Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 976/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 3 lit. a, ust. 10 pkt 1-7
journal: Dz.U. 2023 poz 2151
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
article: art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi F. F. i A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 sierpnia 2024 r., nr SKO.40.1644.2024.a w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez F. F. i A. O. (dalej jako: "skarżący" bądź "strona") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również jako: "Kolegium", "SKO" bądź "organ odwoławczy") z dnia 26 sierpnia 2024 r., nr SKO.40.1644.2024.a, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 8 maja 2024 r., nr SO-II.7340.47.2024, wydaną w przedmiocie cofnięcia z urzędu skarżącym zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W dniu 30 grudnia 2016 r. Prezydent Miasta Opola (dalej również jako: "organ I instancji"), udzielił F. F. i A. O. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "A." s.c. w O. przy ul. [...], zezwolenie Nr [...], na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży [...] "[...]" w O. przy ul. [...]. Zezwolenia udzielono na czas oznaczony od 30 grudnia 2016 r. do 29 grudnia 2026 r.

Zawiadomieniem z dnia 6 lutego 2024 r. Prezydent Miasta Opola poinformował skarżących o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia wydanego zezwolenia Nr [...]. Organ powołał m.in. art. 18 ust. 7 pkt 3a i 3b oraz ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151) i wskazał, że z informacji uzyskanej od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej jako: "OWIIH") z dnia 20 grudnia 2023 r. wynika, że skarżący dokonali zakupu napojów alkoholowych u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwoleń na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych, czym naruszyli art. 18 ust. 7 pkt 3 ww. ustawy. Jednocześnie organ umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Zawiadomienie zostało doręczone stronom w dniu 14 lutego 2024 r.

W dniu 20 lutego 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, przy którym przekazano dokumentację z kontroli przeprowadzonej w Spółce, zawierającą ustalenia dotyczące zakupu przez właścicieli napojów alkoholowych u przedsiębiorców nieposiadających zezwoleń na sprzedaż hurtową.

W dniu 29 lutego 2024 r. strony złożyły w organie I instancji wyjaśnienia, w których wskazały, że celem ich działania nie było obejście przepisów, ani uszczuplenie dochodów z tytułu podatków Skarbu Państwa. Podkreśliły, że zakup spornego alkoholu został dokonany zgodnie z zasadami handlu (na fakturę) i w sposób zgodny z prawidłami podatkowymi został wprowadzony do obrotu. Zaznaczyły również, iż dokonany zakup nie opiewał na znaczną ilość i był dokonany na doraźne potrzeby, doszło do oczywistego przeoczenia przez nich wymogów, co było spowodowane przypadkiem. Podały, że zakwestionowany w wyniku kontroli alkohol natychmiast został wycofany z obrotu i został zakupiony alkohol zgodnie z wymogami ustawowymi (na dowód czego przedłożono fakturę). Wskazały, że działalność prowadzą od 30 lat, w sposób nienaganny respektując obowiązujące przepisy, kontrole dokonane zawsze były bez zastrzeżeń, co dowodzi ich szczególnej staranności. Strony podniosły też, że z uwagi na przedmiot ich działalności pozbawienie ich zezwoleń spowoduje trudności, które mogą prowadzić do ograniczenia jej działalności lub likwidacji. Stwierdziły, że w ich ocenie interpretowanie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w ten sposób, że nawet niezawinione złamanie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest interpretacją rozszerzającą, a jedynie umyślne nieprzestrzeganie przepisów mogłoby się wiązać z cofnięciem zezwolenia.

Pismem z dnia 5 marca 2024 r. organ I instancji zwrócił się do Ministerstwa Rozwoju i Technologii Departamentu Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Warszawie o udzielenie informacji m.in. czy przedsiębiorstwo L. Sp. z o.o. Sp. k. na dzień 11 kwietnia 2023 r., posiadało zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 18 % alkoholu. W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 7 marca 2024 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Małych i Średnich Przedsiębiorstw Ministerstwa Rozwoju i Technologii w Warszawie wskazał m.in., że L. Sp. z o.o. Sp. k. nie figuruje w ewidencji przedsiębiorców, którym minister do spraw gospodarki wydał zezwolenie na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi.

W toku prowadzonego postępowania organ włączył do akt sprawy uwierzytelnioną kopię faktury VAT z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr [...], opiewającą na kwotę 121,99 zł za zakup 4 sztuk wódki, wystawioną przez L. Sp. z o.o. Sp. k. na rzecz skarżących.

Zawiadomieniem z dnia 4 kwietnia 2024 r. organ I instancji poinformował strony, że zebrany w sprawie materiał dowody jest kompletny, w związku z czym na podstawie art. 10 k.p.a. umożliwiono stronom wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów. Pismo zostało doręczone stronom w dniu 5 i 10 kwietnia 2024 r.

Następnie decyzją z dnia 8 maja 2024 r. Prezydent Miasta Opola, działając na podstawie art. 18 ust. 1, ust. 7 pkt 3 lit. a i pkt 3 lit. b, ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - zwanej dalej: "k.p.a."), cofnął z urzędu skarżącym zezwolenie z dnia 30 grudnia 2016 r., na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w [...] "[...]", w O. przy ul. [...].

Pismem z dnia 27 maja 2024 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli odwołanie od ww. decyzji.

W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną we wstępie decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r., Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono chronologicznie przebieg postępowania. Przytoczono także obowiązujące w sprawie regulacje art. 18 ust. 1, 7 pkt 3, 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151 ze zm. - zwanej dalej: "ustawą") stanowiące materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji przytoczono istotne w sprawie ustalenia faktyczne. Wskazano m.in., że w dniu 11 kwietnia 2023 r. skarżący nabyli od L. Sp. z o.o. Sp. k. napoje o zawartości powyżej 18 % alkoholu. Fakt ten potwierdziła kontrola OWIIH oraz znajdująca się w aktach sprawy uwierzytelniona kopia faktury VAT z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr [...], opiewająca na kwotę 121,99 zł, obejmująca m.in. zakup 4 butelek wódki, wystawiona przez L. Sp. z o.o. Sp. k. na rzecz skarżących. Z kolei z pisma Zastępcy Dyrektora Departamentu Małych i Średnich Przedsiębiorstw Ministerstwa Rozwoju i Technologii w Warszawie z dnia 7 marca 2024 r. jednoznacznie wynika, że L. Sp. z o.o. Sp. k. nie figuruje w ewidencji przedsiębiorców, którym minister właściwy do spraw gospodarki wydał zezwolenie na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi. Powyższe okoliczności pozostawały bezsporne i nie były kwestionowane przez strony.

Zdaniem Kolegium w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym F. F. i A. O. naruszyli warunek prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych, określony w art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy.

Wskazane okoliczności, czyli zakup napojów alkoholowych w dniu 11 kwietnia 2023 r. w L. Sp. z o.o. Sp. k., jednoznacznie dowodzą, że strony naruszyły art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy, dokonując zakupu napojów alkoholowych z nieuprawnionego źródła. W konsekwencji, zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, skutkowało to cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy, w przypadku naruszenia któregokolwiek z warunków sprzedaży napojów alkoholowych, zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia jest obligatoryjne, niezależnie od przyczyn takiego naruszenia. Nawet jednorazowe uchybienie, jakim był zakup napojów alkoholowych w dniu 11 kwietnia 2023 r. w L. Sp. z o.o. Sp. k., stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania tej sankcji.

Kolegium podzieliło również stanowisko organu I instancji, że w związku z brakiem dowodów zakupu sześciu partii napojów alkoholowych oferowanych w barze skarżących, strony nie wykazały, że zostały one nabyte od podmiotu posiadającego stosowne zezwolenie na sprzedaż hurtową. Wyjaśnienia skarżącej, jakoby alkohol ten był rzadko sprzedawany i zakupiony ponad trzy lata temu, nie mogły zostać uwzględnione.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania strony a to F. F., który jako osoba bezpośrednio zaangażowana wprowadzenie działalności objętej kontrolą ma pełną wiedzę w przedmiocie dokonywanych zakupów związanych z jej prowadzaniem w tym min. alkoholu;

- art. 18 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy poprzez nieuwzględnienie, że zakup alkoholu w podmiocie niemającym zezwolenie na obrót hurtowy miał miejsce jednorazowo i na niewielką kwotę, nadto nie był działaniem dotkniętym jakąkolwiek formą winy umyślnej i zamiarem obejścia czy złamania przepisów przywołanej ustawy.

W uzasadnieniu skargi zakwestionowali w całości zasadność zaskarżonej decyzji, przytaczając rozwinięte argumenty zawarte w jej petitum. Dodatkowo podnieśli, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej dokonuje oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W myśl art. 81a k.p.a., jeżeli w sprawie występują nieusuwalne wątpliwości, powinny one zostać rozstrzygnięte na korzyść strony. Ponadto, w ich ocenie, obowiązek nabywania alkoholu wyłącznie od określonych podmiotów z wykluczeniem innych stanowi naruszenie zasad wolnorynkowych i jest sprzeczny z art. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców.

Formułując powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO w Opolu podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w ramach swojej kognicji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub postępowania, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.").

Na wstępie należy nadmienić, że do tut. Sądu zostały wniesione przez skarżących dwie skargi w podobnych sprawach: 1) pierwsza na opisaną we wstępie decyzję Kolegium z dnia 26 sierpnia 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 8 maja 2024 r., wydaną w przedmiocie cofnięcia z urzędu skarżącym zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu, zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Op 976/24 oraz; 2) druga na decyzję Kolegium z dnia 26 sierpnia 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 8 maja 2024 r., wydaną w przedmiocie cofnięcia z urzędu skarżącym zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa, zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Op 975/24 (jeszcze nierozpoznana).

Przedmiotem obecnej kontroli Sądu jest pierwsza z ww. decyzji, tj. decyzja Kolegium z dnia 26 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 8 maja 2024 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu. Kolegium uznało, że zaopatrywanie się przez skarżących w alkohol wymieniony w zezwoleniach u przedsiębiorcy nieposiadającego koncesji na hurtowy obrót alkoholem stanowi nieprzestrzeganie określonych w ustawie.

Sąd stanowisko organu kwalifikuje jako prawidłowe.

Sąd zwraca uwagę, że zasadnicze znaczenie, dla każdego postępowania administracyjnego, ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, co obejmuje przestrzeganie przepisów postępowania regulujących tryb dochodzenia organu do prawdy materialnej, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe zastosowanie prawa materialnego i ustalenie zakresu praw oraz obowiązków strony takiego postępowania. W sytuacji sądowej kontroli decyzji administracyjnej w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu przez Sąd właśnie kwestie dotyczące naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza wtedy kiedy - jak w kontrolowanej sprawie - zarzuty takie zostaną wprost podniesione. O prawidłowości zastosowania stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego, a to art. 18 ust. 10 pkt 2 oraz art. 18 ust. 7 pkt 3 lit. a ustawy, decydujące znaczenie mają zatem niewadliwe ustalenia faktyczne.

Dokonując kontroli przestrzegania przepisów procesowych Sąd nie mógł pominąć analizy regulacji materialnoprawnych. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują bowiem przepisy prawa materialnego, gdyż to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych (zob. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 251/21). W kontrolowanej sprawie podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy powołanej powyżej ustawy.

I tak, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (odpowiednio burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenie jest wydawane na oznaczonego przedsiębiorcę i z dokładnie oznaczonym punktem sprzedaży. Zezwolenie, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, wydaje się na podstawie wniosku przedsiębiorcy (art. 18 ust. 2 ustawy). W myśl art. 18 ust. 3 ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych: do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo; powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); powyżej 18 % zawartości alkoholu (art. 18 ust. 3 ustawy).

W myśl art. 18 ust. 7 pkt 3 lit. a ustawy warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscy sprzedaży lub poza miejscem sprzedaży jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych.

Sankcją za nieprzestrzeganie warunków sprzedaży napojów alkoholowych jest cofnięcie uprzednio wydanego zezwolenia, stosownie do postanowień art. 18 ust. 10 ustawy. Zgodnie, z tym przepisem zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku: 1) nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych a w szczególności: a) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw, b) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych z naruszeniem zakazów określonych w art. 14 ust. 3 i 4; 2) nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych; 3) powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego; 4) wprowadzenia do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł; 5) przedstawienie fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4; 6) popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez osobę odpowiedzialną za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie; 7) orzeczenia wobec przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną albo wobec osoby odpowiedzialnej za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie, zakazu prowadzenia działalności gospodarczej objętej zezwoleniem.

Z zestawienia treści powyższych przepisów wynika zatem, że warunkiem prowadzenia działalności na podstawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, wbrew zarzutom skargi, jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Powyższe wynika wprost z art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy w myśl, którego warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy przedmiotowe zezwolenie cofa się w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.

W sprawie ustalono istotne, z punktu widzenia powołanych wyżej przepisów ustawy, okoliczności faktyczne w tym, że skarżący nabyli alkohol, który objęty był posiadanymi przez nich zezwoleniami, od przedsiębiorcy L. Sp. z o.o. Sp. k.

Podstawą tych ustaleń były czynności kontrolne przeprowadzone przez inspektorów OWIIH w Opolu, które zostały zapisane w protokole sporządzonym w dniu 5 grudnia 2023 r. (k. 35 - 37 akt admin. organu I instancji). Podczas kontroli, która miała miejsce w dniach 19 i 20 września oraz 5 października 2023 r. w lokalu skarżących, skontrolowano 26 partii napojów alkoholowych, w tym 18 partii wyrobów spirytusowych o łącznej wartości 3 225 zł oraz 3 partie piwa o wartości 864 zł. Skarżący przedstawili dowody zakupu na 20 partii tych napojów, z czego 12 partii zakupiono w sklepach [...], [...] i [...]. W trakcie kontroli ustalono, że alkohol został zakupiony przez skarżących m.in. w dniu 11 kwietnia 2023 r., w sklepie L. Sp. z o.o. Sp. k., za cenę 121,99 zł. Potwierdzeniem tej transakcji była faktura VAT z 11 kwietnia 2023 r., nr [...], opiewająca na kwotę 121,99 zł, obejmująca m.in. zakup 4 butelek wódki (k. nr 38 akt admin. organu I instancji).

Dalej prawidłowo ustalono, że L. Sp. z o.o. Sp. k. nie posiadał odpowiedniego zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. W odpowiedzi na pismo z dnia 5 marca 2024 r. organu I instancji (k. 17 - 19 akt admin. organu I instancji) Zastępca Dyrektora Departamentu Małych i Średnich Przedsiębiorstw Ministerstwa Rozwoju i Technologii w Warszawie w piśmie z dnia 7 marca 2024 r. poinformował m.in., że L. Sp. z o.o. Sp. k. nie figuruje w ewidencji przedsiębiorców, którym minister do spraw gospodarki wydał zezwolenie na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi (k. 16 akt admin. organu I instancji).

Skoro w rozpoznawanej sprawie ustalono, w sposób niebudzący wątpliwości Sądu, że skarżący zaopatrzyli się w alkohol w spółce L., która nie posiadała zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych, co wynika z ww. pisma Ministerstwa Rozwoju i Technologii z dnia 7 marca 2024 r. i czego skarżący zresztą nie kwestionowali, bo wskazywali jedynie na brak wiedzy o tym fakcie, to jego zakup był niezgodny z przepisami ustawy. Stanowiło to wystarczającą podstawę do wydania decyzji Kolegium z dnia 26 sierpnia 2024 r.

Dodatkowo w trakcie ww. kontroli OWIIH ustalono, że w ofercie baru prowadzonego przez skarżących znajdowało się 6 partii napojów spirytusowych, do których nie przedstawili dowodu zakupu (k. 35 str. 2 i k. 36 akt admin. organu I instancji). Prawidłowo więc uznało SKO, że w związku z brakiem dowodów zakupu sześciu partii napojów alkoholowych oferowanych w barze, strony nie wykazały, że zostały one nabyte od podmiotu posiadającego stosowne zezwolenie na sprzedaż hurtową. Wyjaśnienia skarżącej, jakoby alkohol ten był rzadko sprzedawany i zakupiony ponad trzy lata temu, nie mogły zostać uwzględnione. Twierdzenia strony, niepoparte żadnymi dowodami, nie były wystarczające, aby wykazać prawidłowość zakupu tych napojów. W związku z tym niewysłuchanie drugiego wspólnika w tej kwestii nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ strony na żadnym etapie postępowania nie przedłożyły dowodów potwierdzających legalność zakupu tych napojów.

W ocenie Sądu, przedstawione wyżej ustalenia faktyczne, opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO z dnia 26 sierpnia 2024 r., stanowiły wystarczającą podstawę do zasadnego i trafnego przyjęcia przez organ odwoławczy, iż skarżący naruszyli, wynikające z przepisów powoływanej ustawy, warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, poprzez zaopatrzenie się (nabycie) alkoholu z naruszeniem powołanego wyżej art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy.

Podnoszone przez skarżących, w odwołaniu i w skardze, okoliczności, takie jak ryzyko likwidacji działalności, utrata miejsc pracy, przestrzeganie przepisów podatkowych oraz brak złej wiary, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja o cofnięciu zezwolenia wynikała bowiem z obiektywnego naruszenia przepisów ustawy, a jej charakter jest związany, co oznacza, że organ administracyjny nie miał swobody w ocenie skutków naruszenia. Ponadto, argument dotyczący ograniczenia wolności gospodarczej nie mógł zostać uwzględniony, gdyż przepisy regulujące obrót alkoholem mają na celu ochronę interesu publicznego i są zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Przepis art. 18 ust. 10 ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w pkt. 1-7 tego przepisu skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Organ nie działa w tym przypadku w ramach uznania administracyjnego, lecz jest związany treścią ww. przepisu.

W przypadku decyzji związanej treść rozstrzygnięcia jest determinowana, przesądzona "z góry" przez ustawodawcę przez wyraźne i precyzyjne określenie przesłanek, których wystąpienie skutkuje jej wydaniem. W tym przypadku rola organu administracyjnego sprowadza się do wszechstronnego, skrupulatnego i szczegółowego zbadania stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, pod kątem określenia wystąpienia w sprawie wskazanych w hipotezie normy prawnej przesłanek i - w przypadku ich wystąpienia - wydania stosownej decyzji.

Ustawodawca określając dla przedsiębiorców w art. 18 ust. 7 ustawy warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jednym z nich uczynił zaopatrywanie się w napoje alkoholowe z legalnych źródeł, tj. u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Zaopatrywanie się przez skarżących w napoje alkoholowe u przedsiębiorcy, który nie posiada zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych oraz co do których nie byli w stanie przedstawić dowodu ich legalnego zakupu wskazuje, że prowadzili oni obrót alkoholem pochodzącym z naruszeniem prawa, co skutkować musiało - w świetle powołanego art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy - cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Należy podnieść, że obowiązkiem strony, prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, jest takie jej zorganizowanie, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek nieprzestrzegania, określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. W razie zaistnienia jakiegokolwiek złamania warunku prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy musi być obligatoryjnie zrealizowane przez właściwy organ, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy (por. wyroki NSA: z 25 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 80/19, z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 356/17, z 29 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1790/11, wyrok WSA w Gdańsku z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 118/23).

W ocenie Sądu, Kolegium nie miało obowiązku badać, czy skarżący działali umyślnie, czy też nie, bowiem wystarczającą przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych było wyłącznie stwierdzenie, że skarżący zakupili alkohol u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych. W szczególności podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych nie może się zwolnić od zastosowania sankcji wynikającej z powołanego przepisu poprzez wykazanie, że dochował staranności w wyborze kontrahenta. Wobec tego, że przepis art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy nie zawiera elementu winy, organ nie miał obowiązku rozpatrywać zachowania skarżących w kategoriach umyślnego naruszenia warunków sprzedaży, skutkujących cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu (por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 365/19 oraz z 29 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1812/11). Każde bowiem naruszenie przepisów omawianej ustawy, bez względu na przyczynę i zakres, skutkuje konsekwencjami przewidzianymi w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy. Organy administracji nie mają kompetencji do swobodnej oceny przepisów tej ustawy, bowiem decyzja w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest decyzją związaną. Oznacza to, że działalność w zakresie sprzedaży alkoholu wiąże się z ryzykiem dla przedsiębiorcy. Sam fakt zakupu alkoholu objętego zezwoleniem od podmiotu nieposiadającego stosownej koncesji stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia wszystkich zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w danej lokalizacji.

W odniesieniu do zarzutu braku przesłuchania w charakterze świadka drugiego ze wspólników należy stwierdzić, że zarzut ten nie mógł wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia sprawy. Kluczową okolicznością było ustalenie źródła zakupu napojów alkoholowych, co zostało jednoznacznie i dostatecznie wykazane na podstawie dowodów, w szczególności faktury VAT z dnia 11 kwietnia 2023 r. Dokument ten stanowił obiektywny i wiarygodny dowód, który jednoznacznie potwierdzał naruszenie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Skoro dokumenty przedstawione w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości potwierdziły zakup alkoholu od przedsiębiorcy nieposiadającego stosownego zezwolenia, to dodatkowe przesłuchanie wspólnika nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowania. Nie mogłoby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez dodatkowego dowodu (tu: przesłuchania wspólnika), bo zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W tej sytuacji Kolegium, opierając się na materiale dowodowym, miało podstawy do przyjęcia, że skarżący naruszyli obowiązujące przepisy. Tym samym brak przesłuchania drugiego wspólnika nie miał wpływu na prawidłowość wydanej decyzji i nie stanowił naruszenia przepisów proceduralnych, w tym wskazanych w skardze art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a i art. 86 k.p.a.

Z tych powodów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.