Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 329/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.1 pkt.1, art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 11, art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz Z. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z. K. (dalej skarżący) 25 października 2022 r. przesłał na adres elektroniczny urzędu Gminy G. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w którym domagał się przesłania następujących informacji:

"1. Jaki jest obecnie stan zadłużenia Gminy G. w zakresie opłat za dostarczony węgiel? Pytanie dotyczy łącznej zaległości, także jeżeli dotyczy lat wcześniejszych. Proszę o przesłanie skanów wszystkich faktur wystawionych Gminie w 3 ostatnich sezonach grzewczych przez dostawców wraz z potwierdzeniami zapłaty.

2. Proszę o przesłanie zestawienia ile węgla dostarczono do Gminy G. dla poszczególnych kotłowni w G., G1, D., M. i S. w 3 ostatnich sezonach grzewczych".

Organ, w reakcji na wniosek stwierdził, że żądane dane mają charakter informacji przetworzonej i pismem z 4 listopada 2022 r. wezwał do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej, w związku ze złożeniem wniosku o dostęp do informacji przetworzonej. Organ wskazał, że realizacja żądania zawartego we wniosku wymaga szeregu czynności technicznych, w tym przetworzenia informacji oraz wytworzenia nowej informacji. Organ wymienił w tym kontekście:

- opracowanie wydruków z dwóch programów księgowych z trzech ostatnich sezonów grzewczych (PUMA i KORELACJA) w celu identyfikacji pozycji księgowych każdej faktury, dla kotłowni w G., G1, D., M. i S., w tym stan zadłużenia za dostarczany węgiel, skanowania wszystkich faktur wraz z wyszukiwaniem potwierdzenia zapłaty ze sklasyfikowanego systemu księgowego dla każdej kotłowni odrębnie,

- wyszukanie faktur ze zarchiwizowanych zbiorów akt oraz faktur spiętych w około 127 segregatorach,

- odszukanie i wypięcia z segregatorów dużej liczby dokumentów, ich skanowanie, co jest tworzeniem nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca oraz ponowne ich wpięcie do segregatorów,

- przygotowanie potwierdzenia przelewów z różnych kont bankowych dla kotłowni w G., G., D., M. i S.,

- udzielenie informacji wymaga zaangażowania min. 5 osób, co wymaga dużego nakład czasowego,

- przygotowanie zestawienia wymaga dodatkowego nakładu czasu pracy przy użyciu dodatkowych sił i środków na podstawie posiadanych przez gminę danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych.

Organ po przedstawieniu powyższych argumentów wskazał, że Gmina nie dysponuje informacją prostą dot. zestawienia ilości węgla dostarczonego do kotłowni w G., G1, D., M. i S. w trzech ostatnich sezonach grzewczych co wymaga wytworzenia nowej informacji, specjalnie dla wnioskodawcy w oparciu o wskazane przez niego kryteria. Organ wskazał również, ze pracownicy będą musieli przeznaczyć wiele czasu na przygotowanie żądanej przez wnioskodawcę informacji.

Skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu. Organ w związku z powyższym [...] r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w całości.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka określona w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., bowiem wnioskodawca nie wykazał, iż dostęp do informacji jest szczególnie istotny dla interesu publicznego.

Skarżący pismem z 2 stycznia 2023 r. odwołał się od ww. decyzji żądając jej uchylenia. W krótkiej argumentacji wskazał, że kwestionuje kwalifikację żądanych przez niego danych jako informacji przetworzonej. Wskazał ponadto, że organ nie wykazał na czym miały by polegać działania prowadzące do przetworzenia danych, poprzestając na poinformowaniu, że dane zgromadzone są m. in. w 127 segregatorach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej SKO, Kolegium) decyzją z [...] r. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że materialno - prawną podstawę rozstrzygnięć w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej u.d.i.p.). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Kolegium podkreśliło, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest definicji zarówno "informacji przetworzonej" jak też "interesu publicznego". Organ II instancji wywiódł następnie, że w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych uznać można, że "informacją przetworzoną" jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Za sprawę szczególnie istotną dla interesu publicznego uznaje się natomiast taką, która ze względu na rodzaj, czas, miejsce, sposób oraz okoliczności rozstrzygania, w istotnym zakresie wpływa lub może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej ich uprawnień i obowiązków. W zakresie prawa dostępu do informacji oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. Dla uzyskania szczególnego interesu publicznego niezbędne jest więc wskazanie, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub będzie wywoływać skutki wobec dużego kręgu adresatów.

W oparciu o powyższe Kolegium przyjęło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było zasadne. Kolegium uznało, że dane objęte wnioskiem skarżącego stanowiły informację przetworzoną. Kolegium wskazało również, że organ I instancji szczegółowo przedstawił zakres czynności wymaganych do wytworzenia żądanych przez skarżącego danych. Kolegium wywiodło, że sporządzenie informacji, w szczególności, z uwzględnieniem żądania dotyczącego zestawienia ilości węgla dostarczonego dla poszczególnych kotłowni oraz uzyskania potwierdzeń zapłaty wskazują, że jest to proces wymagający wytworzenia nowego, niebędącego w posiadaniu organu dokumentu. Kolegium powołało się na stanowisko organu I instancji, który wykazał, że nie są to dokumenty dostępnie od razu w odpowiednich programach. Mając na uwadze powyższe SKO uznało za właściwe wezwanie skarżącego do wykazania istnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego. Kolegium podkreśliło, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie. Równocześnie Kolegium wprost stwierdziło że "Z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika ponadto, by organ dopatrzył się aby uzyskanie informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego."

Pismem z 20 marca 2023 r. Z. K. wywiódł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie skargę od ww. decyzji Kolegium. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- obrazę art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych,

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacją przetworzona,

W motywach skargi, skarżący wskazał, że przedmiotem wniosku było udostępnienie tzw. informacji prostych. Żądane informacje istniały w chwili złożenia wniosku, a ich udostępnienie wymagało przedsięwzięcia jedynie czynności technicznych, związanych z przekazaniem informacji zgodnie ze sposobem i formą wskazanymi we wniosku. Skarżący podkreślił, że realizacja jego wniosku nie wymagała wytworzenia nowej jakościowo informacji wskutek podjęcia działań intelektualnych, których podjęcie w celu stworzenia nowej informacji uzasadniałoby przyjęcie, że przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej. Skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem NSA informacja publiczna przetworzona to taka informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych intelektualnych w oparciu o posiadanie informacje proste. Skarżący wywiódł następnie, że w odniesieniu do faktur wystawionych Gminie w 3 sezonach grzewczych, organ w żaden sposób nie wyjaśnił, ile w przybliżeniu jest tych faktur, poprzestając na wskazaniu, że ich odnalezienie wymaga przeszukania 127 segregatorów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.

Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. z [...] r. o odmowie udostępnienie informacji publicznej.

Pomimo powołania w decyzji Kolegium art. 5 ust. 2 u.d.i.p. istota sporu sprowadza się do tego, czy żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną (jak twierdzą organy), czy też informacją prostą (jak twierdzi skarżący). W razie przyjęcia, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, konieczne staje się rozstrzygnięcie drugiej kwestii, a mianowicie czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (czego wnioskodawca nie wykazał jak twierdzi organ). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast w przypadku informacji przetworzonej możemy w zasadzie mieć do czynienia z dwoma odmiennymi sytuacjami. Pierwsza z nich ma miejsce wtedy, gdy informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Druga sytuacja ma miejsce wówczas, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu obowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie rzeczy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. W pewnych wypadkach, szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Potrzebę przetworzenia informacji nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może również polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez organ (odpowiednio złożonych) zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniem, systematyzacją, na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (na konieczność analizowania pojęcia informacji przetworzonej w kontekście obu powyższych sytuacji wskazał WSA Krakowie w wyroku z dnia 17 marca 2017 r., II SA/Kr 1612/16, CBOSA).

W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że informacja publiczna przetworzona jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (zob. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369; a także wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14 - dostępne w CBOSA).

Zastrzec należy jednak, że powszechnie podzielany jest pogląd, że takie czynności organu, jak selekcja dokumentów i protokołów, ich analiza pod względem treści, czy anonimizacja, są zwykłymi czynnościami, które nie mają wpływu i nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów, jako informacji przetworzonej. W wyniku stosowania takich czynności organu nie powstaje bowiem żadna nowa informacja. Także czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej (np. anonimizacja), nie mogą w zasadzie zwalniać zobowiązanego podmiotu z tego obowiązku, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej, przewidzianego w art. 3 u.d.i.p., przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z art. 5 tej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., VIII SA/ Wa 1072/11, LEX nr 1107765). Z przetworzeniem informacji nie można też zrównać samego faktu wyszukania w rejestrach, ewidencjach, czy innego rodzaju zestawieniach, informacji określonych we wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2012 r., II SA/Gd 149/12). Także brak dbałości organu o właściwe przechowywanie dokumentów, ewidencjonowanie danych i związane z tym trudności w ich pozyskaniu, nie mogą uzasadniać przyjęcia, że mamy do czynienia z informacja przetworzoną.

Należy zwrócić również uwagę, że w istocie każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej zobowiązuje organ do podjęcia czynności przygotowawczych zmierzających do rozpatrzenia wniosku, tj. dokonania jego analizy w celu ustalenia, czy żądana informacja jest informacją publiczną oraz czy organ w ogóle dysponuje taką informacją. Podjęcie tych czynności polega np. przejrzeniu posiadanych przez organ zasobów, w tym dokumentów, rejestrów, ksiąg i odszukania tych dokumentów, dokonania ich selekcji, analizy treści, czy też anonimizacji. Tego rodzaju działania są zwykłymi elementami rozpatrywania danego wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie decydują o tym, czy żądana informacja publiczna jest informacją prostą czy przetworzoną. Zasadniczo również nakład pracy konieczny do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz koszty związane z udzieleniem informacji nie przesądzają o tym, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony. Pracochłonność i koszty rozpatrzenia wniosku mogą być podstawą ewentualnego obciążenia wnioskodawcy kosztami udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji przetworzonej wtedy, gdy dla jego realizacji podmiot zobowiązany nie tylko wyszukuje w posiadanych zasobach odpowiednie informacje, lecz na podstawie posiadanych informacji sporządza inny dokument, do którego wytworzenia potrzebne jest dokonanie analizy posiadanych informacji wg kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, wyciągnięcie z nich odpowiednich wniosków itp. (por. Wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2023 r., II SA/Kr 78/23).

W celu dokonania kwalifikacji informacji jako przetworzonej organ powinien zatem wskazać konkretne okoliczności, z których wywodzi swoje stanowisko o przetworzonym charakterze informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2023 r. (sygn. akt III OSK 573/22) wprost wskazał, że Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, powinna zostać tak skonstruowana, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń organu, iż żądana informacja jest informacją, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. WSA w Gdańsku zwrócił natomiast uwagę, że w celu dokonania kwalifikacji informacji jako przetworzonej organ powinien wskazać konkretne okoliczności, z których wywodzi swoje stanowisko o przetworzonym charakterze informacji publicznej (wyrok z 8 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 655/22).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że w oparciu o treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium z [...]r. oraz uzasadnienia poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy G. z [...]r., nie można ustalić charakteru danych objętych wnioskiem skarżącego tj. czy była to informacja publiczne przetworzona czy też prosta (ewentualnie jaka część żądanych informacji miała charakter prosty a jaka złożony). Powyższe sprawia że zaskarżone decyzje nie odpowiadają prawu. Organ I instancji nie wskazał w sposób precyzyjny jakie konkretnie czynności musiałby wykonać (z jednoczesnym wskazaniem ich czasochłonności) aby udostępnić wnioskowane informacje zgodnie z wnioskiem skarżącego. Jedynie gołosłownie powołał się na obszerność zbiorów danych, konieczność sięgania do różnych zbiorów (elektronicznych oraz gromadzonych w sposób tradycyjny) i wydobycia z nich poszczególnych informacji cząstkowych, co - w jego ocenie - miałoby w sposób wystarczający uzasadniać przyjęcie, że żądana informacja ma charakter przetworzonej. Organ I instancji wskazał na konieczność wyszukania faktur ze zarchiwizowanych zbiorów akt oraz faktur spiętych w około 127 segregatorach, przygotowanie potwierdzenia przelewów z różnych kont bankowych. Finalnie organ wskazał, że udzielenie wnioskodawcy informacji wymaga zaangażowania min. 5 osób. Organ nie sprecyzował jednak na czym oparł swoje szacunki, na czym dokładnie miały by polegać trudności z pozyskaniem danych z poszczególnych programów księgowych i rachunków bankowych. Organ nie wskazał również, czy wytworzy nowe zestawienie danych, czy też prześle poszczególne dokumenty objęte wnioskiem. Organ wie wskazał w istocie jak dużo ewentualnych dokumentów musi pozyskać i zanonimizować, a jedynie wskazał na różne zbiory danych w których się znajdują. Organ nie wyjaśnił przy tym dlaczego kwerenda zbiorów danych, tak elektronicznych jak i papierowych wymaga znacznego nakładu pracy i zaangażowania aż 5 osób. Brak jakichkolwiek szczegółowych informacji w tym zakresie sprawia, że trudno jest uznać, by pozyskanie danych dotyczących stanu zadłużenia Gminy G. w zakresie opłat za dostarczony węgiel, oraz zestawienia ile węgla dostarczono do Gminy G. dla poszczególnych kotłowni nastręczało organowi ponadstandardowe trudności. Nie można przy tym pominąć i tego, że żądane informacje dotyczą sfery działania administracji publicznej związanej bezpośrednio z wydatkowaniem środków publicznych, która podlega częstej weryfikacji przez organy kontroli. Już chociażby z tej przyczyny wymagałyby przekonującego wykazania podnoszone w uzasadnieniu decyzji trudności w wyselekcjonowaniu żądanych dokumentów lub danych wynikających z tych dokumentów.

Organ II instancji w sposób bezrefleksyjny zaakceptował i powielił argumentację organu I instancji. Kolegium wprost wskazało, że zakres żądania skarżącego stanowi informacje przetworzoną (s. 3 uzasadnienia decyzji), nie podając w tym zakresie zindywidualizowanej argumentacji odnoszącej się do realiów niniejszej sprawy. Kolegium wskazało również, że: "Z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika ponadto, by organ dopatrzył się aby uzyskanie informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego." (s. 4 zaskarżonej decyzji). Kolegium zastąpiło zatem własne ustalenia, nie tyle powołaniem się co powieleniem stanowiska organu I instancji.

Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że opisane działanie organów obu instancji jest oczywiście wadliwe i musi prowadzić do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy też podkreślić, że na organach ciążą obowiązki prowadzenia postępowania zgodnie z zasadą zaufania do organów (art. 8 k.p.a.) oraz zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.), które wyrażają się także w obowiązku stosownego uzasadnienia decyzji. Podkreślenia wymaga, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. W okolicznościach badanej sprawy, w istocie nie wyjaśniono na jakiej podstawie organ ustalił, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. Godzi się przy tym podkreślić, że tylko jasne, nieabstrakcyjne i szczegółowe przedstawienie przez organ stanowiska, zwłaszcza prowadzącego do ograniczenia skorzystania przez stronę z przysługującego jej uprawnienia, może oprzeć się zarzutowi naruszenia w decyzji przepisu art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 3922/18). Arbitralne zatem stanowisko organu co do charakteru żądanych informacji przez skarżącego nie poddaje się żadnej kontroli, opiera się bowiem na błędnym zapatrywaniu, że przetworzoną jest każda informacja, która nie jest już gotowa do udostępnienia w takim zakresie jak tego domaga się wnioskodawca, a więc nie jest informacją prostą. Aby powołać się na taki charakter żądanej informacji organ winien dokładnie wskazać jakie czynności należałoby podjąć, w odniesieniu do jakiego zbioru danych, co sprawia że jej udzielenie znacząco zakłóci funkcjonowanie organu. Wprawdzie organ w zaskarżonej decyzji skoncentrował się na braku wykazania przez stronę, pomimo takiego wezwania, szczególnego interesu publicznego w otrzymaniu żądanej informacji publicznej, jednakże u podłoża działań organu leżała kwalifikacja żądanej informacji publicznej jako przetworzonej, z czym jednak strona konsekwentnie się nie zgadzała i czemu dawała wyraz w pisemnym stanowisku.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organ w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).