Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 226/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art.77 ust.1 pkt 1-2 ust.2, art.78 ust.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
article: art.362-363
journal: Dz.U. 2024 poz 54
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi G. G., M. J., W. J., G. W., Ł. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r., wydaną na podstawie art. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm., dalej ustawa środowiskowa), a także § 3 ust. 1 pkt 34 lit. b-c i pkt 35 lit. b-c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. jawna z siedzibą w [...], Burmistrz [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa kompleksu handlowo - usługowego - pawilonu handlowego wraz ze stacją paliw oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą" na położonej w obrębie [...] działce o nr ewid. [...].

Określając w decyzji wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym organ wskazał m.in. na możliwość zainstalowania 1 dystrybutora modułowego z systemem odsysania oparów (pkt III.3.) oraz maksymalnie 3 jednostek klimatyzacyjnych na budynku handlowo - usługowym o poziomie mocy akustycznej nie większej niż 60 dB każda (pkt III.6.), na konieczność dokonania - na granicy z działką o nr ewid. [...] - nasadzeń w postaci zwartego pasma drzew i krzewów zimozielonych, o szerokości nie mniejszej niż 3 m, o wysokości nie niższej niż 2,5 m i długości nie mniejszej niż 85 m (pkt III.7.), na konieczność ogrzewania budynku handlowego z wykorzystaniem energii elektrycznej (pkt III.8.), zastosowania separatora substancji ropopochodnych oczyszczającego wody opadowe z terenów utwardzonych i uszczelnionych (pkt III.10.), wyposażenia stacji w sorbenty do neutralizacji ewentualnych wycieków substancji ropopochodnych (pkt III.11.), zapewnienia pełnej hermetyzacji w procesie napełniania zbiorników paliwowych z autocysterny (pkt III.12.), jak również wykonania - przed uruchomieniem stacji paliw - prób szczelności zbiorników magazynowych paliw oraz przewodów paliwowych (pkt III.14.). Jednocześnie Burmistrz [...] nałożył na wnioskodawcę w pkt V uwarunkowań obowiązek sporządzenia przez akredytowane laboratorium, w terminie 3 miesięcy od oddania obiektu do użytkowania, analizy porealizacyjnej w zakresie oddziaływania obiektu na klimat akustyczny w porze dnia, z pomiarami w czasie pracy wszystkich źródeł hałasu podczas normalnego ruchu komunikacyjnego, w punktach referencyjnych usytuowanych na terenie najbliższej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, tj. na działkach nr [...] i [...].

W uzasadnieniu decyzji Burmistrz [...] wskazał na okoliczność złożenia w dniu [...] stycznia 2023 r. przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przekazanego następnie dnia [...] lutego 2023 r. organom opiniująco-uzgadniającym. W wydanej w toku postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] opinii z dnia [...] marca 2023 r. znak: [...], organ ten zaopiniował negatywnie lokalizację ww. przedsięwzięcia "pod względem higieniczno - sanitarnym", z powołaniem się w głównej mierze na dobro okolicznych mieszkańców, poczucie ich bezpieczeństwa, spokój zamieszkiwania i gospodarzenia, kontynuację dotychczasowej funkcji, dla której osiedle domków jednorodzinnych zostało powołane, "zamieszkiwanie w miejscu pozbawionym oddziaływań pośrednich czy bezpośrednich (nie tylko w postaci uciążliwych zapachów, hałasu, emisji gazów czy pyłów do powietrza)", jak i niepisaną umowę społeczną. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], po uzupełnieniu przez inwestora w dniu [...] kwietnia 2023 r. raportu zgodnie z wytycznymi tego organu, postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia we wnioskowanym przez inwestora wariancie.

Burmistrz [...], powołując się na poglądy orzecznictwa, zwrócił uwagę na możliwość odrzucenia opinii sanitarnej przez organ wydający decyzję środowiskową z uwagi na jej niewiążący charakter (wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1999 r., sygn. akt IV SA 1512/1998), przeciwstawiając jej z drugiej strony wiążący charakter uzgodnień, będących stanowczą formą wyrażania stanowiska przez organ współdziałający.

W dalszej części organ I instancji odniósł się szczegółowo do oddziaływań inwestycji na powietrze atmosferyczne, klimat akustyczny, glebę i wody podziemne. Uwzględniając obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego (wykonane zgodnie z metodyką zawartą w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu - Dz.U. Nr 16, poz. 87), jak i stawiane inwestycji w pkt III decyzji warunki wyposażenia obiektu, organ ten stwierdził, że inwestycja nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji poza terenem do którego inwestor posiada tytuł prawny. Także w zakresie wpływu inwestycji na klimat akustyczny organ uznał, że przy zastosowaniu warunków określających wyposażenie stacji paliw (punkty III.2. - III.7.) jej działalność nie przekroczy określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 112) tychże poziomów w porze dnia, w której funkcjonowało będzie przedsięwzięcie, na podlegających ochronie akustycznej terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia. Odnosząc się do nałożonego w pkt V decyzji obowiązku sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie rzeczywistego oddziaływania akustycznego w trakcie funkcjonowania kompleksu, organ podkreślił, że pozwoli ona na stwierdzenie, czy standardy jakości środowiska na terenach chronionych akustycznie zostaną zachowane oraz - w razie ich przekroczenia - na wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń. Organ przedstawił także rozwiązania odnoszące się do przekazywania odpadów oraz odprowadzania ścieków, a w dalszej kolejności stwierdził, że realizacja rozwiązań gospodarki wodno-ściekowej zapewni ochronę wód powierzchniowych i podziemnych.

Reasumując, Burmistrz [...] uznał, że przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowiska wykazała, że planowana przez P. Sp. jawna inwestycja nie będzie miała - zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji - znaczącego wpływu na poszczególne elementy środowiska.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r., odwołanie od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyli J. S., G. W., A. B., K. K., A. Ł., Ł. C., G. M., U. T., M. J., W. J., A. S., P. K., G. G. M. C., M. W., M. K. oraz W. P., reprezentowani przez pełnomocnika profesjonalnego, zarzucając organowi I instancji naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.:

1) art. 71 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 80 ustawy środowiskowej w zw. z § 3 pkt 34 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z § 3 pkt 35 ww. rozporządzenia w zw. z art. 85 ust. 2, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej - poprzez wydanie decyzji pomimo negatywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego,

2) art. 80 w zw. z art. 85 ust. 2 lit b w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej - poprzez pominięcie w informacji, w jaki sposób została wzięta pod uwagę ww. opinia i ograniczenie się przez organ do podkreślenia jej niewiążącego charakteru,

3) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej w zw. z art. 6 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady proporcjonalności,

4) art. 107 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy środowiskowej - poprzez nienależyte, lakoniczne uzasadnienie decyzji, a także art. 10 k.p.a. - poprzez niepełne jej uzasadnienie,

2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 113 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku - wskutek czego, w przypadku realizacji inwestycji, zostaną przekroczone dopuszczalne normy hałasu dla zabudowy jednorodzinnej zarówno w porze nocnej, jak i porze dziennej,

3. przepisów postępowania, tj.:

1) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 7a w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a. - poprzez obdarzenie walorem wiarygodności dokumentu prywatnego w postaci raportu oddziaływania na środowisko, pomimo licznych wątpliwości w tym względzie wyrażanych przez organ I instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji ("charakter szacunkowy", "niepewność", "potencjalność"), a przede wszystkim niewzięcie pod uwagę oraz niezabranie stanowiska w zakresie negatywnej opinii Inspektora Sanitarnego podyktowanej dobrem okolicznych mieszkańców, poczuciem ich bezpieczeństwa, życia w miejscu, na które nie oddziałuje żdana inwestycja, a także kontynuacją funkcji, dla której zostało powołane osiedle domków jednorodzinnych, jak również tym, że zlokalizowanie inwestycji w takim miejscu jawić się będzie jako złamanie niepisanej umowy społecznej,

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a. - poprzez wadliwe i niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, jak i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Podnosząc powyższe odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2023 r., z ewentualnym przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania zwrócono uwagę na zaniechanie merytorycznego odniesienia się przez organ I instancji do opinii sanitarnej, która uwzględnia lokalizację inwestycji na terenie osiedla domków jednorodzinnych powołanego do spokojnej egzystencji mieszkańców społeczności lokalnej. Podkreślono, że do przedstawienia w uzasadnieniu informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględniono uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, zobowiązywała Burmistrza [...] dyspozycja art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ww. ustawy.

Przypomniano nadto, że [...] planowane było od chwili powstania jego założeń jako "perspektywiczny kierunek rozwoju budownictwa mieszkaniowego w gminie [...] (...), z założeniem umożliwienia inwestorom wzniesienie domów jednorodzinnych na działkach i w okolicy zapewniających szczególne poszanowanie dla zasad zrównoważonego rozwoju, ze szczególnym zaakcentowaniem kwestii środowiskowych, jak również gwarancją wyłączenia tego terenu z możliwości lokowania tam wszelkiego rodzaju funkcji uciążliwych dla środowiska".

Stwierdzając brak interesu prawnego i tym samym legitymacji do kwestionowania decyzji organu I instancji przez odwołujących się – A. B., K. K., A. Ł., G. M., A. S., P. K., M. C., M. K. i W. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydanymi na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. decyzjami z dnia [...] marca 2023 r. umorzyło postępowania odwoławcze wobec ww. osób.

Z kolei w rezultacie rozpoznania odwołania J. S., G. W., Ł. C., U. T., M. J., W. J., G. G. i M. W., Kolegium - wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej oraz § 3 ust. 1 pkt 34 lit. b-c i pkt 35 lit. b-c rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2024 r., decyzję Burmistrza [...] utrzymało w mocy.

W jej uzasadnieniu, odnosząc się do treści wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] negatywnej opinii, Kolegium zwróciło uwagę, że organ opiniujący z jednej strony stwierdza, iż w przedłożonym raporcie dokonano oceny zanieczyszczeń pyłowych i gazowych, z których wynika, że działalność projektowanej stacji nie będzie uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza, z drugiej zaś strony podnosi, że do raportu nie dołączono szczegółowej analizy rozprzestrzeniania się tych zanieczyszczeń w formie graficznej. Kolegium zgadzając się ze stanowiskiem Inspektora Sanitarnego w kwestii wynikających z raportu ustaleń dotyczących braku przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny, nie zgodziło się natomiast ze stwierdzeniem dotyczącym nieprzedstawienia szczegółowej analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w formie graficznej. Organ odwoławczy zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się załącznik nr 2 do raportu pt. "Obliczenia i ilustracja graficzna stężeń", który w sposób wystarczający obrazuje izolinie stężeń dla poszczególnych rodzajów zanieczyszczeń. Z kolei odnośnie stwierdzenia przez Inspektora Sanitarnego, że przedstawione - w zakresie emisji hałasu planowanego przedsięwzięcia - obliczenia mają charakter szacunkowy i nie odzwierciedlają danych z realnych emitorów, przez co mogą być obarczone błędem, Kolegium podkreśliło, że mimo szacunkowego charakteru w opracowaniu wyjaśnione zostały przyjęte założenia, wskazano dane przyjęte do obliczeń oraz przeprowadzono stosowne wyliczenia, co doprowadziło do ustaleń o braku przekroczeń dopuszczalnych wartości hałasu na terenach chronionych akustycznie. Tym samym brak jest podstaw do twierdzenia, że w powyższym zakresie istnieje możliwość niezachowania standardów środowiskowych. Niemniej, w celu ustalenia realnego oddziaływania w zakresie hałasu nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej tego oddziaływania w porze dnia. W aspekcie uwzględnionego w negatywnej opinii sprzeciwu mieszkańców osiedla wobec planowanej inwestycji Kolegium zwróciło uwagę na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym sprzeciw społeczności lokalnej nie stanowi w żadnym przypadku normatywnej podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 608/15). Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia negatywnego stanowiska organu opiniującego w niniejszej sprawie, które bazuje na subiektywnym przekonaniu organu co do niepewności występowania uciążliwości. W końcowej części uzasadnienia decyzji Kolegium podkreśliło, że pogląd organu opiniującego ma charakter ogólny, sztampowy i nie został skonfrontowany z wyliczeniami oraz wnioskami raportu.

Kolegium podzieliło natomiast stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wyrażone w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2023 r. (uzgadniającym realizację przedsięwzięcia w wariancie wnioskowanym przez inwestora i określającym warunki jego realizacji), jednocześnie akcentując, iż przeprowadzona analiza raportu środowiskowego wraz z jego uzupełnieniem doprowadziła organ odwoławczy do tożsamych wniosków, co zostało szeroko umotywowane w dalszej części uzasadnienia decyzji. Kolegium dokonało szczegółowej weryfikacji załączników do raportu, tj. załącznika nr 1 pt. "Emisja do powietrza", załącznika nr 2 pt. "Obliczenia i ilustracja graficzna stężeń" oraz załącznika nr 3 pt. "Analiza akustyczna". W kontekście skonkretyzowanych w nich oddziaływań organ ten stwierdził, że planowane przedsięwzięcie oddziaływać będzie przede wszystkim w zakresie emisji hałasu oraz niewielkich zanieczyszczeń do atmosfer, jednakże - jak wynika z obliczeń - żadna z tych emisji, zarówno osobno, jak i wspólnie nie prowadzi do przekroczenia norm w środowisku, przede wszystkim dlatego, że nie występują na tej samej płaszczyźnie. W odniesieniu do danych wynikających z załącznika nr 3 organ odwoławczy wskazał, że do obliczeń poziomu hałasu przyjęto punktowe źródła hałasu, tj. ruch pojazdów korzystających ze stacji paliw, ruch pojazdów korzystających ze sklepu, centralę klimatyzacyjną sklepu, rampę wyładunkową. Jak wynika z ilustracji graficznej izofon dla pory dnia, dla terenów chronionych akustycznie nie ma przekroczeń dopuszczalnych wartości hałasu. Dodatkowo zobowiązanie inwestora do nasadzenia żywopłotu zimozielonego przyczyni się do stworzenia bariery - ekranu dźwiękochłonnego ograniczającego przedostanie się hałasu poza granicę działki nr [...]. Przy zastosowaniu określonych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wskazanych w pkt III zaskarżonej decyzji, warunków określających wyposażenie stacji paliw, działalność projektowanej stacji paliw nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zdaniem Kolegium Burmistrz [...] zasadnie nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie oddziaływania na klimat akustyczny w porze dnia celem ustalenia rzeczywistego oddziaływania w trakcie funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, a także podjęcia ewentualnych działań dla jego ograniczenia i wprowadzenia dodatkowych zabezpieczeń zmierzających do zachowania standardów jakości środowiska na terenach chronionych akustycznie.

Organ odwoławczy wskazał, że ze względu na interes inwestora oraz interes mieszkańców, jak i wymogi ochrony środowiska wybrano wariant inwestorski, co cechuje się relatywnie najniższym oddziaływaniem na środowisko naturalne, przy jednoczesnym zachowaniu racjonalności wykonania obiektu.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. G. W., Ł. C., U. T., M. J., W. J., G. G. i M. W., reprezentowani przez pełnomocnika profesjonalnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2024 r., zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów tożsamych z częścią przepisów przedstawionych uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji (omówionych powyżej w pkt 1 ppkt 1-2 i ppkt 4 oraz w pkt 3 ppkt 1-2 zarzutów odwołania). Powielając w uzasadnieniu skargi argumentację z odwołania, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. Sąd odrzucił skargi U. T. oraz M. W. z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżących braków formalnych oraz fiskalnych skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odmiennych podejść stron do treści opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2023 r. i jej wpływu na rezultat postępowania zainicjowanego wnioskiem P. Sp. jawna z siedzibą w [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przez Spółkę na położonej w obrębie [...] działce nr [...] przedsięwzięcia. Skarżący konsekwentnie, w kategorii naruszenia przepisów prawa materialnego, traktowali wydanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo negatywnej opinii Inspektora Sanitarnego, zaś organy obu instancji w swych decyzjach zwracały uwagę na jej niewiążący charakter, odnosząc się jednocześnie do kwestii co do których zastrzeżenia zgłosił Inspektor Sanitarny. Sąd, z powodów omówionych w dalszej części rozważań, przychylił się do stanowiska orzekających w sprawie organów, iż opinia sanitarna z dnia [...] marca 2023 r. oceniająca negatywnie kluczowy dowód w procedurze wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przedstawiony temu organowi w trybie art. 77 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy środowiskowej (przy czym Inspektor Sanitarny nie ustosunkował się do uzupełnienia raportu przekazanego przez Burmistrza [...] pismem z dnia [...] maja 2023 r.), nie zasługiwała na uwzględnienie.

Tytułem wprowadzenia zaznaczyć należy, iż o ile brak uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, stanowi każdorazowo przesłankę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o tyle w przypadku wyrażenia przez organ współdziałający negatywnej opinii, organ właściwy do wydania decyzji nie jest stanowiskiem w takiej opinii wyrażonym związany. Powyższy pogląd ugruntowany jest w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie (por. K.Gruszecki, Komentarz do art. 77 ustawy o ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), wyd. IV, LEX/el. 2023, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4690/21). W przywołanym judykacie zwraca się przy tym uwagę na obowiązek organu głównego uzasadnienia swojego stanowiska ze szczegółowym wyjaśnieniem z jakiego powodu, pomimo negatywnej opinii organu współdziałającego, ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wymogi te, w ocenie składu orzekającego, zostały w kontrolowanej sprawie spełnione.

Wskazania wymaga, iż Inspektor Sanitarny w spornej opinii przedstawił zastrzeżenia odnoszące się do trzech kwestii. Po pierwsze do braku załączenia do raportu szczegółowej analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w formie graficznej, po drugie do szacunkowego (być może błędnego) charakteru zawartych w analizie akustycznej obliczeń poziomu hałasu, wreszcie po trzecie - abstrahując od zapisów przedstawionego mu do zaopiniowania raportu – Inspektor Sanitarny podkreślając, że kieruje się dobrem lokalnej społeczności, odniósł się szeroko do konieczności kontynuacji dotychczasowej funkcji osiedla domów jednorodzinnych, na którym brak jest miejsca dla tego rodzaju inwestycji.

Za pozbawiony racji uznać należy pierwszy zarzut Inspektora Sanitarnego dotyczący zaniechania zawarcia w raporcie szczegółowej analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w formie graficznej. Zważyć bowiem trzeba, iż zarówno w załączniku nr 2 pt. "Obliczenia i ilustracje graficzne stężeń" do raportu ze stycznia 2023 r., jak i w jego uzupełnieniu z marca 2023 r. (nie ulegał zmianie w tym zakresie w stosunku do raportu pierwotnego) przedstawione zostały - obok wyników obliczeń - ilustracje graficzne stężeń maksymalnych 1-godzinnych oraz średnich rocznych dla wszystkich rodzajów zanieczyszczeń (węglowodorów alifatycznych, węglowodorów aromatycznych, benzenu, etylobenzenu, ksylenu oraz toluenu), a nadto grafiki częstości przekroczeń stężeń benzenu, ksylenu i toulenu. Odnosząc się do treści wydanych w sprawie decyzji zaznaczyć należy, iż co prawda Burmistrz [...] nie ustosunkował się wprost do zarzutu braku formy graficznej analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, niemniej - w części uzasadnienia poświęconej emisji substancji zanieczyszczających do powietrza atmosferycznego - dokonał analizy obliczeń i "przedstawionego prognozowania" rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, na ich podstawie stwierdzając brak przekroczeń dopuszczalnych poziomów tych substancji poza działką nr [...]. Ewentualne mankamenty uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2023 r. w omawianym zakresie zostały niewątpliwie konwalidowane przez organ odwoławczy, który w swej decyzji polemizuje wprost z wszystkimi zastrzeżeniami Inspektora Sanitarnego, wskazując m.in. na kompletność raportu, w którego załączniku nr 2 przedstawione zostały izolinie stężeń dla poszczególnych rodzajów zanieczyszczeń.

Za uwzględnieniem opinii sanitarnej nie mógł także przemawiać drugi z przedstawionych przez Inspektora argumentów dotyczący szacunkowego i tym samym potencjalnie błędnego charakteru zawartych w analizie akustycznej obliczeń poziomu hałasu. Oczywistym jest, iż każda analiza akustyczna dla zamierzenia przyszłego oparta jest na założeniach hipotetycznych, stąd podstawy do negacji nie może stanowić ogólnikowe powołanie się na jej faktyczną szacunkowość. Podkreślenia wymaga, że kwestionując raport w tym zakresie Inspektor nie podniósł żadnych merytorycznych zastrzeżeń wobec przedstawionych szczegółowo w załączniku nr 3 do raportu pt. "Analiza akustyczna" obliczeń wielkości hałasu emitowanego przez poszczególne jego źródła, tak stacjonarne, jak i ruchome, a także graficznego przedstawienia izofon dla pory dnia, wykazujących w konsekwencji brak przekroczenia dopuszczalnych wartości hałasu na terenach chronionych akustycznie. Organy obu instancji odniosły się do wyników tejże analizy (Kolegium dodatkowo skonfrontowało je wprost z zastrzeżeniami Inspektora), jak również do jej szacunkowego charakteru, determinującego - w zgodzie z warunkami uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia wynikającymi z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2023 r. - nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia analizy w zakresie rzeczywistego oddziaływania akustycznego po ewentualnym powstaniu kompleksu, której celem będzie kontrola spełnienia norm wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W analizie, o czym stanowi ustawodawca w art. 83 ustawy środowiskowej, dokonuje się porównania m.in. ustaleń zawartych w raporcie dotyczących przewidywanego zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z jego oddziaływaniem rzeczywistym. Wynik analizy warunkować będzie - w przypadku przekroczenia dozwolonych wartości hałasu - nałożenie na inwestora kolejnych obowiązków celem ograniczenia tego oddziaływania (art. 82 ust. 1c ustawy środowiskowej w zw. z art. 362-363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.). Powyższe stanowi o zagwarantowaniu ochrony prawa skarżących (mieszkańców nieruchomości położnych w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji) do korzystania ze środowiska, w którym zachowane zostaną dopuszczalne wskaźniki hałasu, w którym - mimo ewentualnej realizacji inwestycji - urzeczywistniana będzie w dalszym ciągu ochrona przed hałasem, stosownie do wymogów Tutułu II Działu V ustawy Prawo ochrony środowiska.

Podkreślenia w dalszej kolejności wymaga, iż ostatni z podnoszonych w opinii sanitarnej aspektów (tj. dobro, jak i sprzeciw lokalnej społeczności, czy też konieczność kontynuacji sposobu zagospodarowania terenu osiedla) opiera się na przesłankach pozostających bez związku z zadaniami powiatowego inspektora sanitarnego określonymi w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 416), wyznaczającymi - stosownie do art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej - zakres kompetencji organu opiniującego. Niemniej Kolegium odniosło się także i do tego pozamerytorycznego argumentu Inspektora, trafnie zwracając uwagę na poglądy judykatury, wedle których sprzeciw lokalnej społeczności nie stanowi w żadnym wypadku normatywnej podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 608/15). Przypomnieć dodatkowo trzeba, że kwestia podnoszonego konsekwentnie, nie tylko przez Inspektora Sanitarnego, ale i przez samych skarżących, naruszenia - wskutek ewentualnej realizacji przez P. na [...] w [...] planowanej inwestycji - zasady dobrego sąsiedztwa, nie podlega badaniu w toku postępowania, którego zasadniczym celem jest ocena oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko.

W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja sprostała obowiązkowi umotywowania okoliczności, z powodu których nie mogła zostać uwzględniona negatywna opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. W konsekwencji jej skutecznego zakwestionowania, przy jednoczesnym uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...], w oparciu o wnioski wypływające z kompletnego, poddanego wszechstronnej analizie raportu o braku znaczącego wpływu przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska, nie było przeciwwskazań do wydania środowiskowych uwarunkowań zgody na jego realizację. W procesie wydawania decyzji spełnione przy tym zostały warunki przewidziane w art. 80 ustawy środowiskowej, zaś treść decyzji, jak i jej uzasadnienie sprostały wymogom art. 82 i art. 85 ustawy środowiskowej.

Końcowo zaznaczyć jeszcze trzeba, iż z powodów wyżej już przedstawionych nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu także i te zarzuty skargi, które koncentrowały się na wykazaniu mankamentów postępowania, mających świadczyć o naruszeniu przepisów art. 7-7a, art. 10, art. 77, art. 80 oraz art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.