Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 435/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. spraw ze skarg L.P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r.: - nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2015 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2016 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2017 rok 1) oddala skargi, 2) przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata [...] kwotę 4 428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych w tym 828 (osiemset dwadzieścia osiem) złotych podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpatrzeniu odwołań L. P. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji Wójta Gminy C. wydało następujące rozstrzygnięcia:

a) decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2015 r., w kwocie 13 790 zł,

b) decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2016 r., w kwocie 15 900 zł,

c) decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2017 r., w kwocie 15 900 zł.

W stanach faktycznych przedmiotowych spraw Wójt Gminy C., wobec nieustosunkowania się przez skarżącego do wystosowanego do niego wezwania o złożenie deklaracji na podatek od środków transportowych, wszczął w stosunku do skarżącego postępowania podatkowe, dotyczące podatku od środków transportowych za lata 2015-2017. W następstwie przeprowadzonych w ramach tych postępowań czynności ustalono, że sześć samochodów ciężarowych, jeden ciągnik samobieżny, jedna naczepa i dwie przyczepy są zarejestrowane na S. P. (syna skarżącego), z adnotacją sprzedaży skarżącemu.

Skarżący w prowadzonych wobec niego postępowaniach stwierdził, że nigdy nie posiadał przedmiotowych pojazdów i istnieją one tylko wirtualnie. Następnie dodał, że zostały one dawno złomowane.

Organ I instancji nie dał wiary tym wyjaśnieniom stwierdzając, że samochody o których mowa w niniejszych sprawach skarżący nabył w latach 2003-2006, od swojego syna, a stosowne umowy zostały przedłożone organowi podatkowemu. Od tego czasu stan prawny tych ruchomości nie uległ zmianie.

Zdaniem organu, wbrew sugestiom skarżącego, stwierdzenie w treści umów sprzedaży, że objęte nimi pojazdy są zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 9 pkt 6 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1519), gdyż ich wartość nie przekracza 1 000 zł, nie stanowi o tym, że pojazdy te w rzeczywistości stanowiły złom. Ponadto fakt nieprzerejestrowania pojazdów pozostaje bez znaczenia na gruncie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm., u.p.l.), regulującej opodatkowanie podatkiem od środków transportowych.

W tej sytuacji organ I instancji uznał, że skarżący, będący właścicielem środków transportowych, obciążony jest podatkiem z tego tytułu.

Ustalenia Wójta Gminy C., podobnie jak wyrażone przez niego stanowisko podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. Według organu odwoławczego to skarżący był w latach 2015-2017 właścicielem pojazdów, o których mowa w niniejszych sprawach, a fakt ich nieprzerejestrowania na niego pozostaje bez wpływu na kształtowanie się obowiązków podatkowych.

Podobnie bez znaczenia, według organu odwoławczego, jest ewentualny fakt złomowania pojazdów, albowiem zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.l. obowiązek podatkowy ustaje z momentem wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji wycofującej pojazd z ruchu. W niniejszych sprawach z sytuacjami tego rodzaju nie mamy do czynienia.

Odnosząc się do kwestii związanej z przedstawionymi przez skarżącego fakturami sprzedaży złomu (z 2006 i 2007 r.), organ II instancji zauważył, że nie dotyczą one pojazdów, o których mowa w niniejszych sprawach.

Podobnie organ wyraził pogląd, że również sytuacja materialna skarżącego pozostaje bez wpływu na kształtowanie się jego obowiązków podatkowych. Może ona uzasadniać jedynie ubieganie się o stosowne ulgi podatkowe, w innego rodzaju postępowaniach.

Skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. wniósł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.

W treści wniesionych skarg skarżący podkreślił, że nigdy nie był właścicielem środków transportowych, o których mowa w decyzjach. Były one zakupione jako złom użytkowy, tymczasem jest on aktualnie bezzasadnie karany po raz kolejny, choć polskie prawo nie przewiduje ponownego karania za ten sam czyn.

Oprócz tego zaznaczył, że już wielokrotnie przedkładał organom podatkowych, jak również w postępowaniach sądowych, dowody "zdania złomu" do punktu odbioru złomu w S. W., co jest przesądzającym dowodem, że nie posiadał żadnych środków transportowych, ani w roku 2003, ani też w latach 2015-2017.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargi wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Opodatkowanie podatkiem od środków transportowych zostało uregulowane przepisami art. 8 – 12a u.p.l. Jak stanowi art. 8 tej ustawy opodatkowaniu tym podatkiem podlegają samochody ciężarowe, ciągniki siodłowe i balastowe, przyczepy i naczepy. Obowiązek podatkowy, w myśl art. 9 ust. 1 u.p.l., spoczywa zaś na właścicielach tychże pojazdów. Ustawodawca nie przewidział odstępstwa od tej zasady. tj. wyłączenia powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do właściciela – osoby fizycznej.

Ustanie obowiązku podatkowego zostało z kolei określone przepisami art. 9 ust. 5 u.p.l., w myśl którego obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono.

W niniejszych sprawach nie ulega wątpliwości, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do środków transportowych, w postaci sześciu samochodów ciężarowych, jednego ciągnika samobieżnego, jednej naczepy i dwóch przyczep spoczywał na skarżącym, który nabył te rzeczy od swojego syna w latach 2003-2006. Okoliczność ta nie może być zasadnie kwestionowana przez skarżącego, albowiem organ podatkowy jest w posiadaniu kopii umów nabycia przedmiotowych pojazdów, na mocy których skarżący stał się właścicielem wskazanych w nich środków transportowych. Tak więc kwestionowanie samego faktu powstania obowiązku podatkowego przez skarżącego, bez skutecznego zaprzeczenia faktowi nabycia pojazdów, nie pozwala na podważenie legalności zaskarżonych decyzji. Skarżący tymczasem nie neguje tego, że zawarł umowy sprzedaży, podnosi jedynie, że ich przedmiotem nie były pojazdy, ale złom.

Odnosząc się do tych stwierdzeń zauważyć należy, że są one bezpodstawne, jako że w momencie zawierania umów sprzedaży środków transportowych, pojazdy te były zarejestrowane i niezależnie od swojego stanu technicznego, były one odnotowane w ewidencji pojazdów, który stanowi urzędowy zbiór informacji o pojazdach i ich właścicielach. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że winny były one być traktowane nie jako środki transportu, ale jako złom.

Argumentem przemawiającym za zaklasyfikowaniem środków transportowych, o którym mowa w niniejszych sprawach, jako ruchomości inne niż środki transportu nie może również być zadeklarowania w umowach sprzedaży przez strony tych umów ich niska wartość, wynosząca nie więcej niż do 1 000 zł, w związku z którą to wartością zastosowanie znalazło zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych. Sama bowiem niska wartość sprzedawanego pojazdu nie jest okolicznością przesądzającą o tym, że winien być on traktowany nie w kategorii środka transportowego lecz złomu. Poza tym wartość pojazdu stanowi jedynie kategorię ekonomiczną, która nie elementem legalnej definicji żadnego z środków transportowych, wskazanych w art. 8 ust. 1 u.p.l. Wartość pojazdu nie jest także przesłanką zwolnienia tego pojazdu z opodatkowania.

Za przyjęciem, iż w stosunku do skarżącego nie powstał obowiązek podatkowy od wymienionych w zaskarżonych decyzjach środków transportowych nie może przemawiać także to, że pojazdy nie zostały na niego przerejestrowane. Wynika to z tego, że ustawodawca wiąże sam fakt powstania obowiązku podatkowego z przeniesieniem własności (art. 9 ust. 1 i ust. 3 u.p.l.) określonej kategorii środków transportowych, a nie dopełnieniem będących konsekwencją zdarzeń cywilnoprawnych skutkujących przeniesieniem własności, obowiązków wynikających z regulacji prawa administracyjnego. Okoliczność ta nie budzi też wątpliwości, zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie.

Tak więc, mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że kwestia powstania w stosunku do skarżącego obowiązku podatkowego, w odniesieniu do środków transportowych, w postaci sześciu samochodów ciężarowych, jednego ciągnika samobieżnego, jednej naczepy i dwóch przyczep, nie budzi wątpliwości.

Kwestionując legalność zaskarżonych decyzji skarżący podniósł także okoliczności, mające wskazywać na to, że opisany wyżej obowiązek podatkowy, nawet jeżeli powstał, to już dawno wygasł, na skutek złomowania mających być nim objętych pojazdów.

Ustosunkowując się do tego rodzaju zarzutów i przytoczonych na ich poparcie argumentów stwierdzić należy, że zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.l. ustawodawca wiąże skutek w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego wyłącznie z wyrejestrowaniem objętego nim pojazdu lub wydaniem decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Wśród tych okoliczności brak jest zdarzenia w postaci faktycznej likwidacji pojazdu, bez dopełnienia obowiązków tym zakresie wynikających z prawa administracyjnego.

W niniejszych sprawach nie ulega wątpliwości, że pojazdy których one dotyczą nie zostały, w latach 2015-2017 wyrejestrowane, ani też nie wydano decyzji administracyjnych wycofujących je z ruchu. W tej sytuacji nie można więc mówić o wygaśnięciu obowiązku podatkowego.

Na marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych odnotować można pogląd, że o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych nie można mówić, gdy w okresie którego obowiązek ten miałby dotyczyć objęty nim pojazd w rzeczywistości nie istniał (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 26 stycznia 2017, sygn. I SA/Wr 1268/16 – dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga to jednak ustalenia, że w tym czasie pojazd faktycznie nie istniał.

W niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z tego typu sytuacją, jako że skarżący nie wskazał na żadne wiarygodne dowody, na podstawie których można by było jednoznacznie przyjąć fakt nieistnienia środków transportowych, których dotyczą zaskarżone decyzje. Wprawdzie w trakcie prowadzonych postępowań podatkowych powoływał się on na przedstawione przez siebie dowody sprzedaży złomu, jednakże na ich podstawie nie sposób jest stwierdzić że mogły one dotyczyć złomu pozyskanego z pojazdów o których wyżej mowa. Faktu tego skarżący nie wykazał również na podstawie innych dowodów. Nie można więc w tym zakresie czynić jakichkolwiek domniemań.

W tym miejscu należy zauważyć, iż obowiązek zebrania materiału dowodowego, wynikający z obowiązującej na gruncie postępowania podatkowego zasady prawdy materialnej, co do zasady obciąża organ, nie zwalnia to jednak strony, wywodzącej z określonych okoliczności korzystne dla siebie skutki procesowe, z obowiązku ich przedstawienia.

W przedmiotowych sprawach organy zebrały wystarczający i adekwatny materiał dowodowy, pozwalający na ich rozstrzygnięcie i załatwienie. Poczyniły pełne i właściwe ustalenia w odniesieniu do ustawowych przesłanek powstania i kwestii ewentualnego wygaśnięcia obowiązków podatkowych. Skarżący tymczasem, odwołując się do nieistnienia pojazdów ograniczył się do gołosłownych twierdzeń w tym zakresie, niepopartych żadnymi wiarygodnymi dowodami. W tej sytuacji jego argumentacja, odwołująca się do nieistnienia pojazdów, nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargi.

Na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 a w zw. z § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18, zwanego dalej: rozporządzeniem) w zw. z art. 250 § 2 P.p.s.a. Sąd przyznał adwokatowi J. K. kwotę 4 428 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, która nie została opłacona, obejmującą kwotę wynagrodzenia netto, w wysokości 3 600 zł, powiększoną o należny od tego wynagrodzenia podatek od towarów i usług, w kwocie 828 zł.

Na podstawie art. 250 § 2 P.p.s.a. Sąd obniżył wynagrodzenie adwokata w każdej ze spraw o ½ części, w stosunku do stawki opłat wynikającej z § 8 pkt 5 rozporządzenia, z uwagi na zbliżony charakter wszystkich trzech spraw, dotyczących podatku od tych samych środków transportowych za kolejne lata i związany z tym mniejszy nakład pracy pełnomocnika.