Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 100/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 22 ust. 2 pkt 4, art. 23 ust. 2, art. 23 ust. 9
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2023 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinasowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. Nr WZS/6/W/2022 Zarząd Województwa (dalej: organ odwoławczy, Zarząd Województwa) działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a, ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm., dalej u.f.p.), art. 41 ust. 2 pkt 4 i

art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2094) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. (dalej organ I instancji) nr [...] z dnia 31 sierpnia 2021 r. orzekającą zwrot od Beneficjenta - Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w S. kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

W dniu 13 kwietnia 2017 r. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w S. (dalej: "Beneficjent", "Strona", "Skarżący"), zawarło z Województwem [...] - Wojewódzkim Urzędem Pracy w S. pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej (dalej: "IP") umowę nr [...] o dofinansowanie projektu (dalej: "Umowa") w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 pn. "[...] - [...]". Przedmiotem umowy było przyznanie Beneficjentowi dofinansowania na realizację projektu w kwocie nieprzekraczającej [...] zł. Beneficjent zobowiązany był do wniesienia wkładu własnego w wysokości [...] zł, stanowiącego minimum 5% wydatków kwalifikowalnych projektu. Łączna wysokość wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu, zgodnie z umową, wynosiła [...] zł.

Umowa określała szczegółowe zasady dofinansowania projektu oraz prawa i obowiązki Beneficjenta.

IP zgodnie z postanowieniami Umowy zobowiązała się do dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych na realizację projektu na podstawie zweryfikowanego przez IP poprawnego wniosku o płatność. Beneficjent natomiast zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego. W szczególności, zgodnie z § 4 ust. 1 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, natomiast stosownie do postanowienia § 4 ust. 4 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do stosowania aktualnie obowiązujących Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020 i Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, (dalej: "Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności"). W momencie ponoszenia zakwestionowanych wydatków, Beneficjenta obowiązywały Wytyczne w zakresie kwalifikowalności z dnia 19 lipca 2017 r. (wersja obowiązująca do 8 września 2019 r.). Ponadto, Beneficjent zobowiązany został do rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność (§ 11 ust. 9 Umowy) oraz zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostałoby stwierdzone, że dofinansowanie jest przez Beneficjenta wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (§ 13 Umowy).

Realizacja projektu pierwotnie została zaplanowana przez Beneficjenta na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2019 r., ostatecznie, po zmianach, został wydłużony do dnia 30 września 2020 r. Projekt realizowany był w partnerstwie na podstawie umowy partnerskiej na rzecz realizacji projektu "[...] - [...]" z dnia 26 września 2016 r. zawartej pomiędzy Beneficjentem a Fundacją [...] oraz "[...]" [...] Sp. z o.o.

Celem głównym realizowanego przez Beneficjenta projektu był wzrost aktywności społecznej i zawodowej 210 osób (mieszkańców województwa zachodniopomorskiego) zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym, w tym 21 osób niepełnosprawnych (w tym 18 o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności/z niepełnosprawnością sprzężoną i intelektualnie chorych psychicznie). W ramach projektu przewidziano następujące formy wsparcia: szkolenia i kursy, staże, zajęcia wzmacniające, zindywidualizowane poradnictwo i doradztwo. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, uczestnicy projektu mieli nabywać doświadczenie w ramach utworzonych łącznie 11 pracowni/warsztatów społeczno - uzawodawiających, w tym 3 utworzonych przez Beneficjenta (Lidera projektu) w ramach Zadania 2: mechaniki samochodowej, garmażeryjnej oraz administracyjno-biurowej. W ramach projektu miały powstać nowe pracownie/warsztaty, do których uruchomienia konieczne miało być m.in. dostosowanie pomieszczeń/budynków oraz wyposażenie w środki trwałe oraz inne wyposażenie.

Beneficjent w ramach dofinansowania projektu pn. "[...] [...]" otrzymał kwotę w łącznej wysokości [...] zł.

IP w dniach 21 lutego 2020 r., 25 lutego 2020 r. oraz 10 marca 2020 r. przeprowadziła za pośrednictwem pracowników kontrolę realizacji projektu. Kontrola miała charakter kontroli planowej w miejscu realizacji usługi (wizyta monitoringowa). Czynności kontrolne prowadzone były w siedzibie Beneficjenta, w warsztacie samochodowym Mercedes P. P. [...] w S. przy ul. [...] oraz w restauracji "[...]" w m. P. przy ul. [...]. Zakres przedmiotowy kontroli obejmował m.in. sprawdzenie, czy sprzęt, wyposażenie oraz elementy infrastruktury zakupione w celu udzielania wsparcia są dostępne w miejscu realizacji i są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Przedmiotowa kontrola (wizyty monitoringowe) została przeprowadzone w związku z jednocześnie trwającą kontrolą doraźną projektu.

IP w toku ww. czynności kontrolnych stwierdziła, że sprzęt zakupiony w ramach ww. projektu wykorzystywany był niezgodnie z przeznaczeniem, tj. do prowadzenia podstawowej, bieżącej i co więcej - w 2 przypadkach komercyjnej działalności. W związku z powyższym, z uwagi na niespełnienie kryteriów kwalifikowalności, określonych w podrozdziale 6.2, pkt 3, ppkt b i e Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, wydatki związane z zakupem wyposażenia ww. pracowni zostały uznane przez IP za niekwalifikowalne. Łączna wysokość wydatków została ustalona na [...] zł (wydatki związane z zakupem wyposażenia pracowni administracyjno-biurowej, mechaniki samochodowej oraz garmażeryjnej w kwocie [...]zł oraz odpowiadająca sumie ww. wydatków wartość kosztów pośrednich w wysokości [...] zł (15 % X [...] zł). W konsekwencji tego IP zobowiązała Beneficjenta (na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2 Umowy) do zwrotu należnej kwoty nieprawidłowości w wysokości [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych. Beneficjent został jednocześnie pouczony przez IP o prawie wniesienia umotywowanych pisemnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w informacji pokontrolnej w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia jej otrzymania.

Beneficjent nie zgadzając się z ustaleniami kontroli pismem z dnia 28 maja

2020 r. złożył zastrzeżenia do powyższej informacji pokontrolnej z 8 maja 2020 r.

IP w dniu 14 października 2020 r. sporządziła ostateczną informację pokontrolną. IP podtrzymała w niej swoje dotychczasowe stanowisko, iż sprzęt zakupiony w ramach projektu na potrzeby utworzenia 3 pracowni/warsztatów (administracyjno-biurowej, mechaniki samochodowej, garmażeryjnej) wykorzystywany był "pozaprojektowo", tzn. do prowadzenia podstawowej i bieżącej działalności, a więc nie był wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. IP stwierdziła jednocześnie, że w jednym przypadku sprzęt był również wykorzystywany do działalności komercyjnej (w restauracji [...]). Komercyjne wykorzystanie sprzętu zakupionego w ramach projektu i na jego potrzeby, w opinii IP powinno zostać objęte pomocą publiczną/pomocą de minimis, podczas gdy we wniosku o dofinansowanie projektu wskazano, że projekt nie jest objęty pomocą publiczną. IP stwierdziła, że w dniu kontroli we wszystkich 3 miejscach nie odbywały się żadne formy wsparcia dla uczestników projektu.

W związku z powyższym, z uwagi na niespełnienie kryteriów kwalifikowalności, określonych w podrozdziale 6.2, pkt 3, ppkt b i e Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, wydatki związane z zakupem wyposażenia ww. pracowni w kwocie [...]zł uznano za niekwalifikowalne.

W piśmie z dnia 15 października 2020 r., IP odniosła się do zastrzeżeń Beneficjenta z dnia 28 maja 2020 r., a także do otrzymanych kolejnych dokumentów i wyjaśnień z 25 czerwca 2020 r., 20 lipca 2020 r., 1 października 2020 r., wskazując, że wykorzystywanie ww. pracowni do celów innych niż wskazane we wniosku o dofinansowanie, stanowi ich wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem, projekt nie przewidywał wsparcia w postaci zatrudnienia socjalnego, a także że w dniu wizyt monitoringowych, w monitorowanych pracowniach w ramach projektu nie odbywały się żadne formy wsparcia dla uczestników projektu, a osoby wskazane jako uczestnicy projektu korzystający ze wsparcia projektowego - de facto albo nie były obecne, albo korzystały jedynie ze wsparcia w ramach [...] - zatrudnienie socjalne. IP stwierdziła również, że komercyjne wykorzystanie sprzętu zakupionego w ramach projektu na jego potrzeby, powinno zostać objęte pomocą publiczną/pomocą de minimis, co nie wynikało z wniosku.

W związku z powyższym, IP podtrzymała ustalenia określone w informacji pokontrolnej z dnia 8 maja 2020 r., dotyczące niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania sprzętu zakupionego w ramach projektu we wszystkich trzech monitorowanych pracowniach, z wyjątkiem uznania, że sprzęt zakupiony na potrzeby warsztatu mechaniki samochodowej był dodatkowo wykorzystywany komercyjnie, co nie zmienia faktu wykorzystywania go w sposób niezgodny z przeznaczeniem.

W piśmie z dnia 2 listopada 2020 r. Beneficjent zarzucił, iż kontrola IP była prowadzona z naruszeniem przepisu art. 23 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, bowiem osoby wykonujące czynności kontrolne w warsztacie samochodowym nie posiadały i nie przedstawiły reprezentantowi stowarzyszenia stosownego upoważnienia. Ponadto zarzucił, że podczas dokonywania wizyty monitoringowej kontrolujący dokonywali oględzin pomieszczeń i urządzeń, z których to czynności nie został sporządzony odrębny protokół oględzin, zgodnie z art. 23 ust. 9 ustawy wdrożeniowej. Beneficjent zauważył także, że kontrolujący nie spytali jego reprezentanta czy tego dnia obecni są uczestnicy projektu i czy prowadzone są z nimi jakieś zajęcia w ramach projektu, nie wskazali podstawy prawnej umieszczenia sprzętu w oddzielnych pomieszczeniach, nie wykazali z jakim konkretnie przepisem prawa unijnego lub prawa krajowego regulującym udzielanie pomocy publicznej poczyniony przez beneficjenta wydatek na zakup sprzętu jest niezgodny, nie wskazano również, który zapis umowy regulujący ponoszenie wydatku został naruszony (dalsze zarzuty pokontrolne i do kontrolujących).

IP do powyższych zarzutów odniosła się w piśmie z dnia 18 listopada 2020 r.

Pismem z dnia 11 grudnia 2020 r. (doręczonym w dniu 17 grudnia 2020 r.), IP - na podstawie art. 207 ust. 8 u.f.p. wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w wysokości [...] zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od otrzymania pisma.

Wobec bezskutecznego upływu terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty, IP w dniu 9 lutego 2021 r. wszczęła wobec Beneficjenta postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków. Jednocześnie Beneficjent został m.in. pouczony o możliwości złożenia wniosków dowodowych oraz wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.

W toku postępowania organ I instancji wezwał Stronę (pisma z 11 maja 2020 r., 28 maja 2020 r.) do przedłożenia dodatkowych dokumentów (list obecności wymienionych uczestników projektu biorących udział w zajęciach projektowych, programu wraz z harmonogramem warsztatów które odbyły się w lutym 2020 r. i w marcu 2020 r. w pracowniach). Organ I instancji dokonał wglądu w dokumenty znajdujące się w Komendzie Wojewódzkiej Policji w S., wykonał kserokopie regulaminu uczestnictwa w projekcie oraz kart spotkań z doradcami (zawodowym i finansowym) dla O. W., I. G., A. C., M. F. oraz R. M., załączając je do akt.

Pismem z dnia 8 czerwca 2021 r., Beneficjent poinformował IP, że żądane dokumenty nie znajdują się w dokumentacji projektu, bowiem uregulowania dotyczące projektu nie przewidywały ich opracowania. Jednocześnie Beneficjent wskazał, że większość działań w projekcie została zakończona 31 grudnia 2019 r., a dokumenty, które były wypełniane w przedmiotowym okresie były adekwatne do realizowanych zajęć i udzielonego wsparcia.

W dniu 31 sierpnia 2021 r. organ I instancji wydał decyzję administracyjną nr 12/RPZP/2021 orzekającą zwrot od Beneficjenta, kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Organ I instancji wskazał w ww. decyzji, iż Beneficjent wykorzystał środki z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. W ocenie organu I instancji w przedmiotowej sprawie Beneficjent naruszył postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (Podrozdział 6.2 pkt 3) i tym samym postanowienia Umowy (§ 13 ust.1 pkt. 2).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, wskazując na ustalenia kontroli, stwierdził, że w dniu wizyt monitoringowych, w monitorowanych pracowniach w ramach projektu nie odbywały się żadne formy wsparcia dla uczestników projektu, a osoby wskazane jako uczestnicy projektu korzystający ze wsparcia projektowego - de facto albo nie były obecne, albo korzystały jedynie ze wsparcia w ramach [...] - zatrudnienie socjalne. Projekt natomiast nie przewidywał wsparcia w postaci zatrudnienia socjalnego. W wizytowanych pracowniach prowadzona była podstawowa, bieżąca i co więcej - w przypadku pracowni garmażeryjnej - komercyjna działalność. Takie wykorzystanie sprzętu zakupionego w ramach projektu na jego potrzeby, w opinii organu I instancji powinno zostać objęte pomocą publiczną/pomocą de minimis, podczas gdy we wniosku o dofinansowanie projektu wskazano, iż projekt nie jest objęty pomocą publiczną/pomocą de minimis.

W dalszej części decyzji organ I instancji odniósł się do zastrzeżeń Beneficjenta (pismo z dnia 2 listopada 2020 r.), stwierdzając, że wbrew twierdzeniom Strony, Zespół kontrolujący działał zgodnie przepisami ustawy wdrożeniowej oraz zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kontroli realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020. Organ I instancji zwrócił uwagę, że podczas przedmiotowych wizyt monitoringowych nie były przeprowadzane oględziny sensu stricto, z których należałoby sporządzić protokół, o którym mowa w art. 23 ust. 8 i 9 ustawy wdrożeniowej. Według organu I instancji nieprawdziwym jest również twierdzenie, jakoby kontrolujący działali bez właściwego umocowania. Zespół kontrolujący każdorazowo, podczas czynności kontrolnych w pracowniach, legitymował się pisemnym, imiennym upoważnieniem sporządzonym w 2 jednobrzmiących egzemplarzach. Jeden egzemplarz każdego z tych upoważnień zostawał wręczony osobom reprezentującym Beneficjenta w danej pracowni, natomiast drugi egzemplarz, podpisany przez te osoby, został załączony do akt kontroli.

W opinii organu I instancji niezgodne z przeznaczeniem wykorzystanie sprzętu zakupionego w ramach projektu we wszystkich trzech pracowniach, w tym nieobjęcie regułami pomocy publicznej/de minimis wydatków na sprzęt do pracowni garmażeryjnej nie spełnia warunków określonych w Podrozdziale 6.2 pkt 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności (ppkt b, e, f). W związku z powyższym, organ I instancji uznał wydatki związane z zakupem wyposażenia pracowni administracyjno-biurowej, mechaniki samochodowej oraz garmażeryjnej w łącznej wysokości [...] zł jako niekwalifikowalne. Wydatki te stanowią nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013. W ocenie organu I instancji w analizowanej sprawie mamy do czynienia ze szkodą realną.

Zdaniem organu I instancji wykorzystanie sprzętu zakupionego w ramach projektu dla celów innych, niż określone we wniosku o dofinansowanie projektu oraz naruszenie przepisów dotyczących pomocy publicznej/de minimis w bezsprzeczny sposób narusza procedury, o których mowa wart. 184 u.f.p. Tym samym, spełniona została dyspozycja normy z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (art. 23 ust. 2, ust. 9 ustawy wdrożeniowej, art. 7, art. 77 § 1 , art. 107 § 3 K.p.a.) oraz przepisów prawa materialnego (art. 184 u.f.p., pkt 3 ppkt b i e Wytycznych), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Organ odwoławczy, analizując akta przedmiotowej sprawy, uznał za zasadne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, więc na podstawie art. 136 § 1 K.p.a. zlecił organowi I instancji:

1) pozyskanie z akt kontroli projektu dowodu doręczenia Beneficjentowi informacji pokontrolnej z dnia 8 maja 2020 r. z wizyty monitoringowej nr [...];

2) pozyskanie z akt kontroli projektu upoważnienia do przeprowadzenia wizyty monitoringowej w siedzibie Beneficjenta (wizyta monitoringowa z dnia 21 lutego 2020 r.);

3) pozyskanie z akt kontroli projektu upoważnienia do przeprowadzenia wizyty monitoringowej w restauracji "[...]" przy ul. [...] w P. (wizyta monitoringowa z dnia 10 marca 2020 r.).

Ww. dokumenty zostały przekazane organowi odwoławczemu w dniu 13 września 2022 r. i zostały one dołączone do akt sprawy.

W wyniku przeprowadzonego ponownego postępowania, organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie zawartych w ustawie wdrożeniowej oraz u.f.p., a następnie przedstawił ustalony stan faktyczny oraz dotychczasowy przebieg postępowania i zasadnicze motywy decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego IP ustaliła ponad wszelką wątpliwość, iż Beneficjent wykorzystał środki otrzymane w ramach projektu w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż Beneficjent swoim postępowaniem naruszył postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.

Stwierdzona przez IP okoliczność, iż wyposażenie nabyte w ramach projektu wykorzystywane było niezgodnie z przeznaczeniem, powoduje, że wydatki związane z jego nabyciem nie zostały poniesione zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie (podrozdział 6.2 pkt. 3 lit. e Wytycznych).

Zgodnie z § 2 ust. 3 Umowy, dofinansowanie może zostać przeznaczone jedynie na pokrycie wydatków kwalifikowalnych ponoszonych przez Beneficjenta i Partnerów w związku z realizacją projektu. W § 4 ust. 1 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. We wniosku o dofinansowanie wskazano zaś, że w ramach projektu miały powstać pracownie/warsztaty, które miały służyć nabywaniu kwalifikacji i doświadczenia zawodowego uczestnikom projektu. Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie, uczestnicy projektu mieli nabywać doświadczenie w ramach utworzonych 11 pracowni/warsztatów społeczno-uzawodawiających (część D.1). W ramach projektu miały powstać nowe pracownie/warsztaty: mechaniki samochodowej, garmażeryjna (wykonywanie kiełbas, makaronów, pierogów, kopytek, wyrobów mięsnych, i in. garmażeryjnych) i biurowo-administracyjna. Pracownie takie nie funkcjonowały w strukturze Beneficjenta. Dla ich uruchomienia konieczny był m.in. zakup wyposażenia (wniosek o dofinansowanie - część G.1.1 Zadanie 2). Ponadto, zgodnie z treścią § 12 ust. 1 Umowy Beneficjent miał obowiązek ujawniania wszelkich dochodów, które powstają w związku z realizacją projektu. Jak ustaliła również IP, w przypadku pracowni garmażeryjnej prowadzona była także przez Beneficjenta komercyjna działalność [...] (z wykorzystaniem wyposażenia nabytego w ramach projektu), co powoduje, że wydatki na zakup wyposażenia pracowni garmażeryjnej nie są zgodne z przepisami regulującymi udzielanie pomocy publicznej (podrozdział 6.2 pkt. 3 lit. b Wytycznych). W ocenie organu odwoławczego, komercyjne wykorzystanie sprzętu zakupionego w ramach projektu na jego potrzeby, z całą pewnością powinno zostać objęte pomocą publiczną/pomocą de minimis (w zależności od progu otrzymanej pomocy). Zdaniem organu spełnione zostały tutaj przesłanki pomocy publicznej Wymienione w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Organ odwoławczy zauważył, że Beneficjent we wniosku o dofinansowanie w części G.1.2 (Planowane wydatki w ramach kosztów bezpośrednich projektu i ich charakterystyka) podał, że wydatki dotyczące tworzenia nowych pracowni/warsztatów nie zawierają pomocy publicznej. Organ odwoławczy wskazał na warunki udzielenia pomocy publicznej oraz obowiązki podmiotu ubiegającego się o pomoc, wynikające z art. 37 ust. 1, 2, 5 i 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Tym samym organ nie zgodził się z zarzutem Beneficjenta, iż kontrolujący nie wykazali, że doszło do przekroczenia dopuszczalnego pułapu pomocy de minimis określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 poz. 1073), a tylko takie przekroczenie zgodnie z § 26 Umowy stanowi podstawę żądania zwrotu przyznanej pomocy. Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na wyraźny zapis w polu G 1.2 str. 34, 35, 36 i wyłączeniu spod reguły pomocy publicznej/pomocy de minimis wydatków na wyposażenie pracowni/warsztatów, nie ma zastosowania cytowany przez Beneficjenta § 26 Umowy.

Organ odwoławczy nie podzielił natomiast oceny organu I instancji w części dotyczącej naruszenia przez Beneficjenta zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowalności określonych w podrozdziale 6.2 pkt. 3 lit f). Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie brak było podstaw, aby twierdzić, że wydatki poniesione przez Beneficjenta na wyposażenie pracowni/warsztatów administracyjno-biurowej, mechaniki samochodowej oraz garmażeryjnej nie były niezbędne do realizacji projektu oraz nie zostały poniesione w związku z realizacją projektu. Fakt, iż elementy wyposażenia ww. pracowni/warsztatów zostały wykorzystane przez Beneficjenta pozaprojektowo, niezgodnie z przeznaczeniem, nie oznacza, iż nie były one niezbędne do realizacji projektu oraz, że nie zostały poniesione w związku z realizacją projektu.

Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że ustalony w sprawie stan faktyczny, jak i analiza zgromadzonego materiału dowodowego w toku prowadzonego postępowania odwoławczego jednoznacznie wskazują, iż Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację projektu pn. "[...] - [...]" z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zaskarżona decyzja organu I instancji, w ocenie organu odwoławczego, jest zgodna z prawem i słuszna, a zakwestionowana przez organ odwoławczy kwalifikacja naruszenia procedur (w części dot. podrozdziału 6.2 pkt. 3 lit f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności nie ma wpływu na wynik sprawy i jest nieistotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ocena stwierdzonych naruszeń organu odwoławczego jest co do istoty taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji. Ustalenia poczynione przez IP i opisane w decyzji z dnia 31 sierpnia 2021 r., a uprzednio w ostatecznej informacji pokontrolnej, zdaniem organu odwoławczego nie mogą budzić żadnych wątpliwości. W ocenie organu odwoławczego, IP jasno wyjaśniła, na jakiej podstawie stwierdziła, iż w wizytowanych pracowniach prowadzona była podstawowa, bieżąca i co więcej - w przypadku pracowni garmażeryjnej - komercyjna działalność [...].

Organ odwoławczy zauważył, że IP wskazała wyraźnie, że w jednym z pomieszczeń, w których miała znajdować się pracownia administracyjno-biurowa, przy znajdujących się w nim 4 stanowiskach komputerowych, pracowali pracownicy/wolontariusze Stowarzyszenia "[...]", a w pomieszczeniu wyposażonym m.in. w projektor i ekran projekcyjny odbywały się warsztaty gastronomiczne dla podopiecznych Stowarzyszenia "[...]". IP ustaliła również, że w pracowni mechaniki samochodowej prowadzona była podstawowa, bieżąca działalność [...]. IP ustaliła wreszcie, że w kuchni restauracji "[...]" przygotowywano posiłki na potrzeby cateringu z wykorzystaniem sprzętu zakupionego w ramach projektu. Organ odwoławczy przy tym zwrócił uwagę, iż Beneficjent we wniosku o dofinansowanie zaznaczył, iż: "W okresie realizacji projektu tj. od 01.07.2017 do 30.09.2020 Beneficjent nie będzie wykorzystywał infrastruktury do działalności gospodarczej (pole G.10 str. 118.), a także, że stosownie do postanowień Umowy, Beneficjent odpowiada za realizację umowy zgodnie z wnioskiem (§ 4 ust. 1 Umowy). Zauważył także, że w dniach, w których przeprowadzane były czynności kontrolne, w ramach projektu nie odbywały się żadne formy wsparcia dla jego uczestników, a zespół kontrolujący w miejscu kontroli nie zastał również żadnych uczestników projektu.

Organ odwoławczy podkreślił, że Strona pomimo kilkukrotnych wezwań nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby zakwestionować powyższe ustalenia, zaznaczając, że IP podjęła samodzielną próbę pozyskania takich dowodów (w Komendzie Policji).

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w związku ze stwierdzonym naruszeniem art. 184 u.f.p. Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości wymienionej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, zgodnie z którym przywołane pojęcie oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii Europejskiej (dalej: "UE") poprzez jego obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem. Organ odwoławczy, analizując stwierdzone w przedmiotowej sprawie naruszenia pod kątem wystąpienia nieprawidłowości, ustalił, iż Beneficjent swoim działaniem doprowadził do wykorzystania środków przekazanych mu w ramach RPO WZ 2014 - 2020 niezgodnie z warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie oraz przepisem prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 184 u.f.p. szkodząc interesowi UE i narażając jej budżet na straty. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda rzeczywista, bowiem wydatki poniesione przez Beneficjenta na zakup wyposażenia ww. pracowni zostały uznane za niekwalifikowalne. Rzeczywistą szkodę stanowi kwota przekazanego na rzecz Beneficjenta dofinansowania na zakup wyposażenia ww. pracowni w wysokości [...] zł (w związku z uznaniem tych wydatków w projekcie za niekwalifikowalne). W ocenie organu odwoławczego, środki w wysokości przekazanej Beneficjentowi mogłyby zostać przez IP rozdysponowane na dofinansowanie innego projektu w ramach RPO WZ, który zostałby zrealizowany w sposób zgodny z obowiązującymi w ramach RPO WZ procedurami.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowego wyliczenia kwoty zwrotu w wysokości [...] zł, która obejmuje wydatki niekwalifikowalne w ramach kosztów bezpośrednich, stanowiące nieprawidłowość w łącznej wysokości [...] zł, związane z zakupem wyposażenia pracowni administracyjno-biurowej, mechaniki samochodowej oraz garmażeryjnej, oraz odpowiadającą sumie ww. wydatków wartość kosztów pośrednich w wysokości [...] zł (15 % X [...] zł).

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, na podstawie całokształtu materiału dowodowego i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Nieprawidłowości w ramach projektu pn. "[...] - [...]" mają poparcie w dowodach zebranych przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego. Powyższe zasadnie było podstawą do wydania decyzji o zwrocie środków na podstawie art. 207 ust.1 pkt 2 u.f.p.

Następnie, odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy uznał je za niezasadne. W kwestii zarzutów dotyczących kontroli i kontrolujących, nie doszukał się w niniejszej sprawie jakichkolwiek uchybień przy prowadzeniu czynności kontrolnych przez IP, gdyż organ kontrolujący zastosował się do zasad, praw i obowiązków związanych z prowadzeniem kontroli projektów, a kontrolerzy dopełnili określonych w przepisach rygorów. W ocenie organu odwoławczego wszystkie czynności kontrolne prowadzone były zgodnie z przepisami ustawy wdrożeniowej, co znajduje swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Wbrew twierdzeniom Beneficjenta, osoby wykonujące czynności kontrolne w warsztacie samochodowym posiadały i przedstawiły odpowiednie upoważnienie. W odniesieniu do zarzutu niewskazania przez kontrolujących podstawy prawnej obowiązku umieszczenia sprzętu w odrębnym pomieszczeniu, organ odwoławczy zwrócił uwagę na zapisy wniosku o dofinansowanie w tym zakresie (część G.1.1, zadanie 2), że w ramach dostosowania pomieszczeń dla grupy garmażeryjnej zostanie wydzielony fragment już istniejącej powierzchni, zaś warsztat dla mechaników samochodowych będzie znajdować się w odrębnych budynkach. Przypomniano, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie.

Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego niesporządzenia odrębnego protokołu oględzin, w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia oględzin, z uwagi na przyczyny i charakter czynności kontrolnych dokonywanych przez IP. Wskazano, że kontrolujący, badali jedynie to, czy elementy infrastruktury zakupione w celu udzielenia wsparcia są dostępne w miejscach realizacji projektu i czy są one wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem, nie badali natomiast właściwości tej infrastruktury. IP nie była zatem zobowiązana do sporządzenia protokołu z przeprowadzonych czynności.

Organ odwoławczy nie stwierdził również zarzucanych naruszeń art. 7, art. 77, art. 107 K.p.a. ani przepisów prawa materialnego. W ocenie organu odwoławczego, zasadne jest wskazanie, że Beneficjent nie wypełnił określonych w umowie o dofinansowanie obowiązków, jakie przyjął do realizacji, podpisując umowę o dofinansowanie projektu. Powyższe było podstawą do wydania decyzji o zwrocie środków na podstawie art. 207 ust.1 pkt 2 u.f.p.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia 28 listopada 2022 r., nr WZS-VII-3162.04.2021.MR, Skarżący złożył skargę do Sądu, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z dnia 31 sierpnia 2021 r. w całości i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów prawa;

2) art. 2 pkt 36 w zw. art. 143 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i

Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 u.f.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

a) utrzymaniu w mocy przez organ II Instancji decyzji, na mocy której zobowiązano Skarżącego do zwrotu środków w wyniku rzekomego zaistnienia nieprawidłowości przy wykorzystaniu przez Skarżącego środków europejskich z naruszeniem procedur wskazanych w art. 184 u.f.p. oraz rzekomego wystąpienia potencjalnej szkody w budżecie Unii Europejskiej, podczas gdy projekt został zrealizowany zgodnie z procedurami oraz obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa, a także obowiązującą Skarżącego umową o dofinansowanie, a przy tym z dochowaniem należytej staranności w zakresie stosowania procedur i wypełniania obowiązków przez Skarżącego, w tym stosowania się do instrukcji i rekomendacji otrzymywanych od organu podejmującą działania w ramach realizacji projektu, które nie miały ani nie mogły mieć szkodliwego wpływu na budżet Unii Europejskiej poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem, w związku z czym nie wystąpiła ani nie mogła wystąpić po stronie budżetu Unii Europejskiej ani szkoda rzeczywista, ani szkoda potencjalna;

b) stwierdzeniu rzekomych nieprawidłowości w projekcie przez organ II Instancji, w ślad za organem I Instancji, dopiero na etapie trwałości projektu i w konsekwencji przerzuceniu przypisywanej w postępowaniu administracyjnym odpowiedzialności na Skarżącego;

c) zatwierdzaniu bez kwestionowania projektu - na poszczególnych etapach realizacji projektu - kolejnych płatności, w tym płatności końcowej, dając Skarżącemu uzasadnione podstawy by sądzić, że spełniła wszystkie wymagania dla uzyskania przedmiotowego dofinansowania;

3) art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że działanie Skarżącego wyczerpało znamiona przypadku wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem obowiązujących procedur określonych w art. 184 u.f.p.

4) art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez ich błędne zastosowanie skutkujące ustaleniem, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiły nieprawidłowości oraz pominięcie dokonania oceny charakteru i wagi ewentualnej nieprawidłowości oraz straty finansowej w budżecie Unii Europejskiej na skutek ich wystąpienia, a tym samym błędne uznanie za spełnione przesłanek uprawniających do nałożenia korekty finansowej, w sytuacji gdy organ stwierdził, że nie podziela oceny organu I instancji w zakresie naruszenia przez Beneficjenta zapisów wytycznych w sprawie kwalifikowalności określonych w podrozdziale 6.2 pkt 3 lit. f i brak jest podstaw, aby twierdzić, że wydatki poniesione na wyposażenie warsztatów i pracowni nie były niezbędne do realizacji projektu oraz nie zostały poniesione w związku z realizacją projektu, zatem brak jest straty finansowej zarówno rzeczywistej jak i potencjalnej, w budżecie Unii Europejskiej,

5) wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 poprzez błędną wykładnię przesłanek uznania wydatku za niekwalifikowalne,

6) art. 23 ust. 2 ustawy wdrożeniowej,

7) art. 23 ust. 9 ustawy wdrożeniowej w związku z zapisem podrozdziału 5.2 pkt 13 i 14 Wytycznych w zakresie kontroli realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020.

8) art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 71 ust. 1 rozporządzenia

poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że jest możliwa i jest celowa kontrola prowadząca do weryfikacji kwalifikowalności wydatków w okresie po zakończeniu realizacji projektu, podczas gdy w rzeczywistości postanowienia umowy odnoszą się do kontroli wydatków a nie ich kwalifikowalności, natomiast potwierdzanie kwalifikowalności dokonywane jest podczas realizacji projektu, kiedy Beneficjent przedkłada kolejne wnioski oraz podczas kontroli, co doprowadziło do naruszenia celów okresu trwałości, wynikających z art. 71 ust. 1 rozporządzenia ogólnego.

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) p.p.s.a.).

W myśl art. 23 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, Beneficjent jest obowiązany poddać się kontroli oraz audytowi w zakresie prawidłowości realizacji projektu przeprowadzanych przez instytucję zarządzającą, instytucję pośredniczącą, instytucję wdrażającą, koordynatora EWT, wspólny sekretariat, krajowego kontrolera, a także instytucję audytową, przedstawicieli Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego oraz inne podmioty, uprawnione do przeprowadzania kontroli lub audytu. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11.

IP jest odpowiedzialna za przygotowanie i realizację regionalnego programu operacyjnego, w szczególności zaś do jego zadań należy m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów (w przypadku krajowego albo regionalnego programu operacyjnego), nakładanie korekt finansowych, a także odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w u.f.p, albo w umowie o dofinansowanie projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b u.f.p. w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9 lit. a ustawy wdrożeniowej. Realizując zatem ww. zadania, instytucja zarządzająca korzysta z instrumentów prawnych zawartych w u.f.p. Jak stanowi przy tym art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p., środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej są środkami publicznymi, przy czym należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, a także odsetki od tych środków, są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, co wynika z art. 60 pkt 6 u.f.p..

Przedmiotem kontroli jest decyzja Zarządu Województwa z dnia 28 listopada 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 31 sierpnia 2021 r. w przedmiocie zwrotu przez Skarżącego przekazanych jemu środków przeznaczonych na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Jak wynika z ustaleń organu, dokonanych w ramach czynności kontrolnych sprzęt zakupiony w ramach przedmiotowego projektu wykorzystywany był niezgodnie z przeznaczeniem tj. nie do realizacji projektu a do prowadzenia podstawowej, bieżącej działalności Beneficjenta i co więcej - w 2 przypadkach komercyjnej działalności Beneficjenta. Nie stwierdzono aby odbywały się tamże przewidziane w projekcie formy wsparcia dla uczestników projektu (szkolenia, kursy, staże, zajęcia wzmacniające, zindywidualizowane poradnictwo i doradztwo). W przypadku pracowni garmażeryjnej, dodatkowo stwierdzono, że sprzęt był wykorzystywany komercyjnie w działalności restauracji - usługi cateringowe.

W ocenie Sądu, organy dopełniły wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a ustalony przez organy stan faktyczny Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własny. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Zatem dokonując kontroli zgodności z prawem skarżonej decyzji, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne przedstawione w części historycznej uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stwierdzając już w tym miejscu, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. W sposób wszechstronny i prawidłowy zgromadzono materiał dowodowy w sprawie, następie przeprowadzona została ocena wszystkich dowodów łącznie.

Zauważyć należy, że w rozpatrywanej sprawie Beneficjent zawarł umowę o dofinansowanie projektu pn.: ."[...] [...]". Beneficjent zobowiązał się do stworzenia 3 pracowni: mechaniki samochodowej, garmażeryjnej oraz administracyjno-biurowej, w celu spowodowania wzrostu aktywności społecznej i zawodowej 210 osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym, w tym 21 osób niepełnosprawnych w województwie. Projekt przewidywał następujące formy wsparcia: szkolenia i kursy, staże, zajęcia wzmacniające, zindywidualizowane poradnictwo i doradztwo. Dla realizacji projektu niezbędne było m.in. dostosowanie pomieszczeń/budynków oraz wyposażenie w środki trwałe oraz inne wyposażenie.

Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego.

Zgodnie z § 4 ust. 1 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Zgodnie z § 2 ust. 3 Umowy, dofinansowanie mogło zostać przeznaczone jedynie na pokrycie wydatków kwalifikowalnych ponoszonych przez Beneficjenta i Partnerów w związku z realizacją projektu. Natomiast stosownie do postanowienia § 4 ust. 4 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do stosowania aktualnie obowiązujących Wytycznych, zaś na podstawie § 8 ust. 6 Umowy - do realizacji projektu na podstawie zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie. Dodatkowo zgodnie z treścią § 12 ust. 1 Umowy Beneficjent miał obowiązek ujawniania wszelkich dochodów, które powstają w związku z realizacją projektu.

Beneficjent zobowiązany został do rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność (§ 11 ust. 9 Umowy) oraz zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostałoby stwierdzone, że dofinansowanie jest przez Beneficjenta wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. (§ 13 Umowy).

Podkreślić zatem należy, że Beneficjent zobowiązał się, że w okresie realizacji, projektu tj. od 01.07.2017 do 30.09.2020 r.–nie będzie wykorzystywał infrastruktury do działalności gospodarczej.

W kwestii dopuszczalności oceny kwalifikowalności wydatków po zakończeniu realizacji projektu, wskazać należy, co zdaje się umykać uwadze Skarżącego, że kontrole miały miejsce 21.02.2020 r., 25.02.2020 r., 10.03.2020 r. czyli w dacie realizacji projektu, (pierwotny termin zakończenia realizacji projektu z 31.12.2019 r. został przedłużony na dzień 30.09.2020 r.). Zauważyć także należy, że nie ma racji Skarżący, że ocena taka nie może być prowadzona po zakończeniu projektu. Zdaniem Sądu, ocena taka nie ogranicza się do etapu wstępnego badania wniosku i etapu zawarcia umowy o dofinansowanie. Kwalifikowalność poniesionego wydatku dokonywana jest przede wszystkim w trakcie realizacji projektu poprzez weryfikację wniosków o płatność, ale również w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli w miejscu realizacji projektu lub siedzibie Beneficjenta, po dokonaniu płatności końcowej, a więc po zakończeniu realizacji. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z beneficjentem umowy o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które beneficjent przedstawi we wniosku o płatność i w trakcie realizacji projektu, zostaną zrefundowane. Ocena kwalifikowalności wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu w zakresie obowiązków nałożonych na beneficjenta umową o dofinansowanie oraz wynikających z przepisów prawa. O powyższym stanowi odpowiednio art. 22 i w zakresie obowiązków Beneficjenta art. 23 ust. 6 ustawy wdrożeniowej. Stosownie do art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej kontrola i audyt programu operacyjnego obejmują: kontrole, obejmują: weryfikacje wydatków służące sprawdzeniu prawidłowości i kwalifikowalności poniesionych wydatków, które:

a)przybierają formę kontroli składanego przez beneficjenta wniosku o płatność,

b) mogą przybrać formę kontroli projektu w miejscu jego realizacji, które mogą być prowadzone również po zakończeniu realizacji projektu, (...).

Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że organy dokonując badania kwalifikowalności na etapie realizacji projektu z wykorzystaniem środków unijnych, nie naruszają zasady trwałości projektu (art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013), która co do zasady skierowana jest do beneficjenta (art. 22 ust. 2 pkt 4 ustawy wdrożeniowej). Stąd zarzuty skargi co do braku podstaw do dokonywania kontroli kwalifikowalności wydatku, w okolicznościach niniejszej sprawy, są nieuzasadnione.

Zauważyć należy, że powyższe regulacje odnośnie przeprowadzenia kontroli zawiera również zawarta z Beneficjentem Umowa w rozdziale Kontrola i przekazywanie informacji, w jej § 18 i następne.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut, że organy nie wskazały w zaskarżonej decyzji jakie konkretnie obowiązki określone w Umowie zostały przez Skarżącego naruszone, uzasadniając prowadzenie postępowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W sposób szczegółowy na stronach 9-11 decyzji organ odwoławczy wskazał stwierdzone uchybienia w realizacji umowy o dofinansowanie przez Beneficjenta. Organ odwoławczy wskazał, iż wyposażenie nabyte w ramach projektu wykorzystywane było niezgodnie z przeznaczeniem (tj. do prowadzenia podstawowej, bieżącej działalności Beneficjenta i komercyjnej działalności), co powoduje, że wydatki związane z jego nabyciem nie zostały poniesione zgodnie z postanowieniami Umowy (podrozdział 6.2 pkt. 3 lit. e Wytycznych) a po drugie, że wydatki na zakup wyposażenia pracowni garmażeryjnej nie są zgodne z przepisami regulującymi udzielanie pomocy publicznej (podrozdział 6.2 pkt. 3 lit. b Wytycznych).

Organ odwoławczy wyraźnie także wskazał na odstąpienie i powody odstąpienia od zakwestionowania kwalifikowalności wydatków z uwagi na uznanie, że wydatki poniesione przez Beneficjenta na wyposażenie pracowni/warsztatów administracyjno-biurowej, mechaniki samochodowej oraz garmażeryjnej nie były niezbędne do realizacji projektu oraz nie zostały poniesione w związku z realizacją projektu. Fakt, iż elementy wyposażenia ww. pracowni/warsztatów zostały wykorzystane przez Beneficjenta pozaprojektowo, niezgodnie z przeznaczeniem, nie oznacza, na co słusznie wskazał organ odwoławczy, iż nie były one niezbędne do realizacji projektu oraz, że nie zostały poniesione w związku z realizacją projektu.

Powyższe stanowisko organu odwoławczego nie zmienia jednak dopuszczalności żądania zwrotu dofinansowania z uwagi na stwierdzone naruszenia zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowalności ww wydatków określonych w podrozdziale 6.2.pkt 3 lit. b i lit.e. Stąd zarzuty skargi są nieuzasadnione.

Powyższa ocena stwierdzonych nieprawidłowości i ich kwalifikacja nie budzi wątpliwości. Przypomnieć bowiem należy zapis § 2 ust. 3 Umowy, zgodnie z którym dofinansowanie może zostać przeznaczone jedynie na pokrycie wydatków kwalifikowalnych ponoszonych przez Beneficjenta i Partnerów w związku z realizacją projektu; § 4 ust. 1 Umowy, gdzie Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. We wniosku o dofinansowanie zaś, Beneficjent wskazał, że w ramach projektu miały powstać pracownie/warsztaty, które miały służyć nabywaniu kwalifikacji i doświadczenia zawodowego uczestnikom projektu. Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie, uczestnicy projektu mieli nabywać doświadczenie w ramach utworzonych 11 pracowni/warsztatów społeczno-uzawodawiających (część D.1). W ramach projektu miały powstać nowe pracownie/warsztaty: mechaniki samochodowej, garmażeryjna (wykonywanie kiełbas, makaronów, pierogów, kopytek, wyrobów mięsnych, i in. garmażeryjnych) i biurowo-administracyjna. Pracownie takie nie funkcjonowały w strukturze Beneficjenta – stąd dla ich uruchomienia konieczny był m.in. zakup wyposażenia (wniosek o dofinansowanie - część G.1.1 Zadanie 2). Ponadto, zgodnie z treścią § 12 ust. 1 Umowy Beneficjent miał obowiązek ujawniania wszelkich dochodów, które powstają w związku z realizacją projektu. Jak ustaliła również IP, w przypadku pracowni garmażeryjnej prowadzona była także przez Beneficjenta komercyjna działalność [...] (z wykorzystaniem wyposażenia nabytego w ramach projektu), co powoduje, że wydatki na zakup wyposażenia pracowni garmażeryjnej nie są zgodne z przepisami regulującymi udzielanie pomocy publicznej (podrozdział 6.2 pkt. 3 lit. b Wytycznych).

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że o ile komercyjne wykorzystanie sprzętu zakupionego w ramach projektu powinno zostać objęte pomocą publiczną/pomocą de minimis (w zależności od progu otrzymanej pomocy) to jednakże, to Beneficjent we wniosku o dofinansowanie w części G.1.2 (Planowane wydatki w ramach kosztów bezpośrednich projektu i ich charakterystyka) podał, że wydatki dotyczące tworzenia nowych pracowni/warsztatów nie zawierają pomocy publicznej (warunki udzielenia pomocy publicznej oraz obowiązki podmiotu ubiegającego się o pomoc, wynikają z art. 37 ust. 1, 2, 5 i 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej).

Mając powyższe na uwadze kontrolujący/organy nie tylko wykazali, że doszło do przekroczenia dopuszczalnego pułapu pomocy de minimis określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 poz. 1073), ale także że z uwagi na zapis dokonany przez Skarżącego w polu G 1.2 str. 34, 35, 36 wniosku, co do wyłączenia spod reguły pomocy publicznej/pomocy de minimis wydatków na wyposażenie pracowni/warsztatów. Stąd ma zastosowanie § 26 Umowy.

Zdaniem Sądu, zasadnie zatem stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, że Skarżący naruszył w szczególności § 2, § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 oraz 8 ust. 6, § 12 ust. 1 Umowy. Zdaniem Sądu, w konsekwencji stwierdzenia, że sprzęt nie służył do realizacji projektu zasadne było uznanie wydatków na jego zakup za niekwalifikowalne, co stanowiło naruszenie Podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. e i lit. b Wytycznych.

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z § 4 ust. 4 Umowy projektu Beneficjent zobowiązał się do stosowania Wytycznych, które mają charakter wiążący.

Przy tym, wbrew twierdzeniom Skarżącego, w zaskarżonej decyzji omawiając nieprawidłowości wskazano, które konkretne postanowienia Umowy oraz zapisy wniosku o dofinansowanie zostały naruszone i w związku z którymi przepisami Wytycznych oraz w jaki sposób to naruszenie nastąpiło.

Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił stanowisko organu, że w sprawie doszło do naruszenia przez Skarżącego procedur w świetle art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., które ma szerokie znaczenie, obejmujące zarówno przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak też wytyczne i regulacje wynikające z systemów realizacji programów operacyjnych oraz umowy zawarte z beneficjentami. W niniejszej sprawie Skarżący zobowiązał się do stosowania przepisów ustawy wdrożeniowej, zatem ich naruszenie wiąże się z naruszeniem przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., skutkujące wydaniem decyzji o zwrocie części pobranych środków

Stąd też przyjęta przez Beneficjenta wykładnia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i sformułowane na tej podstawie stanowisko co do braku podstaw do wydania decyzji orzekającej o zwrocie kwoty dofinansowania wraz z odsetkami, nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd za uprawnione uznał rozstrzygnięcie podjęte przez organ w zaskarżonej decyzji.

Zwrot środków unijnych wiąże się z dodatkową przesłanką w postaci wystąpienia nieprawidłowości, skutkującej wystąpieniem szkody realnej lub potencjalnej w budżecie UE.

Podkreślić należy, że w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, zgodnie z którym nieprawidłowością jest "(...) każde naruszenia prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez obciążenie budżetu UE nieuzasadnionym wydatkiem". Z uwagi na fakt iż Beneficjent swoim działaniem doprowadził do wykorzystania środków przekazanych mu w ramach RPO WZ 2014 - 2020 niezgodnie z warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie oraz przepisem prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 184 u.f.p. szkodzi interesowi UE i naraża jej budżet na straty. Zasadnie organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda rzeczywista, bowiem wydatki poniesione przez Beneficjenta na zakup wyposażenia wskazanej pracowni zostały uznane za niekwalifikowalne. Stąd jak prawidłowo organ wskazał, rzeczywistą szkodę stanowi kwota przekazanego na rzecz Beneficjenta dofinansowania na zakup wyposażenia ww. pracowni w wysokości [...] zł. Ocenę organu w tym zakresie należy podzielić.

Chybiony jest zatem zarzut o braku udzielonej przez organy informacji do tego, na czym miałaby polegać szkoda w budżecie UE wyrządzona udzielonym jej dofinansowaniem.

W ocenie Sądu, IP prawidłowo zatem ustaliła, że w trakcie realizacji Umowy ww. projektu współfinansowanego z EFRR, wystąpiły nieprawidłowości, o których mowa w art. 184 u.f.p., art. 2 pkt 36 Rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, co wpisuje się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, nakazującej ich zwrot.

Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji wykładnia ww. przepisów prawa krajowego, Wytycznych i prawa unijnego oraz ich zastosowanie są prawidłowe i nie budzą zastrzeżeń Sądu. W ocenie Sądu, również postanowienia zawartej Umowy dotyczące obowiązków i odpowiedzialności Beneficjenta są czytelne i jasne, nie wymagają szczególnych zabiegów interpretacyjnych.

Nadto, jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, treść ww. przepisów znalazła swoje odzwierciedlenie w konkretnych postanowieniach Umowy. W Umowie zawarto bowiem analogiczny zapis dotyczący obowiązku zwrotu środków przez Beneficjenta w przypadku stwierdzenia, podczas kontroli realizacji projektu, że wydatki są niekwalifikowalne, m.in. z uwagi na naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. (tj. w § 13 ust. 1, 3, 4, § 18 ust. 5 Umowy).

W ocenie Sądu, całokształt okoliczności sprawy pozwala stwierdzić, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego, który w zaskarżonej decyzji przedstawił szczegółową, wyczerpującą i przekonującą argumentację.

W zaskarżonej decyzji, organ szczegółowo i przekonująco odniósł się również do wszystkich zarzutów Beneficjenta zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, a powtórzonych w skardze. Sąd również nie podziela zarzutów skargi.

Sąd za chybione uznał także zarzuty dotyczące przeprowadzonych kontroli projektu oraz kontrolujących. Z zaskarżonej decyzji, jak i z akt sprawy wynika, że – wbrew twierdzeniom Skarżącego – osoby dokonujące kontroli, podczas kontroli posiadały stosowne upoważnienia (upoważnienie nr [...] z 17 lutego 2020 r., upoważnienie nr [...] z 25 lutego 2020 r., upoważnienie nr [...] z 10 marca 2020 r.). Zdaniem Sądu, okoliczność, że powyższe dokumenty zostały włączone do akt na etapie postępowania uzupełniającego, po wniesieniu odwołania pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Sąd stoi na stanowisku, że kontrole zostały przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W związku z zarzutem sformułowanym w skardze dotyczącym braku sporządzenia dokumentów, które w ocenie Skarżącego miałyby stanowić wyłączny dowód dokonanych ustaleń, w postaci protokołu oględzin, wskazać należy, że stosownie do art. 23 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w ramach kontroli w miejscu realizacji projektu mogą być przeprowadzane oględziny. Oględziny przeprowadza się w obecności beneficjenta lub osoby reprezentującej beneficjenta. Z czynności kontrolnej polegającej na oględzinach oraz przyjęciu ustnych wyjaśnień lub oświadczeń sporządza się protokół. Protokół podpisują osoba kontrolująca i pozostałe osoby uczestniczące w tej czynności. (art. 23 ust. 9 ustawy wdrożeniowej) Z czynności kontrolnej niewymienionej w ust. 9, która ma istotne znaczenie dla ustaleń kontroli, sporządza się notatkę podpisaną przez osobę kontrolującą (art. 23 ust. 10 ustawy wdrożeniowej). Wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 80 K.p.a. organ ocenia czy dana okoliczność została udowodniona w oparciu o całokształt materiału dowodowego. W związku z tym zgodzić się należy z organem, że bezsprzeczny brak sporządzenia przewidzianego w art. 23 ust. 9 ustawy wdrożeniowej odrębnego protokołu z czynności kontrolnej oględzin nie wyłącza dokonania ustalenia na podstawie, jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, z protokołu kontroli sporządzonego przez kontrolujących, którzy uczestniczyli w ww. czynnościach kontrolnych.

Stąd Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przepisów art. 23 ust. 8, 9 i 10 ustawy wdrożeniowej oraz art. 6 i art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W ocenie Skarżącego brak sporządzenia w toku kontroli protokołów z oględzin powoduje, iż nie istnieją dowody potwierdzające działania podejmowane przez zespół kontrolujący. Ze stanowiskiem Skarżącego nie można się jednak zgodzić.

Jak wskazano już wyżej, bezsporny fakt niesporządzenia przewidzianych w art. 23 ust. 8, 9 i 10 ustawy wdrożeniowej protokołów z oględzin miejsca w którym miał znajdować się zakupiony sprzęt i miały odbywać się zajęcia nie stoi na przeszkodzie czynieniu w sprawie ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego, o czym stanowi ww. art. 80 K.p.a. W aktach sprawy znajdują się zaś informacje pokontrolne w tym ostateczna podpisana przez osoby kontrolujące. Co istotne Skarżący odniósł się do ustaleń kontroli oraz wniósł zastrzeżenia.

W świetle powyższych dowodów, a także treści zastrzeżeń wniesionych przez Stronę do informacji pokontrolnej, obejmujących między innymi przyznanie przez Stronę, iż taka kontrola miała miejsce, że przeprowadzono kontrolę, podejmowano w toku kontroli czynności, a wreszcie - ustalone w zaskarżonej decyzji wyniki kontroli - nie budzą w ocenie Sądu wątpliwości. W szczególności, o czym była już mowa wyżej, zgromadzone dowody uzasadniały stwierdzenie, że w toku kontroli miało miejsce ustalenie, że doszło do wykorzystania niezgodnie z procedurami przekazanych środków.

Wobec tego, nie ma podstaw, aby przeprowadzone kontrole i ich ustalenia uznać za bezskuteczne. Powielane przez Skarżącego zarzuty odnośnie do czynności i kontrolujących, braku protokołu oględzin jak i towarzysząca im dotychczasowa argumentacja skutecznie nie podważają dokonanych ustaleń ani stanowiska organu, że zakupione z otrzymanego dofinansowania wyposażenie, nie służyło realizacji projektu, zgodnie z jego celem oraz warunkami określonymi we wniosku i Umowie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 138 K.p.a. wskazać należy, że organ odwoławczy przeprowadził postępowanie odwoławcze poddając ocenie i prowadząc ponownie postępowanie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności poddając również krytycznie niektóre z ocen organu I instancji wobec działań Skarżącego. Zgodzić się zatem należy z oceną organu odwoławczego, że pomimo tego, że nie wszystkie argumenty przedstawione przez organ I instancji zasługują na uwzględnienie, to ustalony w sprawie stan faktyczny, jak i analiza zgromadzonego materiału dowodowego w toku prowadzonego postępowania odwoławczego jednoznacznie wskazuje, iż Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację Projektu z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wskazana przez organ odwoławczy częściowo wadliwa ocena zgromadzonego materiału dowodowego zawarta w decyzji organu I instancji jest nieistotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Ponadto, Sąd nie zgadza się z zarzutem naruszenia art. 138 § 1 pkt K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie oraz w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wyłącznie w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, koniecznym jest, by było ono oczywiste, wyraźne, bezsporne. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 1996 r. sygn. akt III SA 565/95 (ale też w wielu nowszych orzeczeniach, np. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 1469/19) "o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji." Zatem z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacjach oczywistych. Samo twierdzenie Strony, że taka sytuacja występuje w sprawie niniejszej, nie może w konfrontacji z okolicznościami sprawy prowadzić do uznania, że usprawiedliwionym jest twierdzenie, iż doszło do rażącego naruszenia prawa na etapie wydawania przez organ decyzji. Bezpodstawne jest więc twierdzenie, że organ naruszył w powyższy sposób przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., jak również, że naruszył go w jakikolwiek inny sposób skutkujący koniecznością uchylenia decyzji – Strona bowiem nie wskazała skutecznie na okoliczności które by to usprawiedliwiały.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7 K.p.a. Organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, rozważył i ocenił wszystkie dowody, a następnie wynik tej oceny przedstawił w prawidłowo sporządzonym, spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy.

Fakt, że wnioski wyprowadzone przez Skarżącego są inne, nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów procedury. Organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego krajowego i unijnego, które wyjaśnił i dokonał właściwej subsumpcji. Wobec powyższego nie można podzielić zarzutu skargi, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania. Zgromadzony materiał dowody oraz argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeczy temu stwierdzeniu. Co istotne, organ kilka razy wzywał Skarżącego do nadesłania stosownych dowodów, mających potwierdzać, że projekt był realizowany, zgodnie z jego celem (z Umową), w tym list obecności uczestników kursów, szkoleń odbywających się w pracowniach w lutym i marcu 2020 r. Dowody takie nie zostały dostarczone przez Stronę. Organ podjął próbę samodzielnego pozyskania takich dokumentów, bowiem zwrócił się do Komendy Policji, w której stosowne dokumenty rzekomo miały być zabezpieczone. Czynności organu okazały się również bezskuteczne. Nie sposób również uznać, aby organ nie poczynił koniecznych w sprawie ustaleń.

Podsumowując, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym organy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego unijnego i krajowego, które powołano, prawidłowo zinterpretowano i szeroko omówiono w zaskarżonej decyzji, co usuwa zarzut ich naruszenia. Organ wskazał prawidłową podstawę i sposób naliczenia korekty. W przedmiotowej sprawie wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Zaskarżona decyzja została wyczerpująco i przekonująco uzasadniona, organ przedstawił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia obszerną i pełną argumentację faktyczną i prawną. naruszenie procedur w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych i powstanie nieprawidłowości w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 1303/2013, co uzasadniało żądanie zwrotu środków.

Działając na podstawie art. 134 p.p.s.a., Sąd również nie dostrzegł innych nieprawidłowości zaskarżonej decyzji, nieobjętych zarzutami skargi, a mogących skutkować koniecznością jej uchylenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane są w internetowej bazie orzeczeń NSA – [...]