Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SAB/Op 66/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art.1 ust. 1, art. 2 ust. 1,  art. 4 ust. 1 i ust. 3, art. 6, ust. 1, i ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1, art. 149 par. 1a, art. 151, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 1, art. 3 ust. 1, art. 12
journal: Dz.U. 2020 poz 224
law: Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi W. D. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu do rozpoznania wniosku W. D. z dnia 1 kwietnia 2024 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz skarżącego W. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2024 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej, W. D. (dalej jako: "skarżący") zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiej Policji w Opolu (dalej jako: "organ") o udostępnienie informacji publicznej, tj.: kserokopii/skanu Planu Kontroli Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu na rok 2024. Wskazał, że żądaną informację należy przesłać w pliku pdf pocztą elektroniczną na wskazany adres email bądź pod adres [...], [...] K.

W związku z powyższym, pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. organ zwrócił się do Naczelnika Wydziału Kontroli KWP w Opolu o zajęcie stanowiska w sprawie i przedstawienie odpowiedzi do dnia 9 kwietnia 2024 r.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2024 r. Naczelnik Wydziału Prezydialnego i Komunikacji Społecznej KWP w Opolu poinformował organ, że zgodnie z opinią prawną wydaną przez Biuro Kadr i Szkoleń KGP z dnia 17 maja 2023 r., [...], plan kontroli Wydziału Kontroli KWP w Opolu jest dokumentem organizacyjnym o charakterze wewnętrznym i nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dokument ten został przesłany organowi i włączony do akt sprawy.

W dniu 15 kwietnia 2024 r. organ, za pośrednictwem poczty elektronicznej, poinformował skarżącego, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - zwanej dalej : "u.d.i.p." lub "ustawą").

Pismem z dnia 2 lipca 2024 r. skarżący wniósł, za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W skardze do tut. Sąd zarzucił organowi naruszenie:

a) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;

b) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych;

c) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez zaniechanie udostępnienia informacji publicznej, polegające na udzieleniu, na prawidłowo złożony wniosek, niejasnej oraz wymijającej odpowiedzi.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z dnia 1 kwietnia 2024 r. oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniósł, że stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie, przy czym - zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Wskazał, że regulacja art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, wśród których znalazły się m.in. zamierzenia podjęcia czynności przez organy administracji publicznej, treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest zatem treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.). Zatem, w ocenie skarżącego, zatwierdzony plan kontroli przez organ na dany rok stanowi dokument podlegający udostępnieniu. Dla potwierdzenia swojego stanowiska skarżący przytoczył wyroki sądów administracyjnych. Skoro zatem organ nie udostępnił wnioskowanych informacji, to w ocenie skarżącego, pozostaje w bezczynności, co sprawia, że niniejsza skarga jest zasadna i konieczna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zdaniem organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podmiot ten, będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialnotechnicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Organ wskazał, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 1 kwietnia 2024 r., a odpowiedź na ten wniosek została udzielona skarżącemu w dniu 15 kwietnia 2024 r., a zatem w terminie, o którym mowa wyżej. Zarzut bezczynności jest więc niezasadny.

Odnosząc się natomiast do kwestii samego żądania skarżącego, organ podkreślił, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczy sprawy publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, natomiast plan kontroli nie mieści się w powyższej. Plan kontroli jest bowiem dokumentem organizacyjnym o charakterze służbowym i wewnętrznym, ponadto kontrola nie jest kierowana do podmiotów zewnętrznych. Dokonując interpretacji pojęcia "dokument wewnętrzny", organ odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w którym podnosi się, że dokumentem wewnętrznym jest dokument, który nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych. Dokument taki może służyć wymianie informacji miedzy pracownikami danego podmiotu, może określać zasady ich działania w określonych sytuacjach, może też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności innego podmiotu. Zauważył również organ, że dokument wewnętrzny charakteryzuje się dwoma jednocześnie występującymi elementami: jest dokumentem urzędowym, a więc posiada cechy, o których mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. oraz został wytworzony tylko na potrzeby działalności podmiotu, który go wytworzył i nie przedstawia jego stanowiska na zewnątrz.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ podkreślił, że plan kontroli jako dokument wewnętrzny nie stanowi informacji publicznej i w związku z tym nie podlega udostępnieniu w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej. Plan kontroli nie wypełnia również przesłanek z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Nie jest bowiem dokumentem z przebiegu i efektów kontroli, ani nie zawiera wystąpień, stanowisk, wniosków, lub opinii podmiotów przeprowadzających kontrolę. Natomiast jest dokumentem, który służy przygotowaniu kontroli. Na poparcie swojej tezy organ przytoczył wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1588/21.

Podsumowując, organ stwierdził, że z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłączone zostały dokumenty wewnętrzne, dlatego w dniu 15 kwietnia 2024 r. skarżący został poinformowany, że wnioskowany przez niego zakres żądania nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej, a podmiotowy wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (por. art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p.). Rozpatrując skargę w przedmiocie bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej sąd bada obie ww. kwestie.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w udostępnieniu informacji publicznej określonej w jego wniosku z dnia 1 kwietnia 2024 r. Do rozpoznania tego wniosku zastosowanie znalazły więc przepisy cyt. powyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - zwanej nadal "u.d.i.p." bądź "ustawą", która uszczegóławia i konkretyzuje zasadę konstytucyjną z art. 61 Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483), obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Podstawowym natomiast zadaniem ustawy jest organizacja systemu społecznej kontroli działalności organów administracji publicznej w taki sposób, aby obywatele mieli jak najszerszy dostęp do informacji posiadanych przez administrację publiczną, a działania administracji były jawne i transparentne. Zatem prawo do uzyskania informacji publicznej stanowi emanację konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, jak również zasady jawności działań administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.).

Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).

W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca wskazał kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Walor informacji publicznej należy przyznać treści dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie ma informacji wskazanej we wniosku, informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej.

Analizując zakres przedmiotowy prawa dostępu do informacji publicznej w rozpatrywanej sprawie, należy zwrócić uwagę, że Komendant Wojewódzkiej Policji w Opolu był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Wobec powyższego należało odnieść się do charakteru żądanych przez skarżącego informacji.

W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej, tj. kserokopii/skanu Planu Kontroli Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu na rok 2024. Organ odmówił udostępnienia wnioskowanego Planu Kontroli, odwołując się do opinii prawnej Komendy Głównej Policji z dnia 17 maja 2023 r. W opinii tej, na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 224), w szczególności art. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 stwierdzono, że okresowy plan kontroli nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dokonując oceny czy okresowy plan kontroli jest dokumentem podlegającym udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ opiniujący wskazał, że planowanie kontroli to proces, który ma prowadzić do wyboru tematów, określenia zasad kontroli i jednostek objętych kontrolą oraz określenia harmonogramu realizacji poszczególnych kontroli. Natomiast plany kontroli są narzędziem zarządzania dla kierownika jednostki kontrolującej oraz kierownika komórki do spraw kontroli służącym do właściwego programowania oraz realizacji tej działalności. Planowanie służy zatem koordynacji działalności kontrolnej, unikaniu koncentrowania się na wybranych jednostkach oraz nakładania się kontroli w tej samej jednostce. Plany kontroli mają więc wymiar zarządczy, tj. pozwalają racjonalnie zaplanować zasoby niezbędne do terminowego i profesjonalnego przeprowadzenia zaplanowanych kontroli oraz podjąć niezbędne działania organizacyjne zapewniające ich realizację. Stąd, zdaniem opiniującego organu, dokument w postaci Okresowego Planu Kontroli jest dokumentem o charakterze wewnętrznym i zarządczym a jego celem jest określenie, np. zasad koordynacji kontroli, planowania oraz sprawozdawczości z działalności planowania w danej jednostce. Dokument ten nie dotyczy zatem sensu stricto przeprowadzenia kontroli ale jest wewnętrznym dokumentem przygotowującym prawidłowe i sprawne przeprowadzenie kontroli. Odwołując się do art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. organ opiniujący wyjaśnił, że udostępnieniu podlega dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Chodzi zatem o dokumentację z przebiegu i efektów danej kontroli, czyli dokumentację z poczynionych ustaleń faktycznych dotyczących zakresu kontroli. Walor zawartej dokumentacji urzędowej stanowiącej informację publiczną posiadają dokumenty pokontrolne zawarte w aktach, i jako takie podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej. Waloru takiego nie ma zaś Okresowy Plan Kontroli, który jest dokumentem organizacyjnym o charakterze wewnętrznym i nie dotyczy przebiegu oraz efektów danej kontroli. Pomimo, iż dokument ten służy realizacji jakiś zadań publicznych ale nie przesądza o kierunku działania organu w konkretnych sprawach. Dokument ten służy przede wszystkim przygotowaniu i organizacji kontroli działalności określonej jednostki organizacyjnej. Taki dokument ma charakter organizacyjny, porządkowy, wewnętrzny i nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.

Osią sporu w niniejszej sprawie jest zatem ocena charakteru dokumentu, czy należy zakwalifikować go jako informację publiczną.

Zgodnie z przywołanym powyżej art. 1 ustawy o kontroli w administracji rządowej, kontrola w administracji rządowej dotyczy działalności organów administracji rządowej, urzędów je obsługujących lub stanowiących ich aparat pomocniczy oraz jednostek organizacyjnych podległych tym organom lub przez nie nadzorowanych. Celem tej kontroli jest ocena działalności jednostki kontrolowanej dokonana na podstawie ustalonego stanu faktycznego przy zastosowaniu przyjętych kryteriów kontroli, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości również ustalenie ich zakresu, przyczyn i skutków oraz osób za nie odpowiedzialnych, a także sformułowanie zaleceń zmierzających do usunięcia nieprawidłowości (art. 3 ust. 1 ww. ustawy). Natomiast uprawnione do przeprowadzenia kontroli są organy wymienione w art. 6 cyt. ustawy.

W myśl art. 12 ww. ustawy, kontrolę prowadzi się zgodnie z okresowym planem kontroli, opracowanym przez kierownika komórki do spraw kontroli i zatwierdzonym przez kierownika jednostki kontrolującej.

Zauważyć również należy, iż regulacja art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, wśród których znalazła się m.in. zamierzenia podjęcia czynności przez organy administracji publicznej, treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć oraz dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Plan kontroli na dany rok, zatwierdzony przez organ, jak w niniejszej sprawie, nie ma charakteru dokumentu roboczego, a odnosi się do sfery faktów. Powszechną praktyką jest także publikowanie na stronach BIP organów władzy wykonawczej planów kontroli nie tylko wobec podmiotów administrowanych, lecz także wobec jednostek podległych będących organami administracji, czy też jednostkami pomocniczymi. W stanie faktycznym sprawy żądany przez skarżącego Plan kontroli nie został udostępniony na stronie BIP. W związku z powyższym błędne jest stanowisko organu, że plany kontroli, w tym okresowy plan kontroli Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu, mają charakter wewnętrzny i są tworzone na potrzeby realizacji zadań kontrolnych administracji rządowej.

Zdaniem Sądu, żądanie skarżącego dotyczące udzielenia informacji mieściło się w zakresie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, którą stanowi najogólniej rzecz biorąc każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a więc bezspornie również informacja o wewnętrznym funkcjonowaniu jednostek Policji, w tym o kontrolach dotyczących obszarów działań tych jednostek wobec administrowanych.

Ponadto, zgodne z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych. Z kolei dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy - art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Zatem zatwierdzony plan kontroli na dany rok stanowi dokument podlegający udostępnieniu w trybie ww. ustawy. Wbrew twierdzeniu organu, nie jest dokumentem czysto wewnętrznym, a jego istnienie i treść mają bezpośredni wpływ na wykonywanie zadań publicznych, które powinny być transparentne dla obywateli. Jawność działań organów władzy publicznej służy społecznej kontroli i podnosi zaufanie do instytucji publicznych.

Wobec spełnienia przesłanki przedmiotowej należy odnieść się do pojęcia bezczynności organu administracji, które zostało zdefiniowane jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - zwanej dalej k.p.a.) lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Innymi słowy organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, winien ją udostępnić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Z kolei art. 7 u.d.i.p. wskazuje na sposób udostępnienia w drodze, m. in. ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (art. 7 pkt 1 u.d.i.p.). Art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. A contrario zatem, informacja udostępniona w takim Biuletynie nie podlega udostępnieniu na wniosek, czyli wnioskowy tryb jej udostępnienia nie znajduje zastosowania.

Mając na uwadze powyższe ustalenia świadczące o tym, że organ nie dochował terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ani formy z art. 14 u.d.i.p., zarzut bezczynności należało uznać za uzasadniony. Zgodnie zatem z art. 149 § 1 u.d.i.p. Sąd orzekł w pkt 1 wyroku o zobowiązaniu organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 1 kwietnia 2024 r.

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że zwłoka podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie wynikała z lekceważenia obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p. i dążenia do ograniczenia prawa do strony do dostępu do informacji, lecz z błędnej interpretacji obowiązujących przepisów. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że zachowanie organu miało charakter rażącego naruszenia prawa.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.