Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 855/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 i ust. 2, par. 8 ust. 9,  załącznik nr 3,
journal: Dz.U. 2020 poz 382
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 27 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2422
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 4
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (sprawozdawca) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 25 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2022 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 25 września 2023 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: "Dyrektor ARMiR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: "Kierownik ARMiR" lub "organ I instancji") nr [...] z 26 czerwca 2023 r. o odmowie przyznania A. R. (dalej: "strona" lub :skarżąca") płatności dobrostanowej na rok 2022 w ramach wariantu: 2.3. Dobrostan krów mamek.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

W dniu 6 kwietnia 2022 r. strona za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego (aplikacji eWniosekPlus) wniosła do Kierownika ARMiR o przyznanie na 2022 r. m.in. płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020), pakiet 2. Dobrostan krów. Do wniosku załączyła oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności oraz materiał graficzny.

W dniach 17 maja i 10 czerwca 2022 r. strona złożyła zmiany we wniosku i zadeklarowała zwierzęta w ramach wariantu 2.3. "Dobrostan krów mamek". Do wniosku załączyła plan poprawy dobrostanu zwierząt z 19 czerwca 2020 r. (zwany dalej "planem"), sporządzony przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez ARMiR, w którego treści w pkt II.2.3.3. "Zapewnienie, w okresie od 16 października do 14 marca, dostępu do zewnętrznej powierzchni bytowej (pastwiska, wybiegi lub okólniki) dla krów mamek, cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg w typie użytkowym mięsnym lub kombinowanym zgłoszonym jako mięsny kierunek użytkowania" wskazano powierzchnię 558 m2 oraz oświadczenie o braku zmian w planie w zakresie wielkości posiadanych zewnętrznych powierzchni bytowych przeznaczonych m.in. dla krów mamek.

Organ I instancji odmówił przyznania płatności dobrostanowej uzasadniając to faktem, że strona zadeklarowała przy realizacji wariantu 2.3 brak zmian w planie, w którym wskazano 558m2 jako wielkość powierzchni zewnętrznych przeznaczonych dla krów mamek W oparciu o ww. dane organ stwierdził, że doszło do przekroczenia maksymalnej liczby bydła mięsnego o więcej niż 5 %.

Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc, że organ dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez ustalenie niewłaściwych danych co do wielkości powierzchni zewnętrznych przeznaczonych dla krów mamek. Strona przyznała, że w planie zadeklarowała powierzchnię 558 m2, co stanowi minimalną wymaganą powierzchnię bytową, a w istocie dysponuje całkowitą powierzchnią bytową dla krów mamek o wielkości 115.776 m2.

Dyrektor ARMiR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie strona złożyła oświadczenie o braku zmian w planie zgodnie z którym wielkość powierzchni zewnętrznych przeznaczonych dla bydła wynosi 558m2. Zatem zgodnie z informacjami uzyskanymi od strony, wielkość powierzchni zewnętrznych, udostępniona w okresie od 16 października złożenia wniosku do 14 marca roku następnego, bydłu w typie użytkowym mięsnym, którym należy zapewnić minimalne powierzchnie wynikające z rozporządzenia "Dobrostan zwierząt" wynosi 558m2. Jednocześnie organ wyjaśnił, że informacja o wielkości powierzchni bytowej musi być zgodna ze stanem rzeczywistym, a to, że rolnik posiada więcej powierzchni zewnętrznych nie jest jednoznaczne z przeznaczeniem tych powierzchni jako powierzchni zewnętrznych dla bydła. Wniosek strony w ocenie organu był jednoznaczny i został rozpatrzony w oparciu o dane przekazane przez stronę oraz dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich. Organ wyjaśnił, że pracownik organu nie ma przy tym podstaw do modyfikowania wniosku i jego załączników na podstawie własnego uznania. Producent rolny będący profesjonalistą i beneficjentem pomocy finansowej powinien w zakresie ochrony swoich praw zachować należytą staranność i dochować warunków w ramach deklarowanej płatności.

Organ odnosząc się do zarzutu odwołania, że powinien był wezwać stronę do uzupełnienia dokumentacji wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2020 r. poz. 382 dalej "rozporządzenie z 3 marca 2020 r.") strona miała obowiązek niezwłocznego poinformowania organu o zmianach mających wpływ na wnioskowane płatności w tym o zmianie planu w zakresie powierzchni bytowej, czego nie uczyniła na żadnym etapie postępowania.

Powołując się na przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia oraz na załącznik nr 5 do rozporządzenia organ wskazał, że zewnętrzna powierzchnia bytowa wskazana w planie jest mniejsza niż ta, która pozwoliłaby na zapewnienie zwierzętom odpowiedniej wielkości powierzchni, o której mowa w ust. 6 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia – o więcej niż 5 %, w związku z czym obniżenie płatności wynosi 100%. Ustalono, że długość okresu trwania przekroczenia wynosi 150 dni (od włącznie 16 października 2022 r. do włącznie 14 marca 2023 r.), czyli 100% tego okresu. Organ wskazał, że największe przekroczenie odpowiedniej powierzchni bytowej wynosi 31,18% (174/558*100%=31,18%), co skutkuje odmową przyznania płatności.

W skardze wniesionej do tut. Sądu, sprecyzowanej w piśmie procesowym z 10 stycznia 2024 r., skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na latach 2014 – 2020 (Dz.U. 2022 r. poz. 2422 e zm. dalej "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie posiadanej przez skarżącą powierzchni bytowej zewnętrznej dla krów mamek. Skarżąca zarzuciła także błędne odczytanie złożonych przez skarżącą dokumentów w postępowaniu odwoławczym w zakresie planu. Przyznała, że w planie wpisano błędną powierzchnię 558m2 zamiast 115.776m2, o którym to błędzie dowiedziała się dopiero z decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącej błąd w wypełnieniu formularza, nie powinien skutkować odmową przyznania płatności.

- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie § 8 ust. 7 rozporządzenia z 3 marca 2020 r. poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia rozbieżności w planie i celowe pominięcie informacji urzędowych posiadanych przez organ, dotyczącej powierzchni użytkowanych pastwisk. W ocenie skarżącej organowi znana była z urzędu powierzchnia dla działki o nr ew. 101, w związku z czym organ powinien zauważyć, że skoro posiada 44 sztuk bydła to ich wypas na 558 m2 byłby niemożliwy i powinien to zweryfikować.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej "p.p.s.a."). Zarówno skarżąca, jak i organ wnieśli bowiem o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Wyjaśnienia również wymaga, że Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

W niniejszej sprawie skarżąca posiadająca w swoim gospodarstwie rolnym krowy mięsne – mamki, ubiegała się o płatność dobrostanową z wariantu 2.3. Dobrostan krów mamek.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz rozporządzenia z 3 marca 2020 r.

Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 rozporządzenia z 3 marca 2020 r. płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487) jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt:

a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,

b) krowę - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2;

3) który posiada, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony:

a) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,

b) przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b i d oraz pkt 2 lit. b i c

- przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Podstawą odmowy przyznania wnioskowanej przez stronę płatności dobrostanowej było stwierdzenie przez organ, w oparciu o dane przedstawione przez stronę w planie, że powierzchnia bytowa zewnętrzna przeznaczona dla krów mamek jest mniejsza niż ta, która pozwoliłaby na zapewnienie odpowiedniej wielkości powierzchni, o której mowa w ust.6 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia – o więcej niż 5% Zgodnie bowiem z przepisem ust.6 pkt 2 lit. d) załącznika nr 3 do rozporządzenia jednym z wymogów przyznania płatności dla wariantu 2.3. Dobrostan krów mamek jest zapewnienie dostępu do zewnętrznej powierzchni bytowej (pastwiska, wybiegi lub okólniki) m.in. dla krów mamek, wynoszącej, w przeliczeniu na jedną sztukę, dla krów mamek - co najmniej 18 m2.

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia z 3 marca 2020 r. plan poprawy dobrostanu zwierząt zawiera elementy, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia wskazano, że część szczegółowa planu dotyczy poszczególnych wariantów i zawiera informacje niezbędne do ich prawidłowej realizacji, w tym w szczególności informacje dotyczące w przypadku wariantu 2.3. Dobrostan krów mamek wielkości (w m2) posiadanych zewnętrznych powierzchni bytowych (pastwisk, okólników lub wybiegów) przeznaczonych, w okresie od dnia 16 października roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca kolejnego roku, dla krów mamek, cieląt, jałówek i opasów o masie ciała do 300 kg w typie użytkowym mięsnym lub w typie użytkowym kombinowanym użytkowanych w kierunku mięsnym.

Skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze podniosła, że faktyczna wymagana minimalna powierzchnia zewnętrzna bytowa zwierząt nie wynosi, jak oświadczyła błędnie w planie 558m2. W rzeczywistości bowiem wynosi znacznie więcej, bo 115.776 m2. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej płatność powinna zostać przyznana, skoro zwierzętom zapewniono wielokrotnie przekraczającą minimalną wymaganą wielkość zewnętrznej powierzchni bytowej w przeliczeniu na jedną sztukę bydła.

Przyczyną odmowy przyznania płatności dobrostanowej było wskazanie, że nie modyfikując planu poprawy dobrostanu zwierząt, który strona sporządziła w 2020 r. doszło do zwiększenia obsady zwierząt ponad ten plan. Tymczasem z uwagi na jednoznaczne brzmienie przepisów w tym załącznika nr 3 do rozporządzenia, organ prawidłowo stwierdził, że przekroczenie obsady zwierząt stanowi samoistną przesłankę do uznania, że jeden z warunków przyznania płatności nie został spełniony.

Spór w sprawie zasadniczo odnosi się do kwestii zebrania przez organ materiału dowodowego oraz ciężaru dowodzenia.

W tym kontekście wskazać należy, że w myśl art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 t.j. dalej "k.p.a." nie stosuje się. Nadto strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W postępowaniu tym ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18, LEX nr 2725693). Ograniczeniu uległa również realizacja zasady informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Jednocześnie ustawodawca przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1331/18, LEX nr 2725735). To producent rolny ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. P. Krzykowski, "Wpływ modyfikacji zasady ogólnej prawdy obiektywnej na prawa procesowe wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2022, nr 4, str. 20). Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania o przysługujących jej prawach.

Zatem w rozpatrywanej sprawie obowiązek udowodnienia spełnienia warunków w zakresie przyznania płatności dobrostanowej spoczywał na skarżącej jako na stronie wnioskującej.

Wskazać należy, że w sprawie nie ulega wątpliwości, że treść wniosku oraz załączonego do niego planu jest taka, jak opisana przez organ administracji publicznej. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych organu wynika, że skarżąca do wniosku o przyznanie płatności załączyła oświadczenie, że plan poprawy dobrostanowej zwierząt złożony w 2020 r. nie uległ zmianie. W planie tym zadeklarowano jako wielkość wymaganej minimalnej powierzchni bytowej zewnętrznej 558m2.

Prawidłowo organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że strona jako producent rolny i beneficjent jest tratowana jako profesjonalista. Strona składając wniosek oświadczyła, że zna warunki przyznania płatności oraz że w sporządzonym w 2020 r. planie nie zaszły żadne zmiany. Omawiany dokument został podpisany zarówno przez stronę, jak i doradcę rolniczego, przy udziale którego został sporządzony. Strona złożyła przy tym oświadczenie o przekazaniu pełnych i prawdziwych danych niezbędnych do sporządzenia planu. Także w oświadczeniu o braku zmian w planie w zakresie wielkości posiadanych zewnętrznych powierzchni bytowych przeznaczonych m.in. dla krów mamek zawarto oświadczenie, że stronie znane są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z kodeksu karnego. Omawiany dokument stał się zatem słusznie podstawą do określenia wymaganej minimalnej powierzchni zewnętrznej bytowej zwierząt jako 558 m2.

Niewątpliwie, na co słusznie zwrócił uwagę organ, obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni bytowej zewnętrznej dla zwierząt w tym również powierzchni minimalnej. Przy czym to nie organ ustala tę powierzchnię, a jedynie rolnik ją deklaruje zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Skoro wniosek o przyznanie płatności zawierał jednoznaczne wskazanie dotyczące wymaganej minimalnej powierzchni bytowej zewnętrznej dla krów mamek to organ nie miał możliwości badania i prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego i dokonywania jakichkolwiek ustaleń dotyczących tego czy aby na pewno strona zadeklarowała właściwą powierzchnię bytową.

W szczególności organ nie był zobowiązany, z uwagi na opisaną powyżej specyfikę postępowania dowodowego, nie tylko w oparciu o przepisy k.p.a., ale również w oparciu o stanowiące w tym zakresie lex specialis przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, do dalszego prowadzenia postępowania w zakresie okoliczności dotyczących zewnętrznych powierzchni bytowych zwierząt. Za rzetelność bowiem danych zawartych we wniosku odpowiadała strona jako rolnik, który prowadzi działalność zawodową i można było od niej wymagać zachowania szczególnej staranności. Do rolnika jako beneficjenta płatności należy bowiem m.in. sprawdzenie prawidłowości informacji zawartych we wniosku. Strona składając wniosek w każdym roku powinna sprawdzić czy spełnia warunki dla przyznania płatności. W kontrolowanej sprawie strona tych obowiązków nie dochowała, gdyż nie sprawdziła czy plan załączony do wniosku zawiera poprawne dane dotyczące powierzchni.

Tymczasem dokonując analizy wniosku nie można stwierdzić, że jego treść była niespójna, wzajemnie sprzeczna, co uniemożliwiałoby jednoznaczne ustalenie zakresu i rodzaju wsparcia, wnioskowanego przez stronę, czy też wskazanej powierzchni bytowej zewnętrznej dla krów mamek. Na podstawie informacji zawartych we wniosku organ nie mógł bezpośrednio zidentyfikować błędów.

Ponieważ niezgodności deklaracji z wolą strony nie dało się ustalić na podstawie samej zawartości wniosku, sytuacja taka nie mogła być potraktowana jako błąd oczywisty w oparciu o art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE z 31 lipca 2014 r. L 227/69) zgodnie z którym wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie, po ich złożeniu, w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.

W przedmiotowej sprawie nie mogło zatem chodzić o oczywiste braki we wniosku, a tylko o jego ewentualną zmianę. Okoliczności sprawy wskazują, że zmiany takiej strona nie dokonała, co było bezsporne.

W toku postępowania, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, skarżąca miała możliwość skutecznego zgłoszenia zmiany powierzchni zadeklarowanej w planie. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 9 rozporządzenia, rolnik może, do czasu zawiadomienia o wystąpieniu nieprawidłowości albo do czasu powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, dokonać zmiany w planie poprawy dobrostanu zwierząt i niezwłocznie poinformować o tych zmianach kierownika biura powiatowego Agencji. Skarżąca, po wydaniu decyzji organu I instancji, miała już wiedzę o błędnym wskazaniu w planie wymagalnej minimalnej powierzchni zewnętrznej bytowej, a zatem mogła złożyć wniosek o zmianę tego planu w ww. trybie.

Nieodpowiadająca woli strony zawartość planu, będącego załącznikiem do wniosku, nie mogła być również potraktowana jako brak formalny możliwy do uzupełnienia w trybie art. 25 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich albo w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisami, stwierdzenie braków tego rodzaju nakłada na organ administracyjny obowiązek wezwania wnioskodawcy do ich usunięcia. Dotyczy to jedynie takich braków we wniosku, czy też jego załączników, które sprawiają, że nie spełnia wymogów ustalonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Wniosek obarczony takimi brakami jest niekompletny, co w przypadku nieuzupełnienia takich braków w terminie wskazanym w ww. przepisie, uniemożliwia prowadzenie dalszego postępowania. Przy czym uzupełnienie braków może zostać dokonane najpóźniej w terminie przeznaczonym na dopisywanie danych do wniosków (tj. w terminie na składanie zmian).

Reasumując zatem powyższe rozważania należy wskazać, że wniosek skarżącej nie naruszał wymogów ustalonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, nie był niekompletny i umożliwiał dalsze prowadzenie postępowania. Skoro zatem wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej nie wskazywał na żaden błąd, który byłby możliwy do dostrzeżenia podczas wstępnej analizy (np. rejestrowania) wniosku to prawidłowo organ nadał mu dalszy bieg, nie wzywając strony do jego uzupełnienia, czy też skorygowania.

Nie doszło również do naruszenia przepisu art. 77 § 4 k.p.a. zgodnie z którym fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. W orzecznictwie wyrażono pogląd, który Sąd w niniejszym składzie popiera, że w postępowaniach dotyczących płatności rolnośrodowiskowych nie stosuje się przepisu art. 77 § 4 zdanie drugie k.p.a. m.in. do informacji dotyczącej maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, a strony oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 r., III SA/Po 804/17, LEX nr 2449080). Powyższe odnieść można na zasadzie analogii do informacji dotyczących powierzchni bytowej zwierząt, której organ nie ustala z urzędu w oparciu o dostępne bazy danych, lecz powierzchnię tą deklaruje strona zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. W sprawach dotyczących płatności rolnośrodowiskowych posiadaczem niezbędnych informacji oraz materiału dowodowego, które umożliwiają rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest przede wszystkim wnioskodawca (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2023 r. I GSK 504/22, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Za chybiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu organ w kontrolowanej sprawie nie dopuścił się naruszenia zasady wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego - sformułowanej w art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organ nie narusza wyrażonej w przepisie art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wspierania rozwoju obszarów wiejskich obowiązek organu został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym dotyczy to przede wszystkim dowodów wskazanych we wniosku i innych dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18, LEX nr 2771551, a także wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 710/17, LEX nr 2424917). Organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania.

Rozumowanie organu znajdujące wyraz w uzasadnieniu decyzji, w wyniku którego organ ustalił istnienie okoliczności faktycznych, jest przy tym zgodne z zasadami logiki. W sytuacji, gdy granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przez organ orzekający przekroczone, sąd w kontrolowanej sprawie nie miał podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń (por. wyrok NSA z 17 marca 2022 r. I GSK 1388/21 LEX nr 3371669).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie w zakresie wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalono w nim, że w przedmiotowym okresie strona zadeklarowała w planie, określoną wielkość zewnętrznych powierzchni bytowych zwierząt.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ prawidłowo stwierdził, że przekroczenie liczby krów zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia powoduje sankcję na poziomie 100 % do wariantu 2.3., a w konsekwencji skutkuje odmową przyznania stronie płatności dobrostanowej w tym wariancie.

Reasumując zatem stwierdzić należy, że organ w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, przytoczył prawidłowe przepisy prawa materialnego i dokonał właściwej ich interpretacji mając na względzie zasady składania wniosków o przyznanie płatności, przepisy dotyczące możliwości zmiany tych wniosków, charakteru działalności rolniczej oraz zakresu obowiązków beneficjenta oraz organu administracji publicznej. Nie kwestionując bowiem podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w k.p.a. należy zauważyć, że sprawa dotyczyła przyznania płatności dobrostanowej, a zatem należało uwzględnić zarówno specyfikę przepisów unijnych, jak i szczegółowych przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, które zawierają zmodyfikowane względem przepisów k.p.a. zasady postępowania (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2023 r. I GSK 504/22, CBOSA).

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.