Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2327/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant st. sekr. sąd. Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi D. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO), po rozpatrzeniu odwołania D. K. i A. K. -utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta [...] przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w [...] z [...] maja 2017 r. ([...]) ustalającą koszty powstałe w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na 478 złotych.

SKO podniosło, że postępowanie wszczęto z urzędu w związku z wydaniem 25 lipca 2013 r. dyspozycji usunięcia ww. pojazdu zaparkowanego w miejscu niedozwolonym przy ul. [...] w W., od którego odstąpiono w trybie art. 130a ust.2a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (u.p.r.d.)

Dalej wyjaśniło, że wysokość kosztów określono na 478 zł stosownie do załącznika nr 2 do Uchwały Nr [...] Rady [...] z [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013. W decyzji wskazano, iż do zapłaty kosztów zobowiązani są solidarnie D. i A. K..

Organ przytoczył art. 130a ust. 1 u.p.r.d. Pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust. 5c u.p.r.d.). Wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 5c, a w przypadku, o którym mowa w ust. la, również dowodu uiszczenia kaucji (art. 130a ust. 7 u.p.r.d.).

Z kolei stosownie do art. 130a ust. 2a u.p.r.d. od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 130a ust. 6 u.p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 opłata za usunięcie pojazdu takiego jak w niniejszej sprawie wynosi 478 zł a za jego przechowywanie wynosi 37 zł za każda rozpoczętą dobę parkowania. Z kolei zgodnie z załącznikiem Nr 2 do wym. Uchwały wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej w kg lub rodzaju pojazdu. Za pojazd do 3.500kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej czyli za taki jak w niniejszej sprawie ta opłata wynosi 478 zł.

Wobec powyższego prawodawca określił enumeratywnie wypadki, w których dopuszczalne jest usunięcie pojazdu z drogi i nie ulega wątpliwości, iż wyliczenie to jest wyczerpujące. Inne, poza nimi, nie uzasadniają usunięcia pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi jest obligatoryjne (ust. 1) lub fakultatywne (ust. 2). W pierwszym wypadku organ jest zobowiązany zawsze usunąć pojazd w razie stwierdzenia okoliczności wymienionej uzasadniającej usunięcie, jak miało to miejsce w analizowanej sprawie, a w drugim - jest to pozostawione jego uznaniu.

W tej sprawie ustalono, iż A. K. 25 lipca 2013 r. zaparkował pojazd marki [...] w miejscu oznaczonym znakami pionowymi D-18 a z tabliczką T-29 oraz znaku poziomego P-20, to jest pozostawił pojazd na miejscu dla osoby niepełnosprawnej bez ważnego identyfikatora upoważniającego do parkowania na takim miejscu. Nie ulega też wątpliwości, że czyn powyższy, stanowiący wykroczenie z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeks wykroczeń (j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 46, poz. 275 ze zm) odpowiada art. 130a ust. 1 pkt 5 u.p.r.d., stanowiącym o obligatoryjnym usunięciu pojazdu. Dlatego zawsze gdy zostanie stwierdzone, że pojazd został zaparkowany w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela, policjant czy strażnik miejski ma ustawowy obowiązek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i nie zależy to od jego swobodnego uznania, dobrej lub złej woli. Fakultatywność działania jest tu całkowicie wykluczona. Dyspozycja usunięcia pojazdu (nr [...]), wydana została przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...], a zatem przez podmiot uprawniony do działania na mocy przepisu art. 130a ust. 4 pkt 2 ustawy. Przy mandat karny jest grzywną za popełnione wykroczenie. Z kolei nałożona opłata nie ma charakteru represyjnego, lecz ma wyłącznie charakter administracyjny. Powyższe należności nie wykluczają się też wzajemnie, uiszczenie mandatu nie zwalnia z obowiązku ustalenia przez organ opłaty i odwrotnie. Nie nałożenie mandatu karnego nie ma znaczenia dla opłaty administracyjnej.

Organ zaznaczył, że widząc funkcjonariusza Straży Miejskiej, odwołujący się przybył na miejsce. W tej sytuacji uzasadnione było odstąpienie na zasadzie art. 130a ust. 2 ustawy od odholowania pojazdu na parking strzeżony, co było prawnie dopuszczalne. W myśl przepisu taka możliwość zachodzi zarówno przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdów, jak również w trakcie usuwania pojazdu, gdy tylko ustaną przyczyny jego usunięcia. Nie mniej jednak, pomimo iż do faktycznego odholowania pojazdu na strzeżony parking nie doszło, to zawezwanie holownika i podjęcie czynności usunięcia niewątpliwie spowodowało koszty usunięcia, które zgodnie z Załącznikiem Nr 2 do Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 , wynoszą 478 zł dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500kg. Zwrócić przy tym trzeba też uwagę, że analizowany art. 130a ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy nie określa i nie wyszczególniania poszczególnych składników tych kosztów. Prawodawca ich w żaden sposób nie precyzuje, ani nie uzależnia od tego np. czy pojazd był w całości załadowany na lawetę, czy tylko częściowo. Po myśli art. 130a ust. 6 cyt. ustawy wysokość opłaty ustala rada powiatu w drodze uchwały. Na terenie [...] jest ona zależna od dopuszczalnej masy pojazdu lub rodzaju pojazdu, w niniejszej sprawie stanowi kwotę 478 zł, tj. dla pojazdów o dopuszczalnej masie do 3.500 kg stosownie do ww. Załącznika nr 2 do Uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012r. W aktach sprawy znajduje się dowód (faktura VAT) wskazujący na poniesienie tych kosztów przez Zarząd Dróg Miejskich w [...].

Solidarna odpowiedzialność za zapłatę kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia samochodu wynika z ust. 2a art. 130 u.p.r.d., który stanowi, iż jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Natomiast jeśli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10H (art. 130 ust. 101 u.p.r.d.).

Odnosząc się do wniosków o przeprowadzenie dowodów z rozpisów godzin sporządzenia notatki przez strażnika oraz odczytów z GPS holownika, Kolegium wskazało, że dowody te znajdują się w aktach sprawy i zostały wzięte pod uwagę podczas postępowania, tak przed organem I, jak i II instancji. Z dowodów tych wynika, że interwencja Straży Miejskiej została wszczęta o godzinie 11.27, o godzinie 11.32 przyjęto zgłoszenie przez dyspozytora firmy holującej. O godz. 11.34 włączono przełącznik, natomiast o godz. 11.35 anulowano zgłoszenie po zgłoszeniu się kierującego pojazdem na miejscu zdarzenia.

W tym stanie prawnym i faktycznym prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia w sprawie nie budzi zastrzeżeń. Kolegium uznało, iż w sprawie zostało przeprowadzone wszechstronne postępowanie dowodowe zgodnie z dyspozycjami kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art, 7 i 8 kpa. Dlatego po powtórnej analizie całokształtu sprawy organ odwoławczy przesądził o utrzymaniu decyzji w mocy.

Skargę na powyższą decyzję złożyli D. i A. K., zarzucając nieuwzględnienie wniosku o przedstawienie zapisów godzin z notatki straży miejskiej oraz odczytów GPS holownika. Ponadto funkcjonariusz straży miejskiej odstąpił od wymierzenia mandatu, czyli do wykroczenia nie doszło a tym samym wzywanie holownika było bezpodstawne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zaprezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2017 r. ustalającą koszty powstałe w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na 478 złotych.

Przypomnieć należy, że podstawą prawną ustalenia wobec skarżących kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia ww. pojazdu był art. 130a ust. 2a u.p.r.d. Zgodnie z tym przepisem, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli jednak wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia obowiązany jest właściciel pojazdu (...).

Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy ustalone w toku postępowania nie są kwestionowane przez skarżących. Wynika z nich, że A. K. w dniu 25 lipca 2013 r. zaparkował powyższy pojazd w miejscu oznaczonym znakami pionowymi D-18 a z tabliczką T-29 oraz znaku poziomego P-20, to jest na miejscu dla osoby niepełnosprawnej. Czyn ten wypełnia dyspozycję art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń. Jak wynika z akt sprawy dyspozycję usunięcia pojazdu wydał Strażnik Miejski o godzinie 11.27, którą następnie odwołał po przybyciu skarżącego na miejsce o godzinie 11.35. O godzinie 11:32 dyspozytor firmy holującej przyjął zgłoszenie. O godzinie 11:35 nastąpiła zmiana statusu zlecenia holowania.

Do faktycznego odholowania pojazdu wprawdzie nie doszło, jednak wezwanie holownika i jego wyjazd spowodował koszty, które zgodnie z Załącznikiem Nr [...] do Uchwały Nr [...] Rady m[...] z [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013, które określono na kwotę 478 zł dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg.

W aktach sprawy znajduje się dowód (faktura VAT) wskazujący na poniesienie tych kosztów przez Zarząd Dróg Miejskich w [...].

Dodać trzeba, że solidarna odpowiedzialność za zapłatę kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia samochodu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie wynika z ust. 2a art. 130 u.p.r.d., który stanowi, iż jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Natomiast jeśli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10H (art. 130 ust. 101 u.p.r.d.).

Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że w rozpatrywanym przypadku nie powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Wbrew bowiem powyższym stwierdzeniom w aktach sprawy znajduje się faktura VAT, zlecenie holowania, raport drogowy holownika i notatka urzędowa strażnika miejskiego o odstąpieniu od usunięcia pojazdu. Są to dokumenty wystarczające do przyjęcia, że została spełniona określona w art. 130a ust. 2a u.p.r.d., przesłanka do ustalenia kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i obciążenia nimi skarżących.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że Strażnik Miejski odstąpił od zastosowania mandatu, a więc do wykroczenia nie doszło wyjaśnić trzeba, że obowiązek poniesienia kosztów związanych z usunięciem pojazdu jest w pierwszej kolejności rekompensatą za działania związane z usunięciem pojazdu, o charakterze odpowiedzialności administracyjnej. Czym innym jest natomiast odpowiedzialność karnoadministracyjna za wykroczenie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji.