Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 100/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, art. 136
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 28 ust. 2, par. 29
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie WSA Jerzy Drwal, NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. S. i M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zalewania działki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]na rzecz A. S. i M. S. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] umarzającą postepowanie w sprawie wniosku A. i M. małż. S. dotyczącego zalewania działki nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w Z. (stanowiącej własność wnioskodawców), wodami opadowymi z działki nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w Z. (stanowiącej własność E. i P. małż. K.).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a, umorzył postępowanie w sprawie ewentualnego zalewania terenu działki nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w Z. wodami opadowymi spływającymi z sąsiedniej działki nr ewid.[...] położonej przy ul. [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. i M. małż. S., zarzucając jej naruszenie (przede wszystkim) art. 105 k.p.a., a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 79, art. 80, art. 81 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odwołujący podnieśli, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie błędnej oceny i bez rzetelnej analizy stanu faktycznego, a także z pominięciem wskazówek zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Lublinie z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu [...]. W ocenie odwołujących pomiary wysokościowe zostały wykonane przez osoby nieposiadające kompetencji w tym zakresie, a opinia biegłego mgr inż. J. S. została przez organ pierwszej instancji błędnie i wybiórczo zinterpretowana. Państwo S. uważają, że zostały naruszone przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 , art. 79, art. 80, art. 81 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując odwołanie L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w Z., należącej do E. i P. małż. K., znajduje się budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej, dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym o dachu dwuspadowym (spadek płn.-płd.). Budynek ten, usytuowany przy granicy działki, przylega wschodnią ścianą szczytową do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce sąsiedniej nr ewid.[...], stanowiącej własność A. i M. małż. S.. Dach budynku należącego do E. i P. małż. K. posiada spadek na teren własnej działki i wyposażony jest w obróbki blacharskie i orynnowanie. Rura spustowa odprowadzająca wody opadowe z części dachu przylegającego do budynku A. i M. małż. S. oddalona jest natomiast od granicy ich działki o ok. 2,2 m. Jest ona zakończona wylewką o długości 2,80 m (składającą się z dwóch części – zamkniętej i otwartej), którą skierowano na nieutwardzony, porośnięty trawą teren działki nr ewid.[...] Na ścianach przedmiotowego budynku w pobliżu rury spustowej nie stwierdzono śladów zawilgocenia. Ustalono również, że teren działki nr ewid.[...] jest terenem o płaskim ukształtowaniu z niewielkim spadkiem w kierunku od narożnika zewnętrznego (naroża płd.- wsch. sąsiadującego z działką małż. S.) do środka działki w kierunku opaski odwadniającej tego budynku. Działka nr ewid.[...] zabudowana jest opisanym budynkiem mieszkalnym i porośnięta wieloletnimi drzewami i krzewami.

Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy ustalił ponadto, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Miasta Z. toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie drzew rosnących w strefie kontrolowanej przyłącza gazowego do budynków położonych przy ul. [...] i 37. Postępowanie to zostało zakończone decyzją ostateczną PINB Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], nakazującą K. Spółce Gazownictwa doprowadzenie strefy kontrolowanej przyłącza gazowego przebiegającego po terenie działki nr ewid.[...] do stanu zgodnego z prawem. Inicjatorami tego postępowania byli A. i M. małż. S., reprezentowani przez adwokata P. P..

Wykonując obowiązek nałożony ww. decyzją PINB Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2012 r. K. Spółka Gazownictwa sp. z o. o. w T., Oddział Zakład Gazowniczy w S. w maju 2012 r. dokonała przebudowy przyłącza gazu niskiego ciśnienia do budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w Z.. Roboty budowlane zostały wykonane na terenie działki nr ewid.[...] na podstawie przyjętego bez sprzeciwu przez Starostę Z. zgłoszenia z dnia [...] marca 2012 r. Powodem nałożenia na Spółkę obowiązku przebudowy ww. przyłącza gazowego było występowanie drzew w strefie kontrolowanej przyłącza, co jest niezgodne z § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Z protokołu odbioru robót budowlanych z dnia [...] maja 2012 r. wynika, że teren działki, na której prowadzono roboty budowlane, został doprowadzony do stanu pierwotnego.

Ponadto organ odwoławczy ustalił, że na przełomie czerwca i lipca 2013 r., podczas intensywnych deszczów nastąpiło zalanie piwnicy budynku należącego do małż. S.. W ich ocenie przyczyną zalania była zmiana ukształtowania terenu działki nr ewid.[...] dokonana po przebudowie przyłącza gazowego (nawiezienie znacznej ilości ziemi).

Rozpatrując sprawę po raz kolejny organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] października 2016 r. oględziny, podczas których dokonał pomiarów wysokościowych na terenie działki nr ewid.[...] oraz na terenie działki nr ewid.[...] w bezpośrednim sąsiedztwie ogrodzenia. Pomiary dokonane zostały przy użyciu niwelatora [...] w siedemnastu punktach wyznaczonych na kontrolowanym terenie, w tym w punktach wskazanych przez M. S. i P. K.. Wyniki pomiarów naniesiono na szkicu będącym załącznikiem do protokołu oględzin. Sporządzono również dokumentację fotograficzną. Oględziny oraz pomiary wysokościowe przeprowadzone były podczas ciągłych opadów deszczu, które z różną intensywnością trwały już od godzin nocnych z dnia 2 na [...] października 2016 r. Celem dokładnego zbadania stanu faktycznego uprawnieni pracownicy PINB Miasta Z. w dniu [...] października 2016 r. dokonali na działce nr [...] dodatkowej kontroli sprawdzającej po trwających od kilku dni opadach deszczu. Podczas tej kontroli nie stwierdzono zastoin wody, czy też spływu wód opadowych z terenu działki nr ewid.[...] w kierunku działki nr ewid.[...], a w szczególności w kierunku narożnika wewnętrznego, gdzie stykają się połączone szeregowo budynki mieszkalne małż. S. i małż. K..

Analiza dokonanych pomiarów potwierdziła wcześniejsze ustalenia dokonane podczas oględzin z dnia [...] lutego 2015 r., z których wynika, że teren działki nr ewid.[...] jest terenem o płaskim ukształtowaniu z niewielkim spadkiem w kierunku od narożnika zewnętrznego (naroża płd.-wsch. sąsiadującego z działką małż. S.) do środka działki oraz w kierunku opaski odwadniającej budynku małż. K.. Porównując rzędne wysokościowe w poszczególnych punktach pomiarowych organ stwierdził, że najwyżej położony punkt posiada rzędną 224,165 m n.p.m. (pkt nr [...]), a najniżej położony jest na wysokości 223,960 m n.p.m. (pkt 16). Różnice wysokości terenu na działce nr ewid.[...] są więc – w ocenie organu - nieznaczne. Naniesiona na mapie zasadniczej rzędna terenu w narożu płd.-zach. budynku małż. K. wynosi 224,000 m n.p.m., (co jest zgodne z pomiarem wykonanym w pkt 1) natomiast rzędna pomierzona w pkt 3 znajdującym się w narożu płd.- wsch. tegoż budynku (w miejscu, gdzie zdaniem małż. S. występuje zaniżenie terenu) wynosi 224,033 m n.p.m. Wylewka rury spustowej przebiega pomiędzy punktami 2 (223,995 m n.p.m.) i 16 (223,960 m n.p.m.), a jej koniec skierowany jest na zachód. Punkty 2 i 16 położone są niżej niż punkty 1 i 3, co wyklucza kierowanie wód opadowych z terenu działki nr ewid.[...] oraz z dachu budynku małż. K. w kierunku narożnika wewnętrznego, gdzie stykają się połączone szeregowo budynki mieszkalne małż. S. i małż. K..

W oparciu o powyższe ustalenia organ drugiej instancji podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z., iż niniejsza sprawa jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 k.p.a. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało bowiem naruszenia § 28 ust. 2 oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przeprowadzone postepowanie nie potwierdziło zarzutów podnoszonych przez małż. S., jakoby podczas prowadzonych w 2012 r. robót budowlanych, związanych z przebudową przyłącza gazowego, zostało zmienione ukształtowanie terenu działki nr ewid.[...] w taki sposób, że wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego i terenu ww. działki zostały skierowane w stronę wewnętrznego narożnika pd.-zach. budynku mieszkalnego małż. S.. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia organu pierwszej instancji, z których wynika, że wody opadowe z budynku małż. K. odprowadzane są na własny, nieutwardzony teren działki nr ewid.[...], a ukształtowanie terenu nie powoduje spływu tych wód w kierunku działki nr ewid.[...]

Odnosząc się do załączonej do akt sprawy opinii mgr inż. J. S. (sporządzonej na potrzeby postępowania administracyjnego z zakresu Prawa wodnego) organ odwoławczy stwierdził, że opinia ta nie zawiera żadnych wniosków dotyczących przyczyny zalania piwnicy w budynku małż. S. wodami opadowymi spływającymi z działki małż. K., a jedynie wskazuje, że na działce małż. K. nie został naruszony art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne poprzez zmianę stanu wody na gruncie. Natomiast w treści pisma z dnia [...] marca 2016 r. skierowanego do Prezydenta Miasta Z. biegły mgr inż. J. S. wyraził opinię, że "szkody w budynku pp. S. rzeczywiście występują, a woda zalewająca piwnicę faktycznie pochodzi z dachu budynku pp. K., przynajmniej w większości". L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgodził się jednak z tym stwierdzeniem podkreślając, że autor opinii sam przyznał, iż nie widział szkód w piwnicy, a jedynie dał wiarę oświadczeniu M. S.. Zdaniem organu opinia ta jest więc gołosłowna i nie została poparta żadnymi argumentami, a ponadto stoi w sprzeczności z prawidłowo zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do podejmowania działań ze strony organu nadzoru budowlanego, a wobec tego postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Zarzuty odwołania nie zasługują przy tym na uwzględnienie. Odnosząc się do ich treści organ drugiej instancji podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Z., który dokonał pomiarów wysokościowych (wysokości rzędnych terenu na działkach nr ewid.[...] i 353) posiada odpowiednie wykształcenie, uprawnienia budowlane i wiedzę fachową do wykonywania tego rodzaju pomiarów.

A. S. i M. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję ostateczną Inspektor Nadzoru Budowlanego W skardze zwrócili się o uchylenie tej decyzji w całości, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] października 2016 r., z następujących powodów:

1. niezastosowanie się przez organ do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z [...] stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu [...];

2. wydanie decyzji na podstawie błędnej oceny dowodów i braku rzetelnej analizy stanu faktycznego;

3. naruszenie art. 66 ust 1 pkt 2 i art. 69 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane;

4. błędne stosowanie § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

5. naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 13 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Z. wydał wcześniej trzy decyzje, jednak wszystkie z naruszeniem prawa. Dwie z tych decyzji zostały uchylone przez organ odwoławczy, a trzecia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.

W ocenie skarżących zaskarżona obecnie decyzja nie uwzględnia sugestii i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Lublinie. Pomimo bowiem zaleceń Sądu organ nie przeanalizował tego, w jaki sposób zmiana ukształtowania terenu na działce sąsiadów (E. i P. małż. K.) mogła wpłynąć na kierunki spływu wody opadowej z dachu i działki sąsiadów. Wnioski organu w tej kwestii są sprzeczne z istniejącymi dowodami i opinią biegłego, co świadczy o naruszeniu art.7 kpa. PINB w Z. wprawdzie przeprowadził pomiary wysokościowe na działce sąsiadów, lecz pomiary te zostały przeprowadzone przez osoby nie posiadające kompetencji w tej materii (co – zdaniem skarżących – potwierdza pismo tego organu z dnia [...] października 2014 r). W sprawie należało więc powołać biegłego, co zresztą zalecił WSA w Lublinie, a o co skarżący wnioskowali przez cały czas trwania postępowania. A. i M. małż. S. podkreślili również, że organ nie odpowiedział na ich wniosek o potwierdzenie, czy wykorzystany w sprawie instrument pomiarowy - niwelator [...], posiada ważną rektyfikację. W ich ocenie okoliczności te potwierdzają, że organ oparł się na umiejętnościach i wiedzy osób, które same oświadczyły, że są niekompetentne w tej kwestii. Takie postępowanie narusza zaś prawa czynnego udziału strony w postępowaniu, a także podważa zaufanie do działań organu.

Skarżący wyjaśnili, że na ich wniosek dołączono do akt sprawy opinię biegłego z zakresu prawa wodnego, sporządzoną w związku z postępowaniem w tej samej sprawie prowadzonym przez Prezydenta Miasta Z.. Organy nadzoru budowlanego obu instancji nie przyjęły jednak tej opinii do wiadomości, stwierdzając, że biegły nie był w piwnicy skarżących, przez co nie mógł ocenić rzetelnie sprawy. W ocenie A. i M. małż. S. stanowisko to nie licuje jednak z powagą urzędu, bowiem przez trzy lata postępowania żaden pracownik organu także nie sprawdził stanu piwnicy w budynku skarżących. Skarżący załączyli jednak do akt sprawy dokumentację fotograficzną szkody, której nikt nie zarzucił nieprawdziwości.

Skarżący zarzucili również, że oględziny z dnia [...] października 2016 r. zostały przeprowadzone z naruszeniem art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a., gdyż nie zawiadomiono ich o tej czynności. Brak właściwej oceny stanu faktycznego powoduje, że naruszony został też art. 69 ustawy Prawo budowlane. Zaskarżona decyzja rozmija się w tej materii z misją i zadaniami inspektora nadzoru budowlanego, gdyż przyczynia się do wzrostu zagrożenia obu sąsiadujących ze sobą budynków.

Urząd bezpodstawnie stwierdził brak naruszenia § 29 i § 28 Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ulica posiada kanalizację deszczową, zatem woda opadowa powinna być odprowadzana zgodnie z tym przepisem albo do kanalizacji, albo być zagospodarowana w inny sposób, przy czym zgodnie z § 29 zabronione jest odprowadzanie wody na teren sąsiedniej nieruchomości, co dzieje się faktycznie wbrew prawu.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają bowiem prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia zalewania działki nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w Z. wodami opadowymi na skutek przebudowy przyłącza gazu niskiego ciśnienia do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na sąsiedniej działce nr ewid.[...] Obowiązkiem organów prowadzących postępowanie była zatem ocena legalności tych robót (w szczególności w kontekście dyspozycji § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm., dalej jako "rozporządzenie") i rozważenie ewentualnego nałożenia na właścicieli działki nr ewid.[...] obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Jako, że organy administracji uznały (ponownie) postępowanie w tej sprawie za bezprzedmiotowe, kontrola Sądu sprowadza się do oceny zasadności umorzenia postępowania z tej przyczyny.

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne znaczenie ma fakt, że została ona wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, będącego skutkiem uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu [...] poprzednio wydanej przez L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] maja 2015 r. Uchylając owe, uprzednio wydane w sprawie decyzje (również orzekające o umorzeniu postępowania), tutejszy Sąd wyraził jednoznaczny pogląd, iż w sprawach z zakresu naruszenia stosunków wodnych regułą jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Mając na uwadze, że taki dowód nie został w sprawie przeprowadzony przez organy, które – w ocenie Sądu – potrzeby takiej nie rozważyły należycie, zaś wydane na ówczesnym etapie postępowania rozstrzygnięcia opierały się w istocie wyłącznie na pomiarach terenu dokonanych przez pracownika organu nadzoru budowlanego za pomocą poziomicy, Sąd uznał dokonaną wówczas ocenę materiału dowodowego za dowolną i wskazał na konieczność rozważenia potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. W kontekście braku zgody P. K. na dokonanie w obrębie działki nr ewid.[...] pomiarów wysokościowych przez wskazaną przez M. S. osobę posiadająca uprawnienia budowlane i uprawnienia biegłego sądowego, Sąd zwrócił uwagę, że to organ prowadzący postępowanie samodzielnie określa zakres postępowania dowodowego, nie będąc przy tym związanym stanowiskami stron.

W cyt. wyroku Sąd wytknął dodatkowo, iż organy nie odniosły się do podnoszonej konsekwentnie przez skarżących okoliczności, że w dniu [...] lipca 2013 r. Towarzystwo Ubezpieczeniowe Compensa likwidowało szkodę w postaci zalania piwnicy w budynku na działce nr [...] (nr szkody [...]/256), a następnie zastosowało regres w stosunku do właścicieli działki nr [...].

Powyższe uwagi są o tyle istotne, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", ocena prawna przedstawiona w powołanym wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 582/15 wiązała na dalszym etapie postępowania organy administracji, jak i wiąże obecnie Sąd. Przepis ten stanowi bowiem, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z poglądem wyrażonym we wcześniej wydanym w sprawie prawomocnym wyroku, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1865/11, Lex nr 1293568).

Bezspornym pozostaje, że od czasu wydania cyt. wyroku z dnia [...] stycznia 2016 r. stan prawny wynikający z mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) oraz rozporządzenia, nie uległ zmianie. Kontrola legalności obecnie zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] października 2016 r. musiała zatem być dokonana przede wszystkim przez pryzmat zastosowania się do wytycznych zawartych w cyt. wyroku.

W ocenie Sądu organy administracji obowiązku tego nie spełniły w sposób prawidłowy.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania również nie przeprowadzono opinii z dowodu biegłego, a jednocześnie organy i tym razem nie poczyniły rozważań co do konieczności przeprowadzenia takiego dowodu, które znalazłyby swój wyraz w uzasadnieniach kontrolowanych obecnie decyzji, wykazując zbędność takiego dowodu. Wprawdzie w ramach oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2016 r. dokonano pomiarów wysokościowych w obrębie działki nr ewid.[...], jednak czynności tych dokonał pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, a więc osoba nieposiadająca wiedzy specjalistycznej z zakresu hydrologii. Takie działanie nie czyni zadość przytoczonym wyżej wytycznym Sądu, jak też wymogom postępowania administracyjnego wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie bowiem podkreślić trzeba, że ocena ewentualnej zmiany stosunków wodnych (również spowodowanej robotami budowlanymi) wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej. Oględziny nieruchomości przez osoby nieposiadające fachowej wiedzy w powyższym zakresie nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 373/14 – dostępny w CBOSA). Nadto, gdy istnieje różnica stanowisk skarżącego i sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego może być jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem (w tym wypadku robotami budowlanymi) a stanem wód na gruncie, w tym kierunkiem spływu wód opadowych (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 263/13 – dostępny w CBOSA).

Należy ponadto zauważyć, że pomimo wyraźnego wytknięcia organom w wyroku z dnia [...] stycznia 2016 r., jako wady postępowania dowodowego, nieodniesienia się do kwestii likwidacji przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe C. szkody powstałej w wyniku zalania piwnicy w budynku skarżących i zastosowania regresu w stosunku do właścicieli działki nr ewid.[...], w decyzjach wydanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy kwestia ta również została całkowicie zignorowana.

Ograniczenie się – bez należytego uzasadnienia takiego działania – w ramach uzupełnionego postępowania dowodowego do pomiarów wykonanych samodzielnie przez pracownika organu, a także ponowne pominięcie w ramach poczynionych rozważań kwestii wypłaconego skarżącym w związku z zalaniem ich piwnicy odszkodowania i zastosowania regresu względem właścicieli działki nr ewid.[...], stanowi o naruszeniu przez organy obu instancji dyspozycji art. 153 p.p.s.a., a także o ponownym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. (w przypadku organu odwoławczego również art. 136 k.p.a.) oraz o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla dalszego toku postepowania aktualne pozostaję zatem wskazania zaprezentowane w wyroku tut. Sądu z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/ Lu [...].

Uzupełniając te wytyczne należy jedynie zwrócić uwagę, że w razie, gdyby prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe (obejmujące dowód z opinii biegłego) wykazało, że właściciele działki nr [...] w ramach prowadzonych robót budowlanych nie naruszyli dyspozycji § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia, a w związku z tym, że nie zachodzą podstawy do nałożenia na nich jakichkolwiek obowiązków koniecznych dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem, prawidłową formą rozstrzygnięcia będzie odmowa nałożenia na inwestorów takowych obowiązków, nie zaś umorzenie postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 486/11 i z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt OSK 1344/05 – dostępne w CBOSA).

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji wyroku, wynika natomiast z treści art. 200 p.p.s.a.