Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 125/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze sprzeciwu C. O. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.- dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] września 2020 r. nr [...], nr [...] nakazującą rozbiórkę dobudowanego ganku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego na terenie działki nr ewid.[...]

w miejscowości [...], w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...], wybudowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia, i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Z uzasadnienia ww. decyzji wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. otrzymał w dniu [...] lutego 2018 r. pismo C. O., współwłaścicielki nieruchomości nr [...] w B., dz. nr [...], w sprawie "sprawdzenia legalności" budowy ganku z piwnicą na terenie ww. nieruchomości. Organ przeprowadził w dniu [...] lutego 2018 r. oględziny działki, w toku których stwierdził, że "przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] dobudowany jest ganek murowany o wymiarach 2,27 x 3,72 [m], ocieplony 8 cm, przed gankiem wykonano schody z kamienia, konstrukcja dachu drewniana, poszycie z blachy, wewnątrz pomieszczenie przedsionka. Pod gankiem schowek o wymiarach 1 x 1 m, w którym znajduje się butla z gazem. W ganku instalacja elektryczna. Zgodnie z oświadczeniem Pana G. budowę ganku rozpoczęto w 2007 roku. Pan G. przedłożył zgodę na wykonanie przybudówki Pana W. B., Pani C. O. i Pana E. S.. Przed wykonaniem robót (zgodnie z oświadczeniem Pana G.) wystąpiono do G. M. oraz do Starostwa Powiatowego z wnioskiem o wybudowanie ganku (...)".

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Starosta Powiatu S. poinformował, że w archiwach Starostwa nie ma pozwolenia lub zgłoszenia robót, polegających na dobudowie ganku do budynku mieszkalnego nr [...] w B..

Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane, polegające na dobudowie spornego ganku do budynku mieszkalnego bez wymaganego prawem zgłoszenia oraz nałożył na K. i R. G., obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczącej budowy ganku, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. K. G. poinformował organ I instancji, że w 2007 r. uzyskał na budowę spornego ganku pisemną zgodę współwłaścicieli budynku nr [...] w B. oraz, że około 2010-2011 r. wykonał taras, do którego przystawione były schody zbite z desek. Zaznaczył także, że w 2016 r. złożył w Starostwie Powiatowym zgłoszenie budowy ganku. Powyższe pismo opatrzone zostało podpisami osób wskazanych jako świadkowie: Z. M., M. S., W. B. oraz B. G..

Nadto organ I instancji dołączył do akt sprawy:

- wydruk z ewidencji gruntów Powiatu S. dla działkinr [...], aktualny na dzień [...] października 2016 r., zgodnie z którym współwłaścicielami ww. nieruchomości są: A. M., C. O., J. O., A. B., W. B., R. G. oraz K. G.,

- oryginał zgłoszenia budowy spornego ganku, dokonanego w dniu [...] października 2016 r. w Starostwie Powiatowym w S. przez R. G. wraz z oświadczeniemo posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane, w którym (pkt 22) figuruje zapis: "zgoda współwłaścicieli z dnia [...].09.2016 r.", przy czym jako współwłaścicieli nieruchomości podano: W. B., E. S., C. O. i K. G..

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik C. O. poinformował PINB w S., że na liście osób, które wyraziły zgodę na budowę ganku, brakuje podpisu J. O., który, według jego wiedzy, nie wyraził takiej zgody.

Następnie PINB do akt sprawy dołączył pismo z dnia [...] września 2007 r., dotyczące zgody na budowę przybudówki z podpisami osób wskazanych jako współwłaściciele nieruchomości nr [...]: W. B., C. O. i E. S..

W dniu [...] czerwca 2020 r. w siedzibie organu stawili się R. i K. G., którzy oświadczyli, że nie zrealizowali postanowienia organu z dnia [...] lipca 2018 r., bowiem dokonali zgłoszenia budowy ganku, zaś Starosta przyjął to zgłoszenie w drodze milczącej zgody. Wskazali także, że na realizację robót wyrazili zgodę wszyscy współwłaściciele budynku, natomiast ze względu na chorobę J. O. zgodę powyższą podpisała jedynie C. O.. Nadto wyjaśnili, że roboty dotyczące utwardzenia terenu przed wejściem do budynku mieszkalnego zostały rozpoczęte w 2007 r., co jednakże nie oznacza, że w okresie pomiędzy 2007 r. a datą dokonanego zgłoszenia wykonano jakiekolwiek roboty dotyczące budowy ganku. Do akt sprawy ww. załączyli jednobrzmiące w treści oświadczenia: Z. M., W. B., M. M., M. S. i J. P., iż roboty przy budowie spornego ganku rozpoczęto na początku listopada 2016 r.

W dniu [...] czerwca 2020 r. wpłynęło kolejne pismo C. O., w którym podniosła, że zgłoszenia budowy ganku dokonano po jego wybudowaniu, bowiem ganek powstał w latach 2007 – 2012, na co może przedstawić świadków.

Opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym, PINB w S. powołując się na art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wydał zaskarżoną decyzję, nakazującą rozbiórkę spornego ganku.

Motywując wydane rozstrzygnięcie organ powiatowy wskazał, że przedmiotowy ganek został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, zaś K. i R. G. nie przedłożyli dokumentów określonych w postanowieniu ww. organu. PINB w S. podkreślił, iż inwestorzy nie dysponują oraz nie będą dysponowali zgodą wszystkich współwłaścicieli na wykonanie robót z uwagi na "brak podpisu p. J. O.".

Od powyższej decyzji K. G. oraz R. G. wnieśli odwołanie akcentując, że sporny ganek został wybudowany na podstawie zgłoszenia, którego dokonali w Starostwie Powiatowym w S., zaś na budowę posiadają zgodę współwłaścicieli nieruchomości z 2007 r.

W toku postępowania odwoławczego, w dniu [...] grudnia 2020 r., pismo w sprawie przedłożył pełnomocnik C. O., ponownie podnosząc, że zgłoszenia robót budowlanych inwestorzy dokonali po wybudowaniu ganku i nie wszyscy członkowie wspólnoty złożyli podpisy pod zgodą na jego realizację.

Rozpoznając wniesione odwołanie organ II instancji wyjaśnił, że bezprawność samowolnej budowy należy ocenić w świetle brzmienia przepisów na dzień rozpoczęcia robót. W razie ustalenia, że obiekt budowlany w czasie jego wzniesienia wymagał uzyskania pozwolenia lub dokonania uprzedniego zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej oraz obowiązek ten istnieje obecnie w ustawie Prawo budowlane, to należy przeprowadzić postępowanie w celu doprowadzenia takiego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Organ wskazał, że K. G. do protokołu kontroli oświadczył, iż budowę ganku rozpoczął w 2007 r., jednakże w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. stwierdził, iż w 2007 r. otrzymał jedynie zgodę współwłaścicieli, natomiast faktycznie roboty rozpoczął w 2010 lub 2011 r., wykonując przed domem taras, natomiast w 2016 r. dokonał zgłoszenia robót i rozpoczął budowę ganku. Z kolei zgodnie z notatką służbową organu, inwestorzy wskazali, że w 2007 r. jedynie utwardzili teren przed wejściem do budynku mieszkalnego, jednakże nie wykonali żadnych robót dotyczących budowy ganku. Natomiast osoby wskazane przez inwestorów jako świadkowie stwierdziły, że "budowę ganku wejściowego" rozpoczęto z początkiem listopada 2016 r. Ponadto w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik C. O. poinformował, że: "P. G. K. po wylaniu tarasu i schodów, wszystko oparte na starym tarasie, przystąpił do budowy ganka i było to robione dość szybko (...). Natomiast jest prawdą, że to B. G. (brat K. ) najpierw wylewkę tarasu wykonał i dość długo ten stan rzeczy u niego trwał". Z kolei w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. podał jako datę budowy ganku lata 2007-2012.

W świetle ww. okoliczności organ odwoławczy uznał, że PINB w S. przedwcześnie przyjął, iż budowę ganku rozpoczęto w 2007 r. Powyższe wynika jedynie z oświadczenia inwestora, które następnie zostało przez niego zmienione oraz z nieprecyzyjnych twierdzeń pełnomocnika C. O.. Datę budowy ganku należy ustalić na podstawie obiektywnych kryteriów, tj. przesłuchania świadków, w tym współwłaścicieli nieruchomości, danych geodezyjnych, jeżeli budowa ganku została zinwentaryzowana oraz innych dostępnych dokumentów.

Nadto, zdaniem organu odwoławczego, jednoznacznego wyjaśnienia wymaga, czy roboty polegające na budowie przedmiotowego ganku były realizowane etapami oraz jakie były to etapy i kiedy były realizowane - czy wykonano utwardzenie terenu, czy budowę/przebudowę tarasu, bowiem utwardzenia terenu nie sposób uznać za rozpoczęcie robót przy budowie ganku. Zbadania także wymaga zagadnienie schowka pod gankiem, w którym, w czasie kontroli znajdowała się butla gazowa. Należy ustalić precyzyjnie położenie schowka oraz zgodność opisanego powyżej przechowywania butli gazowej z przepisami techniczno-budowlanymi.

Organ w oparciu o mapę dołączoną do zgłoszenia robót stwierdził, że na działce nr [...], istnieje tylko jeden obiekt wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (sporny ganek), zatem obiekt ten jako posiadający powierzchnię 8,44 m2, zwolniony jest od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a na mocy art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wymaga jedynie zgłoszenia.

Organ II instancji wskazał, że w razie jednoznacznego ustalenia, iż budowy ganku dokonano samowolnie, a zatem występuje potrzeba przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w tym zakresie, podstawą postępowania nie może być art. 48 ustawy Prawo budowlane, bowiem obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ganku o parametrach wskazanych powyżej nie istnieje obecnie w ustawie Prawo budowlane. Podstawą przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego powinien być natomiast art. 49b ust. 1 i 2 ww. ustawy. Obowiązki legalizacyjne samowolnego inwestora są inne, niż w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Natomiast w sytuacji, gdy organ powiatowy udowodni, iż budowy ganku nie dokonano samowolnie, lecz na podstawie zgłoszenia, natomiast zgłoszenie powyższe było wadliwe, przeprowadzi postępowanie naprawcze z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który obejmuje przypadek wykonania robót na podstawie zgłoszenia, lecz z naruszeniem art. 30 ust.1 tej ustawy.

W związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerokim zakresie oraz z uwagi na zastosowanie niewłaściwego trybu legalizacyjnego, zdaniem organu II instancji, należało zaskarżoną decyzję uchylić w całości oraz przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zauważono przy tym, że twierdzenie PINB w S. , iż inwestorzy nie będą legitymowali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest zbyt daleko idące, bowiem mogą oni uzyskać w tym zakresie zarówno zgodę współwłaścicieli, jak również orzeczenie sądu powszechnego zastępujące taką zgodę.

Organ II instancji dodał, że prowadząc postępowanie ponownie, organ powiatowy powinien ustalić, kto wstąpił w prawa i obowiązki nieżyjących współwłaścicieli nieruchomości J. O. oraz A. B..

W zakresie żądania pełnomocnika C. O., aby [...]WINB w S. zgłosił prokuraturze podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 233 Kodeksu karnego (złożenie fałszywego oświadczenia przed organem administracji), organ wskazał, iż nie ma obecnie podstaw do takiego działania.

C. O. zaskarżyła wyżej opisaną decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W sprzeciwie oraz pismach stanowiących jego uzupełnienie podniosła, że budowa murowanego ganka została zakończona w październiku 2007 r., na dowód czego załączyła zdjęcie umieszczone na stronie Urzędu Gminy S., wykonane w dniu [...] października 2007 r. W jej ocenie, dokonane przez inwestorów w dniu [...] października 2016 r. zgłoszenie robót budowlanych nie jest ważne zwłaszcza w sytuacji, gdy inwestorzy nie uzyskali zgody wszystkich mieszkańców, ani nie posiadają orzeczenia sądu powszechnego zastępującego tą zgodę. Zdaniem wnoszącej sprzeciw, sporna inwestycja nie jest legalna, zaś organ odwoławczy mógł samodzielnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

W odpowiedzi na sprzeciw organ II instancji wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli uczyniono wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającą decyzję organu I instancji o nakazie rozbiórki dobudowanego ganku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego bez wymaganego prawem zgłoszenia i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W myśl art. 64 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Powołane wyżej przepisy znacznie ograniczają zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawach ze sprzeciwu. Sąd w takim przypadku ustala jedynie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji z art. 138 § 2 k.p.a., a więc uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 k.p.a.

Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasatoryjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasatoryjnej.

Oceniając przyczyny wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonej decyzji kasatoryjnej, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaktualizowały się przesłanki do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W treści uzasadnienia decyzji - w stosunku do której wniesiono sprzeciw - organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w prawidłowy sposób, w szczególności nie wyjaśniono daty dobudowania ganku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zagadnienia przechowania butli gazowej pod gankiem oraz kto wstąpił w prawa i obowiązki po nieżyjących współwłaścicielach. Zdaniem Sądu, wytknięte przez organ odwoławczy uchybienia potwierdzają zasadność wydania decyzji kasatoryjnej.

Data wybudowania ganku jest istotna z punktu widzenia zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Determinuje bowiem ona nie tylko ustalenie legalności dokonanych robót budowlanych, w tym charakteru samowoli budowlanej, ale także przyjęcie odpowiedniego trybu postępowania, tj. legalizacyjnego bądź naprawczego. Wyjaśnienie ww. okoliczności posiada zatem kluczowe znaczenie dla losów wszczętego w sprawie postępowania oraz warunkuje prawidłowość dalszych działań w nim podejmowanych. W ustawie Prawo budowlane (dalej "p.b.") przewidziano trzy odmienne tryby likwidacji skutków samowoli budowlanej, w zależności od tej charakteru. tj. dwa tryby legalizacyjne, które określono w art. 48 i 49b oraz tryb naprawczy wskazany w art. 50-51. Przy czym przepis art. 48 p.b. znajduje zastosowanie w przypadku obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego lub będącego w budowie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Art. 49 b ust. 1 p.b. stosuje się do obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Z kolei art. 50-51 p.b. dotyczy innych przypadków niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1 p.b., w tym wykonania robót na podstawie wadliwie przyjętego przez organ zgłoszenia. Każdy w tych trybów zawiera odmienne regulacje, a różnica przede wszystkim polega na rodzaju obowiązków, jakie organ powinien nałożyć na inwestora oraz sankcji związanych z ich niewykonaniem.

Jak wynika z akt sprawy organ I instancji nakazując rozbiórkę dobudowanego ganku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego bez wymaganego prawem zgłoszenia, powołał się na okoliczność, że inwestorzy rozpoczęli budowę w 2007 r. i nie wykonali obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. wydanym w trybie art. 48 p.b.

Zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organem odwoławczym, że PINB przedwcześnie przyjął, iż budowę ganka rozpoczęto w 2007 r. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że w aktach sprawy znajdują się sprzeczne oświadczenia co do daty budowy ganku. Co prawda inwestor w trakcie oględzin oświadczył, że budowę rozpoczęto w 2007 r., jednakże w toku postępowania wskazywał, że w 2007 r. uzyskano jedynie zgodę współwłaścicieli na budowę i wykonano wyłącznie roboty dotyczące utwardzenia terenu przed wejściem do budynku, z kolei w 2010 lub 2011 r. wylano taras do którego przystawiono schody, natomiast ganek zrealizowano po przyjęciu przez organ w milczący sposób zgłoszenia z dnia [...] października 2016 r., na dowód czego przedłożono oświadczenia świadków. Z kolei skarżąca w pismach kierowanych do organu podnosiła, że roboty budowlane były wykonane w latach 2007-2011, a więc przed zgłoszeniem zamiaru budowy ganku. Tak zebrany w sprawie materiał dowodowy niewątpliwie był niewystarczający do ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Ustalenie daty budowy ganku musi bowiem nastąpić w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a. Tymczasem, Starosta dokonując ustaleń w tej kwestii oparł się wyłącznie na protokole oględzin i zawartym w nim oświadczeniu inwestora, nie próbując nawet podjąć jakichkolwiek działań zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego celem dokładnego ustalenia daty dobudowy ganku. Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, data budowy powinna zostać ustalona na podstawie obiektywnych kryteriów, tj. przesłuchania świadków, ewentualnych danych geodezyjnych czy innych dostępnych dokumentów, a czego w sprawie nie uczyniono. Dopiero na podstawie niewadliwie dokonanych ustaleń faktycznych co do tej okoliczności, będzie bowiem można zastosować prawidłową procedurę prawa budowlanego – legalizacyjną bądź naprawczą, oraz zweryfikować, czy inwestorzy legitymują się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Przy czym brak posiadania zgody współwłaścicieli czy nawet orzeczenia sądu powszechnego zastępującego taką zgodę nie oznacza, że inwestorzy żadnej z ww. zgód nie uzyskają.

Kontrolowana sprawa wymaga zatem wyjaśnienia w zasadzie od podstaw, skoro nie ustalono zasadniczej okoliczności, a mianowicie kiedy wybudowany został przedmiotowy ganek. Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie oraz zastosowania właściwej procedury budowlanej nie mieści się w uprawnieniach organu odwoławczego. Również Sąd nie może zastępować organu w czynieniu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych i w dokonaniu ich oceny prawnej. Stąd też uznał za niezasadne przeprowadzenie dowodu z dołączonego do skargi zdjęcia nieruchomości wykonanego w dniu [...] października 2007 r. To rolą organu I instancji będzie wyczerpujące wyjaśnienie kwestii daty zrealizowania ganku, zaś Sąd nie może wkraczać w uprawnienia organu.

Trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że w toku postępowania nie wyjaśniono również zgodności z prawem schowka na butle pod gankiem jak i nie podjęto żadnych czynności mających na celu ustalenie następców prawnych po nieżyjących współwłaścicielach nieruchomości. Tymczasem indywidualny charakter sprawy wymaga zbadania, komu w postępowaniu służy status strony celem zapewnienia czynnego w nim udziału.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zakres potrzebny do dokładnego zbadania w tej sprawie jest na tyle duży, że dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co nie mieści się w kompetencjach organu odwoławczego. Organ I instancji dopuścił się bowiem naruszenia przepisów prawa procesowego, przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to zatem, że zaistniały przeszkody do wykonania merytorycznej kompetencji orzeczniczej przez organ odwoławczy, których nie można było usunąć w trybie art. 136 k.p.a.

Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 151a § 2 p.p.s.a. sprzeciw oddalił.