Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 416/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 24a ust. 9
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Z.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi ZR reprezentowanej przez adw. MA jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (dalej: WINGiK) z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] orzekającej o:

1. odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gm. [...] w zakresie powierzchni działek nr 1974 i 3039,

2. aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w oparciu o dokumentację geodezyjno – kartograficzną sporządzoną przez [...] przyjętą do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [...] w dniu [...] sierpnia 2015 r. pod nr ew. [...] w następujący sposób:

2.1. w jednostce rejestrowej G 842, w której jako właściciel wpisany jest AG, wykreślić dotychczasowe powierzchnie działek nr 3128 i 3131 i wpisać nowe:

- dz. nr 3128 o powierzchni 0,3477 ha – R II,

- dz. nr 3131 o powierzchni 0,4552 ha – R II- 0,2414 ha, R IIIa – 0,2138 ha,

2.2. W jednostce rejestrowej G 941, w której jako właściciel wpisany jest RG, wykreślić dotychczasową powierzchnię działki nr 3129 i wpisać nową wynoszącą 0,2946 ha w tym: RII – 0,1695 ha i R IIIa 0,1251 ha.

2.3. W jednostce rejestrowej G 1083, w której jako właścicielka wpisana jest ZR, wykreślić dotychczasową powierzchnię działki nr 3132 i wpisać nową wynoszącą 0,3286 ha – RII,

2.4. W jednostce rejestrowej G 897, w której jako właściciel wpisany jest FK, wykreślić dotychczasową powierzchnię działki nr 3133 i wpisać nowe 0,1307 ha – RII,

2.5. Na mapie ewidencyjnej wprowadzić zgodnie ze stanem wykazanym na mapie uzupełniającej kolorem czerwonym, (mapa uzupełniająca stanowi składnik dokumentacji geodezyjno – kartograficznej).

Po przekazaniu wniosku ZR z dnia 29 stycznia 2014 r. przez Głównego Geodetę Kraju dot. nieprawidłowego, w ocenie Skarżącej, wykonania pomiarów działek nr 1974, 3039 i 3132 położonych w obrębie [...], Starosta [...] po przeprowadzeniu postępowania dowodowo-wyjaśniającego decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w zakresie działek nr 1974 i 3039 oraz orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działek nr 3128, 3131, 3129, 3132 i 3133.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przebieg tych działek oraz powierzchnia zostały wykazane zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 393 dalej: rozporządzenie egib). Wskazano, że wprowadzone zmiany zostały dokonane w oparciu o przedłożoną dokumentację przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego ODGiK w [...] z [...] sierpnia 2015 r. nr [...].

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Skarżącą, która kwestionowała powierzchnię działek nr 1974 i 3039, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie administracyjne było prowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych zawartych w art. 10, 28, 61 § 4 oraz 30 § 4 K.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącej, organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] odmówił aktualizacji operatu ewidencji grantów i budynków obrębu [...] w zakresie działek nr 1974 i 3039 oraz orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działek nr 3128, 3131, 3129, 3132 i 3133. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji przedstawił przeprowadzone w 2007 roku prace modernizacyjne na terenie obrębu [...] i sposób wykazania w operacie ewidencyjnym obrębu [...] przebiegu granic działek nr nr 1974 i 3039. W odniesieniu zaś do działki nr 3132 podał motywy uzasadniające ponowne ustalenie na gruncie w dniu 5 sierpnia 2015 r. przebieg jej granic z działkami sąsiednimi. Wyjaśniono, że przebieg granicy tych działek oraz powierzchni został wykazany zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu o dokumentacje geodezyjno – kartograficzną przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego ODGiK w [...] w dniu [...] sierpnia 2015 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu kolejnego odwołania złożonego przez Skarżącą, która domagała się przywrócenia powierzchni działek nr 1974, 3039 i 3132 do powierzchni sprzed modernizacji, kiedy to zmniejszono ich powierzchnię z 1,37 ha na 1,3027 ha, WINGiK decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zarzucił prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów proceduralnych określonych przepisami art. 30 § 4 ustawy K.p.a. Zalecono organowi I instancji prawidłowe określenie stron postępowania oraz pozyskanie oryginałów lub kopii dokumentów potwierdzających, że ustalone osoby są następcami prawnymi po zmarłym FK.

Pismem z dnia 16 października 2018 r. Skarżąca złożyła do WINGiK ponaglenie w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez Starostę [...]. Złożone ponaglenie zostało przez organ II instancji uznane za nieuzasadnione.

Z uwagi na zalecenia wydane organowi I instancji, Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w zakresie działek nr 1974, 3039 i 3132 do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłym oraz zobowiązał wnioskodawcę ZR do dostarczenia postanowienia spadkowego po zmarłym FK. Przedmiotowe postanowienie zostało zaskarżone do organu II instancji, który postanowieniem z dnia 21 lutego 2019 r. utrzymał je w mocy. Następnie postanowienie to zostało zaskarżone skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Pismem z dnia 20 lutego 2019 r. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do tut. Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt II SAB/Rz 30/19 stwierdził, że Starosta [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzając karę pieniężną.

W wyniku rozpatrzenia skargi na postanowienie WINGiK z dnia 21 lutego 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 486/19 uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty [...] z dnia 28 grudnia 2018 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że wobec śmierci FK w 1975 roku nie istniała podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. i zalecił organowi I instancji prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie stron tego postępowania.

Ze względu na powyższe, Starosta [...] po włączeniu do prowadzonego postępowania domniemanych spadkobierców po nieżyjącym FK, kolejną opisaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2019 r., odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w zakresie powierzchni działek nr nr 1974 i 3039 oraz orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie danych ewidencyjnych działek nr nr 3128, 3131, 3129, 3132 i 3133 na podstawie operatu technicznego przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego PODGiK w [...] w dniu [...]. W uzasadnieniu wydanej decyzji wyjaśniono, że wydane rozstrzygnięcie oparte jest na analizie istniejących w tej sprawie dokumentów sporządzonych w wyniku przeprowadzonych w 2007 r. prac modernizacyjnych na terenie obrębu [...] oraz na podstawie przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego i sporządzonego operatu technicznego "do sprostowania błędu w zakresie przebiegu granicy działki nr 3132" przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].

Uzasadniając odmowę aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działek nr 1974 i 3039, organ I instancji wyjaśnił w jaki sposób wykazano w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu [...] przebieg granic ww. działek oraz odniósł się do powierzchni poszczególnych działek.

W odwołaniu z dnia 11 grudnia 2019 r. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła ww. decyzję w całości. Wydanej decyzji zarzucono naruszenie prawa:

- art. 64 ust. 1 2 w zw. z art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez działania organu administracji prowadzące w ocenie strony do naruszenia ochrony prawa własności odwołującej się (...),

- § 44 pkt 2 rozporządzenia egib w zw. z § 35 rozporządzenia egib poprzez brak wypełnienia obowiązku utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, przy przerzucaniu na stronę faktu iż istniała możliwość składania zarzutów z której Skarżąca nie skorzystała, podczas gdy działała ona w zaufaniu do organu administracji, a organ miał wiedzę że przebywa ona za granicą (...),

- art. 75 § 1 K.p.a., w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. w zw. z art. 85 K.p.a. poprzez brak dopuszczenia przez organ jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, objawiające się brakiem dopuszczenia dowodu z opinii osób kompetentnych - geodetów uprawnionych (...),

- art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez nie rozpoznanie w sposób całościowy zebranych dowodów w postępowaniu poprzez nie wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego w sposób dokładny, bezpodstawnie pomijając tym samym okoliczności podniesione przez odwołującą się (...).

Podnosząc powyższe, Skarżąca domagała się wykonania ponownych pomiarów na gruncie wraz ze sporządzeniem protokołu z uwzględnieniem istniejących dokumentów, w tym ksiąg wieczystych i przywrócenia powierzchni działek istniejących przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków w 2007 roku, kiedy to zmniejszono powierzchnię działek. Skarżąca wskazała, że doznała szkody bowiem jej część nieruchomości o pow. 3 arów została dopisana do działki nr 1975 stanowiącej własność AN. W 1987 r. nabyła nieruchomość o pow. 1,37 ha, zaś po modernizacji z 2007 r. zmniejszono tę powierzchnię do 1,30 ha.

Minister rozwoju pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. przekazał według właściwości do organu II instancji pismo Skarżącej pt. "Skarga na działalność organu administracji w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz braku jej aktualizacji, a także zaniedbania, nienależytego wykonywania zadań z zakresu rozstrzygania indywidualnej sprawy."

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. WINGiK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków dla obrębu [...] została założona w latach 1964-65 na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Wówczas na bazie katastru austriackiego powstała mapa ewidencyjna w skali 1:2880 o małej wartości kartometrycznej. Sporządzenie tej mapy nie zostało poprzedzone ustaleniem granic działek na gruncie i nie zostały spisane protokoły graniczne, wykonano jedynie ustalenie stanu władania na gruncie. Wynikiem prac założenia ewidencji gruntów dla obrębu [...] było sporządzenie szkiców z pomiaru tego stanu na gruncie oraz rejestrów gruntów. Szkice z pomiaru stanu władania na gruncie wykonane zostały na kopii ozalidowej z mapy w skali 1:2880, na której wyrywkowo wpisywane były wyłącznie wyniki pomiaru czołówek. Z tego okresu brak jest dokumentów geodezyjnych pozwalających w sposób jednoznaczny na wykazanie przebiegu granicy działek nr 1974, 3039 i 3132 z działkami sąsiednimi.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że jak wynika z materiału dowodowego w 1974 r. Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne wykonało pomiar sytuacyjny oraz pomiar uzupełniający wsi [...]. Pomiar szczegółów został wykonany metodą domiarów prostokątnych. Prace kartograficzne wykonano na planszach aluminiowych (niebiesko - druki), przetworzone metodą fotomechaniczną ze skali 1:1000 układu katastralnego na skalę 1:2000 w układzie "65" z założeniem nowopowstałych arkuszy. Na powstałych matrycach w skali 1:2000 wykonano drogą fotomechaniczną niebiesko - druki w skali 1:5000. Pozyskane w wyniku bezpośredniego pomiaru szczegóły terenowe oraz znajdujące się w zasobie opracowania jednostkowe i poinwentaryzacyjne zostały wkartowane na tą mapę.

W części opisowej operatu ewidencyjnego założonego w 1974 roku działki nr 1974 o pow. 0,74 ha, 3039 o pow. 0,30 ha i 3132 o pow. 0,33 ha były wykazane na rzecz SK. Według rejestru gruntowego przedmiotowe działki na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Sygn. akt [...] zostały wykazane na rzecz ZR i taki stan istniał do czasu prac modernizacyjnych.

Organ II instancji wyjaśnił, że dla obrębu [...] nie zostało wykonane odnowienie ewidencji gruntów, zaś dane ewidencyjne nie odpowiadały standardom danych ewidencyjnych określonych w rozporządzeniu egib. Wskazano, że w 2007 r. w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów tych danych, zgodnie z wymogami rozporządzenia egib, a także w celu poprawy funkcjonowania systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych dla obrębu [...] zostały przeprowadzone prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Projekt operatu modernizacji został wyłożony na okres 15 dni roboczych w siedzibie organu I instancji, z którym to projektem nie zapoznała się Skarżąca. Zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy pgik, informacja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., że projekt operatu opisowo-kartograficznego obrębu [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]. Dodano, że Skarżąca nie zgłaszała zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...].

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji dane ewidencyjne działek nr 1974, 3039 i 3132 zostały wykazane na nowej mapie numerycznej na podstawie terenowych pomiarów geodezyjnych, poprzedzonych ustaleniem granic tych działek na gruncie. Wskazano, że ustalenie przebiegu granic działki nr 1974 z działkami nr 1973, 1884, 1975, 1960 i 1949 zostało przeprowadzone w dniu 9 maja 2007 r. i 11 maja 2007 r. na podstawie stanu posiadania na gruncie (po ogrodzeniu, po miedzy oraz wg. użytkowania). Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy zawiadomienia o czynnościach ustalenia przebiegu granic działki nr 1974, ZR została prawidłowo zawiadomiona (w dniu 30 kwietnia 2007r. zawiadomienie odebrała JP) lecz do czynności geodezyjnych ustalenia przebiegu granic w terenie nie zgłosiła się.

Wskazano dalej, że z treści protokołu spisanego w dniu 28 marca 2007 r. wynika, że przebieg granicy działki nr 3039 z działkami nr 3027, 3040, 3038 i 3056/1 został ustalony na podstawie stanu posiadania na gruncie (wg stanu użytkowania). Skarżąca, pomimo prawidłowego zawiadomienia, nie zgłosiła się do czynności geodezyjnych. Przebieg granicy działki nr 3132 z działkami nr 3131, 3155/2, 3133, 3128, 3129 został ustalony na podstawie stanu posiadania na gruncie (wg stanu użytkowania). Skarżąca również nie zgłosiła się do czynności geodezyjnych, pomimo prawidłowego zawiadomienia.

Po przeprowadzonej modernizacji obrębu [...] ujawnienie nowych danych ewidencyjnych w odniesieniu do przebiegu granic działek nr 1974, 3039 i 3132 oraz ich powierzchni nastąpiło na podstawie dokumentacji technicznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego PODGiK w [...] w dniu [...] lutego 2008r. pod nr ewid. [...] W części opisowej operatu ewidencyjnego powierzchnia działki nr 1974 wynosi 0,7115 ha, działki nr 3039 - 0,3132 ha, działki nr 3132 - 0,2780 ha.

WINGiK w odniesieniu do zarzutów odwołania wyjaśnił, że brak jest podstaw do wykonania ponownego pomiaru przebiegu granic działek nr nr 1974 i 3039 , gdyż w ocenie organu przebieg granic ww. działek został wykazany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie mającego odzwierciedlenie w przepisach §§ 37 i 39 rozporządzenia egib. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowanie z uwagi na powstałe rozbieżności sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] z materiałami powstałymi w wyniku przeprowadzonej modernizacji w zakresie przebiegu granic działki nr 3132, organ I instancji zwrócił się do jednostki wykonawstwa geodezyjnego [...] o sporządzenie dokumentacji z weryfikacji przebiegu granic działki nr 3132 z działkami sąsiednimi. Ze sporządzonego protokołu ustalenia przebiegu granic ewidencyjnych spisanego w dniu 5 sierpnia 2015 r. wynika, że przebieg granicy działki nr 3132 z działkami nr nr 3155/2, 3133, 3128, 3129,3131 został ustalony w obecności Skarżącej na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia egib tj. według ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie (miedza). Skarżąca zaakceptowała ustalenia dokonane na gruncie.

Organ II instancji zauważył, że z załączonego do akt niniejszej sprawy szkicu polowego nr 1 sporządzonego podczas ustalenia przebiegu granic działki nr 3132 wynika, że zawiera on dane pomiarowe wpisane przez uprawnionego geodetę przy wykonywaniu pomiarów geodezyjnych. Pomiar ustalonych punktów granicznych został wykonany metodą GPS w nawiązaniu do sieci ASG-EUPOS skalibrowaną w punktach osnowy III klasy. Kontrolnie pomierzono miary czołowe. Pomierzone na gruncie pkt 1 i 6 zostały przeliczone na prostą określającą granicę drogi gminnej. Wykonano obliczenia powierzchni działek nr nr 3128, 3129, 3131, 3132 i 3133 wynikającą z przebiegu jej granic ustalonych zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia egib przy użyciu programu Winkalk.

WINGiK wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie ujawnienie nowych danych ewidencyjnych w odniesieniu do przebiegu granic ww. działki nastąpiło na podstawie dokumentacji technicznej sporządzonej w celu "sprostowania błędu w zakresie przebiegu granicy działki nr 3132", przyjętej do zasobu ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [....] w dniu 26 sierpnia 2018r. pod nr ewid. [...] zawierającej mapę uzupełniającą wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych m.in. dla działki nr 3132. Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia działki jest pochodną przebiegu jej granic ustalonych podczas pomiaru na gruncie w dniu 28 marca 2015r. i w operacie [...] powierzchnia działki nr 3132 wynosi 0,3286 ha. Opracowano mapę uzupełniającą z wykazem zmian danych ewidencyjnych.

WINGiK wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie ustalenia przebiegu granic działki nr 3132 z działkami sąsiednimi wykonawca prac geodezyjnych dokonał zgodnie z § 39 ust. 2 ww. rozporządzenia egib (protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych), które następnie zostały przyjęte do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego PODGiK w [...] pod nr [...].

W odniesieniu zaś do odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych dot. działek nr 1974 i 3039, organ II instancji stwierdził, że dane te zostały wprowadzone do operatu ewidencyjnego na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nr 3636-72/2006, powstałej w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków, a organ ewidencyjny nie posiada dokumentacji nowszej, uzasadniającej wprowadzenie zmian żądanych przez wnioskodawcę. Wskazano, że w tym zakresie nie popełniono oczywistej omyłki i brak jest podstaw do zmiany danych ewidencyjnych dla działek nr 1974 i 3039.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przytoczonych w odwołaniu przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez działania organów jakoby prowadzące do naruszenia ochrony prawa własności skarżącej, wyjaśniono, że nie jest możliwe wydanie decyzji w sprawie aktualizacji ewidencji "odebranie części prawa własności i przysporzenie jej innym osobom", jak zarzuca odwołująca się, ponieważ ta niemożność wynika ze wskazanej wyżej istoty postępowania ewidencyjnego.

W odniesieniu do wniosku o przywrócenie powierzchni działek Skarżącej wyjaśniono, że stosownie do przepisu § 62 rozporządzenia egib, pole powierzchni działek ewidencyjnych oblicza się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich punktów granicznych tych działek, a nie na podstawie wpisów w księgach wieczystych czy aktów notarialnych. Odwrotnie, podstawą wpisu w księdze wieczystej dotyczącego powierzchni działki ewidencyjnej, powinny być aktualne dane z ewidencji gruntów i budynków.

W odniesieniu do żądania wykonania pomiaru granic należy zaznaczono, że nie należy do kompetencji organu prowadzącego ewidencję dokonywanie ustalenia przebiegu granic nieruchomości, ponieważ odbywa się to w drodze rozgraniczenia nieruchomości, które jest dokonywane przez inne organy (wójt, burmistrz lub prezydent miasta) lub przez sądy powszechne. Natomiast wznawianie znaków lub wyznaczanie punktów granicznych, a także wykonywanie pomiarów granic działek poprzedzonych ustaleniem ich przebiegu w trybie § 37-39 rozporządzenia egib i obliczanie pola powierzchni, są to prace geodezyjne, które wykonują - jak wskazano wyżej - na zlecenie i koszt zainteresowanych podmioty uprawnione do wykonywania takich prac.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżąca ZR zaskarżyła decyzję organu II instancji w punkcie 1 i 2. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., a mianowicie:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji, pomimo naruszenia przez decyzję przepisów w stopniu który powinien skutkować jego uchyleniem, biorąc pod uwagę stwierdzone błędy w pomiarach, których dopuścili się pracownicy [...] wykazanych przez skarżącą, poniesienia wyłącznych kosztów dodatkowych w tym zakresie, braku ich wyjaśnienia i ustalenia osób winnych, faktu przedstawienia przez nią organowi danych właściciela i jego adresu co do spadkobiercy po FK, które organ winien ustalić samodzielnie, a które to postępowanie organu przy braku zlecenia nowych pomiarów, narusza zasadę zaufania obywateli do organów administracji oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez działania organu administracji prowadzące w ocenie strony do naruszenia ochrony prawa własności odwołującej się, brak odniesienia kwestii istoty zasięgu prawa własności działek i ich powierzchni ujętej w księdze wieczystej [...] z uwzględnieniem areału powierzchni nieruchomości nabywanej przez ZR, co skutkowało odmową wniosku o zmianę danych ewidencyjnych;

2. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez:

- nie rozpoznanie w sposób całościowy zebranych dowodów w postępowaniu oraz poprzez nie wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego w sposób dokładny, bezpodstawnie pomijając dokumenty przedstawione przez skarżącą - brak ich oceny dla toczącego się postępowania, a to księgi wieczystej Repertorium Ksiąg Wieczystych nr [...] z oznaczeniem nieruchomości (z Państwowego Biura Notarialnego oraz odpis zwykły księgi z dnia [...].12.2014 r.), protokołu ustalenia granic (materiał archiwalny), decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 27.07.1987 r. oraz decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 17.03.1999 r., nieproporcjonalność działań organu i przyznanie za prawidłowe działań Firmy [...],

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 85 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia w sprawie, na żadnym z jej etapów przez organy dowodu z przeprowadzenia ponownych pomiarów przez osoby posiadające stosowne uprawnienia - uprawnionych geodetów, a zatem niedopuszczenie w sprawie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, przy uwzględnieniu iż w postępowaniu organy nie poddały analizie wydane dla strony pozwolenia na budowę i ustalenia warunków zabudowy;

Podnosząc powyższe, Skarżąca wniosła w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu administracji II instancji zwrotów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych lub według spisu kosztów, jeżeli takowy zostanie przedłożony na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi wskazano na liczne dokumenty przedkładane przez Skarżącą w toku prowadzonego postępowania, które zdaniem Skarżącej pozostały bez oceny organów administracji co do praw strony do nieruchomości o konkretnej powierzchni. Podniesiono, że w prace wykonane przez firmę [...] posiadają wiele błędów, które generalnie powinny być zwrócone do poprawy i nie powinny być przyjęte do zbiorów danych i innych materiałów.

W skardze wskazano na okoliczność, że dopiero w 2015 r. okazało się, że powierzchnia dz. ew. nr 3132 została wadliwie zmniejszona. Dodano, że w toku postępowania 3 lata poszukiwano właścicieli działki nr 3133, które to dane musiała dostarczyć Skarżąca. Skarżąca podniosła, że przy ustaleniu granic z dnia 5 sierpnia 2015 r. nie uczestniczył w czynnościach FK, wtedy działkę użytkował AG. Firma [...] sporządziła protokół, zaakceptowano go i wtedy powstał problem braku właściciela działki nr 3133 – FK.

W ocenie Skarżącej konieczne jest przeprowadzenia ponownych pomiarów, gdyż uprzednio sporządzone mapy nie zostały poprzedzone ustaleniem granic działek na gruncie i nie zostały spisane protokoły graniczne. Skarżąca wskazała, że nie mogła wnieść zarzutów do wykonanej modernizacji, gdyż przebywała za granicą.

W skardze wskazano, że istotą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest ciągła aktualizacja w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych na postawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym. Wyjaśniono, że Skarżąca przedłożyła szereg dokumentów, w tym decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 27 lipca 1987 r. i decyzję o ustaleniu warunków zabudowy z 17 marca 1999 r., która w ocenie Skarżącej jednoznacznie przesądza o powierzchni nabytych przez nią działek.

Skarżąca skonstatowała, że wnosi o przywrócenie powierzchni jej działki do stanu sprzed modernizacji w 2007 r. kiedy to arbitralnie zmniejszono powierzchnię działek z 1,37 ha na 1,3027 ha, stąd też, w jej ocenie, zachodzi potrzeba aktualizacji danych w tym zakresie. Zdaniem skarżącej należy przede wszystkim wyjaśnić powstałe błędy w pomiarach i zlecić ponowne wykonanie czynności, nie wspominając już o czasie, przez który trwa niezgodne w jej ocenie odebranie części prawa własności i przysporzenie jej innych osobom.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniono, że żaden z powołanych w skardze dokumentów nie może stanowić podstawy do aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie danych określających pole powierzchni działki ewidencyjne. Wskazano, że aktualizacja wartości pola powierzchni w operacie ewidencyjnym może nastąpić wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, zawierającej stosowny wykaz zmian danych ewidencyjnych. W ocenie organu odwoławczego błędne jest stanowisko Skarżącej, że wskazane przez nią dokumenty przesądzają o "areale działek" nabytych przez Skarżącą.

W replice do podnoszonego zarzutu skargi, WINGiK wyjaśnił, że wartość pola powierzchni nieruchomości nie jest chroniona rękojmią wiary publicznej. Dodano, że podstawą wpisu pola powierzchni nieruchomości w księdze wieczystej powinny być aktualne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, nie zaś tak jako oczekuje Skarżąca, że podstawą aktualnego wpisu w ewidencji powinny być dane zawarte w księdze wieczystej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...].

Sąd stwierdza, że stan faktyczny ustalony przez organy i udokumentowany w nadesłanych aktach administracyjnych nie budzi zastrzeżeń i może stanowić podstawę do poddania kontroli legalności zaskarżonej decyzji w kontekście oceny prawidłowego zastosowania art. 24 ust. 2b pkt 2i art. 24 ust. 2c P.g.k.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a P.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie określonych w ustawie dokumentów (art. 24 ust. 2b pkt 1 P.g.k.) lub w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k.). Stosownie do § 45 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Z przytoczonych przepisów wynika, że aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego. Ewidencja gruntów i budynków ma bowiem charakter deklaratoryjny, a zatem niezgodność danych w niej ujawnionych musi być oczywista i niewymagająca przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 stycznia 2019 r. III SA/Łd 875/18 i wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 grudnia 2018 r. III SA/Lu 276/18; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W opisywanej sprawie, wobec złożenia przez skarżącą zarzutów dotyczących nieprawidłowego wykonania pomiarów działek nr 1974, 3039 i 3132 położonych w obrębie [...] w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków po terminie, o którym mowa w art. 24a ust. 9 P.g.k., prawidłowo zarzuty zostały potraktowane jak wniosek o zmianę danych ewidencyjnych. Stanowi o tym wprost art. 24 a ust. 12 P.g.k., w myśl którego zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Zdaniem Sądu, rozstrzygniecie organu I instancji, utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją WINGiK, uznać należy za odpowiadające prawu.

Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, po przeprowadzonej modernizacji obrębu [...] ujawnienie nowych danych ewidencyjnych w odniesieniu do przebiegu granic działek nr 1974, 3039 i 3132 oraz ich powierzchni nastąpiło na podstawie dokumentacji technicznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] w [...] w dniu [...]. W wyniku przeprowadzonej modernizacji, w tak ustalonych granicach została obliczona powierzchnia działek i zgodnie z regulacjami zawartymi w § 62 rozporządzenia została wykazana z precyzją zapisu do 0,0001 ha.

Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, odnośnie brak podstaw do wykonania ponownego pomiaru przebiegu granic działek nr 1974 i 3039. Skarżąca również nie wykazała, że przebieg granic ww. działek został wykazany niezgodnie z § 37 i 39 rozporządzenia. Zasadnie natomiast – po stwierdzeniu rozbieżności w wykazaniu granic działki nr 3132 z działkami sąsiednimi – zwrócił się do wykonawcy o sporządzenie dokumentacji z weryfikacji przebiegu granic tej nieruchomości. Ze sprawozdania technicznego wynika, że dla działki nr 3132 w Sądzie Rejonowym w [...] prowadzona jest księga wieczysta [...]. Ustalono, że do KW zostały wprowadzone zmiany powierzchni wynikające z modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] wykonanej w 2007 r. Z treści protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych z 5 sierpnia 2015 r. wynika natomiast, że przebieg granicy działki nr 3132 z działkami nr 3155/2, 3133, 3128, 3129, 3131 został ustalony w obecności skarżącej, na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia. Z załączonego do akt niniejszej sprawy szkicu polowego nr 1 sporządzonego podczas ustalenia przebiegu granic działki nr 3132 wynika, że zawiera on dane pomiarowe wpisane przez uprawnionego geodetę przy wykonywaniu pomiarów geodezyjnych. Pomiar ustalonych punktów granicznych został wykonany metodą GPS w nawiązaniu do sieci ASG-EUPOS skalibrowaną w punktach osnowy III klasy. Kontrolnie pomierzono miary czołowe. Pomierzone na gruncie pkt 1 i 6 zostały przeliczone na prostą określającą granicę drogi gminnej. Wykonano obliczenia powierzchni działek nr 3128, 3129, 3131, 3132 i 3133 wynikającą z przebiegu jej granic ustalonych zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe należy podzielić stanowisko WINGiK, że w niniejszej sprawie ustalenia przebiegu granic działki nr 3132 z działkami sąsiednimi wykonawca prac geodezyjnych dokonał zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia. Aktualizacja bazy danych ewidencyjnych w zakresie określonym rozstrzygnięciem decyzji organu I instancji w odniesieniu do przebiegu granic działki nr 3132 z działkami sąsiednimi oraz ich powierzchni nastąpiła zatem na podstawie dokumentacji technicznej przyjętej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego PODGiK w [...] pod nr [...]. Za prawidłową uznać również należy odmowę aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działek nr 1974 i nr 3039. Dane te zostały wprowadzone do operatu ewidencyjnego na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nr [...], powstałej w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków, a brak jest dokumentacji nowszej, uzasadniającej wprowadzenie wnioskowanych zmian. Organ wykluczył również możliwość popełnienia oczywistej omyłki, polegającej na wprowadzeniu danych niezgodnych ze źródłową dokumentacją geodezyjną, która to pomyłka powodowałaby konieczność sprostowania danych błędnych.

Nie sposób podzielić zarzuty skarżącej dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, stanowiącego podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zawiera szczegółowe i klarowne uzasadnienie, odzwierciedlające tok rozumowania organu oraz przyjętą metodykę pracy, która finalnie doprowadziła do wyrażonej w rozstrzygnięciu decyzji oceny zasadności wniosków skarżącej.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.