Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1801/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

I SA/Wr 1801/02 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 28 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant : Anna Szokalska- Kruś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2004 sprawy ze skargi M. W.-C. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz Skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 270 ( dwieście siedemdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. - F. nr [...]z [...] odmawiającą M.W.-C. ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r od dochodu z tytułu wynajmu lokali użytkowych położonych W. przy ul. N. O. G. [...] i przy ul. B. [...].

Podstawę wniosku podatniczki w tym zakresie stanowił fakt wydatkowania środków na budowę domu jednorodzinnego. Podatniczka argumentowała, że w złożonym za 2001 zeznaniu podatkowym wykazała udokumentowane fakturami VAT wydatki związane z budową na sumę [...], i przysługującą ulgę w podatku w kwocie [...], z czego do 2001 odliczyła od podatku kwotę [...]. Tym samym do odliczenie w latach następnych - w tym w 2002 r- pozostała jej kwota [...].

Uzasadniając decyzję odmowną organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż w sytuacji podatniczki nie wystąpiły przesłanki określone w przepisie art. 44 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz z2000r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Od powyższej decyzji podatniczka, odwołała się do Izby Skarbowej we W. wnosząc o jej uchylę w całości w związku z rażącym naruszeniem art. 44 ust. 1 pkt 5 i art. 44 ust. 5 ustawy z o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Izba Skarbowa W. rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji utrzymała w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Urzędu Skarbowego, zgodnie, z którym, w sprawie nie wystąpiły przesłanki pozwalające na ograniczenie wysokości zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r. z tytułu wynajmu lokali użytkowych. Izba Skarbowa wskazała, że podatniczka nie uprawdopodobniła, iż istnieje taka sytuacja, w której zaliczki byłyby niewspółmierni wysokie w stosunku do należnego podatku od dochodów z najmu. Zdaniem Izby Skarbowej powołała się na przepis art. 44 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż podatnicy osiągający przychody z najmu lub dzierżawy są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3. Stosownie jednak do brzmienia art. 44 ust. 5 ustawy urząd skarbowy, na wniosek podatnika, może odpowiednio ograniczyć wysokość zaliczek, jeżeli podatnik, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 5 artykułu (tj. osiągający dochody z działalności gospodarczej bądź dochody z najmu lub dzierżawy) uprawdopodobni, że zaliczki obliczone według zasad kreślonych w przepisach poprzedzających byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego przewidywanego dochodu. Zdaniem Izby Analiza tych uregulowań wskazuje, iż ograniczenie poboru zaliczek mogłoby nastąpić jedynie wtedy gdyby zaliczki płacone przez podatników uzyskujących dochody z najmu w trakcie roku byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do należnego podatku od przewidywanego dochodu z tego tytułu, bowiem przesłanka umożliwiająca zastosowanie wymienionej instytucji musi mieć swoje źródło w aktywności podatnika związanej z najmem. Ponieważ - jak wywodzi Izba Skarbowa- podatniczka nie uprawdopodobniła, iż istnieje taka sytuacja, w której zaliczki byłyby niewspółmierni wysokie w stosunku do należnego podatku od dochodów z najmu brak podstaw do ograniczenia poboru zaliczek. Przedstawiona natomiast przez stronę okoliczność poniesienia w 200lr. wydatków na cele wymienione w art. 27a usl 1 pkt 1 lit. b/ ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (budowę domu) i w związku z tym posiadanie prawa do stosownego odliczenia ulgi od podatku w 2002r nie stanowi - Zdaniem Izby Skarbowej -podstawy do ograniczenia wysokości zaliczek w trybie art. 44 ust. 5 ustaw a zaś dokonanie t od podatku odliczeń z tytułu poniesienia wydatków mieszkaniowych możliwe jest dopiero w zeznaniu rocznym po zakończeniu roku podatkowego.

W złożonej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatniczka, powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wnosząc o uchylenie zarówno decyzji Izby Skarbowej we W. jak i poprzedzającej decyzji Urzędu Skarbowego W.-F. oraz wstrzymanie poboru - nie zaś ograniczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w 2002r. należnego z tytułu najmu lokali.

W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła rozliczenie wydatków na budowę domu jednorodzinnego i przysługujących jej z tego tytuł ulg. Zdaniem skarżącej wskazuje to, że prze okres najbliższych trzech lat nie powinna w ogóle płacić podatku dochodowego.

Skarżąca wskazuje przy tym, iż nie osiąga innych dochodów niż dochody z tytułu najmu i przysługujące jej ulgi odliczane są w całości od podatku od tego dochodu. Wobec tego wpłacane w trakcie roku podatkowego zaliczki są jej zdaniem bezpodstawne i powodują nie oprocentowane kredytowanie Państwa.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko i wyjaśniła, że iż podanie strony zostało przez organy podatkowe potraktowane jako wniosek o ograniczenie wysokości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r. gdyż podatniczka wyraźnie wskazała jako podstawę niniejszego wniosku przepis art. 44 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Poza tym Izba Skarbowa wskazuje, iż z uzasadnienia przedmiotowego wniosku wynikało, że żądanie Pani M. W.-C. dotyczyło wstrzymania (zaniechania) poboru (wpłat) zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r. a instytucja "ograniczenia wysokości zaliczek" jest jedyną pozwalającą na prawne "zaprzestanie" wpłaty przez podatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego- zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 poz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270)

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ) uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W szczególności organy administracyjne naruszyły przepis art. 44 ust 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędna jego interpretację.

Przepis ten stanowi, iż "Jeżeli podatnik, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 5, uprawdopodobni, że zaliczki obliczone według zasad określonych w przepisach poprzedzających byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od przewidywanego na dany rok dochodu, urząd skarbowy na wniosek podatnika może odpowiednio ograniczyć wysokość tych zaliczek." Wyraźnie więc jako wskazuje że, wysokość zaliczek nakazuje porównywać z podatkiem należnym od dochodu przewidywanego na cały rok podatkowy. Zgodnie zaś z art. 9 ust 1 tej ustawy "Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i 52. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3 i art. 28-30, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów". Oznacza to, że - poza przypadkami w prawie przewidzianymi- nie oblicza się podatku za cały rok od dochodów z jednego tylko źródła. Wobec tego nie można podzielić wyrażonego przez Izbę Skarbową poglądu, iż stosownie do art. 44 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ograniczenie wysokości płaconych w ciągu roku podatkowego zaliczek może nastąpić wyłącznie w przypadkach, gdy podatnicy prowadzący uzyskujący dochody z tytuł najmu uprawdopodobnią, że dochód osiągnięty z tej działalności w rozliczeniu rocznym będzie niewspółmiernie niższy w stosunku do płaconych zaliczek. Należy zgodzić się ze skarżącym, że tego rodzaju pogląd nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w treści powołanego przepisu i stanowi on zawężającą wykładnię tego przepisu, która nie może zasługiwać na aprobatę. Na podstawie analizy przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy uznać, że powołana przez skarżącego okoliczność zamierzonego dokonania odliczenia od podatku ulgi budowlanej powinna zostać rozważona przez organy podatkowe w aspekcie możliwości ograniczenia zaliczek stosownie do art. 44 ust. 5 cytowanej ustawy. "Przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 44 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wyłącznie przewidywane przekroczenie kwoty należnego za dany rok podatku przez wpłacane w ciągu roku zaliczki, przy czym podatnik nie musi udowadniać, że zaliczki są niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od przewidywanego dochodu za dany rok. Wystarczy uprawdopodobnienie tego faktu."(wyrok NSA O/Z w Lublinie z 15.03.2000 I SA/Lu 1719/98 LEX nr 46949).

Zgodzić się wyrażanym dotychczas w orzecznictwie poglądem, iż "Ograniczenie możliwości powstania nieoprocentowanych nadpłat związanych z realizacją obowiązku uiszczania zaliczek przewiduje m.in. przepis art. 44 ust. 5 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podjęcie decyzji w przedmiocie ograniczenia wysokości zaliczek przewidziane w art. 44 ust. 5 uzależnione jest od uznania organów podatkowych. To jednak nie może oznaczać swobody organu w orzekaniu i zawsze wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozważenia tak słusznego interesu obywatela, jak również interesu społecznego." (wyrok NSA O/Z w Katowicach z 26.03.1997 sygn. akt. SA/Ka 3015/95 LEX nr 29771). W niniejszej sprawie organy skarbowe obowiązku tego w istocie nie dopełniły, wobec czego decyzja nie może być uznana za prawidłową.

Reasumując, na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.