Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 13/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 listopada 2022 r. nr 2201-IOA.4246.43.2022.3 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. znak 328000-COP.4246.65.2022.1.DS Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na M. W. (dalej także jako: "strona", "wnioskodawca" albo "skarżący") administracyjnej kary pieniężnej w związku z brakiem przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.) w salonie gier przy ul. [...] w G. Postanowienie zostało wysłane na adres strony (ul. [...]; [...] G.) przesyłką rejestrowaną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i doręczone w dniu 25 maja 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane osobiście przez M. W. – k. 3 akt administracyjnych).

Następnie postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r. znak [...] organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie urzędu. Postanowienie zostało wysłane na adres strony (ul. [...]; [...] G.) przesyłką rejestrowaną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i doręczone w dniu 3 czerwca 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez dorosłego domownika – k. 48 akt administracyjnych).

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. nr 328000-COP.4246.65.2022.7.DS nałożył na M. W. karę pieniężną w wysokości 400.000 zł z tytułu urządzania w dniu 9 października 2018 r. gier hazardowych na automatach bez koncesji w salonie gier przy ul. [...] w G.

Przesyłkę rejestrowaną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru ([...]) zawierającą przedmiotową decyzję wysłano w dniu 15 lipca 2022 r. na adres zamieszkania M. W., to jest ul. [...]; [...] G. Po dwukrotnym awizowaniu (w dniach 19 lipca oraz w dniu 27 lipca 2022 r.), wobec niepodjęcia przesyłki w wyznaczonym terminie, przesyłka została zwrócona w dniu 3 sierpnia 2022 r. do organu i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 3 sierpnia 2022 r. (koperta – k. 54 akt administracyjnych), zgodnie z art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako: "o.p.").

W dniu 23 września 2022 r. M. W. zapoznał się z aktami sprawy (protokół – k. 55 akt administracyjnych).

W dniu 30 września 2022 r. (koperta wraz z datownikiem – k. 64 akt administracyjnych) M. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że nie miał świadomości, iż decyzja nakładająca na niego karę pieniężną została wydana. Nie została mu bowiem doręczona, nie otrzymał również żadnego awiza zawiadamiającego go o próbie jej doręczenia. Wnioskodawca podkreślił, obszernie opisując poszczególne zdarzenia, że wielokrotnie operator pocztowy dopuszczał się nieprawidłowości w doręczeniu przesyłek pocztowych do lokalu przy ul. [...] w G. Uchybienia te były przedmiotem licznych reklamacji. Także w sprawie doręczenia decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni złożył reklamację, co miało miejsce 28 września 2022 r.

Na dowód swoich twierdzeń w zakresie reklamacji co do prawidłowości doręczenia przesyłek na wskazany adres wnioskodawca załączył m.in. reklamację z dnia 28 września 2022 r., pismo wyjaśniające z dnia 30 września 2022 r., reklamację z dnia 1 lipca 2022 r. złożoną przez M. W. wraz z zawiadomieniem o sposobie jej rozpatrzenia oraz kopie zawiadomień/zawiadomień powtórnych kierowanych do M. W.

W zakresie dochowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wnioskodawca wyjaśnił, że w dniu 19 września 2022 r. otrzymał wydane przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie upomnienie datowane na dzień 15 września 2022 r. w przedmiocie zapłaty kary pieniężnej w wysokości 400.000 zł. W dniu 20 września 2022 r. skontaktował się telefonicznie z Urzędem Skarbowym w Szczecinie i w dniu 21 września 2022 r. przekazano mu informację, że sprawa dotyczy wydanej wobec niego przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego decyzji oraz że w celu uzyskania informacji o tej sprawie powinienem kontaktować się z Pomorskim Urzędem Celno - Skarbowym, gdyż Trzeci Urząd Skarbowy w Szczecinie prowadzi tylko egzekucję w tej sprawie i nie może mu przekazać więcej danych. W dniu 21 września 2022 r. wnioskodawca skontaktował się telefonicznie z Pomorskim Urzędem Celno - Skarbowym i poprosił o pomoc w ustaleniu czego dotyczy wspomniana kara. Na dzień 23 września 2022 r. wyznaczono mu termin spotkania w Pomorskim Urzędzie Celno - Skarbowym, podczas którego zapoznał się z aktami sprawy [...], w których znajdowała się decyzja oraz koperta oznaczona znakiem sprawy, na której umieszczono informacje o jej awizowaniu i zwrocie do nadawcy. Zdaniem wnioskodawcy to właśnie dzień 23 września 2022 r. należy poczytywać jako dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, którą to przyczyną był brak wiedzy o wydaniu decyzji.

Wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, wydruk z przeglądarki Elektronicznych Ksiąg Wieczystych dotyczący lokalu nr [...] położonego w G. przy ul. [...] oraz kopię upomnienia z dnia 15 września 2022 r. wystawionego w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie odnośnie uregulowania należności w kwocie 402.690 zł (kara pieniężna 400.000 zł; koszty upomnienia 16 zł; odsetki na dzień wystawienia upomnienia 2.674 zł).

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. nr 2201-IOA.4246.43.2022.3 wydanym na podstawie 162 i art. 163 § 2 o.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni z dnia 15 lipca 2022 r. nr 328000-COP.4246.65.2022.7.DS.

Uzasadniając swoje postanowienie organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 162 o.p., iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, a jednocześnie dopełnić czynności, dla której był on określony. Przywrócenie terminu jest możliwe w sytuacji, gdy zostaną spełnione łącznie wszystkie wskazane przesłanki.

W ocenie organu nie ma wątpliwości co do spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki uchybienia terminu, bowiem jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji nadana została w placówce pocztowej w dniu 15 lipca 2022 r. na adres: M. W., [...] G.; ul. [...]. W dniu 19 lipca 2022 r. podjęto próbę doręczenia przesyłki, lecz pod wskazanym adresem nikogo nie zastano, wobec czego przesyłkę awizowano. Od dnia 20 lipca 2022 r. przedmiotowa przesyłka oczekiwała w placówce pocztowej na odbiór. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 27 lipca 2022 r. Zgodnie z art. 150 § 4 o.p. skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2022 r., po dwukrotnym jej awizowaniu. Wnioskodawca nie wniósł odwołania od decyzji w terminie 14 dni od dnia uznania decyzji organu pierwszej instancji za doręczoną, to jest w dniu 17 sierpnia 2022 r. Organ nie kwestionował również, że wnioskodawca dokonał czynności, dla której przewidziany był termin, to jest złożenia odwołania w dniu 30 września 2022 r. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawca nie dopełnił warunku wniesienia podania w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.

W zakresie dochowania terminu do wniesienia podania organ wskazał, że zgodnie z materiałem dowodowym, w tym także oświadczeniem zawartym we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w toku postępowania wnioskodawca odbierał kierowaną do niego korespondencję oraz był prawidłowo zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami postępowania przed wydaniem rozstrzygnięcia, i tak w dniu 25 maja 2022 r. odebrał postanowienie nr [...] z dnia 12 maja 2022 r. o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z brakiem przestrzegania w dniu 9 października 2018 r. przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych w salonie gier przy ul. [...] w G. W dniu 3 czerwca 2022 r. odebrał natomiast postanowienie nr [...] z dnia 30 maja 2022 r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz postanowienie o dopuszczeniu dowodów. Co więcej, w wydanym przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie (organ wierzyciela) upomnieniu nr [...], doręczonym wnioskodawcy w dniu 19 września 2022 r., znajduje się informacja o rodzaju należności i podstawy prawnej, to jest "kara pieniężna od gier osoby fizyczne, nr dokumentu [...] z dnia 15.07.2022r." W dniu 21 września 2022 r., podczas rozmowy telefonicznej z Pomorskim Urzędem Celno - Skarbowym, wnioskodawca tylko tę wiedzę uzupełnił. Zatem M. W. miał świadomość, że toczące się wobec niego postępowanie dotyczy nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach.

W świetle tych okoliczności organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, przyczyna uchybienia terminowi nie ustała w dniu 23 września 2022 r., to jest w dniu, gdy wnioskodawca zapoznał się z aktami sprawy i treścią decyzji. Przyczyna uchybienia terminowi – zdaniem organu odwoławczego – ustała w dniu, gdy wnioskodawca dowiedział się o nałożonej karze pieniężnej z otrzymanego 19 września 2022 r. upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co jedynie potwierdził telefonicznie 21 września 2022 r. Tym samym termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu upłynął najpóźniej w dniu 28 września 2022 r., to jest 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie zostały złożone dopiero w dniu 30 września 2022 r.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku M. W., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jego uchylenia i zasądzenia od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 122 w zw. z art. 191 oraz art. 210 § 4 o.p. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim:

a) nierozpatrzenie przedstawionej przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu argumentacji wyjaśniającej sposób doręczenia mu przesyłek przez Pocztę Polską S.A., faktu, że nie wiedział o skierowaniu do niego przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję oraz okoliczności w jakich zapoznał się z tą decyzją;

b) pominięcie dowodów załączonych do wniosku, a przede wszystkim w postaci:

- awiz jakie Poczta Polska S.A. pozostawia w skrzynce oddawczej przypisanej do lokalu przy ul. [...] w G., w którym zamieszkuje skarżący, które są nieczytelne i nie pozwalają na zidentyfikowanie adresata przesyłki oraz przesyłek, których dotyczą;

- reklamacji składanych Poczcie Polskiej S.A. dotyczących sposobu doręczania przesyłek do lokalu przy ul. [...] w G., w szczególności reklamacji z dnia 1 lipca 2022 r. uwzględnionej przez Pocztę Polską S.A.,

– co miało wpływ na wynik sprawy, polegający na niestwierdzeniu przez organ drugiej instancji co najmniej wątpliwości w przedmiocie skuteczności doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję, a tym samym uprawdopodobnienia braku winy we wniesieniu odwołania w terminie obliczanym po awizacji przesyłki;

2. przepisu art. 162 § 1 o.p. polegające na stwierdzeniu, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji liczonemu od awizacji przesyłki nastąpiło z bez jego winy, w sytuacji, w której okoliczności faktyczne przytoczone przez skarżącego, w tym dowody co najmniej uprawdopodabniają nieprawidłowości w doręczaniu skarżącemu przez Pocztę Polską S.A. zawiadomień o pozostawieniu przesyłek w placówce pocztowej, w tym w okresie, w którym próbowano doręczyć skarżącemu decyzję organu pierwszej instancji;

3. przepisu art. 162 § 2 o.p. polegające na stwierdzeniu, że skarżący uchybił 7 - dniowemu terminowi na złożenie podania o przywrócenie terminu, wobec przyjęcia, że skarżący dowiedział się o decyzji organu pierwszej instancji w dniu 19 września

2022 r. na skutek upomnienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, w sytuacji w której wspomniane upomnienie nie stanowiło doręczenia skarżącemu decyzji i nie dawało podstaw do powzięcia wiedzy o fakcie nadania skarżącemu decyzji za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A., a w świetle wymagania złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz z dokonaniem czynności, dla której określony był termin, 7 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji należy liczyć od dnia zapoznania się przez skarżącego z aktami postępowania, w tym z tą decyzją, które nastąpiło w dniu 23 września 2022 r. i podczas którego skarżący dowiedział się o rzekomo skutecznej awizacji przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszego stopnia, a samo dążenie skarżącego do zapoznania się z tymi aktami i decyzją nastąpiło bez zbędnej zwłoki oraz z należytą starannością.

W uzasadnieniu skargi, w którym przytoczono okoliczności mające świadczyć o wadliwości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji za pośrednictwem operatora pocztowego i odniesiono się do kwestii dochowania przez skarżącego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu, zaznaczono że skarga ta wnoszona jest tylko z ostrożności procesowej, na wypadek uznania, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia dowołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, że właściwą drogą formalnoprawną do kwestionowania skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej jest dążenie do wzruszenia postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i z tego rodzaju skargą na postanowienie organu drugiej instancji z dnia 18 listopada 2022 r. (nr sprawy 2201-IOA.4246.42.2022.2) również wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Tym samym, co do zasady, skarżący stoi na stanowisku, że decyzja organu pierwszej instancji nie została mu prawidłowo doręczona za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A., a termin na wniesienie odwołania nie został uchybiony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 2p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku jest prawidłowe.

Analizując ustalenia faktyczne oraz podstawy prawne zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby w związku z jego wydaniem doszło do naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jego uchylenia.

Podkreślić w tym miejscu należy, że przy badaniu aktów mających charakter ściśle proceduralny należy mieć na uwadze zakres postępowania dowodowego, który jest ograniczony do danej kwestii proceduralnej. Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika, że w dniu 18 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wydał dwa odrębne akty administracyjne: postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (sprawa zarejestrowana pod sygnaturą akt III SA/Gd 12/23) oraz postanowienie o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania (sprawa niniejsza zarejestrowana pod sygnaturą akt III SA/Gd 13/23).

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję w przedmiocie nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w związku z brakiem przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że ustawodawca w przepisach o.p. wyznaczył ramy czasowe do dokonania określonych czynności w toku postępowania, poprzez wskazanie w ustawie terminów, których niedotrzymanie powoduje bezskuteczność podjętej czynności. Zarazem przewidziano ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Sankcjonuje ją treść art. 162 § 1 o.p., który stanowi, że w razie uchybienia terminu do złożenia odwołania należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Ponadto z treści § 2 wskazanego artykułu wynika, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Tym samym złożenie podania o przywrócenie terminu z uchybieniem owego terminu 7 dni jest bezskuteczne.

W świetle powołanych przepisów pierwszą przesłanką dopuszczalności podania o przywrócenie terminu, wniesionego w trybie art. 162 § 1 o.p., jest obiektywne istnienie uchybienia terminu. Następnie organ odwoławczy oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu powinien zbadać, czy złożenie przez stronę wniosku nastąpiło w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i czy dopełniono wraz z tym wnioskiem czynności, dla której był ustanowiony termin, to jest wniesiono odwołanie, a następnie zbadać uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wszystkich wymienionych powyżej przesłanek.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy podkreślić, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni z dnia 15 lipca 2022 r. nr 328000-COP.4246.65.2022.7.DS został uchybiony, co organ odwoławczy stwierdził postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. nr 2201-IOA.4246.42.2022.2.

Co istotne, postępowanie przed organem administracji drugiej instancji, wszczęte na skutek wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, musi być zakończone wydaniem orzeczenia kończącego to postępowanie. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie kończy postępowania przed organem odwoławczym, gdyż postanowienie to jest orzeczeniem wydanym w postępowaniu wpadkowym. Postępowanie przed organem drugiej instancji kończy natomiast postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, bowiem postępowanie odwoławcze kończy wydanie jednego z postanowień wskazanych w art. 228 § 1 pkt 1, pkt 2 albo pkt 3 o.p. albo wydanie decyzji ostatecznej.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zapatrywania wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 sierpnia 2012 r.; sygn. akt I FSK 1445/11 (a także m.in. w wyrokach z tej samej daty o sygn. akt I FSK 1443/11, I FSK 1444/11 oraz I FSK 1446/11 jak i w wyroku z dnia 5 maja 2015 r.; sygn. akt I FSK 322/14), że wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 o.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy, niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 o.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że, aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie złożony mimo braku uchybienia terminowi jest niedopuszczalny.

Z tej perspektywy pierwszeństwo winno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postawienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego został on przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin (na przykład termin na wniesienie środka odwoławczego) został przekroczony.

W realiach niniejszej sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające swoją podstawę w art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W uzasadnieniu tego postanowienia zasadnie przyjęto, że nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie określonym art. 150 § 1 - § 4 o.p. W wydanym postanowieniu organ odwoławczy prawidłowo ustalił dzień doręczenia decyzji skarżącemu, dzień wniesienia odwołania od tej decyzji oraz fakt przekroczenia 14 – dniowego, ustawowego terminu na złożenie odwołania. Powyższe obligowało organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Przechodząc do oceny dochowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, iż dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 o.p., przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu danego aktu. Nie może to być data, w której strona zapoznała się z treścią decyzji, gdyż o dacie, od której należy liczyć ww. termin, decydowałaby wówczas sama strona, a nie przepis prawa (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 października 2010 r.; sygn. akt II FSK 1090/09 oraz z dnia 8 marca 2017 r.; sygn. akt I FSK 1473/15). Należy mieć przy tym na uwadze, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku wielokrotnego wysyłania decyzji stronie, względnie powstrzymywania się od działań do czasu wyrażenia przez stronę woli zapoznania się z treścią rozstrzygnięć doręczonych przez organ (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2012 r.; sygn. akt II FSK 1674/10).

W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w pełni zasadnie przyjął, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała najpóźniej w dniu 21 września 2022 r., kiedy to skarżący, po otrzymaniu upomnienia wystawionego w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, potwierdził telefonicznie fakt nałożenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej. Co istotne, skarżący wcześniej posiadał dostateczną wiedzę, że toczy się postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W dniu 25 maja 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane osobiście przez M. W. – k. 3 akt administracyjnych) skarżącemu doręczono bowiem postanowienie z dnia 12 maja 2022 r. znak [...], w oparciu o które Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej. Ponadto skarżącemu, za pośrednictwem dorosłego domownika, doręczono skutecznie postanowienie z dnia 30 maja 2022 r. znak [...], którym to organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie urzędu. W zawiadomieniu tym (k. 47 i 47 verte akt administracyjnych) organ wskazał wprost regulacje prawne mające za przedmiot kwestie proceduralne, w tym te związane z zakończeniem postępowania poprzez wydanie decyzji. Za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, z przyczyn opisanych powyżej, nie może być zatem w żadnej mierze uznany wskazywany przez skarżącego dzień 23 września 2022 r., kiedy to skarżący zapoznał się z aktami sprawy, w tym z treścią decyzji wydanej prze organ pierwszej instancji.

Mając na uwadze, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bezprzedmiotowa staje się ocena argumentów skarżącego, koncentrujących się na kwestii braku winy w uchybieniu terminowi do zaskarżenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Zatem zarówno okoliczności wskazywane przez skarżącego we wniosku, w odwołaniu oraz w skardze nie mogły - w tym aspekcie - podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 3 o.p., przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminowi, nie podlega on merytorycznemu rozpoznaniu i w tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy strona ponosi winę, czy też nie za uchybienie terminowi i zbędne jest ustalanie istnienia tej przesłanki (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 listopada 2015 r.; sygn. akt I FSK 852/14).

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżone postanowienie narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W świetle tej regulacji sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).