Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 317/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części i poprzedzającej ją decyzji w części, w pozostałym zakresie oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części, w jakiej te decyzje dotyczą wyznaczenia terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego P. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

P. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2016 r. (nr [...]), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r. (nr [...]) o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Komendant [...] Policji w dniu 26 lutego 2016 r. zwrócił się do Prezydenta [...] na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 600), z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami silnikowymi. Wnioskodawca podał, że P. G. przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 6 marca do 11 listopada 2013 r.

W piśmie z 3 marca 2015 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w tej sprawie, a postanowieniem z [...] marca 2015 r. (nr [...] po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 11 marca 2015 r. o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił to postępowanie do czasu rozpoznania przez Komendanta [...] Policji wniosku skarżącego z 11 marca 2015 r. o weryfikację liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, z uwagi na szkolenie odbyte w 2014 r.

W piśmie z 31 marca 2015 r. Komendant [...] Policji stwierdził, że punkty za naruszenia przez skarżącego przepisów ruchu drogowego zostały mu naliczone prawidłowo i wyjaśnił, że zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła 24. Skarżący odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w 15 listopada 2014 r., natomiast naruszenia przepisów ruchu drogowego miały miejsce w okresie od 6 marca do 11 listopada 2013 r.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, Prezydent [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. (nr [...]) podjął postępowanie w sprawie skierowania P. G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kwalifikacji do kierowania pojazdami i decyzją z [...] czerwca 2015 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, orzekł o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B.

W uzasadnieniu organ podał, że P. G. w okresie nieprzekraczającym jednego roku otrzymał łącznie 25 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. W tej sytuacji istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji i jest zasadne sprawdzenie jego kwalifikacji w zakresie bezpiecznego kierowania pojazdami, w terminie trzech miesięcy tj. do 15 września 2015 r.

W odwołaniu od tej decyzji P. G. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji nie ustalił prawidłowo okoliczności faktycznych sprawy i w ten sposób naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Mianowicie pominął, że w piśmie z 11 marca 2015 r. skarżący zwrócił się do Komendy [...] Policji o weryfikację liczby punktów karnych, przy uwzględnieniu odbytego przez niego szkolenia w dniu 7 grudnia 2013 r., które powinno powodować zmniejszeniem naliczonych punktów. P. G. zarzucił ponadto zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Odwołujący się podniósł, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi. W przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy jest bowiem mowa wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Skarżący dodał, że wyznaczony w decyzji termin sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami (15 września 2015 r.) upłynął jeszcze przed doręczeniem mu tej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że w postępowaniu w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (egzamin państwowy) do kierowania pojazdami, nie jest dopuszczalne badania zasadności przyznanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

P. G. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2016 r. zarzucił naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym przez błędne przyjęcie, że w decyzji o skierowaniu kierowcy na egzamin kontrolny sprawdzający jego kwalifikacje (w zakresie kategorii B prawa jazdy), dopuszczalne jest wyznaczenie kierowcy terminu na poddanie się temu egzaminowi i w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej bez podstawy prawnej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu i powołując wyrok NSA z 27 września 2007 r., I OSK 1363/06 podkreślił, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczy wyłącznie skierowania kierowcy na kontrolne badanie kalifikacji. Nie przyznaje natomiast organowi uprawnień do określenia terminu, w którym kierowca ma się poddać temu egzaminowi. To, czy kierowca wykonał ten obowiązek jest rozstrzygane w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 a Prawa o ruchu drogowym. Brak zatem jakichkolwiek podstaw do określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji w decyzji o skierowaniu na taki egzamin.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki do skierowania skarżącego na egzamin kontrolny, natomiast wyznaczony termin "miał charakter instrukcyjny", co oznacza, że obowiązek określony w tej decyzji będzie egzekwowany, gdy decyzja stanie się ostateczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej wyznaczenia terminu poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami.

W zaskarżonej do Sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2016 r. organ ten podtrzymał stanowisko organu I instancji co do tego, że w decyzji wydanej na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, jest dopuszczalne określenie terminu, w jakim kierowca ma poddać się temu egzaminowi. Co prawda organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę "zmodyfikował" to stanowisko, niemniej z oczywistych względów ta okoliczność nie ma znaczenia dla oceny legalności wydanej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że w orzecznictwie i doktrynie jednolicie prezentowany jest pogląd, który skład orzekający podziela, że w decyzji wydanej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest dopuszczalne, co słusznie podnosi skarżący, określenie terminu do wykonania obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdem. Ten przepis stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje organ właściwy, procesową formę, charakter oraz przesłanki skierowania kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdu. Skierowania takiego dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto zwrot "sprawdzeniu podlega" świadczy o tym, że orzeczenie ma charakter związany i nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu. W razie przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji - starosta zobowiązany jest zatem skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie kwalifikacji.

Skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami podlega wykonaniu z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna. Adresat takiej decyzji jest zobowiązany do niezwłocznego wykonania tego obowiązku - poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kwestie te podlegają jednak ocenie nie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, lecz w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4a tej ustawy (w sprawie cofnięcia prawa jazdy). Cofnięcie prawa jazdy ustawodawca wiąże z niewykonaniem obowiązku nałożonego na kierowcę na określonej podstawie a nie z przekroczeniem ściśle określonego terminu wykonania tego obowiązku (por. np. wyrok NSA z 9 marca 2017r., I OSK 1423/15).

W tej sytuacji zaskarżona decyzja Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r., w części ustalającej termin, w jakim skarżący ma się poddać kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji została podjęła bez podstawy prawnej, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności, rażąco naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., czym wyczerpało dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Podniesione wady prawne wymagają stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji organów obu instancji jedynie w części dotyczącej terminu. Natomiast w żaden sposób nie podważają zasadności samego skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o wyznaczeniu terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oraz nieważność decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym wyznaczenia tego terminu, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).