Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 248/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 189a par. 2 pkt 1, art. 189d, art. 189f par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3aa pkt 1, art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2, art. 9x ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 1297
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi [...] Zakładu Oczyszczania sp. z o.o. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowań do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin [...] z dnia 14 listopada 2022 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 614 zł (sześćset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 27 stycznia 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Miejskiego Zakładu Oczyszczania Sp. z o.o. [...] (dalej: "MZO", "spółka") od decyzji Zarządu Komunalnego Związku Gmin [...] (dalej: "ZKZG", "Zarząd") z 14 listopada 2022 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowań do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

ZKZG decyzją z 14 listopada 2022 r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 107 § 1 z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1, art. 189d i art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g, art. 9zb ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1297 ze zm., dalej: "u.c.p.g.") w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2167), określił wobec MZO wysokość kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2020 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, dotyczącej gminy B. w kwocie [...]zł.

Organ I instancji przedstawił przebieg postępowania, w tym zgromadzony materiał dowodowy, oraz odniósł się do argumentacji spółki. Ze złożonego sprawozdania za rok 2020 wynika, że łączna masa odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła poddanych recyklingowi i przygotowanych do ponownego użycia wyniosła 36,460 Mg przy łącznej masie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości 244,630 Mg. Jak wskazał organ poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła uzyskanych przez spółkę w 2020 r. na terenie powyższej gminy wyniósł 44,73%, a więc różnica pomiędzy poziomem wymaganym i osiągniętym wyniosła 5,27%.

Zarząd stwierdził przy tym, że zgodnie z art. 189d pkt 1, 4 i 5 K.p.a. zachodzą przesłanki nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Waga naruszenia prawa ma wpływ na aspekty społeczne i edukacyjne, spółka przyczyniła się do naruszenia prawa, gdyż nie podjęła żadnych działań celem osiągnięcia wymaganych poziomów. Nie dochowano żadnych starań w kierunku zwiększenia prawdopodobieństwa uzyskania wymaganych poziomów, nie zawarto odpowiednich zapisów w umowach zawieranych z przedsiębiorcami, które dyscyplinowałyby w zakresie selektywnej zbiórki odpadów, prowadzących do konsekwencji finansowych za brak segregacji. W ocenie organu I instancji w prowadzonym postępowaniu nie zachodzą natomiast przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wynikające z art. 189f K.p.a. Waga naruszenia przepisów została uznana za znaczną, a brak zaangażowania przedsiębiorcy w osiągnięcie wymaganego celu został oceniony negatywnie. W przypadku niesprostania obowiązkowi osiągnięcia wymaganego prawem poziomu recyklingu przez przedsiębiorcę nie może być mowy o usunięciu naruszenia prawa, ponieważ sankcji podlega nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu recyklingu w roku 2020 stanowiącym okres zamknięty.

Kolegium, utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji wskazało, że opłata została obliczona prawidłowo. Nałożenie kary należało do kompetencji ZKZG.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego art. 189f K.p.a. organ odwoławczy podzielił rozważania organu I instancji i stwierdził, że przede wszystkim waga naruszenia prawa nie jest znikoma albowiem przy wymaganym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50%, spółka uzyskała 44,73%, a więc poziom, który nie jest poziomem prawie 50%, a jedynie poziom prawie 50% mógłby przemawiać za znikomą wagą naruszenia.

W dalszej kolejności SKO spostrzegło, że odpowiedzialność z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. jest odpowiedzialnością administracyjną za skutek, zaniechanie, a elementem ją konstruującym nie jest wina zobowiązanego. Ustosunkowując się do twierdzeń spółki, w której wskazała ona na pominięcie oceny treści umów z właścicielami nieruchomości zobowiązujących do selektywnej zbiórki, a także pominięcie okoliczności, że chciała prowadzić akcję edukacyjną, czego zabronił jej organ, Kolegium podkreśliło, że w myśl art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa i art. 3b. Zaś art. 9x ust. 2 u.c.p.g. statuuje sankcję za niewykonanie tego obowiązku. W świetle prawnych przesłanek okoliczności podniesione przez spółkę nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Istotnym dowodem jest sprawozdanie, dane tam zawarte zostały określone przez spółkę. Rzecz w tym zdaniem Kolegium, że przepisy prawne stanowiące podstawę do rozstrzygnięcia w sprawie konstruują decyzję związaną, opartą na sprawozdaniu i obliczeniach. SKO za bez znaczenia uznało również argumentację spółki, w której wskazano na zbyt dotkliwy charakter kary.

W skardze skierowanej do tut. Sądu spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

I. art. 189f § 1 w zw. z art. 7a w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 i art. 189d K.p.a. polegające na jego pominięciu wbrew ugruntowanemu orzecznictwu sądów administracyjnych, bowiem organ błędnie stwierdził, że przepisy dotyczące nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organy nie mogą ich w żaden sposób modyfikować, w tym że sposób obliczenia wysokości kary ma charakter kategoryczny i nie podlega żadnym modyfikacjom i odstępstwom, co stoi w sprzeczności z celem ustanowienia art. 189f § 1 K.p.a. i w konsekwencji skutkowało tym, że Kolegium wybrało rozwiązanie niekorzystne dla strony i nie odstąpiło od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mimo znikomości naruszenia prawa i zaniechania naruszenia prawa przez stronę, tym samym naruszyło też regulację dotyczącą dyrektyw wymiaru kary zawartą w K.p.a.;

II. art. 189f § 1 w zw. z art. 77 § 1 i § 4 K.p.a. poprzez zupełne pominięcie faktu, że strona zaprzestała naruszenia prawa, bowiem w kolejnym roku, to jest 2021, osiągnęła wymagany ustawą poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a zatem wystąpiły przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej;

III. art. 78 § 1 w zw. z art. 75 i art. 80 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. wyrażające się w pominięciu dowodów z umów na odbiór odpadów zawartych z właścicielami nieruchomości (które wyraźnie nakazywały właścicielom nieruchomości selektywną zbiórkę odpadów), pominięciu okoliczności, że skarżąca chciała prowadzić akcję edukacyjną dotyczącą segregowania odpadów (czego zabronił jej organ), niedokonaniu oceny zeznań świadka D. T., dokonaniu ustaleń faktycznych dotyczących rodzaju odbieranych przez stronę odpadów bez zebrania materiału dowodowego potwierdzającego twierdzenia organu I instancji przez co organ uniemożliwił stronie wykazanie okoliczności wpływających niewątpliwie w sposób istotny na interpretację sytuacji skarżącej (brak winy), która nie mogła obiektywnie osiągnąć zakładanych poziomów w 2020 roku, a zatem organ nie zweryfikował okoliczności kluczowych dla sprawy naruszając art. 78 § 1 K.p.a. i nie wykazując, jak nakazuje art. 75 K.p.a., aby przeprowadzenie wnioskowanych dowodów było sprzeczne z prawem;

IV. art. 77 § 1 w zw. z art. 81a § 1 K.p.a. poprzez pominięcie dowodów z zeznań świadków (D. T. i J. U.), z których wynikało, że skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego polegającego na osiągnięciu wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych, które to okoliczności powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony, bowiem świadczą o braku winy i złej woli skarżącej, co ma kluczowy wpływ na rozstrzygnięcie po myśli art. 189d K.p.a.;

V. art. 77 i art. 80 w zw. z art. 81a § 1 K.p.a. wyrażające się w pogwałceniu zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony w zakresie stanu faktycznego i ukierunkowanym na ukaranie prowadzeniu postępowania dowodowego, bowiem pomimo, że organ odwoławczy przyznał, że skarżąca mogłaby "uniknąć kary w ogóle", gdyby przyczyniła się do zwiększenia świadomości wytwórców odpadów, a strona wykazała, że w umowach z właścicielami nieruchomości zastrzegała konieczność selektywnej zbiórki odpadów, która to okoliczność niewątpliwie miała wpływ na sytuację skarżącej, to organ II instancji świadomie i intencjonalnie wybrał interpretację na niekorzyść strony, naruszając przy tym wprost przepisy K.p.a.;

VI. art. 107 § 1 pkt 4-6 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 § 2 K.p.a. wyrażające się w sporządzeniu uzasadnienia, które nie daje w pełni odpowiedzi na pytanie dlaczego organ zdecydował się na ukaranie skarżącej (poza samym arbitralnym założeniem, że należy ją ukarać) i jest sprzeczne z utrwaloną praktyką rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym, bowiem organ nie dokonuje wyczerpującego i przekonującego porównania wszystkich dostępnych źródeł w postaci orzecznictwa i stanowiska doktryny celem wykazania, że stanowisko i wykładnia organu II instancji zasługuje na uznanie, podczas gdy skarżąca wskazała na treść decyzji administracyjnych wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] np. z 14 czerwca 2022 r., nr [...], z 17 czerwca 2022 r., nr [...], w których w analogicznym stanie faktycznym tamtejsze SKO zauważyło konieczność odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej biorąc pod uwagę ocenę możliwości wywiązania się przez przedsiębiorcę z obowiązku uzyskania ustawowych poziomów i "za licznymi wyrokami sądów administracyjnych" Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] stało na stanowisku, że "gdy podmiot zagrożony karą nie mógł osiągnąć danego poziomu recyklingu z powodów, za które odpowiedzialności nie ponosi, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary"’;

VII. art. 8 § 2 w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 189a § 2 w zw. z art. 189f § 1 K.p.a. w zw. z art. 109 ust 1 pkt 2 lit. c ustawy Prawo zamówień publicznych wyrażające się w wydaniu decyzji niewspółmiernie dotkliwej w stosunku do rzeczywistego naruszenia, która to dotkliwość może wywołać dla skarżącej niepowetowaną stratę, bowiem organ odwoławczy całkowicie pomija, że dotkliwość kary nie przejawia się w wymiarze kwotowym sensu stricto, ale w wymiarze konsekwencji wynikających z ustaw odrębnych (Prawo zamówień publicznych) i może skutkować nieodwracalną szkodą dla spółki.

Skarżąca wniosła o rozprawę i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wiadomości e-mail Referatu Gospodarki Odpadami i Ochrony Środowiska Komunalnego Związku Gmin [...] z 22 lutego 2023 r., godz. 12:23, na okoliczność jego treści, a to na okoliczność faktu wszczynania przez organ I instancji 353 postępowań nakładających na właścicieli nieruchomości opłat podwyższonych na mocy art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., przyczynienie się właścicieli nieruchomości do osiągania niskich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na terenie Związku, obiektywnej niemożności osiągnięcia ustawowo wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych przez stronę na terenie gmin.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Jednocześnie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Postanowieniem z 19 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 20 czerwca 2023 r. skarżąca sprzeciwiła się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym i wniosła o rozprawę. Skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację.

Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 6 października 2023 r., pełnomocnik skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze. Wskazał, że złożył za pośrednictwem ePUAP załącznik do protokołu, w którym przedstawiono dodatkowe argumenty dotyczące sprawy, w tym art. 189f K.p.a., wykazując podejmowanie przez spółkę działań zmierzających do wyeliminowania w przyszłości braku osiągania poziomów recyklingu. Wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Podkreślił, że osiągnięcie poziomu recyklingu było niemożliwe mimo maksymalnej staranności, co ekskulpuje spółkę od odpowiedzialności i stanowi przesłankę niewymierzenia kary administracyjnej. Niezależnie zaistniały przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f K.p.a., bowiem waga naruszenia była znikoma. Osiągnięte poziomy recyklingu 30% i więcej i tak były najlepsze w Polsce, a nadto w następnych latach strona zaprzestała naruszeń.

Na pytanie Przewodniczącego pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że do roku 2019 odbiór odpadów z nieruchomości niezamieszkałych odbywał się na takich samych zasadach jak z nieruchomości zamieszkałych. Dopiero w październiku 2019 r. Związek podjął uchwałę o wyprowadzeniu nieruchomości niezamieszkałych z ogólnego systemu, co skutkowało zawieraniem po tej dacie z właścicielami tych nieruchomości umów o odbiór odpadów.

W piśmie z 18 września 2023 r. stanowiącym załącznik do protokołu skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia z 6 października 2023 r. Wskazała, że na wypełnienie spornego obowiązku składa się szereg czynników, a fundamentem zupełnie pomijanym przez właściwe organy, ale również obowiązujące przepisy prawne, jest kwestia świadomości i obowiązkowości społeczeństwa, w tym przedsiębiorców działających na terenie nieruchomości niezamieszkałych w danej gminie w segregacji odpadów. Technologia przetwarzania odpadów stosowana przez spółkę zapewnia największą możliwą do osiągnięcia efektywność. Niestety regulacje dotyczące poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu nie są sprzężone z regulacją dotyczącą stosowanej technologii. Stosowana, najlepsza dostępna technologia jest stała w okresie co najmniej kilku lat, zaś poziomy każdego roku są wyższe. Nie można zatem uznać, aby wdrożenie innych rozwiązań technologicznych stanowiło podstawę osiągania poziomów, gdyż już sam fakt konieczności uzyskania zmiany pozwolenia zintegrowanego w przypadku zmiany technologii, co trwa jak w ostatnim przypadku ok. 3 lat, jakiekolwiek działanie ad hoc w tym zakresie eliminuje.

W 2020 roku spółka odebrała z terenów nieruchomości niezamieszkałych 5995,201 Mg odpadów, natomiast w 2021 roku 6641,259 Mg odpadów, z czego udział zmieszanych odpadów komunalnych w 2020 roku wyniósł 67,98%, a w 2021 roku już 75,74%. Mimo tak wyraźnego wzrostu udziału zmieszanych odpadów komunalnych w ogólnej masie odpadów odebranych spółka w 2021 roku osiągnęła wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych we wszystkich gminach, co oznacza, że podjęła wszelkie dostępne działania i środki, by taki efekt osiągnąć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć większość podniesionych w niej zarzutów nie okazała się zasadna.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 stycznia 2023 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Zarządu Komunalnego Związku Gmin [...] z 14 listopada 2022 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") daje podstawę ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Stosownie do art. 9g pkt 1 tej ustawy podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Jak przewidziano przy tym w art. 3aa pkt 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć za rok 2020 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Sposób obliczania poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2167), które znajduje w sprawie zastosowanie stosownie do art. 6 ustawy z 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2361).

Zgodnie natomiast z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, co wynika już z ust. 3, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Ostatnio wspomnianymi przepisami są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 2490), przy czym w roku 2020 uwzględnić trzeba także obwieszenia Ministra Środowiska z 30 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2020 (M.P. z 2019 r., poz. 866 ze zm.).

W realiach kontrolowanej sprawy bezsporne pozostaje, że skarżąca nie osiągnęła w roku 2020 wymaganego przez art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wskazanych frakcji odpadów komunalnych, jak również nie jest kwestionowana wysokość odstępstwa od tego poziomu. Skarżąca nie podważa także sposobu obliczenia wysokości kary pieniężnej w oparciu o art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. ust. 3 u.c.p.g. Skarżąca spółka stara się zaś wykazać, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 189d oraz art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Stwierdzić w pierwszej kolejności trzeba, że wbrew stanowisku skarżącej w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 189d K.p.a. Zgodnie z tym przepisem wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, która strona osiągnęła, lub strony, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.

Art. 189d K.p.a. przewiduje zatem okoliczności jakie organ administracji publicznej zobowiązany jest wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Tymczasem okoliczności takie w sprawie zostały już przez ustawodawcę uregulowane w art. 9 ust. 3 u.c.p.g. To ten ostatni przepis określa sposób obliczenia kary pieniężnej, jaka wymierzona ma być skarżącej.

Jak przewiduje natomiast art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów Działu IV w tym zakresie nie stosuje się. Warto jednocześnie zauważyć, że w przypadku niektórych kar uregulowanych w art. 9x, art. 9xa, art. 9xaa, art. 9xb, art. 9y, czy art. 9z u.c.p.g. ustawodawca w art. 9zc tej ustawy nakazał dodatkowo wziąć pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Regulacją tą nie objęto jednak kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., co tylko dodatkowo potwierdza, iż w tym przypadku poza okolicznościami wynikającymi z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. wolą prawodawcy było, aby nie brać pod uwagę przy jej wymierzaniu żadnych innych okoliczności, niezależnie czy będą się one odnosić się do elementów przedmiotowych, czy podmiotowych deliktu administracyjnego.

Bez znaczenia w konsekwencji pozostaje ta argumentacja skarżącej, w której w powołaniu na art. 189d K.p.a. zwraca ona uwagę na okoliczności naruszenia prawa, czy stopień przyczynienia się przez nią lub inne podmioty do powstania rzeczonego naruszenia. Zwłaszcza takie kwestie jak brak możliwości przeprowadzenia przez skarżącą akcji edukacyjnych dotyczących segregowania odpadów, odbierania odpadów segregowanych z nieruchomości niezamieszkałych przez podmioty trzecie, czy morfologii odpadów na nieruchomościach niezamieszkałych pozostają bez żadnego wpływu na wymierzenie kwestionowanej kary pieniężnej. Zresztą zdaje się to ostatecznie dostrzegać sama skarżąca, która w załączniku do protokołu rozprawy wprost wskazała, że wpływ świadomości i obowiązkowości społeczeństwa na realizację spornego obowiązku ma być przez przepisy prawne pomijany. Organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę nie mogą opierać się na postulatach de lege ferenda stron postępowania, a zobowiązane są do przestrzegania powszechnie obowiązującego prawa, a prawo to – w tym konkretnym przypadku, przez brak możliwości sięgnięcia po rozwiązania z art. 189d K.p.a. – nie pozwala na uwzględnienie okoliczności wpływu na powstanie naruszenia, czy zawinienia strony przy wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej.

Za niezasadne uznać wobec tego trzeba zarzuty naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 75 i art. 80 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., a także art. 77 i art. 80 w zw. z art. 81a § 1 K.p.a., jakie sformułowane zostały w pkt III., IV. i V. petitum skargi. Skarżąca powołuje się w nich bowiem na okoliczności, których organ nie mógł uwzględnić stosując art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 u.c.p.g. Równie bezzasadny okazał się sformułowany w pkt VI. petitum skargi zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4-6 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 § 2 K.p.a. Okoliczność bowiem, że inny organ administracji publicznej w innej sprawie uwzględnia okoliczności, które skarżąca chciałby, aby zostały uwzględnione w sprawie niniejszej pomimo wyraźnego brzmienia przepisów prawa materialnego, nie pozwala zarzucić organowi, który działa z zachowaniem porządku prawnego naruszenia zasady wzbudzania zaufania do organów władzy publicznej.

Jedynie na marginesie zauważyć trzeba, że nie budzi wątpliwości tut. Sądu prawidłowość argumentacji organów, w której zwrócono uwagę na konieczność zawierania przez skarżącą takich umów z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych, które prowadziłyby do ograniczenia możliwości powstania kwestionowanego uchybienia. Analiza treści umów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy poddanej kontroli tut. Sądu wskazuje, że choć przewidziano w nich obowiązek selektywnego zbierania odpadów przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, to jednocześnie nie wprowadzono żadnych mechanizmów służących zdyscyplinowaniu w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza poprzez możliwość nałożenia kar umownych, względnie wypowiedzenia umowy. Poszukiwanie przez skarżącą przyczyn powstania naruszenia prawa w okolicznościach zewnętrznych w takiej sytuacji nie zasługuje w żadnym razie na aprobatę.

Dla wzmocnienia tegoż stanowiska przedstawić nadto należy jak zmieniały się w czasie regulacje dotyczące ustanawiające wymagane poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku u podmiotów odbierających odpady komunalne.

Zauważyć bowiem należy, iż art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w brzmieniu na jakie powołały się orzekające w sprawie organy stanowiący, iż podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1, wszedł w życie 31 grudnia 2020 r., zaś w dacie zawierania i wykonywania omów w okresie objętym kontrolowana decyzja stanowił, że podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2.

Analogicznie art. 3aa ustanawiający dla gmin obowiązkowe poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych w 2020 r., a znajdujący zastosowanie do podmiotów odbierających odpady komunalne z nieruchomości niezamieszkałych na podstawie umowy także dodany został do u.c.p.g. z dniem 31 grudnia 2020 r.

Wcześniej zagadnienie to regulował art. 3b ust. 1 u.c.p.g. stanowiący:

- do 31 grudnia 2019 r., iż gminy są obowiązane osiągnąć do dnia 31 grudnia 2020 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo;

- od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., iż gminy są obowiązane osiągnąć poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych, z wyłączeniem innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, w wysokości co najmniej: 1) 50% wagowo - za każdy rok w latach 2020-2024;2) 55% wagowo - za każdy rok w latach 2025-2029; 3) 60% wagowo - za każdy rok w latach 2030-2034; 4) 65% wagowo - za 2035 r. i za każdy kolejny rok – zmiana wprowadzona ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz.. 1579)

- od 1 stycznia 2021 i nadal, iż gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: 1) 20% wagowo - za rok 2021; 2) 25% wagowo - za rok 2022; 3) 35% wagowo - za rok 2023; 4) 45% wagowo - za rok 2024; 5) 55% wagowo - za rok 2025; 6) 56% wagowo - za rok 2026; 7) 57% wagowo - za rok 2027; 8) 58% wagowo - za rok 2028; 9) 59% wagowo - za rok 2029; 10) 60% wagowo - za rok 2030; 11) 61% wagowo - za rok 2031; 12) 62% wagowo - za rok 2032; 13) 63% wagowo - za rok 2033; 14) 64% wagowo - za rok 2034; 15) 65% wagowo - za rok 2035 i za każdy kolejny rok – zmiana wprowadzona ustawą z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. z 2020, poz. 2361).

Przypomnieć także należy o treści aktów wykonawczych obowiązujących w okresie objętym kontrolowana decyzją, to jest o rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016, poz. 2167) uchylonego w tym zakresie pośrednio przez art. 6 w zw. z art. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. z 2020, poz. 2361).

W załączniku do tegoż rozporządzenia w tabeli nr 1 określono bowiem poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych wskazując, że dla frakcji papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło poziom ten wynosić miał odpowiednio od 10% w roku 2012, poprzez coraz większe wskaźniki w latach kolejnych , aż do 50% w roku 2020 r.

Analogicznej treści regulacje znajdowały się także we wcześniejszym rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych.

Z powyższych regulacji wprost wynika, że konieczność osiągania odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odnośnie niektórych frakcji odpadów komunalnych powinna była być znana profesjonalnym podmiotom zajmującym się zbiórką odpadów znana co najmniej od roku 2012 i już zawierając umowy na okres objęty kontrolowana decyzją i realizując je strona skarżącą musiała mieć świadomość konieczności osiągnięcia tych poziomów, a mimo to zawarła odpowiednie umowy oceniając, iż wymagane prawem poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych są możliwe do osiągnięcia i nie zabezpieczając się w żaden sposób przed niewłaściwa realizacją umów przed wytwórców odpadów.

Jakichkolwiek działań zmierzających do renegocjacji umów spółka nie podjęła także po zmianie stanu prawnego i zaostrzeniu od 1 stycznia 2020 r. wymagań dotyczących poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw poprzez odniesienie tych wymagań do odpadów komunalnych, z wyłączeniem innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, a niej jak uprzednio jedynie do określonych frakcji odpadów komunalnych.

Podkreślić w tym miejscy trzeba, iż podnoszone przez skarżącą Spółkę kwestie związane z niemożliwością osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu zostały już uwzględnione przez ustawodawcę, który ustawą z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. z 2020, poz. 2361) wstecznie złagodził te zaostrzone wymogi uprzednio wprowadzone z dniem 1 stycznia 2020 r. powracając w art. 3aa u.c.p.g. za rok 2020 do wymogów wynikających z przepisów obowiązujących do 21 grudnia 2019 r.

Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, którą zmieniono treść art. 3b ust. 1 i dodano art. 3aa "zgodnie z proponowanymi przepisami gminy będą obowiązane osiągnąć za 2020 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Obecnie obowiązujące przepisy art. 3b, zgodnie z którymi przy obliczaniu poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia uwzględnia się całkowitą masę odpadów komunalnych, stanowią nadregulację prawa krajowego względem prawa Unii Europejskiej. Brak zmiany sposobu liczenia ww. poziomu za 2020 r. w konsekwencji może doprowadzić do strat budżetów gminnych z tytułu nakładanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska kar szacowanych w skali całego kraju na ok. 900 mln zł. Stąd proponuje się w 2020 r. powrót do dopuszczalnej prawem wspólnotowym metody obliczania poziomów stosowanej w 2019 r. i latach wcześniejszych. W związku z powyższym dodano art. 3aa, który umożliwi gminom osiągnąć za 2020 r. poziom 50% recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wyłącznie w odniesieniu do następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W art. 3aa określono wymagany poziom recyklingu dla odpadów budowlano-rozbiórkowych, który będzie wyliczany po raz ostatni za rok 2020.".

Tut. Sąd nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów, jakoby przy takim naruszeniu prawa, jak to podlegające ocenie w sprawie, nie mogło dojść do zaprzestania naruszenia prawa, o którym stanowi art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. W uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzono, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g., stosuje się art. 189f K.p.a.

Nie można - jak uczyniły to organy - z góry wykluczyć zastosowania ostatnio przywołanego przepisu do kary pieniężnej wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.

Bez znaczenia pozostaje to, że od roku 2021 zmianie uległ sposób liczenia wskaźnika, zmieniła się morfologia odpadów, czy to, że wymagany wskaźnik przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych uległ obniżeniu. Obowiązujące przepisy przewidywały i nadal przewidują obowiązek osiągnięcia przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości za poszczególne lata określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (art. 9g pkt 1 u.c.p.g.), którego nieosiągnięcie – jako naruszenie prawa – konsekwentnie wiąże się z odpowiedzialnością administracyjną przewidzianą w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Zachodzi wobec tego ciągłość stanu prawnego, który jest podstawą dla oceny tego, czy podmiot odbierający odpady komunalne kontynuuje rok do roku delikt administracyjny, stanowiący naruszenie art. 9g pkt 1 u.c.p.g., czy zaprzestaje temu naruszeniu, co jest miarodajne dla stwierdzenia zaistnienia jednej z przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Podkreślenia przy tym wymaga, że ostatnio przywołany przepis nie mówi o: "usunięciu naruszenia prawa", a o: "zaprzestaniu naruszenia prawa", zaś jedynie w razie użycia przez ustawodawcę pierwszego z tych zwrotów zasadne byłoby twierdzenie, że rok 2020 jest już okresem zamkniętym i strona nie mogła w żaden sposób oddziaływać na powstałe już naruszenie prawa.

Uznanie, że art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. może mieć zastosowanie w razie odpowiedzialności administracyjnej ponoszonej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. wymaga od organów dokonania należytej oceny, uwzględniającej całokształt okoliczności sprawy, po pierwsze, czy waga naruszenia prawa była znikoma, po drugie, czy skarżąca zaprzestała naruszenia prawa.

Oceny takiej na gruncie obydwu tych płaszczyzn w kontrolowanej sprawie zabrakło, co stanowi o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., na co po części zwróciła uwagę skarżąca przy okazji formułowania zarzutów z pkt I. i II. petitum skargi.

Przede wszystkim organy nie wyjaśniły w sposób należyty dlaczego uznały, że w świetle art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. waga naruszenia prawa jakiego dopuściła się skarżąca w realiach rozpatrywanego obecnie przypadku nie może być uznana za znikomą.

W kontrolowanej sprawie niewątpliwie ocena taka powinna być w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości przeprowadzona zważywszy na niewielkie odstępstwo jakiego skarżąca dopuściła się, wynoszące jedynie 5,27% względem wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wskazanych frakcji odpadów komunalnych wynoszącego co najmniej 50%.

Organ I instancji ograniczył się w tym względzie do stwierdzenia, że waga tego naruszenia jest znacząca i wiąże się z fundamentalnym elementem działalności skarżącej, która powinna mieć świadomość konsekwencji niewywiązywania się z wymogów określonych w ustawie. Kolegium z kolei stwierdziło, że uzyskany poziom 44,73% nie jest "prawie poziomem 50%", a jedynie taki miałby przemawiać za znikomą wagą naruszenia.

Nie przesądzając w tym miejscu, czy powyższe odstępstwo może świadczyć o znikomej wadze naruszenia prawa przez skarżącą, ponieważ prowadziłoby to do zastąpienia przez tut. Sąd organów administracji publicznej, wskazać trzeba, że oceniając zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. należy każdorazowo uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku. Dopuszczalne jest przy tym odwołanie się do znaczenia obowiązku, który został naruszony, dla porządku prawnego i chronionych nim wartości, czy dla działalności podmiotu, który dopuścił się jego naruszenia, jednak w żadnym razie nie może to nastąpić bez ważenia samego rozmiaru naruszenia, czego w kontrolowanej sprawie zabrakło. Tut. Sąd zauważa, że z urzędu wiadomym jest, iż w innych sprawach wykazano wobec skarżącej widocznie wyższe odstępstwa (8,85% w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Po [...], 10,87% w sprawie sygn. akt II SA/Po [...], a także 13,82% w sprawie sygn. akt II SA/Po [...]), gdzie brak znikomej wagi naruszenia nie budził już wątpliwości tut. Sądu.

W sprawie niniejszej mimo, iż odstępstwo to było najniższe organy nie wysiliły się, aby podać dodatkową argumentację mająca przemawiać za nie zastosowaniem w niej art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Mało tego organy nie wskazały nawet, czym jest według nich znikoma waga naruszenia prawa, lecz jak Kolegium odwołały się w tym względzie do dalszych zwrotów nieokreślonych: "prawie 50%". Niewiadomym jest dlaczego zdaniem Kolegium 44,73% nie stanowi "prawie 50%". Świadczy to o z góry przyjętym założeniu braku znikomej wagi naruszenia prawa i arbitralnym oraz mechanicznym podejściu organów do załatwienia sprawy, bez uwzględnienia okoliczności konkretnego przypadku, co stanowi dostateczną podstawę do uznania uchybienia powyższym przepisom postępowania.

Organy nie podjęły także ustaleń faktycznych co do tego, czy skarżąca zaprzestała naruszenia prawa. W tym względzie, zgodnie z tym co zostało już powyżej przedstawione, organy powinny uwzględnić, czy w roku kolejnym, a więc w roku 2021, w którym mogło dojść do naruszenia art. 9g pkt 1 u.c.p.g. naruszenie takie nadal miało miejsce. Organy powinny wziąć pod uwagę stan prawny adekwatny dla okoliczności z roku 2021, nie zaś jak próbował to uczynić organ I instancji przenosić nieobowiązujący już stan prawny z roku 2020 do roku 2021. Pomimo że skarżąca zwracała uwagę na istotne w tym względzie okoliczności zostały one pominięte, co – wobec jednoczesnego nienależytego wyjaśnienia kwestii wagi naruszenia prawa – stanowi o istotnym uchybieniu wymogom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Na obecnym etapie tut. Sąd wobec powyższych braków w postępowaniu wyjaśniającym nie może przesądzać, czy w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Na koniec stwierdzić trzeba, że bez znaczenia jest argumentacja skarżącej, w której zwraca ona uwagę na dalsze negatywne następstwa stwierdzonego naruszenia prawa i ewentualnego wymierzenia kary pieniężnej, konstruując w pkt. VII. petitum skargi zarzut naruszenia art. 8 § 2 w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 189a § 2 w zw. z art. 189f § 1 K.p.a. w zw. z art. 109 ust. 1 ust. 2 lit. c Prawa zamówień publicznych. Choć aktualnie z uwagi na brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. nie sposób uznać, że kara pieniężna zostanie w ogóle na skarżącą nałożona, już teraz stwierdzić można, że to, iż w świetle powszechnie obowiązującego prawa nałożenie tej kary powodować może także inne negatywne następstwa, poza stricte finansowymi wynikającymi z konieczności jej uiszczenia, nie może mieć żadnego znaczenia na samą okoliczność jej nałożenia. Zresztą eksponowane w tym względzie obawy skarżącej odnoszące się do możliwości wykluczenia z postępowań o udzielenie zamówienia mają wyłącznie wymiar hipotetyczny.

Tut. Sąd nie uwzględnił zgłaszanych przez skarżącą wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jeżeli chodzi o wniosek sformułowany w petitum skargi to odnosił się on do okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie na gruncie art. 189d K.p.a., który w sprawie nie znajdował zastosowania. Z kolei wniosek zawarty w piśmie z 18 września 2023 r., stanowiącym załącznik do protokołu z rozprawy, odnosi się do problemu zaprzestania przez skarżącą naruszenia prawa, który powinien być przedmiotem oceny organu na gruncie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. W oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. postanowiono jak w pkt II. sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę ZKZG uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania, a przede wszystkim z zachowaniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. oceni czy w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. jio