Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 133/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 19 stycznia 2023 r. nr SKO/PS-411/158/2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 listopada 2021 r. nr DU.4033.I.46a-1/21 Prezydent Miasta Lubina ustalił J. C. (obecnie von A.) opłatę za pobyt syna S. Z. w Domu Pomocy Społecznej "Magnolia" w Głogowie w wysokości 1.856,47 zł miesięcznie od 1 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej "Magnolia" w Głogowie od lutego 2021 r. wynosi 4.700 zł. Opłata ustalona małoletniemu S. Z. stanowi 70 % jego dochodu, tj. 420 zł miesięcznie. Ojciec pensjonariusza Ł. Z. wnosi zgodnie z zawartą umową od 1 lutego 2021 r. opłatę w wysokości 2.140 zł. Dziadkowi pensjonariusza W. K. odpłatność została ustalona w wysokości 283,53 zł od 1 kwietnia 2021 r. Różnica między średnim miesięcznym kosztem utrzymania w DPS a opłatą ustaloną wyżej wymienionym osobom wynosi 1.856,47 zł miesięcznie od 1 kwietnia 2021 r.

Organ wyjaśnił, że z uwagi na zamieszkiwanie matki pensjonariusza w Szwajcarii przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego nie było możliwe. Zobowiązana złożyła pisemne oświadczenie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim partnerem M. von A. i dwojgiem ich dzieci, nie pracuje zawodowo i nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu partnera i nie posiada wiedzy na temat wysokości jego dochodów. Według organu, M. von A. tworzy rodzinę ze zobowiązaną, ponieważ pozostają w faktycznym związku, wspólnie zamieszkują i gospodarują. Jako dowód w sprawie wykorzystano zeznania zobowiązanej złożone przed Sądem Rejonowym w Lubinie III Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie o zmianę wyroku rozwodowego odnośnie małoletniego S. Z. (protokół przesłuchania z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. akt III Nsm 177/19). Strona wyjaśniła wówczas, że jej partner "jest informatykiem i pracuje w dużej firmie zajmującej się oprogramowaniem. W przeliczeniu na złotówki zarabia około 70.000 zł miesięcznie". Zatem dochód rodziny kwalifikuje stronę do wnoszenia opłaty za pobyt syna w DPS. Zobowiązana dwukrotnie nie odesłała podpisanej umowy.

Jak wskazał organ pierwszej instancji, ustalona odpłatność stanowi różnicę między średnim miesięcznym kosztem utrzymania w DPS, a opłatą ustaloną mieszkańcowi, jego ojcu i dziadkowi.

Pismem z dnia 14 listopada 2022 r. J. von A. (wcześniej C.) wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji z dnia 17 listopada 2021 r., zarzucając rażące naruszenie:

- art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a i lit. b, ust. 2d i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez ustalenie wysokości opłaty za pobyt syna w DPS w sytuacji, gdy brak było do tego podstaw, ponieważ strona gospodarowała samotnie, a jej dochód nie przekraczał kryterium dochodowego, bowiem strona nie osiągała żadnego dochodu,

- art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez zaniechanie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w sytuacji gdy wywiad środowiskowy jest obligatoryjnym elementem postępowania wyjaśniającego,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez pominięcie wyjaśnień strony i uznanie, że dochód strony uprawnia do ustalenia odpłatności, w sytuacji gdy organ nie ustalił konkretnej wysokości dochodu osiąganego przez stronę i jej rzekomą rodzinę oraz jaki konkretnie dochód stanowił podstawę do wydania decyzji, a ponadto organ nie zwrócił się w tym celu do organów szwajcarskich.

W uzasadnieniu wniosku strona podała, że nie odmawiała przeprowadzenia u niej wywiadu środowiskowego, toteż należało albo pojechać i przeprowadzić wywiad osobiście albo skorzystać z pomocy prawnej organów szwajcarskich. Prawidłowy sposób ustalenia opłaty polega na obliczeniu wysokości dochodu przypadającego na osobę w rodzinie, a następnie odjęciu od tej wysokości 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Natomiast w aktach sprawy brak jest wywiadu środowiskowego i zaświadczeń o zarobkach strony i członków jej rodziny.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2023 r. nr SKO/PS-411/158/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 17 listopada 2021 r. nr DU.4033.I.46a-1/21 Prezydenta Miasta Lubina, ustalającej J. C. (obecnie von A.) opłatę za pobyt syna S. Z. w Domu Pomocy Społecznej "Magnolia" w Głogowie w wysokości 1.856,47 zł miesięcznie od 1 kwietnia 2021 r. Organ wskazał, że strona odmówiła zawarcia umowy w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt syna w DPS. Zatem wysokość odpłatności ustalono na podstawie art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej. Strona w oświadczeniu z dnia 1 maja 2021 r. wskazała, że w skład jej gospodarstwa domowego wchodzą, oprócz niej, partner i dwójka ich dzieci. Na podstawie zeznania zobowiązanej złożonego przed Sądem Rejonowym w Lubinie III Wydział Rodzinny i Nieletnich (protokół przesłuchania z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. akt III Nsm 177/19) organ pierwszej instancji ustalił, że partner strony w przeliczeniu na złotówki zarabiał około 70.000 zł miesięcznie. Zatem kryterium dochodowe na osobę w rodzinie kwalifikowało stronę do wnoszenia opłaty za pobyt syna w DPS. Opłatę ustalono jako różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatami wnoszonymi przez pozostałych zobowiązanych. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony, tj. w Szwajcarii nie było możliwe, tak więc organ miał prawo ustalić istotne w sprawie okoliczności na podstawie innych dostępnych dowodów.

Zdaniem SKO, obecne zarzuty strony mogły być podniesione jedynie w "zwykłym" postępowaniu. Dotyczą one niewłaściwej oceny dowodów przez organ pierwszej instancji. Według strony, jest ona osobą samotnie gospodarującą, nie posiadającą dochodów i majątku, co w jej ocenie nie powinno doprowadzić do ustalenia odpłatności za pobyt syna w DPS. Tego rodzaju zarzuty naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych (przez niewyczerpujące zgromadzenie czy też niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy) dotyczą takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. Wadliwości te nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie decyzji SKO w całości, zarzucając naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a i lit. b, ust. 2d i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez brak stwierdzenia nieważności decyzji i zaakceptowanie ustalenia wysokości opłaty za pobyt syna w DPS w sytuacji, gdy brak było do tego podstaw, ponieważ strona gospodarowała samotnie, a jej dochód nie przekraczał kryterium dochodowego, bowiem strona nie osiągała żadnego dochodu,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez brak stwierdzenia nieważności decyzji i zaakceptowanie zaniechania przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w sytuacji gdy wywiad środowiskowy jest obligatoryjnym elementem postępowania wyjaśniającego,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak stwierdzenia nieważności decyzji i zaakceptowanie pominięcia wyjaśnień strony i uznanie, że dochód strony uprawnia do ustalenia odpłatności, w sytuacji gdy organ nie ustalił konkretnej wysokości dochodu osiąganego przez stronę i jej rzekomą rodzinę oraz jaki konkretnie dochód stanowił podstawę do wydania decyzji, a ponadto organ nie zwrócił się w tym celu do organów szwajcarskich,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów strony, niedostateczne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji niedostateczne uzasadnienie, a w szczególności pominięcie rozważenia możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, korzystając z pomocy organów w ramach współpracy międzynarodowej, zwłaszcza że strona nigdy nie odmawiała przeprowadzenia wywiadu.

W uzasadnieniu skargi strona podała, że gospodarowała samotnie, a jej dochód nie przekraczał kryterium dochodowego (strona nie osiągała żadnego dochodu). Rażąco i wbrew art. 107 ust. 1 ustawy zaniechano przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Brak jest podstaw, aby brać pod uwagę dochody jej partnera. Można obciążyć opłatą osobę, jeżeli osoba ta gospodaruje wspólnie z innymi członkami rodziny i dochód na osobę w rodzinie jest odpowiednio wysoki. Obowiązek wnoszenia opłaty jest określany w stosunku do konkretnej osoby i obciąża wyłącznie tę osobę w ramach przypadającego na nią dochodu w rodzinie. Niedopuszczalność obciążenia .dochodu przypadającego na innych członków rodziny opłatami wynika z osobistego charakteru tego zobowiązania. W aktach sprawy brak jest wywiadu środowiskowego i zaświadczeń o zarobkach strony i członków jej rodziny. Zupełnie chybione jest stanowisko SKO, że obligatoryjny wywiad może być niewykonany, tylko dlatego że strona mieszka za granicą. Strona nie mieszka w kraju trzeciego świata, tylko w S., która posiada szereg podpisanych umów międzynarodowych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Lubina z dnia 17 listopada 2021 r. nr DU.4033.I.46a-1/21, ustalającej J. C. (obecnie von A.) opłatę za pobyt syna S. Z. w Domu Pomocy Społecznej "Magnolia" w Głogowie w wysokości 1.856,47 zł miesięcznie od 1 kwietnia 2021 r. Pismem z dnia 14 listopada 2022 r. strona wniosła bowiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, zarzucając przede wszystkim rażące naruszenie przepisów postępowania, które doprowadziło do wydania wadliwej decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego.

Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od ustalonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, która służy realizacji takich wartości jak pewność prawa, zaufanie do państwa, czy ochrona praw nabytych.

Pojęcie "rażącego naruszenia prawa", którym posłużono się w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże w doktrynie i orzecznictwie powszechnie prezentowane są poglądy, zgodnie z którymi pojęcie rażącego naruszenia prawa należy interpretować wąsko. Oznacza to, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią niebudzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Przyjmuje się też, że rażące naruszenie prawa zachodzi, m. in. wtedy, gdy w wyniku tego naruszenia powstały skutki (społeczne lub gospodarcze) niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3087/19, dostępny w CBOSA).

Należy również zauważyć, że wprawdzie dopuszczalne jest przyjęcie, że w określonym przypadku doszło do rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, ale dotyczy to głównie przepisów mających charakter zasad postępowania administracyjnego, a ponadto naruszenie przepisów procesowych musi być ewidentne. Przesłanki nieważności postępowania administracyjnego dotyczą więc, co do zasady, naruszenia jedynie przepisów prawa materialnego, zaś naruszenie przepisów postępowania wyjątkowo może być uznane jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3087/19; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1048/17; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 1375/18; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 801/17; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 4248/16; dostępne w CBOSA).

W orzecznictwie wskazuje się, że przesłanka nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może wiązać się z naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli przybiera ono charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem, jednakże przede wszystkim jest to podstawa odwoławcza, a nie podstawa stwierdzenia nieważności decyzji. Możliwe jest więc przyjęcie rażącego naruszenia przepisów postępowania, gdy organ wydaje decyzję bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego odnoszącego się do przedmiotu postępowania, a zatem podejmuje określone rozstrzygnięcie bez jakichkolwiek ustaleń faktycznych i zgromadzenia jakichkolwiek dowodów, jeżeli oczywiście było to w danej sprawie konieczne (por. wyroki NSA: z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1212/06 oraz z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 847/14, dostępne w CBOSA). Jeżeli natomiast akta sprawy wskazują, że w sprawie zgromadzono dowody dające podstawę do wydania decyzji, a celem stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie podważenie kompletności zgromadzonego materiału dowodowego, czy prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, wówczas ewentualne uchybienia organu w tym zakresie, odczytywane zasadniczo w kategorii naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie będą mogły być poczytane jako rażące. W sytuacji, gdy podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, to wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, co w istocie oznacza, że jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego.

Należy również zauważyć, że nadzwyczajne tryby postępowania (wznowieniowe i nieważnościowe) oparte są na zasadzie niekonkurencyjności, zgodnie z którą poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Wady proceduralne, wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. jako przesłanki wznowienia, zostały wyłączone przez ustawodawcę z podstaw nieważności decyzji i stanowią zamknięty katalog wad postępowania, które uzasadniają jego wznowienie. Jest to konsekwencja zarówno niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, jak i gradacji wad decyzji administracyjnej, która zakłada konieczność odróżnienia wadliwości powodujących wzruszalność decyzji od wad powodujących jej nieważność (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 825/19, dostępny w CBOSA). O ile zatem wskazane wyżej tryby nadzwyczajne mogą być uruchomione nawet w jednej sprawie, jeśli występują w niej jednocześnie przesłanki wznowienia i stwierdzenia nieważności, to nie są one wobec siebie konkurencyjne i nie mogą być stosowane zamiennie w odniesieniu do tego samego zdarzenia. Uruchomienie każdego z nich oparte jest na innych przesłankach (enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a.) i dotyczy innego rodzaju uchybień i wad - zaistniałych w toku postępowania lub zawartych w samej decyzji. Niemożliwe jest więc z tego samego powodu uruchomienie trybu wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności. Poszczególne tryby nadzwyczajne nie mogą być stosowane zamiennie lub łącznie (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2044/16, dostępny w CBOSA).

Wymaga podkreślenia, że stwierdzenie nieważności decyzji, jako wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, nie może stanowić trybu konkurencyjnego również w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do ponownego badania sprawy od strony faktycznej. Z tego względu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogą być korygowane nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja - której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczona jest wadami enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11, dostępny w CBOSA).

Wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2446/19, dostępny w CBOSA).

W ocenie Sądu, SKO trafnie uznało, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie występuje przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z 17 listopada 2021 r., na mocy której organ pierwszej instancji ustalił skarżącej opłatę za pobyt syna w DPS w wysokości 1.856,47 zł miesięcznie od1 kwietnia 2021 r.

Skarżąca upatruje konieczność stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez brak przeprowadzenia u skarżącej obligatoryjnego wywiadu środowiskowego, nie ustalenie wysokości dochodu osiąganego przez stronę, brak dokumentów potwierdzających wysokość dochodów strony i jej rodziny oraz pominięcie wyjaśnień strony w tym zakresie.

Należy jednak zauważyć, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie wysokości dochodów osiąganych przez stronę i jej ówczesnego partnera, pomimo odstąpienia od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z uwagi na zamieszkiwanie strony poza granicami kraju. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2021 r. organ wezwał stronę do złożenia oświadczenia o aktualnej sytuacji życiowej i oświadczenia o stanie majątkowym. W oświadczeniu z dnia 1 maja 2021 r. strona wskazała, że w skład jej gospodarstwa domowego wchodzą, oprócz niej, jej partner i dwoje dzieci (syn i córka), strona nie pracuje i nie pobiera żadnych świadczeń. W związku z odmową podania przez stronę wysokości dochodów partnera, wysokość dochodów partnera strony organ ustalił na podstawie zeznania zobowiązanej złożonego przed Sądem Rejonowym w Lubinie III Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie o zmianę wyroku rozwodowego (protokół przesłuchania z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. akt III Nsm 177/19). Strona wyjaśniła wówczas, że jej partner "jest informatykiem i pracuje w dużej firmie zajmującej się oprogramowaniem. W przeliczeniu na złotówki zarabia około 70.000 zł miesięcznie" Następnie w odpowiedzi na wezwanie z dnia 1 lipca 2021 r. skarżąca złożyła oświadczenie o stanie majątkowym z dnia 21 lipca 2021 r. oraz oświadczenie z dnia 21 lipca 2021 r., w którym wskazała, że minimum egzystencji dla jej rodziny wynosi 6.100 CHF, tj. 25.750 zł, a 300 % tej kwoty wynosi 77.250 zł. Przy pismach z dnia 3 sierpnia 2021 r. oraz z dnia 15 października 2021 r. przesłano skarżącej do podpisania umowę w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt syna w DPS, jednakże strona w piśmie z dnia 26 października 2021 r. odmówiła podpisania umowy. Wobec powyższego odpłatność skarżącej za DPS została ustalona w wysokości różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania w DPS, a opłatą ustaloną mieszkańcowi, jego ojcu i dziadkowi zgodnie z art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej.

Wobec powyższego, wbrew wywodom skargi, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przy ustalaniu skarżącej odpłatności za DPS przepisów postępowania administracyjnego, regulujących ustalanie stanu faktycznego sprawy i prowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, skoro sytuacja życiowa i majątkowa strony została ustalona na podstawie innych dowodów, w szczególności na podstawie pisemnych oświadczeń strony i zeznań strony złożonych przed Sądem Rejonowym.

W rozpatrywanej sprawie nie można uznać, że organ wydał decyzję bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a więc podjął decyzję bez jakichkolwiek ustaleń faktycznych i zgromadzenia jakichkolwiek dowodów. W sprawie zgromadzono dowody dające podstawę do wydania decyzji, natomiast obecnie dążeniem skarżącej jest podważenie prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, dotyczących wysokości dochodów osiąganych przez członka rodziny skarżącej oraz podważenie wnikliwości oceny dowodów w postaci oświadczeń skarżącej o sytuacji życiowej i majątkowej.

Należy zauważyć, że zgodnie z wolą ustawodawcy wady postępowania są przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją i tym samym nie mogą być uznane za przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. okoliczność wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Żadna z przesłanek wznowienia postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie może jednocześnie skutkować nieważnością postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2132/16, z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt II OSK 780/19, dostępne w CBOSA).

W konsekwencji nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Tego rodzaju uchybienie winno być podnoszone przez stronę w postępowaniu zwykłym w złożonym odwołaniu od decyzji. W konsekwencji nie doszło również do rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 i ust. 2, ust. 2d i art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przez nieuzasadnione ustalenie odpłatności za pobyt syna w DPS.

Odmawiając stwierdzenia nieważność decyzji z dnia 17 listopada 2021 r., przyznającej skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne, SKO nie naruszyło art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.