Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 21/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 120, art 121 § 1, art. 122, art. 168 § 2, art. 169 § 1, art. 213 § 1, art. 228 § 1 pkt 1, art. 106 § 3, art. 193
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 174 pkt 2, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151, art. 134 § 1, art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 240/22 w sprawie ze skargi Z. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 7 września 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 240/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi Z. Spółki Akcyjnej w W. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 lutego 2022 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza A. z dnia 17 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji z dnia 13 października 2021 r. oraz uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 15 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Skargę kasacyjną od wymienionego wyżej wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, zaskarżając wyrok w całości.

Organ oparając skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.), wskazał na:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 P.p.s.a., w związku z art. 120, art 121 § 1, art. 122, art. 168 § 2, art. 169 § 1, art. 213 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej zwana O.p.)

- polegające na uchyleniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 16 lutego 2022 r. nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza A. z 17 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie uzupełnienia decyzji Burmistrza A. z 13 października 2021 r. nr [...] w sprawie określenia podatnikowi Z. S.A. z siedzibą w W. (spółka) wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 rok w kwocie 142.926,00 zł, z uwagi, iż w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pominięcie przez organy trybu z art. 169 § 1 O.p. na obecnym etapie kontrolowanego postępowania podatkowego czyni dowolnym twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, że pismo Z. S.A. z siedzibą w W. złożone 2 listopada 2021 r. było wnioskiem o uzupełnienie decyzji organu I instancji z 13 października 2021 r. i nie było odwołaniem od tej decyzji podatkowej oraz zdaniem Sądu postępowanie organów ze względu na znamiona dowolności, arbitralności istotnie naruszyło art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 168 § 2, art. 169 § 1 O.p.

- w sytuacji gdy treść żądania pisma spółki z 2 listopada 2021 r. była jednoznaczna i wskazywała, że pismo to jest wnioskiem o uzupełnienie decyzji organu I instancji z 13 października 2021 r. a nie odwołaniem od tej decyzji, ponadto było bezpośrednio skierowane do Burmistrza A., a nie do organu odwoławczego za pośrednictwem organu I instancji, zatem nie zachodziła konieczność sprecyzowania żądania spółki w trybie art. 169 § 1 O.p., co w tej sytuacji zarzut Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie naruszenia przez organy art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 168 § 2, art. 169 § 1 O.p. czyni bezpodstawnym,

- w konsekwencji nie doszło do "innego naruszenia przepisów postępowania" mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt I lit c P.p.s.a.), a zatem skarga spółki winna zostać oddalona w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.), w związku z art. 228 § 1 pkt 1, art. 233 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej zwana O.p.)

- polegające na uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 15 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego z odwołania Z. S.A. z siedzibą w W. z 4 grudnia 2021 r. od decyzji Burmistrza A. z 13 października 2021 r. nr [...] w sprawie określenia podatnikowi Z. S.A. z siedzibą w W. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 rok w kwocie 142.926,00 zł, która to decyzja organu w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w istocie rzeczy zmierzała do zamknięcia spółce drogi do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia merytorycznej istoty sporu o wysokość zobowiązania podatkowego w instancji odwoławczej zamiast stwierdzenia przez organ w formie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. o niedopuszczalności odwołania spółki z dnia 4 grudnia 2021 r.

- w sytuacji gdy skorzystanie przez spółkę ze środka procesowego jakim jest żądanie uzupełnienia decyzji uniemożliwia skorzystanie w tym samym czasie z drugiego środka procesowego , tj. odwołania od decyzji podatkowej, a organ omyłkowo przystąpił do rozpatrzenia niedopuszczalnego odwołania, w tym zastosował art. 200 § 1 O.p., to skoro w toku czynność wstępnych "badając" odwołanie organ przeoczył, iż jest ono niedopuszczalne z uwagi na czasowe zawieszenie prawa do jego wniesienia, był uprawniony do umorzenia postępowania odwoławczego z odwołania spółki z 4 grudnia 2021 r., a decyzja organu z 15 lutego 2022 r. nie zamykała spółce możliwości skutecznego wniesienia odwołania po ostatecznym zakończeniu postępowania w przedmiocie uzupełnienia decyzji organu I instancji z 13 października 2021 r.

- w konsekwencji nie doszło do "innego naruszenia przepisów postępowania" mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a.) i nie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 134 § 1 w związku z art. 135 P.p.s.a., a zatem nie zachodziła konieczność usunięcia z obrotu prawnego decyzji organu z 15 lutego 2022 r., która to decyzja, mimo odmiennej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, spełnia kryterium legalności, tym samym skarga spółki winna zostać oddalona w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Pełnomocnik organu wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi Z. S.A. z siedzibą w W. i jej oddalenie na podstawie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., oraz o zasądzenie na rzecz Kolegium zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przewidzianych.

Dodatkowo wniósł o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. dowodu z dokumentu, tj. odwołania spółki z 13 czerwca 2021 r. od decyzji Burmistrza A. z 12 maja 2021 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2020 rok, na okoliczność, iż spółka (osoba reprezentująca spółkę), formułując swoje żądania wobec organów podatkowych odróżnia tryb odwoławczy od decyzji podatkowej od trybu uzupełnienia decyzji, a w konsekwencji ma świadomość co do odmienności ww. środków procesowych, a zatem jej żądania są jasne i zrozumiałe i nie wymagają sprecyzowania, w trybie art. 169 § 1 O.p., w szczególności w odniesieniu do pisma spółki z 2 listopada 2021 r.

Jednocześnie pełnomocnik organu oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Z. Spółka Akcyjna w W. pismem z dnia 21 sierpnia 2003 r. złożyła pismo w którym wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o przeprowadzenie dowodów z kopi dokumentów załączonych do pisma.

W trybie art. 182 § 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę z urzędu (art. 183 § 1 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały wyłącznie na naruszeniu przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

W punkcie pierwszym skargi kasacyjnej organ podnosi naruszenie przepisów postępowania art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 P.p.s.a., w związku z art. 120, art 121 § 1, art. 122, art. 168 § 2, art. 169 § 1, art. 213 § 1 O.p., poprzez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 lutego 2022 r. oraz postanowienia Burmistrza A. z 17 listopada 2021 r. w przedmiocie uzupełnienia decyzji Burmistrza A. z 13 października 2021 r. Zdaniem organu treść żądania pisma spółki z 2 listopada 2021 r. wskazywała, że pismo jest wnioskiem o uzupełnienie decyzji organu I instancji z 13 października 2021 r. a nie odwołaniem od tej decyzji. Ponadto pismo to bezpośrednio skierowane zostało do Burmistrza A., a nie do organu odwoławczego za pośrednictwem organu I instancji. Z kolei sąd I instancji uznał, iż organy w sposób dowolny i arbitralny rozstrzygnęły o podaniu spółki z dnia 2 listopada 2021 r. w trybie art. 213 § 1- § 5 O.p. W związku z niejednoznacznym żądaniem spółki organ zobowiązany był do żądania od wnioskodawcy sprecyzowania żądania w trybie art. 169 § 1 O.p.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Na wstępie rozważań należy przypomnieć, iż organ podatkowy, do którego wniesiono podanie, powinien przed przystąpieniem do załatwienia sprawy ocenić, czy otrzymane podanie spełnia wszystkie wymagania, które wynikają z art. 168 O.p. Według § 2 podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.

Istotnym elementem podania jest określenie żądania. Organ powinien dysponować wyraźnym i jednoznacznym oświadczeniem podatnika co do rodzaju postępowania, które chce zainicjować, ponieważ "treść żądania" wyznacza przedmiot postępowania podatkowego, który musi być zgodny z intencją i interesem strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1195/09). Podkreślić przy tym należy, że organ podatkowy nie jest władny ani do zmiany kwalifikacji żądania, ani do samodzielnego jego doprecyzowania. Jednocześnie ma obowiązek załatwić żądanie strony w formie prawem przewidzianej.

W kontrolowanej sprawie, Sąd I instancji wskazał, iż organ analizując żądanie spółki zawarte w piśmie z dnia 2 listopada 2021 r. skoncentrował się na sformułowaniu mówiącym o uzupełnieniu decyzji z 13 października 2021 r., pomijając siedem stron pisma spółki z argumentami faktycznymi i prawnymi, wprost nawiązującymi do przesłanek określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Słusznie więc Sąd I instancji wskazał, że nie należało kierować się wyłącznie użyciem przez Spółkę pojęcia uzupełnienia decyzji podatkowej. Istota żądania spółki zawarta w tym piśmie, to nie jedno sformułowanie oderwane od całego szeregu argumentów prezentowanych przez spółkę. Z argumentacji pisma jasno wynika brak zgody na wysokość zobowiązania podatkowego określoną przez organ I instancji w decyzji z 13 października 2021 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie wskazał, iż żądanie spółki zawarte w omawianym piśmie jest niejednoznaczne. Spółka w treści pisma posłużyła się zwrotem uzupełniania decyzji z dnia 13 października 2021 r. poprzez "podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego". Z treści złożonego pisma wynika, iż uzupełnienie decyzji, w ocenie spółki, wiązało się z ponowieniem kontroli decyzji w celu obniżenia wysokości zobowiązania podatkowego, co w rezultacie wyklucza instytucję uzupełniania decyzji. Jednak przewidziana w przepisach instytucja "uzupełnienia decyzji" ma na celu usunięcie z niej jedynie takich wad, które są nieistotne, bo nie dają podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji i mogą jedynie dotyczyć takich składników decyzji jak rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (art. 213 § 1 O.p).

Wbrew twierdzeniu organu żądanie spółki nie było jednoznaczne. Żądanie uzupełniania decyzji poprzez dokonanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w piśmie spółki z dnia 2 listopada 2021 r. nie wyraża jasno i dokładnie żądania uzupełnienia decyzji w rozumieniu art. 213 § 1 O.p., tym bardzie że zostało złożone w terminie otwartym do złożenia odwołania. W konsekwencji organ I instancji był zobligowany do wyjaśnienia spółce na czym polega instytucja uzupełnienia decyzji oraz odrębna instytucja odwołania od decyzji organu I instancji i zażądania od spółki sprecyzowania żądania. Organ również winien wskazać jak potraktuje przedmiotowe pismo w przypadku nie udzielenia odpowiedzi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ sam wskazuje, że nie jest związany podstawą prawną żądania, ale nie może tej podstawy ignorować dokonując oceny intencji strony, a dalej wskazał, że jeśli z pisma wprost wynika wola strony, organ nie ma obowiązku żądać sprecyzowania pisma. Z tym twierdzeniem nie sposób się nie zgodzić. Zakres żądania strony powinien być oceniany i rozpatrywany przez organy podatkowe zgodnie z sensem i racją pisma zawierającego tenże wniosek, a nie na podstawie tytułu nadanego mu przez stronę czy też powołaną podstawą tego wniosku, gdy podstawa ta nie przystaje do treści pisma. W niniejszej sprawie wbrew twierdzeniu organu z uwagi na uzasadnienie pisma i etap postępowania na którym je złożono, żądanie spółki z 2 listopada 2021 r. nie było w swej treści jasne i zrozumiałe.

Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że organ nie był uprawniony do pomijania ustawowych wymogów przewidzianych dla pism składanych w postępowaniu podatkowym i dla uzupełnienia ich braków, w tym usuwaniu niejasności. Organy nie są uprawnione do przyjęcia własnych założeń czy wyborów z pominięciem jednoznacznych wypowiedzi spółki. Przy czym organ tę jednoznaczność widzi w powołaniu się na art. 213 § 1 w związku z art. 213 § 2 O.p. i odwołaniu się do żądania uzupełnienia decyzji, ale nie dostrzega w stwierdzeniach dotyczących dokładnego wyjaśnienia sprawy, jak i żądania obniżenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2021 r. Zasadnie więc Sąd I instancji wskazał, że organy w dowolny, arbitralny sposób rozstrzygnęły o podaniu spółki w trybie art. 213 § 1 - § 5 O.p. na podstawie jednego wybranego sformułowania, mówiącego o uzupełnieniu decyzji z 13 października 2021r., całkowicie pomijając siedem stron pisma z argumentami faktycznymi i prawnymi, wprost nawiązującymi do przesłanek określenia wysokości zobowiązania podatkowego, co jest charakterystyczne dla odwołania zgodnie z art. 222 O.p.

W skardze kasacyjnej wskazano również, iż spółka pismo z 2 listopada 2021 r. bezpośrednio skierowała do Burmistrza A., a nie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie za pośrednictwem organu I instancji zgodnie z art. 223 § 1 O.p.. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż bez względu na to do którego organu strona postępowania zaadresuje pismo, organ który je rozpatruje ma obowiązek ustalić i ocenić jego treść, a następnie nadać mu właściwy bieg, natomiast w razie wątpliwości - wyjaśnić je z udziałem strony.

Z kolei w punkcie drugim skargi kasacyjnej organ zarzuca naruszenie przepisów postępowania art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 P.p.s.a., w związku z art. 228 § 1 pkt 1, art. 233 § 1 pkt 3 O.p. poprzez uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 15 lutego 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego z odwołania Z. S.A. z 4 grudnia 2021 r. od decyzji Burmistrza A. z 13 października 2021 r. w sprawie określenia podatnikowi Z. S.A. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 rok. Zdaniem Kolegium, organ był uprawniony do umorzenia postępowania odwoławczego z odwołania spółki z 4 grudnia 2021 r., wobec niedopuszczalności odwołania, z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie uzupełnienia decyzji organu I instancji z 13 października 2021 r. Zdaniem organu wydana decyzja organu z 15 lutego 2022 r. nie zamykała spółce możliwości skutecznego wniesienia odwołania po ostatecznym zakończeniu postępowania w przedmiocie uzupełnienia decyzji. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podał, iż omyłkowo przystąpił do rozpatrzenia niedopuszczalnego odwołania. W ocenie Sądu I instancji decyzja organu z 15 lutego 2022 r. w istocie rzeczy zmierzała do zamknięcia spółce drogi do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia merytorycznej istoty sporu o wysokość zobowiązania podatkowego w instancji odwoławczej. Organ winien stwierdzić w formie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. o niedopuszczalności odwołania spółki z dnia 4 grudnia 2021 r.

Odnosząc się do przytoczonego zarzutu z punktu 2 skargi kasacyjnej, wskazać należy, że jest on niezasadny. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Istota powyższych uregulowań sprowadza się do tego, że na sąd administracyjny został nałożony obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Zatem przesłanką zastosowania art. 135 P.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy.

Na podstawie ww. uregulowań Sąd I instancji zbadał kryterium legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 15 lutego 2022 r., umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji organu I instancji z 13 października 2021 r. i stwierdził, iż wskazana decyzja nie spełnia wymogów przepisów prawa.

Trafne jest stwierdzenie, iż w czasie trwania postępowania dotyczącego uzupełnienia decyzji, złożenie odwołania od decyzji jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie skoro organ przyjął, że pismo złożone przez Stronę 02 listopada 2021 r. jest żądaniem o uzupełnienie decyzji, to prawidłowo przyjął, że złożenie odwołania od tej decyzji jest niedopuszczalne. Jednak organ nie zastosował rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 228 § 1 pkt 1 O.p. zgodnie z którym organ postanowieniem stwierdza niedopuszczalność odwołania, ale na podstawie art. 208 § 1 O.p. decyzją umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji z 13 października 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni ocenę Sądu I instancji, że niedopuszczalne odwołanie ze swej prawnej istoty nie mogło uruchomić jakiegokolwiek postępowania odwoławczego, w konsekwencji organ nie mógł uznać bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego i je umorzyć w trybie art. 208 § 1 O.p., a winien był stwierdzić o jego niedopuszczalności na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Wskazać należy za Sądem I instancji, że czym innym jest niedopuszczalność odwołania, które nie wszczyna postępowania odwoławczego, a czym innym bezprzedmiotowość wszczętego postępowania, które utraciło swój przedmiot. Błędnie więc organ niedopuszczalne odwołanie zrównał z bezprzedmiotowością postępowania odwoławczego. Zasadnie również Sąd I instancji wskazał, że od decyzji organu I instancji może toczyć się tylko jedno postępowanie odwoławcze. Z tego względu słusznie skonstatował, że umorzenie przez organ postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji z 13 października 2021 r. w istocie rzeczy zmierzało do zamknięcia spółce drogi do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia merytorycznej istoty sporu o wysokości zobowiązania podatkowego w instancji odwoławczej. Stosownie do art. 233 § 1 pkt 3 O.p. umorzenie postępowania odwoławczego jest jedną z postaci załatwienia sprawy w instancji odwoławczej.

Podsumowując, Sąd I instancji kontrolował prawidłowość wydania postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji i uznał, że w niniejszej sprawie, organ odwoławczy i organ I instancji naruszyły przepisy postępowania. Przez to, że nie wyjaśniły zakresu żądania strony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela tę ocenę Sądu I instancji. Postępowanie organów w badanej sprawie naruszyły przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 168 § 2, art. 169 § 1 O.p., które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem Sąd I instancji uznając skargę za zasadną, nie zastosował art. 151 P.p.s.a. i nie oddalił skargi, a uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 lutego 2022 r. oraz postanowienie organu I instancji z dnia 17 listopada 2021 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1, art. 135 P.p.s.a. Sąd nie wyszedł poza granice rozstrzyganej sprawy, a z uwagi na stwierdzenie, że decyzja z 15 lutego 2022 r. umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji organu I instancji z 13 października 2021 r. nie została odrębnie zaskarżona i nie spełniała kryterium legalności wymagała wyeliminowania z obiegu prawnego co też Sąd pierwszej instancji wykonał.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie zastosował ww. środki, przewidziane w ustawie proceduralnej, realizując obowiązek przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. Zatem zarzuty naruszenia art. 3 §1, art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 151 P.p.s.a. należy uznać za niezasadne.

Odnosząc się do wniosku skarżącego kasacyjnie o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. dowodu z dokumentu tj. odwołania spółki z 13 czerwca 2021 r. od decyzji Burmistrza A. z 12 maja 2021 r. jak również wniosku Spółki o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do pisma z dnia 21 sierpnia 2023 r. wskazać należy, że przeprowadzenie dowodu z dokumentów dopuszczalne jest w ograniczonym zakresie i tylko na rozprawie. Niniejsza sprawa rozstrzygana była na posiedzeniu niejawnym. Strona na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 184 P.p.s.a.

|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |

|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stanisław Bogucki |Wojciech Stachurski |