Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 736/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Ł. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 16 maja 2024 r., nr WOP.7721.98.2024.MH w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. Ł. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie człuchowskim (dalej jako: PINB, organ I instancji) prowadził postępowanie administracyjne w sprawie pobudowania obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej pełniącego funkcje biura, na działce nr [...] w miejscowości G., gmina [...], którego inwestorem był K.Ł. (dalej jako: "Inwestor", "Strona", "Skarżący").

Postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), wstrzymał Inwestorowi prowadzenie budowy budynku biurowego o konstrukcji drewnianej, wymiarach ok. 6,30m x 7,70m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości G., gmina [...]. oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego budynku i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Inwestor wskazał, że stawiając pomieszczenie biurowe (drewniane) był przekonany, że wykonał je zgodnie z przepisami. Wyjaśnił, że prace wykonał z nieznajomością prawa budowlanego. Podniósł jednocześnie, że nie jest w stanie pokryć tak wysokich kosztów, a ich uiszczenie wiąże się z zamknięciem firmy, zwolnieniem pracowników i utratą dorobku całego życia.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: PWINB, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji.

W piśmie z dnia 18 grudnia 2023 r., adresowanym do PINB, Inwestor nadesłał oświadczenie, że uchyla się od skutków prawno – administracyjnych oświadczenia złożonego w zażaleniu i wskazał, że został wprowadzony w błąd przez K.P., który - na podstawie umowy użyczenia - jest faktycznym użytkownikiem jego działki. Podniósł dodatkowo, że użytkownik zapewniał go, iż posiada stosowne zezwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Do oświadczenia dołączył kopię umowy użyczenia zawartej w dniu 21 marca 2021 r. oraz kopię umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony od dnia 13 marca 2023 r.

W dniu 3 stycznia 2024 r. do organu I instancji wpłynął wniosek z dnia 27 grudnia 2023 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). Jako nowe okoliczności dla sprawy wskazano, że wynajmujący działkę K. P. wprowadził w błąd jej właściciela, zapewniając go, że posiada wszelkie wymagane przepisami zezwolenia i decyzje administracyjne pozwalające na wykonanie przedmiotowej konstrukcji. W piśmie z dnia 24 stycznia 2024 r. doprecyzowano wniosek wskazując, że chodzi o wznowienie postępowania przed PINB.

Następnie, w piśmie z dnia 20 lutego 2024 r., Strona poinformowała, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedziała się około dwa tygodnie przed złożeniem wniosku o wznowienie. Dokładnej daty Strona nie była w stanie sobie przypomnieć.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r. organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku biurowego o konstrukcji drewnianej, wymiarach ok. 6,30m x 7,70m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości G., gmina [...]. zakończone ostatecznym postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że żądanie zostało wniesione w terminie przez Stronę przedmiotowego postępowania, a we wniosku wskazano podstawy wznowieniowe wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tym samym, w jego ocenie, zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do wznowienia postępowania.

Następnie, decyzją z dnia 20 marca 2024 r. PINB, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 126 k.p.a. odmówił decyzją uchylenia własnego postanowienia z dnia 30 maja 2023 r. Jako powód odmowy uchylenia swojego rozstrzygnięcia organ wskazał na fakt, że nie został zachowany wymagany 1-miesięczny termin od dnia, w którym Strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie wznowione postanowieniem PINB z dnia 7 marca 2024 r.

W pierwszej kolejności PWINB, wskazując na treść art. 126 k.p.a. wyjaśnił, że organ I instancji błędnie wydał rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie (na etapie po wznowieniu postępowania) w formie decyzji zamiast w formie postanowienia. Organ odwoławczy uwzględnił jednak tę okoliczność i rozpoznał wniesione przez stronę "odwołanie" jako zażalenie na "decyzję", która powinna mieć formę postanowienia.

Następnie PWINB podniósł, że instytucja wznowienia postępowania należy do tzw. trybów nadzwyczajnych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w sposób precyzyjny w k.p.a.

Odmowa wznowienia postępowania powinna zatem nastąpić, gdy: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub gdy podanie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. lub w podaniu nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego stanowisko organu I instancji należy uznać za nieprawidłowe. Niezachowanie terminu daje bowiem podstawy do odmowy wznowienia postępowania w trybie art. 145 k.p.a. już na początkowym etapie rozpatrywania tego wniosku w zakresie formalnych przesłanek wznowienia. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji, postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r. (sprostowanym postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r.) wznowił postępowanie stwierdzając, że strona zachowała termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 k.p.a. Następnie, w decyzji z dnia 20 marca 2024 r. (która powinna mieć formę postanowienia) organ I instancji stwierdził, że termin ten jednak nie został zachowany.

Niezależnie od powyższego PWINB podzielił stanowisko organu I instancji, że wniosek z dnia 27 grudnia 2023 r. o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Przywołując treść przepisu art. 148 § 1 k.p.a. PWINB wskazał, że inwestor jako podstawę wznowienia postępowania wskazał fakt, że nie miał świadomości, że dzierżawca należącej do niego działki realizuje na tej działce (samowolnie) inwestycję budowlaną. Jako termin, kiedy się o tym dowiedział podał datę "około dwóch tygodni przed złożeniem wniosku o wznowienie". Zdaniem organu, skoro wniosek o wznowienie jest datowany na dzień 27 grudnia 2023 r. to okres około 2 tygodni przed tym terminem wypada około połowy grudnia 2023 r.

Organ odwoławczy zwrócił jednocześnie uwagę, że już po wydaniu przez niego postanowienia z dnia 15 listopada 2023 r. do Inspektoratu w dniu 19 grudnia 2023 r. wpłynęło, adresowane do organu I instancji, oświadczenie inwestora z dnia 18 grudnia 2023 r. informujące, że ktoś inny jest użytkownikiem jego działki, tzn. że faktycznym użytkownikiem jego działki jest K. P.

W dalszej kolejności PWINB wskazał, że w dniu 12 kwietnia 2023 r. w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych na działce nr [...] w miejscowości G., gmina [...] K. Ł. oświadczył do protokołu, że jest inwestorem przedmiotowego budynku. Ponadto przedstawił okoliczności sprawy, określając w jakiej technologii została zrealizowana konstrukcja budynku, w jakim terminie się to odbyło oraz jaką funkcję pełni budynek. Oprócz tego nie przedstawił żadnych danych ani faktów, które zostały opisane we wniosku z dnia 27 grudnia 2023 r. jakoby nie był inwestorem przedmiotowej budowy i nie posiadał o niej wiedzy. We wniosku tym strona wskazała, że inwestorem jest K. P., któremu w dobrej wierze udostępniła teren działki, na której ten miał zrealizować budynek biurowy, a na tę okoliczność została spisana umowa użyczenia z dnia 21 marca 2021 r.

Organ odwoławczy zauważył, że umowa użyczenia, zgodnie z jej treścią, została zawarta pomiędzy K. Ł. a K. P. w dniu 21 marca 2021 r., natomiast kontrola zrealizowanego budynku przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego odbyła się w dniu 12 kwietnia 2023 r.

PWINB, podzielając stanowisko organu I instancji wskazał, że czym innym jest termin 1 miesięczny, w którym strona dowiaduje się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a czym innym powzięcie wiedzy, że dana okoliczność mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

We wniosku z dnia 27 grudnia 2023 r. wnioskodawca informuje, że K. P. wziął na siebie obowiązek przeprowadzenia czynności prawno - administracyjnych związanych z wykonaniem na działce prac konstrukcyjno - budowlanych, a sam rozpoczął prace na działce na rzecz jej użytkownika. W oświadczeniu z dnia 18 grudnia 2023 r. K. Ł. oświadczył, że pomimo, iż użytkuje i nadzoruje powyższy obiekt konstrukcyjny na użyczonej przez niego działce nr [...], nie poczuwa się do odpowiedzialności prawnej za przedmiotowe mienie w ramach postępowania administracyjnego.

Ustosunkowując się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że na etapie postępowania prowadzonego przez organy I i II instancji wnioskodawca nie kwestionował ustalonego stanu faktycznego. W związku z powyższym, w ocenie PWINB, podniesiona przez stronę argumentacja, że o istotnych dla sprawy nowych okolicznościach faktycznych istniejących w dniu wydania postanowienia z dnia 30 maja 2023 r. Inwestor dowiedział się około 2-ch tygodni przed złożeniem wniosku jest nieprzekonywująca. Tym bardziej, że z treści zażalenia z dnia 7 lipca 2023 r. wynika, że Strona była inwestorem przedmiotowej budowy i zrealizowała ją w związku z działalnością swojej firmy.

W konsekwencji, stwierdzony fakt złożenia wniosku o wznowienie postępowania po terminie w ocenie PWINB daje podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, która – zgodnie z art. 126 k.p.a. - powinna zostać wydana w formie postanowienia i umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku biurowego o konstrukcji drewnianej, wymiarach ok. 6,30m x 7,70m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości G., gmina [...]. w związku z ostatecznym postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r. wznowionego postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r.

W dalszej kolejności organ odwoławczy, niezależnie od stwierdzonego faktu wadliwego wznowienia postępowania, ustosunkował się do kwestii związanej z wskazanymi przez stronę nowymi okolicznościami faktycznymi lub nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (w niniejszym przypadku ostateczne postanowienie organu I instancji) i stwierdził, że w sprawie nie występuje przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że umowa użyczenia została zawarta pomiędzy K. Ł. a K. P. w dniu 21 marca 2021 r. O tym fakcie strona nie informowała zarówno w toku całego prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również na etapie zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Co więcej, na etapie zażalenia z dnia 3 lipca 2023 r. na K.Ł. oświadczył, że: "Stawiając pomieszczenie biurowe (drewniane) byłem przekonany że wykonuję i robię to według prawa. Całą tę prace wykonałem z niewiedzy prawa budowlanego. (...) nie jestem w stanie pokryć tak wysokich kosztów (...) wiąże się to z zamknięciem mojej firmy, zwolnieniem pracowników i utratą dorobku całego życia". Natomiast okoliczności związane z tym, że najmujący nieruchomość wprowadzał w błąd właściciela działki, zapewniając go że posiada wszelkie wymagane przepisami zezwolenia i decyzje administracyjne na wykonanie przedmiotowej konstrukcji zostały przedstawione dopiero po stwierdzeniu PWINB uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia 30 maja 2023 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania, w toku którego organ I instancji wydał ostateczne postanowienie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Na etapie wydawania postanowienia w trybie przepisów art. 48 i 48a ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nie wskazuje konkretnej osoby, która może złożyć wniosek o legalizację samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Uprawnienie to, zgodnie z wskazanymi przepisami, przysługuje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu. Kwestie związane z obowiązkiem przedłożenia m. in. oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należą do kolejnego etapu postępowania (przepisy art 48b, art. 49 ustawy). W tej sytuacji organ I instancji nie przesądził, kto może złożyć taki wniosek. Tym samym kwestionowanie przez stronę ustalonego stanu faktycznego i wskazanie, że ktoś inny był inwestorem, nie ma wpływu na zastosowany tryb postępowania na etapie poprzedzającym ewentualne złożenie przez osobę uprawnioną w świetle przepisów Prawa budowlanego, wniosku o legalizację.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił błędne przyjęcie, że przekroczono termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podczas gdy skarżący, jak wynika z akt, o okoliczności będącej podstawą wznowienia - niewywiązywania się przez K. P. z zobowiązań inwestorskich wynikających z umowy użyczenia - dowiedział się na około dwóch tygodni przed złożeniem wniosku wznowieniowego.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") z dnia 16 maja 2024 r. uchylającego decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie człuchowskim (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia 20 marca 2024 r. i umarzającego postępowanie wznowieniowe w sprawie budowy budynku biurowego o konstrukcji drewnianej, wymiarach ok. 6,30 m x 7,70 m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości G. gmina [...]. uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem toczyło się w nadzwyczajnym trybie weryfikacyjnym – trybie wznowienia postępowania. Przedmiotem weryfikacji było ostateczne postanowienie PINB z dnia 30 maja 2023 r. dotyczące wstrzymania K. Ł. prowadzenia budowy budynku biurowego o konstrukcji drewnianej, wymiarach ok. 6,30m x 7,70m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości G., gmina [...].

W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 20204 r., poz. 572; dalej jako: "k.p.a.") przedmiotem weryfikacji w trybie wznowienia postępowania mogą być również ostateczne postanowienia organów administracji. W takim przypadku zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a. wydaje się postanowienie (art. 126 k.p.a.). Oznacza to, że PINB rozstrzygając w trybie wznowieniowym co do ostatecznego postanowienia powinien wydać w tej sprawie postanowienie. W ramach postępowania zainicjowanego środkiem zaskarżenia organ wyższego stopnia stosując art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. rozstrzyga sprawę ostatecznym postanowieniem. Trafnie zatem organ odwoławczy skorygował formę rozstrzygnięcia wydając zaskarżone postanowienie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił art. 151 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję (postanowienie), w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 k.p.a.). W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. (chodzi o upływ czasu: 10 lub 5 lat od doręczenia bądź ogłoszenia decyzji albo o sytuację, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej) organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 1 k.p.a.). W sprawach, o których mowa w § 1, przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się (art. 151 § 3 k.p.a.). Decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej wydaje się w przypadku, gdy organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że nie zaistniała żadna z przesłanek wznowienia postępowania. Organ nie wypowiada się tutaj tylko co do zarzutu, czy znajduje on oparcie w przyczynach wznowienia, lecz stwierdza, czy istnieją podstawy uchylenia decyzji. Może się okazać, że np. błędnie uznano, że strona nie brała udziału w postępowaniu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2023 r., II OSK 2176/21). Warunkiem jej wydania jest jednak stwierdzenie braku podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a k.p.a., art. 145 aa k.p.a. i art. 145b k.p.a. Z uwagi na treść art. 126 k.p.a. w przypadku wznowienia postępowania co do ostatecznego postanowienia we wszystkich opisanych wyżej sytuacjach wydawane jest postanowienie.

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem PWINB zakwestionował zasadność uruchomienia postępowania wznowieniowego wskazując, że w sprawie nie został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego postępowanie w sprawie wznowieniowej nie mogło się toczyć, a skoro zostało wszczęte, to powinno zostać umorzone ze względu na bezprzedmiotowość.

Z akt sprawy wynika, że K. Ł. złożył wniosek o wznowienie postępowania powołując się na to, że w sprawie wyszły nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Jego zdaniem nową okolicznością w sprawie miało być to, że wynajmujący działkę K. P. wprowadził go w błąd, zapewniając go, że posiada wszelkie wymagane przepisami zezwolenia i decyzje administracyjne pozwalające na wykonanie przedmiotowej konstrukcji. Wiosek wpłynął do organu I instancji 3 stycznia 2024 r., a piśmie z dnia 20 lutego 2024 r., wnioskodawca poinformował, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedział się około dwa tygodnie przed złożeniem wniosku o wznowienie.

Zgodnie z art. 149 § 1 w zw. z § 2 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z przywołanych przepisów wynika, że z chwilą wpłynięcia do organu administracji żądania strony o wznowienie postępowania organ ten powinien zbadać czy wszczęcie takiego postępowania jest dopuszczalne. Weryfikacji podlega zatem to czy: żądanie zostało złożone z powołaniem się na konkretną podstawę wznowienia, czy dotyczy decyzji ostatecznej, czy podmiot posiada zdolność procesową, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W przypadku negatywnej odpowiedzi na którąkolwiek z wymienionych kwestii organ powinien odmówić wznowienia postępowania, albowiem postępowanie w tym trybie nie może się toczyć. Dopiero pozytywna odpowiedź na wszystkie wymienione kwestie otwiera drogę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją i oceny zakwestionowanej decyzji w tym trybie nadzwyczajnym, ale w perspektywie podstaw wznowieniowych.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące wszczęcie postępowania. W jego ocenie wnioskodawca nie dochował wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Przepis ten stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wyjaśnił, w trakcie kontroli budynku biurowego w G. K. Ł. oświadczył, że jest inwestorem budynku, określając przy tym technologię jego wybudowanie, termin w jakim to nastąpiło oraz funkcję budynku. We wniosku o wznowienie postępowania (27 grudnia 2023 r.) nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczności jakoby nie był inwestorem budynku. Co więcej, z treści protokołu wynika, że właściciel nieruchomości nie posiadał żadnych dokumentów uprawniających go do realizacji budowy. Dopiero we wniosku o wznowienie postępowania K. Ł. powołał się na zawarcie z K. P. umowy użyczenia nieruchomości (co miało nastąpić w roku 2021 r.) i na fakt wprowadzenia go w błąd przez użyczającego co do legalności budowy. Organ I instancji wyjaśnił, że czym innym jest termin 1 miesiąca na złożenie wniosku o wznowienie biegnący od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a czym innym jest uzyskanie wiedzy, że dana okoliczność mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Z tego względu orzekł o odmowie uchylenia postanowienia PINB z 30 maja 2023 r. dotyczącego wstrzymania prowadzenia budowy. Stanowisko to, co do nie zachowania terminu na złożenie wniosku o wznowienie podzielił organ II instancji uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji i umarzając postępowanie w sprawie.

W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe. Warunkiem wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie wznowienie jest m. in. zachowanie terminu 1 miesiąca na złożenie wniosku o wszczęcie takiego postępowania. Termin ten, jak była o tym mowa wyżej, biegnie do dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Według stanowiska skarżącego okolicznością tą miało być wprowadzenie go w błąd przez osobę, której użyczył nieruchomość. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania prowadzonego od 19 kwietnia 2023 r. K.Ł. nie poinformował organów administracji o tej okoliczności. W zażaleniu z dnia 3 lipca 2023 r. na postanowienie z 30 maja 2023 r. wskazał, że był przekonany, iż działa zgodnie z przepisami, a całą pracę wykonał "z niewiedzy prawa budowlanego". Informacja o wprowadzeniu go w błąd co tego, że K. P. posiada wszystkie wymagane zezwolenia i decyzje pojawiał się po stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z 30 maja 2023 r. Ustalenie tego, że K.Ł. został wprowadzony w błąd przez K. P. co do posiadanych decyzji nie stanowi jednakże okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Z treści postanowienia PINB z 30 maja 2023 r. wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że budynek biurowy na działce nr [...] w G. został wybudowany samowolnie. Postanowienie to zostało skarżącemu doręczone i wniósł on na nie zażalenie. Innymi słowy, najpóźniej z momentem uostatecznienia się postanowienia z dnia 30 maja 2023 r. (wobec stwierdzenia przez PWINB uchybienia terminu do wniesienia zażalenia) stało się oczywiste, że budynek biurowy na działce nr [...] został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kwestia kiedy tą okoliczność przyznał K. P. wobec skarżącego pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro już 30 maja 2023 r. wydane zostało postanowienie PINB to z momentem jego doręczenia K. Ł. musiał mieć świadomość, że obiekt został zrealizowany w ramach samowoli budowalnej. Okoliczność ta wynika także z treści zażalenia K. Ł. wniesionego na postanowienie PINB.

Trafnie zatem organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zaistniała przesłanka warunkująca dopuszczalność wznowienia postępowania, o której mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Podstawą wznowienia miała być okoliczność ujęta w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – tj. wprowadzenie go w błąd co do posiadania przez K. P. pozwolenia na realizację inwestycji. Z akt sprawy wynika natomiast, że K. Ł. wiedział o tym, iż obiekt był zrealizowany bez takiego pozwolenia od wydania (doręczenia) postanowienia z 30 maja 2023 r. Tym samym, organy administracji trafnie uznały, że nie został zachowany termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania wynikający. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie, wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminowi, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości rozstrzygnięć administracyjnych wyprowadzaną z art. 16 k.p.a. Sąd podziela przy ty wyrażony w orzecznictwie pogląd, że zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania. Jeżeli zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to – w przypadku ustalenia tego na etapie odwoławczym (zażaleniowym) organ wyższego stopnia powinien postanowienie takie uchylić, a postępowanie umorzyć (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2023 r., IV SA/Po 399/23).

Tym samym, zaskarżone postanowienie PWINB jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.