacji, zarówno pod względem emisji technologicznej, jak i energetycznej. Powstawałyby również większe ilości odpadów." Jest to więc niewątpliwe wariant mniej korzystny dla środowiska od wariantu proponowanego przez Inwestora.

– chybiony okazał się zarzut naruszenia przepisu art. 6 ust. 2 p.o.ś. (który brzmi: "Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze.") poprzez brak uwzględnienia przez organy rozstrzygające w sprawie zasady przezorności. Skarżąca bezpodstawnie utożsamia bowiem fakt braku, jak dotychczas, "regulacji dotyczących wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu oraz metod oceny zapachowej jakości powietrza" z "niepełnym rozpoznaniem negatywnego oddziaływania na środowisko" danego przedsięwzięcia w rozumieniu art. 6 ust. 2 p.o.ś. Budowa i eksploatacja fermy drobiu jest rodzajem przedsięwzięcia szeroko rozpowszechnionym i często w praktyce realizowanym, a przez to wystarczająco dobrze rozpoznanym, dlatego zasadniczo nie zalicza się do kategorii działalności, o jakiej mowa w art. 6 ust. 2 p.o.ś.

– za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. 66 ust 1 pkt 7 lit. c u.u.i.ś. w zw. z art. 21 § 1 oraz art. 64 Konstytucji RP poprzez brak uwzględnienia w Raporcie wpływu inwestycji na dobra materialne. Wbrew bowiem twierdzeniom Skarżącej, przy analizie ww. parametru nie bierze się pod uwagę ewentualnego spadku wartości okolicznych nieruchomości, do jakiego może dojść w związku z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Kwestia ta nie jest przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań (por. wyroki WSA: z 20.06.2012 r., II SA/Gd 207/12; z 30.03.2012 r., II SA/Łd 1392/11; z 10.01.2013 r., II SA/Po 371/12; z 22.05.2013 r., II SA/Po 233/13 – CBOSA);

– również nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 17 u.u.i.ś. poprzez brak wskazania trudności, które napotkano przy opracowaniu Raportu (podczas gdy, zdaniem Skarżącej, w rzeczywistości trudności te występowały, co wynika z samej treści Raportu) – już z tego względu, że Skarżąca nie wykazała, aby zarzucane uchybienie miało (bądź przynajmniej mogło mieć) jakikolwiek wpływ na wynik sprawy;

– nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 18 u.u.i.ś., poprzez brak uwzględniania w Raporcie "kompletnego streszczenia w języku niespecjalistycznym". Nie ulega bowiem wątpliwości, że Raport zawiera wymagane streszczenie (s. 67–71), o jakim mowa w przywołanym przepisie. Zarazem Skarżąca nie wykazała, aby zarzucane usterki streszczenia miały (bądź co najmniej mogły mieć) jakikolwiek wpływ na wynik sprawy;

– nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 14 u.u.i.ś, poprzez dołączenie do Raportu map uniemożliwiających prawidłową ocenę zasięgu inwestycji, w tym zasięgu immisji zanieczyszczeń gazowych, pyłów i hałasu. Ocena zasięgu oddziaływania inwestycji stanowi niewątpliwie domenę wiadomości specjalnych, którymi w postępowaniu w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dysponują, co do zasady, organy opiniujące i uzgadniające (tu: PPIS i RDOŚ). Skoro w toku postępowania organy te nie zgłaszały zastrzeżeń co do "jakości" map dołączonych do Raportu lub jego uzupełnień (zob. mapa topograficzna dołączona do pisma Inwestora z 21.06.2013 r. w odpowiedzi na wezwanie RDOŚ z [...].06.2013 r. znak: [...] – w aktach adm. I inst.), to oznacza, że ewentualne usterki, na które wskazuje Skarżąca, o ile w ogóle wystąpiły, nie uniemożliwiały przeprowadzenia ww. oceny, a tym samym pozostały bez wpływu na wynik sprawy;

– niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 16 u.u.i.ś. poprzez brak wskazania punktów lokalizacyjnych do analizy porealizacyjnej hałasu i stężeń substancji niebezpiecznych – już z tego względu, że kontrolowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązku przeprowadzenia takiej analizy nie nakłada. W przywołanym art. 66 ust. 1 pkt 16 u.u.i.ś. jest zaś mowa o konieczności przedstawienia w raporcie "propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru". Nie ulega wątpliwości, że kontrolowany Raport takie propozycje zawiera (s. 66).

Należy jeszcze zaznaczyć, że Sąd nie przeprowadzał dowodu z załączonej do pisma procesowego Skarżącej z (...) r. pisemnej "opinii", której autorem jest, według oświadczenia Skarżącej, mgr inż. M. Sz. – już z tego względu, że opinia ta nie stanowi dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż nie została w sposób prawidłowy opatrzona podpisem jej autora. Podpis został umieszczony tylko na pierwszej stronie tej opinii, a pozostałe jej 26 stron, w tym strona ostatnia, nie zostały w ogóle podpisane. To z kolei uniemożliwia stwierdzenie, czy osoba, której podpis widnieje na pierwszej stronie, jest autorem całego opracowania. W tym przypadku znajdują bowiem zastosowanie ogólne zasady sporządzania dokumentów (oświadczeń woli) w formie pisemnej, w świetle których podpis autora winien być umieszczony pod tekstem oświadczenia woli, co w przypadku dokumentów wielostronicowych oznacza konieczność złożenia podpisu co najmniej na ostatniej stronie (przy dodatkowym założeniu, że poszczególne strony dokumentu pozostają ze sobą w związku logicznym pozwalającym stwierdzić zachowanie ciągłości tekstu) – por.: K. Górska, Zachowanie zwykłej formy pisemnej czynności prawnych, Warszawa 2007, s. 149 i 151; Z. Radwański [w:] System Prawa Prywatnego, tom 2, pod red. Z. Radwańskiego, Warszawa 2008, s. 129–130. Złożenie podpisu tylko na pierwszej stronie opracowania ("opinii") uniemożliwia przypisanie osobie podpisującej, autorstwa całego opracowania.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wystąpiły przesłanki, które w świetle przywołanego art. 106 § 3 p.p.s.a. (który stanowi, że: "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie") uzasadniałyby prowadzenie przez Sąd uzupełniającego postępowania dowodowego.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu (200 zł), wynagrodzenie reprezentującego Skarżącą radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.) w wysokości 240 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa dla ww. pełnomocnika (17 zł) – łącznie: 457 złotych.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni powyższe uwagi, wskazania i oceny prawne, a w szczególności przeprowadzi uzupełniające postępowanie wyjaśniające w poruczonym zakresie. Następnie w oparciu o wyniki tego postępowania oceni, czy przedłożony Raport wymaga w istotnym zakresie zmiany lub uzupełnienia, a co za tym idzie: także ponowienia procedury opiniowania oraz uzgadniania ( odpowiednio: z PPIS oraz RDOŚ) – co w świetle art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a. w zasadzie przemawiałoby za uchyleniem zaskarżonej decyzji Wójta i przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia – czy też możliwe jest w ustalonym stanie sprawy wydanie przez SKO rozstrzygnięcia merytorycznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 albo 2 k.p.a. W każdym przypadku organ II instancji podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadni, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.