Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 536/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 12
journal: Dz.U. 2021 poz 2137
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2024r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr BDSPB02-234/2023 w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2020 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w A. K. wpłynął wniosek S. K. ("Strona", "Skarżący") o przyznanie płatności na 2020 r. Na podstawie złożonego wniosku i zmian do niego, wnioskodawca ubiegał się w 2020 r.

o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Do wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2020 został załączony materiał graficzny.

Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. odmówił Stronie przyznania wnioskowanych płatności ONW na 2020 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR

w T. decyzją z dnia [...] września 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K. z dnia [...] lutego 2022 r.

Po rozpoznaniu wniesionej skargi, wyrokiem z dnia [...] marca 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 713/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Dyrektor OR ARiMR w T. ponownie rozpatrując sprawę winien wyjaśnić w sposób przekonujący, jak należy rozumieć przesłankę subiektywną, od której zależy przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków, tzn. czy poprzez stworzenie sztucznych warunków chodzi wyłącznie o uzyskanie korzyści sprzecznych

z celami wsparcia, czy też nie. Ponadto Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja narusza art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ nie wyjaśnił w klarowny sposób zasadności zastosowywania art. 60 rozporządzenia nr [...]. Od powyższego orzeczenia organ nie wniósł skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i tym samym przedmiotowy wyrok stał się prawomocny.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję wydaną

w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku wielokierunkowej analizy - zgromadzonej w toku postępowania za 2020 r. - obszernej dokumentacji stwierdzone zostały liczne powiązania o charakterze personalnym, organizacyjnym, biznesowym i własnościowym pomiędzy Stroną a innymi podmiotami, zarówno osobami fizycznymi, jak i spółkami prawa handlowego. W ocenie organu, podmioty powiązane (czyli Stronę, małżonkę i synów Strony) należało uznać za jednego rolnika, a wszystkie spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tę grupę osób jako jedno gospodarstwo. S. wykreowanie 9 gospodarstw (4 indywidualnych oraz 5 prowadzonych formalnie przez spółki kapitałowe) umożliwiło obejście przepisów prawa wspólnotowego i w ten sposób zwielokrotnienie otrzymanego wsparcia finansowego. Zdaniem organu stwierdzone w wyniku postępowania okoliczności faktyczne uzasadniały sformułowanie tezy o istnieniu obiektywnych i subiektywnych przesłanek do uznania, że stworzone zostały sztuczne warunki do uzyskania zawyżonych korzyści wynikających

z sektorowego prawodawstwa rolnego, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013") oraz w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów Wspólnot Europejskich (dalej: "rozporządzenia nr 2988/95").

Zdaniem organu najistotniejsza dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest treść i znaczenie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 i art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95. Organ odwoławczy podał, że rozpatrując przedmiotową sprawę należało w pierwszej kolejności ustalić, czy w sprawie doszło do wykreowania obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidujących te płatności (przesłanka obiektywna). Po drugie - czy istniejące wielorakie więzi pomiędzy kilkoma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu gospodarstw o mniejszej powierzchni (przesłanka subiektywna).

Zdaniem organu w omawianym przypadku sztuczne wykreowanie łącznie

9 gospodarstw rolnych, z zastrzeżeniem, że część z nich tj. gospodarstwa deklarowane przez S. K., A. K., P.W. B. Sp. z o.o. i P.W. E. Sp. z o.o. istniały już wcześniej, a część, tj. gospodarstwa deklarowane przez K. K., K. K., H. E. Sp. z o.o. sp. k., G. K. Sp. z o.o., powstała wyłącznie w celu uniknięcia, przez już wcześniej istniejące podmioty, skutków wynikających z § 3 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczegółowymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 ze zm.). Organ podkreślił, że płatność ONW do każdego hektara jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz

z jego wzrostem – zasada degresywności.

Organ w tym zakresie wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. ustalił, iż w rozpatrywanej sprawie występuje zarówno element obiektywny jak i subiektywny, co stanowi podstawę do stwierdzenia, że doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji ustalił, że element obiektywny polegał na wykreowaniu wielu (9) podmiotów wnioskujących o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w ramach elementu subiektywnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. przeprowadził wielowątkową analizę istniejących powiązań o charakterze osobowym, funkcjonalnym (organizacyjnym), biznesowym i własnościowym. W ramach tej analizy poddano ocenie historię rejestracji w ewidencji producentów poszczególnych podmiotów uznanych za powiązane, siedzib, deklarowanych wariantów oraz ich powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, stan zaplecza gospodarczego (maszyny, budynki gospodarcze), siedzib stad i przemieszczenia zwierząt.

Zdaniem organu, na tle zebranego i zweryfikowanego materiału dowodowego nie sposób nie dostrzec wiodącej roli S. K. we wszystkich procesach prowadzenia działalności rolniczej i ubiegania się o przyznanie płatności wszystkich wymienianych wcześniej podmiotów, tj. samego S. K., K. K., A. K., K. K., P.W. B. sp. z o.o., G. K. sp. z o.o., P.W. E. P. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. k. i A. sp.

z o.o. Wszelkie działania w sferze prowadzenia działalności rolniczej i ubiegania się

o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego związane były bezpośrednio z działalnością S. K., występującego bądź to w charakterze pełnomocnika, bądź reprezentanta, bądź właściciela poszczególnych podmiotów, czy

w końcu właściciela środków produkcji, wykorzystywanych przez te podmioty.

W ocenie organu, nie sposób również pominąć więzi rodzinnych pomiędzy Stroną

i pozostałymi osobami fizycznymi, które to więzi w przedmiotowej sprawie stanowiły istotny element powiązań osobowych. Ze swojej istoty więzi te ułatwiały w znaczącym stopniu porozumienie pomiędzy osobami fizycznymi, a także pomiędzy osobami fizycznymi i spółkami, w których strukturach te same osoby fizyczne dominowały. Więzi te, w ocenie organu odwoławczego, miały także wpływ na udzielenie S. K. tak daleko idących pełnomocnictw przez jego synów, wymagających niewątpliwie dużego zaufania mocodawców do plenipotenta. Zdaniem organu,

w przedmiotowej sprawie wzajemne powiązania, uzależnienia i korelacje osiągają taką skalę i takie natężenie, że wskazują na świadome i skoordynowane działanie w ramach jednego kompleksu produkcyjnego, zarządzanego przez S. K. i A. K..

Przechodząc do elementu obiektywnego organ odwoławczy stwierdził, że w tym zakresie organ I instancji słusznie wskazał na kwestię limitów i ograniczeń, obowiązujących w systemie płatności ONW. Organ wskazał, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczegółowymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ustalają zasadę, że im mniejsza łączna powierzchnia działek deklarowanych do płatności, tym wyższa stawka płatności. W przedmiotowej sprawie, w przypadku jednego wspólnego wniosku płatność ONW mogłaby zostać przyznana maksymalnie do powierzchni 75 ha spośród całkowitej powierzchni gruntów położonych na obszarach ONW, wynoszącej 2.652,63 ha. W związku ze złożeniem 9 wniosków, powierzchnia zgłoszona do płatności ONW wyniosła 9 x 75 ha = 675 ha. Deklaracja do płatności większego obszaru, poprzez utworzenie większej ilości podmiotów, przynosi zauważalnie większą kwotę płatności.

Reasumując w ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uniknięcia skutków zmniejszenia poziomu wsparcia.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią decyzji z dnia [...] lutego 2022r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w A. K.. Zarzucono naruszenie:

- art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. i art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z dnia 20 lutego 2015 r. polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez niewykazanie rzeczywistego prowadzenia, kierowania, sprawowania zwierzchnictwa i podejmowania wszelkich czynności faktycznych i prawnych dotyczących wszystkich gospodarstw rolnych (osób fizycznych i spółek) wyłącznie przez A. i S. małżonków K., podczas gdy organ wskazuje tylko na możliwość sprawowania w/w czynności, a ponadto organ pominął dokumenty i wyjaśnienia Strony potwierdzające wyodrębnienie poszczególnych gospodarstw rolnych kierowanych przez indywidualnych producentów rolnych; organ pominął dokumenty dołączone do pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia [...].01.2023 r.;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 27 ust 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z dnia 20 lutego 2015 r. poprzez przerzucenie na stronę ciężaru dowodu, podczas gdy to organ wywodzi skutki prawne z faktu rzekomego stwarzania przez stronę sztucznych warunków do uzyskania płatności;

- art 80 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z dnia 20 lutego 2015 r. polegające na dokonaniu przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez: wybiórcze, przykładowe – jak sam przyznał organ, prezentowanie rzekomo swobodnego przenoszenia gruntów pomiędzy producentami rolnymi; stwierdzenie braku posiadania kompletnego parku maszynowego i zaplecza technicznego oraz osobowego przez poszczególnych producentów rolnych;

- art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z dnia 20 lutego 2015 r., które miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, poprzez niezasadną zmianę dotychczas wyrażanej oceny o zasadności wniosków składanych przez Skarżącego od początku ubiegania się o przyznanie płatności aż do roku 2020, kiedy to już po wypłaceniu zaliczki na płatności organ zaczął kwestionować uprawnienie Strony do otrzymywania płatności, pomimo braku okoliczności wskazujących na zaistnienie jakichkolwiek zmian w sposobie prowadzenia przez Skarżącego produkcji rolnej;

- art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z dnia 20 lutego 2015 r. polegające na:

- braku wyjaśnienia dlaczego w ocenie organu otrzymane przez Skarżącego korzyści były sprzeczne z celami wsparcia wymienionymi w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady [UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady [WE] nr 1698/2005;

- występowaniu istotnych sprzeczności w rozumieniu pojęcia stwarzania sztucznych warunków, gdzie z jednej strony organ upatruje jej w "sztucznym wykreowaniu 9 gospodarstw", a z drugiej w "postępująca z biegiem czasu koordynacja działań", co nie pozwala przesądzić czy odmowa przyznania płatności wynika z samego faktu powstania gospodarstw rolnych - a jeżeli tak, to dlaczego zdaniem organu gospodarstwa utworzono sztucznie (w szczególności spółki handlowe funkcjonujące na rynku od kilkunastu lub kilkudziesięciu lat), czy też z faktu postępującej koordynacji działań - a jeżeli tak, to na czym polegała owa koordynacja działań w roku 2020, jakie podmioty brały w niej udział i dlaczego koordynacja ta nie mogła powstać na skutek naturalnego ukształtowania się stosunków gospodarczych;

- a ponadto polegające na braku wykazania przez organ, że działania podejmowane na przestrzeni kilkudziesięciu lat przez A. i S. małżonków K. polegały na sztucznym wykreowaniu 9 gospodarstw oraz że wyłącznym celem owych działań było uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia, w sytuacji gdy ustalenia

w powyższym zakresie organ poczynił wyłącznie na podstawie własnych przypuszczeń

i domniemań, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wzmianki na czym polegać miało sztuczne stworzenie gospodarstw rolnych;

- braku uzasadnienia, dlaczego poszczególne podmioty należy uznać za podmioty niesamodzielne skoro w roku 2020 nie podejmowały żadnych działań obliczonych na sztuczne tworzenie warunków, a zwłaszcza dlaczego Spółkę pod firmą G. K. sp. z o.o. należy uznać za podmiot niesamodzielny, wchodzący w skład jednego wieloczłonowego gospodarstwa rolnego i braku wskazania jakie działania w roku 2020 podejmowała w/w spółka w zamiarze stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności,

co w wyniku w/w naruszeń skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, tj. że działania A. i S. małżonków K. były podyktowane chęcią zwiększenia rozmiaru płatności i obejściem przepisów ograniczających płatności, uznaniem 9 gospodarstw kierowanych przez odrębnych producentów rolnych za jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez jednego zarządcę;

- prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez błędne uznanie, że strona stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności oraz że celem nabycia udziałów w spółkach i utworzenia własnego gospodarstwa rolnego było wyłącznie osiągnięcie korzyści sprzecznych z celami polityki rolnej UE, a ponadto rzekome stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności zostało umotywowane przez organ okolicznościami niedotyczącymi płatności dla obszarów

z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), lecz okolicznościami dotyczącymi innych płatności o odmiennym charakterze, sposobie

i warunkach przyznawania, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzyznania płatności;

- naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 lit. a

i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) poprzez niewłaściwe uznanie, że S. K. wraz z podmiotami powiązanymi,

w ocenie organu, jest jednym rolnikiem, który prowadzi jedno gospodarstwo, podczas gdy każdy z odrębnych producentów rolnych prowadzi zindywidualizowane

i samodzielne gospodarstwo rolne;

- naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie nieobowiązującego w dacie orzekania przepisu art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej jako Rozporządzenie), który został uchylony z dniem 01 stycznia 2023 r. przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią

i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013;

- naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 3 i § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że czynności podejmowane przez S. K. i Skarżącego zmierzały do obejścia przepisów prawa wyłącznie

w celu uzyskania płatności sprzecznie z celami wsparcia, co spowodowało odmowę przyznania płatności;

- naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art 4 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z dnia [...] lutego 2015 r., poprzez utrzymanie

w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez bezpodstawne i sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym utożsamianie istnienia powiązań pomiędzy producentami rolnymi ze stwarzaniem sztucznych warunków do otrzymania płatności.

W oparciu o powyższe zarzuty, strona wniosła: o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości oraz utrzymanej nią decyzji z dnia [...] lutego 2022 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K., o przeprowadzenie dowodu

z dokumentu w postaci umowy sprzedaży udziałów z dnia [...].04.2016 r. na okoliczność odrębności i samodzielności gospodarstwa Spółki pod firmą G. K. sp.

z o.o. oraz wysokości zobowiązań finansowych spółki na dzień zawarcia umowy – umowa sprzedaży była dołączona do pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2023 r., poz. 1634), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie wypowiedział się już tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 713/22 uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 września 2022 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ wyjaśni w przekonujący sposób, jak należy rozumieć przesłankę subiektywną, od której zależy przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków tzn. czy poprzez stworzenie sztucznych warunków chodzi wyłącznie o uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia czy też nie.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organy administracyjne, ani też sądy administracyjne nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyroki: NSA z 24.10.2022 r. sygn. akt I OSK 210/21; NSA

z 5.10.2022r. sygn. akt II OSK 6512/21; NSA z 28.09.2022r. sygn. akt II OSK 2780/19). Wyrażona w wyroku sądu administracyjnego ocena prawna traci moc wiążącą

w przypadku zmiany przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygania danej sprawy (por. wyroki: NSA z 7.09.2022 r. sygn. akt III FSK 920/21; NSA z 1.06.2022 r. sygn. akt III OSK 5044/21).

Podstawę prawną dokonanego przez organy rozstrzygnięcia stanowił art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 zgodnie z którym, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone

w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Przepis ten jest interpretowany

z uwzględnieniem treści art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, stanowiącym, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Z przepisów tych wynika, że celem stworzenia sztucznych warunków jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Pomimo braku definicji pojęcia warunków sztucznie stworzonych, przyjmuje się, że dotyczy ono takich sytuacji, w których można przyjąć na podstawie istniejących okoliczności faktycznych, że nie miałyby one miejsca gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (por. wyroki NSA: z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19 i z 18 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 2148/18). Stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 2576/14).

Organ dokonując w zaskarżonej decyzji wykładni art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 odwołał się do uzasadnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, dotyczącego wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pozostaje w dalszym ciągu aktualny (por. wyroki NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 29/19 oraz z 13 września 2022 r., sygn. akt

I GSK 2852/18) i wskazał, że sformułowanie "wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną

z celami tego systemu’’ co do zasady nie może oznaczać, że rolnik prowadzi produkcję rolną jedynie w celu uzyskania płatności z systemu wsparcia bezpośredniego. Po pierwsze nie otrzymałby takiego wsparcia, gdyby wcześniej nie prowadził gospodarstwa rolnego, a co najważniejsze, wsparcie z funduszy unijnych często jest dużo niższe niż dochody, jakie uzyskuje rolnik ze swojej działalności w ramach gospodarstwa rolnego. W ocenie organu analizowany fragment przedmiotowego orzeczenia dotyczący elementu subiektywnego należy interpretować w ten sposób, że samo prowadzenie działalności rolnej nie ma na celu ubieganie się wyłącznie o dopłaty, gdyż istotą prowadzenia każdej działalności gospodarczej, w tym rolnej, jest uzyskanie jak największego dochodu, ale takie wykreowanie sztucznych warunków, aby wyłącznie uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

W tym miejscu Sąd chciałby wskazać, że w najnowszym orzecznictwie dotyczącym wykładni art. 60 rozporządzenia 1306/2013, tj. w wyroku z 7 kwietnia 2022r., w sprawie C-176/20 Trybunał wyjaśnił, że ze sztucznymi warunkami

w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania". W wyroku tym Trybunał nie odwołał się już do kierunkowego działania wnioskodawcy, a więc do wyłącznego celu jego działania. Oznacza to, że obecny pogląd został złagodzony w porównaniu do poprzedniego wyroku TSUE z 12 września 2013 r., C-434/12, gdzie o sztucznym tworzeniu warunków można było mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy.

W ocenie Sądu, organ – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo zastosował art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 i w tym kontekście w sposób właściwy wyinterpretował przesłanki sztucznych warunków

w rozumieniu tych przepisów. Mając zaś na uwadze wskazania Sądu zawarte

w orzeczeniu z dnia 7 marca 2023 r. w sposób wnikliwy i przekonujący wyjaśnił rozumienie przesłanki subiektywnej.

Z prawidłowo przedstawionych ustaleń organu wynika, że uwzględniając definicję rolnika i gospodarstwa, należy uznać Skarżącego oraz powiązane z nim osoby (żonę oraz synów) za rolnika, a wszystkie spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tę grupę osób za jedno gospodarstwo.

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do argumentu Strony, że w latach wcześniejszych płatności były jej przyznawane i nie było zastrzeżeń do prowadzonej przez nią działalności rolnej, Sąd podziela stanowisko organu w tym zakresie, że oceny, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków dokonuje się z pewnej perspektywy czasowej na podstawie szeregu okoliczności. Oznacza to, że pojedyncze okoliczności

z jednego wniosku o płatność mogą nie stwarzać podejrzenia stworzenia sztucznych warunków, lecz całokształt ustaleń sprawy daje zupełny inny obraz prawidłowości ubiegania się o poszczególne płatności. Tak więc to ogólna klauzula "stworzenia sztucznych warunków" z natury musi zawierać kryteria oceny ex post działań już przeprowadzonych przez beneficjenta. Kryteria te umożliwiają ustalenie, które ze wskazanych działań nie są akceptowane i jaki jest skutek nieakceptacji postępowania beneficjenta. Dlatego fakt, że organy w latach poprzednich przyznawały Skarżącemu płatności, oznacza tylko tyle, że wówczas nie dokonywały analizy takiej sprawy pod kątem stworzenia sztucznych warunków. Nie istnieje konstrukcja prawna, która nakazywałaby przyznawać płatności za dany rok tylko z tego powodu, że były one przyznane w latach poprzednich. Każda sprawa administracyjna stanowi jedną odrębną całość, co oznacza, że decyzje w zakresie przyznania płatności za poprzednie lata nie mają wpływu na wynik danej sprawy, będącej przedmiotem kontroli administracyjnej (por. wyrok NSA z 22 października 2019 r., sygn. akt I GSK 499/19). Ustalenie bowiem mechanizmów działania mającego na celu stworzenie sztucznych warunków może nastąpić dopiero po pewnym czasie, po analizie składanych wniosków,

a ustalenie stworzenia sztucznych warunków jest zagadnieniem skomplikowanym

i czasochłonnym. W momencie wydawania pierwotnych decyzji w sprawie Skarżącego

i spółek z nim powiązanych, organy takich ustaleń jeszcze nie posiadały, nie dokonały jeszcze szczegółowego porównania wniosku będącego przedmiotem rozstrzygania

z wnioskami innych osób, gdzie szczegółowa analiza tych porównań w sensie powiązań osobowych, prawnych, funkcjonalnych, technicznych doprowadziła do ustaleń stworzenia sztucznych warunków. Przy ocenie sztucznego stworzenia warunków organ nie ograniczył się do sprawdzenia działań tylko Skarżącego, ustalił bowiem, że powiązania osobowe i kapitałowe dotyczyły także innych beneficjentów.

W ocenie Sądu słusznie organ uznał, że o stworzeniu sztucznych warunków przesądzają łącznie rozpatrywane kwestie powiązań osobowych, siedziby stada, przemieszczania zwierząt, deklarowanie do płatności gruntów stanowiących własność innych powiązanych podmiotów, które również ubiegają się o płatności, fikcyjne adresy.

W ramach badania powiązań osobowych ustalono, że Skarżący oraz A. K. są małżeństwem od 1992 r. Pomiędzy małżonkami od dnia [...] grudnia 2010 r. istnieje rozdzielność majątkowa. Skarżący uzyskał wpis do ewidencji producentów

w dniu [...] maja 2004r. zaś A. K. została wpisana do ewidencji na podstawie własnego wniosku, złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w A. K. w dniu [...] maja 2005 r. K. K. oraz K. K. są synami Strony. K. K. uzyskał wpis do ewidencji producentów w dniu [...] kwietnia 2013 r., natomiast K. K. – [...] listopada 2015 r. Pełnomocnikiem obu synów jest Skarżący na podstawie pełnomocnictw sporządzonych w formie aktów notarialnych. Oba pełnomocnictwa obejmują m.in. dokonywanie czynności prawnych związanych z obrotem nieruchomościami, obciążania ich, reprezentowanie mocodawcy przed wszelkimi podmiotami, zarząd i administrowanie majątkiem mocodawcy, podpisywanie w jego imieniu weksli in blanco i deklaracji wekslowych, odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej do mocodawcy, zaciąganie zobowiązań kredytowych i wiele innych, określonych w dokumentach pełnomocnictw. W ocenie Sądu, organ zasadnie uznał, że tak szerokie zakresy pełnomocnictw uzasadniają tezę, iż Skarżący ma

w istocie prawo do samodzielnego zarządu majątkami obu synów. Powiązania Skarżącego ze Spółkami P.W. B., G. K., P.W. E. P., H. E. i A. organ wykazał na tle analizy historii rejestracji tych spółek w ewidencji producentów oraz analizy ich struktury własnościowej i zarządczej, co zostało szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że S. K. był bezpośrednio zaangażowany

w dokonanie wpisu do ewidencji producentów P.W. B. Sp. z o.o. (podpis Strony jako członka zarządu na wniosku o wpis), P.W. E. P. Sp. z o.o. (jako prezes spółki, udzielający pełnomocnictwa osobie składającej wniosek o wpis). Skarżący podpisywał także wnioski o zmianę danych w ewidencji dotyczących G. K. Sp.

z o.o., A. Sp. z o.o. oraz H. E. Sp. z o.o., jako osoba uprawniona do reprezentacji tych podmiotów. Organy ustaliły także, że w okresie składania wniosków

o przyznanie płatności na rok 2020, S. K. był prezesem zarządu

i właścicielem 92,31% udziałów P.W. B. Sp. z o.o., właścicielem 100% udziałów P.W. E. P. Sp. z o.o., prezesem zarządu i właścicielem 100% udziałów G. K. Sp. z o.o. oraz prezesem zarządu i osobą uprawnioną do reprezentacji H. E. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. Ponadto ustalono, że głównym udziałowcem A. Sp. z o.o. pozostaje A. K. (99% udziałów), małżonka Skarżącego. Jednocześnie Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu tej spółki z prawem do jej samodzielnego reprezentowania. W przypadku H. E. Sp. z o.o. sp. k., która również odrębnie ubiegała się o przyznawanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powiązania osobowe pomiędzy tą spółką a Skarżącym i innymi podmiotami są złożone i polegają na tym, że S. K. jako prezes zarządu H. E. Sp. z o.o., uprawniony do samodzielnej reprezentacji tej spółki, jest jednocześnie uprawniony do samodzielnej reprezentacji H. E. Sp. z o.o. sp. k., w której 99% udziałów posiada jego żona, A. K., która ponadto jest komandytariuszem w H. E. sp. z o.o. sp. k. Wspólnikiem uprawnionym samodzielnie do reprezentacji i prowadzenia spraw H. E. sp. z o.o. sp. k. jest komplementariusz, czyli H. E. sp. z o.o. reprezentowana przez S. K..

W rezultacie należy stwierdzić, że S. K. jest głównym udziałowcem i osobą uprawnioną do samodzielnej reprezentacji P.W. B. sp. z o.o. i G. K. sp. z o.o. Jest także jedynym wspólnikiem P.W. E. P. sp. z o.o. oraz prezesem zarządu w A. sp. z o.o. S. K. jest również uprawniony do reprezentowania H. E. sp. z o.o. sp. k., gdyż spółka H. E. sp. z o.o., której jest prezesem, jest komplementariuszem w H. E. sp.

z o.o. sp. k. Ponadto S. K. jest także pełnomocnikiem K. K.

i K. K., przy czym udzielone pełnomocnictwa są na tyle szerokie, że

w praktyce stwarzają Stronie możliwość samodzielnego działania we wszystkich aspektach działalności rolniczej synów, w tym także w zakresie składania wniosków

o przyznanie płatności. Organ ustalił, że S. K. był bezpośrednio zaangażowany w dokonanie wpisu do ewidencji producentów: P.W. B. sp.

z o.o., P.W. E. P. sp. z o.o. oraz K. K. i K. K.. S. K. podpisywał także wnioski o zmianę danych w ewidencji dotyczących G. K. sp. z o.o., A. sp. z o.o.

Podkreślenia wymaga, że od strony formalnej wszystkie wymienione podmioty, tj. K. K., S. K., A. K., K. K., P.W. B. sp. z o.o., G. K. sp. z o.o., P.W. E. P. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. k. i A. sp. z o.o. są samodzielne i niezależne w obrocie gospodarczym, jednak bezsprzecznie struktura własnościowa i sposób reprezentacji wymienionych spółek oraz zakres udzielonych pełnomocnictw pozwalają S. K. na samodzielne podejmowanie wszystkich istotnych decyzji, związanych z prowadzeniem działalności rolniczej (w tym decydowania o strukturze zasiewów, rodzaju upraw, terminach i rodzaju wykonywania prac, składania wniosku o płatności i ich treści) tych podmiotów, które są ze sobą związane czy to poprzez pokrewieństwo (w przypadku osób fizycznych), czy też poprzez osobę S. K. (w przypadku spółek).

Organ poddał także analizie miejsca, gdzie znajdowały się siedziby wymienionych podmiotów. W wyniku przeprowadzonych wizji lokalnych organ nie stwierdził prowadzenia działalności rolniczej (w znaczeniu prowadzenia upraw, chowu zwierząt, umiejscowienia zaplecza technicznego w postaci magazynów i maszyn rolniczych) w miejscach wskazywanych jako adresy zamieszkania osób fizycznych.

Z zebranego materiału wynika, że poszczególne elementy, składające się na gospodarstwa rolne (w znaczeniu zorganizowanej całości wykorzystywanej do działalności rolniczej) deklarowane przez Skarżącego, takie jak maszyny, budynki, zwierzęta czy dokumenty, są rozproszone i zlokalizowane w różnych miejscach.

Ustalono także, że w tym samym miejscu - w P. przy ul. [...] - zarejestrowana jest także siedziba trzech spośród powiązanych ze S. K. spółek (P.W. E. P. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. k. i A. sp. z o.o.). Dwie pozostałe spółki, tj. P.W. B. sp. z o.o., G. K. sp. z o.o. mają zarejestrowane siedziby odpowiednio pod adresem B. 18, pow. R. oraz Czesławice 2, pow. W..

W P. przy ul. [...] zarejestrowane są także siedziby stad zgłaszanych przez wszystkie wymienione osoby fizyczne, a także siedziba stada P.W. E. P. sp. z o.o. Wszystkie zwierzęta przetrzymywane są wspólnie w jednym budynku inwentarskim, należącym do S. K.. Budynek podzielony jest na boksy, w których umieszczane są zwierzęta, podzielone jedynie ze względu na grupy wiekowe, a nie na przynależność do poszczególnych osób. Wszystkimi zwierzętami zajmują się stale pracownicy zatrudnieni w P.W. E. P. sp. z o.o., której jedynym udziałowcem jest S. K.. Natomiast siedziby stad A. sp.

z o.o. i H. E. sp. z o.o. sp. k. zarejestrowane zostały w miejscu siedziby (oraz siedziby stada) P.W. B. sp. z o.o., tj. w B. 18. Jak wykazano głównym udziałowcem i prezesem spółki B. jest S. K.. Jedynie siedziba G. K. sp. z o.o. oraz siedziby stad zgłaszane przez ten podmiot nie wykazują związku geograficznego z pozostałymi, opisanymi powyżej. Należy jednak

w tym miejscu zauważyć, że związek pomiędzy tymi podmiotami istnieje przede wszystkim poprzez osobę S. K., będącego jedynym udziałowcem

w G. K. sp. z o.o.

Sposób rozmieszczenia siedzib stad i siedzib spółek kapitałowych, sposób sprawowania opieki nad zwierzętami (zbiorczo przez pracowników P.W. E. P. sp. z o.o.), sam sposób przetrzymywania zwierząt (we wspólnych boksach),

w połączeniu z przeprowadzoną powyżej analizą struktury własnościowej spółek

i sposobem ich reprezentacji wskazują na istniejące powiązania osobowe, organizacyjne i gospodarcze, właściwe dla jednego wieloczłonowego gospodarstwa rolnego, z wiodącą rolą S. K. jako osoby mogącej podejmować decyzje

w ramach powiązanych podmiotów. Organ wskazał także na fakt przemieszczenia poszczególnych sztuk zwierząt pomiędzy różnymi siedzibami stad, pozostającymi jednak przez cały czas w ramach wskazywanego kręgu powiązanych podmiotów. Przemieszczenia przy tym pomiędzy siedzibami stad zarejestrowanymi w P. przy ul. [...] miały miejsce bez fizycznej migracji zwierząt i odbywały się jedynie w dokumentacji papierowej i elektronicznej.

Analiza stanów siedzib stad strony i innych podmiotów powiązanych zostały przeprowadzone na dzień [...] czerwca 2020 r. oraz dla tych samych stad na dzień [...] czerwca 2021 r., w którym wszystkie powiązane podmioty złożyły wnioski o przyznanie płatności na rok 2020. Z analizy porównawczej wynika, że na dwa tygodnie przed dniem złożenia wniosku, jedynie dwa podmioty - E. P. sp. z o.o. i G. K. sp. z o.o. posiadały wystarczającą liczbę zwierząt, pozwalającą na ubieganie się

o przyznanie płatności do krów i do bydła w pełnym wymiarze (po 20 sztuk do każdej

z tych płatności). Na skutek przemieszczeń dokonanych między powiązanymi podmiotami pomiędzy dniem [...] czerwca 2020 r. a dniem [...] czerwca 2020 r., we wszystkich 9 podmiotach osiągnięto jednak stany pozwalające na ubieganie się o obie wskazane płatności w maksymalnej wysokości. Należy przy tym podkreślić, że część przemieszczonych zwierząt tuż po wymaganym okresie przetrzymywania, wynoszącym 30 dni, została przemieszczona powrotnie. Podmiotem, z którego dokonano przemieszczeń największej ilości zwierząt była G. K. sp. z o.o., czyli podmiot, w którym wszystkie udziały należały do S. K.. Organ zauważył, że część

z powiązanych podmiotów, pomimo wieloletniego ubiegania się o przyznanie płatności, rozpoczęła działalność w zakresie hodowli dopiero po uruchomieniu odrębnej płatności do zwierząt (Aneta K. czy też P.W. E. P. Sp. z o.o.), o czym świadczy brak wcześniejszej rejestracji siedzib stad i zwierząt przez te podmioty. Na podstawie bazy danych identyfikacji i rejestracji zwierząt stwierdzić można także, że w okresie od 2015r. do 2020 r. wszystkie "nowe" sztuki w poszczególnych siedzibach stad pochodziły

z któregoś z podmiotów powiązanych. Nie dokonywano zakupu nowych zwierząt od podmiotów spoza kręgu podmiotów powiązanych.

Rację ma organ, że powyższe świadczy o przemyślanym działaniu, nakierowanym wyłącznie na zmaksymalizowanie możliwych do uzyskania płatności do zwierząt. Dokonywanie przemieszczeń w opisany sposób, tzn. bez zmiany miejsca pobytu zwierząt (w przypadkach siedzib stad zarejestrowanych w P.), wyłącznie pomiędzy podmiotami powiązanymi, jedynie w okresie tuż przed złożeniem wniosku i doprowadzenie w każdym z podmiotów do stanu pozwalającego na ubieganie się o przyznanie płatności do zwierząt w maksymalnym wymiarze, dowodzi koordynacji działań i współpracy pomiędzy poszczególnymi wnioskodawcami. Taka koordynacja nie byłaby możliwa, gdyby pomiędzy omawianymi podmiotami nie istniały ścisłe związki o charakterze osobowym, gospodarczym i organizacyjnym.

Odnosząc się do kwestii deklarowania na przestrzeni lat określonych działek przez różne podmioty pomimo braku zmian własnościowych Sąd przytoczy tylko część dokonanych przez organ ustaleń, aby zobrazować wyłącznie sam proceder.

Z deklaracji zawartej we wnioskach składanych przez powiązane podmioty

w roku 2020 wynika, że miejsca położenia gruntów poszczególnych wnioskodawców były rozproszone, położone w różnych powiatach, a nawet w różnych województwach, w znacznej odległości od siebie. Z analizy zwartej w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji (str. 28) wynika, że np. Skarżący deklarował uprawy położone na działkach ewidencyjnych położonych w dwóch różnych województwach i 6 różnych powiatach. Położenie zgłaszanych gruntów w różnych województwach dotyczyło także deklaracji K. K., K. K. i P.W. E. P., a położenie w różnych powiatach dotyczyło wszystkich wnioskodawców, poza G. K. Sp. z o.o. Sąsiadujące ze sobą grunty były deklarowane do płatności przez różne powiązane podmioty, a część tych samych działek ewidencyjnych była deklarowana w częściach przez różne osoby. Widoczne jest to na przykładowych szkicach, zamieszczonych na str. 29-31 decyzji organu I instancji. Wskazana analiza została przeprowadzona na podstawie załączników do wniosków składanych przez poszczególne podmioty, które są na znajdującej się w aktach sprawy płycie CD. Organ zasadnie zwrócił także uwagę na fakt, że te same działki w latach 2015-2020 deklarowane były do płatności przez różne podmioty, należące jednak do ściśle określonego kręgu podmiotów powiązanych wzajemnie ze Skarżącym i pomiędzy sobą. Przykładowy wykaz takich działek ewidencyjnych zawarty został w decyzji organu I instancji (tabela 6). Wynika z niej, że użytkownicy poszczególnych gruntów zmieniali się wielokrotnie pomiędzy sobą w ciągu kilku kolejnych lat. Niektóre działki użytkowane były kolejno przez trzy lub cztery podmioty. Z dokonanych przez organ analiz i zestawień w powyższym zakresie wynika, że grunty rolne deklarowane przez powiązane podmioty do płatności w poszczególnych latach były wymieniane pomiędzy sobą przez te podmioty w zasadzie w sposób niczym nieograniczony. Jak słusznie wskazał organ, brak jest jednocześnie podstaw do przyjęcia obiektywnie uzasadnionego celu takich zmian w posiadaniu gruntów. W tym miejscu wskazać należy, co podkreślił organ, że wszelkie decyzje w zakresie zmian

w posiadaniu pomiędzy powiązanymi podmiotami pozostawione były w gruncie rzeczy jedynie decyzji dwóch osób: A. K. i Skarżącego, pozostających w związku małżeńskim, którzy mieli możliwość podejmowania wszelkich czynności prawnych

w imieniu pozostałych podmiotów, bądź to z tytułu przysługujących im uprawnień zarządczych bądź właścicielskich, bądź na podstawie udzielonych Skarżącemu pełnomocnictw.

Trafnie organ zauważył, że takie ukształtowanie stanu posiadania gruntów rolnych miało na celu przede wszystkim wykazanie prowadzenia przez poszczególne podmioty działalności rolniczej, które następnie miało uzasadniać prowadzenie odrębnych gospodarstw przez poszczególne podmioty. Przekazywanie posiadanych

i zgłaszanych do płatności gruntów poszczególnych podmiotów, na podstawie np. umów dzierżawy, innym podmiotom powiązanym, miało na celu formalne dysponowanie przez każdy z podmiotów powiązanych powierzchnią, zapewniającą otrzymanie maksymalnych płatności. Wskazane przekazywanie gruntów rolnych w obrębie powiązanych ze sobą podmiotów świadczy o świadomym i skoordynowanym działaniu, mającym na celu ominięcie przepisów definiujących rolnika oraz gospodarstwo rolne

w celu uzyskania wyższych płatności.

W trakcie wizytacji terenowych dokonano również oglądu posiadanego przez wskazane podmioty zaplecza technicznego (w postaci budynków gospodarczych, magazynowych, maszyn i urządzeń rolniczych). Jedynie część wizytowanych gospodarstw posiadała własne zaplecza produkcyjne i techniczne, pozwalające na samodzielną i niezależną uprawę roślin i hodowlę zwierząt w pełnym, wynikającym z deklaracji, wymiarze. Ustalono, że maszyny i urządzenia rolnicze należące do osób fizycznych były przechowywane na stałe w P. przy ul. [...] oraz w Przybranowie. W związku z dużym rozproszeniem gruntów rolnych deklarowanych przez te osoby, maszyny rolnicze były także, w zależności od potrzeb, przechowywane w innych miejscach, u rolników indywidualnych na terenach różnych gmin. Wszystkie osoby w swoich pisemnych wyjaśnieniach, składanych na wezwanie organu wskazywały, że korzystają również ze sprzętu należącego do S. K., na podstawie nieodpłatnych, ustnych umów użyczenia.

Organ dokonał zestawienia maszyn i urządzeń rolniczych posiadanych przez osoby fizyczne, a także przez P.W. B. sp. z o.o., P.W. E. P. sp.

z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. k. i A. sp. z o.o. Analiza tych zestawień oraz wyjaśnień uzyskanych od poszczególnych osób wskazuje, że żadne

z gospodarstw deklarowanych przez osoby fizyczne nie posiada kompletnego parku maszynowego. Również stan posiadania w tym zakresie części spółek (np. P.W. E. P. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. k.) był na tyle ograniczony, że uniemożliwiał prowadzenie produkcji rolniczej na skalę wynikającą z wniosków tych podmiotów o płatności. Stan parków maszynowych wskazuje, że poszczególne podmioty były uzależnione od siebie wzajemnie przy produkcji rolnej i hodowlanej, gdyż żaden z nich nie miał możliwości pozwalających na wykonywanie wszystkich niezbędnych prac polowych, w szczególności w powiązaniu z rozproszeniem gruntów. Duże rozproszenie gruntów deklarowanych przez poszczególne podmioty skorelowane jest z podobnym rozproszeniem miejsc stacjonowania maszyn, które wykorzystywane są, w zależności od potrzeb, na gruntach deklarowanych przez różne osoby.

Podobny sposób współpracy pomiędzy różnymi podmiotami jest widoczny w zakresie użytkowania budynków i zabudowań gospodarczych. Organ ustalił, że K. K., A. K. i K. K. użytkowali te same budynki, które wchodzą

w skład gospodarstwa deklarowanego przez S. K., w P. przy ul. [...]. Ponadto osoby te korzystają z bazy garażowej dla maszyn rolniczych, mieszczącej się w Przybranowie. Część budynków, znajdujących się w P., na podstawie umowy zawartej ze S. K., użytkowana jest przez P.W. E. P. sp. z o.o. Rzekome zatem odrębne gospodarstwa K. K., jego brata i matki nie posiadały własnego zaplecza gospodarczego w postaci budynków inwentarskich i magazynowych, a także wystarczających zasobów sprzętu rolniczego. W tym zakresie ich działalność była uzależniona całkowicie bądź częściowo od zasobów S. K..

Ponadto organ ustalił, że tylko w P.W. B. sp. z o.o. i P.W. E. P. sp. z o.o. byli zatrudnieni pracownicy. Pracownicy ci wykonywali prace polowe nie tylko na rzecz spółek je zatrudniających, ale także na rzecz innych podmiotów

z kręgu podmiotów powiązanych.

Dokonana przez organ analiza powiązań między wymienionymi podmiotami, ich siedzib oraz siedzib stad, przemieszczania sztuk zwierząt pomiędzy stadami, wymieniania działek rolnych, użytkowania maszyn rolniczych oraz zabudowań gospodarczych, zatrudniania pracowników, zbytu płodów rolnych i miejsc zakupu paliwa, wskazuje, że Skarżący działał w ramach jednego dużego gospodarstwa rolnego zarządzanego przez siebie oraz S. K. i A. K., choć formalnie zarówno małżonka Skarżącego, jego dzieci oraz zależne od niego spółki prowadzą odrębne gospodarstwo rolne.

Podkreślenia wymaga, że rolnikiem zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr [...] może być również - tak jak w rozpatrywanej sprawie - grupa osób fizycznych lub prawnych. Organ wykazał, że pomiędzy K. K., A. K., S. K., K. K., P.W. B. sp. z o.o., Grupą K. sp. z o.o., P.W. E. P. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. k. i A. sp. z o.o. występowały powiązania o charakterze osobowym, organizacyjnym i gospodarczym. Wszystkie 9 jednostek produkcyjnych koordynowało swoje działania w celu uzyskania korzyści wynikających z systemu wsparcia bezpośredniego, co jest szczególnie widoczne w przypadku przemieszczania sztuk zwierząt pomiędzy stadami oraz wymieniania działek rolnych. Stworzenie wielu gospodarstw wskazuje na świadome dążenie do uzyskania płatności w zawyżonej wysokości, co jest sprzeczne z celami wspólnej polityki rolnej.

Trafnie także organ wskazał na istnienie limitów i ograniczeń obowiązujących

w systemie płatności ONW. Należy podnieść, że zgodnie z zasadą degresywności płatność ONW do każdego hektara jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem. Zasadę degresywności stosuje się w odniesieniu do powierzchni powyżej 25 ha (płatność ONW bez zobowiązania 5-letniego) lub 50 ha (płatność ONW wraz ze zobowiązaniem 5-letnim), przy czym maksymalna powierzchnia, do której może zostać przyznana pomoc finansowa z tytułu ONW wynosi 75 ha (w przypadku płatności ONW bez zobowiązania 5-letniego) oraz 300 ha (dla płatności ONW ze zobowiązaniem 5-letnim). Na gruncie przepisów prawa krajowego zasadę degresywności wyraża przepis § 3 rozporządzenia ONW, natomiast na gruncie przepisów unijnych - art. 31 ust. 4 rozporządzenia nr 1305/2013. Ustalenie górnych limitów płatności przypadających na jedno gospodarstwo rolne ma na celu przeciwdziałanie nadmiernemu kumulowaniu środków w gospodarstwach wielkoobszarowych i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach.

W zaskarżonej decyzji wskazano, że gdyby w 2020 r. został złożony jeden wniosek o przyznanie płatności z tytułu ONW, to szacunkowa kwota płatności wyniosłaby [...] zł. Natomiast, jeżeli kwota płatności zostałaby określona dla każdego z podmiotów z osobna, to szacunkowa wielkość płatności (łącznie) wyniosłaby [...] zł. W rezultacie multiplikacja wniosków pochodzących od formalnie niezależnych podmiotów, stanowiących w istocie jednego rolnika (będącego grupą osób) w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr [...], ukierunkowana była na uzyskanie płatności z pominięciem ustanowionych prawem wspólnotowym ograniczeń.

Wskazać także należy na sprzeczność uzyskanych korzyści z celami systemu wsparcia. Cele wsparcia rozwoju obszarów wiejskich są wskazane w rozporządzeniu nr [...]. Zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspierania konkurencyjności rolnictwa; (b) zapewnienia zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; (c) osiągnięcia zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie

i utrzymywanie miejsc pracy. Cel, jakim jest wspieranie konkurencyjności, należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej, np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale również zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia, czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym, konkurencyjność odnosić należy do tego, czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym, a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1518/15; z 13 września 2022 r., sygn. akt

I GSK 2852/18). Wypełnieniu celu wsparcia poprzez zapewnienie konkurencyjności

w sensie indywidualnym służyło wprowadzenie dofinansowania dla podmiotów prowadzących działalność rolniczą. Konkurencyjność w sensie szerszym zapewnić miał natomiast mechanizm zmniejszający wsparcie dla producentów gospodarujących na większym areale poprzez prowadzenie ograniczeń kwot wsparcia oraz ograniczeń powierzchni upraw, do których przysługują płatności. Jest oczywiste, że wprowadzenie takich mechanizmów kształtowania płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Wprost do takich celów odwołano się również w punkcie 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013, gdzie wskazano, że więksi beneficjenci, korzystający z efektu skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu.

Stworzenie wielu gospodarstw służyło wyłącznie uniknięciu skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów. Jak bowiem trafnie wskazał organ,

w sytuacji gdyby płatności przyznawano w ramach jednego wniosku, kwota wsparcia byłaby niższa od łącznej kwoty możliwych do uzyskania przez poszczególne podmioty. Formalnie odrębne podmioty, stanowiły w istocie jedną powiązaną osobowo, gospodarczo i organizacyjnie jednostkę, prowadzącą wieloczłonowe, aczkolwiek zunifikowane gospodarstwo rolne.

Podsumowując podnieść należy, że na podstawie obszernego materiału dowodowego organ prawidłowo uznał, że pomimo tego, iż Skarżący, A. K., K. K., K. K. oraz podmioty z nimi powiązane - G. K. sp. z o.o., A. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. komandytowa, P.W. B. sp.

z o.o., E. P. sp. z o.o. prowadzą teoretycznie "gospodarstwa samodzielne", tj. mające formalnie określonego zarządcę, własny indywidualny numer ewidencyjny, konto, na które przelewane były środki, to jednak są gospodarstwami ściśle powiązanymi ze sobą, tj. tworzą jedno rozproszone, ale prawnie zarządzane gospodarstwo rolne, którego faktycznym zarządcą jest S. K..

W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że Strona

w skardze koncentruje się na kwestii powstania spółek oraz ich dochodów. Natomiast

w sprawie, jak słusznie wskazał organ, istotne jest nie jak powstały poszczególne podmioty, ale jak ich późniejsze krzyżowe działania miały służyć uzyskaniu korzyści

z poszczególnych płatności sprzecznie z celami prawa wspólnotowego. Bez znaczenia również jest okoliczność, że poszczególne podmioty przynoszą dochody.

Z tych też względów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy jak i zarzut naruszenia art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. W przedmiotowej sprawie wykazana została bowiem przesłanka obiektywna, gdyż jedynie w formalny sposób spełnione zostały przez Skarżącego (i pozostałych wnioskodawców) warunki przyznania wnioskowanej płatności. Faktycznie wykreowano wiele (9) podmiotów wnioskujących o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w kwestii subiektywnej przesłanki stworzenia sztucznych warunków, wykazane zostało

w postępowaniu administracyjnym, że przyczyną stworzenia sztucznych warunków była wola uzyskania korzyści poprzez dążenie do uzyskania wsparcia ze środków pomocowych w wysokości wyższej niż byłaby należna w sytuacji, gdyby Skarżący złożył jeden wniosek o przyznanie płatności do całego gospodarstwa. Sąd uznał, że

w wystarczający sposób organ zobrazował powiązania osobowe i organizacyjne pomiędzy Stroną i pozostałymi podmiotami. W ten sposób organ ujawnił koordynację działań w celu pozyskania wyższego wsparcia niż to, które przysługiwałoby w sytuacji niewystąpienia stworzenia sztucznych warunków.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. warto również wskazać, że stosownie do art. 3 ust. 1-3 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad

i warunków określonych w przepisach unijnych, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniach organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania

i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższe przepisy wskazują na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Wyłączono wprost zastosowanie art. 79a i 81 k.p.a. Nadto ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania

z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, zatem obowiązek udowodnienia spełniania warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie zgodnie z ww. przepisami, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).

W. w tym miejscu również wskazać, że w uzasadnieniu decyzji, w szczególności organ I instancji, dokładnie opisał na czym ma polegać korzyść ze stworzenia sztucznych warunków. Sąd jedynie, bez przytaczania szczegółowej regulacji dotyczącej poszczególnych płatności, zauważa, że z wyliczeń organu wynika, że różnica pomiędzy złożeniem jednego wniosku o przyznanie płatności ONW, a wnioskami złożonymi przez poszczególne podmioty kształtuje się na poziomie [...] zł.

Z tych też względów za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.

Nie jest uprawniony również zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zgodnie z tym przepisem organ zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpatrywanej sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji strona nie zgłosiła takiego żądania.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza też innych wskazanych

w skardze przepisów k.p.a. Organ zgromadził w sprawie obszerny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał

w decyzji bezpodstawność twierdzeń strony. Okoliczność, że ocena zebranego

w sprawie materiału dowodowego jest dla Skarżącego niekorzystna, nie oznacza, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest nieprawidłowa. Podniesiony przez Stronę zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. W ocenie Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał przy tym na przyczynę odmiennej od Strony oceny zgromadzonych dowodów. Nadto, Dyrektor ARiMR w uzasadnieniu decyzji przytoczył zarówno zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy. Brak jest także podstaw do uznania za zasadne zarzucenie naruszenia wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego.

Jednocześnie Sąd oddalił wniosek Skarżącego o przeprowadzenia dowodów załączonych do skargi na okoliczność odrębności i samodzielności gospodarstwa spółki G. K.. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego uregulowania przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje, gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Przepis ten nie służy jednak do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym,

z którymi strona się nie zgadza. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji. Nadto załączone do skargi dowody dotyczą spółek G. K. oraz R., a nie Skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.