Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 160/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 10 ust.1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 maja 2024 r. S. S. (zwana dalej także "wnioskodawczynią", "skarżącą lub "stroną"), powołując się na art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie zwaną "u.d.i.p."), wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim (zwanym dalej także "organem" lub "PPIS") o udzielenie informacji w następującym zakresie:

1/ Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym PPIS wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci?

2/ Ile wszczętych na wniosek PPIS postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych?

3/ Ile z zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego?

4/ Ile upomnień PPIS w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych?

5/ Jaka była skuteczność wysłanych upomnień? Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych?

6/ Czy we wskazanym w punkcie 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne? Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym?

7/ Ile PPIS w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków?

8/ Czy PPIS zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP? Czy przed wszczęciem postępowania PPIS weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę, przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?

9/ Jakie okoliczności wpływają na decyzję PPIS o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?

10/ Ile osób pracuje w komórce PPIS zajmującej się szczepieniami ochronnymi? Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania?

11/ Czy PPIS pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów?

12/ W jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP? Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach? Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów?

13/ Czy organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej?

14/ Ile organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat?

15/ Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać jakiś dokument?

16/ Ile PPIS w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki?

17/ Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika PPIS zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP-u i z jakiej przyczyny?

18/ Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dotyczącymi obowiązku szczepień pracownicy PPIS konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem? Ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika?

19/ Co wnioskodawczyni może zrobić, jeżeli stawi się na badaniu kwalifikacyjnym a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinna podjąć wnioskodawczyni?

20/ Skąd PPIS pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych? Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku?

Ponadto w złożonym wniosku strona poinformowała organ, że zamierza zwrócić się do lekarza o przeprowadzenie badania kwalifikującego jej dziecko do szczepień, w związku z tym wniosła o: udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek, które mają być podane jej dziecku lub wskazania, która instytucja udostępni jej ww. badania w odniesieniu do każdej szczepionki oraz całego schematu szczepień, a także udostępnienie charakterystyk produktu leczniczego szczepionek; udostępnienie szczepionek pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych, oraz szczepionek etycznych (nie produkowanych w oparciu o ludzkie linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA) oraz przeprowadzenie wszelkich badań, na podstawie których można wykluczyć u jej dziecka przeciwwskazania do podania poszczególnych szczepionek, w tym wymienionych przez producentów w treści ulotek, którymi ma być zaszczepione jej dziecko, w tym wykluczenie alergii na składniki szczepionki oraz wykluczenie niedoborów odporności wrodzonych oraz nabytych.

Pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. (nr [...]) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim odpowiadając na pytania wskazane we wniosku wyjaśnił, że:

Ad. 1. - w okresie ostatnich 5 pełnych lat wystosował do organu egzekucyjnego łącznie 89 wniosków. W 2019 r. było to 17 wniosków, w 2020 r. było to 7 wniosków, w 2021 r. było to 18 wniosków, w 2022 r. były to 23 wnioski, w 2023 r. były to 24 wnioski a w obecnym roku 2024 - 4 wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego;

Ad. 2. - w okresie ostatnich 5 lat i roku obecnym toczą się nadal 64 postępowania, zostało zawieszonych 6, umorzono 7 wszczętych postępowań egzekucyjnych, od 16 odstąpiono od czynności egzekucyjnych (zaszczepiono dzieci);

Ad. 3. - w okresie ostatnich 5 lat i roku bieżącym 16 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień; nie było przypadków zakończenia w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień oraz wystąpienia Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego (NOP);

Ad. 4. - w okresie ostatnich 5 lat i roku bieżącym wystawiono 121 upomnień;

Ad. 5. - w okresie ostatnich 5 lat i roku bieżącym 9 rodziców rozpoczęło zaległe szczepienia ochronne po otrzymaniu upomnień, bez przesłania wniosku do Wojewody o wszczęcie postępowania egzekucyjnego;

Ad. 6. - w okresie ostatnich 5 lat i roku bieżącym 2 razy było wystawione skierowanie dla dziecka przez lekarza specjalistę do innego lekarza specjalisty celem konsultacji, czy należy u dziecka zastosować szczepionki skojarzone, bez przeciwwskazań do ich wykonania. W związku z tym, że pierwsze zaległe szczepienia, do wykonania u dziecka są szczepionkami pojedynczymi (nie ma zarejestrowanej w Polsce szczepionki skojarzonej przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B) organ nie odstąpił od czynności zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego;

Ad. 7. - w okresie ostatnich 5 lat i roku bieżącym skierował do organu egzekucyjnego 7 wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z błędami formalnymi oraz 6 wniosków o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z wystąpieniem czasowych przeciwwskazań zdrowotnych u dzieci do wykonania zaległych szczepień ochronnych;

Ad. 8. - w okresie ostatnich 5 lat i roku bieżącym wnioskował do Wojewody Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do rodziców dziecka, u którego w przeszłości wystąpił łagodny Niepożądany Odczyn Poszczepienny. Decyzję swoją motywował tym, że lekarz specjalista immunolog stwierdził brak przeciwwskazań do dalszego ich wykonywania. Fakt wystąpienia w przeszłości miejscowego lub ogólnego NOP nie stanowi przeciwwskazania do dalszych szczepień. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia jest jedynie ciężka reakcja anafilaktyczna, która wystąpiła po podaniu w przeszłości jakiejkolwiek szczepionki;

Ad. 9. - na decyzję organu o wystosowanie wniosku do Wojewody o wszczęcie postępowania egzekucyjnego ma wpływ otrzymanie informacji z placówki zdrowia o uchylaniu się od obowiązkowych szczepień ochronnych. Do rodzica przesyłane jest po otrzymaniu ww. informacji wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka, w którym organ informuje dodatkowo o możliwości, w przypadku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych u dziecka, przedstawienia zaświadczenia o ich występowaniu oraz dodatkowo jest też informowany o korzyściach wynikających z ich wykonania oraz rozwiewa najczęstsze wątpliwości jakie mają rodzice w związku z ich przeprowadzeniem. W przypadku braku wykonania szczepienia po otrzymaniu ww. wezwania oraz braku przedstawienia zaświadczenia o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych u dziecka, wystawiane jest upomnienie. Po jego otrzymaniu postępowanie organu jest identyczne, jak po otrzymaniu wezwania do dobrowolnego wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Jeżeli nie ma potwierdzenia wykonania zaległego szczepienia oraz ww. zaświadczenia kierowany jest wniosek do Wojewody o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do rodziców;

Ad. 10. - w komórce organu szczepieniami ochronionymi zajmuje się jedna osoba. Istnieje również stanowisko ds. Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia - zatrudniona jest jedna osoba. Osoby te wspólnie prowadzą działalność edukacyjną w ramach promocji szczepień ochronnych (pogadanki, informacje umieszczane na stronie internetowej, gazetki, ulotki, plakaty, informacja bezpośrednia dla zainteresowanych, odpowiedzi na pisma rodziców);

Ad. 11. - organ pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy przypadków NOP;

Ad. 12. - zgłoszenia Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego może dokonać rodzic składając taką informację do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim. Ten ma obowiązek przeprowadzenia weryfikacji uzyskanych informacji z lekarzem i pracownikiem, którzy przeprowadzali szczepienie u dziecka, aby potwierdzić lub wykluczyć ewentualny NOP. Dodatkowo takich zgłoszeń mogą dokonywać inni lekarze stwierdzający odczyn po szczepieniu. W tym przypadku organ weryfikuje w placówce gdzie zostało przeprowadzone szczepienie dziecka, czy nie doszło do zatajania faktu wystąpienia NOP. Ponadto organ zaznaczył, że w okresie ostatnich 5 lat na swoim terenie nie odnotował braku zgłoszenia wykazania przypadków NOP przez lekarzy. Następnie wyjaśnił, że Niepożądany Odczyn Poszczepienny zostaje zaliczony do rejestru NOP przez właściwego inspektora sanitarnego. W trakcie analizy przypadku przez inspektora może być zmieniona kwalifikacja NOP (rodzaje łagodny, poważny, ciężki);

Ad. 13. - organ w przypadku stwierdzenia wszelkich nieprawidłowości w prowadzeniu działalności, która podlega jego kontroli jest zobowiązany do poinformowania wszystkich organów nadzorujących działalność placówki i personelu w nim zatrudnionego;

Ad. 14. - w przeciągu ostatnich 5 lat nie dokonał zgłoszeń uchybień prawa naruszonych przez lekarzy do Izb Lekarskich (brak podstaw);

Ad. 15. - zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 - zwanej dalej: "u.z.z.l.") po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania;

Ad. 16. - w okresie ostatnich 5 lat i roku bieżącym zanotował 99 przypadków NOP i 1 przypadek zgłoszenia NOP poważnego, przy którym nastąpiła zmiana kwalifikacji z NOP poważnego na przypadek nie NOP (po przeprowadzeniu badań i konsultacji lekarskiej podczas hospitalizacji dziecka). Wskazane przypadki zostały szczegółowo opisane co do rodzaju szczepionki oraz klasyfikacji NOP w przedstawionej przez organ tabeli;

Ad. 17. - jeden przypadek kwalifikacji NOP z poważnego został zmieniony na przypadek nie NOP po przeprowadzeniu u dziecka badań i konsultacji lekarskiej w trakcie hospitalizacji po wystąpieniu objawów;

Ad. 18. - na każdym etapie począwszy od skierowania do rodzica wezwania do dobrowolnego wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka, poprzez odpowiedzi PPIS na pisma rodziców, poprzez upomnienie oraz wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym skierowane do Wojewody Pomorskiego są konsultowane z radcą prawnym Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Nowym Dworze Gdańskim. Jak zostało wyjaśnione w odpowiedzi na pytanie pierwsze, w tym okresie zostało wszczętych 93 postępowań egzekucyjnych i całe postępowanie sprawdzane jest pod względem formalno-prawnym;

Ad. 19. - w przypadku braku wystawienia przez lekarza w dniu kwalifikacji do szczepień zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, albo nie wykonaniu przez niego szczepień wnioskodawczyni może zgłosić się do Izb Lekarskich w G., które sprawują nadzór nad dokumentacją medyczną prowadzoną przez lekarza. W zakresie wniosku o udzielenie informacji: "Jakie kroki powinnam podjąć?" organ odmówił udzielenia informacji, ponieważ nie udziela porad prawnych;

Ad. 20. - informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych uzyskuje od lekarzy przeprowadzających szczepienia ochronne u dzieci, których rodzice złożyli deklaracje wyboru lekarza. W bieżącym roku informację o braku realizacji szczepień przez rodziców u dziecka zgłosiły następujące placówki służby zdrowia: NZOZ "[...]" J. D., ul. [...], [...] K.; [...] Sp. z o.o., ul. [...], [..] T.; [...] Sp. z o.o.,. ul. [...], [...] M., P., Filia: ul. [...], [...] S.; [...] Sp. z o.o., P., ul. [...], [...] N.

Końcowo Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim poinformował wnioskodawczynię, że o udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek można zwrócić się do producenta preparatów szczepionkowych. Charakterystyki produktu leczniczego szczepionek są ogólnie dostępne na stronach internetowych. O tym czy istnieją przeciwwskazania do podania szczepionki dziecku decyduje lekarz po przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikującego składającego się z szczegółowego wywiadu z rodzicem, bądź opiekunem prawnym dziecka oraz po badaniu fizykalnym przeprowadzonym u osoby małoletniej. Ponadto organ poinformował, że szczepionki służące do realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych zakupuje Minister Zdrowia zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych (zgodnie z art. 18 u.z.z.l.), w związku z tym wnioskodawczyni powinna wnioskować o udostępnienie powyższych informacji u ww. organu. Organ wyjaśnił, że nie ma wpływu na to jakie szczepionki są wykorzystywane u dzieci do realizacji szczepień zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. PPIS poinformował, że organy władzy publicznej są obowiązane do udostępniania informacji publicznej, która jest w ich posiadaniu. Jednocześnie organ wskazał, że z uwagi na to, iż część odpowiedzi zawartych we wcześniejszych pytaniach znajduje się w istniejących publikacjach ogólnodostępnych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim nie jest zobowiązany do ich udzielenia.

S. S., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim, wnosząc o:

1/ zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącej i udzielenie informacji publicznej;

2/ orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3/ wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

4/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik skarżącej podniósł, że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 12 czerwca 2024 r. mimo obowiązku PPIS, natomiast przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. udzielił skarżącej odpowiedzi we wnioskowanym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1), stwierdzając jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuciła Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Nowym Dworze Gdańskim bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

Istotną kwestią z punktu widzenia oceny stwierdzenia istnienia bezczynności jest ustalenie każdorazowo podstawy prawnej do podjęcia przez podmiot zobowiązany (organ) określonego działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot żądania skarżącej odnoszący się do udostępnienia mu wnioskowanej informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.").

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).

W myśl natomiast art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego oraz partie polityczne (ust. 2). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (ust. 3).

Ponadto wskazać należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, iż informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał też, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Zatem w rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca jest zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim jest - stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - podmiotem zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji. Do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 416 – dalej także jako: "u.P.I.S.").

Przy czym wskazać należy, że Państwowy Inspektor Sanitarny jest organem administracji publicznej obowiązanym do udzielenia informacji publicznych znajdujących się w jego posiadaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 u.P.I.S. w ramach nadzoru sanitarnego i działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także działalności oświatowo-zdrowotnej, w tym dokonanych analiz i ocen epidemiologicznych, opracowanych programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej dla podmiotów leczniczych, ustalonym zakresie i terminach szczepień ochronnych oraz sprawowanym w tym zakresie nadzorze, czy też sanitarnym zabezpieczaniu granic państwa (por. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18 oraz w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 172/23).

Dokonując kontroli postępowania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim w zakreślonych wyżej granicach, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem bezczynności. W przedmiotowej sprawie w wymaganym ustawą terminie organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wszystkie z 20 pytań zawartych we wniosku z dnia 28 maja 2024 r., co oznacza, że nieuprawnione są twierdzenia skarżącej, jakoby organ pozostawał w bezczynności. Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że udzielone przez organ odpowiedzi – wbrew stanowisku podniesionemu w skardze – były wyczerpujące i nie zawierały "odesłania do publikacji" w takim znaczeniu, aby można było stwierdzić, iż zostały udzielone w sposób niepełny.

Należy także podkreślić, że sam fakt, iż udzielone przez organ odpowiedzi nie są satysfakcjonujące dla wnioskodawczyni nie oznacza, że organ pozostaje w stanie bezczynności.

Wyjaśnić należy, że w przypadku, gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądanej informacji publicznej, organ ten powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ w piśmie z dnia 12 czerwca 2024 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na zadane liczne pytania i wnioski w całości, natomiast w odniesieniu do części zapytań (wniosków) kierowanych przez skarżącą poinformował, że nie jest właściwym adresatem. Część żądanych informacji (np. żądania udostępnienia badań bezpieczeństwa szczepionek, badań wykluczających u dziecka przeciwskazań do podania poszczególnych szczepionek czy też udostępnienia szczepionek niezawierających związków glinu i rtęci (...)) nie znajduje się w dyspozycji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim. Ponadto organ wyjaśnił skarżącej, że dysponentem informacji dotyczącej składu zamówionych szczepionek jest producent preparatów szczepionkowych. Natomiast o tym, czy istnieją przeciwskazania do podania szczepionki u dziecka decyduje lekarz po przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikującego składającego się ze szczegółowego wywiadu z rodzicem, bądź opiekunem prawnym dziecka oraz badaniu fizykalnym przeprowadzonym u osoby małoletniej. Poinformował także skarżącą, że szczepionki służące do realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych kupuje Minister Zdrowia zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych (art. 18 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 924). Słusznie też organ wskazał, że nie ma wpływu na to jakie szczepionki są wykorzystywane u dzieci do realizacji szczepień zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych.

Sąd pragnie wyjaśnić, że określony podmiot (organ) - w ramach procedury dostępu do informacji publicznej - jest obowiązany do udzielenia informacji, która jest w jego posiadaniu, bądź też do wskazania, gdzie taką informację można uzyskać (jeśli posiada taką wiedzę). Jeżeli natomiast nie ma takiej wiedzy, to wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji. Nie ma obowiązku poszukiwania gdzie żądane informacje można uzyskać, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie, gdyż w odniesieniu do wniosków w zakresie bezpieczeństwa i wymiaru etycznego szczepionek Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim wskazał właściwych adresatów.

W związku z powyższym należy wyjaśnić, że ocenie sądu administracyjnego podlega prawdopodobieństwo nieposiadania przez organ, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji publicznej, danej informacji publicznej z uwzględnieniem zakresu jego działania i kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 752/12). Stosownie zaś do art. 5 u.P.I.S. do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy: 1) dokonywanie analiz i ocen epidemiologicznych; 2) opracowywanie programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej, przekazywanie ich do realizacji podmiotom leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz kontrola realizacji tych programów i planów; 3) ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie; 4) wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych; 4a) wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia; 5) planowanie i organizowanie sanitarnego zabezpieczenia granic państwa; 6) nadzór sanitarny nad ruchem pasażerskim i towarowym w morskich i lotniczych portach oraz przystaniach; 7) udzielanie poradnictwa w zakresie spraw sanitarno-epidemiologicznych lekarzom okrętowym i personelowi pomocniczo-lekarskiemu, zatrudnionemu na statkach morskich, żeglugi śródlądowej i powietrznych; 8) kierowanie akcją sanitarną przy masowych przemieszczeniach ludności, zjazdach i zgromadzeniach (ust. 1). W przypadku konieczności podjęcia natychmiastowych działań wobec osób, o których mowa w art. 22a ust. 2, w sytuacji zagrożenia zdrowia publicznego spowodowanego chorobą szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną decyzja, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284, 909 i 1938), może być wydana również przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego albo państwowego granicznego inspektora sanitarnego, który zawiadamia o tym niezwłocznie właściwy organ Wojskowej Inspekcji Sanitarnej. Dalsze postępowanie w sprawie jest prowadzone przez Wojskową Inspekcję Sanitarną (ust. 2). Natomiast w pozostałym zakresie wskazanym w ww. ustawie do obowiązków organu należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów sanitarnych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw, aby przyjąć, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 28 maja 2024 r., a w związku z tym - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).