Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 862/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 13 ust. 1 lit. b) i r)
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 25 ust. 1 i 2, art. 31 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 1473
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - t.j.

SENTENCJA

Dnia 7 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi A. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 września 2021 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 92a ust. 1 oraz lp. 6.3.17, lp. 6.3.16, lp. 6.3.14, lp. 6.3.8, lp. 5.11, lp. 6.3.11, lp. 9.1, lp. 6.3.18 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 919 ze zm), dalej jako: "u.t.d."), nałożył na A. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], (dalej jako: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniach 14 do 18 czerwca 2021 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorcy za okres od 1 października 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r., która wykazała:

- naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.17) podlegające karze pieniężnej 500 zł;

- nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych

i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego lub zaświadczenia (lp. 6.3.16) podlegające karze pieniężnej 20.000 zł;

- nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów (lp. 6.3.14) podlegające karze pieniężnej 250 zł;

- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. 6.3.8) podlegające karze pieniężnej 100 zł;

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.11.1, 5.11.2, 5.11.3) podlegające karze pieniężnej 1.200 zł;

- niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy (lp. 6.3.11) podlegające karze pieniężnej 600 zł;

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdami nieposiadającymi aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego ich zdatność do ruchu (lp. 9.1) podlegające karze pieniężnej 4.000 zł;

- naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu (lp. 6.3.18) podlegające karze pieniężnej 1.000 zł;

- niewłaściwą obsługę lub odłączenie sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.2.1) podlegające karze pieniężnej 5.000 zł.

Organ I instancji wskazał, że za wszystkie wymienione naruszenia kara pieniężna wyniosła 32.650 zł. Jednak na podstawie art. 92a ust. 5 u.t.d. została ograniczona do 15.000 zł.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania. Organowi I instancji zarzucił naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy, niezebranie wszystkich niezbędnych dowodów i załatwienie sprawy w sposób naruszający słuszny interes skarżącego. Zarzucił też naruszenie przepisów prawa materialnego art. 92a ust. 1 u.t.d, art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. oraz art. 13 ust. 1b i 1r rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. (Dz.U.UE.L z 2006 r. nr 102, str. 1 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenia (WE)

nr 561/2006" w zw. z art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1412 ze zm.).

W uzasadnieniu podniósł, że firma zajmuje się produkcją betonu oraz prefabrykatów, natomiast przewozy drogowe wykonywane są jedynie w celu dowiezienia do klientów wyprodukowanych towarów. W większości wykonywany jest przewóz wyprodukowanego przez firmę betonu towarowego do własnych klientów.

Z tego powodu przewozy wykonywane przez przedsiębiorcę nie implikowały obowiązku stosowania przepisów art. 5-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz wskazanego

w art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców rozporządzenia w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym. W analizowanym okresie, poza wyjątkami, były wykonywane przewozy pojazdami wykorzystywanymi do dostarczania betonu towarowego. Dalej skarżący podniósł, że samochód ciężarowy Mercedes Actros

o numerze rejestracyjnym [...] jest przedmiotem umowy użyczenia na rzecz A. K. Przypomniał, że w piśmie z 23 lipca 2021 r. wyjaśnił, że "w okresach, w których nie jeździli kierowcy jego firmy, pojazd ten był używany przez osobę biorącą do używania, zgodnie z umową użyczenia pojazd ten był używany do prac rolnych przez biorącego do używania rolnika A. K.". Dlatego organ I instancji błędnie naliczył skarżącemu karę 20.000 zł za nieudostępnienie wykresówek. Zdaniem skarżącego nie miał obowiązku udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek w związku z przejazdami wynikającymi ze stanu licznika pojazdu, a nie zarejestrowanymi na przedstawionych do kontroli wykresówkach. Wywiódł, że nie ma żadnych przeszkód do współposiadania rzeczy, co wynikało z wyjaśnień strony, iż pojazd przez rolnika używany był w okresach, gdy nie był używany w firmie. Również wskazanie przez organ I instancji na fakt ogólnego charakteru umowy i niewskazania w niej szczegółowo dni w jakich pojazd będzie używany przez osobę biorąco go do używania, nie daje podstaw do uznania, iż pojazd ten w określonych dniach nie był używany przez biorącego w używanie, skoro żadne przepisy prawa nie nakazują szczegółowych regulacji w tym zakresie, co więcej, w ramach swobody umów również ustne porozumienia nie wykluczają używania pojazdu przez A. K. Reasumując, skarżący zarzucił dowolne przyjęcie przez organ I instancji, że brak jest tarcz tachografu z pojazdu [...] (używanego przez rolnika), na których zostały zarejestrowane przejazdy określonej ilości kilometrów za dni dowolnie wskazane przez organ i dowolnie wskazanych kierowców.

Następnie skarżący zarzucił, że wbrew dokumentom organ I instancji uznał, że skarżący nie przedłożył danych: a) K. K. - pomimo, że ze złożonych wyjaśnień i przedłożonych do kontroli ewidencji czasu pracy wynika, że w dniach: 1.10, 5.10, 9.10 16.10, 19.10, 20.10 – 2020 r., 23 listopada 2020 r. 8.12, 9.12., 10.12, 14.12 – 2020 r. kierowca ten wykonywał inne prace, nie jeździł pojazdami ciężarowymi, pracował po 8 godzin na terenie firmy, nie jeżdżąc żadnym pojazdem - pracował jako pracownik fizyczny. Analogicznie w dniu 16.03 2021 r. i 22.03.2021 r. K. K. wykonywał inne prace, co wynika z przedstawionej ewidencji czasu pracy kierowcy za marzec 2021 r., natomiast w dniu 17.03.2021 r. jeździł pojazdem [...] od godz. 10.06 do 14.53, co zostało przedstawione na danych z karty kierowcy dostarczonych do kontroli i tak też jest to ujęte w ewidencji czasu pracy kierowców; b) J. S. - pomimo, że ze złożonych wyjaśnień i przedłożonych do kontroli ewidencji czasu pracy wynika, że w dniach: 29.12.2020 r., 30.12 i 31.12.2020 r. wykonywał inne prace - pracował 8 godzin na terenie firmy, nie jeździł pojazdem ciężarowym, a potwierdzają to również zapisy danych cyfrowych na karcie pracy tego kierowcy, przedstawione do kontroli; c) J. B. - w dniach 15 i 24 marca 2021 r., pomimo że w dniach tych kierowca ten jeździł pojazdami [...] - betoniarką oraz samochodem [...] wyłącznie po terenie firmy, nie wyjeżdżając na drogi publiczne. Skarżący podkreślił, że kara za nieudostępnienie wykresówek naliczana jest za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy. Wskazał, że z uzasadnienia decyzji jednoznacznie nie wynika za jakie konkretnie naruszenia przypisane konkretnym kierowcom została nałożona kara 20.000 zł.

Dalej skarżący zakwestionował karę 500 zł z tytułu nieterminowego pobierania danych z karty. Wskazał, że skoro termin na wczytanie plików wynosił 28 dni,

a kontrolowany okres dotyczył m.in. 30 kwietnia to nie może budzić wątpliwości fakt, iż plik wczytany 13 maja 2021 r. nie był plikiem wczytanym po terminie, jak również organ nie wykazał, iż plik wczytany 11 marca 2021 r. był plikiem wczytanym po terminie.

Skarżący nie zgodził się też z karą za nieposiadanie aktualnego okresowego badania technicznego w wysokości 4.000 zł. Podniósł, że z okazanych kserokopii dowodów rejestracyjnych samochodów [...] wynikał brak aktualnych badań technicznych odpowiednio w okresach: 25.09.2020-22.10.2020, 07.06.2020-17.09.2020 r. Zatem w toku kontroli stacjonarnej stwierdzono jedynie brak odpowiedniego wpisu o dokonaniu badania w dowodach rejestracyjnych pojazdów bez ustalenia czy pojazdami tymi był wykonywany przewóz drogowy. Wskazał, że samo stwierdzenie w toku stacjonarnej kontroli braku wpisu dotyczącego badań technicznych w dowodach rejestracyjnych nie jest tożsame z dokonaniem naruszenia, dla zaistnienia którego jest niezbędne podróżowanie po drogach publicznych bez aktualnego badania.

Za całkowicie dowolną, nieznajdującą potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, skarżący uznał karę 5000 zł za niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Oświadczył, iż nie ma żadnego związku z wskazanymi przez organ

I instancji pojazdami o nr rej. [...]. Pojazdy te nigdy nie znajdowały się w jego posiadaniu.

Odnosząc się do kary w wysokości 250 zł za brak wpisu na traczy tachografu K. K. dotyczącego daty zakończenia używania tarczy tachografu z dnia 16.02.2021 r. oraz nałożenia kary w wysokości 100 zł za niespełnianie wymogu ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę na tarczy tachografu kierowcy K. K. w dniu 16.02.2021 r., skarżący zarzucił naruszenie zasady podwójnego karania za ten sam czyn. Podniósł, że wykładnia art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., prowadzi do uznania, że skoro umarza się postępowanie za stwierdzone naruszenie, za które na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, to tym bardziej postępowanie powinno ulec umorzeniu, gdy ten sam czyn jest przedmiotem postępowania jednego organu.

Zdaniem skarżącego niesłusznie ustalona została również kara z tytułu naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu w wysokości

1000 zł. Podniósł, że skoro termin na wczytanie plików wynosił 90 dni, a kontrolowany okres dotyczył m.in. 30 kwietnia 2021 r., to nie może budzić wątpliwości fakt, iż pliki wczytane w czerwcu 2021. nie były plikami wczytanymi po terminie. Organ jednoznacznie nie wykazał, iż pliki wczytane w dniach 18, 22, 23.06.2021 r. były plikami wczytanymi po terminie.

Reasumując, skarżący stwierdził, że liczne uchybienia wskazane w odwołaniu powinny skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji i umorzeniem postępowania

w sprawie, gdyż zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do nałożenia orzeczonej kary administracyjnej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 27 czerwca 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

W uzasadnieniu GITD przytoczył przepisy mające w sprawie zastosowanie. Zweryfikował ponownie każde ze stwierdzonych przez organ I instancji naruszeń. Częściowo uwzględnił argumenty odwołania. Zgodził się ze skarżącym, że nie popełnił naruszenia z lp. 6.3.18, bowiem dane cyfrowe zostały wczytane przed upływem wymaganego terminu. W tym zakresie odstąpił od nałożenia kary w wysokości 1000 zł. GITD zmniejszył też karę za naruszenie z lp. 5.11.1, lp. 5.11.2., lp. 5.11.3 z 1200 zł na 1000 zł oraz zmniejszył karę za naruszenie z lp. 6.3.11 z 600 zł na 500 zł.

W pozostałym zakresie uznał decyzję organu I instancji za zasadną.

Odnosząc się do argumentów skarżącego, iż w niniejszej sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz ustawy o czasie pracy kierowców, bowiem przedsiębiorca prowadzi działalność związaną z produkcją betonu, GITD wskazał, że przedsiębiorcy została wydana licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy - zatem jest profesjonalnym podmiotem wykonującym działalność gospodarczą w zakresie przewozu drogowego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. r rozporządzenia (WE) nr 561/2006 o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych

w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9

i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium, mające zastosowanie do przewozów wykonywanych pojazdami wykorzystywanymi do dostarczania betonu towarowego. W związku z powyższym wskazany przepis należy interpretować w sposób ścisły i można stosować go wyłącznie w przypadku betonu towarowego. GITD stwierdził, że zgodnie z okazaną fakturą z dnia 21.12.2020 r. beton towarowy był przewożony w dniu 21.12.2020 r., organ I instancji za ww. przejazd nie nałożył kary pieniężnej. W zakresie pozostałych przejazdów strona nie uprawdopodobniła okoliczność zastosowania ww. wyłączenia stosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zatem zarzut naruszenia przez organ art. 13 ust. 1 lit. r) jest niezasadny.

W zakresie zarzutów dotyczących naruszenia polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy – lp. 6.3.16, organ odwoławczy opisał za jakie konkretnie dni

i w stosunku do którego kierowcy nie okazano wykresówek. Łącznie stwierdzono brak danych za 40 dni sankcjonowane karą 500 zł za każdy dzień, co uzasadniało nałożenie kary 20.000 zł.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że pojazd o nr rej. [...] jest przedmiotem użyczania na rzecz A. K., organ odwoławczy wskazał, że w oświadczeniu z 14.06.2021 r. skarżący wskazał, iż ww. pojazd pozostawał w dyspozycji przedsiębiorcy. Ponadto organ odwoławczy na podstawie okazanych wykresówek ustalił, iż ww. pojazdem były wykonywane przewozy drogowe przez kierowców zatrudnionych przez stronę w okresie użyczenia pojazdu A. K. Strona w toku postępowania nie wyjaśniła okoliczności wykorzystywania pojazdu przez zatrudnionych w przedsiębiorstwie kierowców w czasie użytkowania ww. pojazdu przez inny podmiot. Zatem zarzut naruszenia przez organ art. 13 ust. 1 lit. b) jest niezasadny.

Odnosząc się do stwierdzonego braku aktualnych badań technicznych pojazdów, tj. naruszenia przepisu Ip. 9.1, GITD podniósł, że z okazanych danych cyfrowych, informacji przekazanych przez Krajową Administrację Skarbową wynika, iż strona wykonywała kontrolowanymi pojazdami przewozy drogowe, zatem argument strony wykazujący okoliczności odstąpienia od ukarania przedsiębiorcy jest w ocenie organu niezasadny. Podobnie zarzuty naruszenia przepisu Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wskazujące, iż przedsiębiorca nie ma jakiegokolwiek związku z pojazdami o nr rej.: [...], są w ocenie organu niezasadne, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza wykorzystywanie ww. pojazdów przez skarżącego.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego w przedmiocie podwójnego ukarania za naruszenie kierowcy K. K. z dnia 16.02.2021 r., organ odwoławczy wskazał, iż na wykresówce z dnia 16.02.2021 r. brak jest wymaganego wpisu w postaci daty zakończenia używania tarczy tachografu (sankcjonowane przepisem Ip. 6.3.14 zał. 3 do utd) oraz na tej samej wykresówce brak jest zarejestrowanej aktywności od godz. 00:00 do godz. 07:10 oraz od godz. 17:00 do godz. 24:00 ww. dnia. W pierwszym przypadku nastąpiło nieopisanie w prawidłowy sposób wykresówki, jednakże kierowca jednocześnie nie zarejestrował swojej aktywności na tej samej tarczy tachografu.

W niniejszym przypadku nie nastąpiło podwójne karanie przedsiębiorcy za to samo naruszenie.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wskazał, że postępowanie prowadzone było

w sposób prawidłowy. Organ zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy. Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji zawierało wszystkie wymagane elementy. GITD podkreślił, że ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92c u.t.d. powinien wykazać sam przedsiębiorca. Na nim spoczywa ciężar dowodu, gdyż to on wywodzi z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. skutki prawne prowadzące do zwolnienia się z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie przepisów prawa. GITD zauważył też, że zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wymaga od przedsiębiorcy wykazania szczególnych okoliczności. Na gruncie rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Olsztynie skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie:

- art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. przez niewskazanie rozstrzygnięcia o nałożonych karach za przypisane naruszenia oraz sumy kar za te naruszenia;

- art. 107 § 1 pkt 6 w zw. art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie dowodów, na których organ się oparł, a w szczególności niewskazanie dowodów na podstawie, których ustalił, że w przedsiębiorstwie brak było wykresówek oraz pobranych

i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego za 40 dni oraz nie wskazał przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu skarżącego, że w tych dniach z samochodu korzystał inny użytkownik na podstawie zawartej umowy użyczenia przedstawionej w toku kontroli; nie wskazał na jakich dowodach oparł się ustalając, że skarżący dysponował samochodami

o numerach rejestracyjnych [...], stwierdzając ogólnie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza wykorzystywanie wyżej wymienionych pojazdów przez skarżącego; nie wskazał dowodów, na których oparł rozstrzygnięcie w zakresie pozostałych naruszeń ograniczając się do przywołanego wyżej stwierdzenia, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza te naruszenia; nie wskazał dowodów na podstawie których oparł ustalenie, że samochody o numerach rejestracyjnych [...] były wykorzystywane do wykonywania przewozu drogowego w okresach nieposiadających aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego ich zdatność do ruchu drogowego; organ w ogóle nie uzasadnił przyczyn uchylenia decyzji z dnia 22 września 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

- art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy, niezebranie wszystkich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i załatwienie jej w sposób naruszający słuszny interes skarżącego;

- art.8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

- art.77 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego;

- art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny całokształtu okoliczności czy dane okoliczności zostały udowodnione;

- art. 92a ust. 1 u.t.d. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1473);

- art. 13 ust. 1 b i ust. 1 r rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w związku z art. 29 ustawy

z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1473).

W uzasadnieniu skargi podniósł, że rozstrzygnięcie jest jednym

z najważniejszych składników decyzji i musi być jednoznaczne i precyzyjne. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu, nie zaś w innych elementach decyzji. Zarzucił, że w sentencji decyzji wadliwie nie wskazano, za które naruszenia wymierzono karę pieniężną i jaka jest suma tych kar. Takie rozstrzygnięcie, zdaniem strony skarżącej, nie daje podstaw do oceny poszczególnych zdarzeń

i ewentualnego uchylenia lub zreformowania poszczególnych kar. Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji na stronach od 8 do 11 organ odwoławczy ustalił, że skarżący podczas kontroli w siedzibie nie udostępnił do kontroli wykresówek wymienionych w punktach od 1 do 17, łącznie we wszystkich wskazanych w tych punktach przypadkach stwierdzono brak danych za 40 dni i za to GITD nałożył na skarżącego łączną karę w wysokości 20.000 zł. Organ nie wskazał natomiast na podstawie jakich dowodów ustalił, że niezarejestrowane przejechane odległości były wykonane przez kierowców zatrudnionych przez skarżącego w ramach wykonywanego transportu drogowego. Nie wskazał także dlaczego nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego, że samochód o numerze rejestracyjnym [...] był wykorzystywany przez A. K. w pracach polowych na podstawie zawartej umowy. Ponadto zapisy dotyczące tych naruszeń, w kilku przypadkach są sprzeczne z powołanymi dowodami np. w pkt 9 zapisano, że na dzień 17 luty 2021 r. nie zarejestrowano 230 km, wskazując, że prowadzenie pojazdu zostało zakończone w dniu 16 lutego 2021. o godz. 17 przy stanie licznika 56601 km, a następnie okazana do kontroli wykresówka z wyżej wymienionego pojazdu z dnia 1 marca 2021 r. zapisała aktywność kierowcy od godz. 9:55 przy stanie licznika 536231 km co daje różnicę 479 630 km, a nie jak wskazano w decyzji 230 km. W punkcie 16 zapisano, że podczas kontroli przedsiębiorca nie udostępnił wykresówek oraz nie okazał zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę J. L. w okresie 7 dni od 12 października 2020 r. do 24 kwietnia 2021 r. Skarżący nie zatrudniał nigdy kierowcy o nazwisku J.L., co wynika z protokołu kontroli. Kolejną sprzecznością poczynionych ustaleń ze wskazanymi dowodami jest stwierdzenie na str. 16 akapit drugi od góry, że kierowca J. S. w dniu 20 kwietnia 2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 minuty. Zdaniem organu kierowca prowadził pojazd przez 4 godz. i 34 minuty w okresie od godz. 6:00 do godz. 11:30. Wskazane przez organ przekroczenie dopuszczalnego czasu jazdy nie nastąpiło gdyż czas od godziny 6:00 do godz. 11:30 stanowi 4 godz. i 30 min. W odniesieniu do stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego GITD nie wskazał w uzasadnieniu decyzji dowodów, na podstawie których ustalił, że wykonywano przewozy drogowe samochodami nieposiadającymi aktualnych okresowych badań technicznych. Brak takich badań stwierdzono wyłącznie w oparciu o dowody rejestracyjne. W odniesieniu do naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, tj. Ip. 6.2.1, na stronach 24 i 25 wykazano wymienione naruszenia w 31 punktach a dotyczące samochodów o nr rejestracyjnych: [...], za które to naruszenia powinna być nałożona kara pieniężna w kwocie 5000 zł. Organ orzekający nie wykazał w uzasadnieniu na jakiej podstawie ustalił, że wymienione samochody były użytkowane przez skarżącego oraz dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, że nie użytkował i nie miał jakiegokolwiek związku z wyżej wymienionymi pojazdami. Opisane nieprawidłowości, zdaniem skarżącego, wskazują, że organ administracji publicznej nie zebrał dowodów w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył wnikliwie całego materiału dowodowego. Wskazane w skardze naruszenia przepisów postępowania administracyjnego doprowadziły także do naruszenia przepisów prawa materialnego wymienionych w zarzutach niniejszej skargi poprzez nałożenie kar na skarżącego, mimo braku niebudzących wątpliwości dowodów świadczących o naruszeniu przepisów prawa transportu drogowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, zapewnia możliwość przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Protokół kontroli jest

w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten sporządzony

w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. GITD podkreślił, że przeprowadził kompleksowe postępowanie dowodowe i dokonał oceny okoliczności istotnych w sprawie, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji

z przytoczeniem przepisów prawa. GITD wskazał, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wykazania, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Nie można zakładać, że wobec bierności strony ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach.

Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Na pytanie Sądu czy wymienione w protokole kontroli pojazdy należą do skarżącego, skarżący oświadczył, że tak.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuję:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja może podlegać uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Oznacza to, że badaniu

w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego

w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że pomimo dostrzeżonych uchybień procesowych i częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżona decyzja ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, który dawał podstawę do nałożenia na skarżącego orzeczonej kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

Rygorystyczne zasady wykonywania działalności transportowej, określone m.in. ustawą o transporcie drogowym i ustawą o czasie pracy kierowców, ukształtowane zostały z uwzględnieniem obowiązujących w tej sferze przepisów unijnych. Wskazać należy, że art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców nakazuje pracodawcy prowadzić ewidencję czasu pracy kierowców w różnych formach i przechowywać ją przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Z kolei art. 31 tej ustawy określa rodzaje zaświadczeń wystawianych przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność

w zakresie transportu drogowego, potwierdzających nieprowadzenie pojazdu przez kierowcę w konkretnych dniach. Zgodnie z art. 31 pkt 5) tej ustawy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, jeżeli kierowca wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu. Natomiast w niniejszej sprawie skarżący zaświadczeń takich nie wystawił. Dlatego nie można było uwzględnić na etapie przeprowadzonej kontroli zapewnień skarżącego o wykonywaniu przez zatrudnianych kierowców innej pracy w wyszczególnionych 19 dniach niż prowadzenie pojazdu.

W zakresie użytkowania pojazdu ciężarowego o nr. rej [...] ustalono podczas kontroli bezspornie, że 8.10.2020 r. i 10.10.2020 r. pojazdem tym jeździł kierowca skarżącego – J. S. Okazane tarcze tachografu z tych dni wskazywały rozbieżnie stany licznika, co świadczyło o pokonywaniu przez pojazd w międzyczasie znacznych odległości. Nie przedłożono natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego, kto kierował tym pojazdem 9.10.2020 r. Podobnie ustalono na podstawie stanu licznika brak dokumentów za 12.10.2020 r., 16.10.2020 r., 28.10.2020 r.06 i 09.11.2020 r., 20.11.2020 r., 26.11.2020 r., 25.01.2021 r., 17.02.2021 r., 02.03.2021 r., 02.04.2021 r., 14.04.2021 r. (łącznie 13 dni). Nie można stwierdzić kto dokładnie kierował pojazdem w czasie jego użytkowania w te dni wobec braku żądanych dokumentów, jednak organy orzekające prawidłowo obciążyły skarżącego za brak wykresówek za te dni. Skarżący bezsprzecznie jest właścicielem przedmiotowego pojazdu, zgłosił go do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego (k.88 akt administracyjnych) i faktycznie użytkował w kontrolowanym okresie. Tym samym to skarżący ma obowiązek ewidencjonować w sposób spójny jego użytkowanie i wykazać kto pojazdem kierował i w jakim celu. Wbrew przekonaniu skarżącego przedłożona umowa użyczenia datowana na 1 września 2020 r. nie daje żadnych podstaw do uznania, że w wymienione dni miało właśnie miejsce wykonanie tej umowy. Zasadnie organ I instancji zwrócił uwagę na jej bardzo ogólną treść. Nie wynikają z niej żadne terminy ani okoliczności użyczenia. Twierdzenie skarżącego, że w podane dni z pojazdu korzystał rolnik nie ma pokrycia w materiale dowodowym i z tego powodu nie można uznać ich za wiarygodne. Skarżący bezspornie nie jest rolnikiem, więc nie mogło mieć do niego zastosowanie wyłączenie z art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, którego naruszenie zarzucił. Zważyć trzeba, że ustawodawca nakłada na podmiot wykonujący przewóz drogowy konkretne obowiązki i określa konsekwencje ich naruszenia, opisane w zaskarżonej decyzji. Dlatego podmiot taki nie może zasłaniać się ogólnikowymi twierdzeniami, ale powinien dokładnie wykazać, z należytą starannością, okoliczności użytkowania pojazdu wykorzystywanego do prowadzonej działalności. Skarżący tego nie uczynił, dlatego organy orzekające zasadnie przypisały mu nieprzedłożenie wskazanych 13 wykresówek.

Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 13 ust. 1 lit. r) rozporządzenia (WE) 561/2006, który pozwala na wyjątkowe traktowanie pojazdów wykorzystywanych do dostarczania betonu towarowego. Sam skarżący przyznawał, że nie wszystkie przewozy miały taki charakter. Niezasadnie więc oczekuje wyłączenia spod stosowanych norm wszystkich przewozów. Zastosowanie art. 13 ust. 1 lit. r) rozporządzenia (WE) 561/2006 może mieć miejsce tylko do udokumentowanych sytuacji, potwierdzających jednoznacznie, że przewóz dotyczył transportu betonu towarowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za zasadne ustalenie kary na podstawie lp. 6.3.16 za opisane 32 przypadki braku wykresówek/danych cyfrowych lub zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez konkretnego kierowcę w danym dniu, co daje kwotę 16.000 zł. W pozostałym zakresie naliczonych 4.000 zł Sąd uznał karę za nienależną. Wyjaśnić trzeba, że protokół kontroli sporządzony w przepisanej formie i przez uprawnionych funkcjonariuszy publicznych

w zakresie ich działania stanowi dokument urzędowy i zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, jak słusznie zauważył organ odwoławczy. Nie oznacza to jednak, że ustalenia protokołu kontroli są bezwzględnie wiążące i nie podlegają swobodnej ocenie przy wydawaniu decyzji. Potwierdza to treść art. 76 § 3 k.p.a., który dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Ponadto, stosownie do art. 80 k.p.a., organ ma obowiązek na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego rozstrzygnąć, czy daną okoliczność można uznać za udowodnioną. W tym kontekście skarżący zasadnie zakwestionował przypisanie mu kary za brak wykresówek z 7 dni kierowcy J. L.. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący nie zatrudniał takiej osoby, tak samo nie zatrudniał P. K., wobec którego stwierdzono brak wykresówki za jeden dzień. W ustaleniach ogólnych protokołu wskazano wyraźnie, że w kontrolowanym okresie skarżący zatrudniał dwóch kierowców na podstawie umowy o pracę: K. K. i J. S. oraz współpracował z jednym kierowcą – J. B. na podstawie umowy cywilnoprawnej. Kontrolujący tylko wobec wymienionych kierowców wzywali skarżącego do przedłożenia dokumentów ewidencjonujących czas ich pracy i zaznaczyli w protokole, że poddano kontroli tylko tych trzech kierowców. Bezpodstawnie tym samym przypisano skarżącemu nieprzedłożenie wykresówek J.L. i P.K.. Mimo zawarcia takich stwierdzeń

w protokole kontroli, w aktach sprawy nie ma ani jednego dokumentu, który świadczyłby o tym, że takie osoby wykonywały na zlecenie skarżącego jakiekolwiek przewozy. Żaden z organów orzekających nie wyjaśnił tej nieprawidłowości, trudno też domyślać się przyczyn tego błędu. W związku z tym kara za naruszenie z lp. 6.3.16. niezasadnie objęła te przypadki na kwotę 4.000 zł.

W zakresie kary nałożonej za brak aktualnego badania technicznego pojazdu

(lp. 9.1) Sąd wskazuje, że organ I instancji stwierdził brak takich badań w czterech pojazdach skarżącego. Zrezygnował z nakładania kary w przypadku dwóch pojazdów

z powodu uwzględnienia wyjaśnień skarżącego, że pojazdy te nie poruszały się

w czasie braku ważnego badania technicznego po drogach publicznych, były naprawiane na terenie zakładu. Natomiast ustalono karę za brak aktualnych badań technicznych w pojeździe o nr rej. [...] w okresie 7.06.2020 – 19.09.2020 i [...] w okresie 25.09.2020 – 22.10.2020. Zauważono, że skarżący nie złożył wyjaśnień co do tych przypadków, a więc ich nie kwestionował, dlatego uznano je za bezsporne. Jednak w odwołaniu skarżący podnosił, że również te pojazdy w okresie braku badania technicznego nie poruszały się po drogach publicznych. Organ odwoławczy stwierdził, że jest to nieprawda, ale w aktach sprawy brak jest dowodów, które potwierdzałyby stanowisko organu odwoławczego. Zauważyć też można, że stwierdzony brak aktualnego badania technicznego w pojeździe [...] dotyczy okresu nieobjętego kontrolą. W związku z tym należy uznać za niezasadne ustalenie skarżącemu kary 4.000 zł za naruszenie z lp.9.1.

Słusznie też skarżący podnosił, że nie dysponował pojazdami o numerach rejestracyjnych [...] wymienionymi w decyzjach w związku ze stwierdzonym naruszeniem z lp. 6.2.1 sankcjonowanym stałą karą w wysokości 5000 zł. Nigdzie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w protokole kontroli nie ma mowy o takich pojazdach. Niemniej jednak można to uznać za oczywistą omyłkę, niemającą znaczenia dla rozstrzygnięcia. W protokole kontroli bowiem w pkt 9. dokładnie opisane zostały przypadki niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Kontrolujący ustalili, że dotyczyło to pojazdów należących do skarżącego, zgłoszonych do wykonywania licencji, o nr. rej. [...]. Skarżący tych ustaleń na żadnym z etapów postępowania nie negował. Ponieważ kara za naruszenie z lp. 6.2.1 jest stała, niezależna od ilości stwierdzonych jednostkowych przypadków i ilości pojazdów, kara w wysokości 5.000 zł jest zasadna.

Zważyć należy w tym miejscu, że skarżący nie kwestionował w ogóle naruszeń

z lp. 6,3,8, lp. 5.11. i lp. 6.3.11, za które ustalono należną karę, po jej weryfikacji przez organ II instancji, na łączną sumę 1.600 zł. W skardze nie podnosił też zarzutów co do naruszeń z lp. 6.3.17 i lp. 6.3.14. i przypisanej kary z tego tytułu w kwocie 750 zł. Stąd wniosek, że zgodził się w tym zakresie z organem odwoławczym i popełnienie tych naruszeń jest bezsporne. Sąd również nie znalazł podstaw do ich negowania, nie ma więc potrzeby ich szerszego omawiania.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej za każde naruszenie. Stosownie do ust. 5 pkt 1 tego artykułu suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców

w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Ponieważ suma należnych kar pieniężnych w rozpoznawanej sprawie przekracza 15.000 zł, po uwzględnieniu omówionych nieprawidłowości i pomniejszeniu

z tego powodu ustalonych jednostkowych kar, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podkreślić trzeba, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., który pozwalał na orzeczenie dokładnie kary 15.000 zł. Nie ma więc racji pełnomocnik skarżącego, że w sentencji decyzji powinny zostać zamieszczone jednostkowe kary. Prawidłowo organy orzekające omówiły stwierdzone naruszenia i należne za nie kary jednostkowe w uzasadnieniu do decyzji, które miało właśnie wykazać zasadność przyjętego rozstrzygnięcia o karze 15.000 zł. Zgodzić należy się natomiast ze skarżącym, że nie było potrzeby uchylania decyzji organu I instancji, skoro organ odwoławczy nie zmienił rozstrzygnięcia. Pozostaje to jednak bez znaczenia dla ostatecznego wyniku sprawy, mającego oparcie w przepisach materialnoprawnych i ustaleniach faktycznych.

Zgodzić należy się też z organami orzekającymi, że skarżący nie wykazał, aby

w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d. Skarżący zarzucił w skardze naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Pełnomocnik skarżącego nie wyjaśnił tego zarzutu, poza zdawkowym wskazaniem tego przepisu. Nie wiadomo więc jakiego aspektu sprawy ma on dotyczyć. Niezależnie od tego nie budzi wątpliwości w sprawie, że za omówione naruszenia skarżący nie został ukarany uprzednio przez inny organ.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.