Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 371/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2; par. 4; par. 27 ust. 4 i ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2012 w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. Sp. z o.o. w B. w dniu .. maja 2012 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, w którym zadeklarowała pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 - trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 911,00 ha, oraz pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 911,00 ha.

W dniu [...] lipca 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęła zmiana do wniosku oraz wycofanie części wniosku, gdzie wycofana została z płatności działka rolna XX o powierzchni 2,00 ha, tym samym zmniejszyła się powierzchnia wariantu 2.3 i wariantu 5.1 do 909,00 ha.

Następnie w dniu [...] sierpnia 2012 r. wpłynęła kolejna zmiana do wniosku oraz wycofanie części wniosku, gdzie wycofana została z płatności działka rolna YY

o powierzchni 3,37 ha, tym samym zmniejszyła się powierzchnia wariantu 2.3

i wariantu 5.1 do 905,63 ha.

W związku z wykrytymi podczas weryfikacji wniosku nieprawidłowościami, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] października 2012 r. wystosował do wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie Spółka złożyła oświadczenie oraz korektę przedmiotowego wniosku (powierzchnia pakietów nie uległa zmianie).

W dniu [...] grudnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. poinformował Spółkę o wielkości maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wyznaczonego dla działek ewidencyjnych oznaczonych numerem [...] położonych w obrębie K., gmina C., powiat b., woj. P.

W dniu [...] grudnia 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęła kolejna zmiana do wniosku, w której powierzchnia wariantu 2.3 i wariantu 5.1 uległa zmniejszeniu do 905,11 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., wskazując na zmniejszenie powierzchni zobowiązania w ramach pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne i pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. wystosował do Spółki informację o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W dniu [...] grudnia 2012 r. Spółka wniosła o udostępnienie decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania między innymi płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), na podstawie art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2007 r. nr 64, poz. 427 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B. w dniu [...] kwietnia 2013 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał Spółce płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2012 rok.

Od powyższej decyzji Spółka, działając za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., zarzucając naruszenie art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP, art. 7, art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 2 k.p.a., § 27 ust. 4 i § 35 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) – dalej przywoływane jako: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe". Spółka wniosła o uchylenie decyzji w części nakładającej sankcję w wysokości 20 % pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z 30 lipca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 grudnia 2013 r.

w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 472/13 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 maja 2016 r., II GSK 646/14) oddalił zaś skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji.

W dniu [...] października 2015 r. Spółka złożyła do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz wezwanie do wykonania wyroku.

W dniu [...] listopada 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B. wystosował do Spółki wezwanie do dostarczenia kopii planu działalności rolnośrodowiskowej. W odpowiedzi Spółka przedłożyła plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok w dniu [...] listopada 2015 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Spółce płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ przytoczył mające w sprawie znaczenie regulacje prawne i wskazał, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności dla danej działki ewidencyjnej nie może być większa niż maksymalny obszar kwalifikowany (PEG). W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez wnioskodawcę, a powierzchnią referencyjną. Zawyżenie powierzchni dotyczyło użytków rolnych uprawnionych do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej na działce rolnej: AFB i K. Stąd organ

I instancji w tym zakresie oparł się na pomiarach powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG).

Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w wyniku wycofania części wniosku (w dniach [...] lipca 2012 r. i [...] sierpnia 2012 r.) umorzył postępowanie

w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w części dotyczącej działki rolnej XX i działki rolnej YY.

W sprawie ustalono, że Spółka składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 zobowiązała się do realizacji podjętych zobowiązań we wniosku z 17 maja 2010 r. przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania, czyli od dnia 15 marca 2010 r. do 15 marca 2015 r. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji z [...] czerwca 2011 r. i wynika z przepisu § 2 ust. 1 pkt 2, pkt 3

i § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Spółka podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2010 w ramach pakietu 2 — Rolnictwo ekologiczne na powierzchni 913,02 ha oraz pakietu 5 -Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 na powierzchni 913,02 ha i zobowiązała się na mocy § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego między innymi do zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych. Natomiast w roku 2012 powierzchnia realizacji zobowiązania uległa zmniejszeniu do powierzchni w pakiecie 2 - 905,02 ha i pakiecie 5 - 905,02 ha.

Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że w roku 2012 Spółka nie zachowała w gospodarstwie rolnym powierzchni trwałych użytków zielonych

i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody, ponieważ zmniejszyła powierzchnię realizacji zobowiązania w ramach pakietu 2 i pakietu 5

w łącznej powierzchni 5.89 ha, co potwierdza złożona w dniu [...] grudnia 2012 r. zmiana do wniosku - zmniejszenie powierzchni o 0,52 ha oraz wycofanie części wniosku z [...] lipca 2012 r. - działka rolna XX powierzchnia 2,00 ha i wycofanie części wniosku z [...] sierpnia 2012 r. - działka rolna YY powierzchnia 3,37 ha.

W tych okolicznościach, organ odwoławczy wskazując na naruszenie § 4

ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego ze względu na niezachowanie występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych zastosował § 27 ust. 4 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem kwota płatności rolnośrodowiskowej została zmniejszona o 20 %.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie znajduje zastosowania § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wnioskodawca bowiem działki ewidencyjne o numerach: 394/1 (działka rolna YY o powierzchni 3,37 ha) i 507/2 (działka rolna XX o powierzchni 2,00 ha) w 2012 roku nie zostały zgłoszone do płatności rolnośrodowiskowej (wycofanie części wniosku) a w roku 2010

i 2011 były objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu 2, wariant 2.4 oraz pakietu 5, wariant 5.1 i Spółka otrzymała płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2, wariant 2.4 i pakietu 5, wariant 5.1. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty wskazujące na przeniesienie zobowiązania rolnośrodowiskowego w odniesieniu do ww. działek ewidencyjnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał je za niezasadne.

Odnośnie zarzutu niewłaściwej interpretacji § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wybiórczej ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sprzecznego z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania oraz stwierdzenia, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt. II GSK 646/14 zobowiązał organ do wydania decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok bez stosowania 20% sankcji organ stwierdził, że jest ono nieprawdziwe, gdyż zgodnie ze stanowiskiem NSA organ był zobowiązany do zbadania, czy

w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W związku z tym organ ponownie prowadząc postępowanie zweryfikował, czy działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], które Spółka wycofała

z wniosku były określone w planie działalności rolnośrodowiskowej oraz czy do przedmiotowych działek została przyznana płatność rolnośrodowiskowa w roku 2010 i 2011. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ wskazał, że Spółka

w roku 2010 otrzymała płatność rolnośrodowiskową za realizację pakietu 2, wariant 2.4 i pakietu 5, wariant 5.1 do powierzchni 913,02 ha, w 2011 r. otrzymała płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2, wariant 2.4 i pakietu 5, wariant 5.1 do powierzchni 911,01 ha, a w 2012 roku powierzchnia zadeklarowana w pakiecie 2, wariant 2.3 i w pakiecie 5, wariant 5.1 wynosiła 911,00 ha. Jednak w toku prowadzonego postępowania powierzchnia trwałych użytków zielonych w ramach pakietu 2, wariant 2.3 oraz pakietu 5, wariant 5.1 zmniejszona została do 905,02 ha, zatem powierzchnia trwałych użytków zielonych w gospodarstwie Spółki nie została zachowana.

Organ stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny

i słusznie zastosował sankcję 20 % na podstawie § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz zasadnie wskazał, że w sprawie nie ma zastosowania

§ 27 ust. 5 rozporządzenia, gdyż do gruntów (trwałych użytków zielonych), które zostały wycofane z wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok, w roku 2010 i 2011 została przyznana płatność rolnośrodowiskowa.

Organ wyjaśnił też Spółce, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że zmiana ta jest zgodna z enumeratywnie wymienionymi

w punktach od l do 5 tego paragrafu i tylko w przypadku zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego dokonanej w myśl § 5 ust. 1 zmianę taką wprowadza się

w planie działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z § 5 ust. 2. Zatem rolnik nie ma "dowolności" w modyfikacji podjętego zobowiązania, a dopuszczalne przypadki zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w trakcie jego trwania są jednoznacznie sprecyzowane w § 5 ust. 1 rozporządzenia.

Dodatkowo organ przypomniał, że Spółka, składając wniosek na 2010 rok, zobowiązała się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, oraz oświadczyła, że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego.

W sprawie nie ma też zastosowania wskazywany w odwołaniu art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, bowiem ustawodawca w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego jednoznacznie określił przepis § 28 ust. 2 pkt 1 lit. b, w którym wskazał kiedy płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi. Art. 44 ust. 3 rozporządzenia nr 1974/2006 dotyczy przypadków zmniejszenia zobowiązania o nie więcej niż 10% względem obszaru objętego zobowiązaniem jeżeli w trakcie trwania zobowiązania beneficjent przekaże całość lub część swojego gospodarstwa. W przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających przeniesienie posiadania. Ponadto Spółka zmniejszyła powierzchnię realizacji zobowiązania

o więcej niż 2 ha, co wyklucza zastosowanie § 28 ust. 2a.

Zdaniem organu II instancji w sprawie nie znajduje również zastosowania

art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Sankcje dotyczące niezachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, nałożone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. wynikają z przepisów prawa krajowego - § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zaś art. 73 rozporządzenia ma zastosowanie do obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II cytowanego rozporządzenia.

Zdaniem organu nie znajduje zastosowania w sprawie § 35 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Stosownie do art. 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W aktach sprawy nie znajdują się dokumenty potwierdzające wystąpienie w gospodarstwie któregokolwiek z przypadków siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.

Organ stwierdził, że dołączona do odwołania prośba o pisemną interpretację sporządzona przez Stowarzyszenie A. z [...] września 2012 r. i odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (pismo znak: [...] ()

z [...] października 2012 r. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem ustawodawca w przepisach prawa krajowego - rozporządzenia rolnośrodowiskowego jednoznacznie określił przepis § 27 ust. 4.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. pełnomocnik Spółki zarzucił jej naruszenie prawa, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2015 II GSK 646/14, w którym NSA wskazał, że ujęty w §27 ust. 5 rozporządzenia warunek nieprzyznania płatności do zbytych gruntów należy odnosić do okresu już po utracie posiadania gruntów, a nie jakiegokolwiek okresu

w przeszłości, jak to uczynił organ,

- art. 7 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia

7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm.) – poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak uwzględnienia przez organ rozstrzygający zaistnienia wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, co do zasady, mimo że do czasu składania wniosków

o płatność rolnośrodowiskową na rok 2012, tj. w latach poprzedzających obowiązywała jednolita wykładnia wskazująca, iż w takich przypadkach ARiMR nie stosuje sankcji;

- art. 8 k.p.a w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, poprzez wprowadzenie w błąd wnioskodawcy, poprzez naruszanie zasady równości poprzez wydanie rozstrzygnięcia wobec strony odmiennego od treści decyzji podjętej wcześniej, a dotyczącej analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej (wykaz decyzji administracyjnych, w których zastosowano jednakową wykładnię przepisu prawa §27 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2012.278) polegająca na niestosowaniu sankcji pomniejszenia płatności o 20%);

- art. 7, 77 § 1, 80 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy

z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny poprzez zaniechanie zbadania przez organy obu instancji czy do gruntów, których posiadanie Skarżący utracił został przyznana płatność po dacie utraty tego posiadania czy przed tą datą

i aprioryczne przyjęcie, że przypadek Spółki nie uprawnia do zastosowania § 27 ust. 5 rozporządzenia, czego konsekwencją było niesłuszne zastosowanie sankcji;

- art. 7, 77 § 1, 80 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez pominięcie przy ocenie materiału dowodowego interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi PBrś-053-42-4/12 w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego a obecnie § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ze zm.;

- art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i tym samym niesłuszne zastosowanie względem Spółki obniżki płatności, w sytuacji gdy nie ponosi ona odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości, ponieważ poinformowała dobrowolnie o utracie posiadania gruntów i wskazała na zaistnienie wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, co do zasady;

- § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, poprzez jego niewłaściwą interpretację przez organ I i II instancji oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej

i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzeczną

z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania;

- § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego błędną wykładnię

i niezastosowanie, podczas gdy wyrok NSA w Warszawie II GSK 646/14 z dnia 26 maja 2015 wydany w przedmiotowej sprawie, a także wyrok II GSK 758/14 z dnia 26 maja 2015 r. wskazuje na konieczność jego zastosowania w sytuacji, gdy rolnik nie zachował trwałych użytków zielonych na skutek przeniesienia posiadania,

a jednocześnie do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa ,przy czym warunek nieprzyznania płatności należy odnosić do okresu już po utracie posiadania gruntów, a nie jakiegokolwiek okresu w przeszłości, jak to uczynił organ.

Wskazując na powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją orzeczenia w części dotyczącej pomniejszenia płatności

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 wraz z sankcjami oraz

o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR

w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

W związku z tym, że sprawa rozpoznawana jest po raz kolejny w pierwszej kolejności rozpatrzyć należy zarzut najdalej idący. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczący nieuwzględnienia przez organy ARiMR przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2015 II GSK 646/14. W powołanym wyroku NSA (strona 11 wyroku) wskazał, że organ nie rozważył spełnienia przez Skarżącego warunku określonego w § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wskutek czego uznał za zasadne uchylenie skarżonej decyzji. W związku z powyższym ponownie rozpoznając sprawę Organy ARiMR wykonując zalecenia zawarte w Wyroku Sądu zbadały, czy działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], które Spółka wycofała z wniosku były określone w planie działalności rolnośrodowiskowej oraz, czy do przedmiotowych działek została przyznana płatność w 2010 i w 2011 roku. W wyniku czego stwierdzono, że do tych powierzchni została przyznana Spółce płatność w 2010 i w 2011 roku, zatem, były one objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu 2, wariant 2,4 oraz pakietu 5 wariant 5.1. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż w dniu [...].07.2012r., Spółka złożyła wycofanie części wniosku tj. działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z płatności za rok 2012. W odniesieniu do przedmiotowych działek postępowanie w sprawie przyznania płatności zostało umorzone. W związku z tym, iż w 2012 roku powierzchnia trwałych użytków zielonych (wskutek wycofania ww. działek ewidencyjnych), nie została zachowana jednocześnie stwierdzono, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na przeniesienie zobowiązania rolnośrodowiskowego w odniesieniu do ww. działek ewidencyjnych. Zatem warunek z § 27 ust 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie został spełniony więc ust. 4 (zmniejszenie) ma zastosowanie. W chwili uprzedniego przyznania płatności rolnośrodowiskowej do gruntów (z trwałymi użytkami zielonymi i elementami krajobrazu rolniczego), powierzchni tych gruntów, Spółka nie zachowała. Mając powyższe na uwadze organy ARiMR prawidłowo wykonały zalecenia zawarte w wyroku, dokonały ustaleń co do spełnienia warunku § 27 ust 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2015 II GSK 646/14 "...zmniejszenie płatności, o którym mowa w § 27 ust 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rozważane jest na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie płatności, czyli przed jej przyznaniem. Tymczasem wprowadzone przez prawodawcę zastrzeżenie "do działek rolnych położonych na gruntach nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa" co do przyznania płatności posługuje się czasem przeszłym. Rzecz zatem w tym, by nie miało miejsca (uprzednio) przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do gruntów, na których występuj ą trwałe użytki zielone, a których rolnik "nie zachował" (już nie posiadał) - wskutek przeniesienia lub utraty posiadania. Warunek z § 27 ust 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie zostanie tym samym spełniony i ust. 4 (zmniejszenie) będzie miał zastosowanie, gdy w chwili uprzedniego przyznania płatności rolnośrodowiskowej do gruntów (z trwałymi użytkami zielonymi i elementami krajobrazu rolniczego) powierzchni tych gruntów, nieużytkowanych rolniczo - w wyniku przeniesienia /.../ lub utraty posiadania gruntów rolnik "nie zachował". Wobec czego organy ustaliły, iż w sprawie nie znajduje zastosowania w § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego na mocy którego organ odstępuje od zastosowania sankcji w wysokości 20 % płatności. W konsekwencji niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo organy ARiMR na podstawie § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zastosowały zmniejszenie płatności (o 20%).

W tym miejscu, wyjaśnić należy, iż w podobnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 października 2015r., sygn. akt II GSK 1975/14 - dokonał wykładni § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Według zaś przywołanego § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009, zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody. W ocenie NSA z brzmienia przytoczonych uregulowań żadną miarą nie można wywieść, że ,,niezachowanie", o którym mowa w § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, oznacza -jak twierdzi strona - tylko zniszczenia lub zmiany uprawy dotychczasowej. Taka wykładnia w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z treścią § 27 ust. 5 aktu wykonawczego. Zgodnie z tym przepisem mianowicie, przepisu ust. 4 nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia, w drodze umowy, posiadania gruntów rolnych, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów, jeżeli ponadto do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa. Nie ulega zatem kwestii, że prawodawca jednoznacznie pod pojęciem "niezachowania" trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo rozumie także przeniesienia lub utraty posiadania gruntów". Przeniesienie (w sposób określony przepisem) lub utrata posiadania gruntów - na których występują użytki zielone lub opisane elementy krajobrazu nieużytkowane rolniczo - jest przy tym tylko przykładem niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo. Niezachowanie jest przeciwieństwem zachowania (utrzymania, posiadania, przestrzegania) dotychczasowego stanu rzeczy. Skoro tak, przyjąć trzeba, że każdy rodzaj niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo - na podstawie § 27 ust. 4 rozporządzenia musi skutkować zmniejszeniem płatności (o 20%). Nie ma zatem mowy o naruszeniu przez organ tego przepisu, co stara się udowodnić strona skarżąca.

Nie zasługują także na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi. Zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, uwzględniając znaczenie i wartość poszczególnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wydając decyzję, zarówno organ I jak i II instancji oparł się na obowiązujących przepisach prawnych, czemu dał wyraz w podstawie prawnej decyzji, a uzasadnienie faktyczne potwierdził uzasadnieniem prawnym. Podkreślić należy, że ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w stosunku do reguł określonych w Kpa modyfikuje w sposób istotny obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy), co wskazuje na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa, nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 Kpa. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności, także obowiązki organu wynikające z 9 Kpa są ograniczone, organ nie z urzędu a jedynie na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków (art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy). Również na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca Spółka występowała do organu z wnioskiem o udzielenie niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, jak też, że organ udzielił błędnych pouczeń. Skarżąca Spółka składając wniosek o przyznanie płatności oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności. W związku z tym, iż w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nie stosuje się art. 81 Kpa, co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy). Powyższe w kontekście ustaleń organów i braku przeciwdowodów ze strony skarżącego nie pozwala na uwzględnienie skargi i postawienie organom zarzutu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem, stan faktyczny i prawny został przez organy ustalony w sposób prawidłowy. Wobec tego, że Organy są obowiązane do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 Kpa, analiza akt sprawy i wydanych decyzji prowadzi do wniosku, że organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddały ocenie wniosek Skarżącej Spółki o przyznanie płatności na rok 2012.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.