Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 113/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 20 listopada 2023 r. nr SKO.4170.49.2705.2023 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 18 września 2023 r. znak: RIIiPP.6220.3.2020.T.W; II. uchyla postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 15 stycznia 2021 r. znak: RIIiPP.6220.3.2020.TW; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz strony skarżącej O. z siedzibą w [....] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 20 listopada 2023 r. nr SKO.4170.49.2705.2023, w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Wnioskiem z 13 października 2020 r. K Sp. z o.o. (dalej: "Spółka" lub "Wnioskodawca") zwróciła się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "Organ I instancji") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża [...]".

Postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. Wójt Gminy [...] nałożył na Wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres wymaganego do opracowania raportu. Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], ustalił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt I), wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w koncesji na wydobywanie kopaliny (pkt II), stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt III), oraz stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowej inwestycji przy zachowaniu warunków określonych w pkt I-III niniejszej decyzji (pkt IV). Wskazano także, że planowane przedsięwzięcie nie jest budową, przebudową lub znaczną modernizacją jednostki wytwórczej o mocy nominalnej cieplnej powyżej 20 MW, sieci ciepłowniczej lub sieci chłodniczej, tym samym brak jest obowiązku sporządzenia analizy kosztów i korzyści o której mowa w art. 10 a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716 ze zm.) – pkt V.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły organizacje ekologiczne: [...].

Decyzja powyższa została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 28 lutego 2023 r. uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. W ocenie SKO Organ I instancji naruszył przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, ze zm. – dalej: "ustawa środowiskowa"). Wójt bez zbędnej zwłoki dokonał obwieszczenia zawierającego elementy wymienione w art. 33 ust 1 ustawy środowiskowej. Nie można jednak uznać, że zostało ono podane do publicznej wiadomości w rozumieniu przepisów ww. ustawy, gdyż nie zostało ogłoszone w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia. Kolegium zwróciło uwagę, że nadto wyjaśnienia wymaga charakter "zaplecza budowy" o którym mowa w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji winien wyjaśnić, czy planowane zaplecze dla wyrobiska ma charakter przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i czy w sprawie wymagany jest udział organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako organu opiniującego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] września 2023 r. nr [...], Wójt Gminy [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża [...]". W sentencji decyzji Organ I instancji ustalił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt I), określił wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w koncesji na wydobywanie kopaliny ( pkt II), stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia (pkt III) oraz stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie jest budową, przebudową lub znaczną modernizacją jednostki wytwórczej o mocy nominalnej cieplnej powyżej 20 MW, sieci ciepłowniczej lub sieci chłodniczej, tym samym brak jest obowiązku sporządzenia analizy kosztów i korzyści o której mowa w art. 10 a ust. 1 ustawy z dnia 01 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (pkt IV).

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły tożsame organizacje ekologiczne. Po ich rozpoznaniu opisaną na wstępie decyzją Kolegium działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) i art. 59 ust. 1, art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1, art. 74 ust. 1a i ust. 3, art. 77 ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 85 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2023 r. nr [...] w pkt I i w tym zakresie określiło wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, ze zm.; zwana dalej u.d.i.ś.) w ten sposób, że dokumentacja wymagana do wydania decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 ww. ustawy, w tym koncesja na wydobywanie kopaliny, musi uwzględniać ustalenia wymienione w pkt I decyzji Wójta Gminy [...] z [...] września 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża [...]".

SKO wyjaśniło, że Organ I instancji w wydanej decyzji prawidłowo zrealizował wymogi określone w art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej. Wydając bowiem zaskarżoną decyzję wziął pod uwagę ustalenia zawarte w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu na środowisko i jego uzupełnieniu, a także uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] zawarte w postanowieniu z [...] listopada 2022 r. Prawidłowo przeprowadzono postępowanie z udziałem społeczeństwa, w szczególności po uzupełnieniu raportu w znacznym zakresie Organ I instancji ponownie zawiadomił społeczeństwo o możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu – obwieszczeniem z 9 czerwca 2023 r. W wyznaczonym terminie (od 9 czerwca 2023 r. do 11 lipca 2023 r.) nie wpłynęły żadne skargi i wnioski. W ocenie Kolegium ustalenia i wnioski wynikające z raportu nie budzą zastrzeżeń. Raport przedłożony przez inwestora został uzupełniony na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Uwzględnia on elementy wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej i pozwala na zidentyfikowanie wpływu planowanej inwestycji na środowisko. Nie zawiera on nieścisłości i nieprawidłowości, wobec czego brak jest podstaw aby odmówić mu wiarygodności i nie przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. W ocenie Kolegium, wydana w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzja Wójta jest zgodna z przepisami prawa mimo, iż wymagała korekty w pkt II.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosło [...] (dalej: "O.", "[...]" lub "Skarżący"), zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7 k.p.a., w związku z:

- art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, gdyż SKO w Krośnie błędnie ustaliło, że dla omawianego przedsięwzięcia nie będzie konieczne udzielenie pozwolenia na jego budowę;

- art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej, gdyż uwadze Organu odwoławczego powtórnie rozpatrującego sprawę uwarunkowań środowiskowych uszła okoliczność, iż planowana eksploatacja kruszywa ze złoża w [...] powinna być procedowana jako jedno przedsięwzięcie łącznie z istniejącym już tzw. "Zakładem Przeróbczym", funkcjonalnie związanym z omawianym, w którym wydobywane kruszywo będzie modyfikowane czy też sortowane, jak również będą tam składane odpady powstające w planowanej kopani w [...];

- art. 10 § 1 k.p.a., gdyż strony postępowania w tym również O. nie zostały poi8nfromowane przez SKO w Krośnie o możliwości złożenia końcowych uwag i wniosków w tym postępowaniu;

- art. 49 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 2 ustawy środowiskowej, twierdząc, że doręczenie decyzji administracyjnej przez Wójta Gminy [...] organizacji społecznej uczestniczącej w postępowaniu na prawach strony poprzez podanie do publicznej wiadomości informacji o wydaniu tej decyzji jest skuteczne: faktycznie zaś przywołany przepis tj. art. 49 § 1 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie wobec stron postępowania (w rozumieniu art. 28 k.p.a.);

- art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej poprzez nie ogłoszenie jej treści w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) prowadzonym dla SKO w Krośnie.

W uzasadnieniu skargi O. podniosło, że zakończone 20 listopada 2023 r. postępowanie zasługuje na wznowienie, gdyż ostateczne środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia zostały wydane bez udziału współdziałającego organu specjalistycznego – PPIS w [...]. W ocenie O. błędne jest stanowisko organów obu instancji, iż dla omawianego przedsięwzięcia nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Nadto Skarżący zarzucił, iż w rozważaniach zaskarżonej decyzji omówiono wyłącznie część przedsięwzięcia – kopalnię kruszyw i bezpośrednio z nią związaną infrastrukturę techniczną, pominięto zaś istotną okoliczność, iż faktycznie na całe przedsięwzięcie składa się również bliżej nie określony w środowiskowych uwarunkowaniach "Zakład Przetwórczy".

Mają na uwadze tak sformułowane zarzuty O. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, w szczególności argumentację dotyczącą prawidłowości doręczenia decyzji organom działającym na prawach strony w formie obwieszczenia. Organ odwoławczy nie przeprowadzał dodatkowego postępowania dowodowego, wobec tego nie było potrzeby wyznaczenia stronom terminu do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie na podstawie art. 10 k.p.a., natomiast treść decyzji z 20 listopada 2023 r. została udostępniona na stronie BIP Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie w zakładce "Obwieszczenia 2023" i nadal tam figuruje. W związku z powyższym nieuzasadniony pozostaje zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. i art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

I. Skarga okazała się częściowo uzasadniona, przez co została przez Sąd uwzględniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku w tym przedmiocie złożonego przez organ i braku sprzeciwu ze strony skarżącej, czego podstawę stanowił art. 119 pkt 2 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli

strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a.

II. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., tzw. decyzja reformatoryjna. Na jej mocy Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2023 r. nr [...]. w zakresie pkt II i w tak uchylonym zakresie określiło wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji środowiskowej w ten sposób, że dokumentacja wymagana do wydania tej decyzji, w tym koncesja na wydobywanie kopaliny, musi uwzględniać ustalenia wymienione w pkt I decyzji Wójta Gminy [...] z [...] września 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża [...]". Jednocześnie, Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji w pozostałej części.

III. Zdaniem Sądu, O. słusznie zarzuca decyzji SKO oraz decyzji Organu I instancji naruszenie art. 7 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, poprzez nieprawidłowe przyjęcie na podstawie zebranego materiału dowodowego, że dla realizacji przedsięwzięcia nie będzie konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę. Ma rację Strona skarżąca podkreślając w uzasadnieniu skargi do WSA, że PPIS w [...] powinien był na podstawie przepisów u.d.i.ś. oraz K.p.a. wydać w drodze postanowienia opinię w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia zarówno na etapie poprzedzającym nałożenie obowiązku przedłożenia raportu jak i przed wydaniem decyzji środowiskowej.

Kwestia współdziałania PPIS przy wydawaniu decyzji środowiskowej na wniosek Spółki stanowiła przedmiot oceny SKO, które w decyzji kasacyjnej z dnia 28 lutego 2023 r. nr SKO.4170.5.588.2023, na stronie 13 uzasadnienia słusznie wskazało, że wymaga wyjaśnienia charakter zaplecza budowy przedsięwzięcia Spółki. Podniesiono w nim również, iż według raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko złożonego przez inicjatora postępowania, to zaplecze ma mieć charakter utwardzonego placu o powierzchni około 0,42 ha, przez co zaplecze to może mieć charakter przedsięwzięcia, którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 58 lit. h rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć oddziałujących na środowisko. Wydając tą decyzję, Kolegium za kwestie otwartą uznało konieczność uzyskania dla przedsięwzięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś w sytuacji konieczności uzyskania takiej decyzji, konieczne będzie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po zasięgnięciu opinii także PPIS.

W wyniku realizacji wytycznych tej decyzji SKO i adekwatnego wezwania Organu I instancji, Inwestor w piśmie z dnia 21 marca 2023 r. wyjaśnił, że planowane zaplecze dla wyrobiska nie będzie stanowiło parkingu, o którym mowa w przepisach § 3 ust. 1 pkt 58 rozporządzenia Rady Ministrów. Zapleczem budowy będzie przestrzeń o powierzchni około 0,42 ha, na której będą wykonywane czynności o charakterze tymczasowym jak np. postój maszyn pojazdów i urządzeń, awaryjne naprawy maszyn, a także awaryjne uzupełnienie paliwa i olejów do maszyn pojazdów i urządzeń. Jednocześnie wyraźnie zaznaczono, że maksymalna przewidywana ilość pojazdów do obsługi kopalni kruszywa wynosi : 4 pojazdy osobowe pracowników, 2 ładowarki kołowe, 1 koparka gąsienicowa, 1 spychacz, 3 samochody ciężarowe maksymalnie jedocześnie, 1 wozidło. Inwestor składając te wyjaśnienia powołał się na legalną definicję parkingów wyrażoną w § 3 pkt 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225).

Opis sposobu realizacji zaplecza budowę zawiera także sporządzony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia w postaci "Eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża [...]", gdzie na stronie nr 43 wyjaśnia się, że wnioskodawca planuje lokalizację zaplecza budowy, miejsce awaryjnego uzupełniania paliwa i olejów oraz tymczasowych napraw maszyn, a także placu postojowego w postaci placu utwardzonego i odizolowanego od podłoża odpowiednio zagęszczonym kruszywem i/lub płytami betonowymi. Miejsce zaplecza budowy ma być zlokalizowane zgodnie z ryciną na działce o nr [...], o powierzchni około 0,42 ha, na specjalnie utworzonym nasypie, którego niwelety będą wyższe niż wartość niwelety przypisanej prawdopodobieństwu powodzi wnoszącemu Q1%. Przedstawiciel Spółki wyjaśnia także, że zakładając równoczesne zaparkowanie wszystkich pojazdów to powierzchnia postojowa w ramach zaplecza budowy wynosiłaby 480 m², czyli mniej niż powierzchnia określona w § 3 ust. 1 pkt 58 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów.

Te wyjaśnienia SKO oraz Wójt uznały za przekonujące do stanowiska Inwestora o braku potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę miejsc parkingowych stanowiących element zaplecza budowy, co za skutkowało pominięciem w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko opinii PPIS.

WSA nie mógł podzielić oceny Organów obu instancji o braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania planowanych w ramach realizacji przedsięwzięcia miejsc parkingowych, przeznaczonych do postoju i parkowania pojazdów obsługujących inwestycję eksploatacji kruszywa.

Otóż w myśl aktualnych dla rozstrzygania o sprawie środowiskowych uwarunkowań przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682; zwana dalej u.P.b.), nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę natomiast wymaga zgłoszenia budowa stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, sytuowanych na obszarze natura 2000 - art. 29 ust. 1 pkt 19 u.P.b. Poza tym, nie ustawa wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, z wyjątkiem sytuowanych na obszarze Natura 2000 - art. 29 ust. 2 pkt 7 u.P.b.

Mając na uwadze powyższe regulacje oraz art. 28 ust. 1 u.P.b., według którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, przyjąć należało, że wyraźnie przewidziana przez Spółkę budowa placu postojowego w postaci placu utwardzonego i odizolowanego od podłoża odpowiednio zagęszczonym kruszywem i/lub płytami betonowymi, w celu zapewnienia postoju podanej przez inwestora liczbie oraz rodzaju pojazdów mechanicznych (samochody osobowe, ciężarowe, ładowarki, koparki, spychacz), w świetle prawa budowlanego będzie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

Projektowana inwestycja w części dotyczącej zaplecza, polegać będzie na budowie poprzez utwardzenie i odizolowanie od podłoża odpowiednio zagęszczonym kruszywem, płytami betonowymi, placu postojowego dla różnego rodzaju pojazdów mechanicznych, a więc nie tylko pojazdów osobowych (vide wyjaśnienia Spółki oraz raport). Przedstawiony w raporcie, czyli dokumencie kluczowym dla wyeksponowania zamiarów inwestora sposób wykonania robót oraz cele tego fragmentu zaplecza a także spójne z nim wyjaśnienia Strony złożone na wezwanie Organu I instancji, świadczą według Sądu o tym, że Spółka przewiduje utwardzenie tej części zaplecza budowy, która ma zapewniać parkowanie i postój pojazdów obsługujących przyszłe przedsięwzięcie eksploatacji kruszywa. Tego rodzaju roboty budowlane nie mieszczą się w przewidzianych w u.P.b. zwolnieniach od obowiązku posiadania pozwolenia na budowę, skoro poprzez utwardzenie gruntu mają zapewniać postój zarówno pojazdów osobowych jak i ciężarowych.

Sąd odnosząc się do tłumaczeń wyrażonych w piśmie inwestora z dnia 21 marca 2023 r. wskazuje, że kwalifikacja prawna obiektu budowlanego jako parkingu nie zależy wyłącznie od tego czy doszło do wyraźnego wyodrębnienia stanowisk postojowych, a więc czy roboty budowlane odpowiadają przytoczonej przez Spółkę definicji parkingu z § 3 pkt 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225). Względem tej kwestii, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym słusznie wyjaśnia się, że przepisy u.P.b. posługują się pojęciem "miejsce postojowe", zaś pojęcie "parking" występuje na gruncie w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W świetle powołanego § 3 pkt 25 w/w rozporządzenia - pod pojęciem parkingu należy rozumieć wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, składającą się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują). Zamiarem ustawodawcy było powiązanie reglamentacji prawno-budowlanej bardziej z funkcją, jaką pełni utwardzona powierzchnia powstała w wyniku robót budowlanych wykonanych przez inwestora (stąd pojęcie miejsce postojowe), a nie z tym, czy stanowiska postojowe zostały wyraźnie wydzielone.

Przyjęcie za wnioskodawcą postępowania, że reglamentacji prawno-budowlanej podlegają tylko takie obiekty, w których doszło do wyraźnego wyodrębnienia stanowisk postojowych (zgodnie z definicją parkingu z rozporządzenia), mogłoby prowadzić do obchodzenia w łatwy sposób wymogów prawno-budowlanych i w konsekwencji do powstawania realnych parkingów bez wymaganego nadzoru administracji budowlanej. Wystarczyłoby bowiem, aby inwestor wykonał utwardzenie terenu przeznaczone do parkowania pojazdów, ale nie wyodrębnił wyraźnie stanowisk postojowych. Taka wykładnia prowadziłaby do nieakceptowalnych dla porządku prawnego i społecznego skutków. Tą utrwaloną linię orzeczniczą zwracającą punkt ciężkości w ramach prawnej kwalifikacji tego rodzaju obiektów na zakładane przez inwestora funkcje prezentują od dawna sądy administracyjne – zob. wyrok WSA w Lublinie z 11 maja 2022 r., II SA/Lu 311/22, LEX nr 3348465, wyrok WSA w Rzeszowie z 24 stycznia 2018 r., II SA/Rz 1272/17, LEX nr 2455991. Przyjmuje się zatem, że o charakterze danego obiektu budowlanego może przesądzać nie tylko sama technologia wykonania, czyli utwardzenie gruntu, ale przede wszystkim jego funkcja, czyli przeznaczenie - wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017 r., II OSK 2154/15. W tym ostatnim wyroku NSA wprost stwierdza, że "niewątpliwie nawiezienie i rozprowadzenie na gruncie kruszywa zwiększa twardość podłoża, a więc utwardza je. Budową jest więc nawiezienie na grunt materiału utwardzającego w celu wykonania parkingu. Miejsca postojowe nie zostały zdefiniowane w przepisach u.P.b. Jeżeli więc utwardzenie terenu powstało na skutek naniesienia np. kruszywa celem umożliwienia unieruchomienia i postoju pojazdów i tak jest ono wykorzystywane, to powinno być traktowane jako miejsce postojowe zaś jego budowa jest objęta obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze powyższą interpretację przepisów u.P.b. oraz wyraźną intencję inwestora przedsięwzięcia, przyjąć należało, że efektem jego działań budowlanych będzie powstanie miejsc postojowych, umożliwiających postój i parkowanie pojazdów osobowych jak i ciężarowych, w łącznej ilości przekraczającej 10 sztuk. To zaś powoduje, że planowana przez Spółkę inwestycja będzie wiązała się z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 u.P.b. Dlatego, jak trafnie eksponuje skarga, ten fakt generował konieczność zwrócenia przez Organy uwagi na treść art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji, który stanowi : Postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, wydaje się po zasięgnięciu opinii: organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-29, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b. Organem o którym mowa w art. 78 ustawy dostępowej jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny (PPIS), który wypowiada się na temat przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast decyzją, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy jest decyzja o pozwoleniu na budowę, decyzja o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.

Wskazany w art. 78 ust. 1 pkt 2 u.d.i.ś. organ opiniujący, tj. PPIS, faktycznie nie współdziałał w sposób przewidziany w art. 64 ust. 1 pkt 2 tej ustawy przy wydawaniu przez Wójta postanowienia z dnia 15 stycznia 2021 r. o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto, decyzja środowiskowa Wójta i SKO także została wydana z naruszeniem art. 77 ust. 1 pkt 2 u.d.i.ś., wobec niezasięgnięcia opinii właściwego miejscowo PPIS, która to opinia jest wymagana w przypadku przedsięwzięć wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Według tej regulacji, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78 (tj. PPIS), w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-29, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, lub nie wydał opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2.

W tej sytuacji należało przyznać rację zarzutom skargi O. , że przeprowadzone postępowanie miało miejsce z błędną oceną zebranego materiału dowodowego powodującą wydanie decyzji oraz postanowienia Wójta stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko bez uzyskania wymaganego przez u.d.i.ś. stanowiska innego organu, czyli z także z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. Otóż według jego treści, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Takiego stanowiska PPIS wymagały w tej sprawie przepisy : art. 64 ust. 1 pkt 2, art. 77 ust. 1 pkt 2, art. 78 ust. 1 pkt 2 u.d.i.ś. w zw. z art. 28 ust. 1 u.P.b.

IV. WSA nie potwierdził zarzucanego przez O. naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 13 u.d.i.ś., czyli przepisu o następującej treści :

Ilekroć w ustawie jest mowa o:przedsięwzięciu - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty; (...).

Skarga powołując się na ten przepis wskazuje, że na całe przedsięwzięcie składa się także Zakład Przetwórczy. SKO w odpowiedzi na skargę wyjaśnia zaś, że Zakład Przeróbczy Kruszywa nie znajduje się w miejscu wydobywania Kruszywa. Zatem skoro na miejscu wydobywania kruszywa nie będzie prowadzona jego przeróbka, to nie ma podstaw do uznania że pomiędzy tymi zakładami istnieje powiazanie technologiczne.

Z opisu przedsięwzięcia zawartego w dokumentach przedstawionych przez Spółkę nie wynika, aby przeróbka wydobytych kopalin miała miejsce w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie eksploatacji kopalin. Zdaniem Sądu, powiązanie technologiczne o jakim mowa w cyt. przepisie u.d.i.ś. odgrywałoby znaczenie dla kwalifikacji przedsięwzięcia tylko wówczas, gdy przedsięwzięcie powiązane technologicznie (np. w zakresie kolejnego etapu produkcji) znajdowałoby się w granicach lub w sąsiedztwie terenu planowanego przedsięwzięcia. Samo istnienie ewentualnego powiązania technologicznego, w tym z zakładami przeróbki kopalin, nie jest więc wystarczające aby łączyć z sobą te inwestycje. Oparcie się wyłącznie na kryterium powiązań technologicznych prowadziłoby bowiem do konieczności obejmowania niezliczonej liczby zakładów, szerzej instalacji, uczestniczących w procesach produkcyjnych, co wypaczałoby istocie przepisów o ochronie środowiska. Oceniając ten zarzut Sąd uwzględnił również wyjaśnienia Inwestora dotyczące oddziaływania skumulowanego zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Dlatego wyjaśnienia SKO są wystarczające do uznania bezzasadności skargi O. w zakresie dotyczącym art. 3 ust. 1 pkt 13 u.d.i.ś.

V. Sąd potwierdził także argumentacje SKO dotyczącą sposobu zawiadamiania Organizacji Społecznej o wydaniu decyzji środowiskowych w drodze obwieszczeń na podstawie art. 49 K.p.a. Stosownie do art. 74 ust. 3 u.d.i.ś. jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia stosuje się przepisy art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zawiadomienie to następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. Ten przepis wraz z art. 31 § 3 K.p.a. decyduje o tym, że zawiadomienie o wydaniu decyzji zostaje obwieszczone także organizacji społecznej, która korzysta z tych samym uprawnień co strona postępowania. Nie może zatem posiadać więcej praw niż strona, co słusznie uwypukla SKO w treści wydanej decyzji. Uczestnictwo organizacji na prawach strony w postępowaniu oznacza, że przepisy o stronach w tym o zawiadamianiu o wydaniu decyzji należy do organizacji społecznej stosować bez jakichkolwiek wyłączeń. Organizacje społeczne nie posiadają w postępowaniu statusu uprzywilejowanego wobec podmiotów z art. 28 K.p.a. czy art. 74 ust. 3a u.d.i.ś.

VI. Ponadto, skoro SKO nie prowadziło uzupełniającego postępowania dowodowego, to nie mogło naruszyć art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie O. o zamiarze wydania decyzji i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, czy zgłoszenia kolejnych żądań. Strona nie wykazał, że to zaniechanie mogło mieć jakikolwiek realny wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. Nie jest też prawdą, że Kolegium nie zastosowało art. 85 ust. 3 u.d.i.ś. bowiem treść jego decyzji została udostępniona na stronie BIP SKO w Krośnie czego dowodzą dokumenty w postaci treści obwieszczenia, adnotacji oraz wydruków z systemu informatycznego załączone do akt administracyjnych SKO.

VII. Przedstawione przyczyny zadecydowały o uwzględnieniu skargi O. na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Skarga wykazała w swych zarzutach naruszenie przepisów prowadzące do wznowienia postępowania administracyjnego przy wydawaniu decyzji SKO, Wójta oraz postanowienia Wójta z dnia [...] stycznia 2023 r. znak : [...]. Uchylenie obarczonych wadą wznowieniową decyzji i postanowienia Wójta, było niezbędne do końcowego załatwienia sprawy środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia Spółki, czego wymaga art. 135 P.p.s.a.

Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. obejmując tymi kosztami uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł.