Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1690/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 11, art. 61 ust. 2 pkt 1, ust. 2d
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art.151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. M. (M.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 września 2022 r. nr SKO-PS/41.5/927/2022/14084 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 sierpnia 2022 r. Prezydent Miasta P. zmienił z urzędu decyzję z dnia 22.04.2021r. dotyczącą ustalenia odpłatności skarżącej M. M. za pobyt jej syna A. M. w Domu Pomocy Społecznej w M. – B., w ten sposób, że zobowiązał skarżącą do ponoszenia odpłatności za pobyt wyżej wymienionego w domu pomocy społecznej w wysokości: -4285,41 zł miesięcznie za okres od 1.06.2021r. do 31.01.2022r., - 4206,10 zł za okres od 1.02.2022 r. do 28.02.2022 r., - 4635,10 zł za okres od 1.03.2022r. do 31.03.2022r., - 4579,33 zł miesięcznie od 1.04.2022r. do 31.05.2022r., - 1246,10 zł miesięcznie od 1.06.2022r.

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia 27 września 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 22.04.2021r. strona została zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt jej syna w domu pomocy społecznej w wysokości 664,20 zł za okres od 11.02.2021 r. do 28.02.2021r. oraz 1033,31 zł miesięcznie od 1.03.2021r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 17.05.2021 r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Następnie pismem z dnia 14.06.2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji z dnia 22.04.2021r. w sprawie zobowiązania strony do ponoszenia odpłatności za pobyt syna w domu pomocy społecznej. Z ustaleń w sprawie wynika, że strona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...]. strona, wraz z córką J. K., będąc współwłaścicielkami mieszkania w P. ul. [...], sprzedały udział w części 5/6 przysługujący stronie za cenę 137 500,00, oraz udział przysługujący J. K. w wysokości 1/6 części za cenę 27 500,00 czyli na łączna kwotę 165 000,00 zł, którą na rachunek bankowy nabywca miał wpłacić do 25.05.2021r. Organ odwoławczy przytoczył art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Następnie wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo, otrzymaną przez stronę z tytułu sprzedaży udziału w ww. nieruchomości kwotę 137 500,00 zł rozliczył na 12 miesięcy poczynając od maja 2021r. (tj. miesiąca otrzymania dochodu) do kwietnia 2022 r. i doliczył ją do pozostałego dochodu strony. Tym samym dochód strony od maja 2021r. do grudnia 2021r. stanowiło świadczenie ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym i ekwiwalentem węglowym w łącznej wysokości 3258,00 zł oraz 1/12 część uzyskanego dochodu ze sprzedaży mieszkania tj. kwota 11 458,33 zł (1/12 kwoty 137 500,00 zł), co łącznie stanowiło kwotę 14 716,33 zł. Dochód w styczniu i lutym 2022r. stanowiło świadczenie ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym i ekwiwalentem węglowym w łącznej wysokości 3373,00 zł oraz 1/12 uzyskanego dochodu ze sprzedaży mieszkania tj. kwota 11 458,33 zł (1/12 kwoty 137 500,00 zł), co łącznie dało kwotę 14 831,33 zł. Dochód w marcu i kwietniu 2022r. stanowiło świadczenie ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym i ekwiwalentem węglowym w łącznej wysokości 3574,10 zł oraz 1/12 uzyskanego dochodu ze sprzedaży mieszkania tj. kwota 11 458,33 zł (1/12 kwoty 137 500,00 zł). Ponadto w marcu 2022r. strona otrzymała nadpłatę ekwiwalentu węglowego za styczeń i luty 2022r. w wysokości 12,64 zł, co stanowiło kwotę 6,32 zł za styczeń i luty 2022r. Nadpłatę za styczeń 2022r. doliczono do dochodu w marcu 2022r., natomiast za luty 2022r. – do dochodu w kwietniu 2022r., zatem dochód łącznie stanowił kwotę 15038,75 zł. Dochód od maja 2022r. stanowiło świadczenie ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym i ekwiwalentem węglowym w łącznej wysokości 3574,10 zł. Miesięczny koszt pobytu mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w M.-B., gdzie przebywa syn strony wynosił 5504,00 zł miesięcznie do lutego 2022r. oraz 5933,00 zł miesięcznie od marca 2022r. Syn strony ponosi odpłatność za pobyt w wysokości 70% swojego dochodu tj. 1218,59 zł od maja 2021r. do stycznia 2022r., 1297,90 zł miesięcznie od lutego 2022r. do marca 2022r. oraz 1353,67 zł miesięcznie od 1.04.2022r. Organ dodał, że syn skarżącej jest kawalerem, nie ma dzieci, jego ojciec nie żyje. W związku z tym strona jest jedyną osobą zobowiązaną do ponoszenia odpłatności za jego pobyt w domu pomocy społecznej. Podkreślił, że dochód strony przekracza 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej i kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie jest niższa niż 300 % tego kryterium.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji, skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika w osobie jej wnuka - podniosła zarzut naruszenia przy wydaniu decyzji, art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 71 i art. 61 ust. 1 i art. 30 Konstytucji RP, a także Karty Praw Osób Niepełnosprawnych i Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ratyfikowanej przez Polskę w 2012 r. Zarzuciła również naruszenie przez organ art. 79a K.p.a. poprzez zaniechanie udzielenia stronie wyjaśnień, wskazania konkretnych przesłanek i możliwych do powołania dowodów, które mogłyby wpłynąć na wydanie decyzji. Podniosła, że nie została wystarczająco poinformowana o okolicznościach, które mogły mieć wpływ na wydanie decyzji. Następnie bardzo obszernie przedstawiła okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej. Dodała, że wszystkie środki ze sprzedaży mieszkania przeznaczyła na darowiznę dla wnuka w celu zakupu i remontu domu oraz dostosowania go do potrzeb dwóch osób niepełnosprawnych. W związku z tym nie posiada środków, które pozwoliłyby jej na ponoszenie pełnej odpłatności, a szczególnie odpłatności w podwyższonej kwocie, przekraczającej jej dochody. Zarzuciła, że organ, podejmując decyzje nie odniósł się do tego, w jaki sposób miałaby funkcjonować rodzina, jeżeli nie zostałyby podjęte wskazane działania, tj. sprzedaż i zakup nieruchomości, w tym w szczególności, w jaki sposób miałaby funkcjonować osoba niepełnosprawna, a część roku – dwie osoby niepełnosprawne w mieszkaniu niedostosowanym do ich potrzeb.

W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wnosił jak w skardze. Dodał, że środki ze sprzedaży mieszkania wpłynęły na rachunek skarżącej w maju 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzenia kontroli wydanej w sprawie decyzji w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani też prawa materialnego.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zmieniającą decyzję o ustaleniu odpłatności skarżącej za pobyt jej syna w domu pomocy społecznej w ten sposób, że zobowiązał skarżącą do ponoszenia odpłatności za pobyt wyżej wymienionego w domu pomocy społecznej od 1 czerwca 2021r. w określonych w decyzji kwotach.

Powodem wydania decyzji zmieniającej dotychczasową decyzję było ustalenie, że skarżąca w maju 2021 r. uzyskała dochód w kwocie 137 500,00 zł ze sprzedaży udziału we współwłasności mieszkania.

W związku z tym wskazać należało, że zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268), w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, w tym z zawartego w nich aktu notarialnego z dnia [...] r. wynika, że organ administracji prawidłowo ustalił kwotę dochodu skarżącej z tytułu sprzedaży udziału we współwłasności mieszkania oraz kwotę pozostałych dochodów, których wysokość została uwzględniona przy określeniu odpłatności strony za pobyt jej syna w domu pomocy społecznej.

Prawidłowo ustalone zostały również ponoszone przez jej syna kwoty odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej wynoszące 70% jego dochodu, jak określa to art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, według którego, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu. Ponadto organ uwzględnił średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w wymienionym domu pomocy społecznej, od daty, od której ustalił kwotę odpłatności skarżącej.

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów organ ustalił, że skarżąca jest jedyną osobą zobowiązaną do ponoszenia odpłatności za pobyt jej syna w domu pomocy społecznej i prawidłowo określił wysokość odpłatności przy uwzględnieniu również tej okoliczności.

Ponadto podkreślenia wymagało, że przepis art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2 – czyli małżonka, zstępnych przed wstępnymi, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2. W związku z treścią art. 61 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, organ w wyniku analizy materiału dowodowego, zasadnie stwierdził, iż dochód strony przekracza 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie jest niższa niż 300 % tego kryterium. Natomiast w zakresie okoliczności wymienionych w art. 103 ust. 2 cytowanej ustawy, tj. wysokości dochodów i możliwości skarżącej – organ prawidłowo określił je przy uwzględnieniu uzyskania przez stronę dochodu w kwocie 137 500,00 zł. ze sprzedaży udziału we współwłasności mieszkania. Wskazywana bowiem w pismach strony, w tym w odwołaniu, okoliczność dokonania darowizny tej kwoty na rzecz wnuka, nie mogła mieć wpływu na ustalenia w powyższym zakresie. Zasadnie organ przytoczył co do tej kwestii, definicję dochodu z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, podkreślając, że ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje wyjątków od zasad ustalenia dochodu, nawet jeżeli strona w rzeczywistości nie dysponuje już tym dochodem, gdyż posiadane środki darowała członkowi swojej rodziny. Ponadto uwzględnienie tego dochodu – jak już była o tym mowa wyżej - nastąpiło w niniejszej sprawie w sposób zgodny z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej.

W konsekwencji kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że organ prawidłowo określił wysokość opłaty skarżącej za pobyt jej syna w domu pomocy społecznej od daty wskazanej w decyzji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należało, że przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji RP ani też konwencji międzynarodowych dotyczących praw osób niepełnosprawnych. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 79a K.p.a. i art. 80 K.p.a.

W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem decyzji określającej wysokość opłaty skarżącej za pobyt jej syna w domu pomocy społecznej - została ona bowiem wydana na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z tym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.