Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 343/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64, art. 65,. art. 68, art. 69, art. 73 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1079
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

SENTENCJA

Dnia 18 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Paweł Dańczak, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 roku sprawy ze skargi Gminy Tomaszów Mazowiecki na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 30 kwietnia 2024 roku nr 590/24 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr 590/24 Zarząd Województwa Łódzkiego nie uwzględnił złożonego przez Gminę Tomaszów Mazowiecki protestu od negatywnej oceny formalnej projektu oznaczonego wnioskiem o dofinansowanie nr FELD.02.08-IZ.00-0035/23 w ramach naboru nr FELD.02.08-IZ.00-001/23, Priorytetu FELD.02 Fundusze europejskie dla zielonego Łódzkiego, Działania FELD.02.08 Dostosowanie do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom, programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 566), art. 66 pkt 1, art. 68 i art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U.2022 r. poz. 1079),

W uzasadnieniu stanowiącym załącznik do uchwały Zarządu Województwa Łódzkiego organ wskazał, że regulamin wyboru projektów nr FELD.02.08-IZ.00-001/23 został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego nr 585/23 z dnia 30 czerwca 2023 r., zmieniony uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego nr 720/23 z dnia 8 sierpnia 2023 r.

Instytucja Zarządzająca FEŁ2027 prowadziła nabór wniosków o dofinansowanie od 30 czerwca 2023 r. do 23 października 2023 r. W ramach przedmiotowego konkursu nr FELD.02.08-IZ.00-001/23 dla Priorytetu FELD.02 Fundusze europejskie dla zielonego Łódzkiego, Działania FELD.02.08 Dostosowanie do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom, programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027, Gmina Tomaszów Mazowiecki złożyła w dniu 28 września 2023 r. wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie "Doposażenie OSP Twarda w sprzęt ratownictwa wodnego", o nr FELD.02.08-IZ.00-0035/23. Zgodnie z treścią § 17 Regulaminu wyboru projektów ocena formalna dokonywana jest na podstawie kryteriów formalnych: dostępu podlegających i niepodlegających poprawie. Projekt został negatywnie oceniony na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr 14 - Kwoty ryczałtowe. O wyniku oceny formalnej wnioskodawca został poinformowany pismem z 7 marca 2024 r., które doręczono w dniu 13 marca 2024 r.

Wnioskodawca wniósł protest, w którym odwołał się od negatywnej oceny kryterium formalnego nr 14 Kwoty ryczałtowe oraz podniósł zarzuty proceduralne co do przepisów regulaminu wyboru. Zdaniem wnioskodawcy odrzucenie wniosku jest sprzeczne z Regulaminem dla naboru FELD.02.08-IZ.00-001/23. Załącznik nr 4 do Regulaminu, tj. Kryteria wyboru projektów dla programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027 (EFRR) stoi bowiem w sprzeczności z treścią Regulaminu, tj. § 12 pkt 4. Całość dokumentacji wprowadza w błąd i została przygotowana w sprzeczności ze sobą. Odrzucenie zostało opatrzone również wadą prawną.

Wnioskodawca wskazał, że w załączniku nr 4 do Regulaminu nie oznaczono czasu stwierdzenia przekroczenia wartości zamówienia. Wskazano go jasno w § 12 pkt 4 Regulaminu, tj. "w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie projektu". Rozumieć należy więc, że wnioskodawca bada (oferty, cenniki) na dzień podpisania umowy o dofinansowanie projektu zgodnie z Regulaminem. Nie ma określania na "dzień złożenia wniosku" lub innego. Wnioskodawca podjął więc decyzję zgodną z Regulaminem konkursu. W ocenie wnioskodawcy nie zachowano spójności tworząc Regulamin, co wprowadziło w błąd samych oceniających i wnioskodawców. Kryterium nr 14 zostało wykonane z naruszeniem § 12 pkt 4 Regulaminu Konkursu. Regulamin z załącznikami zawiera "wadę prawną".

Zarząd Województwa Łódzkiego, rozpoznając protest, wskazał na stanowisko Komisji Oceny Projektów (KOP) w zakresie oceny kryterium formalnego nr 14. Zgodnie z opisem kryteriów dostępu formalnych, wskazanych w załączniku nr 4 do Regulaminu Wyboru Projektów w sposób konkurencyjny w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027 dla naboru nr FELD.02.08-IZ.00-001/23, ocenie podlegać będzie spełnienie warunku dla kryterium nr 14 - Kwoty ryczałtowe. Zgodnie z zapisami definicji kryterium: "Jeśli wyrażony w PLN łączny koszt projektu nie przekroczy równowartości 200 tys. EUR czy koszty bezpośrednie projektu rozliczane są z zastosowaniem kwot ryczałtowych określonych przez wnioskodawcę w oparciu o szczegółowy budżet projektu (do przeliczenia łącznego kosztu projektu stosuje się miesięczny obrachunkowy kurs wymiany waluty stosowany przez KE, aktualny na dzień ogłoszenia naboru: https://ec.europa.eu/info/funding tenders/procedures-guidelines-tenders/information-contractors-and beneficiaries/exchange-rate-inforeuro_en). Zastosowanie kwot ryczałtowych nie dotyczy projektów otrzymujących wsparcie w ramach pomocy publicznej, które nie stanowi pomocy de minimis".

Organ wyjaśnił, że 28 września 2023 r. do Departamentu Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2027 wpłynął w wersji elektronicznej za pośrednictwem aplikacji WOD2021 wniosek o dofinansowanie projektu. Wnioskodawca przedłożył wniosek o dofinansowanie, wskazując w sekcji podsumowanie budżetu łączny koszt projektu w wysokości 550 000,00 PLN. Z zapisów Regulaminu wynika, że aktualny kurs Euro na dzień ogłoszenia naboru wynosił 4,5235 z 30 maja 2023 r. Zarząd wskazał, że mając na uwadze zapisy kryterium dotyczącego Kwot ryczałtowych, obowiązek zastosowania kwot ryczałtowych w projekcie występuje w projektach, w których łączny koszt projektu nie przekroczy równowartości 200 tys. EUR. Z powyższego wynika, że obowiązek zastosowania kwot ryczałtowych występuje w projektach do wysokości łącznego kosztu projektu wynoszącego 904 700 PLN. Wnioskodawca w złożonym wniosku nie zastosował w projekcie uproszczonych metod rozliczania, tj. kwot ryczałtowych.

Organ podkreślił, że wskazane w projekcie zadanie wraz z poszczególnymi kosztami jest wykazane jako wydatek rzeczywiście poniesiony. Organ zwrócił uwagę, że zastosowanie kwot ryczałtowych nie dotyczy projektów otrzymujących wsparcie w ramach pomocy publicznej, które nie stanowi pomocy de minimis. Natomiast w ramach przedmiotowego naboru nie stosuje się wsparcia pomocy publicznej oraz pomocy de minimis.

Zarząd Województwa Łódzkiego wskazał, że zgodnie z § 1 pkt Regulaminu wyboru projektów wnioskodawca składając w dniu 28 września 2023 r. wniosek o dofinasowanie zaakceptował warunki udziału w przedmiotowym konkursie, w tym wszystkie kryteria wyboru projektów określone w załączniku nr 4, łącznie z niespełnieniem na etapie oceny formalnej kryterium nr 14 Kwoty ryczałtowe.

Zarząd nie zgodził się z wyrażoną w proteście argumentacją i wskazał, że wnioskodawca nie zrozumiał założenia wymogu sformułowanego w § 12 pkt 4, tj. obligatoryjnego rozliczania projektu, którego koszt całkowity nie przekracza kwoty 200 tys. EURO, za pomocą kwot ryczałtowych.

Uproszczone metody rozliczania wydatków (Simplified Cost Options - SCO; rozwiązanie wynikające z przepisów art. 53-56 oraz art. 94 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Fundusze Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej - dalej jako rozporządzenie ogólne, umożliwiają:

- ograniczenie prawdopodobieństwa wystąpienia błędu (projekty objęte SCO są mniej narażone na ryzyko wystąpienia nieprawidłowości),

- zmniejszenie obciążeń administracyjnych zarówno po stronie beneficjentów, jak instytucji (stosowanie SCO nie wymaga weryfikacji dokumentów księgowych),

- skoncentrowanie się na celach i priorytetach (stosowanie SCO wiąże się z podejściem opartym na rezultatach, a nie na wydatkach).

Obowiązek stosowania uproszczonych metod rozliczania wydatków wynika z art. 53 ust. 2 rozporządzenia ogólnego. W regulaminie wyboru treść § 12 pkt 4 stanowi jedynie odbicie powyższego przepisu. Podobnie kryterium dostępu formalne nr 14 kwoty ryczałtowe. Projekt "Doposażenie OSP Twarda w sprzęt ratownictwa wodnego" w sekcji E formularza wniosku, polu nr 1.1. "Uproszczona metoda rozliczania", zaznaczono odpowiedź "Nie", pomimo, że wartość ogólna projektu wyrażona w złotych polskich wynosi 550 tys. zł. W przeliczeniu na walutę euro po kursie wskazanym w § 8 pkt 1 Regulaminu wyboru, tj. 4,5235 zł, wartość projektu wynosiła 121 587,27 EUR. Zdaniem Zarządu powyższe wykazuje, że projekt powinien być rozliczany z zastosowaniem kwot ryczałtowych.

Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że sformułowany w § 12 pkt 4 warunek nieprzekraczalności wartości projektu w wysokości 200 tys. EUR, nie zakłada obowiązku ponownego przeliczania wartości projektu na dzień zawarcia umowy o dofinansowanie, czy też zmiany wartości projektu już po zatwierdzeniu przez IZ, wyboru wniosku do dofinansowania. Zgodnie z zasadami kwalifikowania wydatków w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027, rozdział 1, podrozdział 1.3 kwoty ryczałtowe, w punkcie 2 określa zasadę ustalenia kwoty ryczałtowej, która określana jest w oparciu o budżet projektu przedstawiony we wniosku o dofinansowanie i uzgodniony z góry (ex ante) przez IZ na etapie zatwierdzania wniosku o dofinansowanie projektu. Raz zatwierdzona kwota dofinansowania w projekcie nie ulega zmianie.

Podkreślono, że zarówno w § 12 pkt 4 Regulaminu, jak i w załączniku nr 4 do niego wskazując na kurs, który przyjmuje się do przeliczenia wartości dofinansowania z złotych polskich na euro, podaje się kurs obowiązujący w dniu ogłoszenia naboru. Nie ma zatem praktycznej możliwości, aby w dniu oceny wniosku o dofinansowanie oraz w dniu podpisania umowy wartość projektu wyrażona w euro była różna. Jest to bowiem ta sama wartość projektu, wskazana w jego budżecie, przeliczana według tego samego kursu euro.

Zdaniem Zarządu Województwa KOP miała rację odrzucając wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Doposażenie OSP Twarda w sprzęt ratownictwa wodnego", ponieważ powyższy projekt wartością ogólną nie przekraczał 200 tys. EUR, to wnioskodawca miał obowiązek zastosować rozliczenie kwotami ryczałtowymi projektu. Tak wynika z brzmienia przepisu z art. 53 ust. 2 rozporządzenia ogólnego, z § 12 pkt 4 Regulaminu wyboru, z wytycznych Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dot. kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 oraz z "Zasad kwalifikowania wydatków w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027. Niespełnienie przez projekt wnioskodawcy kryterium formalnego nr 14 - Kwoty ryczałtowe mogło skutkować tylko i wyłącznie przyznaniem oceny negatywnej. Przedmiotowe kryterium nie jest objęte możliwością uzupełnienia czy poprawy.

Zarząd Województwa wskazał także, że wnioskodawca wywodzi wadę prawną ze sprzeczności w dokumentacji konkursowej i niespójności postanowień § 12 pkt 4 Regulaminu wyboru z definicją kryterium nr 14 kwoty ryczałtowe, w ten sposób że definicja kryterium nie uwzględnia momentu zawarcia umowy, jako momentu w którym wartość projektu nie przekracza równowartości 200 tys. EUR. Zarząd wyjaśnił, że sformułowany w § 12 pkt 4 warunek nieprzekraczalności wartości projektu w wysokości 200 tys. EUR, nie zakłada obowiązku ponownego przeliczania wartości projektu na dzień zawarcia umowy o dofinansowanie, czy też zmiany wartości projektu już po zatwierdzeniu przez IZ, wyboru wniosku do dofinansowania. Zgodnie z zasadami kwalifikowania wydatków w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027, rozdziału 1, podrozdziału 1.3 kwoty ryczałtowe, w punkcie 2 określono zasadę określania kwoty ryczałtowej, która ustalana jest w oparciu o budżet projektu przedstawiony we wniosku o dofinansowanie i uzgodniony z góry (budżet) przez IZ, na etapie zatwierdzania wniosku o dofinansowanie projektu. Ponownie Zarząd podkreślił, że raz zatwierdzona kwota dofinansowania w projekcie, nie ulega zmianie w momencie zawarcia umowy o dofinansowanie. Obowiązek stosowania uproszczonych metod rozliczania wydatków wynika z art. 53 ust. 2 rozporządzenia ogólnego: Organ zaznaczył, że niezależnie od wysokości budżetu projektu, każdy projekt nieprzekraczający swoją wartością w tym naborze kwoty 904 700,00 zł (równowartość 200 tys. EUR po kursie wskazanym w § 8 pkt 1 Regulaminu wyboru nr FELD.02.08-IZ.00-001/23), winien być rozliczany uproszczonymi metodami, tj. kwotami ryczałtowymi. Kryterium dostępu nr 14 Kwoty ryczałtowe pozwala zbadać czy dany projekt spełnia/nie spełnia ww. założenia. W tym przypadku, kryterium uznaje się za niespełnione w momencie, kiedy projekt nie przekracza równowartości 200 tys. EUR, a jednak wnioskodawca wskazuje we wniosku o dofinansowanie, że nie będzie rozliczał takiego projektu metodami uproszczonymi.

Organ podkreślił, że zgodnie z § 17 Regulaminu ocena formalna projektów obejmuje ocenę spełniania przez projekt kryteriów o charakterze formalnym wskazanych w załączniku nr 4 do niniejszego Regulaminu. Jak wynika dalej z postanowień § 17 ocenę formalną dokonuje się na podstawie kryteriów formalnych: dostępu (niepodlegających poprawie). Natomiast treść wniosku o dofinansowanie musi pozwalać na jednoznaczne stwierdzenie, czy dane kryterium jest spełnione. Niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów formalnych, wskazanych w pkt 4, skutkuje przyznaniem oceny negatywnej (§ 17 pkt 15 Regulaminu). Organ wskazał, że z powyższego wynika zatem wprost, że już na etapie oceny wniosku o dofinansowanie, musi on spełniać między innymi wymogi odnoszące się do kwot ryczałtowych. Jeżeli zatem już w tym momencie wartość projektu wyrażona w walucie euro nie przekracza 200 tys., projekt musi być obligatoryjnie rozliczany za pomocą kwot ryczałtowych. Postanowienia § 12 Regulaminu mają na celu jedynie potwierdzenie powyższego. Nie może bowiem mieć miejsca sytuacja, w której dojdzie do podpisania umowy o dofinansowanie projektu, którego łączny koszt wyrażony w PLN nie przekracza równowartości 200 tys. EUR w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie projektu i który nie będzie rozliczany za pomocą kwot ryczałtowych. Nadto Zarząd wskazał, że zarówno w § 12 pkt 4 Regulaminu jak i w załączniku nr 4 do niego wskazując na kurs, który przyjmuje się do przeliczenia wartości dofinansowania ze złotych polskich na euro, podaje się kurs obowiązujący w dniu ogłoszenia naboru. Nie ma zatem praktycznej możliwości, aby w dniu oceny wniosku o dofinansowanie oraz w dniu podpisania umowy wartość projektu wyrażona w euro była różna. Jest to bowiem ta sama wartość projektu, wskazana w jego budżecie, przeliczana według tego samego kursu euro.

Organ zaznaczył, że Regulamin wyboru nie przewiduje sytuacji, w której po pozytywnej ocenie wniosku o dofinansowanie, a przed podpisaniem samej umowy, doszło do wzrostu wartości projektu. IZ dokonując analizy przepisów Regulaminu wyboru nr FELD.02.08-IZ.00-001/23 oraz definicji kryterium dostępowego formalnego nr 14 Kwoty ryczałtowe nie dopatrzyła się wady prawnej dokumentacji konkursowej. Nie występuje w niej sugerowana sprzeczność zasad. Obowiązek stosowania uproszczonych metod rozliczania wydatków wynika z art. 53 ust. 2 rozporządzenia ogólnego, który wprost został przeniesiony do § 12 pkt 4 regulaminu wyboru. Natomiast kryterium dostępowe formalne nr 14 ma na celu weryfikację wskazanego w rozporządzeniu ogólnym wymogu, tak aby umowa o dofinansowanie mogła być podpisana wyłącznie w odniesieniu do tych projektów, które ww. wymóg spełniają.

W skardze Gmina Tomaszów Mazowiecki zarzuciła:

1) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie uchwały oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wszechstronnego rozważenia przez Zarząd Województwa Łódzkiego wszystkich przepisów i okoliczności związanych z przedmiotową sprawą,

2) naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. polegającym w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek nieuwzględnienia złożonego przez Gminę Tomaszów Mazowiecki protestu od negatywnej oceny formalnej projektu oznaczonego wnioskiem o dofinasowanie nr FELD.02.08-IZ.00-0035/23, a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów oraz dowolności w wydaniu uchwały poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie skarżonego rozstrzygnięcia,

3) naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. przez nierozpoznanie sprawy przez Zarząd Województwa Łódzkiego w sposób wszechstronny i wyczerpujący,

4) naruszenie art. 64 w zw. z art. 65 w zw. z art. 69 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci wniosku oraz protestu strony skarżącej, prowadzące do braku przyjęcia przez Zarząd, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a w konsekwencji nieuwzględnienie złożonego protestu i podtrzymanie dotychczasowego stanowiska,

5) naruszenie § 1 pkt 4 Regulaminu w zw. z § 12 pkt 4 Regulaminu wyboru projektów FELD.02.08-IZ.00-001/23 przez bezzasadne odrzucenie wniosku na podstawie kryterium niezgodnego z Regulaminem, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia nieuwzględniającego protestu od negatywnej oceny formalnej projektu na podstawie Kryterium nr 14, które zostało wykonane z naruszeniem § 12 pkt 4 Regulaminu Konkursu.

Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności uchwały w całości, ewentualnie stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej Gminy, Zarząd Województwa Łódzkiego ograniczając uzasadnienie jedynie do wskazania, iż zarzuty zawarte w proteście skarżącej nie zasługują na uwzględnienie oraz z uwagi na brak merytorycznego ustosunkowania się do nich, naruszył art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się przy wydawaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia. Ponadto organowi należy zarzucić szczątkowe uzasadnienie rozstrzygnięcia oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wszechstronnego rozważenia wszystkich przepisów i okoliczności związanych z przedmiotową sprawą.

Zarząd Województwa Łódzkiego nie uwzględnił zarzutów strony skarżącej, nie odniósł się merytorycznie do ich treści. Organ w swojej argumentacji dokonuje niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału, a także stanowiska przedstawionego w proteście przez skarżącą. Ocena ta przeprowadzana jest w sposób dowolny i sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania, a także sprzecznie z obowiązującymi przepisami prawa.

Zdaniem Gminy Zarząd Województwa Łódzkiego wydając przedmiotową uchwałę dopuścił się również naruszenia przepisów prawa materialnego. Przede wszystkim wskazać należy, iż doszło do naruszenia § 1 pkt 4 Regulaminu w zw. z § 12 pkt 4 Regulaminu wyboru projektów FELD.02.08-IZ.00-001/23 przez bezzasadne odrzucenie wniosku na podstawie kryterium niezgodnego z Regulaminem oraz poprzez oparcie rozstrzygnięcia nieuwzględniającego protestu od negatywnej oceny formalnej projektu na podstawie Kryterium nr 14, które zostało wykonano z naruszeniem § 12 pkt 4 Regulaminu Konkursu.

Obowiązek zastosowania kwot ryczałtowych występuje w projektach do wysokości łącznego kosztu projektu wynoszącego 904 700 PLN. Wnioskodawca w złożonym wniosku nie zastosował w projekcie uproszczonych metod rozliczania, tj. kwot ryczałtowych. Jednak zdaniem Gminy odrzucenie wniosku okazało się sprzeczne z Regulaminem dla naboru: FELD.02.08-IZ.00-001/23. Kryterium jest więc niezgodne z Regulaminem konkursu FELD.02.08-IZ.00-001/23. Załącznik nr 4 do Regulaminu, tj. Kryteria wyboru projektów dla programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027 (EFRR) stoi więc w sprzeczności z treścią Regulaminu § 12 pkt 4. Całość dokumentacji wprowadza więc w błąd i została przygotowana w sprzeczności ze sobą. Odrzucenie więc zostało opatrzone również wadą prawną, a dalej w konsekwencji również uchwała nr 590/24 Zarządu Województwa Łódzkiego.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ww. przepisie, należy zaliczyć ustawę z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 - 2027 ( Dz.U. 2022 r. poz. 1079 ), dalej ustawa wdrożeniowa.

Zgodnie z art. 73 ust 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. W szczególności, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, niebudzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny.

Badając przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie wniesionego przez stronę protestu jest zgodne z zasadami konkursu i regułami wyboru projektów, określonymi w Regulaminie wyboru projektów i załącznikach do niego.

Jak wynika z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.

Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.

Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027, nr naboru FELD.02.08-IZ.00-001/23, Priorytetu FELD.02 Fundusze europejskie dla zielonego Łódzkiego, Działania FELD.02.08 Dostosowanie do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom, ocena zgłoszonych projektów dokonywana jest etapami.

W § 16 Regulaminu został określony sposób wyboru projektu i opis procedury oceny projektu. Zgodnie bowiem z § 16 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 5, pkt 6 postępowanie w ramach wyboru projektów odbywa się w sposób konkurencyjny. Celem naboru jest wybór do dofinansowania projektów spełniających kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez KM FEŁ2027. Złożony w naborze przez Wnioskodawcę projekt podlega ocenie przeprowadzonej przez KOP na podstawie kryteriów wyboru projektów, stanowiących Załącznik nr 4 do niniejszego Regulaminu. Ocena projektu przeprowadzana jest na podstawie informacji przedstawionych we wniosku o dofinansowanie i załącznikach. Ocena spełniania kryteriów wyboru projektów dokonywana jest przez KOP, powołaną przez IZ FEŁ2027. W skład KOP wchodzą pracownicy DFEŁ oraz eksperci, wyznaczeni przez IZ FEŁ2027 spośród kandydatów na ekspertów wskazanych w Wykazie ekspertów w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027. Informacja o składzie KOP zostanie zamieszczona na stronie internetowej Funduszy Europejskich dla łódzkiego na lata 2021-2027 po rozstrzygnięciu naboru, tj. po zatwierdzeniu przez Zarząd Województwa Łódzkiego Listy projektów wybranych do dofinansowania oraz projektów, które otrzymały ocenę negatywną. Ocena składa się z etapu oceny formalnej i merytorycznej.

Pierwszym etapem jest ocena formalna projektu. Zgodnie z § 17 pkt 1 Regulaminu ocena formalna projektów obejmuje ocenę spełniania przez projekt kryteriów o charakterze formalnym wskazanych w Załączniku nr 4 do niniejszego Regulaminu. Stosownie do treści § 17 pkt 4 Regulaminu wyboru projektów, ocenę formalną dokonuje się na podstawie kryteriów formalnych: dostępu (niepodlegających poprawie): - Typ beneficjenta, - Wykluczenie wnioskodawcy, - Wykluczenie z pomocy publicznej, - Miejsce realizacji projektu, - Działania dyskryminujące, - Przeniesienie produkcji, - Kwoty ryczałtowe; dostępu (podlegających poprawie/uzupełnieniu): - Kompletność informacji, - Partnerstwo Projekt hybrydowy, - Zasady równościowe, - KPP, - KPON, - Zrównoważony rozwój. Treść wniosku o dofinansowanie musi pozwalać na jednoznaczne stwierdzenie, czy dane kryterium jest spełnione.

Niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów formalnych, wskazanych w pkt 4, skutkuje przyznaniem oceny negatywnej (§ 17 pkt 15 Regulaminu).

W niniejszej sprawie istotą sporu jest kwestia prawidłowości oceny projektu objętego wnioskiem skarżącej pn. "Doposażenie OSP Twarda w sprzęt ratownictwa wodnego", w zakresie spełnienia kryteriów dostępu, tj. kryterium nr 14 - Kwoty ryczałtowe. Definicja tego kryterium zamieszczona została w załączniku nr 4 do Regulaminu wyboru projektów. Zgodnie z opisem tego kryterium, jeśli wyrażony w PLN łączny koszt projektu nie przekroczy równowartości 200 tys. EUR czy koszty bezpośrednie projektu rozliczane są z zastosowaniem kwot ryczałtowych określonych przez wnioskodawcę w oparciu o szczegółowy budżet projektu (do przeliczenia łącznego kosztu projektu stosuje się miesięczny obrachunkowy kurs wymiany waluty stosowany przez KE, aktualny na dzień ogłoszenia naboru: https://ec.europa.eu/info/funding tenders/procedures-guidelines-tenders/information-contractors-and beneficiaries/exchange-rate-inforeuro_en). Zastosowanie kwot ryczałtowych nie dotyczy projektów otrzymujących wsparcie w ramach pomocy publicznej, które nie stanowi pomocy de minimis".

Projekt złożony przez skarżącą Gminę pn. "Doposażenie OSP Twarda w sprzęt ratownictwa wodnego" w sekcji E formularza wniosku, polu nr 1.1. "Uproszczona metoda rozliczania" ma zaznaczoną odpowiedź "Nie"

Strona skarżąca zwraca uwagę na treść § 12 pkt 4 Regulaminu, który wskazuje, że projekt, którego łączny koszt wyrażony w PLN nie przekracza równowartości 200 tys. EUR w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie projektu (do przeliczenia łącznego kosztu projektu stosuje się miesięczny obrachunkowy kurs wymiany i podnosi, że kryterium nr 14 - Kwoty ryczałtowe zostało wykonane z naruszeniem ww. § 12 pkt 4.

W ocenie Sądu, zarzuty skargi są nieuzasadnione. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z § 1 pkt 4) Regulaminu przystąpienie do naboru jest równoznaczne z akceptacją przez wnioskodawcę postanowień niniejszego Regulaminu. Zauważyć należy, że przed przystąpieniem do naboru skarżąca nie kwestionowała zapisów dokumentacji konkursowej, nie przedstawiała wątpliwości co do ich spójności.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca w części E wniosku – Budżet projektu, pole 1.1. - Uproszczona metoda rozliczenia - zaznaczył – NIE, w sytuacji gdy wartość ogólna projektu wyrażona w złotych polskich wynosi 550 tys. zł. W przeliczeniu na walutę euro po kursie wskazanym w § 8 pkt 1 Regulaminu wyboru, tj. 4,5235 zł, wartość projektu wynosi 121 587,27 EUR.

Za prawidłowe zatem należy uznać stanowisko Zarządu, że w projekcie obligatoryjnie powinna być wskazana uproszczona metoda rozliczenia, czyli z zastosowaniem kwot ryczałtowych.

Zauważyć należy, że z Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021 – 2027, z sekcji Budżet projektu E - wynika jasno jak należy wypełnić część E wniosku. Wskazano bowiem, że rubryki wypełnia się zgodnie z Zasadami kwalifikowania wydatków w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027. W rozdziale 1, podrozdziale 1.3 kwoty ryczałtowe, w punkcie 2 ww. Zasad określono sposób wyliczenia kwoty ryczałtowej, która ustalana jest w oparciu o budżet projektu przedstawiony we wniosku o dofinansowanie i uzgodniony ex ante przez IZ FEŁ2027 lub IP EŁ2027 na etapie zatwierdzania wniosku o dofinansowanie projektu.

Ponadto, w ocenie Sądu, przy dokonywaniu oceny spełnienia ww. kryterium, zasadnie organ podkreślił, że uproszczone metody rozliczania wydatków (Simplified Cost Options – SCO są rozwiązaniem wynikającym z przepisów art. 53-56 oraz art. 94 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r.

Analizując zapisy Regulaminu należy zaś stwierdzić, że § 12 pkt 4 Regulaminu precyzuje, że projekt, którego łączny koszt wyrażony w PLN nie przekracza równowartości 200 tys. EUR w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie projektu (do przeliczenia łącznego kosztu projektu stosuje się miesięczny obrachunkowy kurs wymiany waluty stosowany przez KE, aktualny na dzień ogłoszenia naboru), rozliczany jest obligatoryjnie za pomocą kwot ryczałtowych.

Zapisy są jasne i czytelne, także w sensie logicznym i normatywnym i nie budzą wątpliwości Sądu. Do przeliczenia łącznego kosztu projektu, przedstawionego obligatoryjnie we wniosku o dofinansowanie, stosuje się miesięczny obrachunkowy kurs wymiany waluty stosowany przez KE, aktualny na dzień ogłoszenia naboru. Tak samo stanowi Rozdział 1, podrozdział 1.3 punkt 2 Zasad kwalifikowania wydatków w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027 oraz kryterium nr 14 załącznika nr 4 do Regulaminu.

W konsekwencji, w ślad za organem należy przyjąć, że podczas oceny projektu istotne znaczenie miało ustalenie kosztu projektu, przedstawionego obligatoryjnie we wniosku o dofinansowanie, w przeliczeniu na euro i obligatoryjne zastosowanie uproszczonej metody rozliczenia ze względu na wartość projektu, która nie przekracza równowartości 200 tys. EUR.

Bezzasadnym jest więc twierdzenie zawarte w skardze, że odrzucenie wniosku skarżącej jest sprzeczne z Regulaminem wyboru projektów. § 12 pkt 4 Regulaminu nie jest sprzeczny z opisem kryterium nr 14 - Kwoty ryczałtowe. Postanowienia § 12 pkt 4 Regulaminu wprowadzają wymóg obligatoryjnego rozliczania projektu, którego koszt całkowity nie przekracza kwoty 200 tys. EUR za pomocą kwot ryczałtowych. Natomiast kryterium nr 14, zdefiniowane w załączniku nr 4 do ww. Regulaminu, umożliwia sprawdzenie na etapie oceny wniosku, czy wymóg rozliczania projektu kwotami ryczałtowymi został spełniony przez wnioskodawców. Za zasadne należy uznać stanowisko Zarządu, że już na etapie oceny wniosku o dofinansowanie każdy wniosek musi spełniać między innymi wymogi odnoszące się do kwot ryczałtowych. Wynika to bowiem z tego, że przygotowany przez wnioskodawcę i wskazany we wniosku budżet projektu, a zatem również ogólna wartość projektu, jest oceniany i weryfikowany na etapie oceny wniosku o dofinansowanie. Zatwierdzony na etapie oceny wniosku o dofinansowanie budżet nie ulega zmianie na etapie podpisania umowy o dofinansowanie. Przyjęcie innego rozumowania pozostawałby w sprzeczności z dokumentacją konkursową. Wydatki kwalifikowalne i wydatki ogółem dotyczące projektu, w tym przypadku zakupu samochodu ratowniczego, wyrażone w złotych polskich, jak i wyrażone w euro zarówno na etapie oceny samego wniosku, jak w dniu podpisania umowy o dofinansowanie muszą być identyczne.

Nie znajduje też uzasadnienia zarzut naruszenia art. 64 w zw. z art. 65 w zw. z art. 69 ustawy wdrożeniowej oraz § 1 pkt 4 Regulaminu w zw. z § 12 pkt 4 Regulaminu wyboru projektów FELD.02.08-IZ.00-001/23. Wbrew stanowisku skarżącej, Instytucja Zarządzająca nie zaniechała przejrzystej, rzetelnej i bezstronnej oceny wniosku pod względem spełnienia kryteriów opisanych w Regulaminie wyboru projektów.

Organ nie naruszył również § 12 pkt 4 Regulaminu, a dokonana przez niego ocena wniosku odpowiada obowiązującym w tym zakresie regulacjom.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej podstawę systemu realizacji programu mogą stanowić w szczególności przepisy prawa, wytyczne, szczegółowy opis priorytetów programu, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że Regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji programu operacyjnego. Dokument, na podstawie którego wyłaniani mają być potencjalni beneficjenci programu, nie jest wprawdzie zbiorem norm prawnych mających wiązać w sposób właściwy źródłom prawa, lecz dotyczy norm, na których obowiązywanie godzi się każdy ubiegający o udzielenie wsparcia. Są to bowiem reguły stosowane w celu wyłonienia kontrahenta umowy cywilnoprawnej w ściśle określonej procedurze.

W orzecznictwie sądowym za ugruntowany należy uznać pogląd, że zarówno regulamin konkursu, jak i załączniki do niego, które są jego integralną częścią, stanowią na gruncie oceny projektów swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest w tym zakresie jednolity pogląd (np. wyrok NSA z 17 października 2019 r.). W wyroku tym sąd skonstatował, że mając na uwadze normatywny charakter regulaminu konkursu, stwierdzić należy, iż jako akt tworzący system realizacji odpowiednich programów, przyjętych na podstawie stosownych umocowań ustawowych przyznanych IZ, regulamin konkursu, określany m.in. jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, stanowi kryterium oceny legalności rozstrzygnięcia konkursowego, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Regulamin stanowi swoiste uszczegółowienie, które wynika ze szczególnego charakteru prowadzonego postępowania konkursowego. W zależności od rodzaju przyjętego sposobu realizacji postępowania konkursowego w regulaminie sprecyzowane są wymogi konkursowe, które obowiązują wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie (patrz: Perkowski Maciej (red.), Poździk Rafał (red.), Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Komentarz Opublikowano: WKP 2023.

Dlatego też zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, a właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Dokumentacja konkursowa ma więc charakter wiążący zarówno dla ustanawiającej ją właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w postępowaniu konkursowym. Zgodnie bowiem z art. 50 ustawy wdrożeniowej w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu. Warunkiem zaś przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom. Regulamin wyboru projektów, jak wynika z art. 51 ww. ustawy, powinien zawierać w szczególności kryteria wyboru projektów oraz wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis.

Mając zatem na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt wymogów określonych regulaminem naboru, w szczególności kryteriów wyboru projektów. Podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia jest więc zobowiązany wykazać, że zgłaszany projekt spełnia określone kryteria. Zadaniem właściwej instytucji natomiast jest ocena spełniania przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę, nie jest ona natomiast zobowiązana do dokonywania ustaleń czy też poszukiwania albo domniemywania istnienia innych jeszcze niż wskazane przez wnioskodawcę danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania.

Podkreślić należy, że postępowanie konkursowe polega na wyłonieniu najlepszego projektu, który zagwarantuje osiągnięcie we właściwym programie operacyjnym założonego celu. Procedury związane z dofinansowaniami projektów unijnych są niezmiernie precyzyjnie określone, a beneficjent przystępujący do programu powinien liczyć się z koniecznością zachowania szczególnej staranności w wypełnieniu wniosku o dofinansowanie.

Skoro projekt skarżącej Gminy nie spełniał kryterium formalnego dostępu nr 14 - Kwoty ryczałtowe, to prawidłowo IZ nie uwzględniła protestu od negatywnej oceny formalnej. Wszelkie informacje o projekcie powinny być zawarte we wniosku o dofinasowanie, w tym metody rozliczenia projektu.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, że zgodnie z art. 59 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Jak wynika natomiast z treści art. 72 ust. 1 ustawy wdrożeniowej do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 oraz przepisów dotyczących doręczeń i sposobu obliczania terminów, które stosuje się odpowiednio. A zatem organ nie mógł tych przepisów naruszyć.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający prawu, rzetelnie i w sposób przejrzysty, a organ dokonał oceny zgodnie z ustalonymi i obowiązującymi regułami i zasadami postępowania.

Również w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia protestu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Wbrew zarzutom skargi protest został rozpatrzony należycie, w sposób rzetelny oraz odpowiadający niewadliwie ustalonemu stanowi faktycznemu i prawnemu.

Reasumując należy stwierdzić, że zarzuty skarżącej są niezasadne. Nie wystąpiła również sprzeczność dokumentacji konkursowej. Ocena wniosku aplikacyjnego była przeprowadzona w sposób prawidłowy. Organ prawidłowo zatem uznał, że strona skarżąca nie spełniła wymagań konkursowych.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 oddalił skargę.

eg