Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 99/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1969
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - t.j.
article: art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 12/2024 w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku z dnia 20 listopada 2023 r. nr 97/2023.


UZASADNIENIE

I. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 12/2024, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku z dnia 20 listopada 2023 r. nr 97/2023 w sprawie mianowania na niższe stanowisko służbowe.

Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 1 marca 2023 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku wydał opinię służbową dotyczącą kpt. I. B. za okres od 16 stycznia 2021 r. do 1 marca 2023 r., która została uchylona przez Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w całości.

W dniu 26 maja 2023 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku, uwzględniając wytyczne Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, wydał nową opinię służbową dotycząca kpt. I. B. za ten sam okres, tj. 16 stycznia 2021 r. do 1 marca 2023 r. Wskazana opinia, zgodnie z treścią art. 36a ust. 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1969 ze zm.), zwana dalej "ustawą o PSP", jako opinia wydana na skutek uchylenia poprzedniej opinii, stała się ostateczna. W przedmiotowej opinii stwierdzono nieprzydatność strażaka do służby na zajmowanym stanowisku – dowódcy zmiany.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, rozpatrując wniosek kpt. I. B., odmówił uchylenia opinii służbowej oraz odmówił zmiany opinii służbowej wydanej strażakowi w dniu 26 maja 2023 r. (pismo z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr BK-I.128.5.2023.4)..

Decyzją z dnia 20 listopada 2023 r. nr 97/2023 Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku mianował z dniem 21 listopada 2023 r. kpt. I. B. na stanowisko zastępcy dowódcy zmiany. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawą wydanej decyzji stanowił m.in. art. 38 ust. 2 pkt. 2 ustawy o PSP, w myśl którego strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach: (...) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej. Jak również art. 38 ust. 2 pkt. 3 ustawy o PSP, zgodnie z którym strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach: (...) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w postępowaniu administracyjnym, z uwagi na brak materiałów w sprawie, nie udowodniono następujących zarzutów stawianych strażakowi w opinii służbowej: tworzenia informacji ze zdarzenia oraz dokumentacji zmianowej z opóźnieniem, nieznajomości opracowanych przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej "Zasad postępowania jednostek ochrony przeciwpożarowej w związku ze zdarzeniami na drogach" z listopada 2012 r., bierności podczas działań gaśniczych budynku gospodarczego w miejscowości P. w dniu 5 stycznia 2022 r., nieradzenia sobie z podejmowaniem decyzji podczas działań ratowniczych, w tym telefoniczne kontaktowanie się z funkcjonariuszami i dopytywanie, co należy zrobić. Organ wskazał, że zarzuty te wynikały z bezpośredniej obserwacji strażaka przez przełożonych.

Jako fakt udowodniony, ale usprawiedliwiony na korzyść strażaka uznano niestosowanie się do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (dot. przekazania osoby poszkodowanej Policji).

Natomiast za udowodnione uznano pozostałe zarzuty, tj. niezauważenie braku jednego ratownika w służbie, niedokładne wypisywanie Książki Podziału Bojowego, błędy w sporządzanych informacjach ze zdarzenia, brak przestrzegania zasad BHP, nieznajomość rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lipca 1992 r. w sprawie zakresu i trybu korzystania z praw przez kierującego działaniem ratowniczym oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, nieprawidłowo przeprowadzone rozpoznanie podczas wypadku drogowego w miejscowości L. w dniu 2 stycznia 2022 r. Ponadto wskazano, że w powyższym zakresie strażak w dalszym ciągu, tj. od dnia zapoznania się z opinią służbową z dnia 26 maja 2023 r., popełnia wskazane mu błędy. Powyższe fakty potwierdzają ocenę strażaka w pozycjach "Wykorzystywanie swoich umiejętności" oraz "Planowanie i organizacja pracy" na poziomie poniżej przeciętnej. Zarzut, o który oparto ocenę "Zdolności zachowania równowagi w trudnych sytuacjach" na poziomie poniżej przeciętnej nie znalazł odzwierciedlenia w dokumentacji, ale jak wskazał organ, wynika on głównie z obserwacji strażaka przez przełożonych.

W prowadzonym postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem niniejszej decyzji stwierdzono również, że powyższe błędy popełniane przez kpt. I. B. są jednocześnie uchybieniem strażaka w stosunku do jego zakresu czynności na zajmowanym stanowisku dowódcy zmiany w zakresie: przestrzegania regulaminu służby i pracy w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku, musztry i ceremoniału pożarniczego oraz obowiązujących przepisów, procedur i zasad w służbie oraz podczas działań ratowniczo-gaśniczych, w tym w szczególności zasad bezpieczeństwa i higieny pracy; rzetelnego i nienagannego wykonywania obowiązków służbowych; wykonywania rozkazów, zarządzeń i innych zadań zleconych przez przełożonych lub wynikających z potrzeb służby zgodnie z regulaminem służby i pracy; dochowania wierności złożonego ślubowania; właściwego wywiązywania się z obowiązków i zadań służbowych; rzetelności, fachowości i terminowości podejmowanych i realizowanych zadań służbowych; bieżącego i prawidłowego prowadzenia Książki Podziału Bojowego. Ponadto Strażak złamał rotę ślubowania.

Wskazano, że strażak w dalszym ciągu (w okresie od zapoznania strażaka z opinią służbową do dnia wydania decyzji) powiela błędy wskazane mu w opinii służbowej, szczególnie dotyczące kryterium wykorzystywania swoich umiejętności. Dotyczy to m.in. mylenia sorpcji z neutralizacją (zdarzenie nr [...] z dnia 10 marca 2023 r.) czy nieznajomości rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lipca 1992 r. w sprawie zakresu i trybu korzystania z praw przez kierującego działaniem ratowniczym (wskazanej również przez organ nadrzędny). Wyraźnie widać także powielane przez strażaka błędy polegające na niestosowaniu się do zarządzeń Komendanta Głównego oraz Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku dotyczących regulaminu służby oraz Ceremoniału Pożarniczego. Jak wskazał Komendant Główny w piśmie [...] z dnia 2 sierpnia 2023 r. adresowanym do strażaka: "Ponieważ Strażak jest oficerem, w okresie opiniowania pełniącym służbę na stanowisku dowódcy zmiany w 10 grupie zaszeregowania, a więc na stanowisku odpowiedzialnym nie tylko za działania ratowniczo-gaśnicze, ale i podległą mu zmianę służbową (strażaków PSP) - bezpośredni przełożony (dowódca JRG), jak i kierownik jednostki organizacyjnej PSP (Komendant Powiatowy PSP w Lęborku) mają prawo i obowiązek wymagać od niego należytego wykonywania zadań, w tym z uwzględnieniem jego wiedzy w zakresie działań ratowniczo-gaśniczych, zwłaszcza po ukończeniu Szkoły Aspirantów, jak i studiów drugiego stopnia w Szkole Głównej Służby Pożarniczej w zakresie inżynierii bezpieczeństwa pożarowego". Jak wskazano w opinii służbowej, a co udowodniono w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, strażak posiada kwalifikacje do zajmowanego stanowiska służbowego dowódcy zmiany, ale z uwagi na dużą ilość popełnianych i powielających się błędów, nie potrafi ich wykorzystać.

Konkludując, organ uznał, iż pomimo braku dokumentów, które mogłyby poświadczyć niektóre opisane w opinii służbowej popełniane przez strażaka błędy, błędy wielokrotnie popełniane przez kpt. I. B., które znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji, stanowią wyraźną przesłanka do stwierdzenia nieprzydatności strażaka na zajmowanym stanowisku oraz niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. Organ wskazał w tym zakresie, że miał na uwadze interes służby w postaci odpowiedzialności strażaka za działania ratownicze oraz podległą mu zmianę służbową.

Zdaniem organu, biorąc pod uwagę pkt VIII opinii służbowej z dnia 26 maja

2023 r., przeniesienie kpt. I. B. na stanowisko zastępcy dowódcy zmiany pozwoli na zmniejszenie jego odpowiedzialności za wykonywane obowiązki służbowe w porównaniu do dotychczas zajmowanego stanowiska dowódcy zmiany, w tym na mniejszą ilość bezpośrednio kierowanych przez niego działań ratowniczych, przy jednoczesnej dalszej możliwości dla strażaka do kierowania działaniami i zdobywania doświadczenia w tym zakresie. Równocześnie kierowanie działaniami ratowniczymi przez kpt. I. B. oraz realizowane przez niego doskonalenie zawodowe będzie mogło podlegać większemu nadzorowi przez inne osoby (dowódcę zmiany, dowódcę JRG). Pozwoli to na bieżące reagowanie na możliwość popełniania błędów przez funkcjonariusza, a co za tym idzie, umożliwi mu zdobycie większego doświadczenia i pozwoli na wyeliminowanie powtarzających się nieprawidłowości.

Organ nie uwzględnił wniosków dowodowych składanych w toku postępowania przez strażaka wskazując, że okoliczności, które miałyby być nimi udowodnione stwierdzone są innymi dowodami, nie mają znaczenia w sprawie albo objęte są trwającym postępowaniem dyscyplinarne prowadzonym przez Komisję Dyscyplinarną przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Pomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 12/2024 utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że organ pierwszej instancji należycie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, który stanowił podstawę do uznania, że konieczne i zasadne jest podjęcie decyzji w przedmiocie przeniesienia strażaka na niższe stanowisko służbowe, na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o PSP. Organ odwoławczy odnotował przy tym, że Komendant Powiatowy w obszernym uzasadnieniu ustalił i wskazał okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, a które przyjmuje za własne (za wyjątkiem kwestii uwzględnienia w opinii służbowej okresu delegacji strażaka w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej K.).

Organ odwoławczy wskazał, że wobec strażaka została wydana opinia służbowa z dnia 26 maja 2023 r. stwierdzająca nieprzydatność strażaka na zajmowanym stanowisku, która jest ostateczna. Ponadto, organ pierwszej instancji w obszernym uzasadnieniu wyjaśnił, na jakich podstawach faktycznych podjął decyzję w przedmiocie przeniesienia strażaka na niższe stanowisko służbowe, opierając się na zebranym w toku postępowania wyjaśniającego materiale dowodowym w postaci dowodów z dokumentów, m. in. z dokumentów urzędowych, wytwarzanych w toku czynności służbowych przez funkcjonariuszy i organy Państwowej Straży Pożarnej. Organ pierwszej instancji w sposób należyty i wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie, należycie uzasadniając przyczyny, dla których nie uwzględnił niektórych wniosków dowodowych strony, które zdaniem organu drugiej instancji nie tylko nie miały znaczenia dla podjęcia rozstrzygnięcia, ale przede wszystkim były złożone w celu przedłużenia postępowania w przedmiocie przeniesienia strażaka na niższe stanowisko służbowe.

W odniesieniu do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że okres oddelegowania do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K. nie był okresem objętym zakresem opiniowania, organ odwoławczy wskazał, że z treści skarżonej decyzji wynika, iż strażak w okresie oddelegowania do Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K., tj. 1 lutego 2022 r. do 30 kwietnia 2022 r., nie podlegał ocenie, bowiem wykonywał zadania w codziennym rozkładzie czasu służby, a strażak został opiniowany za wykonywanie zadań służbowych w zmianowym rozkładzie czasu służby w Komendzie Powiatowej Straży Pożarnej w Lęborku. Na poparcie swojego stanowiska organ pierwszej instancji wskazał na treść § 2 ust. 3 pkt. 8 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie opiniowania służbowego strażaka państwowej straży pożarnej, który stanowi podstawę przesunięcia terminu wydania opinii o okres oddelegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w tej samej lub innej miejscowości. Wobec powyższego organ pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. oraz Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku na okoliczność udzielenia pochwały strażakowi w okresie delegowania.

Według organu odwoławczego nie można podzielić stanowiska Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku, iż ww. okres nie został uwzględniony w procesie opiniowania, a ww. przepis rozporządzenia stanowi podstawę do odmowy uwzględnienia ww. okresu w opinii służbowej. Należy bowiem wskazać, iż okresowej opinii służbowej z dnia 1 marca 2023 r. (uchylonej) i 26 maja 2023 r. brak jest jakiejkolwiek informacji, jakoby okres ten nie podlegał okresowemu opiniowaniu w ramach ww. opinii, a z treści ww. rozporządzenia nie można wywieść wniosku o wyłączeniu ww. okresu spod i opiniowania. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, błąd organu pierwszej instancji w ustaleniach faktycznych co do ww. okoliczności nie miał wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy dodał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu postępowania art. 108 § 1 w zw. z art. 130 § 1 i § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", a także zarzut lakonicznego uzasadnienia nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. naruszenia przepisów postępowania - art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.a.

Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie organ odwoławczy podniósł, że wśród przesłanek wynikających z art. 108 § 1 k.p.a. jest ochrona zdrowia lub życia ludzkiego. Istota ważnego interesu służby jest wyznaczona przepisami ustrojowymi, wyznaczającymi przedmiot działania danej służby oraz ustawowo określonymi właściwościami osobistymi, wymaganymi od funkcjonariusza danej służby. Powołanie Państwowej Straży Pożarnej jako zawodowej, umundurowanej i wyposażonej w specjalistyczny sprzęt formacji, przeznaczonej do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami (art. 1 ust. 1 ustawy o PSP) determinuje jej przedmiot działania ściśle związany z ochroną zdrowia lub życia ludzkiego. Analizując uzasadnienie skarżonej decyzji należy wskazać, iż Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku zdecydował, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji jest konieczne z uwagi na popełniane błędy przy działaniach ratowniczych przez strażaka, a zatem zastosowanie natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji należy rozumieć jako zabezpieczenie przyszłych działań ratowniczych z udziałem strażaka, tj. zwiększenie poziomu ich bezpieczeństwa, co niewątpliwie posiada oparcie w interesie służby i bezpośrednio wpływa na ochronę życia lub zdrowia ludzkiego zarówno osób, którym udzielana jest pomoc, jak i samym strażakom. Obszerne uzasadnienie w części dowodów oraz szczegółowe wyjaśnienie hipotetycznych skutków nieprawidłowości działań strażaka prowadzi do wniosku, iż uzasadnienie w zakresie zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, z powołaniem się na ww. nieprawidłowości, nie musi przytaczać tych samych argumentów, ani posiadać rozbudowanej konstrukcji, aby wywołać skutek dostatecznego uzasadnienia. Wystarczającym jest bowiem powołanie się na argumenty, wskazane już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co też organ pierwszej instancji uczynił.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku I. B. zarzucił:

1/ naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez przyjęcie przez organ drugiej instancji, że dokumentacja zebrana przez organ pierwszej instancji jest wystarczająca i dokładnie wyjaśnia stan faktyczny sprawy oraz jest wystarczająca dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy organ pierwszej instancji w sposób wybiórczy oraz stronniczy zebrał i ocenił materiał dowodowy całkowicie pomijając inicjatywę dowodową skarżącego w kontekście ustalenia stanu faktycznego, a organ drugiej instancji pomimo tego nie uzupełnił tego materiału dowodowego,

b/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez przyjęcie przez organ drugiej instancji za własne okoliczności faktycznych ustalonych przez organ pierwszej instancji, a stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, podczas gdy materiał dowodowy wymagał istotnych uzupełnień, w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodów zgłaszanych przez skarżącego, które wykazałyby nieprawdziwość ustaleń organu pierwszej instancji, a w konsekwencji brak podstaw do obniżenia stanowiska służbowego,

c/ art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji dokonał wszechstronnej, swobodnej i prawidłowej oceny dowodów, podczas gdy nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego stwierdzając, że są inne dowody (zebrane przez organ pierwszej instancji), które poświadczają zasadność zarzucanych skarżącemu naruszeń, co wyraźnie potwierdza arbitralność organu pierwszej instancji w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, które z góry miało doprowadzić do wydania decyzji o określonej treści bez faktycznej analizy inicjatywy dowodowej skarżącego,

- organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w żaden sposób dlaczego inicjatywa dowodowa skarżącego nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia i była rzekomo złożona w celu przedłużenia postępowania, w sytuacji, w której miała ona wyjaśnić okoliczności zdarzeń będących przedmiotem zarzutów wobec skarżącego,

d/ art. 10 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu, podczas gdy miało to jedynie charakter iluzoryczny, gdyż wnioski dowodowe tam gdzie miały wykazać fakty przeciwne do twierdzeń organów - zostały uznane za nieprzydatne lub dążące do przedłużenia postępowania, a tam gdzie dowodziły okoliczności przeczących stawianym skarżącemu zarzutom ujętym w opinii służbowej z dnia 26 maja 2023 r., z których organ pierwszej instancji się wycofał - zostały uznane za nieprzydatne,

e/ art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130 § 1 i § 3 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 135 k.p.a,. poprzez uznanie za zasadne nadania przez organ pierwszej instancji decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podczas gdy interes służby nie stanowi podstawy do nadania jej tego rygoru w rozumieniu art. 108 § 1 k.p.c,

f/ art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130 § 1 i § 3 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 135 k.p.a., poprzez uznanie za zasadne nadania przez organ pierwszej instancji decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podczas gdy organ pierwszej instancji wycofał się w uzasadnieniu decyzji ze znacznej ilości zarzutów zawartych w opinii służbowej stanowiącej podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie obniżenia stanowiska służbowego, a w konsekwencji znikomej wiarygodności treści opinii służbowej co do nieprzydatności skarżącego na zajmowanym stanowisku oraz twierdzeń organu pierwszej instancji o popełnianych błędach służbowych, które powzięto w oparciu o niepełny (wybiórczo zebrany) materiał dowodowy,

g/ art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez uznanie, że brak było konieczności wyjaśnienia przyczyn, dla których organ pierwszej instancji zmienił w nowo wydanej okresowej opinii służbowej z dnia 26 maja 2023 r. względem uchylonej przez Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej okresowej opinii służbowej z dnia 1 marca 2023 r. ocenę skarżącego w zakresie przydatności do służby, podczas gdy opiniowaniu podlegał tożsamy okres i zdarzenia, a ponadto istniały okoliczności sprzeciwiające się treści nowowydanej okresowej opinii służbowej,

h/ art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez lakoniczne uzasadnienie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy skorzystanie organu z takiego uprawnienia powinno być w sposób zwięzły umotywowane prawnie w granicach podstaw określonych w art. 108 § 1 k.p.a., co wynika z doniosłości prawnej skutku takiego rozstrzygnięcia, przy czym to rolą organu pierwszej instancji jest należyte uzasadnienie takiego rygoru, a nie organu drugiej instancji, który następczo próbował wytłumaczyć decyzję organu pierwszej instancji,

i/ art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie odniesienie się organu drugiej instancji do zarzutów przepisów prawa materialnego zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, to jest art. 1 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o PSP oraz § 1 ust. 10 pkt e) Ramowego Regulaminu Służby stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 5 Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie ramowego regulaminu służby w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz regulaminu musztry i ceremoniału pożarniczego, które to dotyczyły kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy pod kątem ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż w sposób jednoznaczny wykazują brak przypisywanej przez organ pierwszej instancji skarżonemu wagi uchybienia za konkretne zdarzenia, a w konsekwencji brak podstaw do obniżenia skarżącemu stanowiska służbowego,

j/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że organ pierwszej instancji zaliczył okres oddelegowania i jakość wykonywanych zadań przez skarżącego w tym okresie w procesie opiniowania, podczas gdy w sposób jednoznaczny organ pierwszej instancji wskazał, iż okres ten nie podlega uwzględnieniu, w związku z czym nie brał go również pod uwagę przy ocenie zasadności obniżania stanowiska służbowego;

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a/ art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o PSP, poprzez jego błędne zastosowanie w wyniku przyjęcia, że zachodzą przesłanki do przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe, podczas gdy art. 38 ust. 2 ustawy o PSP stanowi o fakultatywnych przesłankach przeniesienia strażaka na niższe stanowisko i decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy w związku z czym powinna zostać podjęta na podstawie zebranego i ocenionego w sposób obiektywny całego materiału dowodowego sprawy, w szczególności z uwzględnieniem zastrzeżeń i wniosków dowodowych skarżącego, które wykazać mają bezzasadność twierdzeń stanowiących podstawę wydania decyzji, a także rozważeniu słusznego interesu indywidualnego skarżącego oraz dobra służby, a nie opierać się na dowolnym i arbitralnym uznaniu przełożonego,

b/ art. 36a ust. 8 w zw. z art. 36a ust. 7 pkt 3 ustawy o PSP, poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że nowa opinia z dnia 26 maja 2023 r. mogła zostać wydana na niekorzyść skarżącego, podczas gdy znane były Komendantowi Powiatowemu Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku, w momencie wydania nowej opinii służbowej, fakty (co potwierdziło się wskutek wycofania się przez organ pierwszej instancji z kilku konkretnych zarzutów), że brak jest podstaw do wydania gorszej treściowo dla skarżącego nowej opinii służbowej, a tym bardziej stwierdzającej nieprzydatność skarżącego do służby na zajmowanym stanowisku służbowym,

c/ art. 1 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o PSP, poprzez ich niezastosowanie, a w wyniku tego błędne podzielenie ustaleń i twierdzeń organu pierwszej instancji, że uzyskiwane przez skarżącego doświadczenie zawodowe i odbywanie szkoleń niezwiązanych bezpośrednio ze służbą w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku nie stanowią o wyrażaniu i realizowaniu chęci samodoskonalenia zawodowego,

d/ § 1 ust. 10 pkt e) Ramowego Regulaminu Służby stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 5 Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie ramowego regulaminu służby w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz regulaminu musztry i ceremoniału pożarniczego, poprzez ich nieuwzględnienie i podzielenie twierdzeń organu pierwszej instancji, iż liczne zmienianie grafiku na dany miesiąc i data złożenia ostatecznej wersji grafiku, a także inne okoliczności zdarzenia nie mają wpływu na rzekome przewinienia skarżącego, podczas gdy w istotny sposób przyczyniły się do chwilowego braku jednego strażaka na zmianie w dniu 11 września 2021 r.,

e/ art. 36a ust. 8 ustawy o PSP w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o PSP w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zakazu reformationis in peius, uniemożliwienie strażakom dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy, a także pozbawienie strażaków możliwości podjęcia obrony swoich praw i interesów wobec ostateczności ponownie wydanej opinii służbowej (o gorszej treści) na skutek uchylenia poprzedniej opinii służbowej zaskarżonej przez strażaka; stanowi to również o niekonstytucyjności ww. przepisów, bowiem przełożonym służbowym umożliwia się niczym nieograniczony wpływ na zajmowane przez strażaków stanowisko służbowe, gdyż nie są uprawnieni do kwestionowania twierdzeń zawartych w nowej (ostatecznej) opinii służbowej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Nadto skarżący w skardze zawarł wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów i zeznań świadków w sprawie powoływanych już na etapie przed organem pierwszej i drugiej instancji, a w szczególności uwzględnienie wniosków dowodowych zawartych w jego piśmie z dnia 16 listopada 2023 r. i odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 26 kwietnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku wpłynęło pismo procesowe skarżącego zawierające wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do pisma z orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt [...], z którego wynika, że skarżącego uniewinniono od zarzucanego mu w postępowaniu dyscyplinarnym czynu, polegającego na niezgodnym ze stanem faktycznym sporządzeniu dokumentacji z przebiegu zdarzenia oraz o meldunku o wypadku lekkim ratownika.

Na rozprawie skarżący podtrzymał żądania i wnioski zawarte w skardze oświadczając, iż jego problemy prowadzące do wydania negatywnej opinii wynikają z jego działalności związkowej i rozpoczęły się od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku. Wniosek ten dotyczył dysponowania środkami finansowymi na inwestycje związane z modernizacją kuchni oraz remont innych pomieszczeń w Jednostce [...] oraz na zakup wyposażenia siłowni i świetlicy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie odniesione w niej zarzuty były uzasadnione.

Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 38 ust. 2 pkt 2 i 3 u.p.s.p. Przepis art. 38 stanowi, że

1. Strażaka przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie:

1) wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe;

2) zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania czynności na zajmowanym stanowisku.

2. Strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach:

1) orzeczenia całkowitej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia go na stanowisko równorzędne;

2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej;

3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku;

4) likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia strażaka na równorzędne stanowisko.

3. Strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego prośbę.

4. Strażak, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby.

Przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe przewidziane w ust. 2 pkt 2 i 3 tego przepisu może nastąpić w dwóch przypadkach - nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej oraz niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku.

Z przepisu art. 38 ust. 2 pkt 2 u.p.s.p. nie wynika obowiązek przeniesienia strażaka na niższe stanowisko służbowe w sytuacji sporządzenia opinii służbowej stwierdzającej jego nieprzydatność na zajmowanym stanowisku. Przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe ma w tym przypadku charakter fakultatywny. Decyzja wydawana w tym przedmiocie podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje pod kontrolą sądu, choć zakres tej kontroli jest ograniczony. W tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania, czy podjęcie decyzji zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu decyzji nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Kontrola sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Sprawdzenie w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej.

W tego typu sprawach sądy administracyjne badają, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzje nie są arbitralne lub podjęte przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.

W orzecznictwie wskazuje się, że pozostawienie uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Właściwy przełożony wydając stosowną decyzję, jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również jest on zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami przewidzianymi przepisami prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).

Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Zaznaczyć należy, że na ochronę interesów strażaków przy wydawaniu opinii służbowych wskazał ustawodawca w treści art. 36 a ust. 12 u.p.s.p.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2747/15 wskazał, że ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu strażaka na niższe stanowisko służbowe doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej".

W ocenie Sądu, organy w zaskarżonych decyzjach nie zrealizowały obowiązków w tym zakresie w sposób prawidłowy.

Zasadniczą podnoszoną przez organ kwestią był fakt wydania opinii służbowej o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku. Opinia ta nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co wynika z charakteru służby w formacji jaką jest Straż Pożarna, która zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.s.p. zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formację, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami. Stosunek służbowy strażaka, który ma charakter służby, powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe, a w przypadku stanowisk, dla których przepisy ustawy przewidują powołanie - z dniem powołania na stanowisko. Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, co do zasady pełni służbę na podstawie mianowania. Mianowanie w służbach zmilitaryzowanych i mundurowych jest indywidualnym aktem administracyjnym, a więc jednostronnym, władczym działaniem organu administracyjnego. Akt nominacji także w Państwowej Straży Pożarnej jest decyzją administracyjną stanowiącą podstawę do nawiązania ze strażakiem stosunku służbowego. Taki stosunek służbowy nie mieści się w pojęciu stosunku pracy, jest bowiem stosunkiem prawnym o charakterze administracyjno-prawnym. W związku z powyższym uznać należy, że wyłącznym prawem organów Państwowej Straży Pożarnej jest określenie wartości, kompetencji i predyspozycji strażaka do służby w danej jednostce i na danym stanowisku służbowym (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2747/15). Treść opinii służbowej o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku nie podlega kontroli sądowej i brak jest, w ocenie Sądu, podstaw do kwestionowania zgodności takiej regulacji prawnej z przepisami Konstytucji i innych aktów prawnych.

Niemniej, w sytuacji, gdy wydanie takiej opinii nie ma z woli ustawodawcy charakteru wiążącego organ orzekający o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe, podjęcie decyzji o przeniesieniu strażaka na niższe stanowisko służbowe wymaga poczynienia ustaleń i rozważań, z których wynikać będzie, że w sprawie zaszły okoliczności przemawiające za zastosowaniem tej instytucji.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której cały szereg zarzutów, które stały się podstawą sformułowania wniosku opinii o nieprzydatności skarżącego na zajmowanym stanowisku nie został przez organ w toku postępowania potwierdzony. Zarówno organ I jak i II instancji wskazały na nieprawidłowości i niekonsekwencje w tym zakresie, zawarte w sporządzonej opinii.

Dodatkowo, orzeczenie komisji dyscyplinarnej wydane już po decyzji organu II instancji uniewinniło skarżącego od czynu zarzuconego w opinii i ocenianego jako potwierdzający nieprzydatność skarżącego do służby na zajmowanym stanowisku.

W takich okolicznościach sprawy organ winien wnikliwie rozważyć z jednej strony brak formalnych podstaw do kwestionowania opinii a z drugiej strony brak związania jej treścią i możliwość niezastosowania instytucji przewidzianej w art. 38 ust. 2 pkt 2 u.p.s.p.

Zaistniałe w sprawie okoliczności, w ocenie Sądu, przemawiały za dopuszczeniem przez organ możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego, o które wnioskował skarżący. Organ działając w granicach uznania, uznanie to musi uzasadnić. Oparcie się na opinii, której zarzuty dotyczące okoliczność faktycznych w znacznym zakresie nie znajdują potwierdzenia nie może być uznane za prawidłowe i odpowiadające potrzebom służby. Organ mając na względzie fakultatywność orzeczenia o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe winien rozważyć czy dobro służby w istocie przemawia za takim rozwiązaniem. Zgodne z zasadami postępowania administracyjnego, w tym z art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ocena tej kwestii nie było możliwa bez przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów.

Organ nie przeprowadził wnioskowanych przez skarżącego dowodów, które miały wykazać niezasadność twierdzeń o naruszeniach obowiązków służbowych zarzucanych w opinii. Brak jest, w ocenie Sądu, podstaw by uznać za słuszne stanowisko organu, że wnioski te zostały złożone jedynie w celu przedłużenia postępowania administracyjnego.

Wnioski te miały na celu wykazanie, że skarżący wykonuje swój obowiązki prawidłowo i dobro służby nie przemawia za podjęciem w ramach uznania administracyjnego, fakultatywnej decyzji o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe z uwagi na stwierdzoną w opinii nieprzydatność na zajmowanym stanowisku.

Za zasadne uznać w tej sytuacji należało zarzuty skargi dotyczące przebiegu postępowania dowodowego i niesłusznego uniemożliwienia skarżącemu przeprowadzenia dowodów na okoliczności związane z prawidłowym wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych.

Wskazać także należy, że taki zakres postępowania dowodowego jak wymagany w niniejszej sprawie nie jest, w ocenie Sądu, działaniem standardowym w każdej sprawie dotyczącej przeniesienia strażaka na niższe stawisko służbowe w trybie art. 38 ust. 2 pkt 2 u.p.s.p. Niemniej, w sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, w której znaczna część zarzutów stanowiących podstawę opinii o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku nie została potwierdzona, organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w takim zakresie by możliwa była ocena, że uznanie organu przy wydaniu decyzji fakultatywnej znajdowało podstawę w rzeczywistych i obiektywnie stwierdzonych okolicznościach. Wskazać należy, że wymaga tego nie tylko interes strażaka ale także na interes służby, która nie powinna dyskredytować osób wypełniających swoje służbowe obowiązki prawidłowo i winna kierować się w kwestiach kadrowych jasnymi i rzetelnymi zasadami.

Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów dotyczących opinii o nieprzydatności strażaka do służby na zajmowanym stanowisku. Ocena w tym zakresie wynika z treści przepisów obowiązującego prawa, z których nie można wywieźć by po pierwsze, opinia ta nie mogła być w przypadku ponownego jej wydania w trybie 36a ust. 7 pkt 3 u.p.s.p. mniej korzystna dla strażaka, po drugie by opinia ta mogła być przedmiotem kontroli w sądowym toku instancji. Brak jest, w ocenie Sądu, podstaw do kwestionowania prawidłowości takich regulacji na tle przepisów obowiązującego systemu prawna, co wynika z przedstawionego już wyżej charakteru tej opinii. Niezasadność zarzutów skargi w tym zakresie nie miała jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podkreślić należy, że organy jako podstawę wydania decyzji wskazywały także normę art. 38 ust. 2 pkt 3 u.p.s.p., zgodnie z którą strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. Wskazać należy, że powołanie się na tę podstawę prawną stwarzało po stronie organu bezwzględny obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego na wszystkie okolicznostki, które stanowiły podstawę oceny, że strażak nie wywiązuje się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. Organ w tym zakresie winien także umożliwić strażakowi przeprowadzenie dowodów na okoliczności dotyczące prawidłowego wywiązywania się z tych obowiązków. Organ przeprowadził jedynie częściowe postępowanie w tym zakresie. Wymogi przewidziane w art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie zostały zatem w sprawie spełnione.

Jednocześnie wskazać należy, że wnioskowane przez skarżącego dowody z zeznań świadków nie mogły zostać przeprowadzone przed sądem administracyjnym, z uwagi na fakt, że nie jest to możliwe. Zgodnie bowiem z art. 106 § 1 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji.

W dalszym toku postępowania organy zobowiązane będą uwzględnić przedstawioną argumentację zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.