Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 384/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 3 § 1, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 145 § 1, art. 145a, art. 145b, art. 149, art. 148
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 24 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , , po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 8 kwietnia 2024 roku nr SKO.4130.11.24 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę. ,


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r., nr SKO.4130.11.24, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Konopnica z 1 marca 2024 r., znak: SO.6830.2.2023 o odmowie wznowienia postępowania z wniosku J.M. z 7 lutego 2024 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy Konopnica nr RGZ.6013-2/04 z 3 czerwca 2004 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...], obręb M., gmina K.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 7 lutego 2024 r. J.M. złożył do Wójta Gminy Konopnica wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Konopnica z 3 czerwca 2004 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...], obręb M., gmina Konopnica.

W ocenie wnioskodawcy w trakcie rozgraniczenia doszło do popełnienia przestępstwa przez uprawnionego geodetę J.R. polegającego na poświadczeniu nieprawdy przy ustalaniu przebiegu granicy, przerabianiu mapki geodezyjnej, zatajeniu punktów granicznych i zmian lokalizacji punktów granicznych.

Pismem z 16 lutego 2024 r. organ pierwszej instancji wezwał J.M. do złożenia orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa w trakcie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr 308 i 309.

W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z własnymi wyjaśnieniami.

Postanowieniem z 1 marca 2024 r. Wójt Gminy Konopnica odmówił wznowienia postępowania z wniosku J.M. z 7 lutego 2024 r. r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy Konopnica z 3 czerwca 2004 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...], obręb M., gmina K.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że brak jest dowodów na popełnienie przestępstwa przez uprawnionego geodetę (nie ma bowiem prawomocnego wyroku skazującego sądu karnego), przestępstwo nie ma charakteru oczywistego i nie występuje zagrożenie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia, tj. niespełnione zostały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 i art. 145 § 2 k.p.a. Od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji w przedmiocie rozgraniczenia upłynęło więcej niż 10 lat upłynęło dziesięć lat, co także potwierdza zasadność odmowy wznowienia postępowania w sprawie.

W zażaleniu na to postanowienie J.M. wskazał, że niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wynikało z faktu, że drzewo znajdujące się na nieruchomości oznaczonej nr działki 308 wrastało w linie energetyczne, co potwierdza pismo Wójta Gminy Konopnica z 6 września 2016 r. Jednocześnie skarżący oświadczył, że stracił pieniądze i zdrowie wobec faktu, że sąsiad poinformował właściwy organ o samowoli budowlanej, której skarżący miał się dopuścić, a Wójt nie podjął żadnych działań w sprawie wadliwie przeprowadzonej granicy.

Organ drugiej instancji utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji podniósł, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Przez termin "inny organ" rozumie się w szczególności Trybunał Stanu, sądy dyscyplinarne, a także jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie. Strona domagająca się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Podobnie popełnienie przestępstwa winno być stwierdzone orzeczeniem sądu. Decyzją z 3 czerwca 2004 r. Wójt Gminy Konopnica zatwierdził ustalony przebieg granic nieruchomości położonych w miejscowości M., gmina K., oznaczonych nr ewid. [...] i [...], należących odpowiednio do E.M. i B.O. oraz do U. M. i J.M. Decyzja ta została doręczona skarżącemu 4 czerwca 2004 r. i stała się ostateczna. Żadna ze stron nie wstąpiła do Wójta Gminy Konopnica o przekazanie sprawy do sądu. Skarżący zwracał się do Wójta Gminy Konopnica z wnioskiem o uregulowanie kwestii drzewa rosnącego na drodze (później okazało się, że rośnie ono na nieruchomości sąsiedniej, tj. na działce nr 309), bowiem wrastało on w linie energetyczne. Następnie w 2023 r. skarżący zwrócił się do organu nadzoru budowlanego z wnioskiem o wszczęcie kontroli w zakresie prawidłowości postępowania rozgraniczeniowego oraz działań uprawnionego geodety. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieluniu powiadomił skarżącego, że sprawa została skierowania do odpowiednich organów ścigania. Jednocześnie skarżący złożył pismo do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli prac geodezyjnych i kartograficznych wykonanych przez J.R. Organ ten powiadomił Wójta Gminy Konopnica o przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Pismem z 16 lutego 2024 r. Wójt Gminy Konopnica zwrócił się do skarżącego z wezwaniem do złożenia dowodów na okoliczność wydania decyzji rozgraniczeniowej z 3 czerwca 2004 r. w warunkach przestępstwa. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów na tę okoliczność i nie udowodnił jej innymi środkami dowodowymi.

W ocenie organu drugiej instancji fakt popełnienia przestępstwa przez uprawnionego geodetę J.R. nie został w żaden sposób wykazany. J.M. nie przedstawił prawomocnego wyroku sądowego skazującego J.R. za przestępstwo, które stanowiło podstawę wydania decyzji z 3 czerwca 2004 r. Organ drugiej instancji stwierdził, że nie dopatrzył się oczywistości w popełnieniu przestępstwa przez geodetę ani tego, że brak wznowienia postępowania w zakresie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych nr działek [...] i [...], położonych w miejscowości M., może spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego. Z treści wniosku oraz dalszych pism skarżącego wynika, że upatruje on spełnienia przesłanki wznowieniowej w niezadowoleniu z wytyczenia granic nieruchomości. Jednocześnie w piśmie z 7 lutego 2024 r. skarżący wskazał, że J.R. dopuścił się poświadczenia nieprawdy przy ustaleniu przebiegu granic, ale nie wskazał, na czym dokładnie owo poświadczenie polegało. Skarżący zarzucił geodecie także przerabianie mapy geodezyjnej i zatajenie punktów granicznych, nie podając przy tym, w jakich okolicznościach do tego doszło, które mapy i w jakim zakresie zostały przerobione i które punkty graniczne zatajono. Spowodował tym samym wszczęcie wobec J.R. postępowań wyjaśniających przez organy administracyjne i organy ścigania. Jednocześnie na dzień składania wniosku z 7 lutego 2024 r. nie dysponował jakimkolwiek dokumentem potwierdzającym zarzuty, czyniąc je bezpodstawnymi. Dysponując wskazanym materiałem dowodowym nie sposób jest wznowić postępowanie w żądanym przez skarżącego zakresie, bowiem nie doszło do spełnienia przesłanek ustawowych do jego zainicjowania przez organ.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że budynek mieszkalny na działce nr 308 powstał w 1984 r. w sposób istotnie odbiegający od przepisów. Przed wydaniem decyzji z 3 czerwca 2004 r. pracownik Urzędu Gminy w Konopnicy posiadał dokumenty i plan budowy obiektu mieszkalnego oraz mapę geodezyjną wykonaną przez geodetę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Dodatkowo organ wskazał, że opisany w piśmie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 13 maja 2024 r. błąd geodety J.R. popełniony w postępowaniu rozgraniczeniowym podczas obliczeń współrzędnych punktów granicznych został przez niego naprawiony w lipcu 2017 r. Co szczególne istotne, nie zmienił położenia punktów granicznych w terenie, a zatem pozostał bez wpływu na ostateczną decyzję Wójta Gminy Konopnica z 3 czerwca 2004 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr działek [...] i [...], obręb M., gmina K.

W piśmie z 25 sierpnia 2024 r., wniesionym 28 sierpnia 2024 r., pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu sprecyzował, że skarżący zaskarża postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 8 kwietnia 2024 r. w całości, wnosi o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia pierwszej instancji, co w efekcie doprowadziło do wydania postanowienia z naruszeniem prawa;

2. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego zbadania i prawidłowej oceny, co w efekcie doprowadziło do wydania postanowienia z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu pisma wskazano, że skarżący ma podstawy do twierdzenia, że w postępowaniu rozgraniczeniowym doszło do popełnienia przestępstwa a organ, jako administracja publiczna, winien dążyć do wyjaśnienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie kończące postępowanie wydane na skutek wniesienia zażalenia w postępowaniu administracyjnym, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. np. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 8 kwietnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Konopnica z 1 marca 2024 r. o odmowie wznowienia postepowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z 3 czerwca 2004 r. z uwagi na brak przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wobec tego wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego lub ustawach szczególnych. W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego; ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz – w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej – doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 lipca 2023 r., II SA/Lu 476/23).

Wznowienie postępowania daje zatem możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a albo art. 145b k.p.a.

Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Pierwszy etap ogranicza się do badania przesłanek formalnych wniosku, do których należy stwierdzenie: czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Natomiast, gdy z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot w sposób oczywisty niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).

W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazany w powołanym przepisie miesięczny termin na wniesienie wniosku jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu. Jednocześnie to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od tego dnia. Obowiązkiem organu jest natomiast jednoznaczne ustalenie kwestii dochowania przez stronę terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy na wniosek E.M. i B.O. postanowieniem z 2 kwietnia 2004 r. Wójt Gminy Konopnica wszczął postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem działki [...], stanowiącą współwłasność wnioskodawczyń a nieruchomością oznaczoną numerem działki [...], stanowiącą współwłasność U.M. i J.M. 5 kwietnia 2004 r. doręczono skarżącemu powyższe postanowienie. 6 maja 2004 r. skarżący uczestniczył w czynności ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami i podpisał sporządzony w tym dniu protokół graniczny bez uwag. 3 czerwca 2004 r. Wójt Gminy Konopnica wydał decyzję zatwierdzającą ustalony przebieg granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem działki 308, stanowiącą współwłasność E.M. i B.O. a nieruchomością oznaczoną numerem działki 309, stanowiącą współwłasność U.M. i J.M. W decyzji tej pouczono strony o możliwości wystąpienia w terminie 14 dni od dnia doręczenia o przekazanie sprawy do sądu za pośrednictwem Wójta Gminy Konopnica. Decyzję tę doręczono skarżącemu 4 czerwca 2004 r. Żadna ze stron nie skorzystała z możliwości wystąpienia w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia o przekazanie sprawy do sądu.

Następnie 4 października 2023 r., a więc po 19 latach, do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo skarżącego, w którym zwrócił się z żądaniem "podważenia" decyzji z 3 czerwca 2004 r. o zatwierdzeniu ustalonego przebiegu granic rozgraniczeniu nieruchomości.

W kolejnym piśmie, które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu 20 listopada 2023 r., skarżący wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie niedopełnienia obowiązków, zatajenia dowodów co do określenia punktów i linii granicznych przez uprawnionego geodetę J.R.

Pismo to zostało przekazane Wójtowi Gminy Konopnica zgodnie z właściwością (pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z 27 listopada 2023 r.).

8 lutego 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo opatrzone datą 7 lutego 2024 r., w którym skarżący oświadczył, że w dniu rozgraniczenia 6 maja 2004 r. doszło do popełnienia przestępstwa przez uprawnionego geodetę J.R. poświadczenia nieprawdy przy ustaleniu przebiegu granic, przerabiania mapki geodezyjnej, zatajania punktów granicznych i zmiany lokalizacji "kamieni granicznych" i innych.

Wobec tego organ pierwszej instancji 16 lutego 2024 r. wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa w trakcie postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z 3 czerwca 2004 r. Wezwanie to doręczono skarżącemu 19 lutego 2024 r.

W odpowiedzi na to wezwanie w piśmie opatrzonym datą 24 lutego 2024 r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji 26 lutego 2024 r., skarżący zadeklarował złożenie wniosku do sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do prowadzenia sprawy i złożenia powództwa cywilnego i "karnego" przeciwko Urzędowi Gminy Konopnica i geodecie J.R.

Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia skarżący nie złożył orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa w trakcie postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z 3 czerwca 2004 r.

Do zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji załączył natomiast swój wniosek złożony w Urzędzie Gmina Konopnica 30 sierpnia 2016 r. dotyczący mającego stwarzać zagrożenie drzewa rosnącego w pasie drogi gminnej, wrastającego w linię energetyczną. W piśmie tym skarżący zakwestionował również usytuowanie ogrodzenia zrealizowanego przez właściciela działki nr [...] oraz zwrócił się o ustalenie granicy i usunięcie zagrożenia. Nadto do zażalenia skarżący załączył odpowiedź Wójta Gminy Konopnica na to pismo z 6 września 2016 r.

W aktach jest też pismo Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15 marca 2024 r. skierowane do Wójta Gminy Konopnica. W piśmie tym Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że geodeta uprawniony J.R. zgodnie z obowiązującymi przepisami sporządził dokumentację techniczną wykonanej pracy do zgłoszenia geodezyjnego zarejestrowanego 27 kwietnia 2004 r. pod nr KERG 1552-1/2004. Przekazał ją do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Wieluniu. Dokumentacja ta, przed przyjęciem do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, została 21 kwietnia 2005 r. skontrolowana przez osobę upoważnioną przez starostę wieluńskiego oraz 9 sierpnia 2005 r. zaewidencjonowana pod nr [...] (obecnie nr [...]). W operacie technicznym na karcie nr 1 w sprawozdaniu technicznym geodeta uprawniony J.R. opisał przebieg pracy. 6 maja 2004 r. dokonano ustalenia granic i spisano protokół graniczny. Wszystkie strony (E.M., B.O., U.M. i J.M.) podpisały protokół graniczny. Na stronie tytułowej operatu znajduje się uwaga geodety uprawnionego J.R. z 9 sierpnia 2017 r., że "przeprowadzono kontrolę terenową, błędne współrzędne w operacie, dołączono poprawę i poprawiono bazę". Integralną częścią operatu stał się "Załącznik do operatu z rozgraniczenia działek nr 308 i 309 nr P.1017.2005.1103" sporządzony przez geodetę uprawnionego J.R. 28 lipca 2017 r. Na karcie nr 1 "załącznika" geodeta uprawniony J.R. opisał wykonane prace polowe "W związku z nieprawidłowościami zaistniałymi przy wykonywaniu pracy geodezyjnej – rozgraniczenie nieruchomości działek 308 i 309, położonych w obrębie ewidencyjnym M., gm. K. (operat [...]) przeprowadzono ponowny pomiar punktów granicznych". W związku z powyższym geodeta Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że w czerwcu 2005 r. geodeta uprawniony popełnił błąd podczas pomiaru i obliczeniach współrzędnych punktów granicznych. Naprawił go w lipcu 2017 r. i przekazał dane, aby zaktualizować bazę ewidencji gruntów i budynków. Opisany czyn kwalifikuje geodetę uprawnionego J.R. do ukarania dyscyplinarnie. Jednak zgodnie z art. 46c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, jeżeli od chwili popełnienia czynu upłynęły trzy lata. Natomiast karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło pięć lat. Wobec czego organ ten stwierdził brak podstaw prawnych do dalszych działań.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.

W ocenie sądu orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania na gruncie niniejszego postępowania, bowiem nie mamy do czynienia z sytuacją wydania decyzji w wyniku przestępstwa.

Jak wynika z pisma Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15 marca 2024 r. dokonanie przez geodetę uprawnionego J.R. błędnych pomiarów i obliczenia współrzędnych należy zakwalifikować jako przewinienie dyscyplinarne zgodnie z art. 46 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który to błąd został jednak w lipcu 2017 r. naprawiony. Geodeta przekazał wówczas dane w celu zaktualizowania bazy ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie wskazuje się, że przesłanka wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. ograniczona jest przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których wydana decyzja była wynikiem przestępstwa, w którym czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja. Wydanie decyzji w wyniku przestępstwa to przypadek, gdy czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja. Ponadto wskazana podstawa wznowienia postępowania odnosi się wyłącznie do przestępstw dotyczących wydania decyzji przez organ administracji publicznej, a zatem przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego określonych w rozdziale XXIX ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 17). Przesłanka ta pozostaje w związku z czynnościami podmiotów i uczestników postępowania oraz czynnościami wobec organu (np. groźby, udzielenia bądź obiecania udzielenia korzyści majątkowej) (por. wyroki NSA z 23 czerwca 2016 r., I OSK 2510/14; z 11 grudnia 2019 r., I OSK 2631/17; z 17 października 2023 r., II GSK 894/20; por. też B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z 16 listopada 2012 r., I FSK 1930/11, OSP 2015/1/11).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wznowienie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z powodu wydania decyzji w wyniku przestępstwa, co do zasady możliwe jest dopiero po stwierdzeniu prawomocnym orzeczeniem sądu popełnienia przestępstwa. Przestępstwo powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu) (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2018 r., I OSK 2575/17).

Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi zatem przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność.

W rozpoznawanej sprawie twierdzenia skarżącego, że doszło do popełnienia przestępstwa przez uprawnionego geodetę J.R. poświadczenia nieprawdy przy ustaleniu przebiegu granic, przerabiania mapki geodezyjnej, zatajania punktów granicznych i zmiany lokalizacji "kamieni granicznych" i innych nie zostały poparte stosownym orzeczeniem sądu lub innego organu.

Należy podkreślić, że postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest postępowaniem nadzwyczajnym, a nie postępowaniem zwykłym, stąd też wnosząc o wszczęcie takiego postępowania to wnioskodawca ma wykazać, że przesłanka wznowieniowa na którą się powołuje została rzeczywiście spełniona. Wnioskodawca winien zatem nie tylko ogólnie odwołać się do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., lecz także powinien wykazać, że przesłanka ta została spełniona. Organ administracji w postępowaniu wznowieniowym nie jest uprawniony do samodzielnego prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2019 r., I OSK 2631/17). Brak jest podstawy prawnej, aby organ administracji w postępowaniu wznowieniowym prowadził postępowanie dowodowe mające wykazać, że przesłanka, na którą powołuje się skarżący, ale jej nie wykazuje, istnieje.

Zdaniem sądu organy administracji prawidłowo oceniły, że w rozpoznawanej sprawie wskazana przez skarżącego przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, nie została przez niego wykazana. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można stwierdzić, że popełnienie zarzucanego przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.).

Podkreślić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie skarżący uczestniczył w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z 3 czerwca 2004 r. zatwierdzającą ustalony przebieg granic pomiędzy nieruchomościami i nie skorzystał z możliwości wystąpienia o przekazanie sprawy do sądu. Uczestniczył w czynności ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami 6 maja 2004 r., których prawidłowość obecnie kwestionuje, a sporządzony w tym dniu protokół graniczny podpisał bez uwag. Na mającą zachodzić w jego przekonaniu podstawę wznowienia postępowania administracyjnego wskazał dopiero po ponad 19 latach od jego zakończenia. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z 15 marca 2024 r. skierowanym do Wójta Gminy Konopnica stwierdził wprawdzie, że w czerwcu 2005 r. geodeta uprawniony popełnił błąd podczas pomiaru i obliczeniach współrzędnych punktów granicznych, lecz naprawił go w lipcu 2017 r., a dane te przekazał, aby zaktualizować bazę ewidencji gruntów i budynków. Czyn ten zakwalifikował jednak jako przewinienie dyscyplinarne a nie przestępstwo.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

d.j.