Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 85/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r., skierowaną do W. B., wydaną przez Prezydent Miasta K. postanowił o:

1) uchyleniu decyzji z dnia [...] r., znak: [...] o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 09.01.2014 r.,

2) uchyleniu decyzji z dnia [...] r., nr [...] o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.01.2014 r.,

3) uchyleniu decyzji z dnia [...] r., nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 15.01.2015 r.,

4) uchyleniu decyzji z dnia [...]r., nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 17.01.2015 r. i o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 15.01.2015 r.,

5) odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem 09.01.2014 r.,

6) odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.01.2014 r.,

7) umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do statusu osoby bezrobotnej z dniem 15.01.2015 r.,

8) umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...]r., nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...]r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] r. i o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] r.

Uzasadniając powyższą decyzję organ wskazał, że za bezrobotnego może być uznana wyłącznie osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej.

W złożonym odwołaniu pełnomocnik odwołującej zarzucił powyższej decyzji:

a) błąd w ustaleniach faktycznych branych za podstawę wydania decyzji a mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

b) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną interpretację dowodów, na których oparł się organ,

c) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zebranie niepełnego materiału dowodowego, który dodatkowo nie został w sposób prawidłowo rozpatrzony,

d) naruszenie art. 7 i 10 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznych interesów obywateli.

Pełnomocnik podniósł, że:

a) na podstawie przedłożonych przez Odwołującą dowodów jasno wynika, iż nie osiągała ona żadnych dochodów, nie były odprowadzane na jej rzecz składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie osiągała żadnych przychodów od firmy "A" już od sierpnia 2013 r.;

b) umowa, jaką Odwołująca miała zawartą z firmą "A" przewidywała, iż w okresach braku aktywności zawodowej z jej strony, czyli braku uzyskiwania zarobków ze sprzedaży, nie będzie zgłaszana do ubezpieczenia społecznego; wobec tego można przyjąć, że faktycznie była osoba bezrobotną, która nie korzystała z żadnych świadczeń;

c) immanentną cechą zatrudnienia (nawet na podstawie umowy o świadczenie usług promocyjnych i menadżerskich) jest osiąganie faktycznych dochodów - w wypadku Odwołującej tak rozumiane "zatrudnienie" nie miało wobec tego miejsca.

Do odwołania pełnomocnik strony załączył kopię zaświadczenia nr [...] z dnia [...] r., zaświadczenia nr [...], oraz potwierdzenia okresu ubezpieczenia oraz wysokości podstaw, z których wynikają informacje zbieżne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.) w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że odwołująca jako osoba bezrobotna zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. (dalej: PUP) w dniu 09.01.2014 r. W dniu rejestracji została prawidłowo poinformowana o przesłankach warunkujących nabycie i posiadanie statusu bezrobotnego, w tym o niemożności bycia bezrobotnym w przypadku pozostawania w zatrudnieniu lub wykonywania innej pracy zarobkowej, na potwierdzenie czego złożyła swój podpis w dziale "C" Karty rejestracyjnej bezrobotnego oraz w Informacji dla osób bezrobotnych rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, której egzemplarz otrzymała. Nadto organ podkreślił, iż w dniu rejestracji strona oświadczyła pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych wyjaśnień, że jest osobą niezatrudnioną i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, po czym otrzymała decyzję o uznaniu jej za osobę bezrobotną z dniem 09.01.2014 r. Następnie, decyzją z dnia [...] r. odwołującej przyznano prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.01.2014 r. w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku, po czym decyzją z dnia [...] r. orzeczono o utracie przez stronę prawa do zasiłku z dniem 17.01.2015 r. z powodu wyczerpania maksymalnego okresu jego przysługiwania.

Wojewoda podkreślił, że w dniu 21.01.2015 r. do PUP wpłynęła umowa o pracę, z której wynika, że z dniem 15.01.2015 r. odwołująca została zatrudniona w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "B" s.c. co skutkowało ty, iż decyzją z dnia [...] r. orzeczono o pozbawieniu strony statusu bezrobotnego z dniem 15.01.2015 r. z powodu podjęcia zatrudnienia.

Następnie, na mocy postanowienia z dnia [...]r. organ I instancji wznowił postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] r. orzeczono o utracie przez stronę prawa do zasiłku z dniem 17.01.2015 r. z powodu wyczerpania maksymalnego okresu jego przysługiwania, po czym, decyzją z dnia [...] r. organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] r. i orzekł o utracie przez stronę prawa do zasiłku z dniem 15.01.2015 r.

Wojewoda nadmienił, że dnia 24.03.2016 r. do akt sprawy załączono decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] O/W. (dalej: ZUS) z dnia [...]r., z której wynika, że odwołująca podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz "A" Sp. z o. o. (dalej: "A") m.in. w okresie od 29.12.2013 r. do 14.01.2015 r. ZUS stwierdził, że odwołująca została zgłoszona jako zleceniobiorca do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 29.09.2011 r. do 07.05.2015 r., jednakże w okresie od 01.02.2012 r. do 28.12.2013 r. i od 15.01.2015 r. do 31.01.2016 r. była zgłoszona u innych płatników składek do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Następnie, dnia 19.04.2016 r. do akt sprawy załączono zaświadczenie nr [...] z dnia

12.04.2016 r., z którego wynika, że odwołująca współpracowała na podstawie umowy o świadczenie usług promocyjnych oraz menedżerskich (umowa podlega pod przepisy umowy zlecenia) na rzecz "A" od dnia 29.09.2011 r. do dnia 07.05.2015 r. W miesiącach 11.2011 r., 03.2012 r., 08.2012 r., 12.2012 r. i 07.2013 r. odwołująca otrzymała prowizję przedstawiciela; w miesiącach, w których wykazano kwotę prowizji 0 zł, składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe nie były odprowadzane do ZUS, za te miesiące do ZUS zostały wysłane raporty zerowe;

Dalej, dnia 10.05.2016 r. do akt sprawy załączono pismo pełnomocnika prezesa zarządu "A", z którego wynika, że zgodnie z prośbą odwołującej, umowa zawarta dnia 29.09.2011 r. ulega rozwiązaniu z dniem 11.04.2014 r.

Następnie, dnia 01.06.2016 r. do akt sprawy załączono zaświadczenie nr [...] z dnia [...] r., z którego wynika, że odwołująca świadczyła usługi na rzecz "A" od dnia 29.09.2011 r. do dnia 11.05.2014 r. na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Wojewoda wskazał, że w tym stanie rzeczy postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wznowił postępowanie zakończone wyżej opisanymi orzeczeniami z dat 09.01.2014 r.,27.01.2014 r.,09.02.2105 r. i 07.04.2015 r.

Następnie dnia 27.09.2016 r. do akt sprawy załączono kopię decyzji ZUS z dnia [...] r., z której wynika, że odwołująca w okresie od 29.09.2011 r. do 31.01.2012 r. i od 29.12.2013 r. do 11.04.2014 r. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako osoba wykonująca umowę zlecenia na rzecz "A" oraz potwierdzenie okresu ubezpieczenia z dnia 01.09.2016 r., z którego wynika m.in., że odwołująca podlegała u płatnika "A" jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 29.12.2013 r. do 11.04.2014 r.

Wojewoda zaznaczył, że dnia 15.11.2016 r. odwołująca załączyła do akt oryginały potwierdzenia okresu ubezpieczenia z dnia 01.09.2016 r., decyzji nr [...], zaświadczenia nr [...], zaświadczenia nr [...], zaświadczenia nr [...] oraz oświadczyła, że zawarta w odwołaniu informacja dotycząca zgłoszenia do ubezpieczeń przez "A" w czasie braku aktywności została jej udzielona ustnie przy załatwianiu umowy z pracodawcą; została poinformowana, że jeżeli przez 3 miesiące nie wykaże żadnej aktywności, firma rozwiąże umowę, ale nie jest to postanowienie wynikające z umowy; pracodawca poinformował ją, że umowa, która podpisuje nie jest umowa zlecenia, lecz umową menadżerską, która różni się od wszystkich innych umów o pracę; składki do ZUS miały być odprowadzone tylko wtedy, kiedy będzie miała sprzedaż i uzyska prowizję. Następnie, dnia 16.11.2016 r. odwołująca załączyła do akt oryginały potwierdzenia okresu ubezpieczenia z dnia 11.02.2016 r., zaświadczenia nr [...], pisma "A" z dnia 11.05.2014 r. oraz trzy pisma strony do pracodawcy z dnia 30.03.2016 r., z których wynika m.in., że w 2014 roku nie świadczyła usług dla firmy "A", zwracała się do pracodawcy z prośbą o skorygowanie okresu zatrudnienia tak, aby umowa uległa rozwiązaniu jeszcze w styczniu 2014 r. a nadto umowę o świadczeniu usług promocyjnych oraz menedżerskich.

Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba (...) niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej (...), nieucząca się w szkole (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Podkreślił, iż z przepisu powyższego wynika wprost i niewątpliwie, że okolicznością wyłączającą możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej i związanych z tym statusem świadczeń, jest wykonywanie innej pracy zarobkowej, tj. wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.

Zaakcentował, że pojęcie "zdolności" oznacza zdolność psychofizyczną do podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, z kolei "gotowość" - rzeczywisty zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy, przy czym istnieją obiektywne warunki umożliwiające danej osobie podjęcie pracy.

Organ odwoławczy nadmienił, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia mają w tym zakresie charakter bezwzględnie obowiązujący, a więc każde podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - bez względu na motywy podjęcia zatrudnienia, częstotliwość świadczenia pracy czy sytuację osobistą bezrobotnego - jest równoznaczne z niemożnością nabycia statusu osoby bezrobotnej.

W opinii organu - pozostaje poza sporem fakt - że odwołująca w okresie od 29.09.2011 r., przynajmniej do dnia 11.04.2014 r. była związana umową cywilnoprawną z "A", a nadto bezsporna jest również okoliczność, że odwołująca nie otrzymywała z tytułu realizacji powyższej umowy stałego wynagrodzenia. Z treści załączonej do akt umowy o świadczenie usług promocyjnych oraz menedżerskich wynika, że umowa powyższa podlegała regulacji ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.; dalej: Kc.) o umowie zlecenia, a jej przedmiotem było świadczenie usług promocyjnych i menedżerskich. Umowa została zawarta na czas nieokreślony i mogła być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem 7 dniowego okresu wypowiedzenia (§ 10 ust. 1 umowy). W przypadku rażącego naruszenia umowy przez jedną ze stron, drugiej stronie przysługiwało prawo do natychmiastowego rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, przy czym za rażące naruszenie umowy przyjęto w szczególności "nie osiągnięcie przez Przedstawiciela wymaganego obrotu w określonym terminie, zgodnie z zasadami opisanymi w 'Ogólnych Warunkach Współpracy"" (§ 10 ust. 2 umowy).

W tej mierze Wojewoda zaakcentował, że wbrew stanowisku pełnomocnika odwołującej, uzyskiwanie wynagrodzenia nie jest elementem istotnym do zakwalifikowania danej formy aktywności jako wykonywania umowy o świadczenie usług. Zgodnie bowiem z art. 735 § 1 w zw. z art. 750 K.c, za wykonanie usługi wynagrodzenie należy się, chyba że z umowy, albo z okoliczności wynika postanowienie odmienne. A zatem K.c. dopuszcza możliwość takiego ukształtowania wzajemnych relacji stron umowy o świadczenie usług, w której wykonywanie określonych czynności na rzecz zleceniodawcy nie będzie powiązane z uzyskiwaniem wynagrodzenia przez zleceniobiorcę.

W opinii Wojewody, niewątpliwie umowa łącząca stronę z "A" była umową odpłatną - odwołującej przysługiwała prowizja podstawowa i menedżerska, pomniejszona o podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (§5 ust. 1 i ust. 4 umowy). Jest zatem oczywistym, że niewypracowanie przez Stronę prowizji oznaczało brak wynagrodzenia i brak obowiązku odprowadzenia przez "A" podatku i składek na ubezpieczenia. Z zaświadczenia nr [...] z dnia [...] r. wynika, że odwołująca wypracowała należną jej prowizję w listopadzie 2011 r., marcu 2012 r., sierpniu 2012 r., grudniu 2012 r. i lipcu 2013 r., a zatem odwołująca niewątpliwie nie podejmowała regularnych czynności na rzecz zleceniodawcy, natomiast przerwa pomiędzy okresami jej aktywności wynosiła nawet 6 miesięcy. Częstotliwość uzyskiwanej przez stronę prowizji poddaje w wątpliwość prawdziwość jej twierdzenia, że brak aktywności przez okres 3 miesięcy skutkować miał rozwiązaniem umowy.

Wojewoda zauważył, że zleceniodawca nie skorzystał z prawa rozwiązania umowy na podstawie § 10 ust. 1 lub ust. 2 umowy, a wobec faktu, że strona nieregularnie podejmowała działania na jego rzecz i to nawet po upływie kilku miesięcy, mógł on oczekiwać, że odwołująca w określonym momencie ponownie przystąpi do realizacji postanowień umowy. Trudno również – zdaniem organu odwoławczego - nie zauważyć, że skoro strona była świadoma, że brak działań z jej strony przez okres 3 miesięcy winien doprowadzić do rozwiązania umowy, nie powinna była podejmować realizacji umowy po 4, czy nawet po 6 miesiącach, gdyż wówczas kontrakt winien był być rozwiązany. Skoro jednakże działania takie podjęła, miała świadomość, że umowa pozostaje w mocy. Postanowienia § 10 umowy przewidują dla obu jej stron uprawnienie (nie obowiązek) do rozwiązania umowy. Zatem zarówno "A" mógł nie skorzystać z możliwości zakończenia współpracy z odwołującą licząc na to, że będzie ona podejmować określone czynności na jego rzecz nawet nieregularnie, jak i odwołująca mogła rozwiązać umowę, jeżeli nie była zainteresowana współpracą. Skoro zaś żadna ze stron nie zdecydowała się na rozwiązanie umowy o świadczeniu usług promocyjnych, pozostawała ona w mocy, a obie strony miały prawo oczekiwać względem siebie realizacji obciążających je obowiązków.

Zdaniem Wojewody [...], strony osiągnęły porozumienie w kwestii obowiązywania umowy dopiero w maju 2016 r., kiedy to "A" - akceptując wniosek odwołującej z dnia 30.03.2016 r. - oświadczył, że umowa ulega rozwiązaniu z dniem 11.04.2014 r. i z tym też dniem uznać należy za wygasłe wszelkie wzajemne oczekiwania stron związane z realizacją przedmiotowej umowy. Organ na marginesie zauważył przy tym, że wprawdzie w jednym ze swoich pism strona wnioskowała do "A" o rozwiązanie umowy jeszcze w styczniu 2014 r., jednak wszelkie dowody przedłożone w toku postępowania wskazują jednakże, że umowa ta ostatecznie uległa rozwiązaniu z dniem 11.04.2014 r. za zgodą obu stron. Do tej daty zatem strona miała prawo i obowiązek realizować jej postanowienia, a zleceniodawca mógł żądać i oczekiwać, że strona obowiązki swe podejmie.

W opinii Wojewody z powyższych wyjaśnień wynika zatem , że odwołująca zawarła z "A" umowę o świadczenie usług, i przystąpiła do jej realizacji. Obowiązki swe wykonywała nieregularnie, dlatego też nie otrzymywała stałego wynagrodzenia. Jednakże do chwili rozwiązania umowy była związana jej postanowieniami, a zatem pozostawała osobą aktywną na rynku pracy.

Mając na uwadze regulację K.c, jak również analizując postanowienia umowy, Wojewoda ponownie podkreślił należy, że brak wynagrodzenia nie świadczy o niewykonywaniu umowy o świadczenie usług, a niewykonywanie zawartej umowy nie jest równoznaczne z pełną gotowością do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Osoba będąca stroną umowy o świadczenie usług winna bowiem przede wszystkim wywiązać się z przyjętych na siebie obowiązków wynikających z zawartego kontraktu, bądź - w przypadku braku zainteresowania dalszą współpracą - umowę rozwiązać.

Skoro zaś odwołująca nie skorzystała z możliwości rozwiązania umowy np. za wypowiedzeniem, a zatem - wobec faktu, że kontrakt zawarła na czas nieokreślony - dopuszczała możliwość podjęcia czynności na rzecz zleceniodawcy przynajmniej do dnia 11.04.2014 r., gdyż wyraźnym bowiem brakiem woli współpracy z "A" byłoby oświadczenie o rozwiązaniu umowy.

Zdaniem Wojewody - rejestrując się w PUP - strona oświadczyła pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych wyjaśnień, że jest osobą zdolną, gotową do podjęcia zatrudnienia, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej. Oświadczenie to strona złożyła mając świadomość, że zawarła umowę z "A" i nie posiada żadnej informacji o jej rozwiązaniu bądź wygaśnięciu. Jednocześnie, w dniu rejestracji w PUP własnoręcznym podpisem w Karcie rejestracyjnej bezrobotnego oraz w Informacji dla osób bezrobotnych rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy (której egzemplarz otrzymała), w/w potwierdziła, że zapoznała się z katalogiem podstawowych praw i obowiązków osób bezrobotnych, a w szczególności, że status bezrobotnego ma osoba, która:

a) nie wykonuje innej pracy zarobkowej (część II pkt 2 Informacji);

b) jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia (część II pkt 3 Informacji).

Stąd tez – w opinii Wojewody - mając zatem świadomość ciążących na niej obowiązków, oczekiwać należało, że wszelkie wątpliwości powstałe na tym tle odwołująca wyjaśni wnikliwie z pracownikami Powiatowego Urzędu Pracy.

Organ odwoławczy zaznaczył, że to na stronie, jako zamierzającej skorzystać ze wsparcia udzielanego przez PUP, ciążył obowiązek powiadomienia Urzędu o wszelkich okolicznościach mogących wpływać na status osoby bezrobotnej. Status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, z którą łączą się nie tylko uprawnienia, ale również istotne i konkretne obowiązki, o których odwołująca została pouczona. Niezaznajomienie się lub niedbałe zaznajomienie się z katalogiem powinności ciążących na bezrobotnych, w tym również kryteriów, jakie winna spełniać osoba zarejestrowana, nie zwalnia strony z konsekwencji niewypełnienia przez nią określonego obowiązku.

Wojewoda wyjaśnił stronie, że zgodnie z konstrukcją przyjętą w ustawie, status bezrobotnego nie jest równoznaczny z potocznym rozumieniem słowa "bezrobotny" - jest to określony stan prawny, przyznawany zainteresowanym osobom po spełnieniu przez nich określonych przesłanek, w określonym trybie, i związany z określonymi prawami i obowiązkami. Osoba zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy nie może samodzielnie dokonywać interpretacji zdarzeń mogących mieć wpływ na jej status bezrobotnego w rozumieniu obowiązujących przepisów, a jeżeli nie decyduje się współpracować z urzędem pracy, musi być gotowa ponieść wszelkie konsekwencje swoich działań.

Zatem – zdaniem Wojewody - nie ulega wątpliwości, że rejestrując się w PUP w dniu 09.01.2014 r., odwołująca związana była umową o świadczeniu usług promocyjnych oraz menedżerskich, jaką zawarła z "A". Okoliczność, że strona nie musiała regularnie realizować postanowień umowy, nie zmienia faktu, że miała status zleceniobiorcy (przedstawiciela) i w każdej chwili do realizacji umowy mogła przystąpić. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika dodatkowo, że zleceniodawca zrealizował ciążące na nim obowiązki wobec odwołującej jako strony umowy zgodnie z obowiązującymi przepisami i działając w jej interesie. Skoro odwołująca neguje zasadność działań "A" powinna wystosować do niego odpowiednie pisemne żądanie, a w razie nieuzyskania satysfakcjonującej jej odpowiedzi - skierować sprawę do sądu cywilnego, właściwego do ustalania istnienia bądź nieistnienia stosunku cywilnoprawnego.

Na zakończenie organ odwoławczy zaznaczył, iż podkreślić należy, że podstawowym celem rejestracji w powiatowym urzędzie pracy jest aktywizacja zawodowa bezrobotnego i udzielenie mu pomocy w powrocie na rynek pracy. Określone w ustawie o promocji zatrudnienia usługi i instrumenty rynku pracy nie mają zastosowania wobec osób, które w jakikolwiek sposób są na rynku pracy aktywne. W związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, tj. pozostawania strony w zatrudnieniu w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, organ I instancji zobowiązany był wznowić postępowanie w odniesieniu do wszystkich orzeczeń wydanych w związku z powyższą rejestracją i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ zasadnie uchylił wszystkie decyzje i orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 09.01.2014 r. oraz o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu skarżąca W. B. – reprezentowana przez pełnomocnika – domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych w skardze naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W szczególności strona skarżaca zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

w postaci:

1. obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a: - poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

- nadto, organy nie rozważyły należycie i nie wyjaśniły podnoszonej przez skarżącą (tak w odwołaniu, jak i w skardze) kwestii, że rzekome pozostawanie w stosunku zlecenia nie było pracą zarobkową. W konsekwencji przedwcześnie - bo bez należytego wyjaśnienia, czy rzeczywiście w świetle udzielonego jej uprzednio pouczenia skarżąca miała (powinna mieć) świadomość, że zawarcie takiej umowy spowodLje utratę przez nią statusu osoby bezrobotnej - organy uznały, że skarżąca z powodu wykonywania pracy na umowę zlecenie utraciła status osoby bezrobotnej.

2. naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, bowiem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

3. błąd w ustaleniach faktycznych branych za podstawę wydania decyzji a mających istotne wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez:

przyjęcie przez organ I instancji, że umowa była umową zlecenie w czystej postaci, kiedy jest ona umową o świadczenie usług promocyjnych, zaś organ nie wykazał, by skarżąca została pouczona, że o umowie takiej treści, nie wykonywanej przez stronę, również musi informować Urząd Pracy.

2. przyjęcie, wbrew twierdzeniom skarżącej, że umowa trwała i była realizowana do 11 kwietnia 2014r.,

3. przyjęcie, tylko na podstawie podpisywanych przez skarżącą oświadczeń, że była ona w sposób należyty poinformowana o ciążących na niej jako bezrobotnej obowiązkach, oraz o znaczeniu sformułowania tzw. "innej pracy zarobkowej",

4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną interpretację dowodów, na których oparł się organ,

5. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zebranie niepełnego materiału dowodowego, który dodatkowo nie został w sposób prawidłowo rozpatrzony,

6. naruszenie art. 7 i 10 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do

dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznych interesów obywateli.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to naruszenie art. 2 ust 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego niewłaściwą wykładnię.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazywała, że nie można przyjąć, że w okresie będącym przedmiotem postępowania strona pozostawała zatrudniona, gdyż o całej sytuacji dowiedziała się ze znacznym opóźnieniem. Skarżąca wskazała, że w odwołaniu nie przyznała, iż wykonywała czynności w związku z łączącą ją umową z firmą "A". Organy uznając, że doszło do zawarcia umowy nie wykazały, aby skarżąca została należycie pouczona i miała świadomość, że nie pobierając wynagrodzenia, faktycznie nie wykonując żadnej pracy, posiadając również wiedzę, że nie są na jej rzecz odprowadzane żadne składki, utraci status osoby bezrobotnej W opinii strony skarżącej, organ I i II instancji winien dokonać rzetelnej analizy przedłożonych dokumentów, wynika bowiem z nich jasno, że skarżąca nie osiągała żadnych przychodów od Firmy "A" już od sierpnia 2013 r., a umowa przewidywała, że w okresach braku aktywności zawodowej ze strony skarżącej, czyli braku uzyskiwania zarobków ze sprzedaży, nie będzie ona zgłaszana do ubezpieczenia społecznego; wobec tego należy przyjąć, że faktycznie była osobą bezrobotną, która nie korzystała z żadnych świadczeń z łączącej ją umowy z firma "A". Stąd też – zdaniem skarżącej - organ I instancji odstępując od dokładnego wyjaśnienia stronie podstaw wydania decyzji naruszył wprost wykładnię przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Strona skarżąca wskazywała, że jej zdaniem immanentną cechą zatrudnienia (nawet na podstawie umowy o świadczenie usług promocyjnych i menadżerskich) jest osiąganie faktycznych dochodów - w wypadku skarżącej owe zatrudnienia nie miało wobec tego miejsca, umowa zaś, w praktycznym jej wymiarze miała charakter pozorny. W opinii skarżącej, organ I instancji nie dokonał zebrania całości materiału dowodowego w sprawie, czym naruszył wykładnię art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., a nałożone na skarżącą zaskarżonymi decyzjami obowiązki pozostają nieproporcjonalne do jej czynu w postaci braku poinformowania PUP o fakcie, że pozostaje w jakimś bliżej nie zdefiniowanym stosunku cywilno-prawnym. Zdaniem skarżącej, organy na podstawie własnych sądów lub uprzedzeń dyskredytują dowody nie opierając się na żadnych innych przeciwdowodach, które mogłyby uzasadniać wyciągnięcie wniosku odmiennego. Skarżąca wyraziła pogląd, iż podczas rejestracji zostało złamane podstawowe prawo strony do uzyskania odpowiednich informacji. Strona skarżąca dokonała swojej analizy regulacji art. 2 ust. 1 pkt 2, pkt 11, pkt 13, art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i stwierdziła, że bezrobotny może zostać pozbawiony statusu tylko wówczas, jeżeli miał świadomość wystąpienia zdarzeń, które zgodnie z udzielonym mu uprzednio w sposób właściwy pouczeniem skutkują utratą statusu. Zatem dla zasadności pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego niezbędne było ustalenie przez organy zatrudnienia, czy skarżąca miała - a przynajmniej przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby z jej wiedzą, wykształceniem i doświadczeniem: powinna mieć -świadomość, że pozostając w stosunku prawnym poprzez łączącą ją z firmą "A" umową cywilnoprawną podejmuje się wykonywania pracy lub świadczenia usług.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację, nie podzielając żadnego z zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.

Dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy wskazują, że strona skarżąca w dniu rejestracji została prawidłowo poinformowana o prawach i obowiązkach bezrobotnego, w szczególności o tym, że za bezrobotnego uznaje się (...) osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy).

Poinformowana została także, iż za inną pracę zarobkową uważa się - zgodnie z art.2 ust 1 pkt 16 omawianej ustawy - wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych.

Wymienione wyżej uwarunkowania muszą wystąpić kumulatywne dla nabycia i posiadania przez daną osobę statusu bezrobotnego. Wskazany wyżej przepis prawa (w pkt 2 lit. a - m) formułuje również inne przesłanki stanowiące podstawę dla przyznania takiego statusu.

Godzi się wyraźnie podkreślić, iż niespełnienie jednak choćby jednego z wyżej opisanych wymogów skutkuje odmową uznania osoby zainteresowanej za osobę bezrobotną.

W niniejszej sprawie – w opinii Sądu - oczywistym jest, że skarżąca w okresie od 29.09.2011 r. do dnia 11.04.2014 r. była związana umową cywilnoprawną z "A", a nadto bezsporna jest również okoliczność, że odwołująca nie otrzymywała z tytułu realizacji powyższej umowy stałego wynagrodzenia.

O tym fakcie nie powiadomiła jednak w stosownym terminie - przy dokonywaniu rejestracji - organu zatrudnienia, a winna była wypełnić obowiązek informacyjny, który na osoby bezrobotne nakłada art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia.

Po myśli art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Stąd też skoro skarżąca wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia już w dniu rejestracji, to z tym dniem nie spełniała już warunków określonych w art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zatem pozbawienie strony skarżącej statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku było w pełni uzasadnione i zgodne z obowiązującymi przepisami.

Co do zarzutów skargi, godzi się zauważyć, że analiza pism i oświadczeń strony skarżącej złożonych w toku postępowania nie wskazuje, że składała wnioski o przeprowadzenie dowodu przesłuchania świadków, a co za tym idzie, zarzut ten uznać należy za niezasadny.

Nadto, wbrew temu – co zdaje się sugerować strona skarżąca - osoba zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy nie może samodzielnie dokonywać interpretacji zdarzeń mogących mieć wpływ na jej status bezrobotnego w rozumieniu obowiązujących przepisów, a jeżeli nie decyduje się współpracować z urzędem pracy, musi być gotowa ponieść wszelkie konsekwencje swoich działań. Rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu 09.01.2014 r. skarżąca własnoręcznym podpisem w Karcie rejestracyjnej bezrobotnego oraz w Informacji dla osób bezrobotnych rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy (której egzemplarz otrzymała) potwierdziła, że zapoznała się z katalogiem podstawowych praw i obowiązków osób bezrobotnych, a w szczególności, że status bezrobotnego ma osoba, która:

a) nie wykonuje innej pracy zarobkowej (część II pkt 2 Informacji);

b) jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia (część II pkt 3 Informacji).

Rejestrację osób bezrobotnych w PUP przeprowadza profesjonalnie przygotowany pracownik, którego jednym z podstawowych zadań jest udzielanie wyjaśnień we wszystkich kwestiach związanych z dokonywaną rejestracją i przyznawanym statusem bezrobotnego i jeżeli skarżąca miała jakiekolwiek wątpliwości w czasie rejestracji, to winna je zgłosić temu pracownikowi, czego – bez żadnej ku temu wątpliwości – nie uczyniła.

W sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności i rzeczowych argumentów, które mogłyby kwestionować poprawność i zasadność dokonanej przez skarżącą w dniu 09.01.2014 r. rejestracji w charakterze bezrobotnego. W opinii Sądu - obowiązkiem skarżącej - jako osoby zamierzającej dopiero nabyć przedmiotowy status - nie było powiadomienie PUP o podjęciu innej pracy zarobkowej, ale o pozostawaniu w stosunku prawnym łączącym ją z "A" i umożliwiającym jej osiąganie określonego wynagrodzenia.

Trzeba przy tym wskazać, że mając na uwadze profesjonalizm pracowników organu zatrudnienia, stopień skomplikowania sytuacji, w jakiej znalazła się strona oraz – zdaniem strony – niejasność (enigmatyczność) zapisów ustawy o promocji zatrudnienia oraz związanych z nią regulacji prawnych (m.in. cywilnych, dotyczących umów o świadczenie usług), należało oczekiwać przynajmniej, że przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby z wiedzą, wykształceniem i doświadczeniem skarżącej, zażąda ona wyjaśnienia pojęcia innej pracy zarobkowej oraz ustalenia, czy umowa łącząca ją z "A" jest przeszkodą w rejestracji.

Skoro zaś skarżąca nie zażądała udzielenia jej wyjaśnień, nie doszło do naruszenia jej prawa do uzyskania odpowiednich informacji. Pouczenia udzielone przez PUP były merytorycznie poprawne i w sposób całościowy informowały bezrobotnego o ogóle ciążących na nim obowiązków. Brak uszczegółowienia poszczególnych zapisów, w tym definicji innej pracy zarobkowej, przy zapewnieniu bezrobotnemu wsparcia pracowników PUP, nie powinien wpływać na negatywną ocenę działania organu w tym zakresie.

Co do podnoszonej w skardze kwestii, że skarżąca nie była świadoma faktu związania przedmiotową umową, a swą wiedzę opierała na przeświadczeniu, że nierealizowanie umowy spowoduje jej rozwiązanie, wskazać należy, że z zapisów przedmiotowej umowy, jak również z wszystkich okoliczności związanych z ich realizacją przez stronę nie wynika by niewykonywanie postanowień umowy skutkowało jej automatycznym wygaśnięciem bądź rozwiązaniem, ani też by taka była rzeczywista wola jej stron. Skarżąca będąca stroną umowy o świadczenie usług winna zatem przede wszystkim wywiązać się z przyjętych na siebie obowiązków wynikających z zawartego kontraktu, bądź - w przypadku braku zainteresowania dalszą współpracą - umowę rozwiązać. Zaniedbanie formalnego rozwiązania umowy cywilnoprawnej skutkuje z kolei koniecznością przyjęcia, że umowa ta ma charakter wiążący i nadaje się do realizacji zgodnie z jej postanowieniami, w dowolnym momencie.

Zupełnie niezrozumiały dla Sądu jest zarzut skarżącej dotyczący "nieproporcjonalnych" obowiązków jakie nakłada na nią skarżona decyzja, albowiem decyzja ta w sposób oczywisty - nie rodzi po stronie skarżącej żadnych obowiązków, zaś przedmiotowa sprawa jest konsekwencją zaniedbań ze strony skarżącej, a w szczególności zaniechania uregulowania jej wzajemnych stosunków z "A", zatem organ zatrudnienia nie ponosi w jakimkolwiek stopniu konsekwencji zawinionego działania strony.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy, zdaniem Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.

Kierując się powyższymi względami Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego, na mocy art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.