Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 669/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 1 i 3, art. 49e pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 30 sierpnia 2023 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania K. S., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 10 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Zaskarżona decyzja WWINB zapadła, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 02 grudnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako "PINB" lub "organ I instancji") wydał – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.b.") – postanowienie nr [...] wstrzymujące właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz 04, obręb Ł.), K. S. (zwanej też dalej "Właścicielką" lub "Skarżącą"), prowadzenie robót polegających na rozbudowie warsztatu znajdującego się na tej nieruchomości. W punkcie II sentencji tego postanowienia poinformowano Właścicielkę "o możliwości złożenia na podstawie art. 48a ust. 1 ww. ustawy Prawo budowlane, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia wniosku o legalizację budowy ww. budynku", a także o tym, że "zgodnie z art. 48a ust. 3 ww. ustawy Prawo budowlane – jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1 biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne".

W wyniku rozpoznania zażalenia Właścicielki, WWINB – postanowieniem z 01 marca 2022 r. nr [...] – utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB. W części wstępnej swego postanowienia, WWINB przytoczył in extenso treść sentencji postanowienia PINB w (w tym jego pkt II), zaś w pouczeniu stwierdził m.in., że: "Niniejsze postanowienie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji". Postanowienie WWINB zostało doręczone pełnomocnikowi Właścicielki, adw. G. G., w dniu 07 marca 2022 r.

Prawomocnym wyrokiem z 31 sierpnia 2022 r. o sygn. akt IV SA/Po 276/22 (zwanym też dalej w skrócie "Wyrokiem WSA") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Właścicielki na ww. postanowienie WWINB. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącej w dniu 13 października 2022 r.

Podaniem z 28 listopada 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej: 02 grudnia 2022 r.; data wpływu do organu: 07 grudnia 2022 r.) K. S., reprezentowana przez ad M., wniosła o legalizację samowoli budowlanej – przedmiotowej rozbudowy warsztatu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że jest on składany w związku z wydaniem przez PINB ww. postanowienia z 02 grudnia 2021 r., "które to postanowienie stało się ostateczne w dniu 13 listopada 2022 r."

Przywołaną na wstępie decyzją z 10 lutego 2023 r. PINB, na podstawie art. 49e pkt 1 p.b., nakazał K. S. właścicielce nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz 04, obręb Ł.), rozbiórkę rozbudowanych części warsztatu, usytuowanych na wymienionej wyżej nieruchomości w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej decyzji".

W odwołaniu od tej decyzji Właścicielka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika – zarzuciwszy naruszenie:

1) art. 48a ust. 3 p.b. przez przyjęcie, że termin na złożenie wniosku o legalizację upłynął Skarżącej 31 marca 2022 r., podczas gdy postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P." z 01 marca 2022 r. na skutek wniesienia skargi do WSA nie było prawomocne i uprawomocniło się dopiero 13 listopada 2022 r., a wobec terminowego złożenia wniosku o legalizację organ błędnie zastosował art. 49e pkt 1 p.b.;

2) art. 48 ust. 3 p.b. przez brak pouczenia Skarżącej o możliwości i terminie złożenia wniosku o legalizację w postanowieniu WWINB, a jedynie wskazaniu, iż "niniejsze postanowienie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji", co winno skutkować przyjęciem, że wobec braku wymaganego pouczenia Skarżąca nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji braku złożenia wniosku w terminie, który organ uznał za właściwy

– wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania odwoławczego.

Utrzymując w mocy decyzję PINB – przywołaną na wstępie decyzją z 30 sierpnia 2023 r. – WWINB wyjaśnił w uzasadnieniu, że organy obu instancji wiąże ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym Wyroku WSA. W ich świetle nie ulega żadnej wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było przeprowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy art. 48 i nast. p.b. Realizując ten obowiązek, PINB wydał w dniu 02 grudnia 2021 r. postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., które zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem WWINB z 01 marca 2022 r. Zgodnie z art. 48 ust. 3 p.b. PINB w swym postanowieniu m.in. poinformował Właścicielkę o możliwości złożenia wniosku o legalizację rozbudowanej części obiektu budowlanego, w tym o treści art. 48a ust. 1 i 3 p.b. Natomiast treść rozstrzygnięcia postanowienia WWINB podjętego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. została czytelnie określona przez ustawodawcę ("utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie"), przez co całkowicie niezrozumiałe i nieuzasadnione jest utożsamianie postanowienia wydanego w postępowaniu odwoławczym z postanowieniem wydanym przez PINB, bądź żądanie przez Skarżącą ponownego informowania o kwestiach, o których pouczył już PINB. Zatem zarzuty o braku stosownych pouczeń w postanowieniu WWINB są, zdaniem organu II instancji, całkowicie nieuzasadnione. Odnosząc się z kolei do kwestii terminu do złożenia wniosku o legalizację, organ stwierdził, że termin ten w rozpoznawanej sprawie rozpoczął swój bieg z chwilą wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, tzn. z chwilą wydania postanowienia w tej sprawie przez WWINB, czyli w dniu 01 marca 2022 r. Gdyby jednak zastosować inną interpretację upływu tego terminu, spotykaną w doktrynie i orzecznictwie – w świetle której bieg terminu do złożenia wniosku o legalizację biegnie od dnia doręczenia inwestorowi postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy – w rozpoznawanej sprawie termin ten rozpocząłby bieg 08 marca 2022 r. (z uwagi na doręczenie postanowienia WWINB pełnomocnikowi Skarżącej 07 marca 2022 r. i na dyspozycję art. 57 § 1 k.p.a.), a jego koniec przypadłby na 07 kwietnia 2022 r. Tymczasem wniosek Skarżącej o legalizację wpłynął do PINB 07 grudnia 2022 r., czyli kilka miesięcy po terminie z art. 48a ust. 1 p.b. – i to niezależnie od przyjętej metody obliczania początku biegu tego terminu – i nie zawierał wniosku o przywrócenie terminu. W rezultacie PINB prawidłowo przyjął, że w tej sprawie nie został złożony w terminie wniosek o legalizację przedmiotowej rozbudowy warsztatu oraz że, konsekwentnie, obowiązkiem tego organu było zastosowanie art. 49e pkt 1 p.b. i wydanie decyzji o rozbiórce, skierowanej zgodnie z art. 52 ust. 1 p.b. do Skarżącej jako do właścicielki przedmiotowego obiektu budowlanego. Zasadnie również – zdaniem organu II instancji – PINB, w celu zwiększenia czytelności i jednoznaczności wydanego nakazu, jego zakres precyzyjnie określił w załączniku graficznym decyzji.

W skardze na opisaną decyzję WWINB, K. S., reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, powtórzywszy mutatis mutandis zarzuty oraz argumentację odwołania, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 01 grudnia 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., o czym strony zostały powiadomione pismami z 01 grudnia 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wypada zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15zzs4 ust. 1 u.COVID-19 w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z 30 sierpnia 2023 r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (nr [...]) nakazującą K. S., jako właścicielce nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz 04, obręb Ł.), rozbiórkę rozbudowanych na tej nieruchomości części warsztatu, w sposób przedstawiony w załączniku graficznym do decyzji.

Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm., w skrócie "p.b."), z jej art. 49e pkt 1 na czele. W myśl tego przepisu organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Ów termin został określony w art. 48a p.b., w myśl którego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację (ust. 1). Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne (ust. 3).

W świetle cytowanych przepisów koniecznym w kontrolowanej sprawie było ustalenie: (i) czy organ nadzoru budowlanego wydał ostateczne postanowienie o wstrzymaniu budowy (tu: rozbudowy budynku warsztatu) oraz (ii) czy uprawniony podmiot (tu: Właścicielka) złożył w terminie wniosek o legalizację samowoli budowlanej.

Ad (i) Ziszczenie się pierwszej z wymienionych przesłanek jest w kontrolowanej sprawie bezsporne. W przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 02 grudnia 2021 r. (nr [...]), wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., o wstrzymaniu Skarżącej prowadzenia robót polegających na rozbudowie warsztatu znajdującego się nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz 04, obręb Ł.), a także utrzymujące je w mocy postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z 01 marca 2022 r. (nr [...]). Wypada zauważyć, że oba te postanowienia są nie tylko ostateczne, ale także prawomocne – a to z uwagi na fakt oddalenia skargi Właścicielki prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z 31 sierpnia 2022 r. o sygn. akt IV SA/Po 276/22 ("Wyrokiem WSA").

Ad (ii) Spór w kontrolowanej sprawie ogniskował się tylko wokół drugiej z ww. kwestii, tj. czy doszło do terminowego, jak twierdzi strona skarżąca, czy nieterminowego, jak uznały organy obu instancji, złożenia przez Właścicielkę wniosku o legalizację.

Strona skarżąca swoje stanowisko o terminowym złożeniu ww. wniosku oparła na stwierdzeniu, że w rozpoznawanej sprawie bieg terminu do złożenia wniosku o legalizację rozpoczął się dopiero z chwilą uprawomocnienia się Wyroku WSA.

Takie stwierdzenie jest oczywiście błędne, bowiem z chwilą uprawomocnienia się ww. wyroku, postanowienie PINB (i postanowienie WWINB) stało się już "prawomocne", a nie dopiero "ostateczne" – jak błędnie wskazano we wniosku legalizacyjnym.

W tym zakresie wypada posiłkować się definicjami legalnymi zawartymi w art. 16 § 1 i 3 k.p.a. – odnoszącymi się wprost do pojęć "ostatecznych" i "prawomocnych" decyzji – z których odpowiednio wynika, że:

- "ostatecznymi" są postanowienia, na które nie służy zażalenie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie kwestii (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 92-93);

- "prawomocnymi" są postanowienia ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu.

Na marginesie Sąd wskazuje, że w doktrynie niekiedy jednak odnotowuje się, że "chociaż w odniesieniu do postanowień niezaskarżalnych zwyczajnym środkiem zaskarżenia używa się określenia «ostateczne», to jednak pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 16 § 1 w odniesieniu do decyzji. Do tej cechy decyzji ustawodawca odwołuje się zresztą czasami. Artykuł 126, zawierający wyliczenie przepisów dotyczących decyzji, a mających odpowiednie zastosowanie do postanowień, nie zawiera odesłania także do art. 16 § 1. Wyliczenie postanowień zaskarżalnych zażaleniem z uwagi na to, że od rozstrzygnięcia o konkretnym przedmiocie ustawodawca przewidział dopuszczalność tego środka zaskarżenia, nie pokrywa się wcale z wyliczeniem postanowień nieostatecznych, gdyż ten atrybut zależy nie tylko od tego, czy ustawodawca przewidział zażalenie od rozstrzygnięcia o konkretnym przedmiocie, lecz także od tego, czy strona wniosła ten środek zaskarżenia w terminie, oraz od tego, czy analizowane postanowienie zapadło w pierwszej, czy w drugiej instancji. Zaskarżalne zażaleniem są bowiem tylko te postanowienia, które wydane zostały przez organ pierwszej instancji" (tak M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. H. Knysiak-Sudyki, Warszawa 2023, uw. I.9. do art. 123).

Niezależnie od tego trzeba podkreślić, że – jak wynika z cytowanych przepisów art. 16 § 1 i 3 k.p.a. – ustawodawca wyraźnie rozróżnia pojęcia decyzji "ostatecznych" oraz decyzji "prawomocnych". Takiego rozróżnienia, odpowiednio w odniesieniu do postanowień, błędnie nie dokonuje pełnomocnik Skarżącej, niezasadnie utożsamiając "prawomocność" postanowienia z jego "ostatecznością".

Co zaś tu szczególnie istotne, przepisy art. 48a ust. 1 i 3 p.b. nie wiążą początku biegu terminu do złożenia wniosku o legalizację dopiero z momentem "uprawomocnienia się" postanowienia o wstrzymaniu budowy, lecz już z chwilą, gdy stało się ono "ostateczne". Wynika to expressis verbis z art. 48a ust. 3 p.b., w świetle którego jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, to określony w art. 48a ust. 1 p.b. termin do złożenia wniosku o legalizację biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne.

Na tle analizowanego art. 48a ust. 3 p.b. pewne wątpliwości może budzić jedynie to, z jaką dokładnie chwilą zaskarżone zażaleniem postanowienie o wstrzymaniu budowy staje się ostateczne – czy już (1) z chwilą wydania przez organ drugiej instancji postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy, czy dopiero (2) z chwilą doręczenia takiego postanowienia zainteresowanej stronie.

Ad (1) Za przyjęciem pierwszego stanowiska przemawia wzgląd na literalne brzmienie definicji legalnej z art. 16 § 1 k.p.a. w odniesieniu do pojęcia "ostatecznego" aktu administracyjnego. W świetle tej definicji postanowienie organu drugiej instancji jawi się jako ostateczne już z chwilą jego wydania – skoro nie służy na nie zażalenie. Konsekwentnie można przyjmować, że z tą też chwilą ostateczne staje się, poprzedzające je, pierwszoinstancyjne postanowienie o wstrzymaniu budowy.

Ad (2) Jednakże jako w istotnym stopniu uprawnione – zwłaszcza w kontekście brzmienia art. 48a ust. 1 p.b., w którym jest mowa o "doręczeniu" postanowienia o wstrzymaniu budowy, a także w świetle zasady, że organ administracji jest związany wydanym przez siebie postanowieniem dopiero od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 in principio k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.) – jawi się również drugie ze wskazanych stanowisk. Potwierdza to analiza niektórych spośród wypowiedzi doktryny i orzecznictwa.

Przykładowo, w literaturze można spotkać wypowiedź, w myśl której "30-dniowy termin na złożenie wniosku legalizacyjnego, który standardowo biegnie od dnia doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu budowy, w przypadku złożenia zażalenia na to postanowienie, biegnie od dnia, w którym postanowienie to stało się ostateczne, czyli od dnia doręczenia inwestorowi postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy wydanego w efekcie rozpatrzenia jego zażalenia" (tak R. Godlewski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. D. Sypniewskiego, Warszawa 2022, uw. 2 do art. 48a).

Takie też stanowisko bywa formułowane w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że "standardowe reguły procedury legalizacyjnej w powiązaniu z regułami postępowania administracyjnego nakazywałyby więc przyjmować, że skarżący mógł złożyć wniosek o legalizację w terminie materialnym 30 dni od doręczenia mu ostatecznego postanowienia" (zob. wyrok WSA z 24.05.2022 r., II SA/Po 3/22; por. też wyrok WSA z 26.10.2022, II SA/Rz 546/22; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").

Wobec zarysowanych wyżej wątpliwości co do treści normy prawnej zakodowanej w art. 48a ust. 3 p.b. należy odwołać się do, przywołanej również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zasady ogólnej postępowania administracyjnego wysłowionej w art. 7a § 1 in principio k.p.a. – w myśl której: "Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony (...)" – i przyjąć, że w kontrolowanej sprawie termin do złożenia przez Skarżącą wniosku o legalizację zaczął biec dopiero z chwilą doręczenia jej pełnomocnikowi postanowienia WWINB z 01 marca 2022 r., a nie już z chwilą wydania tego postanowienia przez organ.

A skoro ww. doręczenie zostało uskutecznione – co bezsporne – w dniu 07 marca 2022 r., to 30-dniowy termin do złożenia przez Skarżącą wniosku o legalizację upłynął z dniem 06 kwietnia 2022 r. (w świetle przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisu art. 57 § 1 k.p.a. pierwszym dniem tego terminu był wszak 08 marca 2022 r., a ostatnim właśnie 06 kwietnia 2023 r., a nie 07 kwietnia 2022 r., jak omyłkowo podał WWINB).

W konsekwencji można stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 48a ust. 3 p.b., lecz tylko w zakresie, w jakim organy obu instancji nieprawidłowo określiły ostatni dzień terminu do złożenia przez Skarżącą wniosku o legalizację – a mianowicie przyjęły, zamiast 06 kwietnia 2022 r., daty: 31 marca 2022 r. (PINB) tudzież 07 kwietnia 2022 r. (WWINB).

Uchybienie to jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż – jak trafnie skonstatował organ II instancji – nawet w przypadku przyjęcia najbardziej korzystnego, spośród potencjalnie wchodzących w grę, sposobu obliczania terminu do złożenia wniosku o legalizację, należy stwierdzić, że Skarżąca, składając ów wniosek (datowany na 28 listopada 2022 r.) dopiero w dniu 02 grudnia 2022 r. (data wpływu do PINB), nie złożyła go w wymaganym terminie w rozumieniu art. 49e pkt 1 p.b.

To z kolei skutkowało obowiązkiem wydania przez PINB decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części warsztatu, na podstawie ww. przepisu.

Z tych względów, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 49e pkt 1 p.b. przez jego niewłaściwe (bezpodstawne) zastosowanie nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Należy podkreślić, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 p.b. ma charakter związany, co oznacza, że ziszczenie się przesłanki przewidzianej w tym przepisie obliguje organ do wydania decyzji rozbiórkowej. Organ nie działa tu w warunkach uznania administracyjnego, nie może także brać pod uwagę względów słuszności. Przy tym złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona, z tego prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi dla siebie konsekwencjami, w postaci nakazu rozbiórki (por. wyroki WSA: z 23.08.2023 r., II SA/Ke 239/23; z 24.04.2023 r., VII SA/Wa 2410/22; CBOSA).

Jednocześnie Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko WWINB, wraz z argumentacją przytoczoną na jego poparcie, że zarzut Skarżącej o braku stosownych pouczeń jawi się jako całkowicie niezasadny. Wbrew bowiem odmiennym twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej, brak jest dostatecznych podstaw do żądania zamieszczania przez organ II instancji w postanowieniu utrzymującym w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy pouczenia (verba legis: informacji), o którym mowa w art. 48 ust. 3 p.b. Już z tego względu jako chybiony należało ocenić zarzut skargi dotyczący naruszenia ww. przepisu przy wydaniu zaskarżonej decyzji.

Niezależnie od tego wypada zauważyć, że w części wstępnej swego postanowienia, WWINB przytoczył in extenso treść sentencji postanowienia PINB, w tym jej punkt II zawierający informację, o której mowa w art. 48 ust. 3 p.b.

Poza tym wypada zwrócić jeszcze uwagę na wyrażony w orzecznictwie, co do zasady trafny pogląd, zgodnie z którym w świetle art. 48a ust. 1 i 3 p.b. nie powinno budzić wątpliwości, że termin złożenia wniosku o legalizację wynika wyraźnie z przepisów prawa. W tej sytuacji nie ma potrzeby doprecyzowywania informacji o terminie złożenia wniosku o legalizację zawartej w postanowieniu organu pierwszej instancji poprzez wydanie postanowienia reformatoryjnego przez organ drugiej instancji, dostosowującego informację o terminie złożenia wniosku do treści przepisu art. 48a ust. 1 i 3 p.b. (por. wyrok WSA z 29.11.2023 r., II SA/Gd 406/23, CBOSA).

Tym bardziej należy uznać, że skoro w niniejszej sprawie organ II instancji utrzymał w całości w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne, które w swej sentencji zawierało pouczenie zgodne z treścią art. 48 ust. 3 p.b., powtórzone następnie in extenso w części wstępnej postanowienia drugoinstancyjnego, w którego pouczeniu z kolei wskazano, że postanowienie WWINB jest ostateczne, to w dostateczny sposób uczyniono zadość obowiązkowi informacyjnemu, o jakim mowa w ww. przepisie.

W konsekwencji również zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 48 ust. 3 p.b. trzeba ocenić jako niezasadny.

Mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a., Sąd z urzędu nie stwierdził również występowania innych, niż zarzucane, naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego kontrolowanych decyzji PINB lub WWINB. W szczególności Sąd podzielił wyrażoną przez WWINB ocenę co do dostatecznie jasnego i jednoznacznego określenia przez organ I instancji przedmiotu i zakresu nakazanej rozbiórki w załączniku graficznym do decyzji PINB.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.