Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 38/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 3, art. 36, art. 54 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 3, art. 61 ust. 1, 2, 2d, 2e,3, art. 64, art. 103, art. 104 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
article: art.6, art. 7, art. 15, art. 136 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uroszczonym w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 12 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lipca 2023 r., nr [...].


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia 28 lipca 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta K. (dalej przywoływany także jako: "Organ pierwszej instancji"), ustalił wobec G. W. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") odpłatność za pobyt córki A. W. w DPS w N. w wysokości 4.071,12 zł. miesięcznie od dnia 01.06.2023 r. Organ zobowiązał, że należność należy wpłacać w terminie do 15. każdego miesiąca na wskazany rachunek bankowy [...] w K..

Organ uzasadnił, że Pani A. W. na mocy decyzji nr [...] z dnia 24.03.2021 r. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej w N.. W dniu 09.04.2021 r. Pani A. W. została umieszczona w ww. placówce.

Organ przywołał treść art. 60 ust. 1 i 2 oraz art. 61 ustawy o pomocy społecznej i uznał, że Skarżąca jako matka jest zobowiązana do ponoszenia odpłatności. Pismem z dnia 12.05.2023 r. zwrócono się do MOPS w S. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego ze Skarżącą, która również została o tym powiadomiona (pismo odebrała 15.05.2023 r.).

MOPS w S. w odpowiedzi poinformował, że strona nie zgłosiła się do ośrodka i nie skontaktowała się z pracownikiem socjalnym. W związku z czym w dniu 26.06.2023 r. sporządzono umowę w sprawie ponoszenia odpłatności, którą dostarczono stronie w dniu 29.06.2023 r. Umowa nie została podpisana.

W tej sytuacji Organ ustalił odpłatność w drodze decyzji z dnia 28.07.2023 r. wskazując, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w N. w 2023 r. wynosi 6.189,18 zł., zaś podopieczna ponosi odpłatność w wysokości 70% dochodu tj. 2.118,06 zł. miesięcznie. Do zapłaty przez Skarżącą pozostaje zatem kwota 4.071,12 zł.

2. Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji z dnia 28.07.2023 r. wnosząc przede wszystkim o całkowite odstąpienie od płatności ustalonej, gdyż nie posiada środków na uregulowanie należności nawet w najmniejszej kwocie. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jej jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 1278,86 zł. miesięcznie. Posiadany dochód jest pomniejszony o zajęcie komornicze w kwocie 464,88 zł. miesięcznie. Do tego dochodzą opłaty mieszkaniowe, leki.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775) oraz art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901), orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że kwestię ponoszenia opłat za pobyt w DPS regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901, dalej przywoływana jako: "u.p.s."). Podkreślił, że Skarżąca przed wydaniem decyzji dotyczącej odpłatności za pobyt jej córki w DPS w ogóle nie reagowała na pisma ośrodka pomocy społecznej, pomimo doręczania jej takich pism, i nie można było przeprowadzić z nią wywiadu środowiskowego w celu ustalenia m.in. sytuacji rodzinnej i majątkowej. Była również pouczona, iż w przypadku niepodpisania umowy, zostanie wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie.

Dlatego, zdaniem Organu odwoławczego, Organ I instancji nie miał innego wyjścia jak ustalić taką odpłatność w drodze decyzji bez wiedzy o sytuacji strony. Ponieważ dopiero w odwołaniu od decyzji strona przedstawiła tylko ogólnie stan rodzinny i dochodowy, Kolegium podkreśliło, że nie mogło się do tych twierdzeń odnieść. Niemniej jednak zaznaczył, że wniosek Skarżącej w przedmiocie zwolnienia jej z odpłatności za pobyt córki w DPS będzie przedmiotem orzekania w odrębnym postępowaniu przez Organ I instancji. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w terminie ustalonym ze stroną, oraz w oparciu o przedstawione przez stronę dokumenty organ rozpatrzy kwestię zwolnienia z odpłatności w drodze decyzji administracyjnej, od której będzie przysługiwało prawo odwołania do organu odwoławczego.

4. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu wskazała, że jest osoba w podeszłym wieku utrzymującą się z emerytury w wysokości 1200 zł. Choruje na serce i zatory żylne kończyn dolnych, zajmuje mieszkanie TBS i ponosi koszty utrzymania mieszkania i zakupu leków ok 160 zł miesięcznie. Wskazała, że nie wie dlaczego córka znajduje się w DPS i że nie ma z nią kontaktu odkąd ta ukończyła 16-17 lat, bowiem wówczas córka zerwała relacje z matką. Skarżąca wie, że córka miała problemy z alkoholem. Podkreśliła, że miała dziesięcioro dzieci, którym poświęciła całe życie i z żadnym nie ma kontaktu. Wskazała, że sama ma problem z zakupem żywności i że nie starcza jej na opłaty a w domu jest zimno; nie stać jej na zakup odzieży. Dlatego, w przekonaniu Skarżącej kwota odpłatności jest wygórowana i oderwana od rzeczywistości.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

6. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej (ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.).

Zgodnie z art. 36 u.p.s. jednym ze świadczeń niepieniężnych pomocy społecznej jest pobyt i usługi w domu pomocy społecznej. W art. 54 ust. 1 u.p.s. zostały wskazane kryteria, które decydują o prawie do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Są nimi konieczność całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności oraz niemożność samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu. Do obowiązków podmiotów prowadzących domy pomocy społecznej należy świadczenie usług bytowych, opiekuńczych, wspomagających i edukacyjnych na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb mieszkańca domu. Domy pomocy społecznej w całości więc pokrywają wydatki związane z zapewnieniem całodobowej opieki mieszkańcom oraz zaspokajaniem ich niezbędnych potrzeb bytowych i społecznych. Umożliwiają także i organizują mieszkańcom pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących im na podstawie odrębnych przepisów. Dom pomocy społecznej pokrywa również opłaty ryczałtowe i częściową odpłatność do wysokości limitu ceny, przewidziane w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Należy jednak podkreślić, że pobyt w domu pomocy społecznej nie jest bezpłatny. Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Art. 60 ust. 1 u.p.s. wprost przewiduje, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3 art. 60 u.p.s. Z kolei średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca:

1) w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;

2) w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;

3) w regionalnym domu pomocy społecznej - ustala marszałek województwa i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku.

Zgodnie z jej art. 61 ust. 1 obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Z kolei ust. 2 art. 61 u.p.s. przewiduje, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Zgodnie z art. 61 ust. 2d u.p.s. w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji. Natomiast art. 61 ust. 2e u.p.s. przewiduje, że w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s., w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, o której mowa w art. 61 ust. 2e u.p.s., ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia.

8. Na podstawie powołanych przepisów pobyt osoby w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a ta odpłatność jest ponoszona zarówno przez osobę, która w takim domu przebywa, jak i przez osoby zobowiązane wobec niej alimentacyjnie. Stąd konieczne jest ustalenie wysokości odpłatności ponoszonej przez osoby zobligowane do tego na podstawie art. 61 ust. 2 u.p.s. Takie ustalenie może nastąpić bądź na odstawie umowy zawartej w trybie art. 103 u.p.s., bądź na podstawie decyzji administracyjnej.

Zastępczy charakter wnoszenia opłat przez gminę wynika z art. 61 ust. 3 u.p.s., w myśl którego gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, wnosi opłaty zastępczo, jeżeli nie wywiązują się z tego osoby zobowiązane w pierwszej kolejności. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w tym celu kwot (wyrok NSA z 19 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 62/14). Obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., powinien zatem zostać określony w decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za pobyt wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. (por. wyrok NSA z 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 653/12). Pogląd, że wynikające z art. 59 ust. 1 u.p.s. ustalenie opłaty w decyzji administracyjnej obejmuje obowiązek organu nie tylko określenia ogólnej kwoty opłaty miesięcznej, ale także osoby lub osób zobowiązanych do jej uiszczania prezentowany jest również w literaturze (zob. A. Prekurat, Ustawa o pomocy społecznej z komentarzem - cyt. za W. Maciejko i P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008, s. 299).

Uchwałą 7 Sędziów z 11 czerwca 2018 r. (sygn. akt I OPS 7/17 ONSAiWSA 2018, Nr 5, poz. 77), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że obowiązek wnoszenia, przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 u.p.s. w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s., wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. w związku z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.s. w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 u.p.s.

Prawidłowy sposób ustalenia opłaty winien polegać na obliczeniu wysokości dochodu na osobę w rodzinie podmiotu zobowiązanego w sposób określony w art. 6 pkt 3 u.p.s., tj. poprzez podzielenie sumy dochodów członków rodziny przez ilość członków rodziny, a następnie odjęciu od tej kwoty sumy odpowiadającej 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wynik powyższego działania matematycznego (o ile stanowi liczbę dodatnią) stanowić będzie górną granicę opłaty jaką obciążyć można daną osobę zobowiązaną (zob. wyroki NSA z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2776/17 oraz z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2820/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl art. 64 u.p.s. osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli:

wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce;

występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych

małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;

osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko;

osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu;

osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu;

osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty.

9. Przenosząc powyższe na tę sprawę Sąd zauważa dwa problemy, które pojawiły się i nie zostały dostrzeżone zarówno przed Organem I jak i II instancji, przy czym Organ odwoławczy nie dostrzegł nieprawidłowości w działaniu Organu I instancji, ale też sam nie ustrzegł się błędu.

Jak wyżej podniesiono, pobyt osoby w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a ta odpłatność jest ponoszona zarówno przez osobę, która w takim domu przebywa, jak i przez osoby zobowiązane wobec niej alimentacyjnie. Stąd konieczne jest ustalenie wysokości odpłatności ponoszonej przez osoby zobligowane do tego na podstawie art. 61 ust. 2 u.p.s. Takie ustalenie może nastąpić bądź na podstawie umowy zawartej w trybie art. 103 u.p.s., bądź na podstawie decyzji administracyjnej. Podkreślenia jednak wymaga, że ustalenie wysokości odpłatności powinno nastąpić w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty i Organ powinien się wykazać zbadaniem kręgu osób zobowiązanych.

Z akt sprawy, poza tym, że Organ I instancji przyjął, a za nim bez dokonania jakichkolwiek własnych ustaleń powtórzył Organ odwoławczy, że Skarżąca jest matką osoby umieszczonej w DPS i w związku z tym ciąży na niej obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt córki w placówce, brak jest jakichkolwiek rozważań Organu co do tego czy istnieją w ogóle jakieś inne osoby zobowiązane, o których mowa w art. 61 ust. 1 i 2.

W niniejszej spawie nie tyle zatem ustalono, że Skarżąca jest jedyną osobą zobowiązaną do partycypacji w odpłatnościach za pobyt córki w DPS-ie a przyjęto taką tezę, nie popierając jej żadnym dowodem.

Stąd Organowi I instancji należy zarzucić brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w wymaganym zakresie i w konsekwencji niepełne zgromadzenie materiału dowodowego.

10. Odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego daje podstawę do ustalenia, na zasadach wynikających z ustawy, wysokości opłaty za pobyt pensjonariusza w DPS na etapie postępowania przed Organem I instancji, bez wzięcia pod uwagę sytuacji majątkowej zobowiązanego, bo przecież Organ do takich danych bez wywiadu dostępu nie ma. O tyle jednak na etapie postępowania odwoławczego, gdy Organ II instancji dysponuje odwołaniem, w którym podniesiona jest przez odwołującego kwestia dochodów, to naruszeniem przepisów postepowania ze strony Organu odwoławczego jest powielenie rozważań Organu I instancji bez dokonania jakichkolwiek własnych ustaleń.

Przypomnieć wypada, na co Organ II instancji sam przecież zwracał uwagę, że art. 64 u.p.s., w brzmieniu ustalonym przez ustawę nowelizującą z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1690), która weszła w życie w dniu 4 października 2019 r., stanowi, że: "osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (...)". W porównaniu do wcześniejszej wersji przepisu dodano sformułowanie: "obowiązane do wnoszenia opłaty". Motywy prawodawcy, ukierunkowane na rozszerzenie zakresu możliwości zwolnienia z opłaty również na etapie jej ustalania, wynikają również z uzasadnienia do projektu ustawy nowelizującej (Sejm VIII kadencji, druk sejmowy nr 3524), w którym wskazano, że dokonana zmiana "poszerza możliwość zwalniania z obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, obok osób wnoszących opłatę, również osób zobowiązanych do wnoszenia opłat zgodnie z przepisami ustawy, ale jeszcze ich niewnoszących". W aktualnym stanie prawnym istnieje zatem możliwość orzekania o zwolnieniu od opłat łącznie z ustaleniem tej odpłatności, o ile oczywiście strona złoży w tym zakresie stosowny wniosek na tym etapie postępowania.

Jak wynika z akt sprawy Skarżąca na etapie odwołania wyraźnie wskazała, że prowadzi gospodarstwo samodzielnie a jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1278,86 zł miesięcznie. Podkreśliła, że jej dochód jest pomniejszony o zajęcia komornicze w kwocie 464,88 zł. Wskazała ile wynoszą opłaty oraz jak prezentuje się jej sytuacja zdrowotna. Końcowo przeprosiła Organ i jednocześnie poprosiła o ponowne rozpatrzenie jej sytuacji w odniesieniu do odstąpienia do odpłatności za pobyt córki w DPS.

W tym miejscu Sąd zauważa, że jednocześnie w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek aktywności dowodowej po stronie Organu odwoławczego, a przypomnieć należy, że organ ten prowadzi postępowanie ponownie w całokształcie i dotyczy to także postępowania dowodowego. Stąd za lekceważące i nieodpowiadające wymogom rzetelnie prowadzonego postępowania i art. 6, art., 7, art. 15 i art. 136 K.p.a. należy uznać konstatację SKO w Koszalinie, że "ponieważ dopiero w odwołaniu od decyzji strona przedstawiła tylko ogólnie stan rodzinny i dochodowy, Kolegium nie mogło się do tych twierdzeń odnieść". Otóż zdaniem Sądu nie tylko mogło ale i powinno się było odnieść, prowadząc w tym celu stosowne postępowanie dowodowe (jeśli organ odwoławczy nie może przeprowadzić wywiadu środowiskowego może zlecić jego przeprowadzenie Organowi I instancji na zasadzie art. 136 § 1 K.p.a.) Rolą Kolegium nie jest jedynie kontrola legalności decyzji Organu I instancji. To jest rola sądu administracyjnego.

11. W ponownie prowadzonym postepowaniu Organ weźmie pod uwagę argumentację Sądu, zacznie od ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt podopiecznej w DPS, w następnej kolejności przeprowadzi kompletne postępowanie dowodowe, uwzględniając okoliczności podniesione przez Skarżącą na etapie odwołania.

12. Wobec dostrzeżonych wyżej uchybień Organów obu instancji konieczne zatem stało się na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej jej wydanie decyzji Organu I instancji.