Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 770/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 października 2023 r., nr 994/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 października 2023 r. nr 994/2023 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej w skrócie jako "DWINB"), po rozpoznaniu odwołania E. M. (dalej jako "skarżący"), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Lubaniu (dalej jako "PINB) z dnia 28 sierpnia 2023 r., którą organ ten umorzył postępowanie w sprawie robót budowlanych dotyczących wykonania słupów linii napowietrznej niskiego napięcia na terenie działek nr [...] i [...], AM-[...], obręb [...] S., Gmina L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Orzeczenia te wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 20.09.2021 r. do PINB wpłynęło pismo T. S.A. [...] w J. informujące, że właściciel działki nr [...] w miejscowości S.(1) wystąpił z wnioskiem o likwidację słupa energetycznego na przedmiotowej działce. W piśmie wskazano również, że rozpoczęto prace budowlane "skutkujące podniesieniem terenu, co spowoduje realne zagrożenie, obniżając wysokość linii energetycznej napowietrznej do poziomu gruntu".

W dniu 15.10.2021 r. skarżący wystąpił z pismem informującym o samowoli budowlanej, polegającej na nielegalnej budowie 2 słupów linii napowietrznej - wirowego zlokalizowanego na działce nr [...], obr. [...] S. oraz słupa ażurowego usytuowanego na działce nr [...], obr. [...] S.. Do pisma została dołączona m.in. korespondencja pomiędzy skarżącym a T.(1) S.A. Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący wystąpił do T.(1) S.A. L. z wnioskiem o usunięcie słupów linii napowietrznej niskiego napięcia m.in. na działce nr [...]. Do PINB wpłynęło także zawiadomienie skarżącego o rozpoczęciu budowy domu jednorodzinnego, zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 27 listopada 2019 r., nr 230/I/B/2019.

Skarżący wystąpił o likwidację opisanych wcześniej dwóch słupów. Jak wynika z odpowiedzi udzielonej na to wezwanie, "linia niskiego napięcia, a także słup, zlokalizowany na nieruchomości, z której poprowadzono przyłącze energetyczne do budynku nr [...], zostały posadowione przed 1945 rokiem. (...) aktualna lokalizacja słupa zgodna jest z lokalizacją jednej odnóg słupa podwójnego istniejącego na działce wcześniej, co potwierdza mapa archiwalna z 1980 roku. Wymiany słupa dokonano w trybie awaryjnym i nie może być w tym przypadku mowy o samowoli budowlanej."

PINB w Lubaniu, pismem z dnia 15 listopada 2021 r., wyznaczył termin kontroli oraz wezwał właściciela sieci elektroenergetycznej do przedłożenia dokumentów, na podstawie których wykonane zostały słupy linii napowietrznej na działkach nr [...] i [...] obręb [...] S.

Podczas przeprowadzonej kontroli, PINB stwierdził, że na działce nr [...], AM [...] obręb [...] S. usytuowany jest słup wirowy, którego odległość od znajdującego się w sąsiedztwie budynku mieszkalnego wynosi

15 m. Słup ten usytuowany jest zgodnie z naniesioną lokalizacją na mapie sytuacyjno- wysokościowej, stanowiącej załącznik do projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik do decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 23 listopada 2020 r. znak: IF-0.7840.205.2020.PF. W oparciu o powyższą decyzję prowadzone są roboty budowlane związane z rozbudową i przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach nr [...] i [...] wraz z zagospodarowaniem terenu. W trakcie kontroli słup był obsypany gruntem do wysokości 1.10 m do spodu niżej zamontowanej skrzynki ZK (nad tą skrzynką zamontowana była nowa skrzynka ZK). Na terenie działki nr [...] usytuowany jest słup ażurowy, którego odległość od krawędzi drogi (działka nr [...]) wynosi 5.85 m. Ww. słupy stanowią elementy konstrukcyjne istniejącej i funkcjonującej sieci elektroenergetycznej. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół nr [...] oraz dokumentacja zdjęciowa.

Zawiadomieniem z dnia 31 marca 2022 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych, związanych z wykonaniem słupów linii napowietrznej niskiego napięcia na terenie działek nr [...] oraz [...] AM [...], obręb [...] S.

Skarżący przedłożył organowi zdjęcie obrazujące lokalizację słupa linii napowietrznej niskiego napięcia w latach 60-tych ubiegłego wieku.

Pismem z dnia 21 kwietnia 2022 r. właściciel sieci elektroenergetycznej przekazał PINB w Lubaniu pismo wraz z załącznikami, w którym wskazał, że "przeprowadzona w 2014 roku modernizacja (ze względu na stan techniczny, realizacja w trybie awaryjnym) sieci napowietrznej niskiego napięcia, polegała na wymianie słupów i przewodów bez zmiany lokalizacji słupów i trasy linii napowietrznej nN. Według starej mapy długość przyłącza napowietrznego do budynku wynosi 16 m. biorąc pod uwagę, że słup nie zmienił lokalizacji długość jest bez zmiany.", Z powyższego pisma wynika również, że "właściciel obiektu w 2017 roku wystąpił do T.(1) S.A. z wnioskiem o zwiększenie mocy. W związku z tym zostały wydane WP i została podpisana umowa przyłączeniowa sankcjonująca sposób zasilania przedmiotowego słupa (spornego) i nikt ze współwłaścicieli nie kwestionował wtedy lokalizacji/legalności posadowienia słupów (....) w okresie kilku ostatnich lat nie wpłynął do nas żaden wniosek dotyczący wydania uzgodnienia branżowego lub wydania warunków usunięcia ewentualnej kolizji z projektowanym planem zagospodarowania przestrzennego w obrębie budynku nr [...]." T.(1) S.A. poinformował ponadto, że właściciel nieruchomości samowolnie przeniósł układ pomiarowy z budynku na słup, jednocześnie demontując przyłącze sieci elektroenergetycznej. Jako załącznik do przedmiotowego pisma zostały przedłożone: zgłoszenie odbioru zadania pn. Modernizacja sieci napowietrznej n/n zasilanej z [...] obwód [...], kier. S.; oświadczenie kierownika budowy z dnia 10.12.2014 r. o zakończeniu modernizacji linii napowietrznej n/n/ z [...] [...] kier. S., m. C., protokół nr [...] z dnia 17.12.2014 z odbioru ostatecznego obejmującego zadanie pn. Modernizacja sieci napowietrznej n/n z [...] [...] kier. S., m. C.

Z protokołu tego wynika, że dokonano wymiany przewodów sieci napowietrznej nn o łącznej długości 760 m oraz wymiany 13 słupów i 1 rozłącznika. Przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w oparciu o "wytyczne wykonawcze nr [...] z lipca 2013 r.", pod nadzorem osoby uprawnionej i zgodnie z przepisami. Przedłożono ponadto szkic powykonawczy do przedmiotowej inwestycji, mapy archiwalne oraz dokumentację zdjęciową.

Celem zebrania dodatkowego materiału dowodowego, tj. sprawdzenia czy od dnia poprzedniej kontroli przedmiotu postępowania stan nie uległ zmianie - z uwagi na trwające roboty budowlane związane z zagospodarowaniem terenu - PINB w Lubaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. przy udziale stron postępowania przeprowadził kolejną kontrolę. W stosunku do poprzedniej kontroli stwierdzono usunięcie skrzynki ZK umieszczonej wówczas na wysokości 1.10 m od poziomu terenu do spodu skrzynki. Na dzień kontroli teren działki nr [...] był wyrównany - teren pomiędzy słupem a budynkiem został utwardzony, natomiast teren, na którym zlokalizowany jest słup wirowy jest terenem gruntowym - poziom terenu przy słupie znajduje się na poziomie wjazdu na teren nieruchomości. Obecnie skrzynka ZK (nowa skrzynka) znajduje się na wysokości 1.52 od poziomu terenu (wysokość zmierzona do spodu skrzynki). Zmierzono również wysokość od poziomu terenu do podstawy dolnej rozłącznika linii umieszczonego na tym słupie i wynosi ona 2.50 m. Od tej skrzynki do budynku mieszkalnego jest doprowadzone napowietrzne przyłącze (WLZ). W wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono, że odległość słupa zlokalizowanego na działce nr [...] do słupa ażurowego na działce nr [...] - usytuowanego na wprost będącego w trakcie budowy budynku gospodarczego wynosi

42 m, natomiast do słupa ażurowego znajdującego się na działce nr [...]

39,30 m. Ustalono ponadto, że lokalizacja przedmiotowych słupów na działce nr [...] i [...] od dnia poprzedniej kontroli nie uległa zmianie. Dodatkowo ustalono, że przy słupie wirowym zlokalizowana jest studnia o średnicy pokrywy 1.40 m. Odległość od krawędzi pokrywy ww. studni do słupa wynosi

1,80 m, a odległość od krawędzi pokrywy do ściany frontowej budynku

11 m. Przy zjeździe z drogi (po prawej stronie) zlokalizowana jest inna studnia. Z kontroli spisano protokół nr [...] oraz sporządzono dokumentację zdjęciową.

Jako uwagi do protokołu kontroli skarżący podniósł, że bez poinformowania właścicieli budynku, około 5-6 lat temu, przesunięto znajdujący się między studniami słup - wówczas typu A - w miejsce, w którym jest obecnie usytuowany na działce nr [...]. Według strony zostały wymienione wszystkie słupy na całej linii od stacji transformatorowej przy Zamku [...] i linia została wymieniona na przewód w miejsce wcześniej istniejących 3 aluminiowych drutów. Operator sieci potwierdził, że wymiana słupów miała miejsce w 2014 r., zaś lokalizacja ww. słupa nie uległa zmianie, co jest widoczne na zdjęciach (przedłożonych przez T.(1)) oraz na podstawie istniejącej infrastruktury (studnia). Wymiana była przeprowadzona w trybie awaryjnym ze względu na zły stan techniczny.

PINB w Lubaniu decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. nr 83/2022 umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem słupów linii napowietrznej niskiego napięcia na terenie działek nr [...] oraz [...], AM [...], obręb [...] S., gmina L. W ocenie organu, Organ w sprawie mamy do czynienia z remontem linii napowietrznej niskiego napięcia przebiegającej m.in. przez działki nr [...] oraz [...], AM [...], obr. [...] S., zaś w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych nie stwierdzono zmiany usytuowania słupów, zwiększenia długości linii i zmiany jej przebiegu.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, nr 977/2022 z dnia 29 września 2022 DWINB uchylił w całości decyzję PINB z dnia 15 lipca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. DWINB wskazał organowi I instancji na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego celem ustalenia, w sposób nie budzący wątpliwości, zakresu prac na terenie przedmiotowych działek oraz w zależności od przyjętej kwalifikacji wykonanej inwestycji - zbadanie czy inwestor uzyskał zgodę strony odwołującej się na takie usytuowanie słupów na przedmiotowych nieruchomościach.

W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB przesłuchał świadków – pracowników operatora sieci napowietrzanej. A. B., który podczas robót budowlanych związanych z remontem linii napowietrznej niskiego napięcia przebiegającej m.in. przez działki nr [...] oraz [...], AM [...], obr. [...] S. pełnił funkcję kierownika robót zeznał, iż stan techniczny słupów był nieodpowiedni, wykonywane prace polegały na wymianie słupów oraz przewodów, zaś usytuowania słupów nie zmieniono. Wyjaśnił również, iż podczas robót nie doszło do zmiany żadnych parametrów linii elektroenergetycznej - nie zmieniono napięcia, długości linii, zwiększenia mocy bądź pola elektromagnetycznego. Ze złożonych zeznań wynika ponadto, iż podczas prowadzenia robót właściciel ww. działek nie był obecny, nie były zgłaszane żadne problemy, nie było potrzeby uzgadniania żadnych prac z właścicielem. Nie stwierdzono również żadnych kolizji związanych z przebiegiem linii i usytuowaniem drzew na terenie działek. M. O. - pełniący podczas prowadzonych robót związanych z wymianą słupów na działkach nr [...] i [...] AM [...] obręb [...] S. funkcję starszego elektromontera Posterunku [...] oraz Pan M. J. obecnie Zastępca Dyrektora ds. Serwisu [...] T. w J. – wówczas Przewodniczący Komisji Odbiorowej zeznał, że były to prace eksploatacyjne i z tego co pamięta, nie zmieniano lokalizacji słupów. Świadek M. J. wyjaśnił, że słupy betonowe zlokalizowane na przedmiotowych działkach były w złym stanie technicznym z ubytkami betonu, przewody były naprawiane po zerwaniu na skutek awarii. Prace były prowadzone z uwagi na pogarszający się stan techniczny linii nN i polegały na wymianie przewodów i słupów bez zmiany ich lokalizacji.

W takim stanie faktycznym decyzja z dnia 28 sierpnia 2023 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że roboty budowlane (remontowe) wykonano wprawdzie bez ówcześnie wymaganego zgłoszenia, jednak z uwagi na zakończenie robót oraz poprawność ich wykonania oraz zgodność z przepisami i normami (co potwierdzają zgromadzone w sprawie dokumenty) - brak jest zasadności wydania decyzji nakładającej na Inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych, (celem doprowadzenia wykonanych prac do zgodności z prawem), bądź decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, bądź jego rozbiórki.

DWIB, decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu przebiegu postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że zasadnie organ pierwszej instancji ustalił, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe, a zatem konieczna stała się decyzja o jego umorzeniu. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów odwołania w sposób szczegółowy i wyczerpujący wyjaśnił, że z przedłożonej przez strony postępowania, w tym również dowodów przedłożonych przez skarżącego, wynika, że słup na działce nr [...] usytuowany był przed studnią (dot. studni zlokalizowanej około 15 m przed budynkiem mieszkalnym - patrząc od frontu). Również na podstawie map archiwalnych oraz na podstawie szkicu powykonawczego, który został sporządzony dnia 04.07.2013 r. wynika, że odległości pomiędzy słupami oraz pomiędzy słupem posadowionym na działce nr [...] a budynkiem mieszkalnym nie uległy zmianie. Z mapy archiwalnej (według właściciela sieci pochodzącej z 1980 r.) - odległość pomiędzy słupem ażurowym na działce nr [...] a słupem wirowym na działce nr [...] wnosiła 39 m, co potwierdzają pomiary dokonane podczas kontroli przez pracowników organu - gdzie odległość wynosiła 39,30 m. Z pomiarów przeprowadzonych przez pracowników inspektoratu wynika, że słup na działce nr [...] znajduje się w odległości ok. 42 m od kolejnego słupa na działce nr [...] (niebędącego przedmiotem rozstrzyganej sprawy) i jest to odległość również zgodna z mapą archiwalną, gdzie odległość pomiędzy tymi słupami wynosi 42 m. Zauważyć przy tym należy, że przy wykonanych pomiarach przez pracowników PINB w Lubaniu brały udział obie strony postępowania i żadna ze stron nie wniosła uwag do sposobu wykonywania pomiarów. Wskazane odległości różnią się od opisanych na szkicach naniesionych kolorem czerwonym na rysunku zagospodarowania terenu (gdzie zarówno odległość między słupami na dz. nr [...] i na dz. nr [...], a także między słupami na dz. nr [...] i nr [...] wynosi 40 m), jednak należy mieć tu na uwadze, że ww. pomiary stanowią pomiary szacunkowe, nanoszone na rysunek odręcznie, bez skali, podczas lub po wykonaniu prac w terenie.

Dodatkowo, jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji, skarżący podnosząc, że słup został przesunięty, na żadnym etapie postępowania nie wskazał nawet o ile i w jakim kierunku miało nastąpić to przesunięcie. Na zdjęciu załączonym przez właściciela działki do pisma z dnia 7 kwietnia 2022 r. widoczny jest jedynie pojedynczy drewniany słup na wprost budynku (w piśmie wyjaśniono że zdjęcie wykonano w latach 60-tych), a jak wynika z pism i wyjaśnień składanych w sprawie, przesunięcie dotyczy słupa przy budynku o kształcie litery A (widocznego zarówno na zdjęciu z 09.06.2006 r. przedstawionym przez skarżącego, jak i na zdjęciach przedstawionych przez T.(1) S.A. z 29.03.2014 r.). Powyższe zdjęcie nie może zatem stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie, gdyż nie dotyczy wykonanych robót. W postępowaniu nie uzyskano jakiegokolwiek dowodu, nawet6 ze źródła osobowego, że słupy zostały przesunięte. Stanowią o tym tylko twierdzenia skarżącego.

DWINB podkreślił, że celem przeprowadzenia oceny całokształtu materiału dowodowego - w kontekście ustalenia czy istnieją dowody na okoliczność prawdziwości informacji zawartych w dokumentach prywatnych, kwestionowanych przez stronę odwołującą się - PINB w Lubaniu przesłuchał w charakterze świadków (z poczuciem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań) osoby uczestniczące w przedmiotowym procesie inwestycyjnym związanym z linią napowietrzną niskiego napięcia na terenie działek nr [...] oraz [...], AM1, obręb [...] S. Żaden ze świadków nie potwierdził takiej okoliczności, przeciwnie, spójne zeznania w tym zakresie dowodzą, ze prace remontowe polegały na wymianie słupów i zamianie drutów aluminiowych na przewody, bez zmiany lokalizacji remontowanych słupów (w sumie 13).

Z zeznań złożonych przez ww. osoby, wynika również, że podczas robót nie doszło do zmiany żadnych parametrów linii elektroenergetycznej - nie zmieniono napięcia, długości linii, zwiększenia mocy bądź pola elektromagnetycznego. Z zeznań wynika ponadto, iż podczas prowadzenia robót właściciel ww. działek nie był obecny, nie były zgłaszane żadne problemy, nie było potrzeby uzgadniania żadnych prac z właścicielem. Nie stwierdzono również żadnych kolizji związanych z przebiegiem linii i usytuowaniem drzew na terenie działek.

Organ odwoławczy wskazał również na fakt, że istotnym dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, było ustalenie czy na skutek wykonania słupów linii napowietrznej niskiego napięcia na terenie działek nr [...] oraz [...], AM [...], obręb [...] S., gmina L. doszło do odtworzenia stanu pierwotnego, a zatem do stanu jaki istniał przed wykonaniem przedmiotowych prac, co w ocenie organu, biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy prawa - nie wymagałoby zgody skarżącego, czy też doszło do likwidacji uprzednio istniejących słupów i posadowienia ich w innym miejscu.

Stąd, organ odwoławczy uznał, że w sprawie mamy do czynienia z remontem linii napowietrznej niskiego napięcia przebiegającej m.in. przez działki nr [...] oraz [...], AM [...], obr. [...] S., nie zaś z jej przebudową. W wyniku przeprowadzonych robót budowlanych nie stwierdzono bowiem zmiany usytuowania słupów, zwiększenia długości linii i zmiany jej przebiegu. Podkreślenia wymaga, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera pojęcia modernizacji (jak wskazuje właściciel sieci elektroenergetycznej), natomiast zgodnie z brzmieniem zawartym w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez remont należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Dalej DWINB wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii), może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe powyższego urządzenia i związanych z nim przewodów oraz przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej. Wbrew przekonaniu skarżącego, użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym - na co trafnie zwrócił uwagę PINB w Lubaniu. Racjonalne jest, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody o mniejszej średnicy) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (np. betonowe słupy z żerdzi wirowanej, izolowane przewody o większej średnicy). Działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów - przewodów i słupów, stanowią co do zasady remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Pr.Bud. (wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17, z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16).

Dodatkowo, wskazano że jak wynika z art. 29 ust. 3 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie budowli, których budowa wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę - nie wymaga ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Z uwagi na fakt, że w myśl art. 29 ust. 1 ww. ustawy budowa sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV (tj. sieci niskiego napięcia) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie zgłoszenia - uznać należy, że prowadzenie takich prac nie obliguje obecnie inwestora do ich zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zaznaczyć jednak należy, że w momencie realizacji robót związanych z wymianą słupów oraz przewodów przez T.(1) obowiązywała ustawa Prawo Budowlane z dnia 29 listopada 2013 r. (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 t.j.), zgodnie z którą, roboty budowlane polegające na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków, wymagały zgłoszenia, o czym stanowił art. 30 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy.

Właściciel sieci elektroenergetycznej nie przedstawił na żądanie organu nadzoru budowlanego dokumentu, na podstawie którego zrealizowano przedmiotowe roboty. W świetle powyższego organ nadzoru budowlanego winien zastosować procedurę wynikającą z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z zapisem art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, organ, w przypadkach innych niż określone w art. 48 lub art. 49 Prawa budowlanego (dotyczących samowolnej budowy obiektów), wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź zgłoszenia (jak w omawianym przypadku), a następnie, w oparciu o art. 51 ust. 1 ustawy - nakazuje zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jednakże w niniejszej sprawie, brak było zasadności nałożenia na Inwestora obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych, celem doprowadzenia wykonanych prac do zgodności z prawem, gdyż z przedłożonych przez właściciela sieci dokumentów wynika, że roboty związane z wymianą słupów oraz przewodów zostały zakończone i wykonane poprawnie. Roboty były prowadzone pod nadzorem osoby uprawnionej, która potwierdziła zgodność ich wykonania z przepisami oraz normami. W przedmiotowej sprawie nie ma również podstaw do nakazania rozbiórki obiektu, a także do nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie DWINB zasadne było umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego. Ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji, w sposób wskazany przez WINB w decyzji nr 977/2022 z dnia 29 września 2022 r. (przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków) nie doprowadziło do zmiany przyjętej kwalifikacji wykonanych robót.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem E. M. wniósł do tutejszego Sądu skargę, domagając się jego uchylenia. Decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności oparcie orzeczenia na zeznaniach nieobiektywnych świadków będących uzależnionymi od inwestora, a także pominięcie przez organ okoliczności, że inwestor nie dysponował nieruchomością na cele budowlane, natomiast zmianie nie uległo tylko położenie słupów, ale również moc przesyłowa linii energetycznej. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 8 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (dalej jako "p.b.") poprzez uznanie robót budowalnych przeprowadzonych przez inwestora za remont, podczas gdy prace te należy kwalifikować co najmniej jako przebudowa, na którą inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez umorzenie postępowania, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że postępowanie winno zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej na podstawie tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że materiały na których oparły swe decyzji organy nadzoru budowalnego pochodziły od inwestora, zatem nie mają charakteru dokumentów urzędowych, zatem nie mają wartości dowodowej. Zarzucił również, że organ bezkrytycznie przyjął twierdzenia uczestnika o złym stanie sieci, wymagającym remontu, bez żadnych dokumentów potwierdzających te twierdzenia. Nadto zarzucił, że decyzja ta jest krzywdząca dla niego jako dla obywatela.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 w związku z § 1 tego artykułu ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa. Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a.). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanych wyżej przepisach p.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja podjęta na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa powyżej, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to zatem brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, na przykład gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w trybie art. 50-51 Pr.bud. we wszczętym na skutek informacji skarżącego o nielegalnej budowie 2 słupów linii napowietrznej, wirowego zlokalizowanego na działce nr [...], obr. [...] S. oraz słupa ażurowego usytuowanego na działce nr [...], obr. [...] S. To zaś uzasadniało umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie administracyjne prowadzone w sprawie robót budowlanych dotyczących wykonania słupów linii napowietrznej niskiego napięcia na terenie działek nr [...] oraz [...], AM [...], obręb [...] S., gmina L.

Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonych na miejscu kontroli oraz zgromadzonych w postępowaniu dowodów ustalono, że sama linia napowietrzna istniała na przedmiotowych działkach już w chwili przyłączenia ziem poniemieckich do terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w 1945 roku i zasilała zamek [...]. Istotnie, jak ustalono w sprawie, w roku 2014 r., przez uczestnika postępowania – właściciela sieci, wykonane zostały prace budowane związane z przedmiotowymi słupami, jednakże wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można pracom tym przypisać charakteru przebudowy, jak i samowoli budowlanej, której konsekwencją miałby być nakaz ich rozbiórki. Wykonawca robót wykazał, że prace te były prowadzone z uwagi na zły stan sieci, zarówno samych słupów drewnianych, jak i okablowania i w ich toku wymieniono zostało łącznie 13 słupów w linii (w tym słup na działce [...]) i jeden rozdzielnik, bez zmiany lokalizacji słupów.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, odnosząc się do zarzutów skargi, że okoliczność podnoszona przez skarżącego, że słupy znajdujące się na działce były w dobrym stanie technicznym, nie wymagającym remontu w trybie interwencji awaryjnej, nie przesądza o faktycznym braku przeprowadzenia konieczności tych prac. Po pierwsze, wymieniono słupy w linii obejmującej 13 słupów, nie tylko te posadowione na nieruchomości skarżącego. Nie jest znany stan pozostałych 11 słupów, nikt też nie zakwestionował w toku postępowania, że wymagały one pilnej wymiany. Po drugie fakt, że skarżący ocenił stan techniczny słupa, w tym i stan drewna jak i okablowania jako dobry, nie oznacza, że faktycznie taki był. Skarżący nie wykazał aby posiadał w tym przedmiocie wiadomości specjalne, pozwalające na ocenę techniczną elementów infrastruktury sieci energetycznej. Skoro zaś inwestor podjął taką decyzję i nikt, w tym nie zakwestionował jej na przełomie kilku lat, nie ma podstaw do jej kwestionowania obecnie. Również doświadczenie życiowe wskazuje, że drewno po kilkudziesięciu latach ekspozycji na zmienne warunki atmosferyczne ulega zniszczenia i podlega konieczności wymiany, w celu zapewnienia bezpieczeństwa. Podobnie jak zasadna jest wymiana przewodów, jeżeli wykazują jakiekolwiek niebezpieczeństwo z powodu zużycia materiału. Skarżący zaś przyznawał w toku postępowania, że podczas spornych prac wymieniony został słup drewniany oraz zmieniono druty aluminiowe na przewody.Za prawidłowe należy uznać stanowisko organów nadzoru budowlanego, że użycie podczas prac remontowych nowszych technologii i lepszych materiałów nie przesądza o przebudowie, a nie remoncie.

W skardze skarżący podniósł, że w trakcie tych prac zwiększona została moc sieci, co dyskwalifikuje je jako remont, skoro zmianie uległy parametry sieci. Tymczasem z akt sprawy wynika, że w 2017 r., zatem już po zakończeniu spornych prac, to właściciel obiektu wystąpił do T.(1) SA z wnioskiem o zwiększenie mocy i w związku z tym wnioskiem, wydano warunki przyłączenia i podpisano umowę przyłączeniową. Skarżący nie odniósł się do tej okoliczności i nie przedstawił dowodu wskazującego, że było inaczej. Skoro zatem zmiana mocy nastąpiła niezależnie od wykonanych prac, w innym terminie i na mocy podpisanej umowy, to nie może mieć ona wpływu na ocenę robót z 2014 r.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut, że decyzja wydana została na podstawie niepełnego i nieobiektywnego materiału dowodowego. Zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Żaden przepis nie ogranicza dowodów wyłącznie do dokumentów urzędowych. Co więcej, skarżący podnosi, że dowody uwzględnione przez organ pochodzą od uczestnika postępowania, zatem nie mają mocy dowodowej, tymczasem sam jako dowód przedstawił m.in. kopię zdjęcia, doceniając tym samym moc dowodu pochodzącego od strony postępowania. Należy podkreślić, że wszystkie złożone przez strony dowody zostały przez organy w postępowania ocenione i omówione w uzasadnieniach podjętych decyzji. W ocenie Sądu, nie doszło przy tym do przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Wskazać również należy, że skarżący zarzucając zależność przesłuchanych świadków od uczestnika postępowania jako pracodawcy, pominął zupełnie okoliczność, że zgodnie z pismem uczestnika z dnia 6 marca 2023 r., świadkowie Z. B. i A. B. nie są już pracownikami T.(1) SA, zatem nie ma stosunku zależności pomiędzy nimi a uczestnikiem postępowania. Odnosząc się do zarzutu niekompletnego materiału dowodowego podnieść również trzeba, że skarżącemu w toku całego postępowania, przysługiwała inicjatywa dowodowa, jednakże nie wnosił on o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Także w skardze ograniczono się do zarzutu braku w materiale dowodowym, nie wyjaśniając przy tym, jakich to dowodów w zebranym materiale zabrakło.

Wbrew zarzutom skargi PINB wykonał zalecenia organu odwoławczego zawarte w decyzji kasacyjnej z dnia 22 września 2022 r. W decyzji tej wskazano, że organ pierwszej instancji, celem ustalenia czy doszło do zmiany parametrów sieci przy wykonywaniu prac w 2014 r., "winien przesłuchać w charakterze świadków – z pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań – osoby uczestniczące w przedmiotowym procesie inwestycyjnym związanym z linią napowietrzną niskiego napięcia na terenie działek nr [...] orz [...]" (str. 8 decyzji z dnia 29 września 2022 r.). Organ pierwszej instancji w całości zalecenia te wykonał.

Trafnie przy tym organu zauważyły, że w dacie wykonania przedmiotowych robót, przepisy prawa budowlanego wymagały od inwestora zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Zgłoszenia takiego uczestnik postępowania nie przeprowadził, zatem organy rozważyły sytuację pod kątem przesłanej z art. 50-51 p.b. (postępowanie naprawcze). Z przeprowadzonych ustaleń wynika, że obecny stan techniczny linii jest prawidłowy, a same roboty wykonane zostały w sposób prawidłowy i pod właściwym nadzorem. W takim wypadku wydanie decyzji merytorycznej byłoby bezcelowe, albowiem skutki postępowania naprawczego (doprowadzenie do stany zgodnego z prawem), już zostały osiągnięte. Brak jest bowiem podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki słupów, czy przywrócenia do stanu poprzedniego, skoro istniejące elementy linii energetycznej są zgodne z przepisami prawa.

Konsekwencją ustalenia, że wykonane roboty polegały na remoncie sieci, nie zaś przebudowie, jest brak konieczności ustalania zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, skoro prace polegały wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego i wyeliminowaniu niebezpieczeństwa wynikającego z wyeksploatowanych i zniszczonych elementów linii.

W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu –organy nie miały podstaw ani do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ani do nałożenia na inwestora jakiegokolwiek obowiązku, o którym mowa w art. 51 p.b. To zaś musiało doprowadzić do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego, a w dalszej konsekwencji - do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymania w mocy zakwestionowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zebrany i kompleksowo rozpatrzony materiał dowodowy w sprawie wskazuje na brak możliwości wydania decyzji merytorycznej przez organ nadzoru budowlanego na podstawie przepisów prawa budowlanego. Słusznie organy ustaliły, że wykonane roboty budowlane zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami i okoliczności faktyczne w tym zakresie nie mogły doprowadzić do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie przepisów art. 50-51 p.b.. Taka sytuacja faktyczna została ustalona bezsprzecznie, w tym zakresie nie ma innych dowodów mogących świadczyć o jakichkolwiek nieprawidłowościach.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że organ drugiej instancji należycie wyjaśnił wszelkie kwestie podnoszone w pismach skarżącego, w tym w odwołaniu.

Uwzględniając powyższe, skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.