Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 748/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w G. z dnia 02 marca 2023 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. S. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 maja 2023 r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia 02 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji z dnia 20 kwietnia 2022 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczarni do 2.000 szt. tucznika na działkach nr [...] i nr [...] w m. K. , gm. G..

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 15 listopada 2022 r. P. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy G. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia 20 kwietnia 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie tuczarni do 2000 szt. tucznika na działkach o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K., gmina G.".

Wnioskodawca uzasadnił swój wniosek wskazując, że nie ze swojej winy nie został przez organ uznany za stronę postępowania i nie brał udziału w postępowaniu, w tym w szczególności nie otrzymał decyzji z dnia 20 kwietnia 2022 r., przez co nie miał wiedzy o prawie do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji, nie zapoznał się z materiałem dowodowym w sprawie i nie mógł składać w sprawie wniosków dowodowych.

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie, celem zbadania, czy wnioskodawca posiadała przymiot strony w postępowaniu, a także czy bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu.

Burmistrz Miasta i Gminy w G. decyzją z dnia 02 marca 2023 r. orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia 20 kwietnia 2022 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie tuczami do 2000 szt. tucznika na działkach o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K., gmina G.".

W uzasadnieniu Burmistrz wskazał, że zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko - stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, odległość od planowanego do posadowienia budynku chlewni do granicy działki, co do której P. S. posiada prawo własności wynosi 102 m. Organ analizując ponownie złożony wniosek, a przede wszystkim załącznik graficzny z naniesionym obszarem potwierdził, że obszar został wyznaczony prawidłowo, a tym samym właściwie określono strony przedmiotowego postępowania. Należało zatem uznać, że P. S. słusznie nie brał udziału w postępowaniu.

Dalej organ I instancji wskazał, że stroną postępowania mogą być także właściciele działek, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, jednakże w analizowanym przedsięwzięciu w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę określone są tereny na jakie i jak będzie przedsięwzięcie oddziaływać. Z przedstawionych w raporcie obliczeń wynika, że hałas związany z działalnością gospodarstwa nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów określonych w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu. Na podstawie przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostało także wydane dnia 17 grudnia 2021 r. postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., który to organ wypadkowy uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia, dzięki którym standardy jakości środowiska nie zostaną przekroczone. Powyższe warunki organ uwzględnił w całości w decyzji z dnia 20 kwietnia 2021 r. Ponadto organ podał, że odory, czyli substancje powodujące nieprzyjemny zapach nie są w ustawodawstwie polskim normowane, można jedynie posiłkować się progami wyczuwalności i jednostkami odorowymi.

Dodatkowo organ wskazał, że działka będąca własnością P. S. przed rozpoczęciem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w trakcie postępowania przeznaczona jest do zabudowy mieszkaniowej oraz na tereny rolnicze. Organ biorąc pod uwagę dokumentację zawartą w sprawie nie stwierdził, aby działka stanowiąca własność wnioskodawcy znajdowała się w obszarze znacznego oddziaływania, a ponadto, by w wyniku realizacji inwestycji zaszły jakiekolwiek czynniki mające wpływ na ograniczenia w zagospodarowaniu działki wnioskodawcy zgodnie z jej przeznaczeniem.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zaskarżając ją w całości. Wskazanej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie przepisów powszechnie obowiązującego prawa;

art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe postępowanie organu przejawiające się w nieustaleniu informacji, iż Odwołujący się jest stroną postępowania, a także w ustaleniu, że mimo to zapewniono czynny udział Odwołującemu;

art. 8 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie interesów Odwołującego się przejawiającego się w tym, że działka Odwołującego się graniczy przez drogę z działkami inwestora, zaś organ nie uznał Odwołującego się jako strony postępowania;

art. 9 k.p.a., poprzez nieinformowanie o podstawach nieujęcia Odwołującego się jako strony postępowania, gdyż organ opierał się jedynie na wskazaniach inwestora, zaś sam nie prowadził analizy stanu faktycznego pod kątem ustalenia zakresu stron postępowania,

art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie Odwołującemu się udziału w postępowaniu przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie tuczami do 2000 szt. tucznika na działkach o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K., gmina G.",

art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek nieuwzględnienia Odwołującego się jako strony postępowania,

art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na niezebraniu dostatecznego materiału dowodowego, w tym nieprzeprowadzeniu oględzin i wizji lokalnej, co przełożyło się na nieprawidłowe ustalenie stron postępowania,

art. 74 ust. 3a pkt. 1, 2 i 3 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2022 poz. 1029 ze zm.) poprzez nieuznanie, że Odwołujący się jest stroną postępowania, pomimo tego, że obszar inwestycji znajduje się w zasięgu poniżej 100 m, zaś nadto inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomość Odwołującego się, w tym także poprzez nieustalenie zakresu emisji akustycznych.

Ponadto Odwołujący się zarzucił błędne uznanie, iż:

1) obszar inwestycji znajdować się będzie w odległości 102 m, podczas gdy działka Odwołującego graniczy przez drogę z działkami objętymi inwestycją,

2) w niniejszej sprawie nie ma zastosowania zasada dobrego sąsiedztwa, podczas gdy zasada dobrego sąsiedztwa ma na celu uzależnienie możliwości realizacji zamierzonej inwestycji od dostosowania się do wskazanych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie decyzji z dnia 2 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia 20.04.2022 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie tuczami do 2000 szt. tucznika na działkach o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K., gmina G.".

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 23 maja 2023 r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia 02 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczami do 2.000 szt. tucznika na działkach nr [...] i nr [...] w m. K. , gm. G..

W uzasadnieniu wskazano, że rozpatrując odwołanie istotne jest ustalenie czy organ I instancji prawidłowo nie uznał P. S. za stronę postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ podał, że po złożeniu przez inwestora wniosku o wydanie decyzji organ I instancji zobowiązany był ustalić wykaz stron. Pomóc miały w tym załączniki do wniosku, m.in. wypisy z rejestru gruntów oraz mapa ewidencyjna z zaznaczeniem terenu, na którym realizowane będzie przedsięwzięcie wraz z obszarem jego oddziaływania. Na mapie wnioskodawca zobowiązany był wyznaczyć odległość oddziaływania przedsięwzięcia wynoszącą 100 m. od jego granic. Wnioskodawca wywiązał się z tego obowiązku w pełnym zakresie załączając mapę wraz z naniesieniem na niej obiektu planowanej tuczami oraz wyznaczeniem okręgu wynoszącego 100 m od granicy tego obiektu. Planowany budynek inwentarski umiejscowiony miał być na działkach nr [...] i [...] wzdłuż drogi gminnej i w odległości ok. 100 m. od skraju tej drogi. Budynek ten miałby zostać wzniesiony w sąsiedztwie istniejącego na działce nr [...] budynku inwentarskiego - jako jego uzupełnienie, na osi północ - południe w kierunku działki nr [...].

Wytaczając okrąg wokół inwestycji, wnioskodawca w skład obszaru oddziaływania włączył, więc następujące działki:

- nr [...] - własność inwestora,

- nr [...] - własność B. O. i A. P.,

- nr [...] - (droga) - własność Miasta i Gminy G.,

- nr [...] - własność J. M. i R. M.,

- nr [...] - własność T. P. i A. P.,

- nr [...] - własność C. D. i H. D..

Ustalenie to potwierdził organ I instancji uznając, iż właściciele powyższych działek oraz właściciel obszaru inwestycji (działek nr [...] oraz [...]) winni być stronami postępowania środowiskowego. Do obszaru oddziaływania nie zaliczono przy tym m.in. działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] czy nr [...], gdyż umiejscowione są one w dalszej odległości niż 100 m. od terenu, na którym miałaby być wzniesiona tuczarnia. Ustalenie wykazu stron, w ocenie Kolegium odbyło się prawidłowo. Burmistrz Miasta i Gminy G. poprawnie przyjął więc, iż w badanym przypadku stronami będą przede wszystkim osoby (podmioty), których nieruchomości znajdują się w odległości do 100 m. od terenu inwestycji. Podmiotów tych jest 10 (wraz z inwestorem).

Dalej organ odwoławczy argumentował, że akta sprawy, w szczególności zapisy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnienia, a także opinie i uzgodnienia organów współdziałających nie wskazują też, by na działce należącej do P. S. miało dojść do przekroczenia standardów jakości środowiska w związku z realizacją, eksploatacją lub użytkowaniem przedsięwzięcia na działkach nr [...] i [...]. Przede wszystkim nie dojdzie do takiego przekroczenia w odniesieniu do czystości powietrza. Emisje substancji szkodliwych, w szczególności siarkowodoru i amoniaku, poza terenem przedsięwzięcia, nie będą powodować przekroczenia dopuszczalnych wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 16, poz. 87) oraz - w świetle przedstawionych materiałów źródłowych - będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 845). Dla dodatkowego zabezpieczenia wpływu potencjalnego negatywnego zapachowego oddziaływania przedsięwzięcia, w decyzji środowiskowej nałożono na inwestora obowiązek spełnienia określonych warunków (np. zastosowanie wysokich kominów, dodatków do gnojowicy, hermetycznych łączy dla odbioru gnojowicy).

Podobnie zdaniem SKO emisja hałasu z gospodarstwa K. G. (właściwie terenu planowanego przedsięwzięcia) na tereny sąsiednie nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112). Źródłami tego hałasu będą głównie budynki inwentarskie i urządzenia oraz pojazdy wykorzystywane w ramach przedsięwzięcia i po analizie akustycznej rozprzestrzeniania się hałasu na granicy punktów położonych najbliżej terenów chronionych akustycznie (zabudowy mieszkaniowej głównie po zachodniej stronie przedsięwzięcia) nie dostrzeżono takich naruszeń.

Kolegium podzieliło też opinię organu I instancji, iż działka należąca do P. S. nie znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości. Żadne okoliczności nie potwierdzają odwrotnej tezy. Teren działki nr [...] przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zgodnie z tą funkcją jest na niej wzniesiony budynek mieszkalny. Jak wskazano wyżej, oddziaływanie przedsięwzięcia K. G. na tereny sąsiednie będzie istotnie ograniczone i zasadniczo będzie koncentrowała się wyłącznie na terenie inwestycji na działkach nr [...] i [...]. Trudno w takiej sytuacji mówić o znacznym oddziaływaniu, a w szczególności takim, które może ograniczyć nieruchomość w jej zagospodarowaniu, w szczególności gdy to zagospodarowanie już istnieje.

Końcowo Kolegium nie podzieliło zarzutów Odwołującego się jakoby organ I instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego lub też zapisy ustawy z dnia 03 października 2008 r. kwalifikujące określone osoby (podmioty) do stron postępowania. Kolegium zauważa, iż brzmienie art. 74 ust. 3a ustawy wprowadzone zostało nowelizacją ustawy obowiązującą od dnia 24 września 2019 r., a to oznacza, iż przywołane orzecznictwo z lat wcześniejszych nie ma zastosowania do aktualnie obowiązującej definicji strony postępowania środowiskowego. Dodatkowo zaznaczyć trzeba, że konsekwentnie przywoływany przez odwołującego zarzut naruszenia przez organ I instancji zasady "dobrego sąsiedztwa", nie może być rozpatrywany w postępowaniu w sprawie określenia uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia, a wyłącznie w postępowaniu dot. warunków zabudowy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył P. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zarzucając:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:

a) art. 74 ust. 3a pkt. 1 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość, do której Skarżący posiada tytuł prawny nie znajduje się w obszarze 100 m,

b) art. 74 ust. 3a pkt. 2 u.u.i.ś poprzez błędne przyjęcie, że nie dojdzie do przekroczenie standardów środowiska, w sytuacji gdy inwestycja ma zostać wybudowana naprzeciwko nieruchomości skarżącego w odległości w linii prostej ok. 100 m od granicy nieruchomości, gdzie ma zostać usytuowana inwestycja,

c) art. 74 ust. 3a pkt. 3 u.u.i.ś poprzez błędne przyjęcie, że nie dojdzie do ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, w sytuacji gdy naprzeciwko nieruchomości skarżącego będą dowożone i odwożone w bardzo dużej ilości tuczniki samochodami ciężarowymi, a także będą dowożone samochodami ciężarowymi lub co najmniej dostawczymi pasze, a także inne rzeczy niezbędne do utrzymania tuczników, w tak znacznej ilości, co wpłynie minimum na możliwość dojazdu do nieruchomości skarżącego,

d) art. 82 ust. 1 pkt. 5 u.u.i.ś, poprzez nienałożenie na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza, w tym wykonanie pomiarów, a także emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do wód lub gleby, a także powietrza, i wykonanie pomiarów, za pomocą których sprawdzone zostaną elementy zamierzonej konstrukcji, jak i konstrukcje towarzyszące, zaś nadto poprzez brak uzasadnienia dlaczego takowego obowiązku nie nałożono,

e) niezastosowania § 24 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r., nr 56, poz. 344 ze zm.) w związku z artykułem 3 Dyrektywy Rady 2008/120/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającej minimalne normy ochrony świń (Dz. U. UE L 2009.47.5 z dnia 18 lutego 2009 r.) i nieuznanie, iż planowane przedsięwzięcia w postaci budynku inwentarskiego o powierzchni zabudowy ok. 1550 m2 w tym 1360 m˛ w części hodowlanej, będzie niewystarczającą powierzchnią dla chowu świń - tuczników, które mogą osiągnąć rozmiary powyżej 110 kg (lub do 110 kg) na tucznika, gdzie przy założeniu hodowli do 2000 sztuk powierzchnia hodowlana 1360 m˛ nie zapewnia wymaganych warunków do hodowli świń.

2. Naruszenie przepisów prawa lokalnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:

a) niezastosowania Programu ochrony środowiska dla Miasta i Gminy G. na lata 2016-2019 z perspektywą do roku 2025 stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr [...] Rady Miasta i Gminy G. z dnia 24 stycznia 2017 roku w sprawie uchwalenia "Programu ochrony środowiska dla Miasta i Gminy G. na lata 2016-2019 z perspektywą do roku 2025, poprzez nieuznanie, iż nadzwyczajne zagrożenia środowiska, w tym wynikające z hodowli 2000 tuczników jakie wpływają negatywnie na środowisko, w tym na stan gleb są wynikiem głównie czynników pochodzenia antropogenicznego tj. poprzez nadmierne nawożenie, które może prowadzić do zatrucia metalami ciężkimi i substancjami toksycznymi obecnymi w nawozach; poprzez działalność zakładów produkcyjno-usługowych i przemysłowych, w wyniku której do gleb mogą przedostawać się szkodliwe substancje; poprzez komunikację i transport samochodowy, przyczyniający się do zanieczyszczenia gleb położonych w bezpośrednim sąsiedztwie intensywnie użytkowanych szlaków komunikacyjnych; poprzez składowanie odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych, wypalanie traw, palenie odpadów na powierzchni ziemi, odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków do środowiska, nieszczelne szamba, poprzez występowanie ruchów masowych powierzchni ziemi, które to działania będą miały miejsce w związku z realizacją inwestycji objętej zaskarżaną Decyzją,

b) niezastosowania Prognozy oddziaływania na środowisko dotycząca projektu pn. Program ochrony środowiska dla Miasta i Gminy G. na lata 2016-2019 z perspektywą do roku 2025 stanowiącej załącznik nr 2 do Uchwały nr [...] Rady Miasta i Gminy G. z dnia 24 stycznia 2017 roku w sprawie uchwalenia "Programu upoważnia inwestora do odwiercenia otworu hydrogeologicznego, a także poprzez niewskazanie, iż z przeprowadzonych prac geologicznych musi zostać opracowana dokumentacja hydrogeologiczna ustalająca zasoby wód podziemnych, którą przedkłada się Staroście celem przyjęcia bez zastrzeżeń,

c) niezastosowania Prognozy oddziaływania na środowisko dotyczącej projektu pn. Program ochrony środowiska dla Miasta i Gminy G. na lata 2016-2019 z perspektywą do roku 2025 stanowiącej załącznik nr 2 do Uchwały nr [...] Rady Miasta i Gminy G. z dnia 24 stycznia 2017 roku w sprawie uchwalenia "Programu ochrony środowiska dla Miasta i Gminy G. na lata 2016-2019 z perspektywą do roku 2025, poprzez nieuznanie, że największe zagrożenie wód gruntowych pochodzi od dużych gospodarstw, gdzie jest prowadzona intensywna produkcja np. zwierzęca bazująca na stosowaniu dużej ilości nawozów sztucznych i środków ochrony, a wydanie decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji, w której będzie miała miejsce ogromna hodowla zwierząt, gdzie niezbędne będzie stosowanie środków ochrony oraz chemikaliów niezbędnych do usuwania odoru i siarki z powietrza.

3. Naruszenie przepisów prawa postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:

a) art. 6 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie przepisów powszechnie obowiązującego prawa,

b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe postępowanie organu przejawiające się w nieustaleniu informacji, iż Skarżący jest stroną postępowania, a także w ustaleniu, że mimo to zapewniono czynny udział Skarżącemu,

c) art. 7a k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Skarżącego i niedopuszczenie go do postępowania, podczas gdy postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r., [...] wznowiono postępowanie, a Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r. wypowiedziano się co do wniosków dowodowych Skarżącego poprzez odmowę przeprowadzenia oględzin i wizji lokalnej,

d) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie interesów Skarżącego przejawiającego się w tym, że działka Skarżącego graniczy w odległości ok. 100 przez drogę z działkami inwestora, na których ma zostać usytuowana inwestycja znacząco oddziałująca na środowisko, zaś organ nie uznał Skarżącego jako strony postępowania, bowiem organ błędnie liczył odległość nie od granicy działki lecz od usytuowania inwestycji,

e) art. 9 k.p.a., poprzez nieinformowanie o podstawach nieujęcia Skarżącego jako strony postępowania, gdyż organ opierał się jedynie na wskazaniach inwestora, zaś sam nie prowadził analizy stanu faktycznego pod kątem ustalenia zakresu stron postępowania,

f) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie Skarżącemu udziału w postępowaniu przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie tuczami do 2000 szt. tucznika na działkach o nr ew. [...] i [...] w miejscowości K., gmina G.",

g) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek nieuwzględnienia Skarżącego, jako strony postępowania, w tym ograniczenie się do lakonicznych stwierdzeń, nie zaś do zarzutów odwołania, w którym wprost wskazano na spełnienie przesłanek z art. 74 u.u.i.ś,

h) art. 28 § 1 k.p.a. w związku z art. 74 ust 3a pkt 1, 2 i 3 u.u.i.ś poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i niezapewnienie czynnego udziału Skarżącemu jako stronie w postępowaniu, w sytuacji gdy Skarżący wykazał spełnienie przesłanek z art. 74 ust 3a pkt 1, 2 i 3 u.u.i.ś co legitymuje go do udziału w postępowaniu na prawach strony,

i) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na niezebraniu dostatecznego materiału dowodowego, w tym nieprzeprowadzeniu oględzin i wizji lokalnej, co przełożyło się na nieprawidłowe ustalenie stron postępowania, bowiem organ nie ustalił odległości faktycznej od granicy nieruchomości skarżącego do granicy nieruchomości, na której ma zostać usytuowana inwestycja znacząco oddziałująca na środowisko,

j) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepowołanie w sprawie biegłego, gdy w niniejszej sprawie wymagane były wiadomości specjalne w celu wydania opinii o wpływie hodowli świń w ilości 2000 szt. na środowisko lokalne i mieszkańców wsi K. i mieszkańców Gminy G., gdzie w sprawie były zgłaszane liczne protesty mieszkańców, w tym zastrzeżenia Skarżącego, który powinien być uznany za stronę postępowania,

k) art. 85 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie oględzin odległości nieruchomości Skarżącego od terenu inwestycji, w toku której zostałoby wykazane, że faktyczna odległość od granicy nieruchomości skarżącego do granicy nieruchomości, na której ma zostać usytuowana inwestycja znacząco oddziałująca na środowisko wynosi poniżej 100 metrów,

l) art. 19 ust. 1 Ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieodniesienie się przez SKO do zarzutów stawianych organowi I instancji przez Skarżącego, czym organ naruszył również zasadę pogłębiana zaufania obywatela do organów Państwa.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczami do 2.000 szt. tucznika na działkach nr [...] i nr [...] w m. K. gm. G., ewentualnie z ostrożności w razie nieuwzględnienia ww. wniosków o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi administracji. Dodatkowo także wniósł o przeprowadzenie dowodu z oględzin, wizji lokalnej nieruchomości Skarżącego, a także przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska w celu stwierdzenia oddziaływania inwestycji na nieruchomość Skarżącej, a także na stan gleb, wód powierzchniowych i dorzecza [...], w odniesieniu w szczególności do wskazać oraz programów wskazanych w petitum skargi.

Skarżący wskazał, że planowana inwestycja ma zostać realizowana na części działek nr [...] oraz [...] w miejscowości K. gm. G.. Natomiast Skarżącemu przysługuje prawo własności działki nr [...]. Zdaniem Skarżącego przez obszar, o którym mowa w art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. rozumie się przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu. Pojęcie "przewidywany teren" należy wiązać z działką ewidencyjną na której planowane jest przedsięwzięcie. Stąd przymiot strony postępowania zyskują nie tylko podmioty posiadające prawa rzeczowe do nieruchomości bezpośrednio przylegających do działki, na której przewiduje się realizację przedsięwzięcia, ale również ci posiadający prawa rzeczowe do nieruchomości położonych w drugim, a nawet trzecim rzędzie licząc 100 m od granic działki, na której przewiduje inwestycję.

Nie można wobec tego zdaniem Skarżącego opowiadać się za zawężającym rozumieniem sformułowania "przewidywany teren", co czyni zarówno organ I instancji jak i organ II instancji. Należy zauważyć, że dopuszczanie możliwości zawężania pojęcia "przewidywanego terenu" doprowadziłoby de facto do dowolnego manipulowania kręgiem stron postępowania. Nieuzasadnione staje się odbieranie Skarżącemu przymiotu strony postępowania, w sytuacji, w której działka Skarżącego graniczy de facto przez drogę z działką objętą inwestycją w odległości od granicy działek poniżej 100 m. Zarówno organ I instancji jak i organ II instancji dokonują pomiaru od obiektu, który ma powstać, do granic działek i w tych wyliczeniach organ I instancji jak i organ II instancji podają odległość 102 m. P. S. podał, że taka praktyka jest nieuzasadniona, gdyż de facto planowana inwestycja nie zamyka się w ścianach planowanego obiektu. Jak wynika z "Charakterystyki przedsięwzięcia" do obsługi planowanego przedsięwzięcia wnioskodawca będzie chciał przeznaczyć inne budynki. W "Charakterystyce przedsięwzięcia" wprost podnosi się, że lokalizacja przedsięwzięcia to obręb geodezyjny działek nr [...] i [...] obręb K., gm. G., a nie części tych działek.

Dalej wskazano, że przedsięwzięciu należy również zapewnić ciąg transportowy w ramach działki, gdyż jak zauważa się w "Charakterystyce przedsięwzięcia" będzie następował ciągły obrót handlowy tucznikiem, który będzie sprzedawany poza gospodarstwo. Jak podnosi wnioskodawca, sprzedaż tucznika ma następować po osiągnięciu przez niego wagi do 110 kg lub nie dłużej niż 120 dni. Inwestycja wiązać się będzie wobec tego z ciągłym transportem tucznika samochodami ciężarowymi utrudniającymi dojazd do nieruchomości skarżącego i naruszającymi stan nawierzchni drogi dojazdowej. Wnioskodawca planuje budowę podziemnych magazynów, co będzie wiązać się z ciągłą techniczną obsługą obiektu. W realiach niniejszej sprawy posługiwanie się zawężającym rozumieniem sformułowania "przewidywany teren" jest nieuzasadnione. Należy nadto zauważyć zdaniem Skarżącego, że wnioskodawca jest również zobowiązany do rozbudowy zieleni, a więc tym samym należy uznać zasadność stwierdzenia, że nieuprawnione jest rozpatrywanie pojęcia "przewidywanego terenu" jedynie od granic przyszłego obiektu. Działka Skarżącego graniczy przez drogę z działkami objętymi zaskarżoną Decyzją, co przemawia za zasadnością uznania niniejszego zarzutu naruszenia art. 74 ust. 3a pkt. 1 u.d.i.ś., wobec faktu, iż odległość ta jest mniejsza niż 100 m.

W dalszej kolejności Skarżący zarzucił naruszenie art. 74 ust. 3a pkt. 2 u.d.i.ś. poprzez błędne przyjęcie, że nie dojdzie do przekroczenie standardów środowiska. Dla ustalenia kręgu stron postępowania istotne jest nie tyle to, czy na badanym obszarze doszło już do przekroczenia standardów jakości środowiska lecz to, czy w następstwie realizacji danego przedsięwzięcia dojdzie do przekroczenia tych standardów. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ powinien tym samym rozpatrywać możliwy hipotetyczny stan. Zauważa się konieczność ograniczenia odpływu azotu, jak i konieczność zastosowania amoniaku. Okoliczności sprawy przemawiają za zasadnością przyjęcia, iż może dojść do przekroczenia standardów jakości środowiska. Skoro sam organ zauważył, że inwestycja znajduje się na terenie szczególnie narażonym i wprowadza zastrzeżenia dotyczące wytwarzanych substancji bądź odpadów, to tym samym należy uznać zasadność podniesionego zarzutu.

Skarżący zarzuca nadto naruszenie art. 74 ust. 3a pkt. 3 u.d.i.ś. poprzez błędne przyjęcie, że nie dojdzie do ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Mówiąc o znaczącym oddziaływaniu, należy mieć na względzie okoliczność, że może ono wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Definicja ta posługuje się, więc elementem potencjalności, a co za tym idzie istotna jest okoliczność, że na nieruchomości wystąpi możliwość ograniczenia w jej zagospodarowaniu. Nieuzasadnione jest zdaniem Skarżącego podnoszenie w "Charakterystyce przedsięwzięcia", iż sąsiedztwo dla terenu objętego inwestycja stanowią pola uprawne, gdyż podnoszono w niniejszej sprawie, że występuje zabudowa mieszkalna, czemu organ nie zaprzeczył.

Nadto, Skarżący zarzucił również naruszenie art. 82 ust. 1 pkt. 5 u.u.i.ś., poprzez nienałożenie na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza.

P. S. zarzucił zaskarżonej decyzji niezastosowanie § 24 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r., nr 56, poz. 344 ze zm.) w związku z artykułem 3 Dyrektywy Rady 2008/120/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającej minimalne normy ochrony świń (Dz. U. UE L 2009.47.5 z dnia 18 lutego 2009 r.) i nieuznanie, iż planowane przedsięwzięcia w postaci budynku inwentarskiego o powierzchni zabudowy ok. 1550 m2 w tym 1360 m2 w części hodowlanej, będzie niewystarczającą powierzchnią dla chowu świń - tuczników, które mogą osiągnąć rozmiary powyżej 110 kg (lub do 110 kg) na tucznika, gdzie przy założeniu hodowli do 2000 sztuk powierzchnia hodowlana 1360 m2 nie zapewnia wymaganych warunków do hodowli świń. Należy zauważyć, iż wnioskodawca de facto nie ujął w ramach składanych dokumentów, czy tucznik będzie trzymany osobno czy też nie. Nadto nie uwzględnia się kwestii loch. Tym samym należy rozpatrywać każdy z wariantów. Dla przykładu zakładając pojedyncze trzymanie tucznika, powierzchnia kojca, powinna wynosić w przypadku utrzymywania knurów pojedynczo - co najmniej 6 m2, a gdy krycie odbywa się w kojcu - co najmniej 10 m2, co odpowiednio dawałoby 12.000 m2 i 20.000 m2. Osobną kategorię ujmuje się dla loch w okresie porodu, a także knurów pojedynczo i loszek hodowlanych o masie ciała od 30 do 110 kg - co najmniej 2,7 m2. Natomiast osobne parametry ujmuje się dla grupowego trzymania zwierząt, o czym stanowi

§ 24 ust. 3 Rozporządzenia.

Dalej wskazano, że organ nie zastosował Prognozy oddziaływania na środowisko dotyczącej projektu pn. Program ochrony środowiska dla Miasta i Gminy G. na lata 2016-2019 z perspektywą do roku 2025 stanowiącej załącznik nr [...] do Uchwały nr [...] Rady Miasta i Gminy G. z dnia 24 stycznia 2017 roku w sprawie uchwalenia "Programu ochrony środowiska dla Miasta i Gminy G. na lata 2016-2019 z perspektywą do roku 2025, poprzez nieuznanie, że zgodnie z treścią "Planu gospodarowania wodami na terenie dorzecza [...] Struga jest zagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych oraz poprzez ujęcie w zaskarżanej decyzji środowiskowej, iż inwestycja ma posiadać "własne ujęcie wody", a nienałożenie jednocześnie na wnioskodawcę obowiązku uzyskania pozwolenie wodnoprawnego, a wcześniej opracowania przez uprawnionego geologa projektu prac geologicznych, w celu zatwierdzenia przez Starostę, który to projekt upoważnia inwestora do odwiercenia otworu hydrogeologicznego, a także poprzez niewskazanie, iż z przeprowadzonych prac geologicznych musi zostać opracowana dokumentacja hydrogeologiczna ustalająca zasoby wód podziemnych, którą przedkłada się Staroście celem przyjęcia bez zastrzeżeń.

Skarżący podniósł również naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Podał, że niniejszej sprawie rozpatrywanie zarzutów powiązane jest z zarzutem naruszenia art. 74 ust. 3a pkt. 1, 2 i 3 u.u.i.ś. Zgodnie z przepisami u.u.i.ś. stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. W niniejszej sprawie inwestycja prowadzona ma być na obszarze działek nr [...] oraz [...], zaś Skarżącemu przysługuje prawo własności działki nr [...], której granice od granic nieruchomości, na której usytuowana będzie inwestycja są oddalone o poniżej 100 m. Działki te są bowiem położone naprzeciw sobie - dzieli je jedynie szerokość drogi. Wobec tego, że za obszar przedsięwzięcia należy uznać działki nr [...] oraz [...], uzasadnione staje się wskazanie, że swoim zasięgiem mieszczą się w graniach poniżej 100 m - uzasadnia to przyjęcie, że Skarżący powinien być stroną postępowania w niniejszej sprawie.

Skarżący twierdzi, że powinien być ujęty, jako strona postępowania, a brak podjęcia czynności wnioskowanych przez skarżącego w celu wykazania faktycznej odległości od działki, na której ma być usytuowana inwestycja, jest niezgodne z w/w przepisami prawa. Wobec powoływania się na brak regulacji dotyczących emisji odorowych, organ nie może sam z siebie pominąć faktu, iż takie emisje wystąpią. Niewątpliwie wpłyną one na zakres wykorzystania nieruchomości w jej obecnym kształcie tj. cele mieszkaniowe.

Skarżący zarzuca nadto naruszenie art. 7a k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Skarżącego i niedopuszczenie go do postępowania, podczas gdy postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. wznowiono postępowanie, a postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r. wypowiedziano się co do wniosków dowodowych Skarżącego poprzez odmowę przeprowadzenia oględzin.

Organowi zarzucił nadto naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie interesów Skarżącego przejawiającego się w tym, że działka Skarżącego graniczy przez drogę z działkami inwestora, zaś organ nie uznał Skarżącego jako strony postępowania.

Swoim postępowaniem organ naruszył także zdaniem Skarżącego art. 9 k.p.a., poprzez nieinformowanie o podstawach nieujęcia Skarżącego jako strony postępowania, gdyż organ opierał się jedynie na wskazaniach inwestora, zaś sam nie prowadził analizy stanu faktycznego pod kątem ustalenia zakresu stron postępowania. Obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji.

W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej organ prowadzący postępowanie na podstawie dokumentów dostarczonych przez wnioskodawcę oraz całości akt sprawy kierując się przesłankami wynikającymi z art. 74 ust. 3a ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko powinien ustalić, komu w postępowaniu przysługują przymioty strony. Ustalenie na podstawie art. 74 ust. 3a powyższej ustawy podmiotu, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, powinno być przeprowadzone z uwzględnieniem w szczególności zasady wyrażonej w art. 5 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którą, ochrona jednego lub kilku elementów przyrodniczych powinna być realizowana z uwzględnieniem ochrony pozostałych elementów. W tym stanie rzeczy to na organie również spoczywał obowiązek analizy przesłanek ujęcia poszczególnych podmiotów w ramach stron postępowania. Organ oparł się jedynie na wskazaniach inwestora, co wyklucza możliwość ujęcia, iż organ sprostał wymogom stawianym przez art. 9 k.p.a. w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego, którego nieodzownym elementem jest obowiązek informacyjny.

Zdaniem P. S. w postępowaniu doszło także do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie Skarżącemu udziału w postępowaniu przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie tuczami do 2000 szt. tucznika na działkach o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K., gmina G.". Zgodnie z Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. I OSK 842/19: Dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wskazuje, że Skarżący brał udział w konsultacjach społecznych, jednakże nie nadaje to Skarżącemu kategorii strony postępowania. Uprawnienia strony postępowania są zdecydowanie inne niż te, które ma osoba biorąca udział w konsultacjach społecznych. Utożsamienie tych podmiotów prowadzi do oczywistego naruszenia k.p.a., co w konsekwencji przemawia za zasadnością uznania niniejszego zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. za słuszny. Poprzestanie jedynie na wyjaśnieniach inwestora nie prowadzi do uznania dostatecznego uzasadnienia stanowiska organu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w dniu 03 października 2024 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie.

W związku z wezwaniem Sądu o przedłożenie akt administracyjnych zgromadzonych w związku z wydaniem decyzji Burmistrza z 20 kwietnia 2022 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, SKO w P. pismem z 17 października 2024 r. przedłożyło akta sprawy nr [...], w tym raport z 31 maja 2021 r. o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowej inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935 dalej "p.p.s.a."). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 1112, ze zm., dalej "u.u.i.ś").

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena przymiotu strony P. S. w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Burmistrza z dnia 20 kwietnia 2022 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczami do 2.000 szt. tucznika na działkach nr [...] i nr [...] w m. K. , gm. G.. Skarżący złożył wniosek o wznowienie powyższego postępowania z dnia 15 listopada 2022 r. Kontrolowane decyzje organu I i II instancji zapadły, więc po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, na skutek wniosku P. S., który jako przyczynę wznowienia postępowania wskazał przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej w skrócie "k.p.a."), polegającą na tym, że: "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu".

W związku z tym w pierwszej kolejności należy wskazać, że samo złożenie podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej nie powoduje "automatycznie" jego wznowienia. Takie podanie inicjuje najpierw fazę wstępną postępowania wznowieniowego, w ramach której organ sprawdza: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom k.p.a. dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, czy wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, itd.), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie (nie dotyczy podania opartego na przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o czym niżej), czy została w nim powołana przyczyna (przyczyny) wznowienia spośród określonych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie, liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), a w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (ostatecznej). Ta wstępna faza procedury wznowieniowej kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) – gdy ww. warunki wstępne są spełnione – albo, w przeciwnym wypadku, postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zaskarżalnego zażaleniem (art. 149 § 3 i 4 k.p.a.).

W kontrolowanej sprawie postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie, celem zbadania czy wnioskodawca posiadał przymiot strony w postępowaniu, a także czy bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. W motywach tego postanowienia wyjaśniono, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 15 listopada 2022 r. uzasadniony został tym, że P. S. dowiedział się o wydaniu decyzji środowiskowej w dniu 15 października 2022 r., kiedy odebrał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie warunków zabudowy dotyczących przedmiotowej inwestycji. Zasadnie więc uznały organy obu instancji, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 § 1 k.p.a. tj. w terminie jednego miesiąca, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia.

Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uruchomiło "właściwe" postępowanie wznowieniowe, które dzieli się na dwa etapy, wzmiankowane łącznie w przepisie art. 149 § 2 k.p.a. mówiącym o tym, że: "Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy". W ramach pierwszego etapu - "postępowania co do przyczyny wznowienia" – organ administracji musi ustalić, czy zarzucana wada stanowiąca przesłankę wznowienia rzeczywiście wystąpiła. W przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. będzie to wymagało łącznego stwierdzenia, że podmiot żądający wznowienia postępowania: (i) spełniał warunki do bycia stroną tego postępowania, a mimo to (ii) nie brał w nim udziału, i to (iii) bez własnej winy.

Jeżeli organ stwierdzi wystąpienie zarzucanej przyczyny wznowienia, wówczas przechodzi do ostatniego etapu postępowania wznowieniowego, określonego przez ustawodawcę mianem "postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy", kończącego się wydaniem decyzji, w której organ:

– na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyla decyzję dotychczasową – gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a. – i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo

– na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji – w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. (a więc w szczególności w przewidzianym w art. 146 § 2 k.p.a. przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej).

Natomiast jeżeli organ uzna, że podstawa wznowieniowa jednak nie wystąpiła – co w przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. będzie wiązało się z ustaleniem, że podmiot żądający wznowienia nie miał przymiotu strony postępowania, bądź że przymiot taki wprawdzie posiadał, ale nie został pozbawiony udziału w postępowaniu, a w każdym razie nie bez własnej winy – to nie przechodzi już do etapu badania sprawy co do istoty, lecz zobligowany jest wydać decyzję przewidzianą w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Tak więc stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 września 2021 r., sygn. IV SA/Po 448/21 oraz z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Po 1223/17, CBOSA; por. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1302/97; z dnia 11 maja 2010 r., sygn. II OSK 768/09, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl w skrócie "CBOSA").

W tym miejscu wskazać należy, że kwestia tego, czy Skarżący winien być uznany za stronę postępowania jest przedmiotem niniejszej sprawy i sądowej kontroli rozstrzygnięcia wydanego przez organy I i II instancji. Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie są zatem merytoryczne zarzuty odnoszące się do wad decyzji środowiskowej z 20 kwietnia 2022 r. Z uwagi na to, zawarte w skardze zarzuty w tym zakresie, odnoszące się do nieprawidłowości tejże decyzji środowiskowej nie są przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu sądowym. Ocena tych zarzutów będzie możliwa dopiero na dalszym etapie postępowania wznowieniowego, gdy organ uzna, że wystąpiła podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., skutkiem czego Skarżący zostanie uznany za stronę postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Z tego też względu organy obu instancji w zaskarżonych rozstrzygnięciach ograniczyły się do oceny przymiotu strony Skarżącego.

Przechodząc do istoty niniejszego postępowania w sprawie wznowienia postępowania w fazie oceny wystąpienia podstawy wznowieniowej, wskazać należy, że zdaniem Sądu w obu kontrolowanych decyzjach wydanych w sprawie odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej nie wykazano należycie, że nie wystąpiła podstawa wznowieniowa wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tzn. organy administracji nie wykazały dostatecznie, że P. S. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej z 20 kwietnia 2022 r.

Przepisem regulującym kwestię tego kto powinien być stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji środowiskowej jest art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy niedostatecznie przeanalizowały ewentualne posiadanie przymiotu strony przez Skarżącego przez pryzmat tego przepisu, a w szczególności jego pkt 1.

Powołany art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., służy zawężeniu poprzez doprecyzowanie definicją legalną kręgu stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w porównaniu z wcześniej obowiązującą regulacją ogólną - art. 28 k.p.a., w myśl której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Następnie, od 24 września 2019 r. pojęcie kręgu stron postępowania zostało w dalszym stopniu doprecyzowane poprzez zmianę brzmienia art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. – przez obszar oddziaływania rozumienie się "przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu" (ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1712). Oznacza to, że wprowadzenie odległości 100 m od granicy terenu, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, bez względu na podział geodezyjny terenu (granice działek ewidencyjnych), jako podstawowej przesłanki do uznania tego terenu za obszar oddziaływania. Jednocześnie bez zmian pozostały pozostałe przesłanki wymienione w art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.u.i.ś. W rezultacie ustawodawca uznał, że obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie ustalony zastał według przyjętego stałego kryterium odległościowego wynoszącego 100 m oraz według kryterium ustalanego indywidualnie w oparciu o charakter oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, z uwzględnieniem wariantu zaproponowanego przez wnioskodawcę. Aktualnie stronami postępowania są wszystkie pomioty posiadające prawo rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w pasie 100 m od przewidywanego obszaru realizacji przedsięwzięcia, niezależnie od faktu występowania realnych oddziaływań. Niezasadne są zatem te zarzuty skargi, które odnoszą się do konieczności wyznaczenia pasa 100 m od granicy działki ewidencyjnej, na której znajduje się teren inwestycyjny. Przepis w tym zakresie jest jednoznaczny i wskazuje na odległość 100 m od terenu inwestycyjnego, którego wyznaczenia dokonuje inwestor i który nie musi pokrywać się z granicami działek ewidencyjnych.

Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia o jakim mowa w art. 74 ust. 3a pkt 1-3 u.u.i.ś., biorąc pod uwagę nie tylko dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora, a przynajmniej w sposób wnikliwy zweryfikować te dane, które wynikają dokumentów przedłożonych przez inwestora.

Odnosząc się do prawidłowości zastosowania przepisu art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. w niniejszej sprawie krąg stron postępowania został ustalony przez organ I instancji z uwzględnieniem tych właścicieli działek, które w jego ocenie znajdują się w odległości 100 m od granic terenu, na którym inwestor planuje realizację przedsięwzięcia. Są to osoby wymienione w rozdzielniku w aktach administracyjnych dotyczących decyzji środowiskowej (k. 2-8, 16 i 17 akt [...]; pismo Burmistrza z 08 czerwca 2021 r. i z 23 czerwca 2021 r. nienumerowane karty akt wznowieniowych adm. I inst.).

Słuszny okazał się w tym zakresie zarzut Skarżącego odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek nieuwzględnienia Skarżącego jako strony postępowania, niezebranie dostatecznego materiału dowodowego celem ustalenia przez organ faktycznej odległości 100 m od granicy terenu inwestycyjnego oraz brak dokonania samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i dokonania jego analizy w zakresie ustalenia stron postępowania w istocie w oparciu się przez organy jedynie na wskazaniach inwestora. Zdaniem Sądu organy obu instancji naruszyły w tym aspekcie art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji na przedwczesną ocenę, że Skarżący nie należy do kręgu stron postępowania.

P. S. jest bowiem właścicielem działki nr [...] obręb K.. Organy w niniejszej sprawie przyjęły, że działka będąca jego własnością znajduje się w odległości 102 m od terenu inwestycji i z uwagi na to nie przysługuje mu przymiot strony na podstawie art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. Zdaniem Sądu, organ I instancji nie zbadał tej kwestii w sposób dostateczny, pozwalający na jednoznaczne przyjęcie, że Skarżący takiego przymiotu nie posiada.

Przyjęta przez organ I instancji odległość 102 m między terenem inwestycyjnym a granicą działki Skarżącego została oparta jedynie o dowody przedstawione przez inwestora, a konkretnie o jego pismo z dnia 20 stycznia 2023 r. w postępowaniu wznowieniowym (nienumerowana k. akt adm. I inst.). W postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej organ również oparł się na mapie ewidencyjnej przedstawionej przez inwestora, załączonej do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Przy czym Skarżący w toku postępowania wznowieniowego sygnalizował nieścisłości w tym aspekcie m.in. składając wniosek dowodowy o przeprowadzenie wizji lokalnej na jego działce. W postanowieniu z dnia 23 stycznia 2023 r. oddalającym ten wniosek dowodowy organ I instancji sam wskazał, że ustalenie stron postępowania w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oparte jest na przedłożonej przez inwestora mapie ewidencyjnej z prawidłowo zaznaczonym obszarem 100 m od granicy terenu, na którym ma zostać zrealizowana inwestycja. Poprzestanie na materiałach dostarczonych przez inwestora w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy za niewystraczające, bowiem organ nie ustalił samodzielnie odległości od terenu inwestycji do granicy nieruchomości Skarżącego w sytuacji, gdy ta okoliczność okazała się sporna. Sposób wyznaczenia odległości była kwestionowana w toku postępowania, a ponadto została przekroczona jedynie o 2 m w stosunku do sztywno ustalonej w przepisie art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. odległości 100 m. Niedokładne ustalenie tej odległości może prowadzić do nieuwzględnienia rzeczywistego zasięgu oddziaływania inwestycji, który warunkuje udział w postępowaniu w charakterze strony. Konsekwencją powyższych uchybień, które w ocenie Sądu mają wpływ na wynik sprawy, jest nieuprawnione ograniczenie kręgu stron postępowania przez organy obu instancji (tj. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 74 ust. 3a u.u.i.ś.). W przypadku decyzji środowiskowej ustalenia w przedmiocie zasięgu oddziaływania inwestycji mają bezpośrednie przełożenie na krąg stron postępowania, którego prawidłowe określenie stanowi obowiązek organów administracji na każdym etapie postępowania administracyjnego.

Zauważyć również należy, że przesłane do Sądu wraz z odpowiedzią organu na skargę akta administracyjne nie zawierały akt sprawy z wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Akta te zostały dopiero przedłożone na wezwanie Sądu. Przy czym z pisma znajdującego się na ich wstępie (k. 150) wynika, że po wezwaniu o ich nadesłanie przez tut. Sąd, SKO zwróciło się o nie do organu I instancji. To zaś nakazuje przyjąć, że rozpatrując sprawę dotyczącą wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ II instancji w ogóle nie dysponował aktami administracyjnymi tej sprawy zgromadzonymi w postępowaniu zwykłym, dokumentującymi ustalenia organu w zakresie stron postępowania. To oznacza zdaniem Sądu, że przeprowadzona przezeń weryfikacja stanowiska organu I instancji była w istotnej mierze iluzoryczna, jako nieoparta na materiale źródłowym. Zgodnie z art. 15 k.p.a., który reguluję zasadę dwuinstancyjności postępowania, organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozstrzygnąć i rozpoznać sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji.

Co istotne, z powyższych akt administracyjnych wynika, że za strony postępowania organ I instancji uznał właścicieli działek o numerach ewid. nr [...] i nr [...] obręb K., znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie z działką Skarżącego nr [...], graniczących - tak jak nieruchomość Skarżącego - z działką drogową (nr ewid. 27), oddzielającą teren inwestycyjny od działek sąsiednich. Kluczowe jest przy tym to, że wszystkie te działki nr [...], [...] i [...] znajdują się w takiej samej odległości od terenu inwestycji (k. 1 akt adm. [...]; nienumerowane k. akt adm. I inst. w postępowaniu wznowieniowym). Wątpliwości Sądu budzi i wymaga zatem wyjaśnienia, dlaczego Skarżący nie został uznany za stronę postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy, skoro status ten przyznano właścicielom działek sąsiednich, które jak wynika z tych samych materiałów przedłożonych przez inwestora, znajdują się w zbliżonej, żeby nie powiedzieć, w takiej samej odległości od terenu inwestycji co nieruchomość Skarżącego. Tym bardziej, że z materiałów tych jednoznacznie wynika, że działki nr [...] oraz nr [...] również nie znalazły się w obszarze oddziaływania inwestycji zakreślonym przez inwestora (w odległości 100 m od terenu inwestycji). Oczywiście, okoliczność uznania za stronę postępowania właścicieli działek nr [...] i [...] nie jest przesłanką do przyznania Skarżącemu legitymacji procesowej, wymaga to bowiem indywidualnej oceny. Jednak okoliczność ta była podnoszona przez Skarżącego już w toku postępowania przed organami administracji i nie została przez organy w żaden sposób wyjaśniona. Z akt sprawy i wydanych decyzji nie wynika dlaczego organ różnicuje sytuację procesową właścicieli tych działek i działki Skarżącego, gdy z akt adm. sprawy w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej i dokumentów przedłożonych przez inwestora wynika, że działki te położone są w takiej samej odległości od terenu inwestycji. Brak ustaleń organów w tym zakresie także wskazuje, że zaskarżone decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem także i organ odwoławczy nie dostrzegł powyższych nieprawidłowości mimo zarzutów odwołania i nie ustosunkował się w pełni do zarzutów odwołania w tym zakresie.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy postępowania Kodeksu postępowania administracyjnego z zakresu gromadzenia i oceny materiału dowodowego sprawy w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś., przy czym braki te w istocie miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze do Sądu o przeprowadzenie dowodu z oględzin, wizji lokalnej, a także z opinii biegłego Sąd wskazuje, że brak było przesłanek uzasadniających przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie całokształtu akt sprawy, odpowiedzi organu na skargę i pism procesowych, jeżeli mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W okolicznościach kontrolowanej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu, a w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym postępowanie dowodowe należy przeprowadzić ponownie, gdzie te dowody mogą być zgłoszone i ocenione przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobligowane będą do ustalenia we własnym zakresie odległości działki Skarżącego od terenu inwestycji, przy czym z uwagi na to, że oscyluje ona w okolicach 100 m konieczne jest zachowanie najwyższej precyzji w tym zakresie. Nie jest przy tym wykluczone przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego zawnioskowanego przez Skarżącego, chociażby poprzez przeprowadzenie oględzin, albowiem jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W zależności od poczynionych ustaleń organ rozstrzygnie sprawę, czemu da wyraz w rozstrzygnięciu z uwzględnieniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. jak Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów dla skarżącego Sąd postanowił na mocy art. 200 § 1 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., a składało się na nie wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023r., poz. 1935) oraz wpis od skargi wynoszący 200 zł (pkt 2 sentencji wyroku). Sąd nie zwrócił kwoty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, albowiem nie udokumentowano jej uiszczenia.