Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1491/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24c ust. 1 , 24b ust. 4-7, art. 24f ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2028
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Patrycja Kołtan–Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4886/21 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I GSK 1491/22

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4886/21 uchylił decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ( dalej jako: "PGW WP") z dnia [...] września 2021 r. nr [...], uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jak: "RZGW") z dnia [...] maja 2021 r. znak [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora RZGW z dnia [...] maja 2021 r. znak [...], zasądził od Prezesa PGG WP na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "spółka", "skarżąca", "PWiK sp. z o.o.") kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z siedzibą odmówił zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie miasta [...] i ulicy [...] w miejscowości [...], gmina [...] na okres 3 lat. W otwartym terminie na złożenie odwołania od wydanej w sprawie decyzji Dyrektora RZGW, PWiK sp. z o.o. w [...] złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności tejże decyzji, wyraźnie wskazując w jego treści, że nie stanowi on odwołania w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a., a Spółka korzysta z trybu nadzwyczajnego wzruszenia wskazanej decyzji określonego w art. 156 § 1 k.p.a., w którym mowa jest o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej.

W wyniku przeprowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora RZGW , Prezesa PGG WP, nr [...] z dnia [...] września 2021 r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora RZGW z dnia [...] maja 2021 r. (znak sprawy: [...]), jednakże z przyczyn innych aniżeli wnioskowanych przez Spółkę. Prezes PGW WP po przeanalizowaniu decyzji Dyrektora RZGW , w kontekście materiału zgromadzonego w aktach sprawy obejmującego przede wszystkim wniosek taryfowy Spółki, który to stanowił przedmiot postępowania zakończonego wskazaną decyzją, stwierdził, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na to, że odnosząc się do wniosku taryfowego Spółki nie dotyczy ona w istocie odmowy zatwierdzenia taryfy. Wskazana decyzja została wydana pomimo braku przedmiotu postępowania taryfowego, jako że dokumenty przedłożone przez PWiK sp. z o.o. nie mogą być kwalifikowane jako taryfa. Powyższe organ II instancji zakwalifikował jako rażące naruszenie przepisów prawa.

Na powyższą decyzję Prezesa PGG WP, PWiK sp. z o.o. skierowało skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akty V SA/Wa 4886/21 uchylił decyzję Prezesa PGG WP z dnia [...] września 2021 r. nr [...], uchylił decyzję Dyrektora RZGW z dnia [...] maja 2021 r. znak [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora RZGW z dnia [...] maja 2021 r. znak [...], zasądził od Prezesa PGW WP na rzecz PWiK sp. z o.o. kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2028, dalej jako: "u.z.z.w."), jak również ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako: "k.p.a.").

Zgodnie z art. 24c ust. 1 ustawy u.z.z.w. organ właściwy w sprawie ma 45 dni od otrzymania wniosku na załatwienie sprawy. Przy czym podkreślił, że termin ten należy liczyć od dnia złożenia wniosku, czyli pozbawionego braków formalnych, kompletnego, zawierającego informacje wymagane u.z.z.w., w szczególności jej art. 24b ust. 4-7. Sąd I instancji podkreślił również, że termin ten - z uwagi na art. 24f ust. 2 u.z.z.w. – jest terminem prawa materialnego, którego przekroczenie rodzi skutek wskazany w art. 24f ust. 2 u.z.z.w. Jest to termin prekluzyjny, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność danej czynności procesowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji przyznał rację skarżącej, która wskazała, że skoro dokumenty - po wezwaniu do ich uzupełnienia pismem z dnia 17 lutego 2021 r. - zostały przez skarżącą spółkę dostarczone do organu regulacyjnego w dniu 1 marca 2021 r., od tego dnia należało liczyć wskazany 45-dniowy termin na załatwienie sprawy przez organ regulacyjny. Organ regulacyjny wydał swoją decyzję po jego upływie tj. w dniu [...] maja 2021 r., a co za tym idzie Sąd I instancji uznał za niezasadne twierdzenia organu, iż możliwe było w tym terminie procedowanie przez organ. Oceny tej nie zmienia fakt, iż organ w dniu 22 kwietnia 2021 r. wezwał ponownie skarżącą spółkę do uzupełnienia wniosku, gdyż wezwanie to było wystosowane do Strony skarżącej po upływie 45-dniowego terminu, który upłynął w dniu 15 kwietnia 2021 r.

Sąd I instancji podkreślił, że w myśl art. 24f ust. 2 u.z.z.w. z mocy prawa, weszła w życie nowa taryfa regulacyjna przewidziana w przedstawionym organowi projekcie. Tym samym organ nie był uprawniony do wydania w dniu [...] maja 2021 r. decyzji o odmowie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i nałożenia na skarżącą spółkę obowiązku ponownej kalkulacji cen i stawek opłat i przedłożenia poprawionego projektu taryfy, albowiem po przekroczeniu wskazanego przepisem art. 24c ust. 1 u.z.z.w. 45-dniowego terminu utracił kompetencję do wydania decyzji w tym zakresie.

Sąd I instancji zgodził się również z zarzutem skarżącej spółki, która wskazała, że organ wykroczył poza ramy nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, bowiem podjął próbę nieuprawnionego ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zatwierdzenia taryf przedłożonych przez skarżącą spółkę w dniu 1 lutego 2021 r. Prezes PGW WP w zaskarżonej decyzji dokonał bowiem faktycznie w toku postępowania nadzwyczajnego ponownej oceny projektu taryf pod względem ich zgodności z przepisami ustawy, co zgodnie z art. 24c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.z.z.w., stanowiło kompetencję zastrzeżoną dla organu regulacyjnego w toku zwykłego postępowania taryfowego. Takie podejmowanie działań przez organ jest niezgodne z art. 156 § 1 k.p.a. i wykraczające poza zakres tego przepisu. Działania Prezesa PGW WP w toku zaskarżonego postępowania były tym samym niedopuszczalne. Organ dokonał bowiem w postępowaniu nieważnościowym ponownej oceny merytorycznej (pod kątem materialnym) projektu taryf, uznając końcowo, że skarżąca wprowadziła kryterium podziału odbiorców usług na grupy taryfowe nieznajdujące podstaw w przepisach prawa (średnica wodomierza), czym naruszył wskazane powyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.")naruszenie przepisów prawa materialnego

1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w tym również w zw. z art. 24c ust. 3 u.z.z.w.:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię nieuwzględniającą tego, że zakres weryfikacji decyzji administracyjnej w kontekście wskazanej w tymże przepisie przesłanki nieważności w postaci wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa winien uwzględniać jej specyfikę, która odnosi się w istocie do oceny kwestii stosowania właściwych przepisów przez organ administracji publicznej przy rozstrzyganiu danej konkretnej sprawy administracyjnej. W kontekście weryfikacji zaistnienia przedmiotowej przesłanki odnoszonej do przepisów prawa materialnego, czyniona jest ocena stosowania prawa materialnego w związku z wydaną decyzją. Stosowanie prawa materialnego następuje zaś na gruncie ustalonego stanu faktycznego. Weryfikacja zaistnienia rażącego naruszenia prawa materialnego dokonywana winna być z uwzględnieniem całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, zasadniczo tychże jakie wynikają z postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu zwykłym poprzedzającym wydanie kontrolowanej decyzji,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 24c ust. 3 u.z.z.w. poprzez błędną wykładnię polegającą na braku uwzględnienia tego, że weryfikacja wydanej na podstawie art. 24c ust. 3 u.z.z.w. decyzji w przedmiocie odmowy zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków wydanej co do zgodności z prawem, w kontekście możliwości jego rażącego naruszenia właściwych przepisów prawa materialnego nie jest możliwa bez odniesienia się do dokumentu przedłożonego jako projekt taryfy. Przedmiot rozstrzygnięcia decyzji stanowi bowiem projekt taryfy i w związku z jego kształtem organ regulacyjny stosuje właściwe przepisy prawa materialnego.

Na powyższe wskazują przepisy prawa materialnego opisane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołane przez Prezesa PGW WP w jego decyzji uchylonej przez Sąd pierwszej instancji odnoszące się do obligatoryjnych elementów taryfy stanowiących o możliwości kwalifikacji dokumentów przedkładanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jako taryfa, odnoszone każdorazowo do konkretnych dokumentów przedkładanych w charakterze projektu taryfy.

2) w związku z zarzutami wskazanym w pkt I ppkt 1 oraz pkt II ppkt 1, 2 art. 24c ust. 3 u.z.z.w., art. 24c ust. 1 pkt 1-2 u.z.z.w. w zw. z art. 24f ust. 2 u.z.z.w.o.ś, art. 24b ust. 1,2, art. 24b ust. 4 pkt 1 u.z.z.w., art. 20 ust. 2, 3 u.z.z.w., art. 2 pkt 13 u.z.z.w. w zw. z art. 23 ust. 1 u.z.z.w. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia taryfowego, § 2 pkt 6 rozporządzenia taryfowego, § 5 pkt 2 lit. a-c rozporządzenia taryfowego § 5 pkt 4 lit. a-b rozporządzenia taryfowego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich niezastosowaniu w kontekście czynionej przez Sąd pierwszej instancji oceny prawidłowości stosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z wydaniem przez Prezesa PGW WP decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora RZGW , choć istniały ku temu podstawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien był odnieść się do dokonanej przez Prezesa PGW WP oceny treści i kształtu dokumentu złożonego przez PWiK sp. z o.o. w [...] w charakterze projektu taryfy w kontekście przedmiotowych przepisów. Uznanie z góry bez wskazanej wyżej weryfikacji odmiennych ustaleń Prezesa PGW WP, że dokument przedłożony przez PWiK sp. z o.o. stanowi taryfę przy braku uwzględnienia wskazanych przepisów.

3) w związku z zarzutami wskazanym w pkt I ppkt 1, 2 oraz pkt II ppkt 1, 2, 3, 4 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 24f ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 24c ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 122a § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że materialnoprawny skutek upływu terminu 45-dniowego regulowanego w art. 24f ust. 2 u.z.z.w. w zw. z art. 24c ust. 2 u.z.z.w. związany z milczącym załatwieniem sprawy w postaci wejścia taryfy w życie z mocy prawa nastąpić może względem wniosku, do którego nie załączono taryfy, choć art. 24f ust. 2 u.z.z.w. wyraźnie wskazuje na wejście w życie taryfy oraz względem postępowania taryfowego, w którym zachodzi bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na brak przedmiotu postępowania w postaci taryfy, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 24f ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 24c ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 122a § 2 pkt 1 k.p.a. i uznanie, że doszło do wejścia taryfy w życie z mocy prawa pomimo braku przesłanek ku temu, mając na uwadze okoliczności powoływane przez Prezesa PGW WP jako podstawa uznania decyzji Dyrektora RZGW za nieważną zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 24c ust. 3 u.z.z.w. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uznanie ustaleń poczynionych przez Prezesa PGW WP jako niedopuszczalnych i wykraczających poza zakres postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, co stanowiło o uchyleniu decyzji Prezesa PGW WP z dnia [...] września 2021 r. nr [...], podczas gdy były one czynione na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt postępowania zwykłego bez prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego wyłącznie w kierunku ustalenia tego czy decyzja Dyrektora RZGW z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym z uwagi na objęcie nią dokumentu, który nie może być kwalifikowany jako taryfa w świetle właściwych przepisów u.z.z.w. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków dalej jako: "rozporządzenie taryfowe". Powyższe nie było tożsame z jak to ujął Sąd I instancji ponowną merytoryczną oceną taryfy dla możliwości jej zatwierdzenia, a ustaleniem czy ocena taka mogła być podejmowana przez Dyrektora RZGW,

2) w związku z zarzutami wskazanym w pkt I ppkt 1 oraz pkt II ppkt 1 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 24c ust. 3 u.z.z.w., art. 24c ust. 1 pkt 1-2 u.z.z.w. w zw. z art. 24f ust. 2 u.z.z.w., art. 24b ust. 1,2, art. 24b ust. 4 pkt 1 u.z.z.w., art. 20 ust. 2, 3 u.z.z.w., art. 2 pkt 13 u.z.z.w. w zw. z art. 23 ust. 1 u.z.z.w. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia taryfowego, § 2 pkt 6 rozporządzenia taryfowego, § 5 pkt 2 lit. a-c rozporządzenia taryfowego, § 5 pkt 4 lit. a-b rozporządzenia taryfowego poprzez uchylenie decyzji Prezesa PGW WP pomimo tego, że decyzja Dyrektora RZGW obiektywnie wydana została względem dokumentu złożonego przez PWiK Sp. z o.o. w charakterze projektu taryfy, któremu w świetle powyższych przepisów u.z.z.w. oraz rozporządzenia taryfowego nie można przypisać przymiotu taryfy z uwagi na brak wyodrębnienia taryfowych grup odbiorców usług jako obligatoryjnego elementu nadającego dokumentowi przymiot taryfy. Na powyższe wskazuje przyrównanie kształtu i treści wskazanego dokumentu PWiK sp. z o.o. do wymogów wynikających w sposób wyraźny i oczywisty z przedmiotowych przepisów. Prezes PGW WP wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji jak to wykazano w poprzednich wskazanych zarzutach mógł ustalić i prawidłowo ustalił, że decyzja Dyrektora RZGW wydana została zatem z rażącym naruszeniem oczywistej treści przywołanych przepisów u.z.z.w. oraz rozporządzenia taryfowego powodując skutki społeczne i gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania w kontekście praworządności,

3) w związku z zarzutami wskazanym w pkt I ppkt 1, 2 oraz pkt II ppkt 1, 2 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24c ust. 3 u.z.z.w., art. 24c ust. 1 pkt 1-2 u.z.z.w. w zw. z art. 24f ust. 2 u.z.z.w., art. 24b ust. 1, 2 art. 24b ust. 4 pkt 1 u.z.z.w., art. 20 ust. 2, 3 u.z.z.w., art. 2 pkt 13 u.z.z.w. w zw. z art. 23 ust. 1 u.z.z.w. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia taryfowego, § 2 pkt 6 rozporządzenia taryfowego, § 5 pkt 2 lit. a-c rozporządzenia taryfowego § 5 pkt 4 lit. a-b rozporządzenia taryfowego, poprzez uchylenie decyzji Prezesa PGW WP pomimo tego, że stan postępowania prowadzonego przed Dyrektorem RZGW w ramach którego wydana była decyzja kontrolowana przez Prezesa PGW WP wykazywał stan bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wynikający z dołączenia do wniosku taryfowego PWiK sp. z o.o. projektu, w którym nie wyodrębniono taryfowych grup odbiorców usług stosownie do wskazanych przepisów u.z.z.w. oraz rozporządzenia taryfowego, a więc nie mógł być oceniany jako taryfa w kontekście możliwości zatwierdzenia. Dyrektor RZGW nie mógł zatem rozstrzygnąć sprawy merytorycznie na podstawie art. 24c ust. 2 u.z.z.w. a w związku z nieusuniętym brakiem mógł jedynie umorzyć prowadzone postępowanie. Tym samym kontrolowana przez Prezesa PGW WP decyzja Dyrektora RZGW wydana została z rażącym naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. i ustalenia poczynione w tym zakresie w postępowaniu nieważnościowym były prawidłowe. Już w tym miejscu należy zaznaczyć, że bezprzedmiotowość postępowania jakie prowadzone było przed Dyrektorem RZGW nie wynika z upływu terminu 45-dniowego regulowanego w przepisach art. 24f ust. 2 u.z.z.w. w zw. z art. 24c ust. 2 u.z.z.w. związanego z wejściem taryfy w życie z mocy prawa o czym w dalszych zarzutach, a z braku przedmiotu postępowania w postaci taryfy powodującego niemożność biegu przedmiotowego terminu.

4) w związku z zarzutami wskazanym w pkt I ppkt 1, 2 oraz pkt II ppkt 1, 2, 3 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 24f ust. 2 u.z.z.w. w zw. z art. 24c ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 35 § 4, 5 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24b ust. 4 pkt 1 u.z.z.w. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. dotyczący pkt 2 rozstrzygnięcia Wyroku poprzez uchylenie wraz z zaskarżoną decyzją Prezesa PGW WP decyzji Dyrektora RZGW z uwagi na ustalenie, że ta wydana została po upływie terminu 45-dniowego regulowanego w przepisach art. 24f ust. 2 u.z.z.w. w zw. z art. 24c ust. 2 u.z.z.w. i wejściu w związku z tym w życie z mocy prawa dokumentu przedstawionego do zatwierdzenia przez PWiK Sp. z o.o. jako taryfa, podczas gdy wskazany termin nie mógł biec z uwagi na brak przedmiotu postępowania, gdyż w rzeczywistości mając na uwadze okoliczności powoływane przez Prezesa PGW WP jako podstawa uznania decyzji Dyrektora RZGW za nieważną zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie przedłożono wraz z wnioskiem inicjującym postępowanie projektu taryfy i brak ten nie został usunięty

5) w związku z zarzutami wskazanym w pkt I ppkt 1,2,3 oraz pkt II ppkt 1,2,3,4,5 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24f ust. 2 u.z.z.w. w zw. z art. 24c ust. 1 u.z.z.w. poprzez uchylenie decyzji Prezesa PGW WP z uwagi na stwierdzenie niemożności procedowania w zakresie stwierdzenia nieważności w kierunku wynikającym z ustaleń przedstawionych w decyzji Prezesa PGW WP z uwagi na upływ terminu 45-dniowego i wejście taryfy w życie z mocy prawa podczas gdy powyższe nie nastąpiło,

6) w związku z wszystkimi podniesionymi wcześniej zarzutami art. 145 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24c ust. 3 u.z.z.w., art. 24c ust. 1 pkt 1-2 u.z.z.w. w zw. z art. 24f ust. 2 u.z.z.w., art. 24b ust. 1,2, art. 24b ust. 4 pkt 1 u.z.z.w., art. 20 ust. 2, 3 u.z.z.w., art. 2 pkt 13 u.z.z.w. w zw. z art. 23 ust. 1 u.z.z.w. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia taryfowego, § 2 pkt 6 rozporządzenia taryfowego, § 5 pkt 2 lit. a-c rozporządzenia taryfowego § 5 pkt 4 lit. a-b rozporządzenia taryfowego, w zakresie pkt 3 rozstrzygnięcia Wyroku poprzez umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora RZGW prowadzonego przez Prezesa PGW WP pomimo braku podstaw ku temu,

7) w związku ze wszystkimi podniesionymi dotychczas zarzutami art. 151 p.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i oddalenia w całości skargi wywiedzionej w sprawie pomimo istnienia podstaw ku temu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., powinny wykazać, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc autor skargi kasacyjnej powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez Sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż Sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (zob. wyroki NSA: z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1342/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15, niepublikowane).

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, mając jednak na uwadze, że przedmiotem kontroli jest decyzja Prezesa PGW WP z dnia [...] września 2021 r. wydana w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności, a nie w postępowaniu zwykłym w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.

Wcześniej należy przypomnieć, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną. Tym samym nie wchodzi tu w grę poczynienie uzupełniających ustaleń faktycznych. W tym postępowaniu organ ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości zastosowania prawa. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Nie może rozpatrywać więc sprawy co do jej istoty, w jej całokształcie w zakresie różnych wątków z nią związanych tak jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, na którą wskazuje się w skardze kasacyjnej, i którą rozważano w stanie faktycznym sprawy, była przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa.

Postępowanie nadzorcze dotyczyło decyzji Dyrektora RZGW z [...] maja 2021 r. znak [...] wydane na podstawie art. 24c ust. 2 u.z.z.w. Decyzją tą odmawiano zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miasta [...] i ulicy [...] w miejscowości [...], gmina [...] oraz nałożono na P. sp. z o.o. obowiązek ponownej kalkulacji cen i stawek opłat i przedłożenia, w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji, poprawionego projektu taryfy i uzasadnienia, o których mowa w art. 24b ust. 4,

Jak wynika z akt sprawy w otwartym terminie na złożenie odwołania od wydanej w sprawie decyzji Dyrektora RZGW , PWiK sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności tejże decyzji, wyraźnie wskazując w jego treści, że nie stanowi on odwołania w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a., a Spółka korzysta z trybu nadzwyczajnego wzruszenia wskazanej decyzji określonego w art. 156 § 1 k.p.a., w którym mowa jest o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej. W wyniku rozpoznania sprawy, Prezes PGW WP, jako właściwy organ odwoławczy orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji organu I instancji, jednakże z przyczyn innych aniżeli wnioskowanych przez spółkę. Prezes PGW WP po przeanalizowaniu decyzji Dyrektora RZGW , w kontekście materiału zgromadzonego w aktach sprawy obejmującego przede wszystkim wniosek taryfowy spółki, który to stanowił przedmiot postępowania zakończonego wskazaną decyzją, stwierdził, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na to, że odnosząc się do wniosku taryfowego Spółki nie dotyczy ona w istocie odmowy zatwierdzenia taryfy. Wskazana decyzja została wydana pomimo braku przedmiotu postępowania taryfowego, jako że dokumenty przedłożone przez PWiK sp. z o.o. nie mogą być, w ocenie organu, kwalifikowane jako taryfa. Powyższe organ II instancji zakwalifikował jako rażące naruszenie przepisów prawa.

Ponownie podkreślenia wymaga, że kontrolowane przez Sąd I instancji postępowanie zakończone wydaniem decyzji Prezesa PGW WP z dnia [...] września 2021 r. nr [...] nie było postępowaniem "zwyczajnym", odwoławczym, prowadzonym w ramach administracyjnego toku instancji, ale postępowaniem nadzwyczajnym prowadzonym wyłącznie w granicach przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, że stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (patrz: wyrok NSA z 13 października 2016 r., II OSK 3347/14). Przyjmuje się, że co do zasady nie jest wyłączona możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, jednak naruszenie takie musi prowadzić do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia z tego właśnie powodu, a więc musi przekładać się bezpośrednio na treść decyzji. W odniesieniu do tych przepisów można zatem mówić o rażącym naruszeniu, jeżeli w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano je nieprawidłowo (patrz: wyrok NSA z [...] września 2007 r., II OSK 1212/06). Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (patrz wyroki NSA: z 4 marca 2022 r., I OSK 2313/21 oraz z 6 marca 2019 r., II OSK 1018/17). Ponadto nie stanowi przesłanki nieważności również odmienna ocena dowodów.

Stąd też przedmiotem postępowania nadzorczego było ustalenie czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 24c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.z.z.w.

W myśl przepisów k.p.a. przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną z art. 156 § 1 k.p.a., co zawęża możliwość działania organ nadzoru, który jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji. Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, a wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja zawiera wady enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. A zatem organ nadzoru, dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (z mocą wsteczną), czyli od dnia, w którym została wydana. Wskazać należy, że jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, na którą powołał się wnioskodawca w niniejszej sprawie. Naruszenie prawa ma z kolei charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez ich proste zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Trzeba zgodzić się Sądem I instancji, że działanie organu wymaga w tym przypadku zupełnie innego podejścia, niż w postępowaniu zwykłym i winno być nastawione wyłącznie na poszukiwaniu przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. W tym miejscu zasadnie zatem Sąd I instancji wskazał, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, co miało miejsce w niniejszej sprawie wobec wydania przez Prezesa PGW WP decyzji z dnia [...] września 2021 r. nr [...]. Należy z całą mocą podkreślić, że organ w sposób nieuprawniony pod pozorem powołania w podstawie prawnej przepisów postępowania nadzwyczajnego, w istocie zachował się jak organ w postępowaniu administracyjnym zwykłym i przeprowadził postępowanie jak organ II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska Sądu I instancji, że działania Prezesa PGW WP w toku zaskarżonego postępowania były tym samym niedopuszczalne. Organ dokonał bowiem w postępowaniu nieważnościowym ponownej oceny merytorycznej (pod kątem materialnym) przedłożonego przez skarżącą w dniu 1 lutego 2021 r. wniosku pod względem jego kompletności, analizując czy jest on pozbawiony braków formalnych tj. czy zawieraj elementy określone w art. 24b ust. 3 u.z.z.w., do którego dołączyła zgodnie z art. 24b ust. 4 u.z.z.w. - projekt taryf (zawierający wszystkie elementy z § 4 pkt 1 rozporządzenia taryfowego, w tym taryfowe grupy odbiorców usług) i oceniając uzasadnienie (zawierające wszystkie elementy z art. 24b ust. 5 u.z.z.w.), a także wszystkie załączniki wymagane art. 24b ust. 6 u.z.z.w., czym naruszył wskazane powyżej przepisy k.p.a.

Zauważyć należy, że w skardze kasacyjnej organ formułując zarzut naruszania przepisów prawa materialnego (art. 24f ust. 2 w zw. z art. 24c ust. 1 u.z.z.w.), twierdzi, że w sprawie niniejszej Sąd I instancji błędnie uznał, że działania podjęte przez organ w trybie nadzwyczajnym wykraczały poza zakres tego postępowania, a tym samym błędnie uznał, że wydanie decyzji nie mogło zostać poprzedzone całościowemu postępowaniu wyjaśniającemu i analizie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowemu.

Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił wyżej w uzasadnieniu swoje stanowisko odnośnie zakresu prowadzonego postępowania w trybie nadzwyczajnym, które miało służyć ustaleniu, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wnioski te należy odnieść do obowiązujących w sprawie przepisów prawa materialnego, na których naruszenie wskazywał sam wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności tejże decyzji, jak również wskazał Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przede wszystkim, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że 45-dniowy termin, o którym mowa w art. 24c ust. 1 u.z.z.w., należy liczyć od dnia złożenia wniosku pozbawionego braków formalnych oraz zawierającego informacje wymagane obowiązującymi przepisami. Przekroczenie tego terminu rodzi skutek wskazany w art. 24f ust. 2 u.z.z.w. Równocześnie Sąd I instancji słusznie stwierdził, że do omawianego terminu ma zastosowanie przepis art. 35 § 5 k.p.a., zgodnie z którym do terminów załatwienia sprawy, o których mowa w art. 35 § 3 i § 4, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu.

Stosownie do art. 27c ust. 1 u.z.z.w. do postępowania przed organem regulacyjnym stosuje się przepisy k.p.a. W myśl art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia sprawy niż określone w § 3 i 3a tego przepisu. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Zgodnie z art. 24c ust. 1 u.z.z.w. organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 2: 1) ocenia projekt taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, oraz uzasadnienie, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, pod względem zgodności z: a) przepisami ustawy, b) przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne; 2) analizuje zmiany warunków ekonomicznych wykonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalności gospodarczej, w tym marżę zysku, oraz weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia w celu zapewnienia ochrony interesów odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen.

Powołane przepisy wskazują więc, że ustawodawca określił inny termin do załatwienia wniosków taryfowych niż przewidują to przepisy k.p.a. Artykuł 24c ust. 1 u.z.z.w. stanowi więc lex specialis względem przepisów k.p.a. określających ogólne terminy do załatwiania spraw. Jest to termin ustawowy (prekluzyjny), który nie może być przekroczony, nie można go przedłużać ani skracać. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność danej czynności procesowej. Zgodnie art. 24f ust. 2 u.z.z.w., organ regulacyjny nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3, po upływie terminu, o którym mowa w art. 24c ust. 1. Skutkiem przekroczenia 45-dniowego jest z jednej strony brak możliwości wydania decyzji w przedmiocie wniosku taryfowego, a z drugiej strony wejście w życie taryfy, po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie.

Odrębną kwestią od charakteru przedmiotowego terminu jest sposób, w jaki jest on liczony. Zgodnie z art. 24c ust. 1 u.z.z.w. 45-dniowy terminy do załatwienia wniosku taryfowego rozpoczyna swój bieg od momentu początkowego wskazanego w ustawie, a więc od dnia otrzymania wniosku taryfowego przez organ, przy czym wniosek ten powinien odpowiadać określonym prawem wymogom formalnym. Wprawdzie w przypadku usunięcia braków podania w wyznaczonym terminie – datą wszczęcia postępowania jest dzień złożenia wniosku, co jednak nie musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Ten bowiem należy liczyć od dnia złożenia kompletnego wniosku (patrz wyroki NSA: z 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1247/08; z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1777/07).

NSA w wyroku z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I GSK 514/20, wyraził pogląd zgodnie z którym przy obliczaniu, czy został zachowany termin do załatwienia sprawy, należy uwzględnić okresy podlegające wyłączeniu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a., ponieważ wyznaczony przez ustawodawcę czas dla dokonania danej czynności procesowej, to czas efektywny, jakim powinien dysponować organ załatwiający sprawę.

W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, który zasadnie wskazał, że skoro dokumenty - po wezwaniu do ich uzupełnienia pismem z dnia 17 lutego 2021 r. - zostały przez skarżącą dostarczone do organu regulacyjnego w dniu 1 marca 2021 r., od tego dnia należało liczyć wskazany 45-dniowy termin na załatwienie sprawy przez organ. W sprawie 45-dniowy termin, o którym mowa w art. 24c ust. 1 u.z.z.w. w praktyce rozpoczął zatem bieg 1 marca 2021 r. , jednakże organ wydał swoją decyzję po jego upływie tj. w dniu [...] maja 2021 r. Oceny tej nie zmienia fakt, iż organ w dniu 22 kwietnia 2021 r. wezwał ponownie skarżącą do uzupełnienia wniosku, gdyż wezwanie to było wystosowane do skarżącej po upływie 45-dniowego terminu, który upłynął w dniu 15 kwietnia 2021 r.

Jednocześnie - w myśl art. 24f ust. 2 ustawy - z mocy prawa, zgodnie z przepisami u.z.z.w., weszła w życie nowa taryfa regulacyjna przewidziana w przedstawionym organowi projekcie. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że tym samym Dyrektor RZGW nie był uprawniony do wydania w dniu [...] maja 2021 r. decyzji o odmowie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i nałożenia na skarżącą obowiązku ponownej kalkulacji cen i stawek opłat i przedłożenia poprawionego projektu taryfy, albowiem po przekroczeniu wskazanego przepisem art. 24c ust. 1 u.z.z.w. 45-dniowego terminu utracił kompetencję do wydania decyzji w tym zakresie.

Mając na względzie wskazane okoliczności, NSA stanął na stanowisku, że w praktyce ów 45-dniowy termin, z uwagi na niewliczanie do jego biegu np. przerw wynikających z okoliczności, o których mowa w art. 35 § 5 k.p.a., może upłynąć później. Ponieważ jednak ma charakter materialny (na co wskazują skutki jego przekroczenia wskazane w art. 24f ust. 2 u.z.z.w.) nie ma do niego zastosowania możliwość przedłużenia w trybie art. 36 § 1 k.p.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I GSK 514/20). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał, że organ I instancji tym samym nie był uprawniony do wydania w dniu [...] maja 2021 r. decyzji o odmowie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i nałożenia na skarżącą obowiązku ponownej kalkulacji cen i stawek opłat i przedłożenia poprawionego projektu taryfy, albowiem po przekroczeniu wskazanego przepisem art. 24c ust. 1 u.z.z.w. 45-dniowego terminu utracił kompetencję do wydania decyzji w tym zakresie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trzeba jednocześnie zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że organ wykroczył poza ramy nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, bowiem podjął próbę nieuprawnionego ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zatwierdzenia taryf przedłożonych przez skarżącą w dniu 1 lutego 2021 r. Prezes PGW WP w zaskarżonej decyzji dokonał bowiem faktycznie w toku postępowania nadzwyczajnego ponownej oceny projektu taryf pod względem ich zgodności z przepisami ustawy, co zgodnie z art. 24c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.z.z.w., stanowi kompetencję zastrzeżoną dla organu regulacyjnego w toku zwykłego postępowania taryfowego.

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. i art. 105 § 1 k.p.a. wskazuje, że przepisy stanowią tzw. przepisy wynikowe i warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej oraz podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że naruszenie tych przepisów prawa jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Tak więc organ, chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie tym przepisom prawa, zobowiązany jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym uchybił Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. W konsekwencji, brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisów. Przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli Sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Tym samym, w świetle wyjaśnień należy uznać za nieuzasadniony zarzut bezpodstawnego umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem zastosowanie przepisu art. 145 § 3 p.p.s.a. wynika wprost z poczynionych przez Sąd I instancji prawidłowych ustaleń w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).