Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 476/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56, art. 17a, art. 33 par 3
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant st. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr 1001-IEE.7192.71.2024.10.ACU w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz r.pr. M. J.-H. kwotę 480,- (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu powiększoną o należny podatek od towarów i usług liczonym od tej kwoty.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 476/24

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim z 5 stycznia 2024 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec W. K. (dalej skarżący, zobowiązany, strona) na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim (organ egzekucyjny) prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na wniosek A. w Niemczech (organ wnioskujący) z 20 października 2023 r. i na podstawie wystawionego tego dnia jednolitego tytułu z tego samego dnia. Tytuł ten obejmuje zaległości z tytułu" 1) podatku od dochodu lub kapitału za okres od 1.01.2021 r. do 31.12.2021 r. w kwocie 21.659,93 zł wraz z odsetkami w kwocie 1.722,15 zł, 2) podatku od dochodu lub kapitału za okres od 1.10.2022 r. do 31.12.2022 r. w kwocie 8.210,25 zł wraz z odsetkami w kwocie 783,20 zł, 3) podatku od dochodu lub kapitału za okres od 1.01.2023 r. do 31.03.2023 r. w kwocie 8.619,65 zł wraz z odsetkami w kwocie 605,20 zł, 4) podatku od dochodu lub kapitału za okres od 1.04.2023 r. do 30.06.2023 r. w kwocie 8.619,65 zł wraz z odsetkami w kwocie 378,25 zł, 5) podatku od dochodu lub kapitału za okres od 1.07.2023 r. do 30.09.2023 r. w kwocie 8.619,65 zł wraz z odsetkami w kwocie 151,30 zł, 6 podatku od wartości dodanej VAT za okres od 1.01.2021 r. do 31.12.2021 r. w kwocie 3.857,70 zł wraz z odsetkami w kwocie 340,43 zł, 7) podatku od dochodu lub kapitału powstałego 14.03.2023 r., przy czym wyegzekwowaniu podlegają koszty w kwocie 160,65 zł, 8) podatku od dochodu lub kapitału powstałego 24.03.2023 r., przy czym wyegzekwowaniu podlegają koszty w kwocie 160,65 zł.

W oparciu o tytuł wykonawczy, zawiadomieniem z dnia 26 października 2023 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego w [...] S.A. Zawiadomienie to wraz z wydrukiem jednolitego tytułu wykonawczego skarżący otrzymał skarżący w dniu 30 października 2023 r.

W dniu 6 listopada 2023 r. do organu egzekucyjnego wpłynął (opatrzony tą samą datą) wniosek "o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu".

Skarżący wyjaśnił, iż z uwagi na wykonywanie w różnych miejscach zleceń w ramach działalności gospodarczej prowadzonej na terenie Niemiec, nie mógł odebrać i ustosunkować się do treści pism wysyłanych na podany adres meldunkowy w Niemczech. W ocenie strony , wobec nieotrzymania odpowiedzi, A. oszacował dochody i na postawie tych wyliczeń wystąpił o zapłatę zaliczek na poczet przyszłego podatku. Skarżący poinformował jednocześnie, że rozliczenie za 2022 r. zostało złożone do rozliczenia w terminie zgodnym z niemieckim systemem rozliczeń podatku. Tym samym, według strony , kwoty zawarte w jednolitym tytule wykonawczym nie są ostateczne, a jedynie domniemane. Podniesiono jednocześnie, że bezspornym dowodem potwierdzającym zapłatę prawidłowego zobowiązania, będzie roczne rozliczenie złożone w wymaganym terminie, tj. do 31.10.2023 r., przy czym potwierdzeniem złożenia rozliczenia, jest "automatyczne zatwierdzenie w systemie złożonych oświadczeń potwierdzonych zwrotną wiadomością elektroniczną". Dlatego też skarżący uważa, że decyzja podatkowa nie jest ostateczna. W ocenie strony dochodzenie należności pieniężnych jest dopuszczalne wówczas, gdy zobowiązany nie kwestionuje należności albo nie kwestionuje postępowania egzekucyjnego wszczętego w celu wyegzekwowania tych należności i nie doszło w wyniku prowadzonej egzekucji do całkowitego zaspokojenia wierzyciela. Analogicznie przedstawia się także kwestia dotycząca 2023 r. Wnioskodawca wskazał, że chciałby uzyskać decyzję wstrzymującą egzekucję administracyjną obowiązków o charakterze pieniężnym do czasu prawidłowego rozliczenia przez A.. Do wniosku załączył pięć dokumentów sporządzonych w języku niemieckim, przy czym wskazał, iż cztery dokumenty są potwierdzeniem złożenia rozliczenia, a jeden jest kopią niniejszego pisma sporządzonego w języku niemieckim.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim poinformował organ wnioskujący o złożeniu przez wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i jego treści oraz, że we wniosku tym zobowiązany zakwestionował dochodzone należności. Organ egzekucyjny wniósł, aby organ wnioskujący udzielił informacji, czy zachodzi spór w zakresie należności dochodzonych na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na powyższe organ wnioskujący wyjaśnił m.in. iż w dniu 10 października 2023 r. sprzeciw skarżącego od wyroku w sprawie podatku dochodowego za 2021 r. został odrzucony, jako niedopuszczalny. Organ ten wniósł jednocześnie o wznowienie procedur egzekucyjnych.

Postanowieniem z 5 stycznia 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego.

Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie (uzupełnione pismem z dnia 5 marca 2024 r.) W ocenie zobowiązanego, zaliczki naliczane są błędnie i dlatego wnosi o wstrzymanie egzekucji do czasu rozliczenia ubiegłego roku.

Organ odwoławczy wskazał, ze w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 24 marca 2024 r. (w dniu 25.03.2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z 9.03.2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw. Stosownie do przepisów przejściowych tej ustawy)

Powołując się na treść w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm. – dalej u.p.e.a.) wskazano, ze na dzień wydania postanowienia organu I instancji żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w tym przepisie.

Zauważono jednocześnie, że dochodzenie należności objętych jednolitym tytułem wykonawczym na rzecz organu państwa członkowskiego, tj. Niemiec, umożliwiają zapisy ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2009 - dalej: u.w.p.)

Powołując się na art. 79 i 78 u.w.p. stwierdzono, że w sprawie regulacje te nie mają zastosowania ponieważ sprzeciw stronu od wyroku w sprawie podatku dochodowego za 2021 r. został odrzucony, jako niedopuszczalny. Organ wnioskujący wniósł jednocześnie o wznowienie procedur egzekucyjnych. Podkreślono, że w pozostałym zakresie wierzytelności objęte jednolitym tytułem wykonawczym nie były kwestionowane.

Organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania i oceny zasadności i wymagalności obowiązku objętego jednolitym tytułem wykonawczym. Podanie w tym zakresie powinien wnieść bezpośrednio do organu państwa członkowskiego występującego z wnioskiem - tj. A. w Niemczech - zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

Organ odwoławczy nadmienił, że zaległość z tytułu podatku od dochodu lub kapitału wskazana w punkcie 2, zmniejszyła się do kwoty 4.708,68 zł wskutek zapłaty jej części bezpośrednio organowi wnioskującemu, o czym organ wnioskujący powiadomił 2.01.2024 r. Wcześniej, 9.11.2023 r., organ wnioskujący powiadomił o zmniejszeniu tej zaległości do kwoty 5.387,57 zł z tożsamej przyczyny.

Stwierdzono, że bezzasadny jest zarzut, zawarty w piśmie z 5 marca 2024 r. uzupełniającym zażalenie, dotyczący nieopatrzenia zaskarżonego postanowienia europejskim nakazem zapłaty. Przywołane przez skarżącego rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 12.12.2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty nie ma zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Rozporządzeniem tym wprowadzono formę nakazu zapłaty, dzięki której wierzyciele mają możliwość dochodzenia swoich roszczeń cywilnych i handlowych.

Ponadto wyjaśniono, że w niniejszym postępowaniu odwoławczym dotyczącym zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie można poddać ocenie terminowości rozpatrzenia przez organ egzekucyjny wniosku z 6 listopada 2023 r.

Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: naruszenie prawa procesowego, tj. art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa, polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów; art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia 7 października 2024 ustanowiony urzędu pełnomocnik procesowy strony oświadczył, iż popiera skargę wniesioną przez skarżącego i dodatkowo podnosi następujące zarzuty:

a) naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 4 ust. 1 u.w.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego przeciwko skarżącemu, pominięcie tego, że skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej oraz w sprawie jednolitego tytułu wykonawczego i niepodjęcie przez organ egzekucyjny właściwego trybu, aby zarzutom tym nadać prawidłowy bieg,

b) naruszenia art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez jego bezzasadne niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania, egzekucyjnego z mocy prawa z dniem wniesienia przez skarżącego do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej (w ocenie pełnomocnika zostały one wniesione na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał również, że podstawą zarzutu w sprawie jednolitego tytułu wykonawczego może być, zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 2 u.w.p., określenie w jednolitym tytule wykonawczym wysokości należności pieniężnych, o których mowa w art. 42 ust. 2, niezgodnie z treścią obowiązku 1 wynikającego z orzeczenia właściwego organu albo bezpośrednio z przepisu prawa. Jednakże niemiecki organ podatkowy w żaden sposób nie odniósł się do wysokości należności z tytułu podatku dochodowego lub kapitału za 2022 r. oraz zaliczek na podatek dochodowy lub kapitału (za 01-03.2023 r., 04-06.2023 r. i 07-09.2023 r). oraz podatku VAT za 2021 r. Ponadto przekazana przez organ zagraniczny wyjaśnienia nie zostały udzielone w trybie art. 46-49 u.w.p. Nie zostało wydane postanowienie, na które zobowiązanemu przysługiwało zażalenie.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie postanowień organów oby instancji i zasadzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Na rozprawie pełnomocnik zgłosił wniosek dowodowy, o przeprowadzenie dowodu (z wydruku niemieckich dokumentów podatkowych z załączonym tłumaczeniem) na okoliczność faktu, że wolą strony było zainicjowanie postępowania w sprawie zgłoszenia zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone, jeśli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy zwieszenia postępowania egzekucyjnego.

Natomiast istota wniesionej skargi (a dokładniej jej uzupełnienia) skupia się na zarzucie – podnoszonym dopiero na etapie sądowej kontroli legalności - zgodnie z którym organ błędnie zinterpretował intencje skarżącego wynikające z pisma z dnia 6 listopada 2023 r. W ocenie pełnomocnika strony pismo to winno być przede wszystkim postrzegane jak zarzuty wnoszone na podstawie wskazanych przepisów u.p.e.a. i na podstawie u.w.p.

Mając na uwadze przedmiot sprawy, jak i istotę zarzutów skargi należy poddać ocenie kwestię tego czy organ był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania bez wcześniejszego rozważenia (wyjaśnienia), czy pismo skarżącego z dnia 6 listopada 2023 r. nie było inicjatywą procesową zmierzającą do wniesienia zarzutów w trybach u.p.e.a. oraz u.w.p. na które wskazuje pełnomocnik.

W ocenie Sądu organy postąpiły zgodnie z prawem i prawidłowo zidentyfikował i rozpoznał żądanie skarżącego jak wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie uchybiając jednocześnie przepisom procedury w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy (nawet przy hipotetycznym przyjęciu, że pismo inicjujące postępowanie było przede wszystkim zarzutami - o czym w dalszej części rozważań).

Pochylając się nad treścią pisma skarżącego z dnia 6 listopada 2023 r. należy wskazać, że w judykaturze jednolicie przyjmuje się, że o treści pisma nie decyduje jego nazwa, lecz treść.

Analizując treść pisma skarżącego, w ocenie Sądu, organ prawidłowo zidentyfikował treści żądania artykułowanego przez stronę. Pismo nie tylko jest zatytułowane jest "wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego", ale nadto wprost wskazywane są regulacje art. 56 par 3, art. 57 par 1 i art. 58 e.p.e.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że chciałby uzyskać decyzję wstrzymującą egzekucję administracyjną obowiązków o charakterze pieniężnym do czasu prawidłowego rozliczenia przez A..

Mając tak sformowany wniosek i biorąc pod uwagę argumentację podniesioną we wniosku organ egzekucyjny, nie tylko przeanalizował przesłanki wynikające z art. 56 u.p.e.a., ale uruchomił tryb zawieszenia postępowania przewidziany w regulacjach u.w.p.

Zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 u.w.p. w przypadku, w którym powzięta zostanie informacja o sporze w zakresie egzekwowanej należności, postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu z dniem otrzymania przez centralne biuro łącznikowe od państwa członkowskiego informacji w tym zakresie, chyba że państwo członkowskie wystąpi z wnioskiem o dalsze odzyskiwanie tych należności. Dyspozycja przywołanej normy prawnej nie pozostawia wątpliwości, że zawieszenie postępowania jest obligatoryjne w sytuacji ziszczenia się dyspozycji art. 79 ust. 1 u.w.p. Organ egzekucyjny nie ma więc możliwości oceny zaistniałej sytuacji faktycznej w przypadku powzięcia informacji o sporze. Po drugie, pomimo powstania takiego sporu, występujące z wnioskiem o udzielenie pomocy państwo członkowskie może żądać kontynuowania postępowania. Biorąc pod uwagę zasadę wzajemnego zaufania przy dochodzeniu wierzytelności publicznoprawnych, przyjąć trzeba, że organ egzekucyjny nie może oceniać lub kwestionować wniosku o dalsze prowadzenie egzekucji pomimo istnienia sporu w zakresie egzekwowanej należności. Regulacja ta ma w zamierzeniu przeciwdziałać torpedowaniu przez zobowiązanego postępowania egzekucyjnego przez wykorzystywanie uprawnień procesowych bez podstawy prawnej i w celu przedłużenia postępowania egzekucyjnego. Niewątpliwie jednak może spowodować to zagrożenie praw zobowiązanego.

Inna sytuacja ma miejsce w przypadku uzyskania informacji o sporze od podmiotu, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie. W takim przypadku – zgodnie z treścią art. 79 ust. 2 u.w.p. – konieczne jest niezwłoczne wystąpienie do państwa członkowskiego o potwierdzenie tej informacji. W sytuacji, w której zostanie ona pozytywnie zweryfikowana, postępowanie zawiesza się z dniem otrzymania przez organ egzekucyjny informacji od podmiotu, chyba że państwo członkowskie wystąpi z wnioskiem o dalsze odzyskiwanie tych należności (art. 79 ust. 3 u.w.p.). Również i w tym przypadku żądanie państwa członkowskiego jest dla organu wykonującego wiążące (zob. J. Olszanowski, 4. Realizacja wniosku o odzyskanie należności pieniężnych [w:] J. Olszanowski, W. Piątek, Współpraca państw członkowskich UE przy odzyskiwaniu wierzytelności podatkowych, Warszawa 2016.)

Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny zwrócił się z zapytaniem do organu występującego – A. czy istnieje spór odnośnie należności pieniężnej objętej jednolitym tytułem wykonawczym.

W odpowiedzi na powyższe zapytanie organ występujący – A. poinformował organ egzekucyjny, że 10 października 2023 r. sprzeciw skarżącego od wyroku w sprawie podatku dochodowego za 2021r. został odrzucony jako niedopuszczalny. Organ ten wniósł jednocześnie o wznowienie procedur egzekucyjnych.

W ocenie Sądu organ miał pełne prawo do stwierdzania, że nie zachodzą określone w u.w.p.. przesłanki do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że również przesłanki zawieszania wynikające z u.p.e.a. zostały prawidłowo ocenione przez organy.

Zgodnie z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Jest poza sporem, że należność dochodzona w rozpatrywanej sprawie jest należnością, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a u.p.e.a., tj. należnością pieniężną państwa członkowskiego wynikającą z tytułu podatków i należności celnych pobieranych przez to państwo lub w jego imieniu, przez jego jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym organy lokalne, lub w imieniu tych jednostek lub organów, a także w imieniu Unii Europejskiej.

Nie może spotkać się z akceptacją Sądu argumentacja pełnomocnika strony, który wskazał, że skarżący mógł wnosić zarzuty na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Błędna jest również konkluzja uzasadniania uzupełnienia skargi, zgodnie z którą organy zaniechały zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a) i tym samym nie dokonały analizy przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie tylko tych wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a., lecz, przede wszystkim, określonych w art. 35 § 1 u.p.e.a.

Nietrafność tej argumentacji wynika przede wszystkim z faktu, że w myśl art. 33 § 3 u.p.e.a. do należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, przepisów § 1 i 2 nie stosuje się.

Jednocześnie regulacja ta stanowi, że przepis art. 17a stosuje się.

Zgodnie z art. 17a u.p.e.a., w przypadku wniesienia podania, z którego wynika, że organem właściwym w sprawie jest organ państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, podanie podlega zwrotowi wnoszącemu podanie, wraz z pouczeniem, że w sprawie będącej przedmiotem podania powinien wnieść podanie do organu właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Innymi słowy jeżeli zobowiązany wniesie takie zarzuty do polskiego organu egzekucyjnego, to należy poinformować go o trybie wnoszenia zarzutów. Nie przekazuje się wówczas zarzutów właściwym organom państwa występującego o udzielenie pomocy.

W tym miejscu należy zgodnie z art. 14 pkt 1 Dyrektywy Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń spory dotyczące wierzytelności, pierwotnego tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję we wnioskującym państwie członkowskim lub jednolitego tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję we współpracującym państwie członkowskim oraz spory dotyczące ważności powiadomienia dokonanego przez właściwy organ wnioskującego państwa członkowskiego podlegają kompetencjom odpowiednich organów wnioskującego państwa członkowskiego. Jeżeli w trakcie procedury odzyskiwania wierzytelności pierwotny tytuł wykonawczy umożliwiający egzekucję we wnioskującym państwie członkowskim lub jednolity tytuł wykonawczy umożliwiający egzekucję we współpracującym państwie członkowskim zostają zaskarżone przez zainteresowaną stronę, organ współpracujący informuje taką zainteresowaną stronę, że sprawa musi zostać przez nią wniesiona przed odpowiedni organ wnioskującego państwa członkowskiego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

Na mocy przepisów unijnych, polskie organy egzekucyjne udzielające pomocy innemu państwu członkowskiemu nie są właściwe w sprawach zaskarżania przez zobowiązanego tytułów wykonawczych, na podstawie których jest dochodzona należność.

Powyższe koresponduje nie tylko z ograniczeniem wynikającym art. 33 § 3 u.p.e.a., ale także z regulacjami art. 46 u.w.p.

Zgodnie z ust. 1) art. 46 podmiot może wnieść zarzuty w sprawie jednolitego tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do dochodzenia należności pieniężnych w państwie członkowskim. Podstawą zarzutu może być (ust. 2):

1) niezgodne z treścią pierwotnego tytułu wykonawczego, na dzień wystawienia jednolitego tytułu wykonawczego, określenie:

a) podmiotu,

b) rodzaju oraz wysokości należności pieniężnych,

c) okresu, którego dotyczą należności pieniężne;

2) określenie w jednolitym tytule wykonawczym wysokości należności pieniężnych, o których mowa w art. 42 ust. 2, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia właściwego organu albo bezpośrednio z przepisu prawa.

Natomiast zgodnie z ust. 3 art. 46 u.w.p. zarzuty w sprawie jednolitego tytułu wykonawczego wnosi się w okresie realizacji wniosku o odzyskanie należności pieniężnych przez państwo członkowskie do organu egzekucyjnego, który sporządził jednolity tytuł wykonawczy.

Mając na uwadze powyższe regulacje, przy jednoczesnym, hipotetycznym jedynie przyjęciu, że pismo skarżącego było (tak jak postuluje pełnomocnik strony) przede wszystkim wniesieniem zarzutów w trybie art. 46 u.w.p., to organ powinien zwrócić pismo skarżącemu wydając odrębne postanowienie (na które służy zażalenie) w trybie art. 17a u.p.e.a. ,

Postanowienie takie niewątpliwie nie zostało w niniejszej sprawie wydane (ponieważ postępowanie w sprawie zarzutów nie zostało wszczęte) i w ocenie Sądu brak jego wydania nie miało wpływu na wynik sprawy z następujących względów.

Po pierwsze (co wcześniej zostało już przeanalizowane), organ uprawniony był do potraktowania pisma skarżącego jako wniosku o zawieszenie postępowania i prawidłowo zbadał i ocenił przesłanki zawszenia postępowania egzekucyjnego wynikające zarówno z u.p.e.a. (art. 56) jak i u.w.p (art. 79).

Po drugie, w treści swojego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wskazał, że "organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania i oceny zasadności i wymagalności obowiązku objętego jednolitym tytułem wykonawczym. Podanie w tym zakresie powinien wnieść bezpośrednio do organu państwa członkowskiego występującego z wnioskiem - tj. A. w Niemczech - zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie".

W ocenie Sądu informacja powyższa jest zbieżna z tą jaką ustawodawca przewidział w art. 17a u.p.e.a.

Po trzecie zgodnie dyspozycja art. 46 ust. 3 u.w.p., wniesienie zarzutów opartych na treści art. 46 ust. 2 u.w.p. możliwe jest – co wymaga podkreślenie - przez cały okres postępowania, którego przedmiotem jest realizacja wniosku o odzyskanie należności pieniężnych.

Tym samym, w ocenie Sądu, brak wydania odrębnego postanowienia w trybie art. 17a u.p.e.a. nie można postrzegać jako uchybienia procesowego mającego wpływ na wynik postępowania. Strona została poinformowana, o trybie wnoszenia zarzutów (w uzasadnieniu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, które jest przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej), a zarzuty w sprawie jednolitego tytułu wykonawczego przysługują zobowiązanemu przez okres realizacji wniosku przez państwo członkowskie.

Z tego też względu zgłoszony na rozprawie wniosek dowodowy, o przeprowadzenie dowodu (z wydruku niemieckich dokumentów podatkowych z załączonym tłumaczeniem) na okoliczność faktu, że wolą strony było zainicjowanie postępowania w sprawie zgłoszenia zarzutów nie mógł przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 par. 3 p.p.s.a.) ponieważ, co już wcześniej zostało wyjaśnione, organy były uprawnione do rozpoznania żądania skarżącego jako wniosku o zawieszenia postępowania, a jego nierozpoznanie jako zarzutów nie miało wpływy na wynik postępowania.

Z tych powodów Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.

O kosztach pełnomocnika z urzędu orzekł zaś na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 764).

db