Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1204/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) sędzia WSA Przemysław Żmich asesor WSA Nina Beczek Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr KO-185/4103/94/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 grudnia 2022 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 11 kwietnia 2023 r. nr KO-185/4103/94/23 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 28 grudnia 2022 r. nr GOPS.4252.87.2022 odmawiającą przyznania M. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką – M. U.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

M. M. wnioskiem z 2 grudnia 2022 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką M. U. (ur. [...] r.) będącą wdową. Do wniosku dołączone zostały:

- orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 5 października 2009 r. zaliczające M. U. na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności, w którym wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 2003 r., a znaczny stopień datuje się od 17 września 2009 r.

- oświadczenia trojga pozostałych dzieci M. U., tj. W. U., S. U. i G. L. z 7 grudnia 2022 r. o zrzeczeniu się opieki nad niepełnosprawną matką.

W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 13 grudnia 2022 r. ustalono, że M. U. od wielu lat leczy się z powodu m.in. zwyrodnienia stawów, nadciśnienia tętniczego, jaskry, choroby wrzodowej żołądka, niedosłuchu. Wnioskująca podaje matce posiłki, leki, pomaga w codziennej toalecie i ubieraniu się.

Wójt Gminy [...] decyzją z 28 grudnia 2022 r. odmówił przyznania M. M. wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że z dołączonego do wniosku orzeczenia wynika, że niepełnosprawność M. U. powstała w 62 roku życia, co stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia, ponieważ niepełnosprawność powstała po ukończeniu wieku, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390).

M. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę przytoczyło przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych określające przesłanki uprawniające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i zaznaczyło, że organ I instancji wadliwie odmówił przyznania świadczenia z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 1b ww. ustawy. Przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

W ocenie Kolegium przesłanką odmownej decyzji jest jednakże fakt niespełnienia przez stronę innych ustawowych przesłanek do uzyskania wnioskowanego świadczenia.

SKO w [...] podkreśliło, że w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca - jako córka niepełnosprawnej M. U., jest osobą, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki. W świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego wątpliwości Kolegium budzi jednak charakter i zakres faktycznie sprawowanej nad matką opieki oraz faktyczny powód niepodejmowania stałego zatrudnienia.

W ocenie SKO w [...] związek między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaną opieką nie jest bezpośredni i ścisły, a ponadto obowiązkiem alimentacyjnym obciążone w takim samym stopniu wobec niepełnosprawnej matki jest rodzeństwo skarżącej.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie nie zostało wykazane, aby rodzeństwo skarżącej nie było w stanie realizować obowiązku alimentacyjnego wobec matki poprzez sprawowanie osobistej opieki lub finansowanie odpłatnej pomocy w opiece nad matką. Z akt sprawy wynika, że żadne z rodzeństwa nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności - po ich stronie nie ma więc obiektywnych, niezależnych od ich woli przeszkód, które świadczyłyby o niemożności wywiązania się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego wobec niepełnosprawnej matki. Obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnego rodzica ciąży w taki samym stopniu na wszystkich dzieciach. W sytuacji, gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilka osób (dzieci), każda z nich ma obowiązek opieki i powinny się one stosownie podzielić tym obowiązkiem, tak aby nie była nim obciążona tylko jedna osoba. Obowiązek opieki nad rodzicami wynika z art. 129 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy i obciąża w równym stopniu wszystkie dzieci osoby niepełnosprawnej. W pierwszej kolejności obowiązek ten polega na dostarczaniu środków utrzymania (art. 128), a w przypadku osoby niepełnosprawnej - na osobistych staraniach o utrzymanie uprawnionego (art. 135 § 2). Wypełnianie tego ustawowego obowiązku nie łączy się z uzyskaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to przysługuje bowiem tylko w takim wypadku, gdy konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia i nie ma możliwości podziału obowiązków w zakresie opieki z innymi osobami, także zobowiązanymi do sprawowania opieki.

Kolegium zaznaczyło, że na realizację obowiązku alimentacyjnego nie ma wpływu odległość miejsca zamieszkania dorosłego dziecka od osoby niepełnosprawnej, będącej jego rodzicem. Również praca zawodowa nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego względem rodzica - nie jest ona bowiem obiektywną przeszkodą w wywiązaniu się z obowiązku alimentacyjnego. Ponadto obowiązek alimentacyjny nie musi oznaczać stricte sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad niepełnosprawnym rodzicem, ale może on polegać na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź opłaceniu osoby trzeciej, która tą opiekę rodzicowi zapewni. Dopuszczalna jest każda postać świadczeń alimentacyjnych.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że złożone 7 grudnia 2022 r. oświadczenia W. U., S. U. i G. L. o zrzeczeniu się opieki nad matką są nieskuteczne. Okoliczność, że osoby te mają własne życie rodzinne i zawodowe, nie jest obiektywną przeszkodą uniemożliwiającą im sprawowanie opieki nad matką. Z obowiązku alimentacyjnego można uwolnić się jedynie w toku stosownego postępowania przed sądem powszechnym.

SKO w [...] powołało dodatkowo akt notarialny z [...] lipca 2020 r. (Rep. A Nr [...]), na mocy którego skarżąca z mężem otrzymali od M. U. na własność lokal mieszkalny w zamian za dożywocie podkreślając, że obok prawnego obowiązku alimentacyjnego wynikającego z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, skarżąca ma również moralny obowiązek opieki nad matką.

W ocenie Kolegium wątpliwości budzi ponadto zakres opieki sprawowanej nad matką oraz faktyczny powód niepodejmowania stałego zatrudnienia. Materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca podaje matce posiłki, leki, pomaga w codziennej toalecie, ubieraniu się. Organ zaznaczył, że skarżąca wspiera wprawdzie swoją matkę w codziennym funkcjonowaniu, jednakże sprawowana opieka nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Opieka obejmuje głównie wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego – przygotowywanie posiłków, sprzątanie, pranie, robienie zakupów, które nie są czynnościami wymagającymi niepodejmowania bądź rezygnacji z zatrudnienia, albowiem są zwykłymi czynnościami dnia codziennego, wykonywanymi w każdym gospodarstwie domowym - także przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy - i nie są one przeciwskazaniem do podjęcia zatrudnienia - tym bardziej w sytuacji prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z matką i mężem. Czynności takie jak podawanie posiłków, sprzątanie, zakupy chociaż są czynnościami wykonywanymi systematycznie, to jednak zajmują jedynie część dnia i nie wymagają zupełnej rezygnacji z aktywności zawodowej - np. poprzez podjęcie pracy chociażby na część etatu, czy dorywczej. Prowadzenie gospodarstwa domowego nie wyklucza bowiem podjęcia zatrudnienia. Dodatkowo skarżąca jest osobą młodą (44 lata), w wieku aktywności zawodowej, nie ma przeszkód zdrowotnych do podjęcia pracy, ma wyuczony zawód krawiec, a także zdobyte kilkuletnie doświadczenie zawodowe. Mogłaby zatem podjąć pracę (np. dorywczą, na część etatu), w której mogłaby wykorzystać swoje wykształcenie zawodowe i nabyte doświadczenie. Organ zaznaczył, że od czasu rozwiązania umowy o pracę w Levisie w 2002 r. (czyli przez ponad 20 lat) skarżąca była nieaktywna zawodowo - w tym czasie była na utrzymaniu męża i zajmowała się wychowywaniem urodzonego w 2003 r. syna. Nie można zatem uznać, że przez te wszystkie lata jedynym powodem niepodejmowania zatrudnienia była konieczność sprawowania opieki nad matką. Zdaniem Kolegium skarżąca jest w stanie - przy zaangażowaniu i pomocy rodzeństwa w sprawowanej opiece w postaci osobistej pomocy bądź łożenia środków finansowych na uprawnioną osobę - oraz przy skorzystaniu z usług opiekuńczych oferowanych przez GOPS w [...] podjąć aktywność zawodową, przynajmniej w częściowym wymiarze czasu pracy.

Kolegium podkreśliło jednocześnie, że nie kwestionuje stanu zdrowia matki, ani faktu, że skarżąca z uwagi na fakt wspólnego zamieszkiwania wspomaga swoją matkę w codziennym funkcjonowaniu, jednakże świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako "wynagrodzenie" za świadczenie pomocy przez dziecko swoim starszym rodzicom - a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku uwzględnienia wniosku strony. Stosownie do art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Przez wzajemne wsparcie, o którym mowa w tym przepisie należy rozumieć: pomoc materialną, psychiczne wsparcie w chorobie, cierpieniu i kalectwie, pomoc intelektualną przy podejmowaniu ważnych decyzji lub załatwianiu spraw życiowych oraz pomoc fizyczną przy wykonywaniu różnych czynności. Wzajemne wsparcie pomiędzy rodzicami i dziećmi powinno być całkowicie bezinteresowne, co wynika przede wszystkim z norm moralnych.

W świetle powyższego SKO w [...] stwierdziło, że skarżąca nie spełnia kumulatywnie wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

M. M. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że nie przysługuje jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak i obowiązujące przepisy prawa, powinny prowadzić do odmiennego wniosku.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że organ wadliwie ustalił, że jej praca polega na czynnościach, które mogłaby wykonywać opiekunka bądź pomoc domowa typu sprzątaczka. Jest to dalece nieuprawnione, gdyż niemal przez cały dzień matka potrzebuje pomocy i obecność w domu jest niezbędna. Posiada ona wiele przypadłości, które uniemożliwiają jej samodzielną egzystencję. Skarżąca zapewnia nie tylko wyżywienie, umycie, dojazd do lekarza, ale dba również o wspólne miejsce zamieszkania. Poza tym wbrew ustaleniom organów rodzeństwo nie jest w stanie pomóc alimentacyjnie w opiece zarówno w sposób faktyczny jak i finansowy. Niemożliwe jest, aby czynności pielęgnacyjne, w tym mycie wykonywali dorośli synowie, gdyż jest to poniżej godności człowieka. Siostra skarżącej z uwagi na podejmowaną pracę nie może zaś pełnić żadnej opieki nad chorą matką. W ocenie skarżącej istnieje bezpośredni i ścisły związek między niepodejmowaniem zatrudnienia w związku z opieką nad matką. Decyzja SKO jest niesłuszna stanowi faktycznie uzasadnienie roszczeń alimentacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390), zwanej dalej "u.ś.r.".

Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W pierwszej kolejności jako prawidłowe Sąd ocenił stanowisko organu odwoławczego w zakresie dotyczącym uznania za wadliwe rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji odmawiającego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozważania Kolegium w tej części znajdują bowiem potwierdzenie w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 38/13 oraz w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.

Sąd ocenia jednakże jako przedwczesne stanowisko organu odwoławczego, który przyjął, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie spełnia przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r., to jest przesłanki istnienia związku przyczynowego pomiędzy zapewnieniem przez skarżącą opieki niepełnosprawnej matce a rezygnacją lub koniecznością niepodejmowania przez nią zatrudnienia.

Jak wskazano wyżej, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wówczas gdy osoba uprawniona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca w zeznaniach złożonych w siedzibie Kolegium wskazała, że sprawuje opiekę nad matką, która jest osobą stale leżącą, co organ w swoich wywodach pominął. Zaoferowała także, że podjęłaby pracę w przypadku uzyskania kilku godzin pomocy z opieki społecznej. Organ odmówił przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego opierając się wybiórczo na jej zeznaniach, co do zakresu faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną, bez przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego z udziałem matki Skarżącej i w jej obecności. Niezależnie od powyższego w uzasadnieniu decyzji organ nie omówił ani także nie zweryfikował informacji, że M. U. jest osobą leżącą zarówno podczas jedzenia jak i czynności higienicznych, a także korzysta z przenośnej toalety.

Tymczasem, jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art.17 ust.1 u.ś.r. w sprawie znajduje zastosowanie art. 23 ust. 4a u.ś.r. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się bowiem na podstawie tego przepisu w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą dana osoba ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Rolą rodzinnego wywiadu środowiskowego jest niewątpliwie umożliwienie organom administracji sprawowania należytej kontroli aby w toku prowadzonych postępowań nie dochodziło do nadużyć w zakresie przyznawania tego świadczenia. W judykaturze zwraca się uwagę na szczególną wagę tego środka dowodowego w postępowaniu w sprawie przyznania przedmiotowego świadczenia włącznie z tym, że uniemożliwienie przeprowadzenia tego wywiadu lub nieudzielenie w jego toku wyjaśnień co do okoliczności nim objętych skutkuje, stosownie do art. 28 ust.1 u.ś.r., odmową przyznania wnioskowanego świadczenia. Wobec powyższego rolą organu było przeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia zakresu sprawowanej przez Skarżącą opieki nad matką oraz okoliczności związanych z rezygnacją z zatrudnienia bądź niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki, z wykorzystaniem tego środka dowodowego.

Istotnym w sprawie niniejszej jest, że treść orzeczenia o niepełnosprawności determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga osoba orzeczeniem tym się legitymująca. Z kolei do organu administracji należy ustalenie czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia czy w danej sytuacji sprawowana nad osobą niepełnosprawną opieka odpowiada wymogom określonym w art. 17 ust. 1 o świadczeniach rodzinnych zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1334/21, Lex nr 3342907). Obowiązku wyjaśnienia tego aspektu sprawy organy administracji jednakże, zdaniem Sądu, nie dopełniły. Z treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie wynika na jakie konkretnie schorzenia cierpi matka skarżącej i jakiej w związku z tym wymaga opieki ze strony córki oraz jaki jest zakres tej opieki. W sprawie nie wyjaśniono, czy M. U. jest w stanie wykonywać przy sobie elementarne czynności codziennej egzystencji oraz czy może pozostać w domu sama w czasie ewentualnej pracy wnioskodawczyni w przypadku gdyby ta zdecydowała się tą pracę podjąć.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy ustalił także, że skarżąca była zatrudniona ostatni raz w 2002 roku. Od tego czasu nie pozostawała w zatrudnieniu i nie wykonywała żadnej innej pracy zarobkowej, wychowywała dziecko i pozostawała na utrzymaniu męża. W tej sytuacji organ uznał, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaną opieką. Zdaniem Kolegium, skarżąca nie wykazała bowiem aby zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zdaniem sądu w składzie orzekającym, niepodejmowanie wcześniej przez skarżącą zatrudnienia, bezpośrednio przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a więc brak aktywności zawodowej, nie może być uznane za rozstrzygające o braku związku przyczynowego pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad matką, a niemożnością podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ocena bowiem niepodejmowania zatrudnienia powinna być dokonywana w czasie występowania z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ma więc znaczenia wcześniejszy brak aktywności zawodowej. Art. 17 ust. 1 ustawy nie wprowadza żadnych ram czasowych co do wykazania niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia o nie wystąpi. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2023 r., I SA/Wa 2583/22).

Skarżąca w niniejszej sprawie jest osobą obiektywnie zdolną do pracy co wynika z jej wieku oraz braku orzeczenia o niezdolności do pracy, czy niepełnosprawności. Brak aktywności zawodowej sam w sobie nie wyklucza jednak przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sprawowanie opieki stanowi więc ewentualną przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 758/14, trafnie przyjęto, że pojęcie rezygnacji z zatrudnienia należy rozumieć jako niewykonywanie pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, który tego wymaga. Wprawdzie powołany wyrok dotyczył specjalnego zasiłku opiekuńczego, to jednak przesłanki uzyskania tego świadczenia zostały ukształtowane identycznie z przesłankami uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W nawiązaniu do treści przywołanego przez SKO aktu notarialnego darowizny przez matkę Skarżącej lokalu mieszkalnego na jej rzecz, oraz towarzyszącej temu rozporządzeniu umowy dożywocia gwarantującej M. U. pomoc córki i pielęgnację w chorobie, Sąd zauważa, że nie pozostaje on w bezpośrednim związku z treścią rozstrzygnięcia w sprawie. Obowiązek zobowiązanej z tytułu otrzymanego od matki przysporzenia majątkowego nie obejmuje bowiem swoją dyspozycją ani konieczności rezygnacji z zatrudnienia ani niemożności jego podjęcia. Z kolei przepis prawa warunkujący uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie zawiera przesłanki, która uzależnia uwzględnienie wniosku od istnienia lub nieistnienia takiej umowy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. , które miało wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe stanowisko Sądu.

Mając te okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku.