Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 441/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lutego 2024 r. nr 020000/71/2024-RED-POST-401 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 lutego 2024 r., nr 020000/71/2024-RED-POST-401 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS"), po rozpatrzeniu wniosku A. G. (dalej: "Zobowiązana", "Skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia 14 stycznia 2022 r., znak: 020000/71/2022-RED-POST-63/IH, którym oddalono zarzut w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Stan sprawy przedstawia się następująco:

2.1. W dniu 7 grudnia 2021 r. Zobowiązana wniosła, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: TW1020021002688, TW1020021002689, TW1020021002690, które obejmują okres zaległości z tytułu składek za styczeń 2012 r. (1/2012) na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Podniosła zarzut niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanych zobowiązań wykazanych w ww. tytułach wykonawczych.

Po przeanalizowaniu powyższego pisma ZUS postanowieniem z dnia 14 stycznia 2022 r. oddalił zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej uznając, iż zaległości objęte wskazanymi powyżej tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Następnie pismem z 25 stycznia 2022 r. Zobowiązana zwróciła się o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, podtrzymując sformułowany zarzut przedawnienia zobowiązań. Ponownie analizując sprawę ZUS postanowieniem z 24 lutego 2022 r., nr 020000/71/2022- RED-POST-386 utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie. Zobowiązana złożyła skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 22 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 510/22, uchylił kwestionowane rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd podał, że ZUS ponownie rozstrzygając sprawę powinien wnikliwie zbadać jaki jest termin przedawnienia każdej składki dochodzonej tytułem wykonawczym.

Analizując ponownie sprawę ZUS postanowieniem z 13 stycznia 2023 r., nr 020000/71/2023-RED-POST-114 ponownie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z 14 stycznia 2022 r. Ponownie w wyniku wniesionej przez Zobowiązaną skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wyrokiem z 10 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 469/23, uchylono przedmiotowe postanowienie. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż organ nie zrealizował zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 listopada 2022 r. Sąd podał, że wierzyciel nie przeanalizował wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia.

2.2. ZUS postanowieniem z 5 lutego 2024 r., po przeanalizowaniu wszystkich czynności mających wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, utrzymał w mocy postanowienie z 14 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedawnienie należności należy oceniać według stanu prawnego, obowiązującego w dniu upływu terminu przedawnienia, z uwzględnieniem zdarzeń powodujących nierozpoczęcie, zawieszenie lub przerwanie terminu przedawnienia, jak też podjętych działań mających wpływ na wydłużenie terminu wymagalności należności. W niniejszej sprawie tytuły wykonawcze dotyczyły składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za styczeń 2012 r. W tym przypadku uwzględnić należy pięcioletni okres przedawnienia, wynikający z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", który stwierdza, że od 1 stycznia 2012 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z określonymi uwarunkowaniami - art. 11, art. 27 oraz art. 29 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378). Zasada ta odnosi się tylko do należności, dla których bieg przedawniania rozpoczął się po 1 stycznia 2012 r., uwzględniając zdarzenia powodujące nierozpoczęcie, zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia.

W ocenie organu pierwszą czynnością, która zawiesiła bieg terminu przedawnienia składek było doręczenie Zobowiązanej upomnień z 2 maja 2012 r. nr [...], które zostały przez nią odebrane 7 maja 2012 r. Doręczenie upomnienia stanowiło podstawę do wystawienia w dniu 18 maja 2012 r. tytułów wykonawczych, które zostały kolejno wycofane z obiegu prawnego z uwagi na brak potwierdzenia ich doręczenia. Wystawienie tych tytułów nie miało wpływu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Następnie 23 sierpnia 2021 r. wystawiono tytuły wykonawcze o numerach TW1020021002688, TW1020021002689, TW1020021002690. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność ZUS nie podzielił stwierdzenia Zobowiązanej o błędzie w postaci nieotrzymania przez nią decyzji określającej wysokości zadłużenia za okres stycznia 2012 r., gdyż egzekucja może być prowadzona na podstawie upomnienia.

Ponadto ZUS wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 15 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r. poz. 1551), dalej: "ustawa abolicyjna", bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6,10 i 12, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji o odmowie umorzenia należności. Zgodnie z powyższym bieg terminu przedawnienia zawiesza się dla:

- należności podlegających umorzeniu za okres od 01.01.1999 r. do 28.02.2009 r.

- należności niepodlegających umorzeniu za okres od 01.01.1999 r., które na dzień wydania decyzji o umorzeniu / odmowie umorzenia powinny być opłacone.

Oznacza to, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu także dla należności niepodlegających umorzeniu, których termin płatności przypadał przed dniem złożenia wniosku o umorzenie, a które powinny być opłacone na dzień wydania decyzji o umorzeniu, bądź o odmowie umorzenia należności. W stosunku do Zobowiązanej jest to okres od 23 stycznia 2013 r. do 2 lutego 2021 r., ponieważ 23 stycznia 2013 r. złożyła ona, na podstawie ustawy abolicyjnej, wniosek o umorzenie należności składkowych. W dniu 6 lutego 2013 r. zostało zawieszone procedowanie wniosku o umorzenie należności do dnia wydania decyzji przez Komisję Europejską w zakresie pomocy publicznej. Kolejno, w dniu 22 lipca 2016 r. ZUS wydał decyzję o warunkach umorzenia należności, która została zmieniona decyzją z 31 sierpnia 2016 r. Ostatecznie ZUS decyzją z 14 grudnia 2020 r. nr 020000/RED/421/UA/210/201/ODM odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Decyzja została doręczona 30 grudnia 2020 r. Stała się ona prawomocna od 2 lutego 2021 r.

Kolejno ZUS wskazał, że w analizowanej sprawie data doręczenia tytułu wykonawczego, ustalona na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru, rozpoczęła nowy bieg terminu zawieszenia przedawnienia. Zawieszenie trwa nadal, ponieważ należności nie zostały wyegzekwowane, a postępowanie egzekucyjne wszczęte 31 sierpnia 2021 r. nie zostało zakończone. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego o numerach [...]

Końcowo organ podkreślił, że przedawnienie należności z tytułu składek za styczeń 2012 r. było już wielokrotnie weryfikowane, gdyż 7 stycznia 2014 r. Zobowiązana złożyła doprecyzowanie do wniosku, w którym wnioskowała o umorzenie całości zadłużenia w ZUS. Ostatecznie w sprawie 3 stycznia 2020 r. została wydana decyzja nr UP-1086/2019 020000/71/UP-1744/2019-RED-BB o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, w której szczegółowo zostały opisane okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 355/20, ją oddalił. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż na podstawie akt sprawy można wyprowadzić wniosek, że należności składkowe, których organ odmówił umorzenia, na dzień kontrolowanej decyzji nie uległy przedawnieniu.

Istotnym jest, że na podstawie powyższych tytułów wykonawczych dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego Zobowiązanej o nr [...], które stanowi skuteczny środek egzekucyjny.

2.3. Skarżąca, kwestionując przedmiotowe postanowienie, wniosła o jego uchylenie oraz orzeczenie o przedawnieniu należności nim objętych. Domagała się przy tym zobowiązania organu do przedstawienia dowodów na okoliczność ponownego wystawienia tytułu wykonawczego, obejmującego te same należności. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca podniosła, iż ZUS z niewiadomych względów nie doręczył jej ponownie wycofanych tytułów wykonawczych, co było działaniem celowym. Na ich podstawie mógł on bowiem wszcząć egzekucję przed datą złożenia przez Skarżącą wniosku o abolicję. Równocześnie Skarżąca podkreśliła, iż organ nie odniósł się do części jej zarzutów dotyczących, m. in. brakujących pieniędzy, które komornik przelał na konto organu, a także przewlekłości prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

2.4. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

3. Przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestia sporna sprowadza się do kwestii zasadności stanowiska organu co do istnienia obowiązku zapłaty należności składkowej, objętej tytułami wykonawczymi i związanej z tym problematyki przedawnienia dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym należności za styczeń 2012 r., a w konsekwencji – oceny legalności rozstrzygnięć oddalających zarzut zgłoszony w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż przedmiotowa sprawa była dwukrotnie przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w wyroku z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 510/22, jak również w wyroku z dnia 10 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 469/23. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Biorąc pod uwagę treść powyższego przepisu zauważyć należy, iż rolą Sądu kontrolującego na obecnym etapie zaskarżone postanowienie jest zbadanie, czy organ wnikliwie zbadał termin przedawnienia należności z tytułu składek oraz czy dokonał stosownych wyjaśnień w tym zakresie.

4.1. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że podstawą do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505), dalej: "u.p.e.a.". W myśl § 1 tego przepisu zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, obowiązany jest wskazać na uchybienia enumeratywnie wymienione w § 2 omawianego przepisu. Tak więc zgodnie z treścią art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

W analizowanej sprawie Skarżąca sformułowała zarzut przedawnienia należności, tj. zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Podstawa tego zarzutu występuje wówczas, gdy w toku egzekucji administracyjnej wygaśnie dochodzony obowiązek w całości lub części. Chodzi o przypadki, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy (np. ze względu na śmierć osoby która miała poddać się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu), albo gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia (np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis z którego bezpośrednio wynikał obowiązek). Jednakże zarzut ten dotyczy przede wszystkim sytuacji, gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek wykonania, umorzenia, przedawnienia. Skarżąca wyraźnie wskazała, iż w jej ocenie należności z tytułu składek za styczeń 2012 r. uległy przedawnieniu z dniem 11 lutego 2017 r.

4.2. W tym miejscu zauważyć należy, że w obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przepis ten był parokrotnie nowelizowany. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Powyższą ustawą dodano również do art. 24 m.in. ustęp 5b stanowiący, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Następnie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. został zmieniony przez art. 10 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r., Nr 121 poz.1264) z dniem 1 lipca 2004 r. i otrzymał brzmienie: "Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego". Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 ww. ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Sąd zauważył, że termin przedawnienia zaległości składkowej za styczeń 2012 r., w przypadku nieuwzględnienia okoliczności wpływających na zawieszenie biegu przedawnienia, nastąpiłoby z dniem 11 lutego 2017 r.

5. Z treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s. wynika, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności. Taką czynnością jest doręczenie upomnienia z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a. Z treści tego przepisu wynika, że postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, w związku z czym jest to warunek obligatoryjny i konieczny do tego, by w sposób skuteczny prowadzić egzekucję. Jest więc ono pierwszą i do tego konieczną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skoro bez doręczenia upomnienia wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie byłoby możliwe. Czynność ta mieści się zatem w dyspozycji art. 24 ust. 5b u.s.u.s. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 410/22, LEX nr 3431279).

W niniejszej sprawie organ wystosował w stosunku do Skarżącej upomnienie z 2 maja 2012 r. nr [...], które zostało doręczone Skarżącej 7 maja 2012 r. Stanowiło to podstawę do wystawienia w dniu 18 maja 2012 r. tytułów wykonawczych nr KM/65036505/2012. Tytuły te nie zostały doręczone Skarżącej i ostatecznie zostały wycofane z egzekucji na wniosek wierzyciela, a w sprawie wystawione zostały nowe tytuły wykonawcze. Sąd podkreśla, że celem upomnienia jest dążenie do dobrowolnego wykonania już istniejącego obowiązku przez uświadomienie zobowiązanemu następstw jego niezrealizowania. W judykaturze ugruntował się pogląd, że upomnienie tylko jednokrotnie przypomina zobowiązanemu o powinności wykonania danego obowiązku pod rygorem przymusowego prawnego wyegzekwowania niezależnie od tego, ile razy w danej sprawie wystawiane będą tytuły wykonawcze i wszczynane postępowanie egzekucyjne. Skutkiem powyższego jest przyjęcie, że upomnienie przesyła się nie przed każdorazowym wystawieniem tytułu wykonawczego w tym samym przedmiocie, ale po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, co uzasadnia skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2802/12, LEX nr 1575586). Stąd też zdaniem Sądu rację ma organ egzekucyjny wskazując, że brak było podstaw do doręczenia Skarżącej kolejnego upomnienia, pomimo wystawienia nowych tytułów wykonawczych.

6. Przechodząc do kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z uwagi na złożenie wniosku o umorzenie należności, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 15 ustawy abolicyjnej, bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12 tej ustawy, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 ww. ustawy (tj. decyzji o umorzeniu należności lub decyzji o odmowie umorzenia należności).

Przedawnienie należności z tytułu składek za styczeń 2012 r. było już wielokrotnie weryfikowane, gdyż 7 stycznia 2014 r. Zobowiązana złożyła doprecyzowanie do wniosku z dnia 10 grudnia 2013 r., w którym wnioskowała o umorzenie całości zadłużenia w ZUS. Ostatecznie w sprawie 3 stycznia 2020 r. została wydana decyzja nr UP- 1086/2019 020000/71/UP-1744/2019-RED-BB o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, w której szczegółowo zostały opisane okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 355/20, ją oddalił (wyrok jest prawomocny).

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż "ZUS stwierdził, że przedawnieniu nie uległy należności składkowe począwszy od 8/2003, aż do 6/2012. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił rozbudowaną argumentację, mającą uzasadniać brak przedawnienia tychże należności składkowych. Zdaniem Sądu wystarczającym argumentem na wykazanie trafności tej tezy w realiach niniejszej sprawy, jest odwołanie się do art. 1 ust. 15 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (ustawa powoływana już, jako "ustawa abolicyjna")."

Zgodnie z tym przepisem bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13.

Na gruncie tej sprawy nie jest sporne, że skarżąca zainicjowała postępowanie o którym mowa w cytowanych wyżej ust. 13 i 15 art. 1 ustawy abolicyjnej, jak również, że w dniu wydania kontrolowanej decyzji nie zostało ono jeszcze zakończone.

Z pisma organu z 17 sierpnia 2020 r. wynika, że wnioskiem z 23 stycznia 2013 r. (data wpływu do organu) skarżąca wszczęła postępowanie o umorzenie należności składkowych na podstawie ustawy abolicyjnej. Jednocześnie postępowanie to zostało zawieszone w dniu 2 października 2019 r. Organ te okoliczności przytoczył także w uzasadnieniu decyzji (str. 13-14).

Wobec powyższego, bez wątpienia, zaistniała przyczyna zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych, przewidziana w art. 1 ust. 15 ustawy abolicyjnej.

Zaktualizowała się zatem kwestia ustalenia, których należności składkowych dotyczy przedmiotowe zawieszenie biegu terminu przedawnienia, począwszy od 23 stycznia 2013 r. (data wpływu wniosku o wszczęcie postępowania "abolicyjnego" do organu). Najstarszą należnością, której dotyczy odmowa umorzenia (a zatem co do której ZUS przyjął, że nie uległa przedawnieniu) jest należność za sierpień 2003 r. Sąd stwierdza, że najstarsze należności składkowe w tej sprawie (począwszy od sierpnia 2003 r.) pierwotnie objęte zostały 10 letnim okresem przedawnienia, który kończył bieg we wrześniu 2013 r. Na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. termin ich przedawnienia niezmiennie upływał (co do najstarszej składki) we wrześniu 2013 r.

Wobec tego, złożenie przez skarżącą wniosku o umorzenie należności składkowych w trybie ustawy abolicyjnej spowodowało, że w dniu 23 stycznia 2013 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia (do tej pory nieprzedawnionych) należności - na podstawie art. 1 ust. 15 ustawy abolicyjnej."

W świetle powyższego, w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, iż w sprawie nastąpiło zdarzenie, które spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności za styczeń 2012 r. - od dnia 23 stycznia 2013 r. do dnia 2 lutego 2021 r. (data uprawomocnienia się decyzji z 14 grudnia 2021 r.).

W tym miejscu podnieść należy, iż postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i ograniczają one zakres orzekania. Podobnie Sąd, badając kwestionowane postanowienie, ogranicza się do kwestii ujętych przez Skarżącą w zarzutach w postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego też argumentacja Skarżącej dotycząca przewlekłości organu prowadzącego postępowanie abolicyjne pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Na marginesie Sąd zauważa, iż ZUS w kwestionowanym postanowieniu zamieścił wyjaśnienia w zakresie rzekomej przewlekłości prowadzonego postępowania abolicyjnego.

7. Kolejno, odpowiadając na zarzuty bezzasadności wystawienia przez organ nowych tytułów wykonawczych, co w konsekwencji wpłynęło na badany przez organ okres przedawnienia należności, Sąd podziela argumentację organu, że po zakończeniu postępowania abolicyjnego koniecznym okazało się wystawienie nowych tytułów wykonawczych. Jak wskazuje się w doktrynie tytuł wykonawczy nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, lecz swoistym dokumentem warunkującym wszczęcie egzekucji (por. Komentarz Postępowanie egzekucyjne w administracji Prof. A. Hauser i Prof. Z. Leoński Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2003, str. 86-87). Zatem wystawienie tytułu wykonawczego nie powoduje powstania sytuacji powagi rzeczy osądzonej i konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego drugiego z wystawionych tytułów wykonawczych. Samo "cofnięcie tytułu wykonawczego" niewątpliwie nie jest instytucją postępowania egzekucyjnego, jest natomiast określeniem, którym posługiwał się np. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt. III CZP 163/06 stwierdzając, że wycofanie tytułu wykonawczego z obrotu prawnego oznacza dla innych osób i organów władzy brak tego tytułu, a tym samym brak podstawy do wszczęcia i prowadzenia egzekucji (por. wyrok NSA z 27 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1978/12, LEX nr 1495135). Co istotne, komornik sądowy wyjaśnił, iż na podstawie pierwotnych tytułów wykonawczych nie prowadził żadnego postępowania. Stąd też wystawienie tych tytułów nie miało wpływu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności składkowych. Dopiero moment doręczenia Skarżącej nowych tytułów wykonawczych (tj. data 2 września 2021 r.) wpłynął na zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności, stosownie do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s.

8. Reasumując, w ocenie Sądu organ w sposób prawidłowych wywiązał się z zaleceń w zakresie analizy i szczegółowego wyjaśnienia kwestii przedawnienia należności z tytułu składek za styczeń 2012 r. Na tej podstawie prawidłowo uznał, iż zarzut Skarżącej dotyczący przedawnienia ww. należności jest bezzasadny.

Mając powyższe na względzie, Sąd nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.