Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1114/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40 i 37
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 7, 77  par. 1 i 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o na rzecz T. K. kwotę 500 zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") - po rozpatrzeniu odwołania T. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Powiatowy organ nadzoru budowlanego, w związku z wnioskiem T.K. oraz I. G., w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. W. w W. przeprowadził w dniu 13 stycznia 2015 r. czynności kontrolne. Podczas nich stwierdzono, że na ww. nieruchomości usytuowany jest jednokondygnacyjny murowany budynek magazynowo - biurowy o wymiarach ok. 50 m x 19 m i wysokości do 5 m do 6,20 m. Właścicielem budynku jest T. K. oraz W. K.. Podczas kontroli nie okazano pozwolenia na budowę. Według oświadczenia T. K. (złożonego do protokołu) przedmiotowy budynek użytkowany jest obecnie na cele magazynowo biurowe i wybudowany został na początku lat 60-tych XX w. Z kolei do protokołu z przyjęcia interesantów w dniu 30 lipca 2015 r. T. K. oświadczył, że sporny obiekt został wybudowany przed 1985 r., na dowód czego przedstawił zdjęcia lotnicze.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., na podstawie art. 53 ust. 1 i art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), PINB [...] nałożył na T. K. oraz W. K. obowiązek dostarczenia dokumentów dotyczących wyżej opisanego, samowolnie wybudowanego budynku, tj.: aktualnej inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z oceną techniczną w odniesieniu do wymagań przepisów techniczno - budowlanych obowiązujących w czasie prowadzenia robót, w zakresie m. in.: usytuowania obiektu, odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowych, bezpieczeństwa przeciwpożarowego wraz z opinią rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, dokumentu świadczącego o zgodności lokalizacji obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku, z ustaleniami planu obowiązującego w okresie prowadzenia robót, aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej uwzględniającej przedmiotowy budynek sporządzonej uprawnionego geodetę.

W wykonaniu ww. obowiązku T. K. i W. K. przedłożyli inwentaryzację budowlaną wraz z ekspertyzą techniczną sporządzoną przez mgr inż. arch. T. J., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Architektów RP pod nr ewid. [...] oraz mgr inż. R. G. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] legitymującego się przynależnością do [...] Izby Inżynierów Budownictwa pod nr ewid. [...]. Opracowanie to zawiera opinię techniczną z zakresu ochrony przeciwpożarowej przedmiotowego budynku sporządzoną przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. poż. R. R. (nr upr. [...]).

PINB [...] uznając możliwość legalizacji spornego budynku, ww. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) nałożył na T. K. i W. K. obowiązek wykonania, w terminie 4 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wybudowanego budynku użytkowanego na cele magazynowo - biurowe, polegających na: 1) przeprowadzeniu rur deszczowych zlokalizowanych na zachodniej elewacji budynku magazynowego wewnątrz budynku po ścianach poprzecznych i wyprowadzeniu ich na stronę wschodnią na własny teren nieutwardzony; 2) zabezpieczeniu drewnianych elementów konstrukcji dachu impregnatem ppoż. w klasie NRO; 3) naprawie zarysowanych i spękanych ścian parteru w budynku garażowo-biurowym – zgodnie ze wskazaniami zawartymi w inwentaryzacji budowlanej z ekspertyzą techniczną.

Organ I instancji wyjaśnił, że dla obszaru, na którym znajduje się działka ewid. nr [...] z obrębu [...], położona przy ul. W. w W. nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dacie realizacji przedmiotowej budowy dla ww. obszaru obwiązywał Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego uchwalony przez Radę [...] dnia [...] grudnia 1982 r., uchwałą Nr [...], zgodnie z którym, przedmiotowa działka znajdowała się w strefie funkcjonowania "[...]" o przeważającej funkcji mieszkaniowo - usługowej i jednostce strukturalnej oznaczonej symbolem R33 funkcja przemysłowo-techniczna. Organ stwierdził, że przedmiotowy budynek użytkowany na cele magazynowo-biurowe nie narusza ustaleń ww. planu. Zatem, w jego ocenie, nie nastąpiło naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym. Dalej podniósł, że skoro budynek został zrealizowany samowolnie przed wejściem w życie przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., tym samym w sprawie zastosowanie ma ustawa Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane w warunkach samowoli budowlanej podlegają przymusowej rozbiórce tylko w przypadku stwierdzenia braku możliwości legalizacji takiego obiektu, tj. gdy obiekt: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Odnosząc się do ww. pojęcia "przepisy o planowaniu przestrzennym" organ przywołał Uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, gdzie stwierdzono że: "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy." PINB stwierdził, że ustalenia faktyczne w sprawie dają podstawę do wykluczenia przesłanek do nakazania rozbiórki obiektu (o jakich mowa w ww. art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2), bowiem występująca niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi może zostać wyeliminowana poprzez zastosowanie środków prawnych przewidzianych w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., tj. nakazanie wykonania robót niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, określonymi w niniejszej decyzji.

T. K., w ustawowym terminie złożył odwołanie od powyższej decyzji.

[...] WINB ww. decyzją z dnia [...] marca 2017 r., utrzymał w mocy decyzje organu I instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. Organ II instancji stwierdził, że jakkolwiek wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. winna uwzględniać ocenę stanu faktycznego w zakresie wykorzystania gruntu, na którym popełniono samowolę, według stanu prawnego z chwili orzekania o samowoli, to jednak w sytuacji braku obecnie obowiązującego na działce ewid. nr [...] z obrębu [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ I instancji prawidłowo ocenił zgodność spornej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy budynku użytkowanego na cele magazynowo - biurowe przy ul. W. w W.. Podkreślił, opierając się na orzecznictwie sądowo - administracyjnym, że nawet w sytuacji rozbieżności pomiędzy obowiązującymi w czasie popełnienia samowoli i orzekania co do niej przepisami planistycznymi należy uwzględnić przepisy o planowaniu przestrzennym korzystniejsze dla inwestora.

Odnosząc się zaś do zarzutów odwołującego T. K., jakoby organ powiatowy winien przy ocenie zgodności budynku przy ul. W. w W. uwzględnić zapisy stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania dla tego terenu, [...] WINB wskazał, że możliwość legalizacji obiektu budowlanego zależy między innymi od postanowień obowiązującego planu miejscowego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Studium nie jest aktem prawa miejscowego powszechnie obowiązującym. W związku z tym nie można z niego wywodzić negatywnych skutków wobec inwestora. Jeżeli więc obecnie na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. W. w W. nie obowiązuje miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego, to brak jest podstaw do nakazania rozbiórki znajdującej się tam samowoli budowlanej z uwagi na art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Ustosunkowując się natomiast do przesłanki legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w zakresie powodowania przez niego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się inwentaryzacja budowlana wraz z ekspertyzą techniczną sporządzona przez mgr inż. arch. T. J. oraz mgr inż. R. G. oraz opinią techniczną z zakresu ochrony przeciwpożarowej, sporządzoną przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. poż. R. R.. Zgodnie z powołanymi opracowaniami stan techniczny budynku nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Mapa geodezyjna inwentaryzacyjna oraz rysunek rzutu parteru inwentaryzacji budowlanej zostały zaopiniowane przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych bez uwag. Jednocześnie ww. dokumentacja techniczna przewiduje wykonanie określonych w niej robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sporządzający cytowane dokumenty posiadają wszelkie kompetencje i wiedzę specjalistyczną w wymaganym zakresie i ponoszą odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy, niezależnie od tego na czyje zlecenie je wykonują.

Następnie organ stwierdził, że zgodnie z poglądem piśmiennictwa i sądów administracyjnych samodzielnej podstawy do rozbiórki nie może stanowić niezgodność z przepisami warunków technicznych, w tym z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Za niezasadny organ uznał zarzut konieczności oceny zgodności spornej samowoli budowlanej z przepisami technicznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. Za przyjęciem zgodności samowolnej budowy z aktualnie obowiązującymi przepisami technicznymi przemawia bowiem przede wszystkim argument, że jeżeli obowiązujące w dacie wydawania decyzji przepisy przewidują na danym terenie możliwość budowy takiego obiektu, jaki znajduje się na tym terenie, to odwoływanie się do przepisów obowiązujących w czasie budowy i orzekanie rozbiórki przeczy celowi instytucji usuwania skutków samowoli budowlanej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 marca 2013 r., sygn.akt: SA/Rz 1179/12).

Mając zaś na uwadze zarzut T. K. w przedmiocie nieustalenia przez organ powiatowy tytułu prawnego, jakim dysponuje T. K. i W. K. do działki ewid. nr [...],[...] WINB wyjaśnił (przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych), że warunkiem legalizacji samowoli budowlanej, ocenianej na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. nie jest przedłożenie dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wykluczone zostały przesłanki uzasadniające nakazanie, na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r., rozbiórki spornego obiektu. Znajdujące się w aktach sprawy opracowania techniczne, dotyczące ww. budynku dają możliwość wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

T. K., pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] WINB z dnia [...] marca 2017 r. nr [...].

Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7 i 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nienależytym ustaleniu stanu faktycznego sprawy poprzez uznanie że:

1) budynek może zostać zalegalizowany na cele magazynowo - biurowe i nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, w sytuacji gdy zagospodarowanie terenu obecnie przewiduje lokalizacje budynków mieszkalnych i usług dla turystyki i rekreacji i zalegalizowanie budynku o takiej funkcji zaburzy nie tylko ład przestrzenny ale pogorszy w znaczny sposób jakość życia. Mimo braku planu zagospodarowania terenu, Urząd Gminy W.-W. wydaje warunki zabudowy, które w jednoznaczny sposób przewidują funkcje tego terenu oznaczoną jako strefę MU-22; budynek może zostać zalegalizowany na cele magazynowo - biurowe na podstawie ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego już nie obowiązującego, w sytuacji gdy organ administracji publicznej nie dokonał oceny zgodności funkcji budynku z ustaleniami szczegółowych planów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1982 r. a tylko z ogólnym planem i nie dokonał oceny zgodności funkcji budynku z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązującymi dziś na tym terenie oraz wymaganiami ochrony środowiska;

2) budynek może zostać zalegalizowany na cele magazynowo - biurowe, w sytuacji braku jakichkolwiek ustaleń o jakiej funkcji budynki mogą być dziś usytuowane na tym terenie, bo plan zagospodarowania terenu z 1982 r. nie obowiązuje;

3) budynek nielegalnie postawiony, wbrew obowiązującemu na tym terenie studium nie może zostać rozebrany, gdyż byłoby to niekorzystne dla inwestora, w sytuacji gdy zalegalizowanie budynku magazynowo- biurowego w rażący sposób łamie fundamentalne prawo własności nieruchomości sąsiednich;

4) budynek nielegalnie wybudowany na terenie, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania terenu jest równoznaczny z brakiem podstaw do nakazania rozbiórki, w sytuacji gdy sam [...] WINB w decyzji nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji nr [...] wskazuje, że "[...] WINB wyjaśnia, iż możliwość legalizacji obiektu budowlanego zależy miedzy innymi od postanowień obowiązującego planu miejscowego albo od ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy" (cytat ze str.3 akapit 5 uzasadnienia decyzji nr [...]).

Na podstawie wyżej opisanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, w ocenie Sądu, skarga jest uzasadniona aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie nałożenia na inwestora wykonania określonych robót budowlanych.

Z ustaleń organu nadzoru budowlanego wynika, że budynek magazynowo - biurowy usytuowany na działce ewid. nr [...], obręb [...], przy ul. W. w W. został samowolnie wzniesiony przed 1 stycznia 1975 r. Prawidłowo więc organy przyjęły, że skoro do popełnienia samowoli budowlanej doszło pod rządami ówcześnie obowiązującego prawa, to zastosowanie maja przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.).

Na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38. poz. 229 ze zm.), w przypadku wzniesienia obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami prawa, możliwym były dwa sposoby postępowania, wskazane w przepisach art. 37 i art. 40. Pierwszy, najdalej idący (uregulowany w art. 37 ust. 1) przewidywał sankcję przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem przepisów obowiązujących w okresie budowy w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany, bądź jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź 2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Drugim sposobem postępowania uregulowanym w art. 40 cyt. ustawy, który miał zastosowanie w razie braku okoliczności wskazanych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., było wydanie decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Kolejnym etapem może być ewentualne uzyskanie pozwolenia na użytkowanie danego obiektu, którego wydanie jest jednoznaczne ze stwierdzeniem zdatności do użytkowania (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.).

W niniejszym postępowaniu kontrolowano decyzję wydaną w oparciu o art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ I instancji odniósł się do przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i stwierdził, że one nie występują a wobec tego uznał, że zaistniały podstawy do nałożenia obowiązku wykonania, w wyznaczonym terminie, prac budowlanych niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Z powyższą oceną zgodził się [...] WINB.

W ocenie składu orzekającego stanowisko organów obu instancji jest przedwczesne.

I tak w pierwszej kolejności, w kwestii zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu przestrzennym (o czym mowa w art. 37 ust. 1) konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie z jakiej daty mają być to przepisy - czy mają być to przepisy aktualnie obowiązujące czy z daty powstania samowoli. Organ I instancji (aby rozstrzygnąć tę wątpliwość) powołał przytoczoną wyżej Uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., w której wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Wobec powyższego prawidłowo przeprowadzone postępowanie zmierzające do legalizacji bądź nakazu rozbiórki samowoli budowlanej w oparciu o przepisy ustawy z 24 października 1974 r. musi prowadzić do ustalenia czy samowola ta nie jest sprzeczna z przepisami o planowaniu przestrzennym aktualnie obowiązującymi lub obowiązującymi na datę realizacji samowoli budowlanej. Wykazanie takiej sprzeczności z przepisami implikuje wydanie nakazu rozbiórki.

Organ I instancji, po stwierdzeniu, że dla przedmiotowego terenu nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonał tej oceny z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego uchwalonym [...] grudnia 1982 r. i stwierdził, że naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym nie nastąpiło. Organ odwoławczy w jednym zdaniu podzielił stanowisko PINB [...] oraz dodatkowo wskazał, że cyt: "możliwość legalizacji obiektu budowlanego zależy m.in. od postanowień obowiązującego planu miejscowego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy" - (str. 3 uzasadnienia decyzji).

Zdaniem Sądu tylko jednoznaczne ustalenie braku sprzeczności, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. umożliwia następnie ocenę czy samowola ta nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W powyższym więc zakresie (tj. w kwestii zaistnienia - bądź nie - przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1) organy oceny tej powinny dokonać ponownie wypowiadając się jednocześnie o dopuszczalności żądania od inwestora (w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego) decyzji o warunkach zabudowy – jak lakonicznie stwierdził to organ II instancji.

Następnie, jeżeli okoliczności (o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2) organ nie stwierdzi a jedynie ustali, że obiekt jest niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi z daty jego realizacji i możliwe jest (poprzez wykonanie określonych prac) doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem (przepisami) będzie mógł wydać dopiero nakaz, o którym mowa w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

W przedmiotowej sprawie nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości został sformułowany w decyzji z dnia [...] marca 2017r. jako: 1) przeprowadzenie rur deszczowych zlokalizowanych na zachodniej elewacji budynku magazynowego wewnątrz budynku po ścianach poprzecznych i wyprowadzenie ich na stronę wschodnią na własny teren nieutwardzony; 2) zabezpieczenie drewnianych elementów konstrukcji dachu impregnatem ppoż. w klasie NRO; 3) naprawa zarysowanych i spękanych ścian parteru w budynku garażowo-biurowym – zgodnie ze wskazaniami zawartymi w inwentaryzacji budowlanej z ekspertyzą techniczną.

Zdaniem Sądu, aby organ mógł nałożyć ww. obowiązki powinien ocenić czy sporny obiekt został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie realizacji obiektu i zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Analizy takiej organ jednak nie przeprowadził. Podkreślić bowiem należy, że czym innym jest ocena, o której mowa wyżej (tj. czy obiekt został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie jego realizacji) – a czym innym ocena aktualnego stanu technicznego obiektu. Stan ten organy nadzoru budowlanego władne są oceniać i w razie zaistnienia przesłanek ustawowych mogą kierować do inwestora, właściciela lub zarządcy stosowne nakazy, ale podstawą prawną tych nakazów nie może być art. 40 ustawy z 1974 r. ale art. 66 i nast. aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Nakładając ww. obowiązki organ bez wątpienia kierował się zaleceniami wynikającym z ekspertyzy technicznej ze stycznia 2016 r. Należy jednak zauważyć, że ekspertyza ta została dokonana w oparciu o przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zob str. 29 Inwentaryzacji architektoniczno budowlanej z ekspertyzą techniczną).

Ponadto organ winien zwrócić uwagę także na to, że sporny budynek magazynowo-biurowy znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...], natomiast jak wynika z map dołączonych do tzw. Inwentaryzacji obiektu oraz zdjęć zamieszczonych w aktach sprawy wejście do tego obiektu (rampa) posadowione jest na działce ewid. nr [...] (która jak wynika z akt - str. 175 akt adm. - ma nieustalonego właściciela a władającym jest Prezydent [...]). Wobec tego, w ocenie Sądu, także w tym zakresie (po ewentualnym stwierdzeniu zgodności obiektu z przepisami art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.) organy nakładając określone obowiązki - w trybie właściwych przepisów - winny się wypowiedzieć.

Tym samym, wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło powstałych wątpliwości, Sąd uznał, że organy rozpatrując sprawę nie wyjaśniły jej dokładnie a to oznacza, że zapadłe decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ ponownie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające a swoje stanowisko - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - przekonująco uzasadni w wydanej decyzji, w szczególności wskazując fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł. Jednocześnie organ orzekający prawidłowo wyjaśni podstawy prawne wydanej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z przedstawionych powodów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.