Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 764/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 764/13

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. (dalej: PINB w Ś.) decyzją z dnia [...].12.2010 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r.

Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), nakazał E. Sp. zo.o. z/s przy

ul. S. [...] w P., E. Sp. z o. o. Oddział Dystrybucji Z. z/s przy ul. Z. [...] w Z. wymienić, w terminie 100 dni od daty otrzymania decyzji, na sprawne technicznie drewniane słupy linii elektroenergetycznej średniego napięcia, odcinek: stacja trafo [...] B.- słup linii głównej nr [...], odgałęzienie idące przez działki nr [...], nr [...], nr [...],

nr [...]i nr [...]w m. B., gm. Ś.

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: LWINB) decyzją z dnia [...].10.2012 r. znak: [...] - po wszczęciu na wniosek Państwa Z. i G. D. oraz Pana M. H. postępowania

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...].12.2010 nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W związku ze złożonym odwołaniem Państwa Z. i G. D., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2012 r., znak: [...] uchylił w całości powyższą decyzję LWINB o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Ś. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

LWINB rozpoznając sprawę ponownie wydał decyzję z dnia [...].02.2013 r. na mocy której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś., z dnia [...].12.2010 r. nr [...] Od

ww. decyzji odwołanie wniósł Pan G. D., Pani Z. D. oraz Pan M. H.reprezentowany przez Pana G. D.. W odwołaniu podniesiono, że w postępowaniu zakończonym decyzją PINB w Ś. z dnia [...] grudnia 2010 r. nie brała udziału strona postępowania - Pani Z. D. Ponadto zarzucono w/w decyzji rażące naruszenie prawa, gdyż obejmuje ona swym nakazem budowę nowych obiektów - słupów, co należy do kompetencji Starosty. Wskazano, iż decyzja jest obarczona również wadą z art. 156 § pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z późn. zm. dalej – k.p.a.), a zatem jest niewykonalna, gdyż brak jest pozwolenia na budowę, brak jest zgody właścicieli nieruchomości na której miały być wymienione sporne słupy, jak również brak jest zgody Starosty na zobowiązanie właścicieli gruntów udostępnienia nieruchomości w celu wykonania przez E. Sp. z o.o. decyzji PINB w Ś. z dnia [...] grudnia 2010 r. Ponadto, zdaniem skarżących, wykonanie w/w decyzji wywoła czyn zagrożony karą, co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją

z dnia [...].03.2013 r. utrzymał w mocy decyzję LWINB z dnia [...] lutego 2013 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Ś. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że w omawianym przypadku nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem przepisu art. 66 Prawa budowlanego. Wskazał, iż nie budzi żadnych wątpliwości okoliczność, że będący przedmiotem postępowania przed PINB w Ś. odcinek linii elektroenergetycznej średniego napięcia Nr [...] w B. gmina Ś. znajdował się w niewłaściwym stanie technicznym, z uwagi na zużycie słupów drewnianych, na których wsparta była przedmiotowa linia SN. Jedyną zatem możliwością, w świetle przepisu art. 66 Prawa budowlanego, było wydanie nakazu wymiany przedmiotowych słupów drewnianych na nowe, sprawne technicznie. Powyższy obowiązek nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Należy bowiem zauważyć, że sporne slupy drewniane nie stanowią samodzielnych obiektów budowlanych, lecz są częścią całego obiektu budowlanego, który w tym przypadku stanowi budowla, jaką jest linia elektroenergetyczna. Zatem wymiana, wchodzących w skład tej linii, słupów drewnianych na nowe, przy czym jakość całej budowli nie miała ulec zmianie, była - zdaniem GINB - dopuszczalna w świetle przepisu art. 66 Prawa budowlanego, gdyż miała na celu utrzymanie we właściwym stanie technicznym linii elektroenergetycznej.

Dalej organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2152/07 wskazując, iż zgodne z przepisem art. 66 Prawa budowlanego jest nakazanie właścicielowi linii energetycznej SN wymianę słupa energetycznego będącego w niewłaściwym stanie technicznym.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dacie wydania przez organ powiatowy weryfikowanej w niniejszym trybie decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r.

Nr [...], obiekt budowlany jakim jest linia elektroenergetyczna, można było zakwalifikować jedynie do kategorii budowli, to w chwili obecnej w ustawie Prawo budowlane zostało zdefiniowane pojęcie obiektu liniowego (art. 3 pkt 3a), a zatem obiektu, którego charakterystycznym parametrem jest długość, a do którego zaliczyć należy również linię elektroenergetyczną, której niewątpliwie częścią składową są stupy, na których jest ona wsparta.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił wykładnię pojęcia rażącego naruszenia prawa, twierdząc, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z kwalifikowanym naruszeniem przepisu prawa. Wskazał, iż

w opisanym wyżej stanie faktycznym sprawy organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego prawidłowo zastosował przepis art. 66 Prawa budowlanego, jak również bez rażącego naruszenia ww. przepisu objął sentencją weryfikowanej w niniejszym trybie decyzji, obowiązek wymiany, będących w złym stanie technicznym, drewnianych słupów w linii elektroenergetycznej, na nowe, sprawne technicznie.

Oceniając skutki ekonomiczno - społeczne decyzji PINB w Ś.

z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...], organ odwoławczy zaznaczył, że są one do zaakceptowania w praworządnym państwie. Skutkiem badanej decyzji było dokonanie przez E. Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji Ś. wymiany uszkodzonych słupów drewnianych na nowe słupy drewniane, przy zachowaniu istniejących parametrów tj. wysokości, układu przewodów, długości linii oraz miejsca posadowienia słupów.

Organ odwoławczy stwierdził, iż przeprowadzona powyżej analiza przesłanek stwierdzenia nieważności, tj. charakteru normy prawnej, oczywistości naruszenia i skutków społeczno - gospodarczych prowadzi do stwierdzenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj., że decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność miała charakter trwały, organ odwoławczy stwierdził, że jest bezpodstawny. Niewykonalność decyzji w świetle w/w przepisu może być faktyczna lub prawna. Wskazał, iż niewykonalność decyzji nie może być definiowana względami ekonomicznymi i finansowymi, trudnościami technicznymi, ani też negatywnym nastawieniem adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji. Następnie stwierdził, iż nie można uznać że przedmiotowa decyzja jest niewykonalna z powodu braku pozwolenia na budowę nowych słupów podtrzymujących linię średniego napięcia. Wyjaśnił, iż obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, nałożony przez właściwy organ na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Ponadto o niewykonalności przedmiotowej decyzji (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), czy też o wadliwości tejże decyzji wynikającej z art. 156 § 1 pkt 6 (w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą) nie może również świadczyć brak zgody właścicieli działek, na których znajdują się słupy drewniane objęte obowiązkiem wymiany na sprawne techniczne.

Organ odwoławczy zauważył, że przepis art. 66 Prawa Budowlanego, stanowiący podstawę prawną decyzji PINB w Ś. z dnia [...] grudnia 2010 r., nie wymaga do jego zastosowania zgody właścicieli nieruchomości, na której znajduje się obiekt (stanowiący własność innego podmiotu), do przeprowadzenia w tymże obiekcie robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie go do właściwego stanu technicznego. Powyższy przepis jest przepisem restrykcyjnym, dającym właściwemu organowi możliwość zastosowania sankcji wobec właściciela lub zarządcy takiego obiektu w postaci nakazu doprowadzenia go do właściwego stanu technicznego, a zatem nie przewiduje on ani możliwości, ani obowiązku wykazywania się przez właściciela lub zarządcę takiego obiektu, prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż powoływane decyzje Starosty Ś. z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], którą odmawia się E. Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji Ś. właścicielowi działki nr ew. [...] położonej w B. do udostępnienia w celu wykonania czynności wynikających z decyzji PINB w Ś. z dnia [...] grudnia 2010 r.

Nr [...] oraz decyzja Starosty Ś. z dnia [...] kwietnia 2011 r.

znak: [...] o podobnej treści jak wyżej, ale dotycząca działki

nr ew. [...] w B., zostały wydane po dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności i jako takie nie mogą być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu, w którym bada się stan prawny i faktyczny sprawy zakończonej decyzją, na dzień jej wydania.

W dalszej kolejność organ odwoławczy zauważył, iż wydane przez organ powiatowy postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oraz decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...]

w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, jako wydane po wejściu do obrotu prawnego badanej w niniejszym trybie decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r.

Nr [...], nie mogą mieć wpływu dla oceny zgodności z prawem w/w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Ponadto należy zauważyć, że wznowienie postępowania administracyjnego i stwierdzenie nieważności decyzji są to tryby nadzwyczajne wchodzące w skład systemu weryfikacji decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej opartego na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że mają one na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a).

Organ odwoławczy zaznaczył również, że o wadliwości badanej decyzji nie może decydować, wynikająca z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy okoliczność, że jeden ze skarżących, a zarazem właściciel działki nr ew. [...] w miejscowości B. - Pan G. D., warunkuje możliwość wykonywania jakichkolwiek robót na jego nieruchomości przez właściciela przedmiotowej linii kablowej średniego napięcia, zastąpieniem linii naziemnej kablem podziemnym. Powyżej określone żądanie strony postępowania w stosunku do właściciela spornej sieci kablowej, nie może wykluczać zastosowania przez organ nadzoru budowlanego sankcji z art. 66 Prawa budowlanego.

Następnie organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, iż w postępowaniu zakończonym decyzją PINB w Ś. z dnia [...] grudnia 2010 r. nie zapewniono udziału m.in. Pani Z. D. - współwłaścicielce działki nr ew. [...], wyjaśnił, że powyższa okoliczność nie wypełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne wystąpienie tego rodzaju nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym wyczerpuje znamiona przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej w wyniku przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, obarczonego tego rodzaju wadliwością. Podobnie należy zakwalifikować pojawienie się nowej okoliczności, tj. błędnie ustalonej przez organ powiatowy lokalizacji słupa [...], która nie może, z uwagi na charakter postępowania nieważnościowego, stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Ś. z dnia [...] grudnia 2010 r.

Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03. 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję LWINB z dnia [...] lutego 2013 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Ś. z dnia [...] grudnia 2010 r.

Nr [...] G. D. wniósł skargę domagając się ich uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Skarżący uzupełnił skargę pismami procesowymi z dnia 13 września 2013r. w których przedstawił zarzuty i argumenty do nich.

Skarżący zauważył, iż art. 66 Prawa budowlanego, w związku z art. 61 ww. ustawy, dotyczy wyłącznie konserwacji i utrzymania obiektów w należytym stanie technicznym. W przedmiotowym przypadku tzw. nakaz "wymiany" słupów polegał na:

czasowym wyłączenie linii z użytkowania, wyłączenie ich spod napięcia.

rozbiórce starych słupów,

wykonaniu prac geodezyjnych

wykonaniu robót ziemnych - do posadowienia nowych słupów

posadowieniu nowych słupów - niespełniających norm

podłączeniu nowych słupów do sieci, włączenie napięcia

porządkowaniu terenu

oddaniu do użytku nowej linii

Skarżący stwierdził, iż ww. prace budowlane nie są związane z utrzymaniem obiektów w należytym stanie, lecz nową budową. Wskazał, iż wymiana słupów energetycznych jest wg. prawa budowlanego nową budową, co bezwzględnie wyklucza w przedmiotowej sytuacji zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego. Słup energetyczny jest elementem konstrukcyjnym nośnym - konkretnie konstrukcją wsporczą wg. nomenklatury technicznej. Następnie skarżący zauważa, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż ugruntowany jest pogląd, że roboty budowlane polegające między innymi na wymianie elementów konstrukcyjnych obiektu, nie są remontem, lecz budową w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego.

W dalszej części uzupełnienia skargi podniesiono, iż przedmiotowa decyzja narusza art. 4, art. 5 i art. 10 Prawa budowlanego. Wskazano, iż w przypadku braku pozwolenia na budowę nie można zapewnić bezpieczeństwa osób trzecich, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż jest to warunek konieczny, bezwzględny i niemożliwe jest jego ominięcie. Tym bardziej, że budowa nie odbywała się na gruntach należących do E. Zastosowanie przez PINB art. 66 Prawa budowlanego przez nakazanie budowy bez pozwolenia na budowę było sprzeczne, z art. 5 ww. ustawy, gdyż budowa odbyła się bez projektu, bez nadzoru, bez oddania do użytkowania, z materiałów niewiadomego pochodzenia, bo omawiany przepis prawa nie daje możliwości zastosowania bezwzględnie koniecznej procedury upewniającej wymogi odpowiedzialności za wykonanie obiektu budowlanego i bezpieczeństwa późniejszego użytkowania.

Stwierdzono, iż nieprzeprowadzenie całej procedury zgodnie z wymogami prawa budowlanego, jest rażącym naruszeniem prawa. Podniesiono, iż zwolnienie

z normalnych procedur projektowania, budowy i oddania do użytkowania nie zapewnia ważnego rozstrzygnięcia, czy budowany obiekt odpowiada standardom bezpieczeństwa i interesów osób trzecich (np. ochrona własności, zdrowia i życia) zagwarantowanym w art. 4 art. 5 i art. 10 Prawa budowlanego.

Następnie Skarżący podniósł, iż nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...].12.2010 r. Nr [...] wobec uczestników postępowania M. H. i G. D. z powodu braku pełnomocnictwa G. D. do działania

w imieniu M. H. Decyzji nie doręczono skutecznie również G. D. jako uczestnikowi i stronie postępowania, gdyż G. D. "doręczono" decyzję jako pełnomocnikowi M. H., a nie jako osobie będącej stroną postępowania. W wyniku braku skutecznych doręczeń dla uczestników postępowania, decyzja z dnia [...].12.2010 r., Nr [...] nie ma przymiotu ostateczności, tym samym nie była między innymi i nie mogła być wykonalna.

Skarżący zarzucił również nie ustalenie kręgu stron postępowania. Wskazuje, iż w sprawie pominięto osoby, które z całą pewnością są stronami. Z. D. jest współwłaścicielką działki nr [...] razem z G. D. Dotyczy to także spadkobierców po M. Ś., który był właścicielem działki nr [...].

Ponadto Skarżący zarzucił błędną lokalizację słupa, gdyż - jak wyjaśnia - decyzja Nr [...] dotyczy też działki nr [...], a nie uwzględniono, że słup o numerze ewidencyjnym nr [...] stoi na tej działce i prace budowlane będą tam realizowane. Umiejscowienie słupa w innym miejscu niż to jest w decyzji nr [...] jest rażącym nadużyciem prawa procesowego, co skutkuje naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i powoduje nieważność decyzji. Wskazał także, iż PINB pomylił numer działki gminnej, gdyż decyzja dotyczy działki nr [...], a nie nr [...] (w B. nie ma działki o numerze [...]). Na działce [...] też jest słup do wymiany i jest to słup graniczy z działką nr [...]. Właściciel działki nr [...] gmina Ś. została wprowadzona w błąd.

Skarżący stwierdził także, iż decyzje o pozwoleniu na budowę (względnie przyjęcie zgłoszenia) i o rozbiórce wydaje Starosta, a nie PINB. Nakaz wymiany słupów na nowe jest nakazem rozbiórki starych obiektów oraz nakazem budowy nowych obiektów.

Skarżący podniósł, iż decyzja [...] jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. Wybudowanie nowych słupów drewnianych na miejsce starych jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania działki

nr [...]. Według planu teren jest działką rekreacyjną

z możliwością zabudowy. Już stare słupy drewniane nie spełniały norm, co do np. wysokości słupów i dopuszczalnego zwisu przewodów dla terenu zabudowanego. Posadowienie słupów o takich samych parametrach w terenie zabudowanym powoduje, że jest to niezgodne z tym planem zagospodarowania przestrzennego działki [...]. Plan zagospodarowania działki nr [...] obowiązuje od 1996 r. Niezgodność zrealizowanej przedmiotowej budowy z planem zagospodarowania jest samowolą budowlaną. Dotyczy to również słupa na działce nr [...], gdyż stoi on na granicy

z działką [...] i musi mieć te same normy, co słupy na działce nr [...], ze względu na plan zagospodarowania przestrzennego.

Następnie wskazano, iż starosta odmówił wstępu E., na przedmiotową działkę na podstawie art 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami, co świadczy o niewykonalności decyzji Nr [...]. Ponadto, wykonanie ww. decyzji jest przestępstwem z art. 90, 91, 92, 93 i 94 prawa budowlanego oraz art. 284 kodeksu karnego (przywłaszczenia mienia). Narusza też przepisy art. 222 k.c. w związku z art. 140 k.c. i art. 4 prawa budowlanego oraz art. 25 i 26 k.c. (naruszenie dóbr osobistych), art. 231 k.k. (niedopełnienie obowiązków, nadużycie władzy), art. 58 k.c.(obejście prawa), art. 21 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej. Ponadto skarżący podniósł, iż decyzja kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności została wydana bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że -postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena kontrolowanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno - prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (IIIARN 70\95, OSNP 1996X18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.

Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja.(m.in. orzeczenie NSA z 0.02.2005 r. OSK 1134\04 Lex 165717,).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutkiniemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził natomiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r. IVSA 3763\03 Lex 156952).

I wreszcie prawidłowe i znajdujące oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest stanowisko organu nadzoru, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.

W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowo administracyjnymi utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny.

W przedmiotowej sprawie skarżący zarzuca weryfikowanej decyzji naruszenie przepisu art. 66 ust. 1 pkt.3 Prawa budowlanego w sposób kwalifikowany, poprzez zastosowanie go do stanu faktycznego nie odpowiadającego jego przesłankom. Argumentuje, że nałożony tą decyzją, na podstawie wymienionego przepisu, obowiązek wymiany drewnianych słupów linii elektroenergetycznej jest działaniem organu ukrywającym nową budowę linii, poprzedzoną wcześniejszą rozbiórką obiektu. Jest zastosowanym "wytrychem prawnym" naruszającym przepisy art.28, 29 30, 31 i 4 Prawa budowlanego. Twierdzenie to jest nieuprawnione.

Wskazać należy, że z ustalonego stanu faktycznego zawartego w uzasadnieniu weryfikowanej decyzji wprost wynika, iż zakres nałożonych obowiązków dotyczy odcinka większego obiektu budowlanego- obiektu liniowego, przy czym nałożone roboty budowlane nie obejmują całego odcinka, tylko poszczególnejego elementy( słupy drewniane ). Obiekt liniowy istnieje. Przewody elektryczne pozostaną te same. Zatem w tym stanie faktycznym nie można uznać aby nałożony obowiązek dotyczył budowy obiektu, jego odbudowy, rozbudowy, czy nadbudowy.Budowa zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowa, rozbudowa i nadbudowa.Tylko w takich sytuacjach nie byłoby możliwe stosowanie przepisu art. 66 Prawa budowlanego. Natomiast wymiana zużytych, uszkodzonych elementów w obiekcie istniejącym jest wyrazem usuwania stwierdzonych w nim nieprawidłowości. Sposób wykonania, zastosowana technika nie stanowią o zaistnieniu budowy, odbudowy, rozbudowy czy nadbudowy. Sposób wykonania ma doprowadzić obiekt do właściwego stanu faktycznego, być zgodny z przepisami techniczno- budowlanymi . W przedmiotowej sprawie ponadto sposób wykonania nałożonego obowiązku ( wymiany drewnianych słupów), jest zgodny ze wskazaniami określonymi w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez uprawnionego inż. E.W., o czym stanowi uzasadnienie badanej decyzji. W żaden sposób nie można uznać aby usunięcie uszkodzonego, spróchniałego słupa drewnianego i wstawienie w to miejsce nowego egzemplarza stanowiło o budowie obiektu liniowego.

Prawidłowo organ uznał, że weryfikowana w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzja zawiera ustalenia, co do stanu linii elektroenergetycznej średniego napięcia na odcinku: stacja trafo [...] B.– słup linii głównej nr. [...], odgałęzienie idące przez działki nr. [...],[...],[...],[...] i [...], wskazujące na wypełnienie znamion art. 66 ust. 1 pkt.3 Prawa budowlanego. W opisanym odcinku obiektu liniowego ustalono uszkodzenia słupów drewnianych o nr. [...],[...],[...],[...],[...] świadczące o korozji biologicznej, a także w poszczególnych przypadkach świadczące o uszkodzeniach mechanicznych. Ustalenia oparte są na protokole oględzin z dnia 26 sierpnia 2010r., na ekspertyzie z dnia 24 listopada 2010r. sporządzonej przezinż. E. W., mającego stosowne uprawnienia budowlane. Z treści ustaleń wynika również, że uczestniczący w oględzinach skarżący G. D. nie kwestionował stanu technicznego ww. słupów. Wynika wręcz, że podzielał potrzebę ich rozebrania z uwagi na zły stan techniczny zagrażający życiu i zdrowiu ludzi. Zatem w sprawie nie można mówić o rażącym naruszeniu art. 66 ust.1 pkt.3 Prawa budowlanego bowiem ustalony, opisany stan faktyczny słupów drewnianych wypełnia treść użytego w tym przepisie pojęcia, iż obiekt budowlany " jest w nieodpowiednim stanie technicznym".

Nie wpływa na odmienną ocenę zastosowania powyższego przepisu fakt powoływania się przez skarżącego na okoliczność, że jeden z ww. słupów nie znajduje się na działce ew. nr. [...], tylko jest posadowiony na działce nr. ew. [...]. Nałożenie obowiązku wymiany drewnianych słupów dotyczy słupów wskazanych w treści rozstrzygnięcia zarówno na działce o nr. ew [...], jak i na działce o nr. ew. [...].Przypisanie w uzasadnieniu weryfikowanej decyzji innego posadowienia jednego słupa ale posadowienia w obrębie wskazywanych nieruchomości objętych przedmiotem rozstrzygania nie stanowi o błędzie wpływającym na sposób zastosowania art. 66 ust.1pkt.3 Prawa budowlanego. Podnoszona okoliczność może być ważna jedynie dla oceny, czy w postępowaniu zwykłym uczestniczyły wszystkie podmioty uprawnione do działania na prawach strony. Ta okoliczność jest jednak przesłanką badaną w innym postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, na podstawie braku udziału strony bez własnej winy. Postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji i postępowanie administracyjne dotyczące wznowienia postępowania są odrębnymi , niekonkurencyjnymi postępowaniami. W każdym z tych postępowań badane są przesłanki określone stosownie do danego trybu zgodnie z art. 156 ( stwierdzenie nieważności) lub art. 145 ( wznowienie postępowania ) k.p.a.

W przedmiotowym postępowaniu nie może być skutecznie podnoszony zarzut braku lub niewłaściwego udziału stron postępowania, w tym w odniesieniu zarówno do M. H. jak i do Z.D.

Bez wpływu na ocenę prawidłowości zastosowania ( braku rażącego naruszenia ) art.66 ust.1 pkt.3 ustawy pozostaje zarzut skarżącego dotyczący innej oceny potrzeby nałożenia obowiązku, dokonanej przez Starostę Powiatowego w Ś. w decyzjach z [...] i [...] kwietnia 2011r. dotyczących odmowy zobowiązania właściciela działki M. H. oraz właściciela działki skarżącego G. D., odpowiednio o nr. ew. [...] i [...], do udostępnienia nieruchomości celem wykonania czynności nałożonych weryfikowaną decyzją. Słusznie organ wskazał, że ocena nałożenia obowiązku w kontekście i dokonanych ustaleń faktycznych i zastosowanej podstawy prawnej podlega samodzielnej kontroli w przedmiotowym postępowaniu. Stan faktyczny ustalony w kontrolowanej decyzji nie budzi wątpliwości. Nieodpowiedni stan techniczny ww. słupów wynika i z oględzin, i z ekspertyzy osoby posiadającej uprawnienia budowlane. W ustaleniach jednoznacznie odnosi się do stanu słupów. Zapisy o odpowiednim stanie technicznym odnoszą się do stanu z 2005r. ujawnionego w dokumentacji obiektu oraz odnoszą się do przewodów elektrycznych. Zatem ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji są prawidłowe. Analiza akt potwierdza słuszność ustaleń. Na marginesie sprawy należy zauważyć, że wątpliwości Starosty Powiatowego w Ś. dotyczyły przede wszystkim faktu czy decyzja nakładająca obowiązek wykonania jest ostateczna.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest wymagany fakt jej ostateczności. Badać można również decyzję nieostateczną. Ważne jest aby taka decyzja weszła do obrotu prawnego. Następuje to poprzez związanie organu jej treścią poprzez doręczenie w myśl art. 110 k.p.a. Wystarczy doręczenie dokonane tylko części uprawnionym do jej odbioru bowiem nieuczestniczenie w postępowaniu z braku własnej winy, w przypadku wejścia decyzji do obrotu prawnego, uprawnia do żądania wznowienia postępowania , a nie do twierdzenia, że decyzja nie istnieje, jak żąda tego skarżący.W przedmiotowej sprawie taka sytuacja miała miejsce bowiem decyzja została doręczona przede wszystkim zobowiązanym spółkom E. w P. ( w dniu 30 . 12 .2010r.) i w Z.( w dniu 30. 12. 2010r.), a także skarżącemu G. D. ( w dniu 31. 12. 2010r.). Wbrew zarzutom skarżącego był on aktywnym uczestnikiem postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr. [...] z dnia [...] grudnia 2010r. występującym zarówno w imieniu własnym jak i w charakterze pełnomocnika M. H. Świadczą o tym akta administracyjne oraz treść uzasadnienia weryfikowanej decyzji.Twierdzenie, że otrzymał decyzję tylko jako pełnomocnik innego uczestnika nie znajduje potwierdzenia we wskazaniu osoby adresata decyzji. Użyte tam wskazanie potwierdzone treścią uzasadnienia decyzji nie budzi wątpliwości Sądu.

W sprawie organ słusznie nie stwierdził rażącego naruszenia art. 66 Prawa budowlanego w ramach twierdzeń skarżącego, iż weryfikowana decyzja błędnie wskazuje nr ew. działki [...] zamiast [...].Podnieść należy, że nie jest to błąd kwalifikowany gdyż działka ta jest jednocześnie określana w sposób dostatecznie ją identyfikujący poprzez jej przeznaczenie. Jest to działka pod drogą, wskazywana na jednym obszarze z działkami prawidłowo oznaczonymi. W sprawie nie można przyjąć niewykonalności decyzji z tego tytułu. Tak jak nie można uznać za zasadne twierdzenia skarżącego o niewykonalności decyzji z uwagi na brak zgody właścicieli nieruchomości na wejście na działki celem wykonania nałożonego obowiązku.

Niewykonalność decyzji w rozumieniu art.156 § pkt.5 k.p.a. polega na istnieniu przeszkód w jej wykonaniu istniejących w dacie jej wydania i nieusuwalnych przez cały czas. Do takich przeszkód nie należy brak ww. zgody właścicieli nieruchomości w stosowaniu art. 66 Prawa budowlanego. W ramach stosowania wymienionego przepisu i nakładania obowiązków w nim przewidzianych nie jest wymagane sprawdzanie czy zobowiązany dysponuje nieruchomością, na której znajduje się obiekt budowlany wymagający działań naprawczych. Ustawodawca pozostawił tę kwestię do realizacji na etapie przystąpienia do wykonania nałożonego zadania. Regulacje prawne istnieją zarówno w przepisach kodeksu cywilnego- ustawy z dnia 23 kwietnia1964r. ( Dz. U. nr.16 poz.93 ze zm. ) np. w stosownej służebności, służebności przesyłu czy też w ustawie o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. ( Dz. U. z 2010r nr.102 poz651 ze zm.) w rozdziale czwartym dotyczącym wywłaszczenia nieruchomości, gdzie istnieją podstawy prawne do zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w określonych warunkach. Zatem w sprawie nie można mówić o obiektywnej niemożliwości wykonania weryfikowanej decyzji.

Nie uprawnione jest też twierdzenie skarżącego, że nałożony weryfikowaną decyzją obowiązek wymiany uszkodzonych drewnianych słupów spowoduje działania zagrożone karą. Słusznie organ wskazał, że nałożenie obowiązku z art. 66 Prawa budowlanego uprawnia zobowiązanego do wykonania nałożonych robót budowlanych bez potrzeby uzyskania dodatkowych decyzji z pozwoleniem na budowę lub zgłoszenia zamiaru przystąpienia do ich wykonania. Twierdzenia skarżącego nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach . Nałożony obowiązek nie dotyczy budowy nowego obiektu budowlanego, nie dotyczy odtworzenia , rozbudowy ani nadbudowy obiektu liniowego. Zarzut rażącego naruszenia art. 4, 5 10 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie nie mógł być w związku z tym skutecznie podniesiony. W wykonaniu nałożonego obowiązku nie dojdzie też do naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z tych samych względów co powyżej. Linia elektroenergetyczna istnieje , a nałożone prace dotyczą usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Reasumując w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ weryfikujący decyzję z dnia [...] grudnia 2010r przepisów prawa materialnego z art. 156§ 1k.p.a. w sposób wpływający na wynik sprawy ani nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.