Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 105/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 § 1, art. 119 pkt 2.
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 5 grudnia 2022 r. nr NWXIV.7581.4.36.2022 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 11 października 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda Śląski (dalej – organ odwoławczy, Wojewoda) decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r. nr NWXIV.7581.4.36.2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 9a w związku z art. 124 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm. - dalej u.g.n.), po rozpoznaniu odwołania S. Sp. z o.o. w B. (dalej – Skarżąca, Spółka), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 11 października 2022 r. nr [...], którą ograniczono sposób korzystania z nieruchomości położonych w B. w rejonie ul. [...], obrębie A., oznaczonych geodezyjnie jako działka nr 1 ([...]) oraz działka nr 2 ([...]), poprzez zezwolenie A. S.A. w K. (dalej – Inwestor, Wnioskodawca) na realizację inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu przez wskazane działki linii kablowych SN typu 3xXRUHAKXS1x240 i typu 3xXRUHAKXS1x120 oraz demontaż linii napowietrznej SN.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2022 r. Inwestor zwrócił się do organu I instancji o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonych w B. przy ul. [...], oznaczonych m.in. jako działki nr: 1 i 2, stanowiących własność Skarżącej, poprzez zezwolenie na przeprowadzenie przez te działki urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Podano w nim, że przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego jest skablowanie linii napowietrznej SN ciąg [...] (RS [...]) między stacją SN/nN "1" [[...]] a stacją SN/nN "2" [[...]], w ramach realizacji którego Wnioskodawca zamierza na działce nr 1 posadowić odcinek linii kablowej 3xXRUHAKXS1x240, a na działce nr 2 odcinek linii kablowych; 3xRUHAKXS1x240 i 3xUHAKXS1x120 wraz z montażem złącza kablowego SN. We wniosku opisany został zakres planowanych prac oraz podano, że inwestycja ta ma na celu zarówno poprawę niezawodności zasilania, jak i możliwości technicznych dystrybucji energii elektrycznej na tym terenie. Do wniosku dołączono dokument graficzny (plan zagospodarowania wykonany na kopii mapy zasadniczej), obrazujący przebieg projektowanych linii kablowych wraz z lokalizacją złącza kablowego SN. Podkreślono przy tym, że Inwestor, jako operator sieci elektroenergetycznej dystrybucyjnej, zobowiązany jest do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw i funkcjonowania systemu elektroenergetycznego poprzez eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną przebudowę i rozbudowę elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej. Wnioskodawca przedstawił także przebieg rokowań, jakie były podjęte w stosunku do Skarżącej, a które zakończyły się niepowodzeniem.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta decyzją z dnia 11 października 2022 r. uwzględnił żądanie Wnioskodawcy orzekając o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości określonych w podaniu. W jej motywach stwierdzono, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także stanowi realizację celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Ponadto, w ocenie organu I instancji, Inwestor przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości przeprowadził ze Skarżącą (właścicielem działek) rokowania, w celu uzyskania zgody na zrealizowanie planowanej inwestycji, które zakończyły się wynikiem negatywnym.

W odwołaniu z dnia 25 października 2022 r. pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 13 § 1 i 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie ustalenia i oceny materiału dowodowego, a także w zakresie zamieszczenia w punkcie 2 i 3 decyzji zobowiązań doprowadzając do naruszenia uprawnień Spółki wynikających z prawa własności nieruchomości, a tym samym naruszenie art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. w związku z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego pomimo nieprzeprowadzenia obligatoryjnych rokowań (pozorność rokowań) i braku dołączenia do wniosku wywłaszczeniowego protokołu z przeprowadzonych rokowań, albowiem wnioskodawca nie prowadził rokowań, a jedynie zakomunikował Spółce warunki na jakich ma nastąpić ograniczenie Spółki w jej prawie własności;

2) art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez wyrzeczenie w zakresie wywłaszczenia przez ograniczenie w zakresie prawa do nieruchomości Spółki poprzez uznanie, że treść planu zagospodarowania przestrzennego statuuje inwestycję celu publicznego w zakresie pozwalającym na takie wywłaszczenie w odniesieniu do inwestycji Wnioskodawcy.

Wojewoda nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. We wstępnej części uzasadnienia przedstawiono przebieg postępowania oraz stan prawny obowiązujący w sprawie. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, organ bada, czy zostały spełnione następujące przesłanki, tj.: 1) czy planowana inwestycja stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n., 2) czy jest ona zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, 3) czy przeprowadzono (zakończone niepowodzeniem) rokowania z właścicielem, mające na celu uzyskanie jego zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W kwestii pierwszej przesłanki Wojewoda przyjął, że planowana inwestycja mieści się w zakresie art. 6 pkt 2 u.g.n. Następnie przyjął, że inwestycja pozostaje także w zgodzie z planem miejscowym, gdyż obie działki znajdują się w obszarze "tereny usług" (działka nr 1 położna jest w jednostce oznaczonej 142_U-18, natomiast działka nr 2 w jednostce oznaczonej 133_U-07), gdzie dopuszcza się zarówno lokalizację infrastruktury technicznej, w tym kablowych sieci elektroenergetycznych średniego napięcia, jak i ich przebudowę. Jednocześnie Wojewoda zasygnalizował rozbieżności w judykaturze co do tego, czy w planie miejscowym powinien być wyznaczony przebieg infrastruktury technicznej. Opowiedział się końcowo za poglądem, który nie wymaga precyzyjnego ustalania w planie miejscowym przebiegu sieci infrastruktury technicznej. Odnośnie ostatniej z przesłanek warunkujących wydanie pozytywnej decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Wojewoda uznał, że Inwestor zainicjował rokowania składając Spółce propozycję ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem w wysokości 4.940 zł. Z kolei Skarżąca była skłonna wyrazić zgodę za wynagrodzeniem w kwocie 75.000 zł. W tej sytuacji Wnioskodawca zaproponował spotkanie w celu wypracowania porozumienia, jednak kierowane w tej sprawie pisma nie spotkały się z jakąkolwiek reakcją ze strony Skarżącej. Konsensusu nie przyniosła również rozprawa administracyjna przeprowadzona przed organem I instancji. W tym stanie rzeczy, w opinii organu odwoławczego, Inwestor podjął działania mające na celu pozyskanie zgody właścicielki nieruchomości na realizację planowanego przedsięwzięcia związanego z posadowieniem urządzeń przesyłowych, jednakże nie doprowadziły one do osiągnięcia porozumienia z uwagi na spór stron co do wysokości wynagrodzenia tytułem wejścia na teren nieruchomości celem realizacji planowanej inwestycji. W końcowej części decyzji Wojewoda ustosunkował się do zarzutów odwołania uznając je za nietrafne.

W skardze z dnia 3 stycznia 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka zarzuciła decyzji Wojewody, że została wydana z naruszeniem:

1) art. 124 ust. 1 u.g.n., które miało wpływ na wynik spraw poprzez wyrzeczenie w zakresie wywłaszczenia przez ograniczenie w zakresie prawa do nieruchomości Spółki poprzez uznanie, że treść planu zagospodarowania przestrzennego statuuje inwestycję celu publicznego w zakresie pozwalającym na takie wywłaszczenie;

2) art. 124 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na zaniechaniu przez organy administracji przy wydawaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości spełnienia obowiązku do przeprowadzania analizy jak najmniejszej uciążliwości dla nieruchomości, podczas gdy normy wynikające z tychże przepisów nakazują dokonywanie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w taki sposób, aby nie doprowadziło ono do naruszenia istoty prawa własności, co wymaga przeprowadzenia wskazanej analizy, która winna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, a czego zaniechano;

3) art. 6 ust. 2 u.g.n. w związku z art. 124 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że fakt, że istnieje już napowietrzna linia energetyczna i jej planowany demontaż, a następnie planowana instalacja podziemnego okablowania, spełniają przesłankę celu publicznego, tj. budowy i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej i uzasadniają tak istotną ingerencję w fundamentalne prawo własności, podczas gdy cel publiczny jest już spełniony bo linia energetyczna istnieje i spełnia swoje funkcje, a planowana inwestycja w żadnej mierze nie jest niezbędna dla kontynuacji tego stanu, a przedmiotowy przepis nie wymienia demontażu już istniejącej linii energetycznej, lecz jedynie budowę lub ich utrzymywanie, czego nie spełnia planowana inwestycja i nie wykazano, żeby ingerencje w fundamentalne prawo własności była tu sanowana przez pojęcie celu publicznego;

4) art. 124 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 72 k.c., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego pomimo nieprzeprowadzenia obligatoryjnych rokowań i braku dołączenia do wniosku wywłaszczeniowego protokołu z przeprowadzonych rokowań, podczas gdy Wnioskodawca nie prowadził rzeczywistych rokowań, a jedynie zakomunikował Spółce warunki, na jakich ma nastąpić ograniczenie Spółki w jej prawie własności, co spowodowało, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n.;

5) art. 124 ust. 1 u.g.n., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie precyzyjnego i jednoznacznego wskazania przebiegu planowanej inwestycji po nieruchomościach należących do Spółki, poprzez poprzestanie na opisie planowanej inwestycji w pkt 1 utrzymanej decyzji, co nie spełnia przymiotu oznaczoności i precyzyjności i zaniechanie dołączenia do decyzji załącznika graficznego w postaci precyzyjnej i jednoznacznej mapy, zawierającej oznaczenie przedmiotowej inwestycji w sposób niebudzący wątpliwości co do jej przebiegu;

6) art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez brak przeprowadzenia wyczerpującego wyjaśnienia przez organy administracji wszystkich okoliczności istotnych dla niniejszej sprawy i ustalenia, czy planowana inwestycja spełnia przesłankę celu publicznego z art. 6 ust. 2 u.g.n., jak również czy treść planu miejscowego statuuje inwestycję celu publicznego w zakresie pozwalającym na takie wywłaszczenie, zaniechanie dokonania analizy, jak najmniejszej uciążliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości Skarżącej i niewyjaśnienie przez organ obranego wariantu przebiegu planowanej inwestycji oraz brak w uzasadnieniu decyzji przeprowadzonej analizy uciążliwości i przyczyn wybrania przedmiotowego wariantu przebiegu planowanej inwestycji;

7) art. 7 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyznanie prymatu interesu publicznego nad interesem Skarżącej poprzez całkowite pominięcie interesu Skarżącej przy ustalonym przebiegu inwestycji;

8) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ II instancji winien był na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję co do pkt 1 zaskarżonej decyzji, a także z uwagi na fakt, że organ II instancji uznał, że nie było zasadne orzekanie o treści zawartej w pkt 2 i 3 decyzji organu I instancji, to co do tych punktów organ winien był uchylić rozstrzygnięcia w tym zakresie i umorzyć w tym zakresie postępowanie, ponieważ nie było podstawy prawnej do wydawania takich rozstrzygnięć w przedmiotowej decyzji.

Wobec tych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż w niej podniesione.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody z dnia 5 grudnia 2022 r., którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania przez Skarżącą z dwóch działek położonych w B. w rejonie ul. [...] o nr: 1 i 2 poprzez zezwolenie Wnioskodawcy na realizację inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu przez wskazane działki linii kablowych SN oraz demontażu istniejącej linii napowietrznej SN.

Przystępując do rozważań wskazać przyjdzie, że przedsięwzięcie polegające na budowie nowej podziemnej linii elektroenergetycznej SN i likwidacji linii napowietrznej SN stanowi inwestycję spółki A. S.A. w K. Na rzecz tej osoby prawnej wydana została również zaskarżona decyzja, która uprawnia Wnioskodawcę do realizacji budowy pomimo sprzeciwu właściciela wspomnianych działek. Zatem Inwestor jest stroną niniejszego postępowania, które zostało przez niego zainicjowane.

Wniosek w przedmiocie wydania - na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. - decyzji ograniczającej sposób korzystania przez Skarżącą z należących do niej nieruchomości podpisany został przez M. K.. Dołączono do niego pełnomocnictwo nr [...], którym R. K. Koordynator ds. Realizacji Inwestycji – A. S.A. Oddział w B., umocował M. K. do jednoosobowego podejmowania w imieniu Inwestora czynności m.in. w zakresie uzyskania decyzji niezbędnych w procesie inwestycyjnym.

Kontrolując umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu osoby prawnej koniecznym jest wpierw ustalenie jej przedstawicieli, gdyż tylko oni mogą skutecznie udzielić pełnomocnictwa do działania na rzecz reprezentowanej przez nich osoby prawnej. W tym zakresie wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 30 § 3 k.p.a. strony niebędące osobami fizycznymi (m.in. spółki będące osobami prawnymi) działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. W odniesieniu do osób prawnych ma zastosowanie przepis art. 38 k.c., który stanowi, że osoba prawna działa poprzez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zatem w razie gdy stroną postępowania administracyjnego jest osoba prawna, organ administracji publicznej powinien ocenić, czy w sprawie występuje należycie umocowany przedstawiciel tej osoby prawnej. Oceny tej dokonuje na podstawie przepisów prawa regulujących ustrój osoby prawnej oraz na podstawie opartego na tych przepisach statutu (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 30).

Z tego też względu pełnomocnik procesowy wykazując umocowanie do reprezentowania strony będącej osobą prawną winien złożyć nie tylko dokument pełnomocnictwa podpisany przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokument potwierdzający umocowanie tych osób do działania w imieniu tejże osoby prawnej. Właściwym dokumentem do wykazania, że organ osoby prawnej (jaką w sprawie jest spółka akcyjna) jest umocowany do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, stanowi odpis z Krajowego Rejestru Sądowego aktualny w dniu udzielenia pełnomocnictwa (zob. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 704/07, Lex nr 486490).

W sytuacji, gdy organ administracji nie dysponuje pełnomocnictwem udzielonym wnoszącemu pismo w imieniu osoby prawnej, zachodzi wadliwość formalna podania, któremu wobec takiego braku nie można nadać dalszego biegu bez uprzedniego przeprowadzenia procedury uzupełnienia braków formalnych, przewidzianej w art. 64 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1587/16, Lex nr 2511317).

W realiach niniejszej sprawy organy obu instancji rozpatrzyły wniosek Inwestora o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, który został podpisany przez M. K., który działał w oparciu o pełnomocnictwo udzielone mu przez R. K. Koordynator ds. Realizacji Inwestycji. W załączonym do niego odpisie KRS-u wskazuje się, że organem umocowanym do reprezentowania Wnioskodawcy jest zarząd, który składa oświadczenia woli w imieniu osoby prawnej poprzez współdziałanie dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Analiza treści odpisu KRS-u dowodzi, że osoba udzielająca pełnomocnictwa do działania w imieniu Inwestora nie została wymieniona tak w składzie zarządu, jak również wśród prokurentów. Z treści pełnomocnictwa udzielonego M. K. domniemywać należy, że Koordynator ds. Realizacji Inwestycji działał w oparciu o inne pełnomocnictwo (nr [...] z dnia 30 lipca 2018 r.). Jednak z uwagi na jego brak w aktach administracyjnych niemożliwym było ustalenie kto go udzielił, jak również do czego ono uprawnia.

Powyższe pozwala na stwierdzenie, że wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości został podpisany przez osobę, która nie wykazała swego umocowania do działania w imieniu Inwestora. Tym samym nie wyjaśniono, czy osoba wnosząca wniosek umocowania jest do występowania w imieniu Inwestora. Oznacza to, że podanie to obarczone jest brakiem formalnym, który wykluczał nadanie mu biegu.

Z tego też względu organ rozpoznając ponownie sprawę zobligowany jest wezwać w trybie art. 64 § 2 k.p.a. osobę podpisaną pod podaniem do wykazania, że jest uprawniona do działania w imieniu i na rzecz Inwestora. Wezwanie to winno nastąpić pod rygorem, że nieuzupełnienie wspomnianego braku formalnego w terminie 7 dni skutkować będzie jego pozostawieniem bez rozpatrzenia. W dalszej kolejności - stosownie do rezultatu owego wezwania – organ I instancji podda rozpoznaniu wniosek Inwestora o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości lub pozostawi go bez rozpatrzenia.

Z racji na wskazane uchybienie natury formalnej poddanego kontroli sądowej postępowania administracyjnego (tj. art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 30 § 3 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), przedwczesnym byłaby ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej uiszczony od skargi wpis w kwocie 200 zł.

Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku z wnioskiem Wojewody i Skarżącej w tym zakresie i brakiem żądania Inwestora o przeprowadzenie rozprawy, przy czym Inwestor został pouczony o możliwości zgłoszenia takiego żądania w terminie 14 dni od zawiadomienia o treści tych wniosków.