Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1787/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 5 maja 2022 r. nr SKO/4111/173/2022 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza [...] z dnia 2 marca 2022 r. nr OPS.DŚR.5210.000590.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce na rzecz L. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 5 maja 2022 r., nr SKO/4111/173/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce, po rozpatrzeniu odwołania L. K., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego N. T., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z 2 marca 2022 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Decyzją z 2 marca 2022 r. Burmistrz [...] uznał za nienależnie pobrany zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dziecka poniżej 16-go roku życia, przyznany na L. K. i wypłacony za okres od 1 sierpnia 2021 r. do 30 listopada 2021 r. w łącznej kwocie 863,36 zł oraz ustalił obowiązek zwrotu tego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ podniósł, że decyzją z 13 stycznia 2021 r., nr [...], zmieniono decyzję z 9 grudnia 2016 r., nr [...], wraz z decyzjami zmieniającymi, i przedłużono zasiłek pielęgnacyjny dla dziecka L. K. zgodnie z art. 15h ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COV1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych na okres do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W dniu 29 grudnia 2021 r. do Burmistrza wpłynął wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka L. K., do którego dołączono orzeczenie o niepełnosprawności wydane w dniu [...] lipca 2021 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. W związku z powyższym Burmistrz uznał świadczenia pobrane przez skarżącą za okres od 1 sierpnia 2021 r. do 30 listopada 2021 r. za nienależnie pobrane, które podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. K., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego N. T.

Decyzją z 5 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z 2 marca 2022 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i wskazał, że tylko "świadczenia nienależnie pobrane" podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Obowiązek zwrotu może zostać ustalony tylko w sytuacji, gdy organ wykaże, że świadczeniobiorca nie tylko pobrał świadczenia, które mu nie przysługiwały (nie posiadał do nich uprawnienia), ale również, był świadomy faktu wypłaty świadczeń mimo zaistnienia okoliczności mających wpływ na istnienie uprawnienia.

Kolegium wskazało, że wprawdzie organ pierwszej instancji nie wypowiedział się co do stanu świadomości i zawinienia skarżącej co do pobierania świadczeń jej nienależnych, jednakże kompetencje orzecznicze organu odwoławczego pozwalają mu na uzupełnienie stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca nie mogła nie zauważyć zawartego w decyzji z 13 stycznia 2021 r. obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, lecz z obowiązku tego wywiązała się dopiero 29 grudnia 2021 r.

Kolegium wskazało również, że skarżąca była pouczona o treści art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak też o innych przesłankach negatywnych mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Stosowne pouczenie zawierał wniosek z 9 grudnia 2016 r. o przyznanie zasiłku. Ponadto, w treści uzasadnienia decyzji z 13 stycznia 2021 r. Burmistrz wyraźnie zaznaczył (akapit pierwszy zdanie drugie), że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustalane jest w oparciu o orzeczenie o niepełnosprawności. W dalszej części wyjaśniono również, że podstawę do wydania tej decyzji stanowi art. 15h ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. przewidujący wydłużenie/zachowanie ważności dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności, a którego termin ważności upływał w okresie pandemii. Wskazano przy tym, że skarżąca spełnia warunki do przedłużenia prawa do świadczenia w związku z art. 15h ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. Ponadto, w treści pouczenia zawarto zapis o skutkach niepoinformowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.

W konsekwencji, zdaniem organu, uznać trzeba, że skarżącej znany był obowiązek niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego zasiłek o wydaniu nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jak również, co do zasady, była ona świadoma faktu, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przysługuje jej do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności, zaś jego nieprzedłożenie skutkować będzie utratą tego prawa.

Organ podniósł, że decyzja o zwrocie nienależnych świadczeń nie ma charakteru uznaniowego i nie zależy od woli stron postępowania. Przeciwnie, determinowana jest przepisami prawa, co oznacza, że przy spełnieniu określonych warunków ustawowych organ zobowiązany jest do określonego działania. W decyzji z 13 stycznia 2021 r. Burmistrz [...] zakreślił, w sposób nie budzący wątpliwości, zarówno okres uprawnienia skarżącej do przedmiotowego zasiłku, jak też obowiązek niezwłocznego powiadomienia organu o wydaniu nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca, pomimo że, co do zasady, znane były jej skutki niewywiązania się z rzeczonego obowiązku zaniechała jednak jego wykonania, to jest wykonała ten obowiązek w sposób opieszały, po upływie 5 miesięcy. Kolegium wskazało również, ż nie kwestionuje tego, że L. K. jest osobą niepełnosprawną od urodzenia i stan ten może się nie zmienić. Jednakże, przedłużenie z mocy prawa ważności orzeczenia o niepełnosprawności małoletniej L. K., a w konsekwencji wydanie decyzji z 13 stycznia 2021 r. zmieniającej okres przyznania uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego, nie znosiło ciążącego na skarżącej obowiązku poinformowania organu o uzyskaniu nowego orzeczenia, którego wydanie skutkowało "wygaśnięciem" terminu ważności orzeczenia poprzedniego (zastępowanego), a tym samym również prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, przyznanego na okres ważności tego orzeczenia.

Końcowo organ odwoławczy odniósł się do zarzutu skarżącej, że nowe orzeczenie o niepełnosprawności zostało ujawnione w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, do którego organ ma dostęp. Kolegium podniosło, że poza przypadkiem określonym w art. 15h ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. organ pomocowy nie działa z urzędu. Ponadto, w okresie pandemii gospodarka, w tym sektor publiczny, dotknięty jest jej skutkami, w tym trudnościami organizacyjno-kadrowymi, także w wyniku zachorowań pracowników i powodowanej tym absencji, czy kwarantannami pracowników, co oczywiście przekłada się na wydolność działania administracji publicznej. Nie sposób więc oczekiwać od organów państwa, że w tych warunkach, nie mając takiego obowiązku, będą podejmować z urzędu szerokie działania w interesie stron postępowania, gdy same strony nie wykazują należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw i dbałości o własne interesy.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła L. K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 30 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 15h ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i wadliwe przyjęcie, że skarżąca pobrała nienależnie świadczenia i zobowiązana jest do ich zwrotu;

2) art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. w zw. z art. 15h ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pobrany przez skarżącą zasiłek pielęgnacyjny był świadczeniem nienależnie pobranym w sytuacji, gdy skarżąca nie została pouczona w sposób należyty o braku prawa do jego pobierania;

3) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych;

4) art. 8 ust. 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 8 marca 2023 r. zatytułowanym "Replika na odpowiedź na skargę" skarżąca podtrzymała skargę w całości oraz przedstawiła dodatkową argumentacje na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615), dalej zwanej "ustawą" lub "ustawą z 28 listopada 2003 r."

Powołana ustawa reguluje tryb i warunki ustalania świadczeń rodzinnych, w tym między innymi, zasiłku pielęgnacyjnego, przyznawanego m. in. niepełnosprawnemu dziecku, a także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia (art. 16 ust. 2 ustawy).

Ponadto, w powołanej ustawie zawarto definicję nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego (art. 30 ust. 2 pkt 1 do 5 ustawy). Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się, między innymi, świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

W niniejszej sprawie za tak zdefiniowane nienależnie pobrane świadczenie organy uznały sytuację pobierania przez skarżącą w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 30 listopada 2021 r. zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie 863,36 zł, w warunkach kiedy skarżąca uzyskała nowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, o czym niezwłocznie skarżąca nie poinformowała organu, a pierwotnie prawo do tego świadczenia, w związku z art. 15h ustawy z 2 marca 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), przyznane było na okres nie dłuższy niż do dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Ustalony w tym aspekcie stan faktyczny sprawy nie budzi sporu i znajduje

odzwierciedlenie w aktach sprawy.

Spór w sprawie sprowadza się natomiast do tego czy samo pobranie w opisanych uwarunkowaniach faktycznych świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego można uznać za świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Wyjaśnić trzeba, że na tle wykładni powołanej normy zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że warunkiem

uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane jest świadomość świadczeniobiorcy braku prawa do pobierania danego świadczenia, która to świadomość

musi wynikać z uprzedniego, jasnego i zrozumiałego pouczenia. Ponadto, w

orzecznictwie ugruntowany jest słuszny pogląd, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została skutecznie pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów, czy też w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia.

Z powyższego wynika, że dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być bowiem świadoma, że wystąpiła okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia. Z tych przyczyn istotne znaczenie ma dochowanie przez organ obowiązku poinformowania świadczeniobiorcy o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia, a następnie ustalenie, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony, i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r., I OSK 1392/21, Lex nr 3343757).

Przy tym dla oceny czy w danym przypadku spełniono warunek pouczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. konieczne jest uwzględnienie celu wskazanej regulacji prawnej. Otóż wprowadzając powyższy warunek ustawodawca zmierzał do tego, aby obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego ciążył wyłącznie na osobach, które pobierały dane świadczenie w sposób w pełni świadomy w tym znaczeniu, że zdawały sobie sprawę, że świadczenie im nie przysługuje. W konsekwencji, pouczenie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy, to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, że ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia rodzinnego. Według utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pouczenie powinno jednoznacznie wyjaśniać, w sposób zrozumiały dla przeciętnego świadczeniobiorcy, w jakich sytuacjach pobierane świadczenie staje się "nienależnie pobrane" w rozumieniu prawa, a także jakie są skutki prawne pobierania takiego świadczenia. Wreszcie pouczenie nie może być udostępniane wyłącznie w chwili występowania z wnioskiem o przyznanie świadczenia, to jest przykładowo tylko na druku

stosownego wniosku, który jest składany w organie, a tym samym pozostawiany w aktach administracyjnych, i którym świadczeniobiorca nie dysponuje w okresie pobierania świadczenia (por. na przykład wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2013 r., I OSK 1525/12, ONSAiWSA 2014/3/52).

W niniejszej sprawie skarżąca została poinformowana o konieczności dostarczenia do organu nowego orzeczenia (o niepełnosprawności) po jego uzyskaniu.

Taka informacja ujęta została w końcowej części decyzji z 13 stycznia 2021 r., mocą

której przedłużono skarżącej okres pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Jednakże

, organy nie dostrzegły, że w ślad za nałożeniem owego obowiązku nie pouczono skarżącej o konsekwencjach jego niedopełnienia. W szczególności nie poinformowano adresata decyzji o utracie w takiej sytuacji prawa do pobierania świadczenia. Takiej informacji nie zawiera również lakoniczne pouczenie tej decyzji, gdzie poza informacją o wynikającym z art. 25 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. obowiązku niezwłocznego informowania organu w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych w żaden sposób nie uściślono o jakich zmianach jest tu mowa.

Jeśli zaś uwzględnić bezsporną w sprawie okoliczność, że dysfunkcje obciążające osobę niepełnosprawną mają charakter trwały i co ważne trwają od jej urodzenia, to sam fakt wydania nowego orzeczenia dokumentującego ową niepełnosprawność mógł, z perspektywy skarżącej, być oceniany jako pozostający bez istotnego znaczenia, a przynajmniej nie rzutujący na prawo do świadczenia. Zwłaszcza, że świadczenie to było niezmiennie nadal skarżącej wypłacane, zakres sprawowania czynności opiekuńczo - bytowych w stosunku do niepełnosprawnego dziecka nie uległ zasadniczej zmianie, a same materialnoprawne przesłanki jego otrzymywania, określone w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy były spełnione. Ponadto, jak zasadnie podnosi skarżąca, obowiązkiem organu ustalającego prawo do świadczeń rodzinnych jest, w myśl art. 23b ust. 1 pkt 5 ustawy, samodzielne uzyskanie lub weryfikacja w rejestrach publicznych (a do takich należy Elektroniczny Krajowy System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności), między innymi, informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1172, 1495, 1696 i 1818) obejmującej następujące dane: a) datę i rodzaj wydanego orzeczenia, b) wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, c) datę powstania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, d) datę złożenia wniosku o wydanie

orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności oraz e) okres na jaki zostało wydane orzeczenie. Zatem gdyby odpowiednio organ sam wykonał należące do niego obowiązki mógłby doprowadzić do prawnego usankcjonowania pobieranego przez stronę świadczenia.

Sąd zwraca uwagę, że art. 25 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. określający obowiązek informacyjny nie daje organom uprawnienia do pomijania na tej podstawie prawnej istotnych okoliczności faktycznych, tzn. okoliczności o charakterze prawotwórczym, które ujawnią się w toku postępowania, a które nie zostały "niezwłocznie" podane do wiedzy organu przez osobę zobowiązaną. Przy ocenie, czy zaistniały okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych decydujące znaczenie mają materialnoprawne przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. warunkujące

to prawo, czyli te z którymi wskazana ustawa łączy skutek w postaci nieprzysługiwania lub ustania prawa do świadczeń rodzinnych. Nie ma zaś takiego charakteru sam fakt niedotrzymania wymogu informacyjnego z art. 25 ust. 1 ustawy. Powołany przepis nie uchyla bowiem generalnej normy z art. 7 k.p.a. ustanawiającej zasadę prawdy obiektywnej, w myśl której organy "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Powyższe oznacza, że prowadzący postępowanie organ ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością (por. wyrok WSA w Gliwicach z 15 lipca 2022 r., II SA/Gl 281/22, Lex nr 3375571).

Podsumowując, uznać trzeba, że w decyzji z 13 stycznia 2021 r. nie wyartykułowano w sposób wyraźny zarówno w jej treści, a w szczególności jej pouczeniu, że niepoinformowanie o uzyskaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności może skutkować powstaniem nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, a w konsekwencji koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi. Wobec powyższego organy obu instancji nieprawidłowo przyjęły, że skarżąca została poprawnie pouczona o warunkach przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i obowiązku informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do tego zasiłku, gdyż nie wskazano w sposób jasny co należy rozumieć przez zmiany mające wpływ na prawo do zasiłku, a w szczególności nie wskazano czy za zmianę taką należy uważać wydanie nowego orzeczenia, którego niezłożenie w terminie będzie skutkowało pozbawieniem prawa do świadczeń. Ponadto, brak poinformowania organu o uzyskaniu nowego orzeczenia nie spowodował, że zasiłek pielęgnacyjny został wypłacony skarżącej nienależnie, gdyż prawo do tego świadczenia nie ustało.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ziścił się zatem element subiektywny warunkujący uznanie wypłaconego, w okresie ujętym w kwestionowanej decyzji, świadczenia za nienależnie pobrane, w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy. Tym bardziej, że materialnoprawne przesłanki otrzymywania spornego świadczenia, z uwagi na stopień niepełnosprawności i moment jej powstania, w przypadku skarżącej pozostawały spełnione. Odmiennie je klasyfikując organy naruszyły, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2b ustawy z 28 listopada 2003 r. poprzez ich zastosowanie w stanie faktycznym, który ich do tego nie uprawniał. Naruszenie to zaś było wynikiem błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, efektem czego było wadliwe przyjęcie przez organy, że skarżąca została w sposób adekwatny pouczona o ciążących na niej obowiązkach i konsekwencjach ich niedopełnienia, co stanowi o istotnym naruszeniu art. 80 k.p.a. Z tych przyczyn konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.). Na koszty sądowe składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.