Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 478/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6 i art. 232 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie włączenia budynku do gminnej ewidencji zabytków postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z urzędu stronie skarżącej – A. G. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę [...] zł ([...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. A. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] w sprawie włączenia do gminnej ewidencji zabytków budynku znajdującego się pod adresem ul. [...] w [...]. Skarżący podał, iż zaskarżoną czynnością z zakresu administracji publicznej Prezydent Miasta [...] włączył budynek lub kartę adresową ww. budynku do gminnej ewidencji zabytków nie informując właściciela obiektu o tej czynności. Wyżej wskazaną czynność strona zaskarżyła na podstawie art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1, art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie:

1. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez:

- wydanie zaskarżonego zawiadomienia w nieznanej prawu procedurze, które nigdy nie zostało doręczone Skarżącemu, nie wskazuje w swej treści kart adresowych (za to wskazuje enigmatyczne "karty GEZ") i nie wskazuje daty dziennej włączenia karty ww. obiektu do gminnej ewidencji zabytków, a ponadto wydane zostało sprzecznie z treścią instrukcji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2013r., znak: [...], który (w tym piśmie) wyraźnie informował Organ o konieczności wydania Zarządzenia, co nie nastąpiło, zatem ww. ewidencja nigdy nie została założona, gdyż nie jest znane Skarżącemu zarządzenie Prezydenta Miasta [...] o założeniu gminnej ewidencji zabytków,

- brak uzyskania uprzedniego porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków co do włączenia do GEZ karty adresowej konkretnego budynku przy ul. [...]w [...];

- brak poinformowania właściciela o włączeniu ww. karty adresowej oraz budynku do GEZ, ani o zamiarze włączenia ww. karty do GEZ.

art. 3 pkt. 1 ustawy o z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej jako u.o.z.) poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, iż wskazany w zaskarżonej czynności obiekt jest zabytkiem w rozumieniu powołanego przepisu w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do uznania go za zabytek, która to samowola organu dodatkowo stanowi uchybienie zaskarżonego aktu w kontekście konstytucyjnej zasady proporcjonalności, a ponadto świadczy o tym, że organ w sposób nieuzasadniony przedkłada interes społeczny nad interes indywidualny, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy;

art. 22 ust. 4 i 5 u.o.z. ustawy w zw. z § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i włączenie do gminnej ewidencji zabytków karty dotyczącej obiektu, którego dane nie są wyczerpujące ani zgodne ze stanem faktycznym i które nie dają przesłanek do uznania obiektu jako zabytek indywidualny w rozumieniu ustawy o zabytkach i opiece nad zabytkami oraz utrzymywanie w ewidencji tego obiektu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy;

art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niezastosowanie, albowiem w ocenie skarżącego utrzymywanie obiektu w ewidencji w sposób nieuprawniony narusza jego prawo własności, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy;

art. 31 ust 2 Konstytucji RP, naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności, rzetelności i sprawności działania administracji publicznej, naruszenie zasad postępowania przed organem administracji publicznej poprzez nieproporcjonalne nakładania ograniczeń na właściciela obiektu poprzez wpis do gminnej ewidencji zabytków, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego aktu (art. 146 §1 p.p.s.a.) w części dotyczącej budynku przy ul. [...] w [...] oraz uchylenie włączenia wadliwej karty adresowej budynku do gminnej ewidencji zabytków lub uznanie tych obu czynności za bezskuteczne;

2) zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do wskazania daty dziennej włączenia spornego obiektu do GEZ oraz doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków obiektu, który nie jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków i nie posiada cech zabytkowych, znajdującego się pod adresem: ul. [...] w [...] - jest to budynek (dom) ujęty w gminnej ewidencji zabytków prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] i wyłączenia karty adresowej ww. nieruchomości która nigdy nie była zabytkiem, z gminnej ewidencji zabytków, zgodnie z §16 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 57), z uwagi na to, że zachowanie ww. nieruchomości w stanie niezmienionym nie leży w interesie społecznym ze względu na to, że obiekt ten, nie jest świadectwem minionej epoki, nie reprezentuje wartości historycznej, artystycznej lub naukowej uzasadniającej uznanie go za zabytek w rozumieniu ustawowej definicji zabytku - w terminie 30 dni od doręczenia organowi wyroku;

3) zastosowanie przy ocenie prawnej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11.05.2023 r. sygn. akt P 12/18 z uwagi na niedopuszczalność włączania do gminnej ewidencji zabytków obiektów, które nie są objęte prawną formą ochrony zabytków wynikającą z art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ani też nie są skutecznie włączone do wojewódzkiej ewidencji zabytków (brak odpowiedniej karty tego obiektu w wojewódzkiej ewidencji zabytków);

W uzasadnieniu skargi pełnomocnika skarżącego podał, iż o istnieniu zaskarżonej czynności (w/w zawiadomienie) skarżący został poinformowany dnia [...] czerwca 2024 r., gdyż w tym dniu doręczono m. in. kserokopię ww. zawiadomienia w korespondencji dotyczącej sprawy sygn. akt II SA/Go 117/24. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wysłano do organu [...] czerwca 2024 r., zachowując 14- dniowy termin od momentu gdy skarżący dowiedział się o zaskarżonej czynności. Organ odpowiedział na w/w wezwanie na e-puap pełnomocnika skarżącego [...] lipca 2024 r. załączając pismo z dnia [...] lipca 2024 r. znak: [...], nadal nie wskazując daty dziennej włączenia ww. obiektu lub jego karty adresowej do GEZ, stąd zdaniem pełnomocnika skarżącego skarga wniesiona jest w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny w sprawie oraz ustosunkował się do zarzutów skargi uznając je w całości za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż skarżący, będąc reprezentowanym w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, jako przedmiot rozpoznawanej skargi wskazał czynność Prezydenta Miasta [...] w sprawie włączenia do gminnej ewidencji zabytków budynku znajdującego się pod adresem ul. [...] w [...], precyzując, iż czynność tą zaskarża na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

Nie było sporne w przedmiotowej sprawie, iż skarżący jest właścicielem nieruchomości – domu przy ul. [...] w [...], ujętego w Gminnej Ewidencji Zabytków dla Miasta [...]. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż skarżący posiada, zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., interes prawny do wniesienia skargi, albowiem z chwilą objęcia zabytku do gminnej ewidencji zabytków powstają obowiązki obciążające zarówno jego właściciela, jak i posiadacza nieruchomości, miedzy innymi takie jak wyszczególnione w art. 5 u.o.z. (opieka nad zabytkiem), czy też art. 28 ust. 1 u.o.z. (obowiązki informacyjne).

Należy wskazać, iż przepisy prawa odnoszące się do tworzenia i zarządzania gminną ewidencją zabytków ograniczają się w istocie w u.o.z. do art. 22 ust. 4 i ust. 5 u.o.z. Zgodnie z ich treścią wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy, która obejmuje

1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru,

2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz

3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art.22 ust. 4 i 5 u.o.z.).

Natomiast prowadzenie gminnej ewidencji zabytków określają przepisy rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (§ 18 – 18b ; Dz. U. z 2021 r. poz. 56).

Przy czy należy wyjaśnić, iż art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 75, poz. 474) nałożył na wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) obowiązek założenia gminnej ewidencji zabytków, po przekazaniu przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, określonego w art. 7 tej ustawy, w terminie dwuletnim od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż skarżący uprzednio przed złożeniem niniejszej skargi wniósł do tutejszego Sądu skargę zakwalifikowaną jako skarga na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie włączenia budynku przy ul. [...] w [...] do gminnej ewidencji zabytków, będącą czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga na w/w czynność została odrzucona postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/GO 117/24 na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jako złożona z uchybieniem terminu. Postanowienie to stało się prawomocne wraz z wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt II OZ 530/24 o oddaleniu zażalenia na postanowienie sądu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił ustalenia, stanowisko i ocenę wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż w istocie przedmiot rozpoznawanej skargi oraz poprzedniej skargi strony skarżącej (sygn. akt II SA/Go 117/24) jest tożsamy. Z treści uzasadnienia postanowienia Sądu z 31 lipca 2024 r., II SA/Go 117/24 wynika, iż objęta tam skargą czynność dotyczyła włączenia budynku przy ul. [...] w [...] do Gminnej Ewidencji Zabytków dla Miasta [...] i odnosiła się do czynności Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2013 r., w wyniku której doszło do w/w włączenia nieruchomości. Zauważyć należy, iż w obu skargach strona kwestionuje w rzeczywistości to samo tj. włączenie budynku przy ul. [...] w [...] do gminnej ewidencji zabytków, stąd żądania zawarte w obu skargach także uznać należy za tożsame.

Przy czym mimo, że przedmiot rozpoznawanej skargi jest ten sam co w sprawie o sygn. akt II SA/Go 117/24, tożsame są strony, a także żądania i zarzuty, nie mamy do czynienia z przypadkiem powagi rzeczy osądzonej, która uniemożliwia ponowną ocenę przez Sąd tej samej sprawy, dając podstawę - zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - do odrzucenia skargi. Zgodnie z w/w przepisem jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie brak podstaw do zastosowania jednak art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., gdyż instytucja powagi rzeczy osądzonej dotyczy wyłącznie przypadku, gdy sąd uprzednio orzekł prawomocnie w sprawie merytorycznie. Powagę rzeczy osądzonej mogą mieć tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc – de lege lata, w związku z postanowieniami art. 132 i w świetle postanowień art. 171 – tylko wyroki. One bowiem jedynie zawierają ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji publicznej i rozstrzygają o dalszym obowiązywaniu lub utracie mocy wiążącej w czasie tego aktu lub czynności. Żadne więc prawomocne postanowienie sądu nie ma powagi rzeczy osądzonej. Dotyczy to również postanowień kończących postępowanie sądowe (w tym postanowień odrzucających skargę i postanowień umarzających postępowanie; zob. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 171).

Jednak pomimo tego, z innych względów, rozpoznawana skarga podlega zdaniem Sądu odrzuceniu.

Sąd wyjaśnia, jak poprzednio wskazano już w postanowieniu Sądu z dnia 31 lipca 2024 r. i następnie co potwierdził NSA w postanowieniu z 15 października 2024 r., że czynności takie jak objęta skargą w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych podlegają zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W postanowieniu NSA z dnia 18 października 2022 r., sygn. II OZ 610/22 wskazano: "Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych, włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 u.o.z., jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność ta ma charakter zewnętrzny i jest działaniem jednostronnym będącym elementem władczych działań administracji publicznej (zob. postanowienia NSA z 8 czerwca 2022 r., II OZ 335/22; z 18 maja 2021 r., II OZ 218/21; z 20 maja 2020 r., II OSK 753/20)." Pogląd taki zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach z dnia 18 października 2023 r. sygn. II OSK 2326/18 i sygn. II OSK 3029/18 oraz w wyroku z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. II OSK 1952/22. Na uwagę zasługuje w tym miejscu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2023 r. sygn. II OSK 1765/17, w którym orzeczono, iż: "Ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków nie jest jednak aktem organu samorządowego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., lecz czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a."

Zdaniem Sądu, podobnie jak wskazano w postanowieniu z dnia 31 lipca 2024 r., II SA/Go 117/24, należy uznać, iż tak określona czynność na gruncie przedmiotowej sprawy miała miejsce w dniu [...] września 2013 r. i to właśnie w jej wyniku, na jej podstawie budynek należący do skarżącego ujęty został w GEZ. Odnośnie nieruchomości ul. [...] w [...] wynika, iż karta adresowa została opracowana w listopadzie 2012 r. Natomiast GEZ dla Miasta [...] przyjęta została w dniu [...] września 2013 r. Przy czym organ uprawniony do prowadzenia GEZ tj. Prezydent Miasta [...] nie wydał w tym zakresie aktu zawierającego określenie ,,zarządzenie". Ani u.o.z. ani rozporządzenie nie określają formy prawnej przyjęcia GEZ, przyjmuje się że z uwagi na fakt, iż akt ten podejmuje organ jednoosobowy władzy wykonawczej, uzasadnionym byłoby nadanie mu formy zarządzenia. Za zarządzenie Prezydenta Miasta o przyjęciu GEZ uznać należy w ocenie Sądu zawiadomienie z dnia [...] września 2013 r., na co wskazuje także treść pisma procesowego organu z dnia [...] czerwca 2014 r. Skoro bowiem nie ma innego aktu dotyczącego przyjęcia GEZ, natomiast zawiadomienie z dnia [...] września 2013 r. jest podpisane z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], a zatem przez organ uprawniony, wskazuje się w nim na przyjęcie GEZ i obowiązującą podstawę prawną tj. art. 22 ust. 4 u.o.z. W tych okolicznościach uznać należy, iż spełnia ono cechy aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., nawet jeżeli nie został określony wprost mianem zarządzenia. Natomiast wraz z przyjęciem GEZ włączony został do niej budynek przy ul. [...] i sporządzona w listopadzie 2012 r. karta adresowa.

Konsekwencją ustalenia, że przedmiotem skargi jest czynność Prezydenta Miasta [...], o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., stanowi określenie dopuszczalności skargi z uwzględnieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., przy czym według brzmienia tych przepisów sprzed 1 czerwca 2017 r., co determinuje data czynności objętej skargą. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym między 2010r. a 2015 r., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Przepis ten następnie zmieniono i od 2015 r. do 31 maja 2017 r. dodano do niego zdanie: Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawa wprowadzająca powyższą zmianę weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Następnie z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego i niektórych innych ustaw, nastąpiła kolejna zmiana i nadano art. 52 § 3 p.p.s.a. inne brzmienie: jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Jednocześnie na podstawie art. 9 ustawy zmieniającej wprowadzona została także zmiana w treści art. 53 § 2 p.p.s.a. Uprzednio brzmiał on: W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Natomiast od 1 czerwca 2017 r. uzyskał on brzmienie: Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Przy czym zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

W tym stanie sprawy uznać należy, że skoro zaskarżona czynność miała miejsce w 2013 r., skarżący zobowiązany był do złożenia do organu, przed wniesieniem skargi do sądu, wezwania do usunięcia naruszenia prawa, natomiast skarga powinna zostać złożona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Przy czym bardzo istotną kwestią z punktu widzenia rozpoznania niniejszej sprawy jest to, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w cyt. art.. 52 § 3 p.p.s.a., może zostać złożone jednokrotnie. Wezwanie takie nie może być skutecznie składane wielokrotnie, nie mogąc za każdym razem prowadzić do możliwości skutecznego wniesienia kolejnej skargi do sądu administracyjnego.

Odnośnie takiego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a zatem takiego samego wezwania o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przedstawiane jest stanowisko, że nie można instytucji tego wezwania traktować jako czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie, iż wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa może być przez stronę składane wielokrotnie, stawiałoby wzywającego w bardziej uprzywilejowanej pozycji od innych wnoszących skargi podmiotów. Jednokrotna możliwość składania wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi gwarancję stabilności obrotu prawnego i jasnych zasad postępowania. Stawiając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa obok innych środków odwoławczych, takich jak odwołanie czy zażalenie, należy zwrócić uwagę, że traktować je trzeba w taki sam sposób, nie ma bowiem podstaw do uprzywilejowania tego właśnie środka odwoławczego względem innych. Stanowisko powyższe ugruntowane zostało przez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych (por.: postanowienia NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II GSK 212/06 czy z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 754/08, LEX nr 506026; a także postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, np. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 605/09).

W ocenie Sądu powyższe rozważania i analizę należy odnieść odpowiednio do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., wnoszonego w związku z czynnością organu wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mianowicie charakter, cel, sposób, jak i skutek obu środków prawnych jest dokładnie taki sam, oba wezwania stanowią taki sam środek prawny obowiązujący do 31 maja 2017 r., mający na celu wyczerpanie środków zaskarżenia przed złożeniem przez stronę skargi do sądu administracyjnego. Wobec powyższego oczywistym jest, że także następstwa prawne związane z opisanymi wezwaniami należy oceniać tak samo.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy Sąd zwraca uwagę, iż strona skarżąca z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w związku z objętą skargą czynnością, zwróciła się do organu tj. Prezydenta Miasta [...] dwukrotnie. Najpierw bowiem pełnomocnik skarżącego takie wezwanie zawarł w piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r. skierowanym do Prezydenta Miasta [...], co strona skarżąca potwierdziła w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2024 r. załączonym do akt sprawy o sygn. II SA/Go 117/24. Na wezwanie to organ nie udzielił odpowiedzi.

Następnie zaś pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. wniósł do Prezydenta Miasta [...] ponownie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez nieprawidłowe włączenie do gminnej ewidencji zabytków spornego budynku. Na wezwanie to organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] lipca 2024 r., a potem zaś pełnomocnik skarżącego wniósł pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. skargę do tutejszego Sądu, wskazując na prawidłowe wyczerpanie obowiązku złożenia środka zaskarżenia i złożenie skargi w terminie, biorąc pod uwagę doręczenie pełnomocnikowi skarżącego odpowiedzi organu na wezwanie (str. 4 skargi).

Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika skarżącego, że o skarżonej czynności dowiedział się dopiero w dniu [...] czerwca 2024 r. (z pisma procesowego otrzymanego w sprawie o sygn. akt II SA/Go 117/24), Sąd zwraca uwagę, iż skarżący zarówno w postepowaniu przez skarżonym organem, w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SA/Go 117/24, jak i w niniejszym postępowaniu był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. złożonym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 117/24 (str. 5 uzasadnienia postanowienia z 31 lipca

2024 r.) pełnomocnik skarżącego poinformował, iż podtrzymuje przedmiot skargi, w całości zaskarża czynność organu z dnia [...] września 2013 r. nazwaną zawiadomieniem o założeniu GEZ dla Miasta [...]. W w/w piśmie przyznał też, iż w dniu [...] grudnia 2023 r. w piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta [...], pełnomocnik skarżącego wniósł o doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem i wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków budynku skarżącego, jako ujętego w GEZ w sposób nieuprawniony. W świetle powyższego zdaniem Sądu wezwania z dnia [...] grudnia 2023r. i [...] czerwca 2024 r. dotyczyły tego samego zagadnienia, skierowane były do tego samego organu, przez ten sam podmiot i zawarte w nich żądanie także było tożsame, gdyż sprowadzało się to do kwestii niezgodnego zdaniem skarżącego z prawem włączenia nieruchomości przy ul. [...] w [...] do Gminnej Ewidencji Zabytków dla Miasta [...]. Zatem wezwania dotyczyły tego samego usunięcia naruszenia prawa. Natomiast o naruszeniu tym, jak wynika z analizy przedmiotowej sprawy i sprawy o sygn. akt II SA/Go 117/24, pełnomocnik skarżącego miał wiedzę wcześniej niż [...] czerwca 2024 r.

Skoro analiza dokumentów zebranych w aktach rozpoznawanej sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący w sprawie czynności stanowiącej przedmiot niniejszej skargi złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa już pismem z dnia [...] grudnia 2023 r., to złożenie ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. jest zdaniem Sądu niedopuszczalne. Czynność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością wywołującą skutki prawne, dlatego nie może być przez stronę powtarzana, a jako skuteczną traktować należy pierwszą z dokonanych czynności. Zatem ponowne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] czerwca 2024 r. było w ocenie Sądu nieskuteczne i niedopuszczalne, gdyż niejako prawo do jego złożenia zostało uprzednio wyczerpane (skonsumowane) w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...] lipca 2024r., w związku ze złożeniem przez skarżącego wezwania z dnia [...] grudnia 2023 r.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż niedopuszczalne było ponowne złożenie przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w tej samej sprawie, mając na względzie iż wezwanie takie zostało uprzednio złożone przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w dniu [...] grudnia 2023 r., a skarga złożona w jego następstwie została odrzucana prawomocnym postanowieniem jako złożona z uchybieniem terminu.

Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przysługuje stronie tylko raz, należało przyjąć, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest niedopuszczalna i w konsekwencji podlega ona odrzuceniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w przypadku, gdy wniesienie skargi jest niedopuszczalne skarga podlega odrzuceniu.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Wobec odrzucenia skargi w pkt 2 sentencji postanowienia Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.