Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 767/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 517/21 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 4 marca 2021 r. nr WINB-WOA.7721.493.2020.PG w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz T. S. kwotę 1587 (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 517/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., dalej także: "WINB", z dnia 4 marca 2021 r., nr WINB-WOA.7721.493.2020.PG, w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Dnia 10 lipca 2020 r. A. S. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., dalej także: "PINB", z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem położonego w K., przy ul. M. [...].

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2020 r., PINB zobowiązał wnioskującą do uzupełnienia wniosku o geodezyjną informację powykonawczą, informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstw od tego projektu, oświadczenie kierownika budowy w związku z zakończeniem budowy uzupełnione o podpis projektanta i opis zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu, oświadczenie inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej, w terminie 21 dni od daty otrzymania postanowienia.

Wobec spełnienia wymogów nałożonych powyższym postanowieniem, pracownicy PINB przeprowadzili w dniu 30 października 2020 r. obowiązkową kontrolę przedmiotowego budynku, z udziałem pełnomocnika inwestora. Stwierdzili zgodność wykonania obiektu z projektem architektoniczno-budowlanym.

W dniu 2 listopada 2020 r. PINB wydał decyzję nr SI/77/20. Na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), dalej także: "Prawo budowlane", udzielił A. S. pozwolenia na użytkowanie budynku jednorodzinnego (dz. nr [...], przed scaleniem nr [...], k.m. 105 obręb [...]) przy ul. M. [...] w K.. Ustalił, że inwestor spełnił wymogi określone w art. 57 ust. 1, 2, 3 Prawa budowlanego. Wskazał, że na miejscu budowy, w dniu 30 października 2020 r., podczas kontroli obowiązkowej, stwierdzono zgodność wykonania obiektu z projektem zagospodarowania działki (nr [...] przed scaleniem), po stronie południowo-wschodniej, południowo- zachodniej i północno zachodniej; natomiast od strony północno-wschodniej w najbliższym otoczeniu budynku.

Stwierdzono także zgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie określonym w art. 59a ust. 2 pkt 2, 3 i 5 Prawa budowlanego oraz warunkach pozwoleń na budowę: z 27 listopada 2012 r., nr [...] i z dnia 26 czerwca 2015 r., nr [...].

Odwołanie od tej decyzji złożyli T. S., J. K. i B. W.. Podnieśli, że nie zostali uznani przez PINB za strony postępowania. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponadto, złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zawnioskowali o przesłuchanie biegłego geodety, na okoliczność przekroczenia przez przedmiotowy budynek granicy z działką numer [...] oraz przeprowadzenie oględzin z udziałem odwołujących się.

Decyzją z dnia 4 marca 2021 r., WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ stwierdził, że decyzja została wydana zgodnie z ustaleniami dokonanymi podczas obowiązkowej kontroli przedmiotowego obiektu budowlanego. Z uwagi na to, iż PINB nie stwierdził żadnych naruszeń prawa oraz istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego, a tym samym uznał że obiekt nadaje się do użytkowania, zasadnym jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji PINB w całości. Organ odwoławczy, na podstawie przedłożonego materiału dowodowego, nie stwierdził przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Podkreślił, że protokół z obowiązkowej kontroli jest podstawowym dokumentem stwierdzającym przeprowadzenie kontroli oraz dokonane w toku kontroli ustalenia. W związku z charakterem protokołu, wynikającym m.in. z art. 68 § 1 K.p.a., oraz w związku z tym, że kontrola jest jednorazowa, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie na podstawie art. 59a Prawa budowlanego zgodnie ze stanem faktycznym zastanym podczas obowiązkowej kontroli.

T. S., J. K. oraz B. W. wnieśli skargę. Zarzucili naruszenie:

1) art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane polegające na udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku pomimo tego, że teren budowy nie został zagospodarowany zgodnie z projektem budowlanym zamiennym,

2) art. 6 ustawy Prawo budowlane polegające na wydaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu, gdy tymczasem dla działki nie zrealizowano przed oddaniem obiektu do użytkowania odpowiedniego zagospodarowania terenu, zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1-2b,

3) art. 78 § 1 K.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ odwoławczy dowodów, o które skarżący wnosili w swoim odwołaniu od decyzji PINB w K. nr SI/77/20 z dnia 2 listopada 2020 r., tj. przesłuchania w charakterze biegłego uprawnionego geodety na okoliczność przekroczenia przez przedmiotowy budynek granicy z działką nr [...] na głębokość od 30 do 50 cm, co skutkuje brakiem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tym zakresie oraz przeprowadzenia z udziałem stron oględzin budynku będącego przedmiotem postępowania wraz z terenem budowy na okoliczność zgodności budowy z udzielonym pozwoleniem, zatwierdzonym projektem zamiennym, ładem planistycznym, warunkami technicznymi oraz przepisami odrębnymi, w szczególności w zakresie podniesienia poziomu gruntu oraz odprowadzenia wód opadowych,

4) art. 10 K.p.a. polegające na niezapewnieniu skarżącym jako stronom postępowania czynnego w nim udziału, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania dowodowego bez ich udziału.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.

Sąd wskazał, że zakres oceny spełnienia przez właścicielkę nieruchomości wyznacza decyzja PINB z 27 listopada 2012 r. nr 266, zatwierdzająca projekt budowlany zamienny pn. "Projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem przy ul. [...] w K. - nr działki [...]" i jednocześnie udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku. Dodatkowo, postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2020 r., organ pierwszej instancji zobowiązał wnioskującą do uzupełnienia wniosku o geodezyjną informację powykonawczą, informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstw od tego projektu, oświadczenie kierownika budowy w związku z zakończeniem budowy uzupełnione o podpis projektanta i opis zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu, oświadczenie inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej, w terminie 21 dni od daty otrzymania postanowienia.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, uzupełnienie powyższej dokumentacji pozwala na stwierdzenie, że spełnione zostały wymagania przewidziane w art. 59 ust. 1 i 57 ustawy. Została również przeprowadzona obowiązkowa kontrola. Jak wynika z jej protokołu, oceniany obiekt budowlany spełnia wszystkie warunki przewidziane w art. 59a ust. 2 ustawy. Według Sądu, wydanie decyzji pozwalającej na użytkowanie obiektu było zatem prawidłowe.

W ocenie Sądu, zarzuty skargi to przede wszystkim polemika z ustaleniami organu. Pierwszy z nich dotyczy zakresu badania zgodności budowy z projektem zagospodarowania działki. Skarżący wskazują, że z protokołu obowiązkowej kontroli wynika, że "teren uporządkowany i zagospodarowany w obrysie działki nr [...] od str. pd.-wsch., pd.-zach., pn.- zach.; od strony pn.-wsch. w najbliższym otoczeniu budynku". Wskazano, że "organ pomimo takiego zapisu nie powziął jednak jakichkolwiek wątpliwości co do poprawności budowy". Wskazują dalej na budowę muru oporowego, która ich zdaniem jest niezgodna z projektem. Jak wynika jednak z tego projektu, realizacja takiego muru została przewidziana (s. 26 akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu, nie można również uznać argumentu skargi dotyczącego przekroczenia nieruchomości przy realizacji przedmiotowej inwestycji. Jak zasadnie wskazał ŚWINB, przedmiotem kontroli była zgodność budowy z zatwierdzonym pozwoleniem, a nie prawidłowość tego ostatniego. Bez wątpienia niedopuszczenie skarżących, jako stron postępowania przed organem I instancji należy uznać za uchybienie procesowe. Na tamtym etapie postępowania ograniczyło to ich uprawnienia. Jednakże w ramach postępowania odwoławczego mieli oni dostęp do pełnego materiału dowodowego. Należy zatem uznać, iż w pełni mogli oni wyrazić swoje stanowisko. Zatem uchybienie powyższe nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podnieśli szereg zastrzeżeń co do prawidłowości rozstrzygnięcia, jednakże nie odnosiły się one bezpośrednio do przedmiotu postępowania, wyżej przez Sąd zakreślonego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli T. S. i J. K. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili:

I. naruszenie prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 59 ust. 5 w zw. z art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2020 r. poz. 1333) poprzez zaakceptowanie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku zrealizowanego z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego zamiennego, albowiem: 1. teren inwestycji został znacząco podniesiony, co nie było przewidziane projektem, 2. wykonano nieprzewidziane projektem dwa mury oporowe (pierwszy po obwodzie działki z trzech jej stron, drugi w poprzek), 3. garaż budynku mieszkalnego oraz mury oporowe zostały wykonane częściowo na działkach sąsiadów bez ich zgody;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 6 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku pomimo tego, że teren budowy nie został zagospodarowany zgodnie z projektem budowlanym zamiennym, bowiem należyte zagospodarowanie i uporządkowanie terenu PINB stwierdził od strony północnowschodniej jedynie w najbliższym otoczeniu budynku;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie uznania za stronę postępowania wyłącznie inwestora, mimo, że pozwolenie na użytkowanie było wynikiem postępowania naprawczego prowadzonego w przedmiocie istotnego odstępstwa;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku naruszającego występujące w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnione interesy osób trzecich, tzn. wkraczającego na działki sąsiadów, co do których inwestor nie miał i nie ma prawa do dysponowania na cele budowlane.

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi sądowej na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji, gdy naruszenie zasady czynnego udziału stron winno skutkować wydaniem przez Śl. WINB decyzji o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez zaakceptowanie nieprzeprowadzenia przez Śl. WINB dowodów, o które skarżący jako strony wnosili w swoim odwołaniu od decyzji PINB w K. nr SI/77/20 z dnia 2 listopada 2020 r. znak sprawy: SI-7353.2/252/09 tj. brakiem przesłuchania w charakterze biegłego uprawnionego geodety B. B. na okoliczność przekroczenia przez przedmiotowy budynek granicy z działką nr [...] na głębokość od 30 do 50 cm, co skutkuje brakiem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tym zakresie oraz brakiem przeprowadzenia z udziałem stron oględzin budynku będącego przedmiotem postępowania wraz z terenem budowy na okoliczność zgodności budowy z udzielonym pozwoleniem, zatwierdzonym projektem zamiennym, ładem planistycznym, warunkami technicznymi oraz przepisami odrębnymi, w szczególności w zakresie podniesienia poziomu gruntu oraz odprowadzenia wód opadowych;

7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 10 K.p.a. poprzez zaakceptowanie niezapewnienia skarżącym jako stronom postępowania czynnego w nim udziału, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania dowodowego bez ich udziału, a w konsekwencji wydaniem wadliwej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie;

8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że protokół z obowiązkowej kontroli może być jedynym dowodem prowadzonym w związku z obowiązkową kontrolą, gdy tymczasem jego ustalenia mogły zostać zanegowane wskutek przeprowadzenia dowodu z przesłuchania biegłego geodety oraz oględzin z udziałem skarżących;

9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do zarzutu niezgodności realizacji budowy z projektem w zakresie rzędnych terenu.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oświadczyli, iż zrzekają się przeprowadzenia rozprawy.

Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci: wniosku pełnomocnika skarżących z dnia 26 września 2021 r. złożonego w trybie informacji publicznej, pism PINB w K. z dnia 4 października 2021 r., z dnia 6 października 2021 r., z dnia 30 listopada 2021 r., decyzji Prezydenta Miasta Katowice o ustaleniu warunków zabudowy nr 151/2015 (wyimek str. 1-3), nr 0214/2021 (wyimek str.1-2), nr 0215/2021 (wyimek str. 1-2), oraz materiału fotograficznego.

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną J. K. z uwagi na brak złożenia przez skarżącą wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Skuteczny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 K.p.a. poprzez zaakceptowanie niezapewnienia skarżącym, jako stronom postępowania, czynnego w nim udziału, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania dowodowego bez ich udziału, a w konsekwencji wydaniem wadliwej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Odwołanie zostało merytorycznie rozpatrzone przez WINB z uwagi na to, że odwołujący się zostali przez organ odwoławczy uznani za strony postępowania o pozwolenie na użytkowanie.

Było to stanowisko prawidłowe. Należy brać pod uwagę fakt, że postępowanie o pozwolenie na użytkowanie spornego budynku mieszkalnego jest rezultatem nakazu zawartego w decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Odwołujący się są właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mają zatem prawo do udziału w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego wobec inwestora, który dopuścił się odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Prawo to obejmuje zarówno postępowanie naprawcze, jak i postępowanie weryfikujące wywiązanie się inwestora z obowiązku zrealizowania zatwierdzonego w postępowaniu naprawczym projektu zamiennego.

W tej sytuacji, odwołujący się mieli prawo do czynnego udziału w postępowaniu. W myśl art. 10 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Udział ten polega m.in. na możliwości składania wniosku o podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.).

Zapewnienie możliwości czynnego udziału w postępowaniu jest tym bardziej wymagane, gdy strony bez własnej winy nie brały udziały w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a do postępowania prowadzonego jedynie z udziałem inwestora przystąpiły z własnej inicjatywy poprzez wniesienie odwołania.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.

Po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli organ sporządza protokół (art. 59d Prawa budowlanego). Jest to dokument stanowiący podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W sytuacji, w której strony inne niż inwestor nie brały udziału w obowiązkowej kontroli i nie miały wpływu na przebieg kontroli oraz treść protokołu, należy dopuścić możliwość weryfikacji ustaleń zawartych w tym dokumencie urzędowym, z uwzględnieniem okoliczności podnoszonych przez strony, które nie brały udziału w dotychczasowym postępowaniu. Odmowa merytorycznego odniesienia się do zarzutów tych stron, w odniesieniu do rezultatu kontroli, czyniłaby ich udział w postępowaniu formalnością, pozostającą bez wpływu na ustalenia w zakresie wymaganym przepisami art. 59a Prawa budowlanego. Samo uznanie odwołujących się, przez organ odwoławczy, za strony postępowania, stanowiłoby pozorną możliwość obrony przezeń swych praw.

Organ odwoławczy, powołując się na moc wiążącą protokołu, nie odniósł się merytorycznie do podniesionego w odwołaniu zarzutu o braku zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania terenu i o przekroczeniu przez obiekt granicy z działką nr [...], na głębokość od 30 do 50 cm. Podkreślić należy, że według odwołujących się, chodziło o niezgodność z zatwierdzonym projektem zamiennym. W uzasadnieniu odwołania podniesiono także zagadnienie odprowadzania wód opadowych, mające znaczenie w związku z wyniesieniem obiektu ponad nieruchomości sąsiednie. Należy podkreślić, że w odwołaniu, niezależnie od podniesienia dwóch wskazanych konkretnych okoliczności nawiązujących do braku zgodności obiektu z projektem zamiennym, odwołujący się stwierdzili, że brak udziału stron w postępowaniu przed organem pierwszej instancji uniemożliwił im jakąkolwiek aktywność procesową, przez co nie mogli przedstawić dowodów na poparcie swych twierdzeń, ani zapoznać się z materiałami i dowodami. Wnieśli o przesłuchanie biegłego geodety, który sporządził inwentaryzację geodezyjna powykonawczą.

W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący zarzucili, że teren budowy nie został zagospodarowany zgodnie z projektem budowlanym zamiennym. Wskazali na tkwiącą w protokole sprzeczność w odniesieniu do zagospodarowania terenu od strony północno-wschodniej. Zwrócili uwagę na znaczne podniesienie terenu, zmianę rzędnych, wykonanie muru oporowego z przekroczeniem granicy z działką nr [...], przekroczenie granicy z działka nr [...].

Podobnie jak organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nawiązując do zebranych przez PINB dokumentów oraz do obowiązkowej kontroli, ocenił, że jak wynika z protokołu kontroli, obiekt spełnia wszystkie warunki przewidziane w art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do twierdzeń skarżących uznał, że zarzuty skargi to przede wszystkim polemika z ustaleniami organu. Sąd odnotował zarzut dotyczący treści protokołu w odniesieniu do terenu od strony północno-wschodniej. Nie ocenił prawidłowości postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, przy czym tezę Sądu można zrozumieć jako brak możliwości polemizowania z ustaleniami organu.

W odniesieniu do zarzutu niezapewnienia skarżącym brania udziału w postępowaniu Sąd przyznał, że było to uchybienie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zostało ono sanowane w trakcie postępowania odwoławczego, w trakcie którego skarżący mieli dostęp do pełnego materiału dowodowego, w pełni mogli wyrazić swoje stanowisko.

Sąd nie odniósł się jednak do tego, czy wnioskowane przez odwołujących się czynności były w sprawie wymagane, czy dotyczyły okoliczności istotnych, a także co do tego, czy nieuwzględnienie wniosku o uzupełnienie materiału dowodowego nie stanowiło naruszenia art. 10 § 1 K.p.a.

Nadto, Sąd pierwszej instancji błędnie zreferował zarzuty skarżących o przekroczeniu granic nieruchomości. Wbrew wypowiedzi Sądu, skarżący podnieśli niezgodność w tym zakresie z projektem zamiennym, a nie brak prawidłowości "zatwierdzonego pozwolenia".

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że realizacja muru oporowego została przewidziana. Wskazał na stronę 26 akt administracyjnych. Jednak zarzut skarżących dotyczył m.in. realizacji muru oporowego z przekroczeniem granicy.

Niezależnie od merytorycznej trafności podniesionych zarzutów, należy ponownie przeprowadzić postępowanie odwoławcze z zagwarantowaniem odwołującym się możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W związku z tym konieczne jest merytoryczne odniesienie się do zarzutów odwołujących się dotyczących zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania terenu określonym w projekcie budowlanym zamiennym.

Przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów materialnych skargi kasacyjnej.

Można jednak stwierdzić, co zresztą wynika już z poprzedzających rozważań, że bezpodstawny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie uznania za stronę postępowania wyłącznie inwestora, mimo, że pozwolenie na użytkowanie było wynikiem postępowania naprawczego prowadzonego w przedmiocie istotnego odstępstwa.

W ślad za organem odwoławczym, Sąd pierwszej instancji przyjął, że stronami postępowania byli także odwołujący się. Z tego powodu przecież ocenił, że niedopuszczenie skarżących, jako stron postępowania, przed organem pierwszej instancji należy uznać za uchybienie procesowe.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję. Koszty postępowania sądowego, w kwocie 1587 zł, zasądzono od organu odwoławczego na rzecz skarżącego T. S. na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 200 P.p.s.a.