Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 307/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: par. 10 ust. 1, par. 12 ust. 3, par. 15 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1784
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Dnia 28 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 29 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2022 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 29 marca 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy - wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 i art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r., poz. 2298, dalej: "ustawa PROW 2014-2020") oraz § 2, § 6, § 12 ust. 3, § 15 i § 16 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1784 ze zm.), dalej: "rozporządzenie ekologiczne" - decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z 11 stycznia 2024 r. o:

- umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" PROW 2014-2020 w części dotyczącej powierzchni wycofanej,

- przyznaniu na rok 2022 płatności ekologicznej w łącznej wysokości 52 079,24 zł, w tym:

1) pakiet 11 uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji w wysokości 17 231,81 zł;

2) pakiet 12 trwałe użytki zielone po okresie konwersji w wysokości 3 591,26 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 353,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności i zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

3) pakiet 5 uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji w wysokości 31 256,17 zł, w tym przyznaniu kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2022 w łącznej wysokości 1 400 zł,

- ustaleniu obszaru gruntów objętego zobowiązaniem ekologicznym stanowiącym powierzchnię:

1) zobowiązanie do gruntów ornych podjęte 15 marca 2021 r. na powierzchnię 43,97 ha,

2) zobowiązanie do gruntów ornych podjęte 15 marca 2022 r. na powierzchnię 7,61 ha,

3) zobowiązanie do trwałych użytków zielonych podjęte 15 marca 2021 r. na powierzchnię 6,23 ha.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

W dniu 6 kwietnia 2022 r. strona za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2022, w którym ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności dla krów, płatności dla bydła, płatności ONW, płatności dobrostanowej i płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).

We wniosku strona wskazała, że przejmuje zobowiązanie ekologiczne. Do wniosku załączono:

- oświadczenie z 14 marca 2022 r., w którym strona wskazała, że 14 marca 2022 r. przejmuje zobowiązanie ekologiczne realizowane przez J. C. na działkach nr [...] i [...] położonych w gminie B., obrębie Ł.;

- dokument rozwiązania umowy dzierżawy za obustronnym porozumieniem stron z 14 marca 2022 r. zawartej 15 marca 2013 r. sporządzony 14 marca 2022 r.; strony (J. C. - wydzierżawiający i A. R. - dzierżawca) wskazały, że: "wyraziły wolę wcześniejszego rozwiązania umowy dzierżawy - za obustronnym porozumieniem stron. Rozwiązanie umowy dzierżawy następuje z dniem 17 marca 2022 r.

W dniu 17 maja 2022 r., za pomocą aplikacji e-Wniosek A. R. złożyła zmianę do wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).

W dniu 10 czerwca 2022r. za pomocą aplikacji e-Wniosek Pani A. R. złożyła kolejną zmianę do wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020). Do przedmiotowej zmiany załączono:

- oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania ekologicznego podjętego przez J. C. przez A. R. do 14 marca 2023 r. na działkach położonych w obrębie Ł. objętych zobowiązaniem ekologicznym: nr [...] na pow. 3,89 ha (pakiet 11) i nr [...] na pow. 3,72 ha (pakiet 11).

Na podstawie treści tych dokumentów ustalono, że A. R. ubiega się o przyznanie płatności ekologicznej w ramach:

- pakietu 5 - Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji do pow. 28,93 ha;

- pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji do powierzchni 22,76 ha;

- pakietu 12 - Trwałe użytki zielone po okresie konwersji do powierzchni 6,52 ha.

Do płatności w ramach pakietu 5 zadeklarowano działkę rolną oznaczoną jako M2 o pow. 28,93 ha, leżącą na działce ew. nr [...] położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie G., obrębie G..

Do płatności w ramach pakietu 11 zadeklarowano działki rolne oznaczone jako:

- A3 o pow. 3,72 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obrębie Ł.,

- A4 o pow. 2,24 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obrębie Ł.,

- A5 o pow. 0,04 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obrębie Ł.,

- A6 o pow. 5,79 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obrębie Ł.,

- A8 o pow. 0,15 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obrębie Ł.,

- A9 o pow. 0,80 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obrębie Ł.,

- G2 o pow. 3,89 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obrębie Ł.,

- H2 o pow. 6,13 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obrębie Ł..

W powierzchni deklarowanej w pakiecie 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji nie uwzględniono działki rolnej A5 o pow. 0,04 ha nie spełniającej wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej tj. 0,10 ha. Powierzchnia deklarowana uprawniona wyniosła zatem 22,72 ha.

Do płatności w ramach pakietu 12 zadeklarowano działki rolne oznaczone jako:

. A10 o pow. 0,99 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł.,

. A11 o pow. 0,20 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł.,

. A12 o pow. 1,35 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł.,

. A7 o pow. 0,19 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł.,

. C1 o pow. 0,53 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł.,

. D1 o pow. 0,93 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł.,

. G3 o pow. 1,86 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł.,

. J1 o pow. 0,37 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł.,

. K1 o pow. 0,10 ha, leżącą na działce ew. nr [...], położonej w województwie [...], powiecie [...], gm. B., obrębie Ł..

W dniu 21 marca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2022. Na mocy przedmiotowej decyzji przyznano płatności za realizację pakietu: 5 - Uprawy paszowe na gruntach ornych na pow. 28,79 ha, pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji na pow. 14,89 ha i pakietu 12 - Trwałe użytki zielone po okresie konwersji na pow. 6,23 ha.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego w P. wskazał, że uznał przejęcie działek rolnych A3 o pow. 3,72 ha i G2 o pow. 3,89 ha za nieskuteczne w związku z niespełnieniem warunków określonych w § 26 rozporządzenia ekologicznego i działki te nie zostały uwzględnione z płatności.

W dniu 18 października 2023 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego wydał decyzję o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia wskazując, że działki ew. nr [...] i [...] zgłoszono do płatności ekologicznej we wniosku J. C. (przekazującego) na rok 2021. W dniu 10 marca 2022 r. wydano J. C. decyzję w sprawie przyznania płatności ekologicznej, która została mu skutecznie doręczona 17 marca 2022 r. Organ pierwszej instancji błędnie uznał, że przejęcie posiadania wskazanych działek nastąpiło 14 marca, tj. w dniu sporządzenia złożonego przez odwołującą dokumentu rozwiązania umowy dzierżawy. Z treści złożonego dokumentu precyzyjnie wynika, że przeniesienie posiadania działek nastąpiło 17 marca 2022 r. Mając na uwadze powyższe i § 26 ust. 2 i 3 rozporządzenia ekologicznego wniosek powinien być złożony w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej oraz w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gruntów. Warunki te zostały spełnione, jednakże załączniki, tj. oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania ekologicznego pozostawiają wątpliwości co do daty przeniesienia posiadania i są niespójne z treścią przedstawionego rozwiązania umowy.

W dniu 27 listopada 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego w P. wystosował do A. R. wezwanie do złożenia wyjaśnień wskazując, że na załączniku oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania ekologicznego data przejęcia posiadania gruntów jest niezgodna z datą przeniesienia posiadania gruntów wynikająca z rozwiązania umowy dzierżawy oraz z data wskazaną w oświadczeniu dołączonym do wniosku o przyznanie płatności.

W odpowiedzi na wezwanie 6 grudnia 2023 r. do Biura Powiatowego w P. wpłynął dokument: oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania ekologicznego podjętego przez J. C. przez A. R. do 14 marca 2023 r. na działkach położonych w obrębie Ł. objętych zobowiązaniem ekologicznym: nr [...] na pow. 3,89 ha (pakiet 11) i [...] na powierzchni 3,72 ha (pakiet 11). Jako datę przejęcia gruntów wskazano 17 marca 2022 r.

W oparciu o deklarację A. R. i złożony 6 grudnia 2023 r. prawidłowy dokument oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania ekologicznego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. poddał wniosek kontroli administracyjnej.

Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego ustalił, że obszar zatwierdzony do płatności ekologicznej w pakiecie 5 - Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji wynosi 28,79 ha; w pakiecie 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji wynosi 22,63 ha; w pakiecie 12 - Trwałe użytki zielone po okresie konwersji wynosi 6,23 ha.

W dniu 11 stycznia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ekologicznej na rok 2022. Na mocy przedmiotowej decyzji przyznano płatności za realizację pakietu: 5 - Uprawy paszowe na gruntach ornych na powierzchni 28,79 ha. W zakresie pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji Kierownik Biura Powiatowego w P. wskazał, że uznał za skuteczne przejęcie działek rolnych A3 o pow. 3,72 ha i G2 o pow. 3,89 ha. Płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej w kontroli administracyjnej wynoszącej 28,79 ha. Płatność za realizację pakietu 12 - Trwałe użytki zielone po okresie konwersji przyznano do powierzchni 6,23 ha z zastosowaniem sankcji powierzchniowych wynikających z przedeklarowania powierzchni uprawnionej powyżej 3%. Na mocy przedmiotowej decyzji przyznano również koszty transakcyjne poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego w wysokości 1400 zł.

Strona wniosła odwołanie od decyzji z 11 stycznia 2024 r. kwestionując zasadność zastosowanego pomniejszenia płatności i zastosowanej degresywności przy jej obliczaniu.

Decyzją z 29 marca 2024 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, co następuje.

Realizując kontrolę decyzji organu pierwszej instancji w zakresie pomniejszenia powierzchni działek rolnych A4, A6, M2, A7 oraz K1 podkreślić należy, że § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego określa, że przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Systemem referencyjnym w zakresie płatności ekologicznych jest system LPIS (LPIS Land Parcel Identification System - System Identyfikacji Działek Rolnych - system pozwalający na jednoznaczną identyfikację działek rolnych w przestrzeni oraz jej kontrole pod względem kwalifikowalności do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego). System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5 000.

Obowiązkiem producenta rolnego jest corocznie deklarować powierzchnie zgodne z rzeczywistością. O powierzchniach i uprawach corocznie decyduje wnioskodawca. Natomiast obowiązkiem agencji płatniczej jest coroczna weryfikacja, czy wszystkie zadeklarowane powierzchnie spełniają warunki kwalifikowalności w danym roku.

Deklarowania do płatności powierzchni nie musi oznaczać uwzględnienia tej powierzchni do płatności. Każdy wniosek jest poddany weryfikacji, czy spełnione są warunki do otrzymania powierzchni w ramach deklarowanej powierzchni. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości mają zastosowanie odpowiednie normy sankcjonujące. Powierzchnia MKO jest powierzchnią, która spełnia wszystkie warunki kwalifikowalności ustalona w systemie identyfikacji działek rolnych i została ustalona na podstawie ortofotomapy cyfrowej sporządzanej zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego, danych z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, danych z wniosku o przyznanie płatności, które nie potwierdziły deklaracji strony.

Zgodnie z art. 19 rozporządzenia 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw (pakiet/wariant programu rolnictwo ekologiczne), o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Jeśli różnica ta przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw (pakiet/wariant programu rolnictwo ekologiczne) nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Jeśli kwota obliczona zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z przepisami ustanowionymi przez Komisję na podstawie art. 57 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 anuluje się saldo pozostałe do spłaty.

Kompensację powierzchni w ramach grup płatności (pakiet programu rolnictwo ekologiczne) wylicza się w % jako różnicę powierzchni deklarowanej i stwierdzonej podczas kontroli w stosunku do powierzchni obszaru zatwierdzonego, a więc wg wzoru: x=(pow. deklarowana - pow. stwierdzona/pow. stwierdzona)x100%.

Zmniejszenie płatności w ramach pakietu 12 obliczono na podstawie wyników z wykonanej kontroli administracyjnej w następujący sposób: pow. deklarowana 6,52 ha, pow. uprawniona stwierdzona w wyniku kontroli 6,23 ha, przedeklarowanie pow. 4,65%, różnica między pow. deklarowaną a pow. uprawnioną: 0,29 ha.

W związku z tym płatności z tytułu realizacji pakietu 12 w roku 2022 obliczono w następujący sposób: obszar zatwierdzony - dwukrotność stwierdzonej różnicy x uśredniona stawka płatności za 1 ha: 6,23 ha - (2 x 0,29 ha) x 608,84 zł = 3 439,97 zł.

W przypadku gospodarstw ekologicznych powyżej 50 ha gruntów deklarowanych do płatności podczas naliczania płatności stosowana jest degresywność stawek płatności, co oznacza, że stosowana jest uśredniona stawka płatności dla danego wariantu lub pakietu, wyliczana na podstawie obszaru zadeklarowanego. Wynika to z art. 17 rozporządzenia 640/2014 wskazującego, że przy stosowaniu degresywnych kwot pomocy uwzględnia się średnią tych kwot w stosunku do odpowiednich obszarów zgłoszonych.

Zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna jest przyznawana w wysokości:

1) 100% stawki płatności - za pow. gruntów od 0,1 ha do 50 ha;

2) 75% stawki płatności - za pow. gruntów powyżej 50 ha do 100 ha;

3) 60% stawki płatności - za pow. gruntów powyżej 100 ha.

W przypadku realizacji więcej niż jednego pakietu lub wariantu płatność ekologiczna jest przyznawana w wysokości 100% stawki płatności, jeżeli łączna powierzchnia gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach wszystkich realizowanych pakietów lub wariantów, nie przekracza 50 ha.

Stosownie do § 15 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego gdy łączna powierzchnia gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach wszystkich realizowanych pakietów lub wariantów, przekracza 50 ha, płatność ekologiczna w ramach poszczególnych pakietów lub wariantów jest przyznawana w wysokości 100% stawki płatności za powierzchnię gruntów: 1) stanowiącą iloczyn: a) 50 ha oraz b) procentowego udziału powierzchni gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach danego pakietu lub wariantu, w łącznej powierzchni gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach wszystkich realizowanych pakietów lub wariantów; 2) nie większą jednak niż 50 ha.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3, gdy łączna powierzchnia gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach wszystkich realizowanych pakietów lub wariantów, nie przekracza 100 ha, płatność ekologiczna za pozostałą powierzchnię gruntów, do której ta płatność przysługuje, jest przyznawana w wysokości 75% stawki płatności (§ 15 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego).

Mając na uwadze powyższe regulacje średnia stawka płatności ekologicznej w przypadku gospodarstwa A. R. w ramach deklarowanych pakietów została wyznaczona w tabelach (str. 16 zaskarżonej decyzji).

A. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P., w której podniosła, że przepisy ustawy PROW 2014-2020 ani przepisy unijne nie przewidują jako zasady degresji płatności ekologicznych z uwagi na powierzchnię gospodarstwa wnioskodawcy ani nie wskazują kryteriów degresji. Przepisy art. 45 ust. 1 i 2 ustawy PROW 2014-2020 zawierające delegację ustawową do wydania rozporządzenia jedynie dopuszczają możliwość zmniejszenia kwot pomocy w ramach płatności, ale odsyłają do kryteriów zawartych w art. 64 ust. 5 rozporządzenia 1306/2013, a nie do art. 17 ust.1 rozporządzenia 640/2014. Oznacza to, że § 15 ust. 1-7 rozporządzenia ekologicznego regulujący zasady degresji w płatnościach ekologicznych wydano z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej zawartej w art. 45 ust. 1 i 2 ustawy PROW 2014-2020 i bez oparcia w przepisach unijnych, tj. art. 17 ust. 1 rozporządzenia 640/2014, co powinno skutkować odmową zastosowania wskazanych wyżej uregulowań rozporządzenia ekologicznego i uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji i poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane zgodnie z prawem.

Skarżąca nie kwestionowała w skardze zastosowania zasady wykluczenia z § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego co do zadeklarowanych działek A7, K1, A4, A6 i M2. Przepis ten stanowi, że przy ustalania wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większa jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Na podstawie dostępnych ortofotomap zasadnie uznano, że maksymalny obszar kwalifikowany działek A7 i K1 wbrew deklaracji wynosi 0 ha, zaś co do działek A4, A6 i M2 jest on mniejszy od zadeklarowanego. Natomiast stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntu o powierzchni przynajmniej 0,1 ha, stąd zasadnie wykluczono z płatności działkę A5 o pow. 0,04 ha. Sąd podziela stanowisko organu w tym zakresie, stąd w związku z jego przytoczeniem i niekwestionowaniem przez skarżącą nie ma potrzeby jego powtarzania.

Skarżąca zakwestionowała natomiast zastosowaną przez organy degresję wynikająca z § 15 ust. 1-7 rozporządzenia ekologicznego zarzucając, że przepisy te wydano z przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy PROW 2014-2020. Sąd z poniższych względów nie podziela stanowiska skarżącej.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW 2014-2020 Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki lub tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań oraz poddziałań, w szczególności:

a) formę i tryb składania wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność,

b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy lub wnioski o płatność,

- mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu, w szczególności przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy zgodnie z warunkami wynikającymi z programu, biorąc pod uwagę specyfikę poszczególnych działań i poddziałań oraz konieczność ukierunkowania pomocy, w szczególności ze względu na szczególne potrzeby i warunki zidentyfikowane zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c ppkt iv rozporządzenia nr 1305/2013 i wskazane w programie.

Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić wysokość zmniejszeń kwot pomocy, o których mowa w art. 64 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, mając na względzie kryteria określone w art. 64 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013.

Kwestionowany przez skarżącą m. in. § 15 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego stanowi, że płatność ekologiczna jest przyznawana w wysokości:

1) 100% stawki płatności - za powierzchnię gruntów od 0,1 ha do 50 ha;

2) 75% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 50 ha do 100 ha;

3) 60% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 100 ha.

Gdy łączna powierzchnia gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach wszystkich realizowanych pakietów lub wariantów, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 13, przekracza 50 ha, płatność ekologiczna w ramach poszczególnych pakietów lub wariantów jest przyznawana w wysokości 100% stawki płatności za powierzchnię gruntów:

1) stanowiącą iloczyn:

a) 50 ha oraz

b) procentowego udziału powierzchni gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach danego pakietu lub wariantu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 13, w łącznej powierzchni gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach wszystkich realizowanych pakietów lub wariantów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1-12;

2) nie większą jednak niż 50 ha.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3, gdy łączna powierzchnia gruntów, do której przysługuje płatność ekologiczna w ramach wszystkich realizowanych pakietów lub wariantów, nie przekracza 100 ha, płatność ekologiczna za pozostałą powierzchnię gruntów, do której ta płatność przysługuje, jest przyznawana w wysokości 75% stawki płatności (§ 15 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego).

Skarżąca zadeklarowała grunty o powierzchni powyżej 50 ha do 100 ha, stąd organ uznał, że do gruntów o powierzchni do 50 ha przysługuje jej 100% stawka płatności, zaś co do zadeklarowanej powierzchni powyżej 50 ha przysługuje jej 75% stawki płatności.

Cele wsparcia rolnictwa wynikają z art. 39 ust. 1 lit. b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/2), gdzie wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. W odniesieniu do płatności z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, czyli również płatności ekologicznej cele wynikają z art. 4 rozporządzenia 1305/2013, gdzie mowa, że w ogólnych ramach WPR, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; (b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; (c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

W przypadku płatności ekologicznej realizacja tych celów polega m. in. na promowaniu mniejszych producentów przez wprowadzenie mechanizmu modulacji opartego o szczeblowo degresywną, proporcjonalnie do wzrostu powierzchni, konstrukcję stawek płatności (por.: wyrok o sygn. akt I SA/Go 63/24 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Skoro zaś skarżąca zadeklarowała powierzchnię między 50 ha a 100 ha, co do powierzchni powyżej 50 ha zasadnie zastosowano degresję zgodnie z § 15 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia ekologicznego.

W związku z tym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.