Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1074/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 sierpnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z z dnia [...] marca 2020 r. (dalej "postanowienie z [...] marca 2020r.") Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej "Prezes IPN) utrzymał w mocy wydane przez siebie postanowienia nr [...] z dnia 6 lutego 2020 r. o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści (dalej "postanowienie z 6 lutego 2020 r.") .

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. A. P. (dalej "skarżący", "strona") wniósł do Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w [...] o wydanie zaświadczenia w zakresie potwierdzenia lub zaprzeczenia wykonywania przez niego czynności operacyjno-technicznych niezbędnych Służbie Bezpieczeństwa.

Postanowieniem z [...] lutego 2020r. Prezes IPN odmówił wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści, wskazując przy tym, że wniosek skarżacego potraktował jako żądanie wydania zaświadczenia o żądanej treści w trybie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej "K.p.a." ).

Pismem z 14 lutego 2020 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r.

Postanowieniem z [...] marca 2020 r. Prezes IPN utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r. o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Prezes IPN wskazał, że zgodnie z regulacją przepisów art. 217-220 K.p.a. postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter postępowania uproszczonego. Z treści przepisu art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 K.p.a. wynika, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego otrzymanie. Osoba taka może żądać wydania zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego. W takim przypadku, zgodnie z treścią przepisu art. 218 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Organ administracji wskazał, powołując się na utrwalone orzecznictwie sądów administracyjnych, że dla wykazania istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego, nie wystarczy ogólne stwierdzenie zamiaru posiadania danego zaświadczenia w postępowaniach administracyjnych lub sądowych, lecz konieczne jest wykazanie przez stronę swojego interesu prawny.

Prezes IPN podkreślił, że w jego ocenie skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującą do uzyskania urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia. Podniósł, że w przedmiotowej sprawie źródła interesu prawnego nie stanowi wskazywana ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Żaden jej przepis nie wymaga bowiem od wnioskodawcy urzędowego poświadczenia przez IPN okoliczności wskazywanych we wniosku strony z 10 grudnia 2019 r.

Podtrzymując stanowisko wyrażone w treści postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. oraz odnosząc się do zarzutów skargi z dnia 18 kwietnia 2020 r. Prezes IPN stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom zażalenia skarżący we wniosku z dnia 10 grudnia 2019 r. wniósł o wydanie zaświadczenia okreśonej przez siebie treści. Prezes IPN podniósł, że utracił moc art. 29a ustawy o IPN, w którym ustawodawca wskazywał dotychczas kiedy i w jakim zakresie Prezes IPN był uprawniony i zarazem zobowiązany do udostępnienia informacji o dokumentach zgromadzonych w Instytucie Pamięci Narodowej w formie zaświadczenia.

Dalej organ administracji podkreślił, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia. Skarżący nie wykazał, aby jakikolwiek organ, w tym organ emerytalno-rentowy lub sąd żądał dowodu w postaci przedmiotowego zaświadczenia wydanego przez Prezesa IPN. Powyższe nie dawało więc podstaw do wydania przez porga administracyjny zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści. Żaden przepis ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, na podstawie której wydawane są decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i decyzje Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego w sprawie ustalenia wymiaru emerytury, nie wymaga wylegitymowania się przez wnioskodawcę przedmiotowym zaświadczeniem.

Zdaniem Prezesa IPN analiza wniosku skarżącego oraz pisma Naczelnika Delegatury IPN w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. wykazała, że wniosek ten łączyć należy z informacją o przebiegu służby Nr [...] wystawioną przez Instytut Pamięci Narodowej na podstawie art. 13 a ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288 z późn.zm., zwanej dalej "ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy"). Przepisy tej ustawy nie wskazują, że Prezes IPN jest zobowiązany do wydania jakiegokolwiek zaświadczenia. Przepis art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy stanowi o możliwości żądania jedynie przez organ emerytalny nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie prawa do świadczeń lub ich wysokości. Natomiast brak jest jakichkolwiek regulacji prawnych nadających skarżącemu uprawnienia do występowania do Prezesa IPN z wnioskiem o wydanie zaświadczenia w oparciu o przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Zgodnie z treścią art. 36 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, Instytut Pamięci Narodowej udzielił organowi emerytalnemu informacji i pomocy w sprawie świadczeń przewidzianych w ww. ustawie na podstawie art. 13a ww. ustawy i wydał Informację o przebiegu służby Nr [...], dotyczącą skarżącego. Informacja ta została sporządzona na podstawie treści dokumentów posiadanych w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej. Jedynie wspomniany art. 13a cytowanej ustawy nakłada na organ obowiązek sporządzenia, na wniosek organu emerytalnego, na podstawie posiadanych akt osobowych informacji o przebiegu służby wskazanych funkcjonariuszy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b cytowanej ustawy. Do informacji tej nie stosuje się przepisów K.p.a., w tym również przepisów dotyczących zaświadczeń, chociaż jest ona równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb (art. 13a ust. 5 i 6).

Prezes IPN podkreślił, że w związku z nowelizacją ustawy o IPN, na podstawie art. 1 ust 3 ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw z dnia 12 kwietnia 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 992) utracił moc art. 29a ustawy o IPN, w którym ustawodawca wskazywał dotychczas kiedy i w jakim zakresie Prezes IPN jest uprawniony i zarazem zobowiązany do udostępnienia informacji o dokumentach zgromadzonych w Instytucie Pamięci Narodowej w formie zaświadczenia, o czym organ informował stronę w treści postanowienia nr [...]. W zaistniałej sytuacji brak jest przepisów prawa zobowiązujących Prezesa IPN do urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2020 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa IPN z dnia [...] marca 2020r. zaskarżąjąc je w całości. Wniósł o oddanie do poprzedniego dysponenta jego akt osobowych z uwagi na fakt, iż nie zostały wytworzone i gromadzone przez organy bezpieczeństwa państwa, w związku z czym nie posiadają̨ dla IPN wartości archiwalnej, a ich pobranie naruszyło art. 25 ust.1 pkt 1 w związku z art. 1 ustawy o IPN z 18 grudnia 1998 r. Nadto wniósł o poinformowanie organu emerytalnego, że informacja o przebiegu jego służby z 21.03.2018 r. oparta została wyłącznie na miejscu jego pracy tj. etacie MO stanowisku w Wydziale Łączności, bez związku z czynnościami i zadaniami, jakie skarżący wykonywał. Wniósł o przekazanie mu kserokopii dokumentu o nazwie [...] za lata 1984-1990, który przedstawia stan etatowy WUSW i wskazuje, że funkcjonariusze Wydziału łączności pełnili służbę w MO, a nie SB, ewentualnie o zobligowanie przez sąd Naczelnika Delegatury IPN w [...] do wydania tego dokumentu. Nadto w przypadku uporczywego podtrzymywania stanowiska w sprawie jego służby na rzecz totalitarnego państwa lub na rzecz SB, skarżący zażądał od IPN wskazanie, które z jego akt osobowych zostały sporządzone przez organy bezpieczeństwa państwa oraz z jakich dokumentów wynika, że nałożono na skarżącego obowiązek wykonywania czynności operacyjno – technicznych niezbędnych Służbie Bezpieczeństwa.

W skardze zarzucono naruszenie

1. przepisów postępowania administracyjnego:

a) art. 6, 7 kpa - poprzez działania sprzeczne z prawem i nie podejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak oceny dowodów,

b) art 8 kpa - poprzez naruszenie zaufania do władzy publicznej: działania według woli sprzecznie z przepisami prawa, dowolną interpretacja przepisów, utrudnianie dostępu do ważnych dowodów, pomijanie przepisów wskazujących, jakie jednostki wykonywały czynności operacyjno-techniczne oraz na czym one polegały (obowiązujące do 31.12.1989 r. - Zarządzenie nr 006/70 MSW z 01.02.1970, zarządzenie nr 00102 MSW z 09.12.1989 r. i nr 0047/79 z 27.12.1979 r. MSW, regulaminu Zarządu Łączności), przekazywanie niezgodnych z oryginałami dowodów (przebieg służby),

c) art. 9 kpa poprzez ignorowanie zadawanych pytań oraz udzielanie nieprawdziwych lub wymijających odpowiedzi,

d) art. 11 kpa - poprzez niewyjaśnienie istotnych przesłanek, którymi kieruje się IPN przy załatwieniu sprawy, pomijanie istniejących dowodów.

2. przepisów prawa materialnego:

a) art. 25 ust 1 pkt 1 w związku z art 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o IPN, który stanowi że do archiwum IPN winny zostać́ przekazane dokumenty wytworzone i zgromadzone przez organy bezpieczeństwa państwa.

b) art. 13 b ustawy zaopatrzeniowej z 16 grudnia 2016 r., ponieważ̇ bez spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 13 b ust 1 pkt 5d, w tym także wykonywania czynności operacyjno-technicznych niezbędnych SB nie jest możliwe zakwalifikowanie pracy Skarżącego na etacie w MO, stanowisku w Wydziale Łączności do służby na rzecz totalitarnego państwa.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że jest okolicznością bezsporną to, że w okresie 1978 - 2003 r. pełnił służbę̨ na etacie w Milicji Obywatelskiej, a następnie Policji, do 2000 r. na stanowisku w Wydziale Łączności w [...]. Jego zakres obowiązków nie zmienił się w trakcie pracy. Nigdy nie otrzymał rozkazu personalnego lub organizacyjnego zmieniającego jego służbę̨ z MO na SB i związanego z tym zmiany zakresu wykonywanych czynności.

Uzasadniając zarzut naruszenie prawa materialnego art. 25 ust 1 pkt 1 ustawy 18 grudnia 1998 r. o IPN wskazał, że jego akta osobowe zostały pobrane przez IPN sprzecznie z tym przepisem, ponieważ̇ nie zostały wytworzone i zgromadzone przez organy bezpieczeństwa państwa. Wskazał, że jego akta osobowe zostały wykorzystane przez Naczelnika Delegatury IPN w [...], po to, aby bez ustalenia prawdy oraz wbrew prawu i dokumentom stwierdzić́, że pełniłem służbę̨ na rzecz totalitarnego państwa. Takie stwierdzenie jest dla skarżącego krzywdzące, pozbawia go godności i honoru.

Podkreślił, że jego akta osobowe z uwagi na fakt, że nie był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art 5 ust. 1 pkt 5 i ust 3 ustawy o IPN, nie spełniają̨ przesłanek art. 1 wymienionej ustawy, gdyż̇ nie są dokumentami organów bezpieczeństwa państwa, wytworzonymi oraz gromadzonymi od 22 lipca do 31 lipca 1990 r. dotyczącymi organów bezpieczeństwa państwa.

Skarżący zarzucił, że IPN nie jest uprawniony do wystawienia informacji o przebiegu służby na podstawie akt osobowych funkcjonariusza, do których gromadzenia, przechowywania i posiadania nie jest uprawniony. Zakwalifikowanie przez Naczelnika IPN służby skarżącego w MO na stanowisku w Wydziale Łączności jako służby na rzecz totalitarnego państwa, bez oceny dowodów narusza art 13 b ustawy zaopatrzeniowej z 16.12.2016 r. W art. 13 b ust. 1 pkt 5 d tejże ustawy ustawodawca zawarł ograniczenie zastosowania art. 13 b, gdyż̇ użyte tu sformułowanie "wykonujący czynności operacyjno-techniczne niezbędne SB, wskazuje, że intencją ustawodawcy było zastosowanie tego artykułu tylko do funkcjonariuszy wykonujących te czynności. To świadczona praca polegająca na wykonywaniu czynności operacyjno-technicznych niezbędnych Służbie Bezpieczeństwa decyduje o możliwości zastosowania tej normy prawnej w stosunku do funkcjonariuszy Wydziałów Łączności. Skarżący podkreślił, że jego dokumenty chociaż̇ bezprawnie znajdują się w IPN, nie służą̨ do ustalenia prawdy, a mimo że urzędnicy je znają, to utrzymują, że nie badają̨ jakie czynności podczas służby skarżący wykonywał. Strona zażądała od Naczelnika IPN zwrotu jego akt osobowych do Policji, ponieważ̇ ich pobranie stanowi naruszenie prawa.

Skarżący zarzucił, że z przedstawionego przez IPN stanowiska w sprawie jego rzekomej służby na rzecz totalitarnego państwa wynika, że dla IPN stan prawny i faktyczny to pojęcia tożsame, oparte wyłącznie na wybranych kryteriach ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Zdaniem skarżącego IPN na podstawie akt osobowych winien zweryfikować́, czy skarżący jest objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa", a także jego zaangażowanie w sposób ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju totalitarnego zadań́. Naczelnik nie ocenił dowodów a pomimo to negatywnie ocenił służbę̨ skarżącego. Z opinii służbowych wynika, że skarżący pełnił służbę̨ na etacie MO/Policji w Wydziale Łączności i nie wykonywał czynności operacyjno-technicznych.

W ocenie skarżącego nie jest potrzebny interes prawny, aby zgodnie z art. 13b ust. 1 pkt 5d ustawy emerytalnej sporządzić́ rzetelną informację o przebiegu służby funkcjonariusza i przekazać́ ją organowi emerytalnemu. Zdaniem skarżącego art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o IPN został rażąco naruszony. Zarzucił, że akta zostały pobrane jako akta wytworzone i zgromadzone przez organy bezpieczeństwa państwa, natomiast z dowodów ich pobrania jak również̇ znajdujących się̨ w archiwum IPN w sposób jednoznaczny wynika, że pobrano akta osobowe funkcjonariusza MO.

W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020, poz. 190 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019, poz. 2325 t.j. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Skarga jest niezasadna.

Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia w przedmiocie potwierdzenia lub zaprzeczenia wykonywania przez niego czynności operacyjno-technicznych niezbędnych Służbie Bezpieczeństwa.

W pierwszej kolejnosci należy wskazac, że organ administracji trafnie zakwalifikował pismo skarżącego jako wniosek o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 kpa. Przesadza o tym samo sformułowanie żądania, jak też uzasadnienie wniosku. W istocie skarżący domaga się wydania zaświadczenia, że nie wykonywał czynnosci operacyjno - technicznych niezbędnych Służbie Bezpieczeństwa.

W myśl art. 217 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Przesłanki wydania zaswiadczenia określone zostały w art. 217 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jak stanowi art. 218 § 1 i 2 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Organ może również w drodze postanowienia odmówić wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, co wynika z art. 219 kpa.

Należy zaznaczyć, że zaświadczenie stanowi urzędowe poświadczenie określonych faktów lub stanu prawnego, a za jego pomocą organ stwierdza tylko co mu jest wiadome (art. 217 k.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. W szczególności wydanie zaświadczenia w oparciu o art. 217 § 2 pkt 2k.p.a. polega na przeniesieniu danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów do treści zaświadczenia. Nie jest natomiast dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W szczególności zaś nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, jeśli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna. Zaświadczenie nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego, jak również nie ma charakteru interpretacyjnego (np. wykładni przepisów prawa). Jako postępowanie uproszczone, postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie wymaga prowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, czy rozstrzygnięć spornych kwestii, tak jak to czyni organ w postępowaniu jurysdykcyjnym (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2020 r., I OSK 457/19).

Jako przyczynę odmowy wydania zaswiadczena organ wskazal, że nie została spełnione żadna z przesłanek wydania zaświadczenia z art. 217 § 2 k.p.a W pierwszej kolejnosci Prezes IPN wskazał, że żaden przepis prawny nie przewiduje wydania zaswiadczenia o tresci żądanej przez skarżącego, a co za tym idzie nie obliguje organu administracyjnego do jego wydania. Nie zachodzi zatem przypadek wskazany w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że istnienie jednoznacznego przepisu prawnego wymagającego zaświadczenia powoduje, że organ nie powinien mieć żadnych wątpliwości co do obowiązku wydania zaświadczenia (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2020, komentarz do art. 217 kpa). Skarżący nie wskazał takiej normy prawnej, która nakładałby na Prezesa IPN wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści, a Sąd również takiej normy nie dostrzega. Trafnie Prezes IPN wskazał, że jedynym przepisem obligującym go do wydawania zaświadczeń był art. 29 a ustawy o IPN , ale został on uchylony z dniem 6 grudnia 2019 r. ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019, poz. 992).

W drugiej kolejnosci Prezes PN podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi również przypadek określony w art. 217 § 2 pkt 2 kpa. Prezes IPN trafnie wskazał, że żaden organ nie żądał od skarżcego, aby przedstawił zaswiadczenie o określonej tresci. Skarżący nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanego zaświadczenia.

Należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa główny ciężar obowiązku wykazania interesu prawnego w domaganiu się wydania zaświadczenia. Brak współpracy w wyjaśnieniu okoliczności mogących świadczyć o uprawnieniu do żądania zaświadczenia z urzędu pracy skutkuje odmową jego wydania. To na wnioskodawcy spoczywa główny ciężar udowodnienia, że dokument mu się należy (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., I OSK 684/14). Zarówno w skardze, jak i odwołaniu i wniosku skarżący takiego interesu prawnego nie wykazuje. Nie powołuje się na żadne postępowanie, w toku którego domaganoby się przedłożenia żąswiadczenia o żądanej przez skarżącego treści.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego podniesione przez skarżącego były chybione. Organ podjął wszelkie niezbędne czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy – w zakresie wynikającym z charakteru postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, które w pierwszym rzędzie sprowadza się do zbadania przesłanek wskazanych w art. 217 § 2 kpa, a dopiero po ich spełnieniu do analizy rejestrów. Wniosek skarżącego nie spełnia żadnej z przesłanek do wydania zaświadczenia, stąd analiza zbiorów dokumentów będących w dyspozycji organu administracji była zbędna. Nie doszło do naruszenia art. 6 i kpa. Chybiony jest również zarzut naruszenia art 8 kpa. Realizacja zasady zaufania do władzy publicznej wyrażona w art. 8 § 1 kpa nie jest rozumiana jako rozstrzyganie wyłącznie zgodnie z wolą wnioskodawcy. Należy zaznaczyć, że Prezes IPN prawidłowo ustalił charakter wniosku skarżącego, traktując go jako wniosek o wydanie zaświadczenia o określonej treści. Niewątpliwie skarżący zarówno w swojej skardze, jak i we wniosku porusza inne kwestie, ale nie były one przedmiotem rozstrzygnięcia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Pozostałe zarzuty skarżącego zawarte we wniosku i powielane w odwołaniu – jak wynika ze stanowiska organu – zostały potraktowane jako skarga z art. 227 kpa i w dniu 4 maja 2020r. przekazane celem dalszej realizacji Dyrektorowi Oddziału IPN w [...]. Zgodnie z art. 227 kpa przedmiotem skargi w tym trybie może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że skarga z art. 227 kpa jest rodzajem środka prawnego o charakterze actionis popularis. Jej zakres przedmiotowy jest bardzo szeroki, a ma ona charakter otwarty ( zob. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2020, art. 227 oraz postanowienie NSA z 4.04.2012 r., I OSK 717/12, LEX nr 1136720, postanowienie NSA z 5.01.2012 r., I OSK 2415/11, LEX nr 1103988, wyrok NSA z 3.01.2013 r., I OSK 1762/12, LEX nr 1360824). Z tego względu zarzut naruszenia art. 9 kpa poprzez ignorowanie zadawanych pytań oraz udzielanie nieprawdziwych lub wymijających odpowiedzi jest nietrafiony, bo pozostałe kwestie nieobjęte niniejszym postepowanie, zostały potraktowane jako skarga z art. 227 kpa. Uzasadnienie sporządzone przez organ administracji zawiera wyczerpujące i przekonujące uzasadnienie, odnosząc się do wszystkich aspektów przedmiotowej sprawy. Organ jasno wyartykułował, czym kierował się przy załatwieniu przedmiotowej sprawy. Przeprowadzenie postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie nie było potrzebne, gdyż z samej treści wniosku wynikało, że nie podlega on uwzględnieniu z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 217 § kpa. Zarzut naruszenia art. 11 kpa był niesłuszny.

Postanowienie Prezesa IPN nie naruszyło również przepisów prawa materialnego. Zarówno art. 25 ust 1 pkt 1 w związku z art 1. ustawy o IPN, jak i art. 13 b ustawy zaopatrzeniowej nie obligują Prezesa IPN do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Należy jeszcze raz przypomnieć, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i ma specyficzny charakter. Nie obejmuje on kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, lecz sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. (por. wyrok NSA 12.04.2018 r., II OSK 2527/17, LEX nr 2494340). Przedmiotem żądania wniosku nie może być wniosek dotyczący interpretacji przepisu prawa (por. wyrok NSA z 14.03.2019 r., I OSK 1226/17, LEX nr 2642497, por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2002 r.I SA 269/02, "Zaświadczenie" jest informacją, że w posiadaniu archiwum są wskazane w nim dokumenty świadczące w sposób niewątpliwy o określonych faktach. Jeżeli fakty te budzą wątpliwości, archiwum nie może przesądzać w sposób arbitralny wątpliwej kwestii.) Natomiast zarzuty skarżącego zmierzają do oceny poprawności przekazania akt osobowych skarżącego do archiwum IPN oraz poprawności udzielenia informacji orgaowi emerytalnemu – co jak już wyżej zostało wskazane, zostało potraktowane jako skarga z art. 227 kpa i przekazane celem dalszej realizacji Dyrektorowi Oddziału IPN w [...].

Sąd, działając z urzędu, nie dopatrzył się zarówno naruszeń prawa, które były w skardze sygnalizowane, jak i takich, które skarżąca nie wskazała, dlatego mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., wniesioną w sprawie skargę oddalił.