Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 79/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 22 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca : Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda, Sędziowie : Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Agnieszka Gortych - Ratajczyk (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 listopada 2023 r. nr 1001-IEW-3.7113.78.2023.9.U12.JH w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. R. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpoznaniu zażalenia P. B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 20 września 2023 r. o oddaleniu zarzutu w zakresie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Z ustalonego na potrzeby sprawy stanu faktycznego wynika, że dnia 24 lipca 2022 r. podatnik złożył deklarację VAT-7K za II kwartał 2022 r., w której wykazał podatek do zapłaty 1.958,00 zł. Należność strona uregulowała wpłatami z dnia 2 września 2022 r. oraz z dnia 22 września 2022 r. Kolejno dnia 8 maja 2023 r. podatnik złożył korektę ww. deklaracji, z której wynikał podatek do zapłaty w wysokości 2.740,00 zł. Po rozliczeniu ww. wpłat do zapłaty pozostała kwota 782,00 zł. Dnia 23 października podatnik złożył deklarację VAT-7K za III kwartał 2022 r., z której nie wynikała żadna kwota do zapłaty. Następnie dnia 12 maja 2023 r. podatnik złożył korektę ww. deklaracji, w której wykazał podatek do zapłaty w wysokości 7.512,00 zł.

Z uwagi na nieuregulowanie ww. należności, wierzyciel wystawił w dniu 18 maja 2023 r. upomnienie nr [...] (doręczone dnia [...] r.), a następnie w dniu 18 lipca 2023 r. tytuły wykonawcze o nr:

• [...] - obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za II kwartał 2022 r. w wysokości 782,00 zł oraz odsetki, za zwłokę w wysokości 126,10 zł,

• [...] - obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za III kwartał 2022 r. w wysokości 7.512,00 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 903,30 zł

i skierował je na drogę administracyjnego postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2023 roku (data nadania w placówce pocztowej 23 sierpnia 2023 r.) podatnik, wskazując m.in. na art. 33 § 1, § 2, § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) dalej u.p.e.a., wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z dnia 20 września 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie, oddalił zarzut w zakresie braku uprzedniego doręczenia podatnikowi upomnienia. Zdaniem organu z akt sprawy wynika bezspornie, iż w dniu 12 czerwca 2023 r. stronie doręczono upomnienie opatrzone datą 18 maja 2023 r.

W terminie prawem przewidzianym P. B. wniósł zażalenie, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania art. 33 § 1, § 2 u.p.e.a. i art. 62 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Strona powielił wnioski sformułowane w piśmie z dnia 22 sierpnia 2023 r. tj. o

• niezwłoczne zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości,

• wydanie odpisów wszystkich dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie oraz odpisów wszystkich dokumentów, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i przesłanie ich na wskazany w piśmie adres korespondencyjny,

• zwolnienie od ponoszenia kosztów oraz opłat w związku z wnioskiem o wydanie odpisów całości zgromadzonych dokumentów.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podzielił ustalenia i wywiedzioną na ich podstawie ocenę organu I instancji, czemu dał wyraz utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 20 września 2023 r.

Opisując tryb, w jakim strona może wnosić zarzuty w sprawie egzekucji i wyjaśniając na jakiej podstawie zarzuty mogą być oparte organ wskazał, że zgodnie z art. 15 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Organ podkreślił, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się upomnienie opatrzone datą 18 maja 2023 r. wzywające stronę do uregulowania należności w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2022 roku. Z analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że upomnienie zostało wysłane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 19 maja 2023 r. na adres: [...] Ł., ul. [...] . Korespondencję awizowano po raz pierwszy dnia 24 maja 2023 r. Dnia 12 czerwca 2023 r. przesyłka została doręczona, co potwierdza własnoręczny podpis strony. W tej sytuacji organ stwierdził, iż zgłoszony przez stronę zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. B. zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 73, art. 156 § 1. 1), 2), 6), 7) k.p.a., poprzez błędną interpretację w odniesieniu do w/w przepisów w postępowaniu administracyjnym. Nadto zarzucił błędy proceduralne w związku z prowadzonym postępowaniem zarówno przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź - Polesie w Łodzi, jak również organ odwoławczy, a tym samym naruszenie przepisów postępowania. Naruszanie przepisów prawa materialnego wnioskodawcy poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o postanowienia wydane z naruszeniem przepisów w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący, na podstawie art. 248 § 1, § 2 1) O.p. wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w dniu 13 listopada 2023 r. Nadto wniósł o zmianę postanowienia z dnia 13 listopada 2023 r., dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z całości zgromadzonych akt w niniejszej sprawie biorąc pod uwagę wszystkie wydawane w tej sprawie decyzje oraz o przeprowadzenie postępowania przygotowawczego i rozprawy również pod nieobecność strony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony wniósł o:

1. rozpoznanie sprawy o sygn. akt I SA/Łd 79/24 na rozprawie;

2. ewentualnie, o przeprowadzenie rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość (rozprawa zdalna);

3. poparł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 listopada 2023 r., w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym;

4. wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu w postępowaniu wg norm przepisanych ewentualnie przyznanie z kasy Sądu kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu w postępowaniu, ponadto oświadczył, iż koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Podkreślić przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, zostały rozważone w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) oraz złożoną skargę, a sprawa została rozpoznana przez sąd we właściwym składzie (art. 120 p.p.s.a.). Z uwagi na powyższe, Sąd nie przychylił się do wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy. Uwzględnił przy tym, że zarówno skarżący, jak i ustanowiony z urzędu pełnomocnik, zawiadomiony o terminie rozprawy w dniu 11 kwietnia 2024 r., mieli możliwość przedstawienia dodatkowych argumentów na piśmie. W ocenie Sądu, wobec powyższego, rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym nie pozbawiło strony możliwości obrony swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Przechodząc do kontroli zaskarżonego postanowienia, przypomnieć trzeba, iż zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi oddalił zgłoszony przez skarżącego zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji. Zarzut oparty na przepisie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. skarżący zawarł w piśmie z dnia 22 sierpnia 2023 r. Wskazując na przepisy art. 15 § 1, § 1a, § 1b u.p.e.a. skarżący argumentował w ww. piśmie, iż organ powinien przesłać podatnikowi upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, czego organ zaniechał wobec złożonych korekt deklaracji VAT-7K za II i III kwartał 2022 r. i czym rażąco naruszył przepisy postępowania.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż niewątpliwie zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym ma prawo wniesienia zarzutów (art. 33-35 u.p.e.a.). Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia, spełniający podobną rolę jak odwołanie w postępowaniu administracyjnym, posiada jednak pewne odrębności. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego (vide. wyrok NSA z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2175/20 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. obowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a §1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Po wtóre, co istotne z uwagi na wielowątkową argumentację skarżącego przedstawianą we wszystkich pismach, jak i w skardze, postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te ograniczają zakres orzekania. Oznacza to zatem, iż w niniejszej sprawie, prawidłowo w kręgu zainteresowania organu pozostał wyłącznie zgłoszony przez stronę zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.

Analizując zasadność omawianego zarzutu organ wyjaśnił stronie, iż zgodnie z art. 15 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż upomnienie, o jakim mowa w art. 15 u.p.e.a., opatrzone datą 18 maja 2023 r., zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku, zostało skarżącemu doręczone w dniu 12 czerwca 2023 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka zawierająca przedmiotowe upomnienie była awizowana w dniu 24 maja 2023 r., następnie w dniu 12 czerwca 2023r. został doręczona skarżącemu, co potwierdza własnoręczny podpis strony widniejący na wspomnianym zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Uwzględniając ww. datę odbioru upomnienia, w przedmiotowej sprawie, tytuły wykonawcze zostały wydane dnia 18 lipca 2023 r., a zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Z tych wszystkich względów nie sposób zgodzić się ze stroną, niewątpliwie upomnienie zostało skarżącemu doręczone, co uzasadniało zaskarżone rozstrzygnięcie oddalające zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. W okolicznościach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko i przedstawiona na jego poparcie argumentacja organów zasługuje na akceptację. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia, a organ podatkowy odniósł się do zarzutów zażalenia. Strona skarżąca nie podważyła skutecznie oceny wywiedzionej przez organ, a w aktach administracyjnych sprawy – karta 1,2 – znajduje się zarówno upomnienie, jak i zwrotne potwierdzenie jego odbioru skierowane na adres, który wskazuje strona w kolejnych pismach i opatrzone własnoręcznym podpisem strony.

Końcowo należy po wtóre podkreślić, iż w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, nadto zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Oznacza to, że zgłaszając zarzut, nawet oparty na art. 33 § 2 u.p.e.a. a wraz z nim przedstawiając argumenty nie tylko związane z postępowaniem egzekucyjnym i formułując szereg wniosków, strona nie może oczekiwać, że organ, a za nim Sąd, pochyli się nad wszelkim wspomnianymi kwestiami. Postępowanie egzekucyjne jest wieloetapowe i co ważne na każdym z nich zobowiązanemu przysługują odpowiednie środki, przy wykorzystaniu, których może starać się egzekwować swoje racje.

Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się opisanych w skardze naruszeń, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), orzekając, jak w punkcie II sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19 i uznał, że analiza statusu radcy prawnego oraz jego roli w postępowaniu, w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.

P.C.