Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 377/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2017 roku znak [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 roku o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszony za numerem [...].

Do wydania postanowienia doszło w następujących okolicznościach.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszonego za numerem [...] na rzecz F. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w O., z powodu nieuiszczenia przez zgłaszającego w wyznaczonym terminie opłaty za pierwszy okres ochrony wynalazku. Z akt sprawy wynika, że przesyłka polecona zawierająca wskazaną powyżej decyzję organu z dnia [...] grudnia 2016 r. została wysłana w dniu [...] stycznia 2017 r. na adres wskazany przez zgłaszającego na etapie postępowania zgłoszeniowego tj.: "F. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, S. O.", a następnie w dniu [...] stycznia 2017 r. została przez Pocztę Polską S.A. zwrócona do organu z uwagi na niepodjęcie przez adresata powtórnie awizowanej przesyłki. Decyzja została zatem doręczona F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. w trybie przepisu art. 45 k.p.a. w związku z art. 44 § 1 i 4 k.p.a., ze skutkiem doręczenia na dzień 24 stycznia 2017 r., zaś termin na jej zaskarżenie upływał w dniu 24 marca 2017 r.

W piśmie z dnia 4 maja 2017 r. spółka F. Sp. z o.o. poinformowała, że w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Patentowego RP uzyskała informację o nieodebranej korespondencji pocztowej skierowanej przez organ na dotychczasowy adres do doręczeń zgłaszającego. Wobec powyższego spółka wystąpiła do organu o przesłanie tej korespondencji na nowy, wskazany w niniejszym piśmie (z 4 maja 2017 r.), adres do doręczeń oraz kierowanie na ten adres wszelkiej korespondencji w przyszłości.

W dniu 8 maja 2017 r. (data wpływu faxu), F. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r.

Wnioskodawca podniósł, że wniosek swój motywuje faktem, iż postępowanie zgłoszeniowe dotyczące udzielenia ochrony na wynalazek zgłoszony za numerem [...] toczyło się od 8 lat, a w międzyczasie osoby umocowane do reprezentowania spółki F. Sp. z o.o., ze względu na różne koleje losu, wyjechały na stałe z kraju i przebywały poza Polską bez przerwy, co oznacza nieobecność w okresach kiedy na adres spółki kierowana była korespondencja z Urzędu Patentowego. Wnioskodawca podkreślił, że spowodowało to brak możliwości odbioru kierowanej do zgłaszającego korespondencji. Wnioskodawca poinformował ponadto, że w tym okresie spółka nie prowadziła aktywnie działalności, pozostając jednak wpisana do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców. Jednocześnie wnioskodawca podniósł, że w momencie powzięcia informacji o skierowanej na adres spółki korespondencji, która nie została odebrana przez zgłaszającego, osoba umocowana do jej reprezentowania tego samego dnia złożyła do Urzędu Patentowego RP pisemny wniosek o zmianę adresu do doręczeń, aby uniknąć powtórzenia się opisanej powyżej sytuacji w przyszłości. Wnioskodawca poinformował również organ, że wniósł na konto Urzędu Patentowego RP stosowne opłaty od wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Urząd Patentowy wydał wskazane powyżej postanowienie z dnia [...] grudnia 2017 roku o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 roku o udzieleniu patentu na wynalazek.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253 p.w.p., odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z przepisem art, 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Urząd Patentowy stwierdził, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast zgodnie z treścią § 2 wskazanego powyżej artykułu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W myśl przytoczonej powyżej regulacji organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy i brak winy został uprawdopodobniony; 2) wnioskodawca złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) wnioskodawca dopełnił czynności, dla których określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełnił czynności dla której wyznaczony był termin, składając jednocześnie z niniejszym wnioskiem o przywrócenie terminu stosowny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. W ocenie Urzędu Patentowego RP w rozpatrywanej sprawie nie została jednak spełniona pierwsza z wymienionych powyżej przesłanek wymaganych dla przywrócenia wnioskodawcy terminu. Z przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności wynika, że przeszkodą dla złożenia przez wnioskodawcę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. był brak możliwości odbioru przez zgłaszającego adresowanej do niego korespondencji organu, w szczególności w zawierającej decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r spowodowany wieloletnią procedurą udzielenia patentu na wynalazek i długotrwałą, nieprzerwaną nieobecnością w kraju osób umocowanych do reprezentowania spółki, które w tym czasie, z uwagi na różne koleje losu, wyjechały na stałe za granicę.

Organ patentowy powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne podał, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od tego podmiotu W ocenie Urzędu Patentowego RP długotrwała, nieobecność osób uprawnionych do reprezentacji spółki oraz wieloletnia procedura udzielenia patentu na wynalazek zgłoszonego za numerem [...] nie stanowią okoliczności uprawdopodabniających brak winy zgłaszającego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] grudnia 2016 r. W ocenie organu, zgłaszający, mając świadomość toczącego się postępowania w sprawie udzielenia patentu na wynalazek oraz potencjalnej, długookresowej nieobecności osób upoważnionych do reprezentacji spółki zgłaszającego, powinien w celu należytej ochrony swoich interesów zabezpieczyć możliwość odbioru korespondencji adresowanej do spółki oraz sposób przekazywania informacji odnośnie korespondencji adresowanej do spółki i wpływającej na adres jej siedziby. Należyta organizacja obsługi biurowo - administracyjnej przedsiębiorstwa spółki należy bowiem do obowiązków zarządu spółki, który za sposób jej funkcjonowania ponosi odpowiedzialność.

Urząd Patentowy podkreślił, że zgodnie z art. 41 k,p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a zaniedbanie tego obowiązku sprawia, że doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Reasumując, Urząd Patentowy RP uznał, że sam pobyt za granicą osób upoważnionych do reprezentacji zgłaszającego w dacie doręczenia decyzji i przebywanie ich tam w czasie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz długotrwałe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie udzielenia patentu na wynalazek nie są same w sobie wystarczające do przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zgłaszającego.

Zgłaszający był świadomy, że toczy się zainicjowane przez niego postępowanie w sprawie udzielenia patentu na wynalazek i powinien zabezpieczyć się na wypadek otrzymania w okresie nieobecności osób upoważnionych do reprezentowania spółki korespondencji, na którą trzeba będzie odpowiedzieć w zakreślonym terminie, pod rygorem ujemnych skutków prawnych.

W tych okolicznościach Urząd Patentowy RP stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione łącznie ustawowe warunki konieczne do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszonego za numerem [...].

Powyższe postanowienie z dnia [...] grudnia 2017 roku o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało zaskarżone przez F. sp. z o.o. z siedzibą w O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca zarzuciła ww. postanowieniu, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.:

1. art. 58 par. 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

2. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej,

3. Naruszenie art. 10 k.p.a, poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu,

4. Naruszenie art. 41 par. 1 k.p.a.,

5. Nie zastosowanie art. 42 k.p.a.,

6. Błędne zastosowanie art. 45 w zw. z art. 44 par. 1 i 4 k.p.a.

które to uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie

Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia UP w całości z powodu wskazanych naruszeń prawa, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wskazanie organowi właściwego sposobu załatwienia sprawy, zgodnie z rozwiązaniami przedstawionymi przez skarżącego.

W uzasadnieniu skargi strona podtrzymywała swoje stanowisko zaprezentowane wcześniej we wniosku o przywrócenie terminu tj., że postępowanie przed Urzędem Patentowym trwało bardzo długo (8 lat) i w tym czasie osoby upoważnione do reprezentacji Spółki wyjechały poza granice kraju i nie mogły odbierać korespondencji i dlatego też nie było możliwości dochowania terminu, co jednak zdaniem strony nastąpiło bez jej winy.

W odpowiedzi na skargę, Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W działaniu Urzędu Patentowego Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Sąd stwierdza, że sprawa niniejsza dotyczyła wyłącznie kwestii możliwości przywrócenia skarżącej Spółce terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 roku o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszony za numerem [...]. W tym właśnie zakresie Sąd badał sprawę i doszedł do przekonania, że Urząd Patentowy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie.

Należy podkreślić, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu procesowego można mówić tylko wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od tego podmiotu.

Zdaniem Sądu długotrwała, nieobecność osób uprawnionych do reprezentacji spółki oraz wieloletnia procedura udzielenia patentu na wynalazek zgłoszony przez skarżącą Spółkę nie stanowią okoliczności uprawdopodabniających brak winy zgłaszającego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] grudnia 2016 r.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że zgłaszający, mając świadomość toczącego się postępowania w sprawie udzielenia patentu na wynalazek oraz potencjalnej, długookresowej nieobecności osób upoważnionych do reprezentacji spółki zgłaszającego, powinien w celu należytej ochrony swoich interesów zabezpieczyć możliwość odbioru korespondencji adresowanej do spółki oraz sposób przekazywania informacji odnośnie korespondencji adresowanej do spółki i wpływającej na adres jej siedziby. Należyta organizacja obsługi biurowo - administracyjnej przedsiębiorstwa spółki należy bowiem do obowiązków zarządu spółki, który za sposób jej funkcjonowania ponosi odpowiedzialność.

Sąd stwierdza, że Urząd Patentowy zasadnie podkreślił, że zgodnie z art. 41 k,p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a zaniedbanie tego obowiązku sprawia, że doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.

Uznać zatem należy, że sam pobyt za granicą osób upoważnionych do reprezentacji zgłaszającego w dacie doręczenia decyzji i przebywanie ich tam w czasie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz długotrwałe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie udzielenia patentu na wynalazek nie mogą być uznane za wystarczające do przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej Spółki.

Występując z wnioskiem do Urzędu Patentowego skarżąca była świadoma, że toczy się zainicjowane przez nią postępowanie w sprawie udzielenia patentu na wynalazek i powinna zabezpieczyć się na wypadek otrzymania w okresie nieobecności osób upoważnionych do reprezentacji korespondencji, na którą trzeba będzie odpowiedzieć w zakreślonym terminie, pod rygorem ujemnych skutków prawnych.

W tych okolicznościach Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie słusznie uznał organ patentowy, że nie zostały spełnione łącznie ustawowe warunki konieczne do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek.

W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w zaskarżonym postanowieniu przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 kpa, w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne – stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny sprawy opisany w orzeczeniu nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest wyczerpujący, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne rozstrzygnięcia. Z kolei sam fakt, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu orzekającego, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.