Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 255/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 2 w zw. z art. 31 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/399/2023 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony do postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Towarzystwa [...] z siedzibą w K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 21 września 2023 r. nr WS-05.6131.2.130.2023.AG działając na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. odmówił dopuszczenia organizacji społecznej – Towarzystwo O. w K. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości przy ul. [...] dz. nr [...] obr. [...] z inwestycją pn. "Budowa 11 domów jednorodzinnych dwulokalowych oraz budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym oraz garażem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą oraz przylegającym zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w K., na działce nr [...], obr. [...]

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, gdy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (art. 31 § 2 zdanie 1 K.p.a.) i wtedy z mocy przepisu art. 31 § 3 K.p.a. organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Natomiast, jeśli organ administracji publicznej nie uzna żądania organizacji społecznej za uzasadnione i odmówi dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu na postanowienie takie służy zażalenie (art. 31 § 2 zdanie 2 K.p.a.). Jak podnosi się w orzecznictwie treść powyżej przywołanego przepisu art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. uzależnia możliwość dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony od spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: a) jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz b) przemawia za tym interes społeczny. Spełnienie ww. warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Organizacja społeczna powinna zatem wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Organizacja powinna też wykazać, że istnieje merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej.

Organ przeprowadził weryfikację, czy między celami organizacji społecznej - Towarzystwo O. (m.in. ochrona przyrody, środowiska, zwierząt, krajobrazu - § 6 Statutu; podejmowanie działań interwencyjnych, udział w postępowaniach administracyjnych i sądowych - § 7 Statutu), a przedmiotem sprawy administracyjnej (uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów) rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym. Ustalenia dokonane na podstawie statutu Stowarzyszenia dają podstawę do przyjęcia założenia, że związek taki występuje, gdyż głównymi celami statutowymi Towarzystwo O. jest działanie na rzecz m.in. ochrony przyrody i środowiska, a niewątpliwie przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego (wydanie/odmowa zgody na usunięcie drzew) odnosi się do elementów przyrody i ich wpływu na środowisko (m.in. kształtowanie różnorodności biologicznej). Następnie badano czy uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony jest uzasadnione interesem społecznym. Ocena zasadności żądania organizacji społecznej pod tym kątem należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Organ nie dostrzegł interesu społecznego przemawiającego za udziałem organizacji na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. Towarzystwo O. nie wskazało żadnych argumentów przemawiających za koniecznością ochrony interesu społecznego. Organizacja winna wykazać i dowieść, ze względu na jakie konkretne walory przyrodnicze działki objętej wnioskiem w interesie społeczności pozostaje udział organizacji społecznej w postępowaniu i sprawowaniu przez nią wzmożonej kontroli urzeczywistniającej ochronę środowiska. Samo wskazanie, że drzewa pełnią ważną rolę w środowisku pozostaje niewystarczające. Nie można jednakże rozumieć interesu społecznego jedynie w kategoriach interesów państwa czy społeczności globalnej, obejmującej ogół społeczeństwa lub wielkie grupy społeczne. W ocenie organu przytoczone przez wnioskodawcę argumenty odnoszą się do ogólnych sformułowań na temat roli drzew dla mieszkańców i przyrody, nie odnosząc się natomiast w ogóle do tej konkretnej sprawy.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosło Towarzystwo O. w K. zarzucając naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/399/2023 utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 K.p.a., którą jest, że cele statutowe organizacji społecznej winny przemawiać za dopuszczeniem tej organizacji do udziału w postępowaniu, zdaniem Kolegium niewątpliwie została w rozpatrywanej sprawie spełniona. Jak bowiem wskazał też organ I instancji, celami Towarzystwo O. w K. wyrażonymi w statucie tej organizacji, jest w szczególności ochrona przyrody, środowiska, zwierząt, krajobrazu, jak też podejmowanie działań interwencyjnych i udział w postępowaniach administracyjnych, natomiast przedmiotem tej sprawy jest uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Tak więc w ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym pomiędzy celami statutowymi Towarzystwa, a przedmiotem tego postępowania, bowiem głównymi celami statutowymi Towarzystwo O. w K. jest działanie w szczególności na rzecz ochrony przyrody i środowiska, a niewątpliwie przedmiot tego postępowania, którym jest wydanie decyzji o zezwoleniu bądź o odmowie wydania zezwolenia na usunięcie drzew, odnosi się ściśle do kwestii określonych w statucie. Natomiast kwestią sporną wymagającą rozważenia pozostaje, czy za udziałem Towarzystwo O. w K. w tym postępowaniu przemawia również interes społeczny. W ocenie organu okoliczności wskazane we wniosku nie mogą być traktowane jako uzasadniające interes społeczny Towarzystwa do udziału w postępowaniu. Argumentacja w tym zakresie opiera się bowiem wyłącznie na ogólnych przesłankach, podniesionych również w złożonym zażaleniu. Jak bowiem wskazuje Towarzystwo, wszystkie sprawy dotyczące usuwania drzew dotyczą interesu społecznego ze względu na społeczną rolę drzew w oczyszczaniu powietrza i kształtowaniu mikroklimatu oraz krajobrazu. Występowanie interesu społecznego organizacji społecznej do udziału w danym postępowaniu, winno być determinowane skonkretyzowanym interesem społecznym do uczestnictwa w tej konkretnej sprawie administracyjnej, natomiast nie ogólnie sformułowanym interesem społecznym, niejako mogącym wskazywać na związek z każdym innym tego typu postępowaniem tj. dotyczącym w istocie każdego wniosku o usunięcie drzew lub krzewów.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Towarzystwo O..

W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przedstawiła argumentację mającą w jej ocenie przemawiać za dopuszczeniem jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu. W szczególności, strona skarżąca – podobnie jak w toku postępowania – powołała się na cele statutowe określone w § 6 Statutu oraz działania, za pomocą których realizuje swoje cele (§ 7 Statutu). Strona skarżąca zwróciła również uwagę na szczególną rolę drzew jaką pełnią w kształtowaniu różnorodności biologicznej, a nadto na ich walory przyrodnicze i funkcje jakie spełniają dla społeczeństwa, w tym m.in. redukcję temperatury i azotanów, eliminację zapyleń, dezaktywację metali ciężkich, ochronę gleby, zwiększenie potencjału gospodarczego miast oraz tworzenie naturalnych ekranów akustycznych. W oparciu o powyższe strona skarżąca wskazała, że w jej ocenie w interesie społecznym w przypadku wycinki drzew i krzewów jest więc zapewnienie odpowiedniej kompensacji przyrodniczej. Dodatkowo strona skarżąca podniosła, że zgłosiła swój udział w postępowaniu, gdyż w interesie społecznym jest niedopuszczenie do sytuacji, w której dojdzie do niekorzystnych zmian w środowisku. Strona skarżąca podkreśliła również, że w interesie społecznym jest wydanie decyzji w oparciu o jak najpełniejszą dokumentację i rozpatrzenie argumentów wszystkich zainteresowanych wydawaną decyzją, a nadto ograniczenie do niezbędnego minimum usunięcia drzew. Na poparcie swojej argumentacji strona skarżąca powołała również orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jednocześnie w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2023 r., znak: SKO.OŚ/4170/399/2023 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 września 2023 r., którym odmówiono dopuszczenia strony skarżącej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania zezwolenia na usunięcie drzew kolidujących z planowaną inwestycją.

W przedmiotowej sprawie Sąd, dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem wyżej określonych kryteriów, doszedł do wniosku, że zarówno postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa są wadliwe w takim stopniu, że konieczne stało się ich uchylenie. W tym zakresie wymaga również zaznaczenia, że sprawy o zbliżonym stanie faktycznym zostały już rozpoznane przez tut. Sąd m.in. w dniu 19 października 2023 r. (sygn. akt II SA/Kr 1002/23), 14 listopada 2023 r. (sygn. akt II SA/Kr 1003/23), 13 grudnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Kr 1308/23), 11 stycznia 2024 r. (sygn. akt II SA/Kr 1418/23) oraz 18 stycznia 2024 r. (sygn. akt II SA/Kr 1527/23), zaś przyjęta w zapadłych w tych sprawach orzeczeniach argumentacja dotycząca stosowania prawa (tj. przede wszystkim art. 31 § 1 i 2 k.p.a.) zasługiwała na jej podzielenie także przez skład Sądu rozpoznający przedmiotową sprawę.

Wskazać należy, że definicję organizacji społecznej zawiera art. 5 § 2 pkt 5 K.p.a. określając kategorie podmiotów mieszczących się w pojęciu organizacji społecznych, poprzez wymienienie: organizacji zawodowych, samorządowych, spółdzielczych i innych organizacji społecznych. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w literaturze "przez organizacje społeczne należy rozumieć wszelkie trwałe zrzeszenia osób fizycznych i prawnych powołane do wypełniania określonych, ważnych społecznie celów, posiadające stałą więź organizacyjną, niewchodzące w skład aparatu organów administracji publicznej, ani rządowej, ani samorządowej" (M. Romańska, Komentarz do art. 31 k.p.a., uwaga nr 2 w: H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, dostęp: LEX online). Tym samym, mając na uwadze status prawny Towarzystwo O. oraz jego cele statutowe nie budzi wątpliwości, iż stronę skarżącą można zaliczyć do kategorii organizacji społecznych.

Z kolei instytucję dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 31 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (§ 2).

Z powyższego przepisu wynika zatem, że uwzględnienie żądania organizacji społecznej uzależnione zostało od spełnienia dwóch przesłanek, tj. po pierwsze – jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i po drugie – przemawia za tym interes społeczny. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie, co oznacza, że w sytuacji niespełnienia chociażby jednej z nich, organ administracji powinien odmówić żądaniu organizacji społecznej, w tym m.in. dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie zasadniczo organy obu instancji nie kwestionowały, iż cele statutowe Towarzystwo O. pozostają w związku z przedmiotem prowadzonego przez nie w tej sprawie postępowania, natomiast uznały, że strona skarżąca nie wykazała, iż za jej udziałem w tym postępowaniu przemawia interes społeczny, o którym stanowi art. 31 K.p.a.

Wobec powyższego wymaga podkreślenia, że pojęcie "interesu społecznego" jest pojęciem nieostrym (niedookreślonym), zwanym również klauzulą generalną. Ze swej istoty pojęcie takie nie ma ogólnej definicji ustawowej, wobec czego wypełnienie go treścią, nadanie mu znaczenia w okolicznościach konkretnej sprawy należy do organu administracji publicznej. Interes społeczny nie może być zatem traktowany w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od stanu faktycznego konkretnej sprawy, gdyż nie jest pojęciem stałym i jednolitym (tak H. Knysiak-Sudyka, Komentarz do art. 7 K.p.a., uwaga nr 6, w: H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, dostęp: LEX online oraz podana tam literatura). Pojęcie interesu społecznego, ze względu na swoją niedookreśloność, jest więc traktowane jako kategoria luzu decyzyjnego przyznanego organowi administracji, przy czym swoboda decyzyjna organu nie jest w tym przypadku nieograniczona. Treść pojęcia nieoznaczonego, któremu organ nadaje sens i znaczenie, musi opierać się o wartości istotne w systemie prawnym, jak też wartości istotne w kontekście rozpatrywanej sprawy, istotne ze względu na ratio legis aktu prawnego, na tle którego rozstrzygana jest sprawa administracyjna, cele i zadania, jakie ustawodawca pragnął osiągnąć przez określoną regulację itp. (zob. T. Woś, Obowiązek uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w toku postępowania administracyjnego (art. 7 in fine K.p.a.), Krakowskie Studia Prawnicze 1987, nr 20, s. 119). Dokonana przez organ administracji publicznej interpretacja pojęcia interesu społecznego podlega kontroli sądu administracyjnego. Stanowi ona bowiem element wykładni norm prawnych, która w całości podlega tej weryfikacji w ramach badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym pojęcie interesu publicznego (społecznego) jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Warto również zwrócić uwagę, że w doktrynie, a za nią i w judykaturze przyjmuje się, iż różnica pomiędzy wyrażeniami: "jest w interesie indywidualnym" bądź "jest w interesie ogółu" oznacza, iż wyprowadzona z danego stanu obiektywnego określona korzyść przypada jednostce, względnie całemu społeczeństwu. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 770/17, LEX nr 2637468 oraz powołane tam poglądy doktryny).

Dodatkowo wymaga podkreślenia, że organizacja społeczna, która w danej sprawie domaga się dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, powinna uprawdopodobnić, a nie udowodnić, istnienie interesu społecznego. Na tym etapie nie można więc domagać się od niej – jak w rozpoznawanej sprawie chcą tego organy – aby wykazała ona przemawiające za tym konkretne okoliczności, a to z kilku istotnych względów. Po pierwsze, organizacja społeczna, która dopiero dąży do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu nie ma przymiotu strony czy uczestnika postępowania, a zatem nie ma wglądu w akta administracyjne danego postępowania. Tym samym nie posiada takich informacji, które pozwoliłyby jej na wskazanie bardzo szczegółowych, konkretnych okoliczności popartych materiałem dowodowym. Po drugie, ustawodawca w przepisie art. 31 § 2 K.p.a. używa sformułowania "uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione", które to sformułowanie nie daje podstaw do żądania od organizacji społecznej udowodnienia konkretnych okoliczności, ale podania okoliczności, które czynią jej wniosek uzasadnionym, a więc okoliczności, które uprawdopodabniają, że wskazywany przez organizację społeczną skutek może wystąpić (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2989/15, LEX nr 2406626 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1409/15, LEX nr 2279378).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że zdaniem Sądu, organy nie oceniły w sposób właściwy, czy w świetle przesłanek i celów określonych w art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. strona skarżąca powinna zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, którego przedmiotem jest – jak wynika z wniosku inicjującego postępowanie (k. 73 akt administracyjnych) oraz postanowienia organu I instancji– udzielenie zezwolenia na usunięcie 104 sztuk drzew i 4 sztuk krzewów z terenu nieruchomości przy ul. [...] działka nr [...] obr. [...] kolidujących ze wskazaną inwestycją budowlaną. Wymaga w tym względzie odnotowania, że strona skarżąca podnosiła w toku postępowania, że sprawa z zakresu usuwania drzew dotyczy interesu społecznego ze względu na społeczną rolę drzew w oczyszczaniu powietrza i kształtowaniu mikroklimatu oraz różnorodności biologicznej, a także zwracano uwagę na ich znaczenie dla mieszkańców i przyrody. W oparciu o powyższe wywodzono, że w interesie społecznym pozostaje w przypadku usunięcia drzew zapewnienie odpowiedniej kompensacji przyrodniczej. Należy również zaznaczyć, że organy zasadniczo nie kwestionowały wartości, na które powoływała się strona skarżąca, jak też tego, że skoro na przedmiotowej nieruchomości znajdują się drzewa, to tam oczyszczają powietrze, redukują hałas stanowiąc ekrany akustyczne, tworzą mikroklimat, co – szczególnie przy uwzględnieniu liczby drzew planowanych do wycinki w przedmiotowej sprawie i to w warunkach miejskich – ma istotne znaczenie nie tylko dla samego dysponenta działek. Podnosiły jednak, że strona skarżąca nie wskazała konkretnych przesłanek, które uzasadniałyby jej udział w toczącym się postępowaniu, w szczególności zaś zarzucono, iż strona skarżąca nie odnosiła się do wskazanych do usunięcia drzew i okolicy, w której one rosną.

Odnosząc się do argumentacji organów wskazać przede wszystkim należy, że zdaniem Sądu, wniosek strony skarżącej (a na dalszym etapie także zażalenie), choć zawierał też ogólne stwierdzenia dotyczące ochrony środowiska i przyrody (w tym m.in. dotyczące funkcji drzew w środowisku), to jednak powoływał się także na konkretną okoliczność przedmiotowego postępowania, za jaką niewątpliwie należy uznać skalę planowanej wycinki (wskazano na 104 sztuki drzew i 4 sztuki krzewów) dokonywaną w warunkach miejskich. Jednocześnie w ocenie Sądu, domaganie się przez organy konkretnego odniesienia się do wskazanych do usunięcia drzew oraz okolicy, w której one rosną należy uznać za bezpodstawne, gdyż bez zagwarantowania stronie skarżącej dostępu do akt sprawy nie sposób było wymagać dalszego doprecyzowywania wniosku. Niezależnie od powyższego, nie można również zaprzeczyć, że chociaż argumentacja zawarta we wniosku jest ogólna, to jednak dotyczy też uniwersalnych walorów drzew i ich właściwości, które przyczyniają się m.in. do zapobiegania lub zmniejszania smogu, mają wpływ na jakość życia ludzi, stan ich zdrowia fizycznego i psychicznego.

Wymaga również podkreślenia, że w ocenie Sądu, ustalając elementy składowe pojęcia interesu społecznego, a więc wartości, które mogą być brane pod uwagę przy wykładni tego pojęcia, można do nich zaliczyć racjonalnie pojmowaną społeczną kontrolę nad postępowaniami w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew, co ma szczególne znaczenie, jeśli weźmie się pod uwagę, że stronami w tego rodzaju postępowaniach są jedynie podmioty zainteresowane usunięciem drzew.

Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom organów obu instancji – w przedmiotowej sprawie należało uznać, że za udziałem strony skarżącej w postępowaniu przemawia interes społeczny. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie tylko wykazała celowość przystąpienia do przedmiotowego postępowania z uwagi na cele statutowe, ale również w wystarczający sposób uprawdopodobniła, że wycięcie 104 sztuk drzew i 4 sztuk krzewów, a zatem wycinka na dużą skalę i to dokonana w warunkach miejskich, stanowi kwestię mającą znaczenie dla interesu społecznego. Nie ma bowiem wątpliwości, co do wpływu takiego zadrzewienia i jego likwidacji na ochronę środowiska, w tym w szczególności jakość powietrza, jego natlenienia, eliminacji zapylenia, tworzenia naturalnych ekranów akustycznych, jak i co do tego, że zachowanie tych czynników jest w interesie społecznym.

Tym samym, organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinny – zgodnie z art. 141 § 4 in fine P.p.s.a. – uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi i kierować się oceną prawną wyrażoną w przedmiotowym orzeczeniu.

Mając zatem na względzie wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., w ten sposób, że zasądzono na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, stanowiącą kwotę uiszczonego wpisu od skargi.