Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 580/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 7a, art. 8, art. 16, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 156, art. 157
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2018 nr 151 poz 1 art. 3 pkt 40
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 180 poz 60 art. 3 pkt 47
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony  międzynarodowej (
article: art. 72, art. 73, art. 76, art. 81
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 14 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant St. sekretarz sądowy, Renata Tomaszewska-Małolepsza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 czerwca 2023 r. nr KO.480.48.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 30 czerwca 2023 r. nr KO.480.48.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję własną z 17 kwietnia 2023 r. nr KO.480.30.2023, stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 16 września 2016 r. nr WK.5410.3.11288.2016.AN w sprawie zarejestrowania na rzecz S.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia WDB9046632R755698, nr rej. [...]

W uzasadnieniu organ administracji, przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy, podniósł, że pismem z 26 stycznia 2022 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z 16 września 2016 r. Pojazd został zarejestrowany, pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Pojazd był bowiem wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 4600 kg oraz był wyprodukowany na zamówienie z rynku brytyjskiego - kierownica po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego. Producent nie udostępnia technologii, umożliwiającej zmianę położenia kierownicy i przystosowania do ruchu po zakończeniu procesu produkcji danego pojazdu, co oznacza, że nie przewiduje zmiany tego typu. Składając wniosek o rejestrację ww. pojazdu, S.G. przedstawił, m.in. "Świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu" wystawione przez G. wraz z certyfikatem of conformity no. D*730301*, wystawionym przez G. dla ww. pojazdu, z którego wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 5900 kg, ponadto załączył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 1055/2016 z 26 sierpnia 2016 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 1059/2016 z 27 sierpnia 2016 r. wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez S.G. jako uprawnionego diagnostę, a także oświadczenie G. (opinia techniczna) nr 15/08/2016 z 27 sierpnia 2016 r. W efekcie doszło do zarejestrowania pojazdu, pomimo dokonanych w nim zmian konstrukcyjnych, powodujących zmianę rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus, zmianę położenia kierownicy, zwiększenie dopuszczalnej masy całkowitej z 4600 kg na 5900 kg, bez zgody producenta pojazdu oraz zmiany liczby miejsc siedzących z 3 na 24 miejsca oraz liczby miejsc stojących z 0 na 12 miejsc.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu z urzędu postępowania, decyzją z 17 kwietnia 2023 r. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 16 września 2016 r.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił S.G., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1038), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 22 lipca 2002 r.", poprzez nieprawidłowe uznanie, że rozstrzygnięcie starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.

Organ administracji, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, podniósł, że wnioskiem z 6 września 2016 r. S.G. wystąpił o rejestrację pojazdu marki M. Do wniosku dołączył m.in.: umowę kupna z 23 sierpnia 2016 r., dowód rejestracyjny Nr [...] z uwierzytelnionym tłumaczeniem z języka angielskiego, zaświadczenie o przeprowadzonym pozytywnym okresowym badaniu technicznym pojazdu z 26 sierpnia 2016 r. nr 1055/2016 wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym pozytywnym okresowym i dodatkowym badaniu technicznym pojazdu z 27 sierpnia 2016 r. nr 1059/2016 wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe i oświadczeniem G., opinią techniczną nr [...] z 27 sierpnia 2016 r., dotyczącą opisu zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych, "Świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu" wystawione przez G1 wraz z certyfikatem of conformity no. D*730301* wystawionym przez G1 oraz G., oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy.

Z przedstawionych załączników do zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach technicznych z 26 sierpnia 2016 r. nr [...] i z 27 sierpnia nr [...] oraz oświadczenia G. - opinii technicznej nr [...] z 27 sierpnia 2016 r., wynika, że w pojeździe marki M. dokonano zmian konstrukcyjnych, polegających m.in. na: demontażu 2 foteli i montażu 23 homologowanych foteli pasażerskich wraz z pasami bezpieczeństwa, montażu atestowanych szyb bocznych, zmianie zabudowy pojazdu na autobus, zmianie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu na 5900 kg, zmianie masy własnej pojazdu na 2980 kg, zmianie ilości miejsc siedzących na 24 (z kierowcą) + 12 miejsc stojących, zmianie rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus.

Z dowodu rejestracyjnego Nr [...], załączonego do wniosku o rejestrację, wynika natomiast, iż w tym dowodzie rejestracyjnym brak jest jakichkolwiek danych technicznych pojazdu, dotyczących mas i nacisków osi. To zaś oznaczało, że nie było wiadomo, jakie były parametry techniczne pojazdu przed dokonanymi zmianami konstrukcyjnymi.

Z pisma Mercedes-Benz Polska Sp. z o.o. z 3 października 2022 r., znak H/VAN/3465/MZ/22 również wynika, że przedmiotowy pojazd był wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 4600 kg oraz był wyprodukowany na zamówienie z rynku brytyjskiego - kierownica po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego, producent nie udostępnia technologii, umożliwiającej zmianę położenia kierownicy i przystosowania do ruchu po zakończeniu procesu produkcji danego pojazdu, co oznacza, że nie przewiduje zmiany tego typu. Składając wniosek o rejestrację ww. pojazdu, S.G. przedstawił, m.in. świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu, wystawione przez G., wraz z certyfikatem of conformity no. D*730301*, wystawionym przez G dla ww. pojazdu, z którego wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 5900 kg, ponadto załączył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 1055/2016 z 26 sierpnia 2016 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 1059/2016 z 27 sierpnia 2016 r. wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez S.G. jako uprawnionego diagnostę, a także oświadczenie G. (opinia techniczna) nr 15/08/2016 z 27 sierpnia 2016 r. W efekcie doszło do zarejestrowania pojazdu, pomimo dokonanych w nim zmian konstrukcyjnych, powodujących zmianę rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus, zmianę położenia kierownicy, zwiększenie dopuszczalnej masy całkowitej z 4600 kg na 5900 kg, bez zgody producenta pojazdu oraz zmianę liczby miejsc siedzących z 3 na 24 miejsca oraz liczby miejsc stojących z 0 na 12 miejsc.

Decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 16 kwietnia 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w zw. z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia.

W skardze na powyższą decyzję S.G. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z 17 kwietnia 2022 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. poprzez nieprawidłowe uznanie, że rozstrzygnięcie starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;

2. procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym - odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.

Podstawą stwierdzenia nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim nieważności decyzji rejestracyjnej z 16 września 2016 r. było zaistnienie w sprawie przesłanki przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie wydania kwestionowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, kolidujące przy tym z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z 20 października 2010 r., II OSK 1614/09; wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2010 r., II SA/Ol 499/10). Rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje przy tym, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 października 2004 r., III SA 2293/03, wyrok NSA z 7 czerwca 2001 r., III SA 907/00). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., I OSK 1683/11). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Ustalone jest ponadto w doktrynie i orzecznictwie, że rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową. Tak więc rażące naruszenie prawa nie zachodzi wówczas, gdy nie istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2005 r., FSK 2475/04).

Reasumując, wskazać należy, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 8 maja 2014 r., III AUa 892/13).

Kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z 16 września 2016 r. zapadła na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (na dzień wydania kontrolowanej decyzji – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., obecnie – t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.), dalej ustawa, zgodnie z którym rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Stosowne do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:

1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;

2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;

3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;

4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;

5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.

Stosownie do art. 76 ust. 1 ustawy minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:

1) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej:

a) warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis,

b) warunki dystrybucji blankietów dowodów rejestracyjnych, pozwoleń czasowych i nalepek kontrolnych,

c) szczegółowe wymagania techniczne dla tablic rejestracyjnych oraz zakres i sposób ich badania;

2) wysokość opłat za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, tablic (tablicy) rejestracyjnych i nalepki kontrolnej oraz ich wtórników;

3) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, szczegółowe czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzory dokumentów w tych sprawach.

Na podstawie powyższej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1038), dalej rozporządzenie.

Stosownie do treści § 14 ust. 4 ww. rozporządzenia w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się:

1) dowód rejestracyjny pojazdu;

2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. S.G., składając 6 września 2016 r. wniosek o rejestrację pojazdu, załączył m.in. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 1055/2016 z 26 sierpnia 2016 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 1059/2016 z 27 sierpnia 2016 r. wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez S.G. jako uprawnionego diagnostę, a także oświadczenie G. (opinia techniczna) nr 15/08/2016 z 27 sierpnia 2016 r. Powyższe dokumenty stanowiły podstawę rejestracji pojazdu oraz podstawę do uznania, że pojazd spełnia odpowiednie warunki techniczne w związku z dokonanymi zmianami konstrukcyjnymi pojazdu, które polegały na zmianie rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus, zmianie położenia kierownicy, zwiększeniu dopuszczalnej masy całkowitej z 4600 kg na 5900 kg, bez zgody producenta pojazdu, zmianie liczby miejsc siedzących z 3 na 24 miejsca oraz liczby miejsc stojących z 0 na 12 miejsc, montażu atestowanych szyb bocznych oraz zmianie masy własnej pojazdu na 2980 kg. Ponadto z dowodu rejestracyjnego, załączonego do wniosku o rejestrację wynika, że brak jest jakichkolwiek danych technicznych pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter, dotyczących mas i nacisków osi. To zaś oznaczało, że nie było wiadomo, jakie były parametry techniczne pojazdu przed dokonanymi zmianami konstrukcyjnymi.

W ocenie sądu należy zgodzić się z wnioskiem kolegium, że w takiej sytuacji organ, dokonujący rejestracji, powinien zastosować art. 81 ust. 11 pkt 2 lit. a) p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ocenianej decyzji, i skierować pojazd, wskazany we wniosku o rejestrację, na dodatkowe badanie techniczne w celu identyfikacji lub ustalenia danych niezbędnych do jego rejestracji. Mimo tego Starosta Powiatu Piotrkowskiego zaniechał wypełnienia tego obowiązku i wydał 16 września 2016 r. decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Stąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim prawidłowo stwierdziło nieważność ww. decyzji, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 81 ust. 11 pkt 2 lit. a) p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. W ocenie kolegium, wnosząc o rejestrację przedmiotowego pojazdu, nie przedstawiono oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Sąd podziela stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może znajdować się decyzja, która wydana została wbrew wyraźnemu nakazowi, wynikającemu z wydanego na podstawie ustawy rozporządzenia, tzn. mimo nieprzedstawienia przez wnioskodawcę przy rejestracji pojazdu obowiązkowych oświadczeń w zakresie homologacji pochodzących od producenta lub przedstawiciela producenta. Zasadnie zatem organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z 16 września 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Stosownie do powołanego wyżej § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, wnosząc o rejestrację przedmiotowego pojazdu, w którym dokonano zmian danych technicznych w zakresie masy pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej, wnioskodawca zobowiązany był do przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez stronę dokumenty nie stanowią wymaganego przez § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia oświadczenia producenta lub przedstawiciela tego producenta. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby S.G. był przedstawicielem producenta lub producentem. W aktach sprawy znajduje się natomiast pismo M. Sp. z o.o. w W. z 3 października 2022 r., z którego wynika, że firma G nie współpracuje z M. Sp. z o.o. w żadnym zakresie. Firma ta nie występowała również o zaświadczenie o braku zastrzeżeń w związku ze swoimi modyfikacjami pojazdów marki Mercedes-Benz i z punktu widzenia producenta nie ma uprawnień do zmian takich parametrów, jak m.in. dmc i naciski na osie.

Producent pojazdów marki Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu.

Stąd zasadnie organ przyjął, że decyzja z 16 września 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 81 ust. 11 pkt 2 lit. a) p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu skarżących naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.

W zakresie dokonanych w pojeździe zmian konstrukcyjnych wypowiedział się tutejszy sąd w wyroku z 9 kwietnia 2021 r., III SA/Łd 1048/20, dotyczącym skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 października 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie art. 2 pkt 54 ustawy dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl art. 2 pkt 61 ustawy maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię tę wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie z 23 marca 2020 r. i sąd w obecnym składzie podzielił argumentację w nim przedstawioną. Skarżący natomiast zwiększył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Z całą pewnością takiej zgody też nie przedstawił.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem:

a) pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu lub inny równoważny dokument, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1,

b) pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.

W wyroku III SA/Łd 1048/20 sąd podniósł, że skarżący dokonywał zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus, o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Zmiany takie są dopuszczalne po spełnieniu wymogów określonych w § 9d rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., a jednym z nich jest uzyskanie wyników badania jednostki uprawnionej co do spełnienia odpowiednich wymagań technicznych. WSA wskazał również, że skarżący przed dokonaniem zmian nie wystąpił do producenta pojazdu o zgodę na dokonanie zmian konstrukcyjnych pojazdu.

Nie ma racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich S.G. może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę̨ 2007/46/WE (Dz. U. UE. L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE. L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, S.G. nie może być́ uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Marka M., jako zastrzeżony znak towarowy, należy bowiem do Grupy D., którą należy traktować jako faktycznego producenta przedmiotowego pojazdu. Ponadto, przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m.in. dopuszczalną masę̨ całkowitą oraz rodzaj pojazdu - na autobus. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałby skarżący, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe S.G. stał się jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje D., a S.G. w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych przedmiotowego pojazdu.

Na uwzględnienie nie zasługuje także twierdzenie strony, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę̨ uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie należy zapominać, że przedmiotowe postępowania toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadzi tu odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontuje podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Wbrew stanowisku strony zawartemu w skardze, rażące naruszenie prawa polegało w rozstrzyganej sprawie na wydaniu decyzji o rejestracji pojazdu wbrew wyraźnemu nakazowi wynikającemu z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, tzn. mimo nieprzedstawienia obowiązkowego oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzających, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, nie zaś na dopuszczeniu do ruchu niesprawnego technicznie pojazdu, dlatego też kwestia wykonania dodatkowych badań w celu potwierdzenia bezpieczeństwa dokonanych zmian konstrukcyjnych pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Stosownie natomiast do treści art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postepowania ma bezpośrednio wpływ. W ocenie sądu § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści proste porównanie zawartości dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu ze zgłoszeniem przez właściciela pojazdu dokonanych zmian, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bezsprzecznie obligowało Starostę Piotrkowskiego do domagania się uzupełnienia przez właściciela dokumentacji pojazdu oświadczenia, o jakim mowa w ww. przepisie rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w sposób rażący, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W sprawie istnieje także niewątpliwie związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem prawa a treścią decyzji z 16 września 2016 r., polegający na tym, że gdyby nie doszło do tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym byłaby inna. Niezastosowanie wyżej wymienionego przepisu skutkowało rejestracją pojazdu, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości, czy po dokonanych zmianach konstrukcyjnych – nieautoryzowanych przez producenta – w ogóle powinien zostać dopuszczony do ruchu. Potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, wynikające z charakteru stwierdzonego naruszenia prawa, powoduje, że decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu nie może być zaakceptowana jako wydana przez organ praworządnego państwa.

Reasumując, sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący wskazywane wcześniej przepisy prawa, co zasadnie skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z 16 września 2016 r.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w niniejszej sprawie.

d.j.