Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 172/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zakładu Oczyszczania sp. z o.o. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowań do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 17 stycznia 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Miejskiego Zakładu Oczyszczania Sp. z o.o. [...] (dalej: "MZO", "spółka") od decyzji Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] (dalej: "ZKZG") z 14 listopada 2022 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

ZKZG decyzją z 14 listopada 2022 r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 107 § 1 z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1, art. 189d i art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g, art. 9zb ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1297 ze zm., dalej: "u.c.p.g.") w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2167), określił wobec MZO wysokość kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2020 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, dotyczącej gminy Ś. w kwocie [...]zł.

Organ I instancji wskazał, iż ze złożonego przez spółkę sprawozdania za rok 2020 wynika, że łączna masa odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła poddanych recyklingowi i przygotowanych do ponownego użycia wyniosła 29,399 Mg przy łącznej masie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości 224,670 Mg. Jak wskazał organ poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła uzyskanych przez spółkę w 2020 r. na terenie powyższej gminy wyniósł 41,15%, a więc różnica pomiędzy poziomem wymaganym i osiągniętym wyniosła 8,85%.

Zarząd stwierdził, że zgodnie z art. 189d pkt 1, 4 i 5 K.p.a. zachodzą przesłanki nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Waga naruszenia prawa ma wpływ na aspekty społeczne i edukacyjne, spółka przyczyniła się do naruszenia prawa, gdyż nie podjęła żadnych działań celem osiągnięcia wymaganych poziomów. Nie dochowano żadnych starań w kierunku zwiększenia prawdopodobieństwa uzyskania wymaganych poziomów, nie zawarto odpowiednich zapisów w umowach zawieranych z przedsiębiorcami, które dyscyplinowałyby w zakresie selektywnej zbiórki odpadów, prowadzących do konsekwencji finansowych za brak segregacji. W ocenie organu I instancji w prowadzonym postępowaniu nie zachodzą natomiast przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wynikające z art. 189f K.p.a. Waga naruszenia przepisów została uznana za znaczną, a brak zaangażowania przedsiębiorcy w osiągnięcie wymaganego celu został oceniony negatywnie. W przypadku niesprostania obowiązkowi osiągnięcia wymaganego prawem poziomu recyklingu przez przedsiębiorcę nie może być mowy o usunięciu naruszenia prawa, ponieważ sankcji podlega nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu recyklingu w roku 2020 stanowiącym okres zamknięty.

Kolegium, utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji wskazało, że opłata została obliczona prawidłowo. Nałożenie kary należało do kompetencji ZKZG.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 189f K.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że przepis ten ma w sprawie zastosowanie, bowiem w u.c.p.g. nie uregulowano przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Zdaniem organu II instancji nie zaistniały jednak przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w nim określone. Przede wszystkim stopnia naruszenia prawa nie można uznać za znikomy, bowiem przy wymaganym poziomie 50% recyklingu spółka uzyskała 41,15%.

MZO jako przedsiębiorca podejmujący się konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, powinien w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić możliwość zachowania poziomu recyklingu. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Powinien też mieć świadomość, że powodzenie w osiąganiu wymaganego poziomu recyklingu możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów.

SKO zwróciło przy tym uwagę na art. 6ka u.c.p.g. i podniosło, że przepis ten stanowi swego rodzaju możliwość dyscyplinowania właścicieli nieruchomości do stosownego sortowania odpadów zgodnie z zasadami gospodarki odpadami i ich odbioru (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.).

Kolegium spostrzegło ponadto, że z akt sprawy wynika, iż KZGR[...] wywiązuje się z ustawowego obowiązku prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych wobec właścicieli wszystkich nieruchomości znajdujących się na terenie objętych systemem Związku. Zarzut dotyczący odmawiania możliwości prowadzenia takich akcji edukacyjnych przez spółkę jest zdaniem organu II instancji niezasadny i nie usprawiedliwia braku osiągnięcia wymaganych wskaźników.

W skardze skierowanej do tut. Sądu spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

I. art. 189f § 1 w zw. z art. 7a w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 i art. 189d K.p.a. polegające na jego pominięciu wbrew ugruntowanemu orzecznictwu sądów administracyjnych, bowiem organ błędnie stwierdził, że przepisy dotyczące nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organy nie mogą ich w żaden sposób modyfikować, w tym że sposób obliczenia wysokości kary ma charakter kategoryczny i nie podlega żadnym modyfikacjom i odstępstwom, co stoi w sprzeczności z celem ustanowienia art. 189f § 1 K.p.a. i w konsekwencji skutkowało tym, że Kolegium wybrało rozwiązanie niekorzystne dla strony i nie odstąpiło od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mimo znikomości naruszenia prawa i zaniechania naruszenia prawa przez stronę, tym samym naruszyło też regulację dotyczącą dyrektyw wymiaru kary zawartą w K.p.a.;

II. art. 189f § 1 w zw. z art. 77 § 1 i § 4 K.p.a. poprzez zupełne pominięcie faktu, że strona zaprzestała naruszenia prawa, bowiem w kolejnym roku, to jest 2021, osiągnęła wymagany ustawą poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a zatem wystąpiły przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej;

III. art. 78 § 1 w zw. z art. 75 i art. 80 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. wyrażające się w pominięciu dowodów z umów na odbiór odpadów zawartych z właścicielami nieruchomości (które wyraźnie nakazywały właścicielom nieruchomości selektywną zbiórkę odpadów), pominięciu okoliczności, że skarżąca chciała prowadzić akcję edukacyjną dotyczącą segregowania odpadów (czego zabronił jej organ), niedokonaniu oceny zeznań świadka D. T., dokonaniu ustaleń faktycznych dotyczących rodzaju odbieranych przez stronę odpadów bez zebrania materiału dowodowego potwierdzającego twierdzenia organu I instancji przez co organ uniemożliwił stronie wykazanie okoliczności wpływających niewątpliwie w sposób istotny na interpretację sytuacji skarżącej (brak winy), która nie mogła obiektywnie osiągnąć zakładanych poziomów w 2020 roku, a zatem organ nie zweryfikował okoliczności kluczowych dla sprawy naruszając art. 78 § 1 K.p.a. i nie wykazując, jak nakazuje art. 75 K.p.a., aby przeprowadzenie wnioskowanych dowodów było sprzeczne z prawem;

IV. art. 77 § 1 w zw. z art. 81a § 1 K.p.a. poprzez pominięcie dowodów z zeznań świadków (D. T. i J. U.), z których wynikało, że skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego polegającego na osiągnięciu wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych, które to okoliczności powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony, bowiem świadczą o braku winy i złej woli skarżącej, co ma kluczowy wpływ na rozstrzygnięcie po myśli art. 189d K.p.a.;

V. art. 77 i art. 80 w zw. z art. 81a § 1 K.p.a. wyrażające się w pogwałceniu zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony w zakresie stanu faktycznego i ukierunkowanym na ukaranie prowadzeniu postępowania dowodowego, bowiem pomimo, że organ odwoławczy przyznał, że skarżąca mogłaby "uniknąć kary w ogóle", gdyby przyczyniła się do zwiększenia świadomości wytwórców odpadów, a strona wykazała, że w umowach z właścicielami nieruchomości zastrzegała konieczność selektywnej zbiórki odpadów, która to okoliczność niewątpliwie miała wpływ na sytuację skarżącej, to organ II instancji świadomie i intencjonalnie wybrał interpretację na niekorzyść strony, naruszając przy tym wprost przepisy K.p.a.;

VI. art. 107 § 1 pkt 4-6 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 § 2 K.p.a. wyrażające się w sporządzeniu uzasadnienia, które nie daje w pełni odpowiedzi na pytanie dlaczego organ zdecydował się na ukaranie skarżącej (poza samym arbitralnym założeniem, że należy ją ukarać) i jest sprzeczne z utrwaloną praktyką rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym, bowiem organ nie dokonuje wyczerpującego i przekonującego porównania wszystkich dostępnych źródeł w postaci orzecznictwa i stanowiska doktryny celem wykazania, że stanowisko i wykładnia organu II instancji zasługuje na uznanie, podczas gdy skarżąca wskazała na treść decyzji administracyjnych wydawanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] np. z 14 czerwca 2022 r., nr [...], z 17 czerwca 2022 r., nr [...], w których w analogicznym stanie faktycznym tamtejsze SKO zauważyło konieczność odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej biorąc pod uwagę ocenę możliwości wywiązania się przez przedsiębiorcę z obowiązku uzyskania ustawowych poziomów i "za licznymi wyrokami sądów administracyjnych" stało na stanowisku, że "gdy podmiot zagrożony karą nie mógł osiągnąć danego poziomu recyklingu z powodów, za które odpowiedzialności nie ponosi, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary"’;

VII. art. 8 § 2 w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 189a § 2 w zw. z art. 189f § 1 K.p.a. w zw. z art. 109 ust 1 pkt 2 lit. c ustawy Prawo zamówień publicznych wyrażające się w wydaniu decyzji niewspółmiernie dotkliwej w stosunku do rzeczywistego naruszenia, która to dotkliwość może wywołać dla skarżącej niepowetowaną stratę, bowiem organ odwoławczy całkowicie pomija, że dotkliwość kary nie przejawia się w wymiarze kwotowym sensu stricto, ale w wymiarze konsekwencji wynikających z ustaw odrębnych (Prawo zamówień publicznych) i może skutkować nieodwracalną szkodą dla spółki.

Skarżąca wniosła o rozprawę i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wiadomości e-mail Referatu Gospodarki Odpadami i Ochrony Środowiska Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] z 22 lutego 2023 r., godz. 12:23, na okoliczność jego treści, a to faktu wszczynania przez organ I instancji 353 postępowań nakładających na właścicieli nieruchomości opłat podwyższonych na mocy art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., przyczynienie się właścicieli nieruchomości do osiągania niskich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na terenie Związku, obiektywnej niemożności osiągnięcia ustawowo wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych przez stronę na terenie gmin.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Jednocześnie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 30 czerwca 2023 r. skarżąca sprzeciwiła się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym i wniosła o rozprawę. Skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację.

Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 6 października 2023 r., pełnomocnik skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze. Wskazał, że złożył za pośrednictwem ePUAP załącznik do protokołu, w którym przedstawiono dodatkowe argumenty dotyczące sprawy, w tym art. 189f K.p.a., wykazując podejmowanie przez spółkę działań zmierzających do wyeliminowania w przyszłości braku osiągania poziomów recyklingu. Wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Podkreślił, że osiągnięcie poziomu recyklingu było niemożliwe mimo maksymalnej staranności, co ekskulpuje spółkę od odpowiedzialności i stanowi przesłankę niewymierzenia kary administracyjnej. Niezależnie zaistniały przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f K.p.a., bowiem waga naruszenia była znikoma. Osiągnięte poziomy recyklingu 30% i więcej i tak były najlepsze w Polsce, a nadto w następnych latach strona zaprzestała naruszeń.

Na pytanie Przewodniczącego pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że do roku 2019 odbiór odpadów z nieruchomości niezamieszkałych odbywał się na takich samych zasadach jak z nieruchomości zamieszkałych. Dopiero w październiku 2019 r. Związek podjął uchwałę o wyprowadzeniu nieruchomości niezamieszkałych z ogólnego systemu, co skutkowało zawieraniem po tej dacie z właścicielami tych nieruchomości umów o odbiór odpadów.

W piśmie z 18 września 2023 r. stanowiącym załącznik do protokołu skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia z 6 października 2023 r. Wskazała, że na wypełnienie spornego obowiązku składa się szereg czynników, a fundamentem zupełnie pomijanym przez właściwe organy, ale również obowiązujące przepisy prawne, jest kwestia świadomości i obowiązkowości społeczeństwa, w tym przedsiębiorców działających na terenie nieruchomości niezamieszkałych w danej gminie w segregacji odpadów. Technologia przetwarzania odpadów stosowana przez spółkę zapewnia największą możliwą do osiągnięcia efektywność. Niestety regulacje dotyczące poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu nie są sprzężone z regulacją dotyczącą stosowanej technologii. Stosowana, najlepsza dostępna technologia jest stała w okresie co najmniej kilku lat, zaś poziomy każdego roku są wyższe. Nie można zatem uznać, aby wdrożenie innych rozwiązań technologicznych stanowiło podstawę osiągania poziomów, gdyż już sam fakt konieczności uzyskania zmiany pozwolenia zintegrowanego w przypadku zmiany technologii, co trwa jak w ostatnim przypadku ok. 3 lat, jakiekolwiek działanie ad hoc w tym zakresie eliminuje. W 2020 roku spółka odebrała z terenów nieruchomości niezamieszkałych 5995,201 Mg odpadów, natomiast w 2021 roku 6641,259 Mg odpadów, z czego udział zmieszanych odpadów komunalnych w 2020 roku wyniósł 67,98%, a w 2021 roku już 75,74%. Mimo tak wyraźnego wzrostu udziału zmieszanych odpadów komunalnych w ogólnej masie odpadów odebranych spółka w 2021 roku osiągnęła wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych we wszystkich gminach, co oznacza, że podjęła wszelkie dostępne działania i środki, by taki efekt osiągnąć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 17 stycznia 2023 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") mógłby stanowić podstawę jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Stosownie do art. 9g pkt 1 tej ustawy podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Jak przewidziano przy tym w art. 3aa pkt 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć za rok 2020 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Sposób obliczania poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2167), które znajduje w sprawie zastosowanie stosownie do art. 6 ustawy z 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2361).

Zgodnie natomiast z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, co wynika już z ust. 3, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Ostatnio wspomnianymi przepisami są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 2490), przy czym w roku 2020 uwzględnić trzeba także obwieszenia Ministra Środowiska z 30 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2020 (M.P. z 2019 r., poz. 866 ze zm.).

W realiach kontrolowanej sprawy bezsporne pozostaje, że skarżąca nie osiągnęła w roku 2020 wymaganego przez art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wskazanych frakcji odpadów komunalnych, jak również nie jest kwestionowana wysokość odstępstwa od tego poziomu. Skarżąca nie podważa także sposobu obliczenia wysokości kary pieniężnej w oparciu o art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. ust. 3 u.c.p.g. Skarżąca spółka stara się zaś wykazać, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 189d oraz art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Stwierdzić w pierwszej kolejności trzeba, że wbrew stanowisku skarżącej w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 189d K.p.a. Zgodnie z tym przepisem wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, która strona osiągnęła, lub strony, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.

Art. 189d K.p.a. przewiduje zatem okoliczności jakie organ administracji publicznej zobowiązany jest wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Tymczasem okoliczności takie w sprawie zostały już przez ustawodawcę uregulowane w art. 9 ust. 3 u.c.p.g. To ten ostatni przepis określa sposób obliczenia kary pieniężnej, jaka wymierzona została skarżącej.

Jak przewiduje natomiast art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów Działu IV w tym zakresie nie stosuje się. Warto jednocześnie zauważyć, że w przypadku niektórych kar uregulowanych w art. 9x, art. 9xa, art. 9xaa, art. 9xb, art. 9y, czy art. 9z u.c.p.g. ustawodawca w art. 9zc tej ustawy nakazał dodatkowo wziąć pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Regulacją tą nie objęto jednak kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., co tylko dodatkowo potwierdza, iż w tym przypadku poza okolicznościami wynikającymi z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. wolą prawodawcy było, aby nie brać pod uwagę przy jej wymierzaniu żadnych innych okoliczności, niezależnie czy będą się one odnosić się do elementów przedmiotowych, czy podmiotowych deliktu administracyjnego.

Bez znaczenia w konsekwencji pozostaje ta argumentacja skarżącej, w której w powołaniu na art. 189d K.p.a. zwraca ona uwagę na okoliczności naruszenia prawa, czy stopień przyczynienia się przez nią lub inne podmioty do powstania rzeczonego naruszenia. Zwłaszcza takie kwestie jak brak możliwości przeprowadzenia przez skarżącą akcji edukacyjnych dotyczących segregowania odpadów, odbierania odpadów segregowanych z nieruchomości niezamieszkałych przez podmioty trzecie, czy morfologii odpadów na nieruchomościach niezamieszkałych pozostają bez żadnego wpływu na wymierzenie kwestionowanej kary pieniężnej. Zresztą zdaje się to ostatecznie dostrzegać sama skarżąca, która w załączniku do protokołu rozprawy wprost wskazała, że wpływ świadomości i obowiązkowości społeczeństwa na realizację spornego obowiązku ma być przez przepisy prawne pomijany. Organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę nie mogą opierać się na postulatach de lege ferenda stron postępowania, a zobowiązane są do przestrzegania powszechnie obowiązującego prawa, a prawo to – w tym konkretnym przypadku, przez brak możliwości sięgnięcia po rozwiązania z art. 189d K.p.a. – nie pozwala na uwzględnienie okoliczności wpływu na powstanie naruszenia, czy zawinienia strony przy wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej.

Za niezasadne uznać wobec tego trzeba zarzuty naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 75 i art. 80 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., a także art. 77 i art. 80 w zw. z art. 81a § 1 K.p.a., jakie sformułowane zostały w pkt III., IV. i V. petitum skargi. Skarżąca powołuje się w nich bowiem na okoliczności, których organ nie mógł uwzględnić stosując art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 u.c.p.g. Równie bezzasadny okazał się sformułowany w pkt [...]. petitum skargi zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4-6 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 § 2 K.p.a. Okoliczność bowiem, że inny organ administracji publicznej w innej sprawie uwzględnia okoliczności, które skarżąca chciałby, aby zostały uwzględnione w sprawie niniejszej pomimo wyraźnego brzmienia przepisów prawa materialnego, nie pozwala zarzucić organowi, który działa z zachowaniem porządku prawnego naruszenia zasady wzbudzania zaufania do organów władzy publicznej.

Jedynie na marginesie zauważyć trzeba, że całkowicie chybiona jest argumentacja, w której skarżąca powołuje się na brak możliwości – z uwagi na zakaz Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] – przeprowadzenia akcji edukacyjnej mieszkańców dotyczącej segregowania odpadów komunalnych. W tym względzie na spółce nie ciążył zakaz, który wynikałby z powszechnie obowiązujących przepisów, czy z decyzji administracyjnej, choć do prowadzenia działalności edukacyjnej zobowiązane są gminy (por. art. 3 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g.). Przede wszystkim spostrzec trzeba, że sprawa niniejsza dotyczy odpadów komunalnych odbieranych na podstawie umów zawieranych z właścicielami nieruchomości. Oczywistym staje się w konsekwencji, iż realizacja przez skarżącą ciążących na niej ustawowych obowiązków, w tym obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., zależne było zwłaszcza od treści zawieranych umów, zaś odpowiednie w tym względzie ukształtowanie stosunków prawnych z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych obciąża bezpośrednio spółkę. Do problematyki z tym związanej tut. Sąd odniesie się jeszcze poniżej. Co więcej, skoro skarżąca znała dane podmiotów, od których odbierała odpady komunalne nic nie stało na przeszkodzie, aby zamiast akcji edukacyjnej skierowanej do mieszkańców, skarżąca podjęła indywidualne czynności informacyjne wobec tych podmiotów, będących przecież stronami zawieranych z nią umów. Skarżąca mogła podjąć działania zmierzające do uświadomienia konkretnych kontrahentów o obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w okresie wykonywania zawartych z nimi umów.

Nie budzi wątpliwości tut. Sądu – odnosząc się jeszcze do problematyki zawieranych umów – prawidłowość argumentacji organów, w której zwrócono uwagę na konieczność zawierania przez skarżącą spółkę takich umów z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych, które prowadziłyby do ograniczenia możliwości powstania kwestionowanego uchybienia. Analiza treści umów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy poddanej kontroli tut. Sądu wskazuje, że choć przewidziano w nich obowiązek selektywnego zbierania odpadów przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, to jednocześnie nie wprowadzono żadnych mechanizmów służących zdyscyplinowaniu w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza poprzez możliwość nałożenia kar umownych, względnie wypowiedzenia umowy. Podobnie z treści tych umów nie wynika, aby skarżąca w jakikolwiek sposób próbowała zabezpieczyć się przed ewentualną sytuacją odbioru odpadów komunalnych przez podmioty trzecie. Poszukiwanie przez skarżącą przyczyn powstania naruszenia prawa w okolicznościach zewnętrznych w takim przypadku nie zasługuje w żadnym razie na aprobatę.

Dla wzmocnienia tegoż stanowiska przedstawić nadto należy jak zmieniały się w czasie regulacje dotyczące ustanawiające wymagane poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku u podmiotów odbierających odpady komunalne.

Zauważyć bowiem należy, iż art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w brzmieniu na jakie powołały się orzekające w sprawie organy stanowiący, iż podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1, wszedł w życie 31 grudnia 2020 r., zaś w dacie zawierania i wykonywania umów w okresie objętym kontrolowaną decyzją stanowił, że podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2.

Analogicznie art. 3aa ustanawiający dla gmin obowiązkowe poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych w 2020 r., a znajdujący zastosowanie do podmiotów odbierających odpady komunalne z nieruchomości niezamieszkałych na podstawie umowy także dodany został do u.c.p.g. z dniem 31 grudnia 2020 r.

Wcześniej zagadnienie to regulował art. 3b ust. 1 u.c.p.g. stanowiący:

- do 31 grudnia 2019 r., iż gminy są obowiązane osiągnąć do dnia 31 grudnia 2020 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo;

- od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., iż gminy są obowiązane osiągnąć poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych, z wyłączeniem innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, w wysokości co najmniej: 1) 50% wagowo - za każdy rok w latach 2020-2024;2) 55% wagowo - za każdy rok w latach 2025-2029; 3) 60% wagowo - za każdy rok w latach 2030-2034; 4) 65% wagowo - za 2035 r. i za każdy kolejny rok – zmiana wprowadzona ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz.. 1579)

- od 1 stycznia 2021 i nadal, iż gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: 1) 20% wagowo - za rok 2021; 2) 25% wagowo - za rok 2022; 3) 35% wagowo - za rok 2023; 4) 45% wagowo - za rok 2024; 5) 55% wagowo - za rok 2025; 6) 56% wagowo - za rok 2026; 7) 57% wagowo - za rok 2027; 8) 58% wagowo - za rok 2028; 9) 59% wagowo - za rok 2029; 10) 60% wagowo - za rok 2030; 11) 61% wagowo - za rok 2031; 12) 62% wagowo - za rok 2032; 13) 63% wagowo - za rok 2033; 14) 64% wagowo - za rok 2034; 15) 65% wagowo - za rok 2035 i za każdy kolejny rok – zmiana wprowadzona ustawą z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. z 2020, poz. 2361).

Przypomnieć także należy o treści aktów wykonawczych obowiązujących w okresie poprzedzającym okres objęty kontrolowaną decyzją, to jest o rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016, poz. 2167) uchylonego w tym zakresie pośrednio przez art. 6 w zw. z art. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. z 2020, poz. 2361).

W załączniku do tegoż rozporządzenia w tabeli nr 1 określono bowiem poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych wskazując, że dla frakcji papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło poziom ten wynosić miał odpowiednio od 10% w roku 2012, poprzez coraz większe wskaźniki w latach kolejnych, aż do 50% w roku 2020 r.

Analogicznej treści regulacje znajdowały się także we wcześniejszym rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych.

Z powyższych regulacji wprost wynika, że konieczność osiągania odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odnośnie niektórych frakcji odpadów komunalnych powinna była być znana profesjonalnym podmiotom zajmującym się zbiórką odpadów co najmniej od roku 2012 i już zawierając umowy na okres objęty kontrolowaną decyzją i realizując je strona skarżącą musiała mieć świadomość konieczności osiągnięcia tych poziomów, a mimo to zawarła odpowiednie umowy oceniając, iż wymagane prawem poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych są możliwe do osiągnięcia i nie zabezpieczając się w żaden sposób przed niewłaściwą realizacją umów przez wytwórców odpadów.

Podkreślić należy, iż dołączone do akt sprawy umowy z wytwórcami odpadów zawarte zostały już po zmianie stanu prawnego i zaostrzeniu od 1 stycznia 2020 r. wymagań dotyczących poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych, a pomimo tego tak w tych umowach, jak i w aneksach do tych umów (k.[...], [...] akt organu I instancji) skarżąca Spółka nie zawarła postanowień służących zapewnieniu i wyegzekwowaniu dostarczania odbieranych odpadów w sposób umożliwiający osiągnięcie prawem wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych chociażby poprzez wprowadzenie zakazu odrębnej odsprzedaży poszczególnych frakcji odpadów takich jak papier, metal czy tworzywa sztuczne.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż podnoszone przez skarżącą Spółkę kwestie związane z niemożliwością osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu zostały już uwzględnione przez ustawodawcę, który ustawą z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. z 2020, poz. 2361) wstecznie złagodził te zaostrzone wymogi uprzednio wprowadzone z dniem 1 stycznia 2020 r. powracając w art. 3aa u.c.p.g. za rok 2020 do wymogów wynikających z przepisów obowiązujących do 21 grudnia 2019 r.

Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, którą zmieniono treść art. 3b ust. 1 i dodano art. 3aa "zgodnie z proponowanymi przepisami gminy będą obowiązane osiągnąć za 2020 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Obecnie obowiązujące przepisy art. 3b, zgodnie z którymi przy obliczaniu poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia uwzględnia się całkowitą masę odpadów komunalnych, stanowią nadregulację prawa krajowego względem prawa Unii Europejskiej. Brak zmiany sposobu liczenia ww. poziomu za 2020 r. w konsekwencji może doprowadzić do strat budżetów gminnych z tytułu nakładanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska kar szacowanych w skali całego kraju na ok. 900 mln zł. Stąd proponuje się w 2020 r. powrót do dopuszczalnej prawem wspólnotowym metody obliczania poziomów stosowanej w 2019 r. i latach wcześniejszych. W związku z powyższym dodano art. 3aa, który umożliwi gminom osiągnąć za 2020 r. poziom 50% recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wyłącznie w odniesieniu do następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W art. 3aa określono wymagany poziom recyklingu dla odpadów budowlano-rozbiórkowych, który będzie wyliczany po raz ostatni za rok 2020.".

Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi wskazać trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą wszystkie przesłanki, których dopiero kumulatywne wystąpienie pozwalałoby na odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. W uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 (dostępna w CBOSA, na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzono, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g., stosuje się art. 189f K.p.a.

Unormowanie zawarte w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. umożliwia odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione w nim przesłanki: po pierwsze, waga naruszenia prawa jest znikoma oraz po drugie, strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Warto jednocześnie odnotować, że słowo "znikomy" oznacza: "zbyt mały, niewielki, błahy, nieznaczny" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 1281).

W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy nie mamy do czynienia ze wskazaną w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. znikomą wagą naruszenia prawa. Brakujący poziom recyklingu nie jest znikomy, bowiem poziom recyklingu wynosił 41,15%, a więc różnica pomiędzy poziomem wymaganym (50%) a osiągniętym wyniosła aż 8,85%. Skarżąca uchybiła ciążącemu na niej z mocy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. obowiązkowi w niemal 1/5, to jest w blisko 20% wymaganego poziomu, co nie może być uznane za nieznaczne, niewielkie, czy błahe. Waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być przy tym oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu, jakim w tej sprawie jest zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Egzekwowanie segregowania odpadów ma służyć ochronie środowiska i zdrowia ludzi. Wobec tego nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu w takim stopniu, jak ma to miejsce w rozważanym przypadku, nie może się jawić jako znikome. Bez znaczenia pozostaje to, jakoby osiągnięty przez skarżącą poziom recyklingu miał być najlepszy w Polsce, skoro wyraźnie odbiegał od poziomu wymaganego na gruncie art. 9g pkt 1 u.c.p.g.

Wprawdzie tut. Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem, jakoby przy takim naruszeniu prawa, jak to podlegające ocenie, nie mogło dojść do zaprzestania naruszenia prawa, o którym stanowi art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., to już brak znikomego charakteru wagi tego naruszenia, o którym mowa była powyżej, uniemożliwiał sięgnięcie po rozwiązanie przewidziane w ostatnio przywołanym przepisie.

Jedynie zatem na marginesie wskazać należy, że nie można z góry wykluczyć zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. do kary pieniężnej wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Bez znaczenia pozostaje, że od roku 2021 zmianie uległ sposób liczenia wskaźnika, zmieniła się morfologia odpadów, czy to, że wymagany wskaźnik przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych uległ zmianie poprzez odniesienie tych wymagań do odpadów komunalnych jako całości (z wyłączeniem jedynie innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne), a nie jak uprzednio jedynie do określonych frakcji odpadów komunalnych.

Obowiązujące przepisy przewidywały bowiem i nadal przewidują obowiązek osiągnięcia przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości za poszczególne lata określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (art. 9g pkt 1 u.c.p.g.), którego nieosiągnięcie – jako naruszenie prawa – konsekwentnie wiąże się z odpowiedzialnością administracyjną przewidzianą w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Zachodzi wobec tego ciągłość stanu prawnego, który jest podstawą dla oceny, czy podmiot odbierający odpady komunalne kontynuuje rok do roku delikt administracyjny, stanowiący naruszenie art. 9g pkt 1 u.c.p.g., czy zaprzestaje temu naruszeniu, co jest miarodajne dla stwierdzenia zaistnienia drugiej z przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Odnosząc się do argumentacji organów podkreślić należy, że przepis ten nie mówi o: "usunięciu naruszenia prawa", a o: "zaprzestaniu naruszenia prawa", zaś jedynie w razie użycia przez ustawodawcę pierwszego z tych zwrotów zasadne byłoby twierdzenie, że rok 2020 jest już okresem zamkniętym i strona nie mogła w żaden sposób oddziaływać na powstałe już naruszenie prawa.

W kontrolowanej sprawie nie wyjaśniono wprawdzie w sposób należyty, czy w doszło do zaprzestania naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., to jednak – wobec tego, że w okolicznościach tej sprawy wątpliwości tut. Sądu nie budzi to, iż waga tego naruszenia nie miała charakteru znikomego i w tym względzie Sąd podziela ocenę organów – uchybienie przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. jakiego dopuściły się organy administracji publicznej przez brak wyjaśnienia tej okoliczności pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

W konsekwencji powyższego nie może odnieść zamierzonego skutku ani zarzut naruszenia art. 189f § 1 w zw. z art. 7a w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 podniesiony w pkt I. petitum skargi, ani zarzut naruszenia art. 189f § 1 w zw. z art. 77 § 1 i § 4 K.p.a. podniesiony w pkt. II. petitum skargi. Sąd podziela bowiem stanowisko organów, że w sprawie z uwagi na brak spełnienia przesłanki znikomości wagi naruszenia prawa nie było możliwe skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Na koniec zauważyć jeszcze trzeba, że bez znaczenia pozostaje argumentacja skarżącej spółki, w której zwraca ona uwagę na dalsze negatywne następstwa popełnionego naruszenia prawa i wymierzonej kary pieniężnej, konstruując w pkt. VII. petitum skargi zarzut naruszenia art. 8 § 2 w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 189a § 2 w zw. z art. 189f § 1 K.p.a. w zw. z art. 109 ust. 1 ust. 2 lit. c Prawa zamówień publicznych. Stwierdzić bowiem trzeba, że to, iż w świetle powszechnie obowiązującego prawa nałożenie administracyjnej kary pieniężnej powodować może także inne negatywne następstwa, poza stricte finansowymi wynikającymi z konieczności jej uiszczenia, nie może mieć żadnego przełożenia na samą okoliczność jej nałożenia. Zresztą eksponowane w tym względzie obawy skarżącej odnoszące się do możliwości wykluczenia z postępowań o udzielenie zamówienia mają wyłącznie wymiar hipotetyczny.

Tut. Sąd nie uwzględnił zgłaszanych przez skarżącą wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jeżeli chodzi o wniosek sformułowany w petitum skargi to odnosił się on do okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie na gruncie art. 189d K.p.a., który w sprawie nie znajdował zastosowania. Z kolei wniosek zawarty w piśmie z 18 września 2023 r., stanowiącym załącznik do protokołu z rozprawy, odnosi się do problemu zaprzestania przez skarżącą naruszenia prawa, która to przesłanka nawet w przypadku jej wystąpienia – z uwagi na niewątpliwy brak znikomej wagi naruszenia prawa – nie mogła przesądzić o możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.