Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 424/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 24 stycznia 2024 r., SKO.421.1175.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

A. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 9 października 2023 r. A. S. zwrócił się o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym bratem, D. S.

Z akt sprawy wynika, że D. S. (ur. 1 lutego 1998 r.) jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 5 lutego 2014 r. wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Lęborku. Symbol przyczyny niepełnosprawności to 10-N, 04-O i 05-R. Niepełnosprawność istnieje od urodzenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 roku życia. Orzeczenie wydano na stałe. Niepełnosprawny wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zaopatrzenia według potrzeb w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie a także korzystania z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług specjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Na podstawie ustaleń przeprowadzonych przez pracownika socjalnego w trakcie wywiadu środowiskowego oraz na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia ustalono, że D. S. choruje na czterokończynowe porażenie mózgowe, retinopatię, głębokie upośledzenie umysłowe, schorzenia ruchowe (przykurcz kolan). Jest osobą niewidomą, niemówiącą, porusza się na wózku inwalidzkim prowadzonym przez drugą osobę. Jest pampersowany, karmiony, wykonywane są przy nim wszystkie inne czynności życia codziennego. Jest całkowicie zależny od osób drugich.

Ustalono ponadto, że D. S. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną. Wcześniejszym opiekunem prawnym była jego babcia, która zmarła we wrześniu 2023 r. Obecnie, opiekunem prawnym niepełnosprawnego ustanowiono jego brata, A. S. Matka braci nie żyje, a ojciec nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, utrzymuje z synami sporadyczny kontakt telefoniczny.

Wnioskodawca sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawnym bratem. W szczególności: karmi go, ubiera, myje, zmienia pampersy, goli, zmienia pozycję ciała, oklepuje, przygotowuje posiłki. Rozpoznaje potrzeby niepełnosprawnego pomimo braku kontaktu werbalnego i wzrokowego. Z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad bratem nie ma możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Okoliczność tę potwierdził także pracownik socjalny we wnioskach z przeprowadzonego wywiadu.

Decyzją z dnia 24 listopada 2023 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lęborku, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta Lęborka, odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym bratem. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako "u.ś.r."), z uwagi na fakt, że ojciec osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co zobowiązuje go do opieki nad synem zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Decyzją z dnia 24 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że pomimo pełnego zrozumienia, iż niepełnosprawny brat strony wymaga zapewnienia całodobowej opieki, która w sposób niekwestionowany sprawowana jest przez wnioskodawcę to okoliczność braku legitymowania się przez ojca osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi przeszkodę do przyznania A. S. świadczenia pielęgnacyjnego. Na potwierdzenie swojego stanowiska Kolegium powołało się na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, w której jednoznacznie stwierdzono, że "warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.)."

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie A. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania w trybie uproszczonym lub we własnym zakresie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.) i trudnej sytuacji rodzinnej spowodowaną brakiem kontaktu z ojcem, M.S. od wielu lat, który się nie wywiązywał i nie wywiązuje w żaden sposób z żadnych obowiązków zarówno alimentacyjnych, jak i rodzicielskich.

Skarżący wyjaśnił, że mama zmarła w 2012 r. Od wczesnego dzieciństwa do śmierci mamy bracia byli wychowywani tylko przez nią. Po śmierci mamy opiekę nad braćmi przejęła ich babcia, która została jednocześnie opiekunem prawnym D. Babcia zmarła we wrześniu 2023 r. Skarżący podkreślił, że ojciec nigdy się nimi nie interesował, nie łożył na ich utrzymanie, nie wywiązywał się także z obowiązku alimentacyjnego. Jedynie sporadycznie się z nimi kontaktował. W ocenie skarżącego, skoro ojciec nigdy nie wywiązywał się z obowiązku opieki nad nimi, to trudno sobie wyobrazić, że nagle podjął by się opieki nad niepełnosprawnym synem. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący przedłożył zaświadczenie Komornika Sądowego w Wejherowie z dnia 18 marca 2024 r. o bezskuteczności egzekucji z alimentów, zaświadczenie Komornika Sądowego w Wejherowie z dnia 19 marca 2024 r. o ostatniej wpłacie, wyroki Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 2 kwietnia 2023 r. i z dnia 27 kwietnia 2010 r. o zasądzeniu alimentów, zaświadczenie Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 1 grudnia 2023 r. o ustanowieniu opiekuna prawnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej realizowaną pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne co do zasady nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego - określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami procedury administracyjnej - normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., w skrócie: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla kontrolowaną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa - czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd nie ma jednak kompetencji by zastępować organ administracji w tym znaczeniu, że uznając wadliwość decyzji odmawiającej przyznania świadczenia mógłby w wyroku świadczenie takie przyznać.

Art. 119 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej jako: "Kolegium", "organ administracji") z dnia 24 stycznia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Lęborka o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej jako: "u.ś.r."), która – w momencie wydawania decyzji - w art. 17 szczegółowo określała przesłanki, od spełnienia których uwarunkowane było przyznanie świadczenia. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ponadto, zgodnie z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 17 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20). Dodatkowym wymogiem jest to, by zostały spełnione wszystkie pozostałe przesłanki przyznania świadczenia.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budzi żadnych wątpliwości, że zakres sprawowanej opieki przez skarżącego nad bratem wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zawodowej (innego zajęcia zarobkowego). Brat skarżącego – D. S. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną. Wcześniejszym opiekunem prawnym była jego babcia, która zmarła we wrześniu 2023 r., aktualnie opiekunem prawnym niepełnosprawnego ustanowiono jego brata, A. S. Matka braci nie żyje, a wnioskodawca jest jedyna osobą, która może sprawować opiekę nad bratem. Opieka ta jest całodobowa i polega na wykonywaniu wszystkich czynności jakie są niezbędne w przypadku osoby, która choruje na czterokończynowe porażenie mózgowe, retinopatię, głębokie upośledzenie umysłowe, schorzenia ruchowe (przykurcz kolan), jest osobą niewidomą, niemówiącą, i porusza się wyłącznie na wózku inwalidzkim prowadzonym przez drugą osobę. A. S. karmi brata, ubiera go, myje, zmienia pampersy, goli, zmienia pozycję ciała, oklepuje, przygotowuje posiłki. Jak wynika z wywiadu środowiskowego rozpoznaje potrzeby niepełnosprawnego pomimo braku kontaktu werbalnego i wzrokowego.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji odmówił Skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uznając, że ojciec osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W nadesłanych aktach przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie ma jednak żadnego dokumentu pozwalającego zweryfikować poprawność tych ustaleń. Mimo tego, że wskazana okoliczność stanowiła podstawę odmowy przyznania świadczenia już przez organ I instancji (decyzja z 24 listopada 2023 r.) to w aktach postępowania nie ma żadnego dokumentu na podstawie którego takich ustaleń dokonano. Po wniesionym odwołaniu organ II instancji w żaden sposób nie zweryfikował tych ustaleń, powtarzając je jednocześnie w uzasadnieniu swojej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, że postępowanie dotyczące przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wymaga zachowania szczególnej staranności w zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego. Jeszcze wyższego miernika staranności wymagać należy w sprawie, w której strona w sposób oczywisty spełnia pozytywne przesłanki przyznania uprawnienia, a weryfikacji podlegają okoliczności wykluczające uwzględnienie żądania strony. Za niezgodne z przepisami prawa uznać należy powoływanie się na okoliczności stanu faktycznego uniemożliwiające przyznanie uprawnienia jeżeli organ nie dysponuje bezspornymi i wiarygodnymi dokumentami na ich poparcie.

Zgodnie z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako: "k.p.a.") na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, a następnie, w myśl art. 80 k.p.a., dokonania oceny, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a. organy administracji podejmują z urzędu lub na wniosek strony wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Trzeba przy tym wyraźnie podkreślić, że zakres koniecznych w sprawie ustaleń determinują przepisy prawa materialnego, które w konkretnym przypadku mają zastosowanie (w niniejszym przypadku przepisy art. 17 u.ś.r.). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu, co oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów. To zaś uzasadnia tezę, że o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów można mówić w sytuacji, gdy organ administracji np. pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pomija istotne dla sprawy dowody lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym traktować należy jako dowolne (zob. wyrok NSA z 4 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 2111/21). Za naruszające przywołane przepisy uznać należy działanie organu administracji, który dokonuje rozstrzygnięcia opartego o stan faktyczny, który nie wynika ze zgromadzonych dowodów.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Nie ma żadnego dokumentu pozwalającego przyjąć, że ojciec D. i A. S. nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy nie wynika na jakiej podstawie organy administracji dokonały takich ustaleń. Tym samym, organy administracji naruszyły przepisy regulujące postępowanie dowodowe, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Konsekwencją powyższego jest konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu dla realizacji powyższego wystarczające jest uchylenie decyzji organu odwoławczego albowiem dysponuje on odpowiednimi kompetencjami w zakresie przeprowadzania postępowania dowodowego, określonymi w art. 136 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy powinien mieć na uwadze, że od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (z wyjątkiem przepisów wyraźnie wskazanych w art. 71 tej ustawy – Dz. U. z 2023 r., poz. 1429; dalej jako; "u.ś.r."). Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (tj. u.ś.r. – przyp. Sądu) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

W ocenie Sądu przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustali, iż zakres opieki sprawowanej przez Skarżącego spełniał przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. w związku z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, jak również do 31 grudnia 2023 r. spełnione zostały wszystkie inne warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego według przepisów obowiązujących do tej daty, to przyjąć należy, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia wniosku, zatem do dnia 31 grudnia 2023 r. Z uwagi na użyte w art. 63 ust. 1 u.ś.w. sformułowanie "powstania prawa", a nie "ustalenia prawa" konieczne jest zastosowanie przepisów dotychczasowych, mimo braku wydania decyzji przed dniem 31 grudnia 2023 r. Dotychczasowe przepisy należy zatem stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. oraz spełniają określone w ustawie przesłanki jego przyznania. To, czy Skarżący je spełnia należy już do istoty sprawy, która wobec wadliwego zastosowania przepisów prawa procesowego (o czym dalej) nie została właściwie rozstrzygnięta. Ponadto na możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego także "od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r.", a zatem - przyjmując, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego według dotychczasowego brzmienia art. 17 u.ś.r. powstało, czy też mogło powstać przed 1 stycznia 2024 r. - na konieczność rozstrzygania sprawy na podstawie dotychczasowych przepisów, wprost wskazuje treść art. 63 ust. 2 u.ś.w., stanowiąc, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.

Wobec tak sformułowanych przez ustawodawcę przepisów przejściowych uznać należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza w danej sprawie spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, najpóźniej na dzień 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w. (zob. wyroki: WSA w Poznaniu z 20 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 109/24 i WSA w Olsztynie z 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 912/23). Poza tym wniosek taki płynie również z uzasadnienia projektu u.ś.w., w którym wskazano na to, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka nie wybierze własnego świadczenia wspierającego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 6 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 105/24).

Podsumowując Sąd stwierdza, że w sprawie naruszono przepisy postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nakazujących rozstrzyganie sprawy na podstawie wyczerpująco zebranego, całościowo rozpatrzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie sprawy oparto o okoliczności, których nie potwierdzają zgromadzone w sprawie dowody

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium będzie związane oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).

Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożył skarżący, a organ administracji publicznej w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.