Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 654/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 oraz art. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówił J. P. przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego osobie deportowanej. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w przypadku strony nie stwierdzono deportacji do pracy przymusowej.

Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ten podał, że strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07 (Dz. U. Nr 220, poz. 1734). Przedmiotowy wniosek został złożony z upływem miesięcznego terminu do jego złożenia.

Pismem z dnia 17 marca 2010 r. J. P. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a jako powód podał, że uchybienie nie nastąpiło z jego winy, a ponadto ma już 82 lata.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Pismem z dnia 23 lipca 2010 r. J. P. wystąpił z wnioskiem do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o zmianę decyzji z dnia [...] w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ ten podkreślił, że bark jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r. J. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym nie zgodził się z argumentacją zamieszczoną w uzasadnieniu wydanej decyzji i podkreślił, że bezprawnie został pozbawiony należnego mu świadczenia. Ponownie podkreślił, że w jego ocenie został deportowany do pracy przymusowej i nie miał możliwości kontaktu z najbliższymi i wystąpił o zmianę podjętego rozstrzygnięcia.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] W motywach tego rozstrzygnięcia organ ten nie znalazł podstaw do uwzględnienia zgłoszonego wniosku i jego zdaniem strona nie spełnia przesłanek do otrzymania przedmiotowego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1009/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr[...]. W motywach rozstrzygnięcia podkreślono, że organ administracji publicznej w kontrolowanym postępowaniu błędnie ocenił charakter i formę represji jaka dotknęła skarżącego. W szczególności organ pominął i nie wyjaśnił, jakie skarżący miał warunki egzystencji, czy miał zapewnioną możliwość utrzymywania stałych kontaktów z osobami bliskimi, czy miał swobodę poruszania się poza czasem pracy, tym samym udania się do miejsca zamieszkania, czy utrudniano mu kontakty z bliskimi bądź pozbawiony był w ogóle możliwości ich utrzymywania. Z zeznań skarżącego wynika, że zastosowana wobec niego represja miała charakter zaostrzony i przybrała szczególnie dotkliwą formę poprzez zerwanie więzi z najbliższymi członkami rodziny, w tym wywiezienie rodziców do Niemiec, warunki bytowe w czasie deportacji, a także poczucie strachu i zagrożenie własnego życia. Nie bez znaczenia dla oceny stopnia dolegliwości represji pozostaje okoliczność wywiezienia z C. wszystkich Polaków wcześniej tam zamieszkujących, co oznaczało, że miejscowość ta stała się takim samym miejscem etniczno-kulturowym, jak podobne miejscowości znajdujące się na terenie Niemiec. W dalszej części uzasadnienia wyroku podkreślono, że w aktach znajduje się pozytywna opinia Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę – Oddział Wojewódzki w K. z dnia [...] W konkluzji wyroku zamieszczono stwierdzenie, iż obowiązkiem organu jest szczególnie w przypadku wydania negatywnej decyzji, ustosunkowanie się do treści tej opinii i wskazanie z jakich przyczyn została ona pominięta. Podkreślono również, że oświadczenie strony może być takim samym dowodem w sprawie, jak wszystkie inne. W podsumowaniu tego orzeczenia zobligowano skarżącego do dostarczenia organom administracji wszelkich dowodów i dokumentów, które mogą przyczynić się do podjęcia rozstrzygnięcia w jego sprawie, a w przypadku ich braku organowi administracji pozostanie orzekanie na podstawie dotychczas zgromadzonych dokumentów, przy czym na nowo poddanych analizie. Zamieszczono również stwierdzenie, że w przypadku braku dysponowania przez organ administracji argumentami, które mogłyby skutecznie podważyć wiarygodność oświadczeń skarżącego, organ zmieni swoją decyzję z [...] i przyzna skarżącemu świadczenie w wysokości i na zasadach określonych w ustawie z dnia 31 maja 1996 r.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 pkt 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395) odmówił J. P. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu decyzji organ ten w pierwszej kolejności odwołał się do wskazań zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 listopada 2011 r. W dalszej części uzasadnienia organ administracji stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że strona została deportowana (wywieziona) do pracy przymusowej. W pierwszej kolejności organ przywołał treść art. 2 pkt 2 lit. "a" przedmiotowej ustawy i zauważył, że był on przedmiotem analizy przez Trybunał Konstytucyjny, który stwierdził jego niekonstytucyjność, a okoliczność ta stała się podstawą nowelizacji wskazanej ustawy, jak również przywołano główne postanowienia tej nowelizacji. Następnie organ administracji prowadzący postępowanie poddał analizie stan normatywny i stwierdził, że niezbędnym warunkiem uzyskania prawa do świadczenia pieniężnego jest wykonywanie pracy przymusowej połączonej z deportacją (wywiezieniem), co oznacza, że nie każda praca przymusowa w okresie okupacji uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego przewidzianego przedmiotową ustawą. W dalszej części organ administracji przywołał sytuację faktyczną strony w okresie okupacji i stwierdził, że w okresie od marca 1940 r. do stycznia 1945 r. została ona skierowana do pracy w charakterze pastucha, następnie furmana w gospodarstwie rolnym stanowiącym własność A. G. znajdującym się w miejscowości C., gmina R., miejscowości sąsiadującej z B. – miejscem stałego zamieszkiwania strony przed skierowaniem do pracy. Fakt wykonywania pracy przymusowej został potwierdzony przez świadków wymienionych w decyzji, przy czym okoliczność ta stała się dla organu administracji podstawę do odrzucenia oświadczenia strony, o wysiedleniu ludności polskiej z C. w czasie okupacji. Następnie organ administracji poruszył kwestię rodziców strony. Według oświadczenia strony rodzice w czasie okupacji zostali skierowani do pracy na terytorium III Rzeszy, a na potwierdzenie tego oświadczenia strona przedstawiła pismo, z którego wynika, że R. P. w latach 1945 – 1946 przebywał w obozie [...]. Ze wskazanego dokumentu nie wynika, kiedy i gdzie ojciec strony został wywieziony do pracy przymusowej. Ponadto podkreślono, że w B. pozostała młodsza siostra pod opieką babci. Według organu administracji praca wykonywana w pobliżu miejsca zamieszkiwania, nawet jeżeli wiązała się z zamieszkiwaniem w miejscu jej świadczenia, nie może być uznana za spełniającą przesłanki przewidziane w ustawie, gdyż nie wiązała się ze zmianą warunków klimatycznych, kulturowych, językowych. Na tę okoliczność organ ten przywołał uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1453/11, jak również stanowisko prezentowane w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W dalszej części uzasadnienia organ administracji odniósł się do treści opinii wystawionej przez Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę – Oddział Wojewódzki w K. W podsumowaniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że faktem jest trudna sytuacja strony w okresie okupacji związana z wykonywaniem pracy przymusowej, jednakże nie uprawnia ona jeszcze do otrzymania przedmiotowego świadczenia.

Z decyzją tą nie zgodził się J. P., który wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Zdaniem strony decyzja organu administracji powinna być wydana z poszanowaniem wyroku sądu administracyjnego i na tę okoliczność przywołał część uzasadnienia tego orzeczenia. Zdaniem strony organ oparł swoje rozstrzygnięcie na odmowie przyjęcia oświadczenia strony, o całkowitym wysiedleniu ludności polskiej z C., ponieważ według jego opinii w pozostałym zakresie argumenty podnoszone przez organy administracji pozostają w sprzeczności z wyrokiem sądu. Według strony Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał swoją decyzję nie na podstawie dokumentów, lecz na swobodnej i nieuprawnionej interpretacji załączonych przez nią dokumentów. Strona podkreśliła, że przywołani przez nią świadkowie M. W., C. D. czy M. W. byli pracownikami przymusowymi w gospodarstwach niemieckich i okoliczność ta nie jest równoznaczna z tym, że ich rodziny nie zostały wysiedlone. W końcowej części swojego wniosku strona podniosła, że zdaniem organu praca przez niego wykonywana związana była z powszechnym obowiązkiem pracy, jednakże organ nie zwraca uwagi na fakt, iż strona z uwagi na wiek takiemu obowiązkowi nie podlegała.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zamieścił sformułowanie, iż sprawa strony została rozpoznana w oparciu o znowelizowane przepisy ustawy. W dalszej części uzasadnienia organ administracji przywołał unormowania prawne regulujące zasady przyznawania świadczenia pieniężnego osobom deportowanym do pracy przymusowej. Organ podkreślił, że sam fakt wykonywania pracy w warunkach przymusowych, bez faktu deportacji, nie stanowi wystarczającej przesłanki przyznania świadczenia. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia niezbędne jest łączne wystąpienie przesłanek: deportacja (wywiezienie) oraz wykonywanie pracy w warunkach deportacji. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przybliżył sytuację faktyczną strony, w tym odniósł się do przedłożonej do wniosku opinii Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, zaświadczenia Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie o przyznaniu stronie pomocy finansowej, zaświadczenia ZUS z dnia [...] w którym wnioskodawca potwierdza, że pracował przymusowo w C. oraz zeznań świadków powołanych przez stronę. Organ odwoławczy przywołał także inne dokumenty przedłożone przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego. W oparciu o wymienione dokumenty organ ten stwierdził, iż strona w marcu w 1940 r. otrzymała od sołtysa nakaz pracy w gospodarstwie rolnym położonym w odległej o 4 km miejscowości C. Dokumenty nie potwierdzają istnienia gospodarstwa rolnego A. G., jednakże organ przyjął za wiarygodne oświadczenia świadków i strony za wystarczające do potwierdzenia wykonywania pracy przymusowej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił sytuację faktyczną ustaloną w ramach postępowania dowodowego dotyczącą sytuacji związanej z losami rodziców i rodziny strony, jak również przybliżył warunki wykonywania pracy przymusowej przez nią oraz jej charakter. Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przypadku strony nie został spełniony zawarty w ustawie warunek deportacji do pracy i na tę okoliczność wskazany organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 350/11. Przywołany organ ponownie podkreślił, że wykonywanie pracy w warunkach przymusowych bez faktu deportacji nie stanowi wystarczającej przesłanki przyznania świadczenia. W rozpatrywanej sprawie fakt wykonywania pracy przymusowej nie budzi wątpliwości, natomiast z uwagi na wykonywanie jej w miejscowości sąsiedniej do miejscowości zamieszkiwania nie daje podstaw do uznania, aby nastąpiło odizolowanie od dotychczasowego środowiska, ponieważ strona miała możność kontaktu z innymi Polakami. Następnie organ odwoławczy dokonał analizy oświadczeń strony złożonych w trakcie przesłuchania w dniu [...] oraz oświadczeń świadków przywołanych przez stronę na okoliczność częstotliwości wzajemnych kontaktów, ponieważ strona deklarowała sporadyczne i rzadkie, natomiast świadek M. W. w 1999 r. deklarował częste widywanie się z J. P. przy wykonywaniu pracy. Organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniu strony, iż nie miał możliwości kontaktowania się z członkami rodziny w sytuacji, gdy takową miał w odniesieniu do innych osób narodowości polskiej. W dalszej kolejności powyższy organ odniósł się do zaświadczenia Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie i zauważył, że przyznanie przez nie świadczenia nie było warunkowane deportacją, jak równie ukierunkowane było na dzieci do 16 roku życia. W konkluzji swojego stanowiska organ ten przywołał wyroki sądów administracyjnych, w myśl których wykonywanie pracy przymusowej w niewielkiej odległości od dotychczasowego miejsca zamieszkania nie może być utożsamiane z deportacją.

Z decyzją tą nie zgodził się J. P., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucił organowi administracji publicznej to, że nie zastosował się do wskazań zamieszczonych w wyroku tutejszego Sądu, uwzględniającego jego skargę. W motywach skargi J. P. zarzucił organowi to, że w sposób swobodny dokonał interpretacji zgromadzonego materiału dowodowego, względnie zgromadzony materiał dowodowy pomijał. Według skarżącego organ administracji w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć akcentuje brak elementu deportacji, przy czym nie uwzględnia specyfiki występującej w tej sprawie, jak również tego, że inaczej sytuacja taka wygląda w przypadku miejscowości granicznych. Podkreślił, że jego rodzinna miejscowość, jak również ta, w której wykonywał pracę przymusową włączone zostały do III Rzeszy. Ponadto skarżący zaakcentował, że z uwagi na wiek nie był objęty obowiązkiem pracy, a tym samym praca przez niego wykonywana powinna być oceniona jako represja pracy niewolniczej w zaostrzonej formie. J. P. zauważył, że stosownie do sugestii wynikających z uzasadnienia wyroku tutejszego Sądu dołączył do akt sprawy dokumenty potwierdzające fakt deportacji jego ojca, jednakże w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji zamieszczono stwierdzenie sprowadzające się do tego, że nie wiadomo kiedy i gdzie był deportowany jego ojciec, a tym samym taka interpretacja przedłożonego przez niego materiału dowodowego nie jest prawidłowa i zgodna z wymogami wynikającymi z przepisów prawa, jak również jest wyrazem złej woli organu. Skarżący ponownie odniósł się do tego, że organ odmówił mocy dowodowej jego oświadczeniu o wywiezieniu z C. wszystkich Polaków, kierując się swobodną oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również nadmierne przywiązywanie wagi do informacji podawanych przez świadków jest przejawem złej woli ze strony organu administracji i brakiem wiedzy historycznej dotyczącej tego okresu i formą braku obiektywizmu w ocenie określonych zjawisk społecznych.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczna argumentację do taj jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Na wstępie niniejszych rozważań należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 153 wyżej wymienionej ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w danej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przypomnienie wskazanego przepisu jest w niniejszej sprawie zasadne, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 1009/10 uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] W wyroku tym Sąd zawarł ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania administracyjnego. We wskazaniach tych Sąd nakazał organowi administracji przeprowadzenie określonego postępowania dowodowego, którego celem było wyjaśnienie szeregu okoliczności mających znaczenie dla oceny prawidłowości podjętych rozstrzygnięć. Nadto Sąd ten zauważył, że w przypadku przedmiotowego postępowania materiał dowodowy został w sposób dostateczny zgromadzony. Jeżeli jednak organ miałby poddać w wątpliwość oświadczenia skarżącego to winien dysponować takimi dowodami, które podważyłyby wiarygodność tych oświadczeń. Wskazanym byłoby również uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przedłożenie przez skarżącego dokumentu lub innego dowodu potwierdzającego okoliczność wywiezienia jego rodziców do Niemiec. Nadto w wyroku tym zamieszczono stwierdzenie, że w przypadku, gdy w ramach ponownie prowadzonego postępowania potwierdzone zostaną okoliczności faktyczne podnoszone przez skarżącego, względnie jeżeli organ nie będzie dysponował argumentami, które mogłyby skutecznie podważyć wiarygodność oświadczeń skarżącego, organ zmieni swoją decyzję z [...] i przyzna skarżącemu przedmiotowe świadczenie. Celem wywiązania się z ciążących na organie administracji obowiązków organ ten zwrócił się do skarżącego o przedłożenie posiadanych dokumentów jak również przesłuchał skarżącego. W tym miejscu przyjdzie zwrócić organowi administracji uwagę na fakt, że w przypadku odmiennej oceny stwierdzeń zamieszczonych w wyroku przysługiwała mu możliwość wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takiej skargi oceniany musi być jako podzielenie argumentacji zamieszczonej w wyroku, jak również sformułowanych w nim zaleceń, które co było sygnalizowane są wiążące.

Jak zostało powyżej zaznaczone Sąd poddając kontroli rozstrzygnięcia organów administracji jest związany stanowiskiem wyrażonym w wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 listopada 2011 r. Z tego też powodu ocena prawidłowości i zgodności z prawem poddanej kontroli decyzji organu administracji przeprowadzana jest pod kątem wypełnienia zaleceń zamieszczonych w tym wyroku.

Mając na uwadze powyższe stwierdzenie należy mieć w polu widzenia również naczelną zasadę postępowania administracyjnego sprowadzającą się do prowadzenia tegoż postępowania w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę na fakt, iż w przedłożonych przez organ administracji aktach administracyjnych znajdują się informacje, które wymagają wyjaśnienia. W pierwszej kolejności przyjdzie dostrzec, że w oświadczeniach skarżącego składanych przy ubieganiu się o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżący podaje, że okres deportacji miał miejsce w marcu 1940 r. i trwał do stycznia 1945 r., natomiast w piśmie z dnia 30 sierpnia 2010 r. będącym odwołaniem od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] skarżący podał, że deportacja nastąpiła w 1941 r. i dotyczyła osoby 13 letniej. W zbliżony sposób skarżący podaje w skardze do tutejszego Sądu z dnia 5 listopada 2010 r., gdyż pisze, że w momencie deportacji miał 13 lat i przez 4 lata pracował przymusowo i nie miał żadnego kontaktu z rodziną. Powyższa rozbieżność wymaga bezwzględnego wyjaśnienia, ponieważ jak zostało to zasygnalizowane wcześniej wskazania tutejszego Sądu są jednoznaczne i sprowadzają się do uwzględnienia wniosku skarżącego, w przypadku braku dokumentów przemawiających za odmownym rozstrzygnięciem sprawy. Jej występowanie jest o tyle zastanawiające, że świadkowie przywołani przez skarżącego deklarowali jego deportację na marzec 1940 r., w sytuacji, kiedy skarżący sam oświadcza, że miała ona miejsce w 1941 r. W tym samym duchu występuje inna rozbieżność, w przedłożonych aktach, otóż według zaświadczenia wystawionego przez Fundację Polsko-Niemieckie Pojednanie skarżący otrzymał świadczenie za okres 49 miesięcy. Z kolei z dołączonych do akt sprawy dwóch opinii Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę wynikają rozbieżne informacje, ponieważ w opinii wystawionej w 2005 r. deklarowano 54 miesiące deportacji, to w opinii z 2010 r. już 58 miesięcy. Podkreślić należy, że w poddanej kontroli decyzji organu administracji odniesiono się do przedmiotowych opinii jako dowodów w postępowaniu administracyjnym, jednakże na powyższą rozbieżność nie zwrócono uwagi i nie podjęto działań zmierzających do ich wyjaśnienia. Innego typu rozbieżnością w oświadczeniach skarżącego jest sytuacja dotycząca gospodarstwa rolnego, w którym przyszło skarżącemu pracować, ponieważ w pierwszym okresie akcentował, że pracował dla A. G., który był żołnierzem Wermachtu, natomiast w okresie późniejszym podaje, że był żołnierzem SS. Okoliczność ta ma drugorzędne znaczenie, jednakże może być brana pod uwagę przy ocenie warunków wykonywania pracy przymusowej, jednocześnie jest kolejnym przykładem na to, że organ administracji bardzo pobieżnie zapoznał się z aktami sprawy i nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, mogących mieć wpływ na jej wynik. W zaleceniach sformułowanych w przywoływanym powyżej wyroku zamieszczono wezwanie do strony, aby w sposób czynny włączyła się do udziału w prowadzonym postępowaniu i przedłożyła dokumenty potwierdzające jej uprawnienia do otrzymania wnioskowanego świadczenia, czy też potwierdzające fakt deportacji rodziców do pracy przymusowej na terenie III Rzeszy. Przyjdzie w tym miejscu zauważyć, że skarżący nie wywiązał się z tego zobowiązania, ponieważ dołączył do akt administracyjnych szereg dokumentów, jednakże wszystkie one były już w posiadaniu organu prowadzącego postępowanie. Nadto przyjdzie uznać, że skarżący w żaden sposób nie udokumentował faktu deportacji rodziców do pracy przymusowej na terenie III Rzeszy. W przedłożonych Sądowi aktach brak jest bowiem jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fakt deportacji. Podkreślić należy, że okoliczność ta ma drugorzędne znacznie dla niniejszego postępowania, jednakże podniesiona została w zaleceniach wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 listopada 2011 r. Przedstawione powyżej uchybienia w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego stanowią wyraz naruszenia postanowień art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Świadczą one o tym, że postępowanie dowodowe w sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób pogłębiony i zmierzający do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w uzasadnieniu przywoływanego wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 listopada 2011 r. o pełności akt sprawy stwierdzano w sposób warunkowy, nadto dostrzeżone uchybienia zlokalizowane są w aktach, jednakże Sąd nie dokonywał ich oceny w przedstawionym ujęciu, ponieważ głównym obszarem zainteresowania była kwestia związana z tym, czy skarżący był deportowany (wywieziony) do pracy przymusowej czy też wskazana przesłanka przyznania przedmiotowego świadczenia w jego przypadku nie występowała. Dostrzeżone uchybienie wskazanym przepisom kodeksu postępowania administracyjnego wyczerpuje również znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kolejnym elementem, który nakazuje uwzględnić wniesioną skargę to fakt, iż organ administracji nie wypełnił zaleceń zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 listopada 2011 r. Zalecenia te są jednoznaczne, otóż organ administracji, aby wydał decyzję negatywną dla skarżącego zobowiązany jest do uzyskania dokumentów lub dowodów, które podważą oświadczenia składane przez niego. W tym miejscu podkreślić należy, że sam skarżący musi się zdecydować, które jego oświadczenia są zgodne z prawdą, ponieważ jak już Sąd zaznaczył występują w nich rozbieżności, które mogą mieć istotne znaczenie dla przyszłego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego uznać należy, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dopuścił się naruszenia postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy przed organ administracji publicznej, który kierując się wskazaniami zamieszczonymi w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r., jak również sformułowanymi w niniejszym wyroku, powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, a następnie wydać stosowną decyzję.

W tym miejscu przyjdzie zwrócić uwagę organowi administracji, że w sprawie tej przywoływane przez niego orzecznictwo sądów administracyjnych, zarówno wojewódzkich, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie wyznaczenia zakresu pojęcia deportacji nie może być wykorzystane, ponieważ jest on związany stanowiskiem tutejszego Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r. Jak już było to wcześniej sygnalizowane organ ten dysponował możliwością wniesienia skargi kasacyjnej, skoro z tej możliwości nie skorzystał zobowiązany jest podporządkować się postanowieniom tego orzeczenia.

Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji organy administracji odmówiły weryfikacji swojego rozstrzygnięcia z [...], zatem nie zachodzi konieczność orzekania o wykonalności zaskarżonej decyzji po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję.

mw