Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 140/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 23 listopada 2022 r. nr COF.OUR.6375.16066.2022 ŁD.JJ.ZZ 14434899 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 23 listopada 2022 r., nr COF.OUR.6375.16066.2022 (ŁD.JJ.ZZ 14434899) Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689., dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia M. S. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) − utrzymał w mocy postanowienie własne z 31 sierpnia 2022 r., nr COF.OUR.6357.16066.2022 (BY.WG.P 14434899), którym oddalił zarzuty:

- nieistnienia obowiązku,

- braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

W związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym zobowiązana, w piśmie z 21 kwietnia 2022 r., wniosła zarzuty wskazane w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Wierzyciel w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym oddalił ww. zarzuty.

W zażaleniu zobowiązana podtrzymała zarzuty i wniosła o umorzenie postępowania. Zarzuciła organowi niewykazanie zarejestrowania odbiorników RTV oraz wskazała, że doręczone jej w lipcu 2021 r. upomnienie dotyczyło innych okresów niż w wystawionym tytule wykonawczym.

Wierzyciel nie uwzględnił zażalenia.

Powołał się na przepisy ustawy abonamentowej. Wyjaśnił, że dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników wierzyciel posiada na podstawie danych uzyskanych od samych abonentów, którzy zobowiązani byli do podania prawidłowych danych przy rejestracji, a następnie aktualizacji danych mających wpływ na zgłoszoną rejestrację. W postanowieniu z 31 sierpnia 2022 r. przedstawił zobowiązanej dowód na okoliczność odnotowania wpłat z egzekucji zaległych opłat wobec wcześniejszego tytułu wykonawczego obejmującego zobowiązanie do kwietnia 2014 r. Niniejszym uzupełnia i przedstawia wpłaty odnotowane na koncie zobowiązanej od września 2005 r. do marca 2010 r. (ostania wpłata uregulowana została 3 czerwca 2015 r.). Rejestracja odbiornika została dokonana pod adresem ul. [...], [...] L. (okazał wydruk z bazy danych). Stwierdził również, że w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. w dniu 6 stycznia 2004 r, w Urzędzie Pocztowym L., wydano zobowiązanej nową książeczkę radiofoniczną.

Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiornika telewizyjnego, po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342) uprawnione było nadanie zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu ww. numeru została wysłana pismem z 10 września 2008 r., na adres: ul. [...], [...] L., który nadal jest aktualny.

W ocenie wierzyciela zebrany materiał dowodowy świadczy o dokonanej rejestracji odbiornika, o skutecznym .poinformowaniu zobowiązanej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta przesłanego na aktualny adres, o wnoszeniu opłat abonamentowych co w konsekwencji niedopełnienia formalności wyrejestrowania odbiornika powoduje ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Tym samym uznał za słuszne oddalenie zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym o nr 19799E1-54/KA/2022 z 4 kwietnia 2022 r., a wszczęcie postępowania egzekucyjnego za uzasadnione.

Przechodząc do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli jest wymagane organ stwierdził, że wypełnił obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. W dniu 19 lipca 2021 r. skierował do zobowiązanej listem poleconym ([...], za elektronicznym potwierdzeniem odbioru EPO) upomnienie nr [...] wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Upomnienie wysłano pod adres: ul. [...], [...] L., tj. aktualny do chwili obecnej adres zobowiązanej. Upomnienie zostało doręczone 21 lipca 2021 r., organ załączył dowody w postaci kserokopii upomnienia numer [...] z 19 lipca 2021 r. oraz dokumentu elektronicznego wygenerowanego w 10 sierpnia 2022 r. z systemu Poczty Polskiej S.A. potwierdzającego odbiór upomnienia.

Wierzyciel przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. tytuł wykonawczy z 4 kwietnia 2022 poprzedzony upomnieniem z 19 lipca 2021 r. Powołał się na art. 7 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej stanowiący podstawę do żądania wykonania obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w zażaleniu − że w związku z doręczonym upomnieniem równolegle nie wystawiono tytułu wykonawczego, a tytuł wykonawczy wystawiony został blisko rok później i wierzyciel objął nim zobowiązania aż do czasu wysławienia tytułu wykonawczego, a więc od lipca 2021 r. do daty wystawienia tytułu wykonawczego egzekwuje zobowiązania bez wymaganego upomnienia administracyjnego, którego doręczenie warunkuje w ogóle możliwość egzekucji administracyjnej – wyjaśnił, że tytuł wykonawczy nie obejmuje zaległości od lipca 2021 do kwietnia 2022 r.

Wierzyciel wyjaśnił, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, że abonament radiowo-telewizyjny jest świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, nałożonej na wszystkie podmioty, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Daniny te to świadczenia powszechnie, przymusowe, bezzwrotne, ustalone jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych, a zalicza się do nich podatki, rozmaite opłaty administracyjne oraz cła, a także abonament RTV (pkt.VI.1.4. uzasadnienia).

W skardze zobowiązana zaskarżyła w całości postanowienie organu z 23 listopada 2022 r. Wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie zastosowanych środków egzekucyjnych, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie tego, że w zakresie egzekwowanego zobowiązania zachodzi niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na nieistnienie egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) z powodu braku dowodu rejestracji odbiornika RTV przez zobowiązaną i nieuprawnione rozpatrzenie wniosku o umorzenie egzekucji z tego powodu w ramach zarzutów egzekucyjnych, w miejsce przekazania wniosku do właściwego procedowania przez organ egzekucyjny uprawniony do umorzenia postępowania egzekucyjnego;

2) art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 oraz w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. niezasadne oddalił zarzuty, w sytuacji, w której zarzuty należało uznać, w szczególności zważając na to, że:

- wierzyciel nie wykazał rejestracji odbiornika RTV przez skarżącą, przy czym do stwierdzenia obowiązku nie jest wystarczające wywodzenie skutku rejestracji z faktu powołania nadania zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego; względnie przymusowe wyegzekwowanie obowiązku za wcześniejsze okresy rozliczeniowe;

- w sytuacji upomnienia doręczonego zobowiązanej w lipcu 2021 r ., które dotyczyło podmiotowo innych okresów niż wymienione w wystawionym tytule wykonawczym, przynajmniej w części zobowiązań, za okresy począwszy od lipca 2021 r. wierzyciel prowadzi egzekucję bez wymaganego uprzedniego doręczenia upomnienia,

a w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 K.p.a. przez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia pomimo istnienia podstaw prawnych i faktycznych dla przeciwnego postąpienia.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Spór w sprawie − w ramach złożonych zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a. − sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążenia skarżącej opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2017 r. do czerwca 2021 r.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.)

W przedmiotowej sprawie skarżąca podniosła zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

W zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku skarżąca zaprzeczała dokonania rejestracji odbiorników RTV i zarzuciła organowi, że jako dowód rejestracji odbiorników przedstawia jedynie duplikat nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Należy zatem ustalić, czy powołane przez organ dowody i okoliczności pozwalają na przyjęcie, że skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV i jest abonentem w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy abonamentowej.

Organ przedstawił dowody w postaci "Wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.", które potwierdzają, że skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV, w wyniku której została jej wydana książeczka radiofoniczna nr "[...]" w dniu 6 stycznia 2004 r. w Urzędzie Pocztowym L., która służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Potwierdzeniem dopełnienia przez skarżącą rejestracji odbiorników RTV były dokonywane w okresie od września 2005 r. do marca 2010 r. opłaty abonamentowe (ostatnia wpłata została dokonana 3 czerwca 2015 r.). Jednocześnie organ wyjaśnił, że odnotowano wpłaty w związku z wystawieniem wcześniejszego tytułu wykonawczego i przeprowadzeniem egzekucji zaległych opłat za okres do kwietnia 2014 r. Do akt sprawy załączono Upomnienie z 12 maja 2014 r. wskazujące, że zaległości skarżącej obejmowały okres od stycznia 2009 r. do kwietnia 2014 r., a które doręczono skarżącej w dniu 13 maja 2014 r.

W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek istniał. Skoro skarżąca dokonała wpłat za okres wrzesień 2005 - marzec 2010 r., a następnie toczyło się postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej, co skutkowało zapłatą należności za okres do kwietnia 2014 r., tj. zgodnie z Upomnieniem z 12 maja 2014 r., to należy uznać, że rejestracja odbiorników miała miejsce. Podkreślić należy, że skarżąca nie przeczyła ustaleniom organu.

Przyjmując zatem, że skarżąca dokonała skutecznej rejestracji odbiorników RTV, chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku, winna przedstawić dowody potwierdzające ich wyrejestrowanie, czego nie uczyniła. W aktach sprawy brak jest dowodu, że dokonała wyrejestrowania odbiorników. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ. Zarejestrowanie zaś odbiorników RTV zrodziło obowiązek skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).

Wyjaśnić więc należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały kwestię opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca uregulował więc zarówno obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych jak i posiadanie odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ww. ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a także w okresie obowiązywania wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, (wynika to także z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Zatem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Skarżąca wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winna była przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 7 października 2015 r., I SA/Gl 481/15). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Z akt sprawy wynika, że nie uległ zmianie adres skarżącej, pod którym dokonała rejestracji odbiorników RTV i jest on nadal aktualny. Na ten adres dokonano także doręczenia skarżącej "Zawiadomienia o nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 10 września 2008 r.

Zagadnienie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Dodać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17).

Jednocześnie Sąd podkreśla, że ustawa abonamentowa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, jest używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2016 r. sygn. II FSK 2116/16). W swoich wywodach NSA stwierdził, że ww. ustawa statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 ustawy, który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r., sygn. II GSK 913/15). Skarżąca zarzuca organowi brak udokumentowania zarejestrowania odbiorników RTV, jednocześnie zaś nie zaprzecza ich posiadaniu.

Skoro skarżąca nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV, zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku należało uznać za niezasadny.

Drugi z zarzutów skarżącej dotyczył braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia.

Z akt sprawy wynika, że Upomnienie z dnia 19 lipca 2021 r. obejmowało okres zaległości w zapłacie opłaty abonamentowej przez skarżącą za okres od stycznia 2016 r. do czerwca 2021 r. Upomnienie zostało doręczone skarżącej w dniu 21 lipca 2021 r. (do rąk dorosłego domownika R. S.), do akt załączono dowód doręczenia w postaci dokumentu elektronicznego, wygenerowanego z systemu Poczty Polskiej S.A.

Skarżąca w zarzutach wskazywała, że upomnienie dotyczyło w znaczącym zakresie innych zobowiązań, niż te dochodzone na podstawie wystawionego rok później tytułu wykonawczego.

W istocie, upomnienie z 19 lipca 2021 r. obejmowało okres od stycznia 2016 r. do czerwca 2021 r., natomiast na podstawie wystawionego 4 kwietnia 2022 r. tytułu wykonawczego dochodzono od skarżącej należności za okres od stycznia 2017 r. do czerwca 2021 r. Organ wystawił tytuł wykonawczy po niemal roku od daty wystosowania upomnienia, lecz tytułem tym nie objął należności za 2016 r., a dopiero od stycznia 2017 r.

Wyjaśnić więc należy, że należności z tytułu abonamentu RTV mają charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny, bowiem obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy, a nie ma charakteru umownego. Tak więc na podstawie art. 2 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (zob. wyrok NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1668/19). Oznacza to, że najstarsze zaległości za 2016 r. uległy przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2021 r. Z tych względów prawidłowo organ wystawił tytuł wykonawczy wobec należności za okres od stycznia 2017 r. do czerwca 2021 r., który w tym zakresie pokrywał się z datami wskazanymi w upomnieniu, a więc jeszcze przed upływem terminu przedawnienia należności z tytułu abonamentu RTV za pozostałe okresy. Wbrew zarzutom skargi organ nie egzekwował zobowiązania niewymienionego w upomnieniu.

Sąd nie dopatrzył się uchybień organu zarówno co do samego doręczenia upomnienia, jak również okresów zaległości w nim wskazanych, jak i tych dochodzonych ww. tytułem wykonawczym.

Wierzyciel w toku postępowania nie naruszył także przepisów postępowania.

Chybione były więc zarzuty skarżącej określone w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.