Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 695/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 4 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga K. K. (zwanej dalej "wnioskodawczynią" lub "skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO", "Kolegium" lub "organem II instancji") z dnia 31 lipca 2023 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (zwanego dalej "Prezydentem" lub "organem I instancji") z dnia 15 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad jej synem – J. K. (ur. w 2005 r.). Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o poniżej przedstawiony stan faktyczny i prawny.

Dnia 14 lutego 2023 r. do [...] Centrum Świadczeń wpłynął wniosek skarżącej o ustalenie prawa do ww. świadczenia. Z przedłożonej do wniosku dokumentacji wynika, że wnioskodawczyni jest jedyną osobą, która może zaopiekować się synem. Nie pobiera żadnych innych świadczeń.

W dniu 2 marca 2023 r. odbył się wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, że wnioskodawczyni mieszka z mężem i dwójką dzieci. J. K. cierpi na cukrzycę typu I oraz dwupłatowość serca. Wymaga stałego monitorowania poziomu cukru. Aktualnie J. K. jest uczniem III klasy technikum samochodowego. Wnioskodawczyni musi nieustannie obserwować stan zdrowia syna. W styczniu 2023 r. doszło do wypadku, po którym J. K. zapadł w śpiączkę cukrzycową.

J. K. legitymuje się orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dla Województwa [...] z dnia 8 września 2021 r., nr [...], w którym uchylono orzeczenie wydane w pierwszej instancji i orzeczono co do istoty w ten sposób, że uznano J. K. za osobę z niepełnosprawnością umiarkowaną oraz wskazano, że wymaga on zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie oraz wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe i inne placówki. J. K. nie wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na skutek odwołania od ww. orzeczenia, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2023 r. o sygn. akt [...] U [...], Sąd Rejonowy P. w P. zmienił to orzeczenie w ten sposób, że ustalił iż małoletni wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wyrok ten jest prawomocny.

Decyzją z dnia 15 marca 2023 r., nr [...] Prezydent odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad J. K.. W uzasadnieniu decyzji Prezydent wyjaśnił, że wnioskodawczyni nie może otrzymać ww. świadczenia z uwagi na niespełnienie wymogu z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390, zwanej dalej "u.ś.r."). Część wspólna powołanego przepisu wymaga, aby podopieczny, który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, posiadał orzeczenie o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami. Tymi wskazaniami są: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. O ile pierwsza przesłanka została spełniona, gdyż przesądził o tym Sąd Rejonowy P. w P., o tyle druga przesłanka nie jest spełniona.

W terminowo wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji, wnioskodawczyni wniosła o zmianę jej poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i wskazanie, że wobec J. K. konieczny jest współudział na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wnioskodawczyni podniosła, że skoro jej syn wymaga stałej opieki innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, to tym bardziej wymaga pomocy tejże osoby w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Decyzją z dnia 31 lipca 2023 r., nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO podzieliło pogląd organu I instancji. SKO stwierdziło, że w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. mowa jest o koniunkcji, a więc obowiązku spełnienia przesłanek łącznie. Wyrok Sadu Rejonowego P. w P. nie zmienił orzeczenia o niepełnosprawności J. K., a więc pozostaje niespełniona przesłanka, co do wymogu opieki w zakresie edukacji, rehabilitacji oraz leczenia.

Skarżąca, działając samodzielnie, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zakwestionowała decyzję organu II instancji w całości. Podniesiono zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że J. K. wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W oparciu o tak postawiony zarzut, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro sąd powszechny nie wyjaśnił, czy J. K. wymaga pomocy opiekuna w edukacji, rehabilitacji i leczeniu, to rolą organu administracji publicznej było wyjaśnić to zagadnienie. Jest to przecież obowiązek organu, wynikający z zasady prawdy obiektywnej. Skarżąca podniosła, że według orzeczenia o niepełnosprawności z 2015 r., jej syn był osobą, która wymagała kompleksowej pomocy opiekuna. To orzeczenie było ważne do dnia 31 marca 2024 r., ale skarżąca wystąpiła o wydanie nowego orzeczenia. Nie powinno być ono wydawane z punktu widzenia merytorycznego, tylko formalnego z uwagi na to, że stan zdrowia jej syna nie uległ zmianie. W pozostałym zakresie uzasadnienie skargi jest zbieżne z uzasadnieniem odwołania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji. Kolegium dodało, że wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności kasuje to, które z mocy ustawy przedłużono z uwagi na wygaśnięcie w dobie pandemii wirusa SARS-CoV-2. Nowe orzeczenie ustaliło inny stan rzeczy, którym organy obu instancji musiały się kierować.

Pismem z dnia 1 grudnia 2023 r. skarżąca uzupełniła swoją skargę. Skarżąca podtrzymała wszystkie swoje twierdzenia i żądania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Jeżeli przewodniczący uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku ani w siedzibie sądu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli nie sprzeciwiają się temu strony lub uczestnik postępowania". W związku z tym, że od października 2023 r. zaobserwowano wzmożone zachorowania na grypę, a stan ten utrzymywał się przez kilka miesięcy, zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2023 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 stycznia 2024 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując, jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), kognicją sądów administracyjnych są objęte decyzje administracyjne. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Oznacza to, że Sąd analizuje nie tylko zarzuty podniesione w skardze pod kątem ich wpływu na ocenę zapadłego rozstrzygnięcia, ale także argumenty niepodniesione w jej treści.

Przedmiotem niniejszej skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji SKO, w której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną przez nią opieką nad J. K. – jej synem. W wyniku przeprowadzenia kontroli sądowej w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania o tym, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy u.ś.r. Szczególne znaczenie ma przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., który stanowi: "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji". Wykładnia zacytowanego przepisu jest istotą sporu, jaki zaistniał pomiędzy SKO a skarżącą. Zanim Sąd przejdzie do zasadniczych rozważań nad istotą sprawy, należy poniekąd odnieść się do zarzutu skargi, ale jednocześnie wyjaśnić znaczenie orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Jest to bowiem zasadnicze zagadnienie dla dalszych rozważań.

Sąd zwraca uwagę w pierwszej kolejności na to, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 u.ś.r. posługuje się wyrażeniami "orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności" albo "orzeczenie o niepełnosprawności". W art. 3 pkt 20 i 21 u.ś.r. ustawodawca definiuje odpowiednio umiarkowany i znaczny stopień niepełnosprawności. Takie stopnie mogą być ustalone w oparciu o orzeczenia zapadłe na podstawie odrębnych niż u.ś.r. przepisów, tj. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 44), a także ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 z późn. zm.). To na podstawie tych przepisów toczy się osobne postępowanie przed właściwymi organami administracji publicznej, odrębnymi od Prezydenta i SKO, w którym ustala się stopień niepełnosprawności. Orzeczenia zapadłe w tych postępowaniach są orzeczeniami wydanymi przez wyspecjalizowane organy, bowiem w ich składzie zasiadają przedstawiciele nauk medycznych. Chociażby z tego względu rozstrzygnięcie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o stanie zdrowia osoby wymagającej opieki nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to bowiem orzeczenie wydane w odrębnej procedurze, jednakże i w niej przewiduje się zasadę trwałości takich orzeczeń (art. 16 § 1 k.p.a.). Należy więc przyjmować, że rzeczywistość kształtuje się tak, jak orzeczono w związku z domniemaniem legalności tegoż orzeczenia (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po 520/22, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając dodatkowo na uwadze fakt, że orzeczenie ostateczne zostało częściowo zmienione przez sąd powszechny, a w spornej części do zmiany nie doszło, należy przyjmować, że sytuacja J. K. jest dokładnie taka, jak orzeczono. J. K., w świetle powołanych orzeczeń, nie jest osobą wymagającą wsparcia w procesie leczenia, edukacji, czy rehabilitacji. Jeżeli skarżąca chce kwestionować tę okoliczność, powinna złożyć apelację od wyroku Sądu Rejonowego P. z dnia 16 stycznia 2023 r. o sygn. akt [...] U [...] do Sądu Okręgowego w P.. W tej i tylko w tej procedurze (cywilnej) możliwe będzie zweryfikowanie orzeczenia zespołu. Tym czasem Prezydent, ani SKO, nie są podmiotami kompetentnymi do tego, aby weryfikować orzeczenie o niepełnosprawności, jakim legitymuje się J. K.. Organy te są więc zobowiązane do tego, aby przyjąć, że jest dokładnie tak, jak orzekł zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i sąd powszechny. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia przez SKO przepisu art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie jest rolą organu administracji publicznej wyjaśniać, jaki jest naprawdę stan zdrowia jej podopiecznego. Tymi sprawami zajmują się odrębne organy. Warto przypomnieć, że istnieje obowiązek przestrzegania właściwości rzeczowej z urzędu (art. 20 k.p.a.). Gdyby Prezydent lub SKO chciały ustalać coś za zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, organy te naraziłyby się na zarzut nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

SKO zasadnie podniosło w odpowiedzi na skargę, że przepisy regulujące zwalczanie choroby COVID-19 wprowadziły jasne rozwiązania dotyczące terminowości orzeczeń o niepełnosprawności. Do momentu wydania nowego orzeczenia, poprzednie obowiązują, mimo iż ich termin ważności upłynął. Zasadnie orzeczono więc na nowo przez zespół powiatowy w sposób merytoryczny. Kwestionowanie takiego orzeczenia powinno nastąpić we właściwej procedurze. W tej sprawie ani Prezydent, ani SKO, ani tut. Sąd nie mają prawa się wypowiadać. Niezasadne jest zatem przeprowadzanie dowodu z dokumentu w postaci poprzedniego orzeczenia J. K.. Dowód z dokumentu może być przeprowadzony, po pierwsze w sytuacji, gdy ma on na celu ujawnienie nowej okoliczności, która istnieje, ale jest ona nieznana, a po drugie, gdy ten dokument jest nieznany. Jednocześnie ten dokument znajduje się w aktach sprawy (k. [...] akt administracyjnych organu I instancji) i jest to orzeczenie już wygasłe. Nie można powoływać się na dokument, który nie wywołuje już skutków prawnych. Zarzut skarżącej był zatem całkowicie niezasadny.

Sąd nie poprzestaje jednak na niezasadności podniesionego zarzutu, ale na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., podejmuje dalszą analizę trafności decyzji SKO. Na początku tej części uzasadnienia zacytowano przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Szczególne znaczenie ma część wspólna tego przepisu, gdzie zaznacza się, że podopieczny musi legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami. Istotne są bowiem te wskazania: "konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji". Wiadomym jest, że syn skarżącej nie posiada orzeczenia, które stwierdzałoby zaistnienie drugiego wskazania, tj. nie wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Warto przypomnieć, że w zacytowanym fragmencie części wspólnej art. 17 ust. 1 u.ś.r. ustawodawca zawarł koniunkcję poprzez wskazanie spójnika "oraz". Oznacza to, że dla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, niezbędne jest spełnienie obu przesłanek jednocześnie. Syn skarżącej musiałby mieć obydwa wskazania, aby skarżąca mogła uzyskać świadczenie pielęgnacyjne. Sąd nie podziela argumentacji skarżącej, przedstawionej w uzasadnieniu skargi. Argumentacja a maiori ad minus nie może wywoływać pozytywnych dla skarżącej skutków. Względów jest w tym miejscu kilka.

Przede wszystkim Sąd przypomina, że świadczenie pielęgnacyjne zostało ustanowione dla opiekunów osób niepełnosprawnych. Nie każda niepełnosprawność podopiecznego implikuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca zastrzegł, że tylko znaczny stopień niepełnosprawności może dawać takie prawo. Uczynił jednak wyjątek od tej zasady, dopuszczając posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności, bez skonkretyzowania, czy jest to niepełnosprawność lekka, czy też umiarkowana, ale w każdym razie inna niż znaczna. Ustawodawca wprowadził jednak zastrzeżenie o konieczności istnienia wskazań w takim orzeczeniu. Rozważania podjęte w tym akapicie wskazują na następującą regułę: świadczenie przysługuje temu, kto opiekuje się osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności; wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której podopieczny posiada inne orzeczenie, ale muszą współistnieć konkretne wskazania; jeżeli istnieją, opiekun również może uzyskać świadczenie pielęgnacyjne. Dokonując aktu wykładni takiej regulacji, należy zaznaczyć, że mając do czynienia z wyjątkiem od zasady, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej (exceptiones non sunt extendendae). Wyjątek od zasady musi być interpretowany ściśle według znaczenia, jakie nadał jemu prawodawca. Na rzecz przedstawionego stanowiska przemawia następujące uzasadnienie. Otóż nie można dopuścić wykładni rozszerzającej względem wyjątku od zasady, czy też zasad, ponieważ wyjątek ten sam w sobie powoduje konieczność przyjęcia odrębnych założeń i efektów wykładni prawa w odniesieniu do przepisów ogólnych, które znajdują zastosowanie dla całości materii normatywnej. To stanowisko jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie. Tylko dla przykładu można powołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Zasadę nierozszerzania wyjątków należy odnieść do wszystkich sposobów interpretacji stosowanych względem przepisu. Nieuzasadnione jest zatem dążenie do przyjęcia tego z możliwych wariantów zrozumienia normy, który obejmie jak największą ilość stanów faktycznych, z pominięciem ratio legis czy względów systemowych." (wyrok NSA z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 4520/21, dostępny w CBOSA). Nie można zatem oczekiwać, że skoro zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, a po nim sąd powszechny, nie wskazał tego wymogu, to poprzez argumentację a maiori ad minus albo efekty wykładni prawa, możliwe będzie przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wobec niespełnienia tej przesłanki.

Sąd w składzie orzekającym dostrzega istotną różnicę pomiędzy sprawowaniem stałej i długotrwałej opieki nad synem a stałym współudziałem na co dzień w jego leczeniu, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem słowa "opieka", oznacza ono "troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie kogoś, czegoś." (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 608). Ustawodawca w swojej racjonalności stanowi prawo przede wszystkim używając znaczeń słów przyjętych w języku polskim, gdyż język ten jest narzędziem komunikacji ustawodawcy z adresatami norm prawnych. Oznacza to, że ustawodawca przyjmuje takie znaczenie słownictwa stosowanego w tekstach aktów normatywnych, jakie jest ich znaczenie w języku polskim. Słownikowe znaczenie słowa "opieka" obejmuje szerokie spektrum czynności zmierzających do zachowania dobrostanu osoby, nad którą sprawuje się ją. Nie oznacza to, że sprawowanie opieki w myśl przepisów u.ś.r. ma, czy też miałoby polegać na opiekowaniu się osobą wyłącznie leżącą. Twierdzenie Sądu w składzie orzekającym jest w pełni akceptowane przez orzecznictwo. "Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, zob. także wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20, dostępne w CBOSA). Co do istnienia stałej i długotrwałej opieki nad synem nie ma żadnych wątpliwości, ponieważ ten fakt został potwierdzony podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Poza tym, sprawowanie stałej lub długotrwałej opieki nie musi mieć charakteru całodobowego, co także nie budzi już żadnych wątpliwości w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2035/22, dostępny w CBOSA). Opieka to jest zatem strona czynna jak i bierna w sprawowaniu pomocy.

Codzienny współudział w procesie leczenia, edukacji i rehabilitacji jest jednak czymś innym. Współudział to uczestnictwo w procesie, a w kontekście omawianej przesłanki, jest on wieloetapowy, ponieważ obejmuje leczenie, edukację i rehabilitację jednocześnie. Współudział wykazuje zatem stronę czynną, a więc partycypację opiekuna w leczeniu, edukacji i rehabilitacji podopiecznego. O ile skarżąca pomaga swojemu synowi przez chociażby stały monitoring poziomu cukru we krwi swojego syna, aby uchronić go przez zapadnięciem w śpiączkę cukrzycową, to J. K. nie wymaga jednak rehabilitacji, ani wsparcia w procesie edukacyjnym. Syn skarżącej uczęszcza do III klasy technikum, uczy się samodzielnie, bez pomocy kogokolwiek. Ten stan rzeczy pokrywa się z treścią orzeczenia o niepełnosprawności, jakim legitymuje się J. K.. "Orzeczenie lekarskie o niepełnosprawności wydane w trybie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie podlega ono weryfikacji przez organ administracji publicznej w prowadzonym przez niego postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dokument urzędowy, który spełnia wymogi określone w przepisach, ma szczególną moc dowodową w postępowaniu. Polega ona na przyjęciu dwóch domniemań, tzn. prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych. W konsekwencji organ nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 94/23, dostępny w CBOSA). Powyższe oznacza, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki z części wspólnej art. 17 ust. 1 u.ś.r. To zaś oznacza, że SKO wydało prawidłową decyzję, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutu skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych przesłanek, skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Sąd wskazuje, co skarżąca może potraktować jako radę, czy też sugestię, aby jej syn podjął działania w kierunku uzyskania funkcjonującego od dnia 1 stycznia 2024 r. świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429). Uzyskanie takiego świadczenia może wspomóc w opiece, jaką sprawuje skarżąca.