Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 704/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. T. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 lipca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia odwołania D. T. (dalej również: wnioskodawczyni; skarżąca; strona) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: k.p.a. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (dalej również: Prezydent Miasta; organ I instancji) z dnia 3 listopada 2023 r. nr [...], wydaną w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu 20 września 2023 r. D. T., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem R. M..

Do wniosku dołączona została m.in. kopia orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 1 czerwca 2022 r. o zaliczeniu R. M. do znacznego stopnia niepełnosprawności, z którego wynika, że ustalony stopnień niepełnosprawności datuje się od 12 kwietnia 2019 r., a niepełnosprawność istnieje od 8 grudnia 2018 r.; orzeczenie zostało wydane na okres do 30 czerwca 2025 r.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 3 listopada 2023 r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem R. M.. Organ I instancji uzasadnił odmowę tym, że nie jest spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) - dalej: u.ś.r.

Prezydent Miasta ustalił, że z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 1 czerwca 2022 r. nr [...], wynika, że zaliczono R. M. do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym - do dnia 30 czerwca 2025 r., z przyczyn niepełnosprawności oznaczonych kodem [...], oraz ustalono, że niepełnosprawność istnieje od 8 grudnia 2018 r., a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 12 kwietnia 2019 r.

Organ stwierdził, że z przeprowadzonego w dniu 25 października 2023 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawczyni niewątpliwie sprawuje opiekę nad mężem R. M., który jest po przebyciu trzech udarów oraz jest częściowo sparaliżowany oraz pieluchowany. Opieka nad R. M. polega na zmianie pieluch, ubieraniu, przygotowywaniu posiłków, rehabilitacji w łóżku, wizyty u lekarzy, specjalistów.

Powołując się na zasadę legalności (art. 6 k.p.a.) Prezydent Miasta stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, który wszedł w życie w dniu 23 października 2014 r. (data publikacji w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r., poz. 1443), nie doprowadził do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, dlatego organ administracji publicznej jest związany przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które aktualnie obowiązują.

W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium, motywując swoje rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu decyzji z dnia 8 lipca 2024 r. wyjaśniło, że mimo błędnego uzasadnienia w zakresie mocy obowiązującej i wykładni przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, zaskarżoną decyzję należy utrzymać w mocy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) - dalej: u.ś.w. Kolegium przywołało treść art. 63 ust. 1 u.ś.w. oraz rozbieżne stanowiska prezentowane w orzecznictwie i wyjaśniło, że nie stwierdziło, aby przepis przejściowy art. 63 u.ś.w. dopuszczał stosowanie w niniejszej sprawie przepisów dotychczasowych, gdyż D. T. nie nabyła prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. ani też nie nabyłaby tego prawa po tym dniu na wniosek złożony w dniu 20 września 2023 r., wobec czego do oceny jej wniosku powinny znaleźć zastosowanie przepisy nowe.

Przedstawiając aktualne brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz odwołując się do treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności R. M., organ II instancji stwierdził, że nie zostały spełnione warunki do przyznania świadczenia, gdyż R. M., w związku z opieką nad którym złożono wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia.

Zarazem organ odwoławczy wskazał na przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego według stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2023 r., co uczynił "celem wyjaśnienia stronie całego stanu prawnego".

Odnosząc się do kwestii daty powstania niepełnosprawności R. M., Kolegium stwierdziło, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. od momentu wejścia w życie przywołanego wyroku Trybunału, nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu, w związku z czym przepis ten nie stał na przeszkodzie przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie.

Powołując się na stanowisko orzecznictwa, organ II instancji stwierdził, że z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest ustalenie, czy w okolicznościach sprawy istnieje związek przyczynowy między niepodejmowaniem przez wnioskodawcę zatrudnienia lub pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wyjaśnił, że aprobuje stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. I OSK 1334/20, zgodnie z którym z zatrudnienia zrezygnować mogą tylko osoby aktywne zawodowo, tj. w wieku przedemerytalnym, dla których praca, a nie emerytura jest głównym źródłem utrzymania.

Organ odwoławczy zauważył, że podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 25 października 2023 r. ustalono, że D. T. zamieszkuje z mężem R. M., który niewątpliwie wymaga opieki osób trzecich, jest osobą po udarach, ma połowiczny paraliż ciała, jest chory na liczne choroby, niezdolny do samodzielnej egzystencji. Niemniej jednak samo sprawowanie opieki (potwierdzone przez wywiad środowiskowy) jest niewystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczne jest również rozważenie, czy w przypadku wnioskodawczyni istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad mężem. Kolegium wskazało również na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i stwierdziło, że D. T. jest uprawniona do renty rodzinnej (jednak przyznanej nie w zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego - patrz pismo ZUS z dnia 20 października 2023 r. k. 54 akt sprawy).

Organ II instancji stwierdził, że "D. T. ma obecnie [...] lat, nie pobiera renty ani emerytury" i wskazał, że do 30 września 2015 r. była aktywna zawodowo, a z akt sprawy wynika, że po tej dacie nie podejmowała zatrudnienia ani pracy zarobkowej. Podniósł, że w najnowszym orzecznictwie przyjmuje się, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a nie innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jeśli zatem niepodejmowanie zatrudnienia przez wnioskodawcę wynika bezpośrednio z jego uprawnienia do świadczenia emerytalnego i decyzji np. o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie z powodu konieczności zapewnienia opieki małżonkowi, przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w tym przepisie nie została spełniona.

Kolegium podniosło, że w momencie złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca już od prawie 8 lat nie podejmowała zatrudnienia ani pracy zarobkowej, utrzymując się z opisanej wyżej renty rodzinnej, co w ocenie organu stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia. Organ odwoławczy uznał, że D. T. nie zrezygnowała także z zatrudnienia lub pracy w celu opieki nad R. M., gdyż zawarła z nim związek małżeński dopiero w dniu [...] Według organu, okoliczność, że opiekowała się nim w roku 2015 w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej "Dom Pomocy [...]" nie oznacza, że można się dopatrzeć związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką. Organ odwoławczy argumentował, że D. T. od roku 2015 nie podjęła innego zatrudnienia, zaś zgodnie z ustaleniami pracownika socjalnego małżeństwo "utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych".

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że zarówno na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., jak i tych obowiązujących od dnia1 stycznia 2024 r. nie można przyznać skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem R. M., gdyż: 1) od dnia 1 stycznia 2024 r. osoba, w związku z opieką nad którą złożono wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, musi być osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia, zaś w przypadku R. M. niepełnosprawność istnieje od dnia 8 grudnia 2018 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 12 kwietnia 2019 r., a więc gdy miał on 69 lat; 2) do dnia 31 grudnia 2023 r. "H. M. nie nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wystąpienie przesłanki negatywnej uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., tj. brak związku przyczynowego między sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia".

W skardze na decyzję odwoławczą D. T., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą. Wobec tego skarżąca wniosła o: 1) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 2) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także 3) zasądzenie zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu co do tego, że w sprawie występuje negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt nieistnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki. W ocenie strony, formułując przedstawione w decyzji tezy, organ nie wziął w ogóle pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego i Kolegium pochopnie wykluczyło zwykłe czynności życia codziennego z zakresu opieki i pomocy uzasadniającej prawo do świadczenia, nie przedsięwzięło bowiem jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w celu wykazania zbędności podejmowania przez stronę określonych czynności w ramach opieki i pomocy nad mężem, uzasadniających konieczność rezygnacji z zatrudnienia (niepodejmowania zatrudnienia). Ponadto storna argumentowała, że wykładni art. 17 ust 1 pkt 4 u.ś.r., a spornej w tej sprawie przesłanki wyrażonej sformułowaniem "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności" należy dokonywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem celu tych unormowań, gdyż wykładnia przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w oderwaniu od całej regulacji tej ustawy i wartości konstytucyjnych stanowić może w konsekwencji naruszenie prawa materialnego mogące mieć wpływ na treść decyzji.

Przy tym skarżąca zauważyła, że "podjęcie decyzji o nieposzukiwaniu pracy jest tożsame z rezygnacją z aktualnego zatrudnienia", zaś rolą organów orzekających w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego jest weryfikacja samej potrzeby zapewnienia osobie niepełnosprawnej pomocy innych osób, bowiem w tej kwestii wiążąco wypowiedział się właściwy organ w orzeczeniu o niepełnosprawności, ale weryfikacja zakresu tej pomocy wymagającego rezygnacji z zatrudnienia. Wobec tego strona stwierdziła, że Kolegium powinno zbadać okoliczności odnoszące się do rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą oraz związku tej okoliczności z potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem w takim zakresie, w jakim świadczy ją skarżąca. Przy takiej argumentacji, strona stwierdziła, że w niniejszej sprawie organy obydwu instancji wadliwie uznały, że skarżąca nie może uzyskać przedmiotowego świadczenia.

Kolegium w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o oddalenie skargi. Organ jako strona przeciwna nie zażądał w tej sprawie przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepodejmowaniem pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego.

W tym miejscu należy podkreślić, że ze względu na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest co do zasady takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (patrz np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - i powołane tam orzecznictwo). Dlatego też decyzji organu odwoławczego należy stawiać wszystkie wymagania wynikające z podstawowych zasad postępowania administracyjnego i szczegółowych reguł prowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego), wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W stosunku do decyzji administracyjnej wskazuje się ustawowo na konieczność respektowania zasady prawdy obiektywnej (art. 7), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, rozstrzygnięcia i motywowania stanowiska organu (m.in. art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3). Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Odniesienie się przez organ administracji do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy jest istotne z punktu widzenia wyżej przywołanych, podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia (patrz np. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt III OSK 4906/21, dostępny jw.).

Materialnoprawną podstawę decyzji odmownej organu I instancji stanowiły przepisy art. 17 ust. 1 i 1b u.ś.r., tj. przepisy tej ustawy w brzmieniu obwiązującym do 31 grudnia 2023 r. Natomiast podstawą decyzji odwoławczej były przepisy art. 17 ust. 1 u.ś.r. w nowym brzmieniu (obowiązującym od 1 stycznia 2024 r.) i art. 63 u.ś.w.

Sąd wyjaśnia, że jak słusznie zauważył organ odwoławczy - od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (z wyjątkiem przepisów wyraźnie wskazanych w art. 71 tej ustawy). Organ odwoławczy trafnie wskazał także m.in. na brzmienie przepisu art. 63 ust. 1 u.ś.w., zgodnie z którym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmieniającej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 roku, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym (do 31 grudnia 2023 r.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy tym według art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Z kolei w dacie rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. - patrz: art. 43 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. - Dz.U. z 2023 r., poz. 1429, zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 1 stycznia 2024 r.) stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1359 oraz z 2022 r., poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego – jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast art. 17 ust. 1b u.ś.r. został z dniem 1 stycznia 2024 r. uchylony (patrz: art. 43 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.).

W niniejszej sprawie niewątpliwie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia jeszcze w 2023 r., a organ I instancji rozstrzygnął merytorycznie sprawę w dniu 3 listopada 2023 r. W postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji wnioskodawczyni przedłożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności osoby, w związku z opieką nad którą wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W aktach administracyjnych znajdują się także pozostałe dokumenty, które mogły okazać się przydatne organom przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, jak kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 25 października 2023 r., opis czynności pomocowo-opiekuńczych oraz oświadczenia strony.

W takich okolicznościach faktycznych i prawnych Kolegium uznało, że nie stwierdza, aby przepis przejściowy art. 63 u.ś.w. dopuszczał stosowanie w niniejszej sprawie przepisów dotychczasowych, gdyż D. T. nie nabyła prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. ani też nie nabyłaby tego prawa po tym dniu na wniosek złożony w dniu 20 września 2023 r., wobec czego do oceny jej wniosku powinny znaleźć zastosowanie przepisy nowe. Na gruncie art. 17 ust. 1 u.ś.r., w nowym brzmieniu, organ II instancji wskazując na uwarunkowania dotyczące wieku R. M. i ustalonego stopnia niepełnosprawności, stwierdził, że nie spełniono przesłanek do przyznania tego świadczenia.

Poza tym organ odwoławczy ubocznie wskazał na przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego według stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2023 r.

Wobec tego należy zauważyć, że organ I instancji w zasadzie ocenił okoliczności sprawy jedynie z perspektywy art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie kwestionując zarazem samego faktu wykonywania przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym mężem. Stanowisko organu I instancji dotyczące zachodzenia podstawy do odmowy przyznania świadczenia ze względu na niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. było nieprawidłowe. Nie umknął przy tym organowi fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Niemniej jednak z powodu braku podjęcia przez ustawodawcę działań legislacyjnych w zakresie zmiany przepisu uznanego za niekonstytucyjny organ odmówił zastosowania wykładni przedstawionej przez Trybunał Konstytucyjny w tym wyroku. W ocenie Sądu argumentacja organu I instancji jest w powyższym zakresie błędna, gdyż zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a zatem organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia powinien był zastosować wykładnię dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt K 38/13 (zob. np. stanowisko NSA w wyroku z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16, dostępnym jw.). Trafnie też kwestię tę wyjaśnił organ II instancji, odnosząc się do kwestii daty powstania niepełnosprawności R. M. i stwierdzając, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. od momentu wejścia w życie przywołanego wyroku Trybunału, nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu, w związku z czym przepis ten nie stał na przeszkodzie przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie. Nie ma zatem potrzeby dalej tego zagadnienia omawiać.

Zdaniem Sądu, należało przypisać organowi II instancji błędne podejście do ustalania i oceny okoliczności stanu faktycznego, stanowiące o uchybieniach w zakresie przepisów postępowania, które doprowadziły do wadliwego – bo co najmniej przedwczesnego – rozstrzygnięcia sprawy.

Otóż, skoro wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego zamknęły się w okresie do 31 grudnia 2023 r., to z uwagi na brzmienie przepisu przejściowego art. 63 u.ś.w. organ powinien w pierwszej kolejności ocenić, czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. i w takiej sytuacji odnieść stan faktyczny do się przepisów dotychczasowych.

Wobec przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska organu odwoławczego, należy przede wszystkim zauważyć, że Kolegium błędnie założyło, iż w niniejszej sprawie należy zastosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. Z kolei rozważania dotyczące możliwości przyznania świadczenia w dotychczasowym brzmieniu nie zostały odpowiednio przedstawione.

W ocenie Sądu, przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy interpretować łącznie z art. 63 ust. 2 tej ustawy. Trzeba zatem podkreślić, że na możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego także "od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r.", a zatem – przyjmując, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego według dotychczasowego brzmienia art. 17 u.ś.r., powstało czy też mogło powstać przed 1 stycznia 2024 r. – na konieczność rozstrzygania sprawy na podstawie dotychczasowych przepisów, wprost wskazuje treść przepisu art. 63 ust. 2 u.ś.w. Przepis ten stanowi, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.

Zdaniem Sądu, wobec tak sformułowanych przez ustawodawcę przepisów przejściowych, uznać należało, że co do zasady o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza w danej sprawie spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, względnie najpóźniej na dzień 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w. Poza tym wniosek taki płynie również z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, w którym wskazano na to, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 105/24, dostępny jw.).

W orzecznictwie odwołującym się do tych przepisów i uzasadnienia projektu ustawy, przyjmuje się w szczególności, że ze względu konsekwencje zmiany prawa, z uwagi na użyte w art. 63 ust. 1 u.ś.w. sformułowanie "powstania prawa", a nie "ustalenia prawa", dotychczasowe przepisy należy zatem stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. oraz spełniają określone w ustawie przesłanki jego przyznania (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 912/23, dostępny jw.).

Zasadniczo zatem, jeżeli organ ustali, że zakres opieki sprawowanej przez wnioskodawcę spełniał przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, jak również do 31 grudnia 2023 r. spełnione zostały warunki materialnoprawne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego według przepisów obowiązujących do tej daty, to przyjąć należy, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia wniosku, zatem do dnia 31 grudnia 2023 r. Tymczasem w niniejszej sprawie organ II instancji niejako z góry przyjął, że sprawę należy rozstrzygnąć na podstawie stanu prawnego obwiązującego od 1 stycznia 2024 r., a rozważania w zakresie przesłanek negatywnych czy też uniemożliwiających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego według stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2023 r. przedstawił jedynie "celem wyjaśnienia stronie całego stanu prawnego".

Przy ocenie okoliczności sprawy z jednej strony Kolegium przyjęło, że z zatrudnienia zrezygnować mogą tylko osoby aktywne zawodowo, tj. w wieku przedemerytalnym, dla których praca, a nie emerytura jest głównym źródłem utrzymania i konieczne jest rozważenie, czy w przypadku wnioskodawczyni istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad mężem. Z drugiej zaś wskazało na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i stwierdziło, że D. T. jest uprawniona do renty rodzinnej (jednak przyznanej nie w zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego). Zarazem organ odwoławczy w swoich rozważaniach wskazywał również na dane innej osoby, stwierdzając, że "D.T. ma obecnie [...] lat, nie pobiera renty ani emerytury" oraz, że do dnia 31 grudnia 2023 r. "H. M. nie nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wystąpienie przesłanki negatywnej uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., tj. brak związku przyczynowego między sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia".

Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. dotyczy sytuacji, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, wskazując, że ma to miejsce, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.

Nie jest zatem jasne, czy organ odwoławczy w całokształcie rozpatrzył w II instancji sprawę D. T., skoro jednocześnie odnosił się do uwarunkowań innej osoby i sprzecznie wskazywał na "wystąpienie przesłanki negatywnej uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., tj. brak związku przyczynowego między sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia". Pozostaje zatem niepewność, jak ostatecznie organ II instancji ocenia kwestię uprawnienia skarżącej do renty rodzinnej. W takich warunkach zachodzi też wątpliwość, czy przedstawione rozważania zostały w pełni zindywidualizowane w odniesieniu do skarżącej D. T., czy też część z nich została błędnie przeniesiona ze sprawy innej osoby.

Również sama ocena kwestii aktywności zawodowej skarżącej i jej rezygnacji z pracy zarobkowej czy też powstrzymania się od podejmowania aktywności zarobkowej nie została spójnie, wyczerpująco przestawiona. Kolegium wskazało na to, że do 30 września 2015 r. wnioskodawczyni była aktywna zawodowo, a po tej dacie nie podejmowała zatrudnienia ani pracy zarobkowej oraz że w momencie złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca już od prawie 8 lat nie podejmowała zatrudnienia ani pracy zarobkowej, utrzymując się z opisanej wyżej renty rodzinnej, co w ocenie organu stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia. Poza tym organ uznał, że D. T. nie zrezygnowała także z zatrudnienia lub pracy w celu opieki nad R. M., gdyż zawarła z nim związek małżeński dopiero w dniu [...] i małżeństwo utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych. Według organu, okoliczność, że wnioskodawczyni opiekowała się tą osobą w roku 2015 w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej nie oznacza, że można się dopatrzeć związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką.

Wobec tego Sąd wyjaśnia, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wystarczające stwierdzenie znacznego stopnia niepełnosprawności u podopiecznego osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych na rzecz osoby niepełnosprawnej, jak i sam fakt wykonywania opieki zgodnej z potrzebami osoby niepełnosprawnej znacznie ograniczonej w zdolności do samodzielnej egzystencji. Przede wszystkim rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź niepodejmowanie takich zajęć powinna nastąpić z uwagi na konieczność podjęcia opieki nad osobą niepełnosprawną. Pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej (patrz: wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1575/22, dostępny jw.).

Należy również podkreślić, że ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Dlatego też, aby można było mówić o spełnieniu przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. W każdym postępowaniu właściwy organ musi zatem dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest z niego zrezygnować (patrz: wyrok NSA z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 1239/22, dostępny jw.).

Rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie jako fakt powinien być oceniany na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie świadczenia. Dlatego też bez znaczenia pozostaje, czy wnioskodawca zrezygnował z zatrudnienia wcześniej z innych przyczyn (np. z uwagi na opiekę nad małymi dziećmi), jeżeli przyczyny te ustały, a w dacie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne zaistniały nowe okoliczności - takie, jak konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, które uniemożliwiają wnioskodawcy ponowne podjęcie zatrudnienia. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla bowiem żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, warunkiem jest jednak, by stan ten w odniesieniu do tego samego niepełnosprawnego i jego opiekuna trwał (patrz np. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 2799/20, dostępny jw.). Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie – po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia – wystąpi on o to świadczenie. Dlatego nie ma podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Dlatego istotne jest, czy w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego [ewentualnie najpóźniej w dacie rozstrzygania sprawy] strona spełnia ustawowe przesłanki do jego przyznania (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1939/21, dostępny jw.).

Odnosząc się do stanowiska Kolegium, które wystąpienia takiego koniecznego związku nie stwierdziło w ocenianym stanie faktycznym sprawy, należy zauważyć, że organ II instancji uzasadnił swoje stanowisko w tym względzie, jakkolwiek częściowo oparł je na nieprawidłowej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. To z kolei doprowadziło organ do wniosków, które ostatecznie Sąd uznał za pozbawione odpowiedniego osadzenia w okolicznościach sprawy, które nie zostały w pełni rozpatrzone.

Organ odwoławczy wprawdzie zasadnie odwołał się do poglądów orzecznictwa, jednakże i tak końcowo przedstawił częściowo błędną, bo co najmniej niepełną interpretację przepisów w takim zakresie, w jakim prowadziło to do wniosków sprzecznych z celami przedmiotowej formy wparcia opiekunów osób niepełnosprawnych. Pomimo przywołania co do zasady trafnych poglądów ogólnych, Kolegium w stosunku do skarżącej niezasadnie zawęziło rozumienie przesłanki zaprzestania aktywności zawodowej z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. praktycznie do samej rezygnacji z zatrudnienia, co miało nastąpić już w 2015 r. Tymczasem w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest mowa alternatywnie o rezygnacji z zatrudnienia, czyli zaprzestaniu wykonywania pracy zarobkowej, jak również o niepodejmowaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czyli powstrzymaniu się od zarobkowania. Z kolei zatrudnienie lub inna praca zarobkowa (tj. formy zarobkowania) zostały zdefiniowane w art. 3 pkt 22 u.ś.r.

Trzeba zatem podkreślić, że w sposób oczywisty strona nie mogła wcześniej zrezygnować z aktywności zarobkowej w celu opieki nad swoim mężem, skoro związek małżeński został zawarty w dniu [...]., a zatem to od tej daty wystąpił konieczny warunek z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Niemniej jednak, w takiej sytuacji nie można w prosty sposób przyjmować, że skoro skarżąca opiekowała się tą osobą w 2015 r. w ramach prowadzonej działalności zawodowej, to nie jest możliwe późniejsze zrezygnowanie z aktywności zarobkowej w związku podjęciem się opieki nad tą samą osobą - już jako jej mężem, legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przeciwnie, należało wszechstronnie ocenić okolicznością sprawy na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w tym rozważyć, czy rodzaj pobieranego przez skarżącą świadczenia oraz uwarunkowania osobiste (np. wiek) i rodzinno-organizacyjne mają znaczenie w sprawie i są istotne dla rozstrzygnięcia, czy niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym mężem.

Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z uchybieniem przywołanych przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, Sąd uznał za zasadne wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Decyzja odwoławcza narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co też samodzielnie uzasadniało jej uchylenie. Ponadto budził zasadnicze zastrzeżenia sposób wykładni i zastosowanie przez organ II instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., jak również art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w brzmieniu obwiązującym do 31 grudnia 2023 r. W tych warunkach miało to wpływ na wynik sprawy, bowiem ukierunkowało charakter rozstrzygnięcia, tj. utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji z przyjęciem, że odmowa przyznania świadczenia jest zasadna z innych przyczyn niż wskazane w decyzji organu I instancji. W sprawie zabrakło również odpowiedniego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych oraz dokonania prawidłowej oceny stanu faktycznego na podstawie przepisów art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.

Ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium uwzględni wyżej wskazaną wykładnię art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w., jak również zapewni prawidłowe zastosowanie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zadba o odpowiednie uzasadnienie decyzji. Organ II instancji rozpatrzy sprawę w instancji odwoławczej, stosując przepisy dotychczasowe, tj. sprzed nowelizacji, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r., o ile nie zajdą inne przesłanki wyłączające z art. 63 u.ś.w. W konsekwencji, niezbędne będzie odniesienie się do okoliczności faktycznych dotyczących zachodzenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia (zarobkowania) a wykonywaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, jako koniecznego warunku uzasadniającego przyznania świadczenia. Kolegium końcowo oceni, czy w granicach postępowania odwoławczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego możliwe jest merytoryczne zakończenie sprawy w II instancji i wyda odpowiednie rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wniosek strony i wynik sprawy oraz wysokość wynagrodzenia należnego zawodowemu pełnomocnikowi (480 zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).