Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 94/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 53 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2082
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Centrum [...]" Sp. z o.o. w Ł. na czynność Zarządu Powiatu Ostrowieckiego w przedmiocie ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Dnia 17 lutego 2023 r. Centrum [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej w skrócie też jako "Centrum", "skarżąca") wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na czynność dokonaną przez Zarząd Powiatu Ostrowieckiego w postaci błędnego ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w O. Ś. w 2023 r.

Centrum zarzuciło naruszenie:

- art. 26 § 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. 2022 poz. 2082 t.j. z 11 października 2022, dalej "u.f.z.o."), w zw. z art. 1 ust. 1 , 3, 4, 9, 10, 11, 14 , art. 10 art. 11 i art. 170 §1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. 2021 poz. 1082 t.j. z 17 czerwca 2021 r., dalej "p.o."), poprzez ustalenie miesięcznej stawki dotacji na jednego słuchacza w kwocie [...]zł, co stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły, która nie może prowadzić działalności gospodarczej, a w konsekwencji pozyskiwać środków na kredytowanie działalności szkoły,

- art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (dalej "Konstytucja"), poprzez ustalenie stawki dotacji w kwocie, która nie pozwala na prowadzenie kształcenia, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności w postaci błędnego ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "[...]" w O. Ś., zasądzenie od organu na rzecz Centrum kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że Centrum [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. jest organem prowadzącym Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych tj. szkołę niepubliczną, dla której wypłacana jest dotacja oświatowa, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. W dniu 19 stycznia 2023 r. organ dotujący przekazał na rachunek bankowy skarżącej dotację oświatową za styczeń 2023. Na tej podstawie skarżąca ustaliła, że stawka na słuchacza Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych wynosi poniżej [...] zł, a w 2022 r. miesięczna dotacja na jednego słuchacza niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych kształcącego się w systemie zaocznym kształtowała się na poziomie około [...] zł miesięcznie.

Strona zauważyła, że nawet przy przyjęciu zastosowania minimalnego wynagrodzenia za pracę dla nauczyciela zatrudnianego w szkole miesięczny koszt zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy kształtuje się obecnie na poziomie - [...] zł brutto, a wraz z kosztami pracodawcy - [...] zł. Powyższe zaś oznacza, że kwota dotacji oświatowej na jednego ucznia na rok 2023 nie pokrywa nawet 1 godziny pracy tego nauczyciela, a przecież liczba przedmiotów nauczanych w szkole oznacza konieczność zatrudnienia większej liczby nauczycieli aniżeli tylko jednego. Nadto zajęcia w szkołach prowadzone musza być w lokalach, które posiadają pozytywne opinie w zakresie spełniania bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy, wymagań określonych w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, przepisach o ochronie środowiska, przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przepisach techniczno-budowlanych i przepisach o ochronie przeciwpożarowej. Stąd ustalenie bieżących stawek dotacji na poziomie kilku złotych stanowi jedynie pozorne dotowanie bieżącej działalności szkół niepublicznych. Działanie takie powoduje, iż cały ciężar i ryzyko prowadzenia szkół przerzucone zostaje na podmioty niepubliczne. Co więcej, takie działanie stanowi także przejaw dyskryminacji szkół niepublicznych.

Skarżąca zaznaczyła, że szkoły publiczne otrzymują środki na bieżącą działalność. Niezrozumiałe jest zatem praktyczne pozbawienie takich środków szkół niepublicznych. W szkole kształci się 200 słuchaczy, a stawka dotacji określona w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. wynosi niecałe [...] zł na słuchacza. Szkoła pod koniec miesiąca otrzyma dotację w wysokości w przybliżeniu [...] zł miesięcznie. Za te środki szkoła ma zapewnić kilkunastu nauczycieli zatrudnionych na umowie o pracę z minimalnym wynagrodzeniem aktualnie [...] zł miesięcznie, niezbędną obsługę i lokale. Są to środki, które nie pozwolą na pokrycie nawet ułamkowej części tych kosztów i nie pozwalają w ogóle na prowadzenie działalności dydaktycznej przez szkołę.

Skarżąca wskazała dalej, że zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Mając więc na względzie sformułowane w art. 70 Konstytucji RP powszechne prawo do nauki koniecznym jest zaś udział władz publicznych w finansowaniu sektora oświaty spoza sektora finansów publicznych zgodnie z obowiązującymi przepisami i w sposób umożliwiający realizację tego zadania. Ustalona wysokość miesięcznej dotacji oświatowej w 2023 r. nie pozwala na zrealizowanie przez szkoły tych celów i stanowi o fikcji realizacji przez państwo ustawowego obowiązku dofinansowania działalności szkół niepublicznych prowadzonych przez prywatne podmioty, które to podmioty realizują w imieniu państwa zadania publiczne w postaci prowadzenia szkół i realizacji w nich działalności edukacyjnej. Powyższe nie może być akceptowane i jest niedopuszczalne w procesie legislacyjnym aktu niższego rzędu w stosunku do ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, jakim jest rozporządzenie. Szkoła wypełniła obowiązki nałożone na nią w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych.

Powyższe ustalenie stawek dotacji ma w ocenie organów publicznych promować szkoły, które osiągają wysoką zdawalność egzaminów zawodowych zewnętrznych przez swoich słuchaczy. Do uzyskania wykształcenia średniego wystarczy wyłącznie ukończyć liceum ogólnokształcące. Egzamin maturalny niezbędny jest tylko osobom, które chcą rozpocząć naukę na uczelniach wyższych. Niezrozumiałe jest zatem sfinansowanie kosztów nauki przez organ wyłącznie osobom, które zdały egzamin maturalny i odmówienie finansowania w przypadku słuchaczy, którzy uzyskali wykształcenie średnie.

W ocenie skarżącej, działania organu nie usprawiedliwia fakt, że ustalona stawka dotacji zgodna jest z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023. Takie bowiem uregulowanie sprzeczne jest z przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, ustawą Prawo oświatowe oraz z Konstytucją. W związku z tym organ zobowiązany był do niestosowania przepisów rozporządzenia. Organ zobowiązany jest bowiem do finansowania działalności oświatowej szkół. Żaden przepis rangi ustawowej nie wyłączył tego obowiązku.

Kierując się zasadą hierarchiczności przepisów prawa, należy w opinii strony przyjąć, że organ winien był ustalić stawkę dotacji w taki sposób, by wypełnić ustawowy obowiązek finansowania działalności szkoły.

Końcowo strona zauważyła, że czynność polegająca na ustaleniu wysokości kwoty należnej dotacji jest czynnością administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlega kognicji sądów administracyjnych (art. 47 u.f.z.o.).

W odpowiedzi na tę skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu takiego stanowiska organ podniósł, że zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022, poz. 2082) Rada Powiatu Ostrowieckiego w dniu 26 lutego 2018r. uchwałą nr LI/328/2018 ustaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Powiatu Ostrowieckiego dla niepublicznych szkół posiadających uprawnienia szkoły publicznej i niepublicznych placówek oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Uchwała została zmieniona w dniu 29 maja 2020r. uchwałą Rady Powiatu Ostrowieckiego nr XXXI/181/2020. Zgodnie z zapisami uchwały nr LI/328/2018 dotacja dla szkół i placówek niepublicznych przysługuje w wysokości określonej ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Wysokość dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego równa jest kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Dokładna wysokość przekazywanej w 2023 roku dotacji ustalona jest w wyniku zastosowania wag i wskaźników ustalonych rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023. Powyższe akty prawne nie pozostawiają jednostkom samorządu terytorialnego dowolności w ustalaniu wysokości dotacji dla szkół niepublicznych. Powiat jako podmiot sektora finansów publicznych zobowiązany jest do stosowania przepisów prawa. Jednocześnie powiat dysponuje ściśle określonymi dochodami, a ponoszenie wydatków musi znajdować oparcie w przepisach prawa.

Organ zaoponował stanowisku skarżącej, aby mógł niestosować przepisów ww. rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej. Powiat nie jest uprawniony do podważania konstytucyjności przepisów prawa w zakresie dystrybuowania dotacji dla szkół niepublicznych. Ponadto ustalenie wysokości dotacji dla szkół prowadzonych m. in. przez skarżącą jest czynnością formalną, nie występuje tu element uznania administracyjnego. Relacja wysokości dotacji do faktycznych kosztów prowadzenia szkoły i możliwości pokrycia ich z dotacji nie może mieć znaczenia prawnego dla Zarządu Powiatu Ostrowieckiego.

Organ wyjaśnił, że ustawodawca w uzasadnieniu projektu rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego wskazał, że "w roku 2023 będą kontynuowane rozwiązania projakościowe odnoszące się do niepublicznych szkól, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, tj. zwiększenie finansowania za "zdany egzamin", a zmniejszenie środków naliczanych za uczestnictwo w zajęciach". Przyjęcie takiego sposobu finansowania premiuje szkoły, które osiągają wysoką zdawalność egzaminów zewnętrznych przez swoich słuchaczy.

Reasumując, organ podniósł, że Zarząd Powiatu Ostrowieckiego w sposób prawidłowy, zgodny z obowiązującymi przepisami, ustalił i wypłacił dotację dla skarżącej.

Końcowo organ zauważył, że Zarząd Powiatu podjął uchwałę nr 66/2023 z dnia 7 marca 2023 r. w sprawie aktualizacji wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych dotowanych przez Powiat Ostrowiecki w roku 2023. Wysokość kwestionowanych stawek dla skarżącej wzrosła do kwoty [...]zł. Jednak organ nie ma wiedzy, czy ta stawka dotacji będzie wystarczająca dla skarżącej w świetle twierdzeń skargi, skoro de facto nie określono w niej, jaka stawka wypełnia ustawowy obowiązek finasowania działalności szkoły.

Zarządzeniami z 24 kwietnia 2023 r. i z 8 maja 2023 r. skarżąca została zobowiązana przez Sąd do sprecyzowania przedmiotu skargi, a rozprawa w dniu

27 kwietnia 2023 r. została odroczona.

W piśmie z 25 maja 2023 r. - w odpowiedzi na wezwanie Sądu - pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że odpowiedź na wezwanie Sądu z 24 kwietnia 2023 r. została omyłkowo wysłana przez system ePUAP bezpośrednio do organu, na co załączył dowód. Nadto sprecyzował, że właściwy wpływ na rachunek bankowy skarżącej z tytułu wypłaty dotacji oświatowej za styczeń 2023 r. miał miejsce 20 stycznia 2023 r. Biorąc pod uwagę liczbę słuchaczy, na których skarżącej należna jest dotacja oświatowa - według stanu na dzień 1 stycznia 2023 r. - tj. 222 słuchaczy, stawka dotacji oświatowej na rok 2023 r. wynosi [...] zł. Strona załączyła do pisma m.in. wydruk bankowy wpływu na rachunek kwoty [...]zł z 20 stycznia 2023 r. tytułem "Dotacja za I 2023 - roz. 80120".

Jak wyjaśnił autor pisma, uprzednio wyliczona stawka w kwocie [...]zł wynikała z kwoty przelewu z 19 stycznia 2023 r., który jednak dotyczył wyrównania za rok poprzedni, ale brakowało dokładnego opisu tytułu przelewu.

Strona dodatkowo podniosła, że nie ma podstaw do ustalania stawki dotacji dla szkół niepublicznych w wysokości niższej niż dotacja przyznawana szkołom publicznym. Stawki dotacji ustalone na rok 2023 są rażąco niższe w porównaniu do stawek ustalonych na rok 2022.

Organ dotujący w żaden sposób nie przewidział nadto sytuacji "migracji" słuchaczy pomiędzy szkołami. W świetle aktualnych zasad finansowania, jeśli po trzech latach nauki słuchacz zmieni szkołę i ukończy edukację w innej szkole, to całość dotacji za efekt otrzyma ta właśnie placówka pomimo, iż [...] okresu (kosztów) kształcenia przypadło na inną szkołę. Organ dotujący obciąża szkoły, które nie są przedsiębiorcami, całością kosztów i ryzykiem prowadzenia działalności oświatowej.

Sąd, zdaniem strony skarżącej, winien przede wszystkim rozważyć konstytucyjność przepisów mających wpływ na wysokość stawki dotacji, w tym przepisów rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023. Konsekwencją zastosowania ww. przepisów było bowiem nieprawidłowe ustalenie przez organ stawki dotacji przysługującej szkołom skarżącej.

Zarządzeniem z 30 maja 2023 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do ustosunkowania się do stanowiska skarżącej zawartego w piśmie z 25 maja 2023 r., w szczególności wyjaśnienia, w jaki sposób i na jakiej podstawie została ustalona stawka dotacji za styczeń 2023 wypłacona skarżącej.

W piśmie z 31 maja 2023 r. pełnomocnik organu powtórzył stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Postanowieniem wydanym na rozprawie 1 czerwca 2023 r., która została ponownie odroczona, Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do wyjaśnienia, w jaki sposób została obliczona wysokość stawki w kwocie [...]zł (wskazana w piśmie z 31 maja 2023 r.), w szczególności wyjaśnienia, według jakiego wzoru i z uwzględnieniem jakich konkretnych wskaźników i wag została powyższa stawka obliczona i przedstawienia matematycznego sposobu wyliczenia tej stawki. Odpowiedź organu powinna uwzględniać szczegółowe wyjaśnienie, na jakiej podstawie zostały przyjęte poszczególne wielkości do przyjętego wzoru.

W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik organu w piśmie z 9 czerwca 2023 r. wyjaśnił m.in., że zasadniczo stawka dotacji dla jednego ucznia ustalana jest jako iloczyn wskaźnika Di tj. wskaźnika korygującego dla danej jednostki samorządu terytorialnego oraz finansowego standardu A na realizację zadań szkolnych oraz odpowiedniej wagi. Ostateczna wartość wskaźnika Di oraz standardu A przekazywana jest powiatowi elektronicznie za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej. Dane te przekazywane są na dany rok dotacyjny po uchwaleniu ustawy budżetowej. Mając na względzie fakt, że zgodnie z zasadami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych powiat zobowiązany jest do wypłacania dotacji w miesięcznych częściach do czasu przekazania ostatecznych wartości wskaźnika Di i standardu A - miesięczna stawka dotacji wyliczana jest w oparciu o obowiązujące w roku 2022 wskaźniki. Jednocześnie przyjmuje się do ww. wyliczeń obowiązujące od 1 stycznia 2023 r. nowe stawki wag.

Organ administracji ustalił stawkę dotacji, będącej przedmiotem skargi za styczeń i luty 2023, mnożąc wartości:

1. wskaźnik Di (ustalony w marcu 2022) - 1,0527252871,

2. finansowy standard A podziału subwencji (ustalony w marcu 2023) - 6081,3219,

3. wagę Sh przyporządkowaną dla słuchaczy niepublicznych liceów ogólnokształcących dla dorosłych kształcących w formie zaocznej zgodnie z rozporządzeniem z dnia 22.12.2022 r. - 0,005,

oraz dodatkowo wskaźniki, które zwiększyły subwencję:

4. dodatkową kalkulację podziału środków na podwyżki dla nauczycieli od 1 maja 2022 - tj. [...] zł. na każdego ucznia przeliczeniowego,

5. dodatkową kalkulację podziału środków na podwyżki dla nauczycieli stażystów i kontraktowych od września 2022 - tj. [...] zł. na każdego ucznia przeliczeniowego,

Kwoty z poz. 4) i 5) faktycznie zwiększały finansowy standard A na ucznia przeliczeniowego za rok 2022.

Organ przedstawił rachunkowe wyliczenie stawki dotacji dla skarżącej na styczeń i luty 2023 r.

W oparciu o przedstawione powyżej wyliczenia organ wyjaśnił dalej, że wypłacono w styczniu i lutym dotację dla skarżącej, mnożąc ustaloną stawkę przez przekazaną we wnioskach dotacyjnych ilość uczniów tj. 222 osób.

W marcu 2023 r. Powiat Ostrowiecki otrzymał ostateczną wartość standardu finansowego A subwencji na ucznia przeliczeniowego oraz ostateczną wartość wskaźnika Di. Zatem zwiększona została kwota dotacji na jednego ucznia do wysokości [...] zł. Dotacja dla skarżącej za miesiąc marzec 2023 została przekazana według nowej stawki na ucznia przeliczeniowego. W marcu 2023 przekazano też wyrównanie za miesiące styczeń - luty 2023.

Na rozprawie 4 lipca 2023 r. nikt się nie stawił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz., 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Z kolei stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest prawidłowość ustalenia kwoty dotacji oświatowej należnej skarżącej za styczeń 2023 r. Podstawą prawną zaskarżonej czynności jest ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz.U. 2022 poz. 2082, dalej "u.f.z.o."), która w art. 47 stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Zatem zaskarżona czynność objęta jest dyspozycją art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.

Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.

W rozpoznawanej sprawie czynność wypłaty dotacji nastąpiła, jak sprecyzowała strona skarżąca, 20 stycznia 2023 r., stąd skarga z 17 lutego 2023 r. została złożona z zachowaniem ustawowego terminu.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa.

W myśl art. 26 ust. 2 u.o.f.z.p., niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Warunki i sposób przekazania dotacji określają przepisy art. 33 i art. 34 u.f.z.o.

Na podstawie art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2267), minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego, określił, w drodze rozporządzenia, sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem m.in. typów i rodzajów szkół i placówek prowadzonych przez te jednostki czy liczby uczniów w szkołach i placówkach.

Dnia 22 grudnia 2022 r. Minister Edukacji i Nauki wydał rozporządzenie w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2820, dalej jako "rozporządzenie z 22 grudnia 2022 r."). W rozporządzeniu tym został określony algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2023 r.

W piśmie z 9 czerwca 2023 r. organ przedstawił szczegółowo sposób wyliczenia stawki dotacji w wysokości [...] zł, stanowiącej podstawę do obliczenia wysokości kwestionowanej przez skarżącą dotacji za styczeń 2023 r.

6081,3219 x 1,0527252871= 6 401,96134312

6 401,96134312 +189,0953+28,4164= 6619,47304312

6619,47304312:12( miesięcy ) =551,622753593

551,622753593x 0,005 ( waga Sh) =2,75811376796 « [...] zł

Użyte w obliczeniu wielkości to: wskaźnik Di wynoszący 1,0527252871, finansowy standard A podziału subwencji - 6081,3219, waga Sh – 0,005, dodatkowa kalkulacja podziału środków na podwyżki dla nauczycieli od 1 maja 2022 - [...] zł na każdego ucznia przeliczeniowego i dodatkowa kalkulacja podziału środków na podwyżki dla nauczycieli stażystów i kontraktowych od września 2022 - [...] zł na każdego ucznia przeliczeniowego.

Dotacja za styczeń 2023 r. finalnie wyniosła w przypadku Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "[...]" w O. Ś. [...] zł. Obliczona została poprzez pomnożenie liczby słuchaczy 222 i stawki dotacji [...] zł. Wynik takiego obliczenia daje kwotę [...]zł i taka została przekazana przelewem bankowym skarżącej 20 stycznia 2023 r.

Przy wyliczaniu kwoty dotacji na słuchacza liceum dla dorosłych w 2023 r. organ zastosował więc obowiązujące przepisy prawa, czego zresztą strona skarżąca nie kwestionuje. Zdaniem strony skarżącej, organ był zobowiązany do uwzględnienia hierarchiczności przepisów prawa i w konsekwencji – ponieważ ustalona wysokość dotacji jako bardzo niska uniemożliwia wywiązanie się z zadań oświatowych przez skarżącą - winien był ustalić stawkę dotacji w taki sposób, by wypełnić ustawowy obowiązek finansowania działalności szkoły, który znajduje też swoje konstytucyjne uzasadnienie.

Stosownie bowiem do treści art. 70 ust. 3 Konstytucji, rodzice mają wolność wyboru dla swoich dzieci szkół innych niż publiczne. Obywatele i instytucje mają prawo zakładania szkół podstawowych, ponadpodstawowych i wyższych oraz zakładów wychowawczych. Warunki zakładania i działalności szkół niepublicznych oraz udziału władz publicznych w ich finansowaniu, a także zasady nadzoru pedagogicznego nad szkołami i zakładami wychowawczymi, określa ustawa.

Z literalnego brzmienia art. 70 ust. 3 zd. 3 Konstytucji RP wynika odesłanie do materii ustawowej, która ma uregulować m.in. warunki zakładania i działalności szkół niepublicznych oraz udziału władz publicznych w ich finansowaniu. Zgodzić trzeba się z prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 21 czerwca 2023 r., III SA/Gl 190/23, dost. na cbois), że w Konstytucji RP nie ma wyrażonego wprost obowiązku każdorazowego dofinansowania każdej uczelni niepublicznej, tym bardziej, że większość z takich uczelni ma ściśle komercyjny charakter i ich działalność gospodarcza tak jak każda inna może wiązać się z ryzykiem niepowodzenia finansowego. Jak zauważono w wyroku TK z 10 grudnia 2013 r. (K 16/13, OTK-A 2013, Nr 9, poz. 135), z art. 70 ust. 3 Konstytucji nie wynika więc prawo podmiotowe szkół niepublicznych do uzyskania środków na całość ich działalności: w założeniu szkoły niepubliczne mają być finansowane w mniejszym stopniu ze środków budżetu państwa niż szkoły publiczne (podstawowa odpowiedzialność za ich gospodarkę finansową spoczywa bowiem na ich założycielach, a nie na władzy publicznej). Użyte w analizowanym sformułowaniu (art. 70 ust. 3 zd. trzecie Konstytucji) słowo "udział" samo w sobie nie implikuje żadnego konkretnego poziomu finansowania ("udział" z definicji może być mniejszy lub większy). Przesądza jedynie, że wkład państwa musi osiągnąć jakiś stopień minimalny (tak aby w ogóle zjawisko dofinansowywania szkół niepublicznych miało miejsce, bo inaczej art. 70 ust. 3 zdanie trzecie byłby niezrealizowanym upoważnieniem konstytucyjnym) i równocześnie nie może osiągnąć poziomu maksymalnego (całkowitego finansowania, to bowiem prowadziłoby do zrównania szkół publicznych ze szkołami niepublicznymi).

W tej sprawie skarżąca oczekuje, aby kierując się zasadą hierarchiczności przepisów prawa, organ ustalił stawkę dotacji w taki sposób, by wypełnić ustawowy obowiązek finansowania działalności przedmiotowej szkoły (choć w istocie nie podaje, jaka kwota dotacji byłaby odpowiednia) i aby organ nie stosował przepisów rozporządzenia z 22 grudnia 2022 r. Po pierwsze, organy administracji mają obowiązek działać w granicach i na podstawie prawa. Po drugie, obowiązujące przepisy prawa w tej materii nie zostały uznane za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny. Po trzecie, na wysokość dotacji oświatowej składa się szereg czynników, a organ ustalający i wypłacający dotację nie ma wpływu na wielkość wszystkich przyjętych do wyliczenia danych. Po czwarte, z przywołanych wyżej przepisów prawa nie wynika, aby rolą dotacji oświatowej było subsydiowanie wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywanie wszelkich lub znacznej części ich wydatków. Po piąte, w odróżnieniu od placówek publicznych organy prowadzące szkoły niepubliczne uprawnione są do pobierania opłat (w postaci np. czesnego) za naukę od dorosłych słuchaczy.

W ocenie Sądu, argumenty podnoszone przez skarżącą stanowią wyraz negatywnej oceny strony dotyczącej zaistniałych zmian systemowych w zakresie sposobu finansowania niepublicznych szkół dla dorosłych, których to zmian Sąd w niniejszym postępowaniu nie kontroluje. Celem i zakresem postępowania sądowego nie jest bowiem ocena zasadności czy też celowości wprowadzonych zmian w zakresie finansowania zadań oświatowych, a wyłącznie ocena prawidłowości ustalenia wysokości dotacji należnej skarżącej w świetle obowiązujących regulacji prawnych (por. wyrok WSA w Opolu z 26 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Op 94/23, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Również przyjęty przywołanymi przepisami prawa system premiowania uzależniony od skuteczności i uzyskiwanych efektów kształcenia nie jest przedmiotem kontroli w tej sprawie.

Ubocznie należy podnieść, że zgodnie z art. 19 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, kwoty przeznaczone na części subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 7 ust. 1, oraz kwoty wpłat, o których mowa w art. 7 ust. 2, odpowiednio dla gmin, powiatów i województw określa ustawa budżetowa.

Podsumowując, organ prawidłowo dokonał ustalenia wysokości dotacji oświatowej za styczeń 2023 r. i jej wypłaty na rzecz skarżącej jako organu prowadzącego Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w O. Ś.. W każdym razie Sąd nie znalazł podstaw faktycznych ani prawnych do stwierdzenia bezskuteczności tej czynności. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Mając to na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.