Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 258/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 22; art. 92a ust. 1, ust. 5 i ust. 7; lp. 1.6 załącznika nr 3;
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 48;
journal: Dz.U. 2023 poz 221
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania S. P., utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

S. P., prowadzący pod firmą "S. – P. S." działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów, pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. został zawiadomiony przez organ pierwszej instancji o zamiarze przeprowadzenia w jego przedsiębiorstwie kontroli w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej "u.t.d."), w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Zawiadomienie zostało wysłane na adres ul. [...] I [...], [...], ujawniony przez skarżącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, będący adresem do doręczeń i jednocześnie wskazanym jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Z treści zawiadomienia wynikało, że kontrolą zostanie objęty okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r. Zgodnie z zawiadomieniem kontrola miała się odbyć nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.). Organ kontrolny poinformował, że w celu ustalenia dogodnego terminu kontroli można skontaktować się telefonicznie pod wskazanym w zawiadomieniu numerem telefonu w terminie 3 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie zostało doręczone w dniu 5 maja 2023 r. i odebrane przez adresata S. P..

W dniu 1 czerwca 2022 r. upoważniony do przeprowadzenia kontroli inspektor transportu drogowego udał się do siedziby przedsiębiorcy, w celu przeprowadzenia kontroli. W notatce służbowej z dnia 1 czerwca 2022 r. oraz w sporządzonym w dniu 3 czerwca 2022 r. protokole z czynności, nr [...] wskazano, że w dniu 1 czerwca 2022 r. w siedzibie przedsiębiorcy nie zastano przedsiębiorcy ani osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy, ustanowionej zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców.

Zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2022 r. organ pierwszej instancji poinformował stronę skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia z Ip. 1.6 załącznika nr [...] do u.t.d., polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Jednocześnie organ pierwszej instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie wskazanego naruszenia w terminie 7 dni.

W piśmie z dnia 20 czerwca 2022 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wyjaśnił, że w dniu 3 czerwca 2022 r. skarżący ani nikt z jego domowników nie przebywał pod adresem ul. [...] I [...] w Ł.. Adres ten jest bowiem miejscem zamieszkania skarżącego. Przyznał także, że pod tym adresem jest zarejestrowana firma skarżącego. Jednak biuro firmy mieści się pod adresem: ul. [...], [...] i tam zwykle skarżący przebywa w godzinach pracy. Strona skarżąca podniosła, że stwierdzone naruszenie nie wynikło z winy skarżącego, który nie został uprzedzony telefonicznie o dacie i godzinie kontroli.

W piśmie z dnia 22 lipca 2022 r. skarżący oświadczył, że nie zgłasza żądań wobec organu kontroli. Oświadczył także, że w terminie 30 dni przedstawi dokumenty niezbędne do przeprowadzenia kontroli, wskazane w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 19 kwietnia 2022 r.

Decyzją z dnia [...] 2022 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 5 i ust. 7 u.t.d. w zw. z lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12000 zł za naruszenie polegające na niepodaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.

W odwołaniu zawartym w piśmie z dnia 28 września 2022 r., które wpłynęło do organu w dniu 4 października 2022 r., skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji wysłał ponowne zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli oraz, że Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję mimo sprzeciwu przedsiębiorcy wniesionego pismem z dnia 15 września 2022 r. Podniósł także, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeżeli nie ma informacji od kontrolowanego przedsiębiorcy, kontrolę należy przeprowadzić 30 dnia od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W okolicznościach sprawy termin ten przypadał na 4 czerwca 2022 r., w sobotę. W związku z tym kontrolę należało przeprowadzić w 29 dniu, czyli w piątek 3 czerwca 2022 r. Natomiast kontrolujący udał się do siedziby przedsiębiorcy w celu przeprowadzenia kontroli w dniu 1 czerwca 2022 r. Skarżący podkreślił, że miał wolę poddania się kontroli w dniu 3 czerwca 2022 r.

W dniu 4 października 2022 r. do organu wpłynęło również pismo skarżącego oznaczone jako "zażalenie od postanowienia Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 września 2022 r.", w którym skarżący zaskarżył postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Strona skarżąca wskazała, że organ pierwszej instancji wysłał do niej ponowne zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli w tej samej sprawie, lecz pod inną sygnaturą.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w związku z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej "k.p.a."), na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, podobnie jak art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 i art. 92b ust. 1 u.t.d. Natomiast zgodnie z treścią Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12000 zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący został poinformowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli w jego przedsiębiorstwie. W zawiadomieniu tym wskazana była również informacja o możliwości ustalenia dogodnego dla niego terminu kontroli. Skarżący z tej możliwości nie skorzystał. W konsekwencji organ miał dowolność w dacie rozpoczęcia kontroli w okresie od dnia 13 maja 2022 r. do dnia 4 czerwca 2022 r. Bowiem brak kontaktu ze strony przedsiębiorcy nie uniemożliwiał organowi podjęcia próby przeprowadzenia kontroli nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia z dnia 19 kwietnia 2022 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Organ uznał za niezasadne stanowisko, że przypadku braku jakiekolwiek informacji ze strony przedsiębiorcy, kontrolę należy przeprowadzić w 30 dniu tego terminu, ponieważ przepisy ustawy z dnia Prawo przedsiębiorców ani też żaden inny przepis prawa tak nie stanowi.

Organ wyjaśnił, że kontrolujący prawidłowo udał się w celu przeprowadzenia kontroli pod adres siedziby przedsiębiorcy widniejący w dniu 1 czerwca 2022 r. w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Organ podkreślił, że w skarżący powinien był wyznaczyć osobę upoważnią do reprezentowania na wypadek swojej nieobecności pod adresem wskazanym jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący, będący profesjonalnym przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego, powinien być w dniu 1 czerwca 2022 r. przygotowany do poddania się kontroli. Obowiązek ten oznaczał przebywanie w dniu rozpoczęcia kontroli pod wskazanym adresem oraz przygotowanie wymaganych dokumentów określonych w wykazie zawartym w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli.

Organ odwoławczy wskazał też, że w niniejszej sprawie zostało wydane jedno zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 19 kwietnia 2022 r. dotyczące kontroli zakończonej protokołem z czynności z dnia 3 czerwca 2022 r. Organ zauważył, że na gruncie niniejszej sprawy nie wystąpiła żadna przesłanka do wniesieniu sprzeciwu przewidzianego w 59 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Z tego względu pismo pełnomocnika strony z dnia 15 września 2022 r. nie stanowiło przeszkody do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji kończącej wszczęte w dniu 3 czerwca 2022 r. postępowanie administracyjne. Odnosząc się do zarzutu, iż organ pierwszej instancji nie określił dokładnie czynu przypisanego przedsiębiorcy, organ odwoławczy wskazał, że nie budzi żadnej wątpliwości, iż strona w całości nie poddała się kontroli w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie skarżący S. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

I. brak precyzyjnego określenia czynu zarzucanego przedsiębiorcy, bowiem l.p. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. zawiera w swoim opisie w istocie cztery różne sytuacje, czyli cztery różne możliwe przewinienia, a organ nie wskazał szczegółowo, która z tych sytuacji dotyczy skarżącego w niniejszej sprawie;

II. nieprawidłowe zastosowanie przepisu art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 7 u.t.d. oraz lp. 1.6 załącznika nr 3 do tej ustawy;

III. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący dopuścił się przewinienia w postaci niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części;

IV. niedopuszczalność wydania decyzji, wobec uprzedniego zgłoszenia przez przedsiębiorcę sprzeciwu, w trybie art. 59 ust. 1 w związku z art. 54 ustawy Prawo Przedsiębiorców;

V. naruszenie art. 8 w zw. z art. 6 k.p.a, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł dodatkowo, że w zaskarżonej decyzji błędnie oznaczono decyzję organu pierwszej instancji, podając nr "[...]" zamiast [...]. [...]".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 12000 zł za naruszenie opisane pod lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi wpisanie przez organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] 2023 r. błędnego numeru decyzji organu pierwszej instancji nie uzasadnia usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Istotnie, w zaskarżonej decyzji organ mylnie oznaczył numer decyzji organu pierwszej instancji jako "[...]" zamiast [...]". Powyższe stanowi oczywistą omyłkę i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Nie budzi bowiem wątpliwości tożsamość decyzji organu pierwszej instancji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją organu odwoławczego.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. dalej "p.p.s.a") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Omyłka w przywołanym w decyzji organu odwoławczego numerze decyzji organu pierwszej instancji nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. W konsekwencji nie stanowi też podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

Z treści lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12000 zł.

Przepis ten jest konsekwencją zawartych w ustawie o transporcie drogowym uregulowań dotyczących kontroli należącej do zadań Inspekcji Transportu Drogowego zgodnie z art. 50 pkt 1 u.t.d.

Na mocy art. 72 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności:

1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli;

2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa;

3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego;

4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;

5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli.

Na podstawie art. 85 ust. 1 u.t.d., kontrolę przedsiębiorcy przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo do:

1) żądania od przedsiębiorcy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli;

2) wstępu na teren przedsiębiorcy, w tym do pomieszczeń, gdzie prowadzi on działalność gospodarczą, w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność, oraz wstępu do pojazdów użytkowanych przez przedsiębiorcę (art. 85 ust. 2 u.t.d.).

Czynności kontrolne przeprowadza się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego wyznaczonej (art. 85 ust. 3 u.t.d.).

Przy tym art. 89c u.t.d. stanowi, że do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (aktualnie Dz. U. 2023 r., poz. 221).

Wskazany rozdział ustawy Prawo przedsiębiorców zatytułowany "Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej" normuje między innymi zasady przeprowadzania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców.

Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia (art. 48 ust. 2).

Zgodnie zaś z art. 50 ust. 1 tej ustawy, czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Przepisu ust. 1 (zgodnie z regulacją ust. 2) nie stosuje się, w przypadkach gdy:

1) ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej;

2) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia;

3) kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów;

4) przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska.

Przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności (art. 50 ust. 3 Prawa przedsiębiorców). W przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez przedsiębiorcę obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika przedsiębiorcy lub osoby zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę (art. 50 ust. 5).

W świetle przywołanej wyżej treści art. 48 ustawy Prawo przedsiębiorców zachowanie terminów wszczęcia kontroli ma istotne znaczenie, gdyż kontrola nie może rozpocząć się wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przedsiębiorcy i nie później niż przed upływem 30 dni od zawiadomienia o zamiarze kontroli. Upływ 30 dni prowadzi do pozbawienia organu kontroli uprawnień do jej wszczęcia, konieczne jest zatem ponowne zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. 30-dniowy termin wszczęcia kontroli jest terminem maksymalnym i nie może ulec przedłużeniu. Wprowadzenie przedmiotowych terminów oznacza też konieczność skutecznego doręczenia zawiadomienia przedsiębiorcy oraz rzetelnego udokumentowania tego faktu (por. A. Żywicka [w:] L. Bielecki, J. Gola, K. Horubski, K. Kokocińska, E. Komierzyńska-Orlińska, A. Żywicka, Komentarz do ustawy - Prawo przedsiębiorców [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz, Warszawa 2019, art. 48, System Informacji Prawnej LEX).

Zatem nakładając na przedsiębiorcę karę za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, organ powinien w pierwszym rzędzie wykazać zachowanie terminów przewidzianych w art. 48 ust. 2 Prawa przedsiębiorców. W okolicznościach sprawy wymogi w tym zakresie zostały spełnione.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. został zawiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli w jego przedsiębiorstwie w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d., w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Zawiadomienie z dnia 19 kwietnia 2022 r. zostało odebrane przez skarżącego w dniu 5 maja 2022 r. Zatem organ skutecznie zawiadomił stronę skarżącą o planowanej kontroli. Przedmiotowe zawiadomienie spełniało też wymogi z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców.

W sprawie nie budzi też wątpliwości, że zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli zostało wysłane na adres ul. [...] I [...], [...], który to adres widniał w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej oraz adres do doręczeń przedsiębiorcy S. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "S. – P. S.". Adres ten wynika także z danych pobranych przez organ z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego. Podkreślić należy, że jest to jedyny adres związany z działalnością gospodarczą skarżącego, a wynikający z powszechnie znanych i prowadzonych przez organy państwa rejestrów. Skoro zatem w CEIDG skarżący wskazał ul. [...] I [...], [...] jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej i adres do doręczeń oraz nie poinformował organu o innym miejscu wykonywania działalności, to kontrolujący prawidłowo udał się w dniu 1 czerwca 2022 r. pod ten adres w celu dokonania kontroli. Z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2022 r., poz. 541) wynika bowiem domniemanie prawdziwości danych zawartych w tym rejestrze.

Odnosząc się zaś do terminu przeprowadzenia kontroli, wskazać należy, że z przytoczonego wyżej przepisu art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców wynika, iż kontrola nie może rozpocząć się wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przedsiębiorcy i nie później niż przed upływem 30 dni od zawiadomienia o zamiarze kontroli. Upływ 30 dni prowadzi do pozbawienia organu kontroli uprawnień do jej wszczęcia, konieczne jest zatem ponowne zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. 30-dniowy termin wszczęcia kontroli jest terminem maksymalnym i nie może ulec przedłużeniu. Jednakże, wbrew zarzutom skargi, w przypadku gdy skarżący, wbrew pouczeniu zawartemu w zawiadomieniu o zamiarze przeprowadzenia kontroli nie skontaktował się z organem w celu ustalenia dogodnego dla przedsiębiorcy terminu kontroli, organ nie był zobowiązany do jej przeprowadzenia w ostatnim dniu wskazanego wyżej terminu. W żadnym razie do tego rodzaju wniosków nie upoważnia treść art. 48 ustawy Prawo przedsiębiorców. Co istotne, kontrolujący nie mają również obowiązku informowania skarżącego, w jakim konkretnie dniu kontrola się rozpocznie ani telefonicznego uprzedzania o tej dacie. Jak słusznie podnosił organ, takie obowiązki organu nie wynikają z przepisów prawa, a w szczególności nie wynikają z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. W konsekwencji, kontrola mogła być przeprowadzona w całym okresie przewidzianym w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, to jest od dnia 13 maja 2022 r. do dnia 4 czerwca 2022 r., a nie jedynie w ostatnim dniu terminu przewidzianego w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. Zauważyć przy tym należy, że pomimo, iż przepis tego nie wymaga, w celu ustalenia dogodnego terminu kontroli w zawiadomieniu wskazano, iż przedsiębiorca ma możliwość jego ustalenia drogą telefoniczną w terminie 3 dni od daty otrzymania tego zawiadomienia. W zawiadomieniu przywołano także przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców regulujące zasady kontroli, wskazano wykaz dokumentów, jakie należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli oraz pouczono stronę skarżącą o obowiązku wyznaczenia osoby upoważnionej do jej reprezentowania w przypadku nieobecności przedsiębiorcy. Skarżący, mimo osobistego odebrania zawiadomienia, nie skorzystał z możliwości ustalenia dogodnego terminu kontroli. Powinien był zatem, zachowując staranność wymaganą od przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą, zastosować się do pouczeń zawartych w zawiadomieniu i przygotować się na kontrolę w całym wskazanym w zawiadomieniu okresie, a w razie wątpliwości skontaktować się z organem. Próba przeprowadzenia kontroli w dniu 1 czerwca 2022 r. bez wątpienia odbyła się w terminie określonym w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. Jednocześnie w sprawie pozostaje poza sporem, że w dniu 1 czerwca 2022 r. inspektor transportu drogowego, który miał przeprowadzić kontrolę, nie zastał pod adresem podanym w CEiDG ani skarżącego, ani żadnej osoby, która byłaby przez skarżącego upoważniona do udziału w kontroli.

Bezpodstawne zatem, w świetle prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych oraz przywołanych przepisów prawa, pozostają zarzuty skargi co do naruszenia art. 92a ust. 1, ust. 5 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 1.6 załącznika nr 3 do tej ustawy. Skarżący nie poddał się kontroli, w związku z czym zachodziły przesłanki do nałożenia kary za naruszenie opisane w lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. Jednocześnie wskazać należy, że ust. 5 tego artykułu nie znajdował zastosowania w sprawie. Dotyczy on bowiem sumy kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę za jedno naruszenie opisane w lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. Wskazana pozycja załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje naruszenie polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części i określa wysokość kary za ten czyn na 12000 zł.

Niezasadny jest zarzut braku precyzyjnego określenia popełnionego przez skarżącego naruszenia, w kontekście różnych stanów faktycznych objętych dyspozycją lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. W zaskarżonej decyzji organ bowiem jednoznacznie wskazał, że kontrolowany przedsiębiorca w całości nie poddał się kontroli w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą. Organ określił zatem i dokładnie opisał naruszenie, którego dopuścił się skarżący, a co znajduje potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach.

Całkowicie chybiony jest również zarzut, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana, mimo wniesienia przez skarżącego sprzeciwu, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, w związku z wystosowaniem do skarżącego powtórnego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w tej samej sprawie.

Przepis art. 59 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców przewiduje, że przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia (ust. 1). Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego (ust. 3). Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu (ust. 4). Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych (ust. 7). Na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o: 1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia; 2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych (ust. 9).

Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez organ na wezwanie do uzupełnienia akt administracyjnych (sprzeciwu wniesionego przez skarżącego pismem z dnia 15 września 2022 r., postanowienia nr [...] L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 września 2022 r. oraz postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 października 2022 r. nr [...]), w odpowiedzi na złożony w dniu 26 lipca 2022 r. wniosek pełnomocnika skarżącego, który zadeklarował przedłożenie do kontroli wymaganych dokumentów, Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r., doręczonym w dniu 4 sierpnia 2022 r., powtórnie zawiadomił skarżącego o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W dniu 5 września 2022 r. podjęto próbę przeprowadzenia kontroli, co zostało udokumentowane protokołem nr [...] Z uwagi na nieobecność przedsiębiorcy oraz brak osoby upoważnionej do jego reprezentacji, kontrola nie doszła do skutku. Następnie organ pismem z dnia 5 września 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w zakresie naruszenia Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z niepoddaniem się kontroli w dniu 5 września 2022 r. Pismem z dnia 15 września 2022 r. skarżący wniósł sprzeciw, powołując się na art. 59 ust. 1 w zw. z art. 54 Prawa przedsiębiorców. Postanowieniem z dnia 22 września 2022 r. nr [...] organ pierwszej instancji postanowił kontynuować czynności kontrolne. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego organ odwoławczy postanowieniem z dnia 18 października 2022 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie.

Z powyższego wynika, że sprzeciw, na który powołuje się skarżący, został wniesiony w związku z czynnościami postępowania kontrolnego, o którym organ zawiadomił pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r., a nie postępowania kontrolnego, w następstwie którego zostało wszczęte postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Sprzeciw wniesiony przez skarżącego nie miał zatem wpływu na ważność i prawidłowość decyzji wydanej w sprawie niniejszej.

W konsekwencji zarzuty skarżącego nie znajdują podstaw w okolicznościach sprawy. Wprost z treści art. 1 k.p.a. wynika, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem, którego przedmiotem jest przede wszystkim rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Jego przedmiotem zatem jest władcze działanie, przez autorytatywną konkretyzację normy prawa administracyjnego, przez przyznanie (odmowę przyznania) uprawnienia lub nałożenie obowiązku na jednostkę. Natomiast postępowanie organu właściwego do sprawowania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1-4 k.p.a. Ma ono charakter autonomiczny i to przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców w rozdziale 5 regulują podejmowany przez organy kontroli zorganizowany ciąg działań. Według art. 45 ustawy Prawo przedsiębiorców kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców jest przeprowadzana na zasadach określonych w tej ustawie, chyba że zasady i tryb kontroli wynikają z ratyfikowanych umów międzynarodowych albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej (ust. 1). W zakresie nieuregulowanym w rozdziale 5 ustawy Prawo przedsiębiorców stosuje się odrębne przepisy, do których w zakresie transportu drogowego należą przepisy rozdziału 10 ustawy o transporcie drogowym.

Również zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. nie okazały się zasadne. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wyjaśnił bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia i został przez organ poddany logicznej ocenie.

W konsekwencji nieuprawniony jest również zarzut naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz naruszenia art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Okoliczności faktyczne sprawy niniejszej nie budzą bowiem wątpliwości, ustalenia poczynione w sprawie znajdują uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalenia zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.

Zaskarżona decyzja nie narusza także art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie skontrolowanej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a także uzasadnienie prawne spełniające kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Uznając z tych wszystkich względów, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.