Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 193/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 124 ust. 1, ust. 3, art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 11, art. 107
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Po 193/22

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. znak [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z 28 września 2021 r. znak [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w gminie [...] oznaczonej w ewidencji gruntów: obrąb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], o pow. 0,1722 ha, działka nr [...], o pow. 0,1142 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] - w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 1899), w celu realizacji inwestycji celu publicznego - budowy dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN-15 kV, zgodnie z uchwałą nr XXXI/336/2008 z dnia 26.11.2008 r. Rady Miejskiej w K. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w [...], rejon ul. [...], poprzez ustanowienie:

- pasa strefy montażowej na czas realizacji inwestycji na nieruchomości położonej w gminie [...] oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb: [...], arkusz mapy [...] działka nr [...], o pow. 0.1722 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] o długości 232,60 m. i szerokości 2,00 m., tj. całkowitej powierzchni 465,20 m2;

- pasa strefy montażowej na czas realizacji inwestycji na nieruchomości położonej w gminie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb: [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], o pow. 0.1142 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] o długości 164,00 m. i szerokości 2,00 m., tj. całkowitej powierzchni 328,00 m2

- pasa strefy ograniczonego użytkowania po zakończeniu inwestycji na nieruchomości położonej w gminie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb: [...], arkusz mapy [...] działka nr [...], o pow. 0.1722

ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] o długości 232,60 m. i szerokości 1,00m, tj. całkowitej powierzchni 232,60m2;

- pasa strefy ograniczonego użytkowania po zakończeniu inwestycji na nieruchomości położonej w gminie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb: [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], o pow.0.1142 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] o długości 164,00 m. i szerokości 1,00 m., tj. całkowitej powierzchni 164,00 m2.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Wnioskiem z dnia 9.04.2021 r. E. sp. z o.o. wystąpiła do Starosty o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości opisanej wyżej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 – uw. Sądu, dalej "u.g.n."). W jego motywach spółka wskazała, że przystąpiła do rokowań z właścicielem gruntów, po których przebiegać ma inwestycja, przesyłając trzykrotnie informacje z propozycjami finansowymi uregulowania sytuacji pod względem prawnym . Nie doszło jednak do porozumienia między stronami. E. sp. z o.o. wyjaśniła, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. Celem jej jest przyłączenie do sieci elektroenergetycznej nowego odbiorcy oraz poprawa niezawodności zasilania innych odbiorców oraz wzrost bezpieczeństwa dostaw energii. Do wniosku spółka dołączyła m.inn. mapy obrazujące przebieg linii oraz ukazujące zakres zajęcia – strefy ograniczenia sposobu korzystania. Przedłożono także pisma potwierdzające zaproszenie do negocjacji z dowodami doręczania oraz niezbędne pełnomocnictwa i dokumenty określające reprezentację inwestora.

Pismem z dnia 29 czerwca 2021r. Starosta, zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W dniu 4 sierpnia 2021r zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości objętej wnioskiem, na które strony mimo prawidłowego zawiadomienia nie stawiły się Kolejnym pismem z dnia 20.08.2021r. Starosta zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Strony nie ustosunkowały się do zebranego materiału dowodowego i nie złożyły nowych wniosków dowodowych.

Decyzją z dnia 28 września 2021 r., na podst. art. 124 ust. 1 u.g.n. Starosta P. znak [...] ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonej w gminie [...] oznaczonej w ewidencji gruntów: obrąb [...], arkusz mapy [...] działka nr [...], o pow. 0,1722 ha, działka nr [...], o pow. 0,1142 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] - w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., w celu realizacji inwestycji celu publicznego - budowy dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN-15 kV, zgodnie z uchwałą nr XXXI/336/2008 z dnia 26.11.2008 r. Rady Miejskiej w K. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w [...], rejon ul. [...].

W motywach decyzji Starosta pokreślił, że projektowane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego. Stwierdził, że planowana inwestycja mieści się w granicach najmniejszej możliwej uciążliwości dla właściciela. Jednocześnie wskazał, że rokowania zakończyły się wynikiem negatywnym. Podkreślił, że ustawodawca nie określił jaka formę mają przyjąć rokowania. Dlatego każdą formę negocjacji, która ostatecznie prowadzi do zgody lub jej braku między stronami można uznać za dopuszczalną. Jednym z elementów negocjacji jest ustanowienie odpłatności na rzecz właściciela nieruchomości. Skoro ten element nie został uzgodniony to oznacza, ze całość rokowań zakończyła się wynikiem negatywnym. Tym samym, w ocenie Starosty, złożenie wniosku w trybie art. 124 ust 1 u.g.n. należało uznać za uzasadnione.

W odwołaniu R. B., działający przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez:

1) oparcie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji na niepełnym materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, co było wynikiem zaniechania przez organ I instancji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, który uzasadniałby uznanie, że doszło do przeprowadzenia rokowań pomiędzy E. sp. z o.o. ze skarżącym w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n.,

2) niezbadanie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz poddanie go dowolnej ocenie, której rezultatem było uznanie, że zaszły uzasadnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, że brak było takich przesłanek,

- naruszenie art. 11 oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez zawarcie przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sprzecznego ze stanem faktycznym wskazania, że przed złożeniem wniosku przez wnioskodawcę doszło do przeprowadzenia rokowań ze skarżącym w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego jasno wynika, że do przeprowadzenia rokowań nie doszło,

- art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez przyjęcie przez organ I instancji, że w sprawie doszło do przeprowadzenia rokowań ze skarżącym w rozumieniu przepisów u.g.n., podczas, gdy propozycje składane przez wnioskodawcę dotyczyły wyłącznie zawarcia umowy służebności przesyłu, zaś sama treść składanych propozycji nie była w żaden sposób realna oraz w żadnym stopniu nie dotyczyła uzgodnień związanych z czasowym zajęciem nieruchomości w celu realizacji prac wymienionych w art. 124 ust 1 u.g.n.

Mając na uwadze te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W motywach odwołania skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, że każdą formę negocjacji, która ostatecznie prowadzi do zgody lub jej braku między stronami można uznać za dopuszczalną. W jego ocenie takie stanowisko organu instancji należy uznać za oczywiście sprzeczne zarówno z normą prawa materialnego, jak i z utrwaloną linią orzeczniczą. Nawiązując do treści pism wymienianych przez strony przed wszczęciem postępowania administracyjnego przed Starostą [...] skarżący podkreślił, iż nie można ich uznać za rokowania w rozumieniu u.g.n. oraz za zgodne ze stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwa. Zaznaczył, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny przedmiotem rokowań powinno być uzyskanie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości i na pozostawienie na niej wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej oraz warunki udzielenia takiej zgody, szczególnie w zakresie rozliczenia ewentualnych szkód i uciążliwości wynikłych z pozostawienia urządzeń na nieruchomości. Tymczasem wszystkie pisma wymienione między stronami dotyczyły wyłącznie jednostronnej propozycji inwestora w przedmiocie ustanowienia przez skarżącego służebności przesyłu na rzecz inwestora.. Ekwiwalentem za ustanowienie służebności miało być zaproponowane przez inwestora rażąco niskie wynagrodzenie, co przemawia również za uznaniem, że rzekome rokowania, nawet jeśli czysto teoretycznie uznać, że do nich doszło, miały w istocie charakter jedynie pozorny.

W postępowaniu odwoławczym organ II instancji zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o udzielenie wyjaśnień, czy planowany przebieg inwestycji względem spornych działek jest faktycznie niezbędny, ( jak najmniej uciążliwy) oraz czy możliwe było rozważenie innego skonfigurowania planowanej inwestycji? Inwestor w odpowiedzi oświadczył, że przebieg inwestycji został ustalony na podstawie szczegółowej analizy terenu i możliwości projektowych przez uprawnionego projektanta. Projektowana infrastruktura elektroenergetyczna na spornych działkach jest niezbędna w celu terminowego przyłączenia do sieci klienta i jest zgodna z uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia 26 listopada 2008 roku nr [...] zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rada Miejska K. określiła warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia budowlanego, którego dotyczy wniosek.

Decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w sprawie ziściły się przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust 1 u.g.n. Organ uznał, że zachodzi zgodność zaplanowanego zamierzenia z obowiązującą, zatwierdzoną uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia 26 listopada 2008 roku nr [...] zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz że doszło do spełnienia przesłanki w postaci braku zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie. W ocenie organu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z korespondencji w zakresie prowadzonych rokowań wynika, że stronom nie udało się dojść do porozumienia w przedmiocie zgody na wykonywanie planowanych prac inwestycyjnych. Inwestor zaproponował precyzyjną ofertę uregulowania stosunków między skarżącym, kompletną jeśli chodzi o związane z umiejscowieniem linii roszczenia i precyzyjną w zakresie uregulowania kwestii finansowych związanych z udostępnieniem nieruchomości tj. jednorazowe wynagrodzenie, którego wysokość została oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego. Przedstawiona propozycja, mimo że uznana przez odwołującego za niekorzystną, była jednoznaczna, konkretna i kompletna. Wobec tego Wojewoda stwierdził, że rokowania się odbyły ale zakończyły się niepowodzeniem.

Wojewoda podzielił stanowisko Starosty dotyczące poprawności rokowań. Wskazał, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust 3 u.g.n. nie są związane żadnymi regułami w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną ze stron swojemu adwersarzowi propozycji rozstrzygnięcia. Tym samym kwestie wysokości zaproponowanego wynagrodzenia oraz analiza i podstawy jego ustalenia pozostają poza zakresem przedmiotowego postępowania. Organ prowadzący nie ocenia samych warunków negocjacji, w tym adekwatności proponowanej kwoty wynagrodzenia ale tylko to czy propozycja inwestora została skierowana do właściciela i do niego dotarła, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Odnosząc się do zarzutu odwołującego, że za przeprowadzenie rokowań uzasadniających zastosowanie procedury przewidzianej w art. 124 ust.1 u.g.n. nie można uznać jednostronnej propozycji ustanowienia służebności przesyłu organ odwoławczy stwierdził, że wskazane w pismach inwestora ustanowienie służebności przesyłu stanowiło jedynie propozycję kompleksowego uregulowania stanu prawnego inwestycji. Powołując się na wyroki NSA przyjął, ze takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o której mowa w art. 124 ust 3 u.g.n , o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej , która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne. W przedmiotowej sprawie inwestor bezskutecznie proponował właścicielowi nieruchomości zawarcie umowy ustanowienia służebności przesyłu. R. B. nie zaakceptował jednak warunków przedstawionych przez inwestora dlatego nie doszło do uzyskania jego zgody na realizację inwestycji, co wypełniło hipotezę art. 124 u.g.n.

W skardze z dnia 9 marca 2022 r. R. B., działający przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego " rozpoznania", a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez:

- błędne ustalenie, że wydanie decyzji zostało poprzedzone rokowaniami z właścicielem, a zatem że został spełniony w niniejszej sprawie warunek konieczny do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy w rzeczywistości takie rokowania nie miały miejsca, działania inwestora albowiem polegały na podejmowaniu czynności pozornych, a przy tym przekraczających dyspozycję ww. przepisu, bowiem zmierzających do ustanowienia służebności przesyłu, w konsekwencji powyższego poprzez:

- niedostrzeżenie pozorności prowadzenia przez inwestora rokowań, polegającej na przedstawieniu jednostronnej propozycji dotyczącej treści proponowanej umowy, która to propozycja w części nie dotyczyła w ogóle działek skarżącego (wskazano niewłaściwe numery działek), braku realnego ustosunkowania się do kontrpropozycji skarżącego, ponownego kierowania do skarżącego pisma o identycznej treści, niezawierającego w żadnym stopniu nowego stanowiska w sprawie, uznania przez inwestora "rokowań" za zakończone ze względu na niedojście przez strony do porozumienia, podczas gdy inwestor w żaden sposób nie odniósł się do kontrpropozycji skarżącego, a jedynie wystosował ponownie pismo identycznej treści z niezmienioną w żaden sposób propozycją,

2. naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez:

1) oparcie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji na niepełnym materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, co było wynikiem zaniechania przez organ I instancji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, który uzasadniałby uznanie, że doszło do przeprowadzenia rokowań pomiędzy E. sp. z o.o. ze skarżącym w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n.,

2) niezbadanie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz poddanie go dowolnej ocenie, której rezultatem było uznanie, że zaszły uzasadnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, że brak było takich przesłanek,

3) nierzetelne wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy przez Wojewodę, w szczególności przez przyjęcie w zaskarżonej decyzji licznych uproszczeń i uogólnień, jak również na wyciągnięciu niczym niepopartych wniosków uzasadniających braki w ustalonym przez Wojewodę stanie faktycznym przedmiotowej sprawy.

- naruszenie art. 11 oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez zawarcie przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sprzecznego ze stanem faktycznym wskazania, że przed złożeniem wniosku przez wnioskodawcę doszło do przeprowadzenia rokowań ze skarżącym w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego jasno wynika, że do przeprowadzenia rokowań nie doszło.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację zawartą w odwołaniu dotyczącą pozornie przeprowadzonych rokowań. Skarżący podniósł ponadto, że wbrew twierdzeniom inwestora i błędnym ustaleniom organów skarżący nigdy nie odmówił inwestorowi wyrażenia zgody na prowadzenie prac na jego nieruchomości, a jedynie nie akceptował proponowanych przez inwestora warunków, przedstawiając w to miejsce własną propozycję.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed odniesieniem się do przesłanek prawnych wydanej decyzji zawartych w art. 124 u.g.n. Sąd zauważa, że z analizy pism składanych przez R. B. (reprezentowanego przez pełnomocnika) w trakcie postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, że skarżący dopuszcza możliwość ingerencji E. sp. z o.o. w jego przedmiot własności tylko w taki sposób, że inwestor zaoferuje odpowiednio wysokie wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. O czym też świadczy stwierdzenie zawarte w skardze, " że skarżący nigdy nie odmówił inwestorowi wyrażenia zgody na prowadzenie prac na jego nieruchomości, a jedynie nie akceptował proponowanych przez inwestora warunków, przedstawiając w to miejsce własną propozycję". W. jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu zaoferowanego przez E. sp. z o.o. była dla skarżącego niezadowalająca W ocenie skarżącego pomimo prawnego wymogu nie negocjowano z nim rzetelnie kwestii ceny za ustanowienie służebności.

Odnosząc się do powyższego skład orzekający zaznacza, że zdaje sobie sprawę, iż każdy właściciel nieruchomości jest żywotnie zainteresowany ochroną swego prawa. Sprawy dotyczące inwestycji publicznych przebiegających przez prywatne posesje – takie jak obecnie rozpatrywana – budzą z tego powodu naturalne obawy i sprzeciw. Sądowi z urzędu jest też wiadomym, że w wielu sprawach dotyczących lokalizacji albo budowy sieci przesyłowych zgłaszane są przez właścicieli roszczenia o zmianę ich tras, ustanowienie służebności, czy o odszkodowanie. W niniejszej sprawie, przy zrozumieniu dla postawy skarżącego, Sąd nie znalazł jednak podstaw do tego, aby podważyć zaskarżoną decyzję Wojewody.

Po pierwsze, Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w sprawie nie spełniono warunku rokowań.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. "Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego". Art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowi z kolei, że udzielenie powyższego zezwolenia "powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie". Do wniosku o zezwolenie z art. 124 ust. 1 u.g.n. należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

W ocenie Sądu E. sp. z o.o. udowodniła, składając wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego (wniosek z dnia 9 kwietnia 2021 r.), że podjęła rokowania z R. B.. Do właściciela wysłano w dniu 3 lipca 2020r. r pismo z prośbą o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac na nieruchomości oznaczonej jako działki [...] oraz [...] celem budowy linii kablowej SN-15 kV typu [...] 1x240 mm2 w tym także prowadzenia eksploatacji, konserwacji, modernizacji oraz usuwania awarii wybudowanego urządzenia. Zaznaczono, że długość linii kablowej na działce nr [...] wyniesie 232 m ( strefa służebności przesyłu wyniesie 116 m2) oraz 160 m na działce [...] ( strefa służebności przesyłu wyniesie 80 m2). W związku z tym złożono właścicielowi ofertę umowy służebności przesyłu i z tego tytułu zaproponowano skarżącemu kwotę [...]zł ( [...].). W odpowiedzi skarżący w piśmie z 23 lipca 2020 oświadczył , że nie akceptuje złożonej oferty dotyczącej zawarcia umowy przesyłu i proponuje uzgodnienie wynagrodzenia w wysokości [...] zł za metr kwadratowy pasa służebności ( powiększony o ewentualny podatek VAT), za każdy rok obowiązywania umowy służebności. Wynagrodzenie to byłoby corocznie waloryzowane o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszany przez Prezesa GUS za rok poprzedni. ([...].) W piśmie z dnia 28 września 2020r spółka E., w związku z aktualizacja zakresu rzeczowego inwestycji, zwróciła się ponownie z prośbą o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac na nieruchomości oznaczonej jako działki [...] oraz [...] celem budowy linii kablowej [...] kV typu [...] 1x240 m2 w tym także prowadzenia eksploatacji, konserwacji, modernizacji oraz usuwania awarii wybudowanego urządzenia. Zaznaczono, że długość linii kablowej na działce nr [...] wyniesie 232,6 m ( strefa służebności przesyłu wyniesie 232,6 m2) oraz 164 m na działce [...] ( strefa służebności przesyłu wyniesie 164 m2). W związku z tym złożono właścicielowi ofertę umowy służebności przesyłu i z tego tytułu zaproponowano skarżącemu [...] zł. ( [...].) W odpowiedzi skarżący w piśmie z 7 października 2020 po pierwsze wskazał na błędną numerację księgi wieczystej i działek na których inwestor proponował ustanowienie służebności i ponownie oświadczył, że nie akceptuje złożonej oferty dotyczącej zawarcia umowy służebności przesyłu i podtrzymał swoją propozycję wynagrodzenia za tę służebność [...] Kolejnym pismem z 2 listopada 2020r., o takiej samej treści jak pismo z 28 września 2020r E. sp. z o.o, ponowiła propozycję ustanowienia służebności przesyłu na warunkach zaproponowanych w piśmie z 28 września 2020r[...] na co skarżący nie wyraził zgody (pismo z 4 listopada 2020r [...] Wobec czego spółka E. pismem z dnia 30 grudnia 2020r poinformowała skarżącego, że mimo podjętych prób strony nie osiągnęły porozumienia, dlatego podjęto decyzję o wszczęciu postępowania w celu uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji [...]

W tym miejscu należy przyznać racje organom, że art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań. Zgodnie poglądami prezentowanymi w orzecznictwie w tym zakresie, spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na realizację planowanej inwestycji. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011 r., I SA/Wa 1657/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli mimo prowadzonych rokowań nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na realizację inwestycji. Jak wynika z powyższego wystarczy, że rokowania były prowadzone przed wszczęciem postępowania i że nie doprowadziły one do porozumienia między właścicielem i inwestorem. Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia.

Należy podkreślić, że wymagane jest odpowiednie udokumentowanie czynności dokonanych w ramach rokowań. Udokumentowanie przeprowadzenia rokowań powinno zatem polegać na dołączeniu do wniosku pisma zawierającego propozycję zawarcia w wyznaczonym terminie umowy w sprawie sposobu wykonania określonych prac wraz z projektem tej umowy i dowodem jego doręczenia właścicielowi. Pozytywny wynik rokowań, czyli uzyskanie zgody na realizację inwestycji, powinien mieć charakter umowy polegającej na umownym ograniczeniu się przez właściciela nieruchomości w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości albo na umownym ustanowieniu służebności gruntowej. W przeciwnym razie dowody powinny dokumentować fakt podjęcia przez uprawnioną osobę rokowań i brak możliwości uzyskania porozumienia. W niniejszej sprawie inwestor przedłożył dokumenty świadczące o tym, że podjął on próbę rokowań. Co prawda słusznie skarżący zauważył, że inwestor błędnie podał nr księgi wieczystej ( zamiast [...] wskazał [...]) oraz nr działki (zamiast [...] wskazał [...]) ale błąd ten nie miał jakiegokolwiek wpływu na przebieg rokowań bowiem niewątpliwie obie strony negocjacji wiedziały o jaką nieruchomość chodzi. Zwłaszcza, że w treści swoich pism inwestor wskazywał prawidłowo nr działek jako [...] i [...] podając ile wyniesie długość linii kablowych i strefa służebności przesyłu na każdej z nich.

Jak wynika z akt sprawy między stronami nie doszło do porozumienia w zakresie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Organy administracji publicznej rozstrzygające w sprawie nie decydowały jednak o wysokości tej kwoty. Należy podkreślić, że rokowania prowadzone między inwestorem a właścicielem nieruchomości mają na celu polubowne załatwienie sprawy, a więc mają charakter mediacyjny. Dopiero jeśli ta forma polubownego załatwienia sprawy nie przyniesienie rezultatu, inwestor może wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na realizację inwestycji. Zatem wszczęcie postępowania administracyjnego obligatoryjnie poprzedza forma polubownego załatwienia sprawy. W ocenie Sądu postawa R. B. w trakcie postępowania administracyjnego (wyraźny brak akceptacji zaproponowanej kwoty) jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie zgadzał się na warunki proponowane przez E. sp. z o.o. Skarżący przedstawił swoją ofertę cenową, która miała polegać na corocznej zapłacie wynagrodzenia w kwocie [...]zł za każdy metr kwadratowy pasa służebności. Propozycja ta była więc wielokrotnie wyższa od oferty inwestora. W takiej sytuacji należy uznać, że strony postawiły sobie warunki niemożliwe do przyjęcia i trudno było oczekiwać kontynuacji rokowań. Z okoliczności wynika, że nie istniała szansa uzyskania między stronami porozumienia. Dlatego też Sąd, tak jak i organy, stoi na stanowisku, że rokowania nastąpiły skutecznie, lecz zakończyły się wynikiem negatywnym.

Na gruncie przepisu art. 124 ust 3 u.g.n. ważne jest bowiem jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron (zob. wyroki NSA z 4 grudnia 2019 r., I OSK 3371/18, z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2412/19, z 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 13/20, z 20 lipca 2021 r. I OSK 4192/18).

W ocenie Sądu spełnione zostały także pozostałe przesłanki z art. 124 ust. 1 u.g.n. Jest bezspornym, że w sprawie mamy do czynienia z realizacją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., jakim jest - budowa dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN-15 kV, zgodnie z uchwałą nr XXXI/336/2008 z dnia 26.11.2008 r. Rady Miejskiej w [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w [...], rejon ul. [...].

Wobec czego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 124 ust 3 u.g.n., a w konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 11 oraz art. 107 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.)

W tym stanie rzeczy skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).