Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 104/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2023 r., SKO Gd/4441/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w tytułu opieki nad niepełnosprawną matką.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 1 lutego 2023 r. M. W. zwrócił się o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, C. W.

Z akt sprawy wynika, że C. W. (ur. 29 listopada 1947 r.) jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 24 lutego 2015 r. Orzeczenie zostało wydane na stałe. Wcześniej legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 14 grudnia 2006 r., w którym wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 2000 r.

Na podstawie przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego oraz złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń stwierdzono, że C. W. choruje na reumatoidalne zapalenie stawów, zwyrodnienia stawów, choroby serca, nadciśnienie tętnicze, zaćmę, cierpi na zespół depresyjny. Porusza się przy pomocy chodzika i kul, potrzebuje pomocy przy wchodzeniu do wanny, z toalety korzysta samodzielnie, nie wymaga pampersowania. Przygotowane posiłki spożywa samodzielnie, choć - z uwagi na przykurcze w dłoniach - ma trudności z utrzymaniem szklanki. Leki zażywa samodzielnie. W trakcie nasilenia reumatoidalnego zapalenia stawów pozostaje w łóżku. W latach 2018 – 2023 była pięciokrotnie hospitalizowana (dwukrotnie przeszła operację stanu kolanowego, operację przepukliny pachwinowej).

Ustalono także, że C. W. jest wdową, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w P. Ma dwoje dzieci: wnioskodawcę oraz córkę, która z powodu opieki nad dwójką dzieci w wieku 4 i 6 lat, pracy na pełen etat oraz zamieszkiwania w G. nie jest w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu.

Ze złożonego oświadczenia wynika, że M. W. mieszka w G. U matki spędza 8-9 godzin dziennie. Zdarza się również, że spędza u niej całą dobę (wówczas, gdy z powodu nasilenia reumatoidalnego zapalenia stawów matka pozostaje w łóżku). Ostatnio takie sytuacje mają miejsce coraz częściej. Na weekendy wnioskodawca zabiera matkę do siebie. W ramach sprawowanej opieki przygotowuje: ubrania, posiłki i leki, mierzy ciśnienie, wykonuje z matką ćwiczenia i rehabilitację, wychodzi na spacer, robi zakupy, organizuje wizyty lekarskie, sprząta, pierze i prasuje, wykonuje prace porządkowe wokół domu, pomaga w codziennych czynnościach higienicznych (wejście do wanny, obcinanie paznokci).

Z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w latach 1989 - 1991. Od dnia 2 stycznia 1991 r. prowadził działalność gospodarczą, która została wykreślona z dniem 30 września 2020 r. W trakcie wywiadu środowiskowego podał, że zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, by m.in. zapewnić opiekę matce, której stan zdrowia pogarszał się z uwagi na postępujące reumatoidalne zapalenie stawów. Z informacji udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika, że od dnia 21 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wnioskodawca pobierał zasiłek chorobowy. Od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 24 stycznia 2022 r. wnioskodawca pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Z przedstawionych dokumentów wynika również, że w lutym 2022 r. wnioskodawca zarejestrował się jako osoba bezrobotna i uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

Prezydent Miasta Gdańska, decyzją z dnia 22 czerwca 2023 r. odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako "u.ś.r.") albowiem w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją wnioskodawcy z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub ich niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki nad matką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 24 listopada 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) przez wnioskodawcę z prowadzenia działalności gospodarczej lub niepodejmowaniem zatrudnienia a opieką nad niepełnosprawną matką. W ocenie Kolegium wnioskodawca nie zrezygnował z aktywności zawodowej w związku ze stanem zdrowia matki. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. W. do dnia 30 września 2020 r. pracował zarobkowo, prowadząc działalność gospodarczą. Oczywistym jest zatem, zdaniem Kolegium, że w czasie, gdy C. W. była już osobą uznaną za niepełnosprawną w znacznym stopniu, wnioskodawca był w stanie pracować zarobkowo i sytuacja taka trwała przez 5 lat. Organ zwrócił uwagę, że w okresie od dnia 21 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wnioskodawca pobierał zasiłek chorobowy. Od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 24 stycznia 2022 r. pobierał natomiast świadczenie rehabilitacyjne. W rezultacie, zdaniem organu, uzasadniony jest wniosek, że zakończenie aktywności zawodowej nie nastąpiło wyłącznie w celu opiekowania się matką, ale wiązało się również z problemami zdrowotnymi jego samego. Organ zauważył jednocześnie, że załączone do wniosku dokumenty medyczne dotyczące niepełnosprawnej nie wskazują na to, by w drugiej połowie 2020 r., kiedy wnioskujący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, stan jej zdrowia uległ znaczącemu pogorszeniu, w stopniu, który spowodowałby, że zaczęła wymagać dużo większej opieki i pomocy aniżeli wcześniej.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Kolegium, niepełnosprawna nie wymaga aktualne opieki i pomocy o zakresie, który uniemożliwiałby wnioskodawcy wykonywanie pracy zarobkowej. W ocenie organu przedstawiony przez stronę opis czynności wykonywanych w ramach opieki nad matką został tak skonstruowany, by wynikało z niego, że wnioskodawca całe dnie poświęca na opiekę, zaś cały dzień jest tak szczelnie wypełniony rozmaitymi czynnościami, że wnioskodawcy nie starcza czasu na pracę zarobkową. Kolegium zwróciło także uwagę na niezgodność pomiędzy załączonym do wniosku opisem dnia wnioskodawcy, a złożonym w dniu wywiadu środowiskowego oświadczeniem. Zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawca mógłby tak zorganizować opiekę nad matką, by z powodzeniem połączyć ją z pracą zarobkową. Większość czynności opiekuńczych da się bowiem zaplanować zarówno w ciągu dnia (kąpiel, przygotowanie posiłków lub też przywiezienie posiłku przygotowanego we własnym domu, rehabilitacja), jak i w ciągu tygodnia (spacery, zakupy, sprzątanie, pranie, prasowanie) czy miesiąca (wizyty lekarskie). Nie kwestionując złego stanu zdrowia niepełnosprawnej Kolegium uznało, że stan jej zdrowia, poza przypadkami gorszego samopoczucia, kiedy nie wstaje z łóżka, nie wymaga permanentnej obecności opiekuna. Jest ona bowiem w stanie sama poruszać się, skorzystać we własnym zakresie z toalety, spożyć przygotowany posiłek. Zdaniem organu okoliczność, że wnioskodawca spędza u matki całe dnie nie wynika z potrzeb niepełnosprawnej, tylko z jego osobistego wyboru.

W ocenie organu fakt, że matka wnioskodawcy legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zaś wnioskodawca sprawuje opiekę nad matką, nie oznacza spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Warunkiem ustalenia prawa do świadczenia nie jest bowiem sprawowanie jakiejkolwiek opieki, tylko opieki o zakresie obiektywnie uniemożliwiającym jednoczesne wykonywanie pracy zarobkowej.

Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że niepełnosprawna ma dwójkę dzieci: wnioskodawcę oraz córkę, którzy są zobowiązani prawnie i moralnie do zapewnienia matce właściwej opieki i pomocy. Zdaniem organu złożone przez siostrę wnioskodawcy oświadczenie o niemożności zadośćuczynienia obowiązkowi alimentacyjnego względem matki z racji obowiązków zawodowych i rodzinnych nie ma więc żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze na powyższą decyzję podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania przez nią opieką nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, orzeczenie co do istoty poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie wniosek taki złożyła strona skarżąca, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, wobec czego zastosowano tryb, o którym mowa w przywołanym przepisie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako: "u.ś.r.") stanowiący, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Celem tego przepisu było (aktualnie jego brzmienie zmieniono) częściowe wynagrodzenie osobom zdolnym do pracy - faktu rezygnacji z zatrudnienia (lub jego niepodejmowania) z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu wskazanym w ustawie. Nie było to zatem świadczenie adresowane do osoby niepełnosprawnej, ale do podmiotu sprawującego opiekę. Nie chodziło także o jakąkolwiek opiekę, ale taką, której zakres, natężenie wyklucza możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.

Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego było sprawowanie stałej i osobistej opieki ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musiała w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musiał być bezpośredni i ścisły. Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymagała oceny i zbadania kilku obszarów. Po pierwsze istotny był stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym w szczególności ocena zakresu czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie, a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Jednocześnie jednak ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza w żadnej mierze kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21).

W świetle utrwalonego orzecznictwa opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy tylko i wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21; w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20). Zatem organy są nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do przeprowadzania takich analiz, a umocowanie to wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Decydujące znaczenie w kontekście oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia przypisać należy zakresowi czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna osoby niepełnosprawnej w odniesieniu do możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Ustalenie istnienia związku przyczynowo-skutkowego między wymienionymi okolicznościami wymaga stwierdzenia, że rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Weryfikacji zatem wymagało to, czy rzeczywiście zakres czynności opiekuńczych świadczonych wobec matki uniemożliwia skarżącemu podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Przy czym zaznaczyć należy, że miarodajny dla rozstrzygnięcia jest aktualny stan faktyczny, a nie historyczny. Oznacza to, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest to, z jakich powodów skarżący w latach wcześniejszych poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie świadczenia nie podejmował zatrudnienia.

Z ustaleń faktycznych wynika, że matka skarżącego choruje na reumatoidalne zapalenie stawów, zwyrodnienia stawów, choroby serca, nadciśnienie tętnicze, zaćmę, cierpi na zespół depresyjny. C. W. porusza się przy pomocy chodzika i kul, potrzebuje pomocy przy wchodzeniu do wanny, z toalety korzysta samodzielnie, nie wymaga pampersowania. Przygotowane posiłki spożywa samodzielnie, choć ma trudności z utrzymaniem szklanki, leki zażywa samodzielnie. Ze złożonego oświadczenia przez skarżącego wynika, że M. W. mieszka w G., u matki spędza kilka (8-9) godzin dziennie, niekiedy z powodu nasilenia choroby spędza u niej całą dobę, a ostatnio takie sytuacje mają miejsce coraz częściej. Na weekendy wnioskodawca zabiera matkę do siebie. W ramach sprawowanej opieki nad matką przygotowuje, ubrania, posiłki i leki, mierzy ciśnienie, wykonuje z matką ćwiczenia i rehabilitację, wychodzi na spacer, robi zakupy, organizuje wizyty lekarskie, sprząta, pierze i prasuje, wykonuje prace porządkowe wokół domu, pomaga w codziennych czynnościach higienicznych (wejście do wanny, obcinanie paznokci). Z załączonego do wniosku o przyznanie świadczenia zestawienia czynności wykonywanych w zakresie opieki nad osobą niepełnosprawną wynika, że: w godz. 7:00 – 9.00 skarżący przygotowuje śniadanie, odzież, w tym czasie też podaje leki, mierzy ciśnienie, przygotowuje wodę do moczenia nóg, obcina paznokcie (raz w tygodniu); w godz. 9.00 – 11.00 wykonuje ćwiczenia ogólnoruchowe i ćwiczenia pod kątem RZS, w tym czasie skarżący wskazał także spacer połączony z zakupami i pranie odzieży; w godz. 11.00 – 13.00 przygotowywanie obiadu i sprzątanie, mierzenie ciśnienia; w godz. 13.00 – 15.00 ćwiczenia rozwijające, myślenie (krzyżówka, gry), w godz. 15.00 – 17.00 ćwiczenia ogólnoruchowe i pod kątem RZS połączone z masażem, prasowanie; w godz. 17.00 – 19.00 przygotowuje kolację, podaje leki i mierzy ciśnienie; w godz. 19.00 – 21.00 – czyta książki, przygotowuje pokój do snu (k. 76 akt organu I instancji).

W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnie wywodzi organ odwoławczy, że nie wystąpiły w sprawie przesłanki uzasadniające ustalenie prawa do wnioskowanego przez stronę skarżącą świadczenia. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącego względem matki wpisuje się w zakres stałej lub długotrwałej opieki, która spowodowała, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia (nie podejmuje pracy).*

Słusznie Kolegium zauważa, że C. W. mimo swojej niepełnosprawności jest w znacznym stopniu samodzielna – wymaga pomocy przy ubraniu się, udaniu się do lekarza, przygotowaniu posiłków. Z akt nie wynika, aby rzeczywiście nie mogła ona pozostawać w domu sama i wymagała stałego czuwania osoby drugiej. W ocenie Sądu prawidłowe są wnioski organu administracji, wyprowadzane z zebranego materiału dowodowego, stwierdzające, że znaczna część z opisanych przez skarżącego czynności jakie wykonuje w związku z opieką nad matką wpisuje się w normalne działania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Są one charakterystyczne dla większości osób, które są aktywne zawodowo, prowadzą gospodarstwo domowe i mają pod opieką osoby wymagające wsparcia, a nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Pranie, sprzątanie, gotowanie, prasowanie, podawanie posiłków, spacery, czytanie książek, robienie zakupów są czynnościami, które mogą być przy odpowiedniej organizacji wykonywane przed lub po pracy. Pozostałe zaś czynności opisane przez skarżącego nie absorbują go w takim zakresie aby wykluczało to podjęcie zatrudnienia.

Akta sprawy nie potwierdzają również, aby C. W. potrzebowała w związku ze swoimi schorzeniami nieustannej pomocy lub dozoru ze strony osoby drugiej. Z akt sprawy nie wynika, aby wymagała on pomocy w spożywaniu posiłków, korzystaniu z toalety, czy przyjmowaniu przygotowanych dla niej leków.

Słusznie w tej sytuacji stwierdziło Kolegium, że mimo niepełnosprawności matka skarżącego jest wystarczająco samodzielna, aby pozostawać w domu sam w czasie, który skarżący może przeznaczyć na wykonywanie pracy. Należy zatem zgodzić się z oceną organów, że zakres koniecznej opieki wyznaczonej potrzebami osoby niepełnosprawnej nie wymaga od skarżącego całkowitej rezygnacji z zatrudnienia. Czynności jakie skarżący wykonuje w ramach sprawowanej opieki nie są na tyle absorbujące, aby uniemożliwiały mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Należy zatem zaaprobować wyrażany w zaskarżonej decyzji pogląd, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., bowiem sprawowana opieka, jej zakres i natężenie nie wyklucza rezygnacji czy niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która jak już wskazano nie musi być realizowana w pełnym wymiarze czasu pracy.

Raz jeszcze należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcany na czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym członkiem rodziny absorbuje jedynie część dnia lub gdy wykonywane czynności można skomasować w kilku godzinach, gdyż stan taki umożliwia podjęcie zatrudnienia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być rzeczywisty. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres deklarowanych przez skarżącą czynności związanych ze sprawowaną, wymaganą i konieczną – z uwagi na niepełnosprawność matki – opieką nie stanowi sam w sobie podstawy do powstrzymywania się od aktywności zawodowej przez skarżącą.

Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).