Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 84/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135, art. 200. w zw. z art. 205 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 122 ust. 1 i 7
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 16 stycznia 2024 r. nr SKO.423.19.2023 w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Potęgowo z dnia 4 grudnia 2023 r. nr OS.4453.25.2023, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącej M. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 6 listopada 2023 r. M. B. wystąpiła do Wójta Gminy Potęgowo o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika A. B. zamieszkałego na terenie tej gminy. Do wniosku dołączono następujące dokumenty:

1/ świadectwo z Technikum Gastronomicznego w Słupsku stwierdzające, że wnioskodawczyni uzyskała tytuł technika technologii żywienia o specjalności technologia i organizacja żywienia w 1997 r. (nr zaświadczenia [...]);

2/ zaświadczenie o ukończeniu przez wnioskodawczynię w 2015 r. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu (nr zaświadczenia [...]);

3/ umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie "Kucharz", zawartą pomiędzy wnioskodawczynią a A. B. w 2018 r. na okres 3 lat, gdzie wskazano, że szkolenie będzie się odbywało pod nadzorem wnioskodawczyni posiadającej tytuł technika technologii żywienia, a młodociany będzie realizował obowiązek dokształcania się w Szkole Branżowej I Stopnia [...] przy ul. P. w S.;

4/ świadectwo nr [...] z dnia 31 sierpnia 2023 r. wystawione przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Gdańsku, gdzie wskazano, że A. B. zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji TG.07. "Sporządzanie potraw i napojów", wyodrębnionej w zawodach "Kucharz" (512001) oraz "Technik żywienia i usług gastronomicznych" (343404);

4/ świadectwo pracy z dnia 31 sierpnia 2021 potwierdzające, że A. B. w okresie od 3 września 2018 r. do 31 sierpnia 2021 r. jako uczeń był zatrudniony przez M. B.;

5/ formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, gdzie wnioskodawczyni oświadczyła, że wnioskowana pomoc zostanie przeznaczona na pokrycie dających się zidentyfikować kosztów oraz że na pokrycie tych samych kosztów nie otrzymała innej pomocy niż pomoc de minimis oraz wykazała, że w dniu 14 listopada 2018 r. otrzymała z PKW OHP kwotę 11 991, 08 zł w ramach refundacji wynagrodzenia młodocianych pracowników ze środków Funduszu Pracy;

6/ oświadczenie wnioskodawczyni o pomocy de minimis otrzymanej w roku składania wniosku oraz w dwóch latach poprzednich;

7/ oświadczenie wnioskodawczyni z dnia 30 października 2023 r., że na ucznia A. B. strona otrzymała pomoc de minimis w odniesieniu do tych samych kosztów, na pokrycie których ma być przeznaczona wnioskowana pomoc w kwocie 11 991,08 zł – strona zaznaczyła, że wskazana kwota refundacji z OHP została przeznaczona na opłacenie wynagrodzenia ucznia i związanych z tym składek ZUS.

W związku z wystosowanym przez organ wezwaniem o wykazanie, że wnioskodawczyni posiada odpowiedni staż pracy oraz posiada kalifikacje w zawodzie którego naucza lub w zawodzie pokrewnym, M. B. oświadczyła, że posiada wymagane wykształcenie jako technik legitymujący się stosownym tytułem uzyskanym w związku z ukończeniem Technikum Gastronomicznego oraz ma 25-letnie doświadczanie w zawodzie kucharza, prowadząc stołówkę szkolną od 1998 r. Wnioskodawczyni wskazała, że wykształciła w zawodzie kucharza wielu uczniów oraz nadal szkoli nowych. Cześć z nich, po zdanych egzaminach, obecnie też zatrudnia.

M. B. przedłożyła organowi także kserokopię wydanego w jej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 212/23, który w ocenie strony stanowi dodatkowe potwierdzenie, że posiada kwalifikacje do szkolenia młodocianych pracowników w zawodzie.

Skarżąca wyjaśniła ponadto w piśmie z dnia 18 grudnia 2023 r., że dofinansowanie z OHP nie pokryło w całości poniesionych przez nią kosztów związanych z przygotowaniem zawodowym A. B. Pomoc otrzymana w 2018 r. dotyczyła tylko wynagrodzenia dla ucznia. W tym zakresie strona wskazała, że w chwili składania oświadczenia z dnia 30 października 2023 r, pozostawała w błędzie co do tego na jaki temat składa oświadczenie. Była przekonana, że w ten sposób składa tylko oświadczenie o tym, jaką pomoc w związku z kształceniem pracownika już otrzymała i czego ona dotyczyła, a nie że oświadcza w ten sposób, aby pomoc, o którą się aktualnie ubiega, dotyczyła tych kosztów, które już jej zrefundowano. Pracodawcy którzy szkolą młodocianych pracowników ponoszą znacznie więcej kosztów niż tylko koszty wynagrodzenia za pracę należnego uczniom. Do kosztów tych należą m.in. także koszty zapewnienia pracownikowi warunków do dokształcania się, wynagrodzenie opiekuna, amortyzacja środków trwałych, zakup środków ochrony bhp czy wyposażenia stanowiska pracy.

Decyzją z dnia 4 grudnia 2023 r. (nr 10/20230) Wójt Gminy Potęgowo odmówił M. B. przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Zdaniem organu w sprawie nie został spełniony warunek przyznania dofinansowania określony w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 900, dalej jako "p.o."). Wnioskodawczyni, jako osoba prowadząca przygotowanie zawodowe, nie posiadała bowiem kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.

Organ wskazał, że M. B. posiada odpowiedni kurs pedagogiczny lecz powinna także posiadać odpowiednie wykształcenie, co w sytuacji ukończenia technikum oznacza posiadanie tytułu zawodowego w zawodzie, którego będzie się nauczać lub w zawodzie pokrewnym. Organ ocenił, że zawód "technik technologii żywności" nie jest zawodem pokrewnym do zawodu "kucharz". Tym samym stwierdzono, że z przedłożonych przez M. B. dokumentów wynikało, że wnioskodawczyni nie posiada tytułu zawodowego w zawodzie pokrewnym do zawodu "kucharz", którego nauczała.

Ustalenia czy dane zawody są zawodami pokrewnymi dokonano na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r., poz. 227).

Podkreślono, że zgodnie z załącznikiem do ww. rozporządzenia zawód technik technologii żywności (kod 314403) jest w grupie dużej Średni personel nauk fizycznych, chemicznych i technicznych (kod 31), w grupie średniej Technicy nauk biologicznych, rolniczych i technologii żywności (kod 314) i w grupie elementarnej Technicy technologii żywności (kod 3144). Natomiast zawód kucharz (kod 512001) jest w grupie dużej Pracownicy usług osobistych (kod 51), w grupie średniej Kucharze (kod 512) i w grupie elementarnej Kucharze (5120). Zawód kucharz należy do branży hotelarsko-gastronomiczno-turystycznej, a zawód technik technologii żywności należy do branży spożywczej.

Ponadto organ przyjął, że z materiału dowodowego wynika, że całość poniesionych przez wnioskodawczynię w okresie od 2018 r. do 2021 r. kosztów w związku z zatrudnieniem młodocianego A. B. zamykała się w kwocie 11 991,08 zł. Skoro zatem w 2018 r. otrzymała z OHP dofinansowanie w kwocie 11 991,08 zł, to pokryło ono w całości wszystkie poniesione przez pracodawcę koszty w związku z przygotowaniem zawodowym ww. młodocianego pracownika. W uzasadnieniu przywołano treść pisma informacyjnego UOKiK nr [...] z dnia 23 sierpnia 2018 r., wyjaśniającego sposób w jaki prawidłowo należy wypełniać formularz dotyczący pomocy de minimis. Według wskazanego wyjaśnienia, w przypadku gdy podmiot nie otrzymał pomocy w odniesieniu do tych samych kosztów, na pokrycie których ma być przeznaczona wnioskowana pomoc de minimis (odpowiedź "NIE" na pytanie nr 2 części D ww. formularza), nie jest on obowiązany do uzupełnienia tabeli w części D oraz udzielania odpowiedzi na pytania pod tabelą. W takiej sytuacji wyjaśnienia jednak wymaga kwestia tego, czy suma dofinansowania z OHP i gminy nie przekracza wszystkich kosztów poniesionych przez pracodawcę w związku z przygotowaniem zawodowym młodocianego pracownika. W ocenie organu sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, co wynika wprost z oświadczenia strony z dnia 30 października 2023 r. Strona oświadczyła bowiem, że otrzymała na młodocianego pracownika A. B. pomoc w odniesieniu do tych samych kosztów, na pokrycie których ma być przeznaczona wnioskowana pomoc de minimis w kwocie 11 991,08 zł. Organ nie odniósł się do wyjaśnień strony dotyczących sprostowania wskazanego oświadczenia jako złożonego pod wpływem błędu.

W złożonym odwołaniu M. B. wskazała, że wbrew ocenie organu spełnia wszystkie przyznania dofinansowania, w tym posiada wymagane kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego. Wnioskodawczyni podkreśliła, że ukończyła wymagany kurs pedagogiczny i posiada tytułu technika technologii żywienia, który jest zawodem pokrewnym do zawodu kucharza. Oba wskazane zawody należą bowiem do branży hotelarsko-gastronomiczno-turystycznej (HGT) Kwalifikacje HGT.02 dotyczące przygotowywania i wydawania dań są wyodrębnione w obu tych zawodach.

Odwołująca się wskazała, że powołana przez organ instrukcja UOKIK nie jest obowiązującym źródłem prawa, nie została opublikowana do powszechnej wiadomości i nie była też stronie znana. Otrzymanie refundacji na wynagrodzenia pracownika z Ochotniczego Hufca Pracy nie stanowi jednocześnie ujemnej przesłanki przyznania dofinansowania w oparciu o art. 122 p.o. W ocenie strony organ nie miał podstaw do uznania, że refundacja z OHP z 2018 r. pokrywała w całości koszty związane z przygotowaniem zawodowym A. B., jakie strona poniosła w latach 2018-2021. Podkreśliła, że oświadczenie z dnia 30 października 2023 r., na które powołuje się organ, zostało przez niego błędnie zinterpretowane. Miało bowiem na celu jedynie wykazanie, że na pracownika A. B. wnioskodawczyni otrzymała również pomoc w postaci refundacji kosztów wynagrodzenia, a nie że otrzymała pomoc w odniesieniu do tych samych kosztów.

Decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r. (nr SKO.423.19.2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej w skrócie jako "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji jako prawidłową.

W uzasadnieniu wyjaśniano, że prawodawca uzależnił w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. 2017, poz. 1644, dalej jako "rozporządzenie MEN z 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.") prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych - a przez to też wydatkowanie środków publicznych na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych - od posiadania przez osobę prowadzącą przygotowanie zawodowe, co najmniej tytułu mistrza i jednocześnie posiadania odpowiedniego przygotowania pedagogicznego lub ukończenia określonego kursu. W myśl § 10 ust. 5 rozporządzenia MEN z 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu instruktorzy praktycznej nauki zawodu, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni natomiast posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz - w przypadku ukończenia technikum - świadectwo jego ukończenia i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy Potęgowo, że wnioskodawczyni nie posiada odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego pracownika, ponieważ zawód technika technologii żywności nie jest zawodem pokrewnym do zawodu kucharz. Organ odwoławczy powielił w tym zakresie argumentację dotyczącą systematyki ww. zawodów wynikającą z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r., poz. 227, dalej jako "rozporządzenie w sprawie klasyfikacji zawodów z 2014 r."). Dodatkowo odwołał się do treści rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 991, dalej jako "rozporządzenie MEN z 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach"), jako pozwalającego na porównanie zakresu umiejętności, jakie winien posiadać każdy z przedstawicieli ww. zawodów, które są inne dla techników technologii żywności i inne dla kucharzy.

Wedle załączników do rozporządzenia MEN z 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach, absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik technologii żywności powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych:

1) w zakresie kwalifikacji SPC.05. - Obróbka ryb i produkcja przetworów rybnych: przygotowywania surowców do produkcji przetworów rybnych, wykonywania operacji technologicznych związanych z produkcją przetworów rybnych, dystrybucji i magazynowania surowców, półproduktów i przetworów rybnych;

2) w zakresie kwalifikacji SPC.07. - Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych: wytwarzania produktów spożywczych, organizowania przebiegu procesów technologicznych w przetwórstwie spożywczym, nadzorowania przebiegu procesów technologicznych w przetwórstwie spożywczym.

Natomiast dla porównania absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie kucharz powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji HGT.02. - Przygotowanie i wydawanie dań: oceniania jakości produktów, przechowywania żywności, obróbki produktów i przygotowania stanowiska pracy, obsługi sprzętu gastronomicznego, przygotowania dań zimnych, gorących i podstawowych deserów, wydawania dań.

Organ odwoławczy podkreślił, że z powyższego zestawienia w sposób jednoznaczny wynika, że zawód technik technologii żywności i zawód kucharz nie są zawodami pokrewnymi. O ile pierwszy z nich obejmuje umiejętności związane z szeroko rozumianą organizacją i technologią procesów produkcji przetworów rybnych i spożywczych, o tyle drugi wiąże się z obsługą sprzętu gastronomicznego, przechowywaniem żywności, przygotowywaniem dań zimnych, gorących i deserów oraz ich wydawaniem klientom. Zakres i przedmiot umiejętności składających na każdy z tych zawodów jest zatem odmienny.

Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku podzieliło stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym M. B. prowadząca naukę młodocianego pracownika A. B. w zawodzie kucharz, nie posiadała uprawnień do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu w zakresie tego zawodu. Wykluczało to w konsekwencji przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w zawodzie kucharz. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uznało odnoszenie się do pozostałych zarzutów odwołania za bezprzedmiotowe.

M. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Poniesione w skardze zarzuty strona przedstawiła w sposób następujący:

1/ zarzut wydania decyzji z rażącym naruszenie prawa z uwagi na brak upoważnienia dla Zastępcy Wójta Gminy Potęgowo A. B. do wydawania w imieniu Wójta Gminy Potęgowo indywidualnych decyzji administracyjnych w przedmiocie przyznawania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika;

2/ popełnienie błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że skarżąca jest z wykształcenia technikiem technologii żywności, podczas gdy jestem technikiem technologii żywienia;

3/ naruszenie art. 122 ust. 1 i 7 p.o. oraz § 10 ust. 2-5 rozporządzenia MEN w sprawie praktycznej nauki zawodu z 2017 r. poprzez uznanie, że skarżąca będąc z wykształcenia technikiem technologii żywienia nie posiada kwalifikacji wymaganych do prowadzenia praktycznej nauki zawodu młodocianych pracowników w zawodzie kucharz, podczas gdy ww. zawody są pokrewne, jako należące do tej samej branży i związane z posiadaniem kwalifikacji w zakresie przygotowywania i wydawania dań. W ocenie strony organy naruszyły ww. przepisy oraz przepisy rozporządzenia MEN z 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach poprzez brak uznania, że zawód technika technologii żywienia jest zawodem pokrewnym z zawodem kucharz;

4/ naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie klasyfikacji zawodów z 2014 r. oraz rozporządzenia MEN z 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach poprzez błędne uznanie, że posiadany przez skarżącą zawód technika technologii żywienia jest tym samym zawodem co technik technologii żywności;

5/ błędne uznanie przez organ I instancji, że otrzymana przez skarżącą na podstawie art. 12 ust. 5 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 735 ze zm.) refundacja kosztów na wynagrodzenia oraz składki na ubezpieczenia społeczne młodocianego pracownika A. B. wyklucza otrzymanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika na podstawie art. 122 p.o. bowiem stanowi pomoc de minimis w odniesieniu do tych samych kosztów, podczas gdy dofinansowanie z Gminy Potęgowo stanowi pomoc w odniesieniu do innych kosztów kształcenia młodocianego pracownika, takich jak m.in. koszty zapewnienia pracownikowi warunków do dokształcania się, koszty wynagrodzenia opiekuna, koszty amortyzacji środków trwałych, zakupu środków ochrony bhp, innych kosztów utrzymania i koszty wyposażenia stanowiska pracy. Skarżąca zaznaczyła dodatkowo, że nie przekroczyła limitu możliwej do przyznania pomocy de minimis wynoszącego w 2023 r. 200 000 euro w odniesieniu do okresu 3 lat;

6/ naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez organ odwoławczy, że organ I instancji popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, uznając skarżącą za technologa żywności, a nie za technologa żywienia;

7/ naruszenie art. 15 k.p.a., ponieważ w ocenie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku nie przeprowadziło ponownie postępowania merytorycznego, nie przeanalizowało wszystkich okoliczności sprawy i powieliło istotny błąd popełniony przez organ I instancji w zakresie ustaleń faktycznych;

8/ naruszenie art. 6 k.p.a. i art. 107 ust. 3 k.p.a. przez organ I instancji poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa przy rozpatrywaniu kwestii przyznania pomocy de minimis gdzie powołano się wyłącznie na wyjaśnienia UOKIK;

9/ naruszenie art. 8 ust. 2 k.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, bowiem organy innych gmin, przy istnieniu takich samych okoliczności faktycznych i obowiązywaniu tych samych przepisów jak w realiach niniejszej sprawy, przyznawały skarżącej dofinansowania do kosztów kształcenia młodocianych pracowników.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, to jest że zawód technika technologii żywności nie jest zawodem pokrewnym z zawodem kucharza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie przywołać należy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy przepisy prawa materialnego.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm., dalej jako p.o.) stanowi:

Art. 122 ust. 1. Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle,

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;

3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynosi w przypadku nauki zawodu - do 8081 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy; jeżeli okres kształcenia jest krótszy niż 36 miesięcy, kwotę dofinansowania wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do okresu kształcenia (art. 122 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy).

Dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1 (art. 122 ust. 6 cyt. ustawy).

Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Do wniosku należy dołączyć:

1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego;

3) kopię odpowiednio dyplomu, certyfikatu lub świadectwa, potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu (art. 122 ust. 6 cyt. ustawy).

Cytowane powyżej przepisy zawarte w art. 122 ust. 1 p.o. dają pracodawcy prawo do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jeśli:

a/ zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego,

b/ on lub osoba prowadząca w jego imieniu zakład lub osoba u niego zatrudniona posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych

c/ młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin czeladniczy (jeśli pracodawca jest rzemieślnikiem) lub egzamin zawodowy (jeśli pracodawca nie jest rzemieślnikiem).

W ocenie skarżącej spełnia ona wszystkie warunki przyznania dofinansowania, co wykazała stosownymi dokumentami.

Organy odmawiając przyznania dofinansowania skoncentrowały natomiast swoją argumentację wokół ustalenia, że skarżąca nie posiadała, w ich ocenie, stosowanych kwalifikacji do prowadzenia praktycznej nauki zawodu kucharza.

W sprawie nie było kwestionowane, że na podstawie zawartej w dniu 3 września 2018 r. umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, A. B. odbył trzyletnią praktyczną naukę zawodu kucharza, w firmie Usługi Gastronomiczno-Handlowe M. B. w S. Następnie zdał egzamin zawodowy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w Gdańsku w dniu 31 sierpnia 2023 r. i uzyskał uprawnienia w zawodzie "Kucharz" w zakresie kwalifikacji "Sporządzanie potraw i napojów", wyodrębnionej także w zawodzie "Technik żywienia i usług gastronomicznych", co stwierdza przedmiotowe świadectwo. W zakresie posiadanych przez skarżącą kwalifikacji, w zaskarżonej decyzji podkreślono, że skarżąca ukończyła wymagany kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Nie było także podważane złożone przez skarżącą oświadczenie, że od 25 lat prowadzi stołówkę szkolną. W ocenie organów przedłożone przez skarżącą wraz z wnioskiem dokumenty nie potwierdziły jednak, aby posiadała wykształcenie w zawodzie którego będzie nauczać lub w zawodzie pokrewnym. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy zatem przedmiotowego zagadnienia.

Stawiane instruktorom praktycznej nauki zawodu wymagania co do ich kwalifikacji uprawniających do szkolenia uczniów, biorąc pod uwagę czas zawarcia przez skarżącą umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego A. B., określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. 2017, poz. 1644, dalej jako "rozporządzenie MEN z 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.").

Wskazane rozporządzenie określa warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia (§ 1).

Jak zasadnie wywiedziono w zaskarżonej decyzji zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia MEN z 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą prowadzić: pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli (pkt 1); pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy (pkt 2) - zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu".

Aby realizować praktyczną naukę zawodu, stosownie do § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia MEN z 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 1, muszą posiadać kwalifikacje wymagane od nauczycieli, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Z kolei instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, muszą posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

W przedmiotowej sprawie istotne pozostaje, że w § 10 ust. 5 rozporządzenia MEN z 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, przewidziano rozszerzenie kategorii instruktorów praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, także o osoby, które nie posiadają tytułu mistrza, jednak pod ściśle określonymi warunkami. W myśl § 10 ust. 5 cyt. rozporządzenia, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:

1/ świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2/ świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3/ świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4/ dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Na tej podstawie organy przyjęły, że skarżąca, która ukończyła technikum gastronomiczne nie posiada stosownego wykształcenia, ponieważ tytuł zawodowy technika technologii żywności nie jest zawodem pokrewnym do zawodu kucharza, którego to zawodu skarżąca nauczała A. B. podczas przygotowania zawodowego.

Dokonana przez Sąd analiza przedłożonej wraz z wnioskiem dokumentacji, o której mowa w art. 122 ust. 6 pkt 1 p.o. wykazała, że w sprawie doszło do naruszenia wynikającej z art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z powołanym przepisem organ administracji publicznej ocenia czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Z dokumentów urzędowych, które skarżąca przedłożyła dla wykazania swoich kwalifikacji do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, wynika bowiem, że M. B. nie posiada tytułu technika technologii żywności. Przyjęte w tym zakresie przez organy ustalenie faktyczne, które było punktem wyjścia do dokonywanej w obu decyzjach rozbudowanej analizy, czy zawód technika żywności i kucharza są pokrewne, było z założenia błędne i nieadekwatne dla okoliczności tej konkretnej sprawy.

Podkreślenia wymaga, że skarżąca przedłożyła wraz z wnioskiem świadectwo z Technikum Gastronomicznego w Słupsku stwierdzające, że po czteroletnim okresie nauczania zdała egzamin z przygotowania zawodowego z wynikiem bardzo dobrym i uzyskała tytuł technika technologii żywienia o specjalności technologia i organizacja żywienia oraz złożyła egzamin dojrzałości w 1997 r. (nr zaświadczenia [...]). Dokument ten znajduje się w aktach sprawy. Niewątpliwie zawód technika żywienia jest natomiast zawodem odrębnym od technika żywności, co wynika także z powoływanych przez organy rozporządzeń, to jest rozporządzenia w sprawie klasyfikacji zawodów z 2014 r. oraz rozporządzenia MEN z 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach, gdzie są odrębnie klasyfikowane i opisane. W przedmiotowej sprawie zawody te zostały, w nieuprawniony sposób, zrównane ze sobą przez organy.

Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi o naruszeniu przez organy podstawowych zasad postępowania dowodowego wyrażonych w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Pomimo posiadania wyczerpującej dokumentacji o charakterze urzędowym organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie tego jaki tytuł zawodowy posiada skarżąca.

W konsekwencji doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 122 ust. 1 i ust. 7 p.o. Skarżącej odmówiono bowiem przyznania dofinansowania kwestionując jej kwalifikacje do prowadzenia praktycznej nauki w zawodzie kucharza z tego powodu, że technik żywności nie jest zawodem pokrewnym do zawodu kucharza.

Przyjęcie, niezgodne z treścią przedłożonych dokumentów, że skarżąca posiada tytuł technika żywności, doprowadziło tym samym do niepoczynienia przez organy koniecznych w tej sprawie ustaleń czy zawód technika żywienia - którym to tytułem w rzeczywistości legitymuje się skarżąca - jest zawodem pokrewnym do zawodu kucharza. W ocenie Sądu na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć pozytywnie.

Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skargi, co do zarzucanego przez stronę błędnego przyjęcia w sprawie, że jest ona technikiem technologii żywności i konsekwencji powyższego faktu dla kwestii oceny kwalifikacji zawodowych skarżącej.

Dostrzec trzeba, że o tym, że zawód technika technologii żywienia i zawód kucharza są pokrewne świadczy już sama treść uzyskanego przez A. B. świadectwa nr [...] z dnia 31 sierpnia 2023 r. wystawionego przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Gdańsku. W dokumencie tym wyszczególniono, że A. B. zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji TG.07. "Sporządzanie potraw i napojów", wyodrębnionej w zawodach "Kucharz" (512001) oraz "Technik żywienia i usług gastronomicznych" (343404). Zdany przez ucznia skarżącej egzamin potwierdził zatem umiejętności, których posiadanie jest wymagane, charakterystyczne i wspólne zarówno dla przedstawicieli zawodu kucharza, jak i techników żywienia. Powyższe ma swoje źródło m.in. w powołanym w zaskarżonej decyzji rozporządzeniu MEN z 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach.

Organ odwoławczy dokonał jednak, jak wskazano wyżej, analizy ww. rozporządzenia wychodząc z błędnych założeń początkowych, to jest porównując z zawodem kucharza zawód technika żywności, a nie zawód technika żywienia. W sprawie należało natomiast uwzględnić, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia MEN z 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach wymieniono w jakich branżach grupujących konkretne zawody szkolnictwa branżowego określa się obowiązujące w ich nauczaniu wspólne podstawy programowe. W ramach 32 branż wyodrębniono min. branżę hotelarsko-gastronomiczno-turystyczną (HGT). Podstawy programowe dla nauczenia zawodów z tej branży określa załącznik nr 12 do rozporządzenia, gdzie zgrupowano wspólnie m.in. zawód kucharza i technika żywienia. Sąd stoi na stanowisku, że zawody zgrupowane w jednej branży stanowią zawody pokrewne, jeżeli są związane z wymogiem posiadania pokrewnych umiejętności przez przedstawicieli tych zawodów i tych właśnie umiejętności dotyczy prowadzone w danym zawodzie kształcenie. W załączniku tym wskazano, że absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie "Kucharz" (512001) powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji HGT.02. "Przygotowywanie i wydawanie dań": ocenianie jakości produktów, przechowywanie żywności, obróbka produktów i przygotowanie stanowiska pracy, obsługa sprzętu gastronomicznego, przygotowanie dań zimnych, gorących i podstawowych deserów, wydawanie dań. Tożsame umiejętności zawodowe, a więc właśnie w zakresie kwalifikacji HGT.02. "Przygotowywanie i wydawanie dań" musi posiadać również absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie "Technik żywienia i usług gastronomicznych" (343404). Z powyższych względów nie budzi wątpliwości Sądu, że ww. zawody są pokrewne w rozumieniu § 10 ust. 5 rozporządzenia MEN z 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.

Sąd uznał za zasadne wskazać ponadto, choć organy nie kwestionowały w przedmiotowej sprawie wynikającej z art. 122 ust. 1 o.p. przesłanki przyznania dofinansowania dotyczącej zdania określonego egzaminu, że skarżąca przedstawiła przed wydaniem decyzji przez organ I instancji wyrok tutejszego Sądu z dnia 3 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 212/23. Organy nie odniosły się do treści wskazanego wyroku. Został on natomiast przedłożony przez stronę jako dowód w sprawie, to jest na potwierdzenie, że skarżąca posiada kwalifikacje do szkolenia uczniów w zawodzie "Kucharz" i może się skutecznie ubiegać o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników.

Wskazany wyrok został wydany niewątpliwie w sprawie odrębnej. Dotyczy dokonanej przez Sąd oceny prawidłowości wydanych wobec skarżącej rozstrzygnięć organów administracji w odniesieniu do dofinansowania kosztów kształcenie innego ucznia. Zdaniem Sądu ocena ta powinna być uwzględniona jako relewantna także w przedmiotowej sprawie, przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia A. B.. Skarżąca, jak wynika z akt sprawy, od 1998 r. prowadzi stołówkę szkolną i wykształciła wielu uczniów w zawodzie "Kucharz". Zasadnym jest aby w odniesieniu do rozpoznania kolejnych wniosków o dofinansowanie kształcenia poszczególnych uczniów skarżącej organy administracji stosowały jednolitą wykładnię przepisów prawa materialnego.

Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własną prokonstytucyjną wykładnię przepisów prawa materialnego, w tym art. 122 ust. 1 p.o. zaprezentowaną w powołanym wyroku z dnia 3 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 212/23, zgodnie z którą zdanie egzaminu zawodowego przed okręgową komisją egzaminacyjną w określonej sytuacji, nie wyklucza otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika przez pracodawcę, który prowadził praktyczną naukę zawodu, nawet jeśli posiada on status rzemieślnika. W tym zakresie wskazano, że co do zasady kształcenie zawodowe młodocianych pracowników w trybie przewidzianym ustawą o rzemiośle kończy się zdaniem egzaminu czeladniczego. Sąd dostrzegł jednak, że zgodnie z obowiązującym od dnia 1 września 2019 r. przepisem art. 44zzzb ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2230 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2019 r. uczniowie branżowych szkół I stopnia będący młodocianymi pracownikami zatrudnionymi w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem, mogą także przystąpić do egzaminu zawodowego (a nie czeladniczego). Skorzystanie z tego rodzaju rozwiązana odnosi się zatem przede wszystkim do sytuacji gdy prowadzący naukę zawodu rzemieślnik nie jest członkiem żadnej z dobrowolnych organizacji samorządu rzemieślniczego. Posiadanie statusu rzemieślnika nie jest uzależnione od przynależności do organizacji samorządowej, ani posiadanie tego statusu nie wymaga przystąpienia do takiej organizacji. Jednak w przypadku braku takiej przynależności zatrudniony przez rzemieślnika w celu nauki zawodu młodociany pracownik nie może zostać dopuszczony do egzaminu czeladniczego, o czym przesądzają zapisy ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2159 ze zm.). Powołany wyżej przepis art. 44 zzzb ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie oświaty umożliwił jednak osobom znajdującym się w opisanej wyżej sytuacji zdanie egzaminu zawodowego.

Jeżeli zatem obowiązujące przepisy prawa dopuszczają nie tylko sytuacje typowe określone w art. 122 ust. 1 pkt 2 p.o., to jest zdanie egzaminu czeladniczego przez młodocianego pracownika zatrudnionego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem (lit a) i zdanie egzaminu zawodowego przez młodocianego pracownika zatrudnionego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem (lit b), ale także zdanie egzaminu zawodowego przez młodocianego pracownika zatrudnionego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem, wskazany przepis powinien być wykładany zgodnie w wynikającą z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP zakazem dyskryminacji. W przeciwnym bowiem razie rzemieślnik, który decyduje się prowadzić działalność nie zrzeszając się w dobrowolnej organizacji samorządowej zostaje pozbawiony prawa do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, pomimo tego, że posiada wymagane kwalifikacje merytoryczne do prowadzenia kształcenia oraz pomimo tego, że nie jest kwestionowany rezultat tego kształcenia, potwierdzony zdaniem egzaminu zawodowego przez młodocianego pracownika.

W tym zakresie należy również mieć na względzie wynikającą z art. 7 ust. 4 ustawy o rzemiośle zasadą dobrowolności przynależności do samorządu rzemieślniczego. Co więcej, zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 Konstytucji RP samorządy inne niż reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego nie mogą naruszać wolności wykonywania zawodu ani ograniczać wolności podejmowania działalności gospodarczej. Ustawodawca przewiduje dofinansowanie ze środków publicznych kosztów kształcenia młodocianych pracowników, poniesionych przez ich pracodawców (art. 122 ust. 1 p.o.). Uznać należy za identyczny nakład pracy poświęconej na kształcenie młodocianego pracownika poczyniony zarówno przez odpowiednio kwalifikowanego rzemieślnika należącego do organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła, jak i przez rzemieślnika o takich samych kwalifikacjach, lecz nienależącego do takiej organizacji, skoro prowadzić one mają ostatecznie do zdania przez pracownika egzaminów zrównanych przez ustawodawcę co do ich wagi i znaczenia.

Przepis art. 32 ust. 2 Konstytucji stanowi, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazywano niejednokrotnie, że korelatem przestrzegania zasady równości, określonej przepisem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP jest zakaz dyskryminacji, który oznacza niedopuszczalność wprowadzania regulacji różnicujących sytuację prawną adresatów norm, wyłącznie oraz ze względu na indywidualne cechy adresata normy prawnej. Dyskryminacja stanowi zatem kwalifikowany przejaw nierównego traktowania.

Zakaz dyskryminacji ma charakter uniwersalny. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym oraz gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Zróżnicowanie ustawowych uprawnień rzemieślników do uzyskania dofinansowania ze środków publicznych wyłącznie z uwagi na kryterium przynależności do organizacji samorządowej (związane z możliwością przystąpienia ucznia do egzaminu czeladniczego) prowadzi do dyskryminacji tych rzemieślników, którzy do dobrowolnej organizacji samorządowej nie przystępują.

Prawidłowa i zgodna z Konstytucją RP jest zatem taka systemowa wykładnia normy zawartej w art. 122 ust. 1 p.o., zgodnie z którą, gdy mówi ona o rzemieślniku, to chodzi o rzemieślnika należącego do organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła. Zatem wymogi dotyczące zdania egzaminu, od którego uzależnione jest otrzymanie przez pracodawcę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika ze środków publicznych są następujące:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - członkiem organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła - egzamin czeladniczy;

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - członkiem organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła - egzamin zawodowy.

Jedynie taka interpretacja analizowanych przepisów prawa pozwala na uniknięcie nieuzasadnionego i dyskryminacyjnego zróżnicowania uprawnień dwóch grup rzemieślników do uzyskania dofinansowania ze środków publicznych kosztów kształcenia młodocianych pracowników.

Sąd wskazuje końcowo, że wbrew ocenie organu I instancji, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżąca otrzymała w 2018 r. refundację tych samych kosztów, o dofinansowaniem których wystąpiła w trybie art. 122 p.o , w tym jak przyjął Wójt Gminy Potęgowo, aby przez tą refundację doszło do pokrycia wszystkich kosztów jakie skarżąca poniosła w latach 2018-2021 r. w związku z zatrudnieniem A. B. jako młodocianego pracownika w celu nauki zawodu. Przede wszystkim, jak zasadnie wskazano w skardze, w związku z zatrudnieniem młodocianego pracownika w celu nauki zawodu, pracodawca może otrzymać wsparcie finansowe zarówno w oparciu o art. 122 p.o., jak też wsparcie finansowe w oparciu o art. 12 ust. 5 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Otrzymanie jednego z tych rodzajów wsparcia nie wyklucza otrzymania drugiego. Są to odrębne instrumenty, które mają na celu zachęcenie pracodawców do dzielenia się swoim doświadczeniem i podejmowania się w ramach posiadanych kwalifikacji szkolenia kolejnych specjalistów w danym zawodzie. Sąd podziela tym samym stanowisko, że przyznanie skarżącej dofinansowania z Ochotniczego Hufca Pracy nie stanowi ujemnej przesłanki przyznania dofinansowania w oparciu o art. 122 p.o. Skarżąca wielokrotnie wskazywała w toku postępowania, co wynika też wprost z 12 ust. 5 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że Ochotnicze Hufce Pracy refundują koszty poniesione przez pracodawcę na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Niewątpliwie nie są to więc wszystkie koszty jakie są związane z kształceniem młodocianych pracowników. Koszty te, jak zasadnie wskazała skarżąca, nie odnoszą się bowiem wyłącznie do wynagrodzeń jakie należy wypłacać uczniom i związanych z zatrudnieniem składek. Dodatkowo wskazać też należy, że dofinansowanie, o którym mowa w art. 122 p.o. ma charakter zryczałtowany. Nie jest więc zależne od rzeczywistej wysokości kosztów jakie pracodawca poniósł w związku z kształceniem ucznia w zawodzie, lecz uzależnione jest jedynie od czasu kształcenia. Art.122 ust. 2 pkt 1 p.o. stanowi, że wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynosi w przypadku nauki zawodu do 8081 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy. Jeżeli okres kształcenia jest krótszy niż 36 miesięcy, kwotę dofinansowania wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do okresu kształcenia. Żaden przepis prawa nie wymaga zatem od pracodawców aby dokonywali dokładnego szacowania kosztów, jakie ponieśli w związku z kształceniem określonej osoby i aby na tej podstawie organy miały ustalać w jakiej puli muszą się zamknąć wszystkie przyznawane pracodawcy dofinansowania i refundacje. Skarżąca w formularzu przedstawianym przy ubieganiu się o pomoc de minimis oświadczyła w części D formularza, że wnioskowana pomoc de minimis nie dotyczy tych samych kosztów, co do której podmiot otrzymał już inną pomoc de minimis. W tej sytuacji skarżąca nie była obowiązana do wypełniania dalszej części formularza i oświadczenie w tym zakresie powinno zostać przyjęte jako wystarczające. Szczególnie, że skarżąca wielokrotnie wskazywała organowi, że podała kwotę dofinansowania z OHP w tej rubryce tylko dla wyjaśnienia, że tego rodzaju pomoc w ogóle otrzymała, ale nie, że dotyczy tych samych kosztów.

W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego w postaci art. 122 ust. 1 i 7 p.o. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji).

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji rozpozna wniosek skarżącej uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200. w zw. z art. 205 ust. 1 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji).