Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 835/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5,  art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10,  art. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania R.B., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji nr [...] z dnia [...] przyznającej stronie prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na E. B. i M. B. w okresie od 1 listopada 2017r. do 31 października 2018r. oraz odmowy przyznania w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 świadczeń: zasiłku rodzinnego na E. B., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019, a także zasiłku rodzinnego na M.B., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 i dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła.

Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji – Wójt Gminy M. przyznał R. B. prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami rodzinnymi na dzieci E. B. i M. B. od dnia 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2017 r.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego za okres zasiłkowy 2017/2018 zakończone decyzją z dnia [...] wskazując, że wyszły na jaw nowe okoliczności sprawy istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji uchylił w całości decyzję z dnia [...] przyznająca prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na wyżej wymienione dzieci od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2017 r. i odmówił przyznania tychże świadczeń.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 3 kwietnia 2018 r. organ I instancji uzyskał informację od pracodawcy M. B. - męża strony, firmy A Spółka jawna w A., o wysokości wypłaconych w 2016 r. diet z tytułu podróży służbowych jako należności zawiązanych ze stosunkiem pracy. Organ I instancji przytoczył treść przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t,j, Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm. – dalej "u.s.r.") będących podstawą prawną decyzji, a w szczególności art. 3 pkt 1c tiret 10, art. 5 u.s.r. Wyjaśnił, że na podstawie złożonych dokumentów oraz uzyskanych informacji z zakładu pracy o wysokości otrzymanych przez męża strony diet z tytułu podróży służbowych, jako należności związanych ze stosunkiem pracy, w związku z czasowym przebywaniem za granicą ustalono, że dochód rodziny strony za 2016 r. wyniósł 88 165.75 zł, natomiast miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł 1 836.79 zł, a zatem zostało przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do pobierania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego (674.00 zł). Dodatkowo stwierdził, że świadczenia wypłacone za okres od 1 listopada 2017 r. do 31 marca 2018 r. stały się świadczeniami nienależnie pobranymi i będą przedmiotem odrębnej decyzji.

W odwołaniu od decyzji strona wyraziła niezadowolenie z wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia wnosząc o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Stwierdziła, że w momencie składania wniosku nie została poinformowana, że diety męża strony uzyskiwane z tytułu jego podróży służbowych powinny być wykazane jako dochód.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej organ odwoławczy, Kolegium) utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło stanowisko organu I instancji przedstawione w uzasadnieniu tej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności do wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku, a wobec nie spełnienia kryterium dochodowego – organ I instancji zasadnie odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Kolegium wskazało przy tym, że decyzja organu i instancji wydana została w oparciu o przepis art. 151 § 1 K.p.a., który przewiduje dwa sposoby zakończenia wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 K.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji, a gdy podstawy te są, uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Stwierdziło, że na podstawie przeprowadzonego postępowania i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji dowiódł, iż w chwili wydawania pierwotnej decyzji z dnia [...] dotyczącej przyznania stronie świadczeń rodzinnych na dzieci, strona nie posiadała uprawnienia do otrzymania powyższych świadczeń rodzinnych od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. Dalej wyjaśniło, że dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podstawowe znaczenie ma rozumienie pojęcia "dochodu" oraz "dochodu rodziny" w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazało, że dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b u.s.r. Natomiast dochód rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, iż przepis art. 3 pkt 1 u.s.r. stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to m.in., po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, deklarowany dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in.: wymienione w art. 3 pkt 1 lit.c tiret 10, należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Odnosząc się do pojęcia należności ze stosunku pracy osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej , przebywających czasowo za granicą Kolegium przytoczyło obszerne fragmenty uzasadnień wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 15 stycznia 2013r. sygn. akt IV SA/Gl 295/12, z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 394/14, z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 319/10, z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 295/12 oraz z dnia 26 lutego 2014r., sygn. akt IV SA/Gl 379/13 oraz z dnia 13.02.2018r. sygn. akt IV SA/Gl 1081/17 zauważając, że diety przysługujące kierowcy z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju są składnikiem dochodu rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit.c tiret 10 u.s.r. i to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania ich w załączniku nr 7 do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz do dodatków do zasiłku rodzinnego i dołączyć do wniosku oświadczenie danego członka rodziny w tym przedmiocie. Tymczasem z załączonego do wniosku oświadczenia członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy wynika, że strona w 2016 r. nie uzyskała dochodu z powyższego tytułu. Zauważyło ponadto, że oświadczenie zawiera szczegółowe pouczenie, a przepis ustawy nakazujący zaliczenie do dochodów należności z tytułu nieopodatkowanych diet funkcjonuje niezmiennie od kilkunastu lat.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 8, art. 23, art. 25 ust. 1 u.s.r. - poprzez ich błędną wykładnię będące wynikiem błędnych i niepełnych ustaleń co do dochodu rodziny;

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 151 § 1 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - polegające na ich błędnym zastosowaniu będące wynikiem błędnego przyjęcia , że w sprawie wystąpiły łącznie wszystkie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. warunkujące wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy, w dacie składania wniosku organowi znany był fakt, pobierania diet z tytułu podróży służbowych przez męża skarżącej; art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a. - polegające na prowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób który nie pogłębia zaufania obywateli do organów państwa a także świadomości i kultury prawnej obywateli; art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 K.p.a. - albowiem treść uzasadnienia decyzji uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do jej wydania; błąd w ustaleniach faktycznych poprzez zignorowanie faktu, że na etapie składania wniosku skarżąca ujawniła okoliczność pobierania przez męża diet z tytułu podróży służbowych w związku z czym błędnie przyjęto, że okoliczność ta nie była znana organowi. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.

W uzasadnieniu podniosła, że organy obydwu instancji ograniczyły się do powtórzenia przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., natomiast nie wyjaśniły, które okoliczności uznano za nowe, kiedy wyszły one na jaw, w czym przejawia się ich istotność dla sprawy i czy aby faktycznie były one nieznane organowi wydającemu decyzję w dniu jej wydania. Stwierdziła, że w dacie składania wniosku organowi znany był fakt, pobierania przez jej męża diet z tytułu podróży służbowych, gdyż nie tylko nie ukrywała go przed organem I instancji, ale poinformowała o nim pracownicę Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. Przy składaniu wniosku zastosowała się również do udzielonych przez tę pracownicę błędnych pouczeń, a jako obywatel ma prawo działać w zaufaniu do organu. Zdaniem skarżącej wskazane okoliczności świadczą o tym, że organ I instancji w dacie wydania decyzji wiedział o pobieraniu diet przez jej męża, a to z kolei powoduje, że nie została spełniona jedna z trzech przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Skoro zatem nie było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, to organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 151 § 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Skarżąca stwierdziła dalej, że Kolegium nie odniosło się do zarzutów zawartych w odwołaniu naruszając tym samym art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. Wskazane naruszenia, zdaniem skarżącej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo zauważyła, że w zaświadczeniu pracodawcy jej męża wskazano na kwoty netto, a zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a u.s.r. wartość otrzymywanej wypłaty "na rękę" z tytułu zatrudnienia ze stosunku pracy należy dodatkowo pomniejszyć o koszty uzyskania przychodu z uwzględnieniem art. 22 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem skarżącej nie przeprowadzono pełnego postępowania dowodowego w sprawie, błędnie ustalono stan faktyczny, a uzasadnienia decyzji są sformułowane w sposób niezrozumiały i bardzo lakoniczny. Podkreśliła ostatecznie, że organ administracji ma obowiązek ustalenia i rozważenia stanu faktycznego w możliwie najdokładniejszy sposób, dokonania subsumpcji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w jej osobistej skardze podkreślając, że wszystkie istotne okoliczności sprawy znane były organowi w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne wraz z dodatkami, a zatem nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wniósł również o przyznanie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018 r., poz. 2107 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego , nie zaś według kryterium słuszności .

Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018 r. poz. 3102-dalej "p.p.s.a") Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji nr [...] z dnia [...] przyznającej stronie prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018r. oraz odmowy przyznania tychże świadczeń, a to ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego

Powyższa decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania i ta okoliczność jest kwestionowana przez skarżącą , a zatem w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii , czy w rozpatrywanej sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania – jak twierdzą organy , czy też brak jest takiej podstawy – jak twierdzi skarżąca.

Jako podstawę wznowienia organy wskazały art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który stanowi , że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie , jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji , nieznane organowi , który wydał decyzję. Wskazany przepis będzie miał zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki : 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub nowe dowody , istotne dla sprawy są nowe ; 2) istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ; 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi , który wydał decyzję.

W ocenie organów, tą nową okolicznością było uzyskanie przez organ I instancji informacji o wysokości diet z tytułu podróży służbowych w związku z czasowym przebywaniem za granicą otrzymanych w 2016 r. Należności te związane były ze stosunkiem pracy męża skarżącej będącego kierowcą samochodu ciężarowego. Okolicznością bezsporną w sprawie jest , że w dniu 3 kwietnia 2018 r., w wpłynęło do organu I instancji zaświadczenie pracodawcy męża skarżącej, w którym wskazano wysokość diet z tytułu podróży służbowych wypłaconych w 2016 r tj. w dacie , kiedy decyzja przyznająca zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci była już decyzją ostateczną. Okolicznością sporną w sprawie jest to, kiedy organ I instancji powziął widomość o tym, że mąż skarżącej otrzymuje diety z tytułu podróży służbowych. Zdaniem skarżącej już w dniu złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku tj. w dniu 31 sierpnia 2017 r. organ I instancji wiedział o tym, że jej mąż otrzymuje diety z tytułu podróży służbowych, a zatem nie było podstaw do wznowienia postępowania. Organ temu przeczy.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów może być rezultatem przeprowadzenia dowodów już po wydaniu decyzji. Dla oceny istnienia podstawy wznowienia z art.145 § 1 pkt.5 K.p.a nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności czy nowe dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie w wyniku niedokładnego wyjaśnienia sprawy, czy z innych powodów. W rozpatrywanej sprawie pierwotna decyzja przyznająca zasiłek rodzinny i dodatki do niego na dwoje dzieci skarżącej została wydana na podstawie podpisanego przez skarżącą wniosku oraz złożonych przez nią oświadczeń zawartych w szczególności w punkcie 7 wniosku oraz na drukach ZSW-01(karta 21 akt administracyjnych) i ZSR-05 (karta 17 akt administracyjnych). W ocenie Sądu, na tym etapie postępowania organ nie był zobligowany do kwestionowania zarówno treści pisemnego wniosku, jak i oświadczeń złożonych przez skarżąca, jeżeli z żadnych dokumentów, którymi organ dysponował, nie wynikał odmienny stan faktyczny, a strona własnoręcznym podpisem potwierdziła, że są one zgodne ze stanem faktycznym. W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organów, że dopiero w dniu 3 kwietnia 2018 r. organ I instancji uzyskał informację o wysokości należności z tytułu podróży służbowych wypłaconych mężowi skarżącej w roku 2016, co stanowi nowy dowód w sprawie w rozumieniu art.145 § 1 pkt.5 K.p.a , który dotyczy istotnych dla sprawy okoliczności, istniejących w dniu wydania decyzji przyznającej zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci., które nie były znane organowi wydającemu decyzję, a zatem właściwe było wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i wydanie nowej decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. odmawiającej przyznania omawianych świadczeń.

Uznając że organ zasadnie i prawidłowo wznowił postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami rodzinnymi na dzieci od dnia 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2017 r., należy rozważyć , czy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem.

Powodem odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia było przekroczenie kryterium dochodowego na członka rodziny

Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t,j, Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm. – dalej "u.s.r."). Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 u.s.r., uprawnienie do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od wielkości osiąganego w rodzinie wnioskodawcy dochodu. Z tych względów ustalenia organów odnoszące się do tej istotnej dla sprawy kwestii mają podstawowe znaczenie. Dotyczy to zarówno ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, jak też ustaleń, co do treści norm prawnych definiujących pojęcie dochodu na potrzeby ustawy. Definicja taka zamieszczona została w art. 3 pkt 1 u.s.r., w którym przy zastosowaniu metody wyliczenia wskazane zostały desygnaty wchodzące w zakres pojęcia "dochód". Wśród nich (art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r.) wymienione zostały, jako dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych – należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie Kodeksu pracy. Istota sporu między organami a skarżącą w kontrolowanej sprawie, stała się interpretacja przedstawionego unormowania dokonana przez organy w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyłoniły się dwa odmienne stanowiska, co do treści przywołanego art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy. Jedno, prezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie (wyroki z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Go 728/08 i z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Go 148/11). Drugie stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w licznych orzeczeniach (wyrok: z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 319/10,z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 295/12, z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 394/14, z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 295/12 oraz z dnia 26 lutego 2014r., sygn. akt IV SA/Gl 379/13 oraz z dnia 13.02.2018r. sygn. akt IV SA/Gl 1081/17 dostępne w CBOiS) ale także inne sądy administracyjne (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 735/12, czy wyrok WSA w Szczecinie z 24 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 68/15 – dostępne w CBOiS).

Zgodnie z pierwszym z nich należałoby uznać, iż art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r. nie znajduje zastosowania w przypadku diet otrzymywanych przez kierowców transportu międzynarodowego. Wykonując bowiem polecenia służbowe pracodawcy kierowca taki przebywa za granicą jedynie w związku i przez czas konieczny do jego wykonania. To "przebywanie" za granicą ma przy tym charakter podróży, a nie pobytu połączonego z zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Z tych przyczyn kierowcy transportu międzynarodowego, wykonującego podróż służbową, nie można uznać za osobę przebywającą czasowo za granicą. Zgodnie z drugim poglądem diety wypłacone kierowcy z tytułu podróży służbowych zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r., jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju.

Jak wynika z przytoczonych poglądów różnią się one zasadniczo, co do interpretacji użytego w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r. pojęcia "przebywający czasowo za granicą".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych stanowi autonomiczną regulację prawną, a interpretacja użytych w niej pojęć posiadających znaczenie nadane na użytek tego aktu, przede wszystkim uwzględniać musi cele, dla których akt ten powołano do życia. W związku z tym, dokonując wykładni kontrowersyjnego art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 u.s.r. należy odnieść się do treści uzasadnienia projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym przedstawiono podstawowe jej cele i założenia. Stwierdzono tam, iż celem projektu ustawy jest budowa nowego, wyraźnie odrębnego systemu świadczeń rodzinnych, a w ramach założeń zostało wskazane, iż przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł (druk sejmowy nr 1555 z 2003 r.) Zauważyć należy, że wolą ustawodawcy było, by przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, a w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy (...) osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" potraktować szeroko, przyjmując, iż są to wszystkie uzyskiwane przez pracownika, w ramach stosunku pracy, płatności. Bez znaczenia dla wykładni tego zapisu pozostaje, iż należności te nie stanowią wynagrodzenia w rozumieniu Kodeksu pracy, czy przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych. Słusznie zatem, ustalając dochód rodziny skarżącej, jako jego składnik uznano otrzymywane przez jej męża należności ze stosunku pracy uzyskiwane na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Wbrew zarzutom skargi sprawa została należycie wyjaśniona również w aspekcie rodzaju i wysokości należności wypłaconych mężowi skarżącej w 2016 r. Mianowicie dane te wynikają wprost z zaświadczenia pracodawcy z dnia 27 marca 2018 r., w którym podano dokładną kwotę należności w kwocie netto oraz wskazano, że są to należności z tytułu podróży służbowych. Informacje te są precyzyjne i nie były kwestionowane przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Podnoszenie wątpliwości dopiero w skardze należy zatem uznać za spóźnione. Wobec treści wskazanego pisma pracodawcy zarzut ów trzeba też uznać za gołosłowny i chybiony zwłaszcza, że skarga nie podaje żadnych okoliczności podważających prawdziwość dokumentów przedstawionych przez pracodawcę. Mając przy tym na uwadze charakter pracy kierowcy na trasach międzynarodowych wskazany dokument nie budzi podejrzeń co do zgodności podanych w nich informacji z rzeczywistością. W ramach swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 80 K.p.a., organy miały pełne podstawy do dokonania ustaleń w oparciu o te dokumenty. W przypadku męża skarżącej diety stanowiły dochód za 2016 r., a ich wysokość spowodowała znaczne przekroczenie kryterium dochodowego upoważniającego do otrzymywania świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów w zakresie naruszenia przepisów postępowania oraz błędów w ustaleniach faktycznych uznać należy je za chybione. Organy administracji orzekające w sprawie ustaliły wszystkie istotne okoliczności i dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można skutecznie zarzucić organom administracji obu instancji naruszenia prawa które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd również z urzędu nie dopatrzył się naruszenia zasad postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja spełnia wymogi legalności na podstawie art. 151 p.p.s.a .orzeczono, jak w sentencji.