Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 526/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 33 § 2 i § 4, art. 34
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 sierpnia 2024 r., nr OPES.906.83.2024.MG1.1 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr OPES.906.83.2024.MG1.1 Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

w Gdańsku (dalej: "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej "k.p.a." oraz art. 17 § 1 w zw.

z art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – dalej "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia M. T. (dalej: "Skarżąca", "Zobowiązana" lub "Strona") na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Człuchowie (dalej: "organ pierwszej instancji") z dnia 1 lipca 2024 r. nr SNP.966.2.392.2023.MNK

w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

2.1. W dniu 3 listopada 2023 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Człuchowie wpłynęła informacja od podmiotu medycznego – N. Sp. z o.o. w C., dotycząca niezaszczepienia dziecka – M. T., ur. [...] r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Do karty uodpornienia dziecka dołączono oświadczenie rodziców małoletniej o "rezygnacji z usług przychodni" oraz wycofaniu deklaracji wyboru lekarza POZ dla M. T.

W związku z powyższym, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Człuchowie w dniu 28 listopada 2023 r. wystosował do M. T. – matki M. T. wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka przeciwko gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Doręczenie wezwania nastąpiło w dniu 6 grudnia 2023 r.

Z kolei, w dniu 3 stycznia 2024 r. organ wystawił upomnienie w związku

z niedopełnieniem obowiązku szczepień dziecka, o których mowa wyżej, zawierające pouczenie o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania w całości obowiązku.

Upomnienie zostało doręczone w dniu 5 stycznia 2024 r.

Wobec braku zawiadomienia organu przez matkę dziecka – M. T.

o realizacji obowiązku zaległych szczepień, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w Człuchowie w dniu 22 lutego 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] oraz zwrócił się do Wojewody Pomorskiego z wnioskiem o zastosowanie środka egzekucyjnego

w postaci grzywny celem przymuszenia wykonania dziecku szczepień ochronnych.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2024 r. nr [...] Wojewoda Pomorski nałożył na Stronę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.000,00 zł

w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym w tytule wykonawczym.

2.2. W odpowiedzi, Strona za pośrednictwem pełnomocnika wniosła zarzut

w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym

z dnia 22 lutego 2024 r. w postaci braku wymagalności obowiązku szczepień ujętego w art. 33 § 3 pkt 6 lit. c u.p.e.a.

M. T. podniosła, iż Program Szczepień Ochronnych wydawany przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie mieści się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a jest to akt prawa wewnętrznego, obowiązujący jedynie jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu, który nie może stanowić podstawy do nałożenia obowiązku szczepień na obywatela. Ani rozporządzenie Ministra Zdrowia ani ustawa nie precyzują wieku dziecka oraz ilości dawek szczepionek. W tym zakresie Komunikat GIS nakłada na obywateli nowy obowiązek, a zatem zgodnie z art. 87 Konstytucji musi mieć formę co najmniej rozporządzenia. W podanym zakresie Strona powołała się na orzeczenia sądów.

Strona podniosła również, że organ wskazał, iż obowiązek szczepień ochronnych

u małoletniej córki jest wymagalny, jednak nie przedstawiła na to żadnego dowodu. Art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wskazuje, iż szczepienie musi być poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym

w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzeniu takiego badania lekarz ma obowiązek wydania zaświadczenia ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. Zaświadczenie takie musi być zgodne z załącznikiem nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (§ 7 pkt 4 tego rozporządzenia). W niniejszej sprawie organ nie przedstawił zaświadczenia o zakwalifikowaniu małoletniej do szczepień ochronnych, nie przedstawił dokumentów potwierdzających przeprowadzenie przez lekarza kwalifikującego do szczepień badań w celu wykluczenia przeciwskazań do podania szczepionek, w tym przeciwskazań wymienionych przez producentów szczepionek w treści ulotek. Zatem, obowiązek szczepień u małoletniej – zdaniem Strony – jest niewymagalny.

Poza tym podano, iż zobowiązana ma czas na wykonanie cyklu szczepień odmiennie od komunikatu, który stanowi jedynie akt prawa wewnętrznego i należy przyjąć, że data wskazana w komunikacie GIS nie stanowi wymagalności obowiązku.

Dodatkowo Strona wskazała, że przymusowe szczepienie sprzeczne jest

z Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, co potwierdził też na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu 1 lipca 2024 r. postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutów w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.), powoływanej dalej, jako "u.z.z.z.ch.", osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Pod pojęciem obowiązkowych szczepień ochronnych rozumie się szczepienia ochronne przeciwko chorobom zakaźnym określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia

z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Ustawowy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym określonym w rozporządzeniu, wynika wprost z ustawy i nie wymaga konkretyzacji w postaci decyzji administracyjnej.

Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych. Jednym z elementów tego zadania są szczepienia ochronne. Odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada o 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U z 2024 r. poz. 581). Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U z 2024 r. poz. 416) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru

w tym zakresie.

Odnosząc się do podniesionego zarzutu braku wymagalności obowiązku, o którym mowa wyżej organ wskazał, iż 27 września 2023 r. weszło w życie rozporządzenie dotyczące szczepień ochronnych i w art. 3 pkt. 2 tegoż rozporządzenia zawarty został zapis o schematach obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujący liczbę dawek

i terminy ich podania (załącznik nr 1 do rozporządzenia). Program Szczepień Ochronnych jest zaś komunikatem publikowanym co roku, informującym o szczepieniach bezpłatnych

i zalecanych. Zawiera informacje przeciw jakim chorobom należy szczepić dzieci

i dorosłych, obejmuje schematy szczepień osób, w szczególny sposób narażonych na zakażenie, określa terminy i odstępy pomiędzy szczepieniami, rodzaje szczepionek

i sposoby ich podania. Zalecenia do realizacji szczepień w Polsce przygotowuje: Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia oraz Rada Sanitarno-Epidemiologiczna przy Głównym Inspektorze Sanitarnym. Rekomendacje wynikają z analizy krajowych danych o zachorowaniach na poszczególne choroby zakaźne i zakażenia. Uwzględniają również zalecenia i raporty Komitetu Doradczego do spraw Szczepień Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz zalecania Światowej Organizacji Zdrowia. Z medycznego punktu widzenia, Program Szczepień Ochronnych systematyzuje wiedzę i rekomendacje na temat szczepień.

Organ podał również, że ramy czasowe określone w ww. rozporządzeniu - 0-19 lat

w przypadku WZW typu B oraz 0-15 lat w przypadku BCG, nie oznaczają dowolności

w wyborze terminu do wykonania szczepienia. Ściśle wyznaczone terminy szczepień oraz interwały między szczepieniami wyznaczone są w oparciu o szeroko rozumianą aktualną wiedzę medyczną. Samodzielne przesuwanie terminów szczepień lub ich kumulowanie według własnego uznania jest nieuprawnione.

Na tle sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Człuchowie wskazał, iż M. T. winna była zostać zaszczepiona przeciw WZW typu B i przeciw gruźlicy w pierwszych dniach życia, co nie zostało uczynione, gdyż rodzice odmówili szczepień już w szpitalu. Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczepień ochronnych wskazuje na wiek, w którym obowiązek powstaje i w przypadku BCG jest to pierwsza doba życia oraz precyzuje termin na jego realizację przed wypisaniem ze szpitala. Obowiązek podania pierwszej dawki szczepienia przeciwko wirusowemu zapalenia wątroby typu B powstaje w pierwszej dobie życia, a termin realizacji tegoż szczepienia to 24 h po urodzeniu.

W sprawie, opiekunowie prawni dziecka nie zgodzili się na jego szczepienia ochronne również w podmiocie medycznym N. w C. oraz wycofali deklarację dziecka z tej placówki. Nie dopuścili do procedury zaszczepienia, która nieodłącznie wiąże się z badaniem kwalifikacyjnym. Lekarz w związku z tym nie mógł wystawić zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż nie miał sposobności do wszczęcia tej procedury.

2.3. Pismem z dnia 8 lipca 2024 r. Strona przesłała zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie:

1) art. 124 § 2 k.p.a w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanej - kiedy obowiązek zaszczepienia córki przeciwko poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniej jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji;

2) art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń strony dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik postępowania - organ w żaden sposób nie odniósł się do naruszenia art. 4 u.z.z.z.ch;

3) art. 8 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie

w sposób wyczerpujący i budzących zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego;

4) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b u.z.z.z.ch w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego;

5) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

Rozpatrując przedmiotowe zażalenie, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 1 lipca 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustosunkowanie się do kwestii naruszenia art. 4 u.z.z.z.ch. Wbrew twierdzeniu Strony skarżącej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Człuchowie dysponował przepisami prawnymi o randze przewidzianej w art. 17 ust. 10 i ust. 11 u.z.z.z.ch

i w uzasadnieniu postanowienia ustosunkował się do zarzutu naruszenia u.z.z.z.ch. Art. 4 wspomnianej ustawy nie można czytać w oderwaniu od art. 17 ust. 10 i ust. 11 tegoż aktu. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych zostało wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch, nie zaś na podstawie art. 4 ww. ustawy. Określa ono terminy, w których należy rozpocząć i zakończyć szczepienia w celu przyjęcia pełnego cyklu szczepień, co zostało prawidłowo wyjaśnione

i uzasadnione. W ocenie organu odwoławczego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Człuchowie z należytą starannością zebrał informacje mające istotne znaczenie w sprawie.

Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu z pkt 1 i 3 zażalenia wskazując, że obowiązek zaszczepienia dziecka wynikał z mocy samego prawa i w tym zakresie nie ma obowiązku wydawania decyzji administracyjnej konkretyzującej ten obowiązek. Tym samym postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy inspekcji sanitarnej jest ograniczone w swym zakresie co sprowadza się jedynie do ustalenia czy względem danej osoby obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny oraz czy obowiązek szczepień ze względów zdrowotnych nie został odroczony. Te czynności dowodowe organ pierwszej instancji wykonał. W tych okolicznościach trudno zatem stawiać Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Człuchowie zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a, czy art. 77 § 1 k.p.a, poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

Podobnie organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem opisanym w punkcie

4 zażalenia, podając, że art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b u.z.z.z.ch. wskazuje, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym. Jednocześnie art. 5 ust. 1 pkt. 3 ww. ustawy wskazuje, iż osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinny stosować się do nakazów

i zakazów Państwowej Inspekcji Sanitarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. W myśl art. 5 ust. 2, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku szczepień ochronnych w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r., poz. 581).

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego to Strona, nie poddając obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniej, naruszyła art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b. pkt 3 wyżej wymienionej ustawy a nie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w Człuchowie, jako wierzyciel obowiązku. Jednocześnie organ wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanej, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Strona w toku postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Z tego wynika, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wymagalny.

Organ odwoławczy stwierdził także, że zarzut określony w pkt 5 zażalenia nie wypełnia dyspozycji z art. 33 § 1 u.p.e.a.

3. Od postanowienia Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku, Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zaskarżając postanowienie w całości zarzuciła naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik postępowania tj.:

1) wyjście poza zakres zaskarżenia przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

i rozpoznanie postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie zarzutu dotyczącego tytułu wykonawczego, podczas gdy w przedmiotowym zakresie postanowienie wierzyciela nie było zaskarżone, a zatem stało się ono prawomocne;

2) art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch., poprzez zaliczenie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, iż może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r.;

3) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia

w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecka tych dawek szczepionek;

4) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika

z treści komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch. może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżący może zaszczepić dziecko w terminie przewidzianym

w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.;

5) art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej;

6) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

W związku z podniesionymi zarzutami wniesiono: o uchylenie postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i utrzymującego go w mocy postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, o rozpoznanie sprawy na rozprawie a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto pełnomocnik Strony skarżącej złożył wniosek o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z.ch. z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, 2 , 3 oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań, tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich

z pominięciem ustawy. Ewentualnie Strona wniosła o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 tej Konwencji.

Z uwagi na powyższe wniesiono o zawieszenie postępowania w sprawie, do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.

4. W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane

w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga jest niezasadna.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowania, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.

W myśl z kolei przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania

w rozpatrywanej sprawie.

Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Jak stanowi przepis, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, zaś przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

W związku z powyższym, Sąd nie był związany zawartym w skardze wnioskiem

o przeprowadzenie rozprawy i rozpoznał sprawę w oparciu o ww. podstawę prawną

w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym Sąd nie stwierdził, że doszło do naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

5.3. Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy o utrzymaniu w mocy postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Człuchowie z dnia 1 lipca 2024 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego należności

o charakterze niepieniężnym tj. poddania małoletniej M. T., obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

Mając na uwadze tak zaistniałą kwestię sporną na wstępie należy wyjaśnić, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu.

Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów, enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 u.p.e.a. Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują natomiast przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej i do wierzyciela należy rozstrzygnięcie o oddaleniu bądź uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, czy też o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu.

Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy sprawy administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, który może zakwestionować m.in. brak wymagalności obowiązku.

5.4. Na wstępie należy wyjaśnić, iż pełnomocnik Skarżącej błędnie wskazuje, że wierzyciel w pkt 1 swojego rozstrzygnięcia uznał zarzut niespełnienia wymogów przez tytuł wykonawczy z dnia 22 lutego 2024 r. wystawiony na Skarżącą, zaś w pkt 2 oddalił pozostałe zarzuty. Jak bowiem wynika z treści postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Człuchowie z dnia 1 lipca 2024 r., ale i także późniejszego postanowienia organu odwoławczego, przedmiotem rozpoznania nie był zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów z art. 27 u.p.e.a. Organ pierwszej instancji w podjętym rozstrzygnięciu oddalił zarzut w przedmiocie postępowania egzekucyjnego zgłoszony przez Zobowiązaną dotyczący braku wymagalności obowiązku szczepień. Postanowienie nie zawiera innych rozstrzygnięć (tak jak wskazuje na to pełnomocnik Strony), tym bardziej jego treść nie jest zaprezentowana w punktach. Wskazań pełnomocnika Strony nie potwierdza również uzasadnienie postanowienia.

W związku z tym, nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut, co do wyjścia przez organ odwoławczy poza zakres zaskarżenia.

5.5. W analizowanej sprawie, Skarżąca podniosła zarzuty związane z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku

o charakterze niepieniężnym - poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Z treści zarzutu, zażalenia oraz skargi wynika, że Strona skarżąca upatruje braku wymagalności ww. obowiązku z innych przyczyn niż określone w 33 § 2 pkt 6 lit a i b u.p.e.a. Odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, Skarżąca wskazywała, że komunikaty Głównego Inspektora Sanitarnego nie mieszczą się w katalogu obowiązujących w Polsce źródeł prawa, nie można było zatem upatrywać wymagalności wykonania obowiązku w terminach ogłaszanych w Programie Szczepień Ochronnych.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, brak było podstaw do kwestionowania wymagalności obowiązku szczepień ochronnych u dziecka Strony skarżącej. Poglądy kwestionujące obowiązujący w Polsce system szczepień ochronnych jako przymusowy, zagrażający życiu dzieci z uwagi na zbyt dużą ilość szczepień, brak bezpieczeństwa szczepionek wprowadzanych (w jej ocenie) z powodów pozamedycznych oraz pozbawiony ochrony odszkodowawczej oraz zasad zgłaszania NOP, jakie - byłyby dla niej oraz rodziców, którzy nie chcą szczepić dzieci - optymalne, pozostają bez wpływu na ocenę wymagalności obowiązku.

Zdaniem Sądu stanowisko organów, w którym wyrażono, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa i jest prawidłowy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny

w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta

i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.).

Realizację obowiązku, o którym mowa wyżej konkretyzują przepisy ustawy

o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone

w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym

w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.).

Podkreślenia wymaga, że w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego.

Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., minister właściwy do spraw zdrowia określi,

w drodze rozporządzenia m.in: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a).

W art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. jednocześnie przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi

z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

W wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.)

w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej." Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że na dzień wystawienia upomnienia, tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów na terytorium RP obowiązywało jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia.

Nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający ze wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności.

Rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto

oraz w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie,

w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne.

Wskazane w tytule wykonawczym szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia.

Jak wyżej podano, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności, obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym.

W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw:

a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci

i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

W związku z tym, w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka Skarżącej obowiązkowe i wymagalne.

W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje okoliczność, że córka Strony skarżącej nie została zaszczepiona wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami, pomimo że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już nastąpiły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2023 r.

Z akt sprawy wynika, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Człuchowie wskazał, iż M. T. winna była zostać zaszczepiona przeciw WZW typu B

i przeciw gruźlicy w pierwszych dniach życia, co nie zostało uczynione, gdyż rodzice odmówili szczepień już w szpitalu. Opiekunowie prawni dziecka nie zgodzili się na jego szczepienia ochronne również w podmiocie medycznym N. w C. Ponadto, wycofali oni deklarację dziecka z tej placówki.

W podanych okolicznościach nie sposób uznać, by organ nieprawidłowo działał zmierzając do wykonania przez rodziców dziecka obowiązku w postaci poddania go szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Wręcz przeciwnie, czynności wykonywane przed postępowaniem egzekucyjnym nakierowane były na doprowadzenie do realizacji przedmiotowego obowiązku przez Stronę bez potrzeby stosowania środków przymusu. Jednakże działania te nie odniosły pożądanego skutku wobec zaniechań rodziców dziecka, którzy nie dopuścili do procedury zaszczepienia zarówno w samym szpitalu – po jego urodzeniu, jak i w placówce medycznej, do której dziecko pierwotnie było zapisane.

Procedura zaszczepienia wiąże się z badaniem kwalifikacyjnym. W trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie.

W stanie faktycznym sprawy, lekarz nie mógł wystawić zaświadczenia

o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym dziecka Strony, gdyż nie miał sposobności do wszczęcia tej procedury. Opiekunowie prawni dziecka wycofali deklarację dziecka placówki medycznej całkowicie uniemożliwiając jego zbadanie. Tymczasem realizacja ww. obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się natomiast badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne

z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyrok NSA

z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3322/17 i sygn. akt II OSK 43/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl – zwanej dalej "CBOSA").

Z przedstawionych powyżej względów należało ocenić, iż zarzuty skargi podnoszone

w powyższej materii, jak i te zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka przeciwko chorobom wskazanym w tytule wykonawczym pozostają nieuzasadnione.

5.6. Odnosząc się z kolei do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19, CBOSA) wyrażano pogląd, że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ustawodawca konstytucyjny w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) konieczne jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego

i interesu społecznego. Tak dobro dziecka, jak i interes społeczny w ocenie Sądu wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje

w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki.

W ramach postępowania zainicjowanego zarzutem Skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej nie można uznać, że wskazane normy zostały naruszone.

W postępowaniu tym nie doszło do obrazy przepisów Konstytucji RP jak i obrazy przepisu art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, bowiem przy jego wykładni uwzględnić należy ust. 2, który stanowiąc o poszanowaniu życia prywatnego i rodzinnego wyznacza jego granice przyjmując, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia.

5.7. W tym miejscu odnosząc się do zgłoszonego w skardze wniosku o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, Sąd uznał iż wniosek ten jest niezasadny, w związku z czym nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym powyżej wyroku z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19, w analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Ponadto, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18).

5.8. Podobnie, Sąd nie znalazł również podstaw do zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o dokonanie wykładni treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

W wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłego na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych, Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne,

a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Nadto, wszystkie zaskarżone w tej sprawie szczepienia dotyczyły małych dzieci, a Trybunał podkreślił w tej mierze, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności zbiorowej - przed poważnymi chorobami. Wreszcie, przedmiotem omawianej sprawy były szczepienia przeciwko dziesięciu chorobom, które to szczepienia są powszechnie uznawane przez środowisko medyczne za bezpieczne i skuteczne. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała (zob.: K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021).

5.9. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut skargi dotyczący niewskazania

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary. Z analizy zaskarżonego postanowienia wynika, że wskazane elementy znalazły się w jego treści.

5.10. Mając zatem na uwadze powyższe względy Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gdańsku orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.