Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4190/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2014 poz 669
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. nr. [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącej G. w P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 4190/14

uzasadnienie

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (także jako Główny Inspektor) decyzją z dnia [...] października 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. Z art. 5 § 2 pkt 4, art. 127 § 3, art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (także jako ustawa), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (także Inspektor Wojewódzki).

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

W dniach [...] lipca, [...] września 2008 r. przeprowadzono kontrolę w zakładzie I. G. prowadzącą działalność gospodarczą w formie jednoosobowego przedsiębiorstwa pod nazwą "G.", w wyniku której decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Inspektor Wojewódzki ustalił stopień wadliwości na 100% partii sałatki "Kapusta czerwona" w ilości 1049,84kg (1193szt. x 880g) o wartości brutto 2564,95zł z datą produkcji 18 sierpnia 2007 r. i z datą minimalnej trwałości do 18 sierpnia 2009 r., partia B wyprodukowanej przez L. s.c. w Z. oznakowanych logo zakładu G. ul. [...],[...] L., Zakład w P. ul. [...],[...] P. (także jako strona) i wprowadzonych do obrotu przez to przedsiębiorstwo. Środek spożywczy poddany kontroli przez uprawnione laboratorium, na pięć badanych słoików w dwóch zawierał pod nakrętką pleśń.

Od decyzji strona, pismem z dnia [...] października 2008 r., wniosła odwołanie z wnioskiem o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

W odwołaniu zarzucono pobranie urzędowych próbek pozostawiając w zakładzie próbki kontrolowane i zabierając próbki zasadnicze. Nadto zarzucono, że dokumenty kontroli nie odnoszą się do opakowań lecz do samego produktu oraz stwierdzono, iż protokół pobrania próbek nie wskazywał na nieszczelność opakowań lub na proces fermentacji produktu. Wskazano także, iż badanie próbek przeprowadzono po trzech tygodniach od ich pobrania, a nie wiadomo czy próbki były przechowywane w odpowiednich warunkach.

W dniu [...] października 2008 r. przeprowadzono kontrolę w firmie L. stwierdzając, że wyrób "Kapusta czerwona" oznakowano 18. miesięczną datą minimalnej trwałości pomimo, że w oparciu o zakładowe "Specyfikacje produktu" okres trwałości powinien zostać określony na 12 miesięcy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Główny Inspektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie VI SA/Wa 205/09 skargę odrzucił, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie II GSK 409/09 skargę kasacyjną na to postanowienie oddalił.

Wnioskiem nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Inspektor Wojewódzki wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o wydanie decyzji w trybie art. 13 ust. 4 ustawy o cenach wskazując, że kontrolowana partia B "Kapusta czerwona" została sprzedana przez stronę bez obniżenia ceny.

Sąd Okręgowy w K. VII Wydział Gospodarczy wyrokiem z dnia [...] września 2013 r. w sprawie [...], z powództwa I. G. przeciwko L. o zapłatę, oddalił powództwo I. G. Sąd w swoich ustaleniach miał na uwadze kontrole przeprowadzone w przedsiębiorstwie powódki w dniu [...] lipca 2008 r. i u pozwanego w dniach [...] października 2008 r., w wyniku których zostały wydane przez Inspektora Wojewódzkiego decyzje nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Sąd podkreślał, że roszczenie powódki dotyczyło odpowiedzialności kontraktowej pozwanego.

Zgodnie z ustaleniami sądu kontrolą Inspektora Wojewódzkiego, w wyniku której zostały wydane decyzje nr [...],[...] i [...] z dnia [...] września 2008 r., były przetwory: "Buraczki tarte", data produkcji 18 wrzesień 2007 r., data ważności 19 wrzesień 2009 r. (decyzja nr [...]); "Kapusta czerwona" data produkcji 18 sierpień 2007 r., data ważności 18 sierpień 2009 r. (decyzja nr [...]); "Sałatka: buraczki z papryką" data produkcji 14 października 2007 r., data ważności 14 października 2009 r. (decyzja nr [...]).

Sąd Okręgowy w K. ustalił także, iż u pozwanego przeprowadzono kontrolę w dniach od [...] do [...] października 2008 r., w której poddano sprawdzeniu te same produkty, jednakże z innymi datami ich wyprodukowania i z innymi datami ich trwałości – odpowiednio w kolejności wymienionej wcześniej: data produkcji 14 marca 2008 r. data trwałości 18 wrzesień 2009 r. sprzedany powódce [...] marca 2008 r.; data produkcji 18 lutego 2008 r. data trwałości 18 sierpień 2009 r. sprzedany powódce [...] marca 2008 r.; data produkcji 14 kwietnia 2008 r. data trwałości 14 październik 2009 r. sprzedany powódce [...] kwietnia 2008 r.

W tych ustaleniach, porównując daty produkcji poszczególnych artykułów, sąd doszedł do wniosku, że kontrolą były objęte inne wyroby od sprzedanych powódce w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2008 r., żądanie odszkodowania zaś wiązało się wyłącznie z wadliwością partii przetworów wyprodukowanych przez pozwanego i wprowadzonych do obrotu przez powódkę i nabytych przez nią [...] marca i [...] kwietnia 2008 r. W tych ustaleniach, zdaniem Sądu Okręgowego w K., nie zachodziła tożsamość pomiędzy przetworami dostarczonymi powódce przez pozwanego w wymienionych datach z tymi, które zostały poddane kontroli przez Inspektora Wojewódzkiego.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. (data wpływu 21 marzec 2014 r.) I. G. (przez ustanowionego aktem notarialnym z [...] kwietnia 2009 r. pełnomocnika M. G.) wystąpiła, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wskazując na wyrok Sąd Okręgowy w K. VII Wydział Gospodarczy z dnia [...] września 2013 r. w sprawie [...], o uchylenie ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Inspektora Wojewódzkiego. W ocenie strony decyzja była sprzeczna z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o jakości handlowej.

W toku postępowania organ administracji ustalił, iż aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2012 r. I. G. wraz z innymi osobami i podmiotami (w tym z G. sp. z o.o. z siedzibą w P. reprezentowaną przez M. G. jako prezesa zarządu wymienionej spółki) zawiązała spółkę komandytowo – akcyjną pod firmą G. sp. z o.o. s. k-a. Do spółki tej G. sp. z o.o. z siedzibą w P. przystąpiła w charakterze komplementariusza, natomiast m.in. I. G. wraz z innymi osobami przestąpiła w charakterze akcjonariusza obejmując akcje w zawiązanej spółce. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2012 r. I. G. pokryła nabyte w spółce G. sp. z o.o. s. k-a akcje wkładem niepieniężnym (aportem) w postaci posiadanego przedsiębiorstwa prowadzonego jednoosobowo pod nazwą "G.", którego własność przeniosła na spółkę w rozumieniu art. 55(1) k.c. z zastrzeżeniem, że przenoszone na spółkę przedsiębiorstwo nie zalega m.in. z należnościami publicznoprawnymi. Zgodnie z umową spółka przejęła wszelkie wierzytelności (w tym przyszłe) należące się dotychczas przedsiębiorstwu I. G. zaś spółka będzie odpowiadała solidarnie z I. G. za zobowiązania związane z dotychczasowym prowadzeniem przedsiębiorstwa I. G.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. M. G., działając jako prokurent G. sp. z o.o. s. k-a udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu K. G. do podejmowania wszelkich działań prawnych związanych z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji skierowanej przy piśmie z dnia [...] marca 2014 r. do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych.

W tych ustaleniach Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Organ uznał, że rozpatrywał wniosek M. G. – prokurenta spółki G. sp. z o.o. ul. [...],[...] P., o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r. w sprawie wadliwości produktu firmy I. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "G.".

W związku z wątpliwościami dotyczącymi podmiotu składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organ odwoławczy ustalił, że w Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej firma "G.", ul. [...],[...] L., nie został wykazany. Pod podanym adresem zarejestrowany jest G., którego działalność została zawieszona. Ponadto organ odwoławczy ustalił, że na kopercie zawierającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji widnieje odcisk pieczęci o treści: "G. sp. z o.o. s. k-a, ul. [...],[...] P., NIP [...]".

Na podstawie powyższych ustaleń Główny Inspektor uznał, że G. sp. z o.o. s. k-a stała się następcą prawnym przedsiębiorstwa I. G. prowadzonego pod nazwą "G.", ul. [...],[...] L. zakład P.

Główny Inspektor ( w kontekście odwoływania się przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do wyroku Sądu Okręgowego w K.) podkreślając różnicę postępowań cywilnych i administracyjnych stwierdził, że w postępowaniu cywilnym sąd rozpatrywał ewentualną odpowiedzialność kontraktową pozwanego, natomiast w postępowaniu administracyjnym każdy przedsiębiorca odpowiada za wprowadzenie do obrotu artykułu o wymaganej jakości na każdym etapie tego obrotu. Niezależnie zatem od tego, kto wprowadził zmiany w produkcie, to (zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia WE nr 178/2002) podmiotem odpowiedzialnym za dany produkt pozostaje I. G. W związku z tym dla odpowiedzialności administracyjnej nie ma znaczenia od kogo strona (w celu dalszej sprzedaży/wprowadzenia do obrotu) nabyła kwestionowany artykuł rolno – spożywczy. Z tych względów, w ocenie organu, w sprawie nie miał zastosowania, powołany we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przepis art. 365 § 1 k.c. także dlatego, iż w przedmiotowym postępowaniu organ administracji nie orzekał na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.

Przytaczając zaś przepis art. 156 § 1 k.p.a. i przepisy art. 11 ust. 1 i ust. 4 ustawy ocenach (powołane we wniosku strony bez wskazania w jakim zakresie miałoby dojść do ich naruszenia) organ administracji nie dopatrzył się naruszenia tych ostatnich, ponieważ strona wprowadziła do obrotu wadliwy towar, bez obniżenia jego ceny. Omawiając następnie, na podstawie przytoczonych poglądów doktryny i orzecznictwa sądowego, rozumienie "rażącego naruszenia prawa" organ administracji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż jej treść nie pozostaje w sprzeczności (przez proste zestawienie) z treścią zastosowanego przepisu.

Od decyzji G. sp. z o.o. s. k-a z siedzibą w P. przez ustanowionego pełnomocnika (dalej także jako spółka) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Spółka, ponownie odwołując się do wyroku Sądu Okręgowego w K. stwierdziła, że organ administracji nie odniósł się do tego rozstrzygnięcia, iż nie zachodzi tożsamość ustaleń postępowania administracyjnego, w oparciu o które wydana została decyzja nr [...] z [...] września 2008 r., z wyrobami pobranymi do kontroli. Zdaniem spółki organ administracji zignorował pogląd sądu powszechnego, który powinien mieć znaczenie w postępowaniu administracyjnym.

Decyzją wymieniona na wstępie Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną.

Według ustaleń organu administracji, I. G. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2012 r. wniosła aportem swoje przedsiębiorstwo do G. sp. z o.o. s. k-a z siedzibą w P., a następnie w dniu [...] marca 2014 r. (przez ustanowionego pełnomocnika - jej męża – M. G.) złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności nr [...] z dnia [...] września 2008 r. wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych.

Odnosząc się, do powołanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyroku Sądu Okręgowego w K. organ rozpoznając sprawę w drugiej instancji stwierdził ponownie, że ustalenia tego wyroku i rozstrzygnięcie w nim zawarte nie może mieć wpływu na rozpoznawaną sprawę. Przepis art. 365 § 1 k.c. nie może mieć odniesienia do przedmiotowego postepowania administracyjnego z uwagi na brak tożsamości orzekania przez sąd powszechny i orzekania w niniejszej sprawie przez organ administracji. Nadto sądy i organy administracji publicznej są związane (na podstawie wymienionego przepisu) wyłącznie rozstrzygnięciem sadu zawartym w sentencji wyroku, a nie w jego motywach.

Odnosząc się do zarzutu opartego na przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji uznał, iż brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja spełniała przesłanki w nim wskazane. W tym zakresie organ administracji, przytaczając poglądy doktryny i orzecznictwa sądowego, nie stwierdził w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r. sprzeczności pomiędzy treścią jej rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jej podstawę prawną (art. 11 ust. 4 ustawy o cenach). Wskazując na ustalenia kontroli organ administracji uznał, że w sytuacji, w której ustalono wadę jakościową kontrolowanego artykułu, jego cena sprzedaży powinna być obniżona (art. 11 ust. 1 ustawy o cenach). W przypadku zatem niezastosowania się przez producenta do tego przepisu, zasadnym było wydanie decyzji w oparciu o art. 11 ust 4 ustawy o cenach.

G. sp. z. o. o. s. k-a, przez ustanowionego pełnomocnika, któremu pełnomocnictwo udzielił Prezes Zarządu G. sp. z o.o. – komplementariusza G. sp. z. o. o. s. k-a, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z żądaniem uchylenia decyzji z dnia [...] października 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r. oraz uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r.

Decyzjom zarzuciła naruszenie art. 365 § 1 k.c. przez odmowę uznania wiążącej mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. VII Wydział Gospodarczy z dnia [...] września 2013 r. wydanego w sprawie [...].

Zdaniem skarżącej Sąd Okręgowy w K. w wymienionym wyroku stwierdził, że kontrolą były objęte inne wyroby, aniżeli sprzedane powódce (I. G.) w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2008 r., w związku z tym nie można było przypisać wyrobom, o których była mowa w sprawie objętej rozpoznaniem przez Sąd Okręgowy w K., właściwości opisanych w decyzjach nr 3, 4 i 5. W ocenie skarżącej organ administracji popełnił błąd merytoryczny identyfikując kwestionowane wyroby, jako wadliwe, naruszając także art. 365 § 1 k.c. przez nieuwzględnienie treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.

W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest zauważenie kilku kwestii. I tak, decyzja z [...] września 2008 r. była adresowana do I. G. prowadzącej jednoosobowe przedsiębiorstwo pod nazwą "G.". Decyzja ta, po jej zaskarżeniu została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. i w związku z odrzuceniem skargi na tą decyzję ostateczną przez WSA w Warszawie i oddaleniem przez NSA skargi kasacyjnej, decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. stałą się prawomocna. Nie wiadomo jednak z jakich powodów I. G. (przez ustanowionego w dniu [...] kwietnia 2009 r. pełnomocnika w osobie jej męża – M. G.) złożyła w dniu [...] marca 2014 r. wniosek z dnia [...] marca 2014 r. o unieważnienie decyzji z dnia [...] września 2008 r. wydanej w pierwszej instancji. Żądanie unieważnienia decyzji wydanej w pierwszej instancji można złożyć wówczas, gdy nie upłynął termin do jej zaskarżenia lub wówczas, gdy decyzja ta nie została zaskarżona i przez to stała się ostateczna. Organ jednak, nie zwracając się do strony o wyjaśnienie tej kwestii, procedował w sprawie z wniosku o unieważnienie decyzji pierwszoinstancyjnej. Co prawda art. 156 § 1 k.p.a., inaczej niż art. 145 k.p.a., nie stawia warunku zaskarżenia wyłącznie decyzji ostatecznych, jednakże prawidłowym jest żądanie unieważnienia decyzji ostatecznej, a nie wydanie w pierwszej instancji, gdyż skutkiem unieważnienia decyzji ostatecznej dochodzi do unieważnienia również decyzji utrzymanej w mocy tą decyzją.

Organ administracji, przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. (o odmowie unieważnienia decyzji z dnia [...] września 2008 r.), dokonał ustaleń o przystąpieniu I. G. do G. sp. z o.o. s. k-a i o objęciu przez I. G. akcji w tej spółce. W procedowaniu nad wnioskiem I. G. o unieważnienie decyzji z dnia [...] września 2008 r. organ administracji przyjął, iż wniosek o unieważnienie tej decyzji kontynuowała wymieniona spółka jako "następca prawny" I. G. Dowodem tego, że wniosek ten kontynuowana spółka, a nie I. G., jest pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu przez spółkę (prokurenta spółki), a nie przez I. G., skutkiem którego ten radca prawny złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pełnomocnika ustanowił bowiem M. G. lecz działający już, nie jako pełnomocnik I. G. (jak dla wniosku z dnia [...] marca 2014 r.), lecz jako prokurent G. sp. z o.o. s. k-a. Organ administracji uznał, że spółka ta stała się "następcą prawnym" jednoosobowego przedsiębiorstwa I. G. Stwierdzenie to, jak się wydaje, organ administracji wyprowadził z tego, że I. G. przystąpiła do spółki i objęła w niej akcje skutkiem wprowadzenia aportem do spółki swojego przedsiębiorstwa. W związku z tym organ administracji uznał, że w sprawie wystąpiła tożsamość podmiotowa, I. G. i G. sp. z o.o. s. k-a., w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2008 r. Jednocześnie organ administracji nie wyjaśnił, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w czym upatrywał interes prawny spółki, którym spółka ta powinna się wykazać w kontynuowaniu przez nią wniosku złożonego przez I. G.

Wyjaśnienia wymaga, że tożsamość podmiotowa jest zachowana w przypadku, gdy w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, a więc osoby, które nabyły dane prawo na skutek czynności prawnej między żyjącymi bądź wskutek czynności na wypadek śmierci (dziedziczenie testamentowe albo dziedziczenie ustawowe). Zachodzi wówczas tzw. następstwo prawne procesowe (por. teza wyroku składu 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r., OSA 4/03, ONSA 2004, Nr 1, poz. 3 /w/ Res iudicata w postępowaniu administracyjnym, Renata Alicja Rychter).

Od tego rodzaju sukcesji praw i obowiązków należy odróżnić następstwo prawne w sferze prawa administracyjnego materialnego. Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie prawa administracyjnego poglądem, za niedopuszczalną uznaje się sukcesję praw i obowiązków wynikających z aktu administracyjnego (por. G. Łaszczyca, R. Sasiak, Łączenie spółek kapitałowych a sukcesja praw i obowiązków ze sfery publicznoprawnej (wybrane zagadnienia), Pr. Spółek 1999, nr 4, s. 2, a także G. Łaszczyca, A. Matan, Następstwo w prawie administracyjnym (w:) Koncepcja..., red. J. Zimmermann, s. 279.). Należy bowiem stwierdzić, że stosunek administracyjnoprawny ma właściwość stosunku prawnego bezwzględnie obowiązującego, z którego wynikają prawa i obowiązki o charakterze osobistym, odnoszące się wyłącznie do zindywidualizowanego podmiotu (G. Łaszczyca, A. Matan /w/ j/w). Następstwo prawne i w konsekwencji tożsamość podmiotów w tym zakresie, w ocenie składu orzekającego, nie występuje w sprawie, jako że decyzja z dnia [...] września 2008 r. była wprost skierowana do I. G., prowadzącej jednoosobowe przedsiębiorstwo pod wymienioną nazwą.

Powyższa teza została potwierdzona w orzecznictwie NSA, który stwierdził, że tożsamość sprawy zachodzi również wówczas, gdy w sprawie zamiast tej samej strony występują jej następcy prawni, pod warunkiem jednak, że sprawa dotyczy praw i obowiązków strony o charakterze praw zbywalnych i dziedzicznych – art. 30 § 4 k.p.a. (Wyrok NSA z dnia 9 listopada 2001 r., IV SA 1288/01). Słusznie także zauważa J. Borkowski, że instytucji następstwa prawnego stron nie należy utożsamiać z tzw. sukcesją praw wynikających z decyzji administracyjnej, mogą one bowiem zostać przeniesione jedynie z mocy konkretnego przepisu prawa, a nie z woli stron (J. Borkowski, Komentarz do art. 30 k.p.a. /w/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego..., 2006, na co wskazywał również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 maja 1998 r. w sprawie III RN 34/98.).

W świetle powołanych poglądów literatury tematu i orzecznictwa sadowego zasadnym staje się stwierdzenie, że sukcesja administracyjnoprawna może wiązać się z decyzją administracyjną, ale tylko wówczas, gdy wynika to z decyzji lub z przepisów ustawy, na podstawie których została ona wydana. Tymczasem z decyzji z dnia [...] września 2008 r. ani z przepisów w niej powołanych jako podstawa prawna nie wynika, by G. sp. z o.o. s. k-a. przysługiwała w sprawie sukcesja administracyjnoprawna, gdyż, co jest istotne, utworzenie spółki nie nastąpiło przez przekształcenie przedsiębiorstwa I. G. (art. 553 § 1 k.s.h.), jako że przedsiębiorstwo I. G. nie było spółka prawa cywilnego, spółką kapitałową prawa handlowego, ani spółką osobową prawa handlowego, lecz jednoosobowym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (I. G.) działającej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy w L., dokonanego [...] lipca 1992 r. pod nr [...], które to przedsiębiorstwo wprowadziła jako aport rzeczowy do spółki w zamian za objęcie w niej akcji.

Dla następstwa prawnego ma również znaczenie kwestia zbycia lub wydzierżawienia przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym. Stosownie bowiem do art. 55(2) k.c. - czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Regulacja zawarta w cytowanym przepisie określa tzw. sukcesję ogólną, która nie dotyczy jednak praw z zakresu prawa administracyjnego (G. Łaszczyca, A. Matan, Następstwo..., s. 282–283 /w/ j/w).

Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r. wydanym w sprawie II OSK 128/09 - nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, niemniej jednak to przedmiot decyzji pierwotnej, określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie nieważnościowym.

Jest poza sporem, że przedmiot decyzji z dnia [...] września 2008 r. określał wyłącznie jako stronę postępowania I. G., jako że dotyczył wprowadzania przez I. G. do obrotu artykułów spożywcze o niewłaściwej jakości. W prawie administracyjnym uprawnienia i obowiązki jednostek, będące uprawnieniami lub obowiązkami w stosunkach prawnych z administracją publiczną, unormowane są każdorazowo w prawie przedmiotowym i w decyzji z dnia [...] września 2008 r. organ administracji powołał przepisy, które w jego ocenie naruszyła I. G. a nie spółka (skarżąca w sprawie).

Jak nadmieniono wcześniej organ administracji nie wykazał dlaczego uznał "następstwo prawne" G. sp. z o.o. s. k-a. po I. G. w kontynuowaniu przez spółkę jej wniosku o unieważnienie decyzji z dnia [...] września 2008 r. i w konsekwencji nie ocenił, czy spółka ta miała interes prawny w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Ocena interesu prawnego strony stanowi wprawdzie punkt wyjścia dla żądania czynności od organu. W odróżnieniu jednak od sądu, organ administracji publicznej dokonuje tej oceny przed wszczęciem postępowania administracyjnego (por. W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie, 1962, s. 71). Interes prawny, jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 kwietnia 1993 r. wydanym w sprawie I SA 1719/92 (aktualnym także w obecnym stanie prawnym), jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu, a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby. Natomiast pojęcie strony jest pojęciem z zakresu prawa procesowego, gdyż strona nie jest kategorią prawa materialnego i nie występuje poza postępowaniem administracyjnym (A. Wróbel, komentarz do art. 28 k.p.a.).

Organ administracyjny nie wykazał, z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, interesu prawnego spółki i związku normatywnego miedzy tym jej interesem prawnym, a obowiązkiem nałożonym decyzją z dnia [...] września 2008 r. na I. G. Wzajemne prawa i obowiązki obligacyjne spółki i I. G., wynikające z powołanych umów zawartych w formie aktów notarialnych, nie można utożsamiać z sukcesją administracyjnoprawną obowiązków nałożonych na I. G. decyzją z dnia [...] września 2008 r., gdyż sukcesja ta nie została wskazana w wymienionej decyzji, ani nie wynika z przepisów ustawy, będących podstawą prawną wydania decyzji.

Organ administracji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, mając na względzie powyższe uwagi, powinien ustalić i wykazać dlaczego uznał "następstwo prawne" G. sp. z o.o. s. k-a. w kontynuowaniu przez spółkę wniosku I. G. o unieważnienie decyzji z dnia [...] września 2008 r.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.