Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 114/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 162
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. K.P. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2023 r. nr SKO-4231/405/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. orzekł w przedmiocie określenia podatnikowi [...] S.A. ("Spółka", "Strona", "Skarżąca") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2017 r. w kwocie [...]zł. Decyzja w przedmiotowej sprawie doręczona została podatnikowi, tj. [...] S.A. na adres korespondencyjny [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w G., ul. [...] G.. Odbiór decyzji w dniu [...] grudnia 2021r. potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji.

W dniu [...] lutego 2022 r. do Urzędu Gminy G. wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie [...]zł. Wraz z wnioskiem wpłynęło odwołanie podatnika. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano, iż pomimo udzielonego pełnomocnictwa decyzja doręczona została podatnikowi na adres korespondencyjny [...] Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w G. ul. [...] G., zamiast na adres pełnomocnika. Powyższa okoliczność uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawca powziął informacje o braku wniesienia odwołania od decyzji w związku z wystawieniem [...] lutego 2022 r. upomnienia nr [...], które wpłynęło do podatnika w dniu [...] lutego 2022 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Na wstępie uzasadnienia Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r. Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co było zgodne ze wskazaniami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 387/22. Postanowienie SKO w tej sprawie jest prawomocne.

SKO podało, że w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ I instancji uchybienia w zakresie doręczenia decyzji z [...] grudnia 2021 r. Decyzja ta doręczona została zgodnie z dyspozycją art. 151 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023, poz. 2383 dalej: "O.p."). Zgodnie z regułą tam wskazaną osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Wyłącznie w sytuacji, gdy w sprawie ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Organ wskazał, że z analizy akt niniejszej sprawy nie wynika, aby pełnomocnictwo z dnia [...] września 2020 r. udzielone radcy prawnemu M. Ł. do reprezentowania [...] S.A. w sprawach dotyczących zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2015-2020 w Gminie G. - którego odpis załączono do odwołania podatnika z dnia [...] lutego 2022 r., złożone było w sprawie w przedmiocie określenia [...] wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2017 r. W zaistniałej sytuacji organ doręczył decyzję działając za pośrednictwem Urzędu Pocztowego na adres korespondencyjny [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w G. ul. [...]. Doręczenie miało miejsce w dniu [...] grudnia 2021 r. i od tego terminu zaczął swój bieg 14-dniowy terminy dla wniesienia odwołania – zgodnie z dyspozycja art. 223 § 1 O.p. Termin ten upłynął w dniu [...] stycznia 2022 r.

Organ nie zgodził się, iż dla sprawy istotne jest to, że Strona powzięła informację o braku wniesienia odwołania od decyzji w związku z wystawieniem [...] lutego 2022 r. upomnienia nr [...], które wpłynęło do podatnika w dniu [...] lutego 2022 r. Okoliczność taka i twierdzenia pełnomocnika nie mogą wskazywać na zasadność przywrócenia terminu. Ponadto nie wskazują na dopełnienie obowiązku z uwzględnieniem terminu określonego w art. 162 § 2 O.p. Istotne jest to, iż podatnik wiedział o wydaniu decyzji, która była doręczona jemu w dniu [...] grudnia 2021 r. Odmienną kwestią pozostaje ocena działania pracowników podatnika, którzy powinni przekazać służbom prawnym informacje o wydaniu i doręczeniu decyzji. Działania w tym zakresie niestety obciążają podatnika. Nie można zatem mówić o ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w dniu [...] lutego 2022 r.

W skardze wniesiono o jej uwzględnienie i usunięcie skarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Strona podniosła, że organ nieprawidłowo procedował na etapie czynności sprawdzających poprzedzających postępowanie podatkowe, poprzez równoległe doręczanie części postanowień tak bezpośrednio Stronie, jak i na adres pełnomocnika, czym naruszył art. 121 § 1 O.p. Dodatkowo wprowadził Skarżącą w stan dezinformacji wywołując przekonanie o dwutorowym doręczaniu korespondencji. W takiej sytuacji Strona nie może ponosić negatywnych skutków działania organów. Skarżąca kwestionuje także prawidłowość doręczenia decyzji na adres w G. zamiast w W..

Wnioskodawca powziął wiadomość o braku wniesienia odwołania od decyzji w związku wystawieniem [...] lutego 2022 r. upomnienia nr [...], które wpłynęło do Strony faktycznie [...] lutego 2022 r., co oznacza wniesienie wniosku w terminie zawitym 7 dni liczonych od daty powzięcia wiadomości o tym uchybieniu, skoro Strona była przekonana, że odpis decyzji otrzymał także jej pełnomocnik.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie warunki zastosowania wskazanego przepisu zostały spełnione.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a – c p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie nie jest sporne, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy G. z [...] lutego 2023r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Postanowieniem z [...] marca 2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i orzeczenie to jest prawomocne. Spór między stronami dotyczy natomiast tego, czy do uchybienia terminu doszło w sposób zawiniony, a w konsekwencji, czy zostały spełnione przesłanki do jego przywrócenia.

Zakreślając ramy prawne do dalszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Powyższe oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Nie może przy tym budzić jakichkolwiek wątpliwości, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to brak jego winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności. Jednocześnie w takim przypadku kryterium staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat, radca prawny czy doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Z uwagi na wykonywany zawód, wymaga się od nich zachowania szczególnej staranności, charakteryzującej się pełnym profesjonalizmem i rzetelnością w prowadzeniu spraw mocodawców. Skutki czynności podejmowanych przez pełnomocnika strony obciążają samą stronę. Profesjonalny pełnomocnik wie, że wskazane procedurą czynności należy dokonywać w przepisanych do tego terminach.

W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy więc oceniać z uwzględnieniem miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego.

Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy, o jakim mowa w art. 162 § 1 O.p., należy wiązać z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, przy czym niewielkie nawet niedbalstwo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania o przywrócenie uchybionego terminu. O spełnieniu przesłanki braku winy w rozumieniu art. 162 § 1 O.p. można mówić tylko w razie wskazania i uprawdopodobnienia zaistnienia takich okoliczności faktycznych, z których wynika, że zainteresowany obiektywnie nie był w stanie - nawet przy dołożeniu największego wysiłku - osobiście lub za pomocą innych osób, dochować terminu do dokonania danej czynności procesowej. Miarą oceny w tym zakresie jest wzorzec podmiotu, który z należytą starannością (z uwzględnieniem profesjonalnego lub zawodowego charakteru działalności, z której wykonywaniem wiąże się dana czynność procesowa) oraz odpowiedzialnością prowadzi swoje sprawy i dba o ich terminowe załatwianie. Oznacza to, że nawet lekki stopień zawinienia wynikający z zaniedbań, braku właściwej organizacji pracy lub działalności lub niezapewnienia we właściwym czasie osób zastępujących lub wyręczających zainteresowanego w zakresie podejmowania terminowych czynności, wyłącza możliwość przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu mającego dokonać czynności procesowej.

W ocenie Sądu, formułując swoje twierdzenia we wniosku i skardze pełnomocnik Skarżącej abstrahuje od tego, że odmowę przywrócenia terminu uzasadnia choćby najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu.

Przede wszystkim podnieść należy, co zasadnie podkreślono w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ I instancji uchybienia w zakresie doręczenia decyzji [...] grudnia 2021r. w przedmiocie określenia Stronie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2017r. Decyzja ta doręczona została zgodnie z dyspozycją art. 151 O.p., który stanowi, że osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Wyłącznie w sytuacji, gdy w sprawie ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Prawidłowo zatem organ doręczył decyzję na adres korespondencyjny [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w G. ul. [...] G.. Nie budzi wątpliwości, że adres w G. jest miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę. Odpowiadając na zarzutu skargi w tym zakresie podkreślić należy, że jak wynika z akt sprawy wszelka korespondencja Spółki do organu (deklaracje na podatek od nieruchomości, odpowiedzi na wezwania) była nadawana z Oddziału w G. a korespondencja od organu była pod tym adresem odbierana. Ponadto w składanych deklaracjach Strona konsekwentnie wskazywała adres w G. a nie w W..

Ustosunkowując się natomiast do kwestii pełnomocnictwa, słusznie organ wyjaśnił, iż dokument pełnomocnictwa z dnia [...] września 2020r. udzielonego radcy prawnemu M. Ł. do reprezentowania [...] S.A. w sprawach dotyczących zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2015-2020 w Gminie G. - którego odpis załączono do odwołania z [...] lutego 2022r., nie został złożony w postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2017r. Zgodnie zaś z pełnomocnictwem z dnia 30 wrzesnia 2020r. złożonym na druku PPS-1 pełnomocnik został upoważniony do reprezentowania [...] S.A. w sprawach dotyczących zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2015-2020 w Gminie G.. [...] jednak przedmiotowe pełnomocnictwo zostało złożone w ramach czynności sprawdzających. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] października 2021r. a Strona nie umocowała w tym postępowaniu żadnego pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest odrębnym od czynności sprawdzających. Zatem dla skutecznego reprezentowania Strony, pełnomocnik miał obowiązek złożyć dokument pełnomocnictwa do akt danego postępowania.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ zasadnie przyjął, iż wskazane przez Stronę okoliczności nie stanowią przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

Wobec powyższego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.