Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2130/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 138 § 2, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51, art. 22
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: § 10 ust. 2, § 47
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Województwa [...] (dalej WINGWM), przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, po uchyleniu (jak wynika z uzasadnienia tej decyzji) decyzji Starosty M. z dnia [...] czerwca 2010 r., odmawiającej wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków miasta M. zmiany polegającej na wpisaniu w obrębie ewidencyjnym nr [...] – P. w miejsce W. P. jako władającej, E. W. jako właściciela.

W uzasadnieniu swej decyzji WINGWM wskazał, że wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta M., obręb ewidencyjny nr [...] – P., polegającej na wpisaniu w miejsce W. P. - jako osoby władającej gruntem – E. W. jako właściciela Starosta M. ustalił, że w latach 1974 - 1975 na terenie wsi P. przeprowadzono postępowanie uwłaszczeniowe w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw. W wyniku tego postępowania został wydany Akt Własności Ziemi Nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., na mocy którego E. W. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego składającego się z działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi w trakcie postępowania uwłaszczeniowego, obecnie w ewidencji gruntów i budynków działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wpisane są w jednostce rejestrowej G.126. Jako władający (na zasadach posiadania samoistnego) figuruje W. P..

Odmawiając wprowadzenia wnioskowanych zmian Starosta M. powołał się na fakt, iż obecny zapis w ewidencji gruntów i budynków powstał w 1975 roku i nie uległ zmianie odnośnie podmiotu i charakteru władania. Nie był do tej pory kwestionowany, pomimo że wnioskodawca E. W. oraz A. W., jego ojciec a brat W. P., brali czynny udział w postępowaniu uwłaszczeniowym. Świadczą o tym podpisy ich obu na dokumentach. Po drugie, przy zawieraniu aktu notarialnego Rep, A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 roku, którym Państwo W. darowali synowi W. W. gospodarstwo rolne, w skład którego weszły działki[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]., dla których założono księgę wieczystą [...], oświadczyli że nie są właścicielami, ani nie posiadają innego gospodarstwa rolnego. Ponadto w dniu [...] marca 2009 r. E. W. wystąpił do Sądu Rejonowego w M. z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości położonej we wsi P. składającej się z działek oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Fakty te, zdaniem organu I instancji, świadczą o tym, iż E. W. był przekonany o tym, "że akt notarialny z dnia [...] lutego 1971 r. Rep. A. [...] nie stanowi dla niego tytułu własności przedmiotowej nieruchomości. (...) Zmiany w ewidencji gruntów po stronie przedmiotowej wpisuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. W tym przypadku dokumentem takim jest księga wieczysta PL1 [...]."

Organ II instancji rozpatrując sprawę stwierdził, iż z akt wynika, że E. W. legitymuje się prawem własności do działek oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na podstawie aktu notarialnego 1971 roku. Potwierdzenie tego faktu znajduje się w zbiorze dokumentów Zd. 17504. W dokumentach z postępowania I instancji brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby utratę tego prawa własności. Zapis w ewidencji gruntów, nie może wykreować lub unicestwić prawa własności do nieruchomości. W ewidencji gruntów i budynków działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] figurują w jednostce rejestrowej W. P.. W. P. nie posiada tytułu własności do tych nieruchomości i jest wpisana jako posiadacz samoistny przedmiotowych gruntów. Podstawą tego wpisu stało się postępowanie uwłaszczeniowe. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez Starostę, w dokumencie zatytułowanym "Sprawdzenie Stanu Posiadania dla uregulowania własności gospodarstw rolnych", sporządzonym w dniu [...] lipca 1974 roku (zaktualizowanym na dzień [...] grudnia 1975 r.). w pozycji rejestrowej nr [...] – P. W., wymieniono działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].. Jednakże, jak stwierdzono w decyzji Starosty "brak jest wpisów co do potrzeby wydania aktów własności."

Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie każdy samoistny posiadacz nieruchomości rolnej mógł ubiegać się o stwierdzenie nabycia własności z mocy samego prawa na podstawie art. 1 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, lecz tylko ten który charakteryzował się przymiotem "rolnika". Jeżeli stan prawny nieruchomości

Sygn. akt IV SA/Wa 2130/10

w dniu wejścia w życie ustawy był "uregulowany", to nie zachodziły przesłanki nabycia własności tej nieruchomości na podstawie wymienionej ustawy.

Tymczasem w innym dokumencie z postępowania uwłaszczeniowego, "Protokóle z czynności w sprawie stwierdzenia stanu władania gruntami w z związku z wykonywaniem nowego pomiaru - aktualizacji istniejącego podkładu mapowego" z dnia [...] lipca 1972 roku, w pozycji 57 wpisano działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], - właściciel E. W., na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1971 r. Rep. [...]. Znaczy to, że powyższy akt notarialny był znany w czasie przeprowadzania postępowania i zgodnie z zapisami ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych działki w nim ujęte miały "uregulowany" stan prawny i nie powinny być przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego.

Odmawiając wprowadzenia wnioskowanych zmian Starosta uznał, iż "Wszystkie (...) fakty świadczą o tym, że E. W. był przekonany, że akt notarialny z dnia [...] lutego 1971 r. Rep. A. [...] nie stanowi dla niego tytułu własności przedmiotowej nieruchomości." Powołując się na przepisy regulujące prowadzenie ewidencji gruntów i budynków uznał, że w toku postępowania, organ prowadzący ewidencję gruntów nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących własności. Zmiany w ewidencji gruntów po stronie przedmiotowej wpisuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Organ I instancji uznał, że w tym przypadku dokumentem takim jest księga wieczysta nr PL1 [...], do której włączono zbiór dokumentów Rep. Zd. Nr [...] (oznaczony w Sądzie Rejonowym w D. Nr [...]) wraz z aktem notarialnym Rep. A Nr [...]z dnia [...] lutego 1971 r. Zdaniem Starosty, Sąd Rejonowy w D. dokonał już oceny tego dokumentu przy zakładaniu księgi wieczystej nr PL1 [...] i nie wykazał w tej księdze prawa własności do żadnej nieruchomości na rzecz E. W.. Zdaniem organu, na stan wykazany w Księdze wieczystej nr PL1 [...] wpływ mają dokumenty z operatu ewidencji gruntów i budynków wydane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. To, jakie działki wykazane w zbiorze dokumentów odpowiadają działkom w obecnej ewidencji gruntów, ocenia Sąd na podstawie wykazu synchronizacyjnego wydanego również przez organ prowadzący tę ewidencję,

Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wykaz zmian gruntowych z 2003 roku, sporządzony przez Starostwo Powiatowe w D., w

Sygn. akt IV SA/Wa 2130/10

którym w stanie dotychczasowym wykazano działki zgodnie z Zd. [...], a w stanie nowym - działki ujęte w Akcie Własności Ziemi Nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r. Błąd zawarty w synchronizacji katastralnej mógł zaważyć na późniejszych czynnościach zarówno natury prawnej, jak i geodezyjnej. Ponadto z treści art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027). wynika, że oprócz właściciela, osobę władającego wykazuje się w ewidencji założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków do czasu uregulowania tytułu własności. W niniejszym przypadku E. W. od 1971 roku jest właścicielem przedmiotowych gruntów na mocy aktu notarialnego. Zdaniem organu II instancji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, należy dokładnie zbadać poprawność aktualnego wpisu w ewidencji gruntów dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by W. P. faktycznie władała gruntem zarówno podczas uwłaszczeń jak i w późniejszym okresie. Wpisanie W. P. - jako osoby władającej przedmiotowym gruntem, nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, brak jest dokumentów świadczących o tym, że W. P. podjęła kiedykolwiek starania o uzyskanie tytułu własności przedmiotowej nieruchomości. Natomiast E. W., zarówno w trakcie przeprowadzania postępowania uwłaszczeniowego jaki i obecnie, legitymuje się prawem własności do tych gruntów, określonym w akcie notarialnym z dnia [...] lutego 1971 roku nr Rep. [...], potwierdzonym w Zd. [...].

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. W., podnosząc zarzut naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 Kpa. Zdaniem skarżącego, doszło nadto do uchylenia decyzji nieistniejącej. Skarżący podniósł, że przedmiotem rozpoznania organu II instancji było postanowienie, podczas gdy uchylono decyzję. Stanowi to, jego zdaniem, o nieważności zaskarżonej decyzji.

Nie zgodził się nadto z twierdzeniami organu odwoławczego, iż E. W. winien być traktowany przez organy geodezji jako legitymujący się prawem do przedmiotowych gruntów. Dogłębnie przeanalizowane przez Starostę wpisy do ewidencji gruntów mają być ponownie dokładnie badane, co jest o tyle niezrozumiałe, że wskazania dotyczą nie tyle władania co własności. Tymczasem organy prowadzące ewidencję gruntów nie mają w tym zakresie żadnych

Sygn. akt IV SA/Wa 2130/10

kompetencji albowiem rejestrują jedynie stany prawne, które są ustalone w innym trybie i przez inne organy a więc m. in. przez Sądy. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ ewidencyjny ma przejąć kompetencje Sądów i zamiast być organem rejestrującym - ma stać się organem zastępującym Sąd. Winien więc organ ewidencyjny dokonywać zmian w ewidencji na podstawie pozaustawowych czynności faktycznych i prawnych, a w wyniku tych czynności podważać prawa wynikające z ksiąg wieczystych, czy z orzeczeń sądowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej odrzucenie wskazując, że strona nie wykazała istnienia istotnych dla sprawy okoliczności.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł nadto wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 2 Kpa, podczas gdy winna być wydana decyzja reformatoryjna. Zauważył nadto, iż wobec niejednoznaczności zgromadzonych dokumentów, kwestia prawa własności do przedmiotowej nieruchomości winna być ustalona w postępowaniu prowadzonym przed sądem powszechnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Nie zasługuje na uwzględnienie wniosek organu o odrzucenie skargi, bowiem nie zawierała ona elementów, które czyniłyby jej merytoryczne rozpoznanie niedopuszczalnym. Skarga została wniesiona w ustawowym terminie, podpisana, prawidłowo opłacona, wobec czego Sąd mógł przystąpić do jej rozpoznania.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Słuszny jest zarzut skarżącego, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wadliwie wskazał rozstrzygnięcie, od którego rozpoznawał środek odwoławczy. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] czerwca 2010 r. Starostwa M. wydał decyzję w I instancji. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2010 r. odwołanie od tej decyzji wniósł E. W.. Tymczasem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w komparycji zaskarżonej decyzji podał, iż rozpoznawał zażalenie E. W. na postanowienie Starosty M. z dnia [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu zaś wskazał, że uchyla zaskarżoną decyzję w całości na skutek rozpoznania odwołania od decyzji Starosty M. z dnia [...] czerwca 2010 r. Pomiędzy sentencją skarżonego rozstrzygnięcia, a jego uzasadnieniem

Sygn. akt IV SA/Wa 2130/10

powinna zachodzić spójność, czego brak jest w zaskarżonej decyzji. Sąd nie jest władny zmienić zaskarżonej decyzji ani uchylić jej fragmentu w taki sposób, by uchybienie to zostało konwalidowane. Stwierdzić zatem należy, iż działanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w niniejszej sprawie prowadziło do naruszenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa, zważywszy iż powstałe uchybienie wykraczało poza ramy oczywistej omyłki.

Zasadnicza wada kontrolowanego rozstrzygnięcia, w ocenie Sądu, polegała jednakże na wydaniu go z naruszeniem art. 138 § 2 Kpa. Organ odwoławczy może bowiem skorzystać z art. 138 § 2 Kpa, czyli uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji tylko wówczas, gdy wykaże, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Może to więc nastąpić w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego albo też przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, przy jednoczesnym braku podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 136 Kpa, pozwalającego na przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego. Kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest zatem wyraźnie ograniczona przesłankami ustawowymi, chociaż sposób ich sformułowania w tekście przepisu pozostawia organowi drugiej instancji pewien margines swobody przy ocenie, czy w konkretnym stanie faktycznym sprawy przesłanki te istotnie wystąpiły. Nie ulega jednakże żadnej wątpliwości, że organ odwoławczy czyniąc użytek z przepisu art. 138 § 2 Kpa powinien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 Kpa. Właściwy sens przepisu art. 138 § 2 Kpa można bowiem wydobyć jedynie w zestawieniu go z treścią normatywną art. 136 Kpa. Wymaga to więc w każdy przypadku ustalenia czy wady postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji są tego rodzaju, że organ odwoławczy może je usunąć przez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego (por. m. in. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. II OSK 860/07, niepubl.).

Sygn. akt IV SA/Wa 2130/10

Przenosząc przytoczone rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do zajęcia stanowiska merytorycznego. Organ odwoławczy dokonał bowiem odmiennej oceny uprzednio zebranego materiału dowodowego. Wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, należy dokładnie zbadać poprawność aktualnego wpisu w ewidencji gruntów, dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by W. P. faktycznie władała gruntem zarówno podczas uwłaszczeń jak i w późniejszym okresie, natomiast E. W. zarówno w trakcie przeprowadzania postępowania uwłaszczeniowego jaki i obecnie, legitymuje się prawem własności do przedmiotowych gruntów, określonym w akcie notarialnym z dnia [...] lutego 1971 roku nr Rep. A [...], potwierdzonym w Zd. [...]. Ze stwierdzeń WINGWM nie wynika więc, aby zebrany materiał dowodowy był niepełny. Zalecenie organu odwoławczego sprowadzało się do nakazania organowi I instancji dokonania ponownej oceny zebranego materiału dowodowego - "zbadać poprawność aktualnego wpisu" w sposób, w który postrzegał go organ odwoławczy. Wobec tak sprecyzowanego wskazania nie została, w ocenie Sądu, spełniona przesłanka, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa. To zaś stanowiło o wadliwości wydanego rozstrzygnięcia, skutkującego koniecznością jego uchylenia.

Należy mieć na uwadze, że w myśl art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) osoby lub jednostki władające nieruchomościami są wykazywane w ewidencji jedynie w razie braku danych tyczących ich właścicieli. Nadto postępowanie dotyczące wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków ma charakter informacyjno-techniczny. W postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, niedopuszczalne jest kwestionowanie stanu prawnego wynikającego z ostatecznych decyzji lub orzeczeń sądowych. Pochodny charakter zapisów w ewidencji przesądza o tym, iż nie może organ administracji samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniu danej osoby do gruntu. Postępowanie ewidencyjne służy jedynie rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach, lokalach. Stąd też, poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Także organy właściwe w sprawach ewidencji gruntów i budynków nie są władne do

Sygn. akt IV SA/Wa 2130/10

rozstrzygania sporów dotyczących stwierdzenia nabycia nieruchomości przez posiadacza samoistnego w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] lutego 1971 r. urządzono Zbiór Dokumentów oznaczonych Rep. Zd. Nr [...]. Akt własności ziemi Nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., wskazuje zaś, że na jego mocy E. W. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego składającego się z działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].. Nie ma innych dokumentów, które świadczyłyby o tym, że E. W. posiadał działki pozostające we władaniu W. P.. Niewątpliwie organ II instancji był zobowiązany do dokonania dokładnych, całościowych ustaleń w tej sprawie w myśl art. 15 Kpa i pewnych ustaleń dokonał w prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Stwierdził bowiem, że "z akt sprawy nie wynika, by W. P. faktycznie władała gruntem", "wpisanie W. P. jako osoby władającej przedmiotowym gruntem nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym". Nie dał jednakże temu właściwego procesowo wyrazu. Nie podjął rozstrzygnięcia reformatoryjnego. Organ odwoławczy nie odniósł się do podstawowej dla zastosowania art. 138 § 2 Kpa okoliczności, tj. do braku możliwości usunięcia stwierdzonych uchybień we własnym zakresie. Nie wykazał, że zaistniała potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Rozstrzygniecie to zatem należało uznać za wadliwe w stopniu skutkującym koniecznością jego uchylenia.

Co do trafności oceny dokonanej przez organ odwoławczy w tym zakresie należy poczynić kilka uwag. Paragraf 47 ust. 3 cyt. rozporządzenia uprawnia starostę do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego lub w myśl art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne pozwala mu nałożyć na zgłaszających zmiany obowiązek dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych, niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji, gdy aktualizacja tego operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Postępowanie prowadzone w tym trybie ma jednakże swoje granice. Organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, jak już uprzednio wskazano, rejestrują bowiem jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi

Sygn. akt IV SA/Wa 2130/10

dokumentami. Stąd rejestr ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Organy ewidencji nie mają zatem uprawnień do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Spory zaś na tle własności mogą być dochodzone w postępowaniach inicjowanych przed sądami powszechnymi, np. postępowaniach o ustalenie (por m. in. wyrok NSA z dnia 20.12.2010 r., sygn. akt II OSK 1783/09, niepubl.).

Dokonując owej aktualizacji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty, min. sądy powszechne i organy administracji publicznej. Organ odwoławczy zobowiązany był zatem dokonać kontroli kwestionowanej decyzji Starosty M. z dnia [...] czerwca 2010 r., z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania.

Wydając decyzję uchylającą i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia - organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego nie skorzystał z uprawnienia określonego w art. 136 Kpa, który daje mu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo pozwala na zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję w I instancji. Podejmując takie rozstrzygnięcie przyczynił się do przewlekłości postępowania administracyjnego, nie podając żadnych uzasadnionych argumentów, które miałyby przemawiać za koniecznością zastosowania art. 138 § 2 Kpa.

Wobec powyższego, Sąd uznał że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 Kpa oraz art. 11 Kpa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. 1 sentencji.

W pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy, zaś o kosztach w pkt 3, na podstawie art. 200 i 205 cyt. ustawy.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy zastosować się do oceny prawnej w nim zawartej. W pierwszej kolejności wymaga to ponownego, wnikliwego ustalenia, czy zaistniały dostateczne przesłanki, prowadzące do uchylenia decyzji Starosty M. z dnia [...] czerwca 2010 r.