Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 878/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1a, art. 31zp ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych/ZUS pismem z [...] listopada 2020 r. zwrócił się do T. Z. z wezwaniem do zapłaty należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na łączną kwotę [...]zł.

Następnie ZUS II Oddział w [...] [...] listopada 2020 r. skierował do T. Z. trzy upomnienie w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) wzywając do uregulowania należności – składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz kosztów upomnienia.

Pismem z [...] listopada 2020 r. T. Z. przesyłając potwierdzenia przelewów tytułem zapłaty składek za wrzesień i październik 2020 r. zwrócił się do organu z pytaniem o źródło wykazanego przez ZUS zadłużenia na jego koncie.

Następnie [...] listopada 2020 r. T. Z. zwrócił się do ZUS Inspektorat w [...] o przywrócenie terminu i rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Wyjaśnił, że [...] maja 2020 r. złożył do skrzynki ZUS wniosek o zwolnienie z opłacania połowy składek. Przekonany był więc, że wniosek został rozpatrzony pozytywnie i dlatego za miesiące marzec-maj 2020 r. opłacał pomniejszone składki. Dopiero obecnie otrzymał pismo z ZUS informujące, że ma zaległości w opłacaniu składek za te miesiące. W załączeniu przedłożył wniosek o zwolnienie ze składek za ww. miesiące datowany na [...].05.2020 r.

Pismem z [...] grudnia 2020 r. ZUS II Oddział w [...] poinformował skarżącego, że nie znaleziono jego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r., który – jak podano - był złożony [...].05.2020 r. do skrzynki ZUS.

W związku z powyższym T. Z. pismem z [...] grudnia 2020 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy z ww. wniosku, a [...] stycznia 2021 r. przedstawił organowi oświadczenie o złożeniu [...].05.2020 r. do skrzynki podawczej w Inspektoracie ZUS w [...] wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r.

Decyzją z [...] lutego 2021 r. ZUS II Oddział w [...] na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił T. Z. jako płatnikowi składek prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres marzec - maj 2020 r.

W uzasadnieniu organ powołał przepisy art. 31zo ust. 1a oraz art. 31zp ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 i wskazał, że mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli sprawdził posiadane rejestry wniosków składanych w ramach tarczy antykryzysowej w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r. Ustalił, że do [...] czerwca 2020 r. nie potwierdzono wpływu wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Dlatego odmówiono zwolnienia.

T. Z. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że [...] maja 2020 r. w Inspektoracie ZUS w [...] jako właściciel Zakładu Wielobranżowego [...] złożył w skrzynce podawczej prawidłowo wypełniony druk RDZ w sprawie zwolnienia w wys. 50% łącznej kwoty należności z tyt. składek wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych w ramach tarczy antykryzysowej za miesiące marzec-maj 2020 r. Zaznaczył, że zgodnie z art. 31zp ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 wniosek mógł być złożony w formie dokumentu papierowego. W Inspektoracie ZUS w [...] na ten czas nie było możliwości uzyskania potwierdzenia złożenia wniosku. Skrzynka podawcza znajdowała się w holu budynku Inspektoratu. Dodał, że tego dnia miał problemy techniczne z systemem PUE ZUS i dlatego zdecydował się na złożenie wniosku w formie papierowej. Zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 7a i art. 8 § 1 i art. 81a Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nierozważenie wątpliwości na korzyść strony oraz działanie wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

ZUS II Oddział w [...] decyzją z [...] marca 2020 r., po rozpatrzeniu ww. wniosku, utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2021 r. Organ powtórzył argumentację przedstawioną w uprzednio wydanej decyzji podkreślając, że analiza składanych przez stronę dokumentów i wniosków wykazała, że od 2020 r. przekazuje je głównie za pomocą profilu informatycznego PUE ZUS. Z tej formy dokumentu elektronicznego strona skorzystała:

- [...].03.2020 r., [...].04.2020 r., [...].04.2020 r., [...].04.2020 r., [...].05.2020 r., [...].05.2020 r., [...].06.2020 r., [...].06.2020 r., [...].06.2020 r., przesyłając dokumenty ZUS Z-3,

- [...].04.2020 r., [...].06.2020 r. przesyłając dokumenty [...]

Tym samym decyzja z [...] lutego 2020 r. została wydana zgodnie ze stanem prawnym.

T. Z. wniósł do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję twierdząc, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r., z powodu obostrzeń związanych z COVID-19, złożył do skrzynki znajdującej się w Inspektoracie ZUS w [...]. Powtórzył argumentację uprzednio prezentowaną oraz przedłożył w załączeniu dokumentację potwierdzającą obieg korespondencji pomiędzy stroną a organem w okresie od listopad 2020 r. do wydania decyzji w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi ZUS II Oddział w [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Z uwagi na wniosek skarżącego zaaprobowany przez pełnomocnika organu Sąd rozpoznał sprawę - na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) - w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga T. Z. zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa zwolnienia T. Z. jako płatnika składek z obowiązku opłacania za ubezpieczonych nieopłaconych należności w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych za okres marzec – maj 2020 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy COVID-19, które wprowadziły w czasie stanu epidemii dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 ubezpieczonych, duchownych oraz spółdzielni socjalnych wsparcie w rodzaju zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres marzec – maj 2020 r.

Przepis art. 31zo ust. 1a ustawy COVID-19 w stanie na dzień deklarowanego przez stronę skarżącą złożenia wniosku (14.05.2020 r.) określał, że na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] marca 2020 r. i na dzień [...] kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Zgodnie zaś z art. 31zp ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Przepis art. 31zp ust. 4 ustawy COVID-19 w pierwotnym brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 24 czerwca 2020 r. zakładał zaś, że wniosek o zwolnienie z opłacania składek może być złożony w formie dokumentu papierowego albo elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.

Nadto, zgodnie z art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19 za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. ZUS informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). W przypadku płatnika składek, który utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym ZUS, informacja o której mowa w ust. 5, udostępniana jest wyłącznie na tym profilu (art. 31zq ust. 6 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19).

W świetle powołanych przepisów przedmiotowe wsparcie w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek płatnik składek mógł uzyskać jedynie na wniosek złożony do ZUS wraz z wymaganą dokumentacją rozliczeniową, chyba, że z tego ostatniego obowiązku płatnik był zwolniony.

W okolicznościach niniejszej sprawy spór pomiędzy organem a skarżącym sprowadza się do zagadnienia, czy na gruncie art. 31zp ust. 1 i 4 ustawy COVID-19 organ właściwie zbadał, ocenił i wyjaśnił, że T. Z. – jak stwierdzono w wydanych w sprawie decyzjach - nie złożył w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r.

W tym miejscu zważyć należy, że z uwagi na trwający od 20 marca 2020 r. stan epidemii (zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz. U. poz. 491), ZUS – jak wynika z komunikatów z 3 i 24 kwietnia 2020 r. oraz z 7 maja 2020 r. zamieszczonych na stronie internetowej www.zus.pl – umożliwił płatnikom składek składanie przedmiotowych wniosków w następujących formach:

- drogą elektroniczną – przez PUE ZUS,

- drogą elektroniczną przez PUE ZUS, za pośrednictwem strony gov.pl (link do strony zewnętrznej),

- w formie papierowej – za pośrednictwem poczty, a także

- osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu z pracownikiem ZUS).

Oznacza to, że organ dopuścił w stanie epidemii możliwość osobistego złożenia wniosku o zwolnienie w placówce ZUS do stosownej skrzynki (urny, pojemnika). Skarżący twierdzi, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek za okres od marca do maja 2020 r. złożył – zgodnie ze wskazówkami z uwagi na trwającą epidemię - do skrzynki podawczej wystawionej w placówce ZUS Inspektorat w [...]. Miało to miejsce – jak wskazał - w [...] maja 2020 r. Tymczasem ZUS wydając decyzję odmowną ograniczył się do wskazania, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonował wniosku strony i wskazał, że w okresie tym strona co do zasady składała dokumenty drogą elektroniczną po pośrednictwem platformy PUE ZUS.

W świetle powołanych regulacji i umożliwienia przez ZUS w stanie epidemii składania wniosków o zwolnienie osobiście do skrzynki na dokumenty w placówkach organu Sąd uznał, że wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniach obu decyzji są istotnie niewystarczające.

Zważyć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm., dalej: usus) mają zastosowanie przepisy Kpa. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 Kpa - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Emanację zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu wyjaśniającym stanowi art. 77 § 1 Kpa określający, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Co istotne, na podstawie art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu dowodowym, zaś użycie sformułowania "w szczególności" pozwala przyjąć, że wyliczenie to jest jedynie przykładowe. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie ograniczył liczby środków dowodowych, za pomocą których organ może dokonać pełnych i zarazem prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2020 r., sygn. II OSK 820/17, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto, zgodnie z art. 107 § 3 Kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający uznał za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1352/18, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe regulacje procesowe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że wydane w sprawie decyzje ZUS nie posiadają prawidłowych uzasadnień faktycznych, ponieważ organ ograniczył się do lakonicznego podania, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonowano wniosku strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tyt. składek za marzec – maj 2020 r. Wskazano, że dokonano sprawdzenia posiadanych rejestrów wniosków składanych w ramach tarczy antykryzysowej w okresie od kwietnia do czerwca 2020 r., w wyniku czego do 30 czerwca 2020 r. nie potwierdzono wpływu wniosku strony. Na powyższą okoliczność organ nie przedstawił jednak żadnych dowodów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS ponad to co powyżej wskazał, że analiza składanych przez stronę dokumentów oraz wniosków wykazała, że od 2020 r. strona przekazała je głównie za pomocą profilu informacyjnego PUE. Organ wymienił dokumenty złożone w ten sposób. Stanowisko organu nie wyklucza jednak w żaden sposób braku możliwości złożenia przez stronę wniosku w formie papierowej osobiście w Inspektoracie ZUS w [...]. Organ nie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary skarżącemu, że wniosek faktycznie złożył. Samo podanie, bez przedłożenia w tym zakresie stosownych dowodów, że skarżący w omawianym okresie składał dokumenty (w tym wnioski) drogą elektroniczną przez platformę PUE ZUS nie przesądza, że [...] maja 2020 r. nie złożył osobiście w formie papierowej wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek za okres marzec-maj 2020 r. Obciążając skarżącego obowiązkiem wykazania, że wniosek złożył przed upływem terminu określonego w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19 ZUS nie podał, czy przy procedurze składania wniosków do pojemników (skrzynek podawczych) wystawionych w placówce ZUS strona miała możliwość wykazania tego w inny sposób niż na podstawie własnych wyjaśnień i z jakich przyczyn nie uwzględnił jej stanowiska.

Na tle art. 31zp ust. 4 ustawy COVID-19, powołanych zasad postępowania administracyjnego oraz komunikowanego publicznie przez ZUS dopuszczalnego sposobu składania wniosków o zwolnienie osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" Sąd uznał, iż obowiązkiem organu było wyjaśnienie, w jaki sposób ewidencjowano korespondencję składaną przez płatników składek do urn (skrzynek podawczych), czy ewidencja korespondencji dokonywana była codziennie, czy istnieje dokumentacja potwierdzająca wpływ wniosków za okres, w którym skarżący – jak twierdzi – wniosek złożył, a wreszcie czy praktyka ewidencji wniosków różniła się w zależności od oddziału lub inspektoratu ZUS, czy może była ustandaryzowana. Takich wyjaśnień zabrakło, a mogły one mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ na podstawie art. 75 § 1 zd. 1 Kpa jako dowód powinien był dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mógł również – na podstawie art. 75 § 2 Kpa - odebrać od strony na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 Kpa stosuje się odpowiednio.

Podkreślenia wymaga, że badając pod kątem zgodności z prawem zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję z [...] lutego 2020 r. Sąd wziął pod uwagę, iż postępowanie prowadzone przez ZUS przypadło na czas trwającego stanu epidemii, co wiązało się z licznymi powszechnymi ograniczeniami, również natury procesowej. Uwzględniając również realia rozpoznawania wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, ich ogromnej liczby, ograniczenia związane z trwającym stanem epidemii, Sąd uznał, że okoliczności te nie mogą uzasadniać niekorzystnych skutków dla jednej strony postępowania – skarżącego.

ZUS nie wyjaśnił rzetelnie przyczyn nieuwzględnienia stanowiska T. Z., nie przedstawił, jak wyglądała procedura składania wniosków do skrzynki podawczej, ani nie stwierdził, czy wykluczone było ewentualne omyłkowe dołączenie wniosku strony do sprawy innego płatnika, tym bardziej, że w okresie tym – jak twierdzi organ – strona składała liczne dokumenty. Zdaniem Sądu nie można wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości, podczas gdy organ nie podał, w jaki realny sposób skarżący mógłby wykazać, że faktycznie przed 30 czerwca 2020 r. złożył wniosek do pojemnika na dokumenty znajdującego się w siedzibie Inspektoratu ZUS w [...].

Jeżeli nawet organ nie był w stanie ustalić, czy strona w maju 2020 r. złożyła przedmiotowy wniosek, powinien był na mocy art. 86 Kpa przesłuchać ją na tę okoliczność. Przepis ten przewiduje bowiem, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. ZUS nie wyjaśnił zaś dlaczego nie skorzystał z tego rodzaju dowodu.

Kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) i obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) ZUS powinien był wyjaśnić, czy w Inspektoracie ZUS w [...], gdzie hipotetycznie skarżący złożył wniosek, istnieją księgi (repertoria) ewidencyjne korespondencji składanej w 2020 r. do pojemników na dokumenty albo inny system ewidencji tego rodzaju korespondencji.

Zważywszy, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienie złożenia bądź niezłożenia przedmiotowego wniosku dotyczy okresu maja 2020 r., w którym funkcjonowanie organów, w tym przyjmowanie wniosków o zwolnienie w związku ze stanem epidemii było utrudnione, a jedną z dopuszczalnych form było składanie dokumentów do specjalnego pojemnika przygotowanego przez organ, należało mieć na uwadze, że skarżący ma utrudniony sposób wykazania, iż wniosek doręczył w określonej dacie. Tym bardziej postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia złożenia danego dokumentu winno być przeprowadzone przez ZUS szczególnie wnikliwie, w sposób budzący zaufanie obywatela do organu (art. 8 § 1 Kpa).

Mając na względzie wskazane uchybienia organu Sąd uznał, że ZUS wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ppsa Sąd orzekł, jak w sentencji.

Sąd równocześnie nie przesądza, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu należy domniemywać, że skarżący złożył w maju 2020 r. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone za okres marzec – maj 2020 r. Wskazuje jedynie, że zagadnienie to wymaga rzetelnego, na ile jest to możliwe, zbadania i wyjaśnienia. W przypadku stwierdzenia, że T. Z. nie złożył w wymaganym terminie przedmiotowego wniosku organ powinien rozważyć możliwość zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 (zmiana: Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), który wprowadza w okresie obowiązywania stanu epidemii szczególną instytucję przywrócenia terminów określonych przepisami prawa administracyjnego. Powołany przepis obejmuje zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono zaś od 20 marca 2020 r.