Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 126/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 3, art. 7, art. 8 par. 1, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 83 ust. 1, art. 83b ust. 1, art. 83c ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1336
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
article: art. 31
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: par. 10 ust. 1, ust. 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 640
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich  usytuowanie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik,, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi G. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. z dnia [...] r. , nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących G. K. i Z. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 lipca 2023 r. nr 5/2023 Burmistrz M. na podstawie art. 83a ust. 1 w związku art. 83c ust. 1, art. 83f ust. 1 pkt 1 i 3, art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 ze zm., dalej "u.o.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej "K.p.a."), zezwolił Operatorowi Gazociągów Przesyłowych [...] (dalej: "inwestor"), na wycinkę drzewa z gatunku świerk pospolity "Picea abies (L.) H.Karst" na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...], gmina M. należącej do G. K. i Z. K. (dalej "skarżący"). Organ I instancji zwolnił inwestora z opłaty za usunięcie drzewa i wyznaczył termin usunięcia drzewa do 31 grudnia 2024 r.

Organ I instancji podał, że w dniu 18 maja 2023 r. otrzymał od inwestora wniosek o wycinkę świerka pospolitego, rosnącego na działce nr ew. [...]. Powodem usunięcia drzewa było zagrożenie funkcjonowania gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250 [...] przez możliwość uszkodzenia izolacji gazociągu przez system korzeniowy, co mogło prowadzić do nieszczelności gazociągu.

Organ I instancji ustalił na podstawie oględzin w terenie w dniu 31 maja 2023 r., że drzewo rośnie na działce o numerze ew. [...]. Pracownik organu dokonał pomiaru taśmą mierniczą odległości pnia drzewa od słupka, oznaczającego przebieg trasy gazociągu i ustalił, że drzewo rośnie w odległości ponad 2 metrów od gazociągu. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640, dalej: "rozporządzenie MG z 2013 r."), w strefach kontrolowanych nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od gazociągu do pni drzew. Organ I instancji pismem z dnia 6 czerwca 2023 r. wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień w zakresie ustalenia lokalizacji drzewa przeznaczonego do usunięcia poprzez wskazanie sposobu ustalenia odległości pnia drzewa od gazociągu.

W odpowiedzi na wezwanie inwestor wyjaśnił, że odległość pnia drzewa od gazociągu określono na podstawie urządzenia pomiarowego - lokalizatora, który namierza oś gazociągu. Następnie od osi gazociągu odmierzono taśmą mierniczą 2 m w każdą stronę, co stanowiło strefę kontrolowaną gazociągu, w której nie mogą rosnąć drzewa. Wskazał, że słupek gazowy postawiony na działce nr [...] nie określa dokładnie osi gazociągu, lecz stanowi jedynie oznakowanie strefy kontrolowanej gazociągu.

Organ I instancji uznał, że wniosek inwestora był zasadny, gdyż istnieje konieczność zapewnienia bezpieczeństwa gazociągowi zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia MG z 2013 r.

Skarżący złożyli odwołanie od ww. decyzji, w którym nie wyrazili zgody na wycięcie przedmiotowego drzewa. Wskazali, że w 2014 r. otrzymali decyzję o wycięciu 114 drzew i 62 krzewów, która została wydana na wniosek inwestora. Wśród drzew, podlegających wycięciu nie było wówczas przedmiotowego świerku. Skarżący wyjaśnili, że świerk ma płytki system korzeniowy i nie zagraża bezpieczeństwu gazociągu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 18 grudnia 2023 r. decyzję nr SKO.4171.2139.2023, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i przywołał treść art. 83 ust.1 pkt 1 i 2 u.o.p. Organ odwoławczy wskazał na przesłankę stwierdzenia zagrożenia funkcjonowania urządzeń, jako przesłankę wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa, w przypadku gdy z wnioskiem nie występuje właściciel lub posiadacz nieruchomości za zgodą właściciela.

Organ odwoławczy stwierdził, że wprowadzenie rozwiązania wynikającego z art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p., uszczuplającego zakres ochrony jednego z podstawowych praw, jakim jest własność, w głównej mierze spowodowane było względami bezpieczeństwa. Rozwiązanie to jest zgodne z art. 31 Konstytucji RP, który pozwala na ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw, jeżeli jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Organ odwoławczy podał, że organ I instancji poczynił niezbędne ustalenia w tym zakresie i uznał, że wniosek inwestora był zasadny, gdyż doszło do naruszenia zakazu, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia MG z 2013 r.

Organ odwoławczy podał, że w strefach kontrolowanych zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia MG, nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący w odwołaniu wyjaśnili, że wszystkie drzewa na działce, w tym również przedmiotowe drzewo zostały przez nich zasadzone w 2003 r., czyli po wybudowaniu gazociągu na tym terenie. Według organu odwoławczego, skarżący dokonali przedmiotowych nasadzeń samodzielnie na trasie czynnej sieci gazowej, wbrew obecnym przepisom rozporządzenia MG z 2013 r., powodując tym samym zagrożenie dla funkcjonowania gazociągu.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący o istnieniu gazociągu dowiedzieli się w 2005 r., gdy otrzymali odszkodowanie za usunięte drzewa, stąd w ocenie organu, zdziwienie budzi fakt, że w roku 2023 skarżący dokonali nowych nasadzeń około 300 sztuk drzew. Organ odwoławczy podał, że z uproszczonej informacji z rejestru gruntów wynikało, że działka nr [...] w większości jest gruntem rolnym, na którym nie powinny rosnąc drzewa.

Skarżący złożyli skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucili:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- § 10 ust. 4 rozporządzenia MG z 2013 r. w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p,. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji o zezwoleniu na wycięcie świerku rosnącego ponad 2 m od słupka stanowiącego oznakowanie strefy kontrolowanej gazociągu DN 250, podczas gdy z treści tego przepisu wynika, że drzewo nie może rosnąć mniej niż 2 m od gazociągu,

- § 2 pkt 30 w zw. z § 10 ust. 1 i 4 rozporządzenia MG z 2013 r., przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że strefa kontrolowana jest tożsama z osią gazociągu, a także że w strefie kontrolowanej nie mogą rosnąć drzewa, podczas gdy strefa kontrolowana jest obszarem szerszym, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, a w strefie kontrolowanej mogą rosnąć drzewa jedynie w odległości co najmniej 2 m od gazociągu,

- art. 83c ust. 5 pkt 2 u.o.p., przez jego błędną wykładnię i niewzięcie pod uwagę kształtu systemu korzeniowego drzewa, na którego usunięcie zezwolił organ;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 78 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób powierzchowny oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób nieobiektywny, w szczególności pominięcie faktu usytuowania drzewa w odległości powyżej 2 m od strefy kontrolowanej gazociągu o średnicy DN 250, nieuwzględnienie faktu dokonywania pomiaru od strefy kontrolowanej gazociągu oraz pominięcie faktu przeprowadzania kontroli i dokonywania pomiaru już w toku innego postępowania o sygn. GIS.6131.53.2014 w 2014 r.,

- art. 7a § 1 K.p.a., przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy na korzyść skarżących i przyjęcie, że strefa kontrolowana jest tożsama z osią gazociągu,

- art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a., polegającego na jedynie pozornym ustosunkowaniu się przez organ administracji do zarzutów strony skarżącej wskazanych w odwołaniu z dnia 24 lipca 2023 r., a tym samym nieprawidłową kontrolę instancyjną wydanego orzeczenia,

- art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., przez wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną z dnia 6 października 2014 r., wydanej w postępowaniu o sygn. GIS.6131.53.2014,

- art. 138 § 1 pkt 1 - 2b K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a., polegające na błędnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia 11 lipca 2023 r. w przedmiocie zezwolenia inwestorowi na usunięcie drzewa, pomimo naruszenia przy wydawaniu tej decyzji:

art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną z dnia 6 października 2014 r., wydaną w postępowaniu o sygn. GIS.6131.53.2014,

b. art. 9 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej ze względu na fakt usunięcia 114 drzew w 2014 r., na tej samej działce, na podstawie decyzji Burmistrza M. OS/27/2014 wydanej w postępowaniu o sygn. GIS.6131.53.2014 i niezakwalifikowanie drzewa będącego przedmiotem niniejszej decyzji do wycięcia, a następnie po 9 latach wydanie decyzji zezwalającej na wycięcie tego drzewa, niepouczenie uczestników o braku możliwości wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną,

art. 7a § 1 K.p.a., przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy z § 10 ust. 4 rozporządzenia MG z 2013 r. w zw. z § 2 pkt 30 tego rozporządzenia na korzyść skarżących i przyjęcie, że odległość drzewa liczy się od strefy kontrolowanej, nie zaś od osi gazociągu,

d. art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., przez niezupełne i niewystarczające uzasadnienie podstaw faktycznych i prawnych decyzji Burmistrza M. , to jest niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione,

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób powierzchowny oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób nieobiektywny, w szczególności: - pominięcie faktu usytuowania drzewa powyżej 2 m od strefy kontrolowanej gazociągu o średnicy DN 250,

- nieuwzględnienie faktu dokonywania pomiaru od strefy kontrolowanej gazociągu, nie zaś od osi gazociągu,

- pominięcie faktu przeprowadzenia kontroli na tej samej działce w 2014 r.

i niezakwalifikowanie przedmiotowego drzewa do wycięcia podczas tamtego postępowania,

- niezasadne przyjęcie, że skarżący dokonali w 2003 r. nasadzeń na trasie czynnej sieci gazowej wbrew obecnym przepisom rozporządzenia.

Skarżący złożyli również wniosek o przeprowadzenie dowodu z decyzji Burmistrza M. nr OS/27/2014 r. z dnia 6 października 2014 r. na okoliczność wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją.

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") zgodnie z wnioskiem stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Spór w sprawie dotyczy zgody organu I instancji na wycięcie drzewa na wniosek inwestora wbrew stanowisku właścicieli działki.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p., usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:

1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;

2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz

z 2023 r. poz. 326), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń, tj. urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej.

Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 83 a ust.1 u.o.p.).

Stosownie do art. 83b ust. 1 u.o.p., wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu zawiera:

1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego;

2) oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością albo oświadczenie o posiadanym prawie własności urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego;

3) zgodę właściciela nieruchomości, jeżeli jest wymagana, lub oświadczenie o udostępnieniu informacji, o której mowa w art. 83 ust. 4;

4) nazwę gatunku drzewa lub krzewu;

5) obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:

a) posiada kilka pni - obwód każdego z tych pni,

b) nie posiada pnia - obwód pnia bezpośrednio poniżej korony drzewa;

6) wielkość powierzchni, z której zostanie usunięty krzew;

7) miejsce, przyczynę, termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu, oraz wskazanie czy usunięcie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej;

8) rysunek, mapę albo wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane projekt zagospodarowania działki lub terenu w przypadku realizacji inwestycji, dla której jest on wymagany zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - określające usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości;

9) projekt planu:

a) nasadzeń zastępczych, rozumianych jako posadzenie drzew lub krzewów, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub o powierzchni nie mniejszej niż powierzchnia usuwanych krzewów, stanowiących kompensację przyrodniczą za usuwane drzewa i krzewy w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska lub

b) przesadzenia drzewa lub krzewu

- jeżeli są planowane, wykonany w formie rysunku, mapy lub projektu zagospodarowania działki lub terenu, oraz informację o liczbie, gatunku lub odmianie drzew lub krzewów oraz miejscu i planowanym terminie ich wykonania;

10) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, w przypadku realizacji przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest ich uzyskanie zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, oraz postanowienie uzgadniające wydawane przez właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli jest wymagana lub została przeprowadzona na wniosek realizującego przedsięwzięcie;

11) zezwolenie w stosunku do gatunków chronionych na czynności podlegające zakazom określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1-4 i 10 oraz w art. 52 ust. 1 pkt 1, 3, 7, 8, 12, 13 i 15, jeżeli zostało wydane.

Na podstawie art. 83c ust. 1 u.o.p., organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych.

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia MG z 2013 r., dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane.

W strefach kontrolowanych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie (§ 10 ust. 2).

Stosownie do § 10 ust. 4 rozporządzenia MG z 2013 r., w strefach kontrolowanych nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej.

Przepis ten dotyczy wszystkich rodzajów drzew niezależnie od ich systemu korzeniowego.

Wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie inwestor był uprawniony do złożenia wniosku o wycięcie drzewa, nawet w sytuacji gdy właściciele działki, na której rośnie drzewo nie wyrazili zgody na jego usunięcie. Jest zgodne z art. 31 Konstytucji RP, który pozwala na ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw, jeżeli jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Bezspornie przedmiotowy gazociąg jest średnicy do DN 300, zatem w strefie kontrolowanej nie mogą rosną drzewa w odległości mniejszej niż 2 m włącznie, licząc od osi gazociągu do pni drzew.

Kwestią sporną jest odległość przedmiotowego drzewa od osi gazociągu.

Wskazać należy, że niniejsze postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek, który musi zawierać dokładne określenie miejsca położenia drzewa, podlegającego wycince. Tym bardziej, że inwestor nie jest właścicielem działki, na której rośnie drzewo.

W niniejszej sprawie inwestor wskazał, że drzewo rośnie na działce nr [...] i podał jego położenie względem współrzędnych geograficznych.

W protokole oględzin z dnia 31 maja 2023 r. pracownik organu I instancji wskazał, że drzewo rośnie na działce nr [...].

Zdaniem Sądu, z uwagi na fakt, że postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek strony, organ administracji nie może samodzielnie ingerować w treść wniosku, dokonując istotnych zmian zgłoszonego przez stronę żądania.

Jeśli w ocenie organu, żądanie strony jest niepoprawnie opisane, tak jak w niniejszej sprawie - położenie drzewa na konkretnej działce gruntu, winien wezwać stronę do skorygowania wniosku. Jest to istotne, gdyż na obu działkach nr [...] i [...] należących do skarżących rosną liczne drzewa, zaś z załączonego do wniosku zdjęcia nie wiadomo, którego drzewa dotyczy złożony przez inwestora wniosek. Wydruk karty z usytuowaniem drzewa na planie był nieczytelny.

Zezwolenie na usunięcie drzewa musi dotyczyć konkretnego drzewa i w sprawie nie mogą występować wątpliwości, którego drzewa dotyczył wniosek strony.

Wniosek powinien zawierać opis drzewa, tj. nazwę gatunku i obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w sytuacji gdy usunięcie drzewa podyktowane jest względami bezpieczeństwa instalacji gazowej – dokładną odległość od osi gazociągu.

Podkreślić należy, że choć organ I instancji zobowiązany jest do dokonania oględzin przed wydaniem zezwolenia na usunięcie drzewa, to nie wyręcza on wnioskodawcy w zakresie oznaczenia drzewa podlegającego wycięciu, w tym ustalenia czy rośnie ono w konkretnej odległości od osi gazociągu. Oględziny z art. 83c ust. 1 u.o.p. mają na celu sprawdzenie danych przedstawionych przez wnioskodawcę w złożonym wniosku o zezwolenie na usunięcie drzewa.

Z protokołu oględzin wynikało, że drzewo rośnie w odległości większej niż dwa metry od słupka, oznaczającego przebieg gazociągu. Z taką treścią protokołu skarżący zostali zapoznani, pozostawali zatem w przekonaniu, że drzewo nie będzie podlegać usunięciu. Faktem jest, że organ I instancji poinformował skarżących o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co zebranych materiałów, z której skarżący nie skorzystali.

Organ I instancji wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień dotyczących sposobu pomiaru odległości drzewa od osi gazociągu. Inwestor wskazał, że odległość pnia drzewa od osi gazociągu określono za pomocą lokalizatora i taśmy mierniczej. Jednak nie podał precyzyjnych danych dotyczącej posadowienia drzewa w strefie kontrolowanej.

Pracownik organu I instancji sporządził notatkę z dnia 21 czerwca 2023 r., z której wynikało, że drzewo rośnie w odległości naruszającej § 10 ust. 4 rozporządzenia MG z 2013 r. Do notatki załączono wydruki z systemu WebEWID, z których wynikało, że drzewo znajduje się w odległości 1,6 m od żółtej linii, oznaczającej gazociąg. Nie sposób jednak ustalić, czy żółta linia obrazuje oś gazociągu, od której należy odmierzyć 2 m strefy kontrolowanej.

Z decyzji organów obu instancji nie wynika, że w jakiej faktycznie odległości rośnie przedmiotowe drzewo w strefie kontrolowanej, a tylko wtedy można by uznać, że istnieją powody do jego usunięcia zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia MG z 2013 r.

Zgodzić należy się z twierdzeniem, że mimo iż słupek gazowy oznacza przebieg gazociągu w terenie to nie jest to równoznaczne z dokładnym usytuowaniem osi gazociągu. Na zdjęciach dołączonych do protokołu oględzin widać jedynie pień drzewa i taśmę mierniczą, brak jest na nich uwidocznienia ww. słupka. Także na zdjęciu dołączonym do wniosku inwestora taki słupek nie jest widoczny.

Zdaniem Sądu, organ I instancji powinien wezwać inwestora o wykazanie jakim dokładnie sprzętem posługiwał się w tracie wykonania pomiarów, czy ww. sprzęt (lokalizator) miał odpowiednią homologację, czy osoba obsługująca ww. sprzęt posiadała odpowiednie doświadczenie i kwalifikacje.

Jest to istotne z uwagi na podnoszony przez skarżących zarzut, że w 2014 r. na wniosek inwestora usunięto inne drzewa z ich posesji, zaś przedmiotowe drzewo wówczas nie zostało wycięte. Organ I instancji winien wezwać inwestora do wyjaśnienia tej kwestii i wskazania czy po 2014 r. dokonywał on inspekcji/inwentaryzacji przebiegu gazociągu na działkach skarżących, mających na celu aktualizację stanu zadrzewień w strefie kontrolnej gazociągu.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Decyzja Burmistrza M. z dnia 6 października 2014 r. nr OS/27/2014 dotyczyła innej sprawy niż rozpoznawana obecnie. Przedmiotem decyzji z dnia 6 października 2014 r. było wyrażenie zgody na usunięcie innych drzew z działek skarżących na wniosek inwestora, zaś w niniejszej sprawie przedmiotem jest zgoda na usunięcie jednego drzewa.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.).

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).

Zdaniem Sądu, organy obu instancji w toku prowadzonego postępowania naruszyły powyższe przepisy przez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, który umożliwiałby rozpoznanie sprawy w sposób prawidłowy z zachowaniem słusznego interesu skarżących w sytuacji naruszenia prawa ich własności, które może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji zobowiązany jest uwzględnić wskazania Sądu.

Z uwagi na powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art.135 p.p.s.a., uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).

Na rzecz skarżących zasądzono od organu odwoławczego solidarnie kwotę 697 zł tytułem poniesionych kosztów postępowania, w tym 200 zł – wpisu sądowego, 480 zł- wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł – opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa.