Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 333/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m; art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2024 poz 475
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 13 marca 2024 r. nr PS-III.8640.30.2024 w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 marca 2024 r., nr PS-III.8640.30.2024, Wojewoda Lubelski (dalej: "organ II instancji", "organ odwoławczy", "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej jako: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin (dalej: "organ I instancji") z dnia 26 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy uznania skarżącej za osobę bezrobotną.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu 13 listopada 2023 r. skarżąca wypełniła elektroniczny "wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny" i wniosła go za pośrednictwem platformy [...] do Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie (dalej "MUP"). Na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Sądowego ([...]) organ ustalił, że na dzień 13 listopada 2023 r. skarżąca pełniła funkcję członka zarządu w C. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie M. G., prezesa C. Sp. z o. o., w którym podał, że sprawowanie funkcji członka zarządu C. Sp. z o.o. przez skarżącą jest incydentalne i nie stoi na przeszkodzie podjęcia przez ww. zatrudnienia w pełnym wymiarze, a członkowie zarządu pełnią dwoje funkcje nieodpłatnie i z tego tytułu nie podlegają ubezpieczeniom społecznym.

W dniu 15 listopada 2023 r. do MUP wpłynęło pismo skarżącej zatytułowane "uzupełnienie wniosku o rejestrację bezrobotnego z dnia 13 listopada 2023 r.", w którym wyjaśniono, że piastowane przez skarżącą stanowisko członka zarządu w C. Sp. z o. o. w żaden sposób nie wpływa na jej gotowość zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Stanowisko to objęła w 2018 r. i od tego czasu przez kilka lat pracowała na pełnym etacie. Wszelkie zmiany wymiaru czasu pracy u ostatniego pracodawcy związane były ze strukturą zatrudnienia w kancelarii, a nie trudnością z pogodzeniem stanowisk. Z tytułu zajmowanego stanowiska nie pobiera żadnego wynagrodzenia, a spółka również nie wypłaca dywidend swoim wspólnikom.

Na podstawie korespondencji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w P. ustalono, że C. Sp. z o.o. jest płatnikiem składek, datą powstania obowiązku opłacania składek jest 24 listopada 2018 r. i brak jest zaległości na koncie płatnika – składki opłacone. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. w piśmie z dnia 23 stycznia 2024 r. poinformował, że spółka jest czynnym podatnikiem CIT, VAT, PIT, zaś wobec podmiotu nie prowadzi się czynności dotyczących wykreślenia z ewidencji podatników CIT, VAT. Z wyjaśnień udzielonych przez stronę w piśmie z dnia 11 grudnia 2023 r. oraz przez M. K. (prezesa spółki) i M. G. (członka zarządu) wynika, że skarżąca pełni funkcję członka zarządu od momentu założenia spółki tj. od dnia 5 lipca 2018 r., na podstawie stosownej uchwały. Spółka jest w aktywności gospodarczej, uzyskuje dochód, prowadzi pełną księgowość oraz rozlicza się z należnych opłat i podatków. Spółka nie zatrudnia pracowników, zatrudnia natomiast osoby na umowy cywilno-prawne. Skarżąca jest upoważniona do reprezentacji spółki, jednak nie pobiera wynagrodzenia i nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym w ZUS. Skarżąca nie jest i nigdy nie była prezesem zarządu Spółki, a czynności przez nią wykonywane w ramach pełnienia funkcji członka zarządu związane są głównie z podpisywaniem umów z nowymi zleceniobiorcami oraz doradztwem w ramach know-how. Umowy zlecenia dokonywane były przez skarżącą około 6 miesięcy temu. Jako członek zarządu skarżąca ma uprawnienia do dokonywania przelewów z konta finansowego, na jej nazwisko wydana również została jedna z kart płatniczych spółki. Czynności wykonywane przez skarżącą są incydentalne, wyłącznie wtedy kiedy żaden z innych członków zarządu nie jest w stanie ich wykonać i polegają na uczestnictwie w posiedzeniach zarządu Spółki mniej więcej raz na kwartał.

Decyzją z dnia 26 stycznia 2024 r. organ I instancji orzekł o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 13 listopada 2023 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że fakt pełnienia funkcji w zarządzie Spółki i zakres obowiązków przypisanych do tej funkcji powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem oznacza to, że taka osoba nie spełnia ustawowych przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 475, dalej jako "u.p.z.i.r.p.").

Organ odwoławczy decyzją z dnia 13 marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że celem rejestracji w charakterze bezrobotnego jest nie tylko uzyskanie określonych świadczeń z Funduszu Pracy, ale przede wszystkim znalezienie dla zainteresowanego pracy. Status bezrobotnego może uzyskać tylko osoba wykazująca pełną zdolność i gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie. Chodzi tu o możliwość podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej lecz gotowość, co do zasady (w wyjątkiem osób niepełnosprawnych) – do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Fakt pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego stanowi negatywną przesłankę do uznania jej za bezrobotną. Organ wyjaśnił, że skarżąca jest wspólnikiem w czteroosobowej spółce. Organem uprawnionym do reprezentacji jest zarząd, przy czym z pkt 2 Rubryki 1 Działu 2 KRS wynika, że do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem - § 25 pkt 1 umowy spółki. Na dzień złożenia wniosku o rejestrację, zgodnie z wydrukiem z KRS z dnia 13 listopada 2023 r. prezesem zarządu był M. G., funkcję członka zarządu pełnili: M. M. K., M. M. i P. P. (wpis z Dziale 2 KRS, podrubryka 1 pkt 1-4).

Organ odwoławczy odwołując się do treści art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 poz. 18 z późn. am., dalej jako "k.s.h.") wyjaśnił, że w zakresie działalności gospodarczej zarząd jest jedynym upoważnionym do prowadzenia spraw i reprezentacji Spółki. Bez znaczenia pozostaje fakt, ilu członków liczy zarząd spółki, ponieważ każdy z nich ma te same prawa i obowiązki. W przedmiotowej sprawie bez znaczenia pozostaje, czy z racji pełnienia funkcji członka zarządu skarżąca pobiera wynagrodzenie, czy też nie. Spółki prawa handlowego powinny dążyć do osiągnięcia zysku. Pracy w charakterze członka zarządu nie można traktować na równi z wolontariatem w organizacjach społecznych. C. Sp. z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 9 sierpnia 2018 r. Skarżąca pełni funkcję członka zarządu od dnia powstania Spółki, a materiał zgromadzony w sprawie potwierdza aktywną działalność Spółki.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ II instancji wyjaśnił, że sam fakt pełnienia funkcji członka zarządu spółki z o. o. i zakres obowiązków przypisanych do tej funkcji oznaczają, że taka osoba nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia w omawianym znaczeniu. Domniemanie, że osoba pełniąca funkcję członka zarządu spółki z o.o. nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia i tym samym kwalifikuje się do grona bezrobotnych, może być obalone tylko przez złożenie rezygnacji z przedmiotowej funkcji. Natomiast do obowiązków organów administracji nie należy badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu bezrobotnego ani badanie przyczyn, dla których nie zrzekła się ona pełnionej funkcji, zwłaszcza w sytuacji, gdy jest to prawnie dopuszczalne i obiektywnie możliwe. Organ uznał, że skarżąca z racji pełnienia obowiązków członka zarządu w czynnej spółce C. Sp. z o.o. nie wykazuje pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 2 u.p.z.i.r.p., a zatem nie spełnia podstawowych przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła decyzję Wojewody w całości i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa adwokackiego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy;

2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności:

a) brak wzięcia pod uwagę, że przez ostatnie lata skarżąca pełniła jednocześnie funkcję członka zarządu oraz była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, co w sposób oczywisty świadczy o tym, iż sprawowanie funkcji członka zarządu nie wpływa na gotowość do podjęcia pracy,

b) brak uwzględnienia, że w skład zarządu wchodzi łącznie czterech członków zarządu, co w sposób oczywisty wpływa na fakt, że składanie oświadczeń woli przez spółkę nie musi każdorazowo angażować skarżącej, a co za tym idzie, nie wpływa na gotowość do podjęcia pracy,

c) brak wzięcia pod uwagę wyjaśnień skarżącej z pisma z dnia 11 grudnia 2023 r., w którym wskazała, że ostatnie czynności polegające na zawieraniu umów zlecenia były dokonywane przez skarżącą w połowie 2023 r., a zatem konieczność wykonywania zadań związanych z funkcjonowaniem spółki jest incydentalna i w żaden sposób nie wpływa na gotowość do podjęcia pracy;

3) art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż pełnienie funkcji prezesa w zarządzie spółki prawa handlowego wyklucza posiadanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że na dzień złożenia wniosku o rejestrację jako osoba bezrobotna skarżąca pełniła funkcję członka zarządu w C. Sp. z o.o., ul. [...], [...]. Z zapisu w KRS wynika, że spółka jest aktywna, a organem uprawnionym do jej reprezentowania jest zarząd w skład którego wchodzi prezes i trzech członków zarządu. Z informacji dotyczącej sposobu reprezentacji podmiotu wynika, że do składania oświadczeń woli w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Z oświadczenia strony z dnia 11 grudnia 2023 r. oraz wyjaśnień złożonych przez M. K. (prezesa Spółki) i M. G. (członka zarządu) wynika, że skarżąca pełni funkcję członka zarządu od momentu założenia spółki tj. od dnia 5 lipca 2018 r., na podstawie stosownej uchwały.

Powyższe okoliczności nie są przez stronę kwestionowane.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zaś do oceny zasadności odmowy przez organ przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej, z uwagi na pełnienie przez nią funkcja członka zarządu w C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L..

Zdaniem organów natomiast, zajmowanie stanowiska członka zarządu spółki z o.o. stoi w sprzeczności ze stałą i pełną gotowością do podjęcia zatrudnienia, co jest warunkiem koniecznym do posiadania statusu osoby bezrobotnej.

Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko organów w pełni podziela.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy będący ustawową definicją osoby bezrobotnej, co oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli:

a) ukończyła 18 lat,

b) nie ukończyła 60 lat - kobieta lub 65 lat - mężczyzna,

c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego,

ca) nie nabyła prawa do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznanej przez zagraniczny organ emerytalny lub rentowy, w wysokości co najmniej najniższej emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

d) nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, 1615, 1890 i 1933), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,

e) nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2 ha przeliczeniowych ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie,

f) nie złożyła wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:

– zgłosiła do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo

– nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej,

g) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego,

h) nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych,

i) nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego,

j) nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,

k) nie pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego, o którym mowa w art. 70 ust. 6,

l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników,

m) nie pobiera na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłku dla opiekuna.

Zdaniem strony skarżącej, organy bezpodstawnie orzekły o odmowie uznania jej za osobę bezrobotną od dnia 13 listopada 2023 r. Strona argumentowała, że pełni funkcję członka zarządu nieodpłatnie a ostatnie czynności polegające na zawieraniu umów zlecenia w imieniu spółki dokonywała w połowie 2023 r., a zatem incydentalnie i nie wpływa na jej gotowość do podjęcia pracy. Skarżąca deklaruje gotowość do podjęcia zatrudnienia, które to zatrudnienie w jej ocenie nie kolidowałoby z pełnioną przez nią funkcją w zarządzie spółki prawa handlowego.

Sąd nie podziela tej argumentacji i za prawidłowe uznaje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie przeprowadziły prawidłową wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zasadnie uznały (na zasadzie rozumowania a contrario), że skarżąca nie spełniała przesłanek normatywnych osoby bezrobotnej.

W orzecznictwie sygnalizuje się, że brak jest definicji pojęcia "gotowości do pracy" i kierując się zasadami wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, nie można takiego zapisu utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy, natomiast taka deklaracja również jest niezbędna. Jednakże gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana także w kategoriach obiektywnych, co należy rozumieć, że musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy, gdyż z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1982/14, z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 1982/19).

Z brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Celem rejestracji w charakterze bezrobotnego z założenia ustawodawcy, jest nie tylko uzyskanie określonych świadczeń z Funduszu Pracy, ale przede wszystkim znalezienie dla zainteresowanego pracy.

Bezsporne jest, że na dzień złożenia wniosku o uznanie o osobę bezrobotną skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki z o.o. Skarżąca nie zrzekła się tej funkcji i nie została zawieszona w swoich prawach. Bezsporne również jest to, że wyżej wymieniona spółka działała, a jej działalność nastawiona była na wynik.

Kwestie dotyczące tego, do czego zobowiązany jest członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, reguluje Kodeks spółek handlowych. Zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h. zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oznacza to zatem, że w zakresie działalności gospodarczej tylko zarząd jest upoważniony do prowadzenia tej działalności. Istotę zarządu można więc sprowadzić do tezy, że jest to organ zajmujący się bieżącą działalnością spółki we wszelkich jej aspektach. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 1264/21, - przez prowadzenie spraw spółki rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowaniu działalności przedsiębiorcy oraz - w pewnych sytuacjach - osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych. Reprezentacja spółki, to z kolei sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi oraz występowanie spółki - jako osoby prawnej - przed organami administracyjnymi i sądami (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 1982/19).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach, że w przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób pełniących omawianą funkcję ciążą określone zadania, które muszą być przez te osoby wykonywane, co do zasady osobiście. Podnoszone przez skarżącą w skardze okoliczności, m.in. że nie pobierała ona żadnego wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji, nie podpisuje od połowy 2023 r. umów w imieniu spółki, sposób reprezentacji spółki powoduje, że nie ma potrzeby angażowania skarżącej do składania oświadczenia woli w imieniu spółki, oraz że pełniąc funkcję członka zarządu była jednocześnie zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, nie wpływa zatem na ocenę, że skarżąca jest osobą prowadzącą działalność spółki. W świetle ustawy o promocji zatrudnienia i obowiązków członka zarządu nałożonych przepisami k.s.h. uzasadnione jest zatem stanowisko organów, iż z powodu pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z o.o. skarżąca nie mogła jednocześnie być uznana za osobę bezrobotną – w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Nie ma też zasadniczego znaczenia, ani rodzaj pracy ani predyspozycje strony, która potrafi dobrze zorganizować swój czas. Zauważyć przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 1264/21 wskazał, że z racji obowiązków, które spoczywały na osobie pełniącej funkcję prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nawet nie było istotne to czy osoba ta obowiązki te faktycznie osobiście wykonywała i czy z tytułu tych obowiązków pobierała wynagrodzenie. Istotne bowiem było to, że w ocenianym okresie czasu mogła (a nawet powinna) wykonywać obowiązki prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, skoro taką funkcję legalnie pełniła. Miała również prawo do otrzymywania z tego tytułu wynagrodzenia, w tym także za gotowość do wykonywania tych obowiązków.

Takie stanowisko uzasadnia również wykładania celowościowa jak i systemowa tej regulacji. Zauważyć bowiem należy, że ustawa o promocji zatrudnienia zawiera definicję innej pracy zarobkowej (art. 2 ust. 1 pkt 11), jak i definicję wykonywania pracy przez cudzoziemca (art. 2 ust. 1 pkt 40). Na tle pierwszej z nich orzecznictwo wskazuje, że użytego przez ustawodawcę przymiotnika "zarobkowa" nie należy utożsamiać z koniecznością uzyskania wynagrodzenia, ale z zajęciem, które zwyczajowo jest powszechnie odpłatne (por. wyrok NSA w sprawie sygn. akt. I OSK 2594/16). Natomiast przy definicji wykonywania pracy przez cudzoziemca wprost wskazano, że oznacza ona również pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych, które uzyskały wpis do KRS. Inne rozumienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego pełniącego funkcje prezesa zarządu w kontekście statusu bezrobotnego, prowadziłoby do nierównego traktowania takich osób w porównaniu z osobami np. prowadzącymi działalność gospodarczą. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia wprost bowiem wynika, że sam fakt posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej nawet w przypadku faktycznego jej niewykonywania (o ile wykonywanie tej działalności nie zostało zawieszone) stanowi przesłankę negatywną do uzyskania statusu bezrobotnego. (Wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 399/23).

Z uwagi na powyższe uzasadniony jest pogląd, że w sytuacji pełnienia przez daną osobę funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, rzeczywiste możliwości podjęcia przez nią pracy są co najmniej ograniczone w stosunku do tych, jakie istnieją, gdy bezrobotny nie wykonuje żadnego zajęcia.

Sąd zauważa, że zgodnie z orzecznictwem, które Sąd w składzie orzekającym w całości podziela, nie jest rzeczą organu administracji publicznej monitorowanie i wykazywanie, czy i w jakim wymiarze czasowym, i kiedy członek zarządu podejmuje działania na rzecz spółki (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 184/20), a tym samym badanie, czy mimo pełnionej funkcji mógłby podjąć zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy.

Zatem fakt, że skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki kapitałowej w dniu złożenia wniosku o uznanie za osobę bezrobotną stanowiło okoliczność dającą podstawę do odmowy przyznania skarżącej statusu takiej osoby na zasadzie rozumowania a contrario do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu, organy dokonały zbadania konkretnego przypadku skarżącej i nie ma podstaw do przyjęcia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy istotne dla jej wyniku. Organy oceniły informacje zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym ale także dokumenty przedłożone przez stronę, oświadczenia złożone przez M. K. i M. G. oraz korespondencję z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Trafne są wnioski organu odwoławczego, że okoliczności z tych dokumentów wynikające wskazują na aktywne prowadzeniem spraw spółki przez skarżącą. Podnoszone zaś w skardze okoliczności, w kontekście przedstawionej wyżej wykładni przesłanki gotowości do podjęcia pracy, jako obiektywnej, rzeczywistej, faktycznej i aktualnej możliwość podjęcia pracy, nie mogą mieć znaczenia.

Jeszcze raz należy podkreślić, że subiektywna ocena skarżącej co do posiadania przez nią zdolności i gotowości do podjęcia pracy zarobkowej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem w celu nabycia i posiadania statusu bezrobotnego niezbędne jest spełnienie obiektywnego warunku posiadania zdolności i pozostawania w pełnej gotowości do podjęcia pracy, co - jak już wyżej wykazano - pozostaje w sprzeczności z zadaniami przypisanymi członkom zarządu spółek prawa handlowego. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11; z 9 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 619/15; z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2666/17 i z 14 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 4159/18).

W tych okolicznościach zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia uznać należy za chybiony.

Organy nie naruszyły również przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 k.p.a. Organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów. Organy obu instancji dokonały oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z regułami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji - przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego - prawidłowo zastosowały normy prawa materialnego. Zdaniem sądu organy orzekające uzasadniły też zajęte stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez skarżącą, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Lublin, dnia 23 września 2024 r.

Zarządzenie

Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi skarżącej – bez pouczenia.

Sędzia WSA

Jerzy Drwal