Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 417/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: _Uchylono zaskarżony akt w części
Powołane przepisy: article: art. 14
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skarg B. sp. z o.o. z siedzibą we W. oraz T. W. na zarządzenie pokontrolne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 23 maja 2023 r. Nr 31/2023 w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie ochrony środowiska w związku z prowadzoną działalnością I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne w części dotyczącej punktu 1, 3, 4, 5 oraz punktu 6; II. dalej idące skargi oddala; III. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej B. sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego T. W. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska skierował do T. W., członka zarządu B. Sp. z o.o. Zarządzenie Pokontrolne Nr 31/2023 (DL-DI.7023.228.2022.ARS.ASU.AKR) z dnia 23 maja 2023. Przywołując w podstawie prawnej art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 824) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 01.06.2022 r. do 10.08.2022 r. w Zakładzie B. Sp. z o.o. przy ul. [...] w P., udokumentowanych protokołem kontroli nr [...] zarządził 1. W przypadku zmiany informacji zawartych w rejestrze i/lub zakresu prowadzonej działalności wymagającej wpisu do rejestru BDO, w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana, złożyć marszałkowi województwa wniosek o zmianę wpisu w rejestrze przy użyciu aktualizacyjnego formularza elektronicznego za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Termin realizacji: w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana informacji zawartych w rejestrze BDO; 2. W przypadku prowadzenia przetwarzania odpadów w wyniku, którego wytwarzany jest pełnowartościowy produkt (paramagnetyk) wykazać, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach, dotyczące utraty statusu odpadów. Termin realizacji: na bieżąco 3. Prowadzić ewidencję odpadów w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami określonymi w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, z uwzględnianiem prawidłowo nadawanych kodów odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie; 4. Dotrzymywać warunków pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w szczególności w zakresie ilości i parametrów technicznych źródeł emisji oraz zastosowanych urządzeń ochrony powietrza odpowiednio w instalacji do prowadzenia procesu mechanicznej przeróbki ogniw oraz w instalacji do prowadzenia procesu hydrometalurgicznego. Termin realizacji: na bieżąco; 5. Dokonać zgłoszenia do Starosty P. instalacji do magazynowania paliw płynnych (zbiornik ON). Termin realizacji: niezwłocznie; 6. Przedłożyć do Marszałka Województwa Dolnośląskiego skorygowany wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska za 2021 r. poprzez ujęcie w nim pracy instalacji hydrometalurgicznej oraz w razie wymagalności uiścić związaną z tym opłatę. Termin realizacji: niezwłocznie. Nadto organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 30.06.2023 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu w dniach od 01.06.2022 r. do 10.08.2022 r. w Zakładzie B. Sp. z o.o. przy ul. [...] w P., udokumentowanych protokołem kontroli nr [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził w punktach 1-6 ich usunięcie.

Ad1. W trakcie kontroli ustalono, iż kontrolowany podmiot w 2021 r. oraz w 2022 r. (do dnia kontroli) wytworzył poza instalacją odpady o kodzie 15 01 06 - Zmieszane odpady opakowaniowe, w ilości odpowiednio 20,0400 Mg oraz 29,8600 Mg. W trakcie kontroli stwierdzono, że podmiot posiada wpis w rejestrze BDO w dziale XII jako wytwórca odpadów obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów niepodlegających obowiązkowi uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów albo pozwolenia zintegrowanego, jednakże w tym dziale nie zostały uwzględnione do wytworzenia odpady o kodzie 15 01 06 – Zmieszane odpady opakowaniowe. Ponadto odpady o kodzie 15 01 06 nie zostały również wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. poz. 2531), a więc nie podlegają zwolnieniu z ewidencjonowania odpadów, o którym mowa w art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach. Zatem, jeżeli podmiot wytwarza także odpady nieobjęte posiadanym przez niego pozwoleniem na wytwarzanie odpadów oraz nie jest zwolniony w odniesieniu do tych odpadów z obowiązku prowadzenia ewidencji, wówczas ma obowiązek złożyć wniosek aktualizacyjny do marszałka województwa w celu zarejestrowania w rejestrze BDO faktu wytwarzania odpadów dodatkowo poza instalacją objętą pozwoleniem na wytwarzanie odpadów. Niezłożenie wniosku o zmianę wpisu do rejestru podmiotów w Bazie danych o produktach i opakowaniach (BDO) w dziale XII, tj. jako wytwórca odpadów zobowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów niepodlegających obowiązkowi uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów albo pozwolenia zintegrowanego w związku z wytwarzaniem odpadów poza instalacją stanowi naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.). Okoliczności stwierdzenia tych nieprawidłowości zostały dokładnie opisane w protokole kontroli nr [...]. Osoba uprawniona do reprezentowania Spółki odmówiła podpisania protokołu, a następnie pismem z dnia 17.08.2022 r. (data wpływu do WIOŚ we Wrocławiu: 19.08.2022 r.) Spółka przedstawiła swoje stanowisko do protokołu kontroli. W piśmie wskazano m.in., że w terminie do 30 września 2022 r. zostanie uregulowany stan formalno-prawny dot. wpisu do BDO. Następnie pismem z dnia 24.08.2022 r. Spółka poinformowała, że 24.08.2022 r. złożyła wniosek aktualizacyjny w systemie BDO dotyczący działu XII, na potwierdzenie czego przesłała urzędowe poświadczenie odbioru (UPO). Ad 2. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2022 r. stwierdzono, że na placu magazynowym (działka nr [...]) magazynowana jest na paletach, w big-bagach frakcja paramagnetyczna [...], (tzw.: "czarna masa"), która została wytworzona w wyniku mechanicznego przetwarzania baterii. Big-bagi opatrzone były etykietami ostrzegawczymi na których widniał piktogram ADR wskazujący klasę zagrożenia 9 - różne materiały i przedmioty niebezpieczne. Ponadto na etykietach znajdowały się informacje, tj.: - Nr [...] MATERIAŁ ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU STAŁY, [...], - Nazwa: [...], - waga (na większości big-bagów waga wskazywała 1000 kg), - data. Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez p. T. W. oraz p. E. S. frakcja paramagnetyczna stanowi produkt i sprzedawana jest jako produkt, a niejako odpad. W toku kontroli p. E. S. przesłała za pośrednictwem poczty elektronicznej kartę charakterystyki frakcji paramagnetycznej, listę podmiotów, którym sprzedawana jest frakcja paramagnetyczna, przykładowe faktury vat potwierdzające sprzedaż oraz zestawienie sprzedażowe paramagnetyku za okres 2021 - czerwiec 2022 r. Na tej podstawie ustalono, iż w okresie od stycznia 2021 r. do czerwca 2022 r. odbiorcami frakcji paramagnetycznej były następujące podmioty: - S., ul. [...], [...] W. ([...], ul. [...], [...] R., B.), - F., ul. [...], [...] P., - T. Sp. z o.o., ul. [...], [...] L. W toku kontroli nie przedłożono umów z odbiorcami na sprzedaż wytworzonego produktu, o które poproszono w wiadomości e-mail z dnia 02.06.2022 r. Zgodnie z zestawieniem sprzedażowym frakcja paramagnetyczna została sprzedana do poszczególnych podmiotów w następujących ilościach: nabywca Ilość sprzedana w 2021 r. [Mg] Ilość sprzedana w 2022 r. [Mg] S. 2248,106 3565,446, F. 2561,361 777,186 T. Sp. z o.o. 69,904. W okresie objętym kontrolą podmiot sprzedał łącznie 9222,003 Mg paramagnetyku (w 2021 r. - 4879,371 Mg, natomiast w 2022 r. (styczeń-czerwiec) - 4342,632 Mg). W związku z wątpliwościami organu co do wytwarzania produktu (paramagnetyku) w wyniku mechanicznej obróbki odpadów baterii oraz jego dalszego zastosowania, w dniu 30.06.2022 r. wysłano za pośrednictwem poczty elektronicznej zapytanie do E. S. oraz T. W., do jakich celów wykorzystywany jest paramagnetyk określany przez firmę B. Sp. z o.o. jako produkt. W odpowiedzi (wiadomość e-mail z dnia 01.07.2022 r.) kontrolowany podmiot wyjaśnił, że: "Paramagnetyk jest wykorzystywany jako topnik lub jako dodatek wspomagający odzysk aluminium, a w B. w procesie hydrometalurgicznym wykorzystywany będzie (po zmodernizowaniu instalacji) do dalszego uszlachetnienia, z którego producenci wyprodukują nowe ekologiczne baterie. Organ podkreśla, iż utrata statusu odpadu następuje z mocy prawa na podstawie art. 14 ustawy o odpadach, po spełnieniu kryteriów określonych w tej ustawie, tylko w przypadku gdy określone są warunki utraty statusu odpadów w przepisach unijnych lub krajowych, w pozostałych przypadkach konieczne jest określenie warunków utraty statusu odpadów w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów i dopiero po ich spełnieniu następuje utrata statusu odpadów. Decyzja Starosty P. z dnia 15.02.2016 r. znak: SR.6220.9.2015 zmieniona decyzją Starosty P. z dnia 14.11.2017 r., znak: SR.6220.1.2017 określa jakie produkty mogą powstać w wyniku przetwarzania odpadów w procesie odzysku R4 oraz wskazuje kody odpadów, które powstaną w przypadku niespełniania przez substancje warunków określonych w art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach. Decyzja ta dopuszcza utratę statusu odpadu dla wytwarzanego tlenku manganu lub mieszaniny Mn02 z węglem, mieszaniny soli cynku i manganu oraz roztworu kwasu o zawartości 10-30% cynku, natomiast nie dopuszcza do wytworzenia produktu paramagnetyk, który kontrolowany podmiot wykazuje w ewidencji odpadów. Ponadto wskazać należy, że frakcja paramagnetyczna uzyskana w procesie mechanicznego przetwarzania baterii powinna być poddana dalszemu procesowi przetwarzania (procesowi hydrometalurgii) i wówczas mogą powstać produkty, które zostały wyszczególnione w decyzji Starosty P., wykorzystywane w produkcji kolejnych baterii lub w innych zastosowaniach przemysłowych. W trakcie kontroli ustalono, że frakcja paramagnetyczna, która powstaje w wyniku mechanicznego przetwarzania zużytych baterii (proces R4) nie jest poddawana dalszemu przetworzeniu w zakresie niezbędnym do utraty statusu odpadów, którego zakres wynika z decyzji Starosty P. z dnia 15.02.2016 r. znak: SR.6220.9.2015 ze zm., w związku z tym nie możemy mówić o utracie statusu odpadów przez frakcję paramagnetyczną. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach określone rodzaje odpadów przestają być odpadami, jeżeli na skutek poddania ich recyklingowi lub innemu odzyskowi spełniają: 1) łącznie następujące warunki: a) przedmiot lub substancja mają zostać wykorzystane do konkretnych celów, b) istnieje rynek takich przedmiotów lub substancji lub popyt na nie, c) przedmiot lub substancja spełniają wymagania techniczne dla zastosowania do konkretnych celów oraz wymagania określone w przepisach, w szczególności dotyczących chemikaliów i produktów mających zastosowanie do danego przedmiotu lub danej substancji, i w normach mających zastosowanie do danego produktu, d) zastosowanie przedmiotu lub substancji nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska; 2) szczegółowe warunki utraty statusu odpadów, które są określone w przepisach prawa Unii Europejskiej albo w przepisach wydanych na podstawie ust. la, a jeżeli nie zostały określone w tych przepisach - w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów. Jak zatem wynika z przytoczonych przepisów, przy spełnieniu wskazanych warunków odpad poddany przetworzeniu może utracić status odpadu. Jednocześnie warunki określone w art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a-d muszą zostać spełnione łącznie. Brak spełnienia któregokolwiek z tych warunków powoduje, że nie dochodzi do utraty statusu odpadu. Jednym z istotnych kryteriów oceny czy określone rodzaje odpadów przestają być odpadami jest wykazanie, że dany przedmiot lub substancja spełniają wymagania techniczne dla zastosowania do konkretnych celów oraz wymagania określone w przepisach i w normach mających zastosowanie do produktu (art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach). Mając powyższe na uwadze, w trakcie kontroli (w dniu 5 lipca 2022 r.) za pośrednictwem poczty elektronicznej skierowano zapytanie do kontrolowanego podmiotu czy były wykonywane badania laboratoryjne potwierdzające wymagania jakościowe dla zastosowania paramagnetyku do konkretnych celów oraz czy w przypadku firm T. Sp. z o.o. oraz F. paramagnetyk również wykorzystywany był jako topnik lub jako dodatek wspomagający odzysk aluminium. W odpowiedzi kontrolowany podmiot w dniu 6 lipca 2022 r. udzielił odpowiedzi, że: "Klienci sami dokonywali/dokonują analizy produktu i jeśli spełnił/spełnia ich oczekiwania to podejmujemy/kontynuujemy współpracę (...) T. odebrał od nas partie testowe, sami dokonali analiz produktu i mieli zdecydować czy będziemy nadal współpracować. F. - wykorzystanie produktu jako barwnik do betonu"’. W tym miejscu wskazać należy, iż w karcie charakterystyki frakcji paramagnetycznej jako zidentyfikowane zastosowanie wskazano: do przetworzenia w procesie pirometalurgicznym. W tym dokumencie nie wskazano, że powstająca w wyniku przetworzenia odpadów frakcja paramagnetyczna może być wykorzystana jako barwnik do betonu lub w budownictwie. Kontrolowany podmiot w trakcie kontroli oraz w stanowisku przesłanym do protokołu kontroli nie przedłożył żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że powstały w wyniku przetworzenia odpadów produkt spełnia wymagania jakościowe, a także nie wskazano norm mających zastosowanie do produktu. Nie przedstawiono również wiarygodnych badań, na podstawie których jednoznacznie można byłoby potwierdzić, iż każda z partii wprowadzanych na rynek produktów przeszły właściwy proces przetworzenia, a ich parametry zostały sprawdzone i zweryfikowane przez odpowiednią kontrolę jakości. Na potwierdzenie swojego stanowiska w zakresie uznania frakcji paramagnetycznej (tzw. "czarnej masy") za pełnowartościowy produkt spółka wskazała jedynie, iż wytworzony paramagnetyk znajduje odbiorców handlowych, którzy wykorzystują go w procesach przemysłowych - co wg spółki jest już dowodem na to, że paramagnetyk spełnia wymagania techniczne pozwalające na zastosowanie go w konkretnych procesach przemysłowych. Do pisma stanowiącego uwagi i zastrzeżenia do protokołu kontroli z dnia 17 sierpnia 2022 r. Spółka załączyła m.in. oświadczenie firmy F. (z którego wynika, że zakupiony paramagnetyk spełnia wszelkie oczekiwania i zamierza nadal zakupywać ten towar od firmy B. Sp. z o.o.), umowę dostawy produktu z 17 września 2021 r. zawartą pomiędzy S. z siedzibą w R., B. a B. Sp. z o.o. oraz analizę i planowanie procesu rejestracji REACH dla substancji pochodzącej z przerobu odpadów (data sporządzenia opracowania 13 czerwca 2022 r.). Dokumentacja ta jednak nie stanowi potwierdzenia, że wytwarzany paramagnetyk stanowi pełnowartościowy produkt, który może być powszechnie stosowany do konkretnych celów, oraz że spełnia odpowiednie wymagania jakościowe. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Spółka nie wykazała spełnienia warunku wskazanego w art. 14 ust. 1 pkt c ustawy o odpadach. Z tych samych względów brak było podstaw do przyjęcia, że spełniony został warunek wynikający z art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o odpadach, który stanowi, że zastosowanie przedmiotu lub substancji nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska. Tym bardziej, że spółka wprowadzając produkt na rynek nie posiada żadnego dokumentu potwierdzające jego bezpieczeństwo, natomiast z przedstawionej w trakcie kontroli karty charakterystyki frakcji paramagnetycznej wynika, że działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki oraz z uwagi na toksyczne działanie nie należy dopuścić do przedostania się produktu do wód, ścieków czy gleby.

Organ podkreśla, iż nie posiada kompetencji do określania kryteriów jakie powinien spełniać produkt, wytworzony w wyniku odzysku odpadów. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek potwierdzenia, że materiał, który powstaje w wyniku przetwarzania odpadów, jest produktem. Starosta P. w swojej decyzji uregulował proces przetwarzania odpadów, wskazał jakie odpady przewidziane są do przetwarzania w instalacji, opisał proces ich przetwarzania, jak również określił co może powstać w wyniku prowadzonego procesu przetwarzania odpadów. Jednakże to na wytwórcy ciąży obowiązek przeprowadzenia procedury, która jest wymagana do potwierdzenia, że dany produkt może zostać wykorzystany w konkretnym celu - np. w procesie pirometalurgicznym lub jako barwnik do betonu. Potwierdzenie, przed wykorzystaniem w konkretnym celu, że dany produkt posiada właściwości pozwalające na jego zastosowanie leży więc w gestii wytwórcy. Jeżeli wytwórca nie jest w stanie udokumentować, iż wytwarzany w procesie przetwarzania produkt nie jest odpadam, efektem procesu przetwarzania będzie nadal odpad. W oparciu o powyższe oraz w związku z brakiem właściwego udokumentowania spełnienia warunków określonych w art. 14 ustawy o odpadach przez Spółkę B. Sp. z o.o. należy stwierdzić, iż wytworzone w procesie przetwarzania produkty nadal są odpadami i sposób postępowania z nimi podlega wszystkim rygorom dotyczącym gospodarowania odpadami. Powyższe stanowi naruszenie art. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.). Ad 3. Podmiot zobowiązany jest zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.) do prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów zgodnie z katalogiem odpadów, określonym przepisami prawa. W trakcie kontroli sprawdzano sposób prowadzenia ewidencji odpadów w systemie BDO. Ustalono, że kontrolowany podmiot prowadzi ewidencję odpadów z zastosowaniem kart ewidencji odpadów, kart przekazania odpadów oraz załączników nr VII towarzyszących transgranicznemu przemieszczaniu odpadów. W okresie objętym kontrolą nie prowadzono papierowych KPO. Począwszy od 2022- r. kontrolowany podmiot wykazuje w kartach ewidencji odpadów, iż podczas przetwarzania odpadów o kodzie 16 06 04, 16 06 05 oraz 19 12 12 w procesie odzysku R4 (proces mechanicznego przetwarzania) następuje utrata statusu odpadów. Powstałe produkty określane są jako paramagnetyk + ubytek. Przykładowo, kontrolowany podmiot w KEO nr [...] dla odpadu o kodzie 16 06 04 wykazał, że w okresie od stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r. przetworzył 3172,1282 Mg odpadów w procesie odzysku R4, w wyniku czego wytworzył 2275,9361 Mg paramagnetyku + ubytek. W KEO nr [...] dla odpadu o kodzie 16 06 05 kontrolowany podmiot wykazał, że w okresie od stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r. przetworzył 2067,4457 Mg odpadów w procesie odzysku R4, w wyniku czego wytworzył 1497,0128Mg paramagnetyku + ubytek. W KEO nr [...] dla odpadu o kodzie 19 12 12 kontrolowany podmiot wykazał, że w okresie od stycznia 2022 r. do 29 kwietnia 2022 r. przetworzył 103,5570 Mg odpadów w procesie odzysku R4, w wyniku czego wytworzył 93,2014 Mg paramagnetyku + ubytek. Organ podkreśla, iż decyzja Starosty P. z dnia 15.02.2016 r. znak: SR.6220.9.2015 zmieniona decyzją Starosty P. z dnia 14.11.2017 r., znak: SR.6220.1.2017 określa jakie produkty mogą powstać w wyniku przetwarzania odpadów w procesie odzysku R4 oraz wskazuje kody odpadów, które powstaną w przypadku niespełniania przez substancje warunków określonych w art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach. Decyzja ta dopuszcza utratę statusu odpadu dla wytwarzanego tlenku manganu lub mieszaniny Mn02 z węglem, mieszaniny soli cynku i manganu oraz roztworu kwasu o zawartości 10-30% cynku, natomiast nie dopuszcza do wytworzenia produktu paramagnetyk, który kontrolowany podmiot wykazuje w ewidencji odpadów. Ponadto wskazać należy, że frakcja paramagnetyczna uzyskana w procesie mechanicznego przetwarzania baterii powinna być poddana dalszemu procesowi przetwarzania (procesowi hydrometalurgii) i wówczas mogą powstać produkty, które zostały wyszczególnione w decyzji Starosty P., wykorzystywane w produkcji kolejnych baterii lub w innych zastosowaniach przemysłowych. W związku z brakiem właściwego udokumentowania spełnienia warunków określonych w art. 14 ustawy o odpadach przez spółkę B. Sp. z o.o. należy stwierdzić, iż wytworzone w procesie przetwarzania produkty nadal są odpadami i tym samym podlegają obowiązkowi ewidencjonowania zgodnie z katalogiem odpadów przy użyciu kart ewidencji odpadów i kart przekazania odpadów sporządzanych oddzielnie dla każdego rodzaju odpadu. Mając powyższe na uwadze, stwierdzono, że spółka nie prowadziła ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym z powodu błędnej klasyfikacji odpadów poprodukcyjnych powstających w wyniku przetworzenia odpadów o kodach 16 06 04, 16 06 05 oraz 19 12 12 za pełnowartościowy produkty. Powyższe stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 i art. 67. ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699). Ad 4. W trakcie kontroli stwierdzono, że podmiot narusza warunki pkt 1.3. pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza - decyzji Starosty P. z dnia 21.08.2017r. znak SR.6224.3.2017 odpowiednio w zakresie ilości i parametrów technicznych źródeł emisji oraz zastosowanych urządzeń ochrony powietrza tj.: 1/proces mechanicznej przeróbki ogniw - zmianie uległa ilość i parametry techniczne źródeł emisji oraz zastosowanych urządzeń ochrony powietrza, w pozwoleniu ujęto emitory EPl (H=2,5m, D=0,25x0,5m) i EP2 (H=3m, D=0,45m) oraz filtry tkaninowe, na dzień kontroli stwierdzono obecność emitorów nie ujętych w pozwoleniu tj. EMSl (H=8,08m, D=0,35m), EM2 (H=5,8m, D=0,25m), EM3 i EM4 (H=6,85m, D=0,5m - oba) oraz odpowiednio cyklonów i jednostek filtracyjnych, 2/ proces hydrometalurgiczny - zmianie uległy parametry techniczne emitora EHl (uprzednio H=20m, D=0,5m; obecnie H=6,6m, D=0,2m), instalacja hydrometalurgiczna - instalacja testowa w trakcie modernizacji od lipca 2020r. (w 2021 r. pracowała /testy/ ok. 200 h, na dzień kontroli - w trakcie modernizacji, nie pracowała). W grudniu 2020 r. podmiot wystąpił do Marszałka Województwa Dolnośląskiego z wnioskiem o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla procesu segregacji (instalacje w gospodarce odpadami do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych o zdolności przetwarzania ponad 10 ton na dobę wykorzystaniem następujących działań: obróbka fizyko-chemiczna), w którym ujęto te zmiany w instalacji. Postępowanie w toku. Ad.5 W trakcie kontroli stwierdzono, że na terenie zakładu zlokalizowany jest zbiornik ON. Stan formalno-prawny w zakresie emisji substancji do powietrza z tych instalacji do magazynowania paliw płynnych w postaci zgłoszenia jest nieuregulowany. Powyższe pozostaje w sprzeczności z zapisem art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2556). Ad. 6 W trakcie kontroli stwierdzono, że przedłożony Marszałkowi Województwa Dolnośląskiego wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska za 2021 r. wymaga korekty ze względu na brak ujęcia w nim instalacji hydrometalurgicznej (w 2021 r. instalacja testowa pracowała 200 h) oraz opłaty z tym związanej. Powyższe pozostaje w sprzeczności z art.284 i art. 286 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2556). W stanowisku do protokołu kontroli spółka zarzuciła, że "organ nie przeprowadził wyczerpującej analizy dowodowej i poprzestał na uznaniu, że sam nie musi udowadniać stawianych zarzutów, a brak przedłożenia przez B. wiarygodnych badań można uznać za argument świadczący na niekorzyść spółki". Strona nie zgodziła się ze stwierdzeniem WIOŚ, wedle którego paramagnetyk wytworzony w procesie odzysku R4 (w instalacji firmy B. w P.) ma status odpadu. Zdaniem strony substancja ta ma status produktu - zgodnie z informacjami przedstawicieli spółki w trakcie kontroli. Skarżąca uzasadnia swoje stanowisko tym, że bezspornym faktem jest to, że w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów (decyzja Starosty P. z dnia 15.02.2016 r., znak: SR.6220.9.2015 ze zm.) dokonano opisu procesów odzysku w zakładzie. W odniesieniu do procesu odzysku R4, z przywołanej decyzji Jednoznacznie wynika że technicznie składa się on z dwóch odrębnych i niezależnych od siebie procesów: 1) obróbki mechanicznej odpadów baterii, 2) obróbki hydrometalurgicznej. Decyzja wskazuje (w punkcie III.2), że w wyniku przetwarzania odpadów w procesie odzysku R4 powstają określone produkty. Decyzja nie wskazuje jednak, że aby doszło do wytworzenia "produktu" musi wcześniej zostać przeprowadzony proces odzysku R4 obejmujący łącznie "obróbkę mechaniczną" i "obróbkę hydrometalurgiczną", hydrometalurgiczną i uszlachetnianie produktów obróbki. 3. Tymczasem WIOŚ dokonał interpretacji zapisów decyzji w sposób jednostronny, nieobiektywny i niekorzystny dla spółki B. Wyraził to w protokole kontroli, stwierdzając: "Frakcja paramagnetyczna, która powstaje w wyniku mechanicznego przetwarzania zużytych baterii (proces R4) nie jest poddawana dalszemu przetworzeniu w zakresie niezbędnym do utraty statusu odpadów, którego zakres wynika z decyzji Starosty B. sp- z o.o. W związku z tym nie możemy mówić o utracie statusu odpadów przez frakcję paramagnetyczną". Jest to wyłącznie interpretacja stanu formalno-prawnego, a nie ocena rzeczywistej sytuacji oparta na technicznych i skonkretyzowanych kryteriach. W ten sposób WIOŚ przyznaje sobie prawo do rozstrzygania, Jaki sposób przetwarzania odpadów posiada "zakres niezbędny do utraty statusu odpadów". 4. Co więcej, WIOŚ przedstawia stan faktyczny w protokole w sposób dalece uproszczony i przerysowany, czego przykładem jest zapis: "Z reguły samo mechaniczne rozdrobnienie odpadów nie kończy bytu odpadów - nie jest jego efektem produkt tylko przetworzony odpad, którego dalszy odzysk prowadzi dopiero do wytworzenia produktu". Ten zapis wymaga komentarza: 1) nieuprawniona jest sugestia WIOŚ, że prowadzony obecnie (w zakładzie B.) odzysk R4 polega wyłącznie na "mechanicznym rozdrobnieniu odpadów" – bowiem rozdrobnienie jest wstępnym elementem obróbki mechanicznej, a po nim następuje etap separacji, w wyniku której otrzymuje się frakcję paramagnetyczną pozbawioną niepożądanych dodatków; baterie zmielone (w kruszarkach) są poddawane dodatkowym procesom dalszego ich przetworzenia, tzn. zmielony materiał kolejno jest przesiewany na odpowiednich sitach, aby uzyskać odpowiedni granulat materiału i odseparować frakcje odpadowe. W rezultacie powstaje: a) frakcja ferromagnetyczna - odpad o kodzie 19 12 02, b) frakcja diamagnetyczna - odpad o kodzie 19 12 10, c) oraz produkt - frakcja paramagnetyczna. 2) WIOŚ pomija fakt, że są sytuacje w których samo mechaniczne rozdrobnienie i separacja (względem np. frakcji wielkościowych) kończy byt odpadów; przykładem może być np. gruz budowlany, destrukt asfaltowy, żużle pomiedziowe lub zużyte opony - chodzi tu m.in. o wiele dolnośląskich instalacji doskonale znanych WIOŚ. 5. WIOŚ swoje stanowisko (w temacie uznania paramagnetyku za "odpad") oparł w znacznej części na interpretacji zapisów decyzji Starosty dot. procesu odzysku R4. Decyzja wskazuje, że w wyniku procesu odzysku R4 powstaje produkt - ale trzeba zauważyć, że nawet gdyby tego zapisu nie było, to Spółka i tak mogłaby uznać że w wyniku zastosowania odzysku R4 powstaje produkt, o ile spełnione są wymagania art. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (lub że jest to odpad - jeżeli wymagania tego przepisu nie są spełnione). Nie jest do tego potrzebny dedykowany zapis w decyzji Starosty. Potwierdzają to choćby pozwolenia zintegrowane dla znacznie większych instalacji przemysłowych, przed których wydaniem Starosta zasięgał opinii WIOŚ - w tych decyzjach zazwyczaj nie ma mowy o tym, że w wyniku zastosowania procesu np. R3, R4 czy RS powstaje konkretny produkt. 6. WIOŚ całkowicie pominął fakt, że zapisów decyzji Starosty nie można odczytywać w oderwaniu od ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. WIOŚ wprawdzie przywołuje art. 14 mówiący o utracie statusu odpadów jednak nie analizuje merytorycznie, technicznie i prawnie tego, czy zostały (lub nie zostały) spełnione łącznie przesłanki wskazane w tym przepisie. Przykładowo, WIOŚ stwierdza: "Kontrolowany podmiot w trakcie kontroli nie przedłożył żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że powstały w wyniku przetworzenia odpadów produkt spełnia wymagania jakościowe. Nie przedstawiono również wiarygodnych badań, na podstawie których jednoznacznie można byłoby potwierdzić, iż każda z partii wprowadzonych na rynek produktów przeszły właściwy proces przetworzenia, a ich parametry zostały sprawdzone i zweryfikowane przez odpowiednią kontrolę jakości". Na tej podstawie WIOŚ stwierdza, że "Spółka nie wykazała spełnienia warunku wskazanego w art. 14 ust. 1 pkt c ustawy o odpadach" (oraz art. 14 ust. 1 pkt d). Strona uważa, że takie podejście do sprawy jest nieodpowiednie (a tym bardziej wyprowadzenie poważnych wniosków na podstawie tak ogólnikowych stwierdzeń), ponieważ: 1) decyzja administracyjna oraz obowiązujące przepisy nie wskazują, jakie dokumenty powinny potwierdzać, że powstały paramagnetyk spełnia wymagania jakościowe; dla porównania: w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 grudnia 2021 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków utraty statusu odpadów dla odpadów destruktu asfaltowego konkretnie wskazano takie dokumenty, natomiast w analizowanym przypadku ani decyzji, ani przepisy nie określają sposobu udokumentowania, że paramagnetyk spełnia wymagania jakościowe dla produktu; oczekiwanie WIOŚ jest zatem zbyt daleko idące w porównaniu do wymagań prawnych i nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach; 2) zaprezentowane stanowisko WIOŚ wskazuje na to, że organ nie przeprowadził wyczerpującej analizy dowodowej i poprzestał na uznaniu, że sam nie musi udowadniać stawianych zarzutów, a brak przedłożenia przez B. "wiarygodnych badań" można uznać za argument świadczący na niekorzyść Spółki; z niewiadomych powodów WIOŚ uznał, że jest zwolniony z konieczności udowodnienia winy, a brak przedłożenia przez spółkę dokumentów/badań można automatycznie uznać za niezgodność z art. 14 ustawy o odpadach - która przecież nie formułuje obowiązku sporządzenia dokumentów lub wykonania badań; 3) WIOŚ posługuje się bardzo ogólnikowymi stwierdzeniami, przez co niejasnym pozostaje jakie fakty mogłyby być uznane przez WIOŚ za przemawiające na korzyść Spółki; przykładem takich ogólnikowych sformułowań są słowa: a) "dokumenty, które potwierdzałyby, że powstały w wyniku przetworzenia odpadów produkt spełnia wymagania jakościowe" - czyli jakie konkretnie? decyzja (oraz obowiązujące prawo) nie nakłada obowiązku ich sporządzania; b) "wiarygodne badania", "właściwy proces przetworzenia", "odpowiednia kontrola jakości" - to nie są skonkretyzowane zapisy, lecz stwierdzenia pozostawiające bardzo szeroki margines do różnych interpretacji. Posługiwanie się tego typu ogólnikowymi stwierdzeniami jest tym bardziej nieodpowiednie, że przecież osoby reprezentujące spółkę w trakcie kontroli przedstawiły informacje mówiące o tym, że wytworzony paramagnetyk znajduje odbiorców handlowych, którzy z obustronną korzyścią wykorzystują go w procesach przemysłowych (zob. załącznik do niniejszego pisma - oświadczenie F., umowa sprzedaży pomiędzy S., a B. sp. z o.o. - z uwagi na sezon urlopowy spółka nie otrzymała oświadczenia od firmy S. -oświadczenie miało być dosłane w późniejszym terminie) - co samo w sobie jest już dowodem na to, że paramagnetyk spełnia wymagania techniczne pozwalające na zastosowanie go w konkretnych procesach przemysłowych. WIOŚ nie zaprezentował żadnego dowodu, który zaprezentowałby, że paramagnetyk nie może być wykorzystany w konkretnych (wskazanych przez B.) procesach przemysłowych lub że nie spełnia on odpowiednich wymagań technicznych. Zaistniała zatem sytuacja, w której WIOŚ nie ma dowodów na naruszenie wymagań art. 14 ustawy o odpadach, ale stwierdza to naruszenie - mimo że informacje podawane przez B. na temat zastosowania przemysłowego paramagnetyku wskazują na zgodność z tym przepisami że WIOŚ ich nie podważa. Taka sytuacja nie służy podtrzymaniu zaufania do władzy publicznej, o którym Jest mowa w art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). 7. Na marginesie strona dodaje, że na etapie wydawania decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów Starosta nie żądał przedłożenia badań/dowodów potwierdzających spełnienie skonkretyzowanych wymagań jakościowych. Po 6 latach obowiązywania decyzji WIOŚ formułuje oczekiwanie, by B. posługiwał się takimi badaniami/dowodami, mimo że nie jest to obowiązek wynikający z decyzji lub przepisu. WIOŚ nie używa prawnej argumentacji dla podbudowy swojego stanowiska i poprzestaje na ogólnikowych stwierdzeniach, co czyni Jego zarzuty nieudowodnionymi. Dodatkowo B. sp. z o.o. dokonała analizy i planowania rejestracji REACH paramagnetyku. Dołączony do pisma raport jasno wskazuje, iż "najkorzystniejszym oraz prawidłowym z merytorycznego punktu widzenia podejścia dotyczącym wprowadzenia na rynek produktu uzyskanego z recyklingu baterii jest uznanie produktu za mieszaninę i skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w rozporządzeniu REACH dla substancji odzyskanych, zgodnie z at.2 ust 7 pkt.d.". Analiza wskazuje również w punkcie 2.5 Zwolnienie z obowiązku rejestracji, iż "w określonych przypadkach producent lub importer jest zwolniony z obowiązku rejestracji" gdy "substancja, która powstaje w procesie odzysku jest taka sama jak substancja zarejestrowana ...". 8. Strona skarżąca zauważa, że zakład B. był w ostatnich latach kilka razy kontrolowany przez WIOŚ i jak dotąd w ramach tych kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie uznawania paramagnetyku za produkt. Jest to o tyle istotne, że te kontrole odbywały się w tych samych uwarunkowaniach formalno-prawnych. Warto ten fakt zestawić z treścią art. 8 § 2 k.p.a.; przepis ten wskazuje, że "organy administracji publiczne bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym". Ta zasada nie została zastosowana w ramach kontroli WIOŚ zakończonej kwestionowanym protokołem. 9. Mając na uwadze powyższe, za nieodpowiednie uznaję te zapisy protokołu kontroli WIOŚ, które wskazują na błędną ewidencję i sprawozdawczość (gdzie zdaniem WIOŚ błąd polega na uznawaniu paramagnetyku za produkt przez B. i kontrahentów spółki). 10. Za błędne spółka uznaje również te ustalenia protokołu, wedle których "odpady o kodach 20 01 34 znajduję się w wykazie bursztynowym odpadów", "odpady o kodzie 19 12 12 sklasyfikowane są jako odpady spoza listy". Znamienne, że WIOŚ nie podał kodu z bursztynowego wykazu odpadów, ani dlaczego odpad 19 12 12 został wykluczony z list. Odpady sprowadzane przez B. spełniają kryteria klasyfikacji dla odpadu BI 090 oraz BI080 z zielonego wykazu odpadów. WIOŚ nie przedstawił żadnej merytorycznej argumentacji stanowiącej podstawę dla postawionej tezy oraz nie podważył (w oparciu o prawne i techniczne argumenty) słuszności stanowiska B.. WIOŚ pominął również, że dotychczasowe kontrole WIOŚ w zakresie tego zagadnienia nie wykazały żadnych niezgodności z prawem. 11. Podsumowując te aspekty, skarżąca stwierdza że: 1) WIOŚ sformułował wnioski krytyczne dla kontrolowanego bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - czyli z pominięciem wymagań art. 7 i art. 77 §1 k.p.a.; 2) zaistniałe wątpliwości dot. statusu paramagnetyku (odpad/produkt) WIOŚ rozstrzygnął na niekorzyść kontrolowanego, wbrew wymaganiom art. 7a §1 k.p.a.; 3) WIOŚ odstąpił od utrwalonej praktyki stosowania przepisów (w kwestii statusu odpadu/produktu) w odniesieniu zarówno do zakładu B., jak i w porównaniu do innych instalacji gospodarki odpadami - co sugeruje niezgodność z art. 8 k.p.a.

Strona informuje, że w terminie do 30 września 2022 roku zostanie uregulowany stan formalno-prawny dot. zgłoszenia instalacji, wykazów dot. opłat za korzystanie ze środowiska oraz wpisu do BDO.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym zarządzeniu.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), przedmiotem kontroli sądowej są także inne niż określone w pkt 1-3 tj. akty administracyjnie nie przybierające formy decyzji czy postanowienia akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dokonując kontroli tego rodzaju aktów czy czynności sąd administracyjny musi mieć na względzie kryterium zgodności z prawem materialnym i procesowym. Wynika to z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Uwzględniając skargę sąd uchyla akt lub czynność albo stwierdza bezskuteczność czynności, przy czym przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio, a eliminacja z obrotu prawnego może wynikać ze stwierdzenia przez sąd, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Skarga kwestionuje zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska (aktualny stan prawny: Dz.U.2023.824 t. j. z dnia 2023.04.28). W świetle art. 1 tej ustawy, Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Uszczegółowienie tych zadań nastąpiło w art. 2 aktu. W tym celu, jak stanowi art. 9 ust. 1 u.I.O.Ś., Inspekcja prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe, a zgodnie z art. 10 u.I.O.Ś., kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej obowiązany jest umożliwić inspektorowi przeprowadzenie kontroli. Następnie, w świetle art. 11 ust. 1 u.I.O.Ś., z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej i który podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej (art. 11 ust. 2 u.I.O.Ś.). Na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, o czy mowa we wskazanym art. 12 ust. 1 pkt 1 u.I.O.Ś. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 2 tego artykułu kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Zarządzenie pokontrolne wydawane jest w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu ich wyeliminowanie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne, wydane przez inspekcję ochrony środowiska zalicza się do grupy aktów wymienionych w powołanym art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jest to akt władczy administracji publicznej, rozstrzygający indywidualną sprawę i określający obowiązki kontrolowanego podmiotu. Trzeba bowiem pamiętać, że jednostka kontrolowana jest obowiązana omawianą ustawą (art. 12 ust. 2) w terminie oznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Co dalej istotne zarządzenie pokontrolne wydawane jest w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu ich wyeliminowanie. Przedsiębiorca zawiadamiając o zakresie wykonania zarządzenia, bądź informując o tym niezgodnie z prawdą podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 31a u.I.O.Ś. (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28.02.2008 r. II OSK 216/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 20.06.2018 r. II SA/Go 207/18).

Przenosząc dotychczasowe rozważania na rozpoznawaną sprawę trzeba podnieść, że jak wskazują akta sprawy, w dniach od 01.06.2022 r. do 10.08.2022 r. w Zakładzie B. Sp. z o.o. przy ul. [...] w P., upoważnieni pracownicy organu przeprowadzili kontrolę, opisaną protokołem kontroli nr [...]. Wnioski z kontroli (w zakresie wcześniej opisanym) zawarli w kontrolowanym akcie.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem sądu, skarga okazała się częściowo zasadna, choć nie wszystkie poniesione w niej zarzuty są trafne. Zaznaczyć trzeba, że zrządzenie pokontrolne jest aktem o charakterze szczególnym. Władczy charakter zarządzenia (o którym była mowa wcześniej) przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z tego przepisu, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a u.o.i.ś. Należy dodać, że zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może na nich ciążyć na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Dlatego w orzecznictwie sądowym uznaje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który należy określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 10009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86; zob. też T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2011 r., nr 3, s. 93). Istotą kontroli organu inspekcji ochrony środowiska jest najpierw zbadanie zgodności stanu istniejącego, ustalonego na podstawie przeprowadzonej kontroli (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z przepisami, aktami administracyjnymi, czy regułami, które określają poprawność działania przedsiębiorcy, po drugie – ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a ostatecznie po trzecie – przekazanie wyników tych ustaleń podmiotowi kontrolowanemu. Celem zarządzenia pokontrolnego jest zatem przeciwdziałanie i eliminacja naruszeń stwierdzonych podczas przeprowadzonej kontroli, a w efekcie zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach podjętych w celu wyeliminowania naruszenia prawa. W tym miejscu wymaga dodatkowo wyjaśnienia, że postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się na podstawie przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska i nie stosuje się zatem do tego postępowania, co do zasady, kodeksu postępowania administracyjnego. Co dalej istotne kontroli sądu podlega samo zarządzenie pokontrolne, a nie protokół kontroli. Zarządzenie pokontrolne winno zatem zawierać ustalony stan faktyczny sprawy, tj. wskazanie ustalonych naruszeń i sposób ich usunięcia. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, gdyż wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2022 r. sygn. akt III OSK 1239/21). Inaczej mówiąc kontrola sądu rozpoznającego skargę na zarządzenie pokontrolne ogranicza się do zbadania czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść nakazów skierowanych do kontrolowanego odpowiada ustaleniom poczynionym w trakcie kontroli i utrwalonym w protokole kontroli oraz czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w przepisach prawa (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1727/21). Nie ulega wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 u.i.o.ś. wydawane jest w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu wyeliminowanie tych naruszeń (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r., III OSK 45/21). Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela stanowisko, zgodnie z którym brak podstaw do wydawania zarządzenia pokontrolnego w sytuacji, gdy wprawdzie kontrola ujawniła wystąpienie określonych naruszeń, ale zostały one usunięte zanim jeszcze doszło do wydania zarządzenia (por. T. Czech, op. cit., s. 91; por też G. Klimek, M Pieńczykowski, Problematyka zaskarżania zarządzenia pokontrolnego organów Inspekcji Ochrony Środowiska, "Przegląd prawa ochrony środowiska" 2014, nr 2, ss. 34-35 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 633/21).

W rozpoznawanej sprawie, jak wskazują akta, taka właśnie sytuacja miała miejsce, bowiem wydanie zarządzenia pokontrolnego nastąpiło w sytuacji, w gdy usunięta została znakomita większość wykazanych nim naruszeń. Analiza akt sprawy potwierdza szereg podniesionych w tej kwestii przez spółkę argumentów. Otóż nie może z pola widzenia sądu umknąć okoliczność, że strona wystosowała do organu odpowiedź na kontrolę w zakładzie firmy B. i przedstawiła uwagi i zastrzeżenia do protokołu kontroli nr [...] z dnia 10.08.2022 r.

W piśmie tym wskazała, że jej zdaniem nie można zgodzić się ze stwierdzeniem WIOŚ, wedle którego paramagnetyk wytworzony w procesie odzysku R4 (w instalacji firmy B. w P.) ma status odpadu. Kontrolowany wyraził przekonanie, że substancja (parmagnetyk) ma status produktu - zgodnie z informacjami przedstawicieli spółki w trakcie kontroli. Uzasadnienie tego stanowiska przedstawiono w piśmie. 2. Bezspornym (zdaniem kontrolowanego) faktem jest to, że w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów (decyzja Starosty P. z dnia 15.02.2016 r., znak: SR.6220.9.2015 ze zm.) dokonano opisu procesów odzysku w zakładzie. W odniesieniu do procesu odzysku R4, z przywołanej decyzji jednoznacznie wynika że technicznie składa się on z dwóch odrębnych i niezależnych od siebie procesów: 1) obróbka mechaniczna odpadów baterii, 2) obróbka hydrometalurgicznej. Decyzja wskazuje (w punkcie III.2), że w wyniku przetwarzania odpadów w procesie odzysku R4 powstają określone produkty. Decyzja nie wskazuje jednak, że aby doszło do wytworzenia "produktu" musi wcześniej zostać przeprowadzony proces odzysku R4 obejmujący łącznie "obróbkę mechaniczną" i "obróbkę hydrometalurgiczną" hydrometalurgiczną i uszlachetnianie produktów obróbki. 3. Tymczasem WIOŚ dokonał interpretacji zapisów decyzji w sposób jednostronny, nieobiektywny i niekorzystny dla spółki B. Wyraził to w protokole kontroli, stwierdzając: "Frakcja paramagnetyczna, która powstaje w wyniku mechanicznego przetwarzania zużytych baterii (proces R4) nie jest poddawana dalszemu przetworzeniu w zakresie niezbędnym do utraty statusu odpadów, którego zakres wynika z decyzji Starosty. W związku z tym nie można mówić o utracie statusu odpadów przez frakcję paramagnetyczną". Jest to wyłącznie interpretacja stanu formalno-prawnego, a nie ocena rzeczywistej sytuacji oparta na technicznych i skonkretyzowanych kryteriach. W uwagach kontrolowany wskazał, że w ten sposób WIOŚ przyznaje sobie prawo do rozstrzygania, jaki sposób przetwarzania odpadów posiada "zakres niezbędny do utraty statusu odpadów". 4. Co więcej, zdaniem strony, WIOŚ przedstawia stan faktyczny w protokole w sposób dalece uproszczony i przerysowany, czego przykładem jest zapis: "z reguły samo mechaniczne rozdrobnienie odpadów nie kończy bytu odpadów - nie jest jego efektem produkt tylko przetworzony odpad, którego dalszy odzysk prowadzi dopiero do wytworzenia produktu". Zdaniem spółki, zaprezentowanym w uwagach do protokołu kontroli, 1) nieuprawniona jest sugestia WIOŚ, że prowadzony obecnie (w zakładzie B.) odzysk R4 polega wyłącznie na "mechanicznym rozdrobnieniu odpadów" – bowiem rozdrobnienie jest wstępnym elementem obróbki mechanicznej, a po nim następuje etap separacji, w wyniku której otrzymuje się frakcję paramagnetyczną pozbawioną niepożądanych dodatków; baterie zmielone (w kruszarkach) są poddawane dodatkowym procesom dalszego ich przetworzenia, tzn. zmielony materiał kolejno jest przesiewany na odpowiednich sitach, aby uzyskać odpowiedni granulat materiału i odseparować frakcje odpadowe. W rezultacie powstaje: a) frakcja ferromagnetyczna - odpad o kodzie 19 12 02, b) frakcja diamagnetyczna - odpad o kodzie 19 12 10, c) oraz produkt - frakcja paramagnetyczna; 2) WIOŚ pomija fakt, że są sytuacje w których samo mechaniczne rozdrobnienie i separacja (względem np. frakcji wielkościowych) kończy byt odpadów; przykładem może być np. gruz budowlany, destrukt asfaltowy, żużle pomiedziowe lub zużyte opony - chodzi tu m.in. o wiele dolnośląskich instalacji doskonale znanych WIOŚ. 5. WIOŚ swoje stanowisko (w temacie uznania paramagnetyku za "odpad") oparł w znacznej części na interpretacji zapisów decyzji starosty dot. procesu odzysku R4. Decyzja wskazuje, że w wyniku procesu odzysku R4 powstaje produkt - ale trzeba zauważyć, że nawet gdyby tego zapisu nie było, to spółka i tak mogłaby uznać że w wyniku zastosowania odzysku R4 powstaje produkt, o ile spełnione są wymagania art. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (lub że jest to odpad - jeżeli wymagania przepisu nie są spełnione). Nie jest do tego potrzebny dedykowany zapis w decyzji Starosty. Potwierdzają to choćby pozwolenia zintegrowane dla znacznie większych instalacji przemysłowych, przed których wydaniem Starosta zasięgał opinii WIOŚ - w tych decyzjach zazwyczaj nie ma mowy o tym, że w wyniku zastosowania procesu np. R3, R4 czy R5 powstaje konkretny produkt. 6. WIOŚ całkowicie pominął fakt, że zapisów tej decyzji Starosty nie można odczytywać w oderwaniu od ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpa-dach. WIOŚ wprawdzie przywołuje art. 14 mówiący o utracie statusu odpadów jednak nie analizuje merytorycznie, technicznie i prawnie tego, czy zostały (lub nie zostały) spełnione łącznie przesłanki wskazane w tym przepisie. Przykładowo, WIOŚ stwierdza: "Kontrolowany podmiot w trakcie kontroli nie przedłożył żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że powstały w wyniku przetworzenia odpadów produkt spełnia wymagania jakościowe. Nie przedstawiono również wiarygodnych badań, na podstawie których jednoznacznie można byłoby potwierdzić, iż każda z partii wprowadzonych na rynek produktów przeszła właściwy proces przetworzenia, a ich parametry zostały sprawdzone i zweryfikowane przez odpowiednią kontrolę jakości". Na tej podstawie WIOŚ stwierdza, że "spółka nie wykazała spełnienia warunku wskazanego w art. 14 ust. 1 pkt c ustawy o odpadach" (oraz art. 14 ust. 1 pkt d). Strona uważa, że takie podejście do sprawy jest nieodpowiednie (a tym bardziej wyprowadzenie poważnych wniosków na podstawie tak ogólnikowych stwierdzeń), ponieważ: 1) decyzja administracyjna oraz obowiązujące przepisy nie wskazują, jakie dokumenty powinny potwierdzać, że powstały paramagnetyk spełnia wymagania jakościowe; dla porównania: w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 grudnia 2021 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków utraty statusu odpadów dla odpadów destruktu asfaltowego konkretnie wskazano takie dokumenty, natomiast w analizowanym przypadku ani decyzja, ani przepisy nie określają sposobu udokumentowania, że paramagnetyk spełnia wymagania jakościowe dla produktu; oczekiwanie WIOŚ jest zatem zbyt daleko idące w porównaniu do wymagań prawnych i nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach; 2) zaprezentowane stanowisko WIOŚ wskazuje na to, że organ nie przeprowadził wyczerpującej analizy dowodowej i poprzestał na uznaniu, że sam nie musi udowadniać stawianych zarzutów, a brak przedłożenia przez B. "wiarygodnych badań" można uznać za argument świadczący na niekorzyść spółki; z niewiadomych powodów WIOŚ uznał, że jest zwolniony z konieczności udowodnienia winy, a brak przedłożenia przez spółkę dokumentów/badań można automatycznie uznać za niezgodność z art. 14 ustawy o odpadach - która przecież nie formułuje obowiązku sporządzenia dokumentów lub wykonania badań; 3) WIOŚ posługuje się bardzo ogólnikowymi stwierdzeniami, przez co niejasnym pozostaje jakie fakty mogłyby być uznane przez WIOŚ za przemawiające na korzyść spółki; przykładem takich ogólnikowych sformułowań są słowa: a) "dokumenty, które potwierdzałyby, że powstały w wyniku przetworzenia odpadów produkt spełnia wymagania jakościowe" - czyli jakie konkretnie decyzja (oraz obowiązujące prawo) nie nakłada obowiązku ich sporządzania; b) "wiarygodne badania", "właściwy proces przetworzenia", "odpowiednia kontrola jakości" - to nie są skonkretyzowane zapisy, lecz stwierdzenia pozostawiające bardzo szeroki margines do różnych interpretacji. Posługiwanie się tego typu ogólnikowymi stwierdzeniami jest tym bardziej nieodpowiednie, że przecież osoby reprezentujące spółkę w trakcie kontroli przedstawiły informacje mówiące o tym, że wytworzony paramagnetyk znajduje odbiorców handlowych, którzy z obustronną korzyścią wykorzystują go w procesach przemysłowych (zob. załącznik do niniejszego pisma - oświadczenie F., umowa sprzedaży pomiędzy S., a B. sp. z o.o. - z uwagi na sezon urlopowy nie otrzymaliśmy oświadczenia od firmy S. - oświadczenie doślemy w późniejszym terminie) - co samo w sobie (zdaniem kontrolowanego) jest już dowodem na to, że paramagnetyk spełnia wymagania techniczne pozwalające na zastosowanie go w konkretnych procesach przemysłowych. WIOŚ nie zaprezentował żadnego dowodu, który zaprezentowałby, że paramagnetyk nie może być wykorzystany w konkretnych (wskazanych przez B.) procesach przemysłowych lub że nie spełnia on odpowiednich wymagań technicznych. Zaistniała zatem sytuacja, w której WIOŚ nie ma dowodów na naruszenie wymagań art. 14 ustawy o odpadach, ale stwierdza to naruszenie - mimo że informacje podawane przez B. na temat zastosowania przemysłowego paramagnetyku wskazują na zgodność z tym przepisami że WIOŚ ich nie podważa. Taka sytuacja, zdaniem spółki, nie służy podtrzymaniu zaufania do władzy publicznej, o którym jest mowa w art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). 7. Na marginesie strona dodaje, że na etapie wydawania decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów Starosta nie żądał przedłożenia badań/dowodów potwierdzających spełnienie skonkretyzowanych wymagań Jakościowych. Po 6 latach obowiązywania decyzji WIOŚ formułuje oczekiwanie, by B. posługiwał się takimi badaniami/dowodami, mimo że nie jest to obowiązek wynikający z decyzji lub przepisu. WIOŚ nie używa prawnej argumentacji dla podbudowy swojego stanowiska i poprzestaje na ogólnikowych stwierdzeniach, co czyni jego zarzuty nieudowodnionymi. Dodatkowo B. sp. z o.o. dokonała analizy i planowania rejestracji REACH paramagnetyku. Dołączony do niniejszego pisma raport jasno wskazuje, iż "najkorzystniejszym oraz prawidłowym z merytorycznego punktu widzenia podejścia dotyczącym wprowadzenia na rynek produktu uzyskanego z recyklingu baterii jest uznanie produktu za mieszaninę i skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w rozporządzeniu REACH dla substancji odzyskanych, zgodnie z at.2 ust 7 pkt.d.". Analiza wskazuje również w punkcie 2.5 zwolnienie z obowiązku rejestracji, iż "w określonych przypadkach producent lub importer jest zwolniony z obowiązku rejestracji" gdy "substancja, która powstaje w procesie odzysku jest taka sama jak substancja zarejestrowana ...". 8. Spółka zauważa, że zakład B. był w ostatnich latach kilka razy kontrolowany przez WIOŚ i jak dotąd w ramach tych kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie uznawania paramagnetyku za produkt. Jest to o tyle istotne, że te kontrole odbywały się w tych samych uwarunkowaniach formalno-prawnych. Warto ten fakt zestawić z treścią art. 8 § 2 k.p.a.; przepis ten wskazuje, że "Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępuję od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym". Ta zasada nie została zastosowana w ramach kontroli WIOŚ zakończonej kwestionowanym protokołem. 9. Mając na uwadze powyższe, za nieodpowiednie, zdaniem strony, należy uznać te zapisy protokołu kontroli WIOŚ, które wskazują na błędną ewidencję i sprawozdawczość (gdzie zdaniem WIOŚ błąd polega na uznawaniu paramagnetyku za produkt przez B. i kontrahentów spółki). 10. Za błędne strona uznaje również te ustalenia protokołu, wedle których "odpady o kodach 20 01 34 znajdują się w wykazie bursztynowym odpadów", "odpady o kodzie 19 12 12 sklasyfikowane są jako odpady spoza listy". Znamienne, że WIOŚ nie podał kodu z bursztynowego wykazu odpadów, ani dlaczego odpad 19 12 12 został wykluczony z list. Odpady sprowadzane przez B. spełniają kryteria klasyfikacji dla odpadu BI 090 oraz BI080 z zielonego wykazu odpadów. WIOŚ nie przedstawił żadnej merytorycznej argumentacji stanowiącej podstawę dla postawionej tezy oraz nie podważył (w oparciu o prawne i techniczne argumenty) słuszności stanowiska B. WIOŚ pominął również, że dotychczasowe kontrole WIOŚ w zakresie tego zagadnienia nie wykazały żadnych niezgodności z prawem. 11. Podsumowując WIOŚ sformułował wnioski krytyczne dla kontrolowanego bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - czyli z pominięciem wymagań art. 7 i art. 77 §1 k.p.a.; 2) zaistniałe wątpliwości dot. statusu paramagnetyku (odpad/produkt) WIOŚ rozstrzygnął na niekorzyść kontrolowanego, wbrew wymaganiom art. 7a § 1 k.p.a.; 3) WIOŚ odstąpił od utrwalonej praktyki stosowania przepisów (w kwestii statusu odpadu/produktu) w odniesieniu zarówno do zakładu B., jak i w porównaniu do innych instalacji gospodarki odpadami - co sugeruje niezgodność z art. 8 k.p.a. Jednocześnie strona informuje, że w terminie do 30 września 2022 roku zostanie uregulowany stan formalno-prawny dot. zgłoszenia instalacji, wykazów dot. opłat za korzystanie ze środowiska oraz wpisu do BDO.

Dalej trzeba powiedzieć, że akta sprawy wskazują, iż B. sp.zo.o. odniosła się także do zarządzenia pokontrolnego nr 31/2023. 1. w zakresie nałożenia na spółkę obowiązku złożenia wniosku o zmianę wpisu w rejestrze BDO przy użyciu aktualizacyjnego formularza elektronicznego za pośrednictwem indywidualnego konta w bazie.(pkt 1 zarządzenia pokontrolnego) strona wskazała, że obowiązek ten został wykonany i przedłożono w załączeniu urzędowe poświadczenie odbioru wskazanego wniosku aktualizacyjnego. 2. W nawiązaniu do zobowiązań określonych w punktach 2 i 3 zarządzenia pokontrolnego, dotyczących wykazania spełnienia przesłanek określonych w art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach dla pełnowartościowego produktu - paramagnetyku i prowadzenia ewidencji odpadów w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, z uwzględnieniem prawidłowo nadawanych kodów odpadów, B. sp. z o.o. podtrzymuje dotychczas prezentowane w toku postępowania twierdzenia w tym przedmiocie. Zdaniem przedsiębiorcy ustalenia organu spowodowane są niezrozumieniem działalności spółki - paramagnetyk jest produktem wytworzonym w procesie odzysku R4 z zużytych baterii [...] i [...] poprzez ich mechaniczne przetworzenie. Podczas procesu nie zachodzą modyfikacje chemiczne składników. Produkt jest mieszaniną zarejestrowanych substancji w bazie danych REACH i jego wprowadzenie na rynek odbywa się w zgodzie z przepisami REACH i CLP, nadaje się do zastosowania profesjonalnego. Produkt - paramagnetyk nie jest odpadem w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2022.6.99 t.j. z dnia 2022.03.29). B. sp. z o.o. dokonuje sprzedaży paramagnetyku zainteresowanym odbiorcom, którzy wykorzystują następnie produkt na własne cele przemysłowe. Co więcej, organ nieprawidłowo dokonuje wykładni art. 14 ustawy o odpadach, mówiącego o utracie statusu odpadu, bez pełnej analizy tego przepisu, a w konsekwencji błędnie stosuje go do sytuacji spółki. Ustalenia organu w tym zakresie zostały dokonane samowolnie, bez powołania się na konkretne badania akredytowanych ośrodków i nie mają jako takie wartości dowodowej - organ nie jest uprawniony do arbitralnego twierdzenia, że wobec Spółki nie zostały spełnione te regulacje. Zakład B. sp. z o.o. był wielokrotnie kontrolowany przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu w takich samych warunkach formalno-prawnych, co kontrola przeprowadzona w dniach 1 czerwca - 10 sierpnia 2022 r. W wyniku przeprowadzonych kontroli organ nigdy nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w zakresie technologii wytwarzania paramagnetyku, a w konsekwencji uznania go za produkt. Wysuwanie przez organ całkowicie odmiennych twierdzeń w toku niniejszego postępowania, przy zachowaniu tych samych warunków formalno-prawnych, narusza zasadę zaufania obywatela do organów administracji. Spółka podkreśla, że aktualnie gromadzi dalszą, uzupełniającą dokumentację pochodzącą od odbiorców produktu - paramagnetyku, mającą na celu potwierdzenie jego statusu. 3. Odnośnie obowiązku określonego w punkcie 4 zarządzenia pokontrolnego, tj. dotrzymywania warunków pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w szczególności w zakresie ilości i parametrów technicznych źródeł emisji oraz zastosowanych urządzeń ochrony powietrza odpowiednio w instalacji do prowadzenia procesu mechanicznej przeróbki ogniw oraz w instalacji do prowadzenia procesu hydrometalurgicznego, B. sp. z o.o. informuje, że zobowiązanie to zostało wykonane, na dowód czego przedkłada w załączeniu pismo skierowane przez spółkę do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, Wydziału Środowiska z dnia 17 sierpnia 2022 r. 4. Spółka przedkłada w załączeniu również skierowane do właściwego organu zgłoszenie zbiornika na paliwo ON, wraz z potwierdzeniem nadania przesyłki, wypełniając zobowiązane zawarte w punkcie 5 zarządzenia pokontrolnego. 5. Ponadto, spółka oświadcza również, że wykonała obowiązek zawarty w punkcie 6 zarządzenia pokontrolnego i przedłożyła do Marszałka Województwa skorygowany wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska za 2021 r. poprzez ujęcie w nim pracy instalacji hydrometalurgicznej oraz uiściła związaną z tym opłatę, czego dowodem pozostaje pismo skierowane przez B. sp. z o.o. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, Wydziału Środowiska z dnia 17 sierpnia 2022 r. (jest to to samo pismo, na które powołano się odnośnie realizacji obowiązku określonego w punkcie 4 zarządzenia pokontrolnego).

W kontekście wskazanych okoliczności, zdaniem sądu, trzeba wskazać, że przepisy u.i.o.ś. wprawdzie wprost nie regulują przypadku, w którym po przeprowadzeniu kontroli i doręczeniu protokołu z niej, a przed wydaniem zarządzenia dochodzi do wyeliminowania wskazanych w protokole kontroli uchybień, jednakże w takiej sytuacji należy mieć na uwadze, że celem zarządzenia pokontrolnego jest oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli, i zwrócenie, w sposób urzędowy, właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń. Zarządzenie pokontrolne ma także umożliwić organowi Inspekcji Ochrony Środowiska uzyskanie informacji o tym, czy i jakie działania podjął oraz zrealizował podmiot kontrolowany, aby usunąć stwierdzone naruszenia. Konsekwencją regulacji art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. określającej uznaniową kompetencję inspektora ochrony środowiska do wydania zarządzenia pokontrolnego ("może wydać"), a także konsekwencją władczego charakteru zarządzenia pokontrolnego jest konieczność rozważenia przez organ zasadności formułowania obowiązków mających doprowadzić stan faktyczny do stanu postulowanego w sytuacji, gdy nie występują rozbieżności między stanem faktycznym a stanem postulowanym na moment wydawania zarządzenia pokontrolnego. Skoro organ "może wydać" zarządzenie pokontrolne, to - w ocenie Sądu - nie powinien abstrahować od zmiany stanu faktycznego jaka nastąpiła między ustaleniami kontroli a wydaniem zarządzenia. Skoro zarządzenie pokontrolne ma przekazywać wyniki, ustalenia kontroli i formułować obowiązki doprowadzenia stanu faktycznego do stanu zgodnego z prawem - to jego treść nie może pozostawać w oderwaniu od aktualności ustalonych naruszeń (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 października 21 r. sygn. akt II SA/Bk 621/21). Sąd w tym wyroku wskazał, że "chybione jest stanowisko organu, że to, że spółka uzupełniła stwierdzone braki w dokumentacji nie zwalnia jej z obowiązku prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji. Także pkt 2 zarządzenia WIOŚ sformułował bardzo ogólnie wskazując, że skarżąca ma prowadzić na bieżąco ewidencję dla przekazywanych odpadów o kodzie 03 01 05, abstrahując od aktualnego stanu faktycznego sprawy. Skarżąca wyjaśnia, że obowiązek prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji przekazywanych odpadów o tym kodzie wynika z przepisów prawa. Natomiast zarządzenie pokontrolne nie jest tylko prostym "przypomnieniem" obowiązków wynikających z innych źródeł (obowiązujących przepisów, decyzji), lecz jest "przypomnieniem" o obowiązkach przez stronę naruszonych. Skoro zatem spółka wytknięte naruszenia już wyeliminowała, wydanie zarządzenia pokontrolnego oraz nałożenie na stronę obowiązku informowania o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących usunięciu wskazanych uchybień jest bezpodstawne. W ocenie Sądu stwierdzone wyżej wady zaskarżonego zarządzenia wskazują, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. i jako takie winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Wobec wykazanych uchybień odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi czy też wydruku wiadomości e-maili załączonego do skargi jest bezcelowe"

Mając na uwadze wcześniejsze, szerokie rozważania, podsumowując sąd stoi na stanowisku, że jak wynika z akt sprawy, należy zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że w przypadku usunięcia stwierdzonych w protokole nieprawidłowości przed wydaniem kontrolowanego zarządzenia pokontrolnego nie istnieją podstawy ani faktyczne, ani prawne do formułowania wniosków o konieczności usunięcia nieprawidłowości. Dlatego w znakomitej części kwestionowane zarządzenie zostało przez sąd uchylone. Jest to w warunkach tej sprawy także bardzo istotne także z tej przyczyny, że (o czym była mowa wcześniej) zarządzenie pokontrolne zostało wydane dopiero 23 maja 2023 r., podczas gdy kontrola odbywała się na przestrzeni czerwiec-sierpień 2022 r.

Natomiast nie podzielił sąd argumentacji strony odnośnie do p. 2 aktu. Zdaniem sądu kluczowa dla tej kwestii jest treść decyzji Starosty P. z dnia 15 lutego 2016 r. (SR.6220.9.2015), zmienianej kolejnymi decyzjami, ale bez zmian w kwestii zasadniczej. Zgodnie z tą decyzją (między innymi) zezwolono skarżącej spółce na wytwarzanie odpadów w wyniku procesu odzysku R4 (proces hydrometalurgii).

Niesporne jest, że decyzja zezwalająca spółce na prowadzoną działalność dopuszcza utratę statusu odpadu dla wytwarzanego tlenku manganu lub mieszaniny MnO2 z węglem, mieszaniny soli cynku i manganu oraz roztworu kwasu o zawartości 10-30 % cynku, natomiast spółka wytwarza paramagnetyk, który stosownie do treści decyzji winien podlegać dalszemu przetwarzaniu. Co bardzo istotne w uzasadnieniu decyzji Starosty P. wskazuje się jednoznacznie, że "do wniosku o pozwolenie na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów dla przedsięwzięcia pn. "Instalacja do hydrometalurgicznego recyklingu baterii [...]-[...] i [...] w Zakładzie B. Sp. z o.o."

W świetle tego co dotychczas powiedziane, zdaniem sądu, w sposób ewidentny skarżąca spółka nie działała w sposób zgodny z udzielonym zezwoleniem (instalacja do hydrometalurgicznego recyklingu baterii [...]-[...] i [...], nie działała), co jest niesporne w sprawie. Skoro zaś instalacja nie działała to nie sposób uznać, iż spółka działała w zgodzie z będącym w obrocie prawnym i wydanym na wniosek spółki pozwoleniem.

Reasumując, na podstawie art. 146 i 151 ppsa należało orzec jak na wstępie.