Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1087/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Adam Lipiński, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi H. P. przedstawicielki ustawowej małoletniej G. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2011 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku na rzecz małoletniej G. P.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. H. P. zwróciła się do Prezesa ZUS o przyznanie renty w drodze wyjątku na rzecz małoletniej córki G. po zmarłym ojcu M. P. We wniosku podniosła, że w chwili obecnej znajdują się z córką w bardzo trudniej sytuacji materialnej, utrzymują się z zasiłku stałego z MOPS, zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, co daje w sumie kwotę 374,81 zł miesięcznie. Córka uczęszcza do V klasy szkoły podstawowej. ZUS odmówił jej przyznania prawa do renty rodzinnej w trybie zwykłym. Zmarły ojciec małoletniej chorował od 1984 r., a od 2003 r. przebywał na zasiłku stałym i miał orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. ZUS ustalił, że zmarły miał 16 lat, 11 miesięcy i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych, a w ostatnim 10-leciu 4 lata 3 miesiące i 22 dni. Wnioskodawczyni podniosła, że według niej zmarły powinien mieć dłuższy staż ubezpieczeniowy, jednak nie wszyscy pracodawcy, u których był zatrudniony, odprowadzali składki na ubezpieczenie społeczne.

Prezes ZUS decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), odmówił przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniej G. P.

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ stwierdził, iż przyznanie świadczenia w drodze wyjątku możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy spełnione są łącznie wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania tego świadczenia. Podkreślił jednocześnie, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia przysługującego osobie zmarłej. W związku z powyższym w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega spełnienie powyższych przesłanek przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę – członka rodziny osoby zmarłej.

Organ podniósł, iż z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że zmarły w wieku 53 lat ojciec dziecka posiadał udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe, wynoszące 16 lat, 8 miesięcy i 8 dni. W latach 1977 - 1980, 1993 - 1994, 1994 - 1996 ojciec dziecka nie wykonywał pracy ani innej działalności objętej opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto od zaprzestania wykonywania zatrudnienia w lipcu 2002 r. do dnia śmierci w czerwcu 2010 r., tj. przez ponad 7 lat ojciec dziecka nie udowodnił żadnego okresu zatrudnienia popartego opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

W ocenie organu, w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych przerwach wobec ojca dziecka nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy i nie zostały wykazane żadne inne szczególne okoliczności uniemożliwiające wykonywanie zatrudnienia oraz objęcie ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika natomiast, że ojciec dziecka wykonywał prace bez zgłoszenia do ubezpieczenia. Wykonywanie pracy bez ubezpieczenia nie może być natomiast uznane za szczególną okoliczność, która uniemożliwiła nabycie uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Osoba decydująca się na taką formę wykonywania pracy winna liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w sferze ubezpieczeń społecznych.

Organ zaznaczył jednocześnie, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty ocenie podlegała również sytuacja materialna, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku.

W skierowanym do Prezesa ZUS wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. P. ponownie podniosła, że znajdują się z córką w bardzo trudniej sytuacji materialnej. Wskazała, że według niej lata, w których M. P. chorował powinny zostać zaliczone do okresów nieskładkowych. Podkreśliła, że lekarz orzecznik ZUS uznał ojca małoletniej za częściowo niezdolnego do pracy od 2003 r. Do wniosku załączyła kopię dokumentacji lekarskiej zmarłego oraz dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia M. P. w czasie jego pobytu w Zakładzie Karnym w [...] oraz w Areszcie Śledczym w [...].

W oparciu o ponowną analizę dokumentacji lekarskiej zmarłego lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] lutego 2012 r. stwierdził u M. P. całkowitą trwałą niezdolność do pracy od [...] czerwca 2010 r. oraz częściową niezdolność do pracy od [...] października 2003 r.

Prezes ZUS, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację wskazując, iż renta rodzinna w drodze wyjątku dla małoletniego dziecka nie może być przyznana, ponieważ w sprawie nie została spełniona przesłanka szczególnych okoliczności.

Organ podkreślił, iż z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że ojciec dziecka M. P. w okresach od [...] do powstania całkowitej niezdolności do pracy w dniu [...] czerwca 2010 r. nie podejmował zatrudnienia ani innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. W powyższych okresach nie była wobec ojca dziecka orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie były szczególne okoliczności spowodowane stanem zdrowia.

Organ zaznaczył jednocześnie, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2012 r. ojciec dziecka został uznany za trwale całkowicie niezdolnego do pracy od [...] czerwca 2010 r. z zaznaczeniem, iż częściowa niezdolność do pracy istniała od [...] października 2003 r. Orzeczona częściowa niezdolność do pracy jedynie ograniczała, natomiast nie uniemożliwiała całkowicie podjęcia zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi.

Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zaznaczył, iż samo istnienie choroby nie zawsze jest równoznaczne z niezdolnością do pracy. Ustalenie początków niezdolności do pracy nie może opierać się na dowolnych przypuszczeniach, lecz konieczne są dowody zawierające dokładne dane, pozwalające na niewątpliwe bądź z przeważającym prawdopodobieństwem ustalenie daty lub czasu powstania niezdolności. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, stanowi orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej. Orzeczenie lekarza orzecznika albo orzeczenie komisji lekarskiej jest wiążące dla organu rentowego, jak również dla Prezesa ZUS, co oznacza, że ta przesłanka nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu.

Organ zaznaczył też, że świadome podejmowanie zatrudnienia bez zgłoszenia do ubezpieczenia i odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne nie może być uznane za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ustawy. Jest to bowiem wynik wyboru osoby decydującej się na takie postępowanie, która powinna liczyć się z prawnymi konsekwencjami w sferze ubezpieczeń społecznych.

W konkluzji organ wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że ojciec dziecka nie spełnił warunków do świadczenia przyznawanego na zasadach ogólnych na skutek szczególnych okoliczności, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Trudne warunki materialne i brak środków utrzymania nie stanowią natomiast wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, H. P. podniosła, że decyzja Prezesa ZUS jest bardzo krzywdząca dla jej dziecka. Podkreśliła, że zmarły ma udowodnione 17 lat okresów składkowych. Według niej nie można go obciążać odpowiedzialnością za to, że niektórzy pracodawcy, u których był zatrudniony nie odprowadzali składek na ubezpieczenie społeczne. Załączona dokumentacja lekarska potwierdza natomiast, że zmarły chorował od wielu lat, a w związku z tym nie był w stanie pracować.

Do skargi H. P. załączyła kopie dokumentacji lekarskiej zmarłego oraz kopie orzeczeń Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności .

Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż wbrew przekonaniu skarżącej nawet jej najbardziej stanowcze zapewnienia, że mąż nie mógł pracować ze względu na stan zdrowia, by stały się podstawą do przyznania świadczenia, muszą znaleźć potwierdzenie w orzeczeniu lekarza orzecznika. Ten jednak, analizując nadesłaną przez skarżącą w toku postępowania dokumentację lekarską zmarłego, nie znalazł podstaw do stwierdzenia u niego całkowitej niezdolności do pracy wcześniej niż na miesiąc przez zgonem. Sama natomiast trudna sytuacja materialna, choć była brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia, nie jest to bowiem świadczenie socjalne, przyznawane tylko stosownie do potrzeb wnioskodawcy.

Skarżąca w piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 3 września 2012 r., podtrzymała zarzuty skargi ponownie podkreślając, że zmarły nie był w stanie pracować od wielu lat z uwagi na stan zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2011 r. wydane zostały z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na tle rozpoznawanej sprawy konieczne jest podkreślenie, iż dla każdego postępowania administracyjnego kluczowe znaczenie ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe określenie zakresu praw i obowiązków strony tego postępowania. Ustalenie zaś stanu faktycznego sprawy winno nastąpić przy zachowaniu pełnej i poprawnej procedury. Merytoryczna kontrola dokonywana przez sąd administracyjny może bowiem dojść do skutku jedynie w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego - zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a. - uzasadnienia decyzji.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ nie uczynił zadość wskazanym wyżej obowiązkom. Organ nie ustalił bowiem w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, a zatem nie można uznać, iż dokonał prawidłowej subsumcji tego stanu pod mającą zastosowanie w niniejszej sprawie normę prawa materialnego.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Z treści tego przepisu wynikają cztery przesłanki, warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, przesłanka bycia ubezpieczonym lub pozostałym po ubezpieczonym członkiem jego rodziny; po drugie, niespełnianie wymagań dających prawo do emerytury lub renty na zasadach ogólnych musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po trzecie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po czwarte, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość.

W rozpoznawanej sprawie Prezes ZUS odmawiając małoletniej G. P. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku stwierdził, iż po stronie ojca małoletniej nie została spełniona przesłanka szczególnych okoliczności, o której mowa w art. 83 ustawy, która usprawiedliwiałaby niewypracowanie prawa do świadczenia w trybie zwykłym.

Organ podkreślił przy tym, iż orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2012 r. ojciec małoletniej został uznany za trwale całkowicie niezdolnego do pracy od [...] czerwca 2010 r. oraz za częściowo niezdolnego do pracy od [...] października 2003 r. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika natomiast, że ojciec małoletniej M. P. w okresach [...] do powstania całkowitej niezdolności do pracy w dniu [...] czerwca 2010 r. nie podejmował zatrudnienia ani innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Organ zaznaczył, że orzeczona częściowa niezdolność do pracy nie uniemożliwia ojcu małoletniej podjęcia zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Problemy zdrowotne przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy mogły zatem jedynie ograniczać, natomiast nie uniemożliwiały całkowicie ojcu małoletniej wykonywania zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami społecznymi. Odnosząc się zaś do argumentów podnoszonych przez skarżącą odnośnie stanu zdrowia zmarłego organ stwierdził, że samo wystąpienie schorzenia nie jest równoznaczne z niezdolnością do pracy.

Odnosząc się do powyższej argumentacji organu należy podkreślić, iż nie można interpretować art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach w ten sposób, że dopiero stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy usprawiedliwia brak aktywności zawodowej ubezpieczonego uzasadniający przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Całkowita niezdolność do pracy jest tylko jedną z przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, natomiast ograniczenie aktywności zawodowej może być usprawiedliwione przyczynami zdrowotnymi, zmniejszającymi możliwości takiej osoby na rynku pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 500/10 zwrócił uwagę, iż w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ustawodawca nie związał pojęcia szczególnych okoliczności z datą powstania niezdolności do pracy, co miałoby skutkować oceną zaistnienia tych okoliczności tylko do daty powstania niezdolności do pracy.

Oczywiście trafne jest stanowisko organu, że początek całkowitej niezdolności do pracy ojca małoletniej należy liczyć od daty wskazanej w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS, ale fakt ten powinien być badany jako jeden z elementów całokształtu stanu faktycznego sprawy, istotny dla jej oceny w aspekcie przesłanki szczególnych okoliczności. Kategoria "szczególnych okoliczności" jest bowiem klauzulą generalną, której stosowanie ma charakter ocenny i indywidualny. Szczególne okoliczności to zatem nie tylko zdarzenia o charakterze siły wyższej, ale wszelkiego rodzaju sytuacje, które czynią daną osobę nieatrakcyjną na rynku pracy, pozostającą poza kręgiem zainteresowania pracodawców; również i takie, kiedy osoba nie jest zdolna pod względem zdrowotnym do świadczenia pracy, choć nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, ale jej stan zdrowia w poszukiwaniu pracy stawia ją na pozycji dużo gorszej, niż osobę zdrową.

W realiach niniejszej sprawy, oceniając przesłankę szczególnych okoliczności, organ w swoich ustaleniach nie może zatem pomijać faktu, iż z przedstawionej przez matkę małoletniej dokumentacji lekarskiej wynika, że zmarły M. P. już od 1984 r. był pacjentem Poradni Uzależnień od Alkoholu oraz, że wielokrotnie podejmował w związku z uzależnieniem od alkoholu leczenie odwykowe. Z powodu tego uzależnienia był kilkakrotnie hospitalizowany w szpitalu, a także był leczony farmakologicznie w warunkach ambulatoryjnych. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z roku 2000 wynika, że do tego czasu miał [...]. W 2003 r. był skierowany na przymusowe leczenie odwykowe na podstawie postanowienia sądu, natomiast w 2008 r. sam zgłosił się na leczenie do szpitala. W karcie informacyjnej leczenia szpitalnego z 2008 r. znajduje się informacja, że M. P. miał osiem razy wykonaną [...]. Lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2012 r. ustalił, że M. P. od [...] października 2003 r. był częściowo niezdolny do pracy. Natomiast Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w swoich orzeczeniach wydawanych, począwszy od roku 2004, jako miejsce odpowiedniego zatrudnienia M. P. wskazywał zakład pracy chronionej.

Powyższe okoliczności nie mogą być zatem pomijane przez organ, gdyż niewątpliwie wpływały niekorzystnie na atrakcyjność zmarłego ojca małoletniej na rynku pracy oraz obiektywną możliwość znalezienia przez niego zatrudnienia. Usprawiedliwiały też w pewnym sensie występujące przerwy w jego zatrudnieniu w latach 1993 – 1999 oraz brak zatrudnienia po roku 2002, gdyż pracodawcy z pewnością nie byli zainteresowani zatrudnianiem takiej osoby.

Wprawdzie alkoholizm sam w sobie nie może stanowić okoliczności szczególnej, o jakiej mowa w art. 83 ust. 1 ustawy, jednak podlegać musi ocenie w całokształcie wszystkich innych okoliczności, charakteryzujących określony przypadek i składających się na przebieg drogi życiowej określonej osoby w kontekście uprawnień do ubezpieczenia społecznego.

Nie można w tym kontekście pomijać faktu, że zmarły od 1984 r. wielokrotnie podejmował próby leczenia uzależnienia od alkoholu oraz, że na przestrzeni 53 lat życia posiada udowodnionych ponad 17 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym w 10-leciu przed powstaniem częściowej niezdolności do pracy 4 lata i 28 dni, a ponadto, że od 2004 r. miał wskazanie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności do zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej.

Obiektywnie istniejąca sytuacja na rynku pracy w powiązaniu z problemami zdrowotnymi, które, mimo braku orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy przed rokiem 2010, niewątpliwie posiadał zmarły, mogła zatem stanowić szczególną przyczynę, która uniemożliwiła mu wypracowanie odpowiednio dłuższego stażu ubezpieczeniowego przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy, a tym samym nabycie przez małoletnią prawa do renty rodzinnej w trybie zwykłym.

Alkoholizm, jak wiele innych chorób, jest dolegliwością, do powstania której człowiek, w mniejszym lub większym stopniu, przyczynia się świadomie bądź nie. Jednak skutki tej choroby nie zależą już w pełni tylko od jego woli. Sam fakt uzależnienia od alkoholu ojca małoletniej, mający niewątpliwie wpływ na nieuzyskanie przez niego uprawnień rentowych w trybie zwykłym, nie może więc być traktowany jako sankcja wykluczająca jego małoletnie dziecko z grona adresatów normy zawartej w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy.

Powyższe okoliczności powinny być zatem szczegółowo zbadane i wyjaśnione przez organ zważywszy, że wnioskowana przez skarżącą renta rodzinna w drodze wyjątku na rzecz małoletniej jest świadczeniem pochodnym od świadczenia jakie przysługiwałoby osobie zmarłej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.