Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1272/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 88 ust 1 pkt 2 i pkt 6 , art 89  ust 7 i 11
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 sierpnia 2023 r., znak SKO.OŚ/4170/68/2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego J. D. kwotę 720 (słownie: siedemset dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Wójta Gminy K. z dnia 24 stycznia 2023 r. nr RGG.6132.1.2019 wymierzono J. D. (dalej: skarżący) administracyjną karę pieniężną w wysokości 23.970 zł za usunięcie bez zgłoszenia 3 sztuk drzew gatunek żywotnik zachodni, w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 916 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 r. poz. 1330).

W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że usunięcie drzew było spowodowane stanem wyższej konieczności, bowiem drzewa stanowiły zagrożenie dla przechodniów, a ponadto były wysokie i wrastały w linię energetyczną i światłowody. Powołał się ponadto na swoją trudną sytuację majątkową. Wskazał, że rodzina utrzymuje się z emerytur (w wysokości 1700 zł i 1500 zł) oraz renty socjalnej córki w wysokości 1200 zł, przyznanej do końca lutego 2023 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr SKO. OŚ/4170/68/2023 utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia m.in. art. 88 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że fakt usunięcia drzew jest bezsporny, podobnie jak ich rozmiar, gatunek, czas i podmiot odpowiedzialny za ich ścięcie.

Kolegium nie zgodziło się z odwołującym, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wyrażone w art. 83 f ustawy o ochronie przyrody, wyłączające obowiązek uzyskania zezwolenia na wycięcie. Choć w przepisie tym jest mowa o usuwaniu drzew w sytuacjach zagrażających życiu ludzi czy mieniu, jednak w tych sytuacjach wskazane jest prowadzenie akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby.

Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zaistniał stan wyższej konieczności, który uzasadniał zastosowanie art. 89 ust. 7 cyt. ustawy, jest to bowiem stan nadzwyczajny, obejmujący wyjątkowe i nagłe zagrożenie, poważniejsze niż to, o którym mowa w art. 83f ust. 1 pkt 13 ustawy. Gdyby nawet uznać inaczej, to skarżący mógł wystąpić o wydanie zezwolenia na wycinkę lub zwrócić się do odpowiednich służb ratowniczych.

Organ odwoławczy nie miał również zastrzeżeń co do wysokości kary, która została obliczona zgodnie z przesłankami wynikającymi z art. 89 ust. 1 i 4 ustawy oraz cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów. Umorzenie części kary na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy nie było w przedmiotowej sprawie możliwe z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.

Od powyższej decyzji zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o umorzenie kary, której nie jest w stanie uiścić ze względu na trudną sytuację finansową. Skarżący wskazał, że nie posiada środków pieniężnych, ma na utrzymaniu chorą córkę, ponosi również koszty leczenia swojego i żony. Ponadto podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że okolicznością bezsporną jest fakt usunięcia przez skarżącego trzech drzew, których obwód – jak wynika z protokołu oględzin - na wysokości 5 cm od ziemi przekraczał 50 cm (k.8), z terenu nieruchomości, której skarżący był posiadaczem. Pomimo rozmiaru drzew, stosownie do art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3a cyt. ustawy na usunięcie powyższych drzew nie było konieczne uzyskanie zezwolenia. Art. 83f ust. 1 pkt 3a stanowi bowiem, że przepisów art. 83 ust. 1 (nakładających obowiązek uzyskania zezwolenia) nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Powyższa regulacja nie oznacza jednak, że usuwanie drzew w powyższych warunkach jest całkowicie dowolne. Art. 83f ust. 4 stanowi bowiem, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:

1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;

2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;

3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Brak dokonania powyższego zgłoszenia pociąga za sobą konsekwencje administracyjne. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:

1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;

2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;

3) zniszczenie drzewa lub krzewu;

4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa;

5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16;

6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8.

Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (ust. 2).

Od obowiązku wymierzenia powyższej kary ustawa przewiduje pewne odstępstwa i modyfikacje. W kontekście okoliczności niniejszej sprawy należy wziąć pod uwagę regulacje zawarte w art. 89 ust. 7, zgodnie z którym w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.

Art. 89 w ust. 11 stanowi z kolei, że organ może umorzyć 50% wymierzonej kary, o której mowa w ust. 1 lub 2, osobom fizycznym, które na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej usunęły lub zniszczyły drzewo lub krzew albo uszkodziły drzewo, w przypadku gdy osoby te nie są w stanie uiścić kary w pełnej wysokości bez znacznego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeżeli dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje prawne, skarżący był zobowiązany zgłosić zamiar wycięcia rosnących na swojej działce tuj o średnicy przekraczającej 50 cm. Zaniechanie w tym zakresie stanowi co do zasady przesłankę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy (kara za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4). Do tego momentu rozważania Kolegium są prawidłowe. Sąd nie zgodził się natomiast z dalszymi wnioskami organu odwoławczego dotyczącymi sygnalizowanego przez skarżącego działania w stanie wyższej konieczności oraz warunków częściowego umorzenia kary w związku z trudną sytuacją finansową zobowiązanego.

Jeżeli chodzi o stan wyższej konieczności, to na gruncie ustawy o ochronie przyrody pojęcie to nie zostało zdefiniowane. Doktryna i orzecznictwo tłumaczy, że z działaniem siły wyższej, a co za tym idzie, wystąpieniem stanu wyższej konieczności będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy będzie ona spowodowana działaniem czynników obiektywnych, których w normalnym stanie nie da się przewidzieć, a wartość chronionego dobra musi być wyższa od tego, które ma ulec zniszczeniu - w analizowanym przypadku drzewa lub krzewy (por. Gruszecki Krzysztof, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. V).

Działanie w stanie wyższej konieczności skarżący uzasadnił tym, że drzewa, które zdecydował się usunąć stwarzały niebezpieczeństwo dla przechodniów i mienia, a także wrastały w linię energetyczną i światłowodową.

W odpowiedzi na powyższą argumentację organy w sposób całkowicie arbitralny stwierdziły, że w sprawie nie zachodził stan wyższej konieczności. Nie wyłożyły wcześniej dostatecznie przesłanek "stanu wyższej konieczności", ograniczając się do szczątkowego stwierdzenia, że jest to stan nadzwyczajny, obejmujący wyjątkowe i nagłe zagrożenie, poważniejsze niż to, o którym mowa w art. 83f ust. 1 pkt 13 ustawy.

Z niezbyt czytelnego uzasadnienia wynika zdaniem Sądu, że organ odwoławczy mylnie rozumie przesłankę działania w stanie wyższej konieczności. Kolegium stwierdziło bowiem, że jeżeli drzewa stanowiły zagrożenie dla ludzi czy mienia, skarżący "winien był wystąpić o zezwolenie na usunięcie drzew, chyba że była prowadzona akcja ratownicza przez jednostki ochrony przeciwpożarowe lub inne właściwe służby – w przedmiotowej sprawie zaś taka akcja nie była prowadzona podobnie jak drzewa, które mogłyby być potencjalnie uznane za wywroty także winny być usuwane przez odpowiednie służby lub po dokonaniu oględzin". W dalszym fragmencie organ stwierdził, że nawet, gdyby sytuacja zagrożenia miała miejsce, strona mogła wystąpić o wydanie zezwolenia na wycięcie lub zgłosić ten fakt do odpowiednich służb ratowniczych.

Prowadzenie akcji ratowniczej, czy usuwanie złomów i wywrotów to przypadki opisane w art. 83f ust. 1 pkt 13 i 14 cyt. ustawy, które po pierwsze nie miały miejsca w niniejszej sprawie, a po drugie nie mają nic wspólnego z działaniem w stanie wyższej konieczności. Wyłączają one konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie, o którym mowa w art. 83 ust. 1, od uzyskania którego skarżący i tak był zwolniony (spoczywał na nim alternatywny obowiązek zgłoszenia zamiaru wycinki). Działanie w stanie wyższej konieczności stanowi natomiast podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary, w sytuacji, gdy takie zezwolenie lub zgłoszenie było co do zasady wymagane.

Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że "stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu. Powinien być to stan nagły i stwarzający na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie lub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na przybycie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 584/23).

Zatem nieprawidłowa jest argumentacja Kolegium, że nawet jeżeli zachodził stan wyższej konieczności, to skarżący mógł uzyskać zezwolenie lub wzywać służby ratownicze. Stan wyższej konieczności oznacza, że podjęcie tych kroków jest niemożliwe. Jeżeli zachodzi stan wyższej konieczności, to można wyciąć drzewa bez podejmowania wskazywanych przez Kolegium czynności, jak uzyskiwanie zezwolenia, czy wzywanie odpowiednich służb. Wykładnia stanu wyższej konieczności nastąpiła zatem z naruszeniem art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody.

Ocena, czy w danej sprawie wystąpił stan wyższej konieczności wymagało nie tylko właściwego zrozumienia tej instytucji, ale również jego analizy w kontekście jasno ustalonego stanu faktycznego i odniesienia się do twierdzeń skarżącego, wraz z wyczerpującym uzasadnieniem. W tym zakresie Sąd dostrzegł również wiele braków.

Kolegium odniosło się wyłącznie do zgłaszanego przez skarżącego zagrożenia, które wycięte drzewa stwarzały dla przechodniów. W tym zakresie organ stwierdził, że nawet, gdyby taka sytuacja faktycznie miała miejsce, to strona mogła wystąpić o wydanie stosownego zezwolenia (choć przepisy wymagały w okolicznościach niniejszej sprawy zgłoszenia) lub zgłosić ten fakt do odpowiednich służb ratowniczych. Z powodów wskazanych powyżej argumentacja ta jest błędna.

Przede wszystkim jednak Kolegium nie odniosło się w żaden sposób do twierdzeń skarżącego, że tuje wrastały w linie energetyczne – która to okoliczność jest zdaniem Sądu kluczowa w niniejszej sprawie. Wartość chronionego w tym przypadku dobra w postaci ciągłości dostawy energii jest bowiem wyższa niż wartość wyciętych 3 sztuk tuj w otoczeniu wiejskim, w bezpośrednim sąsiedztwie Puszczy Niepołomickiej.

W jednym ze swoich wyroków WSA w Krakowie tłumaczył, że "wymierzenie kary jest dopuszczalne tylko w wypadku jednoznacznego ustalenia, że usunięcie lub zniszczenie określonego drzewa, nie było konieczne dla usunięcia zaistniałej awarii, czyli dla zapewnienia ciągłości świadczenia usług w zakresie dostawy energii elektrycznej" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 889/21).

Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji nawet nie ustalił, gdzie rosły tuje, czy faktycznie wrastały w linie energetyczne, powodując awarię dostawy prądu, bądź też groziły wystąpieniem takiej awarii, pomimo tego, że skarżący od samego początku w ten sposób tłumaczył powzięte przez siebie kroki, co wynika chociażby z protokołu oględzin.

Tym samym organ I instancji naruszył art. 7 k.p.a., nie podjął bowiem wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji oparł swoje rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym, z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., natomiast organ odwoławczy tak dokonane ustalenia faktyczne zaaprobował, czym naruszył te same przepisy postępowania. W efekcie, organy obydwu instancji wykluczyły działanie skarżącego w stanie wyższej konieczności w sposób dowolny i arbitralny, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, wyznaczonych przez art. 80 k.p.a.

Przechodząc do kolejnej kwestii, jaką jest przewidziana w art. 89 ust. 11 ustawy możliwość umorzenia części kary ze względów dochodowych, należy na wstępie zwrócić uwagę na wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności.

Otóż z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej pierwszej instancji merytorycznego rozpoznania sprawy oraz obowiązek organu drugiej instancji jej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe. Celem postępowania odwoławczego nie jest sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji, lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienie tych zmian w stanie prawnym sprawy, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Istota dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej (por. decyzja SKO we Wrocławiu z 29.09.2003 r., SKO 4142/23/03, OwSS 2004/1, poz. 7, w której stwierdzono, że "istota dwuinstancyjności polega nie tylko na wydaniu dwóch decyzji w sprawie przez organy obu instancji [o ile strona wniesie odwołanie], ale też – a może przede wszystkim – na przeprowadzeniu dwóch postępowań, w których stronie umożliwiono udział"; zob. też wyroki WSA w Krakowie z 3.12.2013 r., II SA/Kr 1024/13, LEX nr 1406972, oraz z 17.04.2013 r., II SA/Kr 13/13, LEX nr 1325761; wyrok NSA z 29.06.2011 r., II OSK 1147/10, LEX nr 1083547). A. Wiktorowska (Zasada ogólna dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym (refleksje na marginesie powstania kolegiów odwoławczych przy sejmikach samorządowych), Sam. Teryt. 1995/6, s. 84). Trafnie podkreśla się, że "charakter kontroli instancyjnej związany jest z badaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem faktycznym i prawnym. Jej zakres jest zatem szeroki – dotyczy legalności, celowości, słuszności (zgodności z prawdą materialną), gospodarności i rzetelności. Jest to kontrola merytoryczna i kontrola formalna.

W przedmiotowej sprawie możliwość częściowego umorzenia kary zależy od wysokości osiąganych przez rodzinę zobowiązanego dochodów, nie może bowiem spowodować znacznego uszczerbku utrzymania koniecznego, jeżeli dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku.

Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynikało, że rodzina skarżącego przekroczyła powyższy próg dochodowy, a Kolegium powyższą kwestię skwitowało stwierdzeniem, że organ I instancji możliwość umorzenia badał i wyjaśnił, że ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego nie jest możliwe zastosowanie ulgi.

W świetle wyłożonej powyżej zasady dwuinstancyjności, powyższe stwierdzenie stanowi nieuprawnione zawężenie zakresu rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy, który zobowiązany jest nie tylko do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji na dzień wydania przez niego decyzji, ale do ponownego zbadania, czy w dacie orzekania przez organ odwoławczy, poczynione wcześniej ustalenia dochodowe są nadal aktualne. W przedmiotowej sprawie ma to tym większe znaczenie, że Kolegium orzekało w sierpniu, podczas gdy – jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji – część dochodu rodziny skarżącego stanowiła renta socjalna jego córki, która była przyznana do lutego. Należało zatem sprawdzić, czy renta ta nadal jest pobierana i na jakim poziomie kształtują się dochody skarżącego na dzień orzekania przez Kolegium, tym bardziej, że kryterium dochodowe było wcześniej przekroczone nieznacznie.

Ponadto w sprawie zastosowano niewłaściwe kryterium dochodowe dotyczące 2022 r., ustalające minimalne wynagrodzenie na poziomie 3010 zł, podczas gdy od stycznia 2023 r., kiedy orzekał organ I instancji, kwota ta wynosiła 3490 zł, a od lipca 2023 r., po której to dacie orzekało Kolegium – 3600 zł (§ 1 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2023 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 1952).

W związku z opisanymi powyżej naruszeniami przepisów prawa materialnego oraz procesowego zarówno przez organ odwoławczy, jak i organ I instancji oraz z koniecznością poczynienia jednoznacznych ustaleń faktycznych, Sąd uchylił zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia organów obydwu instancji.

Rozstrzygając ponownie sprawę, organ I instancji weźmie pod uwagę wszelkie powyższe wskazania i ocenę prawną, a także zwróci uwagę, że wskazana przez niego w decyzji podstawa prawna rozstrzygnięcia w postaci art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody była nieprawidłowa. Przepis ten przewiduje karę za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości, przez osobę trzecią, która posiadaczem nieruchomości nie jest. Rozwiązanie to zostało wprowadzone w celu uszczelnienia systemu odpowiedzialności administracyjnej przez umożliwienie pociągnięcia do odpowiedzialności za usunięcie drzew także podmiotów innych niż posiadacze nieruchomości. Tymczasem w przedmiotowej sprawie drzewa zostały usunięte przez posiadacza nieruchomości, a oceny tej nie zmienia fakt, że wycince sprzeciwiała się współwłaścicielka nieruchomości, z którą skarżący jest w sporze. Wobec tego zatem, że w przedmiotowej sprawie drzewa usunął posiadacz nieruchomości, którym bezsprzecznie był skarżący, odpowiedni tryb postępowania będzie wyznaczał art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy (tak jak przyjęło Kolegium), a nie art. 88 ust. 2 ustawy, będący podstawą do wymierzenia kary wyłącznie osobom trzecim, niebędącym posiadaczami nieruchomości. Powyższe rozróżnienie ma istotne znaczenie nie tylko ze względów materialnych ale także z punktu widzenia procesowego, determinuje bowiem w istotny sposób krąg stron postępowania.

Podsumowując, organy administracyjne rozpoznają ponownie sprawę w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody, właściwie definiując strony tego postępowania. Następnie, uzupełnią zgromadzony materiał dowody, w szczególności poprzez ustalenie, czy wycięte drzewa rosły w miejscu stwarzającym zagrożenie dla ludzi, mienia oraz dla ciągłości dostawy energii elektrycznej. W razie ustalenia, że powyższe zagrożenie miało miejsce, rozważą raz jeszcze, czy usunięcie drzew nastąpiło w stanie wyższej konieczności – z uwzględnieniem uwag zamieszczonych powyżej. Jeżeli organy dojdą do wniosku, że w sprawie nie zachodził stan wyższej konieczności, rozważą raz jeszcze możliwość częściowego umorzenia kary w oparciu o aktualny stan majątkowy skarżącego oraz aktualne na dzień orzekania kryterium dochodowe.

W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją poprzedzającą, o czym orzekł w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie II wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.