Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 37/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 147, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 145a-145b, art. 149 par. 1, art. 61 par. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 par. 2 , art. 209
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 735 z późn. zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a.") oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 690 z późn. zm.), Starosta [...] orzekł:

- o uchyleniu decyzji ostatecznej Nr [...]/20 z dnia [...].04.2020r. o uznaniu J. W. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") z dniem 01.04.2020r. za osobę bezrobotną

- o odmowie uznania Skarżącej z dniem 01.04.2020r. za osobę bezrobotną.

W uzasadnieniu Organ wskazał, że rejestrując się w Urzędzie Pracy w dniu 01.04.2020r. w formularzu "dane przekazane w trakcie rejestracji w charakterze bezrobotnego" własnoręcznym podpisem Skarżąca potwierdziła, że nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Ponadto w dniu rejestracji Skarżąca zapoznała się z informacją dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy i zawartymi tam prawami i obowiązkami, składając pod tą informacją swój własnoręczny podpis. W części II tej informacji "Status Bezrobotnego" jest mowa, że o status osoby bezrobotnej może ubiegać się osoba, która nie pozostaje w zatrudnieniu i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia. Rejestrując się w dniu 01.04.2020r. Skarżąca przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy kopię świadectwa pracy z firmy ". " K. G. ul. [...], [...] z dnia 31.03.2020r. za okres zatrudnienia od dnia 01.01.2018 r. do dnia 31.03.2020 r.

Decyzją z dnia [...].04.2020r. Nr [...]/20 uznano Skarżącą z dniem 01.04.2020r. za osobę bezrobotną.

W dniu 04.06.2020r. z raportu usługi elektronicznej ZUS-U1 Prawo świadczonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na potrzeby publicznych służb zatrudnienia Organ powziął informację, iż Skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia 01.01.2018r. do dnia 31.05.2020r. z tytułu zatrudnienia w firmie ". " K. G.. W dniu 15.06.2020r. wpłynęły do tut. urzędu wyjaśnienia Skarżącej w sprawie okresu zatrudnienia w ww. firmie wraz z kopią pozwu z dnia 10.04.2020r. do Sądu Rejonowego w S. IV Wydział Pracy. Wobec powyższego w dniu 18.06.2022r. Powiatowy Urząd Pracy wystąpił z wnioskiem o udostępnienie danych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat w S. oraz do firmy “. " K. G. o udzielenie informacji dotyczącej okresu zatrudnienia Pani W. J. w ww. firmie.

Postanowieniem z dnia [...].06.2020r. (znak sprawy [...]) zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie uznania Skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 01.04.2020r.

W dniu 13.05.2022r. (data wpływu do PUP w S.) pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania przedkładając wyrok Sądu Rejonowego w S. IV Wydział Pracy z dnia 20 października 2020r. (sygn. akt IV P [...]) oraz utrzymujący go w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 kwietnia 2022 r. (sygn. akt [...]). Na tej podstawie w dniu [...].05.2022r. Powiatowy Urząd Pracy w S. postanowieniem znak [...] podjął zawieszone w dniu 22.06.2020r. postępowanie administracyjne w sprawie uznania Skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 01.04.2020r. Jednocześnie w dniu 25.05.2022r. tut. organ zwrócił się ponownie z wnioskiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat w S. o udzielenie informacji o okresie zgłoszenia S. J. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia w firmie “. " K. G., ponieważ w systemie ZUS nadal widniał okres zatrudnienia od dnia 01.01.2018r. do dnia 31.05.2020r.

W dniu 23.08.2022r. do tut. Powiatowego Urzędu Pracy jako odpowiedź na powyższy wniosek wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. z dnia 16.08.2022r. sygnatura sprawy: [...] z treści którego wynika, że Skarżąca była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od 01.01.2018r. do 31.05.2020r.

Na tej podstawie ustalono, że rejestrując się w tut. Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 01.04.2020r. Skarżąca nie spełniała warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do uznania za osobę bezrobotną, ponieważ podlegała, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Skarżąca natomiast od dnia 01.01.2018r. do dnia 30.05.2020r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego jako osoba zatrudniona.

2. Od powyższej decyzji Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie:

art. 2 ust. 1 pkt 2 lit 1. z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 690 ze zm.) przez przyjęcie, że Skarżąca rejestrując się w dniu 01.04.2020 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy nie spełniała warunków do uznania za bezrobotną;

art. 6 k.p.a. wyrażającego zasadę praworządności tj. zasadę działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa;

art. 7, art. 77 § 1, art.80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nie wyjaśnienie w sposób miarodajny czy nie wyrejestrowanie Skarżącej z ubezpieczenia społecznego przez pracodawcę z dniem 31.03.2020 r. stanowiło nadużycie prawa przez byłego pracodawcę i czynność pozorną mając na uwadze rozwiązanie stosunku pracy

art. 10 ust 1 k.p.a. poprzez ograniczenie możliwości Skarżącej udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji organu I instancji.

3. Decyzją z dnia [...] października 2022 r., Nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa oraz art.2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że jako osoba bezrobotna Skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu 01.04.2020 r. (dowód: decyzja nr [...]- akta administracyjne nr [...]). Od tego dnia przyznano również Skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 80% zasiłku podstawowego tj. [...] zł. miesięcznie brutto (dowód: decyzja Nr [...]- akta administracyjne nr [...]).

Następnie w dniu 04.06.2020 r. z raportu usługi elektronicznej ZUS-U1 Prawo, świadczonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na potrzeby publicznych służb zatrudnienia, PUP S. powziął informację, iż Skarżąca podlegała do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych od dnia 01.01.2018 r. do dnia 31.05.2020 r. z tytułu zatrudnienia w firmie: "S. " K. G..

W związku z powyższym Starosta [...] zobligowany był do wznowienia postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną z dniem 01.04.2020 r. Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie zostało odebrane przez Skarżącą w dniu 23.06.2020 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru — akta administracyjne nr [...]). Strona została poinformowana o przysługującym prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia nowych dowodów mogących mieć znaczenie w sprawie. Ponadto Starosta [...] zwrócił się do pracodawcy Skarżącej oraz do ZUS Oddział w K., Inspektorat w S. o wyjaśnienie rozbieżności w posiadanej dokumentacji pracowniczej (świadectwo pracy) i ubezpieczeniowej (raport ZUS- Ul). Następnie w dniu [...].06.2020 r. postanowieniem znak[...] zawiesił postępowanie do czasu uzyskania odpowiedzi na złożone wnioski o udostępnienie danych. Odpowiedź z firmy ". " wpłynęła do PUP w dniu 03.07.2020 r. Pracodawca wskazała, że powodem rozbieżnych dat jest sytuacja związana z anulowaniem świadectwa pracy z dnia 31.03.2020 r., ponieważ zostało wysłane do Skarżącej nowe wypowiedzenie umowy o pracę z dnia 02.04.2020 r. z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął w dniu 31.05.2020 r., zatem stosunek pracy zakończył się 31.05.2020 r. Fakt ten potwierdza także Zakład Ubezpieczeń Społecznych informując, że Skarżąca była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia w firmie ". " K. G. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 maja 2020 r. Płatnik składek w dniu 2 czerwca 2020 r. złożyła dokumenty wyrejestrowujące (ZUS ZWUA) Skarżącą od dnia 1 czerwca 2020 r. W dniu 13.05.2022 r. (data wpływu do PUP S.) pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, przedkładając wyrok Sądu Rejonowego w S. IV Wydziału z dnia 20 października 2020 r. (sygn. akt [...]) oraz utrzymujący go w mocy, wyrok Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 kwietnia 2021 r. (sygn. akt [...] [...]) (dowód- akta administracyjne Nr [...]). Na tej podstawie w dniu 25.05.2022 r. Powiatowy Urząd Pracy w S. postanowieniem znak: [...] podjął zawieszone w dniu [...].06.2020 r. postępowanie w sprawie uznania Pani J. W. za osobę bezrobotną z dniem 01.04.2020 r. (dowód- akta administracyjne Nr [...]). Jednocześnie organ I instancji zwrócił się ponownie z wnioskiem do ZUS Oddział w K. Inspektorat w S. o udzielenie informacji w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym z tytułu zatrudnienia w firmie ". " K. G.. Dnia 23.08.2022 r. wpłynęła odpowiedź z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W., z którego wynika, że zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych nadal obejmuje okres od 01.01.2018 r do 31.05.2020 r. Uznano, że Skarżąca rejestrując się w PUP S. w dniu 01.04.2020 r. nie spełniała warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to między innymi osobę, nie podlegającą na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych nadal wynika, że Skarżąca podlegała ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym z tytułu zatrudnienia, od dnia 01.01.2018 r. do dnia 31.05.2020 r. Natomiast prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...], określa inną datę rozwiązania umowy o pracę ze Skarżącą, ze względu na niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę z dnia 24.03.2020 r. Oznacza to, że umowa o pracę rozwiązała się z końcem upływ prawidłowego okresu wypowiedzenia tj. z dniem 30 kwietnia 2020 r. (art. 49 Kodeksu Pracy w związku z art. 36 KP i art. 30 § 21). Więc od dnia 01.04.2020, nie mogła pozostawać w rejestrze osób bezrobotnych.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania Organ II instancji wskazał, iż Starosta [...] powoływał, w każdym stadium prowadzonego postępowania administracyjnego właściwe przepisy prawa z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz z kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto stan faktyczny sprawy został wyjaśniony przez wyrok Sądu Pracy, jak i poprzez wskazanie okresów podlegania ubezpieczonym społecznym i zdrowotnym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 ust. 1 Kpa Organ zaznaczył, że Skarżąca zarówno o wszczęciu postępowania, jak również o zawieszeniu postępowania została każdorazowo prawidłowo powiadomiona. W kolejnym stadium postępowania, podjętego na wniosek Pełnomocnika Skarżącej, Organ I instancji, zawiadamiał Stronę o przekroczeniu terminu załatwienia sprawy, z przyczyn niezależnych od organu.

4. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wniosła o:

uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji,

zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji zarzuciła naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy:

przepisu art. 2 ust.1 pkt 2 lit. I ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 690, z późn.zm.), poprzez błędną jego wykładnię i błędne przyjęcie, że Skarżąca rejestrując się w dniu 01.04.2020 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy nie spełniała warunków do uznania jej za osobę bezrobotną;

art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz.2000, z późn.zm.) zwanego dalej K.p.a. poprzez naruszenia zasady praworządności tj. zasadę działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa,

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób miarodajny czy nie wyrejestrowanie Skarżącej z ubezpieczenia społecznego przez pracodawcę z dniem rozwiązania stosunku pracy tj. 31.03.2022 r. stanowiło nadużycie prawa przez byłego pracodawcę i czynność pozorną mając na uwadze rozwiązanie stosunku pracy pomiędzy J. W. i K. G.,

art. 10 ust. 1 K.p.a. poprzez ograniczenie możliwości Odwołującej się udziału w postępowaniu: przed wydaniem decyzji Organ I instancji nie powiadomił Skarżącej o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Skarżąca w uzasadnieniu wskazała, że twierdzenia Organu II instancji pozostają w oczywistej kolizji z sentencją wyroku Sądu Rejonowego w S. IV Wydziału Pracy z dnia 20.09.2020 r. o sygn. akt [...]. Ww. wyrokiem Sąd Rejonowy w S. w pkt. I zasądził od K. G. na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł tytułem odszkodowania. Wbrew temu co twierdzi Organ II instancji w sentencji ww. wyroku Sąd nie określił daty rozwiązania umowy o pracę Skarżącej, Skarżąca w toku postępowania przed Sądem I instancji nigdy takiego wniosku nie zgłosiła, ponieważ twierdziła i twierdzi, że wypowiedzenie umowy o pracę wręczone Skarżącej w dniu 24 marca 2020 r., choć wadliwe, było skuteczne i wywołało skutek w postaci rozwiązania umowy o pracę z dniem 31 marca 2020 r. ponieważ oświadczenie woli pracodawcy - K. G. nie zostało skutecznie cofnięte, ponieważ Skarżąca nie wyraziła na to zgody. W myśl bowiem art. 61 § 1 K.c. w zw. z art. 300 KP - oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W przypadku zaś odwołania oświadczenia już po tym momencie, konieczna jest zgoda pracownika. Potwierdził powyższe Sąd Rejonowy w S. IV Wydział Pracy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20.09.2020 r. o sygn. akt [...]. Prawdą jest, że w uzasadnieniu ww. wyroku zawarte jest stwierdzenie "Brak zgody na cofnięcie wypowiedzeń oznacza, że umowy o pracę rozwiązały się z końcem upływu prawidłowych okresów wypowiedzeń (art. 49 KP w związku z art. 36 KP i art. 30 § 21) tj. z dniem 30 kwietnia 2020 r. w przypadku J. W." jednakże w ocenie Skarżącej ww. stwierdzenie pozostaje w oczywistej kolizji ze stanem faktycznym ustalonym w sprawie oraz z art. 61 § 1 Kodeku cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy i nie ma charakteru konstytutywnego tj. nie określa innej daty rozwiązania umowy o pracę pomiędzy Skarżącą i byłym pracodawcą K. G. niż data wskazana w wadliwym wypowiedzeniu umowy o pracę wręczonemu Skarżącej przez pracodawcę w dniu 24 marca 2020 r. na cofnięcie którego Skarżąca nigdy nie wyraziła zgody.

Skarżąca w dniu 15.06.2020 r. złożyła wyjaśnienia dotyczące okresu jej zatrudnienia u pracodawcy - K. G. oraz przedłożyła kopię pozwu z dnia 10.04.2020 r., który został złożony w Sądzie Rejonowym w S. IV Wydziale Pracy. Ponadto w swoich wyjaśnieniach wskazywała, że wielokrotnie usiłowała skontaktować się z pracodawcą, aby ją wyrejestrował z ZUS zgodnie z datą wskazaną na świadectwie pracy tj. 31.03.2020 r., które zostało jej wydane. Skarżąca dodatkowo występowała do ZUS o podjęcie działań, które przymuszą byłego pracodawcę do jej wyrejestrowania w dacie zgodnej z datą wskazaną na świadectwie pracy jako data rozwiązania stosunku pracy. Niestety, ww. działania Skarżącej nie doprowadziły do wyrejestrowania jej z ubezpieczenia społecznego z datą wskazaną na świadectwie pracy tj. 31.03.2020 r.. ZUS, opierając się wyłącznie na oświadczeniu pracodawcy pismem z dnia 22 maja 2020 r. poinformował Skarżącą, że nie uwzględnił jej wniosku o wyrejestrowanie z ubezpieczeń społecznych. Powyższe zachowanie byłego pracodawcy Skarżącej było związane z przyjętą na użytek postępowania przed Sądem Rejonowym w S. IV Wydziałem Pracy irracjonalną linią obrony przed zarzutami postawionymi byłemu pracodawcy przez Skarżącą w pozwie. Ww. działania byłego pracodawcy zmierzające do uchylenia się od skutków wadliwego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę Skarżącej się nie mogły przynieść oczekiwanego przez byłego pracodawcę rezultatu, ponieważ były sprzeczne z przepisami prawa. Powyższe zostało potwierdzone przez Sąd Rejonowy w S. IV Wydział Pracy w wyroku z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt [...], który zasądzając na rzecz Odwołującej się odszkodowanie od pracodawcy - K. G., odszkodowanie w wysokości [...] zł stwierdził, że "W sprawie wbrew stanowisku pełnomocnika pozwanych (k. 65) powódki w żaden sposób nie wyraziły zgody na cofnięcie wadliwych wypowiedzeń. Brak na to jakiegokolwiek dowodu." oraz "do czasu upływu okresu wypowiedzenia pracodawca może skutecznie cofnąć swoje wypowiedzenie umowy o pracę, jednakże brak zgody pracownika skutkuje tym, iż w obrocie pozostają oba wypowiedzenia, a pracownik może domagać się przed sądem ochrony prawnej powołując się na wybrane przez siebie wypowiedzenie, także to "anulowane". Warto podkreślić także, że zgodnie o orzecznictwem powodem korekty wypowiedzenia może być dostrzeżenie wad formalnych w pierwotnym wypowiedzeniu czy też dokonanie drugiego wypowiedzenia w innym stanie faktycznym z innej przyczyny. W stanie faktycznym i prawnym sprawy rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy w S. IV Wydział Pracy - sygn. akt [...] sytuacja była inna. W ocenie Sądu "za wadę formalną powstałą z przeoczenia nie sposób uznać celowe antydatowanie wypowiedzeń umów o pracę doręczonych powódkom w czasie urlopu wypoczynkowego z pominięciem wskazania przyczyn i sposobu odwołania.".

Skarżąca nie może się zgodzić z zaskarżoną decyzją Organu II instancji i decyzją organu I instancji, ponieważ pozostaje ona w oczywistej sprzeczności ze stanem faktycznym i prawnym w sprawie. Skarżąca oświadczyła, że stosunek pracy z K. G. został rozwiązany za wadliwym wypowiedzeniem pracodawcy wręczonym w dniu 24 marca 2020 r. z dniem 31 marca 2020 r., co potwierdza świadectwo pracy będące w aktach sprawy. Skarżąca nie wyraziła nigdy zgody na cofnięcie wypowiedzenia umowy o pracę przez ww. pracodawcę co skutkować musi uznaniem, jak stwierdzono powyżej, że z dniem 31 marca 2020 r. nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. Skarżąca dysponuje wyłącznie świadectwem pracy potwierdzającym rozwiązanie stosunku pracy z dniem 31 marca 2020 r.

W ocenie Skarżącej, w dniu 01.04.2020 r. nie podlegała ona ubezpieczeniu społecznemu, ponieważ została z nią rozwiązana umowa o pracę z dniem 31.03.2020 r. co zostało potwierdzone świadectwem pracy. Pracodawca miał obowiązek jej wyrejestrowania z ubezpieczenie społecznego, zaniechanie wykonania tego obowiązku przez pracodawcę z wyżej przywołanych przyczyn nie może wywierać negatywnego wpływu na sytuację prawną Skarżącej.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Skarżąca wskazała, że Organ I instancji prowadził postępowanie w sposób niebudzący zaufania Skarżącej do władzy publicznej, w szczególności braku informacji o otrzymaniu odpowiedzi z ZUS. Skarżąca działając w zaufaniu do Organu I instancji oczekiwała, że przed wydaniem decyzji umożliwi się jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

6. W piśmie uzupełniającym pełnomocnik Skarżącej wskazał ponownie, że analiza sentencji wyroku Sądu Rejonowego w S. IV Wydział Pracy z dnia 20 października 2020 r. (sygn. akt [...]) wskazuje jednoznacznie, że Sąd uwzględnił żądania pozwu i zasądził na rzecz Skarżącej odszkodowanie od pracodawcy - K. G., w wysokości [...] zł. Sąd nie określał daty rozwiązania umowy o pracę Skarżącej z pracodawcą, ponieważ takiego żądania nie zgłosiła Skarżąca w pozwie i w trakcie postępowania przed Sądem Rejonowym w S..

Powyższej oceny nie zmienia, zdaniem Skarżącej, błędne stwierdzenie Sądu Rejonowego w S. zawarte na stronie [...] uzasadnienia ww. wyroku w brzmieniu: "Brak zgody na cofnięcie wypowiedzeń oznacza, że umowy o pracę rozwiązały się z końcem upływu prawidłowych okresów wypowiedzeń (art. 49 KP w związku z art. 36 KP i art. 30 § 21 tj. z dniem 30 kwietnia 2020 r. w przypadku J.. W. i z dniem 30 czerwca 2020 r. w przypadku H.. R..

Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na uwzględnienie przez Sąd Rejonowy w S. żądań zawartych w pozwie nie wystąpiła o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem więc nie miała wiedzy o ww. stwierdzeniu zawartym w uzasadnieniu wyroku, gdy taką wiedzę powzięła to nie miała możliwości formalnej wniesienie apelacji nawet przy wątpliwym przyjęciu, że naruszenie art. 3271 § 1 K.p.c. mogło w stanie faktycznym sprawy być skuteczną podstawą zaskarżenia ww. wyroku.

Sąd Apelacyjny w W. w wyroku z 15 czerwca 2018 r. (sygn. akt [...]) stwierdził, że uzasadnienie wyroku pełni rolę wtórną w stosunku do rozstrzygnięcia, nie stanowiąc jego integralnej części. Rola uzasadnienia sprowadza się do wyjaśnienia motywów, jakimi kierował się sąd, wydając takie a nie inne orzeczenie. Z tego powodu przyjmuje się, że obraza art. 328 par. 2 K.p.c. (po nowelizacji K.p.c. art. 3271 § 1) może stanowić skuteczną podstawę środka zaskarżenia zupełnie wyjątkowo, gdy uniemożliwiać będzie wydanie wyroku przez sąd drugiej instancji, co przy uwzględnieniu specyfiki postępowania apelacyjnego, wpisanego w schemat apelacji pełnej, może zdarzyć się wówczas, gdy w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego przez sąd pierwszej instancji i w oparciu o materiał zebrany na etapie instancji odwoławczej, sąd drugiej instancji nie mógłby samodzielnie podjąć decyzji w określonej kwestii, bez naruszenia prawa stron do dwuinstancyjnego procesu.

Odnosząc się do stanowiska Organu dotyczącego zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a., zgodnie z którym "Odwołujący wiedział, że po otrzymaniu odpowiedzi z ZUS zostanie wydana decyzja w sprawie rejestracji w dniu 01.04.2020 r. Pani J. W. należy potwierdzić, że pełnomocnik Skarżącej, miał wiedzę, że prowadzone postępowanie powinno zakończyć się wydaniem decyzji, ponieważ wynika to z K.p.a., ale nie oznacza to, że organ jest zwolniony z obowiązku stosowania m.in. art. 10 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, choć z innych powodów, niż w niej podniesione.

7. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu jawnym, rozprawa prowadzona była w trybie zdalnym, czyli przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązania związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.).

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej.

8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony. Formę wszczęcia oraz odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia statuuje art. 149 K.p.a., zgodnie z którym wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1), zaś postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Zgodnie z § 3 tego artykułu odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które na podstawie § 4 służy zażalenie.

Przepisy K.p.a. wyraźnie regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Wszczęcie to następuje w drodze postanowienia, a odmowa w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W wyroku NSA z 23 czerwca 2010 r. (sygn. akt II OSK 965/09), Sąd podkreślił, że skoro art. 149 § 1 K.p.a. formalizuje wznowienie postępowania przez uzależnienie wznowienia od stosownego postanowienia, tzn. że nie można wznowić postępowania per facta concludentia (w sposób dorozumiany na podstawie podjęcia innych czynności przez organ). Taka interpretacja nie jest dopuszczalna w świetle art. 149 § 1. W wyroku NSA z 3 lipca 2000 r., (sygn. akt II SA 648/00) wyraźnie wskazano, że zgodnie z art. 149 § 1 wznowienie postępowania, w przeciwieństwie do postępowania zwykłego oraz pozostałych trybów nadzwyczajnych, następuje w drodze postanowienia. Skoro wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia może nastąpić wyłącznie w formie postanowienia, to czynności podjęte przed wydaniem postanowienia nie są czynnościami procesowymi postępowania administracyjnego, lecz mają charakter wewnętrzny (por: M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 149). Zgodnie z wyrokiem NSA z 5.10.2007 r., (sygn. akt I OSK 1390/06, ONSAiWSA 2008/6, poz. 91, z aprobującą glosą K. Sobieralskiego, OSP 2009/11, poz. 118). Czynności proceduralne organu nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1 K.p.a.). Brak przesłanek wznowienia spowoduje, że organ nie podejmie postanowienia o wznowieniu.

9. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest aktem procesowym, nie rozstrzyga ono sprawy wznowienia, lecz ją otwiera. Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z 13 listopada 1987 r. (sygn. akt I SA 1326/86, ONSA 1987/2, poz. 80), postanowienie o wznowieniu postępowania nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia (podobnie wyrok NSA w Warszawie z 8 czerwca 2001 r., sygn. akt SA 420/01). NSA w Warszawie w wyroku z 26 maja 1989 r., uznał, że postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, zmierzające do wzruszenia tej decyzji, może być prowadzone tylko po wydaniu przez właściwy organ i doręczeniu wszystkim stronom wymaganego postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 149 § 1) bądź też zawiadomienia (art. 61 § 4, art. 186 K.p.a. (sygn. akt IV SA 339/89, ONSA 1989/1, poz. 50)).

Odmienny pogląd, iż wystarczy tylko forma zawiadomienia, przedstawia Z.R. Kmiecik. Następnie jednak stwierdza, że w takiej sytuacji organ musi przy najbliższej okazji ogłosić stronom treść postanowienia oraz sporządzić protokół tej czynności (Z.R. Kmiecik, Uruchomienie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego ze względów prawnych. Samorząd Terytorialny Nr 7-8 2009 r., s. 125 i n.).

10. Przenosząc powyższe na tę sprawę zauważyć wypada, że nawet jeśli brać pod uwagę liberalny pogląd Z. R. Kmiecika (choć Sąd stoi na stanowisku, że dla realizacji gwarancji procesowych strony lepiej jest zająć pierwsze z zaprezentowanych powyżej), to w aktach sprawy nie sposób odnaleźć postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego; gdyby uznać, ze wystarczy zawiadomienie i protokół, to brak też protokołu z czynności ogłoszenia stronom treści postanowienia.

Naruszenia tego nie naprawia znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 18 czerwca 2020 r., w którym to Starosta [...] zawiadamia zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu "z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uznania Pani za osobę bezrobotną z dniem 1.04.2020 r." Z treści zawiadomienia nie sposób bowiem wywieść, że chodzi o postępowanie wszczęte w trybie nadzwyczajnym; brak też wskazania podstawy wznowienia.

11. Powyższe uprawnia twierdzenie o braku wszczęcia w prawidłowy sposób postępowania nadzwyczajnego. Skoro zatem postępowania formalnie nie wszczęto, to decyzje wydane w wyniku jego przeprowadzenia nie mogą być uznane za prawidłowo wprowadzone do obrotu. Taki sposób postępowania narusza przepisy o wznowieniu postępowania – art. 149 § 1 i 2 K.p.a. w sposób rażący i skutkować musi stwierdzeniem nieważności decyzji wydanych przez Organy obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Powyższe istotne naruszenie stanowi wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obiegu prawnego zaskarżonych decyzji i uczyniło przedwczesnym odniesienie się do zarzutów skargi. Stwierdzenie nieważności obu decyzji oznacza zaś, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydana przez Starostę [...] o uznaniu Skarżącej z dniem 1.04.2020 r. za osobę bezrobotną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.

Wszystkie przytaczane orzeczenia pochodzą z bazy: www.orzeczenia.nsa.gov.pl