Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1527/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28, art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 83 ust. 1, art. 83 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 916
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2023 r. nr SKO.4170/30/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. K. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: Kolegium, SKO, organ) z 21 czerwca 2023 r. nr SKO.4170/30/2023 wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak wynika z akt sprawy, Starosta [...] decyzją z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] zezwolił na usunięcie drzew rosnących na terenie działki nr ewid. [...], położonej w [....], będącej własnością Gminy Miasta [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 19 maja 2022 r.

Następnie G. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie postanowieniem z 10 marca 2023 r. nr SKO.4170/14/2023 odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2022 r. nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że Skarżąca nie legitymuje się statusem strony postępowania, a ponadto nie podjęła próby wykazania własnego interesu prawnego. Wobec powyższego z uwagi na wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną, Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty.

Od powyższego postanowienia skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 10 marca 2023 r. nr SKO.4170/4/2023.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała m.in., że jest posiadaczem samoistnym części działki nr ewid. [...], graniczącej z jej działką o nr ewid. [...], o czym poinformowała Gminę m.in. we wniosku z 2 lutego 2022 r. Ponadto skarżąca złożyła wniosek do Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt [...].

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisanym na wstępie postanowieniem z 21 czerwca 2023 r. nr SKO.4170/30/2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W rozpoznawanej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] z przyczyn podmiotowych, tj. braku przymiotu strony wnioskodawcy.

W ocenie organu w niniejszej sprawie prawidłowo uznano, że skarżąca nie ma interesu prawnego w domaganiu się zainicjowania tego rodzaju postępowania. Decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2022 r. w sprawie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na terenie działki o nr ewid. [...], położonej w [...], została wydana na skutek wniosku posiadacza samoistnego, tj. Gminy Miasta [...]. Natomiast skarżąca nie jest właścicielem ww. działki, jest ona właścicielem działki nr [...], tj. działki sąsiedniej. Niemniej jednak skarżąca uważa, że posiada przymiot posiadacza samoistnego przedmiotowej nieruchomości, a ponadto jej interes prawny do kwestionowania w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji ww. Starosty wynika z faktu ubiegania się przed Sądem Rejonowym w [...] z roszczeniem o przyznanie własności ww. działki na podstawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...].

SKO przypomniało, że ww. rozstrzygnięcie Starosty z [...] kwietnia 2022 r. zostało wydane na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym postępowanie w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części wszczynane jest na wniosek posiadacza nieruchomości, z której ma zostać usunięte drzewo lub krzew, bądź na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. W sytuacji, gdy posiadacz nieruchomości nie jest jednocześnie właścicielem nieruchomości, do wniosku powinna zostać załączona zgoda jej właściciela.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie skarżąca wywodzi swój interes prawny z przekonania, że jest "posiadaczem" ww. działki o nr [...], o którym mowa w ww. art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Skarżąca nie dostrzega jednak, że przedmiotowa norma prawna przewiduje wyraźne zastrzeżenie, że posiadacz nieruchomości objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, który nie jest właścicielem tej nieruchomości, może działać w takim postępowaniu wyłącznie za zgodą jej właściciela co oznacza, że w postępowaniu, którego inicjatorem jest właściciel nieruchomości, udział jej posiadacza nie może być wywodzony z samej tylko treści tej normy prawnej.

Zdaniem organu, skarżąca mogąc korzystać - podobnie jak i inne podmioty - z terenu ww. działki o nr ewid. [...] należącej do Gminy Miasta [...], nie sprawuje nad tą nieruchomością władztwa, jak posiadacz samoistny, gdyż nie wykazała ona, że jest posiadaczem samoistnym wskazanej nieruchomości, skoro nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnorzeczowego do ww. nieruchomości. W kontekście niniejszej sprawy istotne jest również, że powszechnie przyjmuje się, że przedmiotem posiadania w zasadzie nie mogą być tzw. dobra publiczne, jak na przykład ulice, place, parki, ponieważ są przeznaczone do powszechnego użytku.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie, w ramach której przesłanki warunkujące stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na wycinkę drzew badane mogą być jedynie w czasie adekwatnym dla daty jej wydania, na powyższe stanowisko nie może mieć żadnego wpływu podnoszony przez skarżącą dopiero zamiar nabycia, w wyniku toczącego się postępowania o zasiedzenie, przedmiotowej działki o nr ewid. [...] w [...]. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia sprawy co do meritum, ale bada on wyłącznie, czy poddawana weryfikacji ostateczna decyzja administracyjna w dacie jej podjęcia była dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W postępowaniu nieważnościowym organ orzeka zatem wyłącznie kasacyjnie i w zależności od dokonanych ustaleń może stwierdzić nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku niezaistnienia podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcie odmawia on stwierdzenia nieważności decyzji, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, uwzględniony zostaje stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej ostatecznej decyzji.

Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie może mieć znaczenia fakt ewentualnego przysługiwania skarżącej roszczenia w stosunku do ww. działki, w wyniku toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie jej zasiedzenia. Uprawnienie wynikające z przywołanej normy prawnej, statuujące wyłącznie pewnego rodzaju ekspektatywę co do nabycia prawa podmiotowego, której zmaterializowanie stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne, nie jest równoznaczne z uzyskaniem ostatecznego prawa własności nieruchomości i jako takie nie mogło mieć znaczenia w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na usunięcie drzew, zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2022 r. nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, G. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata B. S. wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 28 k.p.a., przez jego błędną wykładnię, skutkującą odmówieniem skarżącej interesu prawnego, a w konsekwencji przymiotu strony mającej zdolność do wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2022 r., w sytuacji, gdy skarżąca w sposób wyczerpujący wykazała istnienie swojego interesu prawnego, jako posiadaczki samoistnej, będącej na drodze do potwierdzenia faktu zasiedzenia przez nią nieruchomości;

2. art. 61a ust. 1 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie, odmawiając wszczęcia postępowania na żądanie skarżącej, mimo tego, że przepis ten powinien być stosowany tylko w sytuacjach oczywistego nieuprawnienia podmiotu do wszczęcia postępowania, a w niniejszej sprawie, już ze względu na skomplikowaną sytuację własnościową nieruchomości, skutkującą również skomplikowaniem sprawy na płaszczyźnie administracyjnoprawnej, oczywiste nieuprawnienie skarżącej zdecydowanie nie ma miejsca;

3. art. 83 ust. 1 i ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, przez ich błędną wykładnię oraz zastosowanie, przyjmując, że Starosta wydając decyzję w trybie 83 ust. 1 u.o.p., traktując Gminę jako właściciela nieruchomości, uniemożliwił udział w postępowaniu skarżącej, jako posiadaczce nieruchomości, mimo tego, że już samo wydanie decyzji w tym trybie odbyło się niezgodnie z prawem, ponieważ Gmina nie jest właścicielem nieruchomości;

4. art. 336 i art. 341 k.c., przez ich błędną wykładnię zarówno cywilistyczną, przez przyjęcie, że dla faktu posiadania samoistnego skarżąca musi posiadać tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości oraz przez ich błędną wykładnię w kontekście art. 28 k.p.a. przyjmując, że w niniejszej sprawie posiadanie jako stan faktyczny nie może rodzić interesu prawnego, mimo tego, że interpretując pojęcie interesu prawnego przez pryzmat niniejszej sprawy skarżąca miała pewne podstawy do przyjęcia, że interes prawny do zaskarżenia wydanej decyzji posiada.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że jest posiadaczem samoistnym części działki ewid. nr [...] w [...]., graniczącej z jej działką o nr ewid. [...], o czym informowała Gminę [...] m.in. we wniosku o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew z 2 lutego 2022 r. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy [...] wydał decyzję odmowną z [...] lutego 2022 r., wskazując między innymi, że zgodnie z art. 83 ust. 1 k.p.a. wniosek o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew może złożyć tylko właściciel nieruchomości. Mimo tego, Gmina Miasto [...] złożyła wniosek do Starosty o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew na ww. działce. Starosta decyzją z [...] kwietnia 2022 r. zezwolił Gminie na wycinkę drzew. W decyzji, jako właściciela działki, wskazano Gminę.

Skarżąca wyjaśniła, że działka ma nieregulowany status prawny, co wynika z treści ewidencji gruntów, która wskazuje Gminę jako jedynie posiadacza samoistnego działki, z kolei KW nr [...] obejmująca działkę nie zawiera aktualnych danych, tak co do oznaczenia nieruchomości, jak i nie zawiera w dziale II wpisów, które odzwierciedlają obecny stan prawny. Jednak Gmina nie jest ujawniona w żadnym z dokumentów jako właściciel, czy współwłaściciel działki. Pomimo to w ww. decyzji Starosty, Gmina została jednoznacznie wskazana jako właściciel działki.

W niniejszej sprawie status prawny przedmiotowej działki jest nieustalony i brak jest jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na jej właściciela, a w szczególności brak jest dokumentów wskazujących na prawo własności Gminy do ww. działki. Skarżąca podała, że od początku postępowania wskazywała, że decyzja oparta była na wyraźnym błędzie - założeniu, że Gmina jest właścicielem rzeczonej nieruchomości, który to błąd nie pozwalał Staroście na wydanie decyzji.

W ocenie skarżącej mimo błędnego potraktowania Gminy jako właściciela działki, prowadzącego do błędu we właściwości organu i wydania błędnej decyzji, jeśli uznać skarżącą i Gminę za posiadaczy samoistnych rzeczonego fragmentu działki, to skarżąca jest zdecydowanie "bliżej" statusu właściciela tego fragmentu. Zostało to wykazane w postępowaniu zarówno poprzez przedstawienie stosunku Gminy do skarżącej jako władającej tym fragmentem działki, jak również przez rozpoczęcie przez skarżącą postępowania przed sądem cywilnym, mającego potwierdzić zasiedzenie przez nią tego fragmentu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia i argumentacje zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, utrzymana w mocy zaskarżonym postanowieniem, odpowiada prawu.

Skarżąca domagała się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zezwalającej Gminie Miasta [...] na usunięcie drzew rosnących na terenie działki nr [...].

Należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że Sąd orzekając w granicach sprawy dokonał kontroli prawidłowości zastosowania art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. W związku z powyższym zarzuty Skarżącej, dotyczące prawidłowości samej decyzji, objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, w szczególności dotyczące określenia Gminy jako właściciela działki nr [...], wykraczają poza granice niniejszej sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest zagadnienie procesowe, dotyczące prawidłowości uznania, że Skarżąca nie ma legitymacji procesowej do skutecznego wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

Stosownie do art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Zatem w przypadku gdy do organu wpływa podanie z żądaniem weryfikacji decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym w pierwszej kolejności należy zweryfikować legitymację procesową podmiotu wnoszącego takiego żądanie. Poczynione w tym względzie ustalenia determinują zaś dalszy sposób procedowania wniosku, w tym rodzaj aktów i czynności materialnotechnicznych, jakie w wyniku jego rozpoznania mogą być podejmowane. Może to więc być postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wydawane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. (jeśli już na podstawie przedstawionych przez ów podmiot danych można tę legitymację w sposób oczywisty wykluczyć), względnie zawiadomienie o jego wszczęciu (art. 61 § 4 k.p.a.), które jednak także nie w każdym wypadku doprowadzi do wydania w sprawie merytorycznej decyzji w oparciu o art. 158 § 1 lub 2 k.p.a. Jeśli bowiem okaże się w jego toku, że podmiot je inicjujący nie ma w sprawie przymiotu strony, formą zakończenia uruchomionego jego wnioskiem postępowania jest decyzja o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego z przyczyn o charakterze podmiotowym.

O przymiocie strony przesądza co do zasady art. 28 k.p.a., który stanowi, że jest nią każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. To przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie "nieważnościowym". Stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna, której żąda weryfikacji lub która jest przedmiotem weryfikacji w postępowaniu wszczętym z urzędu (tak wyrok NSA z 29.05.2020 r., I OSK 1892/19, LEX nr 3052227).

W realiach niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na treść art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 916 z późn. zm., dalej: u.o.p.) zgodnie z którym, usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości.

W niniejszej sprawie należy również zwrócić uwagę na treść art. 83 ust. 3 u.o.p., który stanowi, że zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących podmiotem, o którym mowa w ust. 2 (tj. 1) spółdzielnią mieszkaniową; 2) wspólnotą mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048); 3) zarządcą nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa).

Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z 14 marca 2017 r., II OSK 1771/15, zgodnie z którym, wykładnia przepisu art. 83 ust. 1 u.o.p. w kontekście regulacji art. 28 k.p.a. prowadzi do wniosku, że co do zasady, stroną postępowania w sprawie usunięcia drzew lub krzewów jest właściciel danej nieruchomości, którego zgoda na wycinkę jest wymagana, a niebędący jej właścicielem posiadacz nieruchomości (nie dysponujący innym prawnorzeczowym tytułem do nieruchomości) tylko wówczas, jeżeli jest on wnioskodawcą w tej sprawie.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja ostateczna z [...] kwietnia 2022r., nr [...], na mocy której udzielono Gminie zezwolenia na usunięcie drzew została wydana na wniosek Burmistrza Miasta [...]. Działka nr [...], na której znajdowały się drzewa objęte ww. zezwoleniem ma nieuregulowany stan prawy a Gmina Miasto [...] jest wpisana w ewidencji gruntów i budynków jako władający na zasadach samoistnego posiadania.

Nie budzi więc wątpliwości, że Skarżąca nie była stroną postępowania, zakończonego decyzją, objętą wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności, bowiem nie była wnioskodawcą w tej sprawie. Nie jest również właścicielem tej nieruchomości. Decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2022 r. w sprawie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na terenie działki o nr ewid. [...], położonej w [...], została wydana na skutek wniosku posiadacza samoistnego, tj. Gminy Miasta [...]. Natomiast skarżąca nie jest właścicielem ww. działki, lecz właścicielem działki nr [...], tj. działki sąsiedniej.

Skarżąca uzasadniając swój interes prawny powoływała się na fakt posiadania samoistnego fragmentu działki nr [...], na którym znajduje się skarpa, stabilizująca działkę nr [...]. Na potwierdzenie przedstawiła wniosek o zasiedzenie ww. działki nr [...] z 12 grudnia 2022r.

Należy podkreślić, że zgodnie z poglądem obecnie dominującym w nauce prawa cywilnego - znajdującym oparcie w odnośnych regulacjach Kodeksu cywilnego, akcentujących odrębność posiadania od stanu prawnego (zob. np. art. 153, art. 341 i art. 344 § 1 k.c.) - posiadanie (łac. possessio), będąc formą władztwa faktycznego nad rzeczą, nie jest prawem podmiotowym, lecz stanem faktycznym, który ewentualnie może powodować następstwa prawne przewidziane w ustawie (por. J. Gołaczyński (w:) System Prawa Prywatnego. Tom 3. Prawo rzeczowe, pod red. E. Gniewka, Warszawa 2013, s. 93-95). Posiadanie może wiązać się i być wynikiem wykonywania przez posiadacza, określonego prawa podmiotowego (rzeczowego albo obligacyjnego, np. prawa własności, dzierżawy, itd.), ale też może nie opierać się na żadnym tytule prawnym (posiadanie niezgodne ze stanem prawnym).

W konsekwencji należy przyjąć, że w sprawach administracyjnych dotyczących nieruchomości sam fakt jej posiadania - oderwany od ewentualnie leżącego u jego podstaw tytułu prawnego - co do zasady może być źródłem wyłącznie interesu faktycznego posiadacza, a nie jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Chyba że w konkretnym przypadku możliwe będzie zidentyfikowanie szczególnego przepisu prawnego (normy prawnej), z których wynikać będzie materialnoprawne powiązanie pomiędzy rozstrzygnięciem zapadającym w danej kategorii spraw administracyjnych, a sytuacją prawną (prawami lub obowiązkami) posiadacza nieruchomości.

Takim przepisem szczególnym nie jest jednak art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Z samego faktu, że w świetle tego przepisu posiadacz nieruchomości jest legitymowany do złożenia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu tej nieruchomości nie sposób logicznie wywieść legitymacji posiadacza do udziału w takim postępowaniu, wszczętym na wniosek innego podmiotu, a zwłaszcza właściciela nieruchomości, w niniejszej sprawie tym innym podmiotem była Gmina, wpisana w ewidencji gruntów i budynków jako władający. Podobnie jak z faktu, iż "każdy" może złożyć wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla określonej nieruchomości wcale nie wynika, że "każdy" może być też stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy wszczętego z wniosku innego podmiotu. W szczególności bowiem art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. - inaczej niż w przypadku właściciela nieruchomości - nie uzależnia udzielenia zezwolenia na wycinkę od zgody posiadacza nieruchomości. Samo zaś wydanie takiego zezwolenia na rzecz innego podmiotu (w sprawie o sygn. II OSK 1771/15 - właściciela nieruchomości), a nawet jego późniejsze wykonanie (tj. fizyczne usunięcie drzew lub krzewów), nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej posiadacza nieruchomości, skoro, jak to już wyżej wskazano, samo posiadanie nie sytuuje się w sferze prawa, lecz faktu (tak wyrok NSA z 14.03.2017 r., II OSK 1771/15, LEX nr 2348983).

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. Twierdzi, że jest posiadaczem samoistnym ww. działki jednak jako władająca na zasadach samoistnego posiadania ww. nieruchomością w ewidencji gruntów i budynków wpisana jest Gmina Miasto [...]. Nie budzi wątpliwości, że fakt złożenia wniosku o zasiedzenie nie może w żaden sposób przesądzać o ewentualnym tytule prawnym Skarżącej do ww. nieruchomości. SKO w pełni prawidłowo przyjęło, że nie może mieć znaczenia fakt ewentualnego przysługiwania skarżącej roszczenia w stosunku do ww. działki, w wyniku toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie jej zasiedzenia. Uprawnienie statuujące wyłącznie pewnego rodzaju ekspektatywę co do nabycia prawa podmiotowego, której zmaterializowanie stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne, nie jest równoznaczne z uzyskaniem ostatecznego prawa własności nieruchomości i jako takie nie może mieć znaczenia w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na usunięcie drzew, zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2022 r. nr [...].

Skarżąca nie wykazała więc tytułu prawnego do ww. nieruchomości, wątpliwości budzi również stan posiadania, gdyż jako władający na zasadach samoistnego posiadania wpisany jest do ewidencji gruntów i budynków inny podmiot, tj. Gmina. Skarżąca nie była również wnioskodawcą postępowania, które zakończyło się decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2022r., nr [...], objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności.

Powyższe prowadzi do wniosku, że Skarżąca nie wykazała interesu prawnego, co w konsekwencji oznacza, że Kolegium prawidłowo zastosowało art. 61a § 1 k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.