Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2842/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 108 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.

SENTENCJA

Dnia 23 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1775/21 w sprawie ze skargi N.M. na decyzję Rektora [...] z dnia 1 października 2021 r. nr 1/10/21 w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od N.M. na rzecz Rektora [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1775/21 oddalił skargę N. M. na decyzję Rektora G. Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości [...] z dnia 1 października 2021 r. nr 1/10/21 w przedmiocie skreślenia z listy studentów.

U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.

Decyzją z dnia 1 października 2021 r. nr 1/10/21 Rektor G. Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości [...] (dalej w skrócie: "GWSP") utrzymał w mocy decyzję Dziekana GWSP z dnia 3 sierpnia 2021 r. nr 3388 o skreśleniu N. M. (dalej w skrócie: "skarżąca") z listy studentów studiów niestacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku Terapia artystyczna. W podstawie prawnej decyzji Rektor wymienił: art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm., dalej w skrócie: "p.s.w.n."), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz § 33 ust. 1 Regulaminu Studiów w GWSP. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przyczyną skreślenia skarżącej z listy studentów było zaleganie z płatnością za studia w kwocie 4.371,91 zł, plus odsetki w wysokości 43,56 zł. Stan ten, zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n. w zw. z § 30 ust. 4 Regulaminu, daje podstawy do skreślenia studenta z listy studentów. Rektor przedstawił ponadto rozliczenia ze skarżącą, podkreślając, że GWSP kilkakrotnie wzywała ją do uiszczenia zaległych opłat, a sama skarżąca miała wgląd w stan swoich finansów przez "Wirtualny Dziekanat". Uczelnia udzielała skarżącej wyjaśnień telefonicznie i drogą elektroniczną. Pismo z wyjaśnieniem rozliczeń wysłano dwukrotnie do pełnomocnika skarżącej, ale nie zostało odebrane. Organ podkreślił, że od maja do lipca 2021 r. skarżąca nie uiściła należnego czesnego, co oznacza zaleganie z opłatą za trzy kolejne miesiące i jest podstawą do skreślenia studenta zgodnie z § 14 Regulaminu odpłatności za studia i usługi edukacyjne, będącego częścią zawartej przez strony w dniu 6 października 2018 r. umowy o świadczenie usług edukacyjnych.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła Rektorowi naruszenie art. 107 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanej decyzji. Zakwestionowała także rozliczenia przedstawione przez organ, twierdząc, że są one niejasne i dowolne.

Rektor GWSP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku stwierdził, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n., zgodnie z którym student może być skreślony z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Obowiązek wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów określony został co do wysokości i zasad uiszczania w Regulaminie studiów oraz w Regulaminie odpłatności za studia, które powołane zostały w § 2 pkt 1 umowy o świadczenie usług edukacyjnych zawartej przez strony w dniu 6 października 2018 r. Do umowy tej skarżąca przystąpiła dobrowolnie, zobowiązując się do jej przestrzegania. Jeśli zatem trzeba ocenić, zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n., czy skarżąca nie wniosła opłat związanych z odbywaniem studiów, to punktem odniesienia muszą tu być postanowienia powołanych regulaminów o opłatach należnych od studentów. Skarżąca nie uznaje opłaty za nieterminowe złożenie indeksu oraz za uzupełnienie przez dziekana wpisu do karty okresowych osiągnięć studenta, tymczasem prawo Uczelni do naliczenia tych opłat przewidziane jest w § 34 ust. 1 i w § 17 ust. 1 regulaminu. Rozliczając dokonane przez siebie wpłaty, skarżąca zalicza je na poczet czesnego, pomijając to, że były od niej wymagane również inne opłaty. Wysokość czesnego przyjmuje w kwocie 399 zł miesięcznie za cały okres studiów, podczas gdy było to czesne "promocyjne" i zgodnie z § 3 ust. 3 w/w umowy, opóźnienie z opłatą tego czesnego powoduje utratę promocji i prawo Uczelni do domagania się czesnego na zasadach ogólnych. Opóźnienia skarżącej w opłacaniu czesnego były wielokrotne i wynikają również ze złożonego przez nią wykazu, stanowiącego załącznik do skargi. Nieuiszczenie czesnego przez trzy kolejne miesiące od maja do lipca 2021 r. skarżąca tłumaczy tym, że opłaty ustalono w nielegalnej wysokości. Sąd pierwszej instancji nie podzielił poglądu skarżącej, w myśl którego tylko nieuiszczenie czesnego, a nie innych opłat, mogło być podstawą do skreślenia jej z listy studentów, ponieważ tylko taką podstawę przewiduje § 14 Regulaminu odpłatności za studia i usługi edukacyjne (nieopłacenie czesnego przez okres trzech miesięcy powoduje skreślenie z listy studentów). Regulamin opłat podzielony jest na rozdziały, a § 14 zamieszczony jest w Rozdziale III Czesne, a zatem dotyczy konsekwencji nieuiszczenia czesnego, a już nie innych opłat. Nie jest to przepis, który reguluje generalnie przesłanki skreślenia z listy studentów, a tylko wskazuje na konsekwencje nieuiszczenia czesnego. Powołany wyżej przepis art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n. przewiduje jako podstawę skreślenia z listy studentów niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów, a zatem wszelkich opłat należnych od studenta. WSA w Gliwicach nie podzielił również poglądu, zgodnie z którym w przypadku decyzji uznaniowej obowiązkiem organu jest uzasadnienie, dlaczego wydał taką, a nie inną decyzję. Uznaniowość decyzji polega na tym, że w przypadku spełnienia się przesłanek do jej wydania swobodzie decyzyjnej organu pozostawione jest, czy wyda decyzję, czy też nie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła N. M. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzuciła:

I) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a w szczególności zarzutu stosowania przez GWSP klauzul abuzywnych w umowach oraz wydawanych przez siebie regulaminach oraz zarzutu braku podstaw prawnych do naliczenia opłat dochodzonych przez Uczelnię;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organów obu instancji, pomimo dostrzeżonego przez Sąd pierwszej instancji zagadnienia prejudycjalnego w postaci zarzutu abuzywności klauzul umownych, które, zdaniem Sądu, winno być rozpoznane przez sąd cywilny, co w takiej sytuacji obligowało organy do zawieszenia postępowania;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez zaakceptowanie dokonanego przez organy przekroczenia granic uznaniowości, polegającego na nieuwzględnieniu przy podejmowaniu decyzji interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.) oraz poprzez zastosowanie nadmiernie dotkliwej sankcji, nieadekwatnej do stanu faktycznego sprawy, tj. naruszenie zasady proporcjonalności (art. 8 k.p.a.);

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81, a także art. 174 pkt 1 i 2 i art. 183 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 k.p.a., poprzez:

a) niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności zaniechanie zebrania materiału dowodowego w sposób całościowy i rzetelny, co skutkowało nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy związanych z tym, czy Uczelnia stworzyła odpowiednie warunki do wypełnienia nałożonych przez nią obowiązków obwarowanych naliczeniem opłat za tzw. "wpisy dziekańskie", a tym samym, czy naruszenie tych obowiązków było przez skarżącą zawinione i mogło stanowić uzasadnienie do ich naliczenia, podczas gdy wymagało to analizy, albowiem nieuiszczenie tych opłat było podstawą do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów;

b) brak jasnej analizy materiału dowodowego i wskazania przyczyn, dla których Sąd pierwszej instancji pominął niektóre dowody lub nie dał im wiary, a także dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad oceny dowodów, poprzez wyciągnięcie z nich wniosków sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności:

- dokonanie oceny treści umowy o świadczenie usług edukacyjnych w oparciu wyłącznie o jej brzmienie językowe, z pominięciem okoliczności jej zawarcia podniesionych przez skarżącą i przyjęcie, że użyte w niej sformułowanie "czesne promocyjne" rzeczywiście może być w ten sposób zakwalifikowane, a co za tym idzie, Uczelnia jest upoważniona do określenia dowolnych zasad utraty korzyści wynikających z tej "promocji";

- oparcie się przy ustalaniu stanu faktycznego wyłącznie na oświadczeniach Uczelni, podczas gdy skarżąca przedłożyła szereg dowodów, które nakazywały ostrożne podchodzenie do oceny wiarygodności deklaracji składanych przez GWSP, w tym także brak w uzasadnieniu Sądu jasnej analizy dowodów oraz faktów, które zostały na ich podstawie przyjęte za ustalone oraz przyczyn, dla których Sąd odmówił wiarygodności dowodom przedłożonym przez skarżącą;

II) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n. w zw. z art. 385¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm., dalej w skrócie: "k.c."), poprzez wydanie decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów w sytuacji, gdy nie zostało wyjaśnione, czy obowiązująca pomiędzy stronami umowa o świadczenie usług edukacyjnych oraz wydany przez Uczelnię Regulamin studiów i Regulamin odpłatności za studia zawierały klauzule abuzywne, które nie wiązały skarżącej, a co za tym idzie, czy skarżąca była zobligowana do wnoszenia niektórych opłat tam wskazanych i tym samym czy zaistniała podstawowa przesłanka zastosowania art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n., a mianowicie powstanie zaległości we wnoszeniu opłat związanych z odbywaniem studiów;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n., poprzez uznanie, że opłaty, których domagała się Uczelnia od skarżącej, a w szczególności opłaty za tzw. "wpisy dziekańskie", są opłatami "związanymi z odbywaniem studiów" i mogą stanowić przesłankę do skreślenia z listy studentów;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 483 k.c., poprzez uznanie, że podwyższenie czesnego płaconego przez skarżącą miało charakter utraty prawa do korzystania z promocji, a nie było swoistą karą umowną stosowaną przez Uczelnię w przypadku opóźnienia w opłatach czesnego, a co za tym idzie nie stanowiło obejścia art. 483 k.c.;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 99 ust. 4 i art. 99a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183, dalej w skrócie: "ustawa z 2005 r.") w zw. z art. 264 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm., dalej w skrócie: "Przepisy wprowadzające"), poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że czesne w podwyższonej wysokości naliczone przez GWSP spełnia warunki określone w tych przepisach i zostało naliczone prawidłowo przez Uczelnię.

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 160 Przepisów wprowadzających, poprzez zaaprobowanie naliczania przez Uczelnię podwyższonego czesnego oraz opłat dodatkowych, które zostały ustalone w Regulaminach, co do których nie dochowano formy pisemnej ad solemnitatem;

Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że przy wydaniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie poddał rzetelnej analizie wszystkich zarzutów skargi, w tym przede wszystkim dotyczących braku podstaw prawnych i faktycznych do naliczenia opłat, których nieuiszczenie stało się podstawą do wydania decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Wskazane powyżej uchybienia proceduralne doprowadziły Sąd do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zaaprobowania wadliwych decyzji administracyjnych. Wzięcie pod uwagę zarówno okoliczności przemawiających za uznaniem, że opłaty zostały naliczone niezgodnie z prawem, jak i słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, skutkowałoby uznaniem, że z jednej strony nie powstały zaległości, które mogły doprowadzić do zastosowania wobec skarżącej art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n., a z drugiej strony, nawet przy ustaleniu, że zaległości te istniały, specyfika niniejszej sprawy (w szczególności fakt, że skreślenie z listy studentów nastąpiło po ukończeniu przez skarżącą cyklu studiów i napisaniu przez nią pracy licencjackiej) mogła skutkować uznaniem, że decyzja Uczelni narusza w sposób istotny interes społeczny i słuszny strony.

Wobec powyższego, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Rektor GWSP w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

W piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2024 r. skarżąca kasacyjnie podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów oznacza, że organ uczelni, orzekając w konkretnej sprawie, może, ale nie musi, skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 376/14). Sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia – w tej sprawie rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów. Dominujące jest stanowisko judykatury, według którego ocenie sądu nie podlegają kryteria słuszności czy celowości podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n., student może zostać skreślony z listy studentów w razie niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 108 ust. 3 p.s.w.n.). Spoczywający na skarżącej obowiązek wnoszenia opłat za studia był jej znany – wynikał z § 2 pkt 1 umowy oraz § 6 ust. 1 pkt 4 Regulaminu studiów, jak również z kierowanych do skarżącej wezwań o uregulowanie zaległości. Termin oraz wysokość opłat wynikał z umowy oraz Regulaminu studiów, z którym skarżąca miała obowiązek się zapoznać. Ponadto do skarżącej była kierowana liczna korespondencja w sprawie owych zaległości.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 385¹ k.c., to po pierwsze wskazać należy, że artykuł ten składa się z czterech paragrafów o różnej treści normatywnej, a zarzut skargi kasacyjnej nie precyzuje, którą jednostkę redakcyjną skarżąca ma na myśli. Po wtóre, abstrahując od charakteru prawnego umowy o świadczenie usług edukacyjnych, sąd administracyjny nie jest umocowany do jej oceny w kontekście istnienia klauzul abuzywnych. Umowy, w tym także umowy administracyjne, nie mieszczą się w katalogu prawnych form działania administracji wymienionych w art. 3 § 2, 2a i 3 p.p.s.a., które podlegają sądowej kontroli. Ponadto zauważyć należy, iż przepisy procedury administracyjnej stosowane w rozpoznawanej sprawie nie przewidują regulacji analogicznej do przepisu art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej. Z analogicznych względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 483 k.c. – sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny postanowień umowy uznanych przez skarżącą za formułujące karę umowną.

Chybiony jest także zarzut czwarty dotyczący naruszenia prawa materialnego. Według art. 264 ust. 2 Przepisów wprowadzających, uczelnia zawiera z osobami rozpoczynającymi studia w roku akademickim 2018/2019 umowy określające warunki pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów oraz opłat za usługi edukacyjne, a także wysokość tych opłat, na zasadach dotychczasowych. Kwestia oceny dochowania zasad zawierania umów nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Analogicznie, za nietrafny należało zatem także uznać zarzut dotyczący dochowania formy pisemnej ad solemnitatem.

Z kolei jeśli chodzi o argumenty skargi kasacyjnej dotyczące oceny legalności aktów prawa zakładowego Uczelni, to według przepisu art. 427 ust. 2 pkt 1 p.w.s.n. minister stwierdza nieważność aktu wydanego przez organy uczelni w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z przepisami prawa. Niezależnie od uprawnień nadzorczych sprawowanych przez ministra w zakresie oceny legalności aktów organów uczelni, sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu prawa zakładowego, w stosunku do którego stwierdza jego niezgodność z ustawą. Wynika to z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom. Zasada ta, w oparciu o art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, wskazujący, iż Konstytucja RP jest najwyższym prawem i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, jest podstawą przyznania sądom kompetencji do odmowy zastosowania także przepisów prawa zakładowego. Skarga kasacyjna nie formułuje jednak odpowiedniego zarzutu, który pozwoliłby na ocenę postanowień Regulaminu dotyczących opłat związanych ze studiami z postanowieniami p.s.w.n.

Chybione są także zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd a limine pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy. Jak już wskazano, sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny, czy umowa o świadczenie usług edukacyjnych obarczona jest klauzulami abuzywnymi, a zatem brak rozważań Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie może być uznany za pominięcie przez sąd administracyjny istotnych uchybień.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, ustalenie abuzywności klauzul umownych przez sąd powszechny nie stanowiło prejudykatu, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie dotyczącej skreślenia z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n. W niniejszej sprawie nie zachodziła bowiem zależność wyrażająca się w istnieniu takiego związku przyczynowego, który bezwzględnie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uprzednim rozstrzygnięciem przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej, stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym w ogóle na wydanie decyzji.

Oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie skutku nie mogły osiągnąć również pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. Skarga kasacyjna nie wykazała bowiem, że w postępowaniu przed organami Uczelni doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest pełne i przekonujące. Wskazano w nim wszystkie zdarzenia i okoliczności prawnie istotne – zwłokę w zapłacie opłat związanych z odbywaniem studiów oraz dane o poinformowaniu o tym fakcie skarżącej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.)., z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12.

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.