Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 13/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1  3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: § 3 ust. 1 pkt 1  3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) sędzia WSA Wiesława Pierechod Protokolant stażysta Agnieszka Kunkel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 7 czerwca 2016 r. D.W. (dalej jako: skarżący, strona, wnioskodawca) wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako: "ZUS", "Zakład", "organ rentowy") o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za listopad 2015 r. – styczeń 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 3.074,44 zł.

W uzasadnieniu skarżący wskazał na trudną sytuacją materialną i rodzinną. Podniósł, że opłacenie zaległych należności pociągnęłoby za sobą zbyt poważne skutki dla jego rodziny. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, a uzyskiwane dochody wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przedstawił strukturę swoich miesięcznych dochodów i wydatków, podnosząc jednocześnie, że zadłużenie powstało bez jego winy

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia w/w należności. W ocenie Zakładu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 28 ust. 1 – 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.), dalej jako: "u.s.u.s.", oraz w § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzenie".

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że wykazał, że w obecnej sytuacji, jak również w przyszłości, nie jest w stanie uregulować zadłużenia. W jego ocenie, Zakład wyraził mylny pogląd, że w przyszłości jego działalność rokuje poprawę finansową. Niezasadnie uznał też, że w toku postępowania nie udokumentowano okoliczności, które wskazywałyby na przesłanki umorzenia zaległości ze względu na chorobę zobowiązanego, choć wnioskodawcy przyznano lekki stopień niepełnosprawności, a jednocześnie trwa postępowanie sądowe dotyczące tej kwestii, gdyż uprzednio legitymował się on umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Utrzymując w mocy ww. decyzję z dnia "[...]", Zakład Ubezpieczeń Społecznych w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" wskazał, że umorzenie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadnione zaistnieniem ściśle określonych przesłanek. W ocenie organu rentowego, zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że strona posiada składniki majątkowe, z których można prowadzić skuteczną egzekucję. Obecnie jest prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne, nie jest zatem oczywiste, że w dalszym postępowaniu nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Dodatkowo wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek przekracza kwotę kosztów upomnienia. W związku z tym nie było podstaw do umorzenia należności w oparciu o przesłankę całkowitej nieściągalności zadłużenia z art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s.

W dalszej kolejności Zakład dokonał oceny wniosku dłużnika pod kątem przesłanek umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia. Uznał, że w przypadku strony nie stwierdzono żadnej z przesłanek wskazanych w tych przepisach. Wnioskodawca prowadzi od dnia 1 kwietnia 2012 r. działalność gospodarczą, z której osiąga dochód w wysokości odpowiednio: w 2014 r. – 2.0724,46 zł; w 2015 r. – 17318,61 zł; w 2016 r. za okres od stycznia do czerwca 2016 r. – 4.444,30 zł (tj. kwotę 740,72 zł miesięcznie). Według przedłożonej ewidencji przychód za lipiec 2016 r. wyniósł 1.401 zł, a za sierpień 2016 r. – 1.620 zł. Natomiast wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wynoszą łącznie 344,64 zł miesięcznie. Z powyższego wynika, iż dochód w lipcu 2016 r. wyniósł 1.056,36 zł, a w sierpniu 2016 r. 1.275,36 zł, i wykazuje tendencje rosnące.

Zakład podniósł również, że w latach 2005 – 2007 oraz 2009 – 2012 skarżący otrzymywał świadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Przyznano mu dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,83 zł miesięcznie na okres od maja do października 2016 r. Posiada na utrzymaniu małoletniego syna. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą z tytułu opłat 600 zł, z tytułu opłat eksploatacyjnych ok. 100 zł oraz kosztów związanych z leczeniem ok. 70-100 zł. Strona nie udokumentowała twierdzeń, że posiada zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego i toczą się wobec niej 3 egzekucje na kwotę ok. 20.000 zł. Wykazała jedynie, że posiada zobowiązanie wobec "[...]", które spłaca w ratach w wysokości 193 zł, a ostateczny termin spłaty przypada na dzień 30 stycznia 2017 r.

W ocenie Zakładu, opisana powyżej sytuacja materialno – bytowa strony nie uzasadniała umorzenia zaległości. Organ uznał, że nie było podstaw, by uprzywilejowywać innych wierzycieli poprzez umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek z uwagi na dochód wnioskodawcy oraz fakt regulowania innych zobowiązań. Dodał, że skarżący kilkakrotnie składał wnioski o rozłożenie należności z tytułu składek na raty. Jednak z uwagi na niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek bieżących, nigdy nie doszło do zawarcia umowy ratalnej. Ponadto w aktualnie złożonym wniosku wystąpił o częściowe umorzenie należności z tytułu składek czyli przypuszczalnie posiada środki na zapłatę pozostałej kwoty zadłużenia, co potwierdza fakt wystąpienia w dniu 27 czerwca 2016 r. z propozycją spłaty należności w miesięcznych ratach w kwocie 100 zł. Tym samym nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia, odwołująca się do sytuacji, w której opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby wnioskodawcę i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W ocenie organu rentowego, wnioskodawca nie wykazał również przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, tzn., że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności. Nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów na potwierdzenie zaistnienia ww. zdarzeń. W odniesieniu do zarzutów strony, że Zakład wyraził mylny pogląd, że jego sytuacja finansowa ulegnie poprawie, organ stwierdził, że każda działalność prowadzona jest na własne ryzyko, a obowiązek terminowego opłacania składek należy do osoby prowadzącej działalność, niezależnie od osiąganych dochodów, czy też pojawiających się problemów. Ponadto podniósł, że w oświadczeniu z dnia 8 lipca 2016 r. skarżący przedstawił prognozę wyjścia z kryzysu finansowego w okresie od 6 do 8 miesięcy.

Zakład uznał również, że wnioskodawca nie wykazał przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, odwołującej się do przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiających możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zdaniem organu, opisując swą sytuację zdrowotną, wnioskodawca wskazał na problemy zdrowotne w ciągu ostatnich 6-8 lat, które jednak nie uniemożliwiły mu prowadzenia działalności. Nie przedstawił przy tym żadnych dokumentów wydanych przez powołane do tego organy, z których wynikałoby, że jest niezdolny do pracy zarobkowej.

Końcowo organ stwierdził, że problemy finansowe nie uwalniają płatników od obowiązku opłacenia wymaganych prawem składek. Ryzyko z prowadzeniem działalności ponosi zawsze osoba ją prowadząca, również w zakresie opłacania należności publicznoprawnych, przy czym obowiązkiem Zakładu jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zobowiązany, nie zgadzając się z opisaną powyżej decyzją, zarzucił jej naruszenie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie mimo spełnienia przesłanek umorzenia należności. W jego ocenie, za pozytywnym dla niego rozstrzygnięciem przemawiał nie tylko zgromadzony materiał dowodowy, ale także zasady słuszności. Podniósł również zarzut naruszenia art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r. poz. 23 ), dalej jako: "K.p.a.", poprzez niezawarcie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, co doprowadziło do naruszenia art. 15 K.p.a. na skutek zaniechania ponownego rozstrzygnięcia sprawy i analizy jego argumentów.

Wnioskodawca nie podzielił poglądu, że z przepisu art. 28 ust. 4 u.s.u.s. wynika zakaz umarzania samych odsetek. Jak wskazał, przepis ten stanowi, że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Oznacza to, że w przypadku umorzenia składek z mocy prawa następuje również umorzenie należnych od nich odsetek za zwłokę według zasady proporcjonalności. Wnioskodawca ma przy tym pełną swobodę w wyborze należności, których umorzenia się domaga; może zatem domagać się umorzenia w całości lub w części niektórych tylko składek, samych odsetek, dodatkowej opłaty, kosztów upomnienia lub kosztów egzekucyjnych; może łączyć swoje żądania w ramach tych należności, przy czym jeśli umorzone zostaną składki to z mocy prawa umorzeniu ulegają również te należności z nimi związane, o których mowa w art. 28 ust. 4 u.s.u.s. (wyrok SA w Katowicach z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III AUa 1581/2003).

W ocenie skarżącego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala uznać, iż organ ustalił i rozważył okoliczności sprawy w kontekście przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Odrębnej oceny wymagało uzasadnienie niespełnienia przesłanki określonej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., tj. przesłanek zdefiniowanych przepisami § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem strony, podjęte w niniejszej sprawie decyzje naruszają przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W opinii skarżącego, nie znajduje zastosowania do wszystkich spraw w sposób automatyczny powtórzona przez organ teza wyroku NSA z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96 (Lex nr 31877), że nie ma obowiązku umorzenia należności także w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia. W ocenie strony, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność powstania zadłużenia. Powołując wyroki NSA: z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 301/06, z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06, z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01 (POP 2004/4/77), skarżący wskazał, że w każdym przypadku organ zobligowany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w przepisach przesłanek. Zwłaszcza w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla zobowiązanego, powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia.

W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przepis § 2 powołanego wyżej artykułu stanowi natomiast, że kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.).

Sprawa rozpoznawana przez Sąd dotyczyła negatywnie rozpatrzonego wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek. Okolicznością bezsporną jest to, że wydana decyzja ma charakter decyzji uznaniowej. Ta forma działania organów administracji publicznej sprowadza się, jak słusznie zauważył Zakład, do możliwości wyboru konsekwencji prawnych stwierdzonego stanu faktycznego. Przyjęcie pewnego rodzaju elastyczności w stosowaniu prawa wynika głownie z konieczności ustalenia relacji pomiędzy wartościami respektowanymi przez społeczeństwo indywidualnie na potrzeby konkretnej sytuacji. W piśmiennictwie podkreśla się, że swoboda organu w postaci luzu decyzyjnego stanowi dogodny mechanizm zapewnienia z jednej strony stabilności prawa, a z drugiej umożliwienia organom prowadzenia własnej polityki poprzez dokonywanie wyborów i środków działania (M.Jaśkowska [w:] Z.Duniewska, R.Hauser, M.Jaśkowska, M.Matczak, Z.Niewiadomski, A.Wróbel, System Prawa Administarcyjnego, Tom I Instytucje prawa administracyjnego, Warszawa 2010 r., s.219).

Słusznie też Zakład wywiódł w niniejszej sprawie, że wszędzie tam, gdzie ustawodawca w treści przepisu prawnego używa dla określenia kompetencji organu do podjęcia pewnych czynności zwrotu "może", konstruuje daną instytucję na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Uzupełniając wnioski płynące z uzasadnień wydanych dotychczas w niniejszej sprawie orzeczeń Zakładu, wskazać by również należało, że orzecznictwo sądowe kształtuje trwałą i jednolitą linię, zgodnie z którą kontrola sądowa decyzji o charakterze uznaniowym polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wszechstronnego i wnikliwego jego rozważenia. W literaturze prawniczej i orzecznictwie dobitnie podkreśla się, że uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w przepisach art. 107 K.p.a. Sformułowane przez Zakład w tym zakresie uwagi są prawidłowe i znajdują umocowanie w orzecznictwie sądowym (np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, LEX nr 46473).

Rozpoznając niniejszą sprawę według omówionych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż Zakład w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy sprawy oraz dokonał jego wszechstronnej i kompleksowej oceny w kontekście przesłanek umorzenia należności z tytułu składek. Wskazać przy tym należy, że skarżący w złożonej skardze nie zakwestionował dokonanych przez Zakład ustaleń faktycznych dotyczących jego sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej. Sformułowane przez niego zarzuty koncentrują się natomiast wokół wyrażonej przez Zakład oceny podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych.

W tym miejscu konieczne jest przypomnienie treści regulacji stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, tj. art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Przepis art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. doprecyzowuje w tym względzie ust. 2 tego artykułu, zawiera bowiem zamknięty katalog sytuacji, w których zachodzi całkowita nieściągalność, wśród nich m.in. zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (pkt 3), stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (pkt 5) czy też sytuacja, w której jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (pkt 6).

Sąd podzielił ocenę wyrażoną przez Zakład w zaskarżonej decyzji, że żadna z wymienionych w powołanym wyżej przepisie okoliczności nie zachodziła w stosunku do strony skarżącej, w szczególności w toku postępowania egzekucyjnego nie stwierdzono braku majątku, z którego można by prowadzić egzekucję. Z akt sprawy wynikało, że strona posiada składniki majątkowe, z których można prowadzić skuteczną egzekucję. W związku z tym nie było podstaw do umorzenia należności w oparciu o przesłankę całkowitej nieściągalności zadłużenia z art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s. Tym samym, do czasu stwierdzenia przez organ egzekucyjny braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, przy założeniu nieistnienia pozostałych przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 4a i 6 u.s.u.s., nie jest możliwe umorzenie należności z tytułu składek w oparciu o przesłankę całkowitej nieściągalności (p. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 342/07).

Argumentacja wniesionej w niniejszej sprawie skargi koncentruje się jednakże wokół dokonanej przez Zakład oceny istnienia w sprawie przesłanek umorzenia należności z § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W myśl tego przepisu Zakład może umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

- gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przeprowadzona w świetle powyższej regulacji prawnej analiza motywów zaskarżonej decyzji prowadziła do wniosku, iż dokonana przez Zakład ocena okoliczności powoływanych przez stronę nie wykraczała poza granice uznania administracyjnego i nie nosiła cech dowolności. W szczególności, na uwzględnienie nie zasługiwała argumentacja strony, że w sprawie zachodziła przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Jak słusznie wskazał organ, trudno jest mówić o zagrożeniu egzystencji lub też pozbawieniu zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych w sytuacji, gdy osiąga dochód z prowadzonej od dnia 1 kwietnia 2012 r. działalności gospodarczej, a przy tym reguluje zobowiązania o innym charakterze niż publicznoprawny. Strona nie udowodniła przy tym twierdzeń, że posiada zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego i toczą się wobec niej 3 egzekucje na kwotę ok. 20.000 zł. Wykazała jedynie, że posiada zobowiązanie wobec "[...]", które spłaca w ratach w wysokości 193 zł (ostateczny termin spłaty w dniu 30 stycznia 2017 r.). W świetle zaś ustaleń organu, dochód skarżącego w lipcu 2016 r. wyniósł 1.056,36 zł, a w sierpniu 2016 r. - 1.275,36 zł, co wskazywało na co prawda nieznaczną, ale rosnącą tendencję. I choć we wcześniejszym okresie (w latach 2005 – 2007 oraz 2009 – 2012) skarżący korzystał ze świadczeń pomocy społecznej oraz aktualnie w mniejszym zakresie (dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,83 zł miesięcznie na okres od maja do października 2016 r.), jednak umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek uniemożliwiało ustalenie, ze skarżący wciąż prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z niej dochód, regulując przy tym inne zobowiązania.

W ocenie Sądu, Zakład prawidłowo uznał, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie znalazła potwierdzenia przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, odwołująca się do poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Sąd podzielił również stanowisko Zakładu w kwestii przesłanki umorzenia zaległości z tytułu składek, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W świetle akt sprawy strona bezsprzeczne było bowiem, że co prawda strona legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, lecz nie uniemożliwia jej to prowadzenie działalności gospodarczej i osiąganie dochodów.

Ustosunkowując się z kolei do akcentowanych przez Zakład ewentualnych przyszłych możliwości płatniczych strony w aspekcie jej deklaracji co do wyjścia z sytuacji kryzysowej w okresie 6 – 8 miesięcy, Sąd zajął stanowisko, że organ ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę w oparciu o aktualną sytuację majątkową zobowiązanego. Orzekając w przedmiocie wniosku o umorzenie należności, nie powinno się co do zasady przyjmować, że zobowiązany może w przyszłości wzbogacić się, gdyż takie rozumowanie przekreślałoby sens regulacji art. 28 u.s.u.s. Jednakże, w ocenie Sądu, czym innym jest odmowa umorzenia należności w sytuacji, gdy w świetle akt sprawy brak jest uzasadnionych podstaw do przypuszczenia, iż sytuacja zobowiązanego ze względu na wiek, stan zdrowia lub sytuację finansową i rodzinną ulegnie zmianie, a czym innym uwzględnianie przez organ ewentualnych przyszłych możliwości płatniczych zobowiązanego.

Z uwagi na powyższe, Sąd podzielił stanowisko Zakładu, że w stanie faktycznym sprawy odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych, wobec prognozowanej możliwości spłaty zaległości w przyszłości, byłoby przedwczesne. Zdaniem Sądu, w świetle akt sprawy nie było podstaw do jednoznacznego uznania, że skarżący nie ma i nie będzie miał jakichkolwiek możliwości zarobkowania w przyszłości. Odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych jest zaś możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że strona nie tylko obecnie, ale również w przyszłości, nie będzie miała możliwości spłaty zaległości. Wbrew twierdzeniom strony, powyższa ocena Zakładu nie została sformułowana w oderwaniu od analizy aktualnej sytuacji materialnej wnioskującego. Organ zebrał bowiem kompletny materiał dowodowy i przeprowadził szczegółową jego analizę. Zgromadzone dowody wskazywały natomiast na co prawda powolną, ale stabilną i konsekwentną, poprawę sytuacji finansowej i zdrowotnej strony. Istniały zatem uzasadnione podstawy, by przypuszczać, iż opisana we wniosku sytuacja jest wyłącznie tymczasowa i ulegnie poprawie w przyszłości.

Podkreślić jeszcze raz należy, iż nawet zaistnienie przesłanki umorzenia należności nie tworzy automatycznie po stronie Zakładu obowiązku jej umorzenia. Instytucja umorzenia jest bowiem oparta na zasadzie uznania administracyjnego, które powoduje, iż nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Organ wydający decyzję, korzystając z uznania administracyjnego, dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanki – odmówić uwzględnienia wniosku strony.

Sąd nie uznał za zasadne zarzutów strony dotyczących nierespektowania przez Zakład przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Zauważyć należy, że strona formułując te zarzuty, nie wskazała na konkretne okoliczności faktyczne, które – w jej ocenie – wymagały zbadania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, a jedynie w sposób bardzo ogólny zakwestionowała wyprowadzoną przez Zakład ocenę ustalonego stanu faktycznego. Tymczasem zdaniem Sądu, przeprowadzona w uzasadnieniu skarżonej decyzji analiza sytuacji wnioskodawcy była bardzo szczegółowa i wyczerpująca. Wszystkie akcentowane przez niego okoliczności, które mogły mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, znalazły w niej odzwierciedlenie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa skutkującego koniecznością jej uchylenia.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.