Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 149/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r., nr [...] odmówiono B.M. stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy. Orzeczenie to wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na wysiłek głosowy i orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. -Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] r. nr [...].

Od tej decyzji B.M. złożyła odwołanie, podnosząc, iż decyzja ta jest niezgodna ze stanem faktycznym i orzeczeniami lekarskimi.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) - [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u B.M. przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy, która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym ".

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, iż w sprawie B.M. w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym w latach 1981-1982 w Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w M. (obecnie Zespół Szkół Ogólnokształcących I Liceum Ogólnokształcące im. [...] w M.) na stanowisku nauczyciela, 1982-1993 w Zespole Szkół [...] w Z. na stanowisku nauczyciela, 1993-1995 w Szkole Podstawowej nr [...] w M. na stanowisku nauczyciela, 1995-1998 w Szkole Podstawowej nr [...] (obecnie Szkoła Podstawowa nr [...] w M.) na stanowiskach bibliotekarza i nauczyciela, 1998-2000 w Prywatnej Szkole Podstawowej [...] Sp. z o.o. w M. na stanowisku nauczyciela oraz 2000-2015 w Szkole Podstawowej im. [...] w I. na stanowisku nauczyciela.

Dalej organ wskazał, że B.M. była badana w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., gdzie na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w/s chorób zawodowych wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Lekarze specjaliści WOMP w S. - na podstawie przeprowadzonej diagnostyki laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngoskopową i laryngostroboskopową krtani przed i po obciążeniu głosu oraz pomiarów parametrów fonacyjnych i komputerowej analizy akustycznej - nie stwierdzili w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Stwierdzane badaniem laryngologicznym i foniatrycznym zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani i nie uzasadniają rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. W związku z powyższym, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawnymi, brak jest podstaw upoważniających do rozpoznania u B.M. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Następnie, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaznaczył, iż na podstawie złożonego wniosku o przeprowadzenie ponownego badania B.M. była badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści na podstawie danych dotyczących narażenia zawodowego, analizy dokumentacji medycznej oraz badań lekarskich przeprowadzonych w dniach 22.09.2015 r., 07.10.2015 r. oraz 20.04.2016 r. w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. nr [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej narządu głosu.

Organ odwoławczy nadmienił, że strona poinformowana pismem z dnia 08.07.2016 r. w trybie art.10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji - w piśmie z dnia 14.07.2016 r. przesłała całą dokumentację medyczną związaną z chorobą zawodową. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia 19.07.2016 r. zwrócił się do IMPiZŚ z prośbą o zajęcie stanowiska wobec dostarczonej dokumentacji medycznej oraz pytaniem czy w/wym. dokumentacja może zmienić orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]. W odpowiedzi z dnia 14.11.2016 r. lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z dostarczoną dokumentacją medyczną oraz po ponownej szczegółowej analizie wyników przeprowadzonej diagnostyki foniatrycznej nie znaleźli podstaw do zmiany treści w/wym. orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Lekarze orzecznicy IMPiZŚ na podstawie przeprowadzonych konsultacji specjalistycznych, wyników badań wideostroboskopowych, dochodzenia epidemiologicznego dotyczącego narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy oraz dostarczonej dokumentacji medycznej nie stwierdzili podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. U B.M. rozpoznano przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Badania wykonane w I-szej instancji orzeczniczej WOMP w S. również wykazały przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Rozpoznanie to zgodne jest z uzyskanym w IMP. Organ zaakcentował, że poddano ocenie dodatkowo przesłaną dokumentację medyczną, w której nie znaleziono nowych dowodów w sprawie podejrzenia choroby zawodowej narządu głosu.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nadmienił, że należy uwzględnić fakt, iż B.M. nie pracuje w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy od lutego 2015 r. i stan narządu głosu po ustaniu zatrudnienia i przeprowadzonej ocenie krtani w uprawnionych jednostkach orzeczniczych nie jest efektem obciążenia głosowego i nie może stanowić nowego dowodu w sprawie.

Organ zaznaczył, że jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, natomiast II stopnia jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy. W każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne przeprowadzone w jednostce wydającej stosowne orzeczenie. Na podstawie tych badań weryfikowane są inne badania lekarskie czy rozpoznania związane z podejrzeniem choroby zawodowej. Nie może natomiast zachodzić sytuacja odwrotna, tj. przyjmująca, że badania wykonane przez jednostki służby zdrowia i lekarzy nieupoważnionych do orzekania o chorobie zawodowej, stanowiłyby podstawę do weryfikowania badań przeprowadzonych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Takie założenie podważałoby nie tylko kompetencje, ale zasadność istnienia z mocy prawa jednostek upoważnionych do orzekania o chorobach zawodowych.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nadmienił, iż B.M. ponownie poinformowana pismem z dnia 22.11.2016 r. w trybie art. 10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji - w piśmie z dnia 02.12.2016 r. ponownie przesłała dokumentację medyczną, m. in. zaświadczenie laryngologa z dnia 19.10.2016 r., które potwierdza diagnozę lekarzy PChZ WOMP i IMPiZŚ. Stąd też, dostarczona w piśmie z dnia 02.12.2016 r. dokumentacja medyczna nie wnosi nic nowego do prowadzonego postępowania, stąd nie została przekazana do jednostki orzeczniczej.

W ocenie organu orzeczenie lekarskie PCHZ WOMP w S. oraz orzeczenie IMPiZŚ wraz z opinią z dnia [...] r., wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę są spójne oraz zgodne w swoich konkluzjach i pozwalają wydać rozstrzygnięcie i organ nie znalazł podstaw by orzeczenia te - oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi - kwestionować.

Organ zaakcentował, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.

Podsumowując [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny - po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego, orzeczeń lekarskich PCHZ WOMP w S. i IMPiZŚ oraz opinii Instytutu z dnia [...] r. - uznał, że nie zostały spełnione warunki do stwierdzenia u B.M. choroby zawodowej narządu głosu wym. w poz. 15 wykazu chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca B.M. wskazywała, że zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym i orzeczeniami lekarskimi. Do skargi załączyła dokumentację medyczną.

W piśmie z dnia 20.03.2017 r. pełnomocnik strony wniósł o:

1) stwierdzenie u B.M. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wym w poz. 15 wykazu chorób zawodowych,

2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

3) dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego z dziedziny otolaryngologii/foniatrii na okoliczność ustalenia, że u skarżącej występuje choroba zawodowa wskazana w pkt 1.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że skarżąca w dniu 13 marca 2017 r. uzyskała opinię Prof. J.M., wybitnego specjalisty z dziedziny otolaryngologii oraz foniatrii, zgodnie z którą stwierdził on u niej występowanie choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Wydanie tej opinii – zdaniem pełnomocnika - uzasadnia dopuszczenie dowodu z opinii lekarza sądowego z dziedziny otolaryngologii/foniatrii na okoliczność ustalenia, że u skarżącej występuje wyżej opisana choroba zawodowa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.

W pierwszej kolejności z przyjdzie zauważyć, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105. poz. 869 ze zm.).

Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Przedmiotem badania organów inspekcji sanitarnej jest ustalenie takich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak: stwierdzenie u danej osoby choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, określenie rodzaju pracy i warunków, w jakich osoba ta wykonywała bądź wykonuje pracę, wskazujących na występowanie w środowisku pracy obiektywnych czynników wpływających (narażających) na powstanie choroby zawodowej oraz wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy istniejącą chorobą a tymi warunkami pracy.

Stosownie do postanowień § 2 rozporządzenia wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Pod pozycją 15 tego załącznika wskazuje się jako chorobę zawodową przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, charakteryzującą się następującymi objawami chorobowymi:

1) guzki głosowe twarde,

2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych,

3) niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Godzi się przy tym wyraźnie zaznaczyć, że wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do rozporządzenia określa zamknięty katalog chorób zawodowych. Oznacza to, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Zgodnie z § 5 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych, a więc do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest tylko i wyłączne lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I stopnia wymienionej w § 5 ust. 2, bądź w jednostce orzeczniczej II stopnia, określonej w § 5 ust. 3 rozporządzenia. Lekarz diagnosta wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności o wskazane orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu bądź o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz formularz oceny narażenia zawodowego, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).

W tym miejscu godzi się zaakcentować, że wskazana przez stronę skarżącą opinia lekarska z dnia [...] r., po pierwsze nie została wydana przez lekarza właściwego do orzekania w zakresie chorób zawodowych, po drugie zaś została wydana już po dacie wydania zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie mogła być brana pod uwagę – jako materiał pomocniczy - przez organ prowadzący przedmiotowe postępowanie administracyjne. Z kolei, sąd administracyjny nie jest organem administracji i nie prowadzi postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji – na dzień jej wydania.

Należy podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. W orzecznictwie administracyjnym wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów oraz z faktu, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia tylko uprawniony lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej.

Powyższe prowadzi do konkluzji, że organy administracji są zatem związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, tym samym oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Takie stanowisko, akceptowane przez Sąd w przedmiotowej sprawie, zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. o sygn. akt OPS 3/02, aktualnej również w obowiązującym stanie prawnym (dostępnej w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

Konsekwencją tego jest to, że zarówno organy wydające decyzje, jak i sąd dokonujących ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki orzecznicze, co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia.

Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest jednak tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w tym pod kątem spełnienia wymagań opinii biegłego (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lipca 2010 r. o sygn. akt IV SA/Gl 752/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydane w sprawie opinie są zasadniczo spójne oraz należycie uzasadnione. Uznać zatem należało, że uprawnione jednostki medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniły z jakich przyczyn choroby strony skarżącej nie można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniającej wymagania formalne opiniach. Zatem z uwagi na fakt, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy administracji choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do odmowy stwierdzenia u strony skarżącej choroby zawodowej.

Przyjdzie zauważyć, że skarżąca w okresie zatrudniania pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, wymienionej w przywołanej pozycji. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów, a nadto okoliczność ta nie jest sporna. Jednakże dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest rozpoznanie tego schorzenia poprzez uprawnioną jednostkę orzeczniczą pierwszego, jak i drugiego szczebla (§ 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia). Tymczasem lekarze tych placówek w swych orzeczeniach nie znaleźli podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej, przedstawiając zbieżną argumentację i ocenę przeprowadzonych badań.

Podkreślić przy tym należy, że zarówno orzeczenie jednostki pierwszego, jak i drugiego stopnia wydane zostało w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną. Nie ulega również wątpliwości, że sporządzone w sprawie orzeczenia lekarskie zostały wydane przez specjalistyczne jednostki orzecznicze na podstawie samodzielnie przeprowadzonych badań. W orzeczeniach tych lekarze zgodnie stwierdzili, iż przeprowadzone badania nie wykazały obecności zmian uprawniających do rozpoznania u skarżącej jednostki chorobowej, opisanej pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

W rozpatrywanej sprawie organy inspekcji sanitarnej prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych uznając, że schorzenie na które cierpi skarżąca nie daje podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej.

Nie ulega wątpliwości, że orzeczenia jednostek diagnostycznych w sposób jednoznaczny i konsekwentny przez cały tok postępowania wykluczały stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu, z tego powodu organy inspekcji sanitarnej obu instancji prawidłowo nie stwierdziły u skarżącej choroby zawodowej opisanej pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby opisanej pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia przez upoważnioną jednostkę orzeczniczą uniemożliwia stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma więc znaczenia okoliczność, że skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, czyli obciążenia aparatu mowy nadmiernym wysiłkiem głosowym i że cierpi na niewymienioną w przepisach rozporządzenia chorbe.

Uwzględniając przytoczone powyżej przepisy rozporządzenia, określające procedury i etapy postępowania w zakresie stwierdzania chorób zawodowych, Sąd również z urzędu nie dostrzegł uchybień pozwalających na uwzględnienie skargi (art. 134 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W przywołanych okolicznościach, brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych organu odwoławczego, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 P.p.s.a.