Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 296/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1 i 2, art. 93 ust. 2a
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 156 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant: starszy asystent sędziego Jakub Rozenfeld po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. C. i J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1617/19 w sprawie ze skargi S. C. i J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 14 maja 2019 r. nr KO A/3415/Pd/18 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1617/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę S. C. i J. C. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO; organ administracji) z 14 maja 2019 r., nr KO A/3415/Pd/18 (dalej: zaskarżona decyzja), w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku pełnomocnik skarżących zaskarżył to orzeczenie w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: ppsa) zarzucając naruszenie: a) art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 kpa w związku z art. 2, 7, 8 i 190 ust. 1 Konstytucji RP w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz pominięcie (niezastosowanie) art. 156 § 2 kpa, art. 158 § 2 kpa, w związku z art. 190 ust. 1 konstytucji RP i wyrokiem TK z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, który stwierdził za niezgodny art. 156 § 2 kpa, z art. 2 Konstytucji RP i utracił on moc w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, podczas gdy przy prawidłowym zastosowaniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 158 § 2 kpa i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP Sąd I instancji powinien uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 11 września 2018 r., nr [...] (dalej: decyzja organu I instancji), stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta M. Nr [...] z 13 marca 2007 r. w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości (dalej: decyzja z 2007 r.) oraz zaskarżoną decyzję organu II instancji z powodu ich niezgodności z prawem (naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy) oraz zobowiązać organ na podstawie art. 145a § 1 ppsa, do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 13 marca 2007 r. i wydanie decyzji stwierdzającej wydanie w/w decyzji Burmistrza z naruszeniem prawa oraz wskazania znacznego upływu czasu i nabycia przez stronę ekspektatywy lub prawa jako okoliczności, z powodu których organ nie stwierdził nieważności decyzji - art. 158 § 2 kpa, ewentualnie na podstawie art. 153 ppsa, przedstawić ocenę prawną i wskazania co do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie wytycznych płynących z wyroku TK z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13; b) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz pominięcie (niezastosowanie) art. 158 § 2 kpa, polegające na zastosowaniu eliminacji decyzji z porządku prawnego bez ustalenia i oceny jakie są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki, które wywołała decyzja z 2007 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie tej decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Bez poczynienia takich ustaleń organ oraz Sąd I instancji dokonał oceny, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa o charakterze rażącym, podczas gdy przy prawidłowym zastosowaniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa, (który został uznany za niezgody z art. 2 Konstytucji RP w/w wyrokiem TK i utracił moc w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy), Sąd I Instancji powinien uchylić obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu nieważności decyzji z 2007 r. z uwagi na ich niezgodność z prawem (naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy) oraz zobowiązać organ na podstawie art. 145a § 1 ppsa, do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 2007 r. i wydanie decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z 2007 r. z naruszeniem prawa oraz wskazania pozytywnych skutków gospodarczych i społecznych jako okoliczności, z powodu których organ nie stwierdził nieważności decyzji - art. 158 § 2 kpa, ewentualnie na podstawie art. 153 ppsa, przedstawić ocenę prawną i wskazania co do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie ustaleń i ocen jakie są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki, które wywołała decyzja z 2007 r.

W skardze kasacyjnej sformułowano także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 151, art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 3 § 1 ppsa, art. 107 § 3 kpa przez oddalenie skargi pomimo nieuwzględnienia i braku odniesienia się przez Sąd do wszystkich zarzutów zawartych w skardze do WSA, w szczególności wyrażonych w piśmie strony z 22 czerwca 2020 r., polegających na: pominięciu okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, pominięcia wskazania i wyjaśnienia okoliczności, które powinny skłonić WSA do uznania, że upływ 10 lat od wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności, takich jak: 1) wydanie dla obu działek [...] i [...] prawomocnych warunków zabudowy, 2) uzyskanie prawa do odszkodowania za działkę [...] od Gminy Miasta M., 3) pozostawania kwestionowanej decyzji w obrocie prawnym od 2007 r., wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności dopiero po 11 latach, 4) wskazanie na niekonstytucyjność przepisu, który dopuszcza stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 10 lat od jej wydania w każdym przypadku. Sąd nie wskazał, jakie okoliczności sprawy przesądziły, że nie uznał za zasadne stwierdzenie, że w niniejszej sprawie upływ 10-letniego terminu przesądza co do braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy, gdyż nie da się ustalić jakie okoliczności niniejszej sprawy skłoniły WSA do uznania, że znaczny upływ czasu, ponad 10-letni nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub/i bez podstawy prawnej. W konsekwencji, skoro WSA nie ustalił tych okoliczności ani nie zawarł ich w uzasadnieniu wyroku, należy uznać, że WSA całkowicie zignorował wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, który obliguje Sąd do własnej oceny oraz wydania rozstrzygnięcia, które w realiach zaistniałego stanu faktycznego i prawnego będzie prowadziło do osiągnięcia w możliwie jak najwyższym stopniu zgodności z obowiązującym prawem, w tym Konstytucją RP (por. Wyrok NSA z 20 lutego 2019 r., II OSK 694/17).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku i rozpoznaniem skargi, ewentualnie za uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, zatem podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa). Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które okazały się nieskuteczne.

Przedmiotem kontroli WSA była decyzja SKO z 14 maja 2019 r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z 11 września 2018 r. o stwierdzeniu - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa - nieważności decyzji Burmistrza Miasta M. z 13 marca 2007 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżących kasacyjnie.

Zaskarżone decyzje zostały wydane w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego, tj. w ramach postępowania nieważnościowego. Instytucja stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiąc wyjątek od przewidzianej w art. 16 kpa zasady trwałości rozstrzygnięć administracyjnych, może być zastosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Celem tego nadzwyczajnego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy prowadzonej i zakończonej w postępowaniu zwykłym lecz wyłącznie ustalenie, czy decyzja administracyjna wydana w tym postępowaniu jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu nieważnościowym organ administracji nie orzeka co do istoty sprawy, zatem brak jest tu podstaw do czynienia uzupełniających ustaleń faktycznych. W oparciu o zamknięty materiał dowodowy weryfikuje się bowiem prawidłowość samego orzeczenia wydanego w trybie zwykłym, przy czym oceny zgodności z prawem w kontekście przesłanek nieważnościowych należy dokonać według stanu faktycznego i prawnego aktualnych w dacie wydania zakwestionowanej decyzji.

Skarżący kasacyjnie - powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 - uważają za konieczne zastosowanie w sprawie 10-letniego terminu, po upływie którego nie stwierdza się nieważności decyzji, także w przypadku nieważności wynikającej z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W przywołanym wyroku Trybunał uznał, że art. 156 § 2 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga podkreślenia, że wyrok ten jest tzw. wyrokiem zakresowym o pominięciu ustawodawczym, nie powoduje on zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji analizowanego przepisu. Stwierdzeniem niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nałożono na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 kpa, przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Dopiero ustawą z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), która weszła w życie 16 września 2021 r., przepis art. 156 § 2 kpa otrzymał następujące brzmienie: nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Natomiast do art. 158 dodano § 3 w brzmieniu: jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Należy mieć na uwadze, że decyzja poddana kontroli Sądu I instancji została wydana 14 maja 2019 r. Zatem w stanie prawnym aktualnym na datę zakończenia postępowania nieważnościowego w niniejszej sprawie, brak było podstaw do tego, by organ administracji samodzielnie – w drodze wykładni art. 156 § 2 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa - określił termin, po upływie którego wyłączona byłaby możliwość stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z uwagi na wydanie go bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie odmiennego stanowiska dopuszczałoby bowiem możliwość kreowania przez organ administracji, nieprzewidzianej w art. 156 § 2 kpa w dacie orzekania, negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wady wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jak też uznaniowego ustalania przez organ normatywnej treści tego przepisu, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadą pewności prawa. Działanie takie stanowiłoby de facto rodzaj wykładni prawotwórczej. Skoro Trybunał Konstytucyjny w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt P 46/13 nie przesądził, że znaczny upływ czasu od wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa to 10 lat - uznając, że ustawodawca dysponuje w tym zakresie swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych – to tym bardziej nie może tego czynić za ustawodawcę organ administracji publicznej (tak Naczelny Sąd Administracyjny np. w uzasadnieniu wyroku z 23 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 3/17 i z 7 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1415/20). Z powyższych względów, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawała – podniesiona w ramach pierwszego i ostatniego zarzutu kasacyjnego - kwestia wszczęcia postępowania nadzorczego po upływie 10 lat od wydania decyzji z 2007 r., a w konsekwencji także kwestia ewentualnego nabycia przez skarżących na podstawie tej decyzji prawa lub ekspektatywy - do czego nawiązywał ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący przyjęcia przez SKO oraz Sąd I instancji, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa o charakterze rażącym bez ustalenia i oceny, jakie są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze i społeczne skutki, które wywołała decyzja z 2007 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, a których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie tej decyzji, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Sądowi kasacyjnemu znany jest prezentowany w judykaturze pogląd o konieczności badania przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie tylko w aspekcie legalności weryfikowanego orzeczenia administracyjnego lecz także gospodarczych lub społecznych skutków tego orzeczenia, jednak Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela tego poglądu. Jak już zauważono, nadzwyczajny charakter postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej przejawia się w tym, że ogranicza się ono wyłącznie do badania, czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym jest dotknięta wadą kwalifikowaną. Wyjątkowość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga ścisłego interpretowania tego pojęcia. Przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie wolno wykładać w sposób rozszerzający. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu można zatem mówić tylko wówczas, gdy weryfikowane orzeczenie administracyjne jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej żadnych wątpliwości i mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej. Wymóg ścisłego rozumienia przesłanek nieważności, określonych w art. 156 § 1 kpa oznacza w konsekwencji, że niedopuszczalna jest wykładnia przesłanki rażącego naruszenia prawa w kontekście dodatkowych okoliczności nie przewidzianych wprost w ustawie, jak np. skutków społeczno-gospodarczych wywołanych przez decyzję, czy też błędu, winy, należytej staranności, dobrej wiary etc. Uwzględnienie tego rodzaju okoliczności w procesie wykładni danego pojęcia stanowiłoby bowiem przejaw bezpodstawnego wykreowania przesłanki pozaustawowej, ograniczającej możliwość stosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Procedując w trybie nadzorczym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ administracji dysponuje kompetencją stricte kasacyjną. Nie jest on natomiast uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy co do istoty praw lub obowiązków stron, wobec czego odnosi się tylko do przesłanek nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Kognicja organu administracji w danym postępowaniu nie obejmuje więc oceny materialnoprawnych interesów strony postępowania, w którym wydano wzruszaną decyzję, ani innych prawnych, czy pozaprawnych względów, które nie wynikają wprost i jednoznacznie z przepisu ustawy. Niedopuszczalne jest zatem przeprowadzanie oceny wystąpienia wady decyzji wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa wyłącznie przez pryzmat skutku, jaki ta decyzja powoduje. Wystąpienie nawet poważnych społeczno-ekonomicznych skutków danej decyzji, nie stanowi bowiem naruszenia prawa, o którym mowa danym przepisie (tak również Naczelny Sąd Administracyjny np. w uzasadnieniu wyroków z 5 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1472/20; z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I FSK 1502/14).

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603; dalej: ugn) o treści obowiązującej w dniu wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, tj. w dniu 13 marca 2007 r., przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne, grunty zadrzewione i zakrzewione oraz wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W myśl art. 93 ust. 2a zdanie pierwsze ugn, podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha, jest dopuszczalny jedynie w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości lub regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami, o czym należało wyraźnie wskazać w decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości – zgodnie z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. Nr 268, poz. 2663).

Z przywołanych unormowań jednoznacznie zatem wynika, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami regulujące podział nieruchomości stosowało się do nieruchomości rolnych i leśnych, jeśli celem podziału była konieczność wydzielenia dróg, a także gdy skutkiem podziału było wydzielenie działek o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha. Dopuszczalność wydzielenia działek gruntu o powierzchni poniżej 0,3 ha została jednak uwarunkowana ich przeznaczeniem na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonanie regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami.

W niniejszej sprawie niesporny był fakt braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działki gruntu, których dotyczyła decyzja z 2007 r., jak i fakt, że działki te były wykorzystywane na cele rolne i leśne w rozumieniu art. 92 ust. 2 ugn. Poza sporem było także, że w wyniku podziału zatwierdzonego przedmiotową decyzją, powstały działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha, mianowicie: trzy działki przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową o powierzchni 1753 m2, 1792 m2 i 1791 m2 (bez jakiegokolwiek wskazania, z czego wynika takie przeznaczenie) oraz działka o powierzchni 363 m2 przeznaczona pod poszerzenie drogi dojazdowej i działka o powierzchni 105 m2 przeznaczona pod poszerzenie drogi gminnej. Z treści decyzji z dnia 13 marca 2007 r. nie wynika jednak aby którakolwiek z wydzielonych działek gruntu o powierzchni poniżej 0,3 ha została przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości bądź na regulację granic między sąsiadującymi nieruchomościami.

Podział nieruchomości zatwierdzony decyzją z dnia 13 marca 2007 r. nie spełniał zatem warunków przewidzianych w art. 93 ust. 2a ugn, dlatego brak jest podstaw do jego dokonania na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatwierdzenie tego podziału decyzją z 2007 r., pomimo jego oczywistej niedopuszczalności, oznacza zatem, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 93 ust. 2a ugn, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Skoro w rozpatrywanej sprawie podział nieruchomości był niedopuszczalny, to brak było także podstaw do wdrożenia trybu opiniującego ten podział, przewidzianego w art. 93 ust. 4 ugn. Tym samym – wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej - bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt pozostawania w obrocie prawnym postanowienia z 21 lutego 2006 r., którym pozytywnie zaopiniowano wstępny projekt podziału nieruchomości.

Nie można się także zgodzić ze skarżącymi kasacyjnie, by decyzja z 2007 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wystąpienie tych skutków wiążą oni z uzyskaniem prawa do odszkodowania za działkę drogową, która z mocy prawa przeszła na własność gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Należy jednak zauważyć, że stwierdzenie nieważności decyzji z 2007 r. oznacza anulowanie tego skutku prawnego i odzyskanie prawa własności danej działki przez skarżących. Zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych nie można także wywodzić z faktu zawarcia przez skarżących 22 lutego 2022 r. z osobą trzecią umowy przeniesienia własności udziału wynoszącego 1/8 części nieruchomości o obszarze 0,0363 ha, składającej się z niezabudowanej działki gruntu powstałej w wyniku podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją z 2007 r. - poprzedzonej warunkową umową sprzedaży z 30 grudnia 2021 r. - skoro umowy te zawarto już po wydaniu zaskarżonej decyzji oraz po wydaniu zaskarżonego wyroku. Na fakt wydania tych orzeczeń oraz zawiśnięcia niniejszej sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zwrócono zresztą uwagę w § 1 warunkowej umowy sprzedaży, a kupujący oświadczył, że znany jest mu stan faktyczny i prawny nieruchomości.

Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku posiada bowiem wymagane przepisem ustawy elementy, wobec czego możliwa jest jego kontrola instancyjna i prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji, w tym poznanie przesłanek, które stały się podstawą oddalenia skargi z uwagi na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji organu nadzoru.

Z tych względów, na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.