Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 180/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 193, 194
journal: Dz.U. 2013 poz 135
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od naliczania opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. W. wnioskiem z dnia 25 czerwca 2014 r., skierowanym i doręczonym do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż., domagał się odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt jego małoletniej córki M. J. w pieczy zastępczej (k. 9 akt administracyjnych).

Decyzją Starosty [...] z dnia [...] nr [...], odmówiono S. W. odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r. Podstawę materialnoprawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 194 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawa") oraz § 1 pkt 4, § 7 ust. 2 i 3 Załącznika do uchwały Rady Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. [...] poz. 2277 z dnia 12 marca 2013 r., zwanej dalej w skrócie jako: "uchwała Rady Powiatu"). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...] o sygn. [...] małoletnia M. J. została umieszczona w rodzinnym domu dziecka, a rodzinie zastępczej przyznano świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej w wysokości 905,- zł. miesięcznie począwszy od dnia 1 stycznia 2013 r. (decyzja nr [...] z dnia [...]) Na podstawie kwestionariusza oceny sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby zobowiązanej oraz decyzji ZUS w Ż. organ ustalił, że S. W. prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną. Oboje małżonkowie mają poważne problemy zdrowotne ponosząc wydatki na leki i leczenie w wysokości 900 zł. miesięcznie. Rodzina uzyskuje łączny dochód w wysokości 3 908,94- zł. miesięcznie, który po pomniejszeniu o alimenty w wysokości 190,- zł. uiszczane przez stronę na małoletnią córkę w miesiącu grudniu 2012 r., wyniósł kwotę 3 718,94 zł. i przekracza kwotę 120% kryterium dochodowego, w związku z tym nie spełnia żadnych przesłanek wymienionych w § 7 ust. 1 i 2 przywołanej uchwały Rady Powiatu.

W odwołaniu od przywołanej decyzji z dnia [...] S. W., działający przez swego pełnomocnika domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Zarzucił organowi obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: art. 194 ust. 1 ustawy w związku z art. 2 Konstytucji RP; art. 194 ust. 1 i art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy w związku z art. 8 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP i uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe wobec decyzji Starosty [...] z dnia [...] a w konsekwencji jego prowadzenie narusza zasadę ochrony praw nabytych; art. 194 ust. 2 w związku § 1 pkt 4 uchwały Rady Powiatu [...] nr: [...] z dnia [...] w związku z art. 2 Konstytucji R, w tym naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, z której wynika między innymi obowiązek państwa do nienakładania na obywatela obowiązków niemożliwych do wykonania i realizacji, oraz obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 77 § 1 ustawy z dnia 14. 06. 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "K.p.a."), poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności poprzez nierozważenie sytuacji materialnej strony, oraz art. 107 § 1 i 3 w związku art. 6-11 K.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób sprzeczny z prawem. Ponadto uznał, że organ I instancji nie odniósł się do zaleceń zawartych w kasacyjnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. (nie określonej bliżej przez pełnomocnika).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] nr[...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 193 i art. 194 ustawy oraz uchwały Rady Powiatu, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy dokonał analizy stanu faktycznego sprawy i ustalił, iż na mocy przywołanego już wcześniej postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...] o sygn. akt [...] małoletnia M. J. została umieszczona w Rodzinnym Domu Dziecka w Ż. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] nr [...] przyznano B. G. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. J. w rodzinnym domu dziecka na okres od dnia 01. 01. 2013 r. do dnia osiągnięcia pełnoletniości, tj. do dnia [...] w kwocie 905,00 zł. miesięcznie. Zawiadomieniem z dnia 08. 01. 2013 r. Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie naliczenia odpłatności za pobyt dziecka M. J. w rodzinnym domu dziecka. S. W. w dniu 25. 01. 2013 r. złożył w organie I instancji wniosek w sprawie umorzenia w całości opłaty za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej szeroko opisując swoją sytuację materialną i życiową. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku decyzją Starosty [...] z dnia [...] nr [...] odmówiono S. W. umorzenia w całości tej opłaty i ustalono jej wysokość w kwocie 905,00-zł. miesięcznie, na okres od 01. 01 do 31. 12. 2013 r., czyli za ten sam okres, co w obecnie rozpatrywanej sprawie. Następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr: [...] utrzymano w mocy powyższą decyzję. W rezultacie rozpatrzenia skargi, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt IV SA/Gl 772/13, Sąd, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] W przywołanym wyroku zalecił organowi I instancji przede wszystkim wyjaśnienie, co było wolą strony wnoszącej wniosek zatytułowany jako wniosek o "umorzenie opłaty" i stosownie do jej woli rozpoznanie sprawy. W przypadku, gdy wolą strony było domaganie się umorzenia opłaty organ wyda w pierwszej kolejności decyzję o ustaleniu wysokości tej opłaty, a w dalszej kolejności rozpatrzy wniosek strony, biorąc pod uwagę, że decyzja staje się wykonalna z chwilą jej ostateczności.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] nr [...] mocą której ustalono opłatę za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej w wysokości 905,00 zł. miesięcznie na okres od 01. 01. 2013 r. do 31. 12. 2013 r. Decyzja ta, w skutek wniesionego odwołania została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...]. W dokonanej ocenie stanu faktycznego i prawnego Kolegium uznało, iż organ I instancji nie ustosunkował się do powyżej przytoczonych zaleceń Sądu, jak również z materiału dowodowego nie wynika, aby zwrócił się do S. W. celem ustalenia, co było jego wolą w złożonym wniosku. Wobec powyższego, nakazało organowi I instancji ustosunkować się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 772/13 i wyjaśnić, czy wolą S. W. w złożonym wniosku było umorzenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, czy też odstąpienie od tej opłaty. Wykonując wskazane zalecenia pełnomocnik S. W., wnioskiem z dnia 25 czerwca 2014 r., skierowanym do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. i faktycznie doręczonym temu organowi w dniu 13 października 2014 r., domagał się odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt jego małoletniej córki M. J. w pieczy zastępczej (organ podaje datę doręczenia na dzień 10. 10. 2014 r., mimo prezentaty wpływu 13 października 2014 r., k. 9 akt administracyjnych).

Na skutek jednoznacznego brzmienia powyższego wniosku wydana została nowa decyzja organu I instancji - Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r., będąca przedmiotem oceny organu odwoławczego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy odnosząc się do stanu prawnego sprawy powołał treść obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 193 ust. 1 i art. 194 ust. 1 ustawy oraz § 7 ust. 1 uchwały Rady Powiatu uznając, iż odstąpienie od ustalenia opłaty w całości może nastąpić w sytuacji, gdy udokumentowany dochód rodziny (osób wspólnie gospodarujących się) lub osobę samotnie gospodarującą się nie przekracza 120% kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.) oraz oparł się na niezbędnych do załatwienia sprawy ustaleniach faktycznych organu, zgromadzonych w załączonym materiale dowodowym. Stwierdził, iż organ I instancji, prowadząc postępowanie, dokonał prawidłowej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., przedstawił w uzasadnieniu decyzji okoliczności oraz fakty. Stąd też, nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego oraz zasad uznania administracyjnego. Opierając się na określone w § 7 uchwały Rady Powiatu kryterium dochodowe w wysokości 120%, dla rodziny S. W. wynosi ono 1 094,40-zł. (456,00 zł x 2 osoby = 912,00 zł x 120% = 1 094,40 zł.). Rzeczywisty dochód rodziny S. W. wynosi 3 718,94-zł. i przekracza 120% kryterium dochodowego, zatem nie spełnia żadnych przesłanek uzasadniających możliwość zastosowania ulgi odstąpienia od ustalenia opłaty, wymienionych w § 7 ust. 1 i 2 uchwały Rady Powiatu. Wskazując na treść § 7 ust. 1 tej uchwały organ odwoławczy zauważył, że może to nastąpić w sytuacji, gdy udokumentowany dochód rodziny nie przekracza 120 % kryterium dochodowego, ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, jeżeli zaistnieje co najmniej jedna z okoliczności wymienionych w tym przepisie, a to w przypadku gdy:

1) osoba zobowiązana jest osobą bezdomną,

2) osoba zobowiązana ponosi faktyczną opłatę za pobyt innego dziecka w pieczy zastępczej,

3) osoba zobowiązana ukończyła 18 rok życia, kontynuuje naukę i nie posiada własnego dochodu,

4) osoba zobowiązana przebywa w areszcie śledczym lub zakładzie karnym i nie posiada żadnego dochodu,

5) osoba zobowiązana jest całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolniona,

6) osobą zobowiązaną jest niepełnoletni rodzic dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej,

7) osoba zobowiązana przebywa w domu pomocy społecznej, w zakładzie pielęgnacyjno–opiekuńczym lub w zakładzie opiekuńczo – leczniczym,

8) nie można ustalić miejsca zamieszkania lub faktycznego pobytu osoby zobowiązanej.

Zdaniem organu odwoławczego, żadna z wymienionych przesłanek uzasadniających możliwość zastosowania odstąpienia od opłaty w całości nie wystąpiła w przypadku rodziny odwołującego. Organ rozważył również możliwość odstąpienia od opłaty w części. Powołał się na treść § 8 ust. 3 uchwały Rady Powiatu, po myśli którego byłoby to dopuszczalne, gdyby dochód rodziny był wyższy niż 120 % kryterium dochodowego i niższy niż jego 360%. S. W. nie spełnia żadnych przesłanek uzasadniających możliwość zastosowania ulgi odstąpienia w części od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, o której mowa w § 8 ust. 3 tej uchwały Rady Powiatu, gdyż dochód jego rodziny przekracza 350% kryterium dochodowego (912,00 zł * 350% = 3 192,00 zł). Dochód jego rodziny przekracza 391% kryterium dochodowego. Stwierdzono, że nałożona na stronę opłata w wysokości 905,- zł. miesięcznie stanowi 24% jego dochodu. Z tej przyczyny argumenty odwołania nie są zasadne, a stan faktyczny sprawy ustalony przez organ I instancji świadczy o słuszności wydanej w sprawie decyzji. Sytuacja materialna odwołującego została przeanalizowana zgodnie do treści przywołanej uchwały, a ustalenie, że dochód strony przekracza 120% kryterium dochodowego nie pozwoliło na odstąpienie od opłaty. Organ I instancji rozważył także możliwość odstąpienia częściowego od opłaty, jednak nie było to również możliwe, gdyż dochód rodziny odwołującego przekracza 391% kryterium dochodowego. Z tego powodu zasadnym było odmówić S. W. odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej na okres od dnia 01. 01. 2013 r. do dnia 31. 12. 2013 r., ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego, o którym mowa w treści przepisu § 7 ust. 1, jak również § 8 ust. 3 uchwały Rady Powiatu. Zarówno § 7 ust. 1, jak również § 8 ust. 3 uchwały Rady Powiatu jest jednoznaczny i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. W sytuacji więc gdy następuje przekroczenie kryterium dochodowego, co ma miejsce w niniejszej sprawie, to pomimo ziszczenia się pozostałych przesłanek wynikających z tego przepisu organ nie może wydać decyzji o odstąpieniu od ustalenia opłaty. S. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną G. W. Oboje są osobami niepełnosprawnymi, albowiem S. W. przeszedł w przeszłości uraz głowy i miał [...]. Z kolei, G. W. ma poważne problemy z kręgosłupem. Koszty ich leków i leczenia wynoszą 900,- zł. miesięcznie. W 2013 roku rodzina utrzymywała się z emerytury S. W. w kwocie 2 821,71-zł. oraz renty jego żony wynoszącej 1 087,23-zł., co łącznie stanowi kwotę w wysokości 3 908,94 zł. Po odliczeniu od dochodu alimentów, które S. W. uiszcza na rzecz córki w wysokości 190,00 zł, rzeczywisty dochód rodziny w miesiącu grudniu 2012 r. wynosił 3 718,94 zł.

S. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i stwierdzenia, że obie decyzje nie podlegają wykonaniu, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Obu organom orzekającym w sprawie zarzucił obrazę przepisów postępowania administracyjnego, która miała wpływ na treść wydanych orzeczeń, a to: art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 194 ust. 1 ustawy w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] o odmowie odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt dziecka – M. J. w pieczy zastępczej za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2013 r. w sytuacji, gdy decyzja ta wydana została z mocą wsteczną zaś żaden z przepisów powołanej ustawy nie nadaje organowi takich uprawnień; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 194 ust. 1 i art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy w związku z art. 8 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy przywołanej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy postępowanie w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe wobec decyzji Starosty [...] z dnia [...] a w konsekwencji naruszenie zasady ochrony praw nabytych; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 194 ust. 2 ustawy w związku z § 1 pkt 4 uchwały Rady Powiatu i art. 2 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, z której to zasady wynika między innymi obowiązek państwa do nienakładania na obywatela obowiązków niemożliwych do wykonania oraz nadawania uprawnień niemożliwych do realizacji; art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a szczególności poprzez nierozważenie sytuacji materialnej strony; art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 6 - 11 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z tymi przepisami, a w szczególności poprzez brak odniesienia się do zarzutów odwołania, a przez to naruszenia zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, zasady informowania stron i przekonywania. Dodatkowo, pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 226 ust. 4 ustawy jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz zasadą ochroną praw nabytych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Zatem Sąd nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony podjętym w sprawie rozstrzygnięciem, wówczas gdy wiąże się ono z negatywnymi dla niej skutkami. Związany jest jedynie normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa, a także dokonuje z urzędu kontroli legalności nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa w wyżej opisanym zakresie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj: Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm., zwanej tak jak dotychczas "ustawa"), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. i reguluje kwestie związane z pobytem dziecka w pieczy zastępczej i ponoszeniem odpłatności z tego tytułu przez jego rodziców. Zgodnie z obowiązującym na dzień jego wydania brzmieniem art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ustawy). Ustawodawca wskazał w sposób pełny i wyczerpujący osoby zobowiązane do ponoszenia opłat związanych z pobytem dziecka w pieczy zastępczej oraz opisał w jakich przypadkach są one zobligowane do ponoszenia tych opłat.

Z analizy przywołanego unormowania wynika, że omawiany przepis zawiera przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Przesłanką podmiotową jest wskazanie adresatów decyzji, którymi są rodzice ponoszący opłatę solidarnie. Natomiast przesłanki przedmiotowe, to po pierwsze - wcześniejsze przyznanie rodzinie zastępczej (lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka) w drodze decyzji, stosownie do art. 80 ust. 1 w związku z art. 88 ustawy, świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a po drugie - wysokość ustalonej opłaty odpowiadać ma wysokości przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń. Tak sformułowana hipoteza normy prawnej art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy powoduje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w niej określonych, organowi nie pozostawiono możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest bowiem wydać decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja taka jest decyzją związaną.

Z niespornego stanu faktycznego sprawy wynika, że córka skarżącego-małoletnia M. J. (ur. [...]) została z urzędu umieszczona w rodzinnym domu dziecka, na mocy postanowienia właściwego sądu, czyli Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...] o sygn. akt [...] (k. 1 akt administracyjnych). Następnie w dniu[...] . wydana została decyzja organu pierwszej instancji o przyznaniu świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnym domu dziecka w wysokości 905,00-zł. miesięcznie na okres od 1 stycznia 2014 r. do czasu osiągnięcia pełnoletniości, tj. do dnia [...]. Dodatkowo, tej ostatecznej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Analiza akt administracyjnych wskazuje, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odpłatności zostało wydane w dniu 10 grudnia 2013 r., natomiast już po prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt IV SA/Gl 772/13 organ I instancji, zdaniem organu odwoławczego nie wykonał zaleceń wskazanych w jego uzasadnieniu. Stąd też koniecznym było uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] nr [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] o nr [...], oraz ponowne zobowiązanie tego organu do ustalenia zakresu żądania objętego wnioskiem skarżącego, zatytułowanego "w sprawie umorzenia w całości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej", a dopiero później w dalszej kolejności - w zależności od woli skarżącego - jego rozpatrzenie. Skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskiem z dnia 25 czerwca 2014 r., skierowanym do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. i faktycznie doręczonym temu organowi w dniu 13 października 2014 r., domagał się odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt jego małoletniej córki M. J. w pieczy zastępczej (organ podaje datę doręczenia na dzień 10. 10. 2014 r., mimo prezentaty wpływu 13 października 2014 r., co wynika z akt administracyjnych, zwłaszcza k. 9 i nast. kart nie oznaczonych).

W wyniku takiego doprecyzowania pierwotnego wniosku, organ I instancji zasadnie uznał, że skarżący domaga się odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r. i jedynie w tym przedmiocie wydał decyzję z dnia [...] nr [...] która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] stanowiącą przedmiot niniejszej skargi. Tym samym, organy orzekające w sprawie prawidłowo wykonały zalecenia wynikające z prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt IV SA/Gl 772/13, co do którego wskazaniami związane były na podstawie art. 153 p.p.s.a., tak samo jak skład orzekający w niniejszej sprawie.

W tym miejscu odnieść się przyjdzie do żądania skargi, dotyczącego zwrócenia się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy art. 226 ust. 4 ustawy jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz zasadą ochroną praw nabytych.

W tej kwestii przywołać należy stanowisko zaprezentowane w wyroku tut. Sądu z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt IV SA/Gl 772/13, iż: "bezpodstawny był wniosek o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność z Konstytucją RP treści art. 226 ust. 4 ustawy o pieczy zastępczej. Przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego przez sąd na podstawie art. 3 ustawy z 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym byłaby możliwa wyłącznie wtedy, gdyby istniała funkcjonalna zależność pomiędzy tym pytaniem, a sposobem rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Przepis będący przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, powinien stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Kontrola konstytucyjności i legalności prawa zainicjowana pytaniem prawnym sądu ma charakter konkretny, a nie abstrakcyjny. Kontrolowana decyzja nie powołuje w swojej podstawie prawnej przepisu, którego zgodność z Konstytucją RP budzi wątpliwości strony skarżącej. Zauważyć należy, że decyzja wydana w sprawie nie zawiera rozstrzygnięcia o uchyleniu poprzednio obowiązującej decyzji, na mocy której strona zwolniona była z obowiązku opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej, a decyzja ta została już prawomocnie uchylona w związku z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 1159/12. Z tych przyczyn nie istniała potrzeba powoływania się przez organ w zaskarżonej decyzji (określającej obowiązek skarżącego za kolejny już okres pozostawania dziecka w pieczy zastępczej) na treść art. 226 ust. 4 ustawy o pieczy zastępczej." (cytat).

Zdaniem składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie żaden akt prawny rangi ustawowej nie przyznaje sądom możliwości "stosowania środka" w postaci odmowy zastosowania przepisów ustawy. Z tych przyczyn bezzasadność żądania zawartego w skardze, dotyczącego zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, została już wykazana i wiąże wszystkie organy administracji, jak również Sąd.

Weryfikacja i kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem zaistnienia omówionych wyżej przesłanek, warunkujących jej wydanie, wskazuje na prawidłowe, co do zgodności z przepisami ustawy ustalenie wysokości opłaty za pobyt dziecka skarżącego w pieczy zastępczej. Decyzja ta, stanowiła konsekwencję wydanej wcześniej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] przyznającej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnym domu dziecka w wysokości 905.00 zł. miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2013 r. do dnia osiągnięcia pełnoletniości. Ponadto, z akt sprawy wynika, że organy ponownie zbadały sytuację majątkową i osobistą skarżącego, w celu rozważenia możliwości odstąpienia w części od ustalenia opłaty.

Odnosząc się do procesowych zarzutów zawartych w skardze trzeba zauważyć, że organy obydwu instancji orzekające w sprawie przyjęły, w oparciu o art. 193 ust. 1 i 2 ustawy, że obowiązek poniesienia opłaty jako świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnym domu dziecka, obciąża solidarnie rodziców dziecka. Powyższe uzasadniało obciążenie obojga rodziców opłatą za pobyt dziecka w rodzinnym domu dziecka ustalonej w drodze decyzji, wydanej na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy, czym spełniono przesłankę podmiotową. Organy wskazały także, że matce dziecka odstąpiono w całości od naliczenia opłaty. Tym samym, wyczerpane zostały zarówno przesłanka podmiotowa, jak i dwie przesłanki przedmiotowe omówione powyżej, warunkujące solidarne poniesienie przez rodziców dziecka miesięcznej opłaty w wysokości 905.00 zł. (art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w związku z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Ustawodawca przewidział jednak, że rodzice zobowiązani do ponoszenia kosztów utrzymania ich dzieci, wobec których sprawowana jest piecza zastępcza, mogą skorzystać z dobrodziejstwa umorzenia tych kosztów w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu ich płatności, rozłożenia ich na raty lub odstąpienia od ustalenia odpłatności. (art. 194 ust. 3 ustawy). Każda z instytucji, o których mowa w art. 194 ust. 4 tej ustawy, wymaga spełnienia się określonych przesłanek i wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Postępowanie w sprawie prowadzone być może na wniosek zobowiązanej strony, względnie z urzędu.

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że wniosek skarżącego został rozpatrzony po jego sprecyzowaniu.

Odnosząc się do argumentów skarżącego związanych z powołaniem się przez ustawodawcę w art. 193 ust. 2 ustawy na solidarną odpowiedzialność rodziców za opłatę za pobyt ich dziecka w pieczy zastępczej, Sąd zauważa, że wynikająca z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej solidarna odpowiedzialność rodziców za ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępcze nie odbiega od uregulowanej na mocy przepisów kodeksu cywilnego odpowiedzialności solidarnej dłużników. W myśl art. 369 k.c. przyjęcie konstrukcji solidarności (zarówno biernej, jak i czynnej) uwarunkowane jest istnieniem podstawy prawnej w tym względzie. Ustawodawstwo polskie stoi bowiem na gruncie formalnego ujęcia źródeł solidarności. Źródłem solidarności zgodnie z art. 369 k.c. może być jedynie ustawa lub czynność prawna. Podstawą prawną przyjęcia odpowiedzialności solidarnej rodziców za opłatę z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej stanowi art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z tej przyczyny, stosując wobec tego zobowiązania w sposób odpowiedni regulacje kodeksu cywilnego przyjąć trzeba, że wierzyciel (w tym wypadku uprawniony organ) może żądać całości lub części świadczenia od obu rodziców łącznie lub od każdego z osobna, a zaspokojenie organu przez jednego z rodziców zwalnia drugiego (art. 366 § 1 k.c.) Jeżeli jeden z rodziców spełnił świadczenie, może natomiast żądać od drugiego zwrotu w częściach równych, chyba że z treści stosunków rodzicielskich wynika co innego (art. 376 § 1 k.c.). Z tych przyczyn nie można zgodzić się ze skarżącym, iż z uchybieniem art. 193 ust. 2 ustawy o pieczy zastępczej prowadzono postępowanie wyłącznie w stosunku do skarżącego, jako jednego z rodziców małoletniej M. J.

Nie można także zgodzić się z twierdzeniem skarżącego o niezastosowaniu przez organ właściwego prawa, a to uchwały Rady Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] Rady Powiatu, której wejście w życie nastąpiło już po wszczęciu postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Uwadze skarżącego umknęło bowiem uregulowanie o charakterze intertemporalnym zawarte w §11 w/w uchwały. Na jego mocy do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie uchwały, organy zostały zobowiązane do stosowania postanowień określonych w jej przepisach. Uregulowanie to, zdaniem Sądu, nie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 2 Konstytucji RP. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, co do konieczność głębszego, niż wynika to z akt sprawy, wyjaśnienia wysokości nałożonej na skarżącego odpłatności. Na mocy opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej pomniejsza się o kwotę nie wyższą niż 50% dochodu dziecka, nie więcej jednak niż o 80% z kwoty 1000 zł w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinnym domu dziecka. Jako dochód dziecka traktuje się także otrzymywane przez niego alimenty (art.193 ust. 3 w/w ustawy). Wydana w sprawie decyzja nr [...] określa w sposób przejrzysty, z jakich przyczyn przyznano prowadzącemu rodzinny dom dziecka świadczenie w wysokości 905,- zł. Decyzja ta znajduje się w aktach sprawy znanych stronie z tytułu zawiadomienia go o wszczęciu postępowania i jego uprawnieniach z tego tytułu wynikających.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd uznał je również za nieuprawnione, ponieważ wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podjętych w niej rozstrzygnięć (art. 7 K.p.a.), a ich ocena nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 K.p.a. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto podstawowe jej elementy, w tym szczegółowe uzasadnienie faktyczne.

W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez organ odwoławczy. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej oceny dowodów oraz prawidłowego zastosowania obowiązujących przepisów prawa w odniesieniu do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie uznać należało za prawidłowe.

W tym stanie rzeczy, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.