Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 377/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1587
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Barszcz Sędziowie: sędzia WSA Marzena Milewska – Karczewska (spr.) asesor WSA Aneta Żak Protokolant: specjalista Izabela Urbaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2024 r. sprawy ze skargi T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w L. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z 11 grudnia 2023 r. nr DIŚ-III.411.118.2023.JK w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 11 grudnia 2023 r. nr DIŚ-III.411.118.2023.JK Minister Klimatu i Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania T. sp. z o.o. sp.k., od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2023 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania spółce zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, na terenie wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "[...] ", gm. [...], w ramach jego rekultywacji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 31 sierpnia 2017 r. do Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek", "organ I instancji) wpłynął wniosek przedsiębiorstwa T. sp. z o.o. sp. k., z siedzibą w m. [...] [...] (dalej: "skarżąca", "spółka"), o udzielenie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, na terenie wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "[...] ", w m. [...], gm. [...] ,w ramach jego rekultywacji.

Marszałek po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie decyzją z [...] sierpnia 2023r. (nr wskazany na wstępie) orzekł o odmowie wydania spółce zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku polegającym na wypełnieniu terenów niekorzystnie przekształconych, na terenie wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "[...]", w m. [...], gmina [...], w ramach jego rekultywacji. W ocenie Marszałka w sprawie zaistniała przesłanka do odmowy wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku polegającego na wypełnianiu terenu niekorzystnie przekształconego, określona w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, bowiem zamierzony sposób gospodarowania odpadami mógłby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska;

Spółka niezadowolona z takiego rozstrzygnięcia złożyła odwołanie.

Minister Klimatu i Środowiska decyzją 11 grudnia 2023r. (nr wskazany na wstępie), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka z [...] sierpnia 2023r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i oceny Marszałka w zakresie, iż sposób gospodarowania przez spółkę mógłby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując się na brzmienie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach wskazał, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że zgoda na rekultywację wyrobiska jest obarczona potencjalnym ryzykiem spowodowania zagrożenia dla środowiska. Spółka wnioskowała bowiem o rekultywację wyrobiska "[...]", a złożony wniosek nie uwzględniał faktu zdeponowania już w tym wyrobisku dużej ilości odpadów popiołów i żużli paleniskowych mimo, że udowodnione zostało, iż do wypełnienia ww. terenu niekorzystnie przekształconego wykorzystano odpady pochodzące z likwidacji wału, znajdującego się na terenie firmy [...] sp. z o.o, uformowanego z odpadów paleniskowych o kodzie 10 01 80, które zostały przykryte warstwą odpadów gleby i ziemi o kodzie 17 05 04. Wskazując na powyższe organ odwołał się do decyzji GIOŚ z [...] sierpnia 2023r. znak: [...], którą wymierzono Z.P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "[...], karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia, a w której to decyzji i prowadzonym postępowaniu organ ustalił, że w okresie wrzesień - grudzień 2017 r. w wyrobisku zostało zdeponowanych 31 995 Mg odpadów o kodzie 17 05 04 oraz 84 893,37 Mg odpadów o kodzie 10 0180 a potwierdzeniem tego faktu są badania wykonane na zlecenie Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w grudniu 2021 r. przez M.C. biegłego sądowego z zakresu ochrony środowiska i gospodarki odpadowej przy Sądzie Okręgowym we [...] (opinia uzupełniona w czerwcu 2023 r.). Badania wykonane przez biegłego potwierdziły fakt zalegania odpadów w postaci szarej substancji w części zachodniej pasa północnego wyrobiska. Odpady zdeponowane zostały na średniej głębokości 2-3 m. W badanych próbkach odnotowano wysokie stężenia glinu, co potwierdziło fakt, że analizowaną substancję stanowią popioły lotne. Potwierdza to również charakterystyczny stosunek strontu do glinu. Dodatkowo wskazano, że badane odpady charakteryzują się istotnym zasoleniem i stężeniem siarczanów, stanowiących prawdopodobnie pozostałości po odsiarczaniu spalin. W opinii Ministra za uzupełniający dowód w tej sprawie należy uznać badania przeprowadzane podczas kontroli WIOŚ w 2017 r. i 2020 r., pomimo tego, że ich wyniki zostały zakwestionowane przez stronę w odwołaniu. W protokole nr [...] wskazano, że pobrane próby odpadów charakteryzowały się ciemnoszarą barwą, a przeprowadzone badania laboratoryjne potwierdziły, że odpady te nie stanowiły czystej gleby i ziemi. Uzyskane wyniki badań mogą świadczyć, że odpady zostały poddane obróbce termicznej - z uwagi na niską zawartość substancji organicznych (straty po prażeniu) i niską wartość wskaźnika RWO (rozpuszczonego węgla organicznego), a także przewagę składników mineralnych w ich strukturze. Kontrola wykazała też, że pH mieszaniny odpadów z popiołami było zasadowe i wynosiło 8,7 i 9 (w glebie pH wynosiło 6,2), a wartość przewodności elektrycznej zdeponowanych odpadów (tj. 745 pS/cm) była prawie 30 razy wyższa od wartości tego wskaźnika w próbie gleby pobranej na terenie sąsiadującym z przedmiotową działką (25,7 pS/cm). Przewodność elektryczna świadczy o nadmiernym zasoleniu gleby, co z kolei wpływa niekorzystnie na jej właściwości fizyczne i fizykochemiczne. Podobne wyniki badań wykazała kontrola WIOŚ przeprowadzona w 2020 r. Wskazano, że próbki odpadów pobrane z wału wschodniego (z zaobserwowanej podczas oględzin soczewki o zabarwieniu szarym) oraz próbki odpadów pobrane przy brzegu zbiornika wodnego na zachód od instalacji do sortowania kruszywa (miejsce zwożenia mas ziemnych zmieszanych z popiołem) mają wyższe wartości parametrów niż wartości oznaczone w próbce pobranej z wału południowego. Przedstawione badania 3 próbek wody pobranej ze zbiorników utworzonych na terenie wyrobiska "[...]" wykazały podwyższone stężenia substancji zasalających, tj. siarczanów (na poziomie od 144 do 153 mg/l) oraz chlorków (na poziomie od 22,3 do 25 mg/l) oraz wysoki poziom przewodności elektrycznej (od 484 do 492 pS/cm) również wskazującej na podwyższony poziom soli w wodzie.

Odnosząc się natomiast do przedłożonej przez spółkę opinii biegłego P.S., który zarzuca m. in. powoływanie przez organy inspekcji dwóch wskaźników – przewodności elektrycznej właściwej i pH bez interpretacji pozostałych parametrów, które mają kluczowe znaczenie w ocenie stopnia ich przydatności organ zauważył, iż biegły przyznaje, że wskaźnik przewodności elektrycznej właściwej pomaga w ocenie stopnia zasolenia gleb, ale musi być właściwie zinterpretowany a w tym przypadku nie daje podstaw do wnioskowania jakie sole konkretnie występują w glebie i czy ich obecność może być toksyczna dla środowiska czy też nie. W opinii Ministra nie ma natomiast podstaw do zanegowania wysokiej wartości przewodności elektrycznej oznaczonej przez WIOŚ, bo wyniki takie zostały stwierdzone i udokumentowane, a poznanie konkretnego składu soli występujących w glebie nie ma wpływu na jej ustaloną ilość, a jedynie na stwarzające przez te sole zagrożenie dla środowiska. Odnośnie wysokiej wartość pH oznaczonej w glebie na którą wskazano w opinii, podnosząc iż na terenie [...] gleby o pH9 są powszechne, Minister wskazał, że alkaliczny odczyn gleb o pH > 7,4 występujących na terenie [...] nie jest naturalnym ich odczynem, a jego wysoka wartość związana jest z opadami alkalicznych pyłów emitowanych przez zakłady przemysłowe, głównie elektrociepłownie, oraz znacznym udziałem gleb antropogenicznych zanieczyszczonych materiałami budowlanymi o wysokiej zawartości wapnia. Nie oznacza to zatem, że stwierdzona przez WIOŚ wysoka wartość pH wyklucza zanieczyszczenie ziemi odpadami zespalania paliw.

Z powyższych względów organ odwoławczy przyjął, iż nie ma wątpliwości, że na terenie wyrobiska "[...] " doszło do zdeponowania odpadów o kodzie 10 01 80 - mieszanki popiołowo-żużlowej z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych (niepochodzącej z palenisk fluidalnych). Organ zauważył przy tym, że spółka we wniosku złożonym w dniu 7 sierpnia 2017 r. o wydanie zezwolenia na rekultywację wyrobiska określiła ilość odpadów przewidzianych do przetwarzania na 200 000 Mg (maksymalna pojemność terenu po eksploatacji złoża została określona na 950 300 Mg), a w okresie wrzesień - grudzień 2017 r. Z.P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...], przyjął na niniejsze wyrobisko łącznie 116 888,37 Mg odpadów, w tym 84 893,37 Mg odpadów o kodzie 10 01 80. W opinii organu odwoławczego zmieniło to znacząco stan faktyczny przedmiotowego wyrobiska, jego właściwości i parametry techniczne. Dla organu odwoławczego nie bez znaczenia jest także fakt, że we wniosku wskazano, że kierunek rekultywacji został ustalony w decyzjach Starosty [...] znak: [...] z dnia 6 grudnia 2010 r. - rolny kierunek rekultywacji z możliwością utworzenia zbiorników wodnych dla gospodarki rybackiej.

W ocenie organu znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma również fakt wystąpienia przez Starostę [...] do WIOŚ o przeprowadzenie kontroli interwencyjnej na terenie wyrobiska, a także fakt, iż Burmistrza Miasta i Gminy [...] wydał negatywną opinię jako miejscowy organ ochrony środowiska (opinia wydana na podstawie art. 46 ust. 6a ustawy o odpadach), w której wskazał m.in. że zamierzony sposób gospodarowania odpadami jest niezgodny z polityką przestrzenną gminy, w tym z obowiązującym prawem miejscowym oraz że zamierzony sposób zagospodarowania działki może powodować zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz dla środowiska. W ocenie z kolei Ministra choć wskazana wyżej opinia burmistrza nie jest prawnie wiążąca, to jednak z uwagi na całokształt postępowania w niniejszej sprawie, uważa on, że należy uwzględnić wskazane w niej zagrożenia.

Dalej organ wskazał na potencjalny wpływ zdeponowanych odpadów o kodzie 10 01 80 (mieszanka popiołowo-żużlowa z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych) na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko podkreślając, że popioły lotne to mineralna pozostałość procesu spalania węgla zawierająca przede wszystkim SiO2 i AI2O3, która wraz z gazami odlotowymi opuszcza palenisko. Żużle z kolei to masa szklistego, spieczonego popiołu. Popioły i żużle elektrowniane mogą być źródłem wielu substancji chemicznych przedostających się do środowiska gruntowo-wodnego. W literaturze niektóre substancje uwalniane z tego rodzaju odpadów opisywane są jako toksyczne dla organizmów żywych, ale migracji podlegają też inne substancje, wpływające na cechy fizykochemiczne, a nawet pokarmowe środowiska gruntowo-wodnego. Popioły lotne uwalniają znacznie większe ilości składników mineralnych niż żużle. Z uwagi na zmienny skład spalanego paliwa oraz warunki prowadzonego procesu, zawartość poszczególnych substancji w każdej partii odpadów może być zróżnicowana. Organ podkreślił także, że, odpady o kodzie 10 01 80, w odróżnieniu od odpadów o kodzie 17 05 04 nie są zaliczane do odpadów obojętnych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz.U. z 2015 r. poz. 1277).

Tymczasem żużle i popioły zostały zdeponowane w wyrobisku bezpośrednio do gruntu w znacznej ilości i krótkim czasie. Z opinii biegłego Pana M.C. z 2021 r. wynika, że odpady te mają bezpośredni kontakt z wodami gruntowymi oraz powierzchniowymi, a ciągłe zaleganie odpadów w tym obszarze powoduje systematyczne wypłukiwanie składników tych odpadów oraz ich migrację na znaczne odległości. Biegły jednoznacznie wykazał, że depozycja popiołów lotnych spowodowała obniżenie jakości wód powierzchniowych. A jak wynika z literatury, popioły lotne są poważnym źródłem siarczanów wprowadzanych do środowiska gruntowo-wodnego, podlegają łatwemu wymywaniu z gleb i dalszej migracji. Organ wskazał również, że żużle i popioły lotne charakteryzują się odczynem zasadowym, który nie jest obojętny dla środowiska - wykazuje działanie odkwaszające w stosunku do środowiska glebowego. Kontrola WIOŚ wykazała, że pH mieszaniny odpadów z popiołami było zasadowe i wynosiło 8,7 i 9 (w glebie pH wynosiło 6,2).

Co prawda odmienne stanowisko zostało zaprezentowane w opinii dołączonej przez spółkę do odwołania gdyż biegły wskazał w niej, że w latach 2018-2022 przeprowadzał badania przyrodnicze ukierunkowane na badania fauny i dokumentowania zmienności flory na tym terenie wyrobiska. Wynika z nich, że w okresie pięciu lat nastąpiła znaczna sukcesja roślin zielnych, a w zbiorniku wodnym swoje miejsce rozrodu i życia znajduje wiele gatunków zwierząt. Biegły stwierdził, że teren wyrobiska nie ma żadnych cech świadczących o zanieczyszczeniu środowiska. W ocenie jednak Ministra ponieważ biegły nie prowadził żadnych badań wymywalności substancji, a swoją opinię oparł jedynie na badaniach przyrodniczych fauny i flory, które w omawianym przypadku należy uznać za niewystarczające, to w ocenie Ministra należy stwierdzić, że zdeponowane odpady mogą mieć niekorzystny wpływa na środowisko przy czym takiego wpływu nie wykazano na życie i zdrowie ludzi.

W ocenie Ministra prowadzenie dalszej rekultywacji wyrobiska bez usunięcia żużli i popiołów elektrownianych może spowodować pogorszenie stanu środowiska gruntowo-wodnego, tym bardziej, że prowadzenie dalszej rekultywacji może spowodować przykrycie odpadów już tam zdeponowanych. Organ zauważył przy tym że co do zasady rekultywacja wyrobiska - terenu niekorzystnie przekształconego z zastosowaniem odpadu o kodzie 10 01 80 jest dopuszczalna na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r., poz. 796). W rozporządzeniu tym określono jednak warunki, których spełnienie jest niezbędne do bezpiecznego, niezagrażającego środowisku zdeponowania odpadów w wyrobisku. Wśród tych warunków są m.in. takie, które dotyczą zapobiegania przedostawania się niepożądanych substancji do poziomów wodonośnych. Z akt spawy wynika jednak, że zdeponowanie odpadów o kodzie 10 01 80 odbywało się bez uwzględnienia kryteriów określonych w niniejszym rozporządzeniu, co stanowi kolejną przesłankę wskazującą na możliwość niekorzystnego wpływu tych odpadów na środowisko.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art 75 § 2 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. A zatem pomimo tego, że opinia biegłego M.C. sporządzona została na potrzeby innego postępowania, to dotyczyła stanu faktycznego wyrobiska, na terenie którego ma być dokonana rekultywacja. W ocenie natomiast Ministra opinia ta była sporządzona w sposób rzetelny, dokładny odpowiadający wymogom i zasadom do sporządzania tego typu specjalistycznych dokumentów. Odnośnie zarzutu wykorzystania dokumentów sporządzonych przez organy inspekcji ochrony środowiska Minister wskazał, że organy te zostały powołane do kontroli podmiotów w zakresie ochrony środowiska, są to zatem wyspecjalizowane jednostki kontrolne, których ustalenia mogą być dowodami w niniejszej sprawie. W zakresie zarzutu utożsamiania spółki z Z.P., organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...], jest także prezesem spółki T. sp. z o.o. (nr KRS [...]) - zarząd jednoosobowy, która jest jedynym komplementariuszem skarżącej tj. spółki T. sp. z o.o. sp.k. (nr KRS [...]), uprawnionym do jej reprezentowania i prowadzenia jej spraw. Przedsiębiorca jest także właścicielem działki nr [...] obręb [...], gmina [...]. Powiązanie przedsiębiorcy z rekultywacją wyrobiska "[...] ", która jest przedmiotem sprawy jest zatem bezsporne, jednak w ocenie Ministra nie ma wpływu na odmowę udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W sprawie nie badana jest wiarygodność gospodarcza spółki, badano natomiast przesłanki wskazane w art. 46 ustawy o odpadach, które pozwoliłyby odmówić organowi wydania niniejszego zezwolenia ze względu na osobę przedsiębiorcy jednak nie stwierdzono istnienia takich przesłanek.

Reasumując, Minister wskazał że po zbadaniu całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgoda na rekultywację wyrobiska "[...] " w kształcie przedstawionym we wniosku nie może być udzielona ze względu na zmianę stanu i parametrów wyrobiska oraz wpływu zdeponowanych odpadów o kodzie 10 01 80 na środowisko, co było przesłanką obligującą Ministra do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7. art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, ze zm.- dalej: k.p.a.), przez niewypełnienie obowiązków płynących z tych przepisów, w szczególności przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz dokonanie wybiórczej, tendencyjnej i dowolnej oceny materiału dowodowego polegającej na:

a) arbitralnym przyjęciu, że w wyrobisku w m. [...] została zdeponowana "duża ilość odpadów, popiołów i żużli paleniskowych", podczas gdy takie zdarzenia nie miały miejsca, co potwierdza szereg dowodów, jak też takie działanie byłoby nielogiczne, gdyż popioły mają bardzo dużą wartość gospodarczą i są odpłatnie zbywane przez podmiot, z którym spółka miała zawartą umowę ([...] sp. z o.o.);

b) nieuwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, w szczególności faktu, że badania przeprowadzane zarówno przez organy inspekcji ochrony środowiska, jak też akredytowane laboratoria na zlecenie spółki nie wykazywały przekroczenia wartości granicznych określony w stosownych przepisach prawa, co prowadziło organ II instancji do arbitralnej konkluzji, że pomimo tego odpady zdeponowane na terenie wyrobiska w m. [...] stanowią odpad inny niż odpad o kodzie 17 05 04 i stwarzają potencjalne zagrożenie dla środowiska;

c) oparciu się przez organ II instancji w wydawanej decyzji przede wszystkim na opinii biegłego M.C. (opinii pierwotnej i uzupełniającej), sporządzonej w ramach innego postępowania (postępowania karnego), podczas gdy opinia ta jest sporządzona w sposób wadliwy, zaś organ 11 instancji arbitralnie przyjął treść tej opinii za wyznacznik potencjalnego ryzyka spowodowania zagrożenia dla środowiska;

d) arbitralnym zakwestionowaniu opinii biegłego P.S., co prowadziło organ II instancji do wniosków sprzecznych ze stanem faktycznym oraz wiadomościami specjalnymi zawartymi w opinii biegłego P.S.

e) braku wyjaśnienia przez organ II instancji rozbieżności w stanowiskach biegłych – M.C. oraz P.S. przez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego powołanego w tym postępowaniu administracyjnym lub opinii stosownego instytutu;

f) uwzględnieniu przez organ II instancji treści negatywnej opinii Burmistrza Miasta i Gminy [...] wyrażonej w postanowieniu z dnia [...] września 2019 r., znak [...], podczas gdy opinia ta jest tendencyjna i interpoluje postanowienia okolicznych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na nieruchomość objętą wnioskiem, mimo że nieruchomość ta l nie jest objęta tym planem, a ponadto odnosi się do aktów prawa miejscowego już nieobowiązujących, a ponadto dokonywał bezpodstawnej oceny "rękojmi prawidłowego gospodarowania odpadami' przez Spółkę, co nie stanowi kryterium ustawowego;

g) dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych i przyjęciu, że zamierzony sposób gospodarowania odpadami mógłby powodować zagrożenie dla środowiska, podczas gdy z prawidłowo dokonanej oceny materiału dowodowego nie wynika, by takie zagrożenie występowało;

h) sformułowaniu uzasadnienia decyzji w sposób nie odpowiadający przepisom prawa i uniemożliwiający odtworzenie toku rozumowania organu 11 instancji;

2) art. 7 i 8 § 1 k.p.a., przez ich niezastosowanie i dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób tendencyjny i dowolny w sytuacji, gdy organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, w tym celu zobowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnienia okoliczności i dowodów przemawiających również na korzyść spółki, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej;

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji, podczas gdy powinna być ona uchylona w całości i w tym zakresie organ 11 instancji powinien był orzec co do istoty sprawy bądź przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;

Ponadto zarzucono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego tj.: art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, a w konsekwencji bezzasadną odmowę udzielenia zezwolenia z powołaniem się na to, że zamierzony sposób gospodarowania odpadami mógłby powodować zagrożenie dla środowiska, podczas gdy z uzasadnienia decyzji nie wynika, by organ w ogóle dokonał analizy przedstawionego przez spółkę zamierzonego sposobu gospodarowania odpadami. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniesiono również o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentów załączonych do skargi.

W uzasadnieniu szczegółowo uargumentowano stawiane w petitum skargi zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w treści zaskarżonego orzeczenia i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie sądu skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z [...] grudnia 2023r. (nr wskazany na wstępie), którą utrzymano w mocy orzeczenie Marszałka Województwa [...] z 11 sierpnia 2023r. odmawiając wydania skarżącej zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku polegającym na wypełnieniu terenów niekorzystnie przekształconych, na terenie wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "[...]", w m. [...], gmina [...], w ramach jego rekultywacji.

Podstawą materialnoprawną wydanego orzeczenia był przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2012r. o odpadach (jt. Dz.U. z 2023r. poz. 1587 z późn. zm.) stanowiący, że właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w przypadku gdy zamierzony sposób gospodarowania odpadami mógłby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska. Treść cytowanego przepisu pozostaje zatem w ścisłym związku z art. 16 ustawy o odpadach, w którym ustawodawca wskazuję, że gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. Norma art. 46 ustawy o odpadach stanowi katalog przesłanek odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Norma z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach- która stanowiła podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia, w brew stanowisku skarżącego - nie ogranicza oceny organu wyłącznie do obiektywnych okoliczności wynikających z wniosku strony ubiegającej się o zezwolenie. Wynika to także z wykładni tych przepisów, której należy dokonywać w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Zasady te zostały zaimplementowane do polskiego porządku prawnego w art. 6 ust. 1 i 2 p.o.ś. Dokonana w ten sposób wykładnia przepisów ustawy o odpadach prowadzi do wniosku, że nie mogą być one interpretowane w sposób zawężający. W konsekwencji, zamierzony sposób gospodarowania odpadami mogący powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska, należy intepretować szeroko, jako wszelkie okoliczności, które mogą stanowić tego rodzaju zagrożenie. Przepis ten nie dotyczy zatem tylko okoliczności, w których wnioskowany proces przetwarzania odpadów skutkowałoby wystąpieniem zagrożeń z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, niezależnie od tego czy warunki ustanowione w zezwoleniu byłyby zachowywane.

W niniejszej sprawie jak wynika z akt sprawy oraz z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organy prowadząc analizę w zakresie ewentualnego zaistnienia przesłanek z ww. przepisu ustaliły opierając się m. in. na informacjach oraz dokumentach przekazanych przez: skarżącą, WIOŚ, GIOŚ, RDOŚ, Starostą [...], Burmistrza Miasta i Gminy [...] a także Prokuraturę Rejonową w [...], że przetwarzanie przez spółkę odpadów miałoby polegać na wypełnieniu terenów niekorzystnie przekształconych, na terenie wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "[...]" -działka nr [...] - będąca własnością Z.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], który posiadał do dnia 15 sierpnia 2017r. decyzję z dnia [...] stycznia 2015r. znak: [...] na przetwarzanie odpadów w wyrobisku "[...]". Ustalono przy tym, opierając się na dokumentach z WIOŚ w tym również na decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2023r. znak: [...]którą wymierzono Z.P. karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia, że ww. w okresie od września do grudnia 2017r. zdeponował w wyrobisku 31 995 Mg odpadów o kodzie 17 05 04 oraz 84 893,37 Mg odpadów o kodzie 10 01 80. Odpady te jak wynika z ustaleń tego organu pochodziły z likwidacji wału, znajdującego się na terenie firmy [...] sp. z o.o. w [...] uformowanego z odpadów paleniskowych o kodzie 10 01 80, które zostały przykryte warstwą odpadów gleby i ziemi o kodzie 17 05 04. Wał został uformowany przez [...] sp z o.o. zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta [...] z 2 stycznia 2014r. udzielającej zezwolenia tej spółce na przetwarzanie odpadów. Z ustaleń organu wynika równie, że skarżąca z ww. spółką [...] łączyła umowa, której przedmiotem była usługa dostawy pospółki i żwiru z kopalni na magazyn kruszyw [...] sp. z o.o. wraz z wywozem i utylizacją odpadów o kodzie 17 04 05 urobku ziemi zanieczyszczonego popiołami. Odpady te były wywożone i przetwarzane na terenie wyrobiska "[...]" poprzez wypełnianie nimi wyrobiska.

A zatem jak słusznie uznał organ odwoławczy zgoda na rekultywację wyrobiska jest obarczona potencjalnym ryzykiem spowodowania zagrożenia dla środowiska. Zdeponowane bowiem w wyrobisku odpady o kodzie 10 01 80 (mieszanka popiołowo-żużlowa z mokrego odprowadzenia odpadów paleniskowych) które zostały zdeponowane bezpośrednio do gruntu w znacznej ilości i w krótkim czasie, niewątpliwie zmieniły znacząco stan faktyczny przedmiotowego wyrobiska, jego właściwości i parametry techniczne. Tego jednak faktu, jak słusznie zauważył Minister, składająca wniosek spółka nie uwzględniła. Z opinii M.C sporządzonej w 2021r., a która pozostaje zbieżna z badaniami przeprowadzonymi przez WIOŚ i czemu nie przeczą, pozostałe opinie złożone przez skarżącą, wynika że zdeponowane odpady w wyrobisku o kodzie 10 01 80 mają bezpośredni kontakt z wodami gruntowymi oraz powierzchniowymi a ciągłe zaleganie odpadów w tym obszarze powoduje sukcesywne wypłukiwanie składników tych odpadów oraz ich migrację na znaczne odległości. W opinii tej jednoznacznie wskazano, że depozycja popiołów lotnych spowodowała obniżenie jakości wód powierzchniowych, gdyż jak wynika z tej opinii zeskładowane odpady mają wysokie stężenie glinu, który migruje do wód oraz silne zasolenie i istotne stężenie siarczków w pobranych próbkach. Wyjaśniono przy tym, że wysokie zasolenie indukuje powstanie łatwo rozpuszczalnych soli metali, co powoduje intensyfikację procesu ługowania substancji do wód.

Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, słusznie doprowadziły organ odwoławczy do wniosku, że zgoda na rekultywację wyrobiska "[...]" w kształcie przedstawionym we wniosku nie może być udzielona ze względu na zmianę stanu i parametrów wyrobiska, co nie zostało uwzględnione przez skarżącą we wniosku oraz wpływu zdeponowanych odpadów o kodzie 10 01 80 na środowisko stwarzającego zagrożenie dla tego środowiska.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał je za niezasadne, gdyż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w szczególności art. 7. art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - organy podjęły bowiem czynności celem zgromadzenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym również dowodów przedkładanych przez skarżącą spółkę co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ( w opisie stanu faktycznego oraz np. na str. 17). Organ rozpoznając niniejszą sprawę dopuścił wszelkiego rodzaju informacje i dowody i dokonały ich analizy, co pozostaje zgodne z treścią przepisu art. 75 § 2 k.p.a., który wprost stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Wskazać w tym miejscu wypada, iż przedmiotem analizy organu była zarówno opinia biegłego M.C., która została sporządzona na potrzeby innego postępowania, jak i opinie przedkładana przez skarżącą- opinia P.S., a także opinia Burmistrza Miasta i Gminy [...], a zatem organ nie faworyzował jednej opinii kosztem drugiej. Posłużyły one organowi do ustalenia stanu sprawy a także do ustalenia czy w sprawie nie zachodzą ewentualnie przesłanki z art. 46 ustawy o odpadach do wydania negatywnego rozstrzygnięcia.

Sąd dokonał również analizy dopuszczonych w sprawie dowodów z dokumentów wnioskowanych przez skarżącą uznając jednak, iż nie podważają one ustaleń organu. W szczególności podnieść należy, że w ocenie Sądu przedłożone dokumenty nie wykazują ze w wyrobisku "[...]" nie doszło do zdeponowania odpadów o kodzie 10 01 80 a z uzasadnienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] i opisanych w uzasadnieniu ustaleń i zeznań wprost wynika, że odpady w postaci popiołów były deponowane na działce nr [...]. Powyższemu nie przeczą również nadesłane w załączeniu do skargi badania-raporty zawierające analizy próbek gruntu szczególnie iż brak jest uzasadnienia dlaczego dowody te nie zostały przez spółkę złożone w trakcie postępowania prowadzonego przez organ skoro w ocenie skarżącej mają one tak istotne znaczenie w sprawie. Natomiast załączona do skargi ekspertyza dr hab. P.H. ogranicza się do podważania prawidłowości dokonania poboru prób i interpretacji wyników badań znajdujących się w opinii oraz opinii uzupełniającej sporządzonej przez biegłego sądowego M.C. nie daje ona jednak odpowiedzi na pytanie czy na terenie wyrobiska doszło do zdeponowania odpadów paleniskowych oraz czy stanowią one zagrożenie dla środowiska. Jest ona jedynie dyskusją odnoszącą się do metodyki i sposobu prowadzenia pomiarów przez innego biegłego, co jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę nie daje podstaw do pominięcia w rozpoznawanej sprawie opinii biegłego C. jako jednego z materiałów dowodowych.

A zatem skoro nowe zezwolenie wydane ma być dla wyrobiska, które zostało zagospodarowane w sposób mogący powodować zagrożenie, o których stanowi art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, to prawidłowo organy w oparciu o wskazany przepis odmówiły skarżącej wydania pozytywnej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji .