Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1608/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c; art. 200; art. 205  par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2023 r. ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania J. S., A. S., A. S. i Z. S., decyzją z 22 kwietnia 2022 r. nr DN.rn.625.152.2021 utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 5 listopada 2021 r. nr SN-IV.7515.67.2017.11 orzekającą o umorzeniu postępowania o stwierdzenie, że nieruchomość obejmująca działkę nr [...], dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi Kw nr [...], na której posadowiony jest zespół dworsko-parkowy Z., gmina Z., powiat k., będąca przed 13 września 1944 r. własnością J. R., nie podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) – dalej zwanego "dekretem".

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z 8 grudnia 2017 r. J. S., A. S., A. S. i Z. S. zwrócili się do Wojewody Wielkopolskiego o stwierdzenie, że nieruchomość znajdująca się na działce nr [...], stanowiąca zespół dworsko-parkowy Z., gm. Z., pow. K., woj. W., stanowiąca dawną własność J. R., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Decyzją z 5 listopada 2021 r. Wojewoda Wielkopolski, na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika jednoznacznie jaka była podstawa przejęcia zespołu dworsko-parkowego Z. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty, z których wynika, że majątek Z., w skład którego wchodzi objęty wnioskiem zespół dworsko-parkowy został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b, c, d i e dekretu. Nie można zatem przyjąć, że majątek ten został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Wojewoda, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną, nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Wojewoda zauważył, że co do nieruchomości objętych art. 2 ust. 1 lit. b, c i d dekretu rozstrzyga sąd powszechny, ponieważ wtedy sprawa ma charakter cywilny i dotyczy ustalenia prawa własności.

Odwołanie od decyzji I-instancyjnej zostało wniesione przez J. S., A. S., A. S. i Z. S. Wojewodzie zarzucono błędne ustalenia faktyczne, a w szczególności przyjęcie, że zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że nieruchomość została przejęta mocą art. 2 ust. 1 lit. c dekretu. Z dokumentów znajdujących się w aktach, tj. pełnomocnictwo Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w P. z 7 maja 1946 r., zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w P. z 17 maja 1946 r. wynika, że majątek został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b, c, d i e dekretu. Z zeznań świadków wynika, że przejęcie majątku nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Pozostałe dowody wskazują, że majątek mógł zostać przejęty wyłącznie na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, ponieważ brak było przesłanek do jego przejęcia na innej podstawie wskazanej w art. 2 dekretu.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 22 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 5 listopada 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji zasadnie uznał, że zachodzi okoliczność warunkująca umorzenie przedmiotowego postępowania, jako bezprzedmiotowego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika bowiem jednoznacznie jaka była podstawa przejęcia nieruchomości, w skład której wchodził zespół dworsko-parkowy Z. Istnieją wyłącznie dowody z dokumentów urzędowych, które - jak zresztą sam przyznał pełnomocnik odwołujących - wskazują na przejęcie na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b, c, d i e dekretu. W aktach sprawy brak jest dokumentu, który wskazuje wyłącznie jako podstawę przejęcia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Nie jest natomiast możliwe, aby majątek Z. przeszedł na podstawie wszystkich wymienionych w omawianym artykule liter.

Minister uznał, że w sprawie nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie podstawy przejęcia. Niemożliwe jest zatem potwierdzenie, że podstawą prawną, na jakiej nastąpiło przejęcie majątku, był inny przepis niż art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, ani też stwierdzenie, że był to bezspornie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Organ I instancji w celu zgromadzenia materiału dowodowego wystąpił do: Archiwum Państwowego w P., Archiwum Państwowego w L., Archiwum Państwowego w K., Starostwa Powiatowego w K., Archiwum Akt Nowych, Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P., Sądu Rejonowego w K. do Wydziału Ksiąg Wieczystych, Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Nie sposób zatem zarzucić Wojewodzie braku wszechstronnego zgromadzenia dowodów w sprawie i oparcia rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, zwłaszcza że odwołujący sami przyznali, że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, jednocześnie nie przedłożyli żadnych dokumentów, na podstawie których możnaby jednoznacznie stwierdzić przejęcie majątku na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu i tym samym skutecznie zanegować stanowisko Wojewody przyjęte w zaskarżonej decyzji.

l tak z: decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w K. z 18 listopada 1946 r., pisma Starostwa Powiatowego K. z 18 grudnia 1946 r. skierowanego do Sądu Okręgowego Wydziału Hipotecznego o wpis w księdze hipotecznej nieruchomości [...], wykazu hipotecznego Z. wynika, że majątek przeszedł na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu. Dodatkowo w zaświadczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w P. z 1946 r. oraz w pełnomocnictwie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w P. z 1946 r. wskazano, że majątek podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. b, c, d i e dekretu.

Zatem żaden z powyższych dokumentów nie wskazuje ani dokładnej jednostki redakcyjnej, ani też jedynej jednostki redakcyjnej art. 2 ust. 1 dekretu. Powoływanie się przez odwołujących na dowód w postaci zeznań świadków, na okoliczność podstawy prawnej przejęcia majątku, nie może być uznany za jedyny i wystarczający dowód do uznania, że majątek został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Również zarzut, jakoby majątek nie mógł przejść na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b, c i d dekretu, ponieważ nie spełniał przesłanek w nich wskazanych, nie może się ostać. W pierwszej bowiem kolejności organ ma obowiązek ustalenia faktycznej podstawy przejęcia nieruchomości na Skarb Państwa, bo taka podstawa warunkuje właściwość organu orzekającego w sprawie. Organ administracji nie może bowiem badać, czy przejęcie nieruchomości nastąpiło zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b, c czy d. Natomiast faktycznej podstawy przejęcia nie może determinować spełnienie przesłanek do przejęcia w danym trybie. Tym bardziej, że w prowadzonym postępowaniu wnioskodawcy chcą dowieść, że również nic było przesłanek do przejęcia nieruchomości w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Minister zaznaczył, że postępowanie rewindykacyjne z zakresu reformy rolnej dotyka jednego z fundamentów państwa prawnego, a także podstawowego prawa, zapisanego zarówno w konwencjach międzynarodowych, jak też normach ustrojowych państw demokratycznych, jakim jest prawo własności. Z tego tez względu, pomimo niejednokrotnych trudności w odnajdywaniu dokumentacji związanej z reformą rolną, organy prowadzące tego rodzaju postępowania nie mogą się opierać na domniemaniach, czy też na twierdzeniach stron, nieznajdujących odzwierciedlenia w zgromadzonych dokumentach.

Jak stanowi dekret wszystkie nieruchomości ziemskie wymienione w punktach b, c, d i e art. 2 ust. 1 przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa. Przy czym prawodawca wyłącznie w przypadku majątków objętych reformą rolną, z uwagi na spełnienie przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, za właściwy uznał administracyjny tryb rozstrzygania sporów dotyczących tej grupy nieruchomości ziemskich.

Podstawę dla rozstrzygnięć stanowi w tych przypadkach § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51) – dalej zwanego "rozporządzeniem".

Mając na względzie, że nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia przepisów dekretu, Minister stwierdził, że nie było podstaw do objęcia trybem administracyjnym pozostałych rodzajów nieruchomości przeznaczonych na cele reformy rolnej. Tym samym właściwe organy administracji nie mogły orzekać o podpadaniu pod działanie dekretu nieruchomości innych, niż objętych art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Stanowisko organu potwierdza jednolity pogląd orzecznictwa sądowego, zgodnie z którym poza przypadkiem wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia, zamknięta jest droga administracyjna dla rozstrzygania sporów, co do zakresu działania przepisów o reformie rolnej.

Minister uznał, że w przypadku niemożliwości ustalenia jednoznacznej podstawy przejęcia, ewentualnie ustalenia innej podstawy niż art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, postępowanie z wniosku o stwierdzenie, że nieruchomość nie podpada pod działanie art. 2 ust.1 lit. e dekretu, należy umorzyć (por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 826/17).

Pomimo przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego nie udało się pozyskać jakiegokolwiek dokumentu stwierdzającego dokładną podstawę prawną nacjonalizacji majątku Z.

Żadnej z lit. art. 2 ust. 1 dekretu nie można wykluczyć, ani żadnej wskazać jako jedyną możliwą normę, na podstawie której Skarb Państwa stał się właścicielem dóbr Z.

Zatem organ odwoławczy stwierdził, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie § 5 rozporządzenia.

Minister przytoczył poglądy orzecznictwa sądowego (wyrok NSA z 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 1144/19; wyrok NSA z 26 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 826/17) z których wynika, że okoliczność przejęcia nieruchomości w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu winna wyraźnie wynikać z dokumentów wytworzonych w czasie reformy rolnej, a przywołanie jednocześnie wszystkich podstaw prawnych nacjonalizacji obliguje do umorzenia postępowania administracyjnego. Poszczególne podstawy prawne przejęcia dotyczyły różnego rodzaju nieruchomości, a przejęcie majątku na cele reformy rolnej nie mogło nastąpić jednocześnie na podstawie wszystkich przypadków określonych w art. 2 ust. 1 dekretu.

Od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 kwietnia 2022 r. J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa polegające na ustaleniu, że zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia jednoznacznie, że majątek Z. został przejęty na rzecz Skarb Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, w sytuacji, gdy: a) z przeprowadzanych dowodów (np. pełnomocnictwa Wojewódzkiego Urzędu z 7 maja 1946 r., czy zaświadczenia z 17 maja 1946 r.) wynika, że przedmiotowy majątek został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b, c, d, e dekretu, b) świadkowie zeznali, że majątek ten został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, c) z pozostałych dowodów wynika, że sporny majątek mógł zostać przejęty tylko na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, ponieważ brak jest przesłanek pozwalających na przejęcie tego majątku na innej podstawie wskazanej w art. 2 dekretu; 2) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa polegające na odmówieniu wiarygodności zeznań świadków, co do faktu, że majątek został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu tylko na tej podstawie, że nie byli oni obecni w momencie podpisywania zaświadczenia o przejęciu majątku z 17 maja 1945 r. w sytuacji, gdy zeznania świadków są ze sobą spójne, układają się w logiczną całość, a osoba ﬁzyczna nie musi być obecna przy podpisywaniu dokumentu, żeby posiadać wiedzę dotyczącą jego treści. Poza tym nie ma ﬁzycznej możliwości powołania świadka, który byłby obecny przy podpisywaniu dokumentu w 1945 r i był świadomy tej okoliczności, gdyż taki świadek musiałby mieć teraz minimum 96 lat; 3) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa polegające na uznaniu, że na żadnym z zgromadzonych dokumentów nie jest wskazana jako podstawa przejęcia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, w sytuacji gdy litera ta jest wskazana, np. w pełnomocnictwie Wojewódzkiego Urzędu z 7 maja 1946 r., czy zaświadczeniu z 17 maja 1946 r.; 4) art. 105 kpa polegające na umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw; 5) § 5 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię, w konsekwencji jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jednoznacznie wskazuje, że podstawą przejęcia majątku był art. 2 ust. 1 lit. e dekretu; 6) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ powinien zmienić zaskarżoną decyzję. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie stwierdzając, że zarzuty skargi pokrywają się z zarzutami odwołania, które zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Zdaniem Sądu dla niniejszej sprawy istotne znaczenie miało stanowisko zaprezentowane w najnowszym orzecznictwie sądowym.

W uzasadnieniu wyroku z 12 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1635/21 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że niejasność zaświadczenia odwołującego się do art. 2 ust. 1 lit. b, c, d, i e dekretu, będącego podstawą wpisu do księgi wieczystej, nie ma znaczenia dla skutku prawnego przejścia własności nieruchomości.

Zdaniem NSA w sprawie prowadzonej na podstawie § 5 rozporządzenia organy administracyjne są zobowiązane do odtworzenia rzeczywistej podstawy przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości, wobec niejasności wspomnianego zaświadczenia, także z pomocą innych dokumentów i okoliczności. W ocenie NSA w toku postępowania należy w sposób jednoznaczny wykluczyć, który z powołanych tam przepisów nie był podstawą przejęcia.

W ocenie NSA uznanie przez organ, że występujące niejasności przesądzają o braku podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego mającego na celu ustalenie, że nieruchomość nie podpadała pod działanie art. 2 ust.1 lit. e dekretu, a w konsekwencji o konieczności jego umorzenia wobec bezprzedmiotowości, jest nieprawidłowe.

NSA stanął na stanowisku, że znajdujące się w aktach administracyjnych dowody winny zostać poddane ocenie w kontekście dopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego, mającego na celu ustalenie, czy nieruchomość nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Winna być także dokonana ocena tych dowodów w kontekście art. 2 ust.1 lit. b-d dekretu. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ winien podjąć czynności celem ustalenia, czy przeddekretowy właściciel nieruchomości był obywatelem Rzeszy Niemieckiej bądź obywatelem polskim narodowości niemieckiej (art. 2 ust. 1 lit. b dekretu), czy został skazany prawomocnie za zdradę stanu, za pomoc udzieloną okupantowi (art. 2 ust. 1 lit. c dekretu), czy doszło do konfiskaty nieruchomości z jakichkolwiek innych przyczyn (art. 2 ust.1 lit. d dekretu). Do tego celu można wykorzystać, np. informacje dostępne we właściwym oddziale IPN.

Zdaniem NSA w razie braku dowodów pozwalających przyjąć, że przejęcie nastąpiło w oparciu o przesłanki z art. 2 ust. 1 lit. b, c, d dekretu, koniecznym jest zawężenie oceny podstawy nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa do przesłanek z art. 2 ust.1 lit. e dekretu.

Za niedopuszczalne NSA uznał podważanie wiarygodności dowodów wyłącznie na tej podstawie, że w archiwalnych dokumentach zaniechano wskazania na art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Analizie, w kontekście art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, winny być poddane dokumenty z perspektywy całej ich treści. Istotne znaczenie może mieć odnotowany szczegółowo w archiwalnych dokumentach areał przejętej nieruchomości, powierzchnia poszczególnych użytków, występowanie przedsiębiorstw rolno–spożywczych. Odnotowanie tego rodzaju danych może przemawiać za tezą, że przejęcie posiadłości ziemskiej nastąpiło w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

NSA uznał, że bez dokonania tych ustaleń przedwczesne jest umorzenie postępowania administracyjnego, skoro prowadzone czynności nie wykluczyły dopuszczalności prowadzenia postępowania o ustalenie, że nieruchomość nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Poglądy te podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.

Zgodzić należało się ze skarżącym, że w niniejszej sprawie organy orzekające w administracyjnym toku instancji przedwcześnie uznały, że są podstawy do umorzenia, jako bezprzedmiotowego, postępowania wywołanego wnioskiem z 8 grudnia 2017 r.

Brak poczynienia w postępowaniu administracyjnym wszechstronnych i dokładnych ustaleń, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która z podstaw przejęcia majątku Z. zapisanego w księdze hipotecznej nr 1563, w rzeczywistości miała miejsce, świadczy o tym, że Wojewoda Wielkopolski, a za nim Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydali swe decyzje z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa i § 5 rozporządzenia, a organ odwoławczy dodatkowo z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy obu instancji wadliwie przyjęły, że w niniejszej sprawie nie doszło do przejęcia majątku Z. w oparciu o art. 2 ust. 1 lit. e dekretu eksponując tylko to, że: 1) w pełnomocnictwie z 17 maja 1946 r. i w zaświadczeniu z 17 maja 1946 r. Wojewódzki Urząd Ziemski w P. przywołał art. 2 ust. 1 lit. b, c, d, e, dekretu; 2) w księdze hipotecznej nr [...] nie widniał zapis wskazujący podstawę prawną przejęcia majątku Z. na cele reformy rolnej; 3) na żadnym z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w K. z 18 listopada 1946 r. oraz pisma Starosty Powiatowego w K. z 18 grudnia 1946 r., nie jest wyraźnie wskazana podstawa przejęcia nieruchomości – art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Organy obu instancji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie wyjaśniły, nie rozważyły i nie oceniły okoliczności wynikających z art. 2 ust. 1 lit. b-e dekretu.

Organy orzekające w sprawie nie odniosły się do osoby właściciela majątku Z. J. R. w aspekcie przesłanek z art. 2 ust. 1 lit. b i c dekretu oraz nie dokonały ustaleń odnośnie nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej w aspekcie podstaw z art. 2 ust. 1 lit. d i e dekretu.

Zarówno Wojewoda Wielkopolski, jak i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pominęli zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, w szczególności: fragment publikacji S. M. Majątki Wielkopolskie Tom VI załączony do wniosku z 8 grudnia 2017 r., fragment publikacji autorstwa J. S. załączony do pisma stron z 21 marca 2021 r., dokumenty dotyczące majątku Z. z tłumaczeniami załączone do pisma stron z 3 kwietnia 2018 r., dokumentację będącą w posiadaniu Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków załączoną do pism tego organu z 14 maja 2018 r. i 14 listopada 2019 r., dokumentację z wykonania dekretu o reformie rolnej załączoną do pisma Archiwum Państwowego w K. z 28 maja 2018 r. i pisma Archiwum Akt Nowych z 22 lutego 2019 r., dokumentację załączoną do pisma Archiwum Państwowego w L. z 27 września 2018 r., dokumentację załączoną do pisma Archiwum Państwowego w K. z 24 kwietnia 2019 r.

Sąd podziela przy tym stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, przeprowadzenie dowodu z oświadczeń stron (art. 75 § 2 kpa), czy dowodu z przesłuchania stron (art. 86 kpa) na okoliczność podstawy prawnej przejęcia majątku Z. nie mogłoby doprowadzić do ustalenia tzw. prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zwłaszcza po upływie ponad 77 lat od wejścia w życie dekretu i w sytuacji, gdy same organy uczestniczące w 1946 r. w procedurze przejmowania spornego majątku na cele reformy rolnej nie określiły w sposób wyraźny konkretnej podstawy prawnej przejęcia przedmiotowego majątku w zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda Wielkopolski weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Organ I instancji wyjaśni, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która z wymienionych w art. 2 ust. 1 dekretu podstaw prawnych przejęcia majątku Z. w rzeczywistości miała miejsce. W zależności od poczynionych ustaleń i ocen organ I instancji podejmie w sprawie dalsze czynności wyjaśniające lub wyda stosowny do okoliczności sprawy akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.