Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 919/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 77 par 1, art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 27 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 roku sprawy ze skargi A. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak: [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu B. A. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej A. U.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 919/12

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] r. orzekająca o wymeldowaniu A.U. wraz z małoletnią córką W. z pobytu stałego w miejscowości M. [...] gm. D.

Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, z wnioskiem o wymeldowanie byłej żony i jej małoletniej córki W.U. wystąpił 5 grudnia 2011 r. Z.U. wskazując, że jest wyłącznym właścicielem nieruchomości, a rozwód z A.U. został orzeczony wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 2 września 2010 r. Ponadto uzyskał on orzeczenie o zaprzeczeniu ojcostwa małoletniej W., która nigdy nie przebywała pod adresem M. [...].

W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] r. organ I instancji wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Jedyną zatem przesłanką wymeldowania jest opuszczenie lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.

Organ ustalił, że A.U. jest zameldowana pod adresem M. [...] od 1 czerwca 2005 r., a jej córka W. jest zameldowana z urzędu po sporządzeniu aktu urodzenia od 12.04.2011 r. Wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z września 2011 r. rozwiązany został związek małżeński Z.U. i A.U. Wyrokiem tym ograniczona została władza rodzicielska A.U. nad małoletnimi dziećmi P. i K. i "przyznane zostało jedno mieszkanie A.U." ( sygn. I C [...]). Ponadto wyrokiem z dnia 10.10. 2011 r. (sygn. III RC [...]) Sąd Rejonowy w R. orzekł o zaprzeczeniu ojcostwa Z.U. w stosunku do W.U.

Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, że opuszczenie lokalu przez A.U. było dobrowolne i definitywne i nie przebywa ona w posesji M. [...]. Jak wynika z zeznań Z.U., A.U. opuściła przedmiotową nieruchomość w październiku 2010 r., zabrała ze sobą swoje rzeczy osobiste i użytkowe i wyprowadziła się do swojej matki do R., który to adres podaje jako adres do korespondencji. Od tego momentu zerwała wszelkie kontakty z nim i dwójką małoletnich dzieci i nie płaci na nie alimentów. Od chwili zawiadomienia o toczącym się postępowaniu o wymeldowanie zaczęła częściej, zawsze w asyście Policji, odwiedzać lokal . Są to wizyty kilkuminutowe, w czasie których wszczyna awantury i zakłóca spokój dzieciom.

Organ wskazał, że zeznania Z.U. potwierdzili wskazani przez niego świadkowie, stwierdzając, że A.U. opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie i trwale, bez wywierania przymusu ze strony byłego męża. Ustalił też, że Z.U. wystąpił przeciwko byłej żonie o opróżnienie lokalu, a A.U. wystąpiła z wnioskiem o podział majątku 15 lutego 2012 r.

Zdaniem organu I instancji, "swój ośrodek bytowania" A.U. zlokalizowała w R. u swojej matki.

Nie zostały natomiast potwierdzone zarzuty w stosunku do byłego męża A. U., że jest agresywny, wyrzucił ją i nie pozwala na dalsze zamieszkiwanie w lokalu oraz to, że skarżąca codziennie przyjeżdża do spornego lokalu. Organ dał wiarę zeznaniom świadków w osobie E.K. – sołtysa wsi M., A.Ż. - kuratorowi rodzinnemu oraz S.U. (ojcu strony zamieszkującemu w przedmiotowej posesji), podkreślając, że M. jest małą miejscowością, gdzie wszyscy się znają i wiedzą o problemach rodzinnych i nieobecność jednego z mieszkańców daje się zauważyć.

Fakt dobrowolnego opuszczenia spornego lokalu potwierdza też pismo Komendy Policji w L. z dnia 7 marca 2012r. oraz dwie kontrole dyscypliny meldunkowej z 12 i 16 marca 2012 r.

Organ przyjął też, że A.U. potwierdziła fakt nieprzebywania w spornej posesji i zeznała, że zamieszkuje u swojej matki, co wynika z protokołu z 13 grudnia 2011 r. Zeznała, że tam posiada swoje rzeczy osobiste.

Organ I instancji uznał, A.U. nie potrafiła sprecyzować swojego stanowiska w kwestii zamiaru powrotu do domu, a ponadto we wszystkich urzędach podaje adres do korespondencji – R. ul. A. 6. Wszystko razem potwierdza, że nie zamierza ona powrócić do spornego lokalu. Na powrót byłej żony nie zgadza się też wnioskodawca z uwagi na zaistniały konflikt małżeński oraz dobro małoletnich dzieci, a także jego rodzice, którzy jeszcze przed ślubem przepisali mu swój dorobek życia.

Ustosunkowując się do stwierdzenia A.U. , że matka nie chce zameldować jej swoim lokalu organ wskazał, że art. 15 ust. 2 ustawy nie uzależnia wydania decyzji o wymeldowaniu od zaistnienia innych niż wymienione w nim przesłanek. Podtrzymywanie zaś aktualnego zameldowania byłoby utrzymywaniem stanu fikcji meldunkowej, który jest sprzeczny z przepisami prawa i narusza interes społeczny.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.U. podniosła, że wyrokiem Sądu Okręgowego ma przyznany pokój z kuchnią , łazienkę , przedpokój i strych w M. [...]. Tam ma wszystkie swoje ubrania i rzeczy. Wskazała, że nie może korzystać z przysługującego jej prawa ponieważ została wyrzucona z domu przez byłego męża, który wymienił zamki a jej rzeczy wyrzucił na strych. Oświadczyła, że wystąpiła do Sądu Rejonowego w R. z powództwem przeciwko byłemu mężowi o wydanie nieruchomości ( sygn. I C [...]) Powiadomiła też Prokuraturę , że b. mąż uniemożliwia jej zamieszkanie w M. [...].

Po przekazaniu akt sprawy wraz ze złożonym odwołaniem Wojewoda [...] przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Zwrócił się o: udzielenie informacji do Policji (Posterunek w L. ) o podanie ilości interwencji jakie miały miejsce w miejscowości M. [...] do Prokuratury o podanie informacji o postępowaniach toczących się ze skargi A.U. i ich wyniku, o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w lokalu przy ul. A. 6 w R., o przesłuchanie najemcy mieszkania, w wyniku czego w Urzędzie Miasta R. przesłuchane zostały matka i siostra skarżącej ( Z. i J. N.) oraz skarżąca. Załączone zostały także pisemna informacja z Gminnego OPS w D., kserokopie dokumentów znajdujących się w Urzędzie Miasta R. ( opinie psychologiczne , kserokopie dokumentów z postępowań sądowych, decyzji z GOPS)

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Wojewoda [...] stwierdził, że organ meldunkowy szczegółowo przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny oraz dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Po zapoznaniu się z zarzutami odwołania oraz przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, iż na skutek okoliczności podniesionych w odwołaniu przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w efekcie którego nabrał przekonania co do słuszności decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji Z poczynionych ustaleń, w ocenie organu odwoławczego wynika niezbicie, że A.U. w październiku 2010 r. ( po rozwodzie ) opuściła swe dotychczasowe miejsce pobytu stałego i do chwili obecnej do niego nie powróciła. Niewątpliwie skłoniła ją do tego napięta sytuacja rodzinna (rozwód, ciąża pozamałżeńska) , jednakże okoliczności jakie nastąpiły po opuszczeniu lokalu, znaczny upływ czasu, a także brak możliwości powrotu i ponownego zamieszkania w nim pozwalają na stwierdzenie, że w sprawie spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ zauważył, że odwołująca się tuż po wszczęciu postępowania zeznawała, że zamieszkała u matki, a dopiero na dalszym etapie postępowania temu zaprzeczała, czemu organ nie dał wiary, uznając to za przyjętą strategię. Swój pobyt w R. odwołująca się potwierdzała wielokrotnie w dokumentach składanych w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Dobryszycach. Wojewoda wskazał, że materiał dowodowy sprawy nie potwierdza podnoszonych przez stronę zarzutów bezprawnych działań byłego męża, co również organ uznał za strategię mającą uniemożliwić jej wymeldowanie. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika bowiem, że wszystkie toczące się postępowania (pięć) w Prokuraturze Rejonowej w R. w sprawie znęcania się nad stroną przez byłego męża zakończyły się odmową wszczęcia dochodzenia, z powodu braku znamion czynu zabronionego. Gdy chodzi o zarzut uniemożliwiania korzystania z lokalu, to poczynione ustalenia wykazały bezspornie, że wymiana zamków nastąpiła dopiero po opuszczeniu lokalu przez A.U., a Prokuratura nie prowadziła żadnego postępowania w tym zakresie. Również powoływane przez stronę częste interwencje Policji miały miejsce po opuszczeniu przez nią miejsca zameldowania i dotyczyły awantur pomiędzy byłymi małżonkami. Twierdzenia strony o bezprawnym działaniu b. męża nie znajdują więc, zdaniem organu odwoławczego, oparcia w zebranym materiale dowodowym.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że dla oceny charakteru opuszczenia lokalu istotne jest także obiektywne stwierdzenie faktycznej możliwości realizacji woli strony przebywania w danym lokalu. Zdaniem organu brak jest możliwości powrotu strony do spornej nieruchomości. Wskazać bowiem należy, że jedynym właścicielem nieruchomości jest Z.U., który kategorycznie i konsekwentnie sprzeciwia się przebywaniu byłej żony na terenie swojej nieruchomości. Co prawda zgodnie z treścią wyroku rozwodowego sąd ustalił sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości w ten sposób, że przyznał stronie prawo do korzystania z pokoju, łazienki , kuchni, przedpokoju i strychu, jednakże strona nie korzystała z przysługującego jej uprawnienia i faktycznie opuściła nieruchomość w miejscowości M. [...]. Trudno wymagać od właściciela nieruchomości, by godził się na zamieszkiwanie w niej osoby obcej i mocno z nim skonfliktowanej.

Bez znaczenia pozostaje także fakt pozostawienia rzeczy pod adresem M. [...]. Organ wskazał bowiem, że miejsce pobytu stałego , to miejsce, w którym dana osoba skupia swe centrum życiowe. Nie jest to natomiast miejsce gdzie przechowuje swoje rzeczy.

Odnośnie małoletniej córki A.U. - W. organ odwoławczy wskazał, że dziecko w ogóle nie zamieszkało na terenie spornej nieruchomości. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w R. II Wydział Rodzinny i Nieletnich , sygn. akt III Nsm. [...], dziecko od dnia 8 kwietnia 2011 r. zostało umieszczone w Zawodowej Rodzinie Zastępczej., gdzie przebywa od 8 kwietnia 2011 r., i gdzie jest zameldowane na pobyt czasowy do dnia 7 kwietnia 2013 r. Organ podkreślił, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji A.U. jest nadal przedstawicielem ustawowym małoletniej W.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że wobec A.U. i jej małoletniej córki W. spełnione zostały przesłanki opuszczenia lokalu, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a dalsze utrzymywanie fikcji meldunkowej stanowiłoby naruszenie prawa i pozostawałoby w sprzeczności z uprawnieniami właściciela nieruchomości.

Kwestia rozliczeń finansowych z tytułu podziału majątku wspólnego pozostaje bez wpływu na ocenę warunków koniecznych do wymeldowania strony. Jeżeli zarejestrowana w sądzie powszechnym sprawa o sygn. I C [...] zakończy się korzystnie, strona będzie mogła ponownie ubiegać się o zameldowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.U. ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazała, że toczy się sprawa I C [...] o wydanie pomieszczeń mieszkalnych od Z.U., a ponadto złożyła w sierpniu 2012 r kolejne doniesienie do prokuratury. Nie ma innego miejsca zamieszkania, a były mąż nie chce jej w puścić do domu mimo przyznanego lokalu przez Sąd. W kolejnych pismach z dnia 25 października 2012 r. i 28 listopada 2012 r. skarżąca ponowiła twierdzenia i zarzuty przedstawione w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze z dnia 28 września 2012 r. Załączyła też zawiadomienie o wszczęciu dochodzenia w sprawie znęcania się fizycznego i psychicznego w okresie od listopada 2011 r do 25 maja 2012 przez Z.U. nad A.U., zaświadczenia lekarskie, z których wynika, że jest ona zarejestrowana w Poradni Zdrowia Psychicznego od 18 lutego 2008 r. z rozpoznaniem choroba afektywna II biegunowa, zaświadczenie z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w R. z dnia 22 lipca 2009 r., z którego wynika, że na terenie zamieszkania skarżącej przeprowadzony został rodzinny wywiad środowiskowy oraz założona karta "Pomoc Społeczna – Niebieska Karta", a nadto wzięła ona udział w grupie wsparcia dla ofiar przemocy rodzinie. Oświadczyła nadto, że nie może zabrać córki z Pogotowia Opiekuńczego ponieważ nie ma gdzie mieszkać. W skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt III 919/12 skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

W głosie do protokołu rozprawy z dnia 24 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu popierając skargę mocodawczyni zarzucił zaskarżonej decyzji :

1/ naruszenie prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez wybiórcze i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało przyjęciem za udowodnione, iż skarżąca dobrowolnie wyprowadziła się z lokalu położonego w miejscowości M. [...]. Wnosił o uchylnie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

W uzasadnieniu podkreślił, że organ ustalił, że skarżąca prowadzi przed sądem powszechnym proces o przywrócenie posiadania części lokalu ( sygn. akt I C [...]), a to powoduje, że opuszczenie przez nią lokalu nie może być kwalifikowane jako dobrowolne. Ponadto organ dokonał wybiórczej i nie wszechstronnej oceny dowodów i ustalił, że skarżąca opuściła zajmowany lokal dobrowolnie, a nie w wyniku niezgodnych z prawem działań wnioskodawcy. Pominął treść zeznań Z.N. i J.N., z których wynika, że wnioskodawca znęcał się nad skarżącą i ostatecznie wyrzucił ją z domu i zawiadomienia o stosowaniu wobec skarżącej przemocy domowej, które skarżąca wielokrotnie składała, jeszcze zanim wszczęte zostało postępowanie o wymeldowanie. Bezpodstawne jest zatem kwalifikowanie tych zawiadomień jako strategii przyjętej przez skarżącą. Nieuzasadniona jest także ocena zeznań skarżącej.

W toku postępowania przed sądem administracyjnym Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację A.U. od wyroku Sądu Rejonowego w R., który orzekł o pozbawieniu A.U. praw rodzicielskich nad małoletnią córką W. Pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy w R. powiadomił, że W.U. została przysposobiona. Postanowienie o przysposobieniu jest prawomocne z dniem 11 stycznia 2013 r. Nie było możliwe przesłanie postanowienia z uwagi na brak więzi prawnej małoletniej z uczestnikiem Z.U.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [ dalej p.p.s.a.] Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

W rozpatrywanej sprawie skargę należało uwzględnić, bowiem będąca przedmiotem oceny Sądu decyzja Wojewody [...] a także poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy D. zostały wydane z takim naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 77 par. 1 , art. 80 k.p.a. i art. 107 par. 3 k.p.a. który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozważania dotyczyć będą wyłącznie kwestii wymeldowania A.U. bowiem z chwilą uprawomocnienia się wyroku o pozbawieniu jej władzy rodzicielskiej nad małoletnią W. i prawomocnym przysposobieniu dziecka przez innych rodziców, A.U. utraciła legitymację procesową do występowania w imieniu małoletniej.

W związku z tym wskazać należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy można mówić wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego i dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72).

Stosownie do art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00). Opuszczenie lokalu oznaczać więc będzie nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założenie w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zamiar ten ma bowiem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego (zainteresowanych), czy też pozostają z nią w sprzeczności.

Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania istnienia owego zamiaru. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – kwestia ta nie została należycie rozważona przez organ odwoławczy, a wnioski do których organ doszedł są zbyt pochopne i nie dość umotywowane.

Ustalenia organu I instancji i ich ocena zaakceptowana przez organ odwoławczy dotyczące zarzutów skarżącej związanych z zachowaniem jej byłego męża nie były wystarczające i przekonujące. Opierały się praktycznie wyłącznie na zeznaniach świadków zgłoszonych przez byłego męża skarżącej. Organ odwoławczy zaś przyjął za prawidłowe ustalenia organu I instancji nie ocenił w tym kontekście zeznań matki i siostry skarżącej oraz samej skarżącej, a ponadto w ogóle pominął informacje wynikające z dokumentów potwierdzające, że skarżąca od 2008 r. zgłaszała się po pomoc w związku występującą, jej zdaniem, przemocą w rodzinie. Z zaświadczenia wydanego przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie 26 sierpnia 2009 r. wynika, że przed założeniem Niebieskiej Karty przeprowadzany był rodzinny wywiad środowiskowy, który mógłby uwiarygodnić twierdzenia skarżącej bądź jej b. męża Wywiady środowiskowe zawierające ustalenia co do sytuacji A.U. były także na pewno sporządzane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w D., w związku z przyznawaniem skarżącej zasiłków jeszcze w 2012 r., jak wynika z załączonych do akt decyzji. Organ oparł się jednak wyłącznie na relacji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o tym co znajduje się w tych wywiadach zamiast zapoznać się z ich treścią bezpośrednio.

Organ nie wziął również pod uwagę i nie ocenił faktu, że skarżąca pozostaje od 2008 r. pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego w R., co powinno być wiadome w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w D., który pozostaje w kontaktach z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w R. w sprawach dotyczących A.U. ( pismo Gminnego OPS z 6 lipca 2012 r. k- 48 -47 akt adm).

W ocenie Sądu należy także ocenić na ile stan zdrowia skarżącej mógł mieć wpływ na jej zachowanie i podejmowane decyzje, w czym pomocne mogą być także opinie psychologa, do którego skarżąca zgłaszała się po poradę ( k- 44,45,46 akt adm), a których organ odwoławczy nie ocenił. Zamiar opuszczenia stałego miejsca pobytu wiąże się bowiem z możliwością świadomego i swobodnego podjęcia decyzji w tym zakresie. Należałoby zatem także wyjaśnić, czy stan zdrowia skarżącej umożliwiał podjęcie racjonalnej decyzji o opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Choroba psychiczna może bowiem wykluczać swobodne i świadome podjęcie decyzji o opuszczeniu miejsca pobytu stałego, a w takiej sytuacji należy ustalić, czy i kiedy taka decyzja mogła być świadomie podjęta przez skarżącą. Ma to znaczenie w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, skoro z zebranego w sprawie materiału nie wynika jednoznacznie, że skarżąca przeniosła swoje centrum życiowe do R. do mieszkania matki. Okoliczność, że wskazała tam adres dla doręczeń nie oznacza jeszcze, że tam zamieszkała z zamiarem stałego pobytu. Tymczasem, jak wynika z zeznań skarżącej i jej matki i siostry nie mieszka ona w mieszkaniu przy ul. A. w R. na stałe tylko czasem u niej nocuje, bo nie można tam nawet wstawić dodatkowego łóżka, a czasem nocuje w parku na ławce. Kontrola meldunkowa z dnia 6 czerwca 2012 r. także nie potwierdziła pobytu skarżącej w mieszkaniu matki ( k- 26 akt adm). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby treść tych zeznań i wyniki zleconej kontroli meldunkowej była przedmiotem oceny w kontekście całego pozostałego zebranego w sprawie materiału. W związku z tym stwierdzenie organu odwoławczego, że nie daje wiary zaprzeczeniom skarżącej, że nie opuściła dobrowolnie swojego dotychczasowego miejsca pobytu i nie zamieszkała u matki, bo po wszczęciu postępowania zeznała inaczej wydaje się zbyt mało wnikliwe. Wniosek ten wydaje się tym bardziej przedwczesny, że z przesłuchania tego ( przeprowadzonego 13.12. 2011 r.) wynika tylko, że A.U. od miesiąca, czyli od listopada 2011 r. nie przebywa pod adresem M., przebywa u matki, a wszystkie jej rzeczy znajdują na strychu w miejscu dotychczasowego stałego pobytu. Organ nie wyjaśniał okoliczności i przyczyn opuszczenia lokalu.

Znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy może mieć także wynik postępowania toczącego się z powództwa skarżącej w Sądzie Rejonowym w R. o przywrócenie naruszonego posiadania – sygn. I C [...]., bo oznacza , że skarżąca chce skorzystać z przysługujących jej środków prawnych aby powrócić do dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Czy będzie to działanie skuteczne rozstrzygnie sąd i dopiero wówczas organ będzie mógł stwierdzić, że skarżąca nie skorzystała z przyznanego jej w wyroku rozwodowym prawa korzystania z jednego pokoju w nieruchomości byłego męża i opuściła to pomieszczenie.

Można zgodzić się z organem, że nie ma decydującego znaczenia, że w opuszczonym miejscu stałego pobytu osoba pozostawia część swoich rzeczy , gdyż decydujące jest to miejsce, w którym osoba posiada swoje centrum życiowe. W rozpoznawanej sprawie sytuacja jest o tyle odmienna, że organ nie wskazał tak naprawdę w swoim uzasadnieniu, gdzie skarżąca swoje centrum życiowe zlokalizowała po opuszczeniu domu byłego męża, a w tej sytuacji pozostawienie rzeczy może, choć nie musi, świadczyć o tym, że nie nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym lokalem, w którym pozostały przecież dzieci skarżącej. Za daleko idące wydają się także stwierdzenia organu o braku możliwości powrotu skarżącej do domu w miejscowości M. Rozstrzygnięcie o tym należy bowiem do sądu powszechnego, choć niewątpliwie sytuacja skarżącej w związku z rozwodem i następnie urodzeniem dziecka po rozwodzie jest bardzo skomplikowana.

W związku z tym, skoro organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca dobrowolnie opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu i nie ustalił, gdzie je ewentualnie przeniosła należało uznać, że w sprawie nie został zgromadzony cały materiał dowodowy mający znaczenie dla rozstrzygnięcia. Doszło zatem do naruszenia art. 7 i art. 77§ 1 k.p.a. Nie została także przeprowadzona w sposób należyty ocena zebranych dowodów, która powinna zostać dokonana w sposób zgodny z treścią art. 80 k.p.a. Zgodnie zaś z treścią tego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Poczynione ustalenia i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 par. 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji . Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku .

Orzeczenie w pkt 3 wyroku wydano na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

bg