Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1855/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3,
journal: Dz.U. 2021 poz 1255
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 października 2023 r. nr DSE3-K1082-D18713-58/23 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 9 października 2023 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej "Szef Urzędu" lub "Organ") utrzymał w mocy własną decyzję z 25 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Szef Urzędu odmówił A. G. (dalej "Skarżący") potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 1255 z późn. zm.; dalej "u.d.o.a")

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Szef Urzędu potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie udokumentowanego wniosku strony, w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a.

Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających prowadzenie działalności opozycyjnej w okresach i na zasadach wskazanych przez ustawodawcę, jak również nie wskazywał, że doznał represji na zasadach określonych w u.d.o.a.

Pozyskane w toku postępowania administracyjnego dowody nie potwierdzają, aby Skarżący spełniał warunki określone w art. 2 u.d.o.a. Przedstawione przez Skarżącego wyjaśnienia, oświadczenia świadków oraz wyniki kwerendy w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej (dalej "IPN") nie wskazują, by Skarżący przez minimum 12 miesięcy prowadził w zorganizowanych strukturach lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka ani, że brał udział w wystąpieniu wolnościowym, w wyniku czego zastosowano wobec niego represje. Pozyskane dowody wskazują, że Skarżący działał w strukturach Konfederacji Polski Niepodległej (dalej "KPN") i przywoził materiały opozycyjne, jednak oświadczenia świadków mają ogólnikowy charakter lub odnoszą się do sporadycznych działań. Świadkowie nie podają w swoich oświadczeniach informacji na temat okresu prowadzenia działalności, która polegała na przywożeniu materiałów opozycyjnych. W zasobie archiwalnym IPN nie odnaleziono żadnych dokumentów potwierdzających działalność opozycyjną lub doznane represje przez Skarżącego.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Szefa Urzędu. Podkreślił, że po wprowadzeniu stanu wojennego w latach 1981-1991 kontynuował działalność opozycyjną wraz ze wskazanymi przez niego osobami w "Solidarności" i KPN. Do wniosku Skarżący załączył oświadczenie świadka, które potwierdza prowadzenie przez Skarżącego działalności niepodległościowej. Skarżący wniósł o wnikliwe i dogłębne zbadanie zebranego materiału dowodowego.

W wyniku rozpatrzenia wniosku Szef Urzędu zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy własną decyzję z 25 marca 2022 r. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu wskazał, że ocena zgromadzonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego oraz ocena materiału dowodowego pozyskanego w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego potwierdziła, że Skarżący nie spełnia przesłanek z art. 2 ani z art. 3 u.d.o.a.

W toku postępowania odwoławczego Szef Urzędu dokonał sprawdzenia, czy Skarżący figuruje w powszechnie dostępnych bazach danych. W analizowanych źródłach nie odnaleziono informacji o działalności opozycyjnej Skarżącego lub doznanych przez niego represjach. Organ odwoławczy dopuścił także dowód z przesłuchania w charakterze świadków tych osób, których oświadczenia przedłożono jako dowody w rozpoznawanej sprawie. Szef Urzędu pozyskał także opinię [...]Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych.

Szef Urzędu wskazał, że działalność opozycyjna Skarżącego prowadzona od początku 1980 r. do 31 sierpnia 1980 r. nie spełnia warunków z art. 2 u.d.o.a. Do wymaganego przepisem art. 2 ust. 1 tej ustawy okresu 12 miesięcy nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.

Warunków z art. 2 u.d.o.a. nie spełniają działania Skarżącego prowadzone po wprowadzeniu stanu wojennego takie jak: zorganizowanie przez Skarżącego w zakładzie pracy szkolenia strzeleckiego; niesienie pomocy rodzinom internowanych i prowadzenie akcji ulotkowej; bycie członkiem KPN i uczestnictwo w spotkaniach konspiracyjnych; uczestnictwo w spotkaniach opozycjonistów w duszpasterstwie o. J. S. w latach 80-tych; uczestnictwo w manifestacjach, wiecach oraz pochodach, w ramach których wyrażano sprzeciw wobec działań władz komunistycznych; "sprawowanie w 1987 r. zadania nadzoru nad Strzelcami by nie doszło do samowolnego działania bojowej młodzieży KPN-owskiej"; działalność prowadzona po 4 czerwca 1989 r. (m. in. zbieranie podpisów poparcia w kampanii wyborczej na prezydenta RP dla K. M. i L.M., organizacja struktur Ruchu Kontroli Wyborów w G.i K. ).

Jeśli chodzi o działalność kolportażową to wyjaśnienia Skarżącego w tym przedmiocie zostały ocenione w kontekście pozostałych dowodów zebranych w sprawie. Dowody te nie potwierdziły spełniania przez Skarżącego warunku z art. 2 u.d.o.a. Organ przeprowadził kwerendę w zasobach własnych, tj. przeanalizował akta postępowań administracyjnych dotyczących osób, których Skarżący wymienił jako współpracowników w działalności antykomunistycznej, a w stosunku do których toczyło się postępowanie w przedmiocie statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Kwerenda zakończyła się wynikiem negatywnym – nie odnaleziono jakichkolwiek informacji ani nawet wzmianki o Skarżącym. Szef Urzędu dokonał analizy oświadczeń i zeznań świadków przesłuchanych w sprawie. Ocenił, że zeznania świadków miały charakter ogólny, nie wskazywały żadnych konkretnych informacji pozwalających na ustalenie przede wszystkim przez jaki okres Skarżący prowadził kolportaż materiałów antykomunistycznych. Oświadczenia i zeznania świadków dowodzą, że bezpośrednia współpraca ze Skarżącym była incydentalna i ograniczała się do pojedynczych zdarzeń. Świadkowie wskazali, że nie mają wiedzy czy Skarżący doświadczył represji w okresie objętym u.d.o.a. W przypadku świadka H. B. istnieje rozbieżność między złożonym oświadczeniem a późniejszym zeznaniem co do daty w jakiej poznał Skarżącego. Z zeznań tego świadka wynika, że poznał on Skarżącego w 1987 r., a zatem nie jest możliwe by był bezpośrednim świadkiem działalności Skarżącego w strukturach KPN od 1982 r. jak wskazał w złożonym wcześniej oświadczeniu. Jeśli chodzi o zeznania świadka A. S. , Szef Urzędu zauważył, że świadek ten odnosząc się bezpośrednio do działalności Skarżącego wskazał, że wraz z wymienionymi przez świadka osobami tworzył Grupę G. KPN, która była jedną z bardziej aktywnych i silnie antykomunistycznych grup. Organ ocenił, że zeznanie i oświadczanie tego świadka z uwagi na ogólny charakter nie stanowią wystarczającego dowodu, by potwierdzić, że Skarżący prowadził działalność antykomunistyczną w rozumieniu art. 2 u.d.o.a. Z kolei z zeznań świadka J. R. wynika, że jej wiedza o działalności Skarżącego po wprowadzeniu stanu wojennego opiera się na relacjach innych osób lub samego Skarżącego. Organ stwierdził, że nie stanowią one wystarczającego dowodu by uznać, że Skarżący spełnia przesłanki wynikające z art. 2 lub 3 u.d.o.a.

Ponadto Szef Urzędu wziął pod uwagę stanowisko [...] Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych, która dwukrotnie negatywnie zaopiniowała wniosek Skarżącego o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W ocenie Szefa Urzędu Skarżący nie przedstawił dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 u.d.o.a. Skarżący w szczególności nie przedłożył żadnej dokumentacji medycznej dotyczącej procesu oraz długości leczenia w związku ze wskazywaną represją w postaci uderzenia pałką milicyjną podczas studenckiej manifestacji wolnościowej w G. . Z kolei problemy ze znalezieniem pracy w związku z prezentowaną postawą antykomunistyczną nie mieszczą się w katalogu represji z art. 3 u.d.o.a.

Skarżący wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu, nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem. Wskazał, że niewłaściwie oceniono zeznania świadków J. R. i A. S. . Z zeznań i oświadczeń złożonych przez tych świadków wynika, że stanowisko Szefa Urzędu jest błędne.

Szef Urzędu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Przechodząc do meritum sprawy na wstępie należy zauważyć, że zasady nabywania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych określa u.d.o.a. Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. Przy czym osobie zainteresowanej może być przyznany zarówno status działacza opozycji antykomunistycznej, jak i osoby represjonowanej z powodów politycznych, co oznacza, że statusy te mogą zostać potwierdzone przez właściwy organ w jednym postępowaniu osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 u.d.o.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 25 września 2019 r., II SA/Gl 834/19, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie co najmniej 12 miesięcy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w art. 2 ust. 1 u.d.o.a. Za osobę represjonowaną może natomiast być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 u.d.o.a. i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia nie mogą być uznane za represję w rozumieniu u.d.o.a., choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej stanowiły dużą dolegliwość (por. wyroki: WSA w Lublinie z 7 dnia grudnia 2017 r., II SA/Lu 806/17; WSA w Kielcach z 19 października 2017 r., II SA/Ke 540/17; WSA w Poznaniu z 8 lutego 2017 r., II SA/Po 742/16 – opubl. w CBOSA). Wobec tego nie każdemu, kto czynnie sprzeciwiał się ówczesnemu systemowi politycznemu służy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Ubieganie się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych następuje wyłącznie na wniosek osoby ubiegającej się o taki status (art. 5 ust. 2 u.d.o.a.). Nie zwalnia to oczywiście organu prowadzącego postępowanie w sprawie od obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, lecz ciężar dowodu przenosi na wnioskodawcę (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 2864/19, opubl. w CBOSA).

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Skarżący ubiegając się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wskazał na rozpoczętą we wrześniu 1980 r. działalność opozycyjną w NSZZ Solidarność Biura Projektów P. w G. w Zakładowej Organizacji Związkowej pod przewodnictwem F. T. i J. R. . Działalność ta miała polegać na prowadzeniu radiowęzła zakładowego, audycji NSZZ Solidarność oraz audycji historycznych w oparciu o wydawnictwa KPN. Ponadto także na współpracy z NSZZ Solidarność "[...]" G. poprzez inżyniera P. Skarżący wskazał, że jako Przewodniczący Klubu Oficerów Rezerwy w zakładzie pracy zorganizował szkolenie strzeleckie. Po wprowadzeniu stanu wojennego w 1982 r. Skarżącemu udało się kilkukrotnie wpiąć w kabel radiowęzła zakładowego, by nadawać audycję antykomunistyczną zamiast komunikatów oficjalnej propagandy PRL. Działalność opozycyjna Skarżącego miała polegać także na udzielaniu pomocy rodzinom internowanych oraz prowadzeniu akcji ulotkowych. Skarżący wskazywał na uzyskanie członkostwa w KPN, uczestnictwo w spotkaniach konspiracyjnych oraz w spotkaniach opozycjonistów w duszpasterstwie o. J. . S w latach 80-tych, udział w mszach świętych za Ojczyznę. Ponadto także na uczestnictwo w manifestacjach, wiecach oraz pochodach, w ramach których wyrażano sprzeciw wobec działań władz komunistycznych. Skarżący wyjaśnił, że brał udział w wielu bitwach z ZOMO we W. , szczególnie w 1982 r. Skarżącemu powierzono w 1987 r. zadanie nadzoru nad Strzelcami by nie doszło do samowolnego działania bojowej młodzieży KPN-owskiej. Skarżący podnosił, że jego działalność opozycyjna polegała na przewożeniu wydawnictw KPN i Solidarności dla i z D. Z czasem udało mu się zdobyć kontakt we Wrocławiu, który umożliwił mu pozyskanie gazetek Solidarności Walczącej. Skarżący wskazywał, że ww. "bibułę" dostarczał w latach 80-tych do i od Z. M. i H. B. . Skarżący podkreślał, że wykorzystując swoje stanowisko w Biurze Projektowym "[...]" w P. wielokrotnie przewoził również "bibułę" do regionu szczecińskiego. Osobami, od których odbierał również wydawnictwa byli T. B. i E. W. , z którymi wspólnie rozrzucał ulotki w różnych częściach miasta.

Skarżący wskazał także na swoją działalność prowadzoną po 4 czerwca 1989 r., tj. zbieranie podpisów poparcia w kampanii wyborczej na prezydenta RP dla K. M. i L. M. , organizację struktur Ruchu Kontroli Wyborów w G. i K. , uczestnictwo w wielu akcjach KPN (Niezłomni) na rzecz dekomunizacji ulic i pomników. Skarżący podkreślał, że setki razy demonstrował w sądach przeciwko bezkarności zbrodniarzy komunistycznych i braku lustracji. Za namową W. K . zajął się również reprezentowaniem w sądach członków Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ Solidarność Pracowników Ochrony Zdrowia w G.

W toku postępowania administracyjnego Skarżący dodatkowo wyjaśnił, że jako 17-latek brał udział w manifestacji wolnościowej organizowanej przez studentów w G., na której został uderzony pałką milicyjną po plecach. Skarżący podkreślał, że w związku z prezentowaną postawą antykomunistyczną miał problemy ze znalezieniem pracy. Skarżący opisał także swoją działalność kolportażową na terenie [...] i [...], wskazując od kogo otrzymywał materiały antykomunistyczne, ich ilości oraz konkretne tytuły.

Na potwierdzenie prowadzonej działalności opozycyjnej oraz doświadczenia represji będących jej następstwem, Skarżący przedłożył: życiorys; zaświadczenie z Biura Przewodniczącego KPN Niezłomni A. S. z 20 września 2021 r.; oświadczenie H. B. .z 20 września 2021 r.; oświadczenie Z. M. z 22 września 2021 r.; oświadczenie J. R. z 12 kwietnia 2022 r. Ponadto w toku postępowania administracyjnego Skarżący złożył obszerne wyjaśnienia dotyczące prowadzonej działalności opozycyjnej i powoływał się na współpracę ze wskazanymi konkretnie osobami zasłużonymi w walce z reżimem komunistycznym, tj. J. R. , F. T. , T. B. , W. K. , K. M. , K. S. , A. S. , T. B. , A. W. , E. W. , B. C. , Z. M. i H. B. .

Mając na uwadze wskazane przez Skarżącego okoliczności Szef Urzędu przeprowadził z urzędu postępowanie dowodowe w sprawie.

W ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Szef Urzędu działając na podstawie art. 5 ust. 5 u.d.o.a. zwrócił się do IPN o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez IPN dokumentów dotyczących Skarżącego. Jednakże w zasobie archiwalnym IPN nie odnaleziono żadnych materiałów świadczących o prowadzonej przez Skarżącego działalności opozycyjnej w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r.

Ponadto, w trybie art. 5 ust. 6 u.d.o.a., Szef Urzędu wystąpił do Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w K. o zaopiniowanie wniosku Skarżącego o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wojewódzka Rada Konsultacyjna podjęła uchwały negatywnie opiniujące wniosek Skarżącego (uchwała nr [...] z [...]r. oraz uchwała nr [...] z [...] r.). Rada wskazała, że uchwała nie została podjęta jednogłośnie wobec wątpliwości związanych z twierdzeniami Skarżącego zawartymi we wniosku. Rada zauważyła, że Skarżący był informowany o posiedzeniach Rady w celu umożliwienia wystąpienia przed nią, jednakże nie skorzystał z możliwości wysłuchania.

Szef Urzędu dokonał sprawdzenia, czy Skarżący figuruje w internetowej bazie danych projektów: "katalog.bip.ipn.gov.pl" i "Encyklopedia Solidarności" prowadzonych przez IPN; "szukajwarchiwach.gov.pl" prowadzonym przez Narodowe Archiwum Cyfrowe; na portalu historycznym Instytutu Historycznego Nurtu Niepodległościowego im. Andrzeja Ostoja Owsianego pt. "Encyklopedia KPN"; w wykazach "Poborowych powołanych do odbycia dwuletniej zasadniczej służby wojskowej", "Żołnierzy rezerwy powołanych na trzymiesięczne szkolenie wojskowe w ramach służby czynnej", "Osób wytypowanych przez pion Departamentu III MSW do odbycia zasadniczej służby wojskowej lub ćwiczeń w bieżącym roku z dnia 29 października 1982 r." i "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego" prowadzonych przez IPN. W ww. źródłach nie odnaleziono informacji o działalności opozycyjnej Skarżącego lub doznanych przez niego represjach.

W toku postępowania Szef Urzędu przesłuchał w charakterze świadków osoby podpisane pod złożonymi przez Skarżącego do akt sprawy oświadczeniami, tj. A. S. , Z. M. , H. B. i J. R. oraz przesłuchał Skarżącego w charakterze strony. Pozostałe osoby wskazane przez Skarżącego jako współpracownicy w działalności antykomunistycznej już nie żyją.

Organ odwoławczy przeanalizował akta postępowań administracyjnych dotyczących osób, których Skarżący wymienił jako współpracowników w działalności antykomunistycznej, a w stosunku do których toczyło się postępowanie w przedmiocie statusu działacza opozycji antykomunistycznej, tj. akta dotyczące J. R. , H. B., Z. M. i A. S. . W aktach tych świadków brak jest jakichkolwiek wzmianek o Skarżącym.

W ocenie Sądu Szef Urzędu, w zgodzie z zasadami określonymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., doprowadził do zgromadzenia materiału dowodowego wystarczającego do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych i zasadnie przyjął, że Skarżący nie spełnił żadnego z warunków określonych w art. 2 lub art. 3 u.o.d.a.

Odnosząc się do oceny poszczególnych aspektów działalności opozycyjnej Skarżącego należy zgodzić się z Organem, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza antykomunistycznej działalności Skarżącego w rozumieniu art. 2 u.o.d.a. Działalność opozycyjna Skarżącego nie została wykazana takimi konkretnymi działaniami, które spełniałyby wymogi art. 2 u.o.d.a. Dla potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy niezbędnym jest podejmowanie łącznie przez co najmniej 12 miesięcy - w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi - konkretnych działań, zagrożonych odpowiedzialnością karną, których celem było doprowadzenie do odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Przy czym do wskazanego okresu 12 miesięcy nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 u.o.d.a.).

Okres działalności opozycyjnej Skarżącego przypadający od września 1980 r. do 12 grudnia 1981 r. nie może stanowić podstawy do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej wobec treści art. 2 ust. 2 u.d.o.a. Także działania Skarżącego polegające na: zorganizowaniu w zakładzie pracy szkolenia strzeleckiego; udzielaniu pomocy rodzinom internowanych oraz prowadzenie akcji ulotkowej; byciu członkiem KPN i uczestnictwie w spotkaniach konspiracyjnych; uczestnictwie w spotkaniach opozycjonistów w duszpasterstwie o. J.S. w latach 80-tych; uczestnictwie w manifestacjach, wiecach oraz pochodach w ramach których wyrażano sprzeciw wobec działań władz komunistycznych; "sprawowaniu w 1987 r. zadania nadzoru nad Strzelcami by nie doszło do samowolnego działania bojowej młodzieży KPN-owskiej" nie spełniają przesłanki z art. 2 ust. 1 u.o.d.a.

Szef Urzędu słusznie zwrócił uwagę, że nie każda działalność antykomunistyczna może być uznana za działalność działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 u.o.d.a. Musi to być bowiem działalność prowadzona w sposób ciągły i systematyczny, w ramach struktur zorganizowanych bądź we współpracy z nimi. Działalność ta musi być ukierunkowana, tj. zmierzać do odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Wobec tego Szef Urzędu prawidłowo ocenił, że takie aktywności Skarżącego jak zorganizowanie szkolenia strzeleckiego, wpięcie w kabel radiowęzła zakładowego, pomoc rodzinom internowanych, prowadzenie akcji ulotkowej, uczestnictwo w spotkaniach konspiracyjnych i opozycjonistów w duszpasterstwie, udział w mszach czy realizacja zadania nadzoru nad Strzelcami nie stanowiły ukierunkowanej i prowadzonej w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazanej działalności na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowiek w Polsce, trwającej łącznie co najmniej 12 miesięcy.

Jak podkreślił NSA w wyroku z 25 września 2018 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 143/18 (opubl. w CBOSA), działalność, o której mowa w art. 2 u.o.d.o. powinna mieć charakter systematycznej aktywności. Ponadto nie każda działalność, choćby była działalnością zasługującą na uznanie, może zostać potraktowana jako działalność opozycyjna. Ustawodawca wprost wskazał, że chodzi o działalność, którą można określić mianem szczególnych zasług prowadzoną z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 października 2019 r., II SA/Bd 562/19, opubl. w CBOSA).

Skarżący nie dowiódł w jakim stopniu jego udział w spotkaniach konspiracyjnych i opozycjonistów wiązał się z działalnością antykomunistyczną zmierzającą do odzyskania suwerenności i niepodległości kraju. Sama przynależność do organizacji, uczestnictwo w spotkaniach, mszach, czy uroczystościach nie dowodzi, że Skarżący podejmował aktywną działalność, którą uznać można za działalność opozycyjną. Wobec tego prawidłowo Szef Urzędu uznał, że ocenie podlegają konkretne działania Skarżącego podejmowane osobiście, a nie jako jednej z wielu osób uczestniczących w organizacji, mszy, czy zbiórce. Natomiast tego rodzaju działania nie zostały przez Skarżącego wykazane ani nie wynikają z dowodów uzyskanych przez Organ z urzędu. Także uczestnictwo w manifestacjach, wiecach czy pochodach przeciwko reżimowi komunistycznemu nie jest wystarczającą przesłanką, aby uznać, iż Skarżący spełnił warunki z art. 2 u.o.d.o. Prezentowanie obywatelskiej postawy, jawne i otwarte wyrażanie swoich poglądów nie może być utożsamiane z działalnością opozycyjną w rozumieniu art. 2 u.o.d.o.

Odnośnie działalności związanej z kolportażem materiałów antykomunistycznych Szef Urzędu stwierdził, że brak jest podstaw do potwierdzenia Skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 u.o.d.o. Organ uznał, że złożone przez Skarżącego wyjaśnienia nie mogą być wystarczającym dowodem na potwierdzenie jego statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Szef Urzędu przeprowadził kwerendę w zasobach własnych, w źródłach powszechnie dostępnych, a także dokonał analizy zeznań i oświadczeń świadków przesłuchanych w sprawie. W ocenie Organu analiza zeznań i oświadczeń świadków w całokształcie zebranego materiału dowodowego, nie prowadzi do wniosku, iż Skarżący prowadził, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, przez co najmniej 12 miesięcy, działalność, o której mowa w art. 2 u.o.d.o.

Sąd podziela stanowisko Szefa Urzędu, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach rozpoznawanej sprawy nie wynika, że aktywność Skarżącego polegająca na kolportażu materiałów antykomunistycznych spełnia przesłanki z art. 2 u.o.d.o. . Brak jest jakichkolwiek dokumentów mogących potwierdzać co najmniej fakt współpracy Skarżącego w tym zakresie z organizacjami prowadzącymi działalność opozycyjną. Zeznania i oświadczenia świadków mają charakter ogólnych, nieskonkretyzowanych relacji, tj. nie wynikają z nich żadne szczegółowe okoliczności co do czasu wykonywania i miejsca prowadzenia kolportażu przez Skarżącego. Część świadków (J. R. A. S.) nie było w stanie wskazać tytułów ani zawartości kolportowanych przez Skarżącego materiałów. Świadkowie wskazali ogólnie na lata w których Skarżący prowadził działalność kolportażową, nie podając jednak częstotliwości takiej aktywności (Z. M. , A. S. , H. B. ). Szef Urzędu słusznie przy tym zwrócił uwagę, że wiedza świadków o niektórych aspektach działalności Skarżącego nie pochodziła z bezpośredniej współpracy ze stroną, lecz od innych osób, a często z relacji samego Skarżącego (J. R., Z.M., H. B.). Wobec tego materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu nie daje podstaw do stwierdzenia, że spełniona została przesłanka z art. 2 u.o.d.o. pozwalająca na uznanie Skarżącego za działacza opozycji antykomunistycznej. Należy podkreślić, że działalność określona w art. 2 u.o.d.o. to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy. Działalność tego rodzaju ustawodawca określił w sposób bardzo precyzyjny, bowiem musiała być ona zagrożona odpowiedzialnością karną, musiała odbywać się co najmniej we współpracy ze strukturą zorganizowaną prowadzącą tego rodzaju działalność i trwać określony czas.

Skarżącego nie można uznać także za osobę represjonowaną, o której mowa w art. 3 u.o.d.o. Skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu pozwalającego na stwierdzenie, iż uderzenie pałką milicyjną miało miejsce w trakcie jego udziału w wystąpieniu wolnościowym oraz, że skutkowało uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni (art. 3 pkt 3 lit. a) u.o.d.o.). Do uznania Skarżącego za osobę represjonowaną z powodów politycznych nie mogła prowadzić także podnoszona okoliczność, że z uwagi na postawę antykomunistyczną Skarżący miał problemy ze znalezieniem pracy, gdyż okoliczność tego rodzaju nie stanowi ustawowej przesłanki wskazanej w art. 3 u.o.d.o.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego, należy stwierdzić, że są one niezasadne. Szef Urzędu przeprowadził postępowanie, podejmując wszelkie niezbędne czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Następnie dokonał rzetelnej oceny wskazanych przez Skarżącego aktywności pod kątem spełniania przesłanek z art. 2 lub 3 u.o.d.o. Okoliczności te były także badane, na wniosek Szefa Urzędu, zarówno przez IPN jak i Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w K . Należy zatem uznać, że Szef Urzędu prawidłowo ocenił, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności uzasadniające potwierdzenie Skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych zostały udowodnione. Organ opierał się przy tym zarówno na dowodach dostarczonych przez Skarżącego, zeznaniach świadków, jak również pozyskanych we własnym zakresie. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że materiał dowodowy w jego całokształcie został dogłębnie przeanalizowany i omówiony, a wnioski z niego wyciągnięte nie są dowolne, tylko logiczne i spójne. Organ prawidłowo ocenił również, że późniejsza tj. po 1989 r. aktywność Skarżącego nie miała znaczenia dla oceny spełniania przesłanek z art. 2 lub 3 u.d.o.a.

Rację ma Organ, że wobec nieuzyskania dokumentów czy informacji potwierdzających, że Skarżący spełnia przesłanki z art. 2 lub 3 u.o.d.o., nie miał obowiązku dalszego, bezgranicznego poszukiwania, niejako w zastępstwie Skarżącego, dowodów mających potwierdzić korzystne dla Skarżącego okoliczności. To na stronie ciąży obowiązek potwierdzenia (udokumentowania) korzystnych dla niej okoliczności, aby udowodnić w sposób spójny i nie budzący wątpliwości, że spełnia warunki, które mogłyby stanowić o potwierdzeniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W każdym stadium postępowania zapewniono Skarżącemu czynny udział, w szczególności powiadomiono Skarżącego o terminie i miejscu przesłuchania świadków. Jednakże – jak wynika z akt sprawy – Skarżący nie skorzystał ze swoich uprawnień, w tym możliwości zadawania pytań świadkom oraz przedłożenia dodatkowych dowodów w sprawie.

Z wyżej przedstawionych przyczyn w rozpatrywanej sprawie nie uchybiono przepisom prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania administracyjnego. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.