Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2197/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Asesor WSA Mateusz Rogala Protokolant Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję PGE [...] S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

PGE [...] S.A. w [...] (dalej: Spółka/PGE [...]) decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr PGE [...] (dalej: decyzja z dnia [...] września 2023 r.) po ponownym rozpatrzeniu wniosku z 1 czerwca 2023 r. (dalej: Wniosek) Stowarzyszenia [...] w [...] (dalej: Stowarzyszenie/Skarżący) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr PGE [...] (dalej: decyzja z dnia [...] sierpnia 2023 r.) o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie opisanym w decyzji.

Wnioskiem z 1 czerwca 2023 r., Stowarzyszenie zwróciło się do PGE [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, cyt.:

1. ilości zakupionej biomasy (w m3, a tam gdzie to niemożliwe w tonach) w okresie ostatnich 24 miesięcy, z uwzględnieniem:

a) rodzaj biomasy:

- biomasę leśną:

- pierwotną biomasę leśną (drewno kawałkowe, zrębki z celowego rozdrobnienia)

- wtórną biomasę leśną (pozostałości z przemysłu przerobu drewna, drewno

poużytkowe);

- biomasę pochodzenia nieleśnego - rolniczego

b) kraj pochodzenia: Polska/import/nabycie wewnątrzwspólnotowe

c) miejsce pochodzenia / pozyskania biomasy (np. z lasów państwowych z prywatnych; z miejsca budowy nowych dróg, linii kolejowych itp.).

d) ilości biomasy zużytej w 2020, 2021,2022 r. w poszczególnych instalacjach biomasowych, należących do Spółki, w tym z uwzględnieniem podziału na:

e) biomasę leśną (w tym: pierwotną i wtórną)

f) biomasę rolniczą

2. planowanych rozbudowach instalacji biomasowych i/lub konwersjach w perspektywie najbliższych 5 lat, w tym o:

a) datach przedsięwzięcia

b) planowanym zwiększeniu zużycia biomasy, w podziale na rodzaj biomasy (leśną i rolniczą).

PGE [...], pismem z 27 czerwca 2023 r., poinformowała o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do 25 sierpnia 2023 r., informując jednocześnie o przyczynach wydłużenia terminu rozpatrzenia wniosku tj. konieczności cyt.:

1. jednoznacznego zidentyfikowania, czy PGE [...] pozostaje dysponentem żądanej informacji (danych w formacie objętym wnioskiem);

2. pozyskania i agregacji danych z kilku Jednostek wytwórczych;

3. rozważenia możliwości materializacji przesłanek, zobowiązujących PGE [...] do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na mocy art. 5 ust. 2 Ustawy.

Pismem z [...] sierpnia 2023 r., PGE [...] udzieliła częściowej odpowiedzi na Wniosek, informując, że cyt.:

"Ad. 1 i 2. Dane dotyczące zużycia paliw produkcyjnych w segmencie Ciepłownictwo, a tym samym związane też z zakupem biomasy, zostały zamieszczone na s. 105 sprawozdania Zarządu za rok 2022 (dane dla lat 2021 oraz 2022), a także na s. 95 sprawozdania Zarządu za rok 2021 (dane dla roku 2020). Dane, w zakresie kraju pochodzenia biomasy, zostały zamieszczone na s. 76 sprawozdania Zarządu za rok 2022. Dane w zakresie planowanej rozbudowie zostały zamieszczone na s. 18 sprawozdania Zarządu za rok 2022. Dane dla roku 2023 zostaną opublikowane w sprawozdaniu Zarządu za rok 2023.

Wyżej wymienione sprawozdania, pozostają dostępne pod wskazanym w decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. adresem strony internetowej

W pozostały zakresie, wniosek zostanie rozpatrzony odrębnym pismem

Ad. 3. PGE [...] S.A. nie pozostaje dysponentem żądanej informacji."

Decyzją z [...] sierpnia 2023 r., PGE, działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2022 r. poz. 902), a także art. 104 oraz 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 r. poz. 775 ze zm.), po rozpatrzeniu Wniosku Stowarzyszenia odmówiła udostępnienia informacji obejmowanych pkt 1 i 2 Wniosku - w zakresie nieobjętym pismem z [...] sierpnia 2023 r., z uwagi na ich obejmowanie zakresem tajemnicy przedsiębiorcy, jakim pozostaje PGE [...].

PGE [...] wskazało, że zakup biomasy, na potrzeby jednostek wytwórczych zakładów PGE [...], nie jest prowadzony w trybach regulowanych postanowieniami ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2022 r. poz. 1710 ze zm. dalej: ustawa Pzp). Podniosło że, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania zasada jawności informacji dotyczących postępowania, statuowanych wspomnianą ustawą Pzp. Wyjaśniło, że proces nabywania biomasy, realizowany jest w oparciu o wewnętrzne regulacje PGE, przyjęte w PGE w postępowaniach konkurencyjnych, opartych o zasadę równości traktowania sprzedawców, odznaczających się tą samą cechą istotną.

Wskazało, że informacja pozostająca przedmiotem wniosku stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. 2022 r. poz. 1233) (dalej: u.z.n.k.). Jego zdaniem niniejsza decyzja jest zasadna z uwagi na ochronę dobra PGE, jakim pozostaje tajemnica przedsiębiorstwa (art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p.).

W decyzji szczegółowo podano zakres odmowy udostępnienia informacji a także opisano działania podjęte celem ochrony tajemnicy. Stwierdzono, że informacje pozostające przedmiotem Wniosku nie zostały rozpowszechnione, zaś dostęp do nich jest ograniczony do relatywnie niewielkiej grupy osób - uprawnionych pracowników PGE [...] oraz pracowników pełnomocnika Spółki (tj. PGE [...] S.A.). Wskazano, że zgodnie z postanowieniami aktów legislacji wewnętrznej PGE [...] (określanymi w Spółce mianem Dokumentów Systemu Zarządzania), tj. [...] Procedura klasyfikacji informacji w Grupie PGE [...], informacje objęte zakresem wniosku zostały zaszeregowane do III poziomu ochrony z oznaczeniem: "Chronione w PGE [...] S.A.". Tego rodzaju informacje nie są podawane do publicznej wiadomości, a ponadto nie są dostępne dla wszystkich pracowników Spółki, lecz tylko dla wąskiej grupy uprawnionych do tych informacji pracowników komórki organizacyjnej, dla pracy której, są one niezbędne. Dokumenty niniejszego poziomu ochrony wymagają stałego nadzoru i kontroli, ze względu na ich zwiększoną poufność, dostępność i ochronę integralności.

Miejsce przechowywania wnioskowanej informacji objęte jest zabezpieczeniami przed dostępem osób trzecich, takimi jak:

(1.) całodobowa ochrona obiektów Spółki, wykonywana przez specjalistyczną, uzbrojoną ochronę

(2.) weryfikacja tożsamości osób wchodzących na teren obiektów biurowych i produkcyjnych Spółki,

(3.) rejestracje poboru klucza do pokojów, w tym godzin pobrania oraz zwrotu, z wykorzystaniem elektronicznych depozytorów kluczy,

(4.) przechowywanie wydruków w szafach zamykanych na klucz, usytuowanych w zamykanych pokojach, znajdujących się w obszarze chronionym,

(5.) zobowiązanie wszystkich pracowników do zachowania poufności,

(6.) egzekwowanie stosowania polityki "czystego biurka" oraz wygaszania ekranów komputerów (polityka "czystego ekranu"), w czasie chwilowej nieobecności pracownika w miejscu świadczenia pracy,

(7.) stosowanie, systematycznie zmienianych, haseł dostępu do urządzeń komputerowych.

Ponadto, w umowach związanych z realizacją dostaw biomasy, PGE [...] zobowiązała sprzedawców do zachowania poufności informacji pozyskanych, w związku z wykonaniem zobowiązania.

Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w zakresie udostępnienia informacji, obejmowanej Wnioskiem i:

1) zakwestionowało skuteczność zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, w odniesieniu do danych obejmowanych zakresem Wniosku;

2) wskazało, że samo powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa nie wystarczy dla wyłącznie obowiązku informacyjnego (brak automatyzmu wyłączenia);

3) wskazało na brak wyważenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy, interes przedsiębiorstwa przeważa nad konstytucyjnym, obywatelskim prawem dostępu do informacji publicznej;

4) podniosło, że Stowarzyszenie nie domaga się informacji o ilości zakupionej biomasy od poszczególnych dostawców, lecz wnioskuje o dane zagregowane, w zakresie ilości zakupionej biomasy od wszystkich dostawców, w okresie ostatnich 24 miesięcy, z podziałem na rodzaje biomasy i ze wskazaniem miejsc pochodzenia biomasy;

5) zakwestionowało wpływy udostępnienia informacji na rynek dostawców biomasy oraz przyszłe procesy zakupowe, związane z nabyciem przez PGE [...] biomasy.

Spółka decyzją z dnia [...] września 2023r. utrzymała w mocy

decyzję PGE [...] z [...] sierpnia 2023 r., - w następującym zakresie, obejmowanym żądaniem zawartym we Wniosku - tj.,

1) ilości zakupionej biomasy (w m3, a tam gdzie to niemożliwe w tonach) w okresie ostatnich 24 miesięcy, z uwzględnieniem:

a) biomasę leśną:

b) pierwotną biomasę leśną (drewno kawałkowe, zrębki z celowego rozdrobnienia)

c) wtórną biomasę leśną (pozostałości z przemysłu przerobu drewna, drewno poużytkowe);

d) biomasę pochodzenia nieleśnego - rolniczego

e) biomasę pochodzenia nieleśnego - rolniczego

- kraj pochodzenia: Polska/import/nabycie wewnątrzwspólnotowe

- miejsce pochodzenia / pozyskania biomasy (np. z lasów państwowych; z działek prywatnych; z miejsca budowy nowych dróg, linii kolejowych itp.).

2) ilości biomasy zużytej w 2020, 2021,2022 r. w poszczególnych instalacjach biomasowych, należących do Spółki, w tym z uwzględnieniem podziału na:

a) biomasę leśną (w tym: pierwotną i wtórną)

b) biomasę rolniczą.

w zakresie nieudostępnionym w piśmie PGE [...] z [...] sierpnia 2023 r., - z uwagi na obejmowanie żądanych informacji zakresem tajemnicy przedsiębiorcy, jakim pozostaje PGE [...] S.A.

Spółka stwierdziła, że nie odmówiła udostępnienia informacji publicznej w zakresie obejmowanym całością punktów 1 i 2 Wniosku, a jedynie w zakresie nie obejmowanym zakresem udostępnionym w piśmie z 18 sierpnia 2023 r., znak: [...].

Wskazała, że w treści decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. opisano przyczyny objęcia wnioskowanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, w tym: (a.) ich poufność, (b.) wartość handlową oraz (c.) poddanie działaniom, ukierunkowanym na utrzymanie ich w tajemnicy. Uznała, że każdy ze wspomnianych wymogów został kompleksowo omówiony, celem rekonstrukcji przyczyn zastosowania tajemnicy przedsiębiorstwa.

Spółka stwierdziła, że objęcie żądanych danych zakresem tajemnicy przedsiębiorcy uwarunkowane zostało wpływem ich ujawnienia, na rynek relewantny dostawców biomasy. Wskazała, że jak wspomniano w decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r, zachowanie wszelkich danych, pozwalających na identyfikację dostawców/struktury zapotrzebowania na paliwa, może prowadzić (zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego) do powstania zjawiska zachwiania konkurencyjności wspomnianego rynku relewantnego, w szczególności, poprzez zmowy cenowe lub inne formy niedozwolonych porozumień. W ocenie PGE [...] analiza danych historycznych zamówień do jednostek wytwórczych Spółki, pozwala określić strukturę/charakter zamówień i planów przyszłego zapotrzebowania na paliwo, a także zindywidualizować dostawców. Zdaniem Spółki nie bez znaczenia pozostaje wysoce sprecyzowany zakres żądanych danych, co determinuje oceną powyższego ryzyka, jako wysokiego. Jej zdaniem w przypadku rynku relewantnego dostawców biomasy, jaki pozostaje stosunkowo niewielki, każde udostępnienie danych o historycznym / bieżącym i przeszłym zapotrzebowaniu, a także rodzaju nabywanego paliwa, determinuje powstanie / zwiększenie istotności ryzyka zakłócenia gry rynkowej.

Uznała, że formą materializacji powyższego ryzyka, będzie pozostawać zwiększenie cen paliwa, stosownego w jednostkach wytwórczych, wykorzystywanych w procesie produkcji ciepła, na potrzeby obsługiwanych gmin. Koszty paliwa ujmowane są w taryfach, określających ceny ciepła dla odbiorców końcowych (w tym konsumentów i grupy odbiorców wrażliwych), Dostawy ciepła stanowią rodzaj świadczenia, niezbędnego dla zapewnienia elementarnych/podstawowych potrzeb społeczności lokalnej. Świadczenie to realizowane jest w ramach monopolu naturalnego. Jej zdaniem, uzasadnionym i racjonalnym postępowaniem, pozostaje podejmowanie przez PGE [...] wszelkich działań, związanych z redukcją ryzyk, wynikających z potencjalnego zakłócenia konkurencyjności postępowań, związanych z procesem zakupu biomasy. Wskazała, że obawy te stanowią uzasadnienie objęcia żądanych informacji zakresem tajemnicy przedsiębiorstwa i wynikają nie tylko z interesu ekonomicznego Spółki, ale i społeczności lokalnej, jaka nie ma innych, alternatywnych producentów ciepła.

Spółka wskazała, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, za nietrafny uznano argument Stowarzyszenia, w jakim zakwestionowano wpływ udostępnienia informacji - określonych w ramach Wniosku - na rynek dostawców biomasy, z uwagi na brak objęcia zakresem żądania, danych w zakresie ilości zakupionej biomasy od poszczególnych dostawców. Powyższe stanowisko wynika z skierowania do PGE [...] nie tylko rozpatrywanego Wniosku, ale i wniosku z 1 czerwca 2023 r, znak: [...], w jakim zwrócono się o udostępnienie cyt.:

1. Listy dostawców/wytwórców biomasy pochodzenia leśnego, od których zakupiono biomasę leśną w ostatnich 24 miesiącach;

2. O ile to możliwe, wraz ze wskazaniem dostawców biomasy pierwotnej i biomasy wtórnej.

Stwierdzono, że treść Wniosku z wskazanym wyżej zakresem wniosku znak: [...], istnieją racjonalne podstawy do stwierdzenia, że całokształt żądania, rekonstruowany w kontekście wszystkich złożonych przez Stowarzyszenia Wniosków, obejmuje dane, umożliwiające powiązanie dostawców z ilością i rodzajem kupowanej biomasy.

Stąd też PGE [...] stwierdziła, że zmuszona jest, w związku z identyfikacją określonych ryzyk, dokonać przyjęcie prymatu nadrzędności interesu Spółki, nad prawem do informacji publicznych i we wskazanych zakresach odmówić udzielenia wnioskowanej informacji publicznej.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: KPA) oraz art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej u.d.i.p.), polegające na zaniechaniu zgodnego z wymogami KPA ponownego rozpatrzenia sprawy, co znajduje odzwierciedlenie w niepełnym uzasadnieniu decyzji - w zakresie, w jakim Spółka w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2023 r. przedstawiła niemal identyczną argumentację, jak w decyzji pierwotnej, nie odnosząc się do twierdzeń Strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co świadczy o tym, że w istocie nie rozpoznała ponownie sprawy oraz pominęła szeroką argumentację przedstawioną przez Stowarzyszenie,

II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji w obszarze o strategicznym znaczeniu publicznym, bowiem dotyczącym zarządzania surowcem drzewnym i energetyką, podczas gdy celem Stowarzyszenia jest ustalenie, jaka jest ilość zakupionej i zużywanej biomasy pochodzenia leśnego i innego, zaś rynek ten, bezpośrednio jako oparty na surowcu drzewnym, mającym wiele funkcji społecznych, nie powinien być ukrywany przez wiedzą publiczną,

2. art. 61 ust. 1 w zw. z art 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji, poprzez błędne ich zastosowanie przez Spółkę, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, a tym samym naruszającej regułę proporcjonalności;

3. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że wnioskowane przez Skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej, podczas gdy Spółka jest podmiotem obowiązanym z uwagi na wykonywanie zadań publicznych w zakresie energetyki do udostępniania informacji związanych z zarządzaniem tym obszarem, pozostającym kluczowym dla bezpieczeństwa energetycznego i funkcjonowania społeczeństwa, a sam fakt, że zakres tych informacji mieści się również w sferze działalności gospodarczej Spółki nie może być powodem do uchylenia się od udostępnienia informacji, albowiem taka argumentacja prowadziłaby do wyłączenia społeczeństwa z prawa dostępu do informacji dotyczących zarządzania energetyką, a to prowadzi do rażącej dysproporcji pomiędzy prawem dostępu do informacji publicznej, a ochrona podmiotu wolnorynkowego, który z uwagi na swoją specyfikę w przypadku Spółki (m.in. podleganie koncesjonowaniu i obowiązkowi gromadzenia danych - art. 60a ustawy o odnawialnych źródłach energii) nie zasługuje nad tak szeroką ochronę informacji, jak wskazuje w zaskarżonej decyzji;

4. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym i całkowicie nieproporcjonalnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy, w tym konkurencyjność rynkową, podczas gdy wnioskowane przez Skarżącego informacje dotyczą zarządzania strategicznym obszarem dla bezpieczeństwa energetycznego państwa, mają kluczowe znaczenie dla społeczeństwa, zaś Skarżący nie pytał o cenę ani inne elementy umów, tym bardziej nie o udostępnienie umów, które mogłyby rzeczywiście zagrozić konkurencyjności, lecz o ilość zakupywanej i zużywanej biomasy pochodzenia leśnego (i innego), a zatem wiedza na ich temat nie powinna być objęta tajemnicą, bowiem ściśle ma związek z tym, w jaki sposób wykorzystywane są polskie lasy, a te stanowią dobro ogólnonarodowe

5. art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w związku z tajemnicą przedsiębiorstwa udostępnienie informacji objętych wnioskiem Stowarzyszenia stanowiłoby czyn nieuczciwej konkurencji, podczas gdy żądane informacje stanowią informację publiczną, która podlega udostępnianiu, zaś PGE [...] S.A. jako spółka energetyczna nie jest typową wolnorynkową, prywatną spółką, której celem jest wyłącznie zysk, lecz podmiotem gospodarczym sektora energetycznego, który z uwagi na swoją szczególna rolę uznawany jest w orzecznictwie za podmiot, który pozostałe zobowiązany do udostępniania informacji z uwagi na sam przedmiot swojej działalności, zaś pytania Stowarzyszenia ściśle wiążą się z tym, w jakiej skali i w jakim zakresie spalane są polskie lasy w elektrowniach, co ma znaczenie zarówno dla zdrowia społeczeństwa, prawa do środowiska, jak i pozostaje istotne dla tysięcy osób zatrudnionych w sektorze przetwórstwa drzewnego, którym coraz bardziej brakuje pełnowartościowego surowca, zaś ten brak może być spowodowany wysokim udziale biomasy leśnej w spaleniu.

Stowarzyszenie uważa, że przyjęcie prezentowanej przez Spółkę argumentacji godzi w zasadą jawności w zakresie istotnych dla społeczeństwa kwestii. Wskazuje, że odmowa dokonana przez Spółkę powoduje, że Stowarzyszenie, działając w celu monitowania pochodzenia i zużycia strategicznego zasobu, jakim jest drewno, pochodzące głównie z lasów publicznych oraz w celu informowania o tym społeczeństwa, pozostaje pozbawione możliwości ustalenia, jak wygląda skala zakupywania i zużywania surowca drzewnego - biomasy leśnej w energetyce (a zatem drewna posiadającego wartość dla przemysłu drzewnego, którego jednak zamiast zostać w nim wykorzystane, ulega spaleniu). Zdaniem skarżącej taki stan rzeczy wydaje się nie do przyjęcia.

Stowarzyszenie wskazało, że analogiczne do żądanych w niniejszej sprawie informacje, zostały już w części przekazane Stowarzyszeniu w trybie dostępu do informacji publicznej przez inne spółki energetyczne, w tym - co bardzo ważne - spółki z Grupy Kapitałowej [...] (również silnie działające w sektorze energetycznym). Również Spółka [...]S.A. przesłała wnioskowane informacje

Stwierdziło, że spółka [...] S.A. w odpowiedzi na analogiczny wniosek [...] o dostęp do informacji publicznej z dnia 1 czerwca 2023, udostępnił listę dostawców biomasy leśnej we wskazanym okresie.

Uznało, że publicznie udostępniane przez niektóre spółki są także informacje o dostawcach innych surowców energetycznych lub usług. [...] S.A - Spółka zależna od PGE [...] S.A, w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej [...] S.A. widnieją publicznie dostępne informacje na temat dostawców innych surowców energetycznych i usług. Nie jest jasne dlaczego z tego katalogu wykluczani są dostawcy biomasy, którą również traktuje się jako surowiec energetyczny.

W uzasadnieniu szczegółowo przedstawione argumenty.

W związku z powyższym wnosiło o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji PGE [...] S.A. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej z dnia [...] września 2023 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2023 r.

2) zasądzenie od Spółki na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i szczegółowo odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Spółki z [...] września 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie opisanym w decyzji.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 2 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. -zwaną dalej P.p.s.a.").

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że każdy ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2).

Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W niniejszej sprawie było okolicznością niesporną, (niekwestionowaną przez strony na żadnym etapie postępowania), że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2022 r.: "Wskazać jednak należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie uznaje, że przedsiębiorstwa energetyczne niezależnie od sposobu działania (produkcja, przesył, dystrybucja, obrót lub sprzedaż) wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 906/21). Wnioskowane przez stronę informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki szeroko pojętej działalności pytanego podmiotu.

Zgodnie z art. 2 u.d.i.p. prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu kto tego żąda, zaś podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej nie może żądać, aby wnioskodawca wykazał swój interes prawny lub faktyczny w udostępnieniu mu informacji publicznej. Tym samym prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania, aby podmiot obowiązany udostępnił informację publiczną każdemu - bez względu na posiadany interes w udostępnieniu informacji publicznej.

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy pytany organ zasadnie przyjął, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Istotą sporu w niniejszej sprawie była więc kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 11 ust. 2 u.z.n.k.

W ocenie Sądu oznacza to, że na gruncie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. dla uznania określonych informacji za stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: formalne i materialnej.

1. Przesłanką materialną jest to, że "informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną", a więc to, że mają one charakter tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p..

2. Przesłanką formalną jest okoliczność podjęcia przez przedsiębiorcę działań mających zachować informację w poufności.

Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.. Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której stanowi art. 11 ust. 2 u.z.n.k. i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorstwa z u.z.n.k. stanowi rozwinięcie tej określonej przez u.d.i.p. i w związku z tym w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą więc posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy (w przeciwnym razie logicznym jest, że nie utajniałby ich). Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci.

Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności. Informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, to takiej kontroli nie ma, ergo - informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420).

Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 07 marca 2003 r. sygn. akt I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717).

Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy, jak to już wyżej podkreślano, w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej.

W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Z informacją poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania. Wobec tego należy uznać, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. Dla zrealizowania przesłanki "niezbędne działania" należy podjąć fizyczne środki ochrony (nawet najskromniejsze zabezpieczenie techniczne) (...). W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie (tamże).

Niezależnie od powyższego, w realiach faktycznych niniejszej sprawy skupić się należało przede wszystkim na materii informacji posiadających wartość gospodarczą. Pytany podmiot w zaskarżonej decyzji podnosił bowiem istnienie tej okoliczności.

W ocenie tut. Sądu wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej i kadrowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji czy oszczędności. Wartość gospodarczą mają też wszelkie informacje, jakie dotyczą zarówno struktury zatrudnienia, jak też szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, jak również i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, czy pozostających choćby w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest to, ze ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą czy choćby profilem działania firmy. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu.

Nadto podkreślenia wymagało to, że ustawodawca tworząc omawiany przepis, odnosił się do pojęcia wartości gospodarczej istniejącej dla danego przedsiębiorcy. Wartość ta musi więc oczywiście mieść charakter obiektywny. Nie musi ona mieć zaś znaczenia dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, czy tez choćby znacznej jej ilości. Wystarczającą przesłanką dla uznania pewnych danych za objętych tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Ważne przy tym jest to, aby strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych udowodniła istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawiła w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący.

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należało, iż zaskarżona decyzja spełniała wymogi o jakich wspomniano wyżej.

Przede wszystkim organ wyjaśnił w sposób przekonujący, że spełniona została przesłanka formalna do jakiej odnosi się tajemnica przedsiębiorcy. Całokształt materiału dowodowego świadczy o tym, iż żądane informacje pozostają pod wyjątkową ochroną i od chwili ich wytworzenia aż do obecnego momentu, są co najmniej niedostępne dla szerokiego kręgu osób. W szczególności za poprawnością powyższej konkluzji przemawiają przytoczone przez organ przepisy obowiązującej procedury klasyfikacji informacji, zgodnie z którą objęte wnioskiem informacje zostały zaszeregowane do III poziomu ochrony z oznaczeniem "chronione w PGE [...] S.A."

Organ trafnie też przyjął, że w realiach faktycznych sprawy spełniona została również przesłanka materialna, tj. że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a jej ujawnienie, mogłoby wpłynąć negatywnie na pozycję rynkową spółki. Problematykę owej wartości organ w sposób szczegółowy opisał między innymi w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. a także ponowił w zaskarżonej decyzji.

W ocenie składu orzekającego powyższe stanowisko organu jest na tyle przekonujące i dokładne, że uzasadnia założenie, iż żądane dane posiadają wartość gospodarczą. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie miał więc żadnych wątpliwości co do tego, że organ miał uzasadnione powody, aby zachować w poufności żądane dane, które stanowiły elementy kluczowe dla prowadzonej działalności gospodarczej. Miały bowiem one dla niej wartość o charakterze gospodarczym, gdyż dotyczyły szczegółów prowadzonej działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu należy, że wniosek Stowarzyszenia z 1 czerwca 2023 r., o udostępnienie informacji publicznej w opisanym zakresie, zadnie nie mógł być uwzględniony bowiem Spółka wykazała, że była uprawniona do objęcia tej informacji ochroną. Chroniona informacja spełniają łącznie trzy przesłanki przewidziane w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a mianowicie:

1. obejmują one swoim zakresem informacje posiadające wartość gospodarczą;

2. Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności poprzez wprowadzenie polityki bezpieczeństwa;

3. informacje chronione nie został ujawniony do wiadomości publicznej.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że zarzuty naruszenia art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 w zw. z art 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., art.5 ust. 2 oraz art. 11 ust. 1 i 2 ustawy u.z.n.k. jest bezzasadny, bowiem decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż pytany podmiot w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.