Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 421/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2, art. 24 ust. 2a, art. 23 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 44, part. 10 ust. 1 pkt 2, par. 11 ust. 1 pkt 1 i 2,
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi M. M. i T. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. solidarnie na rzecz M. M. i T. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., po rozpatrzeniu odwołania T. i M. małż. M. od decyzji Starosty S. z dnia [...] roku znak: [...] orzekającej o odmowie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł. gmina P., T. i M. małż. M. jako właścicieli działki oznaczonej numerem [...] , w miejsce D. S., zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z aktu własności ziemi Nr PBG-ON-451/1320/72 wydanego przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej w S. w dniu 13 maja 1972 roku, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że wnioskiem z dnia 29 września 2017 roku, który wpłynął do Starostwa

Powiatowego w S. w dniu 3 października 2017 roku, T.

i M. małż M. zwrócili się do Starostwa Powiatowego w S., o zaktualizowanie informacji ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gmina P., poprzez wpisanie T. i M. małż. M. jako właścicieli działki nr [...] , w miejsce ujawnionej aktualnie D. S.. Wnioskodawcy powołali się na akt własności ziemi nr [...] z dnia 13 maja 1972 roku, wydany przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej w S. jako tytuł prawny dla J. i J. S.ch do działki nr [...] , w obszar której wchodzi ujawniona aktualnie w ewidencji gruntów działka nr [...] . Następcami prawnymi J. i J. S.ch, na mocy umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep.0 A [...] , stali się T. i M. małż. M.. Zdaniem wnioskodawców, wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 13 września 2012 roku w sprawie sygn. akt

[...], orzekający o usunięciu D. S. z nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni 0,03 ha położonej w obrębie Ł. i wydaniu tej nieruchomości w posiadanie M. M. i T. M., przyznaje im tytuł własności do działki nr [...] .

W odpowiedzi na wezwanie Starosty S. do złożenia mapy do celów prawnych, na podstawie której można by ustalić, której z działek objętych aktem własności ziemi nr [...] odpowiada działka nr [...] , T. i M. małż. M. wyjaśnili, że z analizy posiadanych dokumentów wynika, że działka nr [...] położona w obrębie Ł., gmina P. odpowiada działce ewidencyjnej nr [...] ujawnionej w akcie własności ziemi Nr [...] wydanym przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej w S. w dniu 13 maja 1972 roku. Działka ta powstała na potrzeby postępowania prowadzonego na wniosek E. P. przez Sąd Rejonowy w S., sygn. akt I [...], o zasiedzenie części nieruchomości o powierzchni 0,03 ha, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] Do pisma dołączono wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach sygn. akt [...] z dnia 13 września 2012 r.

Odmawiając uwzględnienia wniosku M. M. i T. M., Starosta S. wyjaśnił, że sporne grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako działka nr [...] , objęte są księgą wieczystą nr [...] i na jej podstawie stanowią własność D. S.. Jednocześnie grunty oznaczone jako działka nr [...] stanowią część działki nr [...] objętej księgą wieczystą nr [...] jako własność T. i M. małż. M., co oznacza, że grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] są objęte dwoma księgami wieczystymi, w których ujawniono różnych właścicieli.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił, że ewidencja gruntów dla obrębu Ł., gmina P. została założona w 1969 roku. Przy założeniu ewidencji gruntów działka nr 177 o powierzchni 0,13 ha, została wpisana w jednostce rejestrowej 162, a jako władający tą działką zostali wykazani A. Ł. c. J. i J. S. s. S. W dniu 13 maja 1972 roku, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej w S., wydał akt własności ziemi nr [...] dla J. i J. małż. S.ch m.in. na działkę nr [...] położoną we wsi Ł., powiat S. W 1989 roku wprowadzono zmianę w rejestrze gruntów wynikającą z aktu własności ziemi nr [...] poprzez wykazanie w rejestrze gruntów pod numerem 138, działki nr [...] o powierzchni 0,07 ha jako własność J. i J. małż. S.. Jednocześnie w rejestrze gruntów pod numerem 162 wykazano działkę nr [...] o powierzchni 0,06 ha, jako grunty we władaniu A. i Ł.. Postanowieniem z dnia 24 listopada 1995 roku Sąd Rejonowy w S., w sprawie sygn. akt [...], stwierdził, że A. Ł. stała się z dniem 4 listopada 1971 roku, właścicielką m.in. nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] , o powierzchni 0,06 ha, położonej w obrębie Ł.. Następnie, umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 14 lipca 1993 roku Rep A Nr [...] J. S. występujący w imieniu swoim i jako spadkobierca po zmarłej żonie J. S. na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. Wydział I Cywilny z dnia 19 maja 1992 roku sygn. akt [...] darował M. i T. małż. M.om nieruchomość położoną w obrębie Ł. gmina P., w tym m.in. działkę nr [...] . Postanowieniem z dnia 30 czerwca 1998 roku sygn. akt [...], które stało się prawomocne w dniu 11 lutego 1999 roku, Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny w S. stwierdził, że B. P. syn J. nabył przez zasiedzenie w dniu 1 stycznia 1969 roku, własność nieruchomości o powierzchni 0,03 ha, położonej w miejscowości Ł., oznaczonej na mapie uzupełniającej sporządzonej przez biegłego geodetę F. G. numerem działki [...] . Z mapy uzupełniającej sporządzonej przez tego biegłego, stanowiącej 'załącznik do postanowienia sądu sygn. akt I Ns [...] wynika, że działka nr [...] o powierzchni 0,07 ha, uległa podziałowi na działki nr [...] o powierzchni 0,04 ha i [...] o powierzchni 0,03 ha. Mapa ta nie została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jednak zmiany wynikające z podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...] zostały wprowadzone w ewidencji gruntów w części kartograficznej i opisowej. Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 3 marca 1980 roku sygn. akt I Ns [...], gospodarstwo rolne po B. P. odziedziczył w całości syn E. P.. Aktem notarialnym z dnia 3 czerwca 2008 roku Rep. [...] stanowiącym umowę darowizny małżonkowie E. i Z. P. darowali gospodarstwo rolne, w tym działkę nr [...] , córce D. S.. Na wniosek właścicielki, Sąd Rejonowy w S. Wydział Ksiąg Wieczystych założył dla działki nr [...] księgę wieczystą KW nr [...].

Z dołączonych do akt sprawy wypisów z rejestru gruntów wynika, że aktualnie

w rejestrze gruntów, w jednostce rejestrowej [...] ujawniona jest działka nr [...] o powierzchni 0.03 ha, jako własność D. S. c. E. i Z., na podstawie księgi wieczystej Kw nr [...]. Z kolei, w jednostce rejestrowej G.20 wykazani są T. i M. małż. M. jako właściciele działki nr [...] o powierzchni 0,04 ha, na podstawie księgi wieczystej nr [...].

Na skutek apelacji od wyroku Sąd Rejonowy w S. oddalającego powództwo T. M. i M. M. przeciwko D. S. o wydanie nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] położonej w obrębie [...], gmina P., Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 13 września 2012 roku sygn. akt [...] uchylił orzeczenie Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 grudnia 2011 roku sygn. akt 97/11 w punkcie I i orzekł o wydaniu działki nr [...] o powierzchni 0,03 ha w posiadanie M. i T. małż. M..

W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji przytoczył treść art. 24 ust. 2a, pkt 1 lit. a i pkt 2 oraz art. 24 ust. 2b i 2c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także treść przepisów § 44 pkt 2, § 45 i § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm). Następnie stwierdził, że z przytoczonych przepisów, a także z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty. Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz je rejestruje. Poprzez żądanie dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, nie można dochodzić praw do nieruchomości. W przytoczonym § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wymieniono dowody będące podstawą uwidocznienia w ewidencji gruntów i budynków prawa osób do gruntów, budynków i lokali. Kolejność tych dowodów nie jest, zdaniem organu, przypadkowa. Dokumentem wymienionym w pierwszej kolejności w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków, będącym podstawą do uwidocznienia w ewidencji gruntów i budynków prawa do gruntów, budynków i lokali, są wpisy dokonywane w księgach wieczystych. Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że działka nr [...] , stanowi własność D. S.. Wprawdzie z księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] , stanowiącej własność

T.a i M. małż. M. wynika, że w obszar działki nr [...] wchodzi

grunt stanowiący działkę nr [...] , jednak w myśl przytoczonych przepisów, starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, nie może wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów budynków z pominięciem treści księgi wieczystej nr [...]. Wprowadzenie zmiany żądanej przez T. i M. małż. M. byłoby równoznaczne z rozstrzygnięciem kwestii własności spornego pasa gruntu. W świetle przytoczonych przepisów starosta, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest organem uprawnionym do rozstrzygania w sprawach własności. W przedmiotowej sprawie istnieje, zdaniem organu, w pierwszej kolejności konieczność uzgodnienia treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym w postępowaniu sądowym, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Organ wyraził też pogląd, że prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 września 2012 roku sygn. akt II Ca 448/12 orzekający o wydaniu działki nr [...] o powierzchni 0,03 ha w posiadanie M. i T. małż. M., nie stanowi tytułu własności do tej działki, a w związku z tym nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów i budynków. Wyrok ten, może być jedynie dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia treści ksiąg wieczystych nr [...] i nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Jednak o tym, czyją własnością jest ostatecznie działka nr [...] , może rozstrzygnąć wyłącznie właściwy sąd.

W skardze na tę decyzję M. M. i T. M. wnieśli o jej uchylenie w całości. Zarzucili naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj:

§ 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez uznanie, że przedłożone w sprawie dokumenty nie uzasadniają wniosków skarżących,

§ 44 ust. 2 w/w rozporządzenia poprzez zaniechanie przez Starostę S. wykonania obowiązków wynikających z tego rozporządzenia i obowiązków zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym,

§ 45 w/w rozporządzenia poprzez zaniechanie przez Starostę S. wykonania obowiązków zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że będące podstawą wniosku dokumenty, tj. AWZ Nr [...] z dnia 13 maja 1972 r., na mocy którego J. i J. małż. S. nabyli własność działki nr [...] oraz umowa darowizny Nr rep. [...] , mocą której T. i M. małż. M. stali się następcami prawnymi J. i J. małż. S, a co za tym idzie właścicielami przedmiotowej nieruchomości z dniem 14 lipca 1993 r., przemawiały za uwzględnieniem wniosku. Ponadto organy dysponujące uzasadnieniem Sądu Okręgowego w Kielcach ze sprawy II Sa 448/12, nie uwzględniły zawartego w nim stwierdzenia, że akt własności Nr [...] jest "mocniejszym" tytułem prawnym, niweczącym postanowienie z 30 czerwca 1998 r. wydane w sprawie I Ns [...] Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie zawieszenia. Błędne ponadto jest stanowisko organów opierających się na wpisach do księgi wieczystej, skoro sam wpis nie ma charakteru konstytutywnego, co znaczy, że nie tworzy prawa.

W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, częściowo z przyczyn, jakie w niej wskazano.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188 t.j. ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U.2018.1302 t.j., dalej p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało odmowę dokonania zmiany w ewidencji gruntów zgodnie z wnioskiem strony, choć powinien on zostać uwzględniony.

Zaskarżoną decyzją Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach utrzymał w mocy decyzję Starosty S. orzekającą o odmowie wprowadzenia podmiotowej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gmina P., polegającej na ujawnieniu T. i M. M. jako właścicieli działki oznaczonej numerem [...] w miejsce D. S., zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z aktu własności ziemi z dnia 13 maja 1972 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia przez organy obu instancji było ustalenie, że dla działki nr [...] położonej w Ł. gmina P. założona jest księga wieczysta nr [...], w której jako właściciel ujawniona jest D. S., a dla działki nr [...] również położonej w Ł., w obszar której wchodzi grunt stanowiący działkę nr [...] , założona jest inna księga wieczysta, nr [...], w której jako właściciele ujawnieni są T. i M. małżonkowie M.. W takiej sytuacji wprowadzenie żądanej zmiany byłoby równoznaczne z rozstrzygnięciem kwestii własności spornego pasa gruntu, do czego organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony. W celu wyjaśnienia sprawy istnieje konieczność uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w postępowaniu sądowym, a dopiero później dokonania wpisów w operacie ewidencji gruntów. Organ wyraził przy tym pogląd, że przewidziana w § 12 ust. 1 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów kolejność dowodów będących podstawą uwidocznienia w ewidencji gruntów, gdzie dokumentem wymienionym jako pierwszy są wpisy dokonywane w księgach wieczystych - nie jest przypadkowa. Ponadto prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt [...] orzekający o wydaniu działki nr [...] o pow. 0,03 ha w posiadanie M. i T. małż. M., nie stanowi, zdaniem organu, tytułu własności do tej działki i nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków.

Z argumentacją taką nie można się zgodzić z następujących powodów.

Zasady prowadzenia i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków znajdują się w przepisach ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w wydanym na podstawie delegacji znajdującej w art. 26 ust. 2 tej ustawy rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 24 ust. 2a w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 – 4, a więc między innymi na podstawie odpisów prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach o wydanie nieruchomości lub jej części. Ostatnio wymieniony przepis art. 23 ust. 1 – 4 określa szereg dokumentów wytwarzanych przez różne podmioty, na podstawie których informacje w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji. Wśród tych dokumentów są również wymienione zawiadomienia o nowych wpisach w działach I i II księgi wieczystej (art. 23 ust. 1 pkt 2 Prawa geodezyjnego). Należy zauważyć, że wspomniane zawiadomienia o nowych wpisach w działach I i II księgi wieczystej, usytuowane są w art. 23 Prawa geodezyjnego po takich dokumentach będących podstawą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, jak odpisy prawomocnych orzeczeń sądu, w tym zapadających w sprawach o wydanie nieruchomości lub jej części. Taka konstrukcja tego przepisu zaprzecza tezie postawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby przewidziana w § 12 ust. 1 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów kolejność dowodów będących podstawą uwidocznienia w ewidencji gruntów, gdzie dokumentem wymienionym jako pierwszy są wpisy dokonywane w księgach wieczystych - nie była przypadkowa, co miałoby prawdopodobnie w ocenie organu sugerować, że w przypadku kolizji wskazań co do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wynikających z wpisów w księgach wieczystych i w orzeczeniach sądów, pierwszeństwo powinny mieć wpisy w księgach wieczystych. W tej kwestii należy wyrazić pogląd, że o pierwszeństwie podstaw wpisów w ewidencji gruntów i budynków wynikających z różnych dokumentów, w przypadku gdy są nimi dokumenty, z których wynikają zmiany podmiotowe w zakresie własności nieruchomości oraz deklaratoryjne wpisy w księdze wieczystej, nie mogą decydować - w przypadku kolizji między tymi dokumentami - wpisy dokonywane w księgach wieczystych. Wynika to bowiem z deklaratoryjnego, a więc następczego, wtórne charakteru takich wpisów w księgach wieczystych.

Z przytoczonego przepisu art. 24 ust. 2a w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego wynika ponadto, że odpisy prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach o wydanie nieruchomości, mogą być samodzielną podstawą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, i to dokonywanych z urzędu. Tym bardziej więc jeśli do takiej aktualizacji z urzędu nie dojdzie, odpis prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie o wydanie nieruchomości może być podstawą aktualizacji dokonywanej na wniosek. Należy przy tym pamiętać, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawie o wydanie nieruchomości, należącej do spraw o charakterze petytoryjnym, jest ustalenie osoby właściciela spornej nieruchomości. Dlatego takie ustalenie sądu, zwłaszcza znajdujące odzwierciedlenie w wyroku uwzględniającym powództwo o wydanie nieruchomości, potwierdza rzeczywisty i aktualny stan prawny danej nieruchomości, a przez to jest podstawą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

W rozpatrywanej sprawie został ujawniony wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 września 2012 r. wydany w sprawie [...], którym zmieniono zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I C [...] oddalający powództwo M. M. i T. M. przeciwko D. S. o wydanie nieruchomości i orzeczono o usunięciu D. S. wraz z osobami prawa jej reprezentującymi i rzeczami z nieruchomości położonej w Ł., gmina P., stanowiącej działkę oznaczoną numerem [...] o pow. 0,03 ha i wydaniu jej w posiadanie powodom M. M. i T. M.. Z uzasadnienia tego wyroku wynika niewątpliwy stan faktyczny i prawny spornej nieruchomości, będącej również przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Otóż sporna działka stała się z dniem 1.01.1969r. przez zasiedzenie własnością B. P. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 czerwca 1998 r., wydanego w sprawie I Ns [...] . Działka ta stanowiła część działki oznaczonej nr [...] i dla potrzeb sprawy o zasiedzenie została podzielona na dwie działki, tj. działkę nr [...] o powierzchni 0,03ha i [...] o powierzchni 0,04 ha. W ocenie Sądu Okręgowego w Kielcach błędnie przyjął Sąd Rejonowy, że B. P. - poprzednik prawny pozwanej D. S. stał się właścicielem przedmiotowej działki dopiero z datą wydania postanowienia w sprawie o zasiedzenie. B. P. nabył bowiem przez zasiedzenie własność przedmiotowej działki położonej w Ł. i oznaczonej nr [...] z dniem 1 stycznia 1969r. Data wydania, czy uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego zasiedzenie dla powstania samego prawa własności nie ma znaczenia. Postanowienie takie stanowi jedynie dokument własności, którym osoba uprawniona może się legitymować. Poprzednicy prawni powodów – J. i J. małżonkowie S. legitymowali się na działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,07 ha położoną w Ł. tytułem własności wydanym w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 27, poz. 250 z 1971r). Zarówno nabycie własności w trybie powyższej ustawy jak i nabycie własności przez zasiedzenie - jest nabyciem pierwotnym. Uprawnienie do nabycia własności nieruchomości w trybie tej ustawy przysługiwało rolnikom, którzy w dacie 4 listopada 1971r. byli jej samoistnymi posiadaczami. Nabywali oni własność nieruchomości z mocy samego prawa z dniem 4 listopada 1971r. Akt Własności Ziemi Nr [...] wydany przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. dnia 13 maja 1972r. dla małżonków J. i J. S., stwierdzał jedynie nabycie przez nich własności powyższej nieruchomości. Z akt sprawy I Ns [...] Sądu Rejonowego w S. wynika, że K. P. występując z wnioskiem o zasiedzenie przez jego ojca B. P. części działki nr [...] położonej w Ł. wiedział, że na całą tę działkę tytuł własności w postaci aktu własności ziemi otrzymali małżonkowie J. i J. S.. Powyższe oznacza, że J. i J. S. mieli późniejszy, a co za tym idzie mocniejszy tytuł własności na sporną działkę niż B. P.. Powodowie wykazali, że są następcami prawnymi małżonków J. i J. S. Umową darowizny bowiem z dnia 14 lipca 1993 r. sporządzoną w formie aktu notarialnego Nr rep. A [...] , małżonkowie Szymańscy darowali im swoje gospodarstwo rolne obejmujące również działkę nr [...] położoną w Ł.. Dla powyższej nieruchomości prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w S. księga wieczysta [...] gdzie w dziale drugim wpisani są powodowie. Wydany dla J. i J. S.ch akt własności ziemi jest ostateczny, istnieje w obrocie prawnym i nie ma możliwości jego wzruszenia, co wynika z art. 10 ustawy z dnia 26.03.1982r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 11 poz. 27). Zgodnie z tym przepisem bowiem, wydany przez terenowy organ administracji państwowej do dnia wejścia w życie powyższej ustawy akt własności ziemi stanowi wyłączny dowód nabycia własności nieruchomości. Akt własności ziemi nie jest dokumentem, który podlega ocenie w postępowaniu cywilnym. Sąd powszechny jest związany decyzją administracyjną, którą jest akt własności ziemi wydany w trybie ustawy uwłaszczeniowej (por. uchwałę SN z 9.10.2007r., III CZP 46/07).

Jak w konkluzji stwierdził Sąd Okręgowy w Kielcach, powodowie M. M. i T. M. wykazali, że są właścicielami działki położonej w Ł., oznaczonej w ewidencji numerem [...] , stanowiącej część należącej do nich działki nr [...] .

Przedstawione wywody wskazują, że bezpodstawna była odmowa ujawnienia M. M. i T. M. w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. P., jako właścicieli działki oznaczonej numerem [...] w miejsce D. S.. Bezpodstawne było również sugerowane jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uzależnienie dokonania wnioskowanej aktualizacji od uzgodnienia stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej nr [...], z rzeczywistym stanem prawnym w trybie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2017.1007 t.j. ze zm.). Postępowanie wieczysto-księgowe uregulowane w ustawie o księgach wieczystych jest odrębne w stosunku do postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków uregulowanego w Prawie geodezyjnym i w rozporządzeniu w/s ewidencji gruntów. Oba postępowania prowadzone są przez różne podmioty (sądy rejonowe – art. 23 ustawy o księgach wieczystych i starostowie - § 44 rozporządzenia w/s ewidencji gruntów). Choć istotnie wpisy dokonane w księgach wieczystych są podstawą uwidaczniania w ewidencji praw osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali (§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w/s ewidencji gruntów, to wpisy dokonane w księgach wieczystych, jak to już wyżej wyjaśniono, nie są jedynymi podstawami wpisów w ewidencji gruntów i budynków, co wynika również z powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisu § 12 tego rozporządzenia. Powyższa konstatacja nie oznacza oczywiście, że sugerowane przez organy nadzoru geodezyjnego uzgodnienie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości ujawnionej w dwóch różnych księgach wieczystych nie jest potrzebne. Jeśli strony chcą doprowadzić wieczysto księgowy stan ich nieruchomości do stanu zgodnego z ich rzeczywistym stanem prawnym, to konieczne jest skorzystanie z trybu przewidzianego w art. 10 ustawy o księgach wieczystych.

Nie jest również zasadny argument organu II instancji, że prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 13 września 2012 r., sygn. akt II Ca 448/12 orzekający o wydaniu działki nr [...] o pow. 0,03 ha w posiadanie M. i T. małż. M. nie stanowi tytułu własności tej działki i nie może być podstawą do wprowadzenia zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów i budynków. O ile istotnie sam ten wyrok nie stanowi tytułu własności do wskazanej działki, to zgodnie z wyraźną dyspozycją przepisu art. 24 ust. 2a w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego, może być podstawą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, gdyż prawomocnie przesądził, kto i na podstawie jakich tytułów jest właścicielem tej nieruchomości.

Z powyższych rozważań wynika, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2a w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego oraz § 12 ust. 1 pkt 1, § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w/s ewidencji gruntów, w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Na skutek bowiem błędnej wykładni tych przepisów, a także nie zastosowania części z nich, doszło do odmowy wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę S.ego wnioskowanej zmiany. Dlatego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty S..

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata od jednego dokumentu pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie radcowskie w wysokości 480 zł obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 t.j.).