Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 297/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 27 grudnia 2022 r. o cofnięciu A. M. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na okres dwóch lat liczony od dnia 20 października 2022 r. do dnia 19 października 2024 r.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Skarżący posiadał od dnia 24 lutego 2004 r. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B.

W dniu 28 listopada 2022 r. Sąd Rejonowy w R. II Wydział Karny, celem wykonania, przesłał Staroście Ł. odpis prawomocnego wyroku z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II K [...], dotyczącego skazanego A. M., z orzeczonym zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. A. M. został uznany za winnego tego, że w dniu 15 kwietnia 2021 r. prowadził na drodze publicznej samochód osobowy, pomimo orzeczonego już w dniu 25 stycznia 2021 r. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez Sąd Rejonowy w Ł. (sygn. akt. II K [...]), czym nie stosował się do decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydanej przez Starostę Ł. nr [...]

Sąd poinformował jednocześnie, że początek zakazu liczy się od dnia uprawomocnienia się wyroku, to jest od 20 października 2022 r.

Decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. Starosta Ł. (Starosta, organ I instancji) cofnął A. M., na okres od dnia 20 października 2022 r. do dnia 19 października 2024 r., uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...]/[...] i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Starosta w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w świetle art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2021 r., poz. 53 ze zm.), dalej k.k.w., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Starosta wskazał, że w myśl art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.), starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Od powyższej decyzji A. M. (dalej też jako skarżący) złożył odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm.), dalej k.p.a. W ocenie skarżącego, organ powinien przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe celem ustalenia, czy istnieją przesłanki do cofnięcia mu uprawnień, oraz czy można zakazać wydawania tych, lub innych uprawnień. Ponadto zdaniem skarżącego organ naruszył art. 108 k.p.a., ponieważ brak było przestanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ II instancji) nie uwzględniło zarzutów odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podniosło, że w związku z informacją Sądu Rejonowego w R. w zakresie daty początkowej wykonania środka karnego orzeczonego w wyroku z dnia 30 czerwca 2022 r. - Starosta zobowiązany był do zastosowania się do tego wyroku. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że zasadnym było cofnięcie A. M. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B na okres dwóch lat, liczonych od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. od dnia 20 października 2022 r. do dnia 19 października 2024 r. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, ale jest decyzją związaną, bowiem w razie zaistnienia okoliczności wyczerpujących dyspozycję art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami organ ma obowiązek wydania decyzji o z góry określonej treści, czyli o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Kolegium wyjaśniło, że w niniejszej sprawie A. M., mimo braku uprawnień do kierowania pojazdami, w związku z ich cofnięciem decyzją Starosty [...], w dniu 15 kwietnia 2021 r. kierował pojazdem, czym naruszył art. 244 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1444 ze zm.),dalej k.k. w zbiegu z art. 180a k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. Stosownie do art. 244 k.k., kto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Natomiast na mocy art. 180a k.k., kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej, sąd skazuje za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów (art. 11 § 2 k.k.). Ponieważ czyn A. M., polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, za przestępstwo to sąd, na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k., orzekł wobec sprawcy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat.

Kolegium wskazało, że organ dysponował konkretnymi danymi, wynikającymi z przeprowadzonego postępowania w niniejszej sprawie, pozwalającymi stwierdzić, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o cofnięciu A. M. uprawnień do kierowania pojazdami, jest niezbędne ze względu na ochronę zdrowia i życia zarówno samego skarżącego jak i innych uczestników poruszających się po drogach, a więc ze względu na ważny interes społeczny. Organ II instancji podkreślił, że mamy do czynienia z sytuacją kiedy to organ cofa uprawnienia do kierowania pojazdami - kierującemu, który uprzednio miał cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami i nadal narusza on przepisy ruchu drogowego - prowadzi pojazd bez uprawnień. W ocenie Kolegium powyższe poddaje w wątpliwość umiejętności kierowcy jako niemającego wystarczających kwalifikacji do prowadzenia pojazdów ze względu na to, że nie są mu znane przepisy oraz zasady ruchu drogowego i stanowi o konieczności wyeliminowania go jako kierowcy z ruchu drogowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. M. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

2. art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do ograniczenia jego praw;

2. art. 8 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolne ustalenie, że zasadnym w niniejszym stanie faktycznym jest uznanie, że zaistniały przesłanki do cofnięcia uprawnień skarżącemu i zakazanie wydawania uprawnień, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie;

3. art. 108 k.p.a. w zw. z art. 138 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności w mocy;

4. art. 138 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie decyzji w mocy mimo braku przesłanek;

5. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organu;

6. art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez niezasadne zastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz postępowania, które mogłyby stanowić podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę utrzymanego w mocy przez Kolegium rozstrzygnięcia organu I instancji stanowi przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (dalej u.k.p.), w świetle którego starosta jako organ pierwszej instancji jest właściwy do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Wymaga podkreślenia, że z treści tego przepisu wynika, że w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wydawana decyzja ma charakter związany. Decyzje w tym przedmiocie nie zależą tym samym od uznania organu. W przypadku orzeczenia przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych organ administracji ma więc obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie dostosowanym do orzeczenia sądu karnego.

Przepis art. 182 § 2 k.k.w. określa, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

W razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego (art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w.). Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka (art. 184 k.k.w.).

Przepis art. 182 k.k.w. stanowi normę prawa materialnego do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mimo, że jest w akcie prawnym zawierającym przepisy prawa karnego, nienależącym do systemu prawa administracyjnego (por. też wyrok NSA z 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 361/05, orzezczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Norma prawna wynikająca z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. jest oczywista i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle powołanego przepisu, organ administracji zobowiązany jest do wydawania rozstrzygnięcia w orzeczonym przez sąd zakresie. Organ wykonując wyrok związany jest jego treścią, a więc zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na ściśle wskazany okres wynikający z treści wyroku i w określonym przez sąd zakresie i w tym też okresie nie może wydać tych uprawnień.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że Sąd Rejonowy w R., wyrokiem z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II K [...] uznał A. M. winnego tego, że w dniu 15 kwietnia 2021 r. w miejscowości B., woj. lubelskie prowadził na drodze publicznej samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], pomimo orzeczonego w dniu 25 stycznia 2021 r. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez Sąd Rejonowy w Ł. (sygn. akt. II K [...]), czym nie stosował się do decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wydanej przez Starostę Ł. nr [...] Za przestępstwo to skazał A. M. na karę roku ograniczenia wolności w postaci wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze trzydziestu godzin w stosunku miesięcznym. Na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w postaci zatrzymania od dnia 22 września 2021 r. godz. 20.30 do dnia 23 września 2021 r. godz. 09.10, przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się dwóm dniom kary ograniczenia wolności. Ponadto na mocy art. 42 § 1a pkt 2 k.k. orzekł wobec A. M. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.

Organy wydając decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na ściśle wskazany w rozstrzygnięciu okres, działały na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p.. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika natomiast, jak wskazano, obowiązek organu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego – tj. zarówno w zakresie przedmiotowym, jak i co do okresu, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 751/22 oraz powołane w nim orzecznictwo; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 958/21 - CBOSA). Organy administracji, wbrew oczekiwaniom skarżącego nie prowadzą żadnych ustaleń w tym zakresie. Związane prawomocnym wyrokiem sądu karnego muszą cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami na ściśle wskazany w danym wyroku okres. Organy nie są uprawnione w żaden sposób ani do rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu, czy do modyfikacji okresu, na jaki został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, a w szczególności do jego skrócenia. Decyzja Starosty, a następnie Kolegium, w przedmiocie cofnięcia uprawień do kierowania pojazdami, ma w istocie charakter wykonawczy i jest zdeterminowana wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, orzekającym środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co wynika z treści art. 182 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jak już wskazano, ma charakter decyzji związanej. Organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. W niniejszej sprawie okres na jaki orzeczone zostało cofnięcie uprawnień, został precyzyjnie określony w treści samej sentencji decyzji organu I instancji.

Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie budzi także zastrzeżeń z punktu widzenia przepisów prawa procesowego. Organ prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a uzasadnienie decyzji Kolegium zawiera elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. Za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, czy art. 80 k.p.a. w związku z zaniechaniem zebrania materiału dowodowego i błędną jego ocenę. Wbrew oczekiwaniu skarżącego, organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Przy czym zwrócić należy uwagę, że skarżący nie sprecyzował swoich zarzutów i nie wskazał - jakich dowodów, w jego ocenie w tym postępowaniu zabrakło i w jakim zakresie dokładnie materiał dowodowy został błędnie oceniony przez organy, czy też w jakim zakresie stan faktyczny miałby nie zostać w ogóle ustalony. W kontekście zarzutu skargi co do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to wskazać należy, że organ I instancji zawiadamiając skarżącego o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie powiadomił skarżącego o uprawnieniach z art. 10 § 1 k.p.a. Poza tym naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. To strona skarżąca, powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania, powinna wykazać, jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała, jakich argumentów nie podniosła i jak wpłynęło to na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżący tego nie uczynił, ograniczając się do ogólnikowego twierdzenia o naruszeniu wskazanego przepisu.

W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podzielić też należy w pełni stanowisko Kolegium co do zaistnienia przesłanek do nadania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami rygoru natychmiastowej wykonalności, ze względu na ochronę zdrowia i życia zarówno samego skarżącego jak i innych uczestników ruchu drogowego. Organ odwoławczy w sposób wystarczający wyjaśnił podstawy do zastosowania art. 108 § 1 k.p.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie można pomijać, na co zwracał uwagę organ II instancji, że skarżący notorycznie narusza przepisy ruchu drogowego. W aktach sprawy znajdują się wyroki karne o sygn. akt II K [...], II K [...] i II K [...] uznające skarżącego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów polegających na prowadzeniu, w różnych okresach, samochodu osobowego pomimo prawomocnej decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. kat. B. W ocenie sądu, oczywistym jest, że naruszone w niniejszej sprawie przez skarżącego przepisy dotyczące bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie dają podstaw do zakwestionowania nadanego decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodzić się należy z organem II instancji, że wykładnia przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym nie może prowadzić do sprzecznego z celami ustawodawcy (bezpieczeństwa na drogach) - premiowania kierującego, który łamie przepisy ruchu drogowego i nie posiada wymaganych uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ zostały mu one niejednokrotnie cofnięte (w aktach sprawy oprócz decyzji z dnia 27 sierpnia 2018 r., nr [...] znajdują się jeszcze decyzje z dnia 26 lutego 2016 r., nr [...], z dnia 27 listopada 2019 r., nr [...] oraz z dnia 1 kwietnia 2021 r., nr [...] dotyczące cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi). .

Mając zatem wszystko powyższe na uwadze uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa, w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz.1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., co uzasadnia oddalenie skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a.