Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4466/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1233
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j)
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Beata Jezielska Protokolant asystent sędziego Olga Malicka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 785/20 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia 20 stycznia 2020 r. nr TVP/BSK/027-1/2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 785/20, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." oddalił skargę K. P. na decyzję Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie z 20 stycznia 2020 r. nr TVP/BSK/027-1/2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 6 stycznia 2020 r. skarżący, zwrócił się do Telewizji Polskiej S.A., zwanej dalej: "TVP", "organem" lub "Spółką" w trybie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie pełnej kwoty wydanej na organizację Sylwestra Marzeń z Dwójką z 2019 roku oraz dokładnie wyszczególnionych wszystkich kosztów oraz wynagrodzeń zarówno dla organizatorów, jak i dla artystów występujących podczas imprezy. Zaskarżoną decyzją organ odmówił udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ograniczenie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Oddalając skargę Sąd wskazał, że organ prawidłowo odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1010 ze zm., zwana dalej: u.z.n.k.). Odwołując się do ostatniego ze wskazanych przepisów, w ocenie Sądu informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki – 1) są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, 2) są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, 3) przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji.

Zdaniem Sądu I instancji informacje o kosztach związanych z działaniami TVP, mającymi zapewnić możliwie najwyższą oglądalność, stanowią informację o kosztach, ponoszonych przez TVP, w celu podniesienia przychodów z emisji spotów reklamowych. Uzyskanie tych informacji przez podmiot konkurencyjny dla TVP może wpływać na wzmocnienie pozycji rynkowej tego konkurenta, jednocześnie osłabiając pozycję TVP S.A. Tym samym organ wypełnił przesłankę materialną "tajemnicy przedsiębiorcy", wykazując, że wnioskowane informacje posiadają wartość gospodarczą. Jednocześnie zdaniem Sądu spełniona została przesłanka materialna, ponieważ organ uzewnętrznił wolę utajnienia żądanych informacji. Tym samym zdaniem Sądu I instancji brak było podstaw do kwestionowania legalności zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz rozstrzygnięcie sprawy co do istoty przez uchylenie decyzji Spółki w całości i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przez zaaprobowanie przez WSA w Warszawie zaniechania ustalenia przez organ pochodzenia środków informacji których udostępnienia domagał się skarżący;

2) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przez zaaprobowanie przez WSA w Warszawie uzasadnienia decyzji, z którego nie wynika dlaczego organ podjął zaskarżoną decyzję;

3) prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w związku z art. 21 ust. 1, ust. 1a, ust. 3 i ust. 4, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o radiofonii i telewizji oraz art. 3 Kodeksu spółek handlowych, przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że działalność organu w wykonaniu jej misji publicznej nie przekłada się na jego status jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji;

4) prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uchyleniu się przez WSA w Warszawie od rozstrzygnięcia, czy działalność organu, finansowania której dotyczył wniosek skarżącego, wpisuje się w misję publiczną organu;

5) prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaaprobowaniu przez WSA w Warszawie odmówienia przez organ udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na przesłankę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy w sytuacji nieziszczenia się ku temu przesłanek.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że TVP S.A. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreśliła przede wszystkim konieczność podejmowania komercyjnej działalności na warunkach rynkowych, jednocześnie nie wyjaśniając z jakich środków sfinansowano realizację Sylwestra Marzeń z Dwójką w 2019 r., w tym realizację umów, o których udostępnienie wnosił skarżący, co z kolei pominął zupełnie w swych rozważaniach Sąd I instancji i co ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przedkłada się wprost na prawidłowość stosowania zarówno przez Spółkę, jak i WSA w Warszawie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Następnie skarżący kasacyjnie podniósł, że podmiot, którego tajemnica ma być chroniona na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, powinien być przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a zatem w ocenie skarżącego w niniejszej sprawie należało ustalić czy TVP S.A. – jako spółka akcyjna – jest, czy też nie jest przedsiębiorcą, zwłaszcza z tego względu, że zgodnie z art. 3 Kodeksu spółek handlowych celem istnienia spółki akcyjnej nie musi być prowadzenie działalności gospodarczej.

W związku z powyższym skarżący przywołał treść art. 26 ust. 1, ust. 2 i 4 ustawy o radiofonii i telewizji, zgodnie z którymi jednostki publicznej radiofonii i telewizji działają wyłącznie w formie jednoosobowej spółki akcyjnej Skarbu Państwa, zwanej dalej "spółką", a telewizję publiczną tworzy spółka "Telewizja Poiska - Spółka Akcyjna", zawiązana w celu tworzenia i rozpowszechniania: 1) ogólnokrajowych programów ogólnotematycznych I II, wyspecjalizowanego programu informacyjno-publicystycznego oraz programu o tematyce kulturalno-artystycznej; 2) programów skierowanych do odbiorców za granicą; 3) regionalnych programów telewizyjnych; 4) innych programów i usług realizujących misję publiczną, o której mowa w art. 21 ust. 1, określonych w karcie powinności, w tym programów wyspecjalizowanych, innych niż wymienione w pkt 1. (..) Do spółek wymienionych w ust. 2 i 3 stosuje się, z zastrzeżeniem art. 27-30 ustawy, przepisy Kodeksu spółek handlowych z wyjątkiem art. 312 i 402. W ocenie skarżącego kasacyjnie oznacza to, że TVP S.A. może mieć za przedmiot działalności cel inny niż prowadzenie działalności gospodarczej i powołując się na treść art. 21 ust. 1 i 1a ustawy o radiofonii i telewizji skarżący wskazał, że tym szczególnym celem działania Spółki jest realizacja misji publicznej, zaś szczegółowe zasady finansowania działalności "misyjnej" TVP S.A. regulują przepisy art. 21 ust. 3 i 4 oraz art. 31 ust. 1, 2 i 4 ustawy o radiofonii i telewizji.

Biorąc powyższe pod uwagę skarżący kasacyjnie podniósł, że w niniejszej sprawie należy zatem rozstrzygnąć czy realizacja misji publicznej przez TVP S.A. jest taką działalnością zarobkową, która sprawia, że Spółka uczestniczy w działalności gospodarczej. W związku z tym skarżący kasacyjnie przywołał wyrok WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 224/16, wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3474/15 i wyrok NSA z 21 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 1179/17, w których stwierdzono, że podmiot realizujący misję publiczną w postaci dostarczania usług medialnych, nie prowadzi działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego kasacyjnie, powyższe prowadzi zatem do wniosku, że TVP S.A. realizując misję publiczną ani nie prowadzi działalności zarobkowej, ani działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił, że powyższe nie wyklucza jednoczesnego prowadzenia przez Spółkę działalności "misyjnej" oraz działalności gospodarczej, ale uniemożliwia to jednocześnie powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa w stosunku do informacji publicznej dotyczącej realizowania misji publicznej przez publiczną radiofonię i telewizję.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).

Konstrukcja zarzutów naruszenia przepisów postępowania sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej pozwala na ich łączne rozpoznanie. I tak, skarżący kasacyjnie w ramach tych zarzutów wskazał na naruszenie przez Sąd I instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej: k.p.a., wskazując, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania i upatrując powyższych naruszeń w zaaprobowaniu przez WSA w Warszawie zaniechania ustalenia przez TVP S.A. z jakich środków sfinansowano realizację Sylwestra Marzeń z Dwójką z 2019 r., w tym realizację umów, o których udostępnienie wnosił skarżący umowy (zarzut pierwszy) oraz w zaaprobowaniu przez WSA w Warszawie uzasadnienia decyzji Spółki, z którego nie wynikają podstawy jej podjęcia (zarzut drugi).

W związku z konstrukcją powyższych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy podkreślić, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawą skargi kasacyjnej może być bowiem, m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", nie chodzi tutaj jednak o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami p.p.s.a., co oczywiście może wiązać się z zarzutami naruszenia k.p.a. w sposób pośredni. Ocena skuteczności zarzutów ich naruszenia uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych – jego zdaniem – przepisów postępowania sądowego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy p.p.s.a. i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 217). Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby strona zawarła w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez Sąd I instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania przez pryzmat przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" z 2010 r., nr 5-6, s. 267 i nast.).

Konstrukcja skargi kasacyjnej, jak i analiza jej uzasadnienia wskazują, że strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania wyłącznie naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a tak skonstruowane zarzuty nie mogły odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę stosował przepisy procedury sądowoadministracyjnej, a rozstrzygnięcie zostało oparte na podstawie wyrażonej w przepisie art. 151 p.p.s.a. Zasadność zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. mogłaby być oceniania jedynie w przypadku zarzucenia Sądowi I instancji błędnego zastosowania przepisów ustawy p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej jako: u.d.i.p., odsyłającymi we wskazanym zakresie do przepisów k.p.a. Wymogów tych zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w skardze kasacyjnej nie spełniają, co czyniło je nieskutecznymi w niniejszej sprawie. Na marginesie można jedynie wskazać, że niezależnie od powyższego uchybienia skarżący kasacyjnie podnosząc, że ustalenie, z jakich środków finansowano realizację koncertu sylwestrowego jest pomocne, ale nie przesądzające o "misyjnym" charakterze danego przedsięwzięcia" nie wykazał, w jaki sposób naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w okolicznościach sprawy, w której WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku bezspornie ustalił, że w sprawie tej spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a zatem wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej, bowiem informacje objęte wnioskiem "dotyczą publicznej sfery działania i pochodzą z majątku, którym dysponuje TVP S.A.". Sąd I instancji nie zakwestionował podstaw do traktowania TVP S.A. jako podmiotu, który może powoływać się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Należy też zwrócić uwagę, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przytoczył treść motywów i argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji mających wyjaśniać podjęte przez organ rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy twierdzenie strony skarżącej kasacyjnie o ogólnikowych rozważaniach organu nie spełnia wymogu wykazania, że podnoszone naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej zaskarżonym wyrokiem.

W skardze kasacyjnej nie podniesiono zatem skutecznie zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzutów, za pomocą których można kwestionować ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że brak skutecznie sformułowanych tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji.

W odniesieniu z kolei do zarzutów opartych na art. 174 pkt 1 p.p.s.a., należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie (również jako konsekwencji błędnej wykładni tego prawa) w realiach danej sprawy może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).

W ramach pierwszego zarzutu naruszenia prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie przez Sąd I instancji art. 2 oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r., poz. 1233) – dalej: u.z.n.k., w związku z art. 21 ust. 1, ust. 1a, ust. 3 i ust. 4, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 oraz art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2022 r., poz. 1722) – dalej: u.r.t. oraz art. 3 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1467 ze zm.), którego upatruje w błędnej wykładni powyższych przepisów polegającej na przyjęciu przez WSA w Warszawie, że działalność TVP S.A. w wykonaniu jej misji publicznej nie przekłada się na jej status jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W odniesieniu do tak skonstruowanego zarzutu wskazać należy, że strona skarżąca kasacyjnie, podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa powinna wskazać, na czym polega błędna wykładnia tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Wykładnia prawa sprowadzająca się do odkodowania treści norm prawnych zawartych w przepisach prawa nie obejmuje ani oceny stanu faktycznego sprawy ani procesów subsumcji. Tymczasem w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie podnosząc zarzut błędnej wykładni nie tylko nie wykazała, na czym polega błędne rozumienie wskazanych przepisów przez Sąd I instancji, ani też jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów, lecz w ogóle w treści zarzutu nie odnosiła się do kwestii ich rozumienia przyjętego przez Sąd I instancji. Ponadto, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wykazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wyraził powyższego, przypisywanego mu w ramach omawianego zarzutu stanowiska, a zatem nie mógł przez przypisywane mu zachowanie naruszyć jakichkolwiek przepisów prawa, w tym również tych, które są objęte treścią omawianego zarzutu. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji nie zawarł rozważań dotyczących "wykonywania misji publicznej" przez TVP S.A., tym bardziej nie sformułował tezy jakoby działalność Spółki w wykonywaniu jej misji publicznej nie przedkładała się na jej status jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wreszcie należy mieć na uwadze, że dla skutecznego powoływania się na zarzut błędnej wykładni pojęcia przedsiębiorcy w granicach sprawy dotyczącej dostępu do informacji publicznej konieczne jest wskazanie na normę prawną, która daje podstawę do odwoływania się w tego rodzaju sprawie do kategorii przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 2 i 11 ust. 2 u.z.n.k., tj. na normę zawartą w art. 5 ust. 2 zdanie 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wymogu tego skarga kasacyjna w zakresie omawianego zarzutu nie spełnia. Nawet przy przyjęciu, że wymóg ten mógłby być uznany za spełniony w związku z nawiązaniem do treści tego przepisu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, to i tak omawiany zarzut nie mógłby odnieść skutku ze względu na sprzeczność treści tego zarzutu z treścią jego uzasadnienia uniemożliwiającą ostateczne ustalenie, w czym w istocie strona skarżąca kasacyjnie upatruje błędnej wykładni prawa materialnego. Z treści zarzutu wynika, że Sąd I instancji wadliwie przyjął, że działalność TVP S.A. w wykonaniu jej misji publicznej nie przekłada się na jej status jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co oznacza że prawidłowym stanowiskiem miałoby być twierdzenie przeciwne, tj. że działalność TVP S.A. w wykonaniu jej misji publicznej przekłada się na jej status jako przedsiębiorcy. Tymczasem z uzasadnienia omawianego zarzutu wynika, że w ocenie strony skarżącej kasacyjnie nie jest możliwe powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa w stosunku do informacji publicznej dotyczącej realizowania misji publicznej przez publiczną radiofonię i telewizję. Z powyższych przyczyn omawiany zarzut okazał się nieskuteczny.

Zarzut ten nie mógłby osiągnąć skutku nawet przy przyjęciu, że w istocie Sąd I instancji akceptując konieczność odnoszenia się w realiach tej sprawy do "tajemnicy przedsiębiorcy" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przyjął, że działalność TVP S.A. w wykonaniu jej misji publicznej przekłada się na jej status jako przedsiębiorcy. Należy bowiem zauważyć, że kwestia obowiązku realizowania misji publicznej (art. 21 ust. 1 u.r.t.) przez publiczną radiofonię i telewizję została w ustawie o radiofonii i telewizji skorelowana z formą wykonywania tej misji, jaką jest forma spółki akcyjnej. Z art. 26 ust. 1 i 2 u.r.t. wynika bowiem, że telewizję publiczną, czyli podmiot obowiązany do realizacji misji publicznej tworzy spółka "Telewizja Polska - Spółka Akcyjna" działająca wyłącznie w formie jednoosobowej spółki akcyjnej Skarbu Państwa, do której w zakresie wskazanym w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych. Telewizja Polska S.A. w ramach realizowana misji publicznej jest m.in. zobowiązana do "tworzenia i dostarczania przez sieci telekomunikacyjne audialnych, audiowizualnych i tekstowych usług innych niż programy, związanych z programami, uzupełniających, poszerzających lub wzbogacających je, które realizują demokratyczne, społeczne i kulturalne potrzeby społeczeństwa, w tym audiowizualnych usług medialnych na żądanie" (art. 21 ust. 1a pkt 2a u.r.t.), a jak wynika z art. 4 pkt 6a u.r.t. "audiowizualną usługą medialną na żądanie jest usługa medialna świadczona w ramach prowadzonej w tym zakresie działalności gospodarczej, polegająca na publicznym udostępnianiu audycji audiowizualnych na podstawie katalogu ustalonego przez podmiot dostarczający usługę". Nie ma zatem podstaw twierdzenie skarżącego kasacyjnie o konieczności rozdzielania obowiązku realizowania misji publicznej od sposobu jej realizacji, jaką może być działalność gospodarcza. Skoro zatem w myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r., poz. 221) "przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą", to status taki można również przypisywać Telewizji Polskiej S.A., a tym samym odnosić do tego podmiotu również kategorię "tajemnicy przedsiębiorcy", o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Powoływanie się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie na tle unormowań prawa finansowego (prawa podatkowego), tj. dziedziny prawa charakteryzującą się swoistą autonomią, nie może mieć wpływu na wyżej przedstawioną wykładnię prawa.

W ramach następnego zarzutu naruszenia prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie wskazała na niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 u.r.t. polegające na uchyleniu się przez WSA w Warszawie od rozstrzygnięcia, czy działalność TVP S.A. w zakresie informacji, których udostępnienia domagało się Stowarzyszenie, wpisuje się w misję publiczną Spółki. Zarzut ten również nie mógł odnieść skutku.

Przede wszystkim "uchylanie się" przez Sąd I instancji od wyjaśnienia i rozstrzygnięcia określonej kwestii nie mogło być skutecznie objęte zarzutem naruszenia prawa materialnego w sytuacji, gdy Sąd przyjął określone rozumienie "tajemnicy przedsiębiorcy" i potrzebę analizowania tej kategorii w realiach niniejszej sprawy, a do zakwestionowania podstaw odwoływania się do tej kategorii w istocie zmierza treść omawianego zarzutu. Ewentualne niepełne, czy niewystarczające wyjaśnienie podstaw do odwoływania się w realiach tej sprawy do kategorii "tajemnicy przedsiębiorcy" mogło być objęte zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zarzutu takiego jednak nie podniesiono w skardze kasacyjnej. Zarzut powyższy nie mógłby odnieść skutku również przy przyjęciu, w oparciu o uzasadnienie skargi kasacyjnej, że w istocie skarżący kasacyjnie kwestionuje wadliwość przyjęcia przez Sąd I instancji – jako konsekwencji niewyjaśnienia tej kwestii, że treść wnioskowanych do udostępnienia informacji, tj. informacji dotyczącej realizacji konkretnego przedsięwzięcia, tj. Sylwestra Marzeń z Dwójką w 2019 r. nie stanowi realizacji misji publicznej.

W odniesieniu do tak zrekonstruowanego zarzutu skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że w istocie skarżący kasacyjnie próbuje za pomocą tego zarzutu prawa materialnego zakwestionować poczynione przez Sąd I instancji ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego jako podstawę niewłaściwego zastosowania powyższych przepisów prawa materialnego. Tymczasem dokonanie błędnych ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego mogących być następnie podstawą zastosowania norm prawa materialnego stanowi naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który strona uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy strona nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, tj. zarzutami podniesionymi w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego ze względu na niewłaściwie ustalony stan faktyczny sprawy są co do zasady zarzutami nieskutecznymi (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Zakwestionowanie ustaleń faktycznych Sądu I instancji możliwe jest zatem wyłącznie przez podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Dlatego zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 u.r.t. okazał się nieskuteczny. Nie można dodatkowo pomijać okoliczności, że poza przedmiotem sporu pozostaje w niniejszej sprawie spełnienie zakresu podmiotowego i przedmiotowego stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Nieskuteczny okazał się również zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., czego skarżący kasacyjnie upatruje w zaaprobowaniu przez Sąd I instancji odmówienia przez Spółkę udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na przesłankę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy w sytuacji nieziszczenia się ku temu przesłanek. W odniesieniu do tego zarzutu należy przypomnieć, ze względu na konstrukcję omawianego zarzutu sformułowanego jako zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego, bowiem nie odniosły skutku zarzuty podniesione w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Niewątpliwie strona skarżąca kasacyjnie nie podniosła również zarzutu błędnej wykładni pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy, czy tajemnicy przedsiębiorstwa, co także w ramach tego zarzutu było niezbędne do oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego w niniejszej sprawie. To, że zdaniem skarżącego kasacyjnie, ujęte w decyzji wyjaśnienia nie wskazywały na ziszczenie się przesłanek ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, a w konsekwencji skarżący uznaje, że Sąd I instancji wadliwie uznał, iż doszło do skutecznego ograniczenia prawa do informacji publicznej, dodatkowo przy niezakwestionowaniu ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, nie sprawia, że zarzut ten mógł być skuteczny. WSA w Warszawie wskazał bowiem przytaczając stosowną argumentację, że w jego ocenie nie ma podstaw, aby podważyć w niniejszej sprawie stanowisko Spółki co do tego, że wnioskowane przez Stowarzyszenie informacje posiadają dla niej wartość gospodarczą oraz zostały objęte klauzulą "tajemnicy przedsiębiorstwa". Stanowisko to nie mogło być zwalczane zarzutem błędnego zastosowania prawa materialnego, skoro nie zakwestionowano przyjętego przez Sąd rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy i tajemnicy przedsiębiorstwa, mogącej stanowić podstawę wyłączenia informacji z jej udostępnienia. W realiach niniejszej sprawy omawiany zarzut mógłby odnieść skutek jedynie w przypadku wykazania, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Błędu subsumcji skarżący kasacyjnie jednak nie wykazał, a z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w przyjętym przez Sąd I instancji rozumieniu tajemnicy przedsiębiorcy mieściły się informacje objęte wnioskiem o udostępnienie informacji ocenione przez Sąd I instancji jako informacje publiczne podlegające ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.