Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 11/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1725
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym  prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W.G. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 84/22 ze skarg kasacyjnych Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, A. im. J.M. w K. oraz Prezydenta Miasta Krakowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 974/20 w sprawie ze skargi W.G., P.K., Z.D. i K.C. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 21 lutego 2020 r. nr DO-IV.7613.89.2019.AD w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.


UZASADNIENIE

Pismami z 22, 26 i 26 kwietnia 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, A. im. J.M. w K. oraz Prezydent Miasta Krakowa wnieśli skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 974/20.

Zarządzeniem z 3 listopada 2021 r. akta sprawy wraz z ww. skargami kasacyjnymi przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Akta sprawy wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego 14 stycznia 2022 r. i tego samego dnia zarejestrowano sprawę w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej.

Pismem z 18 marca 2024 r. W.G. (dalej: "skarżąca") wniosła o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Zarządzeniem z 21 maja 2024 r. Prezes Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględnił wniosek o rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu i wskazał, że termin rozprawy może zostać wyznaczony w IV kwartale 2024 r.

Przy piśmie z 27 maja 2024 r. skarżąca złożyła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wnosząc o przyznanie rekompensaty za zbyt długie postępowanie w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy 14 stycznia 2022 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa została skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy, zgodnie z kolejnością wpływu. Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęły ponad dwa lata i pięć miesięcy, czas trwania postępowania kasacyjnego przekroczył zatem 12 miesięcy o których mowa w art. 14 ustawy. Pamiętać jednak należy, że czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie jest zależny tylko od czynności Sądu, lecz przede wszystkim od bardzo dużej ilości składanych skarg kasacyjnych w zestawieniu z ograniczoną ilością możliwych terminów posiedzeń oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do § 25a ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 805, dalej: "regulamin"), sprawy rozpatrywane w składach trzyosobowych przewodniczący wydziału przydziela sędziom w drodze losowania, w ramach symboli spraw należących do właściwości wydziału orzeczniczego, w którym orzekają, z uwzględnieniem specjalizacji orzeczniczej sędziów, zgodnie natomiast z ust. 4 powyższego przepisu, pula spraw wyznaczonych do losowania obejmuje sprawy z uwzględnieniem kolejności ich wpływu. Kategorie spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu wymienione są w § 26 ust. 2 regulaminu, ponadto stosownie do § 26 ust. 5 regulaminu Prezes Izby może w uzasadnionych przypadkach zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością wpływu, po uprzednim uzgodnieniu z przewodniczącymi wydziałów. Rozpoznawana sprawa nie należy do żadnej z kategorii o których mowa w § 26 ust. 2 regulaminu, żadne przepisy ustaw szczególnych nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku jej rozpoznania poza kolejnością wpływu, zaś skarżąca złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy w takim trybie dopiero przy piśmie z 18 marca 2024 r. Podkreślić także należy, że w skargach kasacyjnych zawarto wnioski o ich rozpoznanie na rozprawie, co wydłuża termin oczekiwania na rozpoznanie sprawy.

Z uwagi na powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku z 25 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 974/20 nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Sądu. Zgodnie z regulaminem przed powyższą sprawą na dostępne terminu rozpraw kierowane były bowiem sprawy o wcześniejszej dacie wpływu, sprawy z urzędu należące do kategorii spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu oraz sprawy w których wniosek o ich rozpoznanie w takim trybie złożono we wcześniejszej dacie. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że zgodnie z kolejnością wpływu okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego przekracza obecnie 36 miesięcy. W takich okolicznościach nie można uznać, aby w sprawie wystąpiła przewlekłość postępowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.