Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 8/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 2 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I.K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 10 października 2023 roku nr 420300/71/310/2023-RED-P-7721403111 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 października 2023 r. nr 420300/71/310/2023-RED-P-7721403111, wydanym na podstawie art. 34 § 2 w związku z art. 33 § 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej u.p.e.a. oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tomaszowie Mazowieckim, działając jako wierzyciel, oddalił zarzut I. K. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

I. K. wniósł, na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr [...]. Wskazał, że niezwłocznie po otrzymaniu upomnienia z dnia 3 lipca 2023 r. dotyczącego składki na ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2023 r., pismem z 10 lipca 2023 r. poinformował ZUS, że składka ta została opłacona 10 maja 2023 r. Jako dowód w sprawie przesłał wyciąg z rachunku bankowego. Wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi oraz zwrot nienależnie wyegzekwowanych kwot.

W treści zaskarżonego postanowienia organ odwołał się do treści art. 33 § 2 u.p.e.a. i wskazał, że w pkt 5 przepisu podstawą zarzutu jest wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części.

ZUS wyjaśnił, że płatnik składek obowiązany jest na podstawie przepisów prawa (art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Rozliczanie składek następuje w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA, do której złożenia zobowiązany jest płatnik składek. Obowiązkiem płatnika jest przekazanie dokumentów rozliczeniowych i opłacanie na ich podstawie należnych składek w ustawowym terminie.

20 czerwca 2023 r. organ ustalił na podstawie wpłat i dokumentów zaksięgowanych na koncie niedopłatę, gdyż płatnik nie dopełnił obowiązku opłacenia składek na: - ubezpieczenia społeczne za okres od 07/2014 do 12/2016, od 04/2021 do 03/2022, od 09/2022 do 11/2022 zaległe składki w łącznej kwocie 54 765,69 zł, -ubezpieczenie zdrowotne za okres od 09/2014 do 12/2016, od 09/2021 do 03/2022, od 09/2022 do 01/2023, 03/2023 zaległe składki w łącznej kwocie 17 007,53 zł, -Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 03/2015 do 12/2016, od 10/2021 do 03/2022, od 09/2022 do 11/2022 zaległe składki w łącznej 2 052,19 zł, plus należne odsetki za zwłokę do dnia wpłaty włącznie oraz koszty upomnienia w łącznej kwocie 64,00 zł.

Organ wskazał, że na koncie brak jest zaewidencjonowanej wpłaty z dnia 10 maja 2023 r. Strona dokonała wpłaty 11 maja 2023 r. w kwocie 314,10 zł. Powyższa niedopłata została ustalona z uwzględnieniem tej wpłaty. Wpłatę rozliczono zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Każda wpłata dzielona jest proporcjonalne na wszystkie rodzaje opłacanych składek na podstawie ich udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej. Podzielona wpłata rozliczana jest w pierwszej kolejności na najstarsze zaległości. W postanowieniu organ szczegółowo przedstawił sposób rozliczenia ww. wpłaty: - na ubezpieczenia zdrowotne za 08/2014 r. - składki 34,85 zł, - na ubezpieczenie zdrowotne za 09/2014 - składki 157,25 zł, odsetki za zwłokę 122,00 zł.

W odpowiedzi na pismo strony z 10 lipca 2023 r. organ przekazał informację o rozliczeniu przedmiotowej wpłaty na należności jw. oraz wskazał podstawę prawną rozliczania wpłat, tj. ww. rozporządzenie. Odpowiedź została udzielona w piśmie z 21 lipca 2023 r.

Ponadto organ wskazał, że wobec zadłużenia za okres do 03/2022 r. toczy się postępowanie sądowe, gdyż płatnik wniósł odwołanie od decyzji Zakładu określającej jego wysokość (decyzja z 9 stycznia 2023 r. znak: 420471DZPDZ21/000071).

Wobec zadłużenia za okres od 09/2022 do 01/2023 została wszczęta egzekucja. Natomiast wobec zadłużenia za kolejny okres, tj.: - na ubezpieczenie zdrowotne za 03/2023 z tytułu zaległej składki w kwocie 314,10 zł, podjęto działania przedegzekucyjne, wystawiając w dniu 20 czerwca 2023 r. upomnienie (nr UP [...]). Upomnienie doręczono zobowiązanemu 3 lipca 2023 r.

Następnie, z uwagi na brak wpłaty należności oraz innych figurujących na koncie, 2 sierpnia 2023 r. ZUS podjął działania zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wystawił tytuł wykonawczy celem wyegzekwowania nieopłaconych należności za 03/2023 w drodze egzekucji (tytuł wykonawczy nr [...]). Na podstawie tego tytułu 2 sierpnia 2023 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w S. BANK POLSKA. Zadłużenie objęte ww. tytułem wykonawczym zostało w całości wyegzekwowane 11 sierpnia 2023 r. w toku prowadzonej egzekucji.

Zdaniem organu na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie doszło do wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. Na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego istniał obowiązek opłacenia należności z tytułu składek, którego zobowiązany nie dopełnił.

Ponadto ZUS wskazał, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, czy zastosowania środka egzekucyjnego obowiązek był wymagalny, ponieważ jego wykonanie nie zostało wstrzymane, nie odroczono terminu wykonania obowiązku i nie nastąpiło również rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Zasadą wynikającą wprost z art. 6 § 1 u.p.e.a. jest zasada obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji). Zgodnie z nią wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, iż w sytuacji niewykonania określonych obowiązków przez zobowiązanego wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek

ZUS uznał zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. za bezzasadny.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. K. zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 11 oraz art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. przez naruszenie wyrażonych w tych przepisach zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zaś nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy,

2) art. 29 § 1 u.p.e.a. przez przeprowadzenie czynności egzekucyjnych z naruszeniem ww. ustawy, przez brak badania dopuszczalności prowadzenia egzekucji zapłaconego zobowiązania

3) art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez błędne rozliczenie wpłaty, niezgodnie z oświadczeniem skarżącego, co spowodowało uznanie, że zobowiązanie określone w ww. tytule wykonawczym istniało w chwili jego wystawienia, a zażalenie jest bezzasadne.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

Skarżący wskazał, że niezwłocznie po otrzymaniu upomnienia z dnia 3 lipca 2023 r., pismem z 10 lipca 2023 r. poinformował ZUS, że ww. składka zdrowotna została zapłacona 10 maja 2023 r. Potwierdzeniem powyższego jest wyciąg z rachunku bankowego. Wpłata ta spowodowała wygaśnięcie obowiązku zapłaty ww. należności, gdyż została w całości uregulowana.

Skarżący podważył zasadność samego zaliczenia wpłaty na poczet wcześniejszych zaległości i to właśnie na kwestii wadliwości zaliczenia dokonanej wpłaty oparł swoje zarzuty egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Z powołanej regulacji wynika, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W kontekście rozpoznawanej sprawy należy mieć na uwadze w szczególności art. 52 § 2 p.p.s.a., w myśl którego przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Artykuł 52 § 2 p.p.s.a. zawiera zatem definicję wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w § 1 tego przepisu. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) dokonała częściowej zmiany komentowanego przepisu polegającej na pominięciu w definicji środków zaskarżenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz na dodaniu do tej definicji instytucji ponaglenia.

Natomiast zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547) albo konsul.

Odnosząc powyższe regulacje do niniejszej sprawy będącej przedmiotem kontroli Sądu, na wstępie dostrzeżenia wymaga, że postępowanie, w którym doszło do wydania zaskarżonego postanowienia, zostało zainicjowane wskutek złożenia przez skarżącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a zatem skorzystania z uprawnienia, o którym mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Przepis ten statuuje bowiem prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Nadto na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Powyższy przepis ustanawia zatem zasadę, że na postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutu służy zażalenie. Celem przepisu jest ochrona interesów zobowiązanego w przypadku wydania przez wierzyciela niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia w sprawie zarzutu.

Wobec powyższego, środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym od postanowienia wierzyciela jest zażalenie. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.

O ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (§ 1a).

Z powyższego wynika zatem, że organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienia wierzyciela jest właściwy dla tego wierzyciela organ wyższego stopnia, a nie organ wyższego stopnia właściwy dla organu egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie z uwagi na to, że zarzut skarżącego dotyczy egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 2 sierpnia 2023 r., wystawionego celem wyegzekowania nieopłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2023 roku, uwzględnić należy regulacje z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Podkreślić przy tym należy, że wierzycielem w niniejszej sprawie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych - terenowe jednostki organizacyjne Zakładu (§ 10 statutu ZUS). Zgodnie zaś z art. 19 § 4 u.p.e.a. dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

Natomiast stosownie do treści art. 83c ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm.), dalej u.s.u.s. - do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez Zakład jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. W myśl zaś art. 83 ust. 4 u.s.u.s., wskazanego w ww. art. 83c ust. 1a, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Art. 83c ust. 1a u.s.u.s. określa zatem drogę weryfikacji postanowień w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, wydanych przez ZUS jako wierzyciela. Organem zaś właściwym do rozpoznania zażalenia na ww. postanowienie jest Prezes ZUS, który w postępowaniu administracyjnym jest organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu (art. 66 ust. 5 u.s.u.s.). Z powyższego wynika więc, że na ww. postanowienie służy zażalenie do organu wyższego stopnia - Prezesa ZUS, a w dalszej kolejności skarga do sądu administracyjnego.

Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie wydane zostało postanowienie w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przez terenową jednostkę organizacyjną ZUS - ZUS Oddział w Tomaszowie Mazowieckim, działającą jako wierzyciel, od którego zobowiązanemu przysługuje zażalenie do Prezesa ZUS.

Dla oceny dopuszczalności zaskarżenia postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, rozważenia wymagało, czy ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera odrębną regulację prawną zaskarżenia tegoż postanowienia. To zaś wiąże się z ustaleniem, czy ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje na ten akt administracyjny środek zaskarżenia, którego uprzednie złożenie - o czym stanowi art. 52 § 1 p.p.s.a. - warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu, na gruncie analizowanej regulacji prawnej art. 34 § 3 u.p.e.a. i regulacji prawnej art. 83c ust. 1a u.s.u.s. ustawodawca w obu tych przepisach wprost posługuje się pojęciem "zażalenie" i stwierdza, że "do postanowień, od których przysługuje zażalenie (...) i "termin do wniesienia zażalenia". Przepisy te są jasne i wyrażają intencję ustawodawcy, co z kolei zbędnym czyni dokonywanie jakiejkolwiek ich wykładni. Nie ma więc najmniejszej wątpliwości, że na postanowienie wydane przez ZUS jako wierzyciela w przedmiocie zarzutu przysługuje zażalenie, nie zaś jak mogłoby wynikać z odpowiedniego stosowania art. 83 ust. 4 wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż ustawodawca wskazał, że "z tym że termin do wniesienia zażalenia", a nie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dodać należy, że art. 83c ust. 1a dodany został przez art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070), zmieniającej ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych z dniem 30 lipca 2020 r. W projekcie do uzasadnienia ww. ustawy wskazano, że "propozycja dodania w art. 83c ust. 1a jest związana z kierunkiem zmian zaproponowanych w projekcie zmian do ustawy, tj. rozszerzeniem uprawnień wierzyciela w zakresie m.in. wydawania postanowień, na które przysługiwać będzie zażalenie. Przepisy nie przewidują trybu rozpatrywania środków zaskarżenia wnoszonych od postanowień wydanych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który jest wierzycielem należności z tytułu składek. W związku z tym proponuje się, aby w takich przypadkach miał zastosowanie przepis art. 83 ust. 4, zgodnie z którym na postanowienie wierzyciela będzie przysługiwać prawo do wniesienia do Prezesa ZUS wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Propozycja ma na celu doprecyzowanie trybu rozpatrywania zażaleń, a tym samym uniknięcie rozbieżności interpretacyjnych.

Jednocześnie, aby wyeliminować wątpliwości w zakresie terminu, w jakim może zostać wniesione zażalenie na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela, wprowadza się termin 7-dniowy. Zaproponowana długość terminu jest analogiczna do ujętej w art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji".

Powyższe uzasadnienie projektu do zmiany ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych potwierdza stanowisko Sądu, że na postanowienie wydane przez ZUS jako wierzyciela w przedmiocie zarzutu przysługuje zażalenie. W ocenie Sądu, wobec szczególnej regulacji zawartej w art. 83 ust. 1a u.s.u.s. odpowiednie stosowanie do zażalenia na postanowienie wierzyciela przepisów art. 83 ust. 4 u.s.u.s. polega na ich stosowaniu z koniecznymi modyfikacjami, wynikającymi ze szczególnej regulacji zawartej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, wprowadzonej w celu dostosowania do regulacji zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dla skutecznego wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutu niezbędne jest zatem uprzednie wniesienie zażalenia do Prezesa ZUS. W przeciwnym razie skarga jest przedwczesna.

Choć charakter prawny zażalenia rozpoznawanego przez Prezesa ZUS jest zbliżony do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to jednak jest on odrębnym środkiem zaskarżenia, który nie został objęty regulacją art. 52 § 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 52 § 3 p.p.s.a., tylko w sytuacji, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547) albo konsul.

Zauważyć także należy, że w art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawca posługuje się pojęciem decyzji, tj. "do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję", " strona może wnieść skargę na tę decyzję". W powyższym przepisie ustawodawca nie przewidział odniesienia tego przepisu do postanowienia, na które służy zażalenie. W ocenie Sądu, prowadzi to do wniosku, że stosowanie wykładni rozszerzającej omawianego przepisu i odnoszenie go do postanowień, na które przysługuje zażalenie jest niedopuszczalne.

Mając na uwadze brzmienie wskazanych przepisów należy stwierdzić, że skoro w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 83c ust. 1a u.s.u.s., to wniesienie skargi do sądu administracyjnego należało poprzedzić wniesieniem zażalenia do Prezesa ZUS na postanowienie ZUS Oddział w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 10 października 2023 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Tymczasem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co oznacza, że nie wyczerpał środków zaskarżenia.

W ocenie Sądu, powyższe powoduje, w świetle art. 52 i art. 53 p.p.s.a., że skarga na obecnym etapie jest niedopuszczalna. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym może otworzyć drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego.

A zatem skarga niniejsza, jako przedwczesna, podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).

Ponadto wskazać należy, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia 10 października 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tomaszowie Mazowieckim pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do złożenia skargi na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w trybie przepisów p.p.s.a. Wprawdzie stosownie do art. 112 k.p.a. błędne pouczenie, co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, to jednak przepis ten nie stwarza podstaw do rozpoznania skargi w sprawie, w której nie wyczerpano trybu postępowania wymaganego przepisem art. 52 § 1 p.p.s.a.

Na marginesie powyższych rozważań zasadnym będzie - w ocenie Sądu -uwzględnienie przez właściwy organ okoliczności braku prawidłowego pouczenia skarżącego w przypadku ewentualnego złożenia zażalenia do Prezesa ZUS wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

eg