Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 564/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 13 lutego 2023 r. nr COF.OUR.6375.22173.2022 ŁD.BK.ZZ 14517172 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. K.(dalej: skarżąca, zobowiązana) wniosła skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: Poczta Polska, wierzyciel, organ) z dnia 13 lutego 2023 r. nr COF.OUR.6375.22173.2022 ŁD.BK.ZZ 14517172 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Poczta Polska postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022 r. znak: COF.OUR.6375.22173.2022 WR.KM1.P 14517172 oddaliła zarzut nieistnienia obowiązku.

W złożonym zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia z dnia 22 grudnia 2022 r., poprzez uznanie w całości zarzutu nieistnienia obowiązku, wskazują na "...naruszenie § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez nie uwzględnienie faktu, iż dotychczasowe dowody zarejestrowania wygasły z mocy prawa z upływem 12 miesięcy od daty wejścia w życie w/w rozporządzenia...". Ponadto wskazano, iż skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w związku z tym wniesiono o przedstawienie dowodu nadania i odebrania ww. zawiadomienia.

Wierzyciel wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej: u.o.a.).

Ustawy poprzedzające ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1722), ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275), która weszła w życie z dniem 1 marca 1985 r.

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego, uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa, przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

Odnosząc się do wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2022 r. potwierdził, iż w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., odnotowano rejestrację odbiornika telewizyjnego zgłoszoną pod adresem: ul. [...], [...] C.na dane skarżącej.

Po zgłoszeniu rejestracji, została wydana książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służąca do dokonywania opłat abonamentowych.

Dowód w postaci wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., potwierdzający zarejestrowanie skarżącej w elektronicznej bazie danych Poczty Polskiej S.A, załączono do akt.

Organ zauważył się, iż imienna książeczka radiofoniczna wydawana była w placówce pocztowej dla abonenta i służyła do dokonywania opłat z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Każda dokonana w placówce pocztowej wpłata, odnotowywana była i potwierdzana datownikiem placówki pocztowej w ww. książeczce radiofonicznej (potwierdzenie dla abonenta), jak również na odcinku (potwierdzenie dla Poczty) przesłanym celem odnotowania w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. i archiwizacji.

Imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z" - odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiany nazwiska, adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat, o uzyskanie nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych (organ zaznaczył, iż wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów wpłat w poprzednio wydanej, stanowiło kontynuację opłat w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników).

W dniu 14 kwietnia 2000 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Pocztowym C., odcinek "U" z książeczki radiofonicznej numer [...], na podstawie którego otrzymała książeczkę radiofoniczną numer [...]. Dowodem potwierdzającym wykazaną okoliczność jest kserokopia ww. odcinka "U" z dnia 22 października 2002 r.

Organ zaznaczył, iż na książeczkę radiofoniczną numer [...] opłaty abonamentowe były dokonywane do marca 2002 r.

Dowód w postaci wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., potwierdzający dokonywanie opłat abonamentowych załączono do akt.

Organ zauważył, iż w prowadzonym postępowaniu sama zobowiązana przyznaje, iż w przeszłości miała zarejestrowany odbiornik telewizyjny (ok. 1989 r.), jednakże odbiornika tego wyzbyła się wiele lat temu.

Mając na uwadze powyższe wierzyciel wskazał, że na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych, zaprzestaniu korzystania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego.

Zatem w przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zaprzestano korzystania z odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, należało niezwłocznie dokonać ich wyrejestrowania.

Organ wskazał, że każdy z n/w aktów wykonawczych tj.:

• rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz, U. z 1993 r.. Nr 70, poz. 338),

• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190),

• rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz.1342),

• rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676)

zawierały delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, zmianie miejsca zamieszkania.

Organ podkreślił, iż zgodnie ze wskazaniem w ustawie o opłatach abonamentowych, minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw.

Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta, wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny.

Organ podkreślił, że wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.

Konkludując, skoro skarżąca dokonała rejestracji odbiornika telewizyjnego i został nadany indywidualny numer identyfikacyjny, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), oraz nie zostały dopełnienie formalności dotyczące wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, zobowiązana posiada status formalnoprawny, który obliguje do uiszczenia należnych opłat abonamentowych.

Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez skarżącą formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania przedmiotowego odbiornika telewizyjnego.

W odniesieniu do kwestii podniesionej przez skarżącą, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. wszystkie rejestracje odbiorników radiofoniczno/telewizyjnych straciły ważność w 2008 r., a tym samym książeczki od opłat abonamentowych, wierzyciel wskazał, że na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz, 1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu, posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r.), indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie.

Poczta Polska wysłała do abonentów zawiadomienia, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w formie imiennych książeczek. Do abonentów zobowiązanych do wnoszenia opłat, oprócz zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przesłano 5 spersonalizowanych blankietów wpłat (blankiet spersonalizowany zawiera imię i nazwisko, adres i numer rachunku bankowego dla wpłat abonamentowych).

Organ podkreślił, że użytkownicy odbiorników radiofoniczno/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992, r. oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

Wejście w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), spowodowało zmianę technologii realizacji usługi radiofonicznej. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych, które zostały wycofane z użytku, indywidualnych numerów identyfikacyjnych.

Od grudnia 2008 r., zarówno abonenci już zarejestrowani, jak i nowi, zaewidencjonowani pozostają pod indywidualnymi numerami, które stanowią osiem ostatnich cyfr w numerze konta bankowego przyporządkowanego danemu abonentowi w celu wnoszenia opłat abonamentowych.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżącej został nadany indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych [...].

Duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 10 września 2008 r., załączony został do akt postępowania.

Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, będące dowodem zarejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego, zostało przesłane pismem z dnia 10 września 2008 r. na adres:ul. [...], [...] C., (który jest aktualnym adresem zameldowania skarżącej od [...] r.).

W myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta. Skoro powołany przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego na adres abonenta jest w tym stanie prawnym wyłącznym i wystarczającym działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała wobec zobowiązanej, ciążące na niej obowiązki wynikające z powołanego przepisu.

Organ zaznaczył różnicę pomiędzy przesyłką rejestrowaną (przesyłka polecona), a nierejestrowaną (przesyłka zwykła) - charakterystyką przesyłki zwykłej jest brak prowadzenia dla niej ewidencji, czy też pokwitowań dla nadawcy przesyłki celem potwierdzenia jej odbioru przez adresata.

Zatem zadość wymogom określonym w rozporządzeniu, czyniło przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, co było wystarczającym działaniem Poczty Polskiej, w tym stanie prawnym, która w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki.

Organ podkreślił, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Ponadto przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., normujące w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników rtv, zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwoływały się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia" kodeksu postępowania administracyjnego.

Poczta Polska S.A. posiada w swoich zasobach archiwalnych elektroniczne wersje "Zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych", bowiem nadanie indywidualnych numerów identyfikacyjnych i wygenerowanie zawiadomień informujących o tym fakcie, następowało przy pomocy programów informatycznych zawierających bazę zarejestrowanych abonentów.

Umieszczenie znacznika P w historii korespondencji kierowanej do abonenta, potwierdza wysłanie w danym dniu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta.

Powyższe stanowi swoisty rejestr wysłania przedmiotowego zawiadomienia, a zatem spełnienia obowiązku wynikającego z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Jak wynika z powyższego, wierzyciel spełnił obowiązek nadania skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], nałożony na niego rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U, Nr 187 z 2007 r., poz. 1342).

Dodatkowo organ zaznaczył, że w przypadku braku znajomości indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz numeru rachunku bankowego, na który należy wnosić opłaty abonamentowe, wszelkie niezbędne informacje abonenci mogli i nadal mogą uzyskać w placówkach pocztowych. Ponadto abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogą za pośrednictwem strony internetowej www.poczta-polska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny (osiem ostatnich cyfr w numerze rachunku bankowego) lub drogą telefoniczną.

Organ zauważył, iż argumentacja podniesiona na etapie zarzutu, że zobowiązana "nie dokonała rejestracji odbiornika albowiem go nie posiada...", "...Jednocześnie nie dokonała wyrejestrowania poprzedniego odbiornika, gdyż rejestracja ta wygasła z mocy prawa na podstawie § 5 Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych..." nie mogła zostać uwzględniona.

Wierzyciel ponownie podkreślił, iż dokonana rejestracja odbiornika telewizyjnego przez skarżącą nie straciła ważności na mocy Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) tylko została zastąpiona indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...].

W związku z tym, w przypadku braku odbiornika telewizyjnego skarżąca powinna go wyrejestrować zgodnie z obowiązującymi przepisami. Takich formalności jednakże skarżąca nie dopełniła.

Wobec powyższych ustaleń organ uznał, iż zarzut nieistnienia obowiązku należy oddalić.

Powyższe postanowienie wierzyciela zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez zobowiązaną, która nie zgodziła się z zaskarżonym postanowieniem i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, t.j. art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i naliczenie opłat abonamentowych pomimo braku rejestracji odbiornika RTV i jednocześnie wygaśnięciu z mocy prawa poprzednio dokonanej rejestracji,

2. naruszenie prawa materialnego, t.j. § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 207 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie faktu, iż dotychczasowe dowody zarejestrowania wygasły z mocy prawa z upływem 12 miesięcy od wejścia w życie w/w rozporządzenia,

3. naruszenie przepisów postępowania, t.j. art. 42 § 1 k.p.a. i art. 46 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, iż zawiadomienie z dnia 10.09.2008 r. o nadaniu numeru identyfikacyjnego, zostało zobowiązanej doręczone, podczas gdy nie przedstawiono dowodu jego doręczenia ani nawet wiarygodnego dowodu jego nadania.

4. naruszenie przepisów postępowania, t.j. art. 42 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie zobowiązanej zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, w sytuacji gdy zastosowania tego przepisu nie mógł uchylić przepis rozporządzenia, który jest aktem prawnym niższego rzędu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wskazuje, że art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem, Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie, którym uznano za niezasadne zarzuty nieistnienia obowiązku.

Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.)

W niniejszej sprawie skarżąca zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny.

Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2(1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 307 z późn. zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M. P. Nr 41, poz. 264, z późn. zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 z późn. zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej), znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W niniejszej sprawie skarżąca przyznała, iż dokonała rejestracji odbiornika telewizyjnego, którego używała w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w C..

W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązana dokonał wyrejestrowania odbiornika, sama skarżąca również na taki dowód nie wskazuje, twierdzi bowiem, że rejestracja wygasnąć miała z mocy prawa.

W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązana chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku, powinna przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczyniła.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. I SA/Gl 236/13 (opubl. w CBOSA).

Zatem jeśli w sprawie bezsporne jest dokonanie rejestracji odbiornika RTV (jak zostało wyżej wskazane, skarżąca przyznaje, że używała odbiornika telewizyjnego w lokalu mieszkalnym w C., przy ul. [...]), to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn.: I SA/Gl 1165/20, I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników, obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników, zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że w razie sporu co do faktu wyrejestrowania odbiornika, ciężar udowodniania tej czynności spoczywa na zobowiązanym (por. wyrok Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. III SA/Po 718/19; w Gdańsku z dnia 20 września 2017 r., sygn. I SA/Gd 869/17; w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. I SA/Gl 1075/17 i z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. I SA/Gl 428/17, opubl. w CBOSA). Należy przy tym zauważyć, że z samej istoty rzeczy i praw logiki wynika, iż w razie obiektywnego braku wyrejestrowania odbiornika, wierzyciel kwestionujący tę okoliczność nie mógłby wykazać, że sporna czynność nie miała miejsca. W sensie logicznym nie jest po prostu możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje. Tak samo, zobowiązany nie byłaby w stanie udowodnić braku zarejestrowania odbiornika, jeśli negowałby okoliczność rejestracji - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. I GSK 1503/20 (opubl. w CBOSA). Zgodnie z tymże wyrokiem, "konstrukcja powołanych uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku bez żadnej podstawy "przerzucił" tę powinność na wierzyciela, zobowiązując go do przeprowadzenia kontrdowodu względem twierdzeń zobowiązanego. Tymczasem skoro zobowiązany nie przedstawił dowodów na dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem zarejestrowanego uprzednio odbiornika, a w dokumentacji wierzyciela również brak jest takiego dokumentu, nietrafne są sformułowane przez Sąd I instancji zarzuty naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania dowodowego (podobnie wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1020/17). Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanej było zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia".

W konsekwencji w niniejszej sprawie, jeśli skarżąca nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, a jednocześnie organ operatora pocztowego twierdzi, że nie posiada takiego dowodu w swoim archiwum, to w tych okolicznościach uprawnione było uznanie, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny. Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, choćby faktycznie skarżący nie użytkował odbiornika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2019 r., sygn. I GSK 837/18, opubl. w CBOSA).

To na skarżącej ciążył obowiązek wykazania w postępowaniu, poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika, że obowiązek ten ustał (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. I SA/Gl 1020/17, z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. I SA/Gl 1610/16, w Olsztynie z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. I SA/Ol 593/16, opubl. w CBOSA).

Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, jest używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. II FSK 2116/16, opubl. w CBOSA). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. II GSK 913/15 (opubl. w CBOSA).

Organ prawidłowo zatem ocenił, że przedstawione w tym zakresie przez zobowiązaną okoliczności i twierdzenia nie były wystarczające do wykazania, że ustał ciążący na niej obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, mający swe źródło w fakcie rejestracji odbiornika RTV. Wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiornika RTV leży po stronie abonenta chcącego wykazać brak obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Ta okoliczność służy obronie jego praw, a w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której zaistnienie się neguje, tak jak to jest w przypadku organu negującego fakt wyrejestrowania odbiornika.

Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Sytuacja taka ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. skarżąca była zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia operatora publicznego o zaprzestaniu używania odbiorników RTV, poprzez złożenie w placówce tego operatora "Formularza zgłoszenia zmiany danych". Potwierdzeniem dokonania wyrejestrowania odbiorników byłby w takiej sytuacji wypełniony i podpisany przez zobowiązanego stosowny formularz (uzupełniony przez pracownika operatora publicznego o datę jego przyjęcia, jego podpis i odcisk datownika), przekazany zgłaszającemu wyrejestrowanie odbiornika. Skarżąca nie dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV w formie przewidzianej wskazanymi przepisami prawa, a zatem zobowiązana była do uiszczania opłat abonamentowych).

Mając na uwadze powyższe, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.