Postanowienie NSA, sygn. akt III OZ 20/25
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. S.A. z siedzibą w. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1721/24 o odmowie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 20 sierpnia 2024 r., nr DS.440.139.2019.FT.UD.I w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie odmówił Bankowi wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej skardze Bank zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który uzasadnił tym, że wykonanie decyzji będzie miało trudne do odwrócenia skutki. Bank zwrócił uwagę na art. 49 ust. 1 pkt AML (ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu), na mocy którego Bank jest zobowiązany do przechowywania przez okres 5 lat, licząc od dnia zakończenia., stosunków gospodarczych z klientem lub od dnia przeprowadzenia transakcji okazjonalnej uzyskane w wyniku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego kopie dokumentów i informacje, w tym informacje uzyskane za pomocą środków identyfikacji elektronicznej oraz usług zaufania umożliwiających identyfikację elektroniczną w rozumieniu rozporządzenia 910/2014. Bank wskazał, że obowiązek usunięcia danych może rodzić po jego Banku ryzyko, że nie będzie w należyty sposób wykonywał swoich obowiązków w zakresie przechowywania danych dla wyżej wskazanych celów. Ich odtworzenie będzie niemożliwe. W takim wypadku Bank nie będzie dysponował dokumentacją, którą winien był posiadać w związku z weryfikacją tożsamości klienta następującą przed rozwiązaniem stosunków gospodarczych, o którym to obowiązku stanowi art. 39 ust. 1 AML.

Sąd I instancji wskazał, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania decyzji. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę skarżącą przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zdaniem sądu możliwość pojawienia się znacznej szkody, czy wystąpienie nieodwracalnych skutków musi być bezpośrednia. Argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku nie dają podstawy do przyjęcia, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawiono faktów pozwalających przyjąć możliwość wystąpienia tych zdarzeń. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji mogą wystąpić skutki trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia. Jako argument przemawiający za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazuje na przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Sąd podniósł, że na tym etapie postępowania nie dokonuje kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Zdaniem sądu I instancji wobec braku uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Bank.

W odpowiedzi na zażalenie Prezes UODO wniósł o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem postanowienie sądu I instancji odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, po przekazaniu skargi, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd uprawniony jest zatem do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się ponadto, że przewidziana w tym przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z ich wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Sąd administracyjny, podejmując decyzję w sprawie zastosowania bądź odmowy zastosowania ochrony tymczasowej, powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes prawny skarżącego, czy interes publiczny, ale także interesy prawne i stanowiska innych stron i uczestników postępowania.

Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie sąd I instancji uznał, że Bank nie uprawdopodobnił przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem uzasadnienie wniosku, jak i zażalenia jest bardzo ogólne i w żaden sposób nie odnosi się do konkretnych okoliczności tej sprawy. We wniosku Bank nie wskazał jakichkolwiek okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą, a wniosek strony skarżącej powinien być uzasadniony oddzielnie w sposób kompleksowy lub jednoznacznymi, bezpośrednimi, konkretnymi odniesieniami do treści skargi lub do akt sprawy. Skarżący powinien przedstawić we wniosku na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub konkretną argumentację odwołującą się do okoliczności sprawy, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Już tylko z tych względów za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie sądu I instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na skarżącym spoczywał obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek ochrony tymczasowej. Z pewnością samo odwołanie się do ustawy AML nie stanowi prawidłowego uzasadnienia wniosku.

W kontekście niniejszej sprawy należy nadto odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w postanowieniu z 7 września 2021 r., III OZ 599/21, zgodnie z którym celem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest uchronienie wnioskodawcy przed określonymi w tym przepisie negatywnymi skutkami wykonania decyzji do czasu zakończenia kontroli sądowoadministracyjnej, jednak należy uwzględnić, że podejmując decyzję w sprawie zastosowania bądź odmowy zastosowania ochrony tymczasowej, sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes prawny skarżącego (strony wnoszącej o wstrzymanie wykonania), czy interes publiczny, ale także interesy prawne i stanowiska innych stron i uczestników postępowania. W tej sprawie ryzyko związane z możliwością utrzymywania stanu bezprawnego przetwarzania danych osobowych uczestnika postępowania przemawia przeciwko zastosowaniu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Automatyczne wstrzymanie na czas postępowania sądowego wykonania decyzji nakazującej usunięcie danych osobowych w praktyce oznaczałoby przyzwolenie na wieloletnie przetwarzanie danych objętych ostateczną i wykonalną decyzją organu, a wydany w sprawie wyrok mógłby mieć dla uczestnika walor historyczny w sytuacji, w której okres przetwarzania danych wynikający z innych przepisów ulegnie zakończeniu w trakcie postępowania przed sądami administracyjnymi.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.