Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1093/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4a
journal: Dz.U. 2004 nr 142 poz 1514
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: Edyta Forysiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. przy udziale sprawy ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] r. o nr [...], ustalającej R. O. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 1.509 zł, z tytułu nabycia spadku po zmarłej w dniu [...] 2008 r. I. O.

W toku postepowania organ I instancji ustalił, że Postanowieniem z dnia [...] 2009 r. (sygn. akt: [...] Ns [...]/09) Sąd Rejonowy w J. stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu [...] 2008 r. I. O. nabyli na podstawie ustawy synowie: K. O. i R. O. po w części spadku każdy z nich. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem 17 kwietnia 2009 r. R. O. nie złożył w urzędzie skarbowym zeznania podatkowego.

W toku postepowania Podatnik twierdził, że w 2008 r. został dotknięty śmiercią dwóch najbliższych osób, tj. córki N. O. (data śmierci [...] 2008r.) oraz matki I. O. Z uwagi na okoliczności śmierci córki, uwaga Strony skupiła się na podejmowaniu działań mających na celu wyjaśnienie przyczyn jej śmierci. Dalej wyjaśniła, że nie była świadoma istnienia obowiązku zgłoszenia nabycia spadku, co łączy ze skutkami, tragedii, jaka ją dotknęła. Pan R. O. wskazał, iż sprawą spadkową zajmował się brat K. O., a ponadto sądził, iż przedmiotowa sprawa zostanie przekazana przez Sąd do Urzędu Skarbowego, gdzie zwróci się uwagę, że nabycie odnosi się do synów zmarłej, co w świetle obowiązujących przepisów prawa zwalnia ich z podatku.

W związku z powyższym, Strona - mając na uwadze urzeczywistnienie zasad sprawiedliwości społecznej przez instytucje Państwa Polskiego - na podstawie art. 2 Ustawy Zasadniczej w związku z zasadami państwa prawnego określonymi również w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, na podstawie art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wniosła o odstąpienie przez Urząd Skarbowy w J., od wyciągania jakichkolwiek konsekwencji prawnych za niedopełnienie obowiązku złożenia zeznania podatkowego, uważając, iż roszczenie podatkowe nie było wymagane prawem.

W dniu 10 grudnia 2014 r. do Urzędu Skarbowego w J. wpłynęło zeznanie podatkowe SD-3 Pana R. O., o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej I. O., w którym wykazano, jako przedmiot spadku udział 4/6 w zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. [...] m2 nieruchomości o pow. [...] m2, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w miejscowości P. przy ul. Z[...] [...]. Wartość rynkową rzeczy - udziału spadkodawcy na dzień powstania obowiązku podatkowego określono w wysokości 80.000 zł, w tym wartość budynku w wysokości 66.667 zł. W zeznaniu SD-3 nie zgłoszono długów, ciężarów obciążających nabyte rzeczy lub prawa majątkowe oraz nie wykazano rzeczy lub praw majątkowych nabytych od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Strona wskazała również wielkość nabytego udziału w spadku oraz określiła wartość nabytego udziału w kwocie 40.000 zł i wskazała stosunek pokrewieństwa nabywcy i osoby po której nabyte zostały rzeczy - syn. Do zeznania dołączono oświadczenie Strony z dnia 10 grudnia 2014 r. o niespełnieniu przez Stronę warunków do zastosowania ulgi z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Organ podatkowy na podstawie posiadanych ewidencji dotyczących zawieranych transakcji, dokonał analizy wartości nieruchomości będącej przedmiotem nabycia.

Decyzją z dnia [...] 2014 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. działając na podstawie przepisów art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4a, art. 5, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, ustalił Panu R. O. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.509 zł z tytułu nabycia spadku po zmarłej I. O. Do podstawy opodatkowania przyjął podaną w zeznaniu wartość nabytego udziału w nieruchomości (tj. 40.000 zł). Pomniejszył ją o kwotę wolną od opodatkowania, która dla nabywcy zaliczonego do pierwszej grupy podatkowej wynosi 9.637 zł. Jednocześnie wskazano, iż Strona nie dopełniła warunków do zastosowania zwolnienia z art. 4a ustawy.

W odwołaniu od tej decyzji Podatnik wniósł o umorzenie sprawy z uwagi na całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu, co łączy z realizacją postanowienia art. 2 w związku z art.7, art.8, art.30, art.45, art. 63 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i z art. 5 Kodeksu cywilnego, przy jednoczesnym uwzględnieniu art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołujący ponownie podniósł, że działania osób rozpatrujących jego sprawę zarówno w I instancji jak i z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. nie urzeczywistniają zasad sprawiedliwości społecznej. Zarzucił również poniżające traktowanie i zastraszanie grzywną, pismami z dnia 8 września 2014 r. i 18 listopada 2014 r. sporządzanymi w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego bez wskazania środka odwoławczego.

Odwołujący upatruje uzasadnienia do umorzenia postępowania, w okolicznościach związanych z tragiczną śmiercią swojej córki oraz w tym, iż nikt nie poinformował go o tym, że ciąży na nim obowiązek zgłoszenia nabycia spadku w Urzędzie Skarbowym a sam był przekonany, iż takiego zgłoszenia dokona z urzędu Sąd Rejonowy w J. Jednocześnie, mając na uwadze art. 9 Kodeksu postępowania podatkowego zarzucił, iż organ podatkowy zwlekał z przypomnieniem nabywcy spadku o jego obowiązku. Końcowo wniesiono, aby przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnić pismo Strony z dnia 27 listopada 2014 r. oraz fakt, iż druk zeznania SD-3 wypełniony został przy pomocy urzędników organów I instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy decyzje organu I instancji w pierwszej kolejności przytoczył i wyjaśnił zasady prawa wynikające z powoływanych przez Podatnika przepisów konstytucji. Wskazał także na wynikający z art. 84 zasadę obowiązku ponoszenia ciężarów podatkowych. Wskazał także, że szczegółowe zasady ustalania podatku od spadków i darowizn określa ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 142 poz. 1514 ze zm. - w wersji obowiązującej w dniu powstania obowiązku podatkowego). Z ustawy tej wynika, iż generalną zasadą jest opodatkowanie nabycia przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem; spadku. Ustawodawca przewidział również w przepisach ustawy zwolnienia z tego podatku m.in. w art. 4a zwolnienie z podatku w przypadku nabycia majątku przez najbliższych krewnych. Jednocześnie organ podkreślił, iż ustawodawca nie uzależnił stosowania powyższego zwolnienia tylko od stopnia pokrewieństwa, lecz także od zgłoszenia nabycia w określonym terminie. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty 9.637,- zł lub gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (art. 4a ust. 4 ustawy). Tym samym niedotrzymanie powyższych warunków będzie skutkowało opodatkowaniem nabytych rzeczy lub praw majątkowych według zasad określonych w ustawie o podatku od spadków i darowizn z uwzględnieniem odpowiednich ulg podatkowych.

Sześciomiesięczny termin zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.

Ponieważ postanowienie, z dnia [...] 2009 r. (sygn. akt: [...] Ns [...]/09) Sądu Rejonowego w J. stwierdzające, nabycie spadku po zmarłej w dniu [...] 2008 r. I. O. stało się prawomocne z dniem 17 kwietnia 2009 r. W związku z powyższym Strona w celu skorzystania ze zwolnienia winna zgłosić nabycie spadku w terminie do dnia 17 października 2009 r. Pan R. O. dopiero po wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego złożył zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3) w Urzędzie Skarbowym w J. w dniu 10 grudnia 2014 r. - a więc z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Organ podkreślił, że zwolnienia podatkowe będące wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i równego traktowania wobec prawa winny być interpretowane ściśle, a Ustawodawca zastrzegł, że zgłoszenie nabycia w drodze dziedziczenia musi nastąpić w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia potwierdzającego to nabycie. Przy czym zgłoszenie to musi nastąpić przez podmiot wymieniony w art. 4a tj. przez nabywcę spadku. Podniesione więc w toku postępowania okoliczności trudnej sytuacji osobistej podatnika pozostają bez wpływu na podjęte w I instancji rozstrzygnięcie. Niewątpliwie okoliczności śmierci córki podatnika przedstawione w trakcie postępowania podatkowego, jaki również w odwołaniu, potwierdzają trudną sytuację osobistą Strony, jednakże obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn związany z nabyciem spadku, każdorazowo jest skutkiem śmierci i to najczęściej osoby bliskiej. Spadkobierca nie może bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia warunków zastosowania zwolnienia usprawiedliwiając się trudną sytuacją osobista bądź nieznajomością przepisów prawa.

Rzeczywiście, jak wskazała Strona, na podstawie § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie określenia rodzajów i zakresu informacji przekazywanych organom podatkowym przez sądy, komorników sądowych i notariuszy oraz terminu, formy, z uwzględnieniem formy wypisu aktu i sposobu ich przekazywania, sądy są obowiązane przekazać organowi podatkowemu właściwemu miejscowo według ich siedziby m.in. odpisy postanowień (ugody sądowej): o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 669, 677, 681 i 690 § 2 Kpc), o uchyleniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 678 Kpc), czy o zmianie postanowienia stwierdzającego nabycie spadku (art. 679 § 1 Kpc). Niemniej jednak taki obowiązek nie jest równoznaczny ze zgłoszeniem nabycia spadku, o którym mowa w art. 4a który ciąży na nabywcy spadku, ponadto nie związany jest z ujawnieniem samego przedmiotu nabycia (składników masy spadkowej). Przekazane zatem przez Sąd Rejonowy postanowienie, nie zastępuje wbrew argumentom Strony, zgłoszenia nabycia rzeczy i praw majątkowych organowi podatkowemu.

W związku z tym organ podatkowy I instancji prawidłowo przyjął, iż w sprawie Podatnik, stosownie do postanowień art. 4a ust. 3 winien być opodatkowany na zasadach ogólnych. Odmienne zastosowanie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w tym przyznanie Panu R. O. ulgi wynikającej z art. 4a, pomimo niedochowania przez niego warunków w niej wskazanych, doprowadziło by właśnie do naruszenia przepisu art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady sprawiedliwości społecznej, poprzez odmienne traktowanie jednostki, na tle innej grupy podatników - podmiotów prawa w obrębie tej samej kategorii, która z uwagi na niespełnienie warunków przewidzianych w w/w przepisie, została zobowiązana do zapłaty podatku wg zasad o których mowa w art. 4a ust. 3 tj. na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący co do zasady powtórzył i podtrzymał argumentację podnoszoną w postępowaniu podatkowym. Wyraził pogląd, że został niesłusznie ukarany za niezłożenie deklaracji podatkowej. W jego ocenie, jako najbliższy krewny jest on zwolniony od podatku a organ winien był go poinformować o obowiązku zgłoszenia nabycia spadku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zarazem z treści art. 52 § 1 ppsa wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa)

Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny.

Nie budzi zwłaszcza wątpliwości prawidłowość wyliczenia kwoty podatku od spadków i darowizn ani to, że Skarżący w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w J. z [...] 2008r ., stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej matce, nie zgłosił do urzędu skarbowego nabycia prawa majątkowego właściwemu organowi podatkowemu w terminie przewidzianym w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Od daty prawomocności postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku – 17 kwietnia 2009r . - należy liczyć termin 6-miesięczny na dokonanie zgłoszenia.

Sąd podkreśla ponadto, że uchybienie terminu na zgłoszenie w urzędu skarbowego nabycia prawa majątkowego właściwemu organowi podatkowemu w terminie przewidzianym w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. nie budzi wątpliwości.

Zdaniem Sądu prawidłowa było również dokonanie przez organy podatkowe obu instancji wykładni obowiązujących i mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa.

W myśl przepisu art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Przepis art. 4a ust. 2 u.p.s.d. stanowi, że jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

Z treści art. 4a ust. 3 u.p.s.d. wynika, że w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2 u.p.s.d., nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Brzmienie powołanego wyżej przepisu art. 4a u.p.s.d. nie pozostawia wątpliwości, że koniecznym warunkiem do skorzystania ze zwolnienia w podatku od spadków i darowizn jest zachowanie terminu 6-miesięcznego na zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych.

Niezachowanie przez Skarżącego ww. terminu powodowało, że organy podatkowe zobowiązane były zastosować przepisy ogólne – właściwe i odnoszące się do pierwszej grupy podatkowej, z uwzględnieniem stawek podatków właściwych tej grupie (art. 15 ust. 1 u.p.s.d.) i minimum podatkowego określonego w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. W tym zakresie Sąd za prawidłowe uznaje powołanie się przez DIS na orzecznictwo sądów administracyjnych, a w szczególności wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Białymstoku z 27 marca 2013r. sygn. akt I SA/Bk 35/2013, Olsztynie z 30 kwietnia 2014r. sygn. akt I SA/Ol 61/14.

Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że termin wskazany w treści art. 4a ust. 1 u.p.s.d. ma charakter materialnoprawny, w związku z tym nie może zostać przywrócony, a jego dotrzymanie jest bezwzględnym warunkiem zastosowania zwolnienia podatkowego. Takie stanowisko jest ugruntowane nie tylko w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Łodzi z 14 marca 2012r. sygn. akt I SA/Łd 60/12; Bydgoszczy z 22 listopada 2007r. sygn. akt I SA/Bd 675/07, ZNSA 2007, nr 4 (13), s. 108; Białymstoku z 27 marca 2013r. sygn.. akt I SA/Bk 35/13), ale również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z: 6 maja 2014r. sygn. akt II FSK 1255/12 i sygn. akt II FSK 1254/12, 18 lutego 2014r. sygn. akt II FSK 695/12 - dostępne na www.nsa.gov.pl). O charakterze ww. terminu z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. wypowiedział się również Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez Skarżącego wyroku z 4 czerwca 2013r. sygn. akt P 43/11. Trybunał Konstytucyjny w ww. orzeczeniu zauważył, że "ustawodawca może nakładać różne, nawet restrykcyjne wymogi proceduralne na podatników w celu wykonania ciążących na nich obowiązków podatkowych, ale jeżeli prawodawca postanowi o przyznaniu szczególnego rodzaju uprawnień podatkowych, zobowiązany jest w maksymalny w danym stanie prawnym i faktycznym sposób, stanowiąc odpowiednie wymogi proceduralne, materialne oraz ustrojowe, realnie umożliwić beneficjentom skorzystanie z przyznanego uprawnienia. Tworząc zaś instytucje pozorne lub niewykonalne, prawodawca narusza konstytucyjną zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa".

Trybunał Konstytucyjny, jak prawidłowo zauważył DIS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uznał za niekonstytucyjny przepis art. 4a ust.1 pkt 1 u.p.s.d. w zakresie terminu 1 miesiąca na dokonanie zgłoszenia. Trybunał nie wskazał jednak nowego terminu do złożenia zgłoszenia, który jego zdaniem byłby zgodny z poniższymi wymogami. W uzasadnieniu wyroku wskazano jednak, że rozważono koncepcję przyjęcia terminu 6-miesięcznego, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2009r. Przyjęty przez ustawodawcę i odnoszący się do Skarżącego termin sześcio-miesięczny przewidziany w znowelizowanym art. 4a ust.1 pkt 1 u.p.s.d. jest tym samym terminem maksymalny - uprawniający do złożenia zgłoszenia przez Skarżącego. Zachowanie tego terminu uzależnione jest więc od podejmowanych przez jednostkę czynności procesowych, a wprowadzono go, by dyscyplinować uczestników postępowania i skracać okres niepewności co do prawa, w związku z zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. W tym terminie Skarżący mógł i powinien był złożyć zgłoszenie zwolnienia podatkowego. Tym samym dokonanie zgłoszenia po upływie ww. terminu pozbawiało Skarżącego możliwości zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Prawidłowe było więc stwierdzenie przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na uwagę nie zasługiwały okoliczności, które przyczyniły się – zdaniem Skarżącego – do uchybienia nieprzywracalnego terminu na dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Z punktu widzenia skutków podatkowych nie mają znaczenia okoliczności podnoszone przez Skarżącego o uchybieniu ww. terminu z winy, czy też bez winy podatnika. Termin 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia własności i rzeczy lub praw majątkowych z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. jest terminem materialnoprawnym, który nie podlega przywróceniu i jego niedopełnienie skutkuje utratą prawa do zwolnienia podatkowego.

Prawidłowe było również przyjęcie przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis art. 4a ust. 2 u.p.s.d. ma charakter wyjątkowy i z tego powodu nie może być wykładany w sposób rozszerzający. Stąd spadkobierca, który był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (był inicjatorem – wnioskodawcą - w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku i został zawiadomiony przez sąd o terminie rozprawy), nie może, powołując się na ten przepis, twierdzić, że o terminie uprawomocnienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku dowiedział się później, niż ono faktycznie się uprawomocniło, dopiero po uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku. Analogiczne stanowisko wyrażono w doktrynie (por. S. Babiarz, A. Mariański, W. Nikiel, Ustawa o podatku od spadków i darowizn, Komentarz do art. 4a, opubl. w LEX).

Sąd zauważa również, że brak wiedzy prawno-podatkowej Skarżącego nie mógł być de facto powodem zwolnienia z obowiązku zapłacenia należnego podatku i w tym zakresie za prawidłowe należy powołanie się przez DIS na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 września 2009r. sygn. akt I SA/Po 622/09 (dostępny na www.nsa.gov.pl).

Podkreślić przy tym należy że – wbrew mniemaniu skarżącego organy podatkowe nie mogą pomijać przepisów obowiązujących ustaw ani opierać wydawanych rozstrzygnięć wyłącznie na zasadach "słuszności" Podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji życiowej mogą być brane po uwagę ewentualnie w postępowaniach o udzielenie ulgi podatkowej, w których wynik sprawy jest częściowo pozostawiony uznaniu organ. Nie maja natomiast wpływu na ustalenie samego zobowiązania, którego wysokość wynika z brzmienia ustawy.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.