Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 598/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 3, 15, 15a,15b, 15c, 15d,15f, 15g
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 27a ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 438
law: Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t. j.)
article: arty.7, at. 8 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2236
law: Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 134
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] października 2022 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000),

- art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 141), (dalej; u.d.w.),

- art. 1 ust. 1 i 2, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania Z. D. (dalej; wnioskodawca, odwołujący, skarżący) od decyzji Burmistrza K. z dnia 14 października 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym ustalonym przez organy:

W dniu 21 września 2022 r. strona złożyła w organie I instancji wniosek o wypłatę dodatku węglowego. We wniosku wskazała, że gospodarstwo domowe składa się z trzech osób i głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, który jest zasilany węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierającym co najmniej 85% węgla kamiennego.

Organ I instancji dokonał weryfikacji zgłoszenia w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków - oznaczona dalej CEEB, z którego wynika, że w dniu 16 czerwca 2022 r. Z. D. zgłosił deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. Z przedmiotowej deklaracji wynika, że wskazał dwa źródła ciepła w zamieszkiwanym budynku, przy czym: kocioł na paliwo stałe - zainstalowany, eksploatowany i spełniający funkcję centralnego ogrzewania oraz centralnej wody użytkowej, natomiast kominek/koza/ogrzewacz powietrza-zainstalowany, eksploatowany oraz spełniający funkcję centralnego ogrzewania. W deklaracji wnioskodawca wskazał, że kocioł na paliwo stałe zasilany jest drewnem kawałkowym oraz innym rodzajem biomasy. Z weryfikacji, o której mowa powyżej wynika, że dniu 12 września 2022 r. strona dokonała korekty deklaracji w CEEB w części dotyczącej rodzajów stosowanych w kotłach paliw stałych wskazując w rodzajach stosowanych w kotłach paliw stałych "węgiel i paliwa węglopochodne".

Jako odmowe przyznania dodatku węglowego organ I instancji wskazał fakt, że korekty złożonej deklaracji w CEEB, wnioskodawca dokonał w terminie po 11 sierpnia 2022 r., co zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węgłowym stanowi podstawę odmowy prawa do dodatku węglowego.

W odwołaniu strona wyjaśniła, że jego ponowna deklaracja do CEEB była aktualizacją złożonej deklaracji do dnia 11 sierpnia 2022 r. Dotyczyła ona jedynie zmiany paliwa, jakim zasilane jest źródło ogrzewania, które to pozostaje w deklaracji bez zmian.

Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium wydało opisaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu przedstawiło stan fatyczny oraz przywołało treść art. 2 ust.1, ust. 2 i ust. 3 u.d.w.

Organ odwoławczy podał, że warunkami przyznania dodatku węglowego co do zasady jest:

- wpisanie lub zgłoszenie do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków - jako głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego - kotła na paliwo stałe, kominka, kozy, ogrzewacza powietrza, trzonu kuchennego, piecokuchni, kuchni węglowej lub pieca kaflowego na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi,

- paliwem stałym dla głównego źródła ogrzewania musi być - węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierający co najmniej 85% węgla kamiennego,

- zamieszkiwanie (prowadzeniem gospodarstwa domowego) pod adresem, gdzie jest określone źródło ciepła, zasilane określonym paliwem stałym.

Organ II instancji wskazał, że ustawodawca wypłatę dodatku węglowego powiązał po pierwsze z wpisaniem lub zgłoszeniem głównego źródła ogrzewania do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do CEEB. Po drugie warunkiem koniecznym do uzyskania dodatku węglowego jest to, aby paliwem stałym dla głównego źródła ogrzewania był węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

Ponadto wyjaśnił, że na podstawie ustawy z dnia 2 września 2022 r.

o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku

z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 ze zm.; dalej "ustawa nowelizująca") dokonano nowelizacji przepisów u.d.w. Na mocy art. 50 pkt 1 lit.a ustawy nowelizującej z dniem 20 września 2022 r. doprecyzowano art. 2 ust. 1 u.d.w., przez wskazanie, iż znaczenie prawne mają zgłoszenia (wpisy) do CEEB - głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego (tj. kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi), dokonane tylko do dnia 11 sierpnia 2022 r. Intencją wprowadzenia zmian było zablokowanie dokonywania korekt w CEEB, które wbrew wcześniejszemu wpisowi, uprawniałyby do dodatku węglowego.

Organ odwoławczy podał, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej stosuje się przepisy

w brzmieniu nowym (art. 52 ustawy nowelizacyjnej). Organ wskazał również, że zgodnie z art. 2 ust. 15g u.d.w., który został dodany przez art. 26 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236 ze zm.) zmieniającej przepisy u.d.w. z dniem 3 listopada 2022 r., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w., nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1, które faktycznie istnieje.

Kolegium uznało, że przepis (art. 2 ust. 15g u.d.w.) w sposób literalnie brzmiący znajdzie zastosowanie wyłącznie do tych wnioskujących o dodatek węglowy, którzy do dnia 11 sierpnia 2022 r w ogóle, nie dokonali zgłoszenia do centralnej ewidencji emisyjności budynków głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego, przy czym fakt istnienia takiego źródła zostanie potwierdzony w wyniku wywiadu przez organ. Podkreślił, że chodzi w tym wypadku o samo stwierdzenie źródła ogrzewania czyli 1) kocioł na paliwo stałe, 2) kominek, 3) koza, 4) ogrzewacz powietrza, 5) trzon kuchenny, 6) piecokuchnia, 7) kuchnia węglowa lub 8) piec kaflowy, a nie stwierdzenie czym dana osoba pali w tym piecu. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że oczekiwanie, iż powyższa norma prawna swoją dyspozycją obejmuje również wnioskujących o dodatek węglowy, którzy w ponownej deklaracji po 11 sierpnia 2022 r. dokonali zmiany używanego paliwa stałego (np. z drewna na węgiel kamienny) w dotychczas zgłoszonym już źródle ogrzewania (np. piecu kaflowym na paliwo stałe czy kotle na paliwo stałe), jest błędne i pozbawione podstaw. Zmiany tego typu dokonane w CEEB po dniu 11 sierpnia 2022 r. nie mają znaczenia dla sprawy.

W złożonej przez stronę deklaracji w dniu 16.06.2022 r., dotyczącej gospodarstwa domowego, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku węglowego, zostało wyraźnie określone zarówno główne źródło ciepła, tj. kocioł na paliwo stałe oraz kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe z rodzajem paliwa, tj. drewnem kawałkowym i innym rodzajem biomasy. Natomiast zadeklarowane główne źródło ogrzewania w gospodarstwie domowym po 11 sierpnia 2022 r. (12.09.2022 r.) nie uległo zmianie, a jedynie zmieniona została informacja o stosowanych paliwach. Ponadto zdaniem SKO zmiana samego paliwa dla źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym (tutaj na węgiel) nie może zostać poczytana, jako podstawa do wykonania wywiadu środowiskowego. Podczas takiego wywiadu można zweryfikować (potwierdzić) wyłącznie, że źródłem ogrzewania jest faktycznie kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe.

Na powyższa decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł Z. D. zarzucając naruszenia prawa poprzez niedopuszczalną i błędna interpretację art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 05.08.2022 r. o dodatku węglowym, zmienionego przez art. 50 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15.09 2022 r o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw.

Wobec tego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie

w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Na podstawie art. 2 ust. 3 u.d.w., przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust.9 i 12).

Stosownie do art. 2 ust. 15 u.d.w., wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.

Na podstawie art. 50 ustawy nowelizującej w dniu 20 września 2022 r. weszły

w życie art. 2 ust. 15a, ust. 15b, ust. 15c, ust. 15d, ust. 15e, ust. 15f, ust. 15g u.d.w. Zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r.

o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r.

o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

Stosownie do art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.

Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, w którym ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15c i 15d).

Zgodnie z art. 2 ust. 15f u.d.w., w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.

Na podstawie art. 2 ust. 15g u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie

w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy

z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz

o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

Zgodnie z art. 52 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Jak wynika z akt skarżący dokonał korekty CEEP w dniu 12 września 2022 r. w części dotyczącej rodzajów stosowanych w kotłach paliw stałych poprzez dopisanie (obok drewna kawałkowe i inny rodzaj biomasy) węgiel i paliwa węglopochodne. Wniosek o wypłatę dodatku skarżący złożył 21 września 2022 r.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że z uzasadnienia organu pierwszej instancji wynika, że powodem odmowy przyznania skarżącemu dodatku węglowego było dokonanie korekty po 11 sierpnia 2022 r. w deklaracji w centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB).

W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej do CEEB 16 czerwca 2022 r., jako rodzaj stosowanych paliw skarżący zaznaczył drewno kawałkowe oraz inny rodzaj biomasy. Przy czym, organ pierwszej instancji ustalił również, że w wyniku dokonanej korekty, po 11 sierpnia 2022 r., w deklaracji złożonej 12 września 2022 r. jako źródło ogrzewania rodzaj stosowanych paliw dopisano (obok drewna i inny rodzaj biomasy) węgiel i paliwa węglopochodne. W konsekwencji czego, organ ten uznał, że skarżący nie spełniła ustawowej przesłanki do przyznania dodatku węglowego. Natomiast organ drugiej instancji, organ odwoławczy zauważył jednak, że z treści art. 2 ust. 1 u.d.w. w sposób jednoznaczny wynika, iż dokonana po 11 sierpnia 2022 r. modyfikacja złożonej deklaracji, która spowodowała uzyskanie uprawnienia do pobrania dodatku węglowego sprawia, że dodatek węglowy nie może być przyznany. Wiążący bowiem dla organów administracji jest stan ujawniony przez stronę w złożonej deklaracji na dzień 11 sierpnia 2022 r.

Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych deklaracji złożonych 16 czerwca 2022 r. i 12 września 2022 r. przez skarżącego do CEEB, w pierwszej i drugiej zostało wyraźnie określone zarówno główne źródło ciepła, (tj. kocioł na paliwo stałe oraz kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe). Natomiast zadeklarowane główne źródło ogrzewania w gospodarstwie domowym po 11 sierpnia 2022 r. (12.09.2022 r.) nie uległo zmianie, a jedynie zmieniona została informacja o stosowanych paliwach. W ocenie organu dokonana zmiana nie może skutkować przyznaniem dodatku gdyż dla organów wiążący jest stan ujawniony przed na dzień 11 sierpnia 2022 r.

Zdaniem Sądu powyższego stanowiska organów nie można jednak podzielić, zwłaszcza w sytuacji nie poczynienia przez nie jakichkolwiek ustaleń odnośnie głównego źródła spalania, okoliczności ważnej z punktu widzenia prawidłowości rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Prawidłowe ustalenie przez organy w toku sprawy, że budynek jednorodzinny skarżącego ogrzewany jest przez urządzenie grzewcze zasilane drewnem, innym rodzajem biomasy stoi na przeszkodzie przyznania dodatku węglowego. Podobnie, jak w przypadku ustalenia, że głównym źródłem ogrzewania nie jest węgiel lub substancje węglopodobne.

Jednak - co istotne - przedmiotowe okoliczności nie zostały ustalone w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania i nasuwają uzasadnione wątpliwości. Z dokonanej natomiast przez skarżącego korekty wynikało, że stosowanym paliwem, oprócz drewna kawałkowego i innego rodzaju biomasy jest również węgiel i paliwa węglopochodne, a mimo to organ pierwszej instancji ograniczył się de facto w swoich rozważaniach tylko do okoliczności dokonania korekty po 11 sierpnia 2022 r., bez próby poczynienia wyjaśnień w tym zakresie. Natomiast organ odwoławczy zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji. Wobec zaś treści dokonanej korekty a zarazem braku jakichkolwiek ustaleń, nie można wykluczyć, że w rzeczywistości rodzajem paliwa stosowanym przez skarżącego jest węgiel lub jego pochodne. Organ drugiej instancji również w tym zakresie nie doprowadził do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, czym naruszył przepisy art. 7, art. 8 §1 K.p.a. Tym samym podjęte rozstrzygnięcia zostały wydane przedwcześnie.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że nie można co do zasady uznać za niedopuszczalne dokonanie korekty (uzupełnienia) deklaracji w zakresie rodzaju stosowanego paliwa, po dniu 11 sierpnia 2022 r., zwłaszcza że z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika aby powyższa korekta wynikała z rzeczywistej zmiany rodzaju stosowanego paliwa, do której doszło po złożeniu pierwszej deklaracji. Ponadto, skarżący zarówno w pierwszej, jak i w drugiej deklaracji, zaznaczył jako źródło kocioł na paliwo stałe i konsekwentnie podtrzymał to stanowisko we wniosku o wypłatę dodatku.

Stanowisko organów nie zasługuje na uwzględnienie wobec treści przytoczonych wyżej przepisów. Dokonana bowiem wykładnia art. 2 ust. 1 u.d.w. prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Organy zajęły bowiem stanowisko, że wskazana w powołanym przepisie data, to jest 11 sierpnia 2022 r. stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji źródła ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jakie źródło ogrzewania figurowało w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków. Dokonana wykładnia wskazanego przepisu jest błędna.

Z literalnego brzmienia wskazanego przepisu art. 2 ust. 1 u.d.w., w ocenie Sądu przede wszystkim nie wynikają przyjęte przez organ wnioski, to jest powiązanie go z art. 15 u.d.w. w ten sposób, iż przyjęto, że dokonywana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta weryfikacja wniosku o dodatek węglowy, o której mowa w tym przepisie w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, musi i może być dokonywana przez organ jedynie poprzez ustalenie jakiego rodzaju źródło ogrzewania figurowało w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. Przedmiotowe stanowisko, w ocenie Sądu, nie tylko nie znajduje uzasadnienia w literalnej treści art. 2 ust. 1 w związku z art. 15 u.d.w., ani nie uzasadnia go cel wprowadzenia wskazanych przepisów, ale przede wszystkim wprost przeczy mu treść art. 15a-15e cyt. ustawy. Należy podkreślić, że regulacja przewidziana w przytoczonym wyżej art. 2 ust. 15a ustawy została wprowadzona z dniem 20 września 2022 r. na mocy powołanej wyżej ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, zaś art. 52 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że skoro postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego o przyznanie dodatku węglowego złożonym w dniu 21 września 2022 r., organy rozpoznając przedmiotowy wniosek miały obowiązek respektować treść art. 15a-15e ustawy u.d.w. ww. przepisy obowiązywały już w dacie orzekania przez organ odwoławczy. Z kolei przytoczone wyżej przepisy art. 2 ust. 15f i 15g ustawy o dodatku węglowym zostały wprowadzone z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2236), której art. 31 ust. 1 nakazuje również do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, stosować przepisy w nowym brzmieniu. Wszystkie ww. przepisy obowiązywały już w dacie orzekania przez organ odwoławczy.

Zdaniem Sądu, całokształt powołanych regulacji pozwala dojść do wniosku, że zmierzają one, przy odformalizowaniu procedury, do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, uprawniając, a jednocześnie obligując, organy gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej, w tym w zakresie źródeł ciepła rodzaju stosowanych paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także tych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy.

Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że przepisy o przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego dotyczą wyłączenie sytuacji, gdy wnioskodawca nie dokonał do 11 sierpnia 2022 r. rejestracji w CEEB źródła ogrzewania lub zmienili źródło ciepła (art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w.). Zdaniem Sądu, już w art. 2 ust. 15 u.d.w ustawodawca wprowadził obowiązek dokonania weryfikacji złożonego wniosku, nie tylko ze względów formalnych, lecz również zgodności ze stanem rzeczywistym, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Nie można zapominać, że niniejsze postępowanie podlega rygorom K.p.a., o czym wyżej już wspomniano. Nowelizacja przepisów u.d.w. jedynie uszczegółowiła prowadzoną przez organ weryfikację. Ustawodawca chciał w ten sposób zagwarantować obywatelom rozpoznanie ich wniosku nie tylko na podstawie zbadania wyłącznie formalnych przesłanek - wpisu do CEEB, lecz również stanu rzeczywistego. W ocenie Sądu, art. 2 ust. 15b u.d.w. ma zastosowanie w sytuacji, gdy przy rozpoznawaniu złożonego wniosku pojawią się wątpliwości, co do poprawności danych, zawartych we wniosku. Przepis ten obejmuje zatem inną sytuację niż przypadki wymienione w art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany jest ponownie dokonać oceny przedmiotowego wniosku w oparciu o obowiązujące przepisy.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit.c w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji.