Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 73/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 8, art. 16a ust. 2, art. 17 b ust. 1-2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 1 grudnia 2023 r. nr SKO/RŚ-423/482/2023 w przedmiocie specjalnego zasiłek opiekuńczy oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W dniu 10 sierpnia 2020 r. M. K. (dalej: strona, skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad ojcem – S. W. (dalej: ojciec strony, skarżącej) , na okres zasiłkowy 2020/2021. Do wniosku załączono stosowne dokumenty, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r.

Decyzją z 13 października 2020 r., nr 001058519A/10/2020 Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Polkowicach, działający z upoważnienia Burmistrza Polkowic (dalej : OPS, organ pierwszej instancji) przyznał stronie specjalny zasiłek opiekuńczy na jej ojca w kwocie 620,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. Na podstawie załączonych dokumentów ustalono miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę na kwotę 848,89 zł (848,89 zł - 764,00 zł = 84,89 zł). W związku z tym, że kwota przekroczenia była niższa od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie zasiłkowym 2020/2021, czyli kwoty 95,00 zł wniosek został rozpatrzony pozytywnie.

Pismem z 19 maja 2023 r. OPS wszczął z urzędu wobec strony postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego oraz jego zwrotu przyznanego decyzją z 13 października 2020 r. w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego.

Decyzją z 14 czerwca 2023 r., nr 000531ZZ- 519A/06/2023 OPS uznał, że wypłacony specjalny zasiłek opiekuńczy za okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. w łącznej wysokości 7440 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym i orzekł o jej zwrocie wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty. Organ pomocowy ustalił, że strona posiada grunty rolne na terenie gminy Rudna - 0,7175 ha przeliczeniowego oraz gminy Polkowice - 0,6025 ha przeliczeniowego (oświadczenie z 11 kwietnia 2023 r.), z których osiąga dochody, co nie zostało wykazane we wniosku. W związku z tym nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego, uprawniającego do otrzymywania specjalnego zasiłku opiekuńczego, stąd wspomniane świadczenia zostały uznane nienależnie pobrane.

W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że wniosek został przez nią wypełniony prawidłowo, zaś za błąd w wyliczeniu progu dochodowego odpowiedzialność ponosi pracownik OPS.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej : SKO , Kolegium ), decyzją z 7 sierpnia 2023 r., nr SKO/RŚ-423/356/2023 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Według Kolegium , wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.; dalej u.ś.r.), było przedwczesne, bowiem w sprawie może mieć zastosowanie inna podstawa prawna określona w pkt 4 tego przepisu. SKO wskazało ,że należało zastosować tryb wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem OPS, ustalając w 2020 r. prawo strony do specjalnego zasiłku opiekuńczego, dysponował wiedzą, wynikającą jedynie z jej oświadczenia, że nie jest rolnikiem. Natomiast okoliczność posiadania przez stronę od 2016 r. gruntów rolnych i gospodarstwa rolnego została ujawniona dopiero podczas jej przesłuchania w dniu 26 kwietnia 2023 r.

Postanowieniem z 7 września 2023 r. organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 13 października 2020 r., nr 001058519A/10/2020.

Decyzją z 5 października 2023 r., nr 000904519A/09/2023 OPS uchylił własną decyzję z 13 października 2020 r., nr 001058519A/10/2020 w sprawie przyznania stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego na jej ojca w kwocie 620,00 zł na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. i odmówił przyznania stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na ojca strony na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podstawą wznowienia postępowania jest fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) , bowiem w dniu 11 kwietnia 2023 r. strona poinformowała OPS telefonicznie, iż posiada grunty rolne. Z kolei w dniu 26 kwietnia 2023 r. złożyła do akt decyzje: z dnia 5 lutego 2019 r. ustalającą podatek rolny na rok 2019 (gmina Polkowice - 0,6025 ha przeliczeniowego) oraz z dnia 22 stycznia 2019 r. ustalającą podatek rolny na rok 2019 (gmina Rudna - 0,7175 ha przeliczeniowego). Organ pierwszej instancji zaznaczył przy tym, że nowe okoliczności faktyczne nie były dotąd mu znane, ponieważ w dniu 6 sierpnia 2020 r. (data wypełnienia wniosku) strona złożyła oświadczenie, iż nie jest rolnikiem, małżonkiem czy domownikiem rolnika (por. część V wniosku). Po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny z roku 2019 i doliczeniu dochodu z gospodarstwa rolnego, (tj. dochód w kwocie 4 282,08 zł (0,7175 ha przel. + 0,6025 ha przel. = 1,32 ha przel. x 3 244,00 zł dochód z ha przeliczeniowego w roku 2019 = 4 282,08 zł) ustalono, że miesięczny dochód rodziny od miesiąca listopada 2020 r. w przeliczeniu na osobę wyniósł 938,10 zł. Tym samym przekroczone zostało kryterium dochodowe , wynoszące kwotę 764 zł

Strona wniosła odwołanie od decyzji pierwszo-instancyjnej , podnosząc , że nie prowadzi gospodarstwa rolnego i go nie posiada. W 2016 r. otrzymała od ojca dom i dwie działki, po to, aby zmniejszyć wysokość płaconych podatków. Odwołująca się podniosła też, że OPS miał wiedzę o tych działkach, albowiem w 2016 r. dołączyła do dokumentacji w urzędzie nakazy płatnicze dotyczące podatków od tych działek. W jej ocenie za błąd w wypłacie zasiłku winę ponosi sam OPS. Powołała się przy tym na ciężką sytuację osobistą, bowiem samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, wychowując dwóch synów i zajmując się niepełnosprawnym ojcem. Utrzymuje się jedynie z alimentów oraz zasiłków wypłacanych przez OPS i nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z 1 grudnia 2023 r., nr SKO/RŚ-423/482/2023 SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 5 października 2023 r. W motywach decyzji ostatecznej wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Celem tego postępowania jest co do zasady ustalenie, czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał pierwotną decyzję. Kolegium zaznaczyło, że na gruncie niniejszej sprawy "nowe okoliczności faktyczne" czy też "nowe dowody", wynikają z decyzji podatkowych z 2019 r., które strona dostarczyła do OPS w dniu 26 kwietnia 2023 r. Natomiast okoliczność posiadania przez nią gospodarstwa rolnego wyszła na jaw w tym samym dniu, dopiero podczas jej przesłuchania w innej sprawie (z wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego). Strona oświadczyła wtedy do protokołu, że nabyła gospodarstwo rolne 7 lipca 2016 r. i że w drodze darowizny otrzymała od ojca dom i gospodarstwo rolne. Tymczasem we wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w pkt V strona oświadczyła, że nie jest rolnikiem lub małżonkiem albo domownikiem rolnika.

Jak dalej wskazało Kolegium , na podstawie pierwotnych danych ustalono, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w 2019 r. wyniósł 848,89 zł, co pozwoliło przyznać decyzją z 13 października 2020 r. specjalny zasiłek opiekuńczy. Tymczasem, w dochodzie rodziny za 2019 r. winien być także uwzględniony dochód z gospodarstwa rolnego, którego strona jest właścicielką. SKO wskazało także, że w przepisach o świadczeniach rodzinnych przyjęto domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia. Przy tym dochód ten wylicza się ryczałtowo według hektarów przeliczeniowych. Stąd po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny z roku 2019 z uwzględnieniem dochodu z gospodarstwa rolnego, miesięczny dochód na osobę wyniósł 938,10 zł i przekroczył kryterium dochodowe (764,00 zł) o kwotę 174,10 zł, wskutek czego w sprawie nie mógł mieć zastosowanie art. 16a ust. 3 u.ś.r., umożliwiający przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Zdaniem Kolegium , zaistniałe w sprawie nowe okoliczności, uzasadniały uchylenie decyzji ostatecznej z 13 października 2020 r. i zgodnie z art 151 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenie co do istoty o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. W konkluzji SKO stwierdziło, że strona sama złożyła pod odpowiedzialnością karną oświadczenie o nieposiadaniu gospodarstwa rolnego, tak więc aktualnie nie może "przerzucać" odpowiedzialności i skutków własnego oświadczenia na organ.

Pismem z 12 stycznia 2024 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję ostateczną , wnosząc o pozytywne jej rozpatrzenie. W motywach skargi podniosła, że posiada gospodarstwo domowe, zaś rolnego nie uprawia. Ma dwie działki, które oddała w dzierżawę. Z kolei dom i działki otrzymała w darowiźnie od ojca w dniu 7 lipca 2016 r. w celu obniżenia podatków. Nie ma więc żadnego gospodarstwa rolnego, z którego czerpałaby korzyści, nie posiada też żadnego sprzętu (nawet haczki). Obecnie utrzymuje się z alimentów płaconych przez męża na dwóch synów i korzysta z opieki społecznej. W związku z tym nie jest w stanie zwrócić wspomnianej kwoty. Strona wskazała ponadto, że pracownicy OPS mieli wiedzę na temat jej sytuacji, albowiem na ich wezwanie na bieżąco dostarczała żądane dokumenty (przykładowo nakazy płatności podatku rolnego). Według skarżącej , osoba rozpoznająca jej wniosek popełniła błąd przy wypłacie zasiłku, co zwalnia ją z obowiązku zwrotu nienależnie wypłaconej kwoty (7440 zł). Do skargi dołączono decyzję Prezesa KRUS z 27 października 2016 r. stwierdzającą, że skarżąca "nie spełnia warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na wniosek w części emerytalno-rentowej w związku z pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego" oraz zaświadczenie z KRUS z 12 kwietnia 2023 r. informujące, że strona nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2022r. , poz. 2492 ). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ., zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego .

Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy. W punkcie wyjścia oceny zasadności wywiedzionej skargi należało mieć przede wszystkim na uwadze fakt , że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu.

Wyjaśnić w tym miejscu należy ,że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. W związku z tym ,że powyższa instytucja stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. , to wadliwość postępowania administracyjnego , musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wskazane w przepisach prawa procesowego. Wskazać również należy ,że postępowaniu zwykłym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym , jakim jest wznowienie postępowania , przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Jedną z obligatoryjnych podstaw wznowienia przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przy czym stosownie do art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, lub 145b albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a lub 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W realiach badanej sprawy osią sporu między stronami pozostaje kwestia zaistnienia przesłanki wznowieniowej , o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wedle której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. A mianowicie za nową okoliczność faktyczną, nieznaną organowi w dacie wydania decyzji z dnia 13 października 2020 r. w przedmiocie przyznania skarżącej prawa należy uznać fakt posiadania przez nią od lipca 2016 r. gospodarstwa rolnego . Powyższa okoliczność wyszła na jaw dopiero w dniu 11 kwietnia 2023r. podczas procedowania przez organ w sprawie z wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Tymczasem we wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dnia 10 sierpnia 2020 r. skarżąca zataiła tę okoliczność i w części V formularza tegoż wniosku strona oświadczyła, że nie jest rolnikiem lub małżonkiem albo domownikiem rolnika. Wobec tego zamierzonego skutku prawnego nie może odnieść zarzut skargi , dotyczący popełnienia przez organ błędu .Skoro organ pomocowy opierał się na oświadczeniu strony , złożonym przez nią ze świadomością odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia , to na organie nie spoczywał już obowiązek weryfikacji prawdziwości złożonego w tym przedmiocie oświadczenia strony .

W związku z tym wskazany organowi dopiero w 2023r. fakt posiadania przez skarżącą gospodarstwa rolnego , fakt w niniejszej sprawie o charakterze prawotwórczym , prawidłowo został uznany przez organ za "nową okoliczność faktyczną" w sprawie, istniejącą w dniu wydania decyzji z dnia 13 października 2020 r. i nieznaną organowi, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niewątpliwie powyższa okoliczność ma wpływ na ustalenie ustawowej przesłanki w postaci wysokości dochodu rodziny , warunkującej przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego , w konsekwencji również treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

Uprawniony jest zatem wniosek obu organów orzekających , że kontrolowanej sprawie zaistniała wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego .

Natomiast sam fakt posiadania określonej ilości hektarów przeliczeniowych powoduje, że istnieje domniemanie osiągania dochodu w określonej prawem wysokości. Stanowi o tym art. 5 ust. 8 u.ś.r. ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z 13 październik 2020r.) , wedle którego w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1256 i 1309).

W świetle powyższego unormowania nie ma zatem znaczenia, czy właściciel rzeczywiście osiąga dochody z gospodarstwa rolnego. W związku z tym ma rację Kolegium , kiedy wywodzi ,że z punktu widzenia powołanego przepisu art. 5 ust. 8 u.ś.r. bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie. Wymaga zaakcentowania ,że ustawodawca dla potrzeb regulacji , jaką stanowi ustawa o świadczeniach rodzinnych wprowadził szczególne zasady ustalania dochodu , w tym dochodu uzyskiwanego z działalności rolniczej. Jest on wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem ha przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalanej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznie osiąganych dochodów. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący , musi więc być on interpretowany i stosowany w sposób ścisły . Nie daje on organowi uprawnienia do uznaniowego rozstrzygania w zakresie ustalenia wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego . Przeciwnie , w tym zakresie organ administracji publicznej nie ma żadnego luzu decyzyjnego . Wskazany przepis zakłada swego rodzaju fikcję prawną nakazującą przyjęcie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego, do którego strona posiada tytuł prawny. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody. Powyższa linia orzecznicza jest niezmiennie kontynuowana (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2013 r. II SA/Łd 1033/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2012 r. II SA/Lu 265/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 kwietnia 2016 r. II SA/Ke 39/16) . Dochód , o którym mowa w art. 5 ust. 8 u.ś.r. nie jest przychodem w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.ś.r. , który dopiero po pomniejszeniach wskazanych w tym przepisie daje dochód.

Przypomnieć w tym miejscu ponownie należy , że skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. Oznacza to ,że w postępowaniu wznowieniowym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., stanowiącą o działaniu organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. W związku z powyższym w kontrolowanej sprawie stosowane powinny być przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. I OSK 529/10, LEX nr 745255). A zatem prawidłowo organy obu instancji oceniły sytuację skarżącej według przepisów obowiązujących w dacie składania przez nią wniosku o przyznanie zasiłku opiekuńczego specjalnego .

W realiach analizowanej sprawie kluczową kwestią jest ponowna ocena przez organ przesłanek przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego , określonych w art. 16a ust.2 u.ś.r. ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia 13 październik 2020r.) ,wedle którego wskazane świadczenie przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Z kolei ówcześnie obowiązujący art.5 ust. 2 u.ś.r. przewidywał ,że w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł.

Z punktu widzenia przysługujących skarżącej uprawnień istotne znaczenie ma również unormowanie dotyczące świadczeń rolników, wynikające z art.17b ust.1 u.ś.r. ,którego brzmienie wypada przytoczyć . A mianowicie w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 u.ś.r. ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1)

rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2)

małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Jednocześnie ust. 2 cytowanego art.17b u.ś.r. ustawodawca przewidział ,że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Jak wynika z materiału aktowego sprawy, we wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dnia 10 sierpnia 2020 r. (inicjującego postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez organ pomocowy decyzji z dnia 13 październik 2020 r. przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad ojcem) skarżąca w części V formularza tegoż wniosku na stronie 8 oświadczyła, że nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym . Jednocześnie oświadczyła , " że jest świadoma odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia."

Ponownie zatem badając przesłankę wysokości dochodu rodziny skarżącej , osiąganego w 2019 r., warunkującego przyznanie jej w 2020 r. zasiłku specjalnego opiekuńczego i doliczeniu dochodu z gospodarstwa rolnego, (tj. dochód w kwocie 4 282,08 zł (0,7175 ha przel. + 0,6025 ha przel. = 1,32 ha przel. x 3 244,00 zł dochód z ha przeliczeniowego w roku 2019 = 4 282,08 zł) prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że miesięczny dochód rodziny od miesiąca listopada 2020 r. w przeliczeniu na osobę wyniósł 938,10 zł. Tym samym przekroczone zostało kryterium dochodowe , wynoszące kwotę 764 zł , a kwota przekroczenia tj. kwota 174,10 zł była wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego , wynoszącego w owym czasie kwotę 95 zł. W rezultacie należało uznać, że skarżąca w dniu 13 października 2020 r. nie spełniała przesłanki określonej w art. 16a ust.2 u.ś.r.

Biorąc pod uwagę powyższe ujawnione okoliczności sprawy trafnie organ uznał, że w dniu 13 października 2020 r. skarżąca nie spełniała, wynikających z ustawy o świadczeniach rodzinnych , warunków do przyznania jej wnioskowanego świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego .

Uzyskanie zatem przez organ informacji o posiadaniu przez skarżącą gospodarstwa rolnego , w pełni uprawniało organ I instancji do wznowienia postępowania, a w konsekwencji uchylenia własnej decyzji z dnia 13 października 2020 r. i odmowie przyznania jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego . W związku z tym w ujawnionych okolicznościach sprawy organom orzekającym nie można zarzucić braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, skoro nie istnieją żadne podstawy do kwestionowania prawdziwości danych dotyczących właścicielskiego posiadania przez skarżącą gospodarstwa rolnego Wydanie kwestionowanej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi zaś cech dowolności. Decyzje organów orzekających w sprawie w sposób szczegółowy przedstawiły ustalenia stanu faktycznego oraz wskazały przepisy, które miały w nich zastosowanie, prawidłowo interpretując ich treść, co jest wystarczające dla oceny ich legalności.

Konkludując powyższe stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny sprawy , skutecznie nie podważony przez skarżącą , dawał podstawy do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji, na mocy której przyznano jej prawo od świadczenia opiekuńczego. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że skarga przedstawia się jako bezzasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.

.