Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1185/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 154 ust.1 i ust. 6, art. 152 ust. 2, art. 134, art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 153,
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 73, art. 74, art. 10. art. 8, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 273 poz 2719
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o  udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania  i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), nazywanej dalej ustawą o świadczeniach, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] oddalającej odwołanie B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. od rozstrzygnięcia konkursu ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: diabetologia –hospitalizacja na terenie grup powiatów: [...],[...],[...],[...],[...]– utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 8 listopada 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ogłosił konkurs ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: diabetologia – hospitalizacja na terenie grup powiatów: [...],[...],[...],[...],[...], z okresem obowiązywania umowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. W ogłoszeniu wskazano, iż wartość zamówienia może być nie większa niż 2.072.200 zł na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.

W postępowaniu wpłynęły 3 oferty, w tym oferta B. Sp. z o.o. z siedzibą w L., dalej zwanego stroną skarżącą.

W wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu, komisja nie odrzuciła żadnej oferty, wezwała 2 oferentów – w tym stronę skarżącą - do usunięcia braków formalnych, które zostały usunięte w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego komisja przyjęła do dalszego postępowania 3 oferty. Z rankingu otwarcia przedmiotowego postępowania wynika, iż oferta strony skarżącej zajęła 3 pozycję, z łączną liczbą punktów oceny 38,833 pkt, w tym za:

■ ofertę cenową- 10,000 punktów;

■ ciągłość - 10,000 punktów;

■ kompleksowość - 8,333 punktów;

■ jakość - 5,500 punktów;

■ dostępność - 5,000 punktów.

Następnie komisja konkursowa, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o oświadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, tj. tymi, których oferty spełniały stawiane wymagania i nie zostały odrzucone w postępowaniu jawnym uzyskując ustalony przez komisję konkursową próg punktowy w wysokości 37,500 punktów w kryteriach niecenowych (tzw. linia odcięcia), a oferta strony skarżącej uzyskała 28,833 punktów w kryteriach pozacenowych. W związku z powyższym komisja konkursowa nie zaprosiła strony skarżącej do dalszego etapu postępowania konkursowego, tj. do negocjacji.

W wyniku uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby pubktów oceny oraz przy uwzględnieniu wyników negocjacji z dwoma oferentami i po dokonaniu przez komisję konkursową ponownej oceny ofert (2 ofert) w kryterium cenowym, oferta strony skarżącej uzyskała 38,383 punktów

Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. Oferta strony skarżącej uzyskała w rankingu końcowym 3 pozycję, z łączną liczbą 38,383 punktów

Ogłoszeniem o rozstrzygnięciu konkursu ofert z dnia 22 grudnia 2012 r. komisja konkursowa poinformowała, że w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego wybrano 2 oferty (miejsca wykonywania świadczeń). Oferta strony skarżącej nie została wybrana w rozstrzygnięciu konkursu ofert uzyskując zbyt niską liczbę punktów. Oferta uznana za najlepszą zdobyła 61,111 punktów i uzyskała pierwsze miejsce w rankingu końcowym, natomiast druga oferta uzyskała 47,500 punktów, zamykając jednocześnie listę wybranych w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na wyczerpanie łacznej wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu.

Pismem z dnia 27 grudnia 2011 r. strona skarżąca złożyła odwołanie, na podstawie art. 154 ust. 1 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach. W odwołaniu postawiła zarzuty naruszenia:

- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez naruszenie zasady równego traktowania podmiotów i zachowania uczciwej konkurencji, tj. nie zaproszenie skarżącej do negocjacji w trybie art. 142 ust. 6 ustawy, pomimo przeprowadzenia ich z pozostałymi oferentami biorącymi udział w postępowaniu, czego skutkiem było zróżnicowanie oferentów znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej,

- art. 148 ustawy o świadczeniach, poprzez porównanie ofert w toku postępowania w oparciu o kryterium ceny oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej przy uwzględnieniu uzyskanych z tego tytułu punktów przez wybranych w rozstrzygnięciu oferentów po przeprowadzeniu z nimi negocjacji, a przez stronę skarżącą bez negocjacji. Wskazano, że organ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania konkursowego z zachowaniem zasady równego traktowania podmiotów oraz uczciwej konkurencji. Zasady te obowiązują na każdym etapie postępowania konkursowego, zarówno w części jawnej jak i niejawnej postępowania. Na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, komisja konkursowa w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia: 1) liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej; 2) ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Z posiadanych informacji wynika, iż komisja konkursowa podjęła decyzję o przeprowadzaniu negocjacji. W takim przypadku winna przeprowadzić negocjacje ze wszystkimi oferentami, którzy zostali zakwalifikowani do części niejawnej konkursu ofert których oferty nie zostały odrzucone. Oferta strony skarżącej powyższe warunki spełnia. Komisja konkursowa nie zaprosiła jednak strony skarżącej na negocjacje, pomimo takiego obowiązku ustawowego. Obowiązek przeprowadzenia negocjacji ze wszystkimi oferentami wynika wprost z ww. zasad oraz art. 148 ustawy.

- art. 142 ust. 5 pkt 1) ustawy o świadczeniach, poprzez dokonanie wyboru oferentów, którzy nie zapewniają ciągłości udzielania świadczeń będących przedmiotem konkursu ofert, ich kompleksowości i dostępności oraz nieprzedstawiających najkorzystniejszego bilansu ceny w odniesieniu do przedmiotu zmówienia. Skarżąca podniosła, że organ przeprowadzając nwegocjacje tylko z dwoma oferentami, umożliwił im zmianę centy, a tym samym uzyskali oni możliwość uzyskania korzystniejszej ilości punktowej w tym zakresie w rankingu końcowym, stanowiącym podstawę wyboru oferentów. Skarżąca niezaproszona do negocjacji została pozbawiona tej mozliwości i uprawnienia do uzyskania korzystniejszego wyniku dokonanej oceny. Nastąpiło więc zróżnicowanie prawne podmiotów, które znajdują się w takiej samej sytuacji prawnej. Efektem powyższego było to, iż oferty wybrane celem zawarcia umowy, zostały uplasowane w rankingu końcowym w oparciu o punkty uzyskane z tytułu kryterium ceny - po przeprowadzonych negocjacjach, natomiast oferta strony skarżącej została uplasowana w rankingu końcowym w oparciu o ceny wskazane w ofercie - bez negocjacji. Porównanie ofert nastąpiło więc z naruszeniem zasady równego traktowania podmiotów i zasady uczciwej konkurencji

- ograniczenie dostępności do świadczeń będących przedmiotem konkursu ofert na obszarze dzielnicy [...].

Ponadto skarżąca w odwołaniu zawarła wniosek o udostepnienie akt postepowania administracyjnego będącego podstawą wydania decyzji administracyjnej w sprawie, w tym wszystkich protokołów, m.in. rankingu otwarcia i rankingu zamknięcia oraz ofert pozostałych oferentów, celem dokonania oceny prawidłowości dokonanego rozstrzygnięcia konkursu.

Pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. strona skarżąca złożyła uzupełnienie odwołania, powtarzając dotychczasową argumentację.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 154 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach oddalił odwołanie. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej organ wskazał, że zgodnie z zastrzeżeniem zawartym w ogłoszeniu o przedmiotowym postępowaniu [...] Oddział Wojewódzki NFZ zastrzegł, że w przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji, dotyczących liczby i ceny oferowanych świadczeń, zastrzega sobie prawo do przeprowadzenia ich z wybranymi oferentami, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecelowych. Strona skarżąca za kryteria niecenowe uzyskała łącznie jedynie 28,833 pkt, komisja konkursowa przeprowadziła negocjacje z tymi oferentami, którzy uzyskali za kryteria niecenowe co najmniej 37,500 pkt. Ocena oferty za kryteria niecenowe w odniesieniu do oferenta, który zajął I miejsce wyniosła 51,111 pkt, II miejsce: 37,500 pkt. Łącznie za wszystkie kryteria oceny ofert oferent, który znalazł się na pierwszym miejscu uzyskał 61,11 pkt., oferent na drugim miejscu 47,500 pkt., a oferta strony skarzącej uzyskała 38,833 pkt. (ranking otwarcia). Komisja konkursowa, zgodnie z art. 142 ust. 7 ustawy w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, tj. których oferty spełniają stawiane wymagania i nie zostały odrzucone, aż do wyczerpania łącznej wartości planowanych do zakupu świadczeń, przy uwzględnieniu ww. zastrzeżenia. Po zakończeniu negocjacji komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy, który przeprowadza się w stosunku do wszystkich ofert, które nie zostały odrzucone. W rankingu tym oferty są uszeregowane w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, z uwzględnieniem wyników negocjacji. Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym do wyczerpania łącznej liczby planowanych do zakupu świadczeń lub wartości zamówienia określonym w ogłoszeniu. W rankingu końcowym oferta strony skarżącej sklasyfikowana została na 3 miejscu, uzyskując 38,833 pkt. Komisja konkursowa dokonała wyboru ofert celem zawarcia umowy i uwzględniła w rozstrzygnięciu postępowania te, które w rankingu zajęły od 1 do 2 miejsca.

Organ podniósł, że strona skarżąca uzyskała niską ocenę w kryterium jakość z powodu braku zapewnienia dla realizacji świadczeń dodatkowo specjalisty w dziedzinie diabetologii lub endokrynologii w wymiarze czasu pracy odpowiadającemu co najmniej 1/2 etatu oraz z powodu braku wpisanych w rejestrze wojewody (Dział III rubryka 9) łóżek intensywnej opieki medycznej z wyodrębnioną opieką pielęgniarską w miejscu udzielania świadczeń. Niska ocena w kryterium kompleksowość uzyskana została z powodu braku zapewnienia realizacji badań w lokalizacji RM, TK i WRTK (Tomografii Wielorzędowej), brak zapewnienia realizacji zadań związanych z koordynacją przeszczepów. Przy ofertach, które znalazły się na 1 i 2 pozycji w rankingu wyczerpały się środki finansowe, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania - zgodnie z ogłoszeniem konkursu ofert. Oferta strony skarżącej znalazła się więc poniżej tzw. "linii odcięcia".

Organ podkreślił, że zasady, według których prowadzojne było przedmiotowe postępowanie określone są wprost w ustawie o świadczeniach, oraz aktach wykonawczych, w tym w szczególności w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wydanym na podstawie art. 139 ust. 5 ustawy. Zasady te były znane wszystkim oferentom biorącym udział w postepowaniu, w tym równiez stronie skarżącej. Kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od świadczeniodawców, jak wykazano powyżej, były jawne i nie podlegały zmianie w toku trwania przedmiotowego postępowania. Ocena ofert, w tym oferty strony skarżącej, odbywała się o enumeratywnie określone kryteria, z wyłączeniem dowolności w tym zakresie. Kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich i przejrzyste. W zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 roku w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późniejszymi zmianami, wskazane zostało z jakimi okolicznościami przypisanymi poszczególnym kryteriom oceny wiążą się określone ilości punktów. O wyborze ofert, które zajęły miejsca od 1-2 zadecydowała punktacja uzyskana za tzw. warunki rankingujące, które zostały ustalone w drodze zarządzenia nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 roku w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późn. zm. W przedmiotowym zarządzeniu określono, jakie parametry decydują o przyznaniu punktów rankingujących ofercie w zakresie kryterium jakości, dostępności, kompleksowości i ceny. Parametry te zostały ustalone w sposób jednakowy dla wszystkich oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem organu z powyższego wynika, że nie można podzielić zarzutu co do naruszenia art. 148 ustawy w połączeniu z zasadą równego traktowania oferentów uczestniczących w postępowaniu. Tym samym dokonując w sposób prawidłowy porównania ofert w ramach środków przewidzianych w ogłoszeniu o przedmiotowym postępowaniu, a następnie dokonując wyboru ofert najkorzystniejszych, tj. tych, które zajęły 1-2 miejsca w rankingu końcowym, został zrealizowany cel, o którym mowa w art. 15 ustawy. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w ogłoszeniu o przedmiotowym konkursie ofert zawarto zastrzeżenie, że w przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji, dotyczących liczby i ceny oferowanych świadczeń, zastrzega sobie prawo do przeprowadzenia ich z wybranymi oferentami, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecenowych.

Jak wynika z treści art. 142 ust. 6 i 7 ustawy komisja konkursowa w przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji ma obowiązek ich przeprowadzenia co najmniej z dwoma oferentami, o ile w konkursie bierze udział więcej niż jeden oferent. Komisja konkursowa poprzez ogłoszenie skierowanie do wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu uprzedziła w oparciu o jakie zasady odbędzie się kwalifikacja podmiotów do przeprowadzenia negocjacji. Przedmiot zamówienia w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawsze ograniczony jest kwotą ogłoszenia, co wymusza limitowanie zawartych umów i wyboru najlepszej oferty według znanych wcześniej, wszystkim oferentom, kryteriów i zasad.

W ocenie organu, wobec zachowania ww. norm postępowania nie można podzielić zarzutu strony skarżącej co co do naruszenia art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach w powiązaniu z zasadą równego traktowania podmiotów oraz zasadą określoną w art. 148 ustawy.

Ponadto komisja konkursowa w wyniku rozstrzygnięcia skarżonego konkursu ofert dokonała zabezpieczenia świadczeń objętych przedmiotowym postępowaniem poprzez wybór placówek, wykazanych w ogłoszeniu o niniejszym postępowaniu, w ramach środków finansowych wskazanych w ww. ogłoszeniu o konkursie ofert, tym samym zarzut co do braku rzeczywistego zabezpieczenia świadczeń tj. ograniczenia dostępności w szczególności świadczeniobiorcom mieszkającym na terenie dzielnicy [...], nie znajduje uzasadnienia.

Strona skarżąca, powołując się na kompleksowość świadczeń, definiuje je w sposób odmienny niż zostało to określone przez Prezesa NFZ w ww. zarządzeniu dotyczącym kryteriów oceny ofert, w ramach przysługujących mu kompetencji. Z tego względu argumentację w ww. zakresie należy uznać za bezzasadną.

Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o udostępnienie dokumentacji innych oferentów z postępowania, w tym dotyczących w szczególności potencjału sprzętowego i osobowego, organ wskazał, że nie może zostać uwzględniony. Zawarte w ofercie dane, jako dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa oraz danych osobowych podlegających ochronie nie mogą podlegać ujawnieniu, co potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w uzasadnieniu w wyroku z dnia 16 marca 2011 r., o sygn. II GSK 264/10.

Strona skarżąca pismem z dnia 25 stycznia 2012 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Postawiła zarzuty naruszenia:

- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez naruszenie zasady równego traktowania podmiotów i zachowania uczciwej konkurencji, tj. nie zaproszenie strony skarżącej do negocjacji w trybie art. 142 ust. 6 ustawy, pomimo przeprowadzenia ich z pozostałymi oferentami biorącymi udział w postępowaniu, czego skutkiem było zróżnicowanie oferentów znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej,

- art. 148 ustawy o świadczeniach poprzez porównanie ofert w toku postępowania w oparciu o kryterium ceny oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej przy uwzględnieniu uzyskanych z tego tytułu punktów przez wybranych w rozstrzygnięciu oferentów po przeprowadzeniu z nimi negocjacji, a przez skarżącą bez negocjacji,

- art. 142 ust. 5 pkt 1) ustawy o świadczeniach poprzez dokonanie wyboru oferentów, którzy nie zapewniają ciągłości udzielania świadczeń będących przedmiotem konkursu ofert, ich kompleksowości i dostępności oraz nieprzedstawiających najkorzystniejszego bilansu ceny w odniesieniu do przedmiotu zmówienia,

- § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273. poz. 2719). poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. zamieszczenia w ogłoszeniu zastrzeżenia/warunku prawnie niedopuszczalnego,

- art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 1) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez nie określenie w sposób jasny i czytelny zasad oceny ofert na poszczególnych etapach postępowania oraz zasad kwalifikowania ofert do negocjacji,

- art. 73 i 8 k.p.a. poprzez odmowę udostępnienia stronie skarżącej pełnych akt sprawy (w tym ofert złożonych przez konkurencyjnych oferentów).

Strona skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu z dnia 27 grudnia 2011 r. Dodatkowo wskazała, że zamieszczone w ogłoszeniu zastrzeżenie dotyczące prawa do przeprowadzenia ich z wybrantymi oferentami, których oferty uzyskały wysokie łaczne oceny na podstawie kryterów niecenowych, narusza art. 134 ust. 1 oraz art. 148 ustawy o świadczeniach. Ponadto zamieszczenie takiego zastrzeżenia w ogłoszeniu jest sprzeczne z zapisami rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719). Treść § 2 ust. 2 jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Ustawodawca wskazuje katalog zamknięty, nie podlegający rozszerzeniu, informacji oraz zastrzeżeń, które zamawiający ma prawo lub obowiązek zamieścić w ogłoszeniu. Zastrzeżenie, powołane w uzasadnieniu, nie znajduje się w tym katalogu. Jako nieprawnie zamieszczone oraz sprzeczne z przywołanymi przepisami i nie może wywołuwać skutków prawnych niekorzystnych dla uczestników obrotu prawnego. Skarżący nie zgadza się również z odmową wglądu w oferty pozostałych oferentów uczestniczących w postępowaniu, jako naruszającą przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jest rzeczą przesądzoną, że od momentu złożenia odwołania zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 73 § 1 k.p.a. ustanawia zasadę jawności postępowania dla jego uczestników. Aktami sprawy powinno być wszystko co ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, co pozwala na właściwą ochronę interesów i co nie jest wykluczone z akt jako objęte ochroną tajemnicy państwowej oraz ważny interes państwowy. W sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Dane zawarte w ofertach są istotne z punktu widzenia potwierdzenia prawidłowości dokonanej oceny ofert, naliczenia punktów w wyniku dokonanej oceny ofert w poszczególnych kryteriach oraz nie jest wiadome stronie skarżącej, aby pozostali oferenci biorący udział w postępowaniu, zastrzegli w ofertach klauzulę poufności, co również w ocenie skarżącej nie uzasadniałoby odmowy wglądu w akta. Oferenci ci zostali wybrani celem realizacji umów finansowanych w całości ze środków należących do sektora finansów publicznych. To z kolei skutkuje całkowitą jawnością dokumentacji będącą podstawą jej zawarcia i finansowania. Ponadto stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołane w uzasadnieniu nie stanowi źródła prawa.

Strona skarżąca w odwołaniu po raz kolejny zawarła wniosek o udostępnienie ofert pozostałych oferentów.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać także wymagania określone przez Prezesa NFZ wskazane w zarządzeniach nr 72/2011/DSOZ, nr 54/2011/DSOZ oraz 46/2011/DSOZ. Organ przedstawił kolejne etapy postępowania ofertowego. Powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji. Dodatkowo wskazał, że komisja konkursowa prowadzi postępowanie zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach, postanowieniami właściwych zarządzeń Prezesa Funduszu oraz wytycznymi zawartymi w Uchwale Nr 36/2005/1 Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Zgodnie z § 15 przedmiotowego Regulaminu, komisja konkursowa w części niejawnej swojego postępowania może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Źródłem prawa dla powyższego przepisu jest art. 142 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "komisja w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia: liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Ustawa nie zobowiązuje do przeprowadzenia negocjacji, a jedynie daje taką możliwość. Sprawą pierwszorzędową jest zachowanie przez komisję konkursową na każdym etapie postępowania zasady równego traktowania świadczeniodawców oraz prowadzenie postępowania z uwzględnieniem zasad uczciwej konkurencji. Niemniej negocjacje są ostatnim etapem postępowania i prowadzone są w sytuacji gdy komisja konkursowa posiada już wiedzę na temat oceny ofert z rankingu otwarcia. Z uwagi na fakt, iż negocjacje dotyczą jedynie ceny i ilości świadczeń, gdzie tylko cena może wpłynąć na ostateczną pozycję oferty w rankingu końcowym, uzasadnionym jest zapraszanie do negocjacji tylko tych oferentów, których oferty w ocenie kryterium cenowego, nie uzyskały dotychczas maksymalnej liczby punktów, a pozycja oferty w rankingu końcowym w przypadku ich uzyskania, miałaby szanse być wybraną do zawarcia umowy. Prowadzenie negocjacji ze wszystkimi oferentami zakwalifikowanymi do udziału w postępowaniu, przy dużej liczbie, wpływałoby jedynie na wydłużenie terminu rozstrzygnięcia postępowania.

Pismem z dnia 10 maja 2012 r. B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, powtarzając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie albowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.

W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zapadły w wyniku rozpatrzenia odwołania B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją ww. świadczeń. Stanowi ponadto, podstawę dla określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale trybu postępowania i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych przez art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami co do zasady jest dwufazowe. Tym niemniej, konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, jeśli żaden z uczestników postępowania nie korzysta z środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zasadniczo kończy całość postępowania. Jeśli jednak którykolwiek z uczestników postępowania (świadczeniodawców) złoży odwołanie, rozpoczyna się faza administracyjna. W wyroku z 15 listopada 2006 r. (sygn. akt II GSK 186/06, publ. w ONSAiWSA 2007/4/101) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy o świadczeniach nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną dopiero z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę w trybie art. 154 ustawy o świadczeniach odwołania do Prezesa NFZ od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy. Postępowanie zainicjowane odwołaniem jest więc w istocie postępowaniem administracyjnym (dwuinstancyjnym), kończącym się wydaniem w każdej instancji decyzji administracyjnej, pełniącym funkcję postępowania kontrolnego w stosunku do postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (postępowania konkursowego lub postępowania w trybie rokowań). Odwołanie jako środek zaskarżenia służy, co do zasady, weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiającej jego wzruszenie. Z art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, że przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym, wszczętym odwołaniem jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy (z uwzględnieniem wyłączeń określonych w art. 152 ust. 2 ustawy), polegające na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi zostaną zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, i – siłą rzeczy wskazujące świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takich umów. Na tej podstawie należy stwierdzić, że odwołanie dotyczy całego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy (świadczeniodawców) i co do zasady nie ma podstaw do ograniczenia tego środka zaskarżenia wyłącznie do "sprawy" wnoszącego odwołanie, rozumianej jako rozpatrzenie okoliczności dotyczących oceny jego tylko oferty z punktu widzenia zgodności z regułami przeprowadzania postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń. Przemawia za tym przede wszystkim charakter tego postępowania. Zarówno bowiem postępowanie w formie konkursu, jak i postępowanie w trybie rokowań, jest postępowaniem opartym na zasadzie konkurencji (o ograniczoną ilość dóbr może się ubiegać nieograniczona liczba świadczeniodawców). Ustalenie wyniku tego konkurowania w postaci rankingu – klasyfikacji wartościującej poszczególne oferty mieści w sobie implicite porównywanie ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. (vide: wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 121/12).

Art. 134 ustawy o świadczeniach zobowiązuje organy Funduszu do równego traktowania wszystkich świadczeniodawców; zachowania podczas postępowania uczciwej konkurencji; porównywania ofert według kryteriów wskazanych w art. 148 ustawy o świadczeniach, a także reguły wyboru oferty lub większej liczby ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń, ich kompleksowość, dostępność oraz przedstawiających najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia (art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach). Natomiast z treści art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika zatem, że środki odwoławcze (a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego), o których mowa w art. 153 i 154 ustawy o świadczeniach przysługują wówczas, gdy interes prawny świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Celem procedury uruchamianej na wniosek – odwołanie, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej - nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. W konsekwencji zakres dokonywanej przez organ administracyjny kontroli jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego świadczeniodawcy, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania). Pojęcie uszczerbku interesu prawnego nie występuje zasadniczo w prawie administracyjnym, gdzie mowa jest o naruszeniu interesu prawnego (a nie o jego uszczerbku). Skoro jednak podstawą żądania strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym jest uszczerbek w interesie prawnym, to istnieje potrzeba dokonania analizy różnic w wymienionych sformułowaniach, w szczególności czy różnice te sprowadzają się tylko do warstwy językowej.

Zdaniem Sądu do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych we wniosku – odwołaniu od rozstrzygnięcia, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku. W postępowaniu administracyjnym dojść zatem musi do ujawnienia i zbadania wszelkich okoliczności związanych z oceną ofert.

W niniejszej sprawie Prezes NFZ podał, że zbadał całość akt sprawy. Z deklaracji tej wynika, że kontroli poddana została cała dokumentacja sprawy, w tym część niejawna postępowania konkursowego, włącznie z ofertami konkurencyjnymi i szczegółami punktacji. Przyjąć trzeba zatem, że wszystkie te materiały stały się aktami sprawy administracyjnej, prowadzonej przez organ administracji. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że oferta innego świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu konkursowym musi stanowić materiał dowodowy w sprawie (por. m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 26 lutego 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1640/08; z 10 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 821/08; z 7 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 262/08 z 4 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1083/11). W wyżej wymienionym wyroku NSA sygn. akt II GSK121/12 podkreślono, że przepisy omawianej ustawy nie zawierają, poza uregulowaniem określonych kwestii dotyczących tego postępowania, odesłania do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ani też zastosowania przepisów k.p.a. w takich sprawach wprost nie wyłączają. Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach) wykonującą określone zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, wyposażoną m.in. w kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 154 ust. 3 i ust. 6 ustawy o świadczeniach. Znajduje tu więc zastosowanie art. 1 pkt 2 k.p.a., z którego wynika, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do postępowania przed organami Funduszu (dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu i Prezesem Funduszu), zmierzającego do rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Nie ulega zatem kwestii, że Kodeks postępowania administracyjnego ma zastosowanie w omawianych sprawach, z wyłączeniem tych jego przepisów, które dotyczą kwestii odmiennie uregulowanych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Wobec powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że od chwili złożenia przez skarżącą odwołania otwarte zostało postępowanie administracyjne, a w konsekwencji zaczęły mieć zastosowanie w sprawie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym związane z udostępnianiem akt sprawy. Dlatego też skoro zostało otwarte postępowanie administracyjne, to musiało dojść do ujawnienia i zbadania przez organy prowadzące to postępowanie wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. Także kwestii dotyczących punktacji, ofert konkurencyjnych, uzasadnień punktacji, gdyż jest to skutek ocen dokonanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych świadczeniodawcom w ogłoszeniu o konkursie.

Akta sprawy administracyjnej to dokumenty zgromadzone i wytworzone w danej, konkretnej sprawie administracyjnej. Tym samym akta postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie są, nie stają się automatycznie z chwilą wniesienia odwołania aktami sprawy administracyjnej. Mogą, a nawet powinny być przez organ do postępowania administracyjnego włączone, stosownie do potrzeb tego postępowania. Jeżeli zatem. np. organ ma za zadanie skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. W takim przypadku zarówno oceny poszczególnych ofert, jak i oferty powinny być włączone do akt kontrolnego postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu brak jest w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73 - 74 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących, np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można natomiast zaspokoić korzystając z innych, odpowiednich regulacji prawnych, np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Na uwagę zasługuje fakt, że w sprawach ze skarg na decyzje podejmowane w omawianym postępowaniu administracyjnym, dbałość o ochronę informacji dotyczących świadczeniodawców wykazują przede wszystkim organy Funduszu, a nie świadczeniodawcy. Pomijając już, że pogląd co do niestosowania w tym postępowaniu administracyjnym przepisów art. 73 i 74 k.p.a. nie ma prawnego uzasadnienia, to należy zauważyć, że jego zaakceptowanie mogłoby prowadzić do istotnego ograniczenia możliwości rozpatrzenia przez organ sprawy według zasad określonych w k.p.a., gwarantujących przeprowadzenie rzeczywistej, rzetelnej kontroli zaskarżonego wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Dyspozycja art. 73 k.p.a. jest jasna i stanowi wprost, że organ administracji publicznej jest obowiązany w każdym stadium postępowania umożliwić stronie m.in. przeglądanie akt. W rozpoznawanej sprawie, wbrew tej zasadzie odmówiono stronie skarżącej udostępnienia pełnych akt sprawy, co wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji. W konsekwencji skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z pełnymi aktami postępowania konkursowego, które po dniu złożenia odwołania wszczynającego postępowanie administracyjne stały się częścią akt administracyjnych, a co za tym idzie nie mogła precyzyjnie sformułować swoich zastrzeżeń i odnieść się do postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, że akta, do których skarżącej odmówiono dostępu nie były objęte klauzulą poufności, o której mowa w art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Tylko nadanie klauzuli poufności wyłącza skutecznie i w sposób uprawniony jawność akt. Skoro z akt sprawy nie wynika, że ofertom konkurencyjnym nadana została klauzula poufności, to nie było innych podstaw prawnych, aby jawność akt skarżącemu wyłączyć. Wprowadzenie zastępczych barier, jak to uczyniły organy obu instancji w niniejszej sprawie było niedopuszczalne.

Reasumując, w ocenie Sądu, organy w toku postępowania administracyjnego naruszyły zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, będącej jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a także pozostającą z nią w związku zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Nie wyjaśniły w pełnym zakresie stanu faktycznego sprawy i nie rozważyły wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Naruszenia wskazanych przepisów mogły mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy, skoro skarżącą pozbawiono wglądu do akt, nie mogła ona sformułować swojego stanowiska i podjąć polemiki z rozstrzygnięciem organu, w tym nie miała możliwości zbadania czy wydane rozstrzygnięcie w sprawie zainicjowanej jej odwołaniem było zasadne. Zatem postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało prowadzone z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 10, art. 73, art. 77 § 1 k.p.a. wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Ponadto zdaniem Sądu, należy podzielić zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 134 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719) poprzez zawarcie w ogłoszeniu o przedmiotowym postępowaniu przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zastrzeżenia, że w przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji, dotyczących liczby i ceny oferowanych świadczeń, zastrzega sobie prawo do przeprowadzenia ich z wybranymi oferentami, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecenowych.

Podnieść należy, że w art. 139 ust. 5 ustawy o świadczeniach zawarto upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadania, uwzględniającego równe traktowanie świadczeniodawców oraz uczciwą konkurencję.

Na podstawie ww. delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał w dniu 15 grudnia 2004 r. ww. rozporządzenie w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań

W myśl § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia w ogłoszeniu o konkursie ofert zamieszcza się:

1) nazwę i siedzibę zamawiającego;

2) określenie wartości i przedmiotu zamówienia;

3) kwalifikacje zawodowe osób udzielających świadczeń opieki zdrowotnej i warunki techniczne udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, w tym wymagania w zakresie pomieszczeń, sprzętu, aparatury niezbędnych przy udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej;

4) miejsce i termin, w którym można zapoznać się ze szczegółowymi warunkami konkursu ofert oraz szczegółowymi materiałami informacyjnymi o przedmiocie zamówienia; termin ten nie może być krótszy niż 7 dni od dnia ogłoszenia;

5) miejsce i termin składania ofert, nie krótszy niż 14 dni od dnia ogłoszenia;

6) miejsce i termin otwarcia ofert;

7) miejsce i termin ogłoszenia rozstrzygnięcia konkursu ofert;

8) zastrzeżenie o prawie do odwołania konkursu ofert oraz do przedłużenia terminu składania ofert i terminu ogłoszenia rozstrzygnięcia konkursu ofert;

9) informację o możliwości składania protestów, odwołań i skargi.

Powyższy przepis zawiera zamknięty katalog, nie podlegający rozszerzeniu, informacji oraz zastrzeżeń, które zamawiający ma prawo lub obowiązek zamieścić w ogłoszeniu o konkursie ofert. Omawiane zastrzeżenie o prawie do przeprowadzenia negocjacji z wybranymi oferentami, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecenowych, nie znalazło się w katalogu. Tym samym jest sprzeczne z przywołanym przepisem i nie może wywoływać skutków prawnych niekorzystnych dla oferentów biorących udział w omawianym konkursie ofert. Ponadto zamieszczenie takiego zastrzeżenia w ogłoszeniu o konkursie ofert narusza zawartą w art. 134 ust. 1 zasadę równego traktowanie wszystkich świadczeniodawców oraz prowadzenia postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Negocjacje dotyczące liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej są jednym z etapów konkursu ofert i także podczas tego etapu ma zastosowanie art. 134 ust. 1 ww. ustawy. Naruszeniem tej zasady jest inne traktowanie oferentów, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecenowych. To w rankingu końcowym zostaje wskazana końcowa i ostateczna punktacja ofert, a dopiero w ogłoszeniu o rozstrzygnięciu postępowania w trybie konkursu ofert komisja konkursowa informuje, jakich oferentów wybrano. Na etapie negocjacji wszyscy oferenci powinni być traktowani równo. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie miała szans przedstawienia swojej oferty cenowej. Ponadto podkreślić należy, iż oprócz braku podstawy prawnej do umieszczenia omawianego zastrzeżenia w ogłoszeniu, na uwagę zasługuje niejasność omawianego zastrzeżenia poprzez użycie pojęć nieostrych, takich jak "wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecenowych". Organ nie doprecyzował, co należy rozumieć przez "wysokie" oceny, a tym samym pozostawił sobie daleko idącą dowolność, co do wyboru podmiotów, które mogą wziąć udział w negocjacjach.

Rozpoznając ponownie sprawę organy winny kierować się podanymi powyżej wskazówkami, dokonać na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego, analizy porównawczej ofert, by w następstwie ich porównania wydać rozstrzygnięcie z uzasadnieniem spełniającym warunki art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylone decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, natomiast o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.