Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 47/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6243 Skierowanie do służby zastępczej
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik(spr.) Sędziowie: WSA Beata Kalaga - Gajewska NSA Szczepan Prax Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Poborowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do służby zastępczej oddala skargę


UZASADNIENIE

.

Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Powiatowa Komisja Poborowa dla miasta K. w K. , działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 21 poz. 205 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku R. K. o skierowanie do służby zastępczej postanowiła nie kierować do służby zastępczej z motywów moralnych poborowego R. K.

W uzasadnieniu wskazano, że swój wniosek o skierowanie do służby zastępczej z dnia dniu [...] R. K. ograniczył do stwierdzenia, że jest pacyfistą i nie lubi broni. Podniesiono, że w trakcie posiedzenia Komisji poborowy nie sprecyzował poglądów pacyfistycznych, które nie pozwalają mu na odbycie zasadniczej służby wojskowej ,a swoją wypowiedź ograniczył do wyjaśnienia, że nie miał styczności z bronią i nie chce jej mieć, zmuszanie kogoś do służby wojskowej jest złe, jest przeciwko wojnie i broni, ogólnie przemocy.

Odnosząc się do wypowiedzi poborowego organ wskazał, że dla możliwości skierowania do odbycia służby zastępczej nie wystarczy odwołanie się do ogólnych idei pacyfizmu, niezbędne jest wykazanie rzeczywistych sprzeczności indywidualnych reguł postępowania z obowiązkiem służby wojskowej. Dla przyznania służby zastępczej nie wystarcza sama deklaracja wyboru tej służby, trzeba jeszcze. dowieść, że wybór ten podyktowany jest właśnie przekonaniami moralnymi. Zasady, które mają moc imperatywu moralnego trzeba umieć nazwać i wykazać ich sprzeczność z obowiązkiem zasadniczej służby wojskowej, czego poborowy nie uczynił. Zdaniem organu R. K. nie przedstawił żadnych takich wyznawanych przez siebie wartości moralnych, które można by uznać za pozostające w sprzeczności z odbywaniem zasadniczej służby wojskowej, a argumentację poborowego dotyczącą jego sprzeciwu wobec przemocy należy uznać za zbyt ogólnikową, nie wynikającą z głębszych przemyśleń. Podniesiono, że obowiązująca ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP wyraźnie mówi o tym, że wniosek poborowego musi być uzasadniony, w związku z czym nie może być tutaj mowy o automatyzmie kierowania do służby zastępczej. Podkreślono, że na gruncie dotychczas obowiązującego prawa o skierowaniu do służby zastępczej decydują tylko te względy moralne lub przekonania religijne, które nie pozwalają na odbycie zasadniczej służby wojskowej. Istnienie takich zasad czy przekonań musi być dowiedzione. Przywołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego gdzie stwierdzono, iż skierowanie do służby zastępczej uzależnione jest od wystąpienia rzeczywistego konfliktu między obywatelskim obowiązkiem obrony, a obywatelskim prawem wolności sumienia, wyznania czy przekonań, a więc gdy odbywanie służby wojskowej pozostaje w oczywistej sprzeczności z wyznawanymi zasadami. (wyrok z dnia 11 lutego 1991 r. SA/Wr 57/91).

Konkludując organ I instancji wskazał, że skoro wniosek poborowego nie został uzasadniony względami moralnymi, to nie spełnia on wymogów określonych w art. 189 ust. 1 cytowanej ustawy i nie może więc skutkować skierowaniem do służby zastępczej, a zatem w tej sytuacji Powiatowa Komisja Poborowa postanowiła nie kierować poborowego do służby zastępczej.

Odwołanie od tej decyzji złożył R. K. W odwołaniu tym podtrzymuje swoją prośbę o skierowanie do służby zastępczej, gdyż jak twierdził jego przekonania moralne i etyczne wykluczają odbywanie, służby wojskowej z bronią w ręku. Następnie poborowy powoływał się na art. 18 Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 198 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz przepisy Konstytucji.

Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 38 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jedno Dz. U. z 2002. Nr 21 poz. 205 z późno zmian.) Wojewódzka Komisja Poborowa w K. postanowiła utrzymać w mocy orzeczenie Nr [...] Powiatowej Komisji Poborowej dla miasta K. z dnia [...] i nie kierować poborowego R. K. do służby zastępczej.

W uzasadnieniu wskazano, że Wojewódzka Komisja Poborowa w K. wezwała poborowego na posiedzenie, które odbyło się w dniu [...] w celu umożliwienia złożenia mu wyjaśnień i po analizie materiału dowodowego w sprawie oraz po przeprowadzeniu z poborowym rozmowy uznała orzeczenie organu I instancji za zasadne. Poborowy nie przedstawił bowiem żadnych wyznawanych przez siebie zasad moralnych, które kolidowałyby z odbywaniem zasadniczej służby wojskowej. Zdaniem Komisji R.K. nie dowiódł bowiem, że wyznaje zasady moralne, które mogą być naruszone przez odbywanie zasadniczej służby wojskowej. Podkreślono, że w trakcie posiedzenia komisji poborowy stwierdził, że główną przeszkodą w odbyciu zasadniczej służby wojskowej jest broń, której nie lubi i nie chce mieć z nią do czynienia. Nie chce uczyć się zabijania w wojsku. Ponadto stwierdził, że kieruje się wolnością, tzn. jest przeciwny przymuszenia go do odbycia służby wojskowej. Uważa, że nie trzeba stosować się do tych przepisów prawa, z którymi się nie zgadza. Jemu osobiście nie podoba się przepis o przymusowej służbie wojskowej. Jest zdania, że w wojsku należy wykonywać bezsensowne rozkazy.

Organ wskazał, że utożsamianie przez poborowego wojska z zabijaniem jest nieuprawnione, albowiem służba wojskowa ma na celu przygotowanie żołnierzy do sprawnej obrony kraju, a szkolenie w Wojsku Polskim oparte jest na doktrynie obronnej, ma więc przygotowywać obrońców a nie agresorów. Zauważono nadto, że poborowy w trakcie posiedzenia przyznał, że przy pisaniu odwołania korzystał z materiałów od znajomych, co zdaniem komisji wskazuje na brak własnych przemyśleń w tej dziedzinie.

Zaakcentowano, że odwołujący swój światopogląd opiera generalnie na silnym akcentowaniu praw, a odrzucaniu obowiązków, w tym przede wszystkim odbycia służby wojskowej. Powyższe zaś stwierdzenia nie mogą być podstawą skierowania do służby zastępczej, gdyż opinie poborowego na temat wojska są względami natury osobistej i nie są one miernikami zasad moralnych czy też religijnych.

Podkreślono nadto, że rozpatrując wnioski o skierowanie do służby zastępczej komisje poborowe kierują się również orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w jednym ze swych orzeczeń stwierdził, iż skierowanie do służby zastępczej uzależnione jest od wystąpienia rzeczywistego konfliktu między obywatelskim obowiązkiem obrony państwa, a obywatelskim prawem wolności sumienia, wyznania czy przekonań, a więc gdy odbywanie służby wojskowej pozostaje w oczywistej sprzeczności z wyznawanymi zasadami. (wyrok z dnia 11 lutego 1991r. , sygn. akt SA/Wr57/91).

Odnośnie przytoczonego przez R. K. art. 18 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych podniesiono, że nie przekonało to komisji o zasadności skierowania poborowego do służby zastępczej, albowiem zgodnie z orzecznictwem NSA (wyrok z dnia 05 sierpnia 1992 r. SA/Wr 678/92) art. 18 Paktu nie stwarza dla poborowych podstawy do skierowania do służby zastępczej. Państwa- sygnatariusze Paktu nie są zobowiązane do zwalniania poborowych określonej grupy wyznaniowej bądź bezwyznaniowych od służby wojskowej. Prowadziłoby to do naruszenia zasady, że "wszyscy są równi wobec prawa i są uprawnieni bez żadnej dyskryminacji do jednakowej ochrony prawnej" (art. 26 Paktu).

Odnosząc się do zawartych odwołaniu tez że "są bezsensowne rozkazy które trzeba wykonywać w wojsku." stwierdzono , iż nie można się z nimi zgodzić, gdyż zdaniem komisji jest to subiektywna ocena poborowego. Zaakcentowano , iż dolegliwość służby wojskowej, wiążąca się z natury rzeczy z posłuszeństwem i użyciem broni w trakcie ćwiczeń nie narusza społecznie akceptowanych zasad.

Reasumując wskazano, że dla przyznania służby zastępczej nie wystarcza sama deklaracja wyboru tej służby, trzeba jeszcze dowieść, że wybór ten podyktowany jest właśnie przekonaniami moralnymi. Artykuł 189 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej regulujący sprawy z zakresu służby zastępczej nie wymienia enumeratywnie zasad moralnych, których wyznawanie skutkować może skierowaniem do służby zastępczej, a orzeczenie komisji ma w tej sprawie charakter uznaniowej decyzji administracyjnej. Nazwanie zaś tych zasad oraz wykazanie ich sprzeczności z obowiązkiem odbywania zasadniczej służby wojskowej należy do poborowego, czego w przedmiotowej sprawie R. K. nie uczynił.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. K. domagał się uchylenia w całości decyzji Wojewódzkiej Komisji Poborowej w K. dnia [...]

Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 31, art. 53 oraz art. 85 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 2, art. 189 ust. 1 oraz art. 190 ust. 1 ustawy ,z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 21, poz. 205, z późniejszymi zmianami), a nadto naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 8 oraz art. 9 kpa.

W uzasadnieniu wskazał , że z przepisu art. 4 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej wynika, iż służba zastępcza jest traktowana na równi z innymi formami wywiązywania się z obowiązku obrony, nie jest natomiast oceniana w sposób negatywny czy wręcz gorszy w stosunku do zasadniczej służby wojskowej. Podniósł, że powoływanie się przez organ na orzecznictwo NSA dotyczące stanu prawnego przed wejściem w życie Konstytucji RP z roku 1998 nie jest trafne. Podniesiono, że np. orzeczenie NSA z dnia 11 lutego 1991 r. sygn. akt SA/Wr 57/91 ,a zwłaszcza wynikający z niego sposób wykładni odpowiednich przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, przejawiający się w konieczności konstruowania szczegółowego uzasadnienia, nie uwzględnia zmiany stanu prawnego, jaka nastąpiła w roku 1998. W dniu 19 października 1998 r. weszła w życie Konstytucja RP, której postanowienia nie dają się pogodzić z przyjętym we wskazanym orzeczeniu poglądem oraz stanowiskiem prezentowanym przez Powiatową oraz Wojewódzką Komisję Poborową. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 31 ust. 2 Ustawy Zasadniczej "Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje." Co więcej, zgodnie z art. 85 ust. 3 "obywatel, któremu przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na odbywanie służby wojskowej, może być obowiązany do służby zastępczej na zasadach określonych w ustawie."

Zdaniem skarżącego kardynalne znaczenie w przedmiocie oceny, jak dalece uzasadnienie wniosku poborowego, który pragnie zostać skierowany do służby zastępczej, ma wkraczać w sferę prywatności jednostki, ma art. 53 ust. 7 Konstytucji, zgodnie z którym "nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania". Tymczasem prezentowany przez organy obu instancji pogląd w toku przedmiotowej sprawy stoi w jawnej sprzeczności z konstytucyjną zasadą wyrażoną w art. 53 ust.7 Ustawy Zasadniczej.

Zdaniem strony skarżącej z powołanych postanowień Konstytucji wypływa wniosek, iż w każdym przypadku, gdy tylko nastąpi konflikt między obowiązkiem odbycia służby wojskowej a przekonaniami religijnymi bądź też wyznawanymi zasadami moralnymi, osoba zainteresowana ma prawo do złożenia wniosku o skierowanie do służby zastępczej, a z drugiej strony zgodnie z art. 53 ust. 7 Konstytucji, organy podejmujące decyzję muszą postępować bardzo ostrożnie w tej mierze i nie jest mogą zbyt głęboko dociekać przyczyn etycznej postawy zainteresowanego ,ani też zmuszać go do udzielenia wyjaśnień co do spraw, które objęte są konstytucyjnymi gwarancjami ochrony obywatelskich praw i wolności.

Strona skarżąca nadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w takim stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania. Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. polegało na oparcie się przez organy orzekające w głównej mierze na niezbyt wyczerpujących wyjaśnieniach skarżącego złożonych w wyniku przesłuchania go w toku rozprawy administracyjnej i nie zebraniu innych dowodów, dotyczących postawy skarżącego wobec przemocy, z których wynikałoby niezbicie, iż skarżący od najwcześniejszych lat przejawiał wstręt wobec wszelkich działań wiążących się z użyciem siły. Strona skarżąca podniosła nadto, że lakoniczność argumentów przedstawionych przez skarżącego na poparcie wniosku o skierowanie do służby zastępczej była wynikiem niewłaściwego pouczenia go przez pracownika Powiatowej Komisji Poborowej, co stoi w jawnej sprzeczności z zasadą pouczania strony oraz z zasadą umacniania poczucia praworządności przez organy administracji publicznej (odpowiednio: art. 9 oraz 7 k.p.a.). Skarżący został bowiem poinformowany, że uzasadnienie składające się z jednego zdania w zupełności wystarcza dla pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku. Gdyby skarżący nie otrzymał takiej informacji, uzasadnienie jego prośby byłoby dużo bardziej staranne i gruntownie przemyślane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowane stanowisko. Nie podzielił też żadnego z argumentów skargi, w tym naruszenia przepisów Konstytucji RP i przepisów postępowania administracyjnego. Nie zgodzono się także z tezą o dezaktualizacji orzecznictwa NSA , albowiem stosowane w sprawie przepisy art. 189 i następne ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP były nie uległy zmianie od czasu wdania powoływanego orzecznictwa NSA.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.

Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli kwestionowanej decyzji w tych ramach nie dostrzegł Sąd uchybień skutkujących jej wzruszeniem. Sprawa została bowiem dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia, zebrane dowody zostały poprawnie ocenione pod kątem wiarygodności, w wyniku czego poczyniono trafne ustalenia faktyczne, które przyjęto za podstawę zasadnych rozważań i prawidłowego rozstrzygnięcia. Zatem decyzja ta nie uchybia przepisom prawa procesowego. Nie narusza ona także przepisów prawa materialnego.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana prowadzi do stwierdzenia, że decyzja ta nie narusza obowiązującego prawa.

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej w art. 85 ust. 1 obronę Ojczyzny uznaje za obowiązek obywatela polskiego. Obowiązek ten realizowany jest w pierwszym rzędzie przez pełnienie służby wojskowej. Konstytucja jednakże gwarantuje obywatelowi, któremu przekonanie religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na odbywanie służby wojskowej na spełnienie obowiązku obrony Ojczyzny w ramach służby zastępczej ( art. 85 ust. 3). Zasady kierowania do służby zastępczej z uwagi na przekonanie religijne lub wyznawane zasady moralne regulują przepisy działu VI ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. z 2002 Nr 21 poz. 205 ze zm.). Trzeba przy tym zauważyć, iż na tle art. 189 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP może chodzić tylko o zasady moralne, które są logiczne, wewnętrznie spójne, powszechnie aprobowane i dające odpowiedź na pytanie dlaczego służba wojskowa w swojej podstawowej postaci (formie) nie da się pogodzić z wypełnieniem konstytucyjnego zapisu art. 85 ust. 1 Konstytucji RP.

Inicjatywa w przedmiocie służby zastępczej powinna pochodzić od poborowego, a wniosek wymaga uzasadnienia (art. 190 ust. 1 ustawy).

Z powyższego zatem wynika wprost, że powinnością poborowego ubiegającego się o skierowanie do służby zastępczej jest przedstawienie konkretnych argumentów wskazujących na rzeczywistą kolizję odbycia służby wojskowej w podstawowej formie z jego przekonaniami religijnymi albo wyznawanymi zasadami moralnymi. Musi on (poborowy) zatem wykazać, że istnieje rzeczywisty konflikt pomiędzy obywatelska powinnością obrony, a obywatelskim prawem do wolności sumienia, wyznania i przekonań. Nie może tu zatem być mowy o naruszeniu przepisu art. 53 ust. 7 Konstytucji RP, albowiem nie mamy w tym przypadku do czynienia ze zobowiązaniem skarżącego przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania, a z realizacją uprawnień skarżącego, który to z własnej woli podjął starania o skierowanie do służby zastępczej powołując się na wyznawane zasady moralne. Oczywistym jest, że bez uzewnętrznienia (określenia) tych zasad nie sposób byłoby dokonać oceny, czy są takiego rodzaju, że nie pozwalają na odbywanie służby wojskowej.

Nietrafny jest zatem także pogląd prezentowany w treści skargi, że to zadaniem organu administracji wojskowej jest zbieranie dowodów (poszukiwanie argumentów) koniecznych dla oceny postawy poborowego.

Skarżący składając w dniu [...] wniosek o skierowanie do służby zastępczej powołał się na tę drugą przesłankę. Poprzestał jednak na ogólnym stwierdzeniu , że "jest pacyfistą" i "nie lubi broni". Z protokołu rozmowy z poborowym przeprowadzonej w dniu [...] wynika, że zadeklarował się on jako osobą przeciwną przemocy w jakiejkolwiek formie. Przeciwny jest również broni i wojnie. Wskazywał, że zmuszanie do odbycia służby wojskowej jest złe , dodając "do wojska niech idą osoby chętne". Z treści protokołu "oględzin lokalu" (podpisanego przez skarżącego) z dnia [...] wynika nadto, że skarżący nie należy do żadnych organizacji, ani stowarzyszeń, jak również, że nie uczy się, nie pracuje i nie prowadzi działalności charytatywnej.

Powiatowa Komisja Poborowa w K. nie znalazła w tym stanie rzeczy podstaw na gruncie art. 189 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej do zakwalifikowania poborowego do służby zastępczej.

Rozpatrując odwołanie skarżącego Wojewódzka Komisja Poborowa w dniu [...] przeprowadziła ponowną rozmowę z poborowym, który wskazał na niechęć do broni, zabijania. Jako zasady moralne kolidujące z odbyciem służby wskazał, że kieruje się wolnością, jest przeciwny przymusowi służby wojskowej, że uważa iż nie trzeba się stosować do przepisów prawa, z którymi się nie zgadza. Pytany o realizację zasad moralnych w życiu , skarżący wskazał, że przestrzega zasad które "wpoili mu" rodzice. Podniósł nadto, że odwołanie sporządził w oparciu o "jakieś materiały od znajomych".

Odnosząc się do wskazywanego przez poborowego uzasadnienia wniosku o skierowanie do odbycia służby zastępczej stwierdzić należy, że "zasady moralne" należy umiejscowić w innym systemie niż prawny, a mianowicie w szeroko pojętej etyce i wypływających z reguł etycznych uniwersalnych wartości. Zasady te pojmować zatem należy jako powszechnie aprobowany zespół norm, ocen i wzorów postępowania, którymi ludzie powinni się kierować w swoim działaniu dla dobra wszystkich, a które nie pozostają w sprzeczności z powinnościami żołnierza w służbie wojskowej.

Analiza zebranego w aktach sprawy materiału prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie skarżący przedstawił jedynie zbiór własnych, ogólnych twierdzeń w sposób niewystarczający do usystematyzowania ich w zespół zasad moralnych.

Nie jest bowiem uniwersalną wartością etyczną awersja do broni, gdyż stanowisko takie samo w sobie neguje prawo do obrony przed agresją i zmierza do przerzucenia -w razie zagrożenia –ciężaru obrony na innych. Uciążliwość służby wojskowej wiążąca się z natury rzeczy z posłuszeństwem i użyciem broni w trakcie ćwiczeń nie narusza społecznie akceptowanych zasad, a nawet ma swoje uzasadnienie moralne ,a w armii typu obywatelskiego nie powinno się oczekiwać ujemnych konsekwencji służby z bronią w ręku jako sprzecznej z akceptowanymi normami moralnymi.

Co do argumentu odmowy użycia broni , czy też wzięcia jej w ogóle do ręki, czy też niechęci do jakiejkolwiek agresji przyjdzie wskazać, że za oczywistą i powszechnie aprobowaną zasadę należy uznać niechęć do agresji a aprobatę dla pokoju i rozwiązywania konfliktów w drodze negocjacji. Należy przy tym zważyć, iż ani z ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, ani z prowadzonej przez Polskę polityki zagranicznej i wewnętrznej nie wynika aby Wojsko Polskie było przygotowywane do agresji na inne państwa lub do działań represyjnych wobec polskiego społeczeństwa. Wprost przeciwnie z art.26 Konstytucji RP wynika, że Siły Zbrojne RP służą ochronie niepodległości państwa, niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. Jakkolwiek udział w wojnie obronnej nie wyklucza, w razie konieczności spowodowania śmierci napastnika, to czyn taki, nawet na gruncie religii katolickiej, charakteryzującej się zwiększonymi wymaganiami, zgodny jest z podstawową zasadą moralną, dbania o własne życie i miłości siebie samego (patrz wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1566/01).

Wobec powyższego przedstawione przez skarżącego zapatrywanie na temat odbywania zasadniczej służby wojskowej nie mogło być utożsamiane z zasadami moralnymi, których wyznawanie uzasadniałoby w świetle treści art.85 ust.3 Konstytucji RP i art. 189 ust.1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP skierowanie go do odbycia służby zastępczej.

Najtrafniej subiektywizm i egocentryzm postawy skarżącego prezentuje jego pogląd przedstawiony w trakcie rozmowy z WKP w K. w dniu [...] ., gdzie stwierdził on wprost, że uważa , iż "nie trzeba stosować się do tych przepisów prawa, z którymi się nie zgadza".

Przedstawiony przez skarżącego indywidualizm w pojmowaniu norm moralnych nie może uzasadniać powoływanie się na uniwersalną zasadę ( obronę ludzkiego życia) w sposób kolidujący z powszechnie akceptowanym systemem norm moralnych. Skarżący norm moralnych na które się powoływał, nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego, a tym bardziej nie wykazał, że wyznawane zasady traktuje jako imperatyw który ukształtował jego osobowość, światopogląd i postawę życiową.

Trzeba przy tym podkreślić, że jak to wynika z treści art.189 ust.1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, skierowanie do odbycia służby zastępczej ze względu na wyznawane zasady moralne nie jest obligatoryjne lecz następuje w ramach uznania organów orzekających. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wyczerpującej treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, iż orzeczenie to zapadło z przekroczeniem granic tego uznania. Z orzeczenia tego wynika bowiem, że organ odwoławczy odmawiając skierowania skarżącego do służby zastępczej dokonał wszechstronnego i dogłębnego rozważenia okoliczności faktycznych ustalonych w czasie postępowania dowodowego. Brak jest zdaniem Sądu podstaw do za kwestionowania stanowiska organów orzekających, że skarżący nie wykazał rzeczywistych sprzeczności pomiędzy wyznawanymi zasadami moralnymi a obowiązkiem odbycia zasadniczej służby wojskowej. Zaskarżone orzeczenie zapadło w wyniku wyjaśnienia sprawy w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie ( art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ). Organ poczynił prawidłowe ustalenia.. ( art. 75 § 1, 80 k.p.a.) oraz obszernie uzasadnił swoje stanowisko ( zachowując wymogami art. 107 § 3 k.p.a.). Uznanie administracyjne zakłada dużą swobodę organów, nie przechodzącą w dowolność. Organ odwoławczy – zdaniem Sądu – tej granicy nie przekroczył a tylko jemu pozostawiono tę ocenę. Mogłaby ona być podważona wówczas gdyby dotknięta była oczywistym błędem lub nielogicznością. Tak jednak w niniejszej sprawnie nie jest.

Co do zarzutu , że skarżący został poinformowany przez organy administracji wojskowej , że "uzasadnienie składające się z jednego zdania w zupełności wystarcza dla pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku" i zarzutu, że "gdyby skarżący nie otrzymał takiej informacji, uzasadnienie jego prośby byłoby dużo bardziej staranne i gruntownie przemyślane", wskazać należy, że zarzuty te są całkowicie gołosłowne, albowiem nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, a strona skarżąca w żaden sposób nie udowodniła (nawet nie uprawdopodobniła) , że opisane w skardze zdarzenie miało w rzeczywistości miejsce.

Skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa, ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też naruszeń przepisów procesowych, przeto na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.