Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 535/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Dnia 3 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2023 roku sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 31 marca 2023 r. nr 69/2023 znak: RP.7722.1.2023.JJA w przedmiocie stwierdzenia wniesienia z uchybieniem terminu zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej budowy budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K.Z.prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Łodzi przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. MR


UZASADNIENIE

II SA/Łd 535/23

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 69/2023 z 31 marca 2023 r. stwierdzono, że zażalenie M. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z 16 grudnia 2019 r. (Nr 49/2019) zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że sprawa była już rozstrzygana przez organ II instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi: Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem z 10 marca 2022 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 § 1 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z 16 grudnia 2019 r., którym w oparciu o art. 56 ust.1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a. nałożono na M. S., obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, dotyczącej budowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości T., pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...], w terminie do 31 marca 2020 r. W wyniku rozpoznania skargi M. S. prawomocnym wyrokiem z 27 września 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 396/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 marca 2022 r. (Nr 43/2022). Wówczas Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowanie przepis art. 56 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., lecz art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zaskarżonym postanowieniem organ szczebla wojewódzkiego stwierdził, że zażalenie M. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a.

Organ drugiej instancji uwzględnił powyżej przedstawioną ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przyjął, że w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z 16 grudnia 2019 r. wskazano wadliwą podstawę prawną nałożenia tego rodzaju obowiązku, bowiem rzeczywistą podstawę prawną działania organu I instancji był przepis art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Z kolei postanowienie wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. jest zaskarżalne zażaleniem zgodnie z art. 81c ust. 3 w/w ustawy. Stronom przysługiwało, w myśl przepisu art. 141 § 2 k.p.a., prawo wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji w terminie 7 dni od dnia doręczenia, do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem organu, który wydał rozstrzygnięcie.

Następnie organ zauważył, że wniesiony środek zaskarżenia nie zawierał wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W tej sytuacji zażalenie należy uznać za złożone z uchybieniem terminu. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało odebrane 18 grudnia 2019 r. przez G. Ż. - pełnomocnika skarżącej. Z kolei "skarga - odwołanie" stanowiące w istocie zażalenie zostało wniesione 8 marca 2021 r. Przy czym organ podkreślił, że przedmiotowe postanowienie było dwukrotnie na wniosek skarżącej zmieniane w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku (postanowieniem z 23 marca 2020 r. oraz 4 września 2020 r.).

Organ II instancji podniósł, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu nie zawierało pouczenia o prawie do wniesienia zażalenia. Jednakże zażalenie skarżącej zostało złożone po upływie ponad roku od dnia jego wydania. Strona nie złożyła również wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W ocenie organu w sprawie nie znajdzie zastosowania również przepis art. 15 zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych zgodnie z którym organ zawiadamia, że w sytuacji uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, strona postępowania ma prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, stosownie do treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w terminie 30 dni od daty doręczania niniejszego zawiadomienia. Uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia nastąpiło w okresie kiedy nie obowiązywał stan epidemii, zarówno wtedy kiedy przyjąć, że strona uchybiła terminowi w grudniu 2019 r., czy też kiedy strona dowiedziała się o możliwości zaskarżenia postanowienia po wydania wyroku WSA w Łodzi we wrześniu 2022 r.

W świetle powyższych ustaleń, powołując się na art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. S. zakwestionowała zasadność nałożenia na nią obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej i wniosła o uchylenie zaskarżonego postawienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z 30 czerwca 2023 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełnomocnik pismem z 25 września 2023 r. – w uzupełnieniu skargi – zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie powyższy przepis znajdował zastosowanie; art. 107 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która wobec braku pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia powinna zostać uchylona i nieuwzględnienie, iż wobec braku pouczenia strona miała w praktyce otwarty termin do wniesienia środka zaskarżenia; art. 112 k.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy brak pouczenia o środku zaskarżenia nie może szkodzić stronie oraz art. 9 k.p.a. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przyznanie zwrotu kosztów pomocy sprawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, iż koszty te nie zostały uregulowane w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w przedstawionych na wstępie aspektach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi stwierdzające wniesienie z uchybieniem terminu przez M. S. zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z 16 grudnia 2019 r. (Nr 49/2019, znak PINBW.5160.34.2019/MC), którym nałożono na skarżącą obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości T.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 27 września 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 396/22, po rozpatrzeniu skargi M. S., uchylił uprzednio wydane przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowienie z 10 marca 2022 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącej na wzmiankowane postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z 16 grudnia 2019 r.

W wyroku tym Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie w toku postępowania przed organami administracji zastosowanie znajdował przepis art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., a nie jak pierwotnie przyjął organ I instancji art. 56 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. W konsekwencji Sąd w powoływanym wyroku stwierdził, że błędna wykładnia dokonana przez organy obu instancji przepisu intertemporalnego - art. 103 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. doprowadziła do wydania wadliwego rozstrzygnięcia (postanowienia) przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu, opartego o błędną podstawę prawną (zawierającego stwierdzenie o braku środków zaskarżenia niniejszego postanowienia) i w konsekwencji do wydania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonego obecnie postanowienia, stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd w powoływanym wyroku wskazał, że jakkolwiek w postanowieniu organu pierwszej instancji wskazano wadliwą podstawę prawną nałożenia obowiązku, nie może to wpływać na odebranie skarżącej uprawnienia do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. Warunkiem bowiem skuteczności złożenia zażalenia jest to, czy przepis stanowiący rzeczywistą podstawę prawną działania organu administracji dopuszcza zaskarżenie wydanego przez ten organ aktu. Możliwość zaskarżenia postanowień wydawanych przez organy nadzoru budowlanego o nałożeniu obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w drodze zażalenia dopuszcza natomiast ustawodawca w art. 81c ust. 3 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., jak skonkludował Sąd w powoływanym wyroku.

Zatem zgodnie z 81c ust. 3 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. na postanowienie o obowiązku przedłożenia ekspertyzy (tego dotyczyło postanowienie z 16 grudnia 2019 r.) przysługuje zażalenie. Do postanowień zaś, zgodnie z art. 126 k.p.a., stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113 k.p.a. Do postanowień znajdują zatem w pełni zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy rozdziału 7 "Decyzje". Zgodnie natomiast z treścią art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. (zawartym w rozdziale 7) decyzja zawiera pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania.

Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z 16 grudnia 2019 r. nie zawierało pouczenia co do prawa i trybu wniesienia zażalenia albowiem wskazywało ono, iż "Na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie".

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Jak wskazuje doktryna nie jest przesłanką skutecznego powołania się na powyższy przepis uprzednie zażądanie uzupełnienia lub sprostowania decyzji co do pouczenia o służących stronie środkach prawnych (art. 111). Strona nie jest także obowiązana do wykazania, że wskutek zastosowania się do pouczenia poniosła szkodę czy też zastosowanie się do pouczenia wywołało inne niekorzystne dla niej skutki prawne (zob. A. Wróbel (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 752-753, H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Opubl: WKP 2019).

Zdaniem Sądu, przyjąć zatem należy, że w sytuacji, gdy – jak w tym przypadku – postanowienie nie zawiera pouczenia o prawie złożenia zażalenia, a dokładnie zawiera błędne pouczenie o braku takiego prawa, należy mówić właśnie o błędnym pouczeniu strony co do prawa złożenia zażalenia, a takie pouczenie nie może szkodzić stronie (por. podobnie m.in. wyrok WSA w Białymstoku z 18 marca 2020 r., I SA/Bk 733/19, wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., I SA/Kr 1323/21).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia skutków procesowych błędnego pouczenia w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z 19 grudnia 2019 r. o braku prawa do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie w kontekście zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, w którym stwierdzono o uchybieniu terminu do wniesienia tegoż zażalenia.

Mianowicie należało ocenić, czy błędne pouczenie (jego brak) stanowi jedynie podstawę dla skarżącej do złożenia odrębnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (a zatem zaskarżone postanowienie miałoby rację bytu), czy też oznacza, że taki wniosek nie jest konieczny do merytorycznego rozpoznania zażalenia wniesionego po upływie ustawowego terminu, skoro strona została o prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pouczona w sposób wadliwy (brak pouczenia).

Na tle powyższego zagadnienia wykształtowały się dwie linie orzecznicze. Zgodnie z pierwszą z nich, ochrona strony przewidziana na podstawie art. 112 k.p.a. jest wprawdzie szeroka, ale nie ma charakteru absolutnego. Błędna informacja lub brak pouczenia co do prawa, trybu, terminu i sposobu złożenia przysługujących środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji, ale też nie może stronie dawać żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Brak informacji co sposobu wniesienia środków prawnych nie oznacza, że termin do złożenia stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna biegu w ogóle. Tym samym art. 112 k.p.a. dla strony błędnie pouczonej stanowi gwarancję skutecznego uchylenia się od skutków uchybienia terminu stanowiącego skutek zastosowania się do błędnego pouczenia, ale przy zastosowaniu środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. Takim środkiem jest złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu na skutek braku lub błędnego pouczenia (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., II OSK 1363/15; wyrok NSA z 7 września 2016 r., II FSK 2125/14; wyrok NSA z 29 sierpnia 2017 r., II GSK 3250/15; wyrok NSA z 23 maja 2013 r., II FSK 1804/11; wyrok NSA z 15 marca 2013 r., I OSK 1330/12).

Druga z linii prezentuje pogląd, że wynikające z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia należy traktować na równi z brakiem pouczenia. W przypadku błędnego pouczenia o prawie do złożenia środka zaskarżenia art. 112 k.p.a. przyznaje stronie prawo do skorzystania z takiego środka w trybie i terminie wskazanym w tym pouczeniu. Powołany artykuł z mocy prawa udziela stronie ochrony prawnej, a tym samym nie ma podstaw do odsyłania strony na inną drogę ochrony prawnej (np. poprzez złożenie prośby o przywrócenie terminu), jeżeli ta ochrona jest przyznana z mocy prawa. Dla strony niepouczonej (błędnie pouczonej), termin do jego wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a więc taka strona nawet uchybiwszy terminowi do wniesienia środka zaskarżenia na skutek braku pouczenia o przysługiwaniu takiego środka, może wnieść odwołanie w każdym czasie bez potrzeby dodatkowego składania wniosku o przywrócenie terminu (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z 26 września 2019 r., II SA/Sz 633/19; wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., II OSK 193/11; wyrok NSA z 4 stycznia 2013 r., I OSK 1553/11).

Także w doktrynie wyrażane jest stanowisko, zgodnie z którym błędne pouczenie strony o braku przysługiwania środka zaskarżenia lub brak pouczenia o przysługiwaniu środka zaskarżenia nie może prowadzić do negatywnych skutków dla samej strony, która z uchybieniem terminu wniosła odwołanie. Taka strona może skutecznie wnieść odwołanie w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności w myśl wyraźnego przepisu prawa (A. Wróbel, (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, wyd. 8, Warszawa 2020 r.).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w sytuacji, w której dana norma prawna może podlegać odmiennej wykładni, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do wykładni korzystniejszej dla strony. Argumenty bowiem wskazane powyżej w drugim z prezentowanych poglądów zasługują na pełną akceptację. Skoro organ prowadzący postępowanie ustalił, że postępowanie zostało zakończone postanowieniem nakładającym obowiązek przedłożenia ekspertyzy i zarazem skarżąca nie została prawidłowo pouczona ani o prawie do wniesienia zażalenia, ani o organie rozpoznającym zażalenie, jak również nie pouczono jej o terminie wniesienia zażalenia, to takie postępowanie nie może szkodzić samej stronie. Stanowiłoby to wprost naruszenie art. 9 k.p.a., zgodnie z którym obowiązkiem organu jest czuwanie, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu organ ma obowiązek udzielania takiej stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Brak pouczenia strony o prawie do wniesienia odwołania stanowi także działanie naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organu administracyjnego wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z 19 czerwca 2020 r., II OSK 260/20, wyrok NSA z 22 kwietnia 2022 r., I OSK 37/21).

Dodatkowo nadmienić należy, iż opisany powyżej pierwszy wariant powoduje ponadto zbyteczne, zdaniem Sądu, przedłużenie procedury. Jego przyjęcie nie przekreśla bowiem prawa strony do merytorycznego rozpoznania wniesionego przez nią środka zaskarżenia, lecz zakłada, że może ono nastąpić dopiero po przywróceniu terminu do wniesienia tego środka. Konieczne jest zatem przeprowadzenie całego trybu wpadkowego, przewidzianego w art. 58 k.p.a. W opinii Sądu stanowi to zbyteczne obciążenie organu, a przede wszystkim strony, której prawa już zostały naruszone brakiem pouczenia o prawie do wniesienia środka zaskarżenia (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 13 września 2019 r., III SA/Kr 604/19).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w okolicznościach tej sprawy na skutek braku jakiegokolwiek pouczenia skarżącej co do prawa do wniesienia zażalenia, wniesione przez tę stronę po terminie zażalenie podlegało merytorycznemu rozpoznaniu, a nie stwierdzeniu na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Tylko wobec strony prawidłowo pouczonej o prawie i terminie do wniesienia odwołania, która wniosłaby ten środek zaskarżenia z uchybieniem terminu i bez składania odrębnego wniosku o jego przywrócenie, organ wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do skorzystania z tego środka zaskarżenia.

Reasumując, zasadnym jest uznanie, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w związku z naruszeniem przez organ administracyjny w zaskarżonym postanowieniu art. 7, art. 8 § 1, art. 9 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. i 134 k.p.a. Powyższe naruszenia obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy uwzględni zaprezentowaną powyżej wykładnię art. 112 k.p.a. i rozpozna merytorycznie wniesione przez stronę zażalenie z tego względu, że formalne uchybienie terminu do jego wniesienia wynikało z braku adekwatnego pouczenia organu I instancji.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt 2 i 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powoływanej ustawy p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 18). Zwrot kosztów postępowania objął uiszczony wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie stawki obowiązującej w pozostałych sprawach (240 zł) powiększonej o należny podatek VAT.

ds