Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 272/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 174, art. 134 ust. 1, art. 145 § 1 lit. c),  § 2 art. 145, art 141 § 4 i art 134 § 1, art. 134 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 oraz art. 207 i 208, art. 122, art. 187 § 1 i art. 180¸ art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 i 3, art. 243 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6m ust. 2a, art. 6i ust. 1 pkt 1, art. 6j ust. 1 pkt 1, art 6h w zw. z art. 6o, art. 3 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 546/23 w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr KO.4163.3.23 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 12 października 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 546/23, oddalił skargę S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 20 kwietnia 2023 r., nr SKO.4163.3.23 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy w latach 2021 – 2022. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł S.M. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 P.p.s.a. zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c) oraz § 2 art. 145 P.p.s.a. w zw. z art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 oraz art. 207 i 208, art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021, poz. 1540 ze zm.) – dalej jako: "O.p." polegające na oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi, pomimo braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego przez organy obu instancji, w tym nieprzeprowadzenia w pełni postępowania dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenia ustaleń co do ilości osób na przedmiotowej nieruchomości w latach 2021 - 2022 r., co wobec możliwości dokonania takiej analizy stanowi niewyjaśnienie istoty sprawy w kontekście ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art 141 § 4 i art 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia skarżonego orzeczenia, które nie zawiera indywidualnych rozważań prawnych w rozpoznawanej sprawie, oraz nie zawiera odniesienia do wszystkich argumentów skarżącego od początku konsekwentnie przedstawianych organowi administracji i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy,

3. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c) oraz § 2 art. 145 P.p.s.a. w zw. art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 oraz z art. 207 i 208, a także art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 O.p. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i rozstrzygnięciu sprawy, pomimo braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, skutkującego niewyjaśnieniem istoty sprawy poprzez nieprzeprowadzenie w pełni weryfikacji przesłanek warunkujących sposobem wykorzystywania nieruchomości. W przedmiotowej sprawie w warunkach wyżej opisanych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu określiło wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości 25 zł miesięcznie od w latach 2021- 2022,

4. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c) oraz art. 145 § 2 P.p.s.a. w zw. art. 121 § 1 oraz art. 122 w zw. z 187 § 1, art. 188 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia stosownych dowodów i niewyjaśnienie przez organ faktu posiadania przez skarżącego umowy z podmiotem trzecim na gospodarowanie odpadami ze spornej nieruchomości,

5. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 2 P.p.s.a. w zw. art. 240 § 1 pkt 5 w zw. art. 243 § 3, art. 187 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przedstawione przez skarżącego okoliczności i dowody nie są nowe i nieistniejące w chwili wydania decyzji oraz nieznane organowi, a także nie są one istotne dla sprawy i w konsekwencji niezastosowanie art. 243 § 3 O.p. i niewydanie postanowienia o wznowieniu postępowania,

6. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 145 § 2 P.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia przez Prezydenta Miasta S. art. 121 § 1 oraz art. 122 w zw. z 187 § 1, art. 188, art. 191, a także art. 240 § 1 pkt 5 i 3 w zw. z art. 243 § 3 O.p. polegającego na ich niewłaściwym zastosowaniu i nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego bez uwzględnienia wszystkich dowodów w ich wzajemnej łączności i uznanie, że zawarcie umowy na zagospodarowanie odpadów komunalnych z podmiotem trzecim oraz brak ustaleń w zakresie wytwarzania co do zasady odpadów komunalnych nie może być nową istotną okolicznością dla rozstrzygnięcia sprawy, gdy uwzględnienie i ocena wszystkich dowodów w ich łączności zmusza do wniosków odmiennych, a także uznania, iż istnieją istotne okoliczności dające podstawę do wznowienia postępowania i w konsekwencji uwzględnienia skargi.

Dodatkowo w związku z ww. zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów prawa procesowego, skarżący zarzucił:

7. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6m ust. 2a, art. 6i ust. 1 pkt 1, art. 6j ust. 1 pkt 1, art 6h w zw. z art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.) – dalej jako: "u.c.p.g." poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię tych przepisów polegającą na wadliwym uznaniu, że na spornej działce w latach 2021-2022 były wytwarzane odpady komunalne, co powoduje, iż określona stawka za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sprawie jest oczywiście nieprawidłowa i zawyżona na niekorzyść strony skarżącej,

8. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6 ust. 1 oraz art. 6h w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 7 u.c.p.g. poprzez brak odniesienia się do okoliczności, że skarżący zapewnia odbiór odpadów z posesji poprzez podpisanie umowy z prywatną firmą, przez co Gmina Miasto S. w ogóle nie odbierało żadnych odpadów z nieruchomości,

9. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) – dalej jako: "P.u.s.a", poprzez brak należytej kontroli nad organem administracji w sytuacji, gdy organ ten postępuje niezgodnie z prawem poprzez naruszenie przepisów ustawy, a sądy administracyjne zgodnie z ustawą sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem;

Mając na uwadze powyższe zarzuty na podstawie art 185 § 1, art 188. oraz art. 203 pkt 1 P.p.s.a skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie wyroku w myśl art 188 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych za obie instancje.

Skarżący oświadczył, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Istotne w obszarze zaskarżonego wyroku są dwie kwestie. Pierwsza to uwarunkowania formalne wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Druga, ustalenie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 O.p.

Należy na wstępie przypomnieć wyrażoną w art. 128 O.p. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych.

Z powyższego wynika, że wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane zupełnie wyjątkowo. Norma ta oznacza zatem, że wydanie przez organ podatkowy decyzji ostatecznej uniemożliwia dalsze procedowanie w tej sprawie w tzw. trybach podstawowych. Możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, jak wprost wynika z przywołanego przepisu, ograniczona jest do tzw. trybów nadzwyczajnych, których uruchomienie wymaga zaistnienia szczególnych przesłanek wynikających z przepisów prawa. Zakaz ponownego procedowania w tej samej sprawie można wyprowadzić także z treści przepisu art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Norma ta stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jak wynika z treści ww. przepisu sankcją za wydanie rozstrzygnięcia, w sprawie która była już przedmiotem procedowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem jest stwierdzenie nieważności takiego orzeczenia. Niewątpliwie zatem powołane przepisy procedury podatkowej wykluczają możliwość wydania dwóch tożsamych orzeczeń w tej samej sprawie (przy czym, co oczywiste teza ta nie odnosi się do kontroli instancyjnej).

Istotą postępowania wznowieniowego jest - jako wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowych wyrażonej w art. 128 O.p. - możliwość przeprowadzenia postępowania w sytuacji, gdy postępowanie główne, w którym wydana została kwestionowana decyzja, dotknięte było wadami określonymi w art. 240 O.p. Muszą być to wady tego rodzaju, że na zasadzie wyjątku otwierają drogę do wzruszenia decyzji, która ma już przymiot ostatecznej. Stąd niedopuszczalne jest wykorzystywanie postępowania wznowieniowego do kontynuowania merytorycznej kontroli decyzji, dokonanej wcześniej w postępowaniu zwykłym. W konsekwencji postępowanie w przedmiocie wznowienia toczy się zasadniczo w zakresie oceny istnienia jednej lub kilku przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p.

Należy zauważyć, za Sądem I instancji, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności wdrożenia trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 O.p. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.). Drugi etap, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, ma na celu ustalenie, czy w sprawie istotnie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 O.p. podstaw wznowienia postępowania. W razie pozytywnego wyniku tych czynności organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że postępowanie zainicjowane wnioskiem strony o wznowienie postępowania podatkowego zakończyło się na pierwszym etapie, gdyż organ podatkowy wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.). Orzecznictwo jest przy tym zgodne, iż treść art. 243 § 3 O.p. należy odczytywać w ten sposób, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Chodzi o przypadki, gdy wniosek złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie lub nie mająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony po upływie terminu do wznowienia postępowania, dotyczy on decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub nie został oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 O.p.

W dalszej kolejności Sąd I instancji omówił, ocenił i stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 3 i pkt 5 O.p.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zgodnie z art. 243 § 1 O.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Według art. 243 § 2 O.p. postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna więc postępowanie, jednak nie przesądza się w nim o zaistnieniu przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. Stwierdzenie tego, czy przesłanki wznowienia rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mają wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu ww. postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o której mowa w art. 245 § 1 pkt 1 i 2 O.p. (wyroki NSA z 30.08.2018 r.: II GSK 949/17, LEX nr 2556470; II GSK 1915/17, LEX nr 2555496).

Zatem Sąd I instancji błędnie zaaprobował stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do formy rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Organ powinien bowiem, w przedstawionym i zaaprobowanym przez Sąd I instancji stanie faktycznym sprawy, postanowić o wznowieniu postępowania, następnie, zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania wskazanie przez stronę i jaki mają wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tymczasem organ odmówił wznowienia postępowania, co sugerowałoby, że zaistniały przeszkody formalne wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że pomimo wyżej wskazanych uchybień formalnych zarówno w postępowaniu podatkowym jak i w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 20 kwietnia 2023 r. dokonano oceny, czy przesłanki wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mają wpływ na jej rozstrzygnięcie. To zaś prowadzi do wniosku, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

W zakresie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wyjaśniono, że warunkiem jej zastosowania jest łączne zaistnienie trzech okoliczności: po pierwsze, zostaną ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istotne dla sprawy; po drugie - te okoliczności faktyczne lub dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie - te nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie, po raz pierwszy zgłoszone, nie były znane organowi podatkowemu, ani nie wynikały ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Sąd I instancji uznał, że przywoływana przez skarżącego okoliczność nie spełnia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5. Umowa nr 23291 zawarta w R. w dniu 11 kwietnia 2014 r. pomiędzy R. Sp. z o. o., a firmą M.S.M. na świadczenie usługi wywozu odpadów z nieruchomości zlokalizowanej w R. przy ul. S.R. [...] oraz aneks nr [...] wchodzący w życie od 1 czerwca 2016 r., z którego wynika, iż do umowy [...] dostawiono, m. in. jeden pojemnik o pojemności 120 litrów pod adresem S., ul. P.O.W. [...] była znana organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Ocena ta, w świetle przedstawionych akt administracyjnych jest prawidłowa. Należy wskazać, że w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta S. z 12 grudnia 2022 r., nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta S. z 15 marca 2022 r., nr [...] przedstawiono, że fakt zawarcia umowy z R. sp. z o. o. był znany organowi wydającemu decyzję.

Podnoszony w tym zakresie przez skarżącego argument, że w "organ ich nie znał, skoro się do nich nie odnosił i nie wziął pod rozwagę przy wydaniu decyzji" przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska nie podważa. Trzeba podkreślić, że przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. opiera się na braku znajomości dowodu przez organ, istniejącego w dniu wydania decyzji. Poza zakresem tej przesłanki pozostają sytuacje, w których organ taki dowód znając, pominął, nie doniósł się do niego i nie wziął pod rozwagę przy wydaniu decyzji. Okoliczności te nie stanowią bowiem kwalifikowanej wady postępowania podatkowego, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. ale naruszenie przepisów postępowania, które powinno być zwalczane w toku postępowania zwykłego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że prawidłowa jest ocena Sądu I instancji w zakresie w jakim zaaprobował stanowisko organu, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 3 O.p. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132.

Sąd I instancji przyjął, że z pisma skarżącego wynika, że tej podstawy wznowienia upatruje on w okoliczności, że ci sami pracownicy organu wydawali wobec niego decyzje za różne okresy rozliczeniowe w pierwszej instancji. W związku z tym zgodził się Sąd I instancji z twierdzeniami organów, że przesłanka ta zachodzi, w stosunku do osoby, która orzekała w sprawie w pierwszej instancji, a po wydaniu decyzji została przeniesiona (oddelegowana) do organu drugiej instancji i miałaby orzekać w tej samej sprawie. Zawarte w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. określenie "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" dotyczy także relacji: postępowanie zwykłe - postępowania nadzwyczajne, zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej tj. wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji. Okoliczność wydawania przez tych samych pracowników organu decyzji wymiarowych za różne okresy nie jest podstawą wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 3.

Skoro w skardze kasacyjnej nie przedstawiono okoliczności i argumentów, które podważyłyby przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny - ci sami pracownicy organu wydawali wobec niego decyzje za różne okresy rozliczeniowe w pierwszej instancji - Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się z oceną Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, mając na uwadze przedstawione uwagi co do istoty, przedmiotu i zakresu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, że niedopuszczalna jest ocena zarzutów zawartych w pkt. 3, 4, 7 i 8 skargi kasacyjnej. Zarzuty te nakierowane są bowiem na pełną, merytoryczną kontrolę decyzji ostatecznej, co w świetle art. 128 O.p. jest niedopuszczalne.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Zarzut ten został sformułowany w sposób bardzo ogólny, w związku z czym można by jedynie domniemywać, na czym konkretnie miałoby polegać uchybienie Sądu I instancji, co jednak nie tylko nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale Sąd nie jest do takich działań uprawniony, mając na uwadze konieczność rozpoznania skargi kasacyjnej w jej granicach zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie precyzuje omawianego zarzutu. Nie wiadomo zatem, co autor skargi kasacyjnej rozumie przez brak "indywidualnych rozważań prawnych" czy też "nieodniesienie się do argumentów skarżącego od początku konsekwentnie przedstawianych organowi administracji i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Należy stwierdzić, że WSA w Łodzi dokonał samodzielnej oceny prawnej. W szczególności fakt, że stanowisko Sądu okazało się zbieżne z poglądem organu nie oznacza, że uzasadnienie nie zawierało "indywidualnych rozważań prawnych". Sąd I instancji odniósł się również do argumentacji strony i podanych przez nią okoliczności. Należy przy tym wyjaśnić, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może służyć podważeniu merytorycznej poprawności stanowiska Sądu I instancji. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie może być uznane za błędne w świetle powołanego przepisu. Należy stwierdzić, że zawiera ono wymagane przez art. 141 § 4 P.p.s.a. elementy, a ponadto Sąd I instancji poddał rozważaniom kwestie istotne z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest przy tym spójne i zrozumiałe, w szczególności umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. Wspomniany przepis jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 70/12, 26 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1660/07, 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 445/10). Ponadto, skoro przepis art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. jako przepis ustrojowy, a nie procesowy wskazuje w § 2 podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne, to przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił Sąd I instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem). Wykazując naruszenie tego przepisu strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (tzn. wskazać, że nie zaistniał przypadek, w którym "ustawy stanowią inaczej"). Na żaden z tych sposobów naruszenia art.1 § 2 i 2 P.u.s.a. w skardze kasacyjnej nie wskazano.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Bogusław Woźniak Bogusław Dauter Anna Dalkowska