Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 124/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Rektora [...] w K. z dnia 6 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Rektora [...] w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 2022 r., nr [...], Rektor [...] w K., (zwany dalej: organ, Rektor), na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3, art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 574 z późn. zm., dalej: pswn), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.) oraz w związku z Zarządzeniem nr [...] z dnia 15 marca 2021 r. Rektora [...] w K. w sprawie: organizacji roku akademickiego 2021/2022 w [...] w K., skreślił K. S. (zwanego dalej: skarżący, strona) z listy studentów [...] (dalej: [...], organ) w K. na kierunku [...], studia niestacjonarne, jednolite magisterskie, z powodu niezaliczenia I roku studiów na ww. kierunku do upływu roku akademickiego 2021/2022 tj. do dnia 30 września 2022 r.

[...] ustalił w uzasadnieniu ww. decyzji następujący stan faktyczny.

W dniu 25 września 2019 roku skarżący, na podstawie decyzji Komisji Rekrutacyjnej [...] w K., został przyjęty na pierwszy rok studiów roku akademickiego 2019/2020, na kierunku [...]. Wkrótce po rozpoczęciu studiów przez skarżącego ciężko zachorował jego ojciec, co skłoniło skarżącego do złożenia wniosku o udzielenie urlopu dziekańskiego; wniosek ten został zaakceptowany.

W dniu 25 lutego 2020 roku skarżący skierował do Uniwersytetu [...] (dalej: U[...]) wniosek o przyjęcie i wpisanie go na listę studentów kierunku [...] w drodze przeniesienia. Skarżący został wpisany na listę studentów U[...] w dniu 1 października 2020 r.

Kiedy tylko skarżący otrzymał w U[...] numer albumu i dostęp do systemu USOS, został przez pracowników administracji dziekanatu zapisany na przedmioty stanowiące podstawę programową kształcenia na II roku według obowiązującego programu studiów.

Dnia 1 grudnia 2020 roku dziekan Wydziału [...] U[...] wydał decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Decyzja ta została jednak zmieniona przez ten sam organ, w ten sposób, że skarżący został ponownie studentem I roku U[...] z dniem 1 października 2021 roku. Wcześniej jednak został on skreślony z listy studentów U[...], jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 października 2021 roku (II SA/Wa 1901/21), uchylił tę decyzję. W rezultacie skarżący stał się studentem, równocześnie, dwóch uniwersytetów. Stan ów nie trwał długo. Zaskarżoną decyzją, wydaną z upoważnienia Rektora [...], skreślono skarżącego z listy studentów tej uczelni. Wcześniej, w dniu 30 września 2022 r., skarżący, zmęczony przedłużającym się konfliktem sądowoadministracyjnym, zrezygnował ze statusu studenta U[...].

Przyczyną podjęcia przez organ zaskarżonej decyzji było niezaliczenie przez skarżącego przedmiotu "[...]". Zaliczenie z tego przedmiotu skarżący otrzymał wprawdzie w toku studiów na U[...]. Jednakże obsługujący studentów i uczelnie system elektroniczny, a po części również prawdopodobnie pracownicy co najmniej jednej z uczelni, spóźnili się z wpisaniem do systemu USOS wspomnianego zaliczenia. Ponieważ skarżący miał obowiązek je uzyskać do końca roku akademickiego 2020/2021, i do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie odnotowano w systemie elektronicznym faktu uzyskania zaliczenia, Rektor [...] skreślił go z listy studentów.

Bezsporną między stronami okolicznością było posiadanie przez skarżącego stopnia naukowego [...]. Skarżący, w ramach swojej specjalności, prowadził ze studentami uczelni medycznych zajęcia ze wspomnianego już przedmiotu "[...]".

W zaskarżonej decyzji organ pouczył skarżącego o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w przypadku nieskorzystania z tego środka zaskarżenia o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ podał, że w sprawie zaliczenia przedmiotu [...] skarżący został poinformowany przez Dziekana [...] i Prorektora ds. Studiów i Studentów pismami z dnia 10 lutego 2022 r. oraz 23 marca 2022 r., że nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu [...] z powodu nieusprawiedliwionych nieobecności na wszystkich zajęciach i nieprzystąpienia w wyznaczonym terminie do zaliczenia.

Skarżący nie uzyskał także zaliczenia z [...] ze względu na nieuczestniczenie w zajęciach i nie przedłożył prowadzącemu przedmiot, orzeczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do uczestnictwa w zajęciach przewidzianych planem studiów do czego miał prawo na mocy 12 ust. 1 pkt 9 Regulaminu studiów w [...].

Skarżący wnioskował w dniu 30 września 2022 r. (data wpływu), o uznanie osiągnięć kształcenia z przedmiotów [...] oraz [...], zaliczonych na kierunku [...] w [...] Uniwersytetu [...] w W., na co udzielono mu odpowiedzi w piśmie z dnia 20 października 2022 r.

Skarżący nie skorzystał z prawa żądania ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ, natomiast w dniu 19 stycznia 2023 roku, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na opisaną powyżej decyzję, zarzucając:

1. Obrazę przepisów prawa materialnego Regulaminu Studiów w [...] w K., stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr [...] z dnia 29 czerwca 2022 roku senatu [...], tj. naruszenie § 49 ustęp 3, zgodnie z którym indywidualne sprawy studentów rozstrzyga się w formie decyzji administracyjnych w sytuacji, gdy w dniu 22 września 2022 roku skarżący złożył podanie (wniosek) do Dziekana [...] w Z. (zwany dalej "Dziekanem") o zaliczenie przedmiotu wiodącego "[...]" (do którego dołączył kartę przedmiotu wraz z potwierdzeniem koordynatora przedmiotu o uzyskanej ocenie) i podanie to do dnia wydania skarżonej Decyzji nie zostało rozstrzygnięte w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z § 49 ust. 3 Regulaminu Studiów.

2. Obrazę przepisów prawa materialnego Regulaminu Studiów w [...] w K., stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr [...] z dnia 29 czerwca 2022 roku senatu [...], mianowicie naruszenie § 49 ustęp 3, zgodnie z którym indywidualne sprawy studentów rozstrzyga się w formie decyzji administracyjnych w sytuacji, gdy w dniu 28 września 2022 roku Skarżący złożył Wniosek do Dziekana o zaliczenie dwóch przedmiotów realizowanych na I roku studiów, na kierunku [...] "[...]" oraz rozpoczęcie realizacji pierwszego semestru (1/3) "[...]" (do którego dołączył sylabusy przedmiotów z potwierdzonymi uzyskanymi ocenami na Wydziale [...] U[...] w W. oraz kartę przebiegu studiów wygenerowaną z Uczelnianego Systemu Obsługi Studentów) i podanie to do dnia wydania skarżonej Decyzji nie zostało rozstrzygnięte w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z § 49 ust. 3 Regulaminu Studiów.

3. Obrazę przepisów prawa materialnego, to jest Zarządzenia nr [...] (dla organizacji roku akademickiego 2021/2022) Rektora [...] w K. z dnia 15 marca 2021 roku, mianowicie naruszenie § 2 ust, 1 pkt. 2, zgodnie z którym wszystkie indywidualne decyzje dotyczące zaliczenia tego roku akademickiego winny zostać podjęte między 15 a 30 września 2022 roku, podczas, gdy Dziekan nie rozpoznał do 30 września 2022 roku podania skarżącego z dnia 22 września i 28 września 2022 roku, mimo, iż jak wynika z potwierdzenia pocztowego, pisma te zostały dostarczone do Dziekana w dniu 30 września 2022 roku o godzinie 09:33 rano, co pozwalało Dziekanowi podjąć decyzję w tym dniu.

4. Obrazę przepisów prawa materialnego Regulaminu Studiów w [...] w K., stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr [...] z dnia 29 czerwca 2022 roku senatu [...], mianowicie naruszenie § 42 ustęp 1,2 i 3, zgodnie z którymi na zasadach określonych Regulaminem, studentowi przenosi się i uznaje taką liczbę punktów ECTS, jaka jest przypisana efektom uczenia się uzyskiwanym w wyniku realizacji odpowiednich zajęć i praktyk w uczelni, podczas, gdy Dziekan, mimo wykazania przez skarżącego, iż zdał egzamin z przedmiotu ,, [...]" oraz ,, [...]", nie uznał przedmiotów za zaliczone i nie przypisał liczby punktów ECTS, jaka powinna być przypisana efektom uczenia się.

5. Obrazę przepisów prawa materialnego Regulaminu Studiów w [...] w K., stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr [...] z dnia 29 czerwca 2022 roku senatu [...], mianowicie naruszenie § 42 ustęp 4. zgodnie z którym w przedmiocie uznania punktów ECTS rozstrzyga Dziekan, w sytuacji, gdy do dnia wydania skarżonej Decyzji, Dziekan nie rozstrzygnął w przedmiocie uznania punktów ECTS za przedmioty zdane przez skarżącego.

6. Obrazę przepisów prawa materialnego tj. § 17 Regulaminu Studiów w [...] w K., stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr [...] z dnia 29 czerwca 2022 roku, zgodnie z którym egzamin końcowy zaliczony na ocenę jest równoznaczny z potwierdzeniem efektów kształcenia i stanowi podstawę dla Dziekana do wydania decyzji o zaliczeniu i przypisania takiej liczby punktów ECTS, jaka jest przypisana efektom uczenia się uzyskiwanym w wyniku realizacji zajęć - podczas gdy Dziekan [...], nie uznał zaliczenia przedmiotu "[...]".

7. Obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 2.2 w zw. z art. 4.4 Procedury weryfikacji osiągania zakładanych efektów uczenia, stanowiącej załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora z dnia 30 maja 2022 roku, zgodnie z którym studentowi przenoszącemu zajęcia zaliczone w innej niż macierzysta uczelni, przypisuje się taką liczbę punktów ECTS, jaka jest przynależna efektom uczenia się uzyskanym w wyniku zrealizowania odpowiednich zajęć, podczas gdy Dziekan [...], mimo posiadanych dowodów zdania egzaminu z "[...]" oraz "[...]", nie przypisał liczby punktów ECTS.

W uzasadnieniu skargi skarżący m.in. wskazał, że wskutek nasilenia się konfliktu między skarżącym, a Dziekanem U[...] i jego złej woli przejawiającej się licznymi szykanami, brakiem realizacji zobowiązań wynikających z zapadłego Wyroku WSA - skarżący, w dniu 30 września 2022 roku, złożył oświadczenie o rezygnacji ze studiów i złożył wniosek o wydanie Karty Przebiegu Studiów. Następnie Skarżący postanowił, iż będzie kontynuować studia wyłącznie na [...] w K.

Skarżący, widząc, iż nie otrzyma pełnej karty przebiegu studiów, odzwierciedlającej wszystkie zdane i zaliczone przedmioty, w dniach 22 i 28 września 2022 roku złożył dwa podania, w których zawnioskował do Dziekana uczelni o uznanie jako zaliczonych dwóch przedmiotów wiodących "[...]" oraz "[...]", przedkładając jako dowody zaliczenia dokumentację w postaci wydruków z USOS-a U[...], a także zaświadczenie wydane przez egzaminatora (koordynatora tego przedmiotu). Natomiast Dziekan [...] w K., mimo otrzymania od skarżącego dwóch podań o zaliczenie wiodących przedmiotów, tj.: "[...]" oraz "[...]", nie podjął żadnej merytorycznej decyzji.

Skarżący podkreślił, iż przekazał Dziekanowi [...] dowody wskazujące, że przedmiot "[...]" został zaliczony w pełni (zakończony egzaminem), a wymagania jego i zakres merytoryczny treści i uzyskanych umiejętności jest zgodny w swojej wykładni z "Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 roku, w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego. Mimo, że Skarżący uzyskał zgodę na przedłużenie sesji letniej do dnia 30 września 2022 roku, a także przedłożył dowody zaliczenia dwóch wiodących na kierunku [...] przedmiotów, to Dziekan [...] wszczęła postępowanie zmierzające do skreślenia skarżący z listy studentów, argumentując tę decyzję brakiem zaliczenia przedmiotów "[...]" i "[...]", mimo, iż oba przedmioty skarżący zdał i przedłożył na to dowody.

Podniósłszy te zarzuty, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego w wysokości 3000 złotych, w związku z dużym nakładem pracy pełnomocnika i kosztów pomocy prawnej, którą skarżący nie ze swojej winy zobligowany był ponieść.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, włącznie z kosztami zastępstwa. Z ostrożności domagał się oddalenia żądania skarżącego w zakresie kosztów, których wysokość określoną w skardze uznał za nadmiernie wygórowaną.

Nadto organ wskazał, że zarzuty skargi w zakresie dotyczącym nie uznania skarżącemu przedmiotów pod nazwą "[...]" oraz "[...]" za zaliczone w [...] w K. w związku z ich zdawaniem na innej uczelni (w [...] Uniwersytetu [...] w W.) i nie przypisania im liczby punktów ECTS, są chybione i nie zasługują na uwzględnienie z następujących względów: procedura zaliczania przedmiotów w [...] w związku z ich zdawaniem na innej uczelni została określona w treści § 19 ust. 112 Regulaminu Studiów z 2019 r. Zgodnie z powołanymi regulacjami "Student może realizować część programu studiów w innej uczelni polskiej lub zagranicznej na podstawie porozumień zawartych przez Uczelnię. Zgodę na realizację zajęć wydaje Dziekan, na wniosek złożony przez studenta". Skarżący poinformował Organ o równoległym studiowaniu na kierunku [...] Wydziału [...] w W. (w formie stacjonarnej) jak i Wydziale [...] w Z. [...] w K. (w formie niestacjonarnej) dopiero w piśmie z dnia 28 września 2022 r. termin zaliczenia przedmiotu "[...]" w [...] został określony przez Regulamin Studiów z 2019 r. i zgodnie z § 15 ust. 1 student miał tego dokonać w terminie wyznaczonym zgodnie z planem zajęć i uzgodnionym z prowadzącym zajęcia dydaktyczne, ale nie później niż do końca sesji semestru zimowego, a w szczególnych przypadkach mogło to nastąpić w terminie późniejszym, jednak nie później niż 30 dni od zakończenia poprawkowej sesji egzaminacyjnej semestru zimowego. Zatem złożenie wniosku o "uznanie efektów nauczania" zrealizowanych na kierunku [...] Wydziału [...] w W. dopiero we wrześniu 2022 r., a zatem po upływie terminów do zaliczenia ww. przedmiotów było istotnie spóźnione. Ponadto zważywszy, że przed jego złożeniem skarżący uzyskał z ww. przedmiotów w [...] ocenę niedostateczną uniemożliwiało zastosowanie instytucji przenoszenia punktów ECTS. Z istoty bowiem procedury przenoszenia punktów ECTS (przenoszenia zajęć zaliczonych w innej uczelni) wynika, iż nie może ona zostać zastosowana do przedmiotów, w zakresie których weryfikacja uzyskanych efektów uczenia się przeprowadzona została w danej uczelni i w ramach której student został zweryfikowany negatywnie, jak w przypadku Skarżącego w [...]. Przenoszenie i uznawanie punktów ECTS ma promować mobilność studentów, a nie zaś stanowić alternatywę dla zaliczenia przedmiotów, które uprzednio - przed złożeniem wniosku o zastosowanie tej instytucji - nie zostały przez studenta zaliczone, co miało miejsce w przypadku skarżącego w [...]. Odstąpienie od ww. interpretacji możliwości i skuteczności procedury przenoszenia punktów ECTS pomiędzy różnymi uczelniami prowadziłoby do niemożliwych do zaakceptowania wniosków dopuszczających możliwość zaliczania poszczególnych elementów programu studiów w dowolnie wybieranych przez studenta uczelniach, w zależności od wyników weryfikacji efektów uczenia w poszczególnych uczelniach. Organ zaznaczył, iż w zakresie procesu weryfikacji efektów uczenia się Regulamin Studiów z 2019 r. przewiduje określone uprawnienia studenta w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia tej procedury i wyników tej weryfikacji. Niemniej jednak nie jest przewidziana możliwość kwestionowania procesu weryfikacji uzyskanych efektów uczenia się wynikami prowadzonej w odrębnym trybie oraz na odrębnych zasadach weryfikacji w innej uczelni (§ 19 Regulaminu Studiów z 2019 r.). Zdaniem organu, skoro skarżący uzyskał w [...] uprzednio wynik negatywny z ww. przedmiotów, a dopiero następnie i to ze znacznym opóźnieniem poinformował, iż studiuje także na innej uczelni i zawnioskował o zastosowanie ww. procedury to niemożliwym było przypisanie ww. przedmiotom liczby punktów ECTS i tym samym ich zaliczenie w [...], w związku z czym zarzuty skarżącego w tym zakresie są chybione.

W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2023 r. będącym stanowiskiem skarżącego na odpowiedź na skargę, skarżący podał, że z dniem 1 października 2022 został wpisany na listę studentów II roku studiów i uczestniczył w zajęciach przewidzianych programem studiów dla II roku kierunku [...]. Dopiero w niewyjaśnionych okolicznościach, bez wcześniejszego poinformowania o tym fakcie, został z tej listy usunięty. Skarżący dowiedział się o powyższym od kierownika jednego z prowadzonych przedmiotów.

Skarżący podał, że wielokrotnie zwracał się do Władz Wydziału za pośrednictwem Kierownika Dziekanatu z prośbą o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji i jak wynika z przeprowadzonej komunikacji mailowej Władze Wydziału zamiast w trybie pilnym zająć się sprawą skarżącego, unikały kontaktu działając z celową opieszałością w zajęciu stanowiska w sprawie.

Skarżący wskazał, iż Władze Wydziału nigdy nie dokonały merytorycznej analizy przedstawionych dokumentów, od której powinna zależeć decyzja o możliwości uznania efektów kształcenia w ramach procedury przenoszenia punktów ECTS.

Zdaniem skarżącego, organ, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną naruszył materialnoprawną podstawę jej wydania, w stopniu kwalifikowanym, w rozumieniu art, 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ rozstrzygniecie z 6 grudnia 2022 w tym przedmiocie zostało wydane w sytuacji, gdy skarżący był już wpisany na listę studentów II roku studiów w związku z czym organ nie miał prawa do wydania w tej sprawie niekorzystnej dla skarżącego decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd nie jest kolejnym organem administracji publicznej, uprawnionym do merytorycznego badania i rozstrzygania sprawy. To na organie spoczywał obowiązek wykazania w postępowaniu administracyjnym, że wobec skarżącego należało wydać decyzję o skreśleniu z listy studentów.

Badając zgodność zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w istotnym stopniu narusza przepis art. 108 pswn. Przepis ten tworzy zamknięty katalog (numerus clausus) obligatoryjnych przesłanek pozbawienia statusu studenta. Są nimi wyłącznie:

1) niepodjęcie studiów;

2) rezygnacja ze studiów;

3) niezłożenie w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;

4) ukaranie karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

Nadto ustawa przewiduje przesłanki fakultatywne:

1) stwierdzenie braku udziału w obowiązkowych zajęciach;

2) stwierdzenie braku postępów w nauce;

3) nieuzyskanie zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie;

4) niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów.

Stwierdzenie zaistnienia którejś z przesłanek określonych w ust. 2 ww. ustawy stanowi podstawę do wydania decyzji uznaniowej. Uznanie administracyjne wiąże się z przyznaniem organowi administracji publicznej luzu decyzyjnego, polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. Działanie organu musi się jednak mieścić w granicach zakreślonych przez art. 7 k.p.a., a zatem organ powinien dążyć do wyjaśnienia prawdy obiektywnej, zaś sprawę załatwić z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocena, czy przy podejmowaniu tego rodzaju decyzji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Wskazać należy, że zarówno pojęcie interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że odpowiednią treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony.

W judykaturze przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Kontrola sądowa sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy dokonał tego po rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy.

W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu istnieje zgodność co do tego, że decyzje wydawane na podstawie art. 108 ust. 2 pswn oparte są na uznaniu administracyjnym (zob. m.in. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku, z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. III SA/Gd 52/21; we Wrocławiu, z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. IV SA/Wr 471/20; w Łodzi, z dnia 5 marca 2021 r., sygn. III SA/Łd 336/20; w Rzeszowie, z dnia 3 marca 2021 r., sygn. II SA/Rz 1118/20; w Poznaniu, z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. IV SA/Po 1663/20; w Krakowie, z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. III SA/Kr 223/20; w Warszawie, z dnia 8 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Wa 370/20; w Opolu, z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. II SA/Op 251/20; Hubert Izdebski, Jan Michał Zieliński, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, wyd. II LEX/el. 2021 – komentarz do art. 108). A zatem, w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 108 ust. 2 pswn organ uczelni może więc, lecz nie musi skreślić studenta. Decyzja wydana w tym trybie ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny. Wybór sposobu rozstrzygnięcia nie może być jednak arbitralny, lecz powinien wynikać z kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych, a zwłaszcza wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu studenta. Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiedniego przepisu prawa materialnego, uzależnione jest od uprzedniego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zebrania dowodów i ich oceny zgodnie z regułami k.p.a. Przepisy zamieszczone w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nakazują organom administracji publicznej ustalenie istotnych w sprawie kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zmaterializowanie tych reguł powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały ustalone, rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Decyzje uznaniowe nie są bowiem zwolnione z obowiązku uzasadnienia faktycznego i prawnego, a wręcz przeciwnie należy przyjąć, że "ze względu na konieczność wyboru rozstrzygnięcia decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają nawet raczej szerszego uzasadnienia niż decyzje podejmowane w warunkach ustawowego skrępowania (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2012, s. 429). Stwierdzić zatem należy, że rozstrzygnięcia, a w szczególności te negatywne dla strony, podejmowane w ramach uznania administracyjnego powinny być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i starannie uzasadnione, zarówno co do ustaleń faktycznych, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych, czy też nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Decyzja taka powinna więc w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania organu. Dopiero zadośćuczynienie nakazom wynikającym z przytoczonych regulacji procesowych, umożliwia prawidłową subsumcję normy materialnoprawnej (w niniejszej sprawie zawartej w art. 108 ust. 2 pkt 3 pswn).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ uczelni nie sprostał w zaskarżonej decyzji powyższym wymogom. Decyzja zawiera wyłącznie ogólnikowe stwierdzenia, że skreślenie skarżącego z listy studentów nastąpiło z powodu nieuzyskania jednego z wymaganych zaliczeń w określonym terminie. Organ nie przedstawił przebiegu studiów skarżącego, a także nie odniósł się do wniosków składanych w ich toku.

Nie zbadał nadto organ, w najmniejszym nawet stopniu, prawnego znaczenia przesłanki, dla której wcześniej udzielono skarżącemu urlopu dziekańskiego. Wydając decyzję uznaniową, organ miał obowiązek dokładnie zbadać przyczyny, dla których skarżący nie uzyskał omawianego zaliczenia. Kwestią wymagającą oceny w postępowaniu administracyjnym pozostaje również zasadność żądania uzyskania zaliczenia przedmiotu, który jest ściśle objęty dydaktyczno – naukową działalnością skarżącego, posiadającego stopień naukowy [...].

Sąd, badając prawidłowość zastosowania powyższych przepisów prawa materialnego, nie znajduje podstaw do potwierdzenia zajścia przytaczanej przez organ przesłanki wydania zaskarżonej decyzji. Nie jest nią z pewnością nieuzyskanie zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie , albowiem skarżący, jak wynika z akt sprawy, uzyskał prawo odbywania studiów w trybie ich indywidualnej organizacji; nadto władze uczelni zapewniały go o wzajemnym uznawaniu zaliczonych czy też zakończonych zdanym egzaminem przedmiotów. Uzasadnienie decyzji jest zdawkowe i tym samym nieprzekonujące, a jako takie wymyka się, co do zasadności przesłanek orzekania, spod kontroli Sądu. Uzasadnienie decyzji nie może być przedmiotem domysłów adresata tego rozstrzygnięcia, ani tym bardziej - domysłów Sądu, dokonywanych w ramach kontroli tego aktu. Wprawdzie organ szerzej wypowiedział się w sprawie w odpowiedzi na skargę, ale podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest zaskarżone rozstrzygnięcie organu.

Nadto w ocenie Sądu organ nie wyjaśnił rzetelnie kwestii zaliczenia przez skarżącego dwóch przedmiotów na U[...] tj. [...] oraz [...], a w zasadzie nie ustalił i wyjaśnił czy te przedmioty były zdane przez skarżącego na U[...], a jeśli tak to dlaczego nie może ich skarżącemu zaliczyć. Ponadto organ nie odniósł się do sytuacji osobistej skarżącego związanej z zliczeniem ww. przedmiotów, ponieważ stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie zaszły żadne nadzwyczajne okoliczności po stronie skarżącego oraz, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż student nie miał możliwości uzyskania zaliczenia semestru lub roku nie można uznać za należyte ich wyjaśnienie.

W ocenie Sądu mimo, że odmowa zaliczenia przedmiotów nie wymaga formy decyzji administracyjnej to jednak organ powinien wyjaśnić tą kwestię.

Sąd w zakresie zarzutu naruszenia Regulaminu Studiów w [...] podzielił stanowisko organu, niemniej jednak nie zwalnia to organu od uwzględnienia ww. uwag.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przede wszystkim należycie ustali i przedstawi stan faktyczny sprawy, tj. jaki był przebieg studiów, odniesie się do składanych przez skarżącego wniosków, ilości uzyskanych punktów, wpływu działania systemu elektronicznego na błąd w danych co do uzyskania i przeniesienia zaliczenia do [...], a także ponownie oceni zebrany materiał dowodowy.

Podsumowując, organ nie zrealizował obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. co do podania uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, przez co naruszył również zasadę przekonywania wskazaną w art. 11 k.p.a. Te naruszenia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy powodują, że zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.; Sąd przychylił się do stanowiska organu, w myśl którego żądanie pełnomocnika skarżącego co do kosztów postępowania było nadmiernie wygórowane.