Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 739/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi W.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2024 r. nr 1201-IEE.7113.1.85.2024.2.KN w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024r., nr 1201-IEE.7113.1.85.2024.2.KN utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu (dalej: "NUS w Nowym Sączu") z dnia 31 maja 2024r., nr 1217-SEE.7113.843.2024.10 odmawiające W.Ś. (dalej: "zobowiązany", "skarżący") zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. NUS w Nowym Sączu, jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku ww. zobowiązanego w oparciu o własny tytuł wykonawczy z dnia 5 stycznia 2018r., nr 1217-SEW-2.522.52.2018 obejmujący zaległość w podatku dochodowym z kapitałów pieniężnych i odpłatnego zbycia praw majątkowych. W toku egzekucji zajęto m.in. nieruchomość zobowiązanego w K.

Zobowiązany pismem z dnia 8 kwietnia 2024r. zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wstrzymanie, względnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdyż jak wskazał, miał on zostać uniewinniony od zarzutu uszczuplenia należności podatkowej. W uzasadnieniu podniósł, iż wniósł do Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (dalej: "NMUCS") wniosek o wznowienie postępowania (dot. określania podatku dochodowego). Zasugerował jednocześnie, iż po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzja podatkowa zostanie uchylona.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 31 maja 2024r., nr 1217-SEE.7113.843.2024.10 odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego (w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego wydał odrębne postanowienie w trybie art. 61a kpa). Postanowienie doręczono pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 5 czerwca 2024r.

Zobowiązany pismem z dnia 7 czerwca 2024r. złożył w ustawowym terminie zażalenie. W zażaleniu wskazał, iż jego wniosek był zasadny, natomiast decyzja NMUCS z dnia 29 maja 2024r. odmawiająca wznowienia postępowania jest nieprawomocna i zamierza on wnieść od niej odwołanie. Niezależnie od tego wskazał, iż wszczęta egzekucja zagraża jego egzystencji życiowej. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zawieszenie, względnie wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie o wznowienie postępowania nr 35800-COP2.601.1.2024.26.

W świetle powyższego organ II instancji wydał w dniu 7 sierpnia 2024r. postanowienie, o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023r., poz. 2505 dalej "u.p.e.a.") w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r. poz. 2070, dalej: "u.z.u.p.e.a.") oraz wskazano, że przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego mają charakter obligatoryjny. Nie pozostawiają zatem uznaniu organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. Interpretacja rozszerzająca ww. przepisu nie była możliwa, a organ egzekucyjny, wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia nie kierował się uznaniem administracyjnym. Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie żadna z przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a. nie wystąpiła, dlatego organ egzekucyjny słusznie odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wskazano, że motywem wniesienia przedmiotowego wniosku o zawieszenie była okoliczność złożenia przez zobowiązanego wniosku do NMUCS o wznowienie postępowania dotyczącego określania podatku dochodowego. Oceniając ten stan faktyczny i prawny organ II instancji stwierdził, że okoliczność ta nie znajduje się w katalogu przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie stwierdzono, że zobowiązany mylnie w zażaleniu wskazał, iż odmówiono mu wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Takie postępowanie wszczęto. Jego wynikiem była decyzja NMUCS z dnia 29 maja 2024r., nr 358000-COP2.601.1.2024.26, którą odmówiono uchylenia decyzji z dnia 30 października 2019r., nr 35800-COP.4102.9.2019.8, z której wynika obowiązek dochodzony na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Również wskazany w zażaleniu przez zobowiązanego zamiar wniesienia odwołania od ww. decyzji niczego w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie zmienia. Bez znaczenia pozostaje również argument zobowiązanego, że wszczęta egzekucja zagraża jego egzystencji. Taki argument mógłby być podnoszony jedynie w postępowaniu ulgowym, z czym nie mamy do czynienia. Zdaniem organu II instancji, organ egzekucyjnym, rozpoznając wniosek zobowiązanego dokonał kompleksowej analizy wniosku. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zawieszenie, względnie wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, organ wyjaśnił, że zawarte w zażaleniu wnioski potraktował, jako podtrzymanie woli zobowiązanego w ich przedmiocie, dlatego nie stanowią one odrębnych środków prawnych i brak było podstaw do wydania w tym zakresie odrębnych rozstrzygnięć. Oceniając zasadność odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz okoliczności, na podstawie których organ egzekucyjny powyższe stwierdził, organ II instancji uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, że wniósł do NMUCS wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o nr 358000-COP.4102.9.2019.8. Zdaniem skarżącego nowe okoliczności w sprawie, to przywołane przez niego wyroki, które miały orzec o jego uniewinnieniu z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 56 § 1 ustawy kodeks kamy skarbowy. Z powyższego skarżący próbował dowieść, że skoro nie dopuścił się uszczuplenia w podatku dochodowym od osób fizycznych, to wszczęcie egzekucji było bezprzedmiotowe. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024r., poz. 935) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2024r., nr 1201-IEE.7113.1.85.2024.2.KN, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu z dnia 31 maja 2024r., nr 1217-SEE.7113.843.2024.10 odmawiające skarżącemu zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W kontrolowanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu, jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego w oparciu o własny tytuł wykonawczy z dnia 5 stycznia 2018r., nr 1217-SEW-2.522.52.2018 obejmujący zaległość w podatku dochodowym z kapitałów pieniężnych i odpłatnego zbycia praw majątkowych. Skarżący pismem z dnia 8 kwietnia 2024r. (uzupełnionym w dniu 17 maja 2024r.) zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wstrzymanie, względnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdyż jak wskazał, miał on zostać uniewinniony od zarzutu uszczuplenia należności podatkowej.

Rozpocząć należy od wskazania, że stosownie do art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,

4) na żądanie wierzyciela,

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem.

Wskazać należy, że instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w jego prowadzeniu. Chodzi o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia.

Wymienione w przepisie art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. przesłanki zawieszenia postępowania mają charakter obligatoryjny. Nie pozostawiają zatem uznaniu organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku można zawiesić postępowanie. Przyjąć zatem należy, że cyt. ustawa w sposób kompletny reguluje obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy zatem od uznania organu egzekucyjnego, lecz od ustalenia, czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w wyżej przytoczonym przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Jeżeli zatem zachodzi którakolwiek ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania.

Z drugiej zaś strony w razie nie wystąpienia żadnej z przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w analizowanym przepisie, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2020r., sygn. akt II SA/Gd 670/20, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 października 2024r., sygn. akt I SA/Gl 617/24).

Wskazać również trzeba, że art. 56 § 1 u.p.e.a. wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru, co do zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 oraz R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz 2003", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 140). Sama ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96).

Przy czym, co istotne, użyty przez ustawodawcę w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. zwrot "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach" odnosi się do takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne, niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne i poczynione rozważania natury teoretycznej, w ocenie Sądu, w badanej sprawie żadna z ww. przesłanek nie wystąpiła, zatem organ egzekucyjny słusznie odmówił skarżącemu zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Wyjaśnić należy zarazem, iż motywem wniesienia przedmiotowego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego była okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku do Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie o wznowienie postępowania dotyczącego określania podatku dochodowego. W tym zakresie zasadnie wskazały organy, że powyższa okoliczność nie znajduje się w katalogu przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący mylnie wskazywał, iż odmówiono mu wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, bowiem takie postępowanie wszczęto, a jego wynikiem była decyzja Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 29 maja 2024r., nr 358000-COP2.601.1.2024.26, którą odmówiono uchylenia decyzji z dnia 30 października 2019r., nr 35800-COP.4102.9.2019.8, z której wynika obowiązek dochodzony na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Natomiast akcentowany przez skarżącego zamiar wniesienia odwołania od ww. decyzji niczego nie zmienia w sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Słusznie również wskazały organy, że argument skarżącego dotyczący tego, że wszczęta egzekucja zagraża jego egzystencji, mógłby być podnoszony jedynie w postępowaniu ulgowym, co nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania.

Zasadne jest zatem stanowisko organów, że wskazane przez skarżącego okoliczności w świetle art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. nie są przyczynami zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W tej więc sytuacji kontynuowanie postępowania egzekucyjnego jest zasadne i konieczne.

Reasumując, zarzuty skargi nie były zasadne. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono prawidłowo, a uzasadnienie postanowienia spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Kierując się dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie znalazł innych podstaw przemawiających za tym, że kontrolowane rozstrzygnięcie I i II instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów, warunkującym konieczność ich uchylenia.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.