Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 44/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 i 2, art. 129 par. 2, art. 134
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 05 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi I. J. i M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) postanowieniem z dnia 15 listopada 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2, art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 2000, dalej k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 05 października 2021 r., znak: [...]

Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że w dniu 06 sierpnia 2021 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek z dnia 04 sierpnia 2021 r. M. sp. z o.o. z siedzibą w P. o wszczęcie postępowania w przedmiocie wyłączenia z produkcji gruntów rolnych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 03.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczonych pod budowę 24 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, na terenie działek: [...]-[...], obr. R. , ark. mapy [...], gmina K..

Starosta [...] w dniu 05 października 2021 r. wydał decyzję znak: [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji 0,4412ha użytków rolnych klasy IIIb, wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, opisanych w ewidencji gruntów i budynków jako grunty orne klasy Illb, pod dziewięć budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (zlokalizowanych w całości na gruntach rolnych klasy IIIb), sześć budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (zlokalizowanych w części na gruntach rolnych klasy IIIb) oraz pod utwardzenia terenu oraz zieleń związane z dwoma budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej - wchodzących w skład zespołu dwudziestu czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, w tym: pow. 0,0270ha z terenu części działki nr [...] (ark. mapy [...]), obr. R. , gm. K., pod dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej (zlokalizowane w części na gruntach rolnych klasy IIIb); pow. 0,0191 ha z terenu części działki nr [...] (ark. mapy [...]), obr. R. , gm. K., pod dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej (zlokalizowane w części na gruntach klasyIIIb); 0,0113ha z terenu części działki nr [...] (ark. mapy [...]), obr. R. , gm. K., pod dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej (zlokalizowane w części na gruntach rolnych klasy IIIb); 0,0034ha z terenu części działki nr [...] (ark. mapy [...]), obr. R. . gm. K., pod utwardzenia terenu i zieleń związane z dwoma budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej; pow. 0,0444ha z terenu części działki nr [...] (ark. mapy [...]), obr. R. , gm. K., pod jeden budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej; pow. 0,0840ha z terenu części działki nr [...] (ark. mapy [...]), obr. R., gm. K., pod dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej; 0,0840ha z terenu części działki nr [...] (ak. mapy [...]), obr. R. , gm. K., pod dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej; pow. 0,0840ha z terenu części działki nr [...] (ark. mapy [...]), obr. R. , gm. K., pod dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej; pow. 0.0840ha z terenu części działki nr [...] (ark. mapy [...]), obr. R. , gm. K., pod dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej;

oraz o umorzeniu w części postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji użytków rolnych klasy IVa, wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, opisanych w ewidencji gruntów i budynków, jako grunty orne klasy IVa, stanowiących część działek nr [...] [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...] (ark. mapy [...]), obr. R. , gm. K., pod dziewięć budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (zlokalizowanych w całości na gruntach rolnych klasy IVa) oraz sześć budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (lokalizowanych w części na gruntach rolnych klasy IVa), wyłączenia z produkcji gruntów o pow. 0,0019ha, opisanych w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe (Ba), stanowiących część działki nr [...].

Odwołanie z dnia 22.04.2022r. od ww. decyzji złożyli I. J. i M. J. - reprezentowani przez radcę prawnego K. J.. Wraz z odwołaniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący podali, że ich interes prawny wynika z faktu nabycia nieruchomości w dniu 12 października 2021 r., tj. wejścia w miejsce N. R. sp. z o.o. (dawniej M. sp. z o.o.) jako strona postępowania w zakresie przedmiotowych gruntów po wydaniu decyzji z 5 października 2021 r. lecz przed jej doręczeniem albo w czasie gdy biegł termin na jej zaskarżenie. Podali, że nie byli informowani przez sprzedawcę o tym, że toczyło się postępowanie administracyjne (§ 1 pkt 18 umowy sprzedaży akt notarialny). Bez własnej winy nie zaskarżyli decyzji Starosty, a narusza ona ich prawa i obowiązki jako właścicieli działek. Wobec tego nie można przypisać im winy w uchybieniu terminu. Wskazano, że o ww. decyzji dowiedzieli się 15 kwietnia 2022 r. od prokurenta samoistnego N. R. sp. z o.o., który wskazał, że z uwagi na ww. decyzję Starosty nie można uzyskać pozwolenia na budowę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 listopada 2022r., nr [...], odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Starosty [...] z dnia 05 października 2021 r.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że na podstawie akt zgromadzonych przez organ I instancji stwierdzono, iż decyzja z dnia 05 października 2021 r. została odebrana przez M. K. - pełnomocnika spółki: M. Sp. z o.o. w dniu 11 października 2021 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru).

Kolegium podkreśliło, że jak wynika z odwołania z dnia 22 kwietnia 2022r., w dniu 12 października 2021 r. odwołujący: I.J. i M. J. nabyli przedmiotowe nieruchomości w drodze umowy sprzedaży od spółki N. R, z siedzibą w P. (dawniej M. sp. z o.o.) - zatem w toku trwania terminu do złożenia odwołania. W decyzji zamieszczono prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia. Na decyzję tę służyło odwołanie w terminie ustawowym 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Ostatni dzień 14-dniowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności, przypadał na 24 listopada 2021r. Dzień ten (środa) był dniem roboczym. Tymczasem odwołanie zostało nadane w placówce p Poczty Polskiej w dniu 22 kwietnia 2022r., czyli ponad pół roku po terminie ustawowym przewidzianym do wniesienia odwołania. Wobec tego organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

I. J. i M. J. - reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżyli postanowienie SKO z dnia 15 listopada 2022 r. nr [...] wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z 5 października 2021 r., znak [...] w zakresie punktu 1 tiret czwarte, tiret ósme oraz tiret dziewiąte, rozstrzygającego sprawę co do istoty w odniesieniu do przedmiotowego gruntu, podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy, polegające na niedostrzeżeniu, że gdyby wydano prawidłowe postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty (organ wydał postanowienie z 15 listopada 2022 r., znak [...], na które odrębnym pismem procesowym wniesiono skargę), to nie doszłoby do wydania zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżących Sąd winien uchylić zaskarżone postanowienie SKO [...], a jest ono uzależnione od bytu postanowienia nr [...]

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny ocenia zatem zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego aktu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 - dalej zwaną p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie SKO [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 05 października 2021r., znak: [...], wydanej w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji użytków rolnych klasy IIIb, IVa, położonych w gminie K. obr. R. , obejmujących wskazane w decyzji Starosty działki ewidencyjne. Co istotne, skarżący nabyli nieruchomości, których dotyczyło postępowanie zakończone wydaniem tej decyzji, w dniu 12 października 2021 r., a o jej wydaniu dowiedzieli się 15 kwietnia 2022 r., natomiast przedmiotowe odwołanie wnieśli 22 kwietnia 2022 r.

W rozpatrywanej sprawie Sąd rozpatruje wyłącznie skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wniesiony wraz z odwołaniem wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania SKO [...] rozpatrzyło postanowieniem z dnia 14 listopada 2022r., nr [...] Kolegium na podstawie art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022, poz. 2000, dalej k.p.a.) odmówiło I. J. i M. J. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 05 października 2021r., znak: [...] Wymienione postanowienie z chwilą jego wydania było ostateczne i jest przedmiotem odrębnej skargi, zarejestrowanej w tut. Sądzie pod sygn. II SA/Po [...]. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I.J. i M. J. wniesioną na ww. postanowienie.

Odnośnie do kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołań, to niesporne jest, że odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 05 października 2021r., znak: [...] zostało wniesione po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji pierwszej instancji stronie postępowania M. sp. z o.o. z siedzibą w P.. Doręczenie to nastąpiło w dniu 11 października 2021 r., czyli termin do wniesienia odwołania upłynął 25 października 2021 r. W tym miejscu należy wskazać, że w dacie tego doręczenia właścicielem nieruchomości, których dotyczyło postępowanie o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej była Spółka M., która jak wynika z akt sprawy nie złożyła odwołania od decyzji Starosty, natomiast w dniu 12 października 2021 r. sprzedała I. J. i M. J. nieruchomości, których dotyczyła decyzja Starosty [...].

Odwołanie tych osób zostało złożone po upływie pół roku od doręczenia decyzji Starosty pełnomocnikowi spółki M..

W tej sytuacji organ odwoławczy zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, przewidzianego w art. 134 k.p.a. Z chwilą wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanowienie to ma walor ostatecznego, zatem obowiązkiem organu odwoławczego było wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Z wymienionych przyczyn i na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.