Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1944/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A.S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia (...) maja 2016 r. nr (...) w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. S.A. z siedzibą w W. jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o uznaniu zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu 11 lutego 2015 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wystawił tytuł wykonawczy dotyczący należności z tytułu obowiązkowej wpłaty na rzecz PFRON za styczeń i luty 2014 w łącznej kwocie należności głównej 5.875 zł.

Na podstawie ww. tytułu wykonawczego dokonano zajęcia rachunków bankowych Skarżącej Spółki w M. S.A. i A. S.A. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Stronie w dniu 30 marca 2015 r.

W dniu 3 kwietnia 2015 r. Strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W zarzutach tych podniesiono, że został złożony wniosek o upadłość likwidacyjną Spółki. Wskazano też na konieczność zabezpieczenia masy poprzez zawieszenie postępowań egzekucyjnych oraz na kolizję postępowania administracyjno-egzekucyjnego z egzekucją sądową prowadzoną przez komornika.

Zarzuty Spółki zostały przekazane wierzycielowi – Prezesowi Zarządu PFRON, który postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. uznał je za nieuzasadnione. Po rozpoznaniu zażalenia Strony postanowienie to utrzymano w mocy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. uznał zarzuty wniesione przez Spółkę za nieuzasadnione. Uzasadniając to postanowienie organ I instancji stwierdził w szczególności, że był związany stanowiskiem wierzyciela. Skoro zaś wierzyciel uznał zarzuty wyczerpujące znamiona wskazane w art. 33 § 1 pkt u.p.e.a. za nieuzasadnione, to stanowisko organu egzekucyjnego nie mogło być inne.

W zażaleniu na powyższe postanowienie organ I instancji Skarżąca podniosła zarzuty:

- naruszenie art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że nie zachodzą podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego,

- naruszenie art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego,

- naruszenie art. 62 u.p.e.a. poprzez nieprzekazanie Sądowi Rejonowemu właściwemu dla miejsca siedziby Zobowiązanego akt sprawy egzekucyjnej,

- naruszenie art. 62 u.p.e.a. poprzez niewstrzymanie czynności egzekucyjnej w sytuacji, gdzie przepis art. 62 mówi o tym wprost a Zobowiązana wnosiła o wstrzymanie w pismach.

- naruszenie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez niezawieszenie czynności egzekucyjnych w sytuacji, gdzie przepis art. 62 mówi o wstrzymaniu postępowania a w konsekwencji o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 56 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r., odnosząc się do poniesionej przez Stronę kwestii złożenia wniosku o upadłość likwidacyjną stwierdził, iż Spółka faktycznie złożyła do sądu wniosek o upadłość, nie był to jednak wniosek o upadłość likwidacyjną, a wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Wniosek ten został oddalony przez Sąd Rejonowy [...] dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. z uwagi na negatywną ocenę możliwości pokrycia kosztów postępowania upadłościowego z majątku Spółki. W związku z tym wierzyciel stwierdził, że po oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości może nadal dochodzić zobowiązań, po to m.in. aby uzyskać w rezultacie postanowienie o umorzeniu egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność.

Organ nadzoru zgodził się z wierzycielem również w odniesieniu do zarzutu zabezpieczenia masy poprzez zawieszenie postępowań egzekucyjnych. Podkreślił w tym zakresie, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. W związku z faktem, że wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony, zarzut ten był bezzasadny.

Za równie bezzasadny uznano zarzut zbiegu postępowań administracyjno-egzekucyjnego i sądowo-egzekucyjnego. Powołując się na przepisy z art. 62 i 63 u.p.e.a. oraz art. 773-775 k.p.c organ wyjaśnił, że zbieg egzekucji następuje wówczas, gdy do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego prowadzona jest egzekucja przez różne organy egzekucyjne. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Podsumowując organ II instancji – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – podkreślił, że nie jest uprawniony do ingerencji w stanowisko wierzyciela wyrażone na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie (ewentualnie zmianę) wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Skarżąca powołała zarzuty identyczne z tymi podniesionymi w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Jak wynika z akt sprawy zarzuty Skarżącej dotyczą naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a., poprzez uznanie, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego gdzie przepis prawa nakazuje wprost jego zastosowanie. Jak również zarzut naruszenia art. 62 u.p.e.a., poprzez niewstrzymanie postępowania egzekucyjnego i nie przekazanie do prowadzenia Sądowi Rejonowemu właściwemu dla miejsca siedziby zobowiązanej gdzie przepis prawa nakazuje wprost jego zastosowanie.

Wskazać należy, że przepis art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Żadne inne sytuacje, czy powody nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

W ocenie Sądu organ I instancji, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uznali zarzuty wniesione przez Skarżącą za nieuzasadnione.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze Sąd wyjaśnia, że do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej dochodzi, jeżeli do tego samego prawa lub rzeczy skierowana jest egzekucja sądowa i administracyjna, a obie egzekucje prowadzone są przeciwko temu samemu dłużnikowi (zobowiązanemu). Zbieg egzekucji nie oznacza zbiegu prowadzonych postępowań egzekucyjnych (administracyjnego czy sądowego), w ramach których komornik sądowy czy organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, tj. egzekucję do tej samej rzeczy albo prawa i tej samej osoby (dłużnika i zobowiązanego). Zbieg egzekucji to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym. Aby uniknąć negatywnych skutków tego stanu rzeczy ustawodawca poddał go kontroli, ocenie i rozstrzygnięciu sądowi powszechnemu.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy egzekucyjne trafnie wskazały, że zbieg egzekucji nie miał w rozpoznawanym przypadku miejsca. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zajęto bowiem wyłącznie rachunki bankowe Skarżącej w B. S.A. i A. S.A. Komornik sądowy – zgodnie z oświadczeniem samej Skarżącej – prowadził natomiast egzekucję z wierzytelności należnych jej od A. Sp. z o.o.

W związku z powyższym za niezasadny należało uznać również zarzut dotyczący naruszenia art. 62 u.p.e.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) oraz art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez niewstrzymanie czynności egzekucyjnych i nieprzekazanie sprawy sądowi rejonowemu w celu wydania postanowienia określającego organ, który będzie właściwy do łącznego prowadzenia egzekucji.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 35 § 1 u.p.e.a. wskazać należy, że postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. zawiesił postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu nie zawieszenia oraz nie umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo złożenia przez Skarżącą wniosku o upadłość likwidacyjną, Sąd wskazuje, że jest to zarzut nieuzasadniony. Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli przybicia prawomocnie udzielono przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca egzekucyjny wpłaci w terminie cenę nabycia. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny I instancji ustalił, że Skarżąca co prawda złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, lecz nie chodziło tu o upadłość likwidacyjną, lecz o upadłość z możliwością zawarcia układu. Poza tym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych oddalił ten wniosek stwierdzając, że bark jest możliwości pokrycia kosztów postępowania upadłościowego z majątku Skarżącej.

W związku z powyższym, należy uznać, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.