Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 837/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo  ust. 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 1327
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 lipca 2023 r. nr 3/2023/RDZ/D (090400/71/894/2023/RKSIV) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 10 sierpnia 2023r. P sp. z o.o. – dalej skarżąca zaskarżyła do WSA w Gliwicach decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. - dalej Zus - z 19 lipca 2023 r. o numerze 3/2023/RDZ/D o odmowie zwolnienia z opłacania składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r.

Wydanie zaskarżonej do Sądu decyzji ZUS poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W dniu 12 maja 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r. We wniosku płatnik zadeklarował, że jest osobą zgłaszającą do ubezpieczeń społecznych mniej niż 50 osób.

Wniosek został przez organ rozpatrzony albowiem weryfikacja dokumentów zgłoszeniowych zatrudnionych pracowników na koncie płatnika wykazała, że na dzień 29 lutego 2020 r. płatnik zatrudniał 49 ubezpieczonych.

W konsekwencji ZUS pismem o numerach: [...], [...], [...] poinformował płatnika o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r.

Zus dokonał zwolnienia w wysokości połowy należnych składek: z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r. w kwocie 65 434,89 zł) oraz została udzielona pomoc publiczna w formie zwolnienia z opłacania należności w wysokości 65 434,89 zł co stanowi 14 703,48 EURO.

Zwolniono z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. w kwocie 56 240,87 zł oraz została udzielona pomoc publiczna w formie zwolnienia z opłacania należności w wysokości 56 240,87 zł co stanowi 12 637,55 EURO,

Zwolniono z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. w kwocie 53 047,85 zł oraz została udzielona pomoc publiczna w formie zwolnienia z opłacania należności w wysokości 53 047,85 zł co stanowi 11 901,34 EURO.

Następnie ZUS dokonał w dniu 17 lutego 2023 r. kontroli na okoliczność, której został sporządzony protokół - nr [...], wraz z wykazem osób zgłoszonych do ubezpieczeń, który to został podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania płatnika M. N.

Kontrolą objęto złożony 12 maja 2020 r. wniosek płatnika o zwolnienie z opłacania składek za miesiące marzec - maj 2020 r. W jej wyniku Zus uznał, iż płatnik spełniał warunki do zwolnienia, ponieważ działalność prowadzona była przed 1 lutym 2020 r. i na 29 lutego 2020 r. Płatnik na dzień 31 grudnia 2019 r. nie zalegał z opłacaniem składek i nie spełniał warunków do objęcia go postępowaniem upadłościowym. Rodzajem przeważającej działalności płatnika był transport drogowy towarów (Kod PKD 49.41.Z).

W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na 29 lutego 2020 r. płatnik składek zgłosił do ubezpieczeń społecznych 51 ubezpieczonych tj. 50 pracowników i 1 zleceniobiorcę., a nie 49 ubezpieczonych.

W konsekwencji Zus stwierdził, iż zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za marzec 2020 r., kwiecień 2020 r, i maj 2020 r. zostało bezpodstawnie przyznane co miało miejsce 21 marca 2023 r.

Następstwem tego było zawiadomienie organu z dnia 2 maja 2023r. nr [...] iż w związku z prawomocnym protokołem z kontroli z 17 lutego 2023r. wznawia się postępowanie w sprawie złożonego 12 maja 2020r wniosku o zwolnienie z opłacania składek za miesiące marzec, kwiecień maj 2020r.

Następnie Zus zawiadomieniem z 26 maja 2023 r. poinformował stronę o zakończeniu postępowania w sprawie wniosku w przedmiocie zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Organ wydając decyzję 19 lipca 2023r. wskazał, iż zgodnie z art. 31 zo ust. 1 i 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za marzec 2020 - maj 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Zus poinformował, iż stosownie do art. 31 zq ust. 5 wymienionej wyżej ustawy, Zakład informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2. Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji (ust. 7).

Organ zaznaczył, iż prawo do zwolnienia z opłacania składek ustalane było, między innymi, na podstawie oświadczenia płatnika przekazanego we wniosku, a ZUS ma prawo weryfikować, czy oświadczenia zostały złożone zgodnie ze stanem faktycznym i czy prawidłowo została ustalona kwota zwolnienia.

Zus stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że płatnik nie spełniał warunków do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek w wysokości 50 %.

Według danych zapisanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych płatnik składek wykazał na 29 lutego 2020 r. 51 ubezpieczonych - 50 pracowników i 1 zleceniobiorcę.

W dniu 4 maja 2020 r. płatnik sporządził za A. K. i K. M. raporty ZUS RSA z przerwami od 24 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r. i kodem świadczenia/przerwy 111 (urlop bezpłatny). Dzień 29 lutego 2020 r. przypadł na sobotę, a według przedłożonych w toku kontroli dokumentów dla A. K. i K. M. obowiązująca norma czasu pracy wynosi 40 godzin tygodniowo, od poniedziałku do piątku.

Po dokonanych korektach z 4 maja 2020 r. umożliwiających przyznanie świadczenia o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek , płatnik składek złożył w formie papierowej wniosek RDZ za marzec - maj 2020 r. Łącznie na raporcie RCA za luty 2020 r. wykazane są 53 osoby.

Zus zaznaczył, iż zgodnie z art. 31 zq ust. 5., nie wydawał w niniejszej sprawie decyzji. W konsekwencji przyjął, iż tym samym ulegają anulowaniu pisma informujące o zwolnieniu o numerach: [...], [...], [...] i zasadnym jest wydanie decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020r.

W skardze do WSA w Gliwicach skarżący organowi zarzucił

1) naruszenie;

- art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na niewyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, skutkujące błędnym ustaleniem liczby osób zgłoszonych przez Płatnika do ubezpieczenia na dzień 29 lutego 2020 r.;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 1 punkt 6 i § 3 KPA, poprzez brak sporządzenia rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji i wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 31 zo ust. 1a w zw. z art. 31 zq ust. 5 i 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 2095, z pózn. zm.) poprzez przyjęcie, że Płatnik nie spełnił warunków do zwolnienia go z opłacania opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne. Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń pracowniczych za marzec 2020 r., kwiecień 2020 r. i maj 2020 r.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Nadto, wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: a) wypowiedzenia umowy o pracę złożonego przez A. K. w dniu 19 grudnia 2019 r., b) wypowiedzenia umowy o pracę złożonego przez K. M. w dniu 19 grudnia 2019 r. – dowodów celem wykazania faktu, iż ww. pracownicy płatnika, korzystali z urlopu bezpłatnego w okresie wypowiedzenia umów o pracę, c) pism Organu celem wykazania faktu dokonania przez organ uprzedniej weryfikacji spełnienia przez Płatnika przesłanek do uzyskania zwolnienia z opłacania składek, karty pracy pracownika K. M. - dowód celem wykazania faktu, świadczenia pracy przez pracownika również w soboty w roku 2019.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż jako płatnik składek wykazał na dzień 29 lutego 2020 r. 51 ubezpieczonych - 50 pracowników i 1 zleceniobiorcę, podczas gdy w toku prowadzonej kontroli, pracownik ZUS Inspektor B. J. przekazała Płatnikowi listę ubezpieczonych przez Płatnika wygenerowaną na dzień 29 lutego 2020 r., na której widniało 49 osób ubezpieczonych. Organ nie wyjaśnił Płatnikowi, dlaczego przyjął, że Płatnik zgłosił do ubezpieczenia 51 osób, podczas gdy ze wspomnianej listy ubezpieczonych, wprost wynikało, że łączna liczba osób posiadających aktywny tytuł do ubezpieczenia społecznego, wynosi 49.

Skarżący wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji ZUS podaje także, że łącznie w raporcie RCA za luty 2020 r. wykazane zostały 53 osoby, podczas gdy okoliczność ta nie ma znaczenia dla ewentualnego przyznania bądź odmowy zwolnienia z opłacania składek w za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Zgodnie bowiem z art. 31 zo ust. 1a ustawy na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych łub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Przepis zatem wprost wskazuje, że przy ocenie czy płatnikowi przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacenia składek czy też nie, pod uwagę brany jest stan zadudnienia z konkretnego dnia tj. 29 lutego 2020 r. Przepis nie przewiduje, że Płatnik musiał przez cały okres lutego 2020 r. mieć zgłoszone do ubezpieczenia nie więcej niż 49 osób ani też, że stan zatrudnienia musi być utrzymany przez cały okres zwolnienia. Powoływanie się zatem przez Organ na dane wynikające z raportu RCA za luty 2020 jest całkowicie nieistotne.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie .

Zaznaczył, iż postępowanie w sprawie udzielania prawa do ulg w formie zwolnienia z opłacania składek, mając na uwadze potrzebę jak najszybszego udzielenia wnioskowanej pomocy, w dużym zakresie odbywało się w sposób uproszczony. Umożliwiało to oparcie się organom wypłacającym świadczenia o dane, które są obiektywnie znane i dostępne organom administracji publicznej a także o te, wskazane we wniosku, przekazane w formie oświadczeń składanych pod odpowiedzialnością karną, uzyskane od podmiotów zainteresowanych jej otrzymaniem. Przyznawanie ulg odbywało się niejako automatycznie, po złożeniu stosownego wniosku, spełniającego podstawowe wymogi formalne. Innego rodzaju rozwiązanie wiązałoby się z koniecznością prowadzenia długich postępowań administracyjnych wyjaśniających kwestię, czy dany podmiot faktycznie posiada uprawnienia do otrzymania. Tak też było podczas postępowania, które zostało zainicjowane wnioskiem spółki P z dnia 12 maja 2020r. Zakład przyznając prawo do zwolnienia z opłacania należności składkowych za okres od marca do maja 2020r. oparł się głównie o dane przekazane przez wnioskodawcę w pisemnym wniosku. Oprócz innych oświadczeń złożył on tam oświadczenie o zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych mniej niż 50 osób.

W dniach 26 stycznia 2023r. do 17 lutego 2023r. Zus przeprowadził kontrolę planową u płatnika składek której jednym z przedmiotów było sprawdzenie prawidłowości i rzetelności danych przekazanych do ZUS we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek złożonego na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

W wyniku kontroli ustalono, że wniosek o zwolnienie z opłacania składek, wypełniony w dniu 6 maja 2023r., który wpłynął do ZUS 12 maja 2023r. zawierał informacje niezgodne z rzeczywistością w zakresie ilości zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych osób na dzień 29 lutego 2020r. Jak wynika z ustaleń kontrolnych przekraczała ona 50 osób co powoduje, że nie spełniona została jedna z niezbędnych przesłanek do udzielenia wnioskowanej pomocy i przyznanie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2023r. Dalsze ustalenia organu kontrolnego pozwalają przyjąć tezę, że płatnik składek zorientowawszy się w momencie podjęcia decyzji o złożeniu stosownego wniosku, że nie spełnia tego warunku i nie będzie mógł skorzystać z tej ulgi, podjął celowe działania zmierzające do sztucznego obniżenia stanu ilości osób zgłoszonych do ubezpieczenia i w rezultacie do otrzymania prawa do zwolnienia z opłacania należności składkowych za w/w okres. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono bowiem, że pierwotnie, w sporządzonych i przesłanych w dniu 10 marca 2020r. do ZUS drogą elektroniczną dokumentach rozliczeniowych za luty 2020r., wskazano stan osób zgłoszonych do ubezpieczenia przekraczający 50 osób. Wśród zgłoszonych osób do ubezpieczeń były Pani K. M. i Pani A. K. (żony członków zarządu Spółki P. M. i S. K., którzy sporządzali wniosek o udzielenie ulgi), zgłoszone za ten okres do ubezpieczenia z podstawą wymiaru składek w pełnej wysokości od kwoty wynagrodzenia 3500zł wynikającej z zapisów w umowie o pracę. Dopiero tuż przed wypełnieniem wniosku o zwolnienie z opłacania należności składkowych, w dniu 4 maja 2020r., płatnik składek dokonał korekty wynagrodzenia A. K. i K. M. wykazując kwotę 3278zł oraz sporządził raport ZUS RSA wykazując przerwy w zatrudnieniu obu ubezpieczonych, z tytułu urlopu bezpłatnego, w tym samym okresie od 24 do 29 lutego 2020r., obniżając w ten sposób ilość zgłoszonych osób do ubezpieczenia do wymaganego pułapu, poniżej 50 osób. W opinii Zakładu Ubezpieczeń Społecznych takie działania należy uznać za zmierzające do obejścia prawa i uzyskania w sposób nieuprawniony ulgi w postaci zwolnienia z opłacania należności składkowych za wnioskowany okres.

Zus podkreślił, że celem działania ustawodawcy umożliwiającego umorzenia należności z tytułu składek było zminimalizowanie negatywnych skutków ekonomicznych rozprzestrzeniania się COVID-19. Przyznana ulga miała być swoistą rekompensatą utraty przychodów, związanej z epidemią C0VID-19 i była przeznaczona dla określonego kręgu podmiotów. Dlatego nie można jej traktować instrumentalnie, podejmując działania naginające stan faktyczny w celu uzyskania tejże ulgi. W ustawie (np. w przepisie art. 31zo ust. 1a) wskazano precyzyjnie warunki jakie trzeba spełnić aby z takiej ulgi skorzystać. W opinii ZUS Skarżąca tych warunków nie spełniała na dzień 29 lutego 2020r., a późniejsze działania, które podjęto w celu uprawdopodobnienia spełnienia warunków do uzyskania tej ulgi należy uznać za służące obejściu prawa i nie mogą wywołać skutków prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023r., poz. 1634 – dalej określanej skrótem P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm.), dalej jako "ustawa COVID-19" lub "ustawa".

W przepisie art. art. 31zo wskazane zostały okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek. I tak zgodnie z ust 1a art. 31 zo na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Należy w tym miejscu odnieść się do zarzutu naruszenia przez organ przepisów procesowych, w szczególności zarzutu naruszenia art. 7, art.77, art.11 107 § 3 K.p.a.

Z zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 2 Konstytucji RP wywodzona jest zasada sprawiedliwości proceduralnej, która określa również sposób stosowania obowiązujących reguł postępowania administracyjnego. Jak bowiem wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Regulacje prawne tych postępowań muszą w związku z tym zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz gwarantować wszystkim stronom i uczestnikom postępowania prawo do wysłuchania, tj. prawo przedstawiania i obrony swoich racji. Na sprawiedliwość proceduralną składa się m.in. zapewnienie jednostce wysłuchania polegające przynajmniej na możliwości przedstawienia swoich racji oraz zgłaszania wniosków dowodowych (por. np. wyroki TK z 15 grudnia 2008 r., P 57/07; z 14 czerwca 2006 r., K 53/05, z 11 czerwca 2002 r., SK 5/02). W dziedzinie prawa administracyjnego, sprawiedliwość proceduralna oznacza taką organizację procesu uzyskiwania informacji, ich analizy i podejmowania rozstrzygnięcia, która pozwala uznać wynik zastosowania procedury za sprawiedliwy (por. wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 468/11). Nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są na gruncie procedury administracyjnej reguły prowadzenia postępowania dowodowego (art. 75–81 K.p.a.) oraz obowiązek dochodzenia przez organ administracji do prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego w sprawie (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).

Niewątpliwie do postępowania w sprawie poddanej ocenie sądu zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. znajdują zastosowanie przepisy Kpa, w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności i podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym także z urzędu (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu, przed wydaniem decyzji umożliwiając im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.), oraz wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy (art. 11 K.p.a.). Na konieczność stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniach w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ubezpieczeniowych wskazuje także art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, w którym przewidziano, że do prawa wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku wydania decyzji odmownej stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika także z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.), co nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2022 r., sygn. I GSK 954/22, z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. I GSK 1342/22 i inne.). Wprawdzie zgodnie z art. 31zq ust. 8 zdanie drugie ustawy COVID-19 do wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. dotyczące odwołań, to jednak ten wąski zakres regulacji nie oznacza wyłączenia zastosowania pozostałych przepisów k.p.a. (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I GSK 791/22). W konsekwencji powyższego, w realiach sprawy, skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, co spowodowało prowadzenie postępowania administracyjnego regulowanego przepisami k.p.a.

Oceniając w tym kontekście prawidłowość wydanej decyzji stwierdzić należy, iż wymyka się ona spod kontroli sądu i zasadne są zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego .

W treści decyzji organ nie podał powodów z jakich uznał, iż płatnik składek nie spełnia warunków do zwolnienia w trybie art. 31zo ust. 1 ustawy COVID -19. Podano w sposób oględny, iż wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono że na 29 lutego 2020 r. płatnik składek zgłosił do ubezpieczeń społecznych 51 ubezpieczonych tj. 50 pracowników i 1 zleceniobiorcę., a nie 49 ubezpieczonych zatem zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za marzec 2020 r., kwiecień 2020 r, i maj 2020 r. 21 marca 2023 r. zostało bezpodstawnie przyznane przez ten organ. Jednak w tym względzie organ nie wskazał na podstawie jakich dokumentów doszedł do takiego przekonania zaś samo podanie, iż w raporcie RCA za luty 2020r. wykazano 53 osoby nie czyni zadość wymaganiom wyjaśnienia przesłanek i dowodów w oparciu o które organ przyjął, iż w sprawie płatnik nie spełnił wymogów prawa do zastosowania zwolnienia z art. 31zo o ust. 1 ustawy COVID -19. Jakkolwiek organ w odpowiedzi na skargę podjął próbę szerszego wyjaśnienia sprawy i przyczyn z powodu których taka decyzję podjął jednak czynność ta jest spóźniona , bowiem to w treści zaskarżonej decyzji winny być podane argumenty uzasadniające jej podjęcie .

Zauważenia wymaga, iż Zus wskazał w spornej decyzji na okoliczności ustalonego stanu faktycznego co do sporządzenia 4 maja 2020 r przez płatnika za A. K. i K. M. raportów ZUS RSA i dokonał ich oceny w oparciu o te, jak się wydaje, spełnienia ustawowych przesłanek zwolnienia i odmawiając przychylenia się do wniosku. Jednak przypomnienia wymaga iż przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej, w tym także i Zakład Ubezpieczeń Społecznych, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych działań w ww. zakresie pozwala organowi na zajęcie prawidłowego stanowiska w sprawie, które powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym według standardów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. Organ uzasadniając swoją decyzję powinien mieć bowiem na uwadze konieczność realizacji zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności istotne dla oceny spełnienia ustawowych przesłanek muszą zostać rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane, co odzwierciedlać powinna wyraźnie treść uzasadnienia. Uzasadnienie, jako integralna część orzeczenia administracyjnego w myśl art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 K.p.a. ma istotne znaczenie nie tylko formalne, ale również i merytoryczne. Celem tego elementu decyzji jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego rozstrzygnięcia, oraz wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi administracyjnemu kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu.

Trzeba przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem prawnym według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo - uchyla ją, podając przyczyny, które skłoniły do tego Sąd. Sąd administracyjny nie jest władny do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, gdyż to należy do uprawnień ZUS.

Zauważenia wymaga i to, iż w aktach sprawy znajduje się protokół kontroli dokonanej u płatnika za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021r. w zakresie prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych składek do których pobierania zobowiązany jest zakład oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych jednak, organ nie wskazał w treści decyzji, czy w wyniku tej kontroli dokonano ustaleń z okresu składkowego dotyczącego złożonego wniosku przez płatnika objętego sporna decyzją, czy też nie. Innymi słowy w spornej decyzji nie dokonał analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy co uchybia treści art. 77 k.p.a.

Podniesienia wymaga także, iż skoro organ wydał sporną decyzję w wyniku wznowienia postepowania w sprawie złożonego wniosku z 12 maja 2020r. związku z prawomocnym protokołem z kontroli ( k- 11 akt sprawy) to jego obowiązkiem było także wskazanie przyczyn i podstawy prawnej uzasadniającej konieczność podjęcia takiej czynności w sprawie. Nadto w sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego obowiązkiem organu było wskazanie także w jakiej sprawie zakończonej decyzją ostateczną to wznowienie następuje.

W świetle powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a sąd uchylił zaskarżoną decyzję,

Ponownie rozpoznając sprawę organ uprzednio w sposób wyczerpujący zgromadzi materiał dowodowy w sprawie, dokona jego oceny ze szczególnym uwzględnieniem z czego wywodzi i na podstawie jakiego dowodu, iż strona nie spełniała wymogów prawnych do zastosowania zwolnienia na podstawie art. 31zo ust. 1 i 1a ustawy COVID –19 w zakresie zgłoszenia do ubezpieczenia od 10 do 49 ubezpieczonych. Dołączy do akt sprawy wszystkie wnioski i raporty jakie były przez stronę wnoszone do organu, w tym wnioski płatnika o zwolnienie z 12 maja 2020r. Jeżeli ponownie uzna, iż ma konieczność wznowienia postępowania to wskaże na jakiej podstawie prawnej podejmuje to działanie i w oparciu o jakie przesłanki prawne tego dokonuje, i w jakiej sprawie zakończonej decyzją ostateczną tak działa.