Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 634/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 7,8,77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 kpa, art. 138 par. 2 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153 P.p.s.a.,  art. 151 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Wójt Gminy odmówił B. S. ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego wraz z częścią magazynową na działce nr [...] obr. , gm..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [..] r. B.S. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację wyżej wskazanego przedsięwzięcia. Planowany obiekt to budynek inwentarski o docelowej obsadzie zwierząt [...] szt. (szt. prosiąt, szt. warchlaków, szt. tuczników), tj. DJP. Zwierzęta mają być utrzymywane w technologii rusztowej. Wytworzona na terenie gospodarstwa gnojowica ma być wykorzystywana jako nawóz naturalny na użytkach ornych będących w posiadaniu inwestora. W ramach zamierzenia inwestycyjnego zaplanowano również posadowienie dwóch silosów paszowych o pojemności m3 każdy. Inwestycja została zaplanowana na terenach, dla których nie ma opracowanego planu przestrzennego zagospodarowania.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wskazał szczegółowo zagadnienia, które należy uwzględnić w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.

Powyższy raport został złożony w dniu 5 sierpnia 2013 r., ale był kilkakrotnie uzupełniany na wezwanie organu oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: "RDOŚ" ) w toku postępowania uzgodnieniowego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej: "PPIS ") w dniu [...] r. wydał opinię sanitarną, w której zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia, określając jej warunki.

W dniu [...] r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której byli obecni m.in.: autor raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz mieszkańcy wsi . W protokole z rozprawy zawarte zostały wypowiedzi mieszkańców a odnośnie szkodliwego wpływu inwestycji na ich zdrowie oraz na ograniczenie rozwoju wsi, a także pytania do autora raportu.

Postanowieniem z dnia [...] r. RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia objętego wnioskiem B.S., określając szczegółowo warunki realizacji inwestycji.

Z uzasadnienia decyzji wynika między innymi, że Wójt Gminy uznał przedłożony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uznając, wbrew twierdzeniom zawartym w raporcie, że wpływ inwestycji na tereny sąsiednie skutecznie ogranicza sposób ich zagospodarowania. Ponadto raport nie zawiera określenia jakie skutki spowoduje inwestycja dla właścicieli działek sąsiednich oraz nie zawiera odpowiednio przeprowadzonego wariantowania realizacji inwestycji. Na etapie planowanego przedsięwzięcia nie jest wiarygodne założenie, że 70 % wyprodukowanej gnojowicy wykorzystane zostanie do nawożenia pól użytkowanych przez inwestora, gdyż brak jest w raporcie informacji o zawartości azotu mineralnego w glebie, lokalizacji pól przewidzianych do nawożenia gnojowicą (konieczność uwzględnienia odległości od rowów, cieków wodnych), planowanej struktury zasiewów. Organ zakwestionował także wiarygodność podawanych przez inwestora danych dotyczących wielkości użytkowanego gospodarstwa rolnego.

Za mało wiarygodne uznał wskazanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza i emisji gazów, które opracowano na podstawie róży wiatrów dla miasta Koszalina, które to miasto położone jest w znacznej odległości od a – około 50 km, na terenie inaczej ukształtowanym niż okolice miejscowości . Zdaniem organu, dla analizowanego przedsięwzięcia wskazane byłoby opracowanie róży wiatrów dla miejscowości, na podstawie danych ze stacji pomiarowych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

B.S. odwołała się od powyższej decyzji podnosząc, że PPIS wyraził pozytywną opinię dla planowanej inwestycji, zaś RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia i jednocześnie określił warunki tej realizacji. Wskazała, że rozbieżność w podawanych przez inwestora danych dotyczących wielkości użytkowanego gospodarstwa rolnego wynika z formuły zapytań organów decyzyjnych, które nie były precyzyjne. Ponadto inwestorka podkreśliła, że w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się działki rolne natomiast najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się poza bezpośrednim wpływem oddziaływania planowanego budynku inwentarskiego.

Decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium podzieliło zastrzeżenia organu pierwszej instancji, jak

i dokonaną przez ten organ ocenę prawną ustalonych faktów.

B.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 512/14 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące dokonanej przez organy oceny raportu, a w szczególności wskazał na brak wyjaśnienia przyczyn nieuwzględnienia pozytywnych wyników postępowania uzgodnieniowego. Według Sądu, organ nie odniósł się w żaden sposób do treści raportu oraz nie wskazał jakie wariantowanie inwestor powinien przedstawić, skoro wariantowanie zawarte w raporcie uznał za niewłaściwe. Sąd stwierdził, że choć organ zobowiązywał inwestora do uzupełnienia raportu o różnego rodzaju informacje, to jednak podane dane co do wykorzystania gnojowicy oraz opracowanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza i emisji gazów nie były dotychczas kwestionowane. O ile organ powziął powyższe wątpliwości to, zdaniem Sądu, miał niewątpliwie możliwość uzyskania uzupełnienia raportu także i o te dane, czego jednak nie uczynił. Nie przedstawił również konkretnych argumentów na poparcie stanowiska, że nierealne wydaje się założenie, że wentylator w obiekcie będzie pracować tylko 40 godzin w roku. Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z całkowitym pominięciem stanowiska RDOŚ zawartym w postanowieniu o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia. W świetle obowiązujących przepisów prawa, sprzeciw społeczeństwa wobec realizacji konkretnej inwestycji nie może być traktowany jako prawo veta, obligujące organ do wydania decyzji negatywnej dla inwestora. Stanowisko organu, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie można jednoznacznie wywnioskować, że planowany obiekt nie będzie w żaden sposób negatywnie oddziaływał na środowisko, Sąd uznał za przedwczesne wskazując, że w pierwszej kolejności należało poddać wszechstronnej ocenie cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Organ odwoławczy uchylił się od oceny w kontekście wszystkich zarzutów i argumentów odwołania, zwłaszcza dotyczących zawartości raportu, a z drugiej strony Kolegium przytaczało dodatkowe, niewynikające z decyzji organu pierwszej instancji, powody przemawiające za odmową ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Dodatkowo Sąd zauważył, że przedmiotową inwestycję organ uznał, za tylko potencjalnie mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko. Potencjalność ta nie oznacza, że takie oddziaływanie występuje zawsze przy tego rodzaju inwestycjach, jak chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza. Należało zatem sprawdzić rozwiązania jakie zamierza zastosować inwestor, które mają zapewnić bezpieczne funkcjonowanie projektowanego przedsięwzięcia bez szkody dla środowiska naturalnego oraz ludzi. Dla wykazania, czy istnieje negatywne oddziaływanie w sferze podniesionej przez organy, potrzebne jest wskazanie konkretnych okoliczności, wynikających z realiów danej sprawy, takiemu celowi służy np. określenie strefy oddziaływania inwestycji na tereny sąsiadujące. Sąd stwierdził, że brak takiego odniesienia dyskwalifikuje odmowę uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań inwestycji.

W ocenie Sądu, doprecyzowania wymagała także informacja jaka faktycznie będzie obsada zwierząt (w każdym cyku hodowli) w projektowanym budynku. Zdaniem Sądu, wyjaśnienia wymagać może także, dlaczego przyjmuje się, że planowany zbiornik na gnojowicę o pojemności zabezpieczy magazynowanie gnojowicy na 4 miesiące, skoro przewiduje się, że roczna produkcja gnojowicy wynosi (a zatem nie przekracza pojemności zbiornika). Sąd stwierdził, że nie wiadomo także w jaki sposób zostało wyliczone zużycie wody dla celów hodowli na dobę, tj. 6 m3 na dobę.

Powyższe wątpliwości, jak również wątpliwości związane z uchybieniami do jakich doszło w trakcie postępowania przed organami pierwszej i drugiej instancji, o których była mowa powyżej, powinny zostać wyjaśnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...], uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 66, art. 71, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 81, art. 82 oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej dalej: "u.o.o.ś."), Wójt Gminy odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego wraz z częścią magazynową na działce nr [...] obr. , gm..

W uzasadnieniu tej decyzji, organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wezwał inwestora do uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez wskazanie: faktycznej obsady zwierząt w cyklu chowu (w toku prowadzonej hodowli); wykazane w jaki sposób wyliczone zostało zużycie wody dla celów chowu zwierząt na dobę; podanie uzasadnienia przyjęcia obliczeń obsady zwierząt, wynoszącej DJP; wyjaśnienia treści raportu na str. 47 i 48, dotyczących dopuszczalnych poziomów amoniaku i siarkowodoru; przedstawienia organizacji pracy związanej ze spuszczaniem gnojowicy z fosy z uwagi na wątpliwości dotyczące czasu pracy wentylatora; określenia udziału niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń powietrza w badanym procesie chowu trzody w całkowitej emisji m.in. z kanałów wentylacji grawitacyjnej przewietrzenia pomieszczeń za pomocą okien uchylnych; przedstawienia planowanej organizacji prac związanych z wywożeniem gnojowicy na pola (w tym informacji o ilości i pojemności taboru asenizacyjnego przewidzianego do wywożenia gnojowicy); podania czy przy ocenie przedsięwzięcia na klimat akustyczny uwzględniono okresowy zwiększony ruch pojazdów związany z wywożeniem gnojowicy.

Wójt wskazał, że w dniu 29 lipca 2015 r. L.N. zwróciła się, w imieniu mieszkańców wsi, o zobowiązanie inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, m.in. o przedstawienie innych wariantów lokalizacji planowanych przedsięwzięć, niż te które zostały opisane w raporcie.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. inwestor przekazał organowi odpowiedzi

na zagadnienia powołane w wezwaniu organu do uzupełnienia raportu.

W piśmie z dnia 27 września 2015 r., L.N., działając jako strona postępowania administracyjnego, wniosła o podjęcie działań w celu: zobowiązania inwestora do uzupełnienia raportu o kompleksową analizę zorganizowanych

i niezorganizowanych emisji amoniaku i siarkowodoru; przedstawienia racjonalnych, możliwych do zrealizowania wariantów planowanej inwestycji, z uwzględnieniem interesu stron, uczestników oraz całej społeczności lokalnej, w tym w szczególności przedstawienia wariantu przewidującego odmienną lokalizację inwestycji; wskazanie inwestorowi odmiennego wariantu inwestycji, przewidującego inną jej lokalizację,

w oddaleniu od zabudowy mieszkalnej (w trybie art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.); wydanie decyzji odmownej w związku z brakiem zgody inwestora na jego realizację, według wariantu zasadnego w świetle oceny oddziaływania na środowisko (zgodnie z art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.).

Organ pierwszej instancji dokonał ponownej analizy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Uznał, że przedłożony raport, wraz z jego uzupełnieniami, wymaga uzupełnienia i rozszerzenia o informacje dotyczące wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz przewidywanego odziaływania na środowisko wariantu alternatywnego. Mając powyższe na uwadze, pismem z dnia 14 października 2015 r., wezwał inwestora do uzupełnienia przedmiotowego raportu o wskazane wyżej dane wariantowania inwestycji.

W dniu 7 października 2015 r. odbyło się spotkanie w siedzibie organu, z mężem wnioskodawczyni – M. S. Wójt Gminy zaproponował rozważenie możliwości zmiany lokalizacji planowanej inwestycji (poza terenem działek nr [...] i [...] obr. ). Pismem z dnia 14 października 2015 r., organ złożył inwestorowi propozycję zmiany lokalizacji planowanej inwestycji.

W toku postępowania umożliwiono wnioskodawczyni rozważenie i wskazanie innej lokalizacji przedsięwzięcia (poza wskazanymi wyżej działkami), m.in., na działkach: nr [..] obr. Inwestor w piśmie z dnia 26 października 2015 r. poinformował organ,

że skłonny jest do zmiany lokalizacji inwestycji pod warunkiem przedstawienia przez organ lokalizacji inwestycji z gotowym wariantowaniem, spełniającym wymogi

i posiadającym wszystkie niezbędne decyzje, uzgodnienia oraz zagwarantowaną drogą dojazdową. Organ wyjaśnił, że spełnienie oczekiwań wnioskodawcy nie jest możliwe w zakresie wydania pozytywnych opinii i uzgodnień organów współdziałających. Wójt potwierdził zamiar urządzenia drogi dojazdowej do wstępnie wskazanej przez M. S. lokalizacji przedsięwzięcia (poza terenem działek nr [...] obr. ). Do dnia wydania decyzji, inwestor nie wyraził zgody na realizację przedsięwzięcia na innej nieruchomości niż wskazana we wniosku. W związku z powyższym, organ uznał, że wniosek inwestora nie może być rozpatrzony pozytywnie.

W piśmie z dnia 18 listopada 2015 r., inwestor odniósł się do wezwania organu

z dnia 14 października 2015 r. o uzupełnienie raportu. Inwestor podniósł, że w piśmie

z dnia 26 sierpnia 2015 r., udzielono odpowiedzi na wszystkie pytania, postawione przez organ w piśmie z dnia 27 lipca 2015 r. Inwestor oczekiwał zakończenia postępowania kwestionując potrzebę uzupełnienia raportu oraz uprawnienie L.N. do udziału w sprawie i stwierdził, że jej zastrzeżenia i wnioski są gołosłowne. Wezwanie do uzupełnienia raportu, zdaniem inwestora prowadzi do przewlekłości postępowania. Nie zgodził się ze stanowiskiem, że raport dotknięty jest wadami w zakresie wariantowania inwestycji. Dodał, że organ ma wiedzę o równolegle toczącym się postępowaniu z wniosku M. S. o wydanie decyzji środowiskowej dla budynku inwentarskiego z częścią magazynową na działce nr [...], obr. . Inwestor podniósł, że jako wariant alternatywny wskazał wariant polegający na realizacji inwestycji na działce sąsiedniej nr [...], obr. . Jego zdaniem, realizacja inwestycji w "szczerym polu" nie spełnia wymogu wariantu alternatywnego, który ma być wariantem racjonalnym.

Następnie organ przedstawił trzy warianty przedsięwzięcia wskazane przez inwestora, tj.: wariant "0", wariant I proponowany przez inwestora do realizacji, wariant II alternatywny. Organ uznał, że z uwagi na pozorny charakter wariantowości, bardzo bliskie sąsiedztwo przedsięwzięcia, wskazane w I i II wariancie, nie sposób jest ustalić, który z wariantów jest wariantem proponowanym, który zaś najkorzystniejszym dla środowiska.

Organ uznał, że inwestor nie wypełnił wymogu z art. 81 ust. 1 u.o.o.ś., skoro przedłożony przez niego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami, nie zawiera racjonalnego wariantu alternatywnego, ani też wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Zdaniem organu, analiza przedstawionego w raporcie wariantu I i wariantu II planowanego przedsięwzięcia wskazuje, że warianty te mają charakter pozorny, ponieważ działki nr [...] obr. , graniczą ze sobą, a odległość planowanej zabudowy, na wskazanych działkach, wynosi około m. Odnosząc się do stanowiska RDOŚ , wyrażonego w postanowieniu z dnia [...] i opinii PPIS z [...] r., organ pierwszej instancji stwierdził, iż przyjęcie, że organ wydający decyzję (środowiskową) jest związany stanowiskiem RDOŚ lub opinią PPIS oznaczałoby w istocie zmianę właściwości rzeczowej obu organów. Tymczasem zarówno organ prowadzący postępowanie, jak i organ dokonujący uzgodnienia i opiniowania, działa w zakresie swojej właściwości i właśnie w tym zakresie ocenia planowaną inwestycję. Fakt, że RDOŚ i PPIS nie dostrzegły w pełni wadliwości raportu i uzgodniły realizację przedsięwzięcia, nie zwalniało organu pierwszej instancji od dokonania kontroli raportu w granicach właściwości rzeczowej. Zdaniem organu, wadliwość metodologiczna samego raportu, powodowała, że stanowiska organów współdziałających nie mogą stanowić przydatnej podstawy przeprowadzenia prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

B.S., reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji z dnia

[..] r. Strona zarzuciła wydanej decyzji naruszenie:

1) przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:

- niewyjaśnienie na jakiej podstawie organ pierwszej instancji przyjął, że odległości pomiędzy wariantowymi lokalizacjami obiektów na działkach nr [...] i nr [...], wynoszą jedynie m i w związku z tym warianty te mają być pozorne,

- niewyjaśnienie przez organ pierwszej instancji, dlaczego nie uwzględnił pozytywnych wyników postępowania uzgodnieniowego i opiniowania

w postępowania przed RDOŚ i PPIS ,

2) przepisów u.o.o.ś, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w tym:

- art. 66 ust. 1 u.o.o.ś w związku z art. 80 k.p.a., poprzez uznanie przez organ pierwszej instancji, że raport z uzupełnieniami, złożony przez wnioskodawczynię, nie spełnia wymogów formalnych co do przedstawienia wariantów alternatywnych,

- art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. w związku 80 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., poprzez nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji wyników pozytywnego uzgodnienia przez RDOŚ i pozytywnej opinii PPIS i nie uznanie, że inwestycja planowana przez inwestora, przy wykonaniu nałożonych obowiązków odpowiada prawu i wniosek powinien być rozpatrzony pozytywnie,

- art. 81 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie

w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie przedstawiono propozycji innego skonkretyzowanego i opisanego wariantu alternatywnego i inwestor z oczywistych powodów nie mógł odmówić realizacji takiego wariantu.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 33 - art. 38, art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 87, art. 95 u.o.o.ś., Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania, uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał na związanie oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 512/14. Kolegium ustaliło, że inwestor składając wniosek o wydanie decyzji dołączył do niego kartę informacyjną, kwalifikując przedsięwzięcie (do wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), przedsięwzięcia polegającego na chowie i hodowli zwierząt, innych niż wymienione

w § 3 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia, w liczbie nie mniejszej niż 60 jednostek przeliczeniowych (DJP).

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Wójta Gminy , że treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający nie może przesądzić o treści decyzji.

W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji wskazując na: brak zgody inwestora na lokalizację inwestycji w innym wariancie aniżeli proponowany przez inwestora, brak wariantu alternatywnego oraz sprzeciw społeczeństwa, nie wyczerpał dyspozycji z art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. SKO zgodziło się z zarzutem strony, że propozycja inwestycji w "szczerym polu", bez infrastruktury drogowej, bez wymaganego do tego rodzaju uzbrojenia terenu, z uwagi na oddalenie od własnej zabudowy mieszkaniowej

bez możliwości sprawowania stałego nadzoru, na terenach podmokłych, terenach torfowych, ewentualnie zbyt blisko innych zabudowań mieszkalnych, nie wyczerpuje przesłanek z art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. Analiza uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, potwierdziła – zdaniem Kolegium - zasadność zarzutu braku merytorycznej oceny treści przedłożonego raportu wraz z jego uzupełnieniami. Według SKO, akcentując pozorność przedstawionych wariantów i poprzestając jedynie na gołosłownym stwierdzeniu o odległości m pomiędzy budynkami planowanymi na działkach nr, obr. , Wójt nie wyjaśnił na czym oparł powyższe twierdzenie, gdyż nie wykazał, iż przeprowadzono stosowne pomiary, nie wystąpił też o sprecyzowanie miejsca posadowienia budynku inwentarskiego i magazynowego.

Zdaniem SKO, w toku postępowania uzgodnieniowego inwestor udzielił odpowiedzi na wątpliwości związane z wielkością pojemności projektowanego zbiornika na gnojowicę czy posiadanego przez inwestora areału gruntów rolnych.

W ocenie organu odwoławczego, nieuprawnione i niezrozumiałe stanowisko organu pierwszej instancji co do oceny uzgodnień RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] i przedstawionej przez PPIS opinii z dnia 16 września 2013 r. Złożony przez inwestora raport oraz jego uzupełnienia i wyjaśnienia dotyczące racjonalnego wariantu alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska, pozwalają na stwierdzenie, że organ pierwszej instancji miał możliwość oceny zaproponowanych wariantów i wyboru, który z wariantów dopuszcza do realizacji z uwagi na wskazane rozwiązania, mające zapewnić przewidzianą przepisami ochronę środowiska.

Organ odwoławczy, mając na uwadze ocenę prawną, jaką przedstawił Sąd

w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r. oraz własną analizę zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, że ten materiał dowodowy nie stanowi podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Kolegium uznało za zasadne stanowisko odwołującej się, że organ pierwszej instancji nie przedstawił szczegółowej analizy merytorycznej zawartości raportu i jego uzupełnień, nie wyjaśnił, jaka ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko miała uzasadniać rozważenie jeszcze innego wariantu alternatywnego (lokalizacyjnego), podczas gdy w toku sprawy, takiego innego wariantu dopuszczonego organ nie wskazał. W sytuacji, gdy inwestycja tylko potencjalnie może negatywnie oddziaływać na środowisko, za przedwczesne należy uznać obawy hipotetycznej możliwości wystąpienia zagrożeń wynikających z funkcjonowania takiej inwestycji, jako przesłanki ustawowej odmowy wydania decyzji środowiskowej

dla takiego przedsięwzięcia.

Kolegium uznało za zasadny zarzut naruszenia przepisów u.o.o.ś., wobec wydania decyzji odmownej bez jednoczesnego wykazania zaistnienia przynajmniej jednej z ustawowych przesłanek.

Zdaniem organu odwoławczego, wyczerpującej odpowiedzi na wszystkie pytania organu odnośnie raportu udzielono w piśmie z dnia [...] r. Kolegium stwierdziło, że sprzeciw społeczności lokalnej wobec realizacji konkretnej inwestycji, nie może być traktowany jako prawo veta. Organ ten zgodził się, ze zgłaszanymi w toku postępowania, stanowiskami przeciwników realizacji przedmiotowej inwestycji,

że ze względu na emisje odorów jest ona oceniona jako konfliktogenna.

Powyższa okoliczność nie może skutkować wydaniem decyzji odmownej i powodować nieuzasadnionego przedłużania postępowania w sprawie. Jak wskazał organ odwoławczy, istotną rolę w ocenie wskazanych sprzecznych racji

ma właśnie uzasadnienie decyzji.

Za uzasadnione, organ uznał zarzuty odwołania dotyczące naruszenia zasady prowadzenia postępowania z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (stron) i podejmowania wszelkich czynności, również z urzędu, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ pierwszej instancji nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą oraz nie dopełnił obowiązku dokonania szczegółowej analizy prawnej sprawy.

Organ odwoławczy wskazał organowi pierwszej instancji, na obowiązek wzięcia pod uwagę oceny prawnej przedstawionej w tym orzeczeniu, co do działania organu na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz konieczności rozpatrzenia wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska, z poszanowaniem zasady praworządności oraz dwuinstancyjności postępowania i w oparciu o dowody zebrane w sprawie, z uwzględnieniem szczególnej roli raportu oddziaływania na środowisko, jak również z uwzględnieniem stanowiska RDOŚ , zawartego w postanowieniu z dnia [...] r. B. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną domagając się jej uchylenie w całości. Wniósł także o rozważenie orzeczenia przez Sąd zobowiązania organu do wydania,

w terminie dwóch tygodni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania, decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.

Wnoszący skargę zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie:

- art. 81 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że wariantem wskazanym przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej w rozumieniu tego przepisu, powinien być jeden z wariantów alternatywnych, zaproponowanych przez inwestora w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że inwestor spełnił obowiązek wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego,

- art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że inwestor spełnił obowiązek wskazania wariantu najkorzystniejszego dla środowiska,

- art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że organ pierwszej instancji odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, z powodu negatywnego wyniku postępowania z udziałem społeczeństwa.

Skarżący zarzucił także wydanej decyzji naruszenie przepisów postępowania,

w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 80 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że organ pierwszej instancji dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny raportu, w sytuacji, gdy organ ten podjął wszelkie starania, aby ta ocena była rzetelna, w tym powołał na tę okoliczność biegłego,

- art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co prowadziło do naruszenia zasady równego traktowania stron,

- art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego,

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niejasne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które uniemożliwia weryfikację, z powodu jakich konkretnie naruszeń prawa decyzja została uchylona,

- art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo że nie było podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia.

Skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdził, że organ odwoławczy niesłusznie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ze względu na wadliwe uzasadnienie decyzji, zdaniem skarżącego, trudno jest ustalić jakie konkretnie przyczyny spowodowały podjęcie takiego rozstrzygnięcia.

Zdaniem skarżącego, dokonana przez organ odwoławczy wykładnia art. 81 ust. 1 u.o.o.ś., jest wadliwa. Z przedmiotowego przepisu wynika, że wariant wskazuje organ i ma to być wariant inny niż proponowany. W związku z tym twierdzenie, że wariantem ma być obligatoryjnie jeden z wariantów alternatywnych, na gruncie wykładni literalnej nie ma racji bytu. Dotyczy to także wykładni funkcjonalnej.

Błędne było stwierdzenie organu odwoławczego, że inwestor uczynił zadość obowiązkowi wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W powyższym zakresie, po kilkukrotnych wezwaniach do uzupełnienia raportu, inwestor wskazał na hodowlę innego gatunku niż pierwotnie zamierzony lub wskazał na zastosowanie innej technologii hodowli. W ocenie skarżącego, powyższe nie jest w ogóle wariantem, ale zupełnie innym przedsięwzięciem, skoro inwestor zamierza przecież hodować trzodę chlewną. Inwestor nie podołał również obowiązkowi wskazania wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Inwestor z jednej strony stwierdził, że najkorzystniejszym wariantem jest realizacja przedsięwzięcia w zaproponowanym kształcie na działce nr [...], a jednocześnie utrzymuje, że jednak korzystniejsza byłaby realizacja na sąsiadującej działce nr [...]. Ten ostatni wariant, ma być jednak rzekomo niemożliwy, ze względu na to, że z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej dla działki nr [...] wystąpił małżonek B.S., a postępowanie administracyjne jest w toku. Argument ten jest - według skarżącego – nietrafny, gdyż nie ma żadnych przeszkód, aby inwestor złożył wniosek dla działki nr [...]. Zdaniem skarżącego, z powyższego nie wynika, jaki jest zdaniem inwestora wariant najkorzystniejszy dla środowiska, a jedynie jaki bardziej by mu odpowiadał. Według skarżącego, inwestor nie podołał obowiązkowi wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska.

Skarżący nie zgodził z twierdzeniem organu odwoławczego, jakoby jednoznaczny sprzeciw społeczeństwa, z jakim mamy do czynienia w sprawie, nie umożliwiał organowi pierwszej instancji wydania decyzji odmownej. Sprzeciw ten nie był jedynym powodem rozstrzygnięcia sprawy, a przyczyniły się do tego istotne wady raportu w zakresie analizy wariantowej oraz jego wątpliwa jakość merytoryczna.

Zdaniem skarżącego, organ pierwszej instancji postąpił zgodnie z zaleceniami orzecznictwa, przytoczonymi przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. starał się wyważyć interes inwestora i lokalnej społeczności, proponując temu pierwszemu, że przychyli się do jego wniosku, pod warunkiem wyboru innego wariantu.

Organ odwoławczy niesłusznie zarzucił organowi pierwszej instancji, że nie dokonał należytej oceny raportu. Zdaniem strony, organ ocenił ten dokument zgodnie z art. 80 k.p.a. i dlatego właśnie wydał decyzję odmowną. Organ skorzystał z możliwości powołania biegłego. Organ odwoławczy zignorował ten fakt (naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a.). Zdaniem skarżącego, organ pierwszej instancji podjął wszelkie starania, aby należycie ocenić raport. Skarżący przypomniał, że inwestor był wzywany do uzupełnienia raportu. Nastawienie organu odwoławczego do sprawy, jest dla skarżącego, sprzeczne z zasadą równego traktowania stron.

Według skarżącego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia w sposób przekonujący, dlaczego właściwe organ odwoławczy wydał decyzję uchylającą. Zdaniem skarżącego, z jednej strony organ odwoławczy wytykał raportowi liczne braki, z drugiej wskazywał, że organ pierwszej instancji ocenił go z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i uchybił rzekomo ciążącemu na nimi obowiązkowi wezwania inwestora do kolejnego uzupełnienia tego dokumentu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone

w zaskarżonej decyzji, jak i argumentację w niej zawartą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dowiodła, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138

§ 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę

do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Taka podstawa prawna decyzji organu odwoławczego wskazuje, że nie jest to merytoryczne zakończenie sprawy administracyjnej i wymaga przede wszystkim dokonania przez sąd oceny, czy nie doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a mogącego mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Na wstępie przypomnieć wypada, że ostateczna decyzja o merytorycznym charakterze w sprawie z wniosku B.S. dla przedmiotowej inwestycji na działce nr [...] obr. , była już przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 512/14 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Wyjaśnić zatem trzeba, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem.

Jak wynika z uzasadnienia powołanego wyżej wyroku, Sąd za przedwczesną uznał ocenę, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie można jednoznacznie wywnioskować, iż planowany obiekt nie będzie w żaden sposób negatywnie oddziaływał na środowisko i wskazał, że w pierwszej kolejności należało poddać wszechstronnej ocenie cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Sąd jednocześnie przedstawił zakres, istotnych dla oceny raportu, informacji niezbędnych do ustalenia oraz wymagających doprecyzowania.

Kierując się obowiązkiem wynikającym z art. 153 P.p.s.a., aktualnie orzekający skład Sądu stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zastosował się do obowiązków wynikających z oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r., czego skutkiem było wydanie zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji wezwał bowiem inwestora do uzupełnienia wymaganych dodatkowych informacji, jednakże w uzasadnieniu decyzji odmownej nie poddał całościowej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym raportu inwestora wraz z uzupełnieniami, a także stanowisk organów współdziałających, mimo wyraźnych w tym zakresie wskazań wynikających z uzasadnienia wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r.

W ocenie Sądu, dostrzeżone przez organ odwoławczy braki w ocenie materiału dowodowego dawały podstawę do zgodnego z prawem zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. wydania decyzji kasacyjnej, przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Strona skarżąca chcąc skutecznie zakwestionować prawidłowość decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. winna wykazać, że nie było podstaw do uznania, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie. Braku istnienia takiej zależności pomiędzy sposobem procedowania przez Wójta Gminy, a okolicznościami sprawy mającymi znaczenie dla rozstrzygnięcia, skarżący nie wykazał.

Powołany przepis został zastosowany przez organ odwoławczy na gruncie postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, dla którego szczegółowe kwestie prawne zostały uregulowane w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.o.o.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane (§ 2) dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia

na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia (raport) mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.).

Postanowienie, o którym wyżej mowa wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz organu państwowej inspekcji sanitarnej (art. 65 ust. 1 u.o.o.ś.).

Szczegółowy zakres elementów, które winny znaleźć się w zakresie tego dokumentu, określa art. 66 u.o.o.ś., wskazując w ust. 1 pkt 5 opis analizowanych wariantów, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Jak już była o tym wyżej mowa, Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował w sprawie przepis z art. 138 § 2 k.p.a., z uwagi na brak wypełnienia

przez organ pierwszej instancji obowiązków wynikających z art. 153 P.p.s.a., a przy tym zakres materiału dowodowego, który winien podlegać ocenie był znaczny.

Z uwagi na obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a), uzupełnienie materiału dowodowego i jego całościowa ocena przez organ odwoławczy, nie była możliwa, w świetle wskazanego przepisu.

W związku z zarzutami skargi, podkreślenia wymaga, że istotnym zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest ocena przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko a w szczególności zagadnienie wypełnienia przez wnioskodawcę obowiązku przedstawienia w raporcie opisu analizowanych wariantów planowanej inwestycji.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego, kwestionującego zgodność z prawem tej oceny dokonanej przez organ I instancji, jest zasadne, a stawiane skargą zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a w tym art. 7, art. 8, art. 80, art. 107 § 3 oraz 138 § 2 k.p.a. są chybione.

Podkreślenia wymaga, że wśród zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wymienia się obowiązek organu rozpatrującego sprawę do podejmowania na wniosek strony i z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), który jest wzmacniany art. 6 Konstytucji RP, jako obowiązek stania na straży praworządności.

Obowiązek wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego (zasada prawdy obiektywnej) nie zwalnia strony od współdziałania w realizacji tego obowiązku, co winno sprzyjać przyznaniu inicjatywie samych stron w dążeniu do prawidłowego i pełnego zebrania materiału dowodowego służącego ustaleniu wszystkich okoliczności istotnych, mających wpływ na wynik sprawy. Analiza uzasadnienia decyzji organu I instancji, dokonana przez pryzmat powyższej zasady, w kontekście zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że organ pierwszej instancji nie zrealizował w należyty sposób ustawowego obowiązku dążenia do wyczerpującego i starannego zebrania dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do dokonania niepełnej oceny tego materiału, czyniąc rozstrzygnięcie tego organu wadliwym, nie tylko w świetle art. 153 P.p.s.a., ale także wobec wymogów stawianych w art. 7, 8, 11, 75, 77 § 1, art. 78 § 1 i 80 k.p.a. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, prawidłowo organ odwoławczy zastosował w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., wydając decyzję kasacyjną.

Mieć trzeba na względzie, że w realiach niniejszej sprawy, szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe stosowanie art. 8 k.p.a., Powołany przepis ustanawia zasadę wzbudzania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej. Jak wskazuje się w doktrynie, władza ma prawny obowiązek dążyć do stworzenia takiej atmosfery postępowania, w której obywatel ma zaufanie i jest przekonany, że stojąc przed urzędem – reprezentacją władzy będzie potraktowany w sposób sprawny, kompetentny, zgodny z prawem oraz maksymalnie uwzględniający jego interesy. Zasada ta wyznacza standardy funkcjonowania organów, które są zrozumiałe dla obywateli (patrz. J. Malanowski, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, Komentarz KPA, art. 8, Nb 3, Warszawa 2014).

W ocenie Sądu, tak rozumianym standardom funkcjonowania organów, Wójt Gminy nie sprostał, co utwierdza w przekonaniu o trafności zaskarżonej decyzji.

Dla uzasadnienia powyższej konkluzji konieczne jest odniesienie się przez Sąd do istoty problemu, jakim jest bez wątpienia wpływ na rozpatrzenie wniosku inwestora raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Treść raportu jest złożona. Dokument ten, z woli ustawodawcy, służy organowi jako najistotniejszy dowód w przeprowadzeniu ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W przypadku informacji określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., raport powinien uwzględniać przewidywane odziaływanie różnych analizowanych przez organ wariantów na środowisko jako całość. Raport winien zawierać analizę każdego

z wariantów. Do minimalnego zakresu informacji przedkładanych przez inwestora należy zatem wskazanie zasadniczych alternatywnych rozwiązań rozważanych przez niego, łącznie ze wskazaniem głównych powodów dokonanego wyboru. Badanie przez organ alternatyw w procesie prowadzącym do wydania decyzji środowiskowej, jest możliwe, gdy inwestor zilustruje potencjalne poziomy analizy wariantów alternatywnych. W literaturze przedmiotu, wypracowanej na gruncie stosowania przepisów prawa wspólnotowego, wskazuje się takie aspekty związane z wariantowością, jak: zarządzenie zapotrzebowaniem lub redukowaniem strat zamiast angażowania nowych zasobów, lokalizację lub przebieg trasy dla części lub całości przedsięwzięcia, czy też możliwość stosowania różnych technologii. Za inny przykład podaje się różne rozmieszczenia lub projekty (np. lokalizacja źródeł emisji z dala od wrażliwych receptorów lub zastąpienie jednej większej instalacji emisji dwiema mniejszymi (patrz. M. Pchałek, M. Behnke. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w prawie polskim i UE. Warszawa 2009 r., str. 97-98).

Stosownie do art. 81. 1 u.o.o.ś., jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia

na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Organy zasadnie dostrzegły, że wniosek B.S. nie był pełny i nasuwał wątpliwości w kilku kwestiach. Jednakże z okoliczności tych nie można wywnioskować, że organ pierwszej instancji swymi działaniami w sposób dostateczny starał się doprowadzić do usunięcia braków raportu, także w zakresie przewidzianym w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., mimo że już WSA w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r., wskazał na brak w raporcie odpowiednio przeprowadzonego wariantowania realizacji inwestycji, wymagał od organu wskazania (czego organ nie uczynił) jakie wariantowanie inwestor winien przedstawić (skoro wariantowanie zawarte w raporcie uznał za niewłaściwe).

Wyjaśnić zatem trzeba (nie przesądzając ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia), że obowiązkiem inwestora jest przedstawienie nie tylko wariantu proponowanego - zamierzonego do realizacji, lecz także przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego, jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, łącznie z uzasadnieniem wyboru. W obecnym stanie prawnym tzw. wariant zerowy, czyli polegający na niewykonywaniu inwestycji nie stanowi wariantu alternatywnego w świetle dyspozycji z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. a także zgodnie z art. 5 ust. 3 tiret 4 dyrektywy 85/337 Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych na środowisko naturalne - Dz. Urz. L 175, s. 46 (patrz także wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12, opubl. w Lex nr 1616483). Zaproponowanie w raporcie wariantu zerowego, nie powinno jednak automatycznie prowadzić do wydania decyzji negatywnej. W świetle art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. organ co prawda może odmówić w drodze decyzji określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jednakże nie można tracić z pola widzenia tego, że propozycja wariantowa może być zmieniana bądź wycofana przed wydaniem decyzji na podstawie oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym stanowiska inwestora.

Właśnie ze względu na obowiązek gromadzenia materiału dowodowego i prowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem zasad ogólnych postępowania, a w tym zasad sformułowanych w art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli), art. 9 (zasada informowania stron), art. 11 (zasada przekonywania) organ winien wyjaśnić stronie w sposób jasny i czytelny, przyczynę kwestionowania wariantów inwestycji proponowanych w raporcie, tak aby nie przerzucać na stronę ewentualnych negatywnych skutków nasuwających się organowi wątpliwości. Tego rodzaju działania zabrakło ze strony organu pierwszej instancji. Wprawdzie skarżąca została wezwana przez organ do przedstawienia innej lokalizacji inwestycji niż na działkach nr [...] i [...], jednakże organ uczynił to bez dostatecznego objaśnienia stronie kontekstu usunięcia braków stanu faktycznego istotnego dla wyniku sprawy, skoro ich nie uzewnętrznił w toku postępowania administracyjnego, a uczynił to dopiero w treści uzasadnienia decyzji, wskazując na pozorny, jego zdaniem, charakter wariantów proponowanych przez wnioskodawcę. Zasadne było więc stanowisko inwestora, przedstawione w toku postępowania administracyjnego, że mógł stracić zaufanie do władzy publicznej, gdyż działania organu doprowadziły do kolejnego wydłużenia postępowania i to w sytuacji, w której inwestor, po wniesieniu - jak stwierdził - znacznych nakładów na przygotowanie niezbędnej dokumentacji, dowiaduje się, że kolejna lokalizacja nie jest odpowiednia.

Zdaniem Sądu, wszelkie wątpliwości co do treści wniosku powinny być rozstrzygane na korzyść wnioskodawcy, zwłaszcza gdy organ administracji może wskazać stronie propozycje alternatywne, rozwiązania zakresowe, czyniąc w ten sposób krok w szybkim i sprawnym zakończeniu postępowania, w którym winien oczywiście uwzględnić interesy wszystkich jego uczestników. Organ może zatem wskazać wariant dopuszczony do realizacji, może też wycofać się z niego, ale winien wyjaśnić to stronie w sposób umożliwiający jej zweryfikowanie żądania i uzupełnienie stosownymi dokumentami.

Z akt administracyjnych organu I instancji wynika, że organ ten wprawdzie kierował do inwestorki korespondencję w sprawie zmiany lokalizacji inwestycji, odbyła się rozprawa administracyjna oraz doszło do spotkania z mężem B.S., będącym wnioskodawcą analogicznej inwestycji na działce sąsiedniej (nr [...]), jednakże w działaniach tych nie znalazło się klarowne wyjaśnienie przyczyn stwierdzenia przez organ potrzeby uzupełnienia raportu w zakresie wariantów planowanej inwestycji.

Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, że Kolegium słusznie stwierdziło w swej decyzji, że co do planowanej inwestycji na działce nr [...], wypowiedziały się pozytywnie PPIS oraz RDOŚ . W takiej sytuacji, uzasadnienie decyzji odmownej organu środowiskowego powinno zawierać ocenę merytoryczną stanowiska organu uzgadniającego oraz wskazywać racje, które kierowały organem nie przyjmującym stanowiska uzgadniającego RDOŚ , w zakresie wariantowania. Analizy takiej i wyjaśnień brak było w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji.

Zarzut pominięcia milczeniem przez Kolegium dowodu z opinii biegłego, który- według twierdzeń skarżącego - został przeprowadzony przez organ I instancji, jest bezprzedmiotowy. Zarówno z treści decyzji Wójta Gminy, jak i z akt postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie wynika aby organ I instancji posiłkował się dowodem z opinii biegłego dotyczącej oceny raportu. To na organie decyzyjnym, a nie na biegłym spoczywa ocena prawna zebranego materiału dowodowego, a w tym także raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Elementy jakie powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko określają art. 66 i 67 u.o.o.ś, zaś jego zakres wskazał sam organ I instancji w postanowieniu z dnia 11 marca 2013 r. wydanym po uprzednim zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego . Nie potrzeba było zatem opinii biegłego aby sprawdzić czy przedłożony przez B. S. raport zawiera elementy wymagane przez ustawę i wyczerpuje zakres określony w postanowieniu Wójta. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, czy organ ten wzywając wnioskodawcę o uzupełnienie raportu brał pod uwagę jego zakres, który sam ustalił i którym był związany. Tymczasem mieć trzeba na uwadze, że kierowanie się względami nie znajdującymi oparcia w ustalonym zakresie raportu, a wynikającymi wyłącznie z żądań oponentów danej inwestycji, prowadzić może do zablokowania wszelkiej aktywności inwestycyjnej, która jest niewygodna lokalnej społeczności z różnych względów, a tak pojmowany i realizowany udział społeczeństwa w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie znajduje oparcia w przepisach ustawy.

Organ ograniczył się do lakonicznych twierdzeń, opartych na pobieżnej ocenie przedstawienia wariantowania inwestycji, przyjmując, że stanowiska organów współdziałających nie mogą stanowić przydatnej podstawy przeprowadzenia prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stwierdzając pozorność wariantu alternatywnego organ poprzestał w ocenie na niczym nie potwierdzonym ustaleniu odległości pomiędzy planowaną zabudową na działce nr [...] w stosunku do wariantu na działce nr [...]. Nie jest też wiadomo z jakich przyczyn organ nie uwzględnił wyjaśnień inwestorki w piśmie z dnia 26 sierpnia 2016 r., złożonych w związku z brakami, na które zwrócił uprzednio uwagę Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r. Nie jest również wiadomo, dlaczego organ nie uwzględnił wyjaśnień inwestorki zawartych w piśmie z dnia 18 listopada 2015 r. co do wariantowania inwestycji. Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, inwestorka w toku postępowania uzgodnieniowego udzieliła odpowiedzi na wątpliwości związane z wielkością pojemności projektowanego zbiornika na gnojowicę, posiadanego areału gruntów rolnych, emisji zanieczyszczeń do powietrza, szczegółowego opisu technologii hodowli trzody chlewnej.

Wszystkie te kwestie powinny, zdaniem Sądu, znaleźć odpowiednią ocenę

w rozważaniach organu pierwszej instancji. Powyższe wady postępowania organu

I instancji, będące konsekwencją naruszenia również art. 153 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w powiązaniu z zakresem niewyjaśnionych okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, stanęły na przeszkodzie merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez Kolegium, gdyż nie pozwalały organowi odwoławczemu na dokonanie uzupełnienia materiału dowodowego i dokonanie oceny w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. bez jednoczesnego naruszenia zasady dwuinstancyjności w jej ujęciu wynikającym z art. 15 k.p.a. Dlatego za chybione należało uznać zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją art. 138 § 2 k.p.a. oraz pozostałych przepisów postępowania, wskazanych w skardze.

Bezprzedmiotowy dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 art. 80 ust. 1,art. 81 ust. 1 u.o.o.ś. Organ odwoławczy przepisów tych nie mógł naruszyć, skoro uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn dotyczących wad prowadzonego postępowania. Dopiero prawidłowe zakończenie postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji i na tej podstawie niewadliwe ustalenie stanu faktycznego, umożliwia jego przyporządkowanie pod ogólną normę prawną, na podstawie której następuje wiążące określenie praw i obowiązków adresata decyzji. Z tych przyczyn również Sąd, w toku kontroli zgodności z prawem decyzji o charakterze procesowym, nie mógł poddać merytorycznej ocenie zarzutów naruszenia powyższych przepisów u.o.o.ś. Zarzuty te nie mogły tym samym odnieść zamierzonego skargą skutku.

Jednocześnie dostrzec jednak trzeba, że brak konsekwencji i racjonalnego działania organu pierwszej instancji, nie zwalnia strony od współdziałania z organem

w dążeniu do ustalenia prawdy obiektywnej. Inwestor powinien kierować się potrzebą przedstawienia organowi dowodów odpowiadających słusznemu interesowi strony, ale także uwzględniającemu stan środowiska i dostrzegać obowiązek przedstawienia odpowiednich, ustawowo wymaganych wariantów realizacji inwestycji, co pozwoli organowi na merytoryczną ocenę zamierzenia inwestora pod kątem spełnienia wymagań środowiskowych. Protest społeczeństwa i uczestników postępowania, nie powinien skłaniać organu tylko do podejmowania działań, znajdujących akceptację tej części osób. Organ winien dążyć do realizacji zasady zrównoważonego rozwoju, która ukształtowana została w art. 5 Konstytucji RP. Idea zrównoważonego rozwoju zawiera w sobie potrzebę uwzględnienia różnych wartości konstytucyjnych i stosownego wyważenia (por. wyrok TK z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt K 23/05, opubl. w OTK 2006/6/62). Powyższe kwestie nie zostały dotąd dostatecznie uwzględnione w toku postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji. W sytuacji, gdy organ dysponuje pozytywnymi stanowiskami organów uzgadniających, winien uściślić kwestie wariantowania inwestycji (w razie zmiany stanu faktycznego przedstawić ponownie uzupełniony raport właściwym organom do uzgodnienia oraz do zaopiniowania), sprawdzić zgodność raportu z wymogami stawianymi przez organy uzgadniające i opiniujące, sprawdzić kompletność raportu i jego uzupełnień wobec dotychczas kierowanych do inwestora wezwań oraz uwzględnić wskazania, które podniósł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji oraz Sąd w wyroku wydanym w dniu 14 stycznia 2015 r.

Wobec zasadnie stwierdzonego przez Kolegium naruszenia wskazanych wyżej wymogów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi, uwzględnia wynikające z art. 153 P.p.s.a związanie organów wyrokiem sądu oraz nie narusza art. 138 § 2 k.p.a. Zarzuty wniesionej skargi nie podważyły skutecznie stanowiska organu odwoławczego, brak jest również podstaw do uwzględnienia skargi w granicach rozpoznania tej sprawy, jakie Sąd winien uwzględnić z urzędu.

Z tych przyczyn należało, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalić.