Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1887/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 78
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Jakub Makuch Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 października 2023 r. znak SKO.RD/4120/317/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza na rzecz skarżącego M. L. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 19 maja 2023 r. nakładającej na M. L. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 200 zł za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu w terminie 180 dni od daty zbycia. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140 mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 988, dalej: "p.r.d.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązku zawiadomienia Starosty Myślenickiego o zbyciu samochodu marki AUDI A3, nr VIN [...], dotychczasowy numer rejestracyjny [...], data zbycia 15 czerwca 2020 r. Wezwanie zostało wysłane na adres K. [...] w D. i doręczone dorosłemu domownikowi.

Pismem z dnia 14 czerwca 2023 r. skarżący wskazał adres do doręczeń (ul. R. [...] D.) i wniósł o nałożenia kary w wysokości 200 zł.

Decyzją z dnia 19 maja 2023 r. Starosta Myślenicki nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 200 zł za brak zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W uzasadnieniu organ wskazał, że z umowy darowizny z dnia 15 czerwca 2022 r. wynika, że doszło do zbycia pojazdu marki AUDI A3 nr rej. [...]. Organ podniósł, że zgodnie z ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 wydłużono do 180 dni terminy określone w art. 71 p.r.d. Termin ten w odniesieniu do skarżącego upłynął w dniu 14 grudnia 2020 r. Okres naruszenia obowiązku przez skarżącego obejmował 885 dni (liczony do dnia poprzedzającego wydanie decyzji). Skarżący nie dokonał zawiadomienia o zbyciu pojazdu nawet po zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania. Było to pierwsze tego rodzaju naruszenie popełnione przez skarżącego. Skarżący nie osiągnął żadnej korzyści z naruszenia obowiązku. Brak było podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ponieważ nie doszło do zaprzestania naruszenia prawa. Decyzja została wysłana na adres ul. K. [...] w D., ale skarżący odebrał ją osobiście w siedzibie organu w dniu 14 czerwca 2023 r.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez takie ukształtowanie postępowania administracyjnego, że strona nie miała możliwości obrony swoich praw,

- art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, czego konsekwencją było niezebranie całości materiału dowodowego w sprawie, zastosowanie kary pieniężnej i naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania,

- art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania, czego konsekwencją było jego prowadzenie bez udziału skarżącego,

- art. 42 § 1, art. 44 § 4 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niedoręczanie stronie korespondencji na etapie całego postępowania administracyjnego,

- art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że w dniu 7 czerwca 2023 r. (przed doręczeniem decyzji) zawiadomił Starostę Myślenickiego o zbyciu pojazdu.

Decyzją z dnia 16 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Myślenickiego. Kolegium wskazało, że w sprawie nie budzi wątpliwości brak zawiadomienia o zbyciu pojazdu w terminie wynikającym z p.r.d. oraz ustawy o COVID-19. Kolegium rozważyło możliwość odstąpienia od nałożenia kary na skarżącego. W ocenie organu nie wystąpiła przesłanka znikomego naruszenia prawa. Kolegium nie podzieliło zarzutów dotyczących wadliwego doręczenia decyzji oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Organ wskazał, że adres został wskazany w umowie darowizny, skarżący poinformował organ o zmianie adresu, ale odebrał osobiście decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb pkt 2 w zw. z art. 140n ust. 6 p.r.d. w zw. z art. 189a § 2 k.p.a. daje podstawy do wyrażenia poglądu co do powinności stosowania normy z art. 189f k.p.a.,

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do zaprzestania naruszenia prawa, tj. pominięcie faktu przytoczonego w odwołaniu od decyzji takiego jak złożenie zawiadomienia o zbyciu udziałów w prawie własności samochodu osobowego marki Audi A3 1.9 TDI rok produkcji 2002 o numerze rejestracyjnym [...], które wpłynęło do Starosty Myślenickiego w dniu 7 czerwca 2023 roku,

- art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaistnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wewnętrznej sprzeczności co do zaistnienia przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa,

- art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 15, art. 81 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wzięcia udziału w postępowaniu bez swej winy, czego konsekwencją było niezebranie całości materiału dowodowego w sprawie i wymierzenie kary pieniężnej skarżącemu przy jednoczesnym naruszeniu zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a.,

- art. 61 § 1 i § 4 w zw. z 145 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, czego konsekwencją było prowadzenie postępowania administracyjnego bez jego udziału,

- art. 42 § 1, art. 44 § 4, art. 10 § 1 w zw. z 145 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez zaaprobowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, niedoręczania skarżącemu korespondencji na etapie postępowania przed organem I instancji, tj. w miejscach, które nie są jego adresem zamieszkania pomimo, że w umowie darowizny z 15 czerwca 2020 roku skarżący wyraźnie wskazał swój adres zamieszkania - ul. R. [...], [...] D., działanie to jak wskazano wyżej miało negatywne skutki dla skarżącego i nie umożliwiło mu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie,

- art. 6, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez zaaprobowanie wadliwego działania organu I instancji, w zakresie ukształtowania postępowania administracyjnego w taki sposób, że skarżący nie mógł chronić swoich praw,

- art. 7 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu,

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. poprzez niezbadanie dowodu w postaci zawiadomienia skarżącego z 5 czerwca 2023 roku o zbyciu udziałów do pojazdu, tj. marki AUDI A3 1.9 TDl, rok produkcji 2002 o numerze rejestracyjnym [...], co w konsekwencji miało wpływ na ocenę przez ten organ wagi naruszenia prawa przez skarżącego, która była znikoma (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), ponieważ poprzez zbycie udziału we współwłasności wyłącznym właścicielem w/w pojazdu stał się dotychczasowy współwłaściciel Pan A. L. W wyniku czego zbycia udziałów we współwłasności na rzecz dotychczasowego współwłaściciela nie miał negatywnego wpływu na obrót pojazdów na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, a także przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie o podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć Sąd nie podzielił wszystkich podniesionych w niej zarzutów.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji przedwcześnie stwierdziły, że skarżący naruszył obowiązek zgłoszenia zbycia pojazdu poprzez jego dokonanie po terminie określonym w art. 78 ust. 2 u.p.r.d. w zw. z art. 31ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. z 2021, poz. 2095, dalej: "ustawa COVID-19"). Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji, stwierdzając uchybienie przez skarżącego terminowi określonemu w art. 78 ust. 2 u.p.r.d., powinien był uwzględnić treść art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy p.r.d. Zgodnie z art. 78 ust. 2 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zasadnie wskazano, że zgodnie z art. 31ia ustawy COVID-19 w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19: 1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. Zgodnie natomiast z art. 140mb p.r.d. kto: 1) będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2) będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Kara jest nakładana w drodze decyzji wydanej przez starostę.

Nie może budzić wątpliwości, że termin o którym mowa w art. 78 ust. 2 p.r.d. jest terminem zawitym. Zgodnie natomiast z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1). Jak stanowi ust. 2 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).

Do dnia 16 maja 2022 r. obowiązywał w Polsce stan epidemii, który został zniesiony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w związku z zakażeniami SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Rozporządzenie weszło w życie w dniu 16 maja 2022 r., wówczas wprowadzono w Polsce stan zagrożenia epidemicznego, który obowiązuje od dnia 16 maja 2022 r. W sytuacji zatem, gdy w czasie obowiązywania stanu epidemii (do 16 maja 2022 r.) doszło do uchybienia terminu zawitego, z niedochowaniem którego ustawa wiąże negatywne skutki dla strony, Starosta Myślenicki powinien był zawiadomić o tym skarżącego oraz wyznaczyć termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19. W niniejszej sprawie uchybienie przez skarżącego terminu do zawiadomienia starosty w sposób niebudzący wątpliwości miało miejsce w czasie obowiązywania stanu epidemii, a zatem zastosowanie w sprawie powinien mieć art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19. Należy bowiem wskazać, że obowiązek zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu powstał w dniu 15 czerwca 2020 r., a naruszenie obowiązku miało miejsce po dniu 14 grudnia 2020 r.

Mając na względzie powyższe, przedwczesne są zatem ustalenia organów, że skarżący naruszył obowiązek określony w art. 78 ust. 2 p.r.d., a w rezultacie przedwczesne jest nałożenie na skarżącego kary za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu.

W tych okolicznościach przedwczesne jest odniesienie się do zarzutów sformułowanych w skardze, które choć wskazują na naruszenie przez organy orzekające przepisów postępowania sprowadzają się w istocie do zakwestionowania wymiaru kary i wskazują na potrzebę odstąpienia od jej wymierzenia. Tymczasem, rozpoznanie niniejszej sprawy wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy w odniesieniu do skarżącego zachodzą przesłanki przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia, a ewentualnie w dalszej kolejności rozważań nad zasadnością, wysokością ewentualnej kary nakładanej na skarżącej oraz rozważań w zakresie odstąpienia od jej wymierzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta Myślenicki zastosuje powołane wyżej przepisy ustawy COVID-19, a następnie w oparciu o ustalone okoliczności sprawy, podejmie rozstrzygnięcie zgodnie z przepisami k.p.a. Wskazać ponadto należy, że w umowie darowizny oraz w odwołaniu i skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wskazał adres: R. [...] w D., natomiast decyzja organu I instancji oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostały wysłane na adres K. [...] w D. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji doręczy korespondencję na właściwy adres i zapewni skarżącemu czynny udział w postępowaniu.

Sąd nie przeprowadził dowodu z dokumentów dołączonych do skargi, ponieważ zgodnie z treścią art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") ich przeprowadzenie nie było konieczne do oceny legalności zaskarżonych decyzji.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.