Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 526/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 91
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
article: art. 90t ust. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2230
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.)
article: art. art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1781
law: Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 5 ust. 1 lit. c, art. 87
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Gaszowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr NPII.4131.1.325.2024 w przedmiocie przyjęcia regulaminu udzielania stypendium wójta za szczególne osiągnięcia naukowe uczniom szkół publicznych i niepublicznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z 19 kwietnia 2024 r., nr NPII.4131.1.325.2024, wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.; dalej u.s.g.) Wojewoda Śląski (dalej również organ nadzoru) stwierdził nieważność uchwały nr BR.0007.65.403.2024 Rady Gminy Gaszowice z dnia 21 marca 2024 r. w sprawie przyjęcia regulaminu udzielania stypendium Wójta Gminy Gaszowice za szczególne osiągnięcia naukowe uczniom szkół publicznych i niepublicznych zlokalizowanych na terenie Gminy Gaszowice, w określonej części.

W uzasadnieniu zaakcentował, że na sesji 21 marca 2024 r. Rada Gminy Gaszowice przyjęła uchwałę Nr BR.0007.65.403.2024 w sprawie przyjęcia regulaminu udzielania stypendium Wójta Gminy Gaszowice za szczególne osiągnięcia naukowe uczniom szkół publicznych i niepublicznych zlokalizowanych na terenie Gminy Gaszowice, stanowiącego załącznik do przedmiotowej uchwały. Załącznikiem do Regulaminu udzielania stypendium Wójta Gminy Gaszowice Rada Gminy ustaliła wniosek o przyznanie stypendium Wójta Gminy Gaszowice.

Uchwałę doręczono organowi nadzoru w dniu 22 marca 2024 r.

Jednak w toku badania legalności tej uchwały organ nadzoru uznał, iż uchwała jest niezgodna z prawem i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w części dot.:

1) § 4 pkt 3 załącznika do uchwały;

2) § 7 ust. 1 w zakresie zwrotu po zapoznaniu się z opinią komisji stypendialnej oraz ust. 2 i 3 załącznika do uchwały;

3) załącznika do Regulaminu zatytułowanego "Wniosek o przyznanie stypendium Wójta Gminy Gaszowice" w zakresie pkt 6 oraz sformułowania: "Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, a także w zakresie wyrażenia: Zgodnie z KPA - art. 64 § 2 kpa - jeżeli wniosek nie spełnia ustalonych wymagań Wójt wzywa wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni. Nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zawartych we wniosku dla celów związanych z przyznaniem pomocy materialnej, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r., w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE" - jako niezgodnej z art. 90t ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2022 r. poz. 2230; dalej u.s.o.) w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.; dalej Konstytucja RP).

Powołując się zatem na regulacje z art. 90t ust. 1 i 4 u.s.o. oraz konstytucyjną zasadę praworządności i orzecznictwo Wojewoda skonstatował, że w powyższym zakresie nastąpiło przekroczenie upoważnienia ustawowego, co stanowi istotne naruszenie kompetencji skutkujące nieważnością uchwały we wskazanym zakresie. Organ nadzoru zaakcentował, że przepisem § 7 załącznika do uchwały Rada Gminy postanowiła, że:

"1. Decyzje o przyznaniu i wysokości stypendium podejmuje Wójt Gminy Gaszowice po zapoznaniu się z opinią komisji stypendialnej. 2. Skład osobowy komisji określi Wójt w drodze zarządzenia. 3 Komisja rozpatruje wnioski najpóźniej do 30 września." Zdaniem organu nadzoru te regulacje odnoszące się do komisji stypendialnej są niezgodne z prawem bowiem stypendia są przyznawane w formie decyzji administracyjnej wydawanej przez wójta i wyłącznie do niego należy rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium i wydanie decyzji. Organ ten będzie mógł zdecydować samodzielnie o powołaniu komisji stypendialnej jako organu opiniującego. Dlatego wprowadzenie do uchwały obowiązku powołania komisji stypendialnej stanowi nieuprawnione wkroczenie w kompetencje Wójta Gminy, gdyż Rada nie jest uprawniona do ingerowania w organizację pracy Wójta oraz Urzędu Gminy. Następnie podniósł, że w § 4 pkt 3 załącznika do uchwały Rada wskazała, że dokumentami niezbędnymi do ubiegania się o stypendium są: m.in. oświadczenie rodzica lub opiekuna prawnego o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. W ocenie organu nadzoru Rada Gminy nie jest uprawniona do formułowania oświadczenia woli wnioskodawcy w przedmiocie ochrony danych osobowych. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie jest bowiem administratorem czy nawet współadministratorem danych osobowych (gwarantującym ich ochronę) w Gminie. Rada Gminy nie była również uprawniona do sformułowania w ww. załączniku do Regulaminu oświadczenia woli w przedmiocie odpowiedzialności za składanie fałszywego oświadczenia. Odpowiedzialność ta wynika wprost z przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy (Dz. U. z 2024 r. poz. 17 ze zm.; dalej k.k.) i zawarcie wymogu składania oświadczenia woli w przedmiocie świadomości o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń woli w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego - bez stosownego upoważnienia ustawowego - należy uznać za istotne naruszenia prawa.

Ponadto zastrzeżenie, zawarte w załączniku do regulaminu: "Zgodnie z KPA - art. 64 § 2 kpa - Jeżeli wniosek nie spełnia ustalonych wymagań Wójt wzywa wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni. Nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania" - istotnie narusza prawo, bowiem Rada zmodyfikowała przepis ustawowy, ograniczając organowi wykonawczemu możliwość wyznaczenia dłuższego niż 7 dni terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku.

Dalej zakwestionowano zapis w załączniku do regulaminu, który wskazuje dane, jakie powinien przedłożyć wnioskodawca m.in. PESEL kandydata do stypendium. Zdaniem organu nadzoru obowiązek wskazywania numeru PESEL nie znajduje uzasadnienia prawnego i jest zbyt daleko idące, skutkujące wprost naruszeniem przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy nr 95/46/WE; powinien podlegać szczególnej ochronie. Jego używanie na potrzeby oznaczenia strony postępowania w sprawie przyznania stypendium, w przypadku gdy brak jest przepisu wprost stanowiącego podstawę dla przetwarzania tej danej, jest nadmiarowe i niezgodne z zasadą minimalizacji danych wyrażoną w art. 5 ust. 1 lit. c RODO. Powyżej opisane uchybienia w przedmiotowej uchwale należy zaliczyć do kategorii istotnych naruszeń prawa.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła naruszenie przepisów:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne przyjęcie, iż świadczenia, o których mowa w przedmiotowej uchwale, przyznawane są w formie decyzji administracyjnej wydawanej przez wójta, podczas gdy ustawa nie określiła takiej formy;

- art. 90t ust. 4 u.s.o. w zw. z art. 33 ust. 1-3 u.s.g. poprzez jej niewłaściwą wykładnię i błędne przyjęcie, iż ustanowienie komisji stypendialnej jako ciała opiniodawczego narusza rozdział między kompetencjami organu wykonawczego i stanowiącego, mimo że nie przyznano komisji jakichkolwiek kompetencji stanowiących;

- art. 87 i art. 5 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych; Dz. U. UE. L z 2016 r. Nr 119, str;4; dalej; RODO) w zw. z art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i błędne przyjęcie, iż żądanie podania PESEL kandydata do stypendium jest zbyt daleko idące, mimo że wymóg ten jest adekwatny, stosowny i niezbędny do celów przetwarzania;

- art. 233 § 6 k.k. w zw. z art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez jego nieprawidłową wykładnię ibłędne przyjęcie, iż nie można we wzorze wniosku zawrzeć oświadczenia o odpowiedzialności karnej za złożeń fałszywego oświadczenia w związku z brakiem umocowania ustawowego, mimo że w świetle art. 233 § 6 k.k. upoważnienie takie wynika również z przepisu uchwały wydanej na podstawie upoważnień ustawowego, tj. art. 90t ust. 4 u.s.o.;

- art. 4 pkt 7 RODO w zw. z art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że organ stanowiący gminy nie jest kompetentny stanowić w jakikolwiek sposób w przedmiocie wymogu składania oświadczeń woli o przetwarzaniu danych osobowych.

2. naruszenie innych przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy - tj. art. 91 ust. 1, 3 i 4 u.s.g. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż dostrzeżone przez organ uchybienia mają charakter istotny, uzasadniający stwierdzenie nieważności tych zapisów.

W uzasadnieniu skarżąca gmina zaakcentowała szeroko sformułowane upoważnienie z art. 90t u.s.o. Podkreśliła cel tworzenia regulaminu i brak przeszkód, aby gromadzić wszelkie dane niezbędne dla udzielania stypendium. Skoro bowiem ustawodawca w upoważnieniu ustawowym nie zawarł wytycznych dotyczących treści aktu prawa miejscowego to oznacza, że powinna ona być kształtowana przez pryzmat celu, jakiemu ma ten akt służyć. Wzór wniosku o przyznanie stypendium powinien obejmować takiej elementy, które pozwolą rozstrzygnąć, czy osoba która ubiega się o stypendium spełnia wymagane przesłanki. Zatem zgodne z prawem było także zawarte we wniosku żądanie podania PESEL i oświadczenia o odpowiedzialności karnej, którego podstawę stanowi przedmiotowa uchwała. Konkludując wskazano, że żadną z przytoczonych przez organ nadzoru norm nie można uznać za oczywistą i wynikającą wprost z przepisu prawa.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o odrzucenie skargi wobec braku stosownej uchwały rady w tym zakresie. Dalej podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z 24 lipca 2024 r. skarżąca przedstawiła uchwałę Rady Gminy Gaszowice z 27 czerwca 2024 r. , nr BR.0007.3.23.2024 dot. zaskarżenia spornego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Na rozprawie obie strony postępowania podtrzymały swoje stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Na wstępie podnieść należy, że kontrola działalności organów administracji publicznej sprawowana przez sąd administracyjny odbywa się według kryterium legalności (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Powyższej kontroli ustawowo poddane zostały m.in. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej jako ppsa). Przedmiotem oceny sądu musi być również ustalenie, czy rzeczywiście akt organu samorządu terytorialnego w sposób istotny narusza prawo. Kontrola sądu administracyjnego ma zatem charakter dwustopniowy: najpierw obejmuje badanie zgodności z prawem samego aktu, potem badanie zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego jej nieważność (zob. J. Zimmermann, Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, "Państwo i Prawo" 1991, nr 10, s. 48, Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2736/19).

Zgodnie bowiem z art. 91 u.s.g. organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały organu gminy w całości lub w części w razie stwierdzenia, że jest ona sprzeczna z prawem. W przypadku zaś nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się wyłącznie do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.).

Z powyższego wynika, że istnieją dwie kategorie wad uchwał organów gminy (istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa). W niniejszej sprawie Wojewoda Śląski stwierdził, iż doszło do istotnego naruszenia prawa i w tym zakresie ocenie Sądu podlega zasadność podjęcia aktu nadzoru.

Wskazać należy, że kompetencje przyznane społecznościom lokalnym powinny być w zasadzie całkowite i wyłączne; mogą zostać zakwestionowane lub ograniczone przez inny organ władzy, centralny lub regionalny, jedynie w zakresie przewidzianym prawem. Tymi zasadami winien kierować się Wojewoda Śląski badając zgodność z prawem uchwały, której nieważność stwierdził w spornej części zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym. Sąd zaś rozpoznając skargę gminy na to rozstrzygnięcie bada, czy organ nadzoru swój obowiązek wypełnił.

Z mocy art. 90t u.o.s regulującym upoważnienie do tworzenia lokalnych i regionalnych programów wyrównywania szans edukacyjnych – w ust. 1 ustawodawca przewidział, że jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy: pkt 1)wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży; pkt 2)wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Natomiast w ust. 4 zawarto delegację, zgodnie z którą w przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego bez względu na miejsce zamieszkania, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze.

Zaakcentować należy, że delegacja wynikająca z art. 90t ust. 4 u.s.o. uprawnia radę do określenia szczegółowych warunków udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakresu tej pomocy, w tym stypendiów dla uzdolnionych uczniów oraz trybu postępowania w tych sprawach, co nie stanowi przeszkody do uchwalenia wzoru wniosku. Jednakże traktowany może on być jedynie jako forma pomocy dla wnioskodawcy, a nie warunek formalny, który nie będzie rozpatrywany w przypadku braku złożenia wniosku na uchwalonym załączniku.

Zatem analizując kolejne zarzuty sformułowane przez organ nadzoru należy podzielić ich słuszność.

W normie § 4 pkt 3 załącznika do uchwały Rada wskazała, że dokumentami niezbędnymi do ubiegania się o stypendium są: m.in. oświadczenie rodzica lub opiekuna prawnego o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Zasadnie zatem uznał organ, że Rada nie była uprawniona do formułowania takiego żądania do złożenia oświadczenia woli wnioskodawcy w przedmiocie ochrony danych osobowych. Przepis art. 61 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465; dalej k.p.a.) regulujący inicjatywę wszczęcia postępowania w § 1 stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skoro zatem wniosek jest składany przez wnioskodawcę i inicjuje postępowanie administracyjne kończące się decyzją, to brak jest podstaw prawnych do żądania złożenia spornego oświadczenia przez inicjatora postępowania.

Również prawidłowym było zakwestionowanie przez organ nadzoru treści § 7 załącznika do uchwały w zakresie umocowania komisji stypendialnej do opiniowania i rozpatrywania wniosków. Skoro bowiem przyznawanie stypendium należy do kompetencji wójta i wyłącznie jako organ wykonawczy uprawniony jest do wydawania decyzji w tym przedmiocie, to niedopuszczalne było wkraczanie w jego kompetencje. Nie mieści się bowiem w procesie decyzyjnym organu wykonawczego do wydania w tym przedmiocie decyzji treść obowiązku narzuconego organowi wykonawczemu przez organ stanowiący gminy i uwarunkowanie tej decyzji od stanowiska komisji. Stąd też unormowanie zawarte w § 7 załącznika do uchwały stanowi istotne naruszenie prawa nie tylko dlatego, że wyszło poza kompetencje przyznane Radzie Gminy w art. 90t ust. 4 u.o.s., ale również z tego powodu, że bezpodstawnie wkroczyło w sferę przyznaną organowi wykonawczemu. Zaś kwestię wydawania decyzji w przedmiocie przyznawania stypendium przesądziło jednolite orzecznictwo sądowoadministarcyjne. Z treści art. 90t ust. 4 u.s.o. nie wynika niedopuszczalność powołania komisji weryfikującej wnioski o przyznanie stypendium. Należy to jednak wyłącznie do uprawnień organu wykonawczego gminy w przypadku uznania przez niego, że powołanie takiej komisji przyczyni się do prawidłowego wykonania uchwały (vide: wyrok WSA w Olsztynie z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 273/21). Natomiast tut. Sąd w wyroku z 24 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 111/20, wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że rozstrzygnięcie w sprawie takiego stypendium następuje w formie decyzji administracyjnej. Dotyczy to zarówno przyznania, jak i tym bardziej wydania niekorzystnej dla strony decyzji, jaką jest odmowa. Takie rozstrzygnięcie to akt jednostronny, podjęty przez organ administracji publicznej, w konkretnej sprawie administracyjnej, skierowany do indywidualnie oznaczonego podmiotu, z którym nie wiąże organu więź organizacyjna lub służbowa, a rozstrzygający o prawach i obowiązkach strony skarżącej na podstawie powszechnie obowiązującej normy prawnej.

Odnosząc się z kolei do zakwestionowanego przez organ nadzoru żądania od wnioskodawcy oświadczenia woli w przedmiocie odpowiedzialności za składanie fałszywego oświadczenia stwierdzić należy, że w myśl art. 233 § 6 k.k., przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zatem podstawą takiego żądania może być wyłącznie przepis rangi ustawy, co słusznie stwierdzono w zaskarżanym rozstrzygnięciu nadzorczym. Tym samym prawnie niedopuszczalne jest obarczanie takim obowiązkiem wyłącznie na mocy uchwały - aktu prawa miejscowego. Zresztą stanowisko to znajduje potwierdzenie także w przywoływanych przez organ nadzoru wyrokach sądowych.

Podobnie zasadnym było podważenie prawidłowości zmodyfikowania przez Radę przepisu ustawowego z art. 64 k.p.a. i ograniczenie organowi wykonawczemu możliwości wyznaczenia dłuższego niż 7 dni terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku. W konsekwencji ponownie Rada w nieuprawniony sposób weszła w kompetencje organu wykonawczego.

Prawidłowym było także zakwestionowanie w rozstrzygnięciu nadzorczym wprowadzonego w analizowanym unormowaniu wymogu podania numeru PESEL, jako elementu identyfikacji wnioskodawcy. Zauważyć należy, że Numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności służy jednoznacznej identyfikacji osoby fizycznej, przy czym w jedenastocyfrowym symbolu numerycznym sześć pierwszych cyfr oznacza datę urodzenia (rok, miesiąc, dzień), kolejne cztery – liczbę porządkową i płeć osoby, ostatnia zaś jest cyfrą kontrolną służącą do komputerowej kontroli poprawności nadanego numeru ewidencyjnego (art. 31a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Nie można także zapominać, że informacje objęte numerem PESEL należą do kategorii danych osobowych, co oznacza, że podlegają one ochronie przewidzianej w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1781). Dlatego też przetwarzanie danych osobowych może być dokonane ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą (art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych). Zakresem podmiotowym tej ustawy objęto organy państwowe, organy samorządu terytorialnego oraz państwowe i komunalne jednostki organizacyjne (art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych). Według art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 tej ustawy, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy: jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa; jest to niezbędne do wykonania określonych zadań realizowanych dla dobra publicznego. Poza tym używanie numeru PESEL na potrzeby oznaczenia strony postępowania administracyjnego, w przypadku gdy brak jest przepisu wprost stanowiącego podstawę dla przetwarzania tej danej, jest nadmiarowe i niezgodne z zasadą minimalizacji danych wyrażoną w art. 5 ust. 1 lit. c RODO. Zgodnie z tym przepisem, dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"). Numer PESEL stanowi krajowy numer identyfikujący osoby fizyczne, o jakim mowa w art. 87 RODO. Nie ulega zatem wątpliwości, że podlega on szczególnej ochronie, bowiem jak wskazuje się w piśmiennictwie, prawodawca unijny wprowadził omawianą regulację, mając na uwadze fakt, iż wykorzystywanie uniwersalnych identyfikatorów osobowych może stwarzać różnego rodzaju zagrożenia w sferze ochrony danych osobowych (P. Fajgielski [w:] Komentarz do rozporządzenia nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) [w:] Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, Warszawa 2018, art. 87.). Tymczasem w tej kategorii spraw związanych z przyznaniem stypendium konkretnemu uczniowi z danej klasy nie jest niezbędne podanie numeru PESEL oraz przetwarzanie danych objętych tym kodem. Wprowadzenie takiego unormowania jest nie tylko nieuprawnionym tworzeniem przez organ stanowiący dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo kryteriów, ale stanowi także ograniczenie kręgu – jak słusznie podkreślił to organ - do osób legitymujących się numerem PESEL, a więc pomija przypadki, w których uczeń nie dysponuje takim kodem. Nadto analizując pozostałe wymogi formalne wniosku o stypendium zauważyć należy, że zawierają one wystarczające dane umożliwiające konkretyzację wnioskodawcy. Żadne zaś argumenty natury celowościowej – jak podnosiła to strona skarżąca – nie mogą mieć decydującego znaczenia w tej kwestii wobec braku regulacji ustawowych dla ustanowienia takiego warunku wniosku. Powyższe twierdzenia znajdują zresztą oparcie w powoływanych przez organ nadzoru wyrokach sądowych.

Na zakończenie należy jeszcze zauważyć, że Rada, podejmując uchwałę, nie może ani pominąć żadnego z elementów wskazanych w 90t ust. 4 u.s.o., ani przekroczyć granic tego umocowania. Jest zobowiązana zakresem upoważnienia ustawowego przez uregulowanie wszystkich kwestii uznanych przez ustawodawcę za istotne, a uregulowanie to musi być dokonane w sposób kompleksowy, a zarazem precyzyjnie i konkretnie. Niewypełnienie tego obowiązku lub przekroczenie granic upoważnienia musi skutkować stwierdzeniem istotnego naruszenia prawa, a w konsekwencji prowadzić do uznania nieważności uchwały w tej części.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę Gminy na zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jako bezzasadną.