Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 286/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. A. M. (dalej "skarżący") zwrócił się do Prokuratora Generalnego (dalej "organ") o udostępnienie informacji publicznej

w zakresie odpisu aktu oskarżenia przeciwko jego osobie lub informacji szczegółowej

o tym dokumencie.

Pismem z dnia [...] stycznia 2024 r., odpowiadając na powyższy wniosek, organ poinformował skarżącego, że Prokuratura Krajowa nie dysponuje żądaną informacją. Organ wyjaśnił skarżącemu, że zgodnie z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 3 ustawy

o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej "u.d.i.p.", organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępnienia informacji, która aktualnie znajduje się w jego posiadaniu, bez obowiązku jej poszukiwania.

Pismem z dnia [...] maja 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prokuratora Generalnego

w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2) orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", w maksymalnej wysokości określonej w art 154 § 6 p.p.s.a.;

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ miał możliwość ustalenia na podstawie Systemu Informatycznego [...] , czy w dacie złożenia wniosku, jakiekolwiek postępowanie karne, prowadzone przeciwko skarżącemu, zostało zakończone skierowaniem aktu oskarżenia do sądu. Powyższa możliwość wynika przede wszystkim z informacji zawartej w odpowiedzi Prokuratora Regionalnego w [...], na skargę kasacyjną pełnomocnika skarżącego w sprawie o sygnaturze II SAB/Łd 30/23 (sygnatura przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: III OSK 2487/23). Zdaniem skarżącego w związku z powyższym w pełni niezasadne jest twierdzenie, że organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępnienia informacji, która aktualnie znajduje się w jego posiadaniu, bez obowiązku jej poszukiwania. W konsekwencji natomiast,

w przedmiotowej sprawie nie doszło do podjęcia stosownych działań przez organ, do którego wniosek został skierowany w przewidywanym terminie 14 dni, a które to wszystkie wskazane wyżej uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Prokurator Generalny zgodnie z art. I § 2 i § 3, art. 13 § 2 Prawo o prokuraturze, jest naczelnym organem prokuratury oraz jest przełożonym prokuratorów regionalnych, okręgowych i rejonowych. Wobec powyższego w każdej chwili może wejść w posiadanie wnioskowanej informacji. Skarżący podkreślił, że informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, lecz także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia jest również to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (w tym te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku wydanym z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 212/23, i podniósł, że z uchwały NSA z dnia 9 grudnia

2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, należy wywieść odmienny, niż zaprezentowany przez WSA w Warszawie wniosek, iż informacji publicznej nie stanowi zbiór różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, lecz konkretnie oznaczony dokument, którym w tym przypadku jest akt oskarżenia. Zdaniem skarżącego nie sposób nie zgodzić się jednak ze stwierdzeniem Sądu, iż normy zawarte w kodeksie postępowania karnego, przede wszystkim w art. 156 k.p.k., stanowią uregulowania szczególne w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący podkreślił, że odnoszą się one wyłącznie do akt sprawy, jako całości, a nie jednego dokumentu jakim jest akt oskarżenia. W takim wypadku nie znajdują one zastosowania i zasadne jest udostępnienie aktu oskarżenia jak pojedynczego dokumentu z całości akt sprawy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto prawo do informacji publicznej, obejmuje uprawnienia do wglądu, do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.).

Dalej skarżący podniósł, że wnioskowana informacja znajduje się w Prokuraturze Rejonowej [...] w [...] i w Sądzie Okręgowym w [...]. Zdaniem skarżącego Prokurator Rejonowy [...] , Prokurator Okręgowy i Prokurator Regionalny bezprawnie zataili wnioskowaną informacje. Były Prokurator Krajowy również nie udostępnił mu wnioskowanej informacji. Skarga przeciwko Prokuratorowi Krajowemu została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 212/23, w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. W ocenie skarżącego Prokurator Rejonowy [...] na złożony przeze niego wniosek o dostęp do akt sprawy karnej toczącej się przeciwko niemu (art. 156 k.p.k.) w odpowiedzi na tenże wniosek, poświadczył nieprawdę na piśmie (art. 271 § 3 k.k.) - informując, że nie jest prowadzone postępowanie karne przeciwko niemu, w którym był kierowany akt oskarżenia do sądu. Zdaniem skarżącego jest to informacja nieprawdziwa.

Ponadto skarżący wskazał, że w przypadku gdy organ, zakwestionuje istnienie przedmiotowego dokumentu (aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu), to Sąd, aby nie narazić się na zarzut z art. 134 § 2 p.p.s.a., zobowiązany jest przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, na podstawie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805) w zw. z art. 235 § 1 k.p.c. i art. 2352 § 2 k.p.c.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Organ podniósł, że nie można mu zarzucić bezczynności, albowiem jego działania były prawidłowe zarówno w zakresie zachowania terminu do rozpoznania wniosku jak

i formy udzielenia odpowiedzi. Wniosek skarżącego wpłynął do Prokuratury Krajowej

w dniu [...] stycznia 2024 r. i w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. 14 dni od daty wpływu wniosku, organ udzielił odpowiedzi, informując, że wnioskowanej informacji nie posiada. Skarżący bowiem wystąpił o udostępnienie mu aktu oskarżenia sporządzonego przez inną jednostkę organizacyjną prokuratury.

Odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że nie ma obowiązku poszukiwania informacji jeśli sam jej nie posiada, ani też przekazania wniosku innemu organowi. Oświadczenie organu, że nie posiada określonych informacji, w sytuacji gdy przepisy prawa nie nakładają na niego obowiązku ich gromadzenia, stanowi prawidłowe załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Ponadto organ wyjaśnił, że skarżący składał już tożsamy wniosek o udostępnienie tego samego aktu oskarżenia w trybie u.d.i.p. adresowany do Prokuratora Krajowego. Pismem z dnia [...] marca 2023 r., sygn. akt [...] organ poinformował skarżącego, że nie dysponuje żądaną informacją. W wyniku wniesionej następnie skargi, sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. II SAB/Wa 212/23 oddalił skargę.

Zdaniem organu powyższe uprawnia do stwierdzenia, że skarżący kierując ponownie wniosek o udostępnienie tej samej informacji publicznej tym razem do Prokuratora Generalnego oczekiwał, że Prokurator Generalny udostępni mu żądany dokument bowiem jest przełożonym wszystkich prokuratorów, także Prokuratora Krajowego i na tej podstawie może wejść w posiadanie każdej informacji z akt postępowań prowadzonych przez jednostki organizacyjne prokuratury.

Organ podkreślił, że na podstawie u.d.i.p. nie można uzyskać informacji we własnej sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem bowiem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana

w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W świetle powołanej ustawy, aby uchylić się od zarzutu bezczynności podmiot zobowiązany powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ustalenie tej okoliczności determinuje dalsze czynności organu, w takim bowiem przypadku organ powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

W przypadku gdy organ stwierdzi, że nie posiada żądanej informacji publicznej powinien poinformować o tym wnioskodawcę, czyniąc to w formie zwykłego pisma (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Analogicznie organ powinien postąpić jeśli w wyniku analizy przedmiotu sprawy stwierdzi, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Natomiast w przypadku, gdy, wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego, wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny być mu udostępnione w trybie u.d.i.p. przez ten podmiot, może kwestionować tę ocenę wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,

a w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2024 r. poz. 390), prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. W świetle natomiast art. 1 § 1 ww. ustawy, prokuraturę stanowią Prokurator Generalny, Prokurator Krajowy, pozostali zastępcy Prokuratora Generalnego oraz prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury i prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Jak wynika z art. 3 § 1 pkt 1 ww. ustawy, obowiązki określone w art. 2 Prokurator Generalny, Prokurator Krajowy

i pozostali zastępcy Prokuratora Generalnego oraz podlegli im prokuratorzy wykonują m.in. przez prowadzenie lub nadzorowanie postępowania przygotowawczego w sprawach karnych oraz sprawowanie funkcji oskarżyciela publicznego przed sądami.

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości (i nie jest przedmiotem sporu

w sprawie), że Prokurator Generalny jest organem władzy publicznej obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że "informacją publiczną" jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie "sprawa publiczna" oznacza natomiast przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA).

W niniejszej sprawie skarżący domagał się udostępnienia odpisu aktu oskarżenia "przeciwko jego osobie". Akt oskarżenia stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., bowiem jest dokumentem urzędowym (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1420/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. wprost stanowi, że udostępnieniu podlega informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Definicję dokumentu urzędowego zawiera art. 6 ust. 2 u.d.i.p. stanowiąc, że dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Zgodnie natomiast z art. 115 § 13 Kodeksu karnego, funkcjonariuszem publicznym jest sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy.

Jakkolwiek więc akt oskarżenia (jego treść i postać) jest informacją publiczną (por. wyroki NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 357/19; z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3861/21 oraz z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 6466/21, orzeczenia.nsa.gov.pl), to jednak jego udostępnienie nie podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tryb udostępniania aktu oskarżenia jest uregulowany w przepisach Kodeksu postępowania karnego. W związku z tym w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy ustawy

o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Z przepisu tego wynika, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej

w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznej wyłącza stosowanie u.d.i.p. w zakresie regulowanym wyraźnie tą ustawą szczególną.

Powyższe zagadnienie stanowiło przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl). I jakkolwiek udzielona w tejże uchwale odpowiedź na pytanie prawne zadane przez inny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyła żądania udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego, a więc nie odnosiła się bezpośrednio do przedmiotu wniosku skarżącego, to jednak w ocenie Sądu uchwała ta ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że zawiera wskazania co do wzajemnej relacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i Kodeksu postępowania karnego.

Jak przyjęto w ww. uchwale, przepisami szczególnymi określającymi odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) są m.in. przepisy art. 156 i art. 321 k.p.k. Przepis art. 156 § 1 k.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Przepisy art. 156 § 5 i 5a k.p.k. odnoszą się z kolei do postępowania przygotowawczego. Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są w stosunku do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko wobec stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i ustawa ta nie ma do nich zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na wysoki stopień formalizacji postępowania

i dostępu do akt postępowania karnego dla stron oraz daleko idące odformalizowanie postępowania regulowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie tym samym, że strona postępowania karnego, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego, bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Całość wywodu Naczelnego Sądu Administracyjnego w ww. uchwale prowadzi do kilku niewątpliwych wniosków. Po pierwsze, przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k., z której wynika, iż akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie, przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie, powyżej wskazane przepisy k.p.k. stanowią owe "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów tejże ustawy do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6466/2; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego uznać należy, że dokument jakim jest akt oskarżenia, jakkolwiek stanowi informację publiczną, to jednak nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Jak wskazał skarżący we wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. akt oskarżenia przeciwko jego osobie znajduje się w Prokuraturze Rejonowej [...]

i w Sądzie Okręgowego w [...]. Zatem udostępnienie tego dokumentu winno mieć miejsce na podstawie 156 § 1 k.p.k.

Udzielając odpowiedzi na wniosek skarżącego organ nie odniósł się do kwestii odrębnego trybu dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), jednak okoliczność ta nie mogła skutkować uwzględnieniem skargi. Sąd nie miał bowiem podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego w trybie i na zasadach wynikających z u.d.i.p. Nie miał również podstaw by przyjąć, że organ pozostawał w stanie bezczynności w sytuacji, gdy nie dysponował wnioskowaną informacją publiczną.

Z akt sprawy wynika, że organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poinformował skarżącego w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji. Powołał się przy tym na art. 4 ust. 3 u.d.i.p., z którego to przepisu wynika zasada, że do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są wyłącznie podmioty będące w posiadaniu żądanej informacji publicznej. Udzielając skarżącemu odpowiedzi na wniosek trafnie organ również zauważył, że nie jest obligowany do poszukiwania żądanej informacji. Taki obowiązek nie wynika w szczególności z art. 13 § 2 ustawy Prawo o prokuraturze, zgodnie z którym Prokurator Generalny jest przełożonym prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej. Przepis ten nie daje podstaw do pozyskiwania przez Prokuratora Generalnego (czy "wejścia w posiadanie") informacji publicznej z akt postępowań prowadzonych przez podległe jednostki organizacyjne prokuratury, do których dostęp przysługuje na zasadach wynikających z art. 156 k.p.k., czego w istocie oczekiwałby skarżący.

Zaznaczyć przy tym należy, że Prokurator Generalny nie miał również podstaw do przekazania wniosku skarżącego do właściwego w sprawie organu. W sprawie nie miał bowiem zastosowania art. 65 § 1 k.p.a. Przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie organ nie rozpoznał wniosku skarżącego poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania w oparciu o przepisy u.d.i.p., zatem przepisy k.p.a. nie miały zastosowania.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że na podstawie u.d.i.p. nie można uzyskać informacji "we własnej sprawie". I jakkolwiek stwierdzenie to nie ma istotnego znaczenia, bowiem nie determinuje rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, to warto w tym względzie wskazać na rozważania, jakie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z dnia 15 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1166/22 (orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazując m.in.: "Pogląd, zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się

o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie prowadziłby do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Wzmocnieniu tej argumentacji służą także wnioski wynikające z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., (...)". Na tle tego unormowania zarysował się problem, w jakim stopniu akta dotyczące indywidualnych, często bardzo osobistych spraw obywatela (spraw cywilnych, karnych, administracyjnych), są informacją publiczną i jaka powinna być możliwość dostępu do nich - w trybie określonym przez u.d.i.p. - osób innych niż strona, których akta te nie dotyczą. W orzecznictwie wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony tych "własnych spraw" mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu

o unormowania poszczególnych procedur. Inne osoby, niż uczestnicy "spraw własnych" mają dostęp do informacji publicznych w "sprawach własnych" innych osób na podstawie u.d.i.p. Poglądy te dodatkowo ugruntowują w przekonaniu, że kategoria "sprawy własnej" nie jest wyznacznikiem kwalifikowania określonych informacji jako informacji publicznych".

Dalej NSA podniósł: "Jeśli w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, czy określona sprawa ma charakter "sprawy publicznej" (bo o takiej kategorii stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), nawiązuje się do kategorii "sprawy własnej" i to "sprawy własnej" osoby wnioskującej o udostępnienie informacji publicznej, jako do argumentu mającego podważać publiczny charakter sprawy, to nawiązanie to znajduje racjonalne uzasadnienie jedynie przy przyjęciu, że chodzi o ustalenie zakresu sprawy, który "należy" wyłącznie do wnioskodawcy i jako taki nie jest publiczny. To z kolei prowadzi do wniosku, że w tego rodzaju sytuacjach określony zakres sprawy może być "własny" z punktu widzenia wnioskodawcy, jeśli przyjmie się rozumienie słowa "własny" jako synonimu słowa "prywatny". Wówczas te zakresy określonej sprawy, które związane są wyłącznie ze sferą prywatną wnioskodawcy, tj. taką, która w demokratycznym państwie prawnym jest sferą spoza instytucjonalnych relacji pomiędzy jednostką a wspólnotą publicznoprawną, bo dotyczącą kwestii osobistych, można traktować jako obszar "własny" rozpatrywanej sprawy. (...) O ile zatem kryterium "sprawy własnej" jako kryterium służące kwestionowaniu publicznego charakteru wnioskowanej informacji nie znajduje racjonalnych i prawnych podstaw, to konieczne jest dostrzeganie sytuacji zbiegu w określonych sprawach takich jej obszarów, które mają aspekt niepubliczny (prywatny, własny), bo z tego powodu informacje dotyczące tych obszarów nie mają charakteru informacji publicznej." Powyższy pogląd stanowi kontynuację wywodów poczynionych w wyrokach NSA z dnia: 26 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4568/21; 7 kwietnia

2022 r., sygn. akt III OSK 4371/21; 17 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 1205/21; 14 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1682/21; 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1362/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe rozważania, jakkolwiek podzielane przez Sąd w składzie orzekającym, przytoczone zostały niejako na marginesie niniejszej sprawy i nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie. O braku podstaw do uwzględnienia skargi zadecydowała bowiem okoliczność, że Prokuratorowi Generalnemu - wobec nieposiadania wnioskowanego dokumentu i braku podstaw do jego pozyskania od innych podmiotów - nie można zarzucić bezczynności w postępowaniu, w którym dostęp do żądanej informacji przysługuje na podstawie odrębnych przepisów.

Wobec niestwierdzenia bezczynności organu Sąd nie mógł rozstrzygać o jej charakterze (art. 149 § 1a p.p.s.a.), nie miał również podstaw do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wnioski skargi w ww. zakresie nie podlegały uwzględnieniu.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.