Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1199/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 maja 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. P., M.R. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 596/21 w sprawie ze skargi H. P., M. R. i M. K. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 stycznia 2022 r. II SA/Lu 596/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę H. P., M. R. i M. K. (Skarżące) na decyzję Wojewody [...] (Wojewoda) z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Skarżące zaskarżyły wyrok Sądu Wojewódzkiego skargą kasacyjną w całości zarzucając mu :

naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. art. 137 w/w ustawy skutkujące odmową zwrotu wywłaszczonej nieruchomości

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na lakoniczność uzasadnienia wyroku, wyrażającą się w braku rzetelnej oceny dowodów leżących u podstaw zaskarżonego orzeczenia, co w istocie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i sądowego,

b) art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., wobec braku ustosunkowania się do wszystkich dowodów, a w szczególności przez bezzasadne pominięcie,

c) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a,, art. 9 k.p.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę, mimo braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcia zasady bezstronności i równego traktowania wszystkich uczestników postępowania oraz braku należytego i wyczerpującego informowania stron o wszelkich okolicznościach, co ostatecznie doprowadziło do nieuwzględnienia słusznego interesu strony poprzez odstąpienie od wnikliwego ustalenia prawdy obiektywnej oraz poczynienia ustaleń rażących z faktami, co niewątpliwie podważa zaufanie skarżących co do bezstronności organu procedującego w sprawie,

d) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne zastosowanie tego przepisu i w konsekwencji oddalenie skargi.

Na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a, wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie od Wojewody na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika.

Skarżące nie zgodziły się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że w zakresie przesłanki z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomości cel wywłaszczenia został spełniony.

Wskazały, że nie można podzielić wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji poglądu, albowiem treść przepisu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest jasna i nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Teza o konieczności "odkodowania" celu (jego wyinterpretowania) jest chybiona. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku cel wywłaszczenia w orzeczeniu o wywłaszczeniu z [...] września 1956 r. został określony precyzyjnie, ze wskazaniem że wywłaszczenie jest na rzecz [...]. Przeprowadzone zaś przez Sąd zabiegi sprowadzając się do wykładni literalnego brzmienia zapisu w orzeczeniu są nieuzasadnione i godzą w interes Skarżących. Sformułowanie "na rzecz [...]" jednoznacznie wskazuje, że zostało zawężone do wybudowania fabryki. Wbrew wywiedzionym tezom, wywłaszczenie nie było podyktowane koniecznością zabezpieczenia potrzeb socjalnych i zawodowych pracowników fabryki. Twierdzenie to jest całkowicie dowolne. Faktem jest, że do wybudowania fabryki na przedmiotowej nieruchomości nie doszło, co jednoznacznie świadczy o ziszczeniu się przesłanek z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Założenie że w ramach wywłaszczenia "na rzecz [...]" na podstawie dekretu z 1949 r., dopuszczalne było urządzenie - na terenach znajdujących się naprzeciwko zakładów fabryki - pracowniczego ogrodu działkowego - jest błędne.

W ocenie skarżących uzasadnienie wyroku nie spełnia również wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. Sprowadza się ono niemal wyłącznie do przesłania, że w ocenie Sądu w ramach celu wywłaszczenia spornej nieruchomości mieściło się także urządzenie pracowniczych ogródków działkowych, a w związku z faktycznym utworzeniem takich ogródków, cel wywłaszczenia został zrealizowany. W istocie nie wskazano rzetelnej argumentacji zaprezentowanego stanowiska.

Ostatecznie Sąd naruszył ogólne zasady wyrażone w art, 6, 7, 8 i 9 k.p.a., takie jak: zasada praworządności, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem strony, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, a w konsekwencji także art. 106 § 2, 3 i 5 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.

Naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało zalegalizowanie decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy nie było podstaw do zastosowania art. 151 p.p.s.a. i oddalenia skargi.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę zaistniałego w sprawie sporu.

Skarżące wystąpiły z wnioskiem o zwrot nieruchomości stanowiącej własność ich poprzednika prawnego P. P. wywłaszczonej na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. (Prezydium) z [...] września 1956 r.

Organy obu instancji odmówiły zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Podstawą faktyczną ich rozstrzygnięcia było ustalenie, że zawnioskowana do zwrotu nieruchomość położona jest w znacznej części w ogrodzeniu ogrodu działkowego ROD "[...]", a częściowo wykorzystywana jest jako droga dojazdowa do budynku dawnej świetlicy przyzakładowej [...] w L. Istniejące na przedmiotowej nieruchomości ogrody działkowe powstały jako pracownicze ogródki działkowe przy [...] w L., przeznaczone dla pracowników fabryki.

Organy wyjaśniły, że sporna nieruchomość została przejęta na potrzeby [...] w L. Nie planowano na niej jednak realizacji obiektów o funkcji produkcyjnej, przemysłowej, ale nieruchomość miała służyć zaspokojeniu potrzeb pracowników fabryki. Funkcję tę spełniała przyzakładowa świetlica z kinem, wybudowana na nieruchomości P. P. (w obszarze nie objętym wnioskiem o zwrot) wraz z drogą dojazdową, jak również powstałe w późniejszych latach przyzakładowe ogródki działkowe przeznaczone początkowo dla pracowników fabryki.

W konsekwencji organy uznały, że urządzenie na zawnioskowanym do zwrotu terenie pracowniczych ogrodów działkowych oraz drogi dojazdowej do świetlicy stanowi realizację celu wywłaszczenia.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygniącia organy wskazały art. art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm., dalej “u.g.n.").

Ustalenia faktyczne poczynione przez organy oraz ich ocenę prawną podzielił Sąd Wojewódzki oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Oczywiście niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Wszystkie powyższe elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Sąd przedstawił stan faktyczny sprawy, stanowiska stron postępowania to jest organów i Skarżących. Następnie wyjaśnił z jakich przyczyn podziela stanowisko Wojewody, w tym zarówno co do celu na jaki wywłaszczona została nieruchomość stanowiąca własność poprzednika prawnego Skarżących oraz faktu zrealizowania na niej tego celu a w konsekwencji braku podstaw do zastosowania art. 136 ust. 3 u.g.n.

Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie stanowisko, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.

Natomiast brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Dlatego - co należy podkreślić - polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyrok NSA z 27 sierpnia 2021 r. I OSK 474/21 i przywołane w nim orzecznictwo).

W zarzucie objętym punktem 2.b petitum skargi kasacyjnej Skarżące zarzuciły Sądowi naruszenie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. oraz 135 p.p.s.a. wobec braku ustosunkowania się do wszystkich dowodów.

Przywołany przez Skarżące jako wzorzec kontroli art 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. przewidują możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, wskazując jednocześnie, że do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c.

Ani w zarzucie ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżące nie wyjaśniły jednak na czym konkretnie miało polegać naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przywołanego przez nie przepisu. Nie wskazały, by występowały przed Sądem pierwszej instancji o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z jakiegokolwiek dokumentu. Nie wyjaśniły również, jakie ewentualnie postępowanie dowodowe mogłoby zostać przeprowadzone z urzędu przez Sąd Wojewódzki. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że ani w skardze do Sądu pierwszej instancji ani w toku postępowania ani na rozprawie Skarżące nie złożyły żadnych wniosków dowodowych w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Skarżące nie wskazały również do jakich to dowodów nie ustosunkował się Sąd pierwszej instancji.

Przywołany przez Skarżące art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z brzmienia przywołanego przez Skarżące przepisu wynika zatem, że znajduje on zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przesłanką zastosowania tegoż przepisu jest bowiem stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach poprzedzających, jeżeli tylko miało to miejsce w granicach danej sprawy. Zgodnie przyjmuje się, że art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w razie oddalenia skargi, a takie rozstrzygnięcie zaskarżono skargą kasacyjną, a tym samym w takich sytuacjach naruszenie tego przepisu nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej (por. stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 5 lipca 2022 r. I OSK 1286/19 i przywołane w nim orzecznictwo oraz doktryna).

Odnosząc się do zarzutu objętego punktem 1.c. petitum skargi kasacyjnej wskazać należy w pierwszej kolejności, że nie jest jasne, czy naruszenie przywołanych w nim przepisów k.p.a., Skarżące wiążą z naruszeniem przepisów p.p.s.a. przywołanych w punkcie poprzedzającym, to jest art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a i art. 135 p.p.s.a. Sposób sformułowania punktu 1b i c petitum skargi kasacyjnej można bowiem odczytywać albo :

a. jako naruszenie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., wobec braku ustosunkowania się do wszystkich dowodów, a w szczególności przez bezzasadne pominięcie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a.

b. jako naruszenie 106 § 3 i 5 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., wobec braku ustosunkowania się do wszystkich dowodów, wówczas fragment "a w szczególności przez bezzasadne pominięcie" należy uznać za oczywistą omyłkę pisarską i odrębne naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 9 k.p.a. poprzez ich bezzasadne pominięcie.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ocenie Skarżących naruszenie przywołanych przez nie przepisów k.p.a. w tym pominięcie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. doprowadziło do naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a.

Jak już wyżej wskazano, art. 135 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony przez Sąd wyłącznie w razie wydania wyroku uwzględniającego skargę, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jak już również wyjaśniono, nie sposób w stanie faktycznym sprawy dopatrywać się przez Sąd naruszenia przepisów p.p.s.a. regulujących uzupełniające postępowania dowodowe.

Skarżące nie wyjaśniły na czym miałoby polegać zaniechanie podjęcia wszystkich czynności istotnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie wskazały bowiem na żadne, pominięte przez Sąd pierwszej instancji zaniechania organów w zakresie ustalania stanu faktycznego sprawy. Nie wyjaśniły również na czym miało polegać naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania wszystkich uczestników postępowania czy też na czym polegać by miał brak należytego i wyczerpującego informowania stron o wszelkich okolicznościach sprawy.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje, że w ocenie Skarżących Sąd postąpił wadliwie podzielając stanowisko organów co do celu wywłaszczenia. Skarżące argumenty te podnoszą co prawda w związku z naruszeniem przez Sąd art. 137 u.g.n. można je jednak odczytywać również w kontekście podniesionych przez zarzutów naruszenia przepisów k.p.a., zwłaszcza wobec wskazania, że w sprawie doszło do nieuwzględnienia słusznego interesu strony poprzez odstąpienie od wnikliwego ustalenia prawdy obiektywnej oraz poczynienia ustaleń rażących z faktami, co niewątpliwie podważa zaufanie Skarżących co do bezstronności organu procedującego w sprawie

Odnosząc się do tak rozumianego zarzutu Sąd kasacyjny wskazuje, że Sąd pierwszej instancji wyjaśnił na wstępie swoich rozważań, że cel wywłaszczenia należy rozumieć ściśle, jednak w sytuacji, gdy w dacie wywłaszczenia został on określony ogólnie, odkodowanie tego celu (jego wyinterpretowanie) następuje na podstawie dokumentacji (w szczególności planistycznej) z okresu wywłaszczenia.

Sąd pierwszej instancji odwołał się następnie do treści orzeczenia z [...] września 1956 r wskazując że zgodnie z jego brzmienie wywłaszczenie dokonywane było : "na rzecz [...]w L." i "dla realizacji narodowych planów gospodarczych". Zwrócił również uwagę, że odmiennie niż w innych, znanych mu z urzędu sprawach cel wywłaszczenia nie został zawężony do realizacji określonych inwestycji tak jak w sprawach II SA/Lu 1022/16 czy II SA/Lu 1011/16 (to jest odpowiednio "na cele budowy (...) zakładu kaletniczego"i "na cele budowy toru kartingowego i autodromu"). Sąd przywołał również fakt powszechnie znany, to jest rozpoczęcie w 1951 r. działalności produkcyjnej przez [...]w zakładach znajdujących się przy ulicy M. porównując go z datą wywłaszczenie spornej nieruchomości. Przywołując dokumenty zgromadzone w aktach sprawy Sąd pierwszej instancji wywiódł, że celem nabywania nieruchomości na rzecz [...] po tej stronie ulicy M. było zaspokajanie potrzeb socjalnych i zawodowych pracowników tej [...], o czym świadczyło wybudowanie świetlicy zakładowej, w której następnie działało kino "[...]". Odwołując się do pisma [...] z [...] marca 1955 r. do Ministerstwa Przemysłu Maszynowego potwierdzającego wybudowanie takiej świetlicy w 1951 r. Sąd wyjaśnił, że wynikają z niego zamiary [...], co do dalszego zagospodarowania tego terenu i możliwości jego wywłaszczenia na potrzeby, inne niż budowa czy rozbudowa hal produkcyjnych.

Sąd pierwszej instancji zwrócił również uwagę na obowiązującą w dacie wywłaszczenia ustawę z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. z 1949r., nr 18, poz.117 ze zm.), dalej jako "u.p.o.d.". nakładającą na zakłady zatrudniające ponad 200 osób obowiązek zakładania i utrzymywania ogrodów działowych stałych dla swych pracowników i ich rodzin. Sąd wyjaśnił, że na podstawie przepisów tej ustawy tylko gmina miała prawo nabywać odpowiednie tereny na ten cel w drodze wywłaszczenia, co wynikało wprost z jej art. 7 ust.3 tej ustawy, uprawnienia takiego ustawa nie przewidywała natomiast dla zakładów pracy, które miały "zakładać i utrzymywać ogrody działkowe" (...) "w warunkach określonych w art. 6".

Sąd wyjaśnił, że w konkretnych przypadkach założenie pracowniczych ogrodów działkowych przez zakład pracy, stosownie do art. 5 ust. 2 u.p.o.d., mogło mieścić się w ogólnym celu wywłaszczenia, odwołując się w tym zakresie do dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4 poz. 31 z 1952 r., dalej "dekret") Wskazał, że wywłaszczenie w trybie dekretu następowało wyłącznie wtedy, gdy było to niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych. – art. 1 dekretu. Prawo wywłaszczenia przysługiwało zaś m.in. przedsiębiorstwom państwowym – art. 2 pkt 2 dekretu. Zwrócił uwagę, że dekret nie wymagał w orzeczeniu o wywłaszczeniu określania celu wywłaszczenia, a wnioskodawca we wniosku miał obowiązek wskazywać jedynie ogólny cel wywłaszczenia – art. 17 ust. 2 pkt 5 dekretu. Orzeczenie o wywłaszczenie miało natomiast wskazywać tylko to, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło – art. 21 ust. 2 pkt 2 dekretu. Z powyższego Sąd Wojewódzki wywiódł, że skoro w dacie wywłaszczenia obowiązywały przepisy u.p.o.d., które nakładały na duże zakłady pracy (zatrudniające ponad 200 osób), w tym będące przedsiębiorstwami państwowymi, obowiązek zakładania i utrzymywania pracowniczych ogródków działkowych i jednocześnie obowiązujące wówczas przepisy dekretu przyznawały takim przedsiębiorstwom prawo przejmowania i nabywania nieruchomości w trybie wywłaszczenia (art. 2 dekretu.), to usprawiedliwiony był pogląd organu, że w ramach ogólnie sformułowanego celu wywłaszczenia ("na rzecz [...]"), dopuszczalne było urządzenie, na wywłaszczonej dla tego zakładu (przedsiębiorstwa) nieruchomości, pracowniczych ogródków działkowych. Sąd

Sąd Wojewódzki przywołał następnie znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzające, że ogród działkowy założony został już w 1957 r. ( to jest znajdujące się na karcie 184 pismo Polskiego Związek Działkowców Okręg w L. z [...] lutego 2019 r. do którego dołączono potwierdzenie wypisu z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców dot. Pracowniczego Ogrodu Działkowego "[...]"), dokumenty obejmujące wnioski pracowników [...] o przydzielenie ogródków działkowych, przywołał również nabycie przez [...] umową z [...] marca 1972 r. (zawartą pod rygorem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego) kolejnej nieruchomości obok istniejących już ogrodów działkowych - pod pracowniczy ogród działkowy.

Skarżące w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawioną powyższej argumentację kwestionują odwołując się do zawartego w orzeczeniu wywłaszczeniowym sformułowania "na rzecz" wywodząc, że wynika z niego, iż cel wywłaszczenia ograniczony został do budowy fabryki.

Sąd kasacyjny odnosząc się do tego argumentu zwraca uwagę, że orzeczenie wywłaszczeniowe sporządzone zostało przy wykorzystaniu gotowego formularza decyzji. Wyrażenie "Na rzecz" stanowi część gotowego druku, który uzupełniony został wskazaniem " [...]". W ocenie Sądu kasacyjnego uznać należy, że określenie "na rzecz" odnosiło się wyłącznie do wskazania podmiotu, który miał być beneficjentem wywłaszczenia. Przywołane przez Sąd pierwszej instancji argumenty odnoszące się zarówno do faktów powszechnie znanych (data rozpoczęcia działalności produkcyjnej przez [...]), faktów znanych Sądowi z urzędu (wskazywanie celu wywłaszczenia w innych orzeczeniach dotyczących [...]) jak i informacji wynikających z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy potwierdzają prawidłowość jego stanowiska co do określenia celu wywłaszczenia jak i jego zrealizowania.

W konsekwencji uznać należy, że Sąd pierwszej instancji postąpił prawidłowo akceptując ustalenia faktyczne poczynione przez organy z których wynikał zarówno cel wywłaszczenia jak i fakt jego zrealizowania.

Sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 137 u.g.n. uznając, że dla zastosowania powyższego przepisu konieczne było ustalenie na jaki cel dana nieruchomość została wywłaszczona a następnie zbadanie, czy cel ten został zrealizowany czy też nie.

W konsekwencji oznacza to, że Sąd Wojewódzki postąpił prawidłowo oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., co czyni niezasadnym zarzut z punktu 2.d petitum skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.