Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 578/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 5b
journal: Dz.U. 2017 poz 1904
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Z. K. wniósł skargę na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 o udostępnienie informacji publicznej.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2021 r., doręczonym w dniu 12 lipca 2021 r., Z. K. zwrócił się w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), zwanej dalej: u.d.i.p., o udostępnienie informacji w następującym zakresie:

1. Czy Prokuratura Rejonowa [...] zakończyła postępowanie

do sygn. akt [...] w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci M. P., w dniu [...] marca 2020 r., tj. o przestępstwo z art.155 kk, a jeśli tak - patrz: pkt. 2,

2. Czy w sprawie do sygn. akt [...] Prokuratura Rejonowa [...]:

1. wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa, czy-patrz: pkt 2

2. sporządziła akt oskarżenia?

W uzasadnieniu tego wniosku Z. K. zawarł kolejny wniosek dotyczący tego postępowania, a sprowadzający się do wskazania sygnatury tego postępowania, jednostki prokuratury i jej adresu, daty zarejestrowania postępowania.

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. akt [...], Zastępca Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej poinformowała wnioskodawcę, że określone we wniosku postępowanie przygotowawcze zostało umorzone przez wskazaną we wniosku jednostkę organizacyjną prokuratury. Jednocześnie wnioskodawca został poinformowany, że dostęp do pozostałych informacji z dokumentów tego postępowania określa art. 156 § 5b ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 534 ze zm.). Odpowiedź została przesłana na wskazany adres listem poleconym. Wnioskodawca odebrał ją w dniu 30 lipca 2021 r.

W dniu 11 sierpnia 2021 r. do Prokuratury Krajowej wpłynęła skarga Z. K. z dnia 10 sierpnia 2021 r. na bezczynność Prokuratora Generalnego w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2021 r.

W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, że do dnia wysłania skargi organ nie udostępnił mu informacji publicznej jak we wniosku z dnia [...] lipca 2021 r., nie powiadomił o opóźnieniu oraz terminie, w jakim udostępni informację.

Prokurator Generalny wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, prawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność organu Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm. - dalej także: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).

W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 tej ustawy.

Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109).

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

W rozstrzyganej sprawie poza sporem jest, że Prokurator Generalny, do którego z wnioskiem o udzielenie informacji zwrócił się skarżący, jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Istota sporu sprowadza się natomiast, w szczególności, do rozstrzygnięcia czy żądane przez skarżącego informacje wyczerpują zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Jak wynika z akt postępowania wniosek z dnia [...] lipca 2021 r. został rozpoznany w terminie, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ poinformował wnioskodawcę o sposobie zakończenia określonego we wniosku postępowania. Ponadto, zarówno sygnatura akt tego postępowania, jednostka organizacyjna prokuratury, która prowadziła to postępowanie, jak również jej adres były znane wnioskodawcy w chwili składania wniosku. Wskazuje na to treść tego wniosku i załączona do niego odpowiedź Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] listopada 2020 r., sygn. akt [...].

Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę, że dostęp do innych informacji z akt tego postępowania odbywa się w trybie przepisu art. 156 § 5b k.p.k. Odpowiedz została doręczona wnioskodawcy w placówce pocztowej UP [...] w dniu 30 lipca 2021 r.

Nie powinna budzić wątpliwości okoliczność, że sprawa wglądu do akt sprawy, czy też informacje o biegu postępowania karnego, o które wnioskuje skarżący, podlega przepisom ustawy – Kodeks postępowania karnego. Skarżący natomiast domaga się udzielenia informacji publicznej w tej sprawie. W takiej sytuacji nie przysługują mu uprawnienia dostępu do informacji w oparciu o przepisy u.d.i.p. Dostęp do akt postępowania karnego reguluje art. 156 § 5b k.p.k. i w tym zakresie, z mocy art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłączone jest stosowanie przepisów tej ustawy. Ustawodawca w przepisie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stworzył normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów tej ustawy w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianych w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają też stosowanie u.d.i.p. Doktryna akcentuje, że w takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w u.d.i.p.. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4343/21 wskazał, iż przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k., z której wynika, iż akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie, przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie, wskazane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej.

To z kolei wskazuje na niezasadność skargi oraz zawartych w niej wniosków.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), skargę oddalił.