Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1682/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1743/19 w sprawie ze skargi Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1743/19 oddalił skargę Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych.

Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).

W skardze kasacyjnej Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4) i art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z dnia 14 czerwca 2019 r., Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - dalej: u.p.e.a.) poprzez nieuznanie, że postanowienie Organu w sprawie kosztów egzekucyjnych zostało wydane z pominięciem norm prawnych wyrażonych przepisami art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 94 Konstytucji RP, bez uwzględnienia skutków prawnych wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt: SK 31/14 oraz poprzez nieuznanie, że Organ wydając postanowienie nie uwzględnił kwestii adekwatności ustalanych kosztów egzekucyjnych, względem poziomu skomplikowania podejmowanych czynności, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, efektywności postępowania, jak również nie uwzględnił zasady racjonalnej zależność pomiędzy ustaloną wysokością opłat, a czynnościami Organu, za podjęcie których zostały naliczone, w rezultacie czego opłaty te stały się swoistą sankcją pieniężną;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia Organu w wyniku uznania, że Organ naruszył art. 64 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. i niezasadnie obciążył Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 8.548,00 zł.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i z tego też względu nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy ją poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem, że przedmiotowa sprawa była rozpatrywana kolejny raz przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, bowiem w dniu 19 grudnia 2018 r. zapadł wiążący organy obydwu instancji wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 1136/18 uchylający postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z [...] maja 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego z [...] kwietnia 2018 r., w związku z uznaniem przez sąd administracyjny, że koszty egzekucyjne obciążające Wierzyciela, zostały obliczone przez organ egzekucyjny w nieprawidłowej wysokości, tj. bez uwzględnienia ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., stanowiących podstawę naliczenia przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych. Powyższy wyrok WSA z 19 grudnia 2018 r nie został zakwestionowany w sądowym toku instancji a zatem rozpoznając ponownie sprawę organy administracji, a następnie Sąd zobowiązane są uwzględnić wynikające z powyższych rozważań: ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania (v. art. 153 p.p.s.a.). W niniejszej skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia tego przepisu a podniesione zarzuty i ich uzasadnienie w istocie stanowią polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji. Według skarżącego kasacyjnie Prezesa PFRON rozstrzygnięcie o kosztach postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie nie zostało ustalone zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt: SK 31/14 w sytuacji, gdy koszty postępowania egzekucyjnego za dokonanie w rzeczywistości czynności polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostały ustalone przez organ na kwotę 25.650,00 zł. Kwota ta, zdaniem Skarżącego "w żaden sposób nie uwzględnia rzeczywistych wydatków i kosztów związanych z dokonaniem wyżej opisanej czynności, nie uwzględnia pracochłonności i czasochłonności jej dokonania i jest kompletnie oderwana od nakładu pracy organu, ‘jest to kwota, którą należy uznać za wielokrotnie zawyżoną w stosunku do tej, która powinna być ustalona za dokonanie takiej czynności z uwzględnieniem wytycznych Trybunału Konstytucyjnego".

Z motywów aktualnie zaskarżonego wyroku wyraźnie wynika, że jakkolwiek w uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo - a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają - muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trafnie WSA w Warszawie stwierdził, że organ wydając zaskarżone postanowienie uwzględnił po pierwsze wskazania zawarte w uprzednim wyroku tego Sądu, a po drugie wziął pod uwagę ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 u.p.e.a., wyrażoną w wyroku TK wydanym w sprawie sygn. akt SK 31/14. Słusznie też uznał, że zarzut Wierzyciela zawarty w skardze, iż naliczenie opłaty za zajęcie rachunku bankowego jest bezzasadne, ponieważ na zajętym rachunku bankowym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować nie może odnieść skutku pożądanego przez stronę ponieważ kwestia ta została już rozstrzygnięta w wiążącym wyroku WSA z 19 grudnia 2018 r. Jak wynika z motywów zaskarżonego obecnie wyroku, przedstawiono w nim metodę ustalania opłat egzekucyjnych zastosowaną przez organ. WSA zaakceptował przyjętą metodę, jako prawidłową. Natomiast w skardze kasacyjnej podjęto próbę zakwestionowana stanowiska Sądu I instancji jednakże bez jakiegokolwiek odniesienia się do stanowiska WSA, że w sprawie niniejszej bezwzględne pierwszeństwo miało związanie organu i Sądu wyrokiem z 19 grudnia 2018 r.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).