Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 482/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 28a, art. 33 § 2 pkt 3, art. 33 § 2 pkt 1, 3, 6
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 kwietnia 2024 r., znak: PEA-X.7723.1.2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. znak: PEA-X.7723.1.2024 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: LWINB) po rozpatrzeniu zażalenia E. R. (dalej jako: skarżąca lub zobowiązana), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju (dalej jako: PINB w Biłgoraju) z dnia 19 grudnia 2023 r. znak: PINB.7355.7.4.2023 w przedmiocie oddalenia zarzutów zobowiązanej na podstawie art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 3 oraz art. 33 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) z uwagi na ich niezasadność.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy:

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego związane było faktem zakończenia postępowania administracyjnego, w wyniku którego decyzją Urzędu Rejonowego w Biłgoraju z dnia 24 lipca 1997 r., znak: UAN.III.7353/99/97, nakazano M. i W. małżonkom J. zamieszkałym M. N. [...] zamurować 2 otwory o wymiarach 1,45 m 1,15 m oraz 1,45 m x 1,80 m w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki Z. K.. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i nie została wzruszona w jednym z trybów nadzwyczajnych, tj. poprzez zmianę decyzji administracyjnej (art. 154 i 155 k.p.a.), poprzez wznowienie postępowania (art. 145 k.p.a.) lub poprzez stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 k.p.a.).

W wyniku niewykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji administracyjnej, mając na uwadze art. 6 § 1 u.p.e.a., wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, PINB w Biłgoraju, zobowiązany był do podjęcia kroków zmierzających do wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji administracyjnej z zastosowaniem administracyjnych środków przymusu. W tym celu organ upomnieniem z dnia 21 czerwca 2023 r., znak: PINB.7355.7.4.2023, doręczonym w dniu 27 czerwca 2023 r. wezwał zobowiązaną do dobrowolnego wykonania ciążącego obowiązku i równocześnie wskazał, że w przypadku niewykonania obowiązku wszczęta zostanie egzekucja administracyjna.

Wobec niewykonania przez zobowiązaną obowiązku PINB w Biłgoraju w dniu 29 listopada 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który został doręczony pełnomocnikowi zobowiązanej w dniu 4 grudnia 2023 r. Z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zgodnie z treścią art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

W dniu 12 grudnia 2023 r. do PINB w Biłgoraju wpłynęło pismo skarżącej z dnia 8 grudnia 2023 r. zawierające zarzuty: nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), błąd co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.) oraz braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.), zawierające jednocześnie wniosek o przeprowadzenie oględzin w przedmiotowej sprawie.

PINB w Biłgoraju postanowieniem z dnia 19 grudnia 2023 r. oddalił zarzuty złożone przez zobowiązaną z uwagi na ich niezasadność.

Po rozparzeniu zażalenia skarżącej LWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB w Biłgoraju orzeczeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. W trakcie postępowania zażaleniowego organ odwoławczy zlecił PINB w Biłgoraju przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dokonanie kontroli sprawdzającej wykonanie obowiązku nałożonego decyzją Urzędu Rejonowego w Biłgoraju z dnia 24 lipca 1997 r., znak: UAN.III.7353/99/97. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół, z którego wynika, że nałożony na zobowiązaną obowiązek nie został wykonany.

Odnosząc się do zarzutów egzekucyjnych LWINB w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, gdyż w obrocie prawnym znajduje się decyzja nakładająca obowiązek.

W odniesieniu do zarzutu opartego o przesłankę wymienioną w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., to LWINB stwierdził, że nie może ona zmierzać do ustalania osoby zobowiązanego, a sprowadzać powinno się do formalnej kontroli tożsamości osoby, wobec której prowadzi się egzekucję w celu stwierdzenia, czy w orzeczeniu nakładającym obowiązek wskazano tą samą osobę. Z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że E. R. aktem notarialnym z dnia 7 kwietnia 2022 r., Rep [...] nabyła w drodze darowizny nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...], położoną w miejscowości M. N. i tym samym stała się w przedmiotowej sprawie następcą prawnym M. i W. małżonków J.. W tym zakresie organ powoła się na art. 28a u.p.e.a., zgodnie z którym w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

LWINB wyjaśnił, że PINB w Biłgoraju w dniu 29 listopada 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który został doręczony pełnomocnikowi zobowiązanej w dniu 4 grudnia 2023 r. i który spełnia wszystkie wymagania zawarte w art. 27 § 1 u.p.e.a., zawierając m.in. informację o tym, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym (tożsamy z treścią nakazu wskazanego ww. decyzji ostatecznej) jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej.

W zakresie zarzutu opartego na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. - brak wymagalności obowiązku organ odwoławczy stwierdził, że o braku wymagalności obowiązku decydują takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Przepis używa także sformułowania "brak wymagalności obowiązku z innej przyczyny". Usytuowanie tego zapisu w art. 33 § 1 pkt 6 lit. c u.p.e.a. wskazuje, że podstawą zarzutu mogą być też inne zdarzenia, które powodują że zobowiązanie nie może być egzekwowane. Niewątpliwie muszą one mieć charakter tego rodzaju, co wymienione w tym przepisie, czyli odroczenie terminu bądź rozłożenie na raty i należeć będą do tych okoliczności takie zdarzenia, jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie żadna z powyższych sytuacji nie zachodzi.

Biorąc pod uwagę powyższe, podkreślono, że w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania nakazu i orzeczonego na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Tak długo więc, jak decyzja (ostateczna i prawomocna) nie zostanie wykonana, organ ma prawo prowadzić postępowanie egzekucyjne.

Skargę na powyższe postanowienie LWINB złożył pełnomocnik skarżącej r. L.. W skardze zarzucono:

1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niesprawdzeniu na oględzinach czy wypełnienia w ścianie domu mieszkalnego należącego do skarżącej spełniając funkcję otworów okiennych takie jak przejrzystość;

2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. polegające na nieuchyleniu przez organ II instancji decyzji, podczas gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa bez uprzedniego ustalenia, że otwory okienne zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej.

Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także decyzji z dnia 24 lipca 1997 r. w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i umorzenie prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 listopada 2023 r., a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu przedstawiono stan sprawy oraz argumenty świadczące zdaniem skarżącej o zasadności złożonego środka zaskarżenia.

W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Ponadto wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ w odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organów egzekucyjnych obu instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły ustawowe przesłanki do uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym. Zupełnie bezzasadne są również zarzuty skargi, w tym w szczególności zarzut odnoszący się do braku uchylenia decyzji Urzędu Rejonowego w Biłgoraju z dnia 24 lipca 1997 r. znak: UAN.III.7353/99/97, na podstawie której nakazano M. i W. małżonkom J. zamieszkałym w M. N. [...] zamurować 2 otwory o wymiarach 1,45 m 1,15 m oraz 1,45 m x 1,80 m w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki Z. K.. W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie jest bowiem prawnie dopuszczalne ingerowanie w ostateczną i prawomocną decyzję administracyjną, która wobec braku jej dobrowolnej realizacji stała się przedmiotem przymusowej realizacji w ramach tego postępowania.

Należy zauważyć, że egzekucja obowiązku o charakterze niepieniężnym prowadzona jest w przedmiotowej sprawie na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji Urzędu Rejonowego w Biłgoraju z dnia 24 lipca 1997 r. znak: UAN.III.7353/99/97, która była kontrolowana w postępowaniu odwoławczym oraz postępowaniu sądowoadministracyjnym. W wyniku odwołania decyzję wydał Urząd Wojewódzki w Zamościu w dniu 16 października 1997 r. znak: GP.II.7353/5/24/97 Skarga na powyższą decyzję została prawomocnie oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA/Lu 1443/97. Decyzje oraz wyrok znajdują się w aktach egzekucyjnych organu I instancji (k. 7-8, 12-14). Z orzeczeń administracji wynika obowiązek zamurowania dwóch otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid.[...] w M. N. o wymiarach 1,45 m 1,15 m oraz 1,45 m x 1,80 m w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki Z. K.. Organy egzekucyjne ustaliły, co jest okolicznością bezsporną, że właścicielką działki nr [...] jest obecnie E. R. (na podstawi umowy darowizny z dnia 7 kwietnia 2022 r.). Zgodnie z art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Mając na uwadze powyższy przepis w dniu 29 listopada 2023 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr PINB.7355.7.4.2023 na podstawie art. 26 u.p.e.a. (k. 25-26 akt egz. I inst.). Tytuł wykonawczy doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 grudnia 2023 r. (k. 27 akt egz. I inst.)

W dniu 8 grudnia 2023 r. E. R. zgłosiła zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym. Zarzuty oparto na przesłankach określonych w art. 33 § 2 pkt 1, 3 i 6 u.p.e.a. Powyższe zarzuty zostały uzasadnione faktem wykonania obowiązku zamurowania okien przez osobę zobowiązaną, a także okolicznością, że obowiązek zamurowania nie ciąży na zobowiązanej, gdyż został nałożony na małżonków J.. Wobec powyższych zarzutów wniesiono o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutów stawianych przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym należy podkreślić, że stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1)nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a)orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b)dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c)przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3)błąd co do zobowiązanego;

4)brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5)wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6)brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a)odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b)rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c)wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Skuteczność zarzutów uzależniona jest od ziszczenia się jednej z powyższych przesłanek, którymi organy egzekucyjne są związane. Ponadto to podmiot wnoszący zarzuty ma obowiązek określenia istoty i zakresu żądania oraz przedstawić dowody uzasadniające żądanie – art. 33 § 4 u.p.e.a.

Zdaniem tut. Sądu prawidłowe jest stanowisko przedstawione przez organy egzekucyjne w wydanych postanowieniach, że zarzuty oparte na przesłankach z art. 33 § 2 pkt 1, 3 i 6 u.p.e.a. są niezasadne. Sąd w pełni podziela także argumentację zawartą w zaskarżonych postanowieniach.

Wbrew zarzutom skargi na skarżącej ciąży obowiązek zamurowania otworów okiennych określony w powołanej powyżej decyzji Urzędu Rejonowego w Biłgoraju z dnia 24 lipca 1997 r. E. R. jest następcą prawnym poprzednich właścicieli nieruchomości, do których skierowana była powyższa decyzja i zawarte w niej obowiązki. Organ egzekucyjny prawidłowo skierował do niej tytuł wykonawczy w dniu 29 listopada 2023 r.

Niewątpliwie w sprawie istnieje obowiązek egzekucyjny, gdyż powołana decyzja z dnia 24 lipca 1997 r. nie została zrealizowana i ciągle znajduje się w obrocie prawny, gdyż nie została uchylona, nie stwierdzono jej nieważności lub wygaśnięcia. Dodatkowo należy podnieść, że skarżąca utożsamia z przesłanką nie istnienia obowiązku fakt wykonania decyzji i zamurowania przedmiotowych okien. Przedłożone do zarzutów dokumenty nie potwierdzają jednak tej okoliczności. Ponadto przeprowadzone przez organy egzekucyjne czynności sprawdzające, w tym w szczególności protokół kontroli z dnia 16 lutego 2024 r. wraz z dokumentacją fotograficzną wskazują, że nie wykonano obowiązku zgodnie z decyzją z dnia 24 lipca 1997 r.

Jak wskazano powyżej tytuł wykonawczy został wystawiony w sprawie do właściwego podmiotu, niezasadny jest tym samym zarzut błędu, co do zobowiązanego – art.. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Skarżąca jako następca prawny właścicieli działki nr ewid.[...] w M. N. jest osobą zobowiązaną do wykonania decyzji z dnia 24 lipca 1997 r. Równocześnie nieuzasadniony był zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. bowiem obowiązek określony w decyzji administracyjnej oraz potwierdzony tytułem wykonawczym jest ciągle wymagalny.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.