Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1149/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Rotter, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr SKO.FE/41.4/78/2022/11975 w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta M. z dnia 19 lipca 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 22 sierpnia 2022 r., nr SKO.FE/41.4/78/2022/11975, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ SKO) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta M. (dalej jako Prezydent Miasta) z 19 lipca 2022 r. w przedmiocie oddalenia skargi S. D. (dalej jako zobowiązany, dłużnik) na dwa zawiadomienia z 28 czerwca 2022 r. o przekazaniu egzekucji sądowemu organowi egzekucyjnemu.

Stan sprawy:

W związku z zaległościami w podatku od nieruchomości za trzeci kwartał 2021 r., objętych tytułem wykonawczym, 23 lutego 2022 r. dokonano zajęcia świadczenia emerytelno-rentowego zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.. Następnie 28 czerwca 2022 r. dokonano zajęcia tego świadczenia w związku z nieuiszczonym podatkiem od nieruchomości za pierwszy kwartał 2022 r.

Pismem z 15 czerwca 2022 r. ZUS poinformował Prezydenta Miasta o zbiegu egzekucji z komornikiem sądowym. W konsekwencji 28 czerwca 2022 r. Prezydent Miasta przekazał zawiadomienie o łącznym prowadzeniu obu wymienionych na wstępie egzekucji sądowemu organowi egzekucyjnemu. Zawiadomienia te doręczono również dłużnikowi 1 lipca 2022 r.

Pismem z 13 lipca 2022 r. dłużnik wniósł skargę na zawiadomienia z 28 czerwca 2022 r. o przekazaniu egzekucji prowadzonych na podstawie wystawionych przez Prezydenta Miasta tytułów wykonawczych sądowemu organowi egzekucyjnemu – komornikowi sądowemu. Zdaniem zobowiązanego, wyłącznym organem właściwym do prowadzenia egzekucji jest Prezydent Miasta.

Prezydent Miasta uznał, że wniesiona skarga stanowi skargę na czynność egzekucyjną, którą, zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 – dalej jako upea), wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia skarżącemu dokumentu stwierdzającego podstawę dokonania czynności egzekucyjnej. Skarżący nie dochował tego terminu, zatem jego skarga winna zostać oddalona. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 10 czerwca 2020 r, sygn. akt I GSK 246/20.

W zażaleniu na to postanowienie Prezydenta Miasta dłużnik podniósł, że komornik sądowy nie prowadzi wobec niego żadnej egzekucji, zatem zawiadomienie o przekazaniu egzekucji jest wadliwe. Nie zostały spełnione ustawowe przesłanki zbiegu egzekucji.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia SKO wydało postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie SKO powołało tożsamą argumentację dotyczącą wniesienia skargi z uchybieniem terminu, co winno skutkować jej oddaleniem.

W skardze na to postanowienie złożonej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił, że jedynym organem egzekucyjnym należności publiczno-prawnych, w tym przypadku podatku od nieruchomości, winien być Prezydent Miasta, a nie komornik sądowy. Brak przesłanek do zbiegu egzekucji trwa w sprawie już od 1 stycznia 2011r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż w niej podniesione.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako ppsa), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 2 ppsa, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności orzeczeń organów obu instancji.

Zgodnie z art. 54 upea, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Przez czynność egzekucyjną w myśl art. 1a pkt 2 upea, rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Do takich czynności zalicza się, zgodnie z art. 1a pkt 12 upea, m.in. egzekucję z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z ruchomości, z nieruchomości, itp. Czynnościami egzekucyjnymi są zatem czynności faktyczne, dla których ważności ustawa przewidziała określony rygor i formę ich działania oraz dalsze czynności związane z realizacją środków egzekucyjnych. Nie są czynnościami egzekucyjnymi natomiast takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się bezpośrednio ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie skarżący wystąpił ze skargą, jednak nie skierował jej do konkretnej czynności egzekucyjnej. Skierował ją bowiem do zawiadomienia o przekazaniu egzekucji do łącznego prowadzenia komornikowi sądowemu. Taka czynność jest czynnością techniczną mającą na celu umożliwienie komornikowi sądowemu prowadzenie łącznej egzekucji. Nie jest ona natomiast czynnością egzekucyjną, gdyż z tą czynnością nie wiąże się w żaden sposób stosowanie przymusu egzekucyjnego. W przypadku zaistnienia przesłanek zbiegu egzekucji, o którym mowa w przepisie art. 62 § 1 upea, następuje przewidziana w tym przepisie zmiana właściwości rzeczowej. Administracyjny organ egzekucyjny traci uprawnienie do prowadzenia egzekucji, natomiast sądowy organ egzekucyjny przejmuje to uprawnienie. Tym samym czynność przekazania egzekucji ma charakter czynności materialno-technicznej.

Podobnie czynności egzekucyjnej nie będzie stanowić sporządzenie i doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia o dokonaniu czynności przekazania egzekucji. Zawiadomienie to ma bowiem jedynie charakter informacyjny i nie wiąże się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego, a więc również nie podlega kontroli w trybie art. 54 upea. Powyższa interpretacja nie narusza prawa zobowiązanego do ochrony przed niewłaściwymi działaniami organu egzekucyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3386/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 1 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 488/22).

W konsekwencji nie jest dopuszczalne zaskarżenie skargą na czynności egzekucyjne czynności technicznej. W takiej sytuacji organ powinien odmówić wszczęcia postępowania zainicjowanego taką skargą. Tymczasem organ potraktował skargę zobowiązanego na zawiadomienie o przekazaniu egzekucji jako skargę na czynność egzekucyjną, co było niedopuszczalne. Nie można bowiem traktować skargi na czynności egzekucyjne jako środka służącego kwestionowaniu jakichkolwiek czynności technicznych organu egzekucyjnego, a jedynie takich, które są czynnościami egzekucyjnymi w przedstawionym wyżej rozumieniu art. 1a pkt 2 upea.

Z tych względów, zdaniem Sądu organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa uznając, że w drodze skargi na czynność egzekucyjną możliwa jest kontrola czynności technicznych organu egzekucyjnego.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji z mocy powołanego art. 145 § 1 pkt 2 ppsa.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 ppsa.