Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1088/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 i 2, art. 124 ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 1096/21 w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie wydania uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od L. G. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2022 r., uwzględnił skargę L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 października 2021 r., w przedmiocie wydania uprawnienia do kierowania pojazdami, uchylając tą decyzję oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

wnioskiem z dnia 16 marca 2021 r. skarżąca zwróciła się do organu o wydania prawa jazdy kategorii A.

Starosta Zgierski decyzją z 30 sierpnia 2021 r. przyznał wnioskodawczyni uprawnienia do kierowania pojazdami i wydał prawo jazdy ważne do dnia 11 marca 2036 r. nr [...]. Jednocześnie w rubryce H, w tabeli "Prawo jazdy" Starosta wskazał poszczególnie kategorie, tj. AM, A1, A2, A, B1 i B z datą ważności do 11 marca 2036 r. Na podstawie tej decyzji skarżąca w dniu 10 września 2021 r. otrzymała dokument prawa jazdy nr [...] serii [...].

W dniu 17 września 2021 r., skarżąca wniosła do organu I instancji pismo – "Odwołanie od decyzji Starosty Zgierskiego o wydanie dokumentu prawa jazdy nr [...]", w którym wskazała, że w wydanym jej prawie jazdy przy uprawnieniach kat. B, które posiada od 2007 r. (bezterminowe), dopisano termin ważności wynikający z orzeczenia, które było dodatkiem do złożonego wniosku o rozszerzenie uprawnień o kat. A i w żadnym wypadku nie dotyczyło kat. B. Strona wskazała, że bezpodstawnie zmieniono jej przysługujące bezterminowe uprawnienia kat. B.

Objętą skargą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że skarżąca posiadając prawo jazdy kat. B złożyła wniosek o wydanie jej prawa jazdy kat. A. Organ I instancji decyzją 30 sierpnia 2021r. orzekł o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami prawa jazdy nr [...] kategorii AM, A1, A2, A, B1 oraz B i zakreślił datę ważności dokumentu na piętnaście lat, to jest do dnia 11 marca 2036 r. Zdaniem SKO takie rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, jak i też pozostała treść decyzji organu I instancji zgodne były z art. 13 ust. 1 i art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1212, dalej: ustawa o kierujących pojazdami). Organ wskazał również, że decyzja w tym przedmiocie nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym organ administracji publicznej stosując przepisy tej ustawy obowiązany był do jej wydania.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że organ odwoławczy nie dokonał oceny pisma skarżącej z dnia 17 września 2021 r. Wskazał, że skarżąca w powołanym piśmie nie wskazywała jednoznacznie, że kwestionuje datę ważności wydanego dokumentu prawa jazdy, czy też datę ważności uprawnienia w zakresie kat. A, nabytego w czasie obowiązywania nowych przepisów. Wnosiła natomiast o wymianę wydanego dokumentu zgodnie z przysługującymi jej uprawnieniami i wpisanie w poz. 11 przy kat. B znaku "-" (bezterminowe). Organ odwoławczy, w ocenie Sądu, zupełnie pomijając żądanie strony, w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do ważności dokumentu prawa jazdy, a nie do kwestionowanego przez stronę terminu ważności uprawnienia w zakresie wcześniej nabytej kat. B oraz w zakresie wpisu do dokumentu prawa jazdy w poz. 11 przy kat. B daty ważności uprawnienia.

Sąd I instancji stwierdził, że w tej sytuacji obowiązkiem organu odwoławczego, do którego organ I instancji przekazał pismo skarżącej z dnia 17 września 2021 r., było udzielenie stronie wskazówek i wyjaśnienie jej żądania.

Sąd wskazał w dalszej kolejności, że z decyzji organu I instancji, wynikało iż wprawdzie wydał on decyzję zgodną z żądaniem strony z uwagi na zmianę stanu faktycznego i przyznał skarżącej uprawnienie kat. A oraz wydał dokument prawa jazdy nr [...] ważny do dnia 11 marca 2036 r., jednakże z decyzji tej wynikało także, że organ dokonał wpisu w części H wniosku w zakresie już posiadanego przez skarżącą prawa jazdy kat. B - daty ważności uprawnienia kat. B do dnia 11 marca 2036 r. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wyjaśnił co oznaczał wpis w rubryce wniosku w części H decyzji - czy jest to data ważności prawa jazdy jako dokumentu, czy data ważności uprawnienia do kierowania pojazdami.

Sąd I instancji wskazał, że daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy ujęte w tabeli części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy nie stanowią elementu rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji administracyjnej dotyczącej nowych uprawnień, w tej sprawie w zakresie kategorii A. Wpisanie w dokumencie prawa jazdy w części H danych, zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 5 lit. a i § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U z 2016 r., poz. 231 ze zm.) stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną. Wobec tego od decyzji ujętej w części H pkt 1 druku wniosku o wydanie prawa jazdy w zakresie nowych uprawnień, stronie przysługuje prawo odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Natomiast czynność materialno-techniczna polegająca na wpisaniu daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy do tabeli części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy objęta jest kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne i podlega zaskarżeniu w drodze skargi wnoszonej bezpośrednio do sądu administracyjnego.

Sąd podkreślił, że zgodnie z procedurą określoną w art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie - data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p. dokument prawa jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137).

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że przyjęcie za poprawne stanowiska Starosty Zgierskiego doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Podstawę prawną zaś do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy.

Podsumowując Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia zasady wyrażonej w 9 k.p.a. oraz doszło do naruszenia art. 12 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, skargą kasacyjną zaskarżyło w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 roku poz. 137) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego i wykroczono poza granice określone tą normą, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady trójpodziału władzy poprzez zastąpienie ustawodawcy swoim orzecznictwem na skutek błędnej wykładni art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 125 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami;

b) art. 10 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 64 § 2 i w zw. z art. 129 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż pismo L. G. z dnia 17 września 2021 roku stanowi skargę na czynność organu, a nie odwołanie od decyzji Starosty Zgierskiego;

c) art. 10 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne przyjęcie, że daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy ujęte w tabeli części H nie stanowią elementu rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji administracyjnej tylko czynność materialno-techniczną;

d) art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w odniesieniu do zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez L. G., z którego treści wynika, że brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T obowiązuje jedynie do daty kolejnego badania, tj. do 11 maca 2036 roku;

e) § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) i c) w zw. z § 29 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, przez przyjęcie, że dokonując wpisu nowych uprawnień organ może pominąć przedłożone do nich terminowe zaświadczenie lekarskie, a w konsekwencji zaświadczenie to potraktować wybiorczo i przy wpisie potwierdzającym kwalifikacje zawodowe organ może pozostawić bezterminowe uprawnienia w zakresie kategorii B prawa jazdy;

2. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, w sytuacji gdy istota sprawy sprowadza się do błędnej wykładni prawa materialnego;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że realizacja zasady udzielania informacji powinna polegać na udzielaniu stronie przez organ II instancji takich wyjaśnień i wskazówek, które doprowadzą do szybkiego zakończenia sprawy, a w szczególności poprzez pouczanie strony o przysługujących jej możliwościach i trybach zaskarżania orzeczeń organów administracji,

c) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej niespójnej i lakonicznej w zakresie własnych rozważań, oraz brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, a w szczególności w odniesieniu do stanu prawnego.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia oraz o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione okazały się zasadne.

Za niezasadny uznać należy zarzut pomieszczony w punkcie 2 c) petitum skargi kasacyjnej, w którym skarżący kasacyjnie organ zarzuca Sądowi I instancji, że ten przedstawił ocenę prawną w sposób niespójny i lakoniczny w zakresie własnych rozważań, oraz że w sposób niekonkretny udzielił organowi wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku na które składają się: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez sąd drugiej instancji.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że objęty skargą kasacyjną wyrok nie jest obarczony którąkolwiek z wymieniony wad. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. Sąd I instancji zawarł w nim opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu administracyjnym oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn, w jego ocenie, skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności merytoryczne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd I instancji w dostateczny sposób wyjaśnił swoje stanowisko, wskazując na przyczyny dla których uznał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego za wadliwą, czego konsekwencją było jej uchylenie.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniało wymagania przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., tym samym zarzut naruszenia tego przepisu jest chybiony.

Brak jest również podstaw do stwierdzenia aby w ramach omawianego zarzutu doszło do naruszenia w sprawie art. 153 p.p.s.a., który powiązany ściśle z powołanym wymogiem stawianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., również został przez Sąd I instancji wypełniony, w zakresie w jakim wyrok zawierała wskazania co do dalszego postępowania. Powołany art. 153 p.s.s.a., stanowi bowiem, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jego strony 17 i 18, wskazują, iż Sąd I instancji w sposób szeroki i szczegółowy udzielił organowi wskazań co do czynności, jakie ten powinien podjąć przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazał bowiem na czynności, jakie organ powinien w sprawie podjąć w związku z ponowną oceną odwołania wniesionego przez stronę, jak również wskazał na kierunek wykładni przepisów prawa, z powołaniem się na orzecznictwo krajowe, które organ powinien wziąć pod rozwagę przy ponownej ocenie odwołania. Fakt, że Sąd I instancji dokonał częściowo wadliwej wykładni obowiązujących przepisów i oceny stanu faktycznego sprawy w aspekcie charakteru środka zaskarżenia zawartego w piśmie strony skarżącej z dnia 17 września 2012 r., nie oznaczał, że uchybił tym samym wymogowi z art. 141 § 4 oraz przepisowi art. 153 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że do chwili prawomocnego orzeczenia w sprawie, zawarte w objętym skargą kasacyjną wyroku wskazania co do dalszego postępowania nie odniosą skutku opisanego w art. 153 p.p.s.a.

Za nieusprawiedliwione uznać również należy zarzuty pomieszczone w punktach 1d) i 1e) petitum skargi kasacyjnej, w których kasator podnosi naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) i c) w zw. z § 29 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów, poprzez wadliwe w ocenie organu, zastosowanie i wykładnię tych przepisów w powiązaniu z zaświadczeniem lekarskim przedłożonym przez stronę skarżąca wraz z wnioskiem o wydanie prawa jazdy.

Analiza motywów merytorycznego wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku, nie wskazuje aby Sąd I instancji dokonywał wykładni powołanych przepisów ustawy i rozporządzenia w aspekcie wymogów związanych z koniecznością przedstawienia lub nieprzedstawiania przez podmiot występujący o wydanie mu prawa jazdy zaświadczenia lekarskiego wskazującego na spełnienie lub niespełnienie wymogów zdrowotnych do kierowania pojazdami. W istocie Sąd I instancji wskazywał na rzeczone zaświadczenie lekarskie tylko w kontekście, w jakim przywoływał on treść określonego przepisu prawa, w którym mowa była o tymże zaświadczeniu oraz wskazując, że taki dokument strona przedłożyła organowi I instancji wraz z wnioskiem o wydanie prawa jazdy. Nie czynił przy tym żadnych wywodów i nie dokonywał wykładni przepisów w powiązaniu z zaświadczeniem lekarski. Brak było przy tym jakiejkolwiek argumentacji wskazujące na to, że Sąd I instancji wiązał okoliczność posiadania czy też wymogu posiadania takiego zaświadczenia z kwestią przysługujących skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami w kategorii B i ujętego w decyzji organu I instancji czasookresu obowiązywania dokumentu wskazującego na posiadanie przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami w wymienionej kategorii.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, uznać je należy za zasadne w zakresie, w jakim zmierzają one do podważenia stanowiska Sądu I instancji odnośnie stwierdzonych przez tenże Sąd wad decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, zarówno co do wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, jak i przeprowadzonej procedury efektem, której było wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W punkcie wyjścia przypomnieć należy, niesporny i niewątpliwy, stan faktyczny sprawy, w którym skarżąca wnioskiem z dnia 16 marca 2021 r. wystąpiła o wydanie jej prawa jazdy na kategorię A pojazdów. We wniosku strona oświadczyła, że posiada już prawo jazdy kategorii B. Podkreślenia wymaga, że uprawnienie w kategorii B nadane zostało skarżącej bezterminowo i jak wynika z treści wniosku, dokument poświadczający to uprawnienie został wydany stronie w dniu 27 kwietnia 2009 r. przez Prezydenta Miasta Łodzi (pierwotnie uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. B skarżąca uzyskała na terytorium Ukrainy). Uwzględniając wniosek, Starosta Zgierski rozstrzygnął o wydaniu stronie uprawnienia do kierowania pojazdami w kategoriach AM, A1, A2, A, B1 i B.

Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że w przypadku wydania nowego dokumentu prawa jazdy w trybie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, a więc w przypadku gdy poprzednio uzyskany dokument wymagał zmiany danych, uprawnionemu, w sytuacji dostrzeżonego błędu lub wadliwości nowo wydanego dokumentu, przysługiwałaby na taką czynność organu (starosty) bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wydanie nowego dokumentu w warunkach art. 18 ust. 1 i 2 ustawy, jest czynnością materialno-techniczną (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 374/22).

W przedmiotowej sprawie, co wynika bezpośrednio z analizy wniosku strony, wystąpiła ona o wydanie prawa jazdy na pojazdy ujęte w kategorii A. Świadczy o tym fakcie okoliczność, iż skarżąca w części C wniosku, zaznaczając jego odpowiednie pola ubiegała się o wydanie prawa jazdy/pozwolenia dla kategorii pojazdów A. Wypełniła również odpowiednie związane z żądaniem części wniosku oznaczone jako F i G. Zauważyć należy, że pole w części C 1 d) wniosku, dotyczące ubiegania się o wymianę dokumentu oznaczonego w części B wniosku, dotyczącego posiadanego już przez wnioskodawcę dokumentu prawa jazdy, nie zostało przez skarżącą wypełnione – pozostało ono puste.

Wobec powyższego uznać należy, że dokonany przez Starostę Zgierskiego wpis w rubryce "data ważności" prawa jazdy dla kategorii B i B1 nie był czynnością dokonaną w trybie wskazywanego przez Sąd I instancji art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Sporny wpis nie stanowił bowiem zmiany dokonywanej w związku z zaistniałą i konieczną zmianą danych w istniejącym dokumencie prawa jazdy uprawnionego wynikającą ze zmiany stanu faktycznego dotyczącego uprawnionego.

Już sama ta okoliczność czyni wadliwym stanowisko Sądu I instancji o konieczności rozdzielenia czynności podjętych przez Starostę Zgierskiego w decyzji z dnia 30 sierpnia 2021 r., w zakresie określonych dla posiadanych przez skarżąca uprawnień do kierowania pojazdami na decyzję odnośnie prawa jazdy na pojazdy kategorii AM, A1, A2 i A oraz czynność materialno-techniczną dla prawa jazdy na pojazdy kategorii B i B1. Wadliwe były również dalsze wywody Sądu I instancji odnośnie czynności, jakie organ – SKO w Łodzi - powinien był podjąć w związku z wniesionym przez skarżącą odwołaniem i czynności, jakie organ ten miałby podjąć przy ponownym rozpoznaniu tegoż odwołania.

Nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w sytuacji posiadania przez uprawnionego prawa jazdy w określonej kategorii bezterminowo, w przypadku, jak w niniejszej sprawie, wskazanie w nowo wydanym dokumencie określonej daty ważności prawa jazdy w odniesieniu do tejże kategorii uprawnień może wywoływać dysonans co do prawidłowego czasookresu posiadanych, nabytych już, przez kierowcę uprawnień do kierowania pojazdami.

W tej materii istotnym jest treść art. 124 ustawy o kierujących pojazdami, który w dacie wydania decyzji przez Starostę Zgierskiego określał, że: osoby posiadające prawa jazdy wydane do dnia 18 stycznia 2013 r. obowiązane są dokonać ich wymiany, na prawa jazdy zgodne z nowym wzorem prawa jazdy określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1. (ust. 1); prawo jazdy zgodne z nowym wzorem wydaje się od dnia 19 stycznia 2013 r. (ust. 2); wymiana jest dokonywana na wniosek osoby zainteresowanej, po uiszczeniu opłaty za wymianę prawa jazdy i opłaty ewidencyjnej, o których mowa w art. 10 ust. 1 (ust. 3); prawa jazdy wydane do dnia 18 stycznia 2013 r. podlegają wymianie w okresie od dnia 19 stycznia 2028 r. do dnia 18 stycznia 2033 r. w terminach określonych przez ministra właściwego do spraw transportu lub w terminie wcześniejszym na wniosek posiadacza prawa jazdy (ust. 4).

Kluczową zaś, na kanwie przedmiotowej sprawy, jest treść ustępu 6 art. 124 ustawy, który stanowi, że podlegające wymianie prawa jazdy, wydane na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz niniejszej ustawy, zachowują ważność w okresie, na jaki zostały wydane, nie dłużej niż do terminów wymiany ustalonych zgodnie z przepisami ust. 4, pod rygorem utraty ważności dokumentu.

W takim stanie prawnym, gdzie skarżąca występując o wydanie dokumentu prawa jazdy na nabyte uprawnienia do kierowania pojazdami w kategorii A posiadała już uprawnienia na kierowanie pojazdami w kategorii B, co do których stosowny dokument wydany został w 2009 r., organ zobligowany był do zastosowania art. 124 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Skutkiem tego było prawidłowe określenie w decyzji z dnia 30 sierpnia 2021 r. daty ważności dokumentu prawa jazdy dla kategorii B i B1, jako dokumentu wskazującego na posiadanie przez skarżącą uprawnienie do kierowania pojazdami w tejże kategorii.

Jednakże prawidłowości rozstrzygnięcia Starosty Zgierskiego mogła i wywołała wątpliwości po stronie skarżącej, albowiem wpisanie daty ważności prawa jazdy w odniesieniu do kategorii B, w sytuacji gdy strona posiadała to uprawnienie bezterminowo mogło skutkować przyjęciem założenia, iż skarżąca utraciła rzeczone uprawnienie w nieograniczonym przedziale czasowym zaś organ arbitralnie ustalił datę końcową obowiązywania tego uprawnienia. Wobec zaś faktu, że powołana decyzja Starosty Zgierskiego wydana została w postaci formularza bez jakiegokolwiek uzasadnienia, gdyż organ zastosował w tej materii art. 107 § 4 k.p.a., strona miała podstawy do powzięcia wątpliwości odnośnie prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami w kategorii B.

Jakkolwiek skarżąca powołane wątpliwości mieć mogła to były one nieuzasadnione, tak jak niezasadna była skarga strony, wskazującą na naruszenie trwałość decyzji o przyznanym jej bezterminowo uprawnieniu – prawie jazdy w kategorii B. Dokonane w decyzji z dnia 30 sierpnia 2021 r. ustalenie daty ważności prawa jazdy w powołanej kategorii nie miało wpływ ani nie modyfikowało posiadanego przez stronę uprawnienia do prowadzenia pojazdów w kategorii B.

W tej materii wypowiedział się jednoznaczne Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt K 5/13, orzekając, że "Art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, Nr 92, poz. 530, Nr 106, poz. 622, Nr 205, poz. 1210, Nr 227, poz. 1367 i Nr 244, poz. 1454, z 2012 r. poz. 113 oraz z 2013 r. poz. 82, 657, 700 i 829) w zakresie, w jakim dotyczy wymiany praw jazdy wydanych bezterminowo, jest zgodny z zasadami określoności przepisów prawa, ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw słusznie nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.".

W odniesieniu do przedmiotowej sprawy wskazać należy na kluczową argumentację Trybunału zawartą w przywołanym wyroku, który stwierdził, że: "Pojęcia ważności i utraty ważności, którymi operuje art. 124 ust. 6 u.k.p. dotyczą dokumentu prawa jazdy potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, a nie samych uprawnień. Za taką interpretacją tego przepisu przemawia zarówno jego literalne brzmienie ("pod rygorem utraty ważności dokumentu"), jak również to, że został on zamieszczony w rozdziale 19 zatytułowanym "Wymiana praw jazdy", a nie w rozdziale 2 dotyczącym nabywania uprawnień do kierowania pojazdami. Rozróżnienie utraty ważności dokumentu prawa jazdy i utraty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami jest również uzasadnione na gruncie innych przepisów prawnych.

Niewątpliwie rację mają wnioskodawcy (podmioty inicjujące sprawę przed Trybunałem kontroli zgodności z Konstytucją przepisu 124 u.k.p.– przypis NSA) twierdząc, że art. 124 ust. 6 u.k.p. powoduje zmianę charakteru dokumentu prawa jazdy wydanego pod rządami poprzednich przepisów, który z upływem terminów wymiany utraci ważność, a jego wymiana na dokument prawa jazdy według nowego wzoru spowoduje, że utraci on bezterminowy charakter. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.k.p. wszystkie dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Nie utracą jednak bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów. Przy ubieganiu się o wydanie nowego prawa jazdy osoby te nie będą bowiem musiały ponownie ubiegać się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, które to uprawnienia nabyły już pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów.

Art. 124 ust. 6 u.k.p. nie narusza więc praw słusznie nabytych, gdyż nie pozbawia osób kierujących pojazdami uprawnień do wykonywania tej czynności. Sam zaś dokument potwierdzający posiadanie takich uprawnień nie może być traktowany jako prawo słusznie nabyte osoby kierującej pojazdami.".

Podsumowując, mając na uwadze powyższe wywody, stwierdzić należy, że Sąd I instancji wadliwie uznał, że organ nie dokonał zbadania, czy zakwestionowana przez stronę część decyzji Starosty Zgierskiego podlegała zaskarżeniu w drodze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wniesienie odwołania, czy też w drodze przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wniesienie skargi na czynność organu o charakterze materialno-technicznym, niezasadnie uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Z tych przyczyn objęty skargą kasacyjną wyrok należało uchylić.

Poczynione rozważania odnośnie prawidłowości dokonanego w decyzji Starosty Zgierskiego wpisu daty ważności prawa jazdy w kategorii B i B1 oraz jego faktycznego wpływu na posiadane przez stronę uprawnienia w tej kategorii, czynią niezasadną skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 października 2021 r.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punktach pierwszym i drugim sentencji wyroku.

O kosztach, jak w punkcie trzecim wyroku, postanowiono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), na które to koszty składało się wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego skarżący kasacyjnie organ po raz pierwszy w postępowaniu sądowym, w kwocie 360 zł oraz uiszczony od wniesionej skargi kasacyjnej wpis w kwocie 100 zł.