Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 33/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 53 § 2b, art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200 i art. 205 § 2.
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2023 r. sprawy ze skargi N. (N.) Z. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udostępnienia uwierzytelnionej kserokopii decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] r., 4. przyznaje od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych, 5. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

N. Z. (dalej – Skarżąca, Wnioskodawczyni) – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę z dnia 27 stycznia 2023 r. na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej – Wojewoda, organ) w sprawie udostępnienia z akt sprawy uwierzytelnionej kserokopii decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zarzuciła w niej naruszenie art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej k.p.a.) poprzez brak rozpoznania w okresie ponad trzech miesięcy, jaki minął od daty złożenia wniosku o udostępnienie uwierzytelnionej kopii dokumentu, podczas gdy wniosek taki powinien zostać rozpoznany niezwłocznie. Wobec tego zarzutu wniosła o:

1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie uwierzytelnionej kopii dokumentu z akt sprawy;

2) zobowiązanie Wojewody Śląskiego do rozpoznania złożonego wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy;

3) orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę wyjaśniono, że wniosek z dnia 22 października 2022 r. o udostępnienie uwierzytelnionej kopii decyzji wpłynął do organu w dniu 26 października 2022 r. Wobec braku jakiejkolwiek reakcji organu, Wnioskodawczyni pismem z dnia 7 stycznia 2023 r. wystąpiła z ponagleniem do Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody. Oświadczyła także, że do czasu wniesienia niniejszej skargi organ nie doręczył jej żądanego dokumentu, jak również nie wydał postanowienia o odmowie jego udostępnienia. W dalszej kolejności Skarżąca wyraziła stanowisko, że podanie oparte na podstawie art. 74 § 1 lub 2 k.p.a. winno być załatwione niezwłocznie (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 18/11). Wnioskodawczyni przyznała, że nie podała numeru, ani daty wydania decyzji z uwagi na brak wiedzy w tej kwestii. Natomiast, jej zdaniem, wskazanie numeru karty pobytu wydanej na podstawie tej decyzji, pozwalało na jej identyfikację. Końcowo wyraziła pogląd, że art. 100c ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 103 z późn. zm. – dalej u.p.o.u.) nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż odnosi się on do postępowań o udzielenie zezwolenia, a nie udostepnienia dokumentu z akt.

W odpowiedzi na skargę z dnia 2 marca 2023 r. organ wniósł o jej odrzucenie. W jej treści organ zaznaczył, że dane przekazane przez pełnomocnika nie pozwalały na identyfikację żądanego dokumentu (w tym podano błędny PESEL). Poza tym pełnomocnik nie przywołał podstawy prawnej, która obligowałaby organ do poszukiwania danych pozwalających na odnalezienie dokumentu, którego odpisu się domagano, jak również podstawy prawnej, która uprawniała do żądania kopii dokumentu i jego przekazania Wnioskodawczyni. Zaznaczono przy tym, że decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 22 maja 2018 r., co poświadczyła własnoręcznym podpisem.

Następnie organ stanął na stanowisku, że pełnomocnictwo załączone do wniosku nie dawało umocowania osobie występującej w imieniu Skarżącej do działania w jej imieniu, a ponadto nie została uiszczona od niego wymagana opłata skarbowa. Zdaniem Wojewody, gdyby Skarżąca faktycznie była zainteresowana szybkim załatwieniem sprawy to dopełniłaby wszystkich wymagań formalnych. Wskazano ponadto, że nie określono podstawy prawnej, która uzasadniałaby interes prawny Wnioskodawczyni do ubiegania się o uzyskanie uwierzytelnionej kopii decyzji, tj. nie wykazano, że udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej warunkowane jest udowodnieniem posiadania legalnego pobytu na terenie Polski w formie żądanego dokumentu. Jednocześnie wyjaśniono, że cudzoziemiec ubiegając się o status wspomnianego rezydenta składa wyłącznie oświadczenie co do okresu i podstawy pobytu na terenie Polski, co jest weryfikowane z urzędu przez właściwego wojewodę. Zatem, według organu, wspomniana decyzja nie jest konieczna dla wykazania legalności pobytu na terenie Polski. Dlatego też, w jego opinii, Skarżąca nie wykazała ważnego interesu, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a., jak również nie zaistniały przesłanki z art. 261 § 4 k.p.a. dla załatwienia sprawy mimo nie uiszczenia wymaganych opłat.

Wojewoda poinformował, że ponaglenie złożone przez pełnomocnika Skarżącej nie zostało przekazane organowi wyższego stopnia, gdyż wniesiono je przed upływem terminu na załatwienie sprawy (art. 37 § 3a k.p.a.).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wskazał, że pismem z dnia 10 lutego 2023 r. skierowanym do pełnomocnika Wnioskodawczyni wyznaczony został termin załatwienia sprawy, tj. termin udostępnienia akt sprawy. Poinformowano w nim jednocześnie, iż w dniu tym, tj. 6 marca 2023 r., może być również dokonane uwierzytelnienie odpisów lub kopii z akt. Ponadto wezwano nim do wykazania ważnego interesu uzasadniającego wydanie uwierzytelnionej kopii decyzji pod rygorem potraktowania wniosku wyłącznie jako podania o udzielenie wglądu do akt. Wskazano także, że poświadczenie zgodności duplikatu przez organ administracji rządowej jest przedmiotem opłaty skarbowej, a obowiązek ten aktualizuje się w dacie złożenia wniosku. Jednocześnie zaznaczono, że obowiązek załączenia do akt sprawy dowodu zapłaty opłaty skarbowej wynika z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 września 2007 r. w sprawie zapłaty opłaty skarbowej (Dz.U. poz. 1330), a także wyjaśniono, że decyzja administracyjna, której dotyczy przedmiotowe podanie, została sporządzona na dwóch stronicach, a tym samym należna opłata skarbowa wynosi 10 zł. Podano także wysokość opłaty za sporządzenie wyłącznie kopii dokumentu. Wojewoda wezwał również do uiszczenia kosztów postępowania pod rygorem zwrotu podania lub zaniechania czynności uzależnionej od opłaty i dołączenia w tym terminie dowodu zapłaty opłat do akt, w terminie 7 dni od otrzymania pisma oraz wezwano do niezwłocznego wskazania przesłanek, o których mowa w art. 261 § 4 k.p.a., w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem pominięcia stanowiska. Wezwano ponadto pełnomocnika do przedstawienia pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu Skarżącej w niniejszej sprawie wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej z tego tytułu.

Zdaniem Wojewody, w związku z niejasnym sprecyzowaniem żądania oraz brakiem danych niezbędnych do identyfikacji żądanej decyzji przerzucono ciężar odkodowania tych kwestii na organ. Wyraził również stanowisko, że ze względu na niedostatki formalne i fiskalne podania, jak również na wyznaczenie terminu do przeglądania akt na dzień 6 marca 2023 r., nie zaistniały podstawy do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 74 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził przede wszystkim, że Wnioskodawczyni nie wyczerpała środków zaskarżenia w postaci wniesienia skutecznego ponaglenia. W opinii Wojewody było ono bowiem przedwczesne (złożone przed upływem terminu na załatwienie sprawy). Uzasadniono tym, że podanie z uwagi na jego niekompletność nie mogło wszcząć postępowania w niniejszej sprawie (do chwili sporządzenia odpowiedzi na skargę pełnomocnik w dniu 10 lutego 2023 r. jedynie uiścił opłatę skarbową). Zauważono przy tym, że do czasu załatwienia sprawy nie wlicza się terminu na uzupełnienie braków podania, w tym tych fiskalnych.

Niezależnie od tego organ wyjaśnił, że na wydłużony czas procedowania miało wpływ poddanie archiwizacji żądanej decyzji, co wymagało przeprowadzenia szeregu czynności technicznych zmierzających do wypożyczenia akt, w którym się ona znajdowała. Ponadto wskazał, że znaczenie miał też fakt wprowadzenia stanu epidemii oraz obecnego stanu zagrożenia epidemicznego i związana z tym absencja chorobowa pracowników. Ponadto zasygnalizowano, że wpływ na taki stan rzeczy mają również działania zbrojne na terenie Ukrainy i duży napływ ludzi uciekających przed wojną. Spowodowało to konieczność zaangażowania pracowników organu w działania informacyjne i koordynacyjne. Podniesiono także, że w związku z wojną nałożono na organ dodatkowe zadania związane z legalizacją pobytu cudzoziemców na terenie kraju.

Wojewoda stanął także na stanowisku, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 100c i art. 100d u.p.o.u., które dotyczą nie tylko spraw wprost tam wymienionych, ale także tych, które się z nimi wiążą. Dlatego też uznał, że bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczął biegu. Końcowo z ostrożności procesowej wyraził pogląd, że brak jest przesłanek, aby uznać bezczynność w sprawie jako mającą charakter rażącego naruszenia prawa.

W piśmie z dnia 21 marca 2023 r. pełnomocnik Wnioskodawczyni uzupełniając braki formalne skargi oświadczył, że organ nadal nie załatwił sprawy dotyczącej wydania uwierzytelnionej kopii decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy jego mocodawczyni.

Wojewoda natomiast pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. poinformował, że pełnomocnik uzupełnił braki formalne i fiskalne podania dopiero w dniu 10 marca 2023 r. (wcześniej dokonał jedynie uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 10 zł). W związku z czym w dniu 17 kwietnia 2023 r. wydano Skarżącej uwierzytelniony odpis decyzji z dnia 14 marca 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa dotyczy bezczynności Wojewody Śląskiego w sprawie wniosku cudzoziemca – Skarżącej o udostępnienie uwierzytelnionej kopii decyzji, którą udzielono jej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu.

W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarżąca wniosła bowiem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody Śląskiego ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. datowane na dzień 7 stycznia 2023 r. Zatem skarga – wbrew twierdzeniu organu - jest dopuszczalna. Otóż w świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest, co do zasady, poprzedzenie jej ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym, jak podkreśla się w orzecznictwie, dla swej skuteczności musi ono zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość (zob. postanowienie NSA z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, Lex nr 3067911). Natomiast to, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jaki sposób ponaglenie zostało rozpatrzone przez właściwy organ, nie ma znaczenia dla dopuszczalności skargi, ani dla jej skuteczności (zob. wyroki NSA: z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 1659/18, Lex nr 2573182; z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 3092/19, Lex nr 3010527; z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II OSK 71/20, Lex nr 3174081). Oznacza to, że pozostawienie bez rozpatrzenia przez Wojewodę ponaglenia Skarżącej (art. 37 § 3a k.p.a.) nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi, ani jej skuteczności.

Przystępując do rozważań podnieść należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

W sprawach objętych skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Natomiast stosownie do regulacji art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.

W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, albo w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie nie ma znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2567/15, Lex nr 2036047; z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2936/16, Lex nr 2538112). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021).

Analiza przeprowadzona w niniejszym postępowaniu na skutek wniesionej skargi na bezczynność Wojewody Śląskiego, a dotycząca zweryfikowania, czy organ dokonał czynności w zakreślonych przez przepisy ramach czasowych, prowadzi do wniosku, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności.

Bezspornym jest, że wniosek Skarżącej wpłynął do organu w dniu 26 października 2022 r. Natomiast pierwszą czynnością podjętą w sprawie była próba nawiązania kontaktu telefonicznego z pełnomocnikiem Skarżącej, co miało miejsce w połowie stycznia 2023 r., czyli po blisko trzech miesiącach od daty wpływ podania Wnioskodawczyni. W tamtym też czasie (31 stycznia 2023 r.), jak wynika z treści notatki urzędowej z dnia 31 stycznia 2023 r., pełnomocnik został powiadomiony o braku fiskalnym w postaci nieuiszczenia opłaty skarbowej od czynności polegającej na uwierzytelnieniu żądanego dokumentu. Pomijając, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje tego rodzaju sygnalizacji niedostatków podania, nie zwrócono wtedy uwagi pełnomocnika na inne uchybienia formalne i fiskalne wniosku. Dokonano tego natomiast pismem z dnia 10 lutego 2023 r., które zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 3 marca 2023 r. Uzupełnienie podania, jak poinformował Wojewoda, nastąpiło w dniu 10 marca 2023 r. Natomiast wydania uwierzytelnionej kopii decyzji dokonano w dniu 17 kwietnia 2023 r.

Zgodzić się należy z organem co do tego, że wniosek niekompletny pod względem formalnym nie wszczyna postępowania administracyjnego. Jednak zwrócić należy uwagę, że wpływ podania rodzi po stronie organu administracji określone obowiązki. Otóż zobligowany jest on do zweryfikowania jego poprawności pod względem wymagań stawionych prawem. Co więcej o stwierdzonych mankamentach podania, które wykluczają wszczęcie postępowania obowiązany jest poinformować wnioskodawcę zakreślając mu termin na ich uzupełnienie pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia (art. 64 § 2 k.p.a.). Co istotne wspomniana weryfikacja podania winna nastąpić niezwłocznie po jego wpływie (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1998/19, Lex nr 3065064). Podyktowane to jest tym, aby wnioskodawca mógł uzupełnić wszelkie braki i nadać podaniu bieg.

Tymczasem sprawdzenie podania Skarżącej pod kątem formalnym, jak i fiskalnych wymagań, nastąpiła dopiero po blisko trzech miesiącach od złożenia wniosku o wydanie uwierzytelnionej kopii decyzji. Oznacza to, iż odbyło się to już po upływie terminu, jaki przewidziany został przez ustawodawcę na załatwienie tego rodzaju sprawy. Uznać należy, że o ile wydanie uwierzytelnionej kopii dokumentu nie zawsze może być wykonane niezwłocznie, o tyle z pewnością nie jest to sprawa z kategorii "szczególnie skomplikowanych". Dlatego też termin na jej załatwienie nie powinien przekraczać miesiąca.

Wywód ten pozwala na stwierdzenie, iż opóźnienie w załatwieniu sprawy wywołane jest przede wszystkim zaniechaniem przeprowadzenia w odpowiednim czasie weryfikacji pod względem formalnym i fiskalnym podania Skarżącej. Brak jest więc podstaw do uzasadniania zwłoki w załatwieniu sprawy niejasnością treści wniosku, czy też brakiem dokładnych danych potrzebnych do identyfikacji żądanego dokumentu. Na marginesie podnieść należy, że analiza podania wskazuje na to, że jego autor w sposób jasny i precyzyjny zakreślił zakres przedmiotowy sprawy. W tym miejscu wskazać również przyjdzie, że nie można czynić zarzutu pełnomocnikowi Skarżącej, że nie stawił się w siedzibie organu w terminie wyznaczonym mu do przeglądania akt. Otóż reprezentując swoją mocodawczynię nie ubiegał się o wgląd do akt postępowania, lecz wystąpił o wydanie mu uwierzytelnionej kopii ściśle określonego dokumentu, co wyraźnie wyartykułował w podaniu. Ponadto przyjąć należy, że wskazanie imienia i nazwiska Skarżącej wraz z podaniem numeru karty pobytu i załączeniem jego kserokopii było wystarczające dla bezproblemowego ustalenia sygnatury akt sprawy, a w dalszej kolejności odszukania właściwej decyzji. Zajmując się kwestią bezczynności organu nie można nie dostrzec, że nawet po uzupełnieniu braków określonych wezwaniem z dnia 10 lutego 2023 r. organ nie dotrzymał miesięcznego terminu liczonego na załatwienie sprawy. Otóż pełnomocnik uczynił zadość wszelkim wymaganiom w dniu 10 marca 2023 r. Tymczasem udostepnienie uwierzytelnionej kopii decyzji nastąpiło dopiero 17 kwietnia 2023 r.

Wyjaśnić należy, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 100c i art. 100d u.p.o.u. Otóż ustawodawca w przepisach tych wyraźnie wskazuje, że odnoszą się one do postępowań w sprawie udzielenia, zmiany lub cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Tymczasem przedmiotem niniejszej sprawy nie jest żadna z wymienionych kwestii. Otóż podanie Skarżącej dotyczyło czynności materialno-technicznej polegającej na wydaniu uwierzytelnionej kopii dokumentu z akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją.

Oceniając, czy powyższa bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. wskazać należy, że pojęcie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, przede wszystkim wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (zob. wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1802/19; z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17).

Mając to na uwadze należy przyjąć, iż stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji). Mianowicie należy uwzględnić w tym zakresie fakt znaczącego przyrostu ilości wniosków składanych przez cudzoziemców w okresie ostatnich trzech lat, tj. 2020-2022 (zob. wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1014/20, Lex nr 3088698). Nie można tracić z pola widzenia również tego, że Polska granicząc z Ukrainą, która objęta jest wojną z Rosją stanowiła i stanowi schronienie na wielu osób uciekających przed okrucieństwami najeźdźcy. Wiąże się to z wieloma dodatkowymi obciążeniami dla organu zaangażowanego w niesienie pomocy uchodźcom.

Z kolei, w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Na dzień orzekania przez Sąd organ wydał już Skarżącej uwierzytelnioną kopię decyzji zezwalającej jej na pobyt czasowy na terytorium Polski. W rezultacie obowiązek zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Skarżącej w określonym terminie wynikający z treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stał się bezprzedmiotowy. Uzasadnione było więc umorzenie postępowania w tej części (pkt 3 sentencji).

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą podstawy do tego, aby korzystając z uprawnienia, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznać z urzędu sumę pieniężną od organu na rzecz Skarżącej. Mianowicie uwzględniając czas oczekiwania Skarżącej na załatwienia sprawy, która nie należy do spraw o charakterze skomplikowanym, Sąd uznał za zasadne przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 500 zł (pkt 4 sentencji).

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł w pkt 1, 2 i 3 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a, a także art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zasądzeniu od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 500 zł orzeczono na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji).

O kosztach postępowania w kwocie 597 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł.