Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 67/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15, art. 107 par. 1 pkt 5, art. 107 par. 3, art. 140
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c., art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2023 roku sprawy ze skargi T. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") decyzją z 9 stycznia 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "K.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania T. B. (dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") z 13 sierpnia 2020 r., nr [...], którą umorzono w całości postępowanie w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych, uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł, że w związku z prowadzonym na wniosek skarżącej z 16 czerwca 2020 r. postępowaniem administracyjnym w sprawie legalności budowy i użytkowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości w N. , działka nr [...] w granicach i przy granicy z działką nr [...] i [...] to jest budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwukondygnacyjnego (1), kotłowni przynależnej do budynku mieszkalnego (1a), budynku garażowego (2), budynku szopy z garażem (3), silosu (zbiornik stalowy) (4), płyty obornikowej (5), budynku inwentarskiego (6.1), rozbudowy budynku inwentarskiego (6.2), budynku magazynu maszyn rolniczych (7), budynku gospodarczego (9), budynku gospodarczego (11), budynku mieszkalnego (w trakcie realizacji) (12) – zobrazowanych na załączniku nr [...] stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji.

Postanowieniem z 17 stycznia 2023 r., nr [...], WINB na podstawie art. 111 § 1a K.p.a. uzupełnił powyższą decyzję w sentencji wskazując, że w związku z prowadzonym na wniosek z 16 czerwca 2020 r. postępowaniem administracyjnym umarza w całości to postępowanie.

Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w następującym stanie faktycznym.

W dniu 17 czerwca 2020 r. do PINB wpłynęło żądanie skarżącej z 16 czerwca 2020 r. wszczęcia postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych usytuowanych na sąsiedniej działce nr [...], obręb N. , gmina R..

Pismem z 9 lipca 2020 r., nr [...], PINB zawiadomił o zaplanowanej na dzień 16 lipca 2020 r. kontroli nieruchomości w zakresie wskazanym we wniosku.

Zawiadomieniami z 16 lipca 2020 r. PINB poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek skarżącej w sprawie: 1. legalności budowy budynku inwentarskiego zlokalizowanego na nieruchomości położonej w N. działka nr [...], w granicach z działką nr [...], [...], 2. legalności budowy budynku garażowego zlokalizowanego na nieruchomości położonej w N., działka nr [...], w granicy z działką nr [...] i [...], 3. legalności budowy obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w N., działka nr [...], w granicy z działką nr [...] i przy granicy z działką nr [...] i [...].

Pismem z 16 lipca 2020 r., nr [...], PINB wezwał skarżącą do pisemnego wyjaśnienia i udowodnienia jakiego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych usytuowanych na sąsiedniej działce nr [...], a zlokalizowanych w granicy i przy granicy z działką nr [...] i przy granicy z działką nr [...] i [...].

PINB decyzją z 13 sierpnia 2020 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 K.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne.

Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca wskazując, że nie jest zadowolona z decyzji, a ponadto decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z 17 września 2020 r. WINB zlecił uzupełnienie materiału dowodowego. PINB przekazał protokół z kontroli nieruchomości przeprowadzonej 7 października 2020 r.

Decyzją z 24 listopada 2020 r., nr [...], WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd zauważył, że istotą sporu jest zasadność umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 K.p.a. z powodu stwierdzenia braku interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Zdaniem Sądu decyzje organów obu instancji zredagowane zostały nieprecyzyjnie. Wniosek obejmował żądanie przeprowadzenia kontroli w przedmiocie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych na sąsiedniej działce nr [...], N. , [...] R. , oraz wszczęcia i przeprowadzenia postępowania adekwatnego do stwierdzonych nieprawidłowości. W pierwszej kolejności organ powinien sprecyzować zatem jakich obiektów budowlanych dotyczy sprawa. Rację ma skarżąca, że wobec faktu wyłączenia z postępowania niektórych zabudowań (budynku inwentarskiego, budynku garażowego) nie wiadomo w istocie, które obiekty budowlane zostały nim objęte. Nie wyjaśniono ponadto przyczyny wyłączenia części obiektów do odrębnego postępowania. Nie wskazano także z jakich powodów postępowanie objęte sprawą, w przeciwieństwie do wyłączonych, nie zostało zawieszone.

W dalszej kolejności Sąd wskazał, że organy poprawnie ustaliły konieczność oceny przesłanek z art. 28 K.p.a. Słusznie też przeprowadziły w tym kierunku postępowanie, wobec braku możliwości ustalenia interesu wnioskodawczyni bądź jego braku prima facie. Nie zwalniało to jednak organów od prawidłowego wskazania w decyzji (jej uzasadnieniu) przedmiotu postępowania.

W ocenie Sądu podkreślenia wymaga także, że organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe, w tym dwukrotnie kontrolowały obiekty budowlane posadowione na nieruchomości wskazanej we wniosku. Na żądanie organu syn skarżącej wskazał, jakie zabudowania znajdują się na tej nieruchomości. Jednak precyzyjne ustalenia zawarte w protokołach nie znalazły odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji, Sąd zaś nie może przejąć roli organu i dopełnić jego uzasadnienia.

Decyzją z 26 listopada 2021 r., nr [...], WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 K.p.a. zmienił zaskarżoną decyzję w zakresie sformułowania: "w związku z prowadzonym na wniosek z 16 czerwca 2020 r. Pani T. B. primo voto S. reprezentowanej przez pełnomocnika Pana J. K. postępowaniem administracyjnym w sprawie legalności budowy obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w N., dz. nr [...], w granicy i przy granicy z dz. nr [...] i przy granicy z dz. nr [...] i [...] umarza się w całości postępowanie administracyjne" i orzekł w to miejsce: "w związku z prowadzonym na wniosek z 16 czerwca 2020 r. Pani T. B. primo voto S. reprezentowanej przez pełnomocnika Pana J. K. postępowaniem administracyjnym w sprawie legalności budowy obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości w N., dz. nr [...], w granicy i przy granicy z dz. nr [...] i przy granicy z dz. nr [...] i [...] tj. 1. budynku mieszkalnego; 2. budynku garażowego; 3. budynku szopy; 4. budynku silosu; 5. płyty do składowania obornika wraz ze zbiornikiem; 6. budynku inwentarskiego; 7. budynku szopy; wskazanych na załączniku nr [...] i załączniku nr [...] do decyzji; umarza w całości postępowanie administracyjne wobec bezprzedmiotowości postępowania tj. braku przymiotu strony przez Panią T. B., a w pozostałym zakresie utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z 26 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd stwierdził, że częściowo zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") przez niezastosowanie się do wyroku WSA w Poznaniu z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...].

Zdaniem Sądu sposób zredagowania osnowy decyzji – i związane z tym naruszenie przepisów postępowania – i przedstawienie rozważań w jej uzasadnieniu wciąż budzą istotne wątpliwości, czy przedmiot postępowania prowadzonego w sprawie oznaczonej [...] został wyczerpująco przedstawiony, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku tut. Sądu. W konsekwencji nadal nie wiadomo, czy umorzenie tego postępowania obejmuje "całość" żądania skarżącej, a zatem wszystkie pozostałe obiekty znajdujące się na działce nr [...], które nie zostały objęte odrębnymi postępowaniami, wszczętymi wskutek złożenia tego samego wniosku. Jeżeli były prowadzone przez PINB odrębne postępowania dotyczące pewnych obiektów na działce nr [...], jak: 1) [...] w sprawie zmiany zamierzonego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego "A" szopy przeznaczonego na maszyny rolnicze na budynek trzody chlewnej (...), które zostało umorzone decyzją PINB z 8 czerwca 2020 r.; 2) [...] w sprawie legalności budowy budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr [...] w granicy z działkami nr [...] i [...]; 3) [...] w sprawie legalności budynku garażowego zlokalizowanego na tej nieruchomości w granicy z działkami [...] i [...] – to należało tak spójnie zredagować treść osnowy decyzji II instancji i jej uzasadnienia, by nie było wątpliwości, co do przedmiotu postępowania, w którym PINB wydał decyzję z 13 sierpnia 2020 r., nr [...] Nie powinno być wątpliwości, że postępowanie to obejmuje wszystkie inne obiekty, niż te, których legalność jest przedmiotem innych postępowań. Niewątpliwie pomocne byłoby w tym względzie przedstawienie czytelnego zestawienia, obejmującego wszystkie obiekty znajdujące się na działce nr [...] z przypisaniem do poszczególnych postępowań – jak o tym wspomniała skarżącą – a także odpowiednie ich graficzne oznaczenie na załącznikach mapowych (co organ odwoławczy uczynił jedynie w odniesieniu do opisanych obiektów 1-7).

Z uwagi na treść osnowy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak dalej spostrzegł Sąd, trudno odnaleźć odpowiedź na pytanie zawarte w skardze, dotyczące tego jakim postępowaniem objęte są (nie licząc drewnianego ustępu): 1) budynek inwentarski z dachem jednospadowym zbliźniaczony z budynkiem inwentarskim oznaczonym na załącznikach do decyzji nr [...] (od strony wschodniej), 2) kotłownia z kominem przy budynku mieszkalnym (od strony zachodniej), 3) niewielki budynek gospodarczy z dachem jednospadowym przybudowany do budynku inwentarskiego (między drewnianym ustępem a budynkiem inwentarskim) – przy granicy z działką nr [...] (od strony zachodniej), 4) budynek garażowo-inwentarski z dachem jednospadowym i poddaszem użytkowym przy budynku garażowym, częściowo przy granicy z działką skarżącej nr [...] (od strony południowej).

Sąd podkreślił, że nawet gdyby uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśniało wszystkie wskazane powyżej kwestie, to i tak należałoby ją uchylić. Osnowa tej decyzji – również w kontekście przedstawionego uzasadnienia – nie spełnia bowiem wymogów prawnych. Nie odpowiada treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Co więcej treść osnowy decyzji budzi wątpliwości co do tego, w jakim zakresie zaskarżona decyzja organu I instancji została uchylona, i w to miejsce organ odwoławczy orzekł merytorycznie przez zmianę treści wcześniejszej decyzji – co do opisu przedmiotu postępowania i jego umorzenia – a w jakim utrzymana w mocy. Sąd wskazał, że jeżeli organ II instancji chciał skorygować decyzję organu I instancji jedynie w części, tj. w zakresie opisu przedmiotu postępowania, to – niezależnie od tego, czy jest to rozwiązanie procesowo optymalne (choć dopuszczalne) – powinien był uchylić tę decyzję w odpowiedniej części, a w pozostałym zakresie utrzymać w mocy. Zdaniem Sądu, w sytuacji przyjęcie przez organ II instancji, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. innym rozwiązaniem, które również należało rozważyć ze względu na zachodzące w sprawie wątpliwości co do przedmiotu postępowania (których obiektów konkretnie dotyczy, mogłoby być jednak uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w to miejsce wskazanie prawidłowego przedmiotu sprawy i umorzenie postępowania administracyjnego (I instancji).

Wszystko to może być aktualne, jak wskazał Sąd, jedynie w razie wszechstronnego, wyczerpującego rozważenia, czy skarżąca jako właściciel (współwłaściciel) nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] rzeczywiście nie ma interesu prawnego we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w odniesieniu do konkretnej zabudowy znajdującej się na działce nr [...]. W tym zakresie w ocenie Sądu decyzja organu II instancji zawiera niedostatki argumentacyjne. W szczególności chodzi o rozważenie kwestii związanych z obszarem oddziaływania obiektów inwentarskich całości gospodarstwa rolnego (przedsięwzięcia) w kontekście powołanych przez skarżącą przepisów § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1225) oraz § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225). Organ II instancji w pewnym ogólnym zakresie odnosił się do tych zagadnień, jednak nie uczynił tego w sposób wyczerpujący, a co powinno nastąpić łącznie z omówieniem kwestii dotyczących liczby DJP całości zabudowań inwentarskich w tym gospodarstwie. Dokumenty pomocne do zidentyfikowania tej kwestii to np. wniosek inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnię z 29 lipca 2020 r. z kartą informacyjną przedsięwzięcia, czy decyzja Wójta Gminy R. z 13 listopada 2020 r. nr [...], o warunkach zabudowy dla takiego przedsięwzięcia.

WINB w piśmie z 12 sierpnia 2022 r. zlecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. PINB przy piśmie z 6 września 2022 r. przekazał protokół z uzupełniającej kontroli z 31 sierpnia 2022 r.

WINB decyzją z 4 października 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T. B. od decyzji PINB z 13 sierpnia 2020 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

PINB pismem z 4 listopada 2022 r. zawiadomił o doprecyzowaniu zakresu prowadzonego postępowania, to jest wskazaniu wszystkich budynków, których postępowanie dotyczy, a mianowicie: 1. budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny; 1a. kotłownia przynależna do budynku mieszkalnego; 2. budynek garażowy; 3. budynek szopy z garażem; 4. silos (zbiornik stalowy); 5. płyta obornikowa; 6.1. budynek inwentarski; 6.2. budynek inwentarski (rozbudowa); 7. budynek magazynu maszyn rolniczych; 9. budynek gospodarczy; 11. budynek gospodarczy z płyt ogrodzeniowych (kurnik); 12. budynek mieszkalny (w trakcie realizacji). Jednocześnie organ nadzoru budowlanego poinformował, że pozostałe budynki znajdujące się na działce to jest: 8. budynek garażowy; 10. budynek inwentarski, zostały objęte postępowaniami nr [...] i [...] Do pisma załączono mapę z usytuowaniem obiektów.

Decyzją z 28 listopada 2022 r., nr [...], PINB na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 K.p.a. umorzył w całości postępowanie administracyjne.

Skarżąca złożyła skierowane do WINB odwołanie zarzucając rażące naruszenie prawa i brak odniesienia się do liczby DJP całości zabudowań inwentarskich w gospodarstwie.

WINB w podanej już na wstępie decyzji z 9 stycznia 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji PINB z 13 sierpnia 2020 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł, że w związku z prowadzonym na wniosek z 16 czerwca 2020 r. postępowaniem administracyjnym w sprawie legalności budowy i użytkowania obiektów budowlanych zobrazowanych na załączniku nr [...].

Organ II instancji wskazał, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 105 § 1 K.p.a. PINB po dokonaniu analizy akt sprawy i oceny przedstawionego przez skarżącą interesu prawnego i faktycznego uznał, że wnosząca wniosek o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony, a więc postępowanie jest bezprzedmiotowe z powodu braku elementu materialnoprawnego stosunku prawnego. Przedmiotem prowadzonego przez organ I instancji postępowania, w związku z zawiadomieniami z 16 lipca 2020 r., w których organ ten poinformował o podziale spraw wszczętych na wniosek skarżącej z 16 czerwca 2020 r. była legalność budowy obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w N., działka nr [...], w granicy i przy granicy z działką nr [...] i przy granicy z działką nr [...] i [...].

W granicy i przy granicy działki nr [...] i przy granicy działki nr [...] i [...] znajdują się zgodnie z protokołem kontroli robót budowlanych z 31 sierpnia 2022 r.: 1. budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny (parter i poddasze) wybudowany w latach 50-tych, 1a. kotłownia przynależna do budynku mieszkalnego od strony zachodniej posiadająca odrębne wejście, która jest konstrukcji murowanej, 2. budynek garażowy dobudowany do budynku mieszkalnego od strony wschodniej oraz przylegający do budynku szopy od strony północnej, 3. budynek szopy z garażem – szopa o konstrukcji murowanej, 4. silos – zbiornik stalowy (silos) – został rozebrany, 5. płyta obornikowa ze zbiornikiem znajdującym się pod płytą zlokalizowaną od strony północnej wykonana w oparciu o pozwolenie na budowę budynku chlewni nr [...] z 22 kwietnia 1992 r., 6.1. budynek inwentarski o konstrukcji murowanej parterowy z poddaszem gospodarczo-składowym wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z 22 kwietnia 1992 r., 6.2. rozbudowa budynku inwentarskiego od strony wschodniej jest jednokondygnacyjna, została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z 24 lipca 2003 r., 7. budynek magazynu maszyn rolniczych jednokondygnacyjny o konstrukcji murowanej, wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] obejmującego szopę (magazyn) na maszyny rolnicze z 24 kwietnia 2018 r. wydanego przez Starostę [...], 8. budynek garażowy prefabrykowany z poddaszem gospodarczo-składowym został rozebrany – objęty postępowaniem PINB nr [...], 9. budynek gospodarczy murowany parterowy z poddaszem gospodarczo-składowym, wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę [...] wydanego 9 lutego 1995 r., 10. budynek inwentarski parterowy o konstrukcji murowanej z poddaszem gospodarczym składowym – objęty postępowaniem PINB nr [...], 11. budynek gospodarczy z płyt ogrodzeniowych (kurnik) o powierzchni ok. 11 m2.

Przedmiotowe budynki zostały zamieszczone i opisane na mapce stanowiącej załącznik do zawiadomienia z 4 listopada 2022 r. Na mapce dołączonej do protokołu z 31 sierpnia 2022 r. pracownicy PINB zamieścili również odległości budynków od granic z działkami odwołującej. Na podstawie wskazanych wyliczeń budynki mają następujące odległości od działki nr [...], na której umiejscowiony jest najbliższy budynek skarżącej: budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny (1) – 24,0 m, kotłownia przynależna do budynku mieszkalnego (1a) – 21,50 m, budynek garażowy (2) – 31,00 m, budynek szopy z garażem (3) – 37,5 m, silos (4) – 45 m, płyta obornikowa (5) – 46 m, budynek inwentarski (6.1) – 26,30 m, rozbudowa budynku inwentarskiego (6.2) – 36 m, budynek magazynu maszyn rolniczych (7) – 28,60 m, budynek gospodarczy (9) w granicy, budynek gospodarczy (11) – 15 m.

PINB wskazał, że umorzenie dotyczy tylko tych obiektów na działce nr [...], zlokalizowanych w granicy i przy granicy z działką nr [...] i przy granicy z działką nr [...] i [...] z wyłączeniem obiektów objętych postępowaniem prowadzonym pod nr [...]. Ustalenie rodzaju i posadowienia obiektów umożliwia ocenę zasadności prowadzenia postępowania o legalność zabudowy na wniosek skarżącej w świetle art. 28 K.p.a.

W ocenie WINB organ I instancji słusznie uznał, że skarżąca nie posiada legitymacji do inicjowania postępowania w sprawie legalności budowy obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w N., działka nr [...], w granicy i przy granicy z działką nr [...] i przy granicy z działką nr [...] i [...]. Samo posiadanie działki w okolicy obiektów znajdujących się na działce sąsiedniej nie przesądza o uznaniu za stronę postępowania. W uzasadnieniu żądania wszczęcia postępowania wskazano, że interes prawny skarżącej, która jest obecnie jedynym właścicielem działki nr [...], wywodzi się z rodzaju i legalności zabudowy na sąsiedniej nieruchomości mogącej oddziaływać na jej nieruchomość. Samo subiektywne odczucie o oddziaływaniu na nieruchomość sąsiednią nie może przesądzać o przyznaniu przymiotu strony w postępowaniu. Skarżąca powinna zaoferować dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych. Tymczasem skarżąca skupiła się w argumentacji na wszystkich budynkach, które razem znacznie oddziałują jej zdaniem na środowisko – jednak nie określiła dokładnie, które i w jaki sposób.

WINB stwierdził, że także potencjalne oddziaływanie na środowisko nie jest faktycznym oddziaływaniem, a więc czynnością dokonaną. Gdyby dochodziło do oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko byłby to interes faktyczny, a nie prawny, bowiem zdarzenia przyszłe i niepewne mogą stanowić jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. WINB nadmienił, że skarżąca miała wiedzę i świadomość jakiego rodzaju obiekty budowlane są zlokalizowane na działce sąsiedniej, które jak wynika z akt sprawy posiadają stosowne pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i zostały wybudowane na terenie przedmiotowej nieruchomości wiele lat wcześniej.

Odnosząc się do kwestii, że działka pełni funkcję mieszkaniową i znajduje się w odległości mniejszej niż 210 m od działki, w której odbywa się hodowla w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP organ II instancji podniósł, że z dowodów zgromadzonych w sprawie obiekty budowlane położone na działce nr [...] w granicy i przy granicy z działką nr [...] i przy granicy z działką nr [...] i [...] zlokalizowane są w znacznej odległości od działki nr [...] należącej do skarżącej, a zarzuty dotyczące sposobu oddziaływania inwestycji na nieruchomość odnoszą się przede wszystkim do budynku trzody chlewnej wyodrębnionego do innego postępowania, zakończonego decyzją PINB z 8 czerwca 2020 r., nr [...], o umorzeniu postępowania. W stosunku do kolejnego budynku inwentarskiego (10) PINB prowadzi postępowanie nr [...] wszczęte w związku z wnioskiem skarżącej z 16 czerwca 2020 r. PINB prowadził także w stosunku do rzeczonych obiektów postępowanie w sprawie zmiany zamierzonego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego "A" szopy przeznaczonego na maszyny rolnicze na budynek trzody chlewnej, które zostało umorzone 8 czerwca 2020 r., nr [...] Powyższe postępowanie dotyczy części budynku magazynu maszyn rolniczych oznaczonego nr [...].

W zakresie zarzutu braku wyliczenia DJP organ wskazał, że zgodnie z przedłożoną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną przez Wójta Gminy R. w dniu 13 listopada 2020 r. brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnie na działce nr [...]. W planowanym do budowy budynku inwentarskim na powierzchni użytkowej 338,95 m2 można utrzymać nie więcej niż 49,14 DJP trzody chlewnej (ppkt 20 decyzji), w planowanej do adaptacji części magazynu maszyn na powierzchni użytkowej 216,2 m2 utrzymać można nie więcej niż 25,62 DJP trzody chlewnej (ppkt 21), a na terenie gospodarstwa można utrzymać nie więcej niż 134,26 DJP (ppkt 22). Jak wynika z protokołu kontroli z 30 sierpnia 2022 r. według oświadczenia Państwa R. jest to 400 warchlaków i 151 tuczników co daje – według rozporządzenia Rady Ministrów z 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenia zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu – 49,14 DJP (400 szt. + 151 szt. X 0,14 = 49,14 DJP). Z dołączonego do akt sprawy pisma ARiMR z 30 sierpnia 2022 r., nr [...], wynika, że na dzień 30 sierpnia 2022 r. stan trzody chlewnej dla siedziby stada zarejestrowanej pod nr identyfikacyjnym [...] zlokalizowanej pod adresem N. , [...] R. , wynosi 551 sztuk.

Zdaniem WINB ustalono liczbę DJP i wskazano wyliczenia maksymalnej obsady zwierząt w danym obiekcie zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy zostały określone przepisami Unii Europejskiej.

W związku z powyższym wskazana przez skarżącą przesłanka do uznania ją za stronę postępowania związana z tym, że gospodarstwo rolne jest usytuowane na terenie mieszkaniowym i skarżąca ma interes prawny z uwagi na uciążliwości wynikające z przedsięwzięcia (hałas, odór) także w ocenie organu nie przesądza o uznaniu skarżącej za stronę. Sąsiednie gospodarstwo rolne jest na gruntach rolnych lub gruntach rolnych – zabudowanych, a na budynek inwentarski (chlewnia), jak również inne budynki i obiekty właściciel posiada stosowne pozwolenia na budowę. Poza tym ilość posiadanych zwierząt jest zgodna z decyzją Wójta Gminy R. z 13 listopada 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ odwoławczy nie stwierdził także naruszenia art. 7, czy art. 10 K.p.a.

WINB wobec ustalenia, że skarżąca nie ma interesu prawnego i faktycznego w sprawie wskazanej w zaskarżonej decyzji dotyczącej legalności budowy i użytkowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w N., działka nr [...], w granicy i przy granicy z działką nr [...] i przy granicy z działką nr [...] i [...] umorzył postępowanie administracyjne. W sprawie zastosowany został art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem doprecyzowania wymagał zakres obiektów wskazanych w sentencji decyzji, które zostały zobrazowane i ponumerowane w załączniku nr [...].

W skardze skierowanej do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu z 30 listopada 2022 r. Wbrew stanowisku organów skarżąca posiada legitymację procesową strony. Zaskarżona decyzja nie posiada jakiejkolwiek sentencji – uchylono decyzję, ale nie wydano rozstrzygnięcia. Podniesiono, że obiektem w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko są wszystkie budynki i budowle znajdujące się w rodzinnym gospodarstwie Państwa R. usytuowane w siedlisku na działce [...] Wbrew stanowisku WINB nie została ustalona maksymalna możliwa obsada zwierząt na jaką pozwala ustawodawca. Ani wskazania inwestora, ani ustalenia w decyzji środowiskowej (dla przedsięwzięcia planowanego, a nie istniejącego), ani też stan rzeczywisty zwierząt nie świadczą o maksymalnej liczbie DJP możliwej w aktualnym stanie zabudowy.

Postanowieniem z 17 stycznia 2023 r., nr [...], WINB na podstawie art. 111 § 1a K.p.a. uzupełnił decyzje z 9 stycznia 2023 r. w sentencji wskazując, że w związku z prowadzonym na wniosek z 16 czerwca 2020 r. postępowaniem administracyjnym w sprawie legalności i użytkowania obiektów budowlanych – zobrazowanych na załączniku nr [...], umarza w całości postępowanie administracyjne.

WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

W piśmie procesowym z 22 sierpnia 2023 r. skarżąca wniosła o dołączenie do akt sprawy: 1. skargi z 20 czerwca 2023 r. na decyzję z 20 czerwca 2023 r., nr [...], wraz z załącznikami, w uzasadnieniu której skarżąca dokonała wnikliwej analizy obsady DJP na sąsiedniej działce na okoliczność tego, że umorzenie postępowania z przyczyn podmiotowych było całkowicie bezzasadne – skarżącej niewątpliwie przysługuje legitymacja procesowa strony, 2. pisma PINB z 18 sierpnia 2023 r., nr [...], w którym organ stwierdził, że "nie dysponuje danymi w zakresie dokumentów potwierdzających legalność budowy obiektów w nich wskazanych wraz z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej i mapą Geoinfo na okoliczność tego, że umorzenie postępowania z przyczyn przedmiotowych było całkowicie bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 stycznia 2023 r., nr [...], wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. stanowi podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Na wstępie zauważyć trzeba, że w kontrolowanej sprawie tut. Sąd wypowiadał się już dwukrotnie, najpierw w wyroku z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], a następnie w wyroku z 26 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...]. Zważywszy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, obecnej ocenie podlegać musiało zastosowanie się przez WINB do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w powyżej przywołanych wyrokach. Doprowadziło to do konstatacji, zgodnie z którą WINB nie zastosował się w całości do wyroku tut. Sądu z 26 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...], co świadczy o istotnym naruszeniu art. 153 P.p.s.a. Tut. Sąd dostrzegł jednak także nowe uchybienia procesowe, które z uwagi na ich znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, muszą zostać wykazane w pierwszej kolejności.

Po pierwsze, WINB dopuścił się istotnego naruszenia art. 7, art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. nie określając jednoznacznie, co było przedmiotem postępowania przed tym organem, jako organem orzekającym w II instancji, co przełożyło się także na brak precyzyjnego wskazania, która decyzja PINB podlega uchyleniu przez ten organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że przedmiotem rozpoznania przez WINB było odwołanie od decyzji PINB z 13 sierpnia 2020 r., nr [...], tymczasem ta decyzja organu I instancji została już przez WINB wyeliminowana z obrotu prawnego wydaną w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. decyzją kasacyjną z 4 października 2022 r., nr [...] Szczegółowa analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza jego części historycznej, wskazuje zaś, że przedmiotem rozpoznania mogło być odwołanie od decyzji PINB z 28 listopada 2022 r., nr [...] Ta niejednoznaczność w określeniu przedmiotu rozpoznania na etapie postępowania odwoławczego stanowi w zasadzie wystarczającą podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Podkreślić bowiem trzeba, że potrzeba precyzyjnych sformułowań w tym względzie jest niezmiernie istotna z uwagi na znaczenie jakie mają one dla prawidłowego odczytania samego rozstrzygnięcia, zważywszy na stosowany przez WINB sposób jego redakcji, gdzie uchyleniu podlega "zaskarżona decyzja".

Po drugie, WINB dopuścił się istotnego naruszenia art. 15 K.p.a., poprzez poszerzenie zakresu postępowania administracyjnego, które podlegać ma w ocenie tego organu umorzeniu, o sprawę legalność użytkowania obiektów budowlanych wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji. Niezależnie od tego, czy za punkt odniesienia przyjmie się decyzję PINB z 13 sierpnia 2020 r., nr [...], czy decyzję PINB z 28 listopada 2022 r., nr [...], dojść trzeba do wniosku, że przedmiot umorzenia postępowania przez organ I instancji stanowiło każdorazowo postępowanie w sprawie legalności budowy obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr [...]. W żadnej z tych decyzji organ szczebla powiatowego nie umarzał postępowania w sprawie legalności użytkowania takich obiektów. Organ I instancji w sentencji decyzji dostrzegał wprawdzie, że wniosek skarżącej odnosił się do obydwu kwestii, jednak w dalszych fragmentach precyzował, że w rozstrzygnięciu chodzi o postępowanie prowadzone z tego wniosku, lecz wyłącznie w sprawie legalności budowy rzeczonych obiektów budowlanych. Koresponduje to zresztą z zawiadomieniem z 16 lipca 2020 r., nr [...], w którym PINB poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budowy obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr [...]. WINB obejmując zaskarżoną decyzją także sprawę legalności użytkowania tych obiektów w istocie pozbawił skarżącą jednej z instancji, co świadczy o istotnym uchybieniu wymogom z art. 15 K.p.a. Nota bene, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której przedmiotem rozważań jest na powrót jedynie sprawa o legalność budowy wskazanych tam obiektów, próżno szukać argumentacji mającej przemawiać za umorzeniem także sprawy o legalność ich użytkowania, co świadczy dodatkowo o arbitralnym orzekaniu przez WINB w tym zakresie. Nie budzi bowiem wątpliwości tut. Sądu, że kwestia posiadania przez skarżącą interesu prawnego powinna być przedmiotem odrębnych rozważań w zależności od sprawy, której rozważania takie miałyby dotyczyć.

Po trzecie, nie jest także jasne dlaczego WINB skorzystał z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WINB zdawkowo wskazano, że sięgniecie po art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. służyło doprecyzowaniu zakresu obiektów wskazanych w sentencji decyzji, które zostały zobrazowane i ponumerowane w załączniku nr [...] do decyzji. Wprawdzie tut. Sąd w wyroku z 26 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...], wskazał, że jednym z możliwych rozwiązań na gruncie art. 138 K.p.a., jakie należało rozważyć ze względu na zachodzące w sprawie wątpliwości co do przedmiotu postępowania (których obiektów konkretnie dotyczy), mogłoby być uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w to miejsce wskazanie prawidłowego przedmiotu sprawy i umorzenie postępowania administracyjnego (pierwszej instancji). Uwaga ta odnosiła się jednak do całkowicie innej sytuacji. Aktualnie przedmiot postępowania, przez wskazanie obiektów budowlanych, których dotyczy, został poprawnie sprecyzowany przez PINB w zawiadomieniu z 4 listopada 2022 r., nr [...], o czym będzie jeszcze mowa poniżej. Jeżeli intencją WINB było dołączenie do decyzji załącznika graficznego, który miałby przedstawiać te obiekty, nic nie stało na przeszkodzie, aby uczynić to w wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, o ile WINB podzieliłby ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Inaczej rzecz ujmując sięgnięcie po art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby WINB zamierzał podjąć odmienne rozstrzygnięcie niż organ I instancji. Kwestia ta nie została jednak wyrażona w uzasadnieniu, co świadczy o kolejnym istotnym naruszeniu art. 7 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.

Na koniec powtórzyć jeszcze trzeba, że dotychczasowe wyroki sądowe zostały przez WINB wykonane jedynie w części i organ ten dopuścił się istotnego naruszenia art. 153 P.p.s.a.

W kontrolowanej sprawie poprawnie sprecyzowano obiekty budowlane objęte prowadzonym w niej postępowaniem, co akurat czyni zadość zarówno wyrokowi tut. Sądu z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], jak i po części wyrokowi z 26 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...]. Uczynił to, z uwagi na wydaną po przywołanym ostatnio wyroku decyzję kasacyjna, PINB zawiadomieniem z 4 listopada 2022 r. Nie budzi już wątpliwości, że obiekty wyłączone na skutek wniosku skarżącej do odrębnych postępowań nie są objęte zaskarżoną decyzją.

Wbrew jednak wyrokowi z 26 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...], WINB w dalszym ciągu nie rozważył w sposób wszechstronny i wyczerpujący, czy skarżąca nie ma interesu prawnego we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w odniesieniu do konkretnej zabudowy znajdującej się na działce nr [...]. Jak spostrzegł tut. Sąd w przywołanym orzeczeniu w szczególności chodzi tu o rozważenie kwestii związanych z obszarem oddziaływania obiektów inwentarskich całości gospodarstwa rolnego (przedsięwzięcia) w kontekście powołanych przez skarżącą przepisów § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) oraz § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225). Organ II instancji w pewnym ogólnym zakresie odnosił się do tych zagadnień, jednakże nie uczynił tego w sposób wyczerpujący, a co powinno nastąpić łącznie z omówieniem kwestii dotyczących liczby DJP całości zabudowań inwentarskich w tym gospodarstwie.

W zaskarżonej decyzji znaleźć można poruszenie problematyki liczby DJP, jednak WINB w żaden sposób nie odniósł tak czynionych uwag – nie rozstrzygając w tym miejscu o ich prawidłowości – do przywołanych powyżej przepisów prawa, jak również do innych przepisów, na które aktualnie powołuje się skarżąca, w konsekwencji czego nie rozważył w należyty sposób kwestii interesu prawnego skarżącej i zasadności umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a.

Organ powinien poddać ocenie możliwość wywiedzenia interesu prawnego skarżącej z § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225). Przepisy te stanowią, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych (ust. 1). Do uciążliwości, o których mowa w ust. 1, zalicza się w szczególności: 1) szkodliwe promieniowanie i oddziaływanie pól elektromagnetycznych; 2) hałas i drgania (wibracje); 3) zanieczyszczenie powietrza; 4) zanieczyszczenie gruntu i wód; 5) powodzie i zalewanie wodami opadowymi; 6) osuwiska gruntu, lawiny skalne i śnieżne; 7) szkody spowodowane działalnością górniczą.

Organ powinien uwzględnić w czynionych tak rozważaniach § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), który stanowi, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące przedsięwzięcia chów lub hodowla: a) norek w liczbie nie mniejszej niż 105 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP), b) zwierząt innych niż wymienione w lit. a w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt; współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji sugeruje ponadto, że WINB dostrzega potrzebę odniesienia się nie tylko do § 2 ust. 1 pkt 51, lecz także do § 3 ust. 1 pkt 104 ostatnio przywołanego rozporządzenia, choć z uwagi na brak jakichkolwiek rozważań w tym względzie można jedynie domyślać się, iż jest to spowodowane przyjmowaną przez ten organ liczbą DJP wynoszącą 49,14. Ostatnio przywołany przepis przewiduje, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w pkt 103: a) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona: – w odległości mniejszej niż 210 m od: -- terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone, -- zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP, – na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) w liczbie nie mniejszej niż 60 DJP i mniejszej niż 210 DJP - na obszarach innych niż wymienione w lit. a.

Jednakże i możliwości wywiedzenia interesu prawnego skarżącej z § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. organ II instancji nie rozważa w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy. Organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że obiekty budowlane położone na działce nr [...] położone są w "znacznej odległości" od należącej do skarżącej działki nr [...], a zarzuty skarżącej oddziaływania inwestycji dotyczą jedynie określonych budynków. Po pierwsze, niewiadomym pozostaje jak "znaczna odległość", na którą powołuje się WINB, ma się do treści § 3 ust. 1 pkt 104 przywołanego powyżej rozporządzenia. Po drugie, to rolą organu powinno być precyzyjne określenie, które obiekty budowlane na działce nr [...] przeznaczone są pod realizację przedsięwzięcia mającego znaczenie na gruncie tej regulacji. Jest to tym bardziej istotne, że organ wykazuje w tym względzie taką liczbę DJP, która dla tej regulacji może mieć istotne znaczenie, jednak nie wykazuje w przekonujący sposób, dlaczego nie miałoby to prowadzić do uznania istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego choćby względem tych budynków, które służą realizacji rzeczonego przedsięwzięcia. Argumentacja organu w tym względzie jest całkowicie nieprzekonująca i obok naruszenia art. 153 P.p.s.a. świadczy o istotnym uchybieniu procesowym z uwagi na niezrealizowanie wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Podkreślenia wreszcie wymaga, iż choć parametr w postaci odległości od terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w tym w szczególności mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, nie ma samodzielnego znaczenia dla ustalania obszaru oddziaływania obiektów, w których prowadzona jest hodowla bowiem dotyczy on kryteriów kwalifikacji konkretnego przedsięwzięcia jako "przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko", które pozwalają odpowiedzieć na pytanie, czy dla danej inwestycji jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, to jednak niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od wykazania zaistnienia negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich czy też od bezprawnego naruszenia ich interesu prawnego.

Dlatego też o ile występuje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na indywidualne cechy i przeznaczenie obiektu, to podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki, położonej na tak wyznaczonym obszarze jest stroną w postępowaniu naprawczym dotyczącym inwestycji mogącej mieć potencjalnie szkodliwy wpływ na otoczenie.

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego i co za tym idzie posiadania przymiotu strony nie może być bowiem wykładane w sposób, który w praktyce stanowić będzie barierę nie do przebycia dla większości podmiotów posiadających nieruchomości w otoczeniu przedmiotowych obiektów budowlanych w szczególności w postaci obiektów w których prowadzona jest hodowla zwierząt.

Podmioty, których poszanowanie interesów nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), powinny mieć bowiem możliwość sprawdzenia stanowiska inwestora w tym zakresie poprzez udział w postępowaniu w charakterze strony.

W realiach kontrolowanej sprawy powyższe oznacza, iż interes prawny w przedmiotowym postępowaniu legalizacyjnym względnie naprawczym wynikał będzie właśnie z faktu posiadania tytułu prawnego do nieruchomości położnej w pobliżu wniesionych, względnie zaadaptowanych budynkowo w których prowadzona jest hodowla i co za tym idzie istniejącego w dacie składania wniosku inicjującego postępowanie uprawnienia do zwrócenia się do właściwych organów z wnioskiem o zweryfikowanie, czy poszczególne obiekty na działce inwestora nie pogarszają możliwości tak korzystania, jak i zagospodarowania nieruchomości skarżącej.

Kwestia ta w ogóle nie została wzięta pod uwagę i rozważona przez WINB, co także stanowi o istotnym uchybieniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Zauważyć również trzeba, że WINB całkowicie pominął, iż nie w przypadku każdego obiektu budowlanego, które zostały sprecyzowane przez PINB w zawiadomieniu z 4 listopada 2022 r., za umorzeniem postępowania przemawiać może brak interesu prawnego skarżącej. Jeżeli uznać, że przedmiotem rozpoznania organu II instancji było odwołanie od decyzji PINB z 28 listopada 2023 r., nr [...], to łatwo dostrzec, że w przypadku budynku gospodarczego (9), który zlokalizowany jest przecież w granicy z działką skarżącej, za umorzeniem postępowania ma przemawiać zdaniem organu I instancji brak naruszenia przepisów prawa budowlanego.

Jako przedwczesne należy uznać odniesienie się do argumentacji skarżącej. W pierwszej kolejności kwestia interesu prawnego powinna być w sposób wszechstronny i wyczerpujący rozważona przez WINB, aby tut. Sąd mógł przeprowadzić ewentualną kontrolę tych rozważań. Takich rozważań w zaskarżonej decyzji brak, o czym była mowa powyżej. Zresztą skarżąca wprost odnosi się do odwołania z 30 listopada 2022 r., a jak wynika z przeprowadzonych rozważań nie jest jasne, czy to odwołanie w ogóle stanowiło przedmiot rozpoznania WINB, jeżeli tak, to argumentacja w nim zawarta powinna przede wszystkim podlegać ocenie tego organu. Argumentacja WINB zawarta w zaskarżonej decyzji jest z tej perspektywy niedostateczna.

Tut. Sąd nie dostrzegł także podstaw do skorzystania z art. 106 § 3 P.p.s.a. i przeprowadzenia dowodów z dokumentów załączonych do pisma z 22 sierpnia 2023 r. Ten ostatni przepis przewiduje, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wobec uchybień procesowych jakich dopuścił się WINB, zwłaszcza braku prawidłowego rozważenia kwestii interesu prawnego skarżącej, skorzystanie z tej regulacji nie było zasadne.

Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazać w tym miejscy należy, iż wprawdzie w aktualnym brzmieniu ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przewiduje wszczynanie postępowania naprawczego i legalizacyjnego oraz postępowania dotyczącego samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu jedynie z urzędu, jednakże regulacje te wprowadzone zostały przez art. 1 pkt 42 oraz pkt 53 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która weszła w zakresie tych zmian w życie 19 września 2020 r., jednakże z przewidzianym w art. 25 zastrzeżeniem, iż do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym (Dz. U. z 18.03.2020 r., poz 471 z 2020 r.).

Powyższe oznacza, iż wobec wystąpienia przez stronę skarżącą z wnioskiem inicjującym postępowanie w dniu 17 czerwca 2020 r. (k. akt organu I instancji) postępowanie w sprawie kontrolowanej może toczyć się także na wniosek strony.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania w pkt II. sentencji wyroku postanowiono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę WINB uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.