Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 117/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi G. D. na czynność Prezydenta Miasta D. w przedmiocie wydania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 września 2022 r. G. D. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Prezydenta Miasta D. (dalej: "organ") o wymianę prawa jazdy stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii A (akta administracyjne - karta kierowcy nr [...], opis kategoria prawa jazdy B) oraz załączył wydane w dniu [...]r. orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T, określając jednocześnie na dzień [...] r. termin następnego badania.

Organ w dniu 7 listopada 2022 r. wydał skarżącemu decyzję o uprawnieniu do kierowania pojazdami nr [...], w której zakreślił datę ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T - do dnia ]...] r. oraz C1, C1+E, C, C+E - do dnia [...] r. Odbiór dokumentu prawa jazdy nastąpił w dniu [...]r.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nie zgodził się z wpisem dokonanym w dokumencie prawa jazdy, określającym w rubryce "11" termin ważności uprawnień kategorii prawa jazdy AM, B, B1 i T do dnia [...] r. (strona 1 skargi). Uznał dokonaną czynność materialno-techniczna za wadliwą i naruszającą art. 6 i art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz.1212 z późn. zm., w skrócie: "UoKP") w związku z § 18 ust. 1 i § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz.231 z późn. zm. w skrócie: "rozporządzenie"). Podniósł, że wydany na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 UoKP nowy dokument jest udostępniany na wniosek i powinien powtarzać zapisy zawarte w poprzednim dokumencie, czyli dotyczyć tylko uaktualnionych danych objętych zmianą. Dodatkowo, interpretacja przepisów dokonana przez organ nie uwzględnia rozróżnienia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Przywołał również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137, dotyczący kontroli konstytucyjności art. 124 ust. 6 UoKP oraz wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1686/15 oraz WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Po 783/14 i z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1027/17 oraz WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 879/13. Domagał się stwierdzenia bezskuteczności czynności wpisu daty ważności prawa jazdy kategorii prawa jazdy AM, B, B1 i T oraz wydania nowego dokumentu bez ograniczenia terminu ważności do dnia [...] r., jak też zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę z dnia 18 stycznia 2022 r. organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Bezspornie wpis w prawie jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., która jest objęta kognicją sądów administracyjnych.

W niniejszej sprawie zaistniały również przesłanki formalne do rozpatrzenia skargi, wynikające z art. 53 § 2 p.p.s.a., a jej przedmiotem jest czynność z zakresu administracji publicznej polegająca na dokonaniu wpisu w kolumnie 11 prawa jazdy skarżącego terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii - AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T do dnia [...] r.

Skarżący we wniosku z dnia 7 listopada 2022 r. domagał się rozszerzenia wydanych w 2002 roku uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w związku ze spełnieniem wymogów w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A.

Analiza akt administracyjnych dokonana przez Sąd wskazuje, że skarżący uzyskał dwa orzeczenia lekarskie, które odnoszą się do oceny jego stanu zdrowia.

Pierwsze z nich zostało wydane w dniu [...] r. (badanie przeprowadzone w trybie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450) i dotyczyło badania w zakresie grupy kategorii - A, A1, B, B1, T, B+E prawa jazdy.

Drugie z nich zostało wydane w dniu [...] roku (badanie przeprowadzone w trybie UoKP) przed rozpoczęciem szkolenia na kategorię A prawa jazdy i dotyczyło badania całej grupy kategorii - AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T.

Termin następnego badania został określony odpowiednio w orzeczeniu z roku 2002 na bezterminowy, natomiast w orzeczeniu z roku 2022 na dzień [...] r. W rezultacie organ wydał opisaną powyżej decyzję administracyjną o rozszerzeniu uprawnień oraz w trybie czynności materialno-technicznej dokonał zmiany w zakresie dotychczasowych danych zawartych w poprzednim dokumencie prawa jazdy przy uwzględnieniem nowego przepisu rozporządzenia wykonawczego, tj. art. § 29 ust. 3 rozporządzenia, który wszedł w życie z dniem 22 maja 2022 r. Z tego powodu, organ ustalił termin do dnia [...] r. kolejnego badania również w stosunku do kategorii AM, B, B1 i T.

Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1-6 UoKP uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B są wydawane osobie, która osiągnęła minimalny wiek do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii, uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii, zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy danej kategorii oraz złożyła określone oświadczenia pod odpowiedzialnością karną o adresie zamieszkania i braku przeszkód do uzyskania uprawnień.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a UoKP prawo jazdy wydaje się na okres 15 lat, z tym że okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a (por. art. 75-81 UoKP).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 UoKP starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Na mocy art. 15 ust. 2 UoKP wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, na podstawie przedłożonych kopii:

1) świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej, szkolenia okresowego albo karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z dyrektywą nr 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającą rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającą dyrektywę Rady 76/914/EWG,

2) orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

3) orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy

- określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1.

Za dokonanie wpisu pobiera się opłatę, o której mowa w art. 10 ust. 1 (opłatę za wydanie prawa jazdy), oraz opłatę ewidencyjną.

Zacytowana regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy, tak aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Według § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) rozporządzenia wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w następujący sposób: "data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f" (cytat).

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na regułę dotyczącą uwzględnienia terminu z wydanego orzeczenia lekarskiego, o ile jest krótszy niż 15 lat. Termin ten wpływa na zawartość dwóch rubryk na dokumencie prawa jazdy - pola nr 4a (data ważności prawa jazdy) oraz rubryki nr 11 (ważność uprawnienia do kierowania pojazdami). W pierwszym przypadku nie może być przyjęta wartość większa niż 15 lat, natomiast w drugim przypadku wpisywana wartość jest uzależniona od orzeczenia lekarskiego (najaktualniejszego), w którym zostało określone do kiedy badany nie musi przechodzić następnego badania - w tym przypadku istnieje możliwość wskazania nawet bezterminowej ważności uprawnienia. Potwierdzają to przepisy rozporządzenia, zwłaszcza § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) ustalające treść rubryki nr 11.

Przepis § 29 ust. 1-2 rozporządzenia stanowi, iż w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo, a data ważności prawo jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a) rozporządzenia, nie może być dłuższa niż 15 lat, zatem nie może stanowić bezpośredniej podstawy prawnej do określania bezterminowej ważności uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji gdy zostało wydane kolejne orzeczenie lekarskie, także w zakresie już posiadanej kategorii z innym terminem ważności niż bezterminowy.

Dodatkowo, zgodnie z § 29 ust. 3 rozporządzenia przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a to w sytuacji skarżącego miało miejsce. Zatem, przedłożenie kolejnego orzeczenia lekarskiego, w zakresie grupy kategorii praw jazdy (w tym dotyczącej już wydanej uprzedni kategorii uprawnień), w którym określono wspólną, krótszą niż bezterminowo datę ponownego badania lekarskiego ma wartość istotniejszą i powinno mieć odzwierciedlenie w dokumencie potwierdzającym aktualne uprawnienia do kierowania pojazdami. Przyjęcie odmiennego poglądu doprowadziłoby do sytuacji gdy dokument stwierdzający posiadanie uprawnień nie odzwierciedlałby treści aktualnego orzeczenia lekarskiego.

Przyjdzie zaznaczyć, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym istotne jest zagadnienie stanu zdrowia skarżącego przy dokonywaniu weryfikacji dotychczas posiadanej przez niego kategorii uprawnień, dlatego organ prawidłowo przyjął za konieczne dostosowanie ich ważności do terminu wyznaczonego w ostatnim orzeczeniu lekarskim, wydanym na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 UoKP.

Skarżący nie zakwestionował wydanego w dniu [...] r. orzeczenia lekarskiego, w trybie o którym mowa w art. 79 ust. 4 UoKP, a tym samym przyjął orzeczenie jako prawidłowe. Dla organu odpowiedzialnego za wydanie kolejnych uprawnień, a także odpowiedzialnego za nadzór nad kierującymi, podstawowym zadaniem jest dopuszczenie do ruchu tych osób, które nie tylko uzyskały pozytywny wynik z egzaminu państwowego, ale przede wszystkim wykazują się stanem zdrowia umożliwiającym kierowanie pojazdami.

Zważywszy na poczynione w niniejszej sprawie rozważania, zaskarżona czynność była prawidłowa, dlatego zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, jak również z urzędu Sąd nie stwierdził naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.