Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 402/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200 w zw. art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 16 stycznia 2023 r. nr 3200.4130.9.2022 w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich nr 12 z dnia 9 listopada 2022 r., 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Gdańskiego na rzecz K. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r. Rektor Uniwersytetu Gdańskiego utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 9 listopada 2022 r. o skreśleniu K. H. (dalej jako "strona", "wnioskodawca", "doktorant" lub "skarżący") z listy doktorantów ze względu na nieuzyskanie stopnia naukowego doktora w okresie odbywania studiów doktoranckich.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Podaniem z dnia 14 września 2022 r. K. H. zwrócił się do Kierownika Studiów Doktoranckich z prośbą o przedłużenie okresu studiów z powodu przewlekłej choroby. Wnioskodawca wyjaśnił, że leczy się psychiatrycznie i przyjmuje silne leki, które w istotny sposób spowalniają sprawność poznawczą i psychomotoryczną. Stan zdrowia uniemożliwił wnioskodawcy napisanie rozprawy doktorskiej w terminie. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarza psychiatry z dnia 4 lipca 2022 r., stwierdzające, że K. H. jest pacjentem poradni zdrowia psychicznego od 2020 r. i jego aktualny stan zdrowia istotnie wpływa na jakość funkcji poznawczych, uniemożliwiając wykonywanie powierzonych obowiązków w oczekiwanym czasie.

Decyzją z dnia 28 września 2022 r. (nr 1/2022) Kierownik Studiów Doktoranckich odmówił przedłużenia okresu odbywania studiów.

Organ wskazał, że wniosek podlegał rozpatrzeniu w oparciu o § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696) oraz § 33 ust. 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich Uniwersytetu Gdańskiego (stanowiącego załącznik do uchwały Senatu Uniwersytetu Gdańskiego nr 17/16 z dnia 28 kwietnia 2016 r.; ujednolicony tekst regulaminu mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie załączono do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu Gdańskiego nr 99/R/16 z dnia 14 października 2016 r.; dalej jako "regulamin"). Przepisy te stanowią, że kierownik studiów doktoranckich, na wniosek doktoranta, może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich, zwalniając jednocześnie doktoranta z obowiązku uczestniczenia w zajęciach, w przypadku: 1/ czasowej niezdolności do odbywania tych studiów spowodowanej chorobą, 2/ konieczności sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny, 3/ konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem do 4 roku życia lub dzieckiem posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności, 4/ posiadania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - łącznie nie dłużej niż o rok. Do wniosku dołącza się dokument uzasadniający przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich (§ 8 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia).

Uzasadniając odmowę podniesiono, że "w przypadku K. H. nie występują okoliczności określone w § 7 ust. 2 rozporządzenia oraz § 33 ust. 2 regulaminu. Wskazany powód nie wyczerpuje wskazań § 33 Regulaminu Studiów Doktoranckich. Brak odpowiedniej dokumentacji medycznej".

W odwołaniu od decyzji doktorant wskazał, że powodem, dla którego ubiega się o przedłużenie odbywania studiów jest poważna choroba, którą udokumentował zaświadczeniem lekarskim. Do odwołania załączone kolejne dokumenty, to jest: zaświadczenie od psychologa dotyczące uczestnictwa K. H. od marca 2022 r. w indywidualnej terapii w poradni zdrowia psychicznego, karta informacyjna leczenia szpitalnego z 15 lutego 2022 r. oraz 12 zaświadczeń dokumentujących przebieg wizyt u lekarzy psychiatrów oraz psychoterapeuty pobrane z archiwum Szpitala [...]. Doktorant wyjaśnił, że zdiagnozowano u niego depresję oraz współtowarzyszące zaburzenia osobowości w związku z czym przyjmuje silne leki antydepresyjne i przeciwlękowe oraz został skierowany na leczenie na oddział psychiatryczny. Z tych względów doktorant poprosił władze uczelni o uwzględnienie, że jego stan zdrowia uniemożliwił mu napisanie rozprawy doktorskiej w terminie.

Decyzją z dnia 26 października 2022 r. (nr 02/O/2022) Dziekan Wydziału utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 28 września 2022 r. o nieprzedłużeniu okresu odbywania studiów doktoranckich.

Dziekan ocenił, że odwołanie wniesione przez K. H. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawiając stan sprawy wskazano, że w doktorant we wcześniejszym okresie uzyskał dwie zgody na przedłużenie studiów (jak wynika z akt sprawy zgody udzielone w związku prowadzeniem badań). Powodem złożenia podania o przedłużenie studiów w roku 2022 była natomiast sytuacja zdrowotna.

Dokonując analizy dokumentacji medycznej załączonej do odwołania, Dziekan doszedł do przekonania, że z zaświadczeń lekarskich obejmujących rok akademicki 2021/2022 wynika, iż stan zdrowia K. H. nie był oceniany negatywnie.

W tym zakresie wskazano na pochodzące z dokumentacji medycznej trzy sformułowania: "tolerancja leczenia dobra", "podaje [pacjent], że czuje się dobrze", "nastrój i napęd psychoruchowy wyrównany". W ocenie Dziekana dopiero w zaświadczeniu z 4 lipca 2022 r. osoba realizująca świadczenie zaznaczyła, że pacjent "podaje, że czuje się gorzej. Dostał wypowiedzenie z pracy z przedszkola". Tego samego dnia, to jest 4 lipca 2022 r., zostało wystawione zaświadczenie, z którego wynika, iż "aktualny stan zdrowia istotnie wpływa na jakość funkcji poznawczych, uniemożliwiając wykonywanie powierzonych obowiązków w oczekiwanym czasie". Dziekan zaznaczył, że do początku lipca 2022 r. takiej informacji nie ma w żadnym z zaświadczeń. Wskazane kłopoty zdrowotne nie mogły być zatem w jego ocenie przeszkodą w przygotowywaniu pracy doktorskiej.

Zaznaczono, że do odwołania zostało także dołączone sprawozdanie z pracy naukowej w roku akademickim 2021/2022. Wynika z niego, że stan zdrowia nie przeszkodził K. H. w udziale w wymienionych w tym sprawozdaniu szkoleniach oraz działalności w kole naukowym. Organ wyraził także wątpliwość co do stopnia zaawansowania rozprawy doktorskiej K. H., wskazując, że stopień zaawansowania pracy nie został potwierdzony przez opiekuna naukowego.

W decyzji zawarto błędne pouczenie o przysługującym stronie prawie zaskarżenia decyzji w drodze skargi do sądu administracyjnego (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie rozpoznał merytorycznie złożonej w tym przedmiocie skargi i postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r. o sygn. akt III SA/Gd 853/22 odrzucił skargę K. H. na decyzję dotyczącą odmowy nieprzedłużenia studiów doktoranckich).

Po wydaniu przez Dziekana decyzji w przedmiocie odmowy przedłużenia studiów (doręczonej stronie w dniu 2 listopada 2022 r.), Kierownik Studiów Doktoranckich podjął z urzędu w dniu 9 listopada 2022 r. decyzję (nr 12) o skreśleniu K. H. z listy doktorantów ze względu na nieuzyskanie stopnia naukowego doktora w okresie odbywania studiów doktoranckich.

Z uwagi na rozpoczęcie przez K. H. studiów doktoranckich przed rokiem akademickim 2019/2020 w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.; dalej jako "p.s.w").

W zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia podkreślono, że w przypadku gdy - pomimo upływu okresu odbywania studiów doktoranckich - doktorant nie uzyska stopnia naukowego doktora, kierownik studiów doktoranckich może skreślić doktoranta z listy doktorantów na podstawie art. 197 ust. 4 w zw. z ust. 1 i 2 cyt. ustawy oraz § 39 ust. 1 regulaminu. Obowiązkiem doktoranta jest bowiem postępowanie zgodnie z regulaminem studiów doktoranckich, w tym spełnianie wymogów przewidzianych w planie studiów i realizowanie programu studiów doktoranckich. K. H. pomimo upływu okresu odbywania studiów doktoranckich, nie uzyskał natomiast stopnia naukowego doktora.

Opisując stan sprawy wskazano, że przewód doktorski został wszczęty 7 grudnia 2017 r. W latach akademickich 2020/2021 i 2021/2022 decyzją Kierownika Studiów Doktoranckich doktorant dwukrotnie uzyskał zgodę na przedłużenie studiów z powodu długotrwałych badań. Dziekan Wydziału decyzją z 26 października 2022 r., odmówił natomiast K. H. przedłużenia studiów o trzeci rok, uzasadniając, że z dostarczonych zaświadczeń wynika, że stan zdrowia w roku akademickim nie był oceniany negatywnie - "tolerancja leczenia dobra", "podaje [pacjent], że czuje się dobrze", "nastrój i napęd psychoruchowy wyrównany". Dopiero w zaświadczeniu z 4 lipca 2022 r. osoba realizująca świadczenie zaznaczyła, że pacjent "podaje, że czuje się gorzej", w zaświadczeniu z tego samego dnia, to jest 4 lipca 2022 r. podano, że "aktualny stan zdrowia istotnie wpływa na jakość funkcji poznawczych, uniemożliwiając wykonywanie powierzonych obowiązków w oczekiwanym czasie". Do początku lipca 2022 r. takiej informacji nie ma w żadnym z zaświadczeń. Wskazane kłopoty zdrowotne nie mogły być więc przeszkodą w przygotowywaniu pracy doktorskiej.

W uzasadnieniu decyzji ograniczono się do wskazania, że z tych względów organ orzekł jak w sentencji.

W odwołaniu od decyzji K. H. podniósł zarzut dokonania błędnej i fragmentarycznej oceny przedłożonej dokumentacji medycznej, w tym zaświadczenia lekarza psychiatry z dnia 4 lipca 2022 r. Odwołujący się wskazał, że przedłożona dokumentacja zawierała informacje o zdiagnozowanej chorobie. Zaznaczył, że w trakcie roku akademickiego jego stan zdrowia pogarszał się co trwa nadal, w związku z czym nie był w stanie wywiązać się ze swoich obowiązków w pracy i na uczelni, a lekarz podjął decyzję o hospitalizacji w ramach planowanego przyjęcia na oddział psychiatryczny. Do odwołania załączona została wygenerowana z systemu ZUS lista zwolnień lekarskich, na których K. H. kilkukrotnie przebywał w okresie od listopada 2021 r. do kwietnia 2022 r.

Decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r. (nr 3200.4130.9.2022) Rektor Uniwersytetu Gdańskiego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 9 listopada 2022 r. o skreśleniu K. H. z listy doktorantów z powodu nieuzyskania stopnia naukowego doktora w okresie odbywania studiów doktoranckich.

W uzasadnieniu decyzji zaakcentowano, że w toku postępowania wszczętego na podstawie odwołania uzyskano opinię Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 4 grudnia 2022 r., w której negatywnie zaopiniował on zasadność odwołania. Rektor Uniwersytetu Gdańskiego wskazał, że po rozpatrzeniu sprawy podzielił ww. opinię Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 4 grudnia 2022 r. i uznał, że odwołanie K. H. nie zasługuje na uwzględnienie.

Rektor zaznaczył, że nie ulega wątpliwości, że K. H. nie uzyskał stopnia naukowego doktora mimo upływu okresu odbywania studiów doktoranckich, tj. do dnia 30 września 2022 r. Stwierdzono, że poprzez dwukrotnie uzyskaną zgodę na przedłużenie studiów doktoranckich K. H. wykorzystał dostępne możliwości przedłużenia okresu trwania studiów doktoranckich z tytułu przedłużających się badań naukowych. Złożony w 2022 r. wniosek o przedłużenie studiów dotyczył zaś innej przyczyny - czasowej niezdolności do odbywania studiów spowodowanej chorobą - i nie został uwzględniony.

W dalszej części uzasadnienia decyzji zacytowano opinię Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 4 grudnia 2022 r., gdzie oceniono, że "przedstawione zaświadczenia lekarskie nie pozwalają również zastosować punktu o czasowej niezdolności do odbywania studiów spowodowanej chorobą. Zdecydowana większość przedłożonych dokumentów to albo zwolnienia lekarskie, albo też zaświadczenia o odbytych sesjach terapeutycznych poświadczające złe samopoczucie pana H. Jednak ani zwolnienia lekarskie, ani sesje psychoterapii, ani też zgłaszane na tych sesjach problemy nie oznaczają niezdolności do odbywania studiów". Rektor podzielił wnioski opinii, że z przedstawionego w odwołaniu wykazu zwolnień lekarskich wynika, że w okresie przedłużenia odbywania studiów doktoranckich w roku akademickim 2021/2022 K. H. przebywał głównie na jednodniowych, dwudniowych lub trzydniowych zwolnieniach lekarskich, a także raz na jednym sześciotygodniowym.

Rektor stanął na stanowisku, że wskazane okoliczności mogą świadczyć o pewnych problemach zdrowotnych K. H., natomiast nie mogą stanowić podstawy do przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich. Powyższe w ocenie organu dowodzi braku przesłanek do przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich na podstawie § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia oraz świadczy o braku podstaw do zmiany decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich o skreśleniu z listy doktorantów.

Zdaniem Rektora zarówno Kierownik Studiów Doktoranckich, jak i Dziekan, szczegółowo przeanalizowali sytuację zdrowotną K. H. oraz przedstawione przez niego dokumenty, ale nie stwierdzili przesłanek do przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich. Rektor podkreślił, że decyzja podejmowana w tym przedmiocie ma charakter fakultatywny i wewnętrzny.

Dodatkowo wyrażono pogląd, że jeśli - pomimo wcześniejszego przedłużenia okresu studiów - postęp w przygotowaniu rozprawy doktorskiej jest taki jak zadeklarowano w odwołaniu, to postęp ten nie świadczy, że K. H. złoży rozprawę do końca roku akademickiego 2022/2023. Jednocześnie jednak, mimo skreślenia z listy doktorantów, K. H. nadal ma zdaniem Rektora szansę uzyskania stopnia naukowego doktora poza studiami doktoranckimi, ponieważ przewód doktorski jest postępowaniem prowadzonym odrębnie od tych studiów.

W podsumowaniu decyzji wskazano, że z uwagi na nieuzyskanie przez K. H. stopnia naukowego doktora w okresie odbywania studiów doktoranckich Rektor uznał odwołanie za nieuzasadnione. Podkreślono, że podejmując decyzję w tej sprawie Rektor uwzględnił okoliczność niewystarczających przesłanek dla kolejnego przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich oraz treść opinii Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 4 grudnia 2022 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. H. wniósł o uchylenie decyzji Rektora Uniwersytetu Gdańskiego i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich wydanych w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. Podniesione w skardze zarzuty objęły:

1/ naruszenie art 197 ust. 4 p.s.w. w zw. z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce polegające na skreśleniu skarżącego z listy doktorantów pomimo, że niewywiązanie się przez skarżącego z jego obowiązków wynikało z czasowej niezdolności do odbywania studiów,

2/ naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez polegające na poczynieniu sprzecznej z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego oceny, że skarżący nie był czasowo niezdolny do odbywania studiów.

Skarżący ponownie podkreślił, że prosił o przedłużenie studiów doktoranckich z uwagi na czasową niezdolność do odbywania tych studiów spowodowaną chorobą. Przedłożone zaświadczenie lekarskie potwierdzało, że jego aktualny stan zdrowia istotnie wpływał na jakość jego funkcji poznawczych.

Wniosek w tym przedmiocie został negatywnie rozpatrzony przez organy uczelni, zaś od tych rozstrzygnięć nie służyła odrębna skarga do sądu administracyjnego. Następnie wobec skarżącego wydano decyzje o skreśleniu z listy doktorantów, w których odnosząc się do przedłożonych w postępowaniu dokumentów, wyrażono opinię, że ani te dokumenty, ani wynikające z nich okoliczności nie oznaczają niezdolności do odbywania studiów, choć mogą świadczyć o pewnych problemach zdrowotnych.

Skarżący zaznaczył, że decyzje podejmowane na podstawie o art. 197 ust. 4 p.s.w. przewidują możliwość skreślenia z listy uczestników studiów doktorskich w sytuacji niewyzywania się przez doktoranta z jego obowiązków. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego, nie mogą jednak oznaczać dowolności i ich podjęcie musi być poprzedzone rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy, w tym także tego, czy zaszły obiektywne przeszkody, które mogły mieć wpływ na termin realizacji obowiązków przez doktoranta.

Poczynione przez organy ustalenia, że skarżący nie był czasowo niezdolny do odbywania studiów były dowolne, ponieważ nie wynikały z całokształtu materiału dowodowego.

W ocenie skarżącego jego czasowa niezdolność do odbywania studiów oraz problemy zdrowotne nie powinny prowadzić do skreślania z listy doktorantów. Ponieważ w tej sprawie podjęto rozstrzygnięcie przeciwne, nie mieści się ono w granicach uznania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W ocenie Rektora organy uczelni w wyczerpujący sposób uzasadniły przyczynę skreślenia skarżącego z listy doktorantów. Wskazano, że przyczyną skreślenia skarżącego nie były podnoszone w skardze "czasowa niezdolność do odbywania studiów" ani "przejściowe problemy zdrowotne" ale fakt, że skarżący nie uzyskał w wymaganym terminie stopnia naukowego doktora. Skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku pomimo, że dwukrotnie przedłużono mu okres trwania studiów, a z treści odwołania można wnioskować, że skarżący nie przygotował rozprawy doktorskiej w stopniu pozwalającym na uznanie jej za gotową do przedstawienia radzie dyscypliny naukowej w celu wyznaczenia recenzentów.

Podkreślono, że w sprawie szczegółowo przeanalizowano sytuację zdrowotną skarżącego na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponieważ pewne problemy zdrowotne skarżącego nie wiązały się z długotrwałymi zwolnieniami, nie mogły uzasadniać przedłużenia studiów z uwagi na stan zdrowia. Zaznaczono przy tym, że wskazane okoliczności nie wpłynęły na zaistnienie okoliczności podstawowej, to jest wystąpienia przesłanki skreślenia z powodu nieuzyskania stopnia naukowego doktora w okresie studiów doktoranckich.

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r. (sygn. akt III SA/Gd 158/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 16 stycznia 2023 r. z uwagi wniesienie skargi po terminie. Wskazano, że skarga została wniesiona w dniu 22 lutego 2023 r. w Kancelarii Ogólnej Uniwersytetu Gdańskiego, podczas gdy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 20 lutego 2022 r.

W nadesłanych do Sądu pismach K. H. wskazał, że powodem uchybienie terminu był jego pobyt w szpitalu psychiatrycznym. Skarżący przedstawił kartę leczenia szpitalnego. W wywiadzie i opisie stanu psychicznego przy przyjęciu na oddział psychiatryczny podano, że skarżący cierpi na mieszane zaburzenia osobowości i zaburzenia depresyjne nawracające, obecnie epizod depresyjny umiarkowany, gdzie myśli rezygnacyjne pojawiają się od miesięcy, natomiast w ostatnim czasie występują częściej oraz są połączone z myślami samobójczymi. Wskazano, że po skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich K. H. kilka razy napisał, że chce odebrać sobie życie i nie chce się już dłużej męczyć. Efektem była interwencja Policji oraz Zespołu Ratownictwa Medycznego udzielającego poza szpitalem pomocy medycznej osobom w stanie nagłego zagrożenia. Przy wypisie stan zdrowia oceniono jako ogólny dobry ze wskazaniem konieczności kontynuacji leczenia w poradni zdrowia psychicznego oraz rozpoczęcia dodatkowego leczenia w ramach oddziału dziennego psychiatrycznego.

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2023 r. (sygn. akt III SA/Gd 158/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi, uwzględniając podaną we wniosku przyczynę jako świadczącą o braku winy strony w uchybieniu terminu (brak możliwości osobistego złożenia skargi z uwagi na pobyt skarżącego na zamkniętym oddziale psychiatrycznym).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący przedmiotem oceny Sądu uczynił decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 16 stycznia 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 9 listopada 2022 r. o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów ze względu na nieuzyskanie stopnia naukowego doktora w okresie odbywania studiów doktoranckich.

Przed wydaniem wskazanych decyzji administracyjnych podlegających bezpośredniej weryfikacji przed sądem administracyjnym, władze uczelni podjęły wobec skarżącego decyzje o nieprzedłużeniu skarżącemu okresu studiów doktoranckich. Wydana w tym przedmiocie decyzja Kierownika Studiów Doktoranckich, a następnie Dziekana miały charakter rozstrzygnięć o charakterze związanym z tokiem studiów skarżącego i nie przesądzały jeszcze ostatecznie o jego sytuacji prawnej. Brak zewnętrznego charakteru tych decyzji, jak też okoliczność podjęcia ich w oparciu o przepisy rozporządzania i regulamin studiów doktoranckich powodowały, że decyzje te nie mogły być przedmiotem odrębnie wniesionej skargi. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że decyzje te miały bezpośredni i decydujący wpływ na rozstrzygnięcia podjęte następnie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy doktorantów.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał stronom w postanowieniu kończącym postępowanie prowadzone pod sygn. akt III SA/Gd 853/22, że odrzucenie skargi na decyzję wydaną w przedmiocie nieprzedłużenia studiów nie spowoduje negatywnych konsekwencji dla skarżącego, bowiem kwestia zasadności odmowy przedłużenia skarżącemu odbywania studiów doktoranckich będzie przedmiotem oceny Sądu w sprawie mającej za przedmiot skreślenie skarżącego z listy doktorantów. Przedmiotowa ocena zostanie zatem przedstawiona w dalszej części rozważań.

Zajęte w tej kwestii przez Sąd stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie. Decyzja o nieprzedłużeniu skarżącemu okresu odbywania studiów doktoranckich jest związana z tokiem studiów, albowiem sama w sobie nie pozbawia statusu doktoranta. Ten jednostronny akt organów uczelni jest aktem wewnętrznym również ze względu na jego przedmiot. Jest on bowiem skierowany na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, w ramach istniejącego stosunku zakładowego, przy czym zawarte w nim rozstrzygnięcie samo w sobie jeszcze nie wpływa na istnienie tego stosunku. Dopiero decyzja o skreśleniu z listy doktorantów ma charakter zewnętrzny i może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Z tych względów przyjmuje się, że argumenty dotyczące decyzji o nieprzedłużeniu okresu studiów mogą być rozważone dopiero łącznie z zarzutami skierowanymi względem wydanej następczo decyzji o skreśleniu z listy doktorantów (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 976/19).

Mając na uwadze treść odpowiedzi na skargę, gdzie akcentuje się odrębność decyzji o skreśleniu z listy doktorantów od podnoszonych przez skarżącego kwestii "czasowej niezdolność do odbywania studiów" i "przejściowych problemów zdrowotnych", Sąd wskazuje, że w oparciu o analizę akt sprawy doszedł w tym zakresie do wniosków przeciwnych.

Kwestie dotyczące zdrowia skarżącego były główną osią argumentacji zarówno w decyzjach dotyczących odmowy przedłużenia okresu studiów, jak i podjętych następnie decyzji o skreśleniu z listy doktorantów. Rektor wyraźnie zaznaczył też, że wydając zaskarżoną decyzję oparł się i podzielił opinię Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 4 grudnia 2022 r. Analiza treści wskazanej opinii wskazuje natomiast, że dokument ten w całości dotyczy wyłącznie analizy dokumentacji medycznej, w tym kwestionowana jest w nim treść i wiarygodność wystawionych wobec skarżącego zaświadczeń lekarskich oraz podważane jest znaczenie zwolnień lekarskich (z uwagi na czas ich trwania). Dokumenty te w ocenie Kierownika Studiów Doktoranckich nie mogły zostać uznane jako dowód niezdolności skarżącego do odbywania studiów z powodu choroby. Nieprawidłowość dokonanej w tym zakresie oceny przedłożyła się następnie na rozstrzygnięcie o skreślaniu z listy doktorantów, gdzie wskazano nie tylko to, że okres studiów upłynął z dniem 30 września 2022 r. i w tym czasie skarżący nie uzyskał tytułu naukowego doktora, ale podkreślano, że zasadnie nie przedłużono skarżącemu okresu studiów w oparciu o wniosek, w którym wskazywał na chorobę.

W tej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020. Stosownie więc do treści art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669, dalej jako "p.w.p.s.w.n."), w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j: Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm., dalej jako "p.s.w.")

Zgodnie z przepisem art. 197 ust. 1 p.s.w., doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. Przepis art. 189 ust. 2 p.s.w. stosuje się odpowiednio, zatem doktorant jest obowiązany w szczególności do:

1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów;

2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów;

3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni.

Ponadto, do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi w art. 197 ust. 1 p.s.w. należy realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu, co wynika z art. 197 ust. 2 p.s.w.,

Art. 197 ust. 4 p.s.w., stanowi, że doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów.

W myśl art. 196 ust. 6 p.s.w. organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Uwzględniając treść tego przepisu ustawy należy odnieść się do regulacji zawartych w regulaminie studiów doktoranckich danej uczelni. W tym zakresie w podstawie prawnej wydania zaskarżonej decyzji powołano się na § 39 ust. 3 regulaminu, a w uzasadnieniu na § 39 ust. 1 regulaminu. Przepisy te stanowią że kierownik studiów może skreślić doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich w przypadkach i na zasadach określonych w ustawie (§ 39 ust. 1 regulaminu zd. pierwsze.) Od decyzji o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich przysługuje odwołanie do Rektora. Decyzja Rektora jest ostateczna (§ 39 ust. 3 regulaminu).

Istotne jest, że użyte w treści przywołanych powyżej przepisów słowo "może" oznacza pozostawienie organowi uczelni swobody w korzystaniu z tego rodzaju prawa. Decyzja wydawana na podstawie art. 197 ust. 4 p.s.w. ma zatem charakter fakultatywny i jest wydawana w ramach uznania administracyjnego.

Decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy decyzja poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym art. 107 § 3 k.p.a., w tym czy uzasadnienie decyzji wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się w tym zakresie oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd jest zatem uprawniony do oceny, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa, czy w ich kontekście prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych i czy te ustalenia znajdują oparcie w wystarczającym materiale dowodowym sprawy, jak również, czy wyprowadzone z tych ustaleń wnioski w zakresie merytorycznym, nie przekraczają zasady swobodnej oceny dowodów, a podjęte wnioski są logiczne i poprawne.

Zawarte w treści art. 207 ust. 1 p.s.w. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. powoduje, że organy uczelni rozstrzygając w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich w ramach uznania administracyjnego zobowiązane są do poszanowania ww. przepisów.

Oznacza to, że jeżeli doktorant nie wywiązał się ze swoich obowiązków wynikających z planu studiów, ustawodawca pozostawił organom uczelni swobodę w zastosowaniu opisanej w art. 197 ust. 4 p.s.w. instytucji skreślenia z listy uczestników doktoranckich, które nie jest obligatoryjne. Organy mogą bowiem w tym zakresie uwzględnić, że w odniesieniu do osoby danego doktoranta występują dodatkowe powody przemawiające za nieskreślaniem go z listy doktorantów, w tym pod takim właśnie kątem powinny wcześniej rozważyć okoliczności podnoszone przez zainteresowaną pozostaniem na studiach stronę.

Okolicznością taką niewątpliwie może być poważna choroba. Szczególnie, że w § 33 ust. 2 pkt 1 regulaminu przewidziano, że czasowa niezdolność do odbywania studiów spowodowana chorobą jest jednym z powodów, dla których można przedłużyć doktorantowi okres odbywania studiów. Organy uczelni dają w ten sposób wyraz swojej zgody na dłuższy czas do wypełnienie przez doktoranta ciążących na nim obowiązków, w związku z tym, że nie mógł im wcześniej podołać z powodu poważnej choroby. Ponieważ decyzja w tym zakresie jest również fakultatywna, dostrzec trzeba, że kierownik studiów może odmówić przedłużenia studiów nawet jeżeli doktorant jest czasowo niezdolny do odbywania studiów z powodu choroby. Powinien jednak swoje stanowisko uzasadnić, to jest wykazać, z jakich przyczyn postanowił w takim wypadku o odmowie przedłużenia okresu studiów. Najistotniejsze jednak pozostaje to, że przed dokonaniem wyboru pomiędzy rozstrzygnięciem pozytywnym, a negatywnym w pierwszej kolejności organ musi w ogóle prawidłowo ustalić, czy doktorant jest czasowo niezdolny do odbywania studiów z powodu choroby, czy nie.

Organy uczelni w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów - jak i w prowadzonym w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przedłużenie okresu studiów, do którego ustaleń bezpośrednio odwoływano się w przedmiotowej sprawie - przyjęły, że skarżący nie był z powodu choroby czasowo niezdolny do odbywania studiów.

Zdaniem Sądu dokonana w tym zakresie ocena nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Przyjęcie powyższego ustalenia jako elementu stanu faktycznego niewątpliwie mogło mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z tych względów zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu Gdańskiego oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Studiów Doktoranckich o skreśleniu z listy doktorantów w sposób istotny naruszają art. 80 k.p.a.

Jak wskazano wyżej, w sytuacji niewywiązania się przez doktoranta z ciążących na nim obowiązków, organ może, ale nie musi dokonać skreślenia z listy doktorantów. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu w zakresie oceny okoliczności sprawy. Skoro podejmując decyzję o skreśleniu z listy doktorantów organ podjął się rozważań dotyczących tego, że doktorantowi zasadnie nie przedłużono okresu studiów doktoranckich, prawidłowość tych rozważań podlega ocenie, ponieważ mogła mieć wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Niewątpliwie bowiem, gdyby wniosek o przedłużenie okresu studiów z powodu choroby został uwzględniony, nie zaistniałaby też jeszcze w październiku 2022 r. okoliczność niewywiązania się przez skarżącego z obowiązków doktoranta polegająca na tym, że nie uzyskał do tego czasu stopnia naukowego doktora.

Skarżący wystąpił o przedłużenie okresu studiów wskazując, że z uwagi na poważną chorobę nie jest w stanie ukończyć na czas rozprawy doktorskiej. Skarżący ubiegał się zatem o przedłużenie okresu studiów na podstawie wynikającej z regulaminu przesłanki stanowiącej, że kierownik studiów może na wniosek doktoranta przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich w przypadku czasowej niezdolności do obywania tych studiów spowodowanych chorobą. Na wykazanie powyższej okoliczności skarżący przedłożył organom uczelni szereg dokumentów, w tym obszerną dokumentację medyczną. Na tym etapie wnioskodawca przedstawił organom kartę leczenia szpitalnego (luty 2022 r.) oraz szereg zaświadczeń lekarskich z 2021 i 2022 r. dokumentujących przebieg wizyt lekarskich, z których wynikało że skarżący leczy się psychiatrycznie z powodu określonych schorzeń oraz dokumentujących przebieg wizyt odbywających się w ramach terapii. Dokumentacja ta zawiera informacje o stanie zdrowia oraz o przebiegu leczenia i jego modyfikacjach. Skarżący przełożył wraz z wnioskiem również wystawione przez uprawnionego lekarza psychiatrę zaświadczenie z dnia 4 lipca 2022 r., w którym wskazano, że aktualny stan zdrowia wpływa istotnie na jego możliwości poznawcze. W tym zaświadczeniu rozpoznanie objęto tajemnicą lekarską. Dostrzec jednak należy, że we wszystkich innych zaświadczeniach dokumentujących wizyty u psychiatrów począwszy od lutego 2022 r. (kiedy skarżący przebywał na 6 tygodniowym zwolnieniu) widnieje rozpoznanie jednostek chorobowych, to jest depresji oraz zaburzeń osobowości. W tym też dniu, to jest 4 lipca 2022 r., jak wynika z innego znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia, skarżący otrzymał skierowanie do szpitala na oddział psychiatryczny. Motywując swoją prośbę skarżący wskazywał też na fakt, że przyjmuje silne leki które wpływają na jego możliwości intelektualne. Dokumentacja medyczna potwierdza, że skarżący był leczony farmakologicznie, był hospitalizowany, często odbywał wizyty w poradni zdrowia psychicznego u lekarzy psychiatrów, w marcu 2022 r. rozpoczął także psychoterapię, cyklicznie przebywał na zwolnieniach lekarskich.

Dokonując analizy dołączonych materiałów wskazano, że w ocenie organów uczelni stan zdrowia skarżącego nie był oceniany negatywnie, a zatem nie było podstaw do przedłużenia okresu studiów doktoranckich. Wskazano w tym zakresie na fragmenty zaświadczeń jak "tolerancja leczenia dobra i nastrój o popęd psychoruchowy wyrównany" to jest fragmenty zaświadczenia dokumentującego wizytę lekarską z listopada 2021 r. oraz zacytowano fragment w zaświadczenia z marca 2022 r., że pacjent podaje że czuje się dobrze. Wskazano, że znaczenie mogłoby mieć jedynie zaświadczenia z lipca 2022 r. z którego wynika że skarżący poczuł się gorzej. Stwierdzono jednak, że wcześniej nie było takiej informacji i kłopoty zdrowotne nie mogły być przeszkodą do napisania rozprawy doktorskiej. Jako dodatkowy argument wskazano, że doktorant uczestniczył w szkoleniach, a zatem inne obowiązki wykonywał.

W podjętych w sprawie decyzjach o skreśleniu listy doktorantów odwołano się do powyższych ustaleń. Dokonano ponadto analizy przełożonej na etapie odwołania listy zwolnień lekarskich wygenerowanej ze strony ZUS.

Jako podstawę do wydania decyzji o skreśleniu z listy doktorantów wskazano art. 197 ust. 4 p.s.w., który przewiduje, że doktorant może być skreślony z listy jeżeli nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. W tej sprawie uznano zatem, że nieuzyskanie stopnia doktora w obowiązującym doktoranta czasie studiów doktoranckich daje uprawnienie organowym uczelni do rozważenia w ramach uznania administracyjnego skreślenia z listy doktorantów.

Taką też decyzję podjęto wobec skarżącego, gdzie przyjęto, że nie wystąpiła czasowa niezdolność do obywania studiów spowodowana chorobą i wskazywano na fakultatywność podejmowanego w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów rozstrzygnięcia.

Jak wskazano na wstępie, fakultatywność rozstrzygnięcia nie uprawnia organów do odstąpienia od podstawowych zasad prowadzenia postępowania określonych w k.p.a.

Sąd podzielił zarzut skargi, że standardy te nie zostały w tej sprawie dotrzymane, z uwagi na niewłaściwie rozważony w sprawie materiał dowodowy. Dokonanie analizy materiału dowodowego sprawy z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 k.p.a. należy w tym wypadku postrzegać jako naruszenie granic uznania administracyjnego. Organ może bowiem uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko po rozważeniu całokształtu materiału dowodowego.

Dokumentacja medyczna została oceniona wybiórczo. Poprowadziło to do nieuprawnionego wniosku, że stan zdrowia skarżącego nie był oceniany negatywnie. Zdaniem Sądu przeciwnie, wskazuje ona, że stan zdrowia skarżącego począwszy od początku 2022 r. stale się pogarszał, wymagał stałego leczenia psychiatrycznego, pomimo którego skarżący na tyle żle funkcjonował, że był hospitalizowany, przebywał na dłuższym 6-tygoniowym zwolnieniu, a w lipcu 2022 r. otrzymał skierowanie do szpitala psychiatrycznego. Z dostarczonych z archiwum szpitala opisów wizyt wynika, że stan zdrowia skarżącego przedkładał się na złe funkcjonowanie w środowisku i w życiu codziennym. Skarżący nie wywiązywał się ze wszystkich swoich obowiązków w pracy i na uczelni. Z przedłożonych zaświadczeń lekarskich wynika m.in., że popadał w konflikty w pracy, nie był w stanie wstać do pracy, potem utracił pracę. Ostatecznie, co wiadome jest z akt sprawy, w lutym 2023 r. skarżący był hospitalizowany na oddziale psychiatrycznym w związku z postępującym pogorszeniem stanu psychicznego. Stan ten niewątpliwie należy ocenić już jako bardzo poważny i jako wynik postępującego procesu chorobowego, który ostatecznie doprowadził skarżącego do decyzji samobójczych. W ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że depresja była diagnozowano u skarżącego przy wszystkich wizytach lekarskich jakie odbył w 2022 r. Organy zbagatelizowały tą okoliczność. Powszechną wiedzą jest, że depresja jest poważną chorobą, która niejednokrotnie uniemożliwia normalne funkcjonowanie i wywiązywanie się z podstawowych obowiązków. Niewątpliwie nie jest tak w każdym przypadku. W tej sprawie organy dysponowały jednak, zdaniem Sądu, dokumentacją medyczną bezpośrednio (zaświadczenie z 4 lipca 2022 r.) i pośrednio potwierdzającą wskazany fakt (archiwalne opisy wizyt, zaświadczenia dotyczące leczenia, hospitalizacji i terapii, wykaz zwolnień lekarskich). W przypadku skarżącego jego problemy w zakresie zdrowia psychicznego powodowały coraz gorsze funkcjonowanie i z uwagi na przedłożoną dokumentację medyczną nie powinny być postrzegane w kategoriach lenistwa, lekceważenia, braku obowiązkowości, nadużywania swoich praw.

Kierownik Studiów Doktoranckich nie był uprawniony do stwierdzenia przy tak zgromadzonym materiale dowodowym, że skarżący nie był poważnie chory, ani też, że jego problemy zdrowotne nie świadczą o tym, aby nie był zdolny do odbywania studiów. Przeciwnie, pełna treść przełożonych zaświadczeń lekarskich i opisów wizyt u psychiatry nie daje podstaw do wyciagnięcia wniosku, że stan zdrowia skarżącego nie był oceniany negatywnie przez lekarzy. Powyższe ustalenie ma charakter dowolny i w istocie podważa treść dokumentów sporządzonych przez uprawnionych lekarzy, pomimo, że organ uczelni nie dysponuje wiedzą medyczną pozwalającą na kwestionowanie rozpoznania choroby. W zaskarżonej decyzji w sposób nieuprawniony wskazano, że prawidłowość przyjętych w tym zakresie ustaleń potwierdza opinia Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 4 grudnia 2022 r. W treści tej opinii podważono w istocie wagę całokształtu przedłożonej dokumentacji medycznej, w tym odmówiono jej wiarygodności. O tym, że skarżący był zdolny do obywania studiów w 2022 r. nie może natomiast świadczyć powoływana przez organy okoliczność, że zwolnienia lekarskie były jednodniowe dwudniowe oraz trzydniowe, a tylko jedno obejmowało okres 6 tygodni. Nie można bowiem czynić skarżącemu zarzutu, że starał się funkcjonować i wypełniać swoje obowiązki, to jest walczył ze skutkami choroby, którą niewątpliwie u niego zdiagnozowano i udokumentowano, że jej przebieg miał charakter postępujący i istotnie wpływał na możliwości poznawcze skarżącego. W konsekwencji powodował też istotne trudności w realizowaniu przez skarżącego jego obowiązków.

W tej sprawie zbagatelizowano wagę zdiagnozowanego u skarżącego schorzenia pomimo stwierdzonych dokumentami skutków jakie wywołała u skarżącego depresja i tego w jaki sposób choroba postępowała i utrudniała funkcjonowanie, co wprost zostało stwierdzone zaświadczeniem lekarskim. Organy uczelni podważyły wskazane zaświadczenie jedynie z uwagi na czas jego wydania (lipiec 2022 r.). Powinny natomiast dostrzec, że pogorszenie stanu zdrowia stanowiło proces i potwierdzają to w całokształcie inne przedłożone przez skarżącego dokumenty. W ocenie Sądu jeżeli stan zdrowia psychicznego kwalifikuje do hospitalizacji na zamkniętym oddziale psychiatrycznym z pewnością nie jest on oceniany pozytywnie przez lekarzy i nie powinien być tak kwalifikowany przez organy uczelni.

Sąd wskazuje końcowo, że skoro z § 33 regulaminu wynika, że przedłużenie okresu studiów doktoranckich może w sumie maksymalnie wynosić trzy lata, kwestia tego, że skarżącemu przedłużono uprzednio o dwa lata czas studiów doktoranckich z powodu prowadzonych badań, nie powinna być traktowana jako okoliczność obciążająca przy ustalaniu okoliczności faktycznej w postaci tego, czy skarżący był zdolny do odbywania studiów w kontekście zgłoszonych organowi uczelni problemów zdrowotnych.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (punkt 1 sentencji wyroku)

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań.

Organy rozpoznając ponownie niniejszą sprawę rozważą, czy nasilenie choroby psychicznej skarżącego trwające od początku 2022 r. (kiedy w zaświadczeniach lekarskich pojawia się już obok stwierdzonych wcześniej zaburzeń osobowości, rozpoznanie depresji) stanowiło przeszkodę w odbywaniu studiów i realizowaniu ich zgodnie z założonym planem studiów. W tym zakresie rozważeniu powinien podlegać całokształt zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej przy uwzględnieniu charakteru jednostki chorobowej jaką jest depresja w powiązaniu z okolicznościami tej konkretnej sprawy. Organy uczelni winny w szczególności ocenić wartość dowodową zaświadczenia lekarskiego z dnia 4 lipca 2022 r. wraz z całokształtem pozostałych dowodów, w tym rozważyć, że wystawieniu wskazanego zaświadczenia towarzyszyło skierowanie skarżącego do szpitala psychiatrycznego wynikające z oceny dłuższego procesu chorobowego i okoliczność, że pogarszający się stan zdrowia skarżącego rzeczywiście doprowadził do hospitalizacji.

Dopiero zatem ustalenie, czy skarżący był w 2022 r. w czasie trwania studiów doktoranckich czasowo niezdolny do ich odbywania, czy też nie, powinno być punktem wyjścia do rozważenia przez organy uczelni, czy zaistniały podstawy do skreślenia skarżącego z listy doktorantów. W przypadku uznania, że takie podstawy nie zaistniały organy powinny rozważyć umorzenie postępowania administracyjnego, które wszczęły w tym przedmiocie.

W przypadku stwierdzenia, że skarżący w 2022 r., z powodu zdiagnozowanej u niego depresji o określonym przebiegu i skutkach, nie był zdolny do odbywania studiów doktoranckich oraz wywiązywania się z ciążących na nim obowiązków, organy uczelni powinny dokonać w zakresie swojej wewnętrznej kompetencji, weryfikacji decyzji dotyczących toku studiów. Decyzje te zostały bowiem podjęte w oparciu o ustalenie przez Kierownika Studiów Doktoranckich i Dziekana Wydziału, że stan zdrowia skarżącego nie był negatywnie oceniany przez lekarzy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).