Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1528/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 215
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Monika Sawa (spr.) asesor WSA Marek Maliński Protokolant referent stażysta Magdalena Matusik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. R. i A. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr 1776/2024 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 23 listopada 2023 r. nr 854/SD/2023; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz J. R. i A. R. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 26 kwietnia 2024 r. nr 1776/2024 Wojewoda Mazowiecki (Wojewoda/organ) po rozpatrzeniu odwołania J. R. i A. R. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy Nr 854/SD/2023 z dnia 23 listopada 2023 r. orzekającą o odmowie przyznania J. R. i A. R. odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] hip. nr [...].

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] hip. nr [...], objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 powołanego wyżej dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. Następnie powyższy grunt, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1817) stał się własnością m.st. Warszawy.

Organ wskazał, że jak wynika z analizy dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w aktach sprawy nieruchomość położona w W. przy ul. [...] hip nr [...] stanowi obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. Wydział VI Ksiąg Wieczysty z dn. 17 maja 2000 r. L.dz. [...] wynika, że tytuł własności nieruchomości ozn. jako "W Mieście Stołecznem Warszawie przy ulicy [...] pod Nr [...]" wpisany był na imię J. R. , ze spadku po S. O. na mocy testamentu własnoręcznego z dnia 2 kwietnia 1942 r., ogłoszonego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie dnia 11 października 1943 r. ujawnionego we wniosku z dnia 27 maja 1944 r. Nr [...].

Z akt postępowania wynika, że nie złożono wniosku w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Wnioskiem z dnia 22 października 1999 r. J. R. zwróciła się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] hip. [...]. Prezydent m. st. Warszawy decyzją nr 318/2003 z dnia 24 kwietnia 2003 r. umorzył postępowanie w powyższej sprawie jako bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr KOC/1251/Go/O 4 z dnia 30 września 2004 r. uchyliło powyższą decyzję Prezydenta m. st. Warszawy i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Prezydent m. st. Warszawy decyzją nr 128/GK/DW/200 6 z dnia 30 marca 2006 r. odmówił J. R. i A. R. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr KOC/3394/Go/07 z dnia 12 września 2007 r. uchyliło powyższą decyzję Prezydenta m. st. Warszawy i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent m.st. Warszawy decyzją nr 158/GK/DW/200 9 z dnia 27 kwietnia 2009 r. odmówił J. R. i A. R. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr KOC/2584/Go/09 z dnia 5 października 2010 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2440/10 oddalił skargę na ww. decyzję Kolegium. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r,. sygn. akt I OSK 1641/11 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. I SA/Wa 2440/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. I SA/Wa 873/13 uchylił decyzję Kolegium Samorządowego w Warszawie oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. Prezydent m.st. Warszawy decyzją nr 44/GK/D W/2014 z dnia 25 lutego 2014 r. odmówił J. R. i A. R. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu w Warszawie przy ul. [...] hip. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr KOC/4273/Go/14 z dnia 6 października 2014 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 44/GK/DW/2014 z dnia 25 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3436/14 oddalił skargę J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 października 2014 r. nr KOC/4273/Go/14 wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt IOSK 1860/15 oddalił skargę kasacyjną J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3436/14. Wnioskami z dnia 2 lutego 1991 r., z dnia 14 marca 1996 r. i z dnia 19 sierpnia 1996 r. A. R. wystąpił o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. nr [...].

Wnioskami z dnia 19 marca 2009 r. i z dnia 12 września 2022 r. J. R. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. nr [...]. Organ wskazał, że prawo do występowania w niniejszym postępowaniu wnioskodawcy udowodnili na podstawie:

- uwierzytelnionego odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Gdańsku Wydział II Cywilny z dnia 14 lipca 1994 r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że spadek po J. R. zmarłej dnia [...] lipca 1970 r. w G. na podstawie ustawy nabyli: A. R. - syn, Z. R.- syn, każdy z nich w ½ części,

- uwierzytelnionego odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Gdańsku Wydział II Cywilny z dnia 28 listopada 1985 r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że spadek po Z. R. zmarłym dnia [...] grudnia 1984 r. w G. na podstawie ustawy nabyli: żona W. T. oraz córka J. L., każdy w 1/2 części spadku, wprost

- uwierzytelnionego odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Gdańsku Wydział II Cywilny z dnia 24 czerwca 1996 r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że spadek po W. R. zmarłej dnia [...] stycznia 1996 r. w podstawie ustawy nabyła: J. R. - córka z dobrodziejstwem inwentarza

- decyzji nr OR-11-5137-10-92 z dnia 24 stycznia 1991 r. o zmianie nazwiska J. L.na nazwisko R.

Decyzją Nr 854/SD/2023 z dnia 23 listopada 2023 r. Prezydent m. st. Warszawy orzekł o odmowie przyznania J. R. i A. R. odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]hip. nr [...].

Pismem z dnia 18 grudnia 2023 r. J. R. działająca w imieniu własnym i jako pełnomocnik A. R. wniosła, w przepisanym ustawowo terminie, odwołanie kwestionując ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda wskazał, że kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy reguluje obecnie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym odszkodowanie może być przyznane za:

1. gospodarstwo rolne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po 5 kwietnia 1958 r.,

2. dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., lub

3. działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu (tj. przed dniem 21 listopada 1945 r.) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Decyzją Nr 854/SD/2023 z dnia 23 listopada 2023 r. Prezydent m. st. Warszawy orzekł o odmowie przyznania J. R. i A. R. odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. nr [...], z uwagi na brak spełnienia przesłanki warunkującej ustanowienie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n., tj. uznanie, że budynek znajdujący się na ww. nieruchomości, przeszedł na własność Państwa przed 5 kwietnia 1958 r. oraz dawna właścicielka przedmiotowej nieruchomości utraciła faktyczną możliwość władania nią przed 5 kwietnia 1958 r.

W uzasadnieniu decyzji Nr 854/SD/2023 z dnia 23 listopada 2023 r. organ I instancji wskazał, że jak wynika ze zdjęcia lotniczego z 1945 r. znajdującego się w aktach sprawy przedmiotowa nieruchomość była zabudowana w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że grunt nieruchomości przy ul. [...] hip. nr [...] był zabudowany na datę wejścia w życie dekretu warszawskiego. Dodał, że potwierdza to także sama skarżąca pisząc w odwołaniu, o istnieniu na przedmiotowej nieruchomości kamienicy, która została przez gminę m.st. Warszawy przejęta, a następnie w latach 50-tych zburzona w celu utworzenia obecnego Pałacu Kultury i Nauki. Oceniając prawidłowość wniosków organu I instancji w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie odszkodowania za budynek w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 dekretu warszawskiego z dniem jego wejścia wżycie, tj. z dniem 21 listopada 1945 r. na własność ówczesnej gminy m.st. Warszawy przechodziły jedynie grunty nieruchomości warszawskich. Natomiast na podstawie art. 5 dekretu warszawskiego budynki i inne przedmioty znajdujące się na przejętych gruntach pozostały własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowiły inaczej. W konsekwencji nieruchomości budynkowe stanowiły odrębny od gruntu przedmiot własności należący do dotychczasowych właścicieli. Zgodnie z art. 6 ust. 1 dekretu warszawskiego gmina m. st. Warszawy mogła wyznaczyć właścicielowi przedmiotów, znajdujących się na gruncie, który przeszedł na własność gminy i został przez nią objęty w posiadanie, stosowny termin dla zabrania tych przedmiotów. W razie bezskutecznego upływu terminu własność tych przedmiotów przechodziła na gminę m. st. Warszawy. Zgodnie natomiast z ust. 2 powołanego przepisu ust. 1 nie stosuje się do budynków, z wyjątkiem budynków zniszczonych, które według orzeczenia władzy budowlanej ze względu na stan zniszczenia nie nadają się do naprawy i powinny ulec rozbiórce. Organ wskazał, że art. 8 dekretu warszawskiego stanowi, że budynki przechodziły na własność gminy, jeśli dotychczasowym właścicielom odmówiono przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do przejętego gruntu. Dotychczasowi właściciele tracili prawo do budynku zarówno w razie niezłożenia lub nieprawidłowego złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, o którym mowa w art. 7 dekretu warszawskiego, jak i w razie odmownego rozpatrzenia takiego wniosku. Gmina, była wówczas zobowiązana wypłacić właścicielowi ustalone w myśl art. 9 dekretu warszawskiego, odszkodowanie za budynki, nadające się do użytkowania lub naprawy. Jak podał organ I instancji w decyzji, była właścicielka nie złożyła w terminie określonym przez art. 7 dekretu stosownego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości. W kwestii objęcia w posiadanie przez gminę nieruchomości będącej przedmiotem postępowania należy wskazać, że zostało ona wymieniona w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy nr 20 dnia 10 października 1947 r. Termin do złożenia wniosku upływał 10 kwietnia 1948 r. Przedmiotowa nieruchomość została również ujęta w opublikowanym dnia 16 sierpnia 1948 r. Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Termin wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał 16 lutego 1949 r. Tym samym, jak uznał organ I instancji, budynek znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Skarbu Państwa, zgodnie z art. 8 dekretu. Zdaniem Wojewody powyższe ustalenie organu I instancji jest prawidłowe. Wojewoda wskazał, że organ I instancji pominął rozważania czy budynek posadowiony na gruncie można uznać za dom jednorodzinny. Nie mniej jednak w niniejszej sprawie przedmiotowy budynek przeszedł na własność Skarbu Państwa przed 5 kwietnia 1958 r., zatem nie został spełniony warunek określony w art. 215 ust. 2 u.g.n., a w konsekwencji brak jest podstaw do przyznania odszkodowania. Wymienione w tym przepisie warunki muszą być bowiem spełnione łącznie. W związku z tym, że wymieniony wyżej warunek nie został spełniony, zbędne są zdaniem Wojewody rozważania, czy budynek posadowiony przy ul. [...] był na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. domem jednorodzinnym. Wojewoda uznał, że powyższe ustalenia Prezydenta m.st. Warszawy są wystarczające dla uznania, że odszkodowanie za budynek położony na gruncie nieruchomości przy ul. [...] nie może być przyznane. W zakresie przesłanek odszkodowawczych za grunt nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], organ I instancji uznał, że nie została spełniona przesłanka utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. Wojewoda podzielił stanowisko Prezydenta m. st. Warszawy w tym zakresie. Zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych planem sytuacyjnym z dnia 19 listopada 1951 r. przedstawiającym wykaz wykwaterowań i rozbiórek według kwartałów na rok 1953 r., budynki znajdujące się na nieruchomości hipotecznej nr [...] były przeznaczone do rozbiórki i wykwaterowań w IV kwartale 1953 r. (oznaczone na planie kolorem zielonym). Jak wynika z zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] (wstępny) z dnia 19 lutego 1952 r. wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie, Stołeczny Urząd Budownictwa, Oddział Planu Miasta wyrażono zgodę na lokalizację szczegółową Placu Kultury i Nauki do realizacji przez Stołeczną Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych, na terenie zawartym między ul. [...], [...], Al. [...] i Al. [...], w granicach oznaczonych na szkicu ABCDEFGHIJKLA oraz KLMHIJK. Na powyższym dokumencie znajduje się odręczna adnotacja, że zaświadczenie lokalizacyjne nr [...] z dnia 6 grudnia 1951 r. Ldz . [...] anuluje się na podstawie decyzji Nacz. Arch. W-wy z dnia 14 lutego 1952 r. W aktach sprawy znajduje się plan sytuacyjny, terenów położonych w m.st. Warszawie dzielnicy S., na którym widnieje adnotacja, że dotyczy on pisma L.dz. 244/52 z dnia 19 lutego 1952 r. oraz zaświadczenia lokalizacyjnego Nr. 488 dla SD BOR - dot. PKiN - lokalizacja zamienna. Na powyższym planie zaznaczono granice terenu przeznaczonego na inwestycję oraz nieruchomości hipoteczne nią objęte. Z ww. planu wynika, że nieruchomość ozn. hip. nr [...] położona przy ul. [...] została objęta ww. lokalizacją, na południe od odcinka AB, oznaczona na planie kolorem żółtym. Jak wskazał organ I instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], posadowiony jest powojenny budynek, który stanowi Pałac Kultury i Nauki. Organ podał, że budowa Pałacu nastąpiła w 1952 r., a budynek ten został przekazany społeczeństwu polskiemu w 1955 r. Organ podkreślił, iż fakt budowy Pałacu Kultury i Nauki oraz termin jego budowy jest powszechnie znany, publicznie dostępny (https://pkin.pl/historia). Z kolei przedmiotowa nieruchomość hipoteczna położona aktualnie na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] została w ramach budowy Pałacu Kultury i Nauki zagospodarowana jako teren zielony - Park [...]. Jak ustalił organ I instancji na podstawie zamieszczonych w aktach sprawy wydrukach planu z 1936 r., oraz zdjąć lotniczych z 1945 r. i 2021 r., na które naniesiono działki ewidencyjne, nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania znajduje się obecnie na terenie Parku [...], który przecinają aleje parkowe biegnące, jedna z okolic skrzyżowania ulic [...] i [...], a druga od ulicy [...], w kierunku Pałacu Kultury i Nauki. Organ wskazał, że powyższe ustalenia potwierdza zdjęcie lotnicze nr N34139-1955-013-4765 wykonane w 1955 r. które obrazuje istniejący już Pałac Kultury i Nauki oraz, że teren na północy Pałacu został zagospodarowany jako Park, aleje parkowe. Wojewoda podkreślił, że znajdujące się w aktach sprawy zdjęcie nie zostało opisane przez biegłego fotogrametrę uprawnionego do tego zgodnie z posiadaną wiedzą i doświadczeniem specjalistycznym i jako takie nie mogą w myśl art. 75 k.p.a. stanowić samodzielnego dowodu w ramach oceny spełnienia przesłanki odszkodowawczej z art. 215 ust. 2 u.g.n. Jednakże zdjęcia te nie stanowią jedynego dowodu na utratę faktycznego władania przez dawnego właściciela nieruchomością przy ul. [...], zaś pozostały materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji pozwala na uznanie, że utrata faktycznego władania nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r. Przeciwne twierdzenie, w tym sama okoliczność władania przedmiotową nieruchomością choćby w części przed datą określoną w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinna podlegać inicjatywnie dowodowej strony skarżącej na podstawie art. 7 k.p.a., co nie miało miejsca w tej sprawie.

Wojewoda wskazał także, że dla rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie odszkodowania wystarczające jest stwierdzenie, czy utrata ta nastąpiła przed czy po 5 kwietnia 1958 r. Zdaniem Wojewody niewątpliwie pozyskany w toku postępowania pierwszoinstacyjnego materiał dowodowy wskazuje, że faktyczna możliwość władania nieruchomością przez dotychczasowego właściciela została utracona najpóźniej w roku 1955 albowiem na wykonanej fotografii lotniczej widoczny jest wybudowany już Pałac Kultury i Nauki oraz park zrealizowany w ramach inwestycji budowy tegoż Pałacu. W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że dawny właściciel utracił możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. Zdaniem Wojewody organ I instancji podjął wyczerpującą ilość czynności procesowych oraz wyjaśnił dostatecznie okoliczności związane z utratą faktycznego władania przez dawną właścicielkę nieruchomością położoną przy ul. [...], przed 5 kwietnia 1958 r. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ prowadzący postępowanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza spełnienia przez dawnego właściciela przesłanek wynikających z art. 215 u.g.n. Istotna dla niniejszej sprawy okoliczność, nie została udowodniona w zgromadzonym materiale dowodowym, zatem organ I instancji rozpatrujący wniosek o odszkodowanie złożony w trybie art. 215 u.g.n. nie mógł, w ocenie Wojewody, wydać innej decyzji, jak tylko orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania. Dodał, że w świetle powyższych okoliczności brak wyjaśnienia organu I instancji w uzasadnieniu decyzji w zakresie przesłanki przeznaczenia gruntu pod budownictwo jednorodzinne, nie może stanowić samodzielnej podstawy do uchylenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr 854/SD/2023 z dnia 23 listopada 2023 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za grunt. Stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje bowiem, iż odszkodowanie za przedmiotowy grunt nie może zostać przyznane w sytuacji, gdyby choćby jedna z przesłanek wynikających z art. 215 u.g.n. nie została spełniona, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że słusznie organ I instancji wskazał, w uzasadnieniu decyzji Nr 854/SD/2023 z dnia 23 listopada 2023 r., iż przesłanki wynikające z art. 215 u.g.n. nie zostały spełnione, w związku z faktem, iż znajdujący się na gruncie przy ul. [...] budynek, przeszedł na własność państwa przed 5 kwietnia 1958 r., jak również dawny właściciel utracił faktyczną możliwość władania przedmiotową nieruchomością, przed 5 kwietnia 1958 r. Podsumowując, w świetle przedstawionych argumentów, za pozbawione usprawiedliwionych podstaw Wojewoda uznał zarzuty wskazane w odwołaniu. Stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, zdaniem Wojewody, że odszkodowanie za przedmiotowy grunt i budynek nie może zostać przyznane w sytuacji, gdyby choćby jedna z przesłanek wynikających z art. 215 u.g.n. nie została spełniona, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. R. i A. R. (skarżący), zaskarżając ją w całości.

Zdaniem skarżących Wojewoda naruszył przepisy Konstytucji RP oraz zastosował błędną podstawę prawną, art 215 u.g.n.

Wojewoda Mazowiecki ponadto naruszył przepisy postępowania poprzez zaniechanie uchylenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy:

-pomimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności brak ustalenia przez organ jaki wpływ, na określenie daty objęcia w posiadanie miało niedokonanie przez Gminę czynności wymaganych przez przepisy rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 roku;

-pomimo całkowitego pominięcia, braku analizy oraz oceny skuteczności objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie przez Gminę, w tym wyjaśnienia czy wszystkie trzy etapy postępowania w sprawie obejmowania gruntów przewidziane powyższym rozporządzeniem zostały zachowane.

-pomimo całkowitego nieuwzględnienia wykładni i wytycznych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OSK 1641/11 z dnia 30 stycznia 2013r. dotyczącego sprawy przedmiotowej nieruchomości;

-pomimo naruszenia praw strony przez Prezydenta m. st. Warszaw poprzez odmowę udostępnienia jej kompletnych akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości;

-pomimo naruszenia prawa materialnego przez Prezydenta m. st. Warszawy poprzez

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 45).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta narusza przepisy art. 7, 77 i 80 kpa oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Na wstępie wskazać należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm.), zwanej dalej u.g.n. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Przepis ten przewiduje zatem dwa kryteria, od których uzależnione jest uzyskanie odszkodowania: po pierwsze - działka (zabudowana lub niezabudowana), przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, po drugie - poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak spełnienia jednej z przesłanek z art. 215 ust. 2 powołanej ustawy uniemożliwia ustalenie i przyznanie odszkodowania za przejętą nieruchomość. Należało zatem zbadać, czy na bazie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy prawidłowo uznały, że byli właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni zostali pozbawieni możliwości faktycznego władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

W niniejszej sprawie organy uznały, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w treści art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkujące przyznanie odszkodowania, a co za tym idzie brak było możliwości uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania w niniejszej sprawie obejmował żądanie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], ozn. hip. [...] położonej aktualnie na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Sąd podziela wyrażone w wyroku tut. Sądu z 13 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1232/21 stanowisko, że tak wyrażone żądanie wymagało uwzględnienia treści art. 215 ust. 2 u.g.n., w myśl którego przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego.

Przepis ten uzupełnia regulacje dekretowe, umożliwiając części osób pozbawionych własności, zgłoszenie wniosku o ustalenie odszkodowania odpowiadającego wartości przejętych nieruchomości. Ustala on odrębne warunki przyznania odszkodowania za dom i działkę. Przyznanie odszkodowania za dom podlegający przepisom dekretu uzależnione jest od spełnienia następujących warunków: dom przeszedł na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz dom był jednorodzinny. Ustalenie odszkodowania za "działkę" jest natomiast warunkowane ustaleniem, że podlegała ona przepisom dekretu, mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 dekretu warszawskiego z dniem jego wejścia w życie, tj. z dniem 21 listopada 1945 r. na własność ówczesnej gminy m.st. Warszawy przechodziły jedynie grunty nieruchomości warszawskich. Natomiast na podstawie art. 5 dekretu warszawskiego budynki i inne przedmioty znajdujące się na przejętych gruntach pozostały własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowiły inaczej. W konsekwencji nieruchomości budynkowe stanowiły odrębny od gruntu przedmiot własności należący do dotychczasowych właścicieli. Zgodnie z art. 6 ust. 1 dekretu warszawskiego gmina m. st. Warszawy mogła wyznaczyć właścicielowi przedmiotów, znajdujących się na gruncie, który przeszedł na własność gminy i został przez nią objęty w posiadanie, stosowny termin dla zabrania tych przedmiotów. W razie bezskutecznego upływu terminu własność tych przedmiotów przechodziła na gminę m. st. Warszawy. Zgodnie natomiast z ust. 2 powołanego przepisu ust. 1 nie stosuje się do budynków, z wyjątkiem budynków zniszczonych, które według orzeczenia władzy budowlanej ze względu na stan zniszczenia nie nadają się do naprawy i powinny ulec rozbiórce. Art. 8 dekretu warszawskiego stanowi z kolei, że budynki przechodziły na własność gminy, jeśli dotychczasowym właścicielom odmówiono przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do przejętego gruntu. Dotychczasowi właściciele tracili prawo do budynku zarówno w razie niezłożenia lub nieprawidłowego złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, o którym mowa w art. 7 dekretu warszawskiego, jak i w razie odmownego rozpatrzenia takiego wniosku. Gmina, była wówczas zobowiązana wypłacić właścicielowi ustalone w myśl art. 9 dekretu warszawskiego, odszkodowanie za budynki, nadające się do użytkowania lub naprawy. Jak prawidłowo wskazał Wojewoda wyznacznikiem uznania pozostałości budynku zniszczonego na skutek działań wojennych za budynek dekretowy była jego kwalifikacja co do możliwości ich naprawy lub konieczności ich rozbiórki dokonywana przez władzę budowlaną na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny. W niniejszej sprawie nie było sporne, że przedmiotowa nieruchomość w dacie wejścia w życie dekretu była zabudowana. Nie jest również sporne, że odmówiono ostatecznie skarżącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości (decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 25 lutego 2014 r.). Organy ustaliły, że termin wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał 16 lutego 1949 r. i uznały, że budynek znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Skarbu Państwa, zgodnie z art. 8 dekretu. Wojewoda wskazał, że organ I instancji pominął rozważania czy budynek posadowiony na gruncie można uznać za dom jednorodzinny ale uznał, że w niniejszej sprawie przedmiotowy budynek przeszedł na własność Skarbu Państwa przed 5 kwietnia 1958 r., co oznacza, że nie został spełniony warunek określony w art. 215 ust. 2 u.g.n., a w konsekwencji brak jest podstaw do przyznania odszkodowania. Zdaniem Wojewody zbędne były rozważania, czy budynek posadowiony przy ul. [...] był na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. domem jednorodzinnym ponieważ nie został spełniony jeden z warunków art. 215 ust 2 ugn. Zdaniem Wojewody powyższe ustalenia Prezydenta m.st. Warszawy są wystarczające dla uznania, że odszkodowanie za budynek położony na gruncie nieruchomości przy ul. [...] nie może być przyznane. W zakresie przesłanek odszkodowawczych za grunt nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], Prezydent uznał, a Wojewoda to stanowisko podzielił, że nie została spełniona przesłanka utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. Organy wskazały, że zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnym planem sytuacyjnym z dnia 19 listopada 1951 r. przedstawiającym wykaz wykwaterowań i rozbiórek według kwartałów na rok 1953 r., budynki znajdujące się na nieruchomości hipotecznej nr [...] były przeznaczone do rozbiórki i wykwaterowań w IV kwartale 1953 r. (oznaczone na planie kolorem zielonym). W zaświadczeniu lokalizacyjnym nr [...] (wstępny) z dnia 19 lutego 1952 r. wydanym przez Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie, Stołeczny Urząd Budownictwa, Oddział Planu Miasta wyrażono zgodę na lokalizację szczegółową Pałacu Kultury i Nauki do realizacji przez Stołeczną Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych, na terenie zawartym między ul. [...], [...], Al. [...] i Al. [...], w granicach oznaczonych na szkicu ABCDEFGHIJKLA oraz KLMHIJK. Organy wskazały, że na powyższym dokumencie znajduje się odręczna adnotacja, że zaświadczenie lokalizacyjne nr [...]z dnia 6 grudnia 1951 r. Ldz . OPM/2413/51SUB anuluje się na podstawie decyzji Nacz. Arch. W-wy z dnia 14 lutego 1952 r. W aktach sprawy znajduje się plan sytuacyjny, terenów położonych w m.st. Warszawie dzielnicy S., na którym widnieje adnotacja, że dotyczy on pisma L.dz. 244/52 z dnia 19 lutego 1952 r. oraz zaświadczenia lokalizacyjnego Nr. 488 dla SD BOR - dot. PKiN - lokalizacja zamienna. Na powyższym planie zaznaczono granice terenu przeznaczonego na inwestycję oraz nieruchomości hipoteczne nią objęte. Z ww. planu wynika, że nieruchomość ozn. hip. nr [...] położona przy ul. [...] została objęta ww. lokalizacją, na południe od odcinka AB, oznaczona na planie kolorem żółtym. Na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], posadowiony jest powojenny budynek, który stanowi Pałac Kultury i Nauki. Budowa Pałacu nastąpiła w 1952 r., a budynek ten został przekazany społeczeństwu polskiemu w 1955 r. Organ podkreślił, iż fakt budowy Pałacu Kultury i Nauki oraz termin jego budowy jest powszechnie znany, publicznie dostępny (https://pkin.pl/historia). Wojewoda wskazał, że przedmiotowa nieruchomość hipoteczna położona aktualnie na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] została w ramach budowy Pałacu Kultury i Nauki zagospodarowana jako teren zielony - Park [...], co organy ustaliły na podstawie zamieszczonych w aktach sprawy wydrukach planu z 1936 r., oraz zdjąć lotniczych z 1945 r. i 2021 r., na które naniesiono działki ewidencyjne. Wojewoda podkreślił, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania znajduje się obecnie na terenie Parku [...], który przecinają aleje parkowe biegnące, jedna z okolic skrzyżowania ulic [...] i [...], a druga od ulicy [...], w kierunku Pałacu Kultury i Nauki a powyższe ustalenia potwierdza zdjęcie lotnicze nr N34139-1955-013-4765 wykonane w 1955 r. które obrazuje istniejący już Pałac Kultury i Nauki oraz, że teren na północy Pałacu został zagospodarowany jako Park, aleje parkowe. Wojewoda podkreślił, że znajdujące się w aktach sprawy zdjęcie nie zostało opisane przez biegłego fotogrametrę uprawnionego do tego zgodnie z posiadaną wiedzą i doświadczeniem specjalistycznym i jako takie nie mogą w myśl art. 75 k.p.a. stanowić samodzielnego dowodu w ramach oceny spełnienia przesłanki odszkodowawczej z art. 215 ust. 2 u.g.n. jednakże zdjęcia te nie stanowią jedynego dowodu na utratę faktycznego władania przez dawnego właściciela nieruchomością przy [...], zaś pozostały materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji pozwala na uznanie, że utrata faktycznego władania nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r. Przeciwne twierdzenie, w tym sama okoliczność władania przedmiotową nieruchomością choćby w części przed datą określoną w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinna podlegać inicjatywnie dowodowej strony skarżącej na podstawie art. 7 k.p.a., co nie miało miejsca w tej sprawie.

Powyższe stanowisko organu jest błędne. W aktach sprawy brak jest dowodów stwierdzających, że przed 5 kwietnia 1958 r. właśnie na spornej nieruchomości były prowadzone publiczne inwestycje uniemożliwiające korzystanie z nieruchomości przez dawnych właścicieli. Brak jest bowiem w aktach dowodu potwierdzającego, że budynek znajdujący się na nieruchomości został wyburzony zgodnie z zaświadczeniem lokalizacyjnym przed 5 kwietnia 1958 i nieruchomość ta była zajęta w okresie budowy Pałacu Kultury i Nauki. Zasadniczą kwestią dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem, konieczność pozyskania dowodów potwierdzających j objęcie nieruchomości we władanie przez organy władzy publicznej. Brak jest w szczególności zdjęć lotniczych obrazujących przedmiotową nieruchomość bezpośrednio przed i po 5 kwietnia 1958 r. Niewystarczające są zdjęcia wyłącznie z roku 1945 i 2021 szczególnie, że przedmiotowa nieruchomość nie została na nich prawidłowo wykreślona przez uprawnionego geodetę a zdjęcia nie zostały opisane przez biegłego fotogrametrę. Także na zdjęcie z 1955 nie została prawidłowo naniesiona przedmiotowa nieruchomość co uniemożliwia jej identyfikację w terenie. Odręczne zakreślenie prawdopodobnego miejsca położenia nieruchomości tego warunku nie spełnia i nie może zastępować opinii biegłych. Także fakt, że Pałac Kultury i Nauki był budowany na nieruchomości sąsiedniej a obszar zakreślony w zaświadczeniu lokalizacyjnym obejmował także przedmiotową nieruchomością nie oznacza jeszcze, że nieruchomość ta została zajęta w związku z tą inwestycją przed 5 kwietnia 1958 r. Organ nie ustalił i nie oznaczył na zdjęciach lotniczych jaki teren zajmował plac budowy w związku z budową Pałacu Kultury i Nauki, a w szczególności czy obejmował teren przedmiotowej nieruchomości. Niewątpliwie obecnie teren ten to teren parku ale zadaniem organu jest precyzyjne oznaczenie i zidentyfikowanie nieruchomości w terenie w sposób umożliwiający ocenę czy przeddekretowi właściciele utracili możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed czy po 5 kwietnia 1958 r. Kwestie te wymagają wyjaśnienia, którego nie dokonały organy odwołując się w zasadzie do wiedzy powszechnej dotyczącej okresu budowy i oddania do użytku Pałacu Kultury i Nauki. Organy bazowały na fragmentarycznie ustalonym stanie faktycznym sprawy odwołując się do wiedzy powszechnej, która nie może zastąpić opinii biegłego z zakresu fotogrametrii i geodety, która potwierdzi w sposób nie budzący wątpliwości czy poprzednicy prawni skarżących utracili możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed czy po 5 kwietnia 1958 r. Dla rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie odszkodowania wystarczające jest wprawdzie stwierdzenie, czy utrata ta nastąpiła przed czy po 5 kwietnia 1958 r. jednak powinno to zostać poprzedzone prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy w oparciu o rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy, który podlega ocenie zgodnie z regułami art. 80 kpa. Zdaniem Sądu w tej sprawie organy nie sprostały tym wymogom i przedwcześnie, z pominięciem istotnych wskazanych wyżej czynności, wydały rozstrzygnięcie w sprawie.

Sąd zwraca uwagę, że faktyczna możliwość władania, o której mowa w powołanym przepisie odnosi się bowiem do stanu faktycznego, tzn. takiego, w którym poprzedni właściciel lub jego następcy prawni mogli korzystać z nieruchomości. Możliwość władania nieruchomością to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. I SA/Wa 2138/05 LEX nr 219405, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1998 r. sygn. IV SA 311/96 LEX nr 45948). W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił na ustalenie, czy byli właściciele utracili możliwość faktycznego władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. gdyż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest niekompletny. Sąd podziela także stanowisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z 18 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1586/07 w którym stwierdzono, że jak jednolicie podkreśla się to w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, uregulowanie zawarte w art. 215 ust. 2 u.g.n. odnosi się do faktycznej utraty możliwości władania działką np., poprzez zajęcie terenu przez konkretne prace budowlane, ogrodzenie terenu, zajęcie gruntu przez materiały budowlane itp. przypadki stanowiące o faktycznej, rzeczywistej niemożności władania daną działką. Objęcie jej natomiast w protokolarne w posiadanie przez inny podmiot niż były właściciel nie decyduje jeszcze samo przez się o pozbawieniu możliwości władania działką przez dotychczasowego właściciela. Z tego powodu nawet formalne przekazanie terenu inwestorowi bez dodatkowych faktycznych działań na gruncie, nie spełnia przesłanki zawartej w w/wym. przepisie.

Podsumowując powyższe rozważania, Sąd orzekający uznał, że w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji przedwcześnie stwierdziły, że nie została spełniona druga z przesłanek art. 215 ust. 2 u.g.n., nie rozstrzygając o istnieniu pierwszej, mówiącej o tym, że odszkodowanie może być przyznane za działkę, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej rozpoznającego i rozstrzygającego daną sprawę jest dążenie do ustalenia istotnych w niej elementów stanu faktycznego zgodnie z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Jak stanowi bowiem art. 7 k.p.a. stoją one na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Są przy tym w myśl art. 77 § 1 k.p.a. obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego – jak stanowi art. 80 k.pa. - oceniają, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona w art. 7 k.pa. i skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.pa. zasada prawdy obiektywnej wyklucza zatem możliwość pominięcia w procesie rekonstruowania stanu faktycznego mających znaczenie i zgromadzonych w sprawie dowodów, co oczywiście nie oznacza, że każdy z nich musi być uznany za wiarygodny. Czym innym jest jednak ocena konkretnego dowodu (jego wiarygodności), a czym innym założenie z góry braku potrzeby jego uzyskania. Obowiązek zaś rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ta natomiast, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki (vide: przywoływany w uzasadnieniu skargi wyrok NSA z 23 lutego 2018 r. II OSK 1903/17, lex nr 2458235). Jako dowolne należy zatem traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym– jak miało to miejsce w niniejszej sprawie Zasadnym w tym stanie rzeczy jest zarzut naruszenia ww. przepisów postępowania, które to naruszenie nie tylko mogło, ale miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym ocena dowodów dokonana przez organ w niniejszej sprawie przez organy nie spełnia wymogów o jakich mowa w powołanych wyżej przepisach art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

W trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy organ będzie zobligowany wziąć pod uwagę ocenę prawną niniejszej sprawy wyrażoną w uzasadnieniu wyroku i uzupełnić materiał dowodowy zgodnie z powyższymi wskazaniami. Prezydent w szczególności zleci sporządzenie opinii biegłego z zakresu fotogrametrii i geodety na okoliczność ustalenia dat zajęcia nieruchomości warszawskiej przy ulicy [...]w związku z budową Pałacu Kultury i Nauki oraz urządzeniem parku oraz wkreślenia tej nieruchomości na zdjęciach lotniczych, a następnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, Prezydent wyda stosowną decyzję.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lic c ppsa.