Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 62/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 65 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt I SAB/Po 18/23 w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt [...] postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 r., odrzucił skargę S.P. na (jak określił) "bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego".

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. S. P. wniósł skargę na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego

w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt [...] a polegającą na niewydaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego. W skardze zarzucono zaś organowi naruszenie art. 35 w zw. z art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz wniesiono o:

1. zobowiązanie organu do załatwienia opisanej powyżej sprawy, poprzez wydanie stosownego aktu we wskazanym terminie,

2. stwierdzenie przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu przedmiotowego postępowania;

3. stwierdzenie przez Sąd, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wnosił o jej oddalenie a w uzasadnieniu stanowiska przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że w dniu 30 marca 2012 r. S. P. wniósł do Wojewody Wielkopolskiego wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1953 r. nr [...], m. in. w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa:

1. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako parcela nr [...], o powierzchni łącznej [...]m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako własność M. P.,

2. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako parcele nr [...] oraz [...], o łącznej powierzchni [...]m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako współwłasność: Z. P., J. P. oraz M.P..

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż nie zostało przez Wojewodę, z uwagi na śmierć strony – Z. P., zawieszone postępowanie prowadzone pod numerem [...], organ wojewódzki wyjaśnił, że wprawdzie skarżący wnioskował w tym zakresie a nawet (wobec braku odpowiedzi na swoje wnioski) wystąpił w dniu 14 czerwca 2023 r. z ponagleniem do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, ale w dniu 30 czerwca 2023 r. otrzymał postanowienie Ministra, wskazujące niedopuszczalność wniesienia ponaglenia ze względu na zakończenie postępowania.

W związku z powyższym, Wojewoda Wielkopolski akcentował, że w dniu 1 lipca

2022 r. przekazał, według właściwości i stosownie do treści art. 65 § 1 k.p.a., do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii: wniosek strony z dnia 30 marca 2012 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1953 r. nr [...] oraz pismo strony z dnia 13 czerwca 2022 r. dotyczące zawieszenia postępowania. Obecnie zatem nie prowadzi postępowania w przedmiotowej sprawie.

Dodatkowo organ wskazał przy tym na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 9 kwietnia 2013 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu, a w której przytoczono treść postanowienia z dnia 15 października 2010 r. nr [...] o wydzieleniu do odrębnych postępowań wskazanych w skardze nieruchomości.

Oceniając zasadność przedmiotowej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga ta była niedopuszczalna a w związku z tym podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.").

W motywach rozstrzygnięcia Sąd omówił instytucję bezczynności organu oraz wyjaśnił, że organ, do którego wpłynęło podanie tak długo sam uznaje swoją właściwość w sprawie, jak długo nie przekazuje otrzymanego podania innemu organowi (art. 61 § 1 k.p.a.), albo nie wywołuje sporu o właściwość (art. 19 k.p.a. w zw. z art. 22 k.p.a.). To zaś oznacza, że - co do zasady - dla organu, który nie kwestionuje swojej właściwości w sprawie, termin do załatwienia sprawy rozpoczyna swój bieg z chwilą otrzymania podania. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest bowiem dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 .p.a.). Organ, który nie kwestionuje swojej właściwości w sprawie, z chwilą doręczenia mu podania pozostaje związany ustawowymi terminami jej załatwienia. Natomiast zgodnie z treścią art. 65 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy podanie, którym w świetle art. 63 § 1 k.p.a. może być żądanie, wyjaśnienie, odwołanie, zażalenie, wniesione zostało do organu niewłaściwego, organ ten obowiązany jest do jego przekazania organowi, który uzna za właściwy. Sąd podkreślił przy tym, że w obecnym stanie prawnym przekazanie podania jest czynnością materialno-techniczną i nie wymaga wydania w tym przedmiocie aktu z zakresu administracji publicznej. W związku z tym nie podlega zaskarżeniu ani w trybie administracyjnym, ani sądowoadministracyjnym.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Wojewódzki stwierdził, że w niniejszej sprawie strona skarżąca błędnie wywodziła podstawę prawną do realizacji roszczeń. Stan faktyczny sprawy, przedstawiony przez organ w odpowiedzi na skargę, nie pozwalał bowiem na przyjęcie i zastosowanie wskazanej administracyjnej podstawy dochodzonego roszczenia - wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargą wyjaśnił bowiem, że nie prowadzi postępowania w sprawie. gdyż w dniu 1 lipca 2022 r. przekazane zostały - według właściwości, zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. - do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii: wniosek z dnia 30 marca 2012 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1953 r. nr [...] oraz pismo strony z 13 czerwca 2022 r. dotyczące zawieszenia postępowania w tej sprawie.

Ponadto Sąd Wojewódzki podał, iż wiadomym mu było z urzędu, że przed właściwym Ministrem oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie a także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyły się i nadal toczą się sprawy ze skargi m.in. S. P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1953 r nr [...] (wyrok z dnia 2 czerwca 2022 r sygn. akt I OSK 1817/21, postanowienie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 1552/21, wyrok z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 3379/18). Co zaś istotne - postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 r.

( sygn. akt I OSK 1552/21) w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju, Pracy

i Technologii od wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 września 2020 r. (sygn. akt

I SA/Wa 806/20) w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 22 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia - zawieszono postępowanie z uwagi na śmierć skarżącej – Z.P..

Reasumując, Sąd Wojewódzki stwierdził że Wojewoda Wielkopolski prawidłowo przekazał przedmiotowe wnioski strony skarżącej do Ministra Rozwoju i Technologii jako do organu wyższego stopnia.

Na marginesie zaś sprawy Sąd Wskazał zaś, że w przedmiocie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, tj. uchwałę z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21), w których przesądził o braku podstaw do merytorycznego rozpoznania takiej skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył S.P., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z w art. 2 i art. 30 Konstytucji oraz art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a.- przez niewłaściwe zastosowanie, albowiem Sąd I Instancji błędnie przyjął, że postępowanie przed organem - Wojewodą Wielkopolskim się nie toczy, tym samym uznając skargę na bezczynność organu za niedopuszczalną, a w konsekwencji podlegającą odrzuceniu;

2) art. 141 § 4 z w zw. z art. 166 p.p.s.a. - poprzez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżanego postanowienia, polegające na nieodniesieniu się przez Sąd do stanu faktycznego przedstawionego przez stronę skarżącą w skardze, w tym nie zajęcie stanowiska co do tak długiego upływu czasu pomiędzy złożeniem wniosku a przekazaniem sprawy do innego organu wg właściwości, pomimo, że strona skarżącą powołała stosowne orzecznictwo oraz nie odniesienie się do okoliczności podjęcia przez organ czynności w sprawie;

3) naruszenie art. 149:

- § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie oraz niezobowiązanie organu do załatwienia sprawy oraz wydania decyzji o umorzeniu postępowania, w określonym terminie, wskutek uznania, że postępowanie przed organem się nie toczy, podczas gdy postępowanie przed organem nie zostało formalnie zakończone;

- § 1 pkt 3 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie oraz niestwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania, wskutek uznania, że postępowanie przed organem się nie toczy, podczas gdy postępowanie przez organem nie zostało formalnie zakończone;

- naruszenie art. 149 § 1a p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie oraz niestwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy bezsprzecznie należało stwierdzić, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając na uwadze powyższe podstawy skargi kasacyjnej, skarżący wnosił o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego w tym postępowaniu, według norm przepisanych. Ponadto wnosił także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor w szczególności podnosił, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I Instancji, że postępowanie administracyjne, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wszczęte ponad 10 lat temu, mogło zostać zakończone w sposób dorozumiany, poprzez wysłanie zawiadomienia o przekazaniu sprawy innemu organowi wg właściwości. Zgodnie bowiem z przyjętym poglądem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zarówno przepis art. 65 § 1 k.p.a., jak i art. 66 § 3 k.p.a. regulują wyłącznie ustalenie braku właściwości w fazie wszczęcia postępowania. Natomiast, jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania organ stwierdzi swoją niewłaściwość, obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania. Bez wątpienia należało zatem uznać, że w przedmiotowym stanie faktycznym, postępowanie powinno zostać formalnie zakończone wydaniem stosownej decyzji. W innym przypadku można by bowiem dojść do wniosku, że - w świetle obowiązujących przepisów – niezwłoczne przekazanie sprawy może przybrać wymiar ponad 10 lat.

W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 30 marca 2012 r. pozostawało nadal w toku, a zatem skarga na bezczynność organu była w pełni dopuszczalna i jako taka nie powinna zostać odrzucona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.

Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie, należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Taka sytuacja ma zaś miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia Sądu Wojewódzkiego odrzucającego skargę a o tym, czy w tego rodzaju sprawie skarga kasacyjna zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, czy też na rozprawie, decyduje wyłącznie Naczelny Sąd Administracyjny. Ze względu na okoliczności sprawy oraz treść przytoczonych w skardze kasacyjnej zarzutów, nie zachodziła natomiast, w ocenie składu orzekającego, konieczność rozpoznania przedmiotowej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu, albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a w zw. z w art. 2 i art. 30 Konstytucji oraz art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a. okazał się trafny. Zgodzić się bowiem należy ze skarżącym, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarga na bezczynność organu złożona w niniejszej sprawie była niedopuszczalna.

Stwierdzenie niedopuszczalności skargi było wynikiem przyjęcia przez Sąd Wojewódzki stanowiska, że postępowanie, którego dotyczyła skarga, nie toczy się już przed Wojewodą Wielkopolskim, gdyż w dniu 1 lipca 2022 r. organ ten przekazał - według właściwości, zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. - do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii: wniosek z dnia 30 marca 2012 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1953 r. [...] oraz pismo strony z dnia 13 czerwca 2022 r. dotyczące zawieszenia postępowania w tej sprawie.

Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu.

Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało zaś w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z powyższego wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. dotyczyła bezczynności Wojewody Wielkopolskiego w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego z dnia 30 marca 2012 r. o stwierdzenie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznania z dnia 29 grudnia 1953 r. nr [...], m.in. w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa:

1. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako parcela nr [...], o powierzchni łącznej [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własności M. P.,

2. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako parcele nr [...], oraz [...], o łącznej powierzchni [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako współwłasności Z.P., J. P. oraz M.P.

Jak wynika z akt sprawy, na skutek złożonego wniosku, sprawa została przez organ zarejestrowana i nadano jej sygn. akt [...]. Następnie, pismem z dnia 18 lipca 2012 r., organ poinformował stronę, że wobec przekazania akt spraw przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do sądu administracyjnego, nie może prowadzić postępowania w sprawie z jego wniosku. Z kolei w dniu 11 października 2021 r. skarżący złożył do wszczętego przed Wojewodą postępowania wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć strony – Z.P., a który to wniosek pozostał bez odpowiedzi organu. W związku z tym, w dniu 13 kwietnia 2022 r. skarżący skierował do organu wniosek o wprowadzenie systemu monitorowania prowadzonych spraw i składanych w nich wnioskach oraz o zapewnienie udzielania odpowiedzi na złożone wnioski. W odpowiedzi na to żądanie, pismem z dnia 13 maja 2022 r., Wojewoda poinformował stronę, że przed organem wojewódzkim nie jest prowadzone postępowanie w sprawie z jego wniosku, bowiem wszystkie postępowania w sprawach dotyczących wniosków o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia 29 grudnia 1953 r. są prowadzone przez Ministra Rozwoju i Technologii, a co jest konsekwencją rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego o właściwość. W odpowiedzi, pismem z dnia 13 czerwca 2022 r. skarżący wskazał Wojewodzie, że spór kompetencyjny odnosił się do innych parceli objętych ww. orzeczeniem wywłaszczeniowym i nie znajdował zastosowania w tej sprawie,a w związku z tym postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 30 marca 2012 r. przed Wojewodą jest nadal w toku. Skarżący także ponownie wniósł o zawieszenie postępowania w związku ze śmiercią strony – Z.P. W odpowiedzi na złożone pismo, Wojewoda poinformował zaś skarżącego, iż pismem z dnia 1 lipca 2022 r. przekazał według właściwości jego wniosek z dnia 30 marca 2012 r. do spraw prowadzonych już przed Ministrem Rozwoju i Technologii. W następstwie powyższego skarżący pismem z dnia 15 września 2022 r. zwrócił się do Wojewody z zastrzeżeniem, iż ze względu na brak wydania orzeczenia o umorzeniu prowadzonego postępowania, akta nie mogą zostać przekazane Ministrowi Rozwoju i Technologii, a nadto ponownie podkreślił, że w sprawie wystąpiła obligatoryjna przesłanka do zawieszenia postępowania. Wobec braku odpowiedzi na ww. pismo, skarżący w dniu 14 czerwca 2023 r. wniósł do Ministra Rozwoju i Technologii ponaglenie na bezczynność Wojewody, wskazując, że postępowanie w sprawie przed tym organem powinno zostać zawieszone.

W odpowiedzi na złożone ponaglenie, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia ponaglenia wskazując, że wniosek z dnia 30 marca 2012 r. został załatwiony w trybie art. 65 § 1 k.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedziona w tych okolicznościach sprawy skarga na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego

w postępowaniu dotyczącym wniosku S. P. z dnia 30 marca 2012 r.

o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej

w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1953 r. nr [...], nie mogła zatem zostać uznana za niedopuszczalną z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zgodzić się bowiem należy ze skarżącym, iż po pierwsze, na skutek wniosku z dnia 30 marca 2012 r. doszło do wszczęcia postępowania przed Wojewodą a po drugie, w realiach rozpoznawanej sprawy przekazanie ww. wniosku - na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. - według właściwości Ministrowi Rozwoju i Technologii nie spowodowało zakończenia tego postępowania. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z treścią na art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie jednolicie przyjmuje się jednak (a pogląd ten podziela skład orzekający w niniejszej sprawie), że ww. przepis reguluje wyłącznie ustalenie braku właściwości w fazie wszczęcia postępowania. Świadczy o tym treść przepisu (użyte sformułowanie "niezwłocznie przekazuje") jak i zamieszczenie go w Rozdziale 1. "Wszczęcie postępowania". Zatem przekazanie podania (wniosku) do organu właściwego dokonane w formie czynności materialno-technicznej jest możliwe, ale jedynie na etapie wstępnych czynności dokonywanych przez organ, do którego to podanie wpłynęło i musi nastąpić niezwłocznie. O podjęciu tej czynności organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie. Natomiast, jeżeli postępowanie administracyjne wywołane podaniem (wnioskiem) zostało wszczęte i pewne czynności zostały w jego ramach przeprowadzone to wówczas, w sytuacji, gdy organ stwierdzi swoją niewłaściwość w toku wszczętego już postępowania, obowiązany jest zakończyć to postępowanie decyzją o jego umorzeniu (vide B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 16, wydawnictwo C.H.BECK str. 439 i 440; wyrok NSA z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 128/08).

Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy nie można było - wbrew stanowisku Sądu I instancji – przyjąć, że samo przekazanie wniosku Ministrowi Rozwoju i Technologii spowodowało zakończenie postępowania przed Wojewodą. Zauważyć bowiem przede wszystkim należy, iż między złożeniem wniosku (rok 2012)

a przekazaniem go Ministrowi (rok 2022) minęło ponad 10 lat. Z całą pewnością nie była to więc czynność podjęta niezwłocznie po wpłynięciu wniosku. Ponadto po złożeniu rzeczonego wniosku Wojewoda nadał sprawie sygnaturę i prowadził ze skarżącym korespondencję. Skarżący zaś kilkukrotnie zwracał się do Wojewody w tym czasie z pytaniem o stan sprawy oraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć strony. Jeśli zatem Wojewoda prowadził postępowanie przez ponad 10 lat, to stwierdzając swoją niewłaściwość w trakcie tego postępowania winien je zakończyć decyzją o umorzeniu i wówczas ewentualnie przekazać wniosek z dnia 30 marca 2012 r. wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania Ministrowi z uwagi na okoliczności podnoszone w piśmie z dnia 1 lipca 2022 r. Skoro zaś tego nie uczynił, co jest okolicznością bezsporną, to przyjąć należy, że postępowanie przed Wojewodą Wielkopolskim się nie zakończyło i jest nadal w toku. Samo dokonanie czynności materialno-technicznej jaką było przekazanie wniosku Ministrowi na tym etapie postępowania nie mogło bowiem - w realiach rozpoznawanej sprawy - spowodować zakończenia postępowania przed Wojewodą. Tym samym brak było podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na brak toczącego się postępowania.

Z tych też przyczyn w sprawie nie znajdują także zastosowania uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, do których odwoływał się Sąd I instancji a które dotyczą zagadnienia dopuszczalności skargi na bezczynność organu wniesionej już po zakończeniu postępowania administracyjnego.

Dla oceny dopuszczalności skargi nie miały również znaczenia podnoszone przez Sąd Wojewódzki kwestie celowości przekazania wniosku Ministrowi z uwagi na inne toczące się przed tym organem i sądem administracyjnym postępowania dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z 1953 r. Okoliczności te bowiem mogłyby być ewentualnie brane pod uwagę, ale przy merytorycznej ocenie zasadności skargi.

Nie był natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 z w zw. z art. 166 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera bowiem wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. i - jak wynika z powyższych rozważań - poddaje się kontroli instancyjnej. Pominięcie zaś przez Sądu I instancji podnoszonych w ramach tego zarzutu okoliczności przywoływanych w skardze dotyczących upływu czasu pomiędzy złożonym wnioskiem a przekazaniem sprawy innemu organowi było pochodną przyjętego przez Sądu poglądu co do sposobu zakończenia postępowania przed Wojewodą. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można było jednak kwestionować oceny prawnej Sądu I instancji.

Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż stwierdzona zasadność zarzutów naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z w art. 2 i art. 30 Konstytucji oraz art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a., skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Z uwagi natomiast na rodzaj stwierdzonych uchybień, odniesienie się przez Sąd Kasacyjny do zarzutu naruszenia art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. było - na obecnym etapie postępowania -przedwczesne.

Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy, Sąd I instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania i - przyjmując dopuszczalność przedmiotowej skargi na bezczynność - wyda orzeczenie merytoryczne co do jej zasadności.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku

o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07).