Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3332/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 1 pkt. a, b, d i ust. 2, art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: art. 63 ust. 2 zd. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 31 i art. 64
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.G., M.L., K.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 770/19 w sprawie ze skargi L.G., M.L., K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 czerwca 2019 r. nr SKO-4213/183/19 w przedmiocie warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek uczestników M.S. i M.S.1 o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 770/19, oddalił skargę L.G., M.L., K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 czerwca 2019 r., nr SKO-4213/183/19 w przedmiocie warunków zabudowy.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu, utrzymało w mocy, wydaną na wniosek M.S.1 i M.S.2 decyzję Wójta Gminy C. z dnia 19 kwietnia 2019 r., nr RB.6730.63.11.2018, ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – chlewni tuczników na około 1600 szt. (224 DJP) na rusztach żelbetowych wraz ze zbiornikiem na gnojowicę pod projektowanym budynkiem oraz dwoma silosami paszowymi o pojemności maksymalnej 20 ton każdy, w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie hodowlanym przy łącznej obsadzie inwentarza w gospodarstwie wynoszącej maksymalnie 2000 szt. (max. 280 DJP) z zastosowaniem bezściółkowej – rusztowej technologii chowu, na działce nr [...] w miejscowości B.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli L.G., M.L., K.T., M.K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.

Wyrokowi zarzucono, na zasadzie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."):

I. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:

a. art. 62 ust. 1 pkt. a, b, d i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 późn. zm., dalej: "u.i.ś") przez ich niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że nie zachodzi konieczność ustalenia wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz na dobra materialne,

b. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP") przez działanie organów z przekroczeniem granic prawa, w szczególności naruszenia prawa własności skarżących,

c. art. 31 i 64 Konstytucji RP przez nienależyte ograniczenie prawa własności skarżących i wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestorów, podczas, gdy możliwe jest usytuowanie budynku inwentarskiego – chlewni tuczników na około 1600 szt. (224 DJP) w dalszej odległości tak, aby z budynku chlewni nie wydobywały się immisje oddziałujące negatywnie na nieruchomości skarżących i inne położne w miejscowości B.

II. Naruszenie przepisów postępowania:

a. art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") przez uznanie, iż nie doszło do naruszenia obowiązku działania organów administracji z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

b. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. przez uznanie, iż nie doszło do uchybienia obowiązkowi wnikliwego działania oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz obowiązkowi dopuszczenia w sprawie istotnych dowodów,

c. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. polegające na pominięciu opinii organu ochrony środowiska czy w tych konkretnych warunkach usytuowania chlewni tej wielkości we Wsi B. nie stanowi zagrożenia ekologicznego? Nie wystąpiono o stosowaną opinie biegłego chociaż w ocenie skarżących w przedmiotowej sprawie wymagane były wiadomości specjalne w zakresie dotyczącym prawidłowej oceny podawanych we wniosku DJP względem faktycznej powierzchni zabudowy, który w oparciu o przeprowadzone oględziny i ewentualne pomiary orzekłby, jakie jest prawidłowe usytuowanie chlewni, zgodnie z istniejącymi przepisami i normami dotyczącymi ochrony środowiska.

Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 czerwca 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. z dnia 19 kwietnia 2019 r. do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji według norm przepisanych.

Postanowieniem z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt II SA/Po 770/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną M.K. wskazując, że nie był on stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, a konsekwencji nie stał się uczestnikiem postępowania sądowego na prawach strony. Nie złożył również w toku postępowania sądowego wniosku o udział w tym postępowaniu w oparciu o art. 33 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania M.S.1 i M.S.2, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej organu w całości, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz o odmowę wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu uczestnicy odnieśli się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 3332/20, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zawarty w skardze kasacyjnej wniosek L.G., M.L. i K.T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. z dnia 19 kwietnia 2019 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów art. 62 ust. 1 pkt. a, b, d i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2 u.i.ś przez ich niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że nie zachodzi konieczność ustalenia wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz na dobra materialne. Sąd w zaskarżonym wyroku podniósł, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy zostało poprzedzone prawomocną decyzją środowiskową. Ta zaś jest wydawana w postępowaniu, którego przedmiotem jest analiza oddziaływania planowanego przedsięwzięcia m.in. na środowisko, ludzi i krajobraz oraz ocena dopuszczalności jego realizacji przy spełnieniu ustawowych warunków (por. wyrok NSA z 15.06.2021 r., III OSK 440/21, LEX nr 3188033).

Również zarzuty naruszenia art. 7, art. 31 i 64 Konstytucji RP, nie mogły zostać uwzględnione. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym przepisami p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej ani z treści zrzutu oznaczonego jako 1b) nie sposób wywieść w czym miałoby się przejawiać naruszenie przez Sąd prawa własności skarżących kasacyjnie.

Nie można też zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, że za sprawą zaskarżonego wyroku doszło "nienależytego" ograniczenia prawa własności skarżących, w wyniku naruszenia art. 31 i art. 64 Konstytucji RP. Wypada w tym miejscu wyjaśnić, że przywołana w zarzucie oznaczonym jako 1c) decyzja o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 63 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945), nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.

Niezależnie od powyższego należy podzielić utrwalone stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, w tym także w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym, kwestie immisji związanych z realizacją planowanej inwestycji, będącej przedmiotem ustalenia warunków zabudowy są badane na dalszym etapie procesu inwestycyjno-budowlanego, a mianowicie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Nie jest możliwe skuteczne postawienie ogólnego zarzutu naruszenia zasady prawdy materialnej oraz reguł postępowania dowodowego przez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego. Tego typu zarzut musi zostać skonkretyzowany. Obowiązkiem skarżących kasacyjnie było wskazanie na konkretne okoliczności, które nie zostały wyjaśnione albo wyjaśnione zostały błędnie, w jaki sposób nie doszło do wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, jakie dowody zostały błędnie ocenione i jaka powinna być ich ocena. Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że: "W zgormadzonym materiale dowodowym brakuje rzetelnej analizy z udziałem specjalistów z ochrony środowiska, którzy mogliby jednoznacznie określić z uwzględnieniem konkretnych warunków panujących we wsi B. i ustalić czy usytuowanie tej chlewni nie zagraża miejscowemu środowisku i (...) mieszkańcom", nie jest wystarczające. Brak konkretnych zarzutów w tym zakresie czyni taki zarzut kasacyjny niezasadnym.

Dokonana przez Sąd I instancji ocena przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest w pełni trafna. Decyzja została oparta na prawidłowo przeprowadzonej analizie architektoniczno-urbanistycznej. Zgormadzony w sprawie materiał dowodowy został poddany wnikliwej weryfikacji. Ustalenie środowiskowych uwarunkowań (poprzedzone szczegółowym i złożonym postępowaniem określonym w przepisach u.i.ś.) dla realizacji przedsięwzięcia, będącego przedmiotem ustalenia warunków zabudowy, czyniło zbędnym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie.

Zatem z przytoczonych wyżej względów za pozbawione uzasadnionych podstaw należało uznać sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia: art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, oddalając wniosek uczestników postępowania – M.S.1 i M.S.2. Wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony, bowiem przepisy art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie przewidują zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., to strony ponoszą koszty postępowania ze swoim udziałem w sprawie, zaś przepis szczególny, o którym mowa w art. 199 p.p.s.a., nie przewiduje zwrotu tych kosztów uczestnikom postępowania (por. wyrok NSA z 16.04.2019 r., II GSK 739/17, LEX nr 2680200).