Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 86/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 5 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant: Ksawery Sobczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sztuki w Trzebnicy z dnia 23 grudnia 2022 r. nr L. dz. 625/2022 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 6 października 2022 r. I. uchyla punkt 2) zaskarżonej decyzji; II. oddala dalej idącą skargę; III. zasądza od Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sztuki w Trzebnicy na rzecz M. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 6 października 2022 r. M. M., radny Rady Miejskiej w Trzebnicy, zwrócił się do Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sztuki w Trzebnicy o udostępnienie informacji publicznej – udzielenie odpowiedzi na pytania i udostępnienie kserokopii lub skanów dokumentacji na podany adres poczt elektronicznej w następującym zakresie:

1. Czy M. M., pełniąca obowiązki Dyrektora GCKiS, udzielała pełnomocnictw lub wydawała upoważnienia innym osobom zatrudnionym w tej jednostce? Jeżeli tak, to proszę udostępnienie tych dokumentów.

2. Proszę o udostępnienie faktur lub rachunków wystawionych w 2022 r. przez GCKiS dla firm reklamujących się w Dwutygodniku Samorządowym – Panorama Trzebnicka.

3. w jakiej wysokości wynagrodzenie otrzymała M. M. za wrzesień 2022 r. w związku z pełnieniem obowiązków Dyrektora GCKiS?

4. Proszę o udostępnienie umów zleceń zawartych przez GCKiS w roku 2020.

5. Czy była Dyrektor GCKiS B. S. w latach 2021 – 2022 otrzymywała nagrody pieniężne? Jeżeli tak, to proszę wskazać kiedy i w jakich kwotach.

6. Czy S. H. jako reaktor naczelny Dwutygodnika Samorządowego – Panorama Trzebnicka zatrudniony jest w GCKiS na umowę o pracę czy na umowę zlecenia? Jeżeli na umowę zlecenia to proszę o udostępnienie umów zawartych z tą osobą po 31 grudnia 2017 r.

7. Czy M. D. jako osoba odpowiedzialna za reklamę w Dwutygodniku Samorządowym – Panorama Trzebnicka zatrudniona jest w GCKiS na umowę o pracę czy na umowę zlecenia? Jeżeli na umowę zlecenia to proszę o udostępnienie umów zawartych z tą osobą po 31 grudnia 2017 r.

8. Czy M. w. jako osoba odpowiedzialna za korektę tekstu w Dwutygodniku Samorządowym – Panorama Trzebnicka zatrudniona jest w GCKiS na umowę o pracę czy na umowę zlecenia? Jeżeli na umowę zlecenia to proszę o udostępnienie umów zawartych z tą osobą po 31 grudnia 2017 r.

W piśmie z dnia 20 października 2022 r. Dyrektor GCKiS udzielił częściowej odpowiedzi na wniosek z dnia 6 października 2022 r. Odnośnie punktu nr 3 wyjaśnił, że M. M. otrzymała za wrzesień 2022 r. wynagrodzenie w wysokości 6.018,04 zł. Odnośnie punktu 5 poinformował, że wnioskodawca jest już dysponentem żądanej informacji publicznej - w 2022 r. wypłacono B. S. nagrodę w wysokości 9.676,66 zł. W zakresie punktu 6 wyjaśnił, że S. H. zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę. Natomiast w zakresie punktu 1, 2, 4, 7 i 8 wskazał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej t. j.: (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) – u.d.i.p., w tym ze względu na ilość dokumentów, konieczność ich wyszukania i ewentualnego zanonimizowania. W związku z powyższym Dyrektor GCKiS wezwał wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie informacji publicznej, o której mowa we wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania.

W odpowiedzi z dnia 2 listopada 2022 r. wnioskodawca stwierdził, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem żądanej informacji do informacji przetworzonej. Nie oszacowano bowiem nawet ilości dokumentów, które podlegają udostępnieniu. Poza tym wykrycie ewentualnych nieprawidłowości poprzedniej Dyrektor GCKiS pozwoli na działanie w ramach i kompetencjach radnego Rady Miejskiej.

Decyzją z dnia 6 grudnia 2022 r. Ldz. 582/2022 Dyrektor GCKiS odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym w punkcie 1, 2, 4, 7 i 8 wniosku. Organ wyjaśnił że żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna, jest informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Udostępnienie tej informacji wymaga przeanalizowania licznych dokumentów oraz wyselekcjonowania dokumentów w liczbie około 700 sztuk. Konieczne jest też ewentualne zanonimizowanie dokumentów, w celu ukrycia danych chronionych jako dane osobowe oraz innych danych chronionych ustawowo. Przeprowadzenie tych czynności zajęłoby pracownikom GCKiS około 10 dni roboczych.

Wyjaśniono wnioskodawcy, że informacja przetworzona nie musi zawsze być informacją nową, którą organ musi dopiero wytworzyć. Informacją przetworzoną może być również suma informacji prostych. Jeżeli suma informacji prostych jest tak duża, że jej wytworzenie zaburza funkcjonowanie organu, angażuje znaczne środki finansowe bądź kadrowe, to zbiór informacji, których żąda wnioskodawca, tworzy informację przetworzoną, nawet jeśli jest to zbiór składający się z informacji prostych. Nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego. Ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania.

Wnioskodawca winien był wykazać, że informacja ta nie dotyczy wyłącznie jego interesu, ale że działa on w interesie publicznym, a sprawa ma szczególne znaczenie dla funkcjonowania państwa. Wnioskodawca nie podjął się wykazania istnienia szczególnego interesu publicznego i dlatego organ samodzielnie dokonał oceny istnienia powyższej przesłanki. W szczególności wzięto pod uwagę, że wnioskodawca jest radnym Rady Miejskiej. Organ uznał, że sam fakt sprawowania mandatu radnego nie jest wystarczający, skoro przepisy u.d.i.p. nie uprzywilejowują radnych w uzyskiwaniu informacji przetworzonej. Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie legitymuje wprost do modyfikowania zakresu stosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w przypadku realizowania prawa do informacji publicznej przez radnego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca wyjaśnił, że udzielone przez Dyrektora GCKiS pełnomocnictwa zapewne mieszczą się w 1 segregatorze i nie stanowią informacji przetworzonej. Również podanie informacji, dotyczącej formy zatrudnienia nie stanowi informacji przetworzonej. Wcześniej wnioskodawca otrzymał umowy zlecenia z 2022 r. i 2021 r., zatem także umowy zlecenia za 2020 r. nie mogą stanowić informacji przetworzonej. Natomiast wszystkie faktury i rachunki są możliwe do wydrukowania z systemu księgowego automatycznie w ciągu kilki minut. Nie wskazano liczby pracowników oraz łącznej liczby godzin, potrzebnych do wyselekcjonowania, ewentualnego zanonimizowania i skanowania lub skopiowania dokumentów.

Wnioskodawca otrzymał od mieszkańców sygnały i pytania dotyczące celowości i prawdopodobnie nadmiernej skali wydatkowania pieniędzy na działalność GCKiS. Wykrycie ewentualnych nieprawidłowości lub nadużyć pozwoli na działanie w ramach kompetencji radnego Rady Miejskiej. Jako radny wnioskodawca ma realny wpływ na wydatkowanie środków publicznych w Gminie. Żądana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej i nie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, dyrektor GCKiS przy piśmie z dnia 23 grudnia 2022 r. przekazała wnioskodawcy w załączeniu 5 sztuk pełnomocnictw i upoważnień (punkt 1 wniosku). Natomiast odnośnie punktu 7 i 8 wniosku poinformowała, że M. D. i M. W. wykonują opisane we wniosku czynności na podstawie umowy zlecenia.

Natomiast decyzją z dnia 23 grudnia 2022 r. Ldz. 625/2022 Dyrektor GCKiS uchylił decyzję z dnia 6 grudnia 2022 r. w części, to jest w zakresie wskazanym w punkcie 1 wniosku oraz w punktach 7 i 8 wniosku w zakresie odpowiedzi na zawarte w tych punktach pytania i umorzył postępowanie w tej części (punkt 1) decyzji). Ponadto Dyrektor GCKiS utrzymał w mocy decyzję z dnia 6 grudnia 2022 r. w pozostałej części, tj. w zakresie wskazanym w punktach 2 i 4 wniosku oraz w punktach 7 i 8 wniosku w zakresie udostępnienia wskazanych w tych punktach dokumentów (punkt 2) decyzji).

Organ wskazał, że żądana przez wnioskodawcę w punktach 2 i 4 oraz 7 i 8 wniosku w zakresie żądania udostępnienia dokumentów, informacja stanowi informację publiczną przetworzoną. Przemawia za tym liczba dokumentów, których dotyczy wniosek (łącznie 700 sztuk) oraz fakt, ze po ich wyselekcjonowani konieczne jest ich ewentualne zanonimizowanie w celu ukrycia danych chronionych jako dane osobowe oraz innych danych chronionych ustawowo. Chybione i sprzeczne z zasadami logiki są argumenty wnioskodawcy co do udostępnienia mu umów zlecenia z innych lat, bowiem decydująca jest ilość dokumentów i czas potrzebny na ich wyszukanie.

Ponadto sam fakt sprawowania mandatu radnego nie jest wystarczający dla uznania, że w sprawie zachodzi szczególnie istotny interes publiczny.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez ograniczenie konstytucyjnego prawa do informacji oraz naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez przyjęcie, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, a przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona.

Według skarżącego nie mamy do czynienia z informacją przetworzoną we wszystkich punktach wniosku. Zbiorczo podano, że istnieje łącznie około 700 dokumentów, jednak nie podano, ile dokumentów dotyczy faktur i rachunków określonych w punkcie 2, a ile umów z punktu 4 i ile odnoszących się do punktu 7 i 8. Nie wyjaśniono na czym miałaby polegać selekcja umów zlecenia. Wyszukanie kilku lub kilkunastu umów nie może trwać dłużej niż kilkanaście minut. Podobnie jest z wydrukami faktur i rachunków. Wszystkie faktury widnieją w systemach komputerowych i po zadaniu odpowiednich filtrów można je wydrukować w ciągu maksymalnie kilkunastu minut. Organ nie wskazał liczby pracowników oraz łącznej liczby godzin, potrzebnych do wyselekcjonowania, ewentualnego zanonimizowania i skanowania lub skopiowania dokumentów. Konieczność odnalezienia odpowiednich dokumentów i stwierdzenie, że niektóre z nich nie podlegają udostępnieniu, nie czyni z informacji prostej informacji przetworzonej i jest zwykłym zabiegiem łączącym się z procesem udostępnienia informacji publicznej.

Również błędnie uznano, że nie została spełniona przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego. Skarżący wyjaśnił, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem pozwoli poznać istotną sferę życia publicznego, co jest niezbędne do publicznej dyskusji o jej funkcjonowaniu i ewentualnie zmiany praktyki. Do kompetencji radnego należy kierowanie odpowiednich wniosków do komisji rewizyjnej o szersze zbadanie imprez, składanie skarg na działalność Dyrektora do komisji skarg, wniosków i petycji lub inicjowanie procedowania uchwał rady gminy, składanie szczegółowych interpelacji do Burmistrza Gminy w zakresie funkcjonowania jednostki organizacyjnej, jaką jest GCKiS.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor GCKiS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wskazał bowiem, do jakich czynności radnego potrzebne są mu żądane informacje. Rada gminy może kontrolować instytucję kultury, ale wyłącznie za pośrednictwem komisji rewizyjnej (art. 18a ustawy o samorządzie gminnym). Skarżący nie jest członkiem komisji rewizyjnej ani też członkiem komisji do spraw kultury Rady Miejskiej. Wykonywanie mandatu radnego przez skarżącego nie łączy się w żaden sposób z nadzorem nad samorządowymi instytucjami kultury. Poza tym Rada gminy nie ma wpływu na wydatki instytucji kultury związane z poszczególnymi wydarzeniami kulturalnymi czy artystycznymi, bowiem instytucja kultury prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków (art. 27 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej). Skarżący nie posiada więc realnych i niedostępnych dla innych obywateli możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej przetworzonej, a tym samym uzyskanie przez niego żądanej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W replice z dnia 24 lutego 2023 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę w rozpatrywanej sprawie należało uwzględnić w zakresie dotyczącym punktu 2) zaskarżonej decyzji.

Nie jest sporne pomiędzy stronami postępowania, że Dyrektor Gminnego Centrum Kultury i Sportu w Trzebnicy, jako podmiot reprezentujący jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p), jak również że żądana informacja, dotycząca udostępnienia umów zlecenia, faktur lub rachunków związanych z działalnością GCKiS stanowi informację publiczną, jako informacja o sposobie wydatkowania środków publicznych przez osobę prawną samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).

Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.) stąd też jakiekolwiek zadysponowanie. tym majątkiem będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Łd 17/16 oraz we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wr 323/15).

Odmawiając udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego w punkcie 2, 4 oraz częściowo w punkcie 7 i 8 wniosku, organ przede wszystkim uznał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, w związku z czym wnioskodawca winien wykazać, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej. Stanowi ona jedynie w art. 3 ust. 1 pkt 1, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia przez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11 oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i inne orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu).

W orzecznictwie NSA przyjmuje się również, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo, że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Jest to zatem informacja przygotowana niejako "specjalnie dla wnioskodawcy", wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (patrz np. wyroki NSA z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11 i z 19 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 189/17).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej, ze względu na konieczność przeanalizowania licznych dokumentów i wyselekcjonowania dokumentów żądanych przez wnioskodawcę (około 700 sztuk), ewentualnie zanonimizowania danych osobowych, sporządzenia kopii lub skanów dokumentów.

Należy zgodzić się z organem, że żądana informacja posiada charakter informacji przetworzonej z uwagi na znaczną ilość dokumentów, których dotyczyło żądanie skarżącego. Pracownik odpowiedniej komórki służbowej organu zobowiązany byłby do przeglądu znacznej ilości materiałów źródłowych, obejmujących dokumenty finansowe (umowy zlecenia, faktury, rachunki), potwierdzających ponoszone przez GCKiS wydatki oraz do wyselekcjonowania stosownych dokumentów w ilości 700 sztuk. Jak zaznaczył organ, część dokumentów wymagałaby anonimizacji z uwagi na ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osób fizycznych (danych osobowych). Czynności te zajęłyby pracownikom GCKiS około 10 dni roboczych. Następnie konieczne byłoby sporządzenie kopii lub skanów tych dokumentów.

W ocenie Sądu organ wykazał, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, a zatem konieczne było wykazanie przez skarżącego, że udostępnienie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Zdaniem organu, wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego, bowiem sam fakt występowania jako radny jest niewystarczający, a przepisy u.d.i.p. nie uprzywilejowują radnych w uzyskiwaniu informacji przetworzonej.

Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest zatem działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się podwójnie dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano już na tle analizy unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz także w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania.

Należy przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonujące uprawdopodobnienie. Należy podzielić prezentowane w doktrynie stanowisko, że o szczególnie istotnym charakterze interesu decydują czynniki natury podmiotowej i funkcjonalnej (zob. A. Jakubowski, Prowadzenie badań naukowych jako podstawa żądania udzielenia informacji publicznej, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2012, nr 2, s. 153–154). Zatem poza funkcją odpowiedzi na wniosek o informację przetworzoną, należy uwzględnić właściwości podmiotu o nią występującego. W doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny w jednostce samorządu terytorialnego lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; wyrok NSA z 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2306/19).

W rozpatrywanej sprawie, organ nie przeanalizował jednak wyjaśnień skarżącego odnośnie szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej, zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że radny nie jest osobą uprzywilejowaną w uzyskiwaniu informacji przetworzonej. Natomiast skarżący wyjaśnił, że występuje jako radny Rady Miejskiej, który występuje w imieniu mieszkańców, zaniepokojonych sposobem wydatkowania środków publicznych i zgłaszających mu swoje zastrzeżenia co do wydatkowania w GCKiS "milionów złotych". Dokumentacja ta jest niezbędna do dokonania analizy wydatków publicznych i zasadności ich ponoszenia. Dostęp do powyższych informacji przysługuje mu również w ramach wykonywanego mandatu radnego, a uzyskane informacje będą podstawą do podjęcia dalszych czynności, związanych z uzyskanym mandatem.

W ocenie Sądu skarżący w powyższych wyjaśnieniach wykazał szczególną istotność dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej przetworzonej. Jako radny Rady Miejskiej zamierzał dokonać analizy wydatków publicznych, ponoszonych przez GCKiS, oraz sprawdzić zasadność ich ponoszenia, w celu ewentualnego podjęcia dalszych czynności w ramach mandatu radnego. Skarżący zamierzał działać w interesie wspólnoty (wyborców), których reprezentuje, a jego działania związane są z kontrolą gospodarowania mieniem komunalnym. Skarżący jako radny z całą pewnością dysponuje możliwością wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu. Jako radny ma możliwość kierowania odpowiednich wniosków do komisji rewizyjnej o szersze zbadanie wydatków związanych z działalnością GCKiS, składania skarg na działalność Dyrektora do komisji skarg, wniosków i petycji lub inicjowania procedowania uchwał rady gminy, składania szczegółowych interpelacji do Burmistrza Gminy w zakresie funkcjonowania jednostki organizacyjnej, jaką jest GCKiS. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 559) w wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. W sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta (art. 24 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym). Powyższe uprawnienia mogą zostać wykorzystane przez radnego również w związku z uzyskaną informacją publiczną.

Nie jest przy tym uzasadnione stanowisko organu, że rada gminy może kontrolować gminną instytucję kultury tylko i wyłącznie za pośrednictwem komisji rewizyjnej. Zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną. Nie oznacza to jednak, że ustawa nie dopuszcza innych form i środków kontroli przez radnych gminnych instytucji kultury. Z ustawy o samorządzie gminnym nie wynika również, że tylko członkowie komisji rewizyjnej lub komisji kultury mogą kontrolować wydatki gminnych instytucji kultury.

Sąd uznał, że skarżący co najmniej uprawdopodobnił, że żądana informacja publiczna jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Tego rodzaju stanowisko WSA we Wrocławiu wyraził w wyrokach z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 233/21 i z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 234/21 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 6669/21.

Wobec powyższego Dyrektor GCKiS odmawiając udostępnienia skarżącemu informacji publicznej naruszył art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., błędnie interpretując szczególną istotność dla interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej radnemu.

Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie organ zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia złożonego wniosku w zakresie punktu 2 i 4 oraz punktu 7 i 8 odnośnie żądania udostępnienia umów zleceń, na podstawie właściwie zastosowanych przepisów tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu punktu 2) zaskarżonej decyzji. Sąd oddalił dalej idącą skargę, ponieważ skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji (w całości) i decyzji ją poprzedzającej. Jednakże w ocenie Sądu punkt 1) decyzji odpowiada prawu, skoro wyszczególnioną w nim informację publiczną udostępniono skarżącemu w dniu 23 grudnia 2022 r. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.