Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 490/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi E. E. sp. jawna z siedzibą w B. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 17 maja 2024, nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. zarządzeniem pokontrolnym z dnia 17.05.2024 r. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz ustaleń przeprowadzonej w dniach od 04.07.2023 r. do 30.12.2023 r. kontroli działalności strony skarżącej zarządził

1. Przestrzegać warunków posiadanego zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów – na bieżąco

2. Prowadzić przetwarzanie odpadów wyłącznie po uzyskaniu uregulowań formalnoprawnych w zakresie gospodarki odpadami – niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych

3. Prowadzić ewidencję odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym, w sposób rzetelny i na bieżąco zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów przy użyciu kart ewidencji odpadów oraz kart przekazania odpadów sporządzanych oddzielenie dla każdego rodzaju odpadu – na bieżąco

4. Wnosić rzetelnie sporządzone roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami do Marszałka Województwa [...] – za lata 2021 – 2022 niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych

5. Prowadzić monitoring miejsc magazynowania odpadów zgodnie z przepisami prawa – na bieżąco.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie kontroli stwierdzono określone nieprawidłowości.

1. Ustalono, że przedmiotem działalności strony jest zbieranie i przetwarzanie

odpadów. Spółka nie przestrzegała warunków z pkt II.3.3 i II.3.1 decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 27 maja 2014 r. w zakresie miejsc magazynowania odpadów zbieranych i przekazywania odpadów podmiotom uprawnionym. Odpady o kodach 20 02 03, 20 03 07, 17 04 02, 17 02 02, 03 01 05 były magazynowane luzem ( w pryzmach ) a część odpadów kabli, drewna, beczek magazynowano na nieutwardzonej powierzchni.

Spółka przekazywała odpady podmiotom nieuprawnionym do gospodarki odpadami oraz biorącym udział w fikcyjnym obrocie odpadami – E. Sp. z o. o., E.1 Sp. z o. o., G. Sp. Z o. o., L. Sp. z o. o., G.1 Sp. z o. o.

Strona była zobowiązana do przestrzegania warunków decyzji na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach.

2. Ustalono, że spółka przetwarzała w 2020 r. bez zezwolenia odpady o kodzie 15 01 05, 15 01 06 .Było ono wymagane na podstawie art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach.

3. Spółka nie prowadziła prawidłowej ewidencji procesu przetwarzania odpadów odpadów – m. in. o kodzie 19 12 12. Nie wyszczególniano procesów, w jakich były wytwarzane odpady o kodzie 19 12 12. Dane w KEO oraz w sprawozdaniach składanych przez stronę różniły się, co powoduje, że ewidencja oraz sprawozdawczość były nierzetelne. Ewidencja odpadów nie była prowadzona na bieżąco. Spółka potwierdzała KPO dla transportujących odpady niezgodnie ze stanem faktycznym. W rzeczywistości transport był realizowany przez inne podmioty.

4. Spółka miała składać roczne sprawozdania do Marszałka Województwa [...] o wytarzanych odpadach i o gospodarowaniu za 2020, 2021 i 2022 r,, co wynika z art. 75 i 76 ustawy o odpadach. Należało je składać do 15 marca następnego roku. Dane w złożonych sprawozdaniach nie są takie same, jak w prowadzonym KEO, a zatem w sprawozdaniach potwierdzono dane niezgodne ze stanem rzeczywistym.

5. Spółka była zobowiązana do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów na podstawie art. 25 ustawy o podatkach. Należało zapewnić kontrolującym dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. W dniach 27 lipca 2023 r. i 11 sierpnia 2023 r. nie był możliwy dostęp do większości kamer obejmujących miejsca magazynowania odpadów palnych. Podczas logowania w dniu 08.09.2023 r. widoczna była jedynie część placu, na której zbierane są odpady.

W skardze do WSA w Poznaniu strona zakwestionowała powyższe rozstrzygnięcie organu, wnosząc o jego uchylenie.

Podniesiono zarzut naruszenia :

- art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, albowiem ustalenia kontroli nie uzasadniały wydania skarżonego zarządzenia pokontrolnego

- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach w zw. z art. 14 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 12 tej ustawy

- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 27 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 b w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach

- art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach w zw. z pkt II.3.1 decyzji Marszałka Województwa [...] z 27 maja 2014 r.

- art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach w zw. z art. 12 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców

- art. 66 ust. 1 w zw. z art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach

- art. 25 ust. 6 a, 6 f i 6 h ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach.

W uzasadnieniu podniesiono ,że strona kooperowała z podmiotami uprawnionymi do prowadzenia gospodarki odpadami. Sposób magazynowania odpadów wynikał z konieczności dostosowania się do wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Błędne dane w ewidencji były wynikiem błędu pracownika wprowadzającego dane do tej ewidencji. Spółka prowadziła ewidencję w rzetelny sposób. Przekazała organowi prawidłowe dane do zalogowania się do systemu monitoringu. Brak dostępności obrazu był wynikiem problemów technicznych po stronie organu, a nie po stronie skarżącej.

Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd nie ujawnił naruszenia przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu.

Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo uznał, że istnieją podstawy do wydania przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Za taki akt uznać należy zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 425 ze zm., dalej "ustawa").

W doktrynie przyjmuje się bowiem, że zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej (skierowanym do indywidualnego adresata), niestanowiącym jednak decyzji administracyjnej, ani postanowienia (Gruszecki K., Zarządzenie pokontrolne jako akt administracji publicznej. Glosa do wyroku WSA z dnia 20 maja 2009r., II SA/Sz 303/08, dostępne e-lex; Draniewicz B. Glosa do postanowienia NSA z 28 lutego 2008r., II OSK 216/08, ZNSA 2009/6/147-155; Czech T. Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011/3/89-111).

Zarządzenie pokontrolne mieści się w zbiorze aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. i 53 § 2 p.p.s.a. – zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 04.09.2024 r., sygn.. IV SA/Po 568/24.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Podstawą do wydania tego zarządzenia są stwierdzone naruszenia określonych przepisów prawa.

W orzecznictwie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86). Równocześnie nie budziło w sprawie sporu, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 ustawy. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. np. T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93). Wynika z tego m. in., że strona może nie zgodzić się z zarządzeniami pokontrolnymi i poinformować o tym organ. Jeżeli strona uczyni to w terminie określonym w zarządzeniu pokontrolnym, nie poniesienie odpowiedzialności z art. 31a ustawy. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska (albo innej osoby fizycznej) – por. np. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA".

Dodatkowo wskazać należy, że sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z powyższych względów do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów K.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 723/12, LEX nr 1219173; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. II OSK 1706/18, LEX nr 2736821) – zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 04.09.2024 r., sygn.. IV SA/Po 568/24.

Wskazać należy, że zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej karę za naruszenie środowiska, ma formę niejako sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzeniem podjął. Mogą się one jednak sprowadzać do wyrażenia przekonania o braku konieczności podejmowania przez dany podmiot konkretnych działań, z podaniem stosownej argumentacji za tym przemawiającej (zob. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21, CBOSA).

Sąd rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy bada przede wszystkim:

1. czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ,

2. czy treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli; a także

3. czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 244/22, dostępne: CBOSA).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria oceny zarządzenia pokontrolnego Sąd uznał, że zaskarżony akt odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach :

1. Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.

2. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów.

W trakcie przedmiotowej kontroli ustalono, że przedmiotem działalności strony jest zbieranie i przetwarzanie odpadów. Zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził na skutek dokonanej kontroli, że Spółka nie przestrzegała warunków z pkt II.3.3 i II.3.1 decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 27 maja 2014 r. udzielającej stronie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów - w zakresie miejsc magazynowania odpadów zbieranych i przekazywania odpadów podmiotom uprawnionym.

Odpady o kodach 20 02 03, 20 03 07, 17 04 02, 17 02 02, 03 01 05 były magazynowane luzem w pryzmach ( zgodnie z decyzją odpady te miały być selektywnie magazynowane w workach typu big-bag, pojemnikach lub kontenerch w wyznaczonych miejscach do magazynowania ) a część odpadów kabli, drewna, beczek magazynowano na nieutwardzonej powierzchni.

Zdaniem spółki na terenie zakładu należało dostosować miejsca magazynowania odpadów do wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Stan ten miał zostać "usankcjonowany" poprzez zmianę decyzji w zakresie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.

W ocenie Sądu argumentacja tego rodzaju nie zasługuje na uwzględnienie. Magazynowanie odpadów wbrew wymaganiom decyzji stanowi naruszenie prawa wymagające odpowiedniej reakcji po stronie organu kontrolnego. Wymogi decyzji muszą być przestrzegane bezwzględnie, niezależnie od innych uregulowań w zakresie np. ochrony przeciwpożarowej. Dopiero zmiana decyzji oznacza możliwość przechowywania odpadów w inny sposób, wskazany w zmienionej już decyzji.

Zgodnie z art. 25 ustawy o odpadach :

1. Magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7.

2. Magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny.

3. Magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów.

4. Odpady, z wyjątkiem odpadów przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata.

Zgodnie natomiast z art. 27 ustawy o odpadach

1. Wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami.

2. Wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają:

1) zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lub

2) koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości – na podstawie odrębnych przepisów, lub

3) wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5

– chyba, że działalność taka nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru. Wskazać też należy ,że podmiot obowiązany jest do przestrzegania warunków decyzji dopóki, dopóty ona obowiązuje, a w tym wypadku obowiązywała do 26 maja 2024 roku. Magazynowanie więc odpadów niezgodnie z art. 25 ustawy o odpadach , bo wbrew aktualnemu zezwoleniu jest naruszeniem tego artykułu. Okoliczność, że dopiero w trakcie kontroli, bo 16 października 2023 strona wraz z pismem do Urzędu Marszałkowskiego załączyła operat jest być może działaniem na potrzeby kolejnej decyzji, ale nie wyłącza stwierdzonych naruszeń.Co istotne- w samym operacie na k.[...] zaznaczono, ze na dzień wystąpienia o pozwolenie firma E. E. posiada jeszcze aktualne zezwolenie na zbieranie, przetwarzanie i magazynowanie odpadów. Operat , wbrew temu co zdaje się sugerować skarżąca jakkolwiek częściowo dopowiada warunkom zastanego w trakcie kontroli sposobu magazynowania nie konwaliduje stwierdzonych naruszeń Na marginesie sąd stwierdza ,że w skardze źle wskazano kod 20 02 23, bo nie jest to gleba ,ale inne odpady nie ulegające biodegradacji.

Organ prawidłowo też uznał , że Spółka przekazywała odpady podmiotom nieuprawnionym do gospodarki odpadami oraz biorącym udział w fikcyjnym obrocie odpadami – E.2 Sp. z o. o., E.1 Sp. z o. o., G. Sp. z o. o., L. Sp. z o. o., G.1 Sp. z o. o. ( zob. odpowiedź organu na skargę – tabela k. [...]-[...] v akt sądowych ). W toku prowadzonego postępowania, w wyniku m. in. przesłuchania A. T. w dniu 4 i 20 lipca 2023 r. oraz analizy danych z KPO ustalono, że dokonywano niezgodnego ze stanem faktycznym potwierdzania transportu odpadów do powyższych podmiotów. Według deklaracji transport miał być dokonywany przez stronę skarżącą, a w rzeczywistości był wykonywany przez te podmioty na zlecenie pośrednika. Dalsze zagospodarowanie tych odpadów pozostaje nieznane.

W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił obszernie, dlaczego sporne podmioty nie

były uprawnione do prowadzenia gospodarki odpadami ( zob. odpowiedź organu na skargę – tabela k. [...] - [...] akt sądowych )., a sąd to stanowisko podziela,

W kwestii współpracy ze spółką G. Sp. z o. o. organ wskazał , że spółka ta w rzeczywistości nie prowadziła gospodarki odpadami ( magazynowanie itd. ). Rzekome transporty nigdy nie dowoziły do siedziby tej spółki odpadów. Decyzja zezwalająca na zbieranie odpadów z dnia 23 marca 2017 r. wygasła 6 marca 2020 r. Podmiot te nie uzupełnił bowiem braków formalnych w złożonym wniosku o zmianę zezwolenia ( art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ). Spółka G. nie odebrała zatem nigdy od skarżącej spółki odpadów.

Co do E.2 Sp. z o. o. organ ustalił, że podmiot ten brał udział w fikcyjnym obrocie odpadami w okresie od 5.10.2020 r. do 03.11.2021 r. – wystawiano karty przekazania odpadów i potwierdzano w ten sposób nieprawdę.

Ponadto właściwy organ odmówił tej spółce przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych we wniosku aktualizacyjnym spółki o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów z 23.06.2017 r. i następnie dnia 4.01.2022 r. stwierdzono wygaśniecie zezwolenia z dniem 6.05.2020 r.

W kwestii G.1 Sp. z o. o. ustalono, że do siedziby tej firmy nigdy nie dostarczono odpadów. W miejscu tym nie prowadzono działalności gospodarczej. Potwierdzenia dokonywania transportu do tego podmiotu miały fikcyjny charakter.

W zakresie E.1 Sp. z o. o. organ uznał zasadnie ( w ocenie Sądu ), że podmiot ten również nigdy nie prowadził rzeczywistej gospodarki odpadami. Transporty do siedziby tej spółki miały charakter fikcyjny. Zezwolenie dla tej firmy z dnia 09.11.2015 r. zostało wygaszone przez właściwy organ decyzją z dnia 09.08.2022 r.

W kwestii L. Sp. z o. o. organ kontrolny także przyjął prawidłowo, że wszczęto postępowanie w kwestii cofnięcia temu podmiotowi decyzji z dnia 12.12.2014 r. udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Ponadto decyzją z dnia 31.01.2022 r. wstrzymano działalność tego podmiotu w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów, w terminie od dnia 05.02.2022 r. Pomimo tego podmiot ten dalej zbiera i przetwarza odpady, prowadząc przy tym nierzetelną ewidencję.

Spółka wpisywała błędne dane w zakresie pojazdów transportujących odpady i miejsc docelowych wykonywanych transportów. Podmiot ten brał przez to udział w nielegalnym obrocie odpadami. Sąd nie dał wiary twierdzeniom strony o tym, że nie miała podstaw , by negować uprawnień do gospodarki odpadami przez podmioty G.1, E.2 ,E.1 i L. . Otóż w protokole przesłuchania w dniu rozpoczęcia kontroli A. T. zeznała w sposób jednoznaczny ,że z firmą G. Sp z o.o E. E. nie miał nawet spisanej umowy, prawdopodobnie właściciel sam zgłosił się do skarżącego po odbiór odpadów. Przyznała też ,że spółka wbrew zapisom w BDO nie przekazywała odpadów bezpośrednio własnym transportem. Przekazywała je za pośrednictwem pośrednika zlecając wpisanie nieprawdziwych danych do BDO pracownikowi. Sam pośrednik również nie został wyczerpująco sprawdzony przez podmiot skarżący , gdyż zdaniem A. T. pośrednik sam zgłosił się po odbiór odpadów,a strona nie miała zawartej z nim umowy , to pośrednik szukał surowców i transportował odpady również samochodami innych firm.

Z oświadczenia J. H. złożonego już po wniesieniu skargi wynika, że sprawdzał w BDO dane wszystkich firm poza L. , ale zdaniem sądu weryfikacja ta budzi wątpliwości , skoro niespornym było, że to przełożony nakazywał wpisanie do BDO innych danych niż faktyczne. J. H. w żaden sposób nie weryfikował też pośrednika. Nie weryfikował , jak oświadczył też firmy L. , ale z protokołu przesłuchania A. T. wynika, że skarżący nie porozumieli się z ostatecznie firmą L. i transport z tej firmy wrócił do E. E. . W ramach tej współpracy skarżący dogadywali się przez któregoś handlowca, którego danych strona nie podała, a nie był nim jak wynika z materiału dowodowego i złożonego oświadczenia J. H.. Strona nie wyjaśniła w jakich okolicznościach transport powrócił. Trudno więc uznać, aby i ta firma została rzetelnie sprawdzona. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, że organ kontrolny prawidłowo stwierdził, iż odpady przekazywano podmiotom nieuprawnionym do prowadzenia gospodarki odpadami, a obowiązek weryfikowania posiadanych uprawnień obciążał stronę skarżąca. Strona skarżąca była nierzetelna w tym zakresie, co powoduje ujemne dla niej skutki prawne.

W trakcie przedmiotowej kontroli ustalono także , że spółka przetwarzała odpady bez zezwolenia – w 2020 r. odpady o kodzie 15 01 05, 15 01 06 .Zdaniem organu zezwolenie było wymagane na podstawie art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach.

Nie są zasadne argumenty spółki, że wpisy ewidencyjne dotyczące tych odpadów były omyłkowe. Z danych zawartych w ewidencji wynika bowiem, że spółka przetwarzała te odpady, a w wyniku tego procesu przygotowała je do ponownego użycia, zgodnie z zapisami w sprawozdaniu z 2020 r. – dział XIII tabela 2 ( informacja o odpadach poddanych przygotowaniu do ponownego użycia ). Przetwarzanie odpadów metodą R 12 było wobec tego nielegalne. W ocenie sądu nie wyłącza obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów okoliczność, że stało się tak z uwagi na błędne zapisy pracownika. Należy tu podkreślić, że twierdzenia te pozostają gołosłowne, brak jest bowiem jakiegokolwiek dowodu na błąd systemu, a ewentualne błędy pracownika nie uchylają odpowiedzialności podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gospodarowania odpadami za przestrzeganie przepisów. Prowadzenie dokumentacji ewidencyjnej związanej z prowadzeniem gospodarki odpadami przez podmiot gospodarujący odpadami jest podstawowym obowiązkiem, który powinien być realizowany zgodnie ze stanem rzeczywistym.

W trakcie kontroli podniesiono ponadto, że spółka nie prowadziła prawidłowej ewidencji procesu przetwarzania odpadów – m. in. o kodzie 19 12 12. Nie wyszczególniano procesów, w jakich były wytwarzane odpady o kodzie 19 12 12. Dane w KEO oraz w sprawozdaniach składanych przez stronę różniły się, co powoduje, że ewidencja oraz sprawozdawczość były nierzetelne. Ewidencja odpadów nie była prowadzona na bieżąco. Spółka potwierdzała KPO dla transportujących odpady niezgodnie ze stanem faktycznym. W rzeczywistości transport był realizowany przez inne podmioty.

Zakres prowadzenia ewidencji wynika art. 66 i 67 ustawy o gospodarowaniu odpadami.

Zgodnie z art. 66 ustawy :

1. Posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów".

2. W przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 1, do prowadzenia ewidencji w zakresie wytwarzanych odpadów obowiązany jest podmiot na rzecz którego przeniesiono odpowiedzialność za wytwarzane odpady.

3. Sprzedawca odpadów i pośrednik w obrocie odpadami niebędący posiadaczami odpadów są obowiązani do prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów niebezpiecznych.

Zgodnie z art. 67 ustawy

1. Ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem następujących

dokumentów:

1) w przypadku posiadaczy odpadów:

a) karty przekazania odpadów, z wyłączeniem podmiotów, o których mowa w pkt 3,

b) karty ewidencji odpadów,

c) karty ewidencji komunalnych osadów ściekowych,

d) karty ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego,

e) karty ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji;

2) w przypadku sprzedawcy odpadów i pośrednika w obrocie odpadami, niebędących posiadaczami odpadów – karty ewidencji odpadów niebezpiecznych;

3) w przypadku:

a) podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości,

b) posiadacza odpadów prowadzącego zbieranie lub przetwarzanie odpadów komunalnych,

c) transportującego odpady komunalne

– karty przekazania odpadów komunalnych.

2. W przypadku posiadacza odpadów przekazującego odpady do składowania oraz zarządzającego składowiskiem odpadów ewidencja odpadów obejmuje dodatkowo dokumenty, o których mowa w dziale VIII w rozdziale 1:

1) podstawową charakterystykę odpadów;

2) wyniki testów zgodności.

3. Dokumenty ewidencji odpadów, o których mowa w ust. 1, zawierają następujące informacje:

1) imię i nazwisko lub nazwę posiadacza odpadów, w tym wykonującego usługę transportu odpadów, adres zamieszkania lub siedziby oraz adres miejsca prowadzenia działalności;

2) numer rejestrowy, o którym mowa w art. 54 ust. 1;

3) numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany;

4) imię i nazwisko lub nazwę sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami oraz adres zamieszkania lub siedziby, o ile przekazanie odpadów odbywa się z udziałem tych podmiotów;

5) imię i nazwisko osoby sporządzającej – w przypadku karty ewidencji odpadów;

6) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby władającego powierzchnią ziemi, na której są stosowane komunalne osady ściekowe w celach, o których mowa w art. 96 ust. 1 pkt 1–3;

7) rodzaj prowadzonej działalności w zakresie gospodarki odpadami, w szczególności wytwarzania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów;

8) adres miejsca pochodzenia odpadów, w tym spoza terytorium kraju – z wyłączeniem wytwórców odpadów;

9) masę odpadów lub suchą masę odpadów oraz kod i rodzaj odpadów;

10) sposób gospodarowania odpadami – w przypadku posiadacza odpadów prowadzącego przetwarzanie odpadów;

11) adres miejsca przeznaczenia odpadów, a w przypadku przeznaczenia odpadów poza terytorium kraju również datę rozpoczęcia transportu, rodzaj środka transportu oraz przewidywaną metodę przetwarzania odpadów;

12 ) masę oraz rodzaj produktów i materiałów powstałych w wyniku przygotowania do ponownego użycia, recyklingu lub innego odzysku – w przypadku posiadacza odpadów prowadzącego odzysk.

6. Dokumenty ewidencji odpadów, o których mowa w ust. 1, sporządza się za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami

11. Informacje zawarte w karcie przekazania odpadów albo w karcie przekazania odpadów komunalnych, sporządzonej w formie określonej w ust. 7, posiadacz odpadów, który przekazuje odpady, wprowadza do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami niezwłocznie po ustaniu awarii, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia ustania awarii. Posiadacz odpadów, który przejmuje odpady, oraz transportujący odpady wprowadzają do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami odpowiednio informacje o przejęciu odpadów lub o potwierdzeniu transportu odpadów niezwłocznie po wystawieniu karty przekazania odpadów lub karty przekazania odpadów komunalnych przez posiadacza odpadów, który przekazuje odpady.

W bazie BDO istotny jest rejestr podmiotów gospodarujących odpadami, które

dokonują wpisu do rejestru na wniosek lub z urzędu ( art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 ustawy ). Indywidualne konto umożliwia wystawianie dokumentów dotyczących przekazywania odpadów ( karty przekazania odpadów – KPO ). Ewidencje prowadzi się w oparciu o KPO oraz karty ewidencji. Ma to przeciwdziałać nielegalnemu obrotowi odpadami. Organ kontrolny prawidłowo ustalił, że strona prowadziła nierzetelnie i nie na bieżąco karty ewidencji odpadów ( KEO ) dla odpadów przetwarzanych oraz wytwarzanych.

Organ kontrolny ustalił ponadto zasadnie, że Spółka miała składać roczne sprawozdania do Marszałka Województwa [...] o wytarzanych odpadach i o gospodarowaniu za 2020, 2021 i 2022 r,, co wynika z art. 75 i 76 ustawy o odpadach. Należało je składać do 15 marca następnego roku, ale dane w złożonych sprawozdaniach nie były takie same, jak w prowadzonym KEO, a zatem w sprawozdaniach potwierdzono dane niezgodne ze stanem rzeczywistym.

Zgodnie z art. 75 ustawy – o odpadach

1. Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza:

1) wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów;

2) prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych, w zakresie:

a) zbierania odpadów,

b) przetwarzania odpadów

– obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów;

3) podmiot prowadzący działalność polegającą na wydobywaniu odpadów ze składowiska odpadów lub ze zwałowiska odpadów, na podstawie zgody na wydobywanie odpadów lub decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w fazie poeksploatacyjnej.

Zgodnie z art. 76 ust. 1 podmioty obowiązane do sporządzenia sprawozdań, o których mowa w art. 73, art. 74a i art. 75, składają je w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa właściwemu ze względu na:

1) siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy – w przypadku sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi oraz sprawozdania o przeprowadzonych publicznych kampaniach edukacyjnych; w przypadku braku siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwy miejscowo jest Marszałek Województwa M.;

2) miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów – w przypadku sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami.

Na podstawie danych ewidencyjnych możliwe staje się monitorowanie rodzaju i ilości odpadów znajdujących się w obrocie, w tym zwłaszcza w celu zapobiegania wyprowadzaniu odpadów poza system prawny. Odpowiedzialność za właściwe, zgodne z wymogami prawa, prowadzenie ewidencji odpadów ciąży na skarżącej spółce. Błąd pracownika w żaden sposób skarżącej z tej odpowiedzialności nie zwalnia. Co więcej rację ma organ podnosząc ,że błąd taki spółka wprowadziła już w momencie wskazania odbioru odpadów przy pomocy pojazdów skarżącej, a w tej sytuacji nie była to przecież przypadkowa omyłka, ale wręcz zlecenie pracownikowi podania takich danych.

Spółka była ponadto zobowiązana do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów na podstawie art. 25 ustawy o odpadach.

Zgodnie z nim:

6 a ) Posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów, z wyjątkiem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a, lub zarządzający składowiskiem odpadów jest obowiązany do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów, zgodnie z ust. 6b–6f, 6h i 6i oraz przepisami wydanymi na podstawie ust. 8a.

6 b ) Zapis obrazu wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów przechowuje się przez miesiąc od daty dokonania zapisu.

6 f ) W przypadku magazynowania lub składowania następujących odpadów palnych:

1) paliwo alternatywne oraz odpady przeznaczone bezpośrednio do produkcji

takiego paliwa,

2) papier oraz tektura,

3) tekstylia,

4 ) odpady wielkogabarytowe, z wyłączeniem odpadów metali,

5) tworzywa sztuczne, w tym folia, oraz opony i inne odpady z gumy,

6) drewno i odpady drewnopochodne,

7) odpady pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych, z wyłączeniem

odpadów pochodzących z termicznego przetwarzania odpadów,

8) odpady wielomateriałowe złożone z materiałów, o których mowa w pkt 2, 3, 5

lub 6

– posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub

zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów lub zarządzający składowiskiem odpadów zapewnia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska właściwemu ze względu na lokalizację miejsca magazynowania lub składowania odpadów dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny.

Zdaniem Sądu organ kontrolny zasadnie uznał, że należało zapewnić kontrolującym dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsc w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. W dniach 27 lipca 2023 r. i 11 sierpnia 2023 r. nie był możliwy dostęp do większości kamer obejmujących miejsca magazynowania odpadów palnych. Podczas logowania w dniu 08.09.2023 r. widoczna była jedynie część placu, na której zbierane są odpady. Zgodzić należy się z organem ,że już sam fakt zakwestionowania zapisu monitoringu w dniach 22 lipca i 11 sierpnia ,a nawet przy przyjęciu przesłania nowych danych logowania dowodzi ,że skoro nie był możliwy dostęp do większości kamer, czemu skarżaca nie przeczyła, to wysyłanie nowych danych do logowania tej okoliczności nie niweluje. Podobnie jak okoliczności logowania z 8 września , gdy wyraźnie widoczny jest tylko częściowy zapis placu odpadów. Zgodnie z § 2. 1 Rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów (Dz. U. 2019 poz. 1755) zainstalowany system kontroli powinien umożliwiać rejestrowanie obrazu obejmującego całą powierzchnię magazynowanych lub składowanych odpadów; Dostępność w czasie rzeczywistym realizowana jest poprzez udostępnienie właściwemu organowi loginu i hasła dostępu do systemu kontroli za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Wprawdzie z przepisów nie wynika, że posiadacz odpadów musi każdorazowo powiadamiać organ o awarii, a jedynie że przedsiębiorca ma obowiązek powiadomienia WIOŚ w przypadku planowanej konserwacji urządzeń. Niemniej mając na uwadze konieczność zapewnienia dostępu do całego obiektu w czasie rzeczywistym, właściwym jest dobrowolne powiadomienie organu o wystąpieniu awarii skutkującej przerwą sprawności monitoringu. Powyższym wymogom spółka nie sprostała, a w wyjaśnieniach przesłanych w związku z protokołem kontroli w dniu 8.02.2024 r. nie przekazała informacji o usunięciu powyższych naruszeń.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne odpowiada przepisom prawa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu