Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 505/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 12 września 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1918/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024r., sygn. akt IV SA/Wa 1918/23 w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 czerwca 2023 r., nr DLI-IV.7615.192.2022.MO w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w części oraz ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1918/23, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1918/23, w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 czerwca 2023 r., nr DLI-IV.7615.192.2022.MO, w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w części oraz ustalenia odszkodowania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 22 lutego 2024 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r. Pełnomocnik wyjaśnił, że w dniu 19 stycznia 2024 r. między godz. 16:00 a 20:00 działając za pośrednictwem platformy ePUAP złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podczas składania wniosku platforma ePUAP działała poprawnie, brak było informacji o jakimkolwiek błędzie. Wskazał, że ponieważ długo nie otrzymywał informacji o doręczeniu uzasadnienia, w dniu 20 lutego 2024r. zadzwonił do biura obsługi interesantów Sądu w celu uzyskania informacji, czy uzasadnienie wyroku zostało już sporządzone. W odpowiedzi otrzymał informację, że uzasadnienie nie zostało sporządzone, a nadto, że nie zarejestrowano w systemie wpływu wniosku o uzasadnienie. Po uzyskaniu tej informacji pełnomocnik skarżącego zalogował się na skrzynkę ePUAP i okazało się, że w folderze "wysłane" brak było wniosku, który składał za pośrednictwem tej platformy w dniu 19 stycznia 2024r. (i który w tym dniu tj. 19 stycznia 2024r. był widoczny w tym folderze). Skontaktował się więc z infolinią ePUAP, gdzie został poinformowany, że w dniach 19 stycznia - 20 stycznia 2024 r. były prowadzone prace serwisowe i że prace te mogły być przyczyną błędu (polegającego na utracie wiadomości), skutkującego faktycznym niedoręczeniem wniosku na skrzynkę ePUAP Sądu. Pełnomocnik podał, że informacja o pracach serwisowych w ww. terminie faktycznie jest potwierdzona na stronie

https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/uwaga-w-tych-dniach-nie-skorzystasz-z-profilu-zaufanego. Wskazano, że zgodnie z informacją tam podaną prace miały trwać od dnia 19 stycznia (od 20.00) do soboty 20 stycznia 2024 r. (do 16.00).

Wskazano, że uwzględniając powyższe, skarżący złożył ponowny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.

WSA w Warszawie odmawiając przywrócenia terminu – przywołując art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), wskazał, że podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie wnioskodawcy, które to kryterium wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu czynności.

Sąd podał, że w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że pozostawał w błędnym przekonaniu, że wniosek został złożony prawidłowo w terminie otwartym, tj. 19 stycznia 2024 r. Dopiero kontaktując się z infolinią ePUAP dowiedział się, że z uwagi na prace serwisowe wniosek w rzeczywistości nie został złożony. W ocenie Sądu wskazana okoliczność nie stanowi podstawy do uwzględnienia wniosku. Sąd podkreślił, że pełnomocnik winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Zaznaczył, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy pełnomocnik wskazał wprost, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył w dniu 19 stycznia 2024 r. między godz. 16:00 a 20:00, działając za pośrednictwem platformy ePUAP. Zaś prace serwisowe mogące stanowić podstawę błędu przy składaniu wniosku miały trwać od dnia 19 stycznia (od 20.00) do soboty 20 stycznia 2024 r. (do 16.00). Ze wskazanego okresu wynika, że w momencie składania wniosku wskazane prace jeszcze się nie rozpoczęły. W ocenie Sądu, nawet gdyby przyjąć, że prace serwisowe trwały w czasie złożenia wniosku, to nie można uznać, że takie prace są okolicznością nadzwyczajną, czy nagłą, której nie można było przewidzieć, a w konsekwencji, która uzasadniałaby po stronie skarżącego brak winy w uchybieniu ustawowemu terminowi, o przywrócenie którego obecnie wnosi.

Jednocześnie WSA wskazał, że pełnomocnik nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu, który mógłby potwierdzić, że prace serwisowe rzeczywiście mogły stanowić problemy z wysyłką wniosku za pośrednictwem platformy ePUAP. Mylne przekonanie o prawidłowo złożonym wniosku potwierdza, w ocenie Sądu, także niedochowanie elementarnych zasad staranności przy korzystaniu z systemu ePUAP. Pełnomocnik zaniechał bowiem sprawdzenia i pozyskania dokumentu UPP stanowiącego potwierdzenie prawidłowego wysłania korespondencji drogą elektroniczną.

Ponadto Sąd dodał, że w dniu 19 stycznia 2024 r. (piątek) nie upłynął jeszcze termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Termin ten upływał w dniu 22 stycznia 2024 r. (poniedziałek). Zatem pełnomocnik dbając rzetelnie o interesy mocodawcy w sytuacji braku potwierdzenia złożenia skutecznie wniosku w dniu 19 stycznia 2024 r. powinien zweryfikować, czy takie potwierdzenie otrzymał. Sąd zwrócił uwagę, że – jak już wskazano powyżej – miał jeszcze możliwość złożenia tego wniosku do dnia 22 stycznia 2024 r.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie podnosząc, że wniosek nie został skutecznie wysłany nie z jego winy. Wskazano, że art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowi o uprawdopodobnieniu, a nie udowodnieniu winy w uchybieniu terminu. W ocenie pełnomocnika, uprawdopodobnił on okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.

Wskazano, że w orzecznictwie przyjmuje się, że jedną z przyczyn uchybienia terminu jest awaria systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego, uniemożliwiająca stronie uzyskanie brakujących dokumentów w terminie określonych przez sąd.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Podstawowe znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma więc ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie usunąć przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.

Podkreślenia wymaga przy tym, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy także oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. To strona bowiem ponosi wszelkie konsekwencje działania, bądź zaniechania reprezentującego ją w sprawie pełnomocnika.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wykładnia przepisów dotyczących przywracania terminów nie może być nadmiernie rygorystyczna, jak również nie powinna być przesadnie liberalna, natomiast zawsze powinna uwzględniać wszystkie elementy stanu faktycznego konkretnej sprawy, tak aby zasadność przywrócenia lub odmowy przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie budziła wątpliwości. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem.

Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1918/23. Pełnomocnik podaje, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku złożył w dniu 19 stycznia 2024 r. za pośrednictwem platformy e-PUAP, jednak nie wiedział, że w dniach 19-20 stycznia 2024 r. prowadzone były prace serwisowe, mogące skutkować utratą wiadomości, bądź jej niedoręczeniem. Zauważyć jednak należy, że składając wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 19 stycznia 2024 r., pełnomocnik skarżącego nie dochował elementarnych zasad staranności przy korzystaniu z systemu ePUAP. Zaniechał bowiem sprawdzenia i pozyskania dokumentu UPP stanowiącego potwierdzenie prawidłowego wysłania korespondencji w drodze elektronicznej. Gdyby spróbował dokonać tej czynności, przekonałby się najpewniej, że nie jest to niemożliwe ze względu na prowadzone prace konserwatorskie i mógłby złożyć ten wniosek ponownie, zachowując termin do jego wniesienia. Podkreślić bowiem należy, że 7 – dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 stycznia 2024 r. mijał w dniu 22 stycznia 2024 r. Uznać zatem należy, że pełnomocnik skarżącego nie dochował należytej staranności w złożeniu przedmiotowego wniosku. Nie próbując bowiem pozyskać dokumentu UPP potwierdzającego prawidłowe wysłanie wniosku, do dnia 20 lutego 2024 r. czekał z wyjaśnieniem sprawy, kiedy to zadzwonił do biura interesantów sądu celem wyjaśnienia, dlaczego nie otrzymał jeszcze przedmiotowego uzasadnienia. Dopiero po uzyskaniu z sądu informacji, że wniosek nie wpłynął, skontaktował się z infolinią e-PUAP, gdzie został poinformowany o prowadzonych pracach serwisowych w dniu 19-20 stycznia 2024 r.

Nie może odnieść zamierzonego skutku argument pełnomocnika, że pozostawał on w błędnym przekonaniu, że wniosek został prawidłowo złożony w dniu 19 stycznia 2024 r. Jako profesjonalny pełnomocnik powinien bowiem wiedzieć, że po wysłaniu wniosku należy pozyskać z systemu dokument UPP stanowiący potwierdzenie prawidłowego wysłania korespondencji w drodze elektronicznej. Czynności takiej jednak zaniechał, co nie świadczy o braku jego winy w niedochowaniu terminu.

W świetle powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r., bowiem słusznie uznał, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia tego wniosku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.