Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 513/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant referent - stażysta Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. C. i A. D. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 7 lutego 2023 r. nr IFXIV.7840.6.64.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia, w trybie wznowienia, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Śląski decyzją z dnia 7 lutego 2023r. nr IFXIV.7840.6.64.2022, po rozpatrzeniu odwołania M. C. i A. D. (wnioskodawczynie, skarżące), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (organ I instancji) z dnia 8 września 2022 r. nr [...] odmawiającą - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - uchylenia ostatecznej decyzji organu I instancji nr [...] z dnia 19 kwietnia 2016 r. zmienionej w zakresie inwestora decyzją nr [...] z dnia 11 stycznia 2017 r. i nr [...] z dnia 26 czerwca 2018r., zmienionej decyzją nr [...] z dnia 30 marca 2021 r. - udzielającej W. K. (K. ) (inwestor)– właścicielowi firmy W. pozwolenia na budowę budynku piekarni ze sklepem zakładowym wraz z realizacją infrastruktury na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] obręb [...], położonego u zbiegu ulic [...] i [...] w C. ,

Z akt sprawy wynika, że M. C. i A. D. zwróciły się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia 19 kwietnia 2016 r., zmienioną w zakresie inwestora decyzją nr[...] z dnia 11 stycznia 2017 r. i nr [...] z dnia 26 czerwca 2018 r., zmienionej decyzją nr [...] z dnia 30 marca 2021 r. wydanej na rzecz inwestora w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku piekarni ze sklepem zakładowym wraz z realizacją infrastruktury na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] obręb [...] u zbiegu ulic [...] i [...] w C. , wskazując, że nie brały udziału w toczącym się postępowaniu.

Postanowieniem z dnia 22 marca 2022 r. wznowiono postępowanie na podstawie 145 § 1 pkt. 4 K.p.a. Organ I instancji ustalił, że nieruchomość wnioskodawczyń oznaczona jako działka o nr ewid. gruntów [...] obręb [...] położona przy ulicy [...] znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym, które obejmowało budowę budynku produkcyjno-usługowego. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi usytuowanymi ścianami nie posiadającymi otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy wschodniej granicy działki na długości około 25m. Projektowany obiekt, zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji, miał być lokalizowany w odległości 13,88 m od granicy działki o nr ewid. [...]. W ocenie organu I instancji lokalizacja budynku produkcyjno-usługowego jest zgodna z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z póżn. zm.-dalej "P.b.") i Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. 2022, poz. 1225 -dalej "rozporządzenie"). Projekt budowlany nie wskazywał, aby nieruchomość skarżących podlegała z powodu realizacji projektowanego obiektu jakimkolwiek ograniczeniom, w szczególności dotyczącym zacieniania i przesłaniania. Zdaniem organu I instancji stan faktyczny nie wskazywał także na konieczność uznania za stronę postępowania współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej.

Dalej organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 P.b. stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stwierdził, że działka o nr ewid. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 P.b. Na marginesie wyjaśnił wskazując na treść art. 28 K.p.a., że inwestycja została częściowo oddana do użytkowania czego dowodem jest decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie. Ponadto z treści decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia 1 września 2022 r. wynika, że inwestor zamierza ostatecznie realizować w obiekcie funkcję usługową - lokale biurowe. Wobec powyższego stwierdził brak podstaw do uchylenia skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co w następstwie skutkowało odmową uchylenia wydanej przez organ I instancji decyzji o pozwoleniu na budowę.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżące zarzuciły jej naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7, 77 i 80 K.p.a., poprzez nie wyjaśnienie w pełni stanu faktycznego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie przeprowadzenie własnych czynności wyjaśniających, co do zakresu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie i przyjęcie jako własnych ustaleń - oceny projektanta oraz inwestora, co do obszaru oddziaływania inwestycji; art. 145 § i pkt 4 K.p.a., poprzez uznanie, że nie doszło do zakończenia decyzją ostateczną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę z pominięciem obligatoryjnych stron tego postępowania, w sytuacji gdy w rzeczywistości nie wszystkie strony zostały zawiadomione przez organ I instancji o toczącym się postępowaniu i w związku z tym nie wzięty w nim udziału bez własnej winy; art, 151 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez odmowę uchylenia ostatecznej decyzji w sytuacji, gdy istniały podstawy do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, w tym o spornych interesach stron postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 P.b. poprzez jego błędne zastosowanie i błędną wykładnię; art. 3 pkt 20 P.b. poprzez nie wyznaczenie obszaru

oddziaływania projektowanej inwestycji ze szczególnym uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu, jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu tej inwestycji; art. 5 ust, 1 pkt 9 P.b., poprzez pozbawienie skarżących jako współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej statusu strony postępowania administracyjnego i tym samym naruszenie zasady poszanowania w procesie inwestycyjnym uzasadnionych interesów osób trzecich. Wniosły o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem skarżących decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wbrew stanowisku organu I instancji skarżące uważają, że mają interes prawny w toczącym się postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę budynku piekarni ze sklepem zakładowym wraz z realizacją infrastruktury na działkach inwestora, a fakt pominięcia skarżących przez organ I instancji jako strony, rażąco naruszył przepisy prawa i w pełni uzasadniał wznowienie postępowania, uchylenie dotychczasowej decyzji o pozwoleniu na budowę i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W uzasadnieniu nie zgodziły się ze stanowiskiem organu I instancji. W ocenie skarżących mają interes prawny w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, a fakt pominięcia ich przez organ I instancji jako strony rażąco naruszył przepisy prawa. Oddziaływanie obiektu typu piekarnia ze sklepem zakładowym wraz z realizacją infrastruktury na działki sąsiednie, szczególnie, jeżeli zamiar inwestycyjny dotyczył działalności produkcyjno - usługowej jest oczywisty. Stwierdziły, że dominująca w terenie jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub wielorodzinna. Natomiast mieszkanie w budynku, znajdującym się na działce skarżących będzie bezpośrednio narażone na hałas związany ze wzmożonym ruchem samochodowym, zwłaszcza w czasie ciszy nocnej.

W dniu 10 listopada 2022 r. do Wojewody Śląskiego wpłynęło pismo pełnomocnika inwestora wnoszące o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Pełnomocnik inwestora nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących zawartym w odwołaniu.

Organ I instancji przy piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r. przekazał do Wojewody Śląskiego kopię decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 8 grudnia 2022 r. nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku usługowego przy ul. [...] w C. z racji stwierdzonego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, celem ewentualnego wykorzystania tej decyzji w prowadzonym postępowaniu odwoławczym.

Wojewoda Śląski, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Stwierdził, że tryb wznowienia postępowania, o którym mowa wart. 145 K.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, stwarzającym możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 K.p.a.

Na wstępnie wskazał na definicję strony określoną w art. 28 K.p.a. Wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę interes prawny, o którym mowa we wskazanym przepisie ustala się w oparciu o będący przepisem szczególnym względem przywołanego wyżej art. 28 K.p.a. przepis art. 28 ust. 2 P.b.

W projekcie zagospodarowania terenu ustalono, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji wykracza poza teren objęty wnioskiem ze względu na lokalizację obiektu w granicy z działkami drogowymi od południa oraz wschodu (nr ewid. [...], [...], [...]). Tymczasem skarżące swój interes prawny do bycia stronami w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji wywodzą z faktu, iż są właścicielkami działki sąsiedniej o nr ewid. [...]. Zdaniem Wojewody Śląskiego, z uwagi na fakt, że projektowany budynek o wysokości 9,5 m zlokalizowany jest w odległości 13,88 m od działki skarżących, a także działka skarżących jest zabudowana w granicy z działką inwestycyjną, przedmiotowa inwestycja nie wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, w szczególności wymogi wynikające z rozporządzenia. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii bezpośredniego sąsiedztwa działki skarżących z działką inwestycyjną Wojewoda Śląski wyjaśnił, że sam fakt sąsiedztwa ich działki z nieruchomością objętą zamierzeniem inwestycyjnym, nie stanowi o przymiocie strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę.

Końcowo Wojewoda Śląski stwierdził, że należąca do skarżących działka o nr ewid. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., a tym samym skarżącym nie przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b. Zdaniem Wojewody Śląskiego słusznie organ I instancji uznał, że przesłanka na którą powołują się skarżące w swoim wniosku o wznowienie postępowania nie zachodzi i decyzją odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z dnia 19 kwietnia 2016 r. (ze zmianami).

W odrębnych, jednobrzmiących skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżące A. D. i M. C. zaskarżyły decyzję Wojewody Śląskiego w całości zarzucając jej naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a, to art. 7, 77 i 80 K.p.a, poprzez nie wyjaśnienie w pełni stanu faktycznego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie przeprowadzenie własnych czynności wyjaśniających, co do zakresu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie i przyjęcie jako własnych ustaleń - oceny projektanta oraz inwestora, co do obszaru oddziaływania inwestycji; art, 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie - wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia 8 września 2022 r., w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uchylenia: art. 15 K.p.a. na skutek tego, że sprawa nie była przedmiotem ponownego rozpoznania przez organ II instancji, lecz ograniczona została jedynie do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji; art, 7-8, art. 77, art. 75 § 1, art. 80 w związku z art. 15 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu: art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że nie doszło do zakończenia decyzją ostateczną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę z pominięciem obligatoryjnych stron tego postępowania, w sytuacji gdy w rzeczywistości nie wszystkie strony zostały zawiadomione przez organ I instancji o toczącym się postępowaniu i w związku z tym nie wzięły w nim udziału bez własnej winy; art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez odmowę uchylenia ostatecznej decyzji w sytuacji, gdy istniały podstawy do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, w tym o spornych interesach stron postępowania, a także naruszenie przepisów prawa materialnego a, to art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 P.b. poprzez jego błędne zastosowanie i błędną wykładnię polegająca na przyjęciu wąskiego rozumienia obszaru oddziaływania inwestycji przez Wojewodę Śląskiego i Prezydenta Miasta C. Organy wydając decyzje, za wystarczające uznały ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji na podstawie przedstawionego projektu budowlanego inwestora, całkowicie pomijając właścicieli nieruchomości sąsiednich, na które to inwestycja ta bezpośrednio oddziaływuje; art, 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b. poprzez przyjęcie ustaleń projektanta jako wiążące, w sytuacji gdy ostateczne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu zawsze pozostaje w kompetencji organu; art. 3 pkt 20 P.b. poprzez nie wyznaczenie obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji ze szczególnym uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu, jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu tej inwestycji; art. 3 pkt 20 P.b. poprzez nie rozważenie, czy tego rodzaju inwestycja będzie w sposób negatywny oddziaływać na nieruchomość sąsiednią np. stanowiąc źródło nadmiernej emisji hałasu, w tym wpływać na sposób jej zagospodarowania, art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., poprzez pozbawienie skarżących jako współwłaścicielek nieruchomości sąsiedniej statusu strony postępowania administracyjnego i tym samym naruszenie zasady poszanowania w procesie inwestycyjnym uzasadnionych interesów osób trzecich. Wniosły o uchylenie decyzji w całości i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a także zasądzenie od Wojewody Śląskiego rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu powieliły zasadniczo argumenty odwołania. Podkreśliły, że obszar oddziaływania obiektu nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem, zanieczyszczania powietrza niektórymi substancjami trującymi), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda Śląski wniósł o ich oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Dodatkowo wskazał, że z pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 marca 2023 r. przekazującego akta organu I instancji decyzją nr [...]z dnia 6 maja 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie części budynku przedmiotowej piekarni (kondygnacja podziemna, 1 kondygnacja - parter, pomieszczenie kotłowni gazowej - II kondygnacja) oraz parkingu na 25 miejsc postojowych; w dniu 8 grudnia 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] stwierdził, że w pozostałej części budynek został zrealizowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i wydał decyzję nakładającą na inwestora - obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego; a Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia 24 lutego 2023 r. uchylił decyzję pierwotną o pozwoleniu na budowę, w części nieobjętej pozwoleniem na użytkowanie na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 6 maja 2021 r.

Sprawy ze skarg skarżących zawisły przed tut. Sądem pod sygnaturami II SA/Gl 513/22 i II SA/Gl 514/22. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Gl 514/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach połączył sprawy celem wspólnego rozpatrzenia i wyrokowania.

W piśmie z dnia 10 maja 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania, będącego inwestorem wniósł o oddalenie skargi i przedstawił stanowisko w sprawie akcentując, że organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 24 lutego 2023 r. uchylił decyzję pierwotną o pozwoleniu na budowę, w części nieobjętej pozwoleniem na użytkowanie na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia 6 maja 2021 r. Wskazał, że inwestor nie będzie realizować pierwotnie zamierzonej inwestycji, budynek będzie przeznaczony na lokale biurowe, o czym skarżące wiedzą. Ponadto podkreślił, że sam fakt sąsiadowania działki skarżących z działką inwestycyjną nie przesądza o statusie strony w postępowaniu. Skarżące winny wskazać konkretne ograniczenia wywołane przedmiotową inwestycją oraz konkretne przepisy, do których naruszenia dojdzie. Wskazał dalej że w terenie, wbrew twierdzeniom skarżących, nie dominuje zabudowa jednorodzinna i wielorodzinna. Przedmiotowa inwestycja znajduje się w terenie, gdzie zlokalizowana jest zabudowa usługowa różnego rodzaju. Nie zgodził, że również z twierdzeniami skarżących, iż organ przyjął za wiążące ustalenia projektanta, a to wobec faktu, iż organ dokonał również analizy parametrów inwestycji oraz sposobu zagospodarowania działek skarżących i nie znalazł podstaw do ustalenia ograniczenia możliwości jej zabudowy. Wyraził opinię, że argumenty skarżących stanowią jedynie o ich obiektywnym przekonaniu o posiadaniu interesu prawnego, a nie o rzeczywistym interesie prawnym wywodzonym z prawa materialnego. Podtrzymał stanowisko wyrażane w trakcie postępowania, iż istnieją również inne przesłanki negatywne, uzasadniające oddalenie skarg.

Pismem z dnia 13 lipca 2023 r. zgłosiła się do udziału w sprawie pełnomocnik skarżących przedkładając stosowne pełnomocnictwo oraz upoważnienie dla aplikanta radcowskiego do udziału w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej "p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli uczyniono decyzję Wojewody Śląskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 8 września 2022 r. o odmowie uchylenia, w trybie wznowienia postępowania, decyzji własnej z dnia 19 kwietnia 2016 r. w przedmiocie pozwolenia inwestorowi na budowę budynku piekarni ze sklepem zakładowym wraz z realizacją infrastruktury na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] obręb [...],

Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym pozwoleniem na budowę wystąpiły skarżące, właścicielki działki sąsiedniej o nr ewid. [...], które powołały się na przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 4 K.p.a. twierdząc, że został pozbawione udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę bez swojej winy. W tych warunkach faktycznych i prawnych organy obu instancji uznały, że skarżące nie miały interesu prawnego uzasadniającego ich kompetencję do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, wznowieniowego i weryfikacji decyzji o pozwoleniu na budowę. To stało się główną przyczyną odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ponieważ zaskarżone decyzje podjęte zostały w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę, rozważania nad zasadniczym problemem w sprawie, a mianowicie kwestią statusu skarżących jako strony, należało poprzedzić wyjaśnieniem natury postępowania wznowieniowego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Wznowienie postępowania, podobnie jak każdy inny nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od ogólnej zasady stabilności orzeczeń administracyjnych wynikającej z art. 16 K.p.a. i może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy orzeczenie dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz w art. 145b § 1 K.p.a.

Przepis art. 145 § 1 K.p.a. określa, kiedy wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wszczęte powinno być postępowanie wstępne. W toku postępowania wstępnego, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, organ powinien badać jedynie to, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy zachowany został termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 K.p.a. Jedynie w sytuacji, gdy wniosek nie wskazuje przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. lub nie został dochowany termin do jego zgłoszenia organ administracji może wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. W pozostałych przypadkach organ winien wznowić postępowanie postanowieniem, zgodnie z art. 149 § 1 K.p.a. i przeprowadzić postępowanie w myśl przepisów art. 150 i 151 K.p.a.

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ administracji wydaje decyzję w trybie art. 151 § 1 K.p.a., to jest odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli brak jest podstaw do jej uchylenia lub uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a i b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 2 K.p.a.). Nie uchyla się jednak decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 22 marca 2022 r. wznowił postępowanie w sprawie z wniosku skarżących na podstawie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Następnie przeszedł do etapu weryfikacji interesu prawnego skarżących przesądzającego o ich statusie jako strony. Na tym etapie postępowania interes prawny wnoszącego o wznowienie postępowania podlega właściwej analizie materialnoprawnej, której organ I instancji w niniejszej sprawie przeprowadził należycie.

Interes prawny stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę należy weryfikować w świetle dyspozycji art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z póżn. zm.-dalej "P.b."), który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Krąg stron w takim postępowaniu określany jest przy zastosowaniu definicji obszaru oddziaływania zawartej w art. 3 pkt 20 P.b. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę mamy do czynienia z dokładnym określeniem tego obszaru. Jest to teren, na którym wskutek powstania inwestycji przepisy odrębne, w szczególności techniczno – budowlane, wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu.

Przymiot strony właściciela nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki inwestora nie wynika jedynie z ochrony przysługującego mu prawa własności, ale z tego, czy stanowiąca jego własność nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania realizowanej inwestycji. Sam fakt bycia właścicielem działki sąsiedniej nie jest wystarczający. Jeżeli dana nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania realizowanej inwestycji, to nie jest naruszone prawo własności tej nieruchomości. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II OSK 17/1) Nadto przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę (na co powołują się skarżące) nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 P.b., czyli powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Takich ograniczeń nie można upatrywać tylko w potencjalnym wzroście obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu. Powołanie się na zintensyfikowane użytkowanie terenu inwestycji i wzmożony ruch samochodowy (klientów oraz dostawców sklepu) w jej otoczeniu, nie jest wystarczające do uznania za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 P.b., Wskazane okoliczności nie mają wpływu na ocenę możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżących w rozumieniu ww. przepisów, dotyczą jedynie tzw. immisji pośrednich (m.in. hałasu), które mogą być podstawą określonych roszczeń jedynie na gruncie cywilnoprawnym, ( por wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 2013/20, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2023 r. II OSK 2403/21, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r. II OSK 2011/11 czy wyrok NSA z 28 kwietnia 2009 r. II OSK 12/08.

W judykaturze utrwalony jest pogląd, że art. 3 pkt 20 P.b. należy interpretować łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., który zobowiązuje do uwzględnienia w procesie inwestycyjnym poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, co polega m.in. na umożliwieniu właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości znajdujących się w tym obszarze skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Przy ustalaniu kręgu stron na podstawie art. 28 ust. 2 P.b. należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalnym zagospodarowaniem i zabudową działek sąsiednich, gdy właściciele sąsiednich nieruchomości zgłoszą konkretne zastrzeżenia związane z własnymi planami inwestycyjnymi. W takich przypadkach zachodzi potrzeba dokonania wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie uwzględnienia zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości. Sąd zauważa, że w rozpatrywanej sprawie konkretnych zastrzeżeń związanych z własnymi planami inwestycyjnymi skarżące nie zgłaszały.

Dla oceny interesu prawnego skarżących w niniejszej sprawie organy administracji ustaliły okoliczności związane z inwestycją, które w konkretnej sytuacji mogłyby mieć wpływ na nieruchomość skarżących kształtujący ich interes prawny w sprawie. Organy, po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego stwierdziły, że nieruchomość skarżących oznaczona jako działka o nr ewid. [...] obręb [...] położona przy ulicy [...] znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym, które obejmowało budowę budynku produkcyjno-usługowego. Nieruchomość skarżących zabudowana jest budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi usytuowanymi ścianami nie posiadającymi otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy wschodniej granicy działki na długości około 25 m. Projektowany obiekt, zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji, miał być lokalizowany w odległości 13,88 m od granicy działki o nr ewid. [...], a jego lokalizacja nie wskazywała, aby nieruchomość skarżących podlegała z powodu realizacji projektowanego obiektu jakimkolwiek ograniczeniom.

Mając na uwadze powyższe, sąd stwierdził, że organy obu instancji w sposób prawidłowy dokonały ustaleń faktycznych odnośnie wpływu inwestycji na nieruchomość będącą współwłasnością skarżących stwierdzając, iż nie zachodzi przesłanka, na którą powołują się skarżące w swoim wniosku o wznowienie postępowania .

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.