Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 172/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2, art. 3 § 1 w zw. z art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7 w zw. z art. 77, art. 7 w zw. z art. 86 w zw. z art. 78 § 1 i § 2, art. 10 § 1 zd. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 140aa ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 451/19 w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 grudnia 2018 r. nr BP.502.310.2018.0155.WA7.6898 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. Z. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji") wyrokiem z 5 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 451/19, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej zwanej "p.p.s.a."), po rozpoznaniu skargi D. Z. (dalej zwanej "skarżącą") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego "GITD" lub "Inspektorem") z 13 grudnia 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego "MWITD") z 31 sierpnia 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 15 000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywny bez zezwolenia, oddalił skargę.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 1 lutego 2018 r. w miejscowości G. zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] Samochodem kierował J. G. (dalej zwany "kierowcą"), który wykonywał przejazd drogowy krajowy na trasie G. – M. z ładunkiem pospółki (ładunek sypki, podzielny). Załadowcą ładunku na kontrolowany samochód ciężarowy była skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: E. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów kontrolowanego pojazdu, dokonano pomiarów jego wymiarów zewnętrznych oraz ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę, stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi. Kierujący został zapoznany ze świadectwami legalizacji wag i przymiaru wstęgowego, świadectwem wzorcowania wysokościomierza oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia. Kierujący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego ważenia pojazdu. W związku z powyższym dokonano ważenia ponownego. Kierującemu odczytano wyniki pomiarów z urządzeń pomiarowych. Podczas pomiaru rzeczywistych nacisków na oś uzyskano kolejno wyniki pierwsza oś podwójna 15,9.; druga oś podwójna napędowa pojazdu 27,3 t. (przekroczenie o 8,3 t, co stanowi przekroczenie o 43,68 %). W wyniku pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu uzyskano wynik 43,2 t (przekroczenie o 11,21, co stanowi przekroczenie o 35 %). W wyniku pomiaru wymiarów zewnętrznych pojazdu wraz z ładunkiem (po odjęciu możliwych błędów) stwierdzono: rzeczywistą wysokość – 3,26 m, rzeczywistą długość – 8,41 m., rzeczywistą szerokość 2,51 m. Odległość miedzy pierwszą a drugą osią pojazdu wynosiła 1,7 m., między drugą a trzecią wynosiła 2,8 m, między trzecią a czwartą wynosiła 1,4 m. Na podstawie wyników z pomiarów przeprowadzonych w trakcie kontroli drogowej stwierdzono, iż kontrolowany pojazd odpowiada parametrom wymiarowo-wagowym przewidzianym dla zezwolenia kategorii VII. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr WITD.DI.P.W.VII0248/22/18 z 1 lutego 2018 r.

Podczas kontroli dokonano przesłuchania kierowcy (protokół przesłuchania świadka z 1 lutego 2018 r.) podczas którego zeznał, że towar przewoził na swoją rzecz i na użytek swojej firmy. Wskazał, że załadowcą pospółki jest firma E. z siedzibą w W., ul. [...]. Stwierdził "Wiem że jest ktoś kto nadzoruje ilość wyjeżdżających samochodów, ale nie interesuje go czy pojazdy są przeładowane. Załadunek odbył się za pomocą koparki, która nie waży ładowanego towaru podczas załadunku. (...) Wagi umożliwiającej ważenie całego pojazdu na terenie kopalni nie ma. Po drodze nie doładowywałem nigdzie pojazdu, również nie tankowałem pojazdu."

Decyzją z 31 sierpnia 2018 r. MWITD, działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1 – 3 ustawy prawo o ruchu drogowym i art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 15 000 zł.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewyczerpujące zebranie dowodów i ustalenie istotnych okoliczności wyłącznie w oparciu o zeznania kierowcy, w sytuacji gdy wymierzenie kary pieniężnej załadowcy możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy okoliczności lub dowody wskazują, że załadowca miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia.

Zaskarżoną decyzją GITD, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., póz. 2096 ze zm.; dalej zwanej "k.p.a."), art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z 5 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1,2, art. 64 c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 2, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.; dalej zwanej "p.r.d."), art. 41 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068; dalej zwanej "u.d.p."), § 3 ust. 1 pkt 11, § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję MWITD, wskazując, że podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę, w której domagała się m. in. uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że organ prawidłowo ocenił moc dowodową zgromadzonych dowodów, nie przekraczając zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Najistotniejszymi dowodami, przy pomocy których ustalono w sprawie ramy faktyczne postępowania był protokół kontroli wraz z zeznaniami świadka – kierowcy – będącego równocześnie właścicielem firmy transportowej wykonującej zakwestionowane zadanie przewozowe, a ponadto znajdujący się w aktach administracyjnych dokument WZ. Z zeznań świadka wynika, że skarżąca była załadowcą pospółki na kontrolowany samochód ciężarowy. Załadunek odbywał się za pomocą koparki, po załadunku nie występowała możliwość zważenia pojazdu, gdyż nie było wagi.

Organ w sposób należyty ocenił zeznania przesłuchanego w sprawie świadka, uznając, iż jako kierowca, będący jednocześnie podmiotem wykonującym przejazd, posiadał pełną wiedzę kto jest załadowcą. Okoliczności powyższe potwierdza, zdaniem WSA, treść odwołania, w którym skarżąca informuje, że korzystała z profesjonalnej firmy transportowej, której właścicielem był kierowca.

WSA zaznaczył przy tym, że odpowiedzialność skarżącej nie zwalnia z odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd stąd podważanie zeznań kierowcy wskazując na jego intencje uwolnienia się od własnej odpowiedzialności, kosztem obciążenia odpowiedzialnością skarżącej, uznać należy za całkowicie nieuzasadnione. Co więcej podmiot wykonujący przejazd miał interes w tym, aby kwestionować te okoliczności faktyczne, które stanowią podstawę odpowiedzialności zarówno jego, jak i skarżącej.

Sąd pierwszej instancji uznał, że zasadne było oparcie się przez organ odwoławczy na poczynionych przez MWITD ustaleniach faktycznych w oparciu o protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, świadectw legalizacji (ważnych w dniu kontroli), świadectw wzorcowania, instrukcji obsługi wag oraz sprawozdania z pracy pt. "Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych."

W ocenie WSA, nie mógł być również uznany za zasadny zarzut skargi zaniechania poszukiwania przez organ okoliczności egzoneracyjnych czy też dowodów mających wykazać zaistnienie tych okoliczności. Ciężar wykazania i udowodnienia tego rodzaju okoliczności spoczywa bowiem na stronie, która zamierza wywodzić z nich skutek prawny w postaci umorzenia postępowania administracyjnego. Zdaniem WSA, inicjatywa dowodowa należała do skarżącej, która nie wnioskowała o przeprowadzenie odpowiednich dowodów na poparcie podnoszonych przez siebie okoliczności.

Sąd pierwszej instancji wskazał także, że organ co do zasady nie jest zobligowany do przesłuchania strony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłową kontrolę działań organów administracji wymierzających skarżącej karę pieniężną w wysokości 15 000 zł polegającą na niedostrzeżeniu tego, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia wymienionych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego albowiem organy nie zebrały wszystkich dowodów i kluczowe okoliczności sprawy ustalono w oparciu o zeznania kierowcy oraz materiały kontroli drogowej, podczas gdy zeznania kierowcy są niewiarygodne, zebrane dowody są niewystarczające do ustalenia w sposób kategoryczny i stanowczy, że skarżąca co najmniej godziła się na powstanie naruszenia, co doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi w sytuacji kiedy decyzji powinna podlegać uchyleniu w całości;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. polegające na wadliwej kontroli skarżonej decyzji i nadanie nieodpowiedniego znaczenia okoliczności, iż organy nie przeprowadziły dowodu z przesłuchania strony uznając, że dany dowód nie zmieniłby ustaleń w niniejszej sprawie, podczas gdy informacje uzyskane od strony mogłyby podważyć wiarygodność zeznań kierowcy, strona przedstawiłaby procedury załadunku stosowane przez stronę, co doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi w sytuacji kiedy decyzji powinna podlegać uchyleniu w całości;

3. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli działań organów i niedostrzeżenie tego, że organy nie zebrały wszystkich koniecznych i możliwych dowodów i wydały decyzję w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy, albowiem organy nie ustaliły świadków np. pracowników odpowiedzialnych za załadunek, którzy mogliby przekazać informację co do sposobu przeprowadzenia spornego załadunku, co doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi w sytuacji kiedy decyzji powinna podlegać uchyleniu w całości;

4. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 zd. 2 k.p.a. polegające na wadliwej kontroli działań organu i niedostrzeżeniu tego, że GITD zaniechał wydania postanowienia, którym zostałby wyznaczony stronie termin na zapoznanie się z aktami sprawy oraz złożenie wniosków o ewentualne uzupełnienie postępowania dowodowego i wydał skarżoną decyzję z pominięciem ostatecznego stanowiska skarżącej, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiło skarżącej zawnioskowania o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, świadków, dokumentów przedsiębiorstwa skarżącej dotyczącej zasad wykonywania załadunków, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżąca miała wpływ na powstanie naruszenia, gdyż skarżąca została pozbawiona możliwości zweryfikowania treści materiału dowodowego i zawnioskowania o jego uzupełnienie poprzez złożenie wniosku o przesłuchanie świadków – osób obecnych przy załadunku oraz przesłuchanie strony, co doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie przedstawiła argumenty na poparcie zarzutu sformułowanego w petitum skargi kasacyjnej.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej w związku z wykonywaniem przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu i dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego samochodu ciężarowego. Skarżąca była załadowcą ładunku podzielnego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwe przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu pierwszej instancji – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaistnienia przypisanego stronie – jako załadowcy – naruszenia, za które należało orzec wobec strony karę pieniężną w wysokości 15 000 zł, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i zmierzają do wykazania, że w sprawie przeprowadzono niewystarczające ustalenia faktyczne i nie zebrano wszystkich dowodów, pozwalających na kategoryczne stwierdzenie, czy skarżąca miała wpływ lub co najmniej godziła się na powstanie naruszenia. Gdyby natomiast zgromadzono prawidłowo wszystkie dowody i ustalono kluczowe dla sprawy okoliczności, przesłuchując stronę oraz ustalając i przesłuchując świadków odpowiedzialnych za załadunek i dopuszczając dowód z dokumentów przedsiębiorstwa dotyczących zasad wykonywania załadunków wynik sprawy byłby inny, gdyż doprowadziłoby to do uchylenia decyzji w całości.

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie są zasadne, a kontrola legalności zaskarżonej decyzji w przedmiocie kary pieniężnej została dokonana prawidłowo.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast ust. 3 tego artykułu stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

Z treści przepisu art. 140aa ust. 3 p.r.d. wynika zatem – w sposób niebudzący wątpliwości – że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, kara ta może zaś być nałożona także na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora ale tylko w ściśle określonych powołanym przepisem sytuacjach.

Analiza zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia wskazuje, że skarżąca nie kwestionuje na tym etapie oceny co do samego zaistnienia naruszenia (przeciążenia pojazdu), ani żadnych innych okoliczności, poza tymi, które wyznaczają granice jej odpowiedzialności jako załadowcy tj. czy okoliczności i dowody wskazują, że pomiot wykonujący czynności ładunkowe miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie można przyjąć, że poczynione w sprawie w tym przedmiocie ustalenia nie były wystarczające, a wskazywane przez skarżącą okoliczności i dowody mogłyby zmienić pogląd na jej odpowiedzialność.

Należy stwierdzić, że przesłanki odpowiedzialności załadowcy, o których mowa w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. tj. wpływ lub godzenie się na naruszenie norm dotyczących obciążenia pojazdu musi być oceniane przez pryzmat konkretnego naruszenia w ściśle określonych warunkach, jak i tego – w jaki sposób do niego doszło. Przesłanki wskazujące na odpowiedzialność załadowcy muszą być przy tym realne i bezpośrednie i muszą być przedmiotem postępowania dowodowego, a ciężar wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów spoczywa na organie (por. wyrok NSA z 1. Września 2017 r., sygn. akt II GSK 3128/15; treść tego orzeczenia dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Wskazywane w skardze kasacyjnej jako naruszone: - art. 7 k.p.a. – statuuje zasadę prawdy obiektywnej, stosownie do której w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa; - dopełniający tę regulację art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów, tylko fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 k.p.a.); - z kolei art. 86 wskazuje, że jeśli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braków pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę; - zgodnie z art. 78 § 1 żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, żądania tego można jednak nie uwzględnić, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami ( art. 78 § 2 ).

W sprawie dokonano kontroli drogowej, z której sporządzono protokół, ponadto w trakcie kontroli przesłuchano w charakterze świadka – kierowcę przeładowanego pojazdu, którego zeznania były kluczowe dla ustalenia kwestionowanych przez skarżącą przesłanek jej odpowiedzialności. Kierowca zeznał, że załadunek pojazdu był dokonywany za pomocą koparki, która nie waży ładowanego podczas załadunku towaru, również na terenie całej kopalni nie ma wagi umożliwiającej ważenie całego pojazdu, co prawda ktoś na terenie kopalni nadzoruje ilość wyjeżdżających pojazdów, "ale nie interesuje go czy pojazdy są przeładowane." Trafnie na tej podstawie organ, co zaakceptował Sąd pierwszej instancji stwierdził, że te okoliczności wskazują, że załadowca miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych wyraża się stanowisko, że załadowca po załadunku powinien sprawdzić, czy nie wypuszcza na zewnątrz pojazdu przeładowanego, działaniem uprawnionym w takiej sytuacji byłoby więc co najmniej zważenie masy pojazdu. W rozpoznawanej sprawie załadowca nie tylko nie dokonywał ważenia we własnym zakresie, ale też i nie umożliwiał tego kierowcom wykonującym przewozy, gdyż na terenie kopalni nie było wagi.

Słusznie nie uwzględniono wniosków skarżącej o przesłuchanie dalszych świadków – jej pracowników (po uprzednim ustaleniu ich przez organ) oraz jej – w charakterze strony, a także dowodów z dokumentów przedsiębiorstwa, na okoliczność zasad i procedur dokonywania załadunków w przedsiębiorstwie skarżącej. Należy zgodzić się, że w sprawie nie było istotne ustalanie ogólnych zasad organizacji pracy w firmie skarżącej, a dokonanie konkretnych ustaleń, jak wyglądał sposób załadunku i czy były podejmowane czynności towarzyszące, umożliwiające wychwycenie przeładowania pojazdu, w tym konkretnym wypadku. Co do dowodu z przesłuchania strony, to trzeba również podkreślić, że jest to dowód posiłkowy, dopuszczany wówczas "jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy". Taka sytuacja nie miała miejsca, albowiem istotne dla rozstrzygnięcia fakty zostały już ustalone innymi dowodami, przy czym zgodzić się trzeba z Sądem pierwszej instancji, że podjęta przez skarżącą próba zdezawuowania zeznań świadka (kierowcy skontrolowanego pojazdu), nie mogła okazać się skuteczna. Skarżąca niezasadnie powoływała się na brak jego wiarygodności motywując to chęcią uwolnienia się od własnej odpowiedzialności kosztem obciążenia odpowiedzialnością skarżącej, podczas gdy podmiot wykonujący przejazd i załadowca ponoszą odpowiedzialność niezależnie od siebie, zatem wykonujący przejazd nie mógł w ten sposób skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności.

Z tych też powodów nie były zasadne zarzuty dokonania wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wymienionych w pkt 1 – 3 petitum skargi kasacyjnej.

Nie można zgodzić się również, że WSA oddalając rozpoznawaną skargę naruszył zarzucany art. 10 § 1 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że nie każde naruszenie tego przepisu skutkuje uchyleniem decyzji poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia ww. przepisu może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Skarżąca takiego związku nie wykazała. Wskazywane przez autora skargi kasacyjnej dowody, które miałaby zawnioskować skarżąca przed wydaniem decyzji w drugiej instancji (przesłuchanie strony, ustalenie i przesłuchanie świadków na okoliczność procedur załadunku w przedsiębiorstwie skarżącej) były już przez nią zgłaszane wcześniej, chociażby w odwołaniu i nie zostały uwzględnione przez organ, co więcej jako zbędne i niemogące przyczynić się do dalszego wyjaśnienia sprawy zostały uznane przez Sąd pierwszej instancji i NSA (co wyjaśniono wyżej).

Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są zatem niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona na rzecz organu kwota stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który reprezentował go jedynie w postępowaniu kasacyjnym, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.