Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 133/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 191, art. 199a
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 245/22 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 8 lutego 2022 r., nr SKO-63-35/21 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 5 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 245/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. P. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 8 lutego 2022 r.,

nr SKO-63-35/21 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniósł skarżący. Działający w jego imieniu pełnomocnik, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), zaskarżył wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

– art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137, dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 191, art. 199a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, dalej: o.p.) oraz art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), polegające na oddaleniu skargi w przedmiotowej sprawie opierając się na dowodzie z pisma Skarbnika Miasta C. z 15 września 2021 r. wskazującym, że w deklaracji odpadami komunalnymi do nieruchomości położonej przy ul. [...] wymieniono 5 osób, a brak jest tam wymienienia skarżącego i M. P., zaś wymieniono A.1. P., kiedy to druk deklaracji zawiera wymienienie wyłącznie właściciela nieruchomości (tj. A.1. P.) oraz liczbę osób zamieszkujących na nieruchomości, zaś nie zawiera wykazu osób wymienianych, a tym samym zaniechano dokładnego wyjaśnienia przedmiotu sprawy poprzez zwrócenie się do gminy o nadesłanie druku deklaracji komunalnej oraz zwrócenia się do właściciela nieruchomości o dane osobowe wskazanych deklarowanych 5 osób,

– art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 191, art. 199a o.p. oraz art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi w przedmiotowej sprawie opierając się na dowodzie z rozmowy telefonicznej z Wójtem Gminy C., który nigdy nie przebywał na nieruchomości [...] i nie ma wiedzy faktycznej na temat zamieszkiwania przez kogokolwiek na przedmiotowej nieruchomości, tym samym zaniechał zwrócenia się do właścicieli nieruchomości sąsiadujących z [...] o wypowiedzenie się w przedmiocie zamieszkiwania przez skarżącego i M. P. na przedmiotowej nieruchomości,

– naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 6c, art. 6m ust. 1, art. 6o ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454, dalej: u.c.p.g.) poprzez ustalenie opłaty bez przeprowadzenia rzetelnego określenia stanu faktycznego,

– art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 191, art. 199a o.p. oraz art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi w przedmiotowej sprawie opierając się na fakcie, że skarżący odbierał korespondencję z adresu [...] , kiedy to nie świadczy

o fakcie zamieszkiwania na nieruchomości, a jedynie o czasowym przebywaniu - do czego notabene skarżący się przyznaje, że przyjeżdża do [...] celem uprawy roli lub połowu ryb,

– naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. naruszenie przepisu "art. 145 § 1 pkt a) i c) p.p.s.a." w zw. z art. 127 i 122 o.p. poprzez brak wnikliwej analizy źródeł ustaleń faktycznych dających podstawę do wymierzenia opłaty,

– art. 133 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności oraz zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu

i znajdującego potwierdzenie w aktach sprawy, a także poprzez uznanie za niewiarygodny dowód z oświadczenia A.1. P. w przedmiocie zamieszkiwania przez skarżącego i M. P. na nieruchomości przy ul. [...] i opłacania za nich na tejże nieruchomości odpadów komunalnych,

które to wszystkie ww. uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z deklaracji odpadami komunalnymi Miasta C. na fakt ustalenia, że deklaracja ta zawiera wymienienie danych osobowych wyłącznie właściciela nieruchomości, nie zawierając jednocześnie w żadnym miejscu danych osobowych pozostałych osób deklarowanych, niebędących właścicielami nieruchomości, a także dowodu z przesłuchania A.1. P.- ul. [...] - celem wykazania braku zamieszkiwania przez zainteresowanego na nieruchomości.

Zaskarżając ww. wyrok na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy. Nadto, na podstawie art. 203 p.p.s.a., wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zaś za zastępstwo procesowe zgodnie z dołączoną fakturą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.

W piśmie procesowym z 9 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego zrzekł się prawa do rozprawy i wyraził zgodę na wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem z 5 października 2023 r., w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a., Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej skierował sprawę na posiedzenie niejawne.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Biorąc pod uwagę konstrukcję skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (która w niniejszej sprawie nie występuje). Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach przytoczonych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a więc bada wykładnię lub zastosowanie tylko tych przepisów prawa materialnego oraz naruszenie tylko tych przepisów postępowania (art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.), które zostały wskazane w skardze kasacyjnej. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie może w żadnym zakresie rekonstruować lub uzupełniać podstaw kasacyjnych, przytoczonych przez wnoszącego skargę kasacyjną, również w przypadku oczywiście błędnego ich przytoczenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również domniemywać, w jaki sposób naruszenie danego przepisu rzutowało na treść zaskarżonego wyroku. Nadto według art. 174 pkt 2 p.p.s.a., strona musi też wykazać, że naruszenie przepisu postępowania miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Za dopuszczalną należy uznać praktykę obejmowania jednym zarzutem kilku przepisów. Takie wyliczenie musi jednak być połączone z wykazaniem, że wymienione przepisy tworzą pewną normę zachowania, której naruszenie jest zarzucane. Zarzut pozbawiony takiego sprecyzowania nie poddaje się rozpoznaniu, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie budować zarzutów. Nadto obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Sąd kasacyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów.

Przedstawiając zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj.: art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 191 i art. 199a o.p. oraz art. 7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. autor skargi kasacyjnej kwestionuje oparcie się w zaskarżonej decyzji na dowodach w postaci: pisma Skarbnika Miasta C. z 15 września 2021 r., notatki służbowej z 16 czerwca 2021 r. z rozmowy telefonicznej z Wójtem Gminy C. oraz fakcie, że skarżący odbierał korespondencję kierowaną na adres – [...]. W tym kontekście w skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 127 i art. 122 o.p. poprzez brak wnikliwej analizy źródeł ustaleń faktycznych dających podstawę do wymierzenia opłaty, a także naruszenie art. 133 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności oraz zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu i znajdującego potwierdzenie w aktach sprawy, a także poprzez uznanie za niewiarygodny dowodu ze złożonego oświadczenia. Zdaniem skarżących powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik postępowania.

Za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. W kontrolowanej sprawie na etapie postępowania przed organami nie miały w zastosowania przepisy k.p.a., ale przepisy procesowe zawarte w Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wyjaśniono, na czym polegało naruszenie przepisów określających funkcje sądów administracyjnych, czy kryteria kontroli sądowej (art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.), w jaki sposób doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 127 o.p.), nie wskazano, by żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu nie zostało uwzględnione (art. 188 o.p.), czy w jaki sposób naruszono przepisy dotyczące wykładni oświadczeń woli w postępowaniu podatkowym (art. 199a o.p.). Skarżący nie wykazał też braków uzasadnienia sądu pierwszej instancji - poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Podejmując próbę analizy zarzutów skargi kasacyjnej (po uwzględnieniu powyższych zastrzeżeń) należy zauważyć, że poprzez podważanie poszczególnych dowodów uwzględnionych przez organy, skarżący kwestionuje prawidłowość określenia wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tytułu zamieszkiwania w nieruchomości położonej w [...]. W tym zakresie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie podważył skutecznie oceny dowodów dokonanej przez organy podatkowe. W szczególności nie znajduje uzasadnienia kwestionowanie pojedynczych dowodów, w sytuacji gdy organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. Ustalając fakt zamieszkiwania skarżącego na spornej nieruchomości wskazano m.in. na notatkę służbową z 16 czerwca 2021 r., z której wynika, że Wójt Gminy C. potwierdził, że skarżący pod spornym adresem prowadzi gospodarstwo rolne i zamieszkuje z żoną. Skarżący nie neguje faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego, zarzuca natomiast brak wiedzy tego podmiotu odnośnie zamieszkiwania nieruchomości. W tym zakresie nie można jednak pomijać faktu, że pod tym adresem skarżący w toku postępowania administracyjnego odbierał kierowaną do niego korespondencję, nie zgłaszając zastrzeżeń odnośnie prawidłowości przyjętego adresu. Co więcej, w odwołaniu od decyzji organu I instancji, sam skarżący jako swój adres wskazał sporną lokalizację. Fakt zamieszkiwania nieruchomości znajduje potwierdzenie również poprzez to, że za wcześniejsze okresy w odniesieniu do tejże nieruchomości, była wymierzana skarżącemu opłata, zaś WSA w Bydgoszczy, kontrolując wydaną w tej kwestii decyzję w wyroku z 4 września 2018 r., sygn. I SA/Bd 322/18 nie dopatrzył się naruszenia prawa. Biorąc pod uwagę przysługujące skarżącemu prawo własności tej nieruchomości, fakt prowadzenia tam gospodarstwa rolnego i wytwarzania odpadów (co potwierdzono w skardze kasacyjnej), cykliczne przebywanie pod tym adresem oraz obciążenie opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wcześniejsze okresy organy miały podstawy do stwierdzenia faktu "zamieszkiwania" tej nieruchomości.

W zaskarżonej decyzji wskazano również, że organ uzyskał informację od Burmistrza C. (pismo z 15 września 2021 r.), iż w deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości przy ul. [...] (gdzie według wyjaśnień ma zamieszkiwać skarżący) wymieniono 5 osób, w tym A.1. P., natomiast skarżący i jego żona nie są objęci opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miasta C. Dokument ten potwierdza zatem, że skarżący (i jego żona) nie są objęci opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miasta C. jako właściciele nieruchomości, których obciąża obowiązek złożenia stosownej deklaracji o wysokości opłaty.

Na etapie postępowania sądowego skarżący przedłożył oświadczenie z 15 czerwca 2022 r. A.1. P. – właściciela mieszkania w C. przy ul. [...], z którego wynika, że uiszcza on opłatę za wywóz nieczystości za swego ojca, czyli skarżącego. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Co do zasady zatem sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt wynikają i które legły u podstaw jej wydania, na co wskazano też w zaskarżonym wyroku. Według art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W skardze kasacyjnej nie sformułowano jednak zarzutu naruszenia tego przepisu. Jedynie dodatkowo trzeba zauważyć, że wskazane oświadczenie samodzielnie nie podważa pozostałych ustaleń dotyczących "zamieszkiwania" spornej nieruchomości.

Z tych względów nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 6c, art. 6m ust. 1 i art. 6o ust. 1 u.c.p.g., poprzez ustalenie opłaty bez przeprowadzenia rzetelnego określenia stanu faktycznego. W skardze kasacyjnej nie wyjaśniono na czym miałaby polegać błędna wykładnia tych przepisów, podobnie jak nie wskazano ich prawidłowej interpretacji.

Odnośnie wniosków dowodowych zawartych w skardze kasacyjnej trzeba wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego sądu granicami skargi kasacyjnej. W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego pierwszej instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zastosowanie przed sądem pierwszej instancji.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jan Rudowski sędzia NSA Jacek Pruszyński [pic]