Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 190/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek wniosku G. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] września 1965 r., nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że decyzją z dnia [...] września 1965 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w G. pow. [...] o powierzchni 865 mkw. pgr. [...] niehipotekowane, stanowiącej własność spadkobierców W. C..

Pismem z dnia 4 lutego 2008 r. G. S. (następczyni prawna byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości) wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji PWRN Urząd Spraw Wewnętrznych w [...]. Wojewoda [...] przekazał wniosek G. S. do rozpatrzenia według właściwości Ministrowi Infrastruktury.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wniosku W. Z., jak również G. S., decyzją z dnia [....] sierpnia 2010 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2112/10 (Minister podał błędną datę wyroku: 14 kwietnia 2013 r.) oddalił skargę G. S.na w/w decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r., zaś wyrokiem z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1639/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną G. S. od w/w wyroku WSA.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. G. S. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [....] sierpnia 2010 r.

Jako przesłankę wznowienia postępowania podała art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. Wskazała, że dowód na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazał się fałszywy i wskazała na nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, bowiem zajęcie wywłaszczonej nieruchomości i jej zagospodarowanie nastąpiły przed faktycznym wywłaszczeniem.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wniosku G. S. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [....] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Pismem z dnia 8 lipca 2014 r. G. S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [....] czerwca 2014 r.

Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie G. S. wskazała, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe. Nie wskazała jednak, które dowody okazały się fałszywe ani nie przedstawiła żadnych dokumentów, które to potwierdziły. Tymczasem strona, która domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. powinna przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego fakt sfałszowania dokumentu. W związku z tym przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 nie została spełniona.

Odnosząc się do kolejnej przesłanki wznowienia postępowania powołanej przez stronę, organ wskazał, że okoliczność zajęcia nieruchomości nie jest tożsama z realizacją celu wywłaszczenia. Ponadto zwrócił uwagę, że okoliczność ta wynikała z archiwalnych akt wywłaszczeniowych, w szczególności z pisma wyjaśniającego z dnia [....] stycznia 1965 r. nr [...], a zatem orzekając w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] września 1965 r. Minister Infrastruktury dysponował archiwalnymi aktami wywłaszczeniowymi. Z akt tych wynika, że celem wywłaszczenia była budowa szopy i garażu na maszyny i urządzenia rolnicze oraz, że w dniu 1 grudnia 1964 r. doszło do zajęcia nieruchomości przez ubiegającego się o wywłaszczenie tj. Powiatowy Związek Kółek Rolniczych w [....]. Tym samy zajęcie nieruchomości przed dokonaniem wywłaszczenia nieruchomości nie stanowiło nowej okoliczności istotnej dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ było znane zarówno organowi orzekającemu o wywłaszczeniu, jak i Ministrowi Infrastruktury w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu.

Organ przytoczył również orzecznictwo, z którego wynika, że pod pojęciem nowych okoliczności lub nowych dowodów należy rozumieć okoliczności lub dowody nowoodkryte lub po raz pierwszy zgłoszone w postępowaniu. Istotne jest, aby organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane na dzień podjęcia decyzji. Jeżeli jednak te dowody były, a organ orzekający nie zbadał ich, to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uważać za nowe, niezależnie od kwestii ich oceny przez organ.

Organ nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie nieznanego z imienia i nazwiska świadka, jakim był Prezes Kółka Rolniczego w [...] oraz świadka A.D., ponieważ brak był dowodów wskazujących, że osoby te mogłyby mieć wiedzę co do daty realizacji celu wywłaszczania, zwłaszcza, kiedy od wywłaszczenia nieruchomości minęło ok. 50 lat.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. S., zarzucając kwestionowanej decyzji:

a) obrazę przepisów prawa – art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w związku z art. 75, art. 76, art. 77 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy,

b) obrazę art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, a dalej niewłaściwe zastosowanie art. 80 k.p.a.,

c) zaniechanie ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i naruszenie art. 107 k.p.a., co w konsekwencji prowadzi do wadliwego zastosowania art. 138 § 1 pkt k.p.a., przy pominięciu zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.,

d) w związku z ww. naruszeniami, naruszenie zasady praworządności władzy publicznej określonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że biorąc udział we wznowionym postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [....] sierpnia 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [....] z dnia [...] września 1965 r. wielokrotnie wnosiła o ustalenie okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Wnioski dowodowe dotyczyły przesłuchania świadków znających okoliczności wzniesienia obiektu na nieruchomości w [...] (dz. nr [....] przed podziałem). Organ nie odniósł się również do złożonych oświadczeń A. D. i J. B. przesłanych przez skarżącą w dniu 12 sierpnia 2014 r. W ocenie skarżącej brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego, przy naruszeniu procedury powinno skutkować uchyleniem skarżonego aktu.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Z kolei w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa, a w szczególności nie zawiera wskazanych w skardze wad procesowych, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy poprzedzająca ją decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [....] czerwca 2014 r. nr [...] zostały wydane w wyniku wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [....] z dnia [...] września 1965 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Podkreślić w tym miejscu też trzeba, iż wznowienie postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej, jednak podstawy wszczęcia tego postępowania zostały ściśle określone w art. 145 § 1 k.p.a. i wykładnia tych przepisów nie może mieć charakteru rozszerzającego. Nadto zauważyć należy, że wznowienie postępowania administracyjnego składa się z kilku etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego, następny zaś - mający miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu - dotyczy badania w pierwszej kolejności rzeczywistego istnienia przyczyny wznowienia. Przepisy postępowania administracyjnego (art. 145-152 k.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają wskazane etapy omawianego postępowania. Na każdym etapie organ ustala i rozważa właściwe dla tego etapu okoliczności sprawy oraz stosuje odpowiednie na tym etapie podstawy prawne rozstrzygnięć. Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość) badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Analiza przedstawionych Sądowi akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wskazuje, że Minister Infrastruktury i Rozwoju wydając zaskarżoną decyzję zachował reguły rządzące postępowaniem wznowieniowym. Skarżąca G.S. z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła w dniu [...] maja 2013 r. podając, że o zaistnieniu przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania dowiedziała się podczas przeglądania akt administracyjnych sprawy dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zakończonej decyzją Starosty [....] z dnia [....] kwietnia 2013 r., nr [....]. Wpłynięcie do organu wniosku o wznowienie postępowania wszczęło postępowanie wstępne, w ramach którego właściwy wówczas w sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zbadał istnienie przesłanek formalnych do wznowienia postępowania. Ustalił m. in. czy podanie wniósł podmiot będący stroną w postępowaniu, czy podanie zostało złożone we właściwym terminie, czy powołane są w nim ustawowe przesłanki wznowienia. W wyniku postępowania wstępnego organ stwierdził, że wniosek spełnia przesłanki formalne i w dniu [....] czerwca 2013 r. na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.

Następnie prawidłowo organ przystąpił do badania rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia wskazanych przez wnioskodawczynię. Stwierdzenie bowiem, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.), może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju oparł swoją decyzję o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. na dokonanej przez siebie ocenie przyczyn wznowienia.

Sąd w pełni podziela stanowisko Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że w sytuacji, gdy wnioskodawczyni domagając się wznowienia postępowania, powołuje się na fałszywe dowody, nie precyzując konkretnie, który odwód okazał się fałszywy, jak również nie przedstawiając żadnych dokumentów, które by to potwierdzały, to brak jest podstaw do przyjęcia, że została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Słuszne jest również stanowisko Ministra co do oceny kolejnej przyczyny wznowienia postępowania wskazanej we wniosku skarżącej. Prawidłowo organ wywiódł, że skoro okoliczność zajęcia nieruchomości przed dokonaniem wywłaszczenia wynikała z archiwalnych akt wywłaszczeniowych, to Minister Infrastruktury odmawiając decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2010 r. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] września 1965 r. i dysponując archiwalnymi aktami wywłaszczeniowymi, posiadał wiedzę, że zajęcie nieruchomości nastąpiło przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu.

Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość) badanej przyczyny wznowienia, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

W świetle poczynionych spostrzeżeń Sąd uznał, iż zaskarżonej decyzji nie można – wbrew stanowisku strony skarżącej – zarzucić naruszenia prawa. Zatem zarzuty podniesione w skardze Sąd uznał za nieuprawnione.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji