Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 609/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 3 i 4, art. 77 ust. 2 i 3, art. 45 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Dnia 23 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 roku sprawy ze skargi "Ł" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 23 lipca 2024 roku nr 958/24 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny projektu 1. stwierdza, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Zarządowi Województwa Łódzkiego; 2. zasądza od Zarządu Województwa Łódzkiego na rzecz "Ł Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą z 23 lipca 2024 r. Zarząd Województwa Łódzkiego pozostawił bez rozpatrzenia złożony przez Ł Sp. z o.o. z siedzibą w Ł protest od negatywnej oceny projektu oznaczonego wnioskiem o dofinansowanie nr [...] złożonego w ramach naboru nr FELD.08.11-IZ.00-001/23, Priorytetu FELD.08 Fundusze europejskie dla edukacji i kadr w Łódzkiem, Działania FELD.08.11 Usługi rozwojowe dla osób dorosłych, programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego nr 1210/23 007A z dnia 28 grudnia 2023 r. (zmienioną uchwałą nr 154/24 z dnia 9 lutego 2024 r.) został przyjęty regulamin wyboru projektów dla naboru nr FELD.08.11-IZ.00-001/23. Instytucja Zarządzająca od 29 grudnia 2023 r. do 4 marca 2024 r. prowadziła nabór wniosków o dofinansowanie w trybie konkurencyjnym. W ramach przedmiotowego naboru Ł. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej również: strona, strona skarżąca lub skarżący) złożył 1 marca 2024 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "[...]" o nr [...] (dalej również: wniosek lub wniosek o dofinansowanie). Wniosek ów uzyskał 55 punktów i został skierowany do etapu negocjacji. Projekt nie został jednak wybrany do dofinasowania z uwagi na fakt wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w naborze, wskutek czego uzyskał on ocenę negatywną. O wyniku oceny wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia 29 maja 2024 r., doręczonym w dniu 3 czerwca 2024 r.

20 czerwca 2024 r. wnioskodawca złożył pisemny protest (uzupełniony pismem z dnia 2 lipca 2024 r.) w związku z negatywną oceną wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.

Powołaną na wstępie uchwałą Zarząd Województwa Łódzkiego pozostawił bez rozpatrzenia złożony przez Ł. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. protest od negatywnej oceny projektu. Organ powołując art. 77 ust. 4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 – dalej również: ustawa wdrożeniowa - wyjaśnił, że Instytucja Zarządzająca 17 czerwca 2024 r. zamieściła na portalu http://funduszeue.lodzkie.pl informację, w której wskazano, iż w Działaniu nr FELD.08.11 Usługi rozwojowe dla osób dorosłych, wyczerpana została kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów, które zostały wybrane do dofinansowania w ramach przeprowadzonego naboru nr FELD.08.11-IZ.00-001/23 w rozumieniu art. 43 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 w związku z art. 56 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z listą projektów wybranych do dofinansowania oraz projektów, które otrzymały ocenę negatywną w ramach wskazanego naboru nr FELD.08.11-IZ.00-001/23, opublikowanej na stronie internetowej, 8 projektów uzyskało ocenę pozytywną i zostało wybranych do dofinasowania. Ostatni z nich uzyskał 56 punktów. Natomiast projekt strony pn. [...] o nr [...] otrzymawszy 55 punktów, uplasował się na 9 miejscu ww. listy. Dalej organ wskazał, że zgodnie z Regulaminem wyboru projektów całkowita kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów wyniosła 125 015 272,28 zł, zaś łączna wartość dofinansowania przyznana wskazanym powyżej 8 projektom wyniosła 120 730 452,77 zł. Przy czym zgodnie z Załącznikiem nr 3 do Regulaminu wyboru projektów – specyficzne kryterium merytoryczne nr 2 - Wartość projektu wymaga, aby minimalna wartość projektu wynosiła co najmniej 10 000 000,00 zł. Należy więc uznać, że żaden kolejny projekt, poza już wybranymi do dofinansowania, nie może skonsumować pozostałej w Działaniu nr FELD.08.11 różnicy. Nadto, organ przywołał treść art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej wskazując, iż na mocy art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej instytucja zarządzająca zobowiązana była do stwierdzenia wyczerpania środków przeznaczonych na realizację projektów w ramach przedmiotowego Działania FELD 08.11 Usługi rozwojowe dla osób dorosłych. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania albo kategorii regionu, jeżeli w ramach działania kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów jest podzielona na kategorie regionów, właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia. Podsumowując, organ pozostawił protest Ł. Sp. z o.o. bez rozpatrzenia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca zaskarżyła powyższą uchwałę organu w całości, zarzucając jej:

1. naruszenie art. 77 ust. 2 i 3 ustawy wdrożeniowej poprzez zastosowanie błędnej wykładni, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że na etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania pomimo rozdysponowania jedynie części alokacji na projekty wybrane do dofinansowania;

2. naruszenie art. 77 ust. 2 i 3 ustawy wdrożeniowej poprzez zaniechanie ustalenia czy względem projektów wybranych do dofinansowania nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia zasad przejrzystości i rzetelności oraz równego traktowania wnioskodawców, o których mowa w art. 45 ustawy wdrożeniowej;

3. naruszenie art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie oceny projektu wnioskodawcy w sposób nierzetelny, co skutkowało oczywiście błędną oceną merytoryczną złożonego przez wnioskodawcę projektu i zaniżeniem przyznanej punktacji, w sytuacji, gdy projekt w istocie powinien otrzymać wyższą ilość punktów;

4. naruszenie art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie oceny projektu na podstawie zastosowania przez oceniających niejasnych i nieprzejrzystych reguł dotyczących kryteriów wyboru projektów, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że dokona ocena projektu jest oceną dowolną i arbitralną.

W świetle podniesionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą. W przypadku zaś stwierdzenia, że doszło do faktycznego wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach Działania FELD.08.11 Usługi rozwojowe dla osób dorosłych, programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027, strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Nadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich przepisów zalicza się ustawę z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. poz. 1079), która określa m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych w ramach realizacji programów w zakresie polityki spójności. Ustawa ta reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, w zakresie aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 76 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza ona także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów tej ustawy. Nadto, w myśl art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Kontroli sądów administracyjnych poddana jest zatem ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą. Jednocześnie wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", w art. 56 ust. 4 i art. 59 tej ustawy ustawodawca przesądził, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących doręczeń (w odniesieniu do informacji o zatwierdzonym wyniku oceny projektu), wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów.

Wskazać należy, że istotą i zasadniczym celem procedury takiej, jak kontrolowana w przedmiotowym przypadku, zaliczanej do tzw. procedur trzeciej generacji, nie jest – w przeciwieństwie do postępowania typu jurysdykcyjnego – konkretyzacja praw lub obowiązków, lecz optymalizacja wyniku pewnego cyklu działań (w tym przypadku absorpcji środków unijnych), zwłaszcza poprzez dokonanie podziału posiadanej puli środków finansowych na zasadach konkurencji uczestników postępowania (konkursu) - szerzej zob. Z. Kmieciak, Idea procedur administracyjnych trzeciej generacji (na przykładzie postępowania w sprawach dofinansowania projektów w ramach programów operacyjnych), Państwo i Prawo z 2015 r., z 5, s. 11 i n. W związku z tym pozycja uczestnika takiego postępowania różni się istotnie od sytuacji strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe nie oznacza jednak, że strona skarżąca w ramach przedmiotowej procedury konkursowej pozbawiona jest gwarancji procesowych. Należy bowiem mieć na względzie, że także postępowanie w sprawie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków unijnych powinno spełniać pewne warunki brzegowe, w szczególności czynić zadość podstawowym zasadom zapewniającym, aby wybór projektu miał charakter niedyskryminacyjny i przejrzysty (por. art. 125 ust. 3 lit. a ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 320). Owe zasady formułuje, poza przywołanym rozporządzeniem, na poziomie ustawowym art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W orzecznictwie akcentuje się, że zasady powyższe mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzonej z traktatowej zasady równości (por. np. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17, opublikowany w: CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). Owo minimum gwarancji procesowych odnosi się zarówno do kwestii walidacyjnych, tj. określonych przez instytucję zarządzającą wymogów kwalifikowania projektów, jak i do oceny projektu, na każdym etapie procedury konkursowej. Innymi słowy, m.in. wybór projektu do dofinansowania powinien być dokonany w sposób przejrzysty, bezstronny oraz rzetelny (zob. np. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 421/21, opubl. w: CBOSA), co obejmuje również uzasadnienie ustalenia o wyczerpaniu środków (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3172/17, opubl. w: CBOSA). Wyczerpanie alokacji środków musi zostać stwierdzone w sposób bezsporny w postępowaniu konkursowym, gdyż determinuje ono sposób załatwienia sprawy na etapie postępowania administracyjnego, a co więcej – uniemożliwia ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w ramach kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, w przypadku dostrzeżenia istotnych wad procedury konkursowej, które skutkują uwzględnieniem skargi (art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej).

W niniejszej sprawie zarzuty skargi koncentrują się wokół kwestii prawidłowego zdefiniowania pojęcia wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie działania, czyli tzw. wyczerpania alokacji. Zdaniem organu, zmiana stanu prawnego i wprowadzenie w nowej ustawie wdrożeniowej definicji wyczerpania alokacji w art. 77 ust. 3 tegoż aktu skutkowała tym, że straciło na aktualności dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie i należy stosować literalne brzmienie nowej definicji. Tym samym brak jest obecnie podstaw do przyjęcia, że przy wygaśnięciu alokacji należy brać pod uwagę wyłącznie wartości projektów wynikających z zawartych umów o dofinansowanie oraz wydanych decyzji o dofinansowaniu. Z kolei w ocenie strony skarżącej nie można mówić o wyczerpaniu alokacji i rozdysponowaniu środków na podstawie sporządzonej listy projektów, którym przyznano dofinansowanie, bowiem w ocenie skarżącej tylko podpisanie umów rodzi zobowiązanie ze strony organu i beneficjenta. Skoro organ nie wykazał, że zostały podpisane umowy o dofinansowanie na pełną wartość alokacji przewidzianej dla Działania, nie można mówić o wyczerpaniu alokacji.

Wobec tak zarysowanej kwestii spornej istotnym zatem jest ustalenie znaczenia użytego w art. 77 ust. 2 ustawy wdrożeniowej pojęcia "wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów". Przy tym problematyka ta była już przedmiotem rozważań judykatury. W wyroku z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt I GSK 632/24 NSA odnosząc się do wykładni art. 77 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wskazał, iż co do zasady należy się zgodzić ze stanowiskiem, że zmiana stanu prawnego poprzez wprowadzenie w nowej ustawie wdrożeniowej legalnej definicji wyczerpania alokacji spowodowała, że należy zmodyfikować rozumienie tego pojęcia prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie. Równocześnie NSA wskazał, że: "(...) na gruncie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818 z późn. zm.) praktycznie jednolicie przyjmowano, że wyczerpanie alokacji, o którym mowa w art. 66 ust. 2 ustawy o polityce spójności, to faktyczne wyczerpanie środków, będące konsekwencją zawarcia umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu, które zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o polityce spójności stanowią podstawę dofinansowania projektu. Takie rozumienie pojęcia wyczerpania alokacji umożliwia precyzyjne ustalenie, czy w sprawie doszło do faktycznego wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów, a zatem, czy organ, pozostawiając protest bez rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy. Samo umieszczenie projektu na liście, o której mowa w art. 46 ust. 4, nie oznacza, że projekt ten będzie realizowany i że środki przeznaczone na jego realizację zostały już wyczerpane". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał nadto, że użyte w art. 66 ust. 2 ustawy o polityce spójności sformułowanie "wyczerpanie", w odniesieniu do środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów oznacza ich faktyczne zużycie, nie zaś jedynie potencjalną możliwość ich wydatkowania (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3172/17; z 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3577/17; z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4259/17; czy wyrok z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1830/22 – opubl. w CBOiS). Wskazywano przy tym, że taka wykładnia art. 66 ust. 2 ustawy o polityce spójności opierała się, z uwagi na brak legalnej definicji pojęcia "wyczerpania kwoty na dofinansowanie", m.in. na potocznym rozumieniu zwrotu "wyczerpać", które skutkowało przyjęciem, że w konkretnej sprawie musiał nastąpić rzeczywisty brak możliwości udzielenia wsparcia finansowego, a to następowało dopiero z rozdysponowaniem kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektu, które następowało w wyniku zawarcia umów lub wydania decyzji. Równocześnie nie ulega wątpliwości, że odpowiednikiem art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy o polityce spójności jest obecnie art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, który stanowi, iż w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania albo kategorii regionu, jeżeli w ramach działania kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów jest podzielona na kategorie regionów: 1) właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 73. Zatem istota wprowadzonego przepisu art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej jest praktycznie identyczna jak art. 66 ust. 2 pkt 1 starej ustawy, jednakże novum polega na tym, że ustawodawca zdecydował się wprowadzić do porządku prawnego dodatkowy przepis art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z jego brzmieniem, przez wyczerpanie kwoty, o której mowa w ust. 2, należy rozumieć sytuację, w której środki przeznaczone na cel, o którym mowa w ust. 2, zostały rozdysponowane na projekty objęte dofinansowaniem w rozumieniu art. 61 ust. 1 oraz wybrane do dofinansowania w rozumieniu art. 43 w związku z art. 56 ust. 3, z zastrzeżeniem art. 61 ust. 3 i 4. Zatem dokonując wykładni powyższego przepisu, należy przyjąć, że przez wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów (środków alokacji) dla danego działania należy rozumieć zawarcie umów o dofinansowanie projektu albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu, opiewające na całą kwotę przeznaczoną na realizację danego działania oraz wybranie do dofinansowania i zatwierdzenie przez komisję projektów spełniające warunki do dofinansowania (przed podpisaniem umów lub wydaniem decyzji), opiewające na całą kwotę przeznaczona na realizacje określonego działania, o ile względem zgłoszonych projektów nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej, uniemożliwiające zawarcie stosownych umów lub wydanie decyzji. Takimi przesłankami mogą być m.in.: niedokonanie przez wnioskodawcę wymaganych czynności; wykluczenie wnioskodawcy z możliwości otrzymania dofinansowania; rezygnacja wnioskodawcy z dofinansowania; unieważnienie postępowania w zakresie wyboru projektów czy też obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym. Tym samym więc zdefiniowanie przez ustawodawcę pojęcia wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej skutkuje przyjęciem, że dotychczasowa wykładnia tego pojęcia, prezentowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a oparta na potocznym rozumieniu analizowanego zagadnienia, straciła częściowo na aktualności.

Przyjęcie takiego rozumienia wyczerpania alokacji oznacza, że obowiązkiem organu w ramach procedury odwoławczej jest bieżące monitorowanie, czy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach danego działania nie została wyczerpana. W tym celu nie wystarczy jednak stwierdzenie, jak przyjął to organ w niniejszej sprawie, że samo zamknięcie listy rankingowej ocenionych projektów poprzez wybranie do dofinansowania 8 projektów na rekomendowaną kwotę 120 730 452,77 złotych i opublikowanie na stronie internetowej informacji o wyczerpaniu alokacji, było wystarczające do przyjęcia, że wyczerpała się kwota przeznaczona na dofinansowanie. Obowiązkiem organu było bowiem ustalenie czy względem żadnego z projektów, czy też szerzej - żadnego z wnioskodawców ujętych na tej liście, nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej. Zatem samo wybranie określonych projektów do dofinansowania i umieszczenie ich na liście rankingowej jest niewystarczające do przyjęcia, że nastąpiło wyczerpanie środków alokacji. W tym przypadku wymagane jest dodatkowo wykazanie przez organ, że względem żadnego z projektów rekomendowanych do dofinansowania nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej (por. także wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 468/24; z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt I GSK 735/24; z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt I GSK 615/24 oraz z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 742/24 – dostępne w: CBOSA).

Z akt sprawy nie wynika, aby organ dokonał takiej analizy na etapie rozpoznawania protestu strony skarżącej od negatywnej oceny jej projektu. Za niewystarczające w niniejszej sprawie było uznanie organu, że samo zamknięcie listy rankingowej ocenionych projektów poprzez wybranie do dofinansowania 8 projektów i opublikowanie w tym przedmiocie komunikatu na stronie http://funduszeue.lodzkie.pl bez powołania na jakiekolwiek okoliczności sprawy było dostateczne do przyjęcia, że wyczerpała się kwota przeznaczona na dofinansowanie. Organ nie przedstawił bowiem danych, które pozwalałyby ocenić, jakie projekty ostatecznie objęto lub wybrano do dofinansowania i na jaką rekomendowaną kwotę. Powyższe dane powinny korelować z informacją na stronie internetowej oraz na portalu, stosownie do art. 77 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. Co więcej obowiązkiem organu było wykazanie, czy względem żadnego z projektów, bądź wnioskodawców, nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej. Z akt sprawy nie wynika, aby organ dokonał takiej wnikliwiej i rzetelnej analizy na etapie rozpoznawania protestu, a mimo to stwierdził, że "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania została wyczerpana". Bez szczegółowej analizy przesłanek z art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej względem wszystkich projektów zakwalifikowanych do dofinansowania nie można jednoznacznie przesądzić, że nastąpiło wyczerpanie środków przeznaczonych do dofinansowania danego działania.

Wobec powyższego należało przyjąć, że organ dokonał błędnej, zawężającej interpretacji pojęcia wyczerpania alokacji. Tym samym pozostawienie protestu skarżącej spółki bez rozpatrzenia, przy braku należytego wykazania przez organ, że środki przeznaczone na dofinansowanie danego działania zostały wyczerpane, stanowiło naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, bowiem tak przeprowadzonego postępowania nie można uznać za przeprowadzone w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.

W tym stanie rzeczy sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę stwierdził naruszenie art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Obowiązkiem organu będzie zatem ustalenie i wykazanie, czy względem żadnego z projektów, czy też szerzej żadnego z wnioskodawców ujętych na tej liście, nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej.

Uwzględniając powyższe, orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku, stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. b ustawy wdrożeniowej.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 stosownie do art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

a.kr