Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1114/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 888
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jedn.
article: art. 1, art. 6c ust. 1-2
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
article: art. 2 ust. 2, art. 1a ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski, sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Protokolant ref. staż. Maria Pawlik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz M.S. kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. ustalił Panu M.S. (dalej: "Skarżący"), zamieszkałemu w miejscowości [...], wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2023

w wysokości 1 151,00 zł, płatnego w IV ratach w następujących terminach: I rata - 288,00 zł płatna w terminie do dnia 15 marca 2023 roku, II rata - 288,00 zł płatna w terminie do dnia 15 maja 2023 roku, III rata - 288,00 zł płatna w terminie do dnia 15 września 2023 roku, IV rata - 287,00 zł płatna w terminie do dnia 15 listopada 2023 roku.

Z uzasadnienia decyzji wynikało, że ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 rok dokonano na podstawie dostępnych organowi danych z ewidencji gruntów i budynków, ewidencji podatkowej i posiadanych akt sprawy oraz stawek określonych przez Radę Gminy G., według następującego wyliczenia:

Podatek rolny (1.115 zł):

- (01-12) użytki rolne ha. fiz.- 10,5800 ha,

- ha przeliczeniowe - 8,3435 ha,

- podstawa opodatkowania - 7,1915 ha

- według stawki 155,00 zł,

- co daje kwotę 1.115 zł

Podatek od nieruchomości (0 zł):

- (01-12) budynki mieszkalne 16,18m2 według stawki 0,00 zł, co daje kwotę 0,00zł,

- (01-12) nieużytki 300,00 m2 wg stawki 0,00 zł, co daje kwotę 0,00 zł,

- co daje łącznie kwotę 0,00 zł.

Podatek leśny (36,00 zł)

- (01-12) lasy ogółem - 0,5100ha,

- lasy opodatkowane - 0,5100ha,

- według stawki 71,0996 zł,

- daje kwotę podatku 36,26 zł.

Łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 - 1 151,00 zł (1.115zł+0zł+36zł).

W odwołaniu Skarżący podniósł, że ewidencja nie zgadza się ze stanem faktycznym na gruncie od dwudziestu paru lat. Urząd Gminy chciałby brać pieniądze, a nie jest zainteresowany wyjaśnieniem sprawy. Odwołujący się podał, że nie kwestionuje powierzchni, gdyż ona się zgadza tylko to co na tej powierzchni się znajduje.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w P. (zwane dalej również "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z wypisów z rejestru gruntów wynika, że Skarżący jest właścicielem:

- działki gruntu o numerze [...] (wspólność małżeńska - żona A.S.), obręb [...] – [...], Jednostka ewidencyjna: [...], księga wieczysta [...], o łącznej powierzchni 3,6100ha, (stan rejestru gruntów na dzień 23.02.2022 roku, jednostka rejestrowa: [...]), którą sklasyfikowano jako:

• R IlIa - grunty orne o powierzchni 0,4800 ha,

• R Illb - grunty orne o powierzchni 1,4800 ha,

• R IVa - grunty orne o powierzchni 1,4800 ha,

• R IVb - grunty orne o powierzchni 0,1500 ha,

• W- RIVa - grunty pod rowami o powierzchni 0,0100 ha,

• W- RIVb - grunty pod rowami o powierzchni 0,0100 ha.

- działki gruntu o numerze [...] (własność 1/1), obręb [...], Jednostka ewidencyjna: [...], księga wieczysta [...], o łącznej powierzchni 2,0000ha, (stan rejestru gruntów na dzień 23 lutego 2022 roku, jednostka rejestrowa; [...]), którą sklasyfikowano jako:

• R Illb - grunty orne o powierzchni 1,5900 ha,

• R IVa - grunty orne o powierzchni 0,3400 ha,

• R IVb- grunty orne o powierzchni 0,0700 ha.

- działki gruntu o numerze [...] (własność 1/1), obręb [...], Jednostka ewidencyjna: [...], księga wieczysta [...], o łącznej powierzchni 5,1800ha, (stan rejestru gruntów na dzień 23.02.2022 roku, jednostka rejestrowa: [...]), którą sklasyfikowano jako:

• Br – RV - użytki rolne zabudowane o powierzchni 0,0625 ha,

• Br – RVI - użytki rolne zabudowane o powierzchni 0,1479 ha,

• LsV - lasy o powierzchni 0,1800 ha,

• Lz-PsV-grunty zadrzewione i zakrzewione o powierzchni 0,1800 ha,

• N- nieużytki o powierzchni 0,0300ha,

• PsV- pastwiska trwałe o powierzchni 2,0700 ha,

• R IVa- grunty orne o powierzchni 0,1500 ha,

• R IVb- grunty orne o powierzchni 0,6600 ha,

• R V- grunty orne o powierzchni 1,5775 ha,

• R VI- grunty orne o powierzchni 0,1221 ha.

Kolegium powołało się na art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 6a ust. 1, ust. 4a oraz ust. 6, art. 6c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 333) i wskazało, że Rada Gminy Gozdowo, na mocy Uchwały z dnia 30 listopada 2022 roku nr XLV/320/22 w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczenia podatku rolnego na 2023 rok, w § 1 postanowiła o obniżeniu średniej ceny skupu żyta ustalonej Komunikatem Prezesa Głównego urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2022 roku w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2023 (M.P. z 2022r., poz. 995) z kwoty 74,05zł za 1 dt - do kwoty 62,00zł za 1 dt, mającą zastosowanie przy obliczaniu podatku rolnego na 2023 rok na obszarze gminy G.

Następnie Kolegium powołało się na art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1-5, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, ust. 7a, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 888 ze zm.), a po przywołaniu treści art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2023 roku, poz. 70), wskazało, że Rada Gminy Gozdowo, na mocy Uchwały z dnia 30 listopada 2022 roku nr XLV/319/22, określiła stawki podatku od nieruchomości na 2023 rok, obowiązujące na terenie gminy G. oraz zwolnienia od tego podatku, wskazując że zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki mieszkalne lub ich części (§ 2 uchwały).

Następnie, po przywołaniu treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2021 roku, poz. 1990 ze zm.) oraz wskazanych orzeczeń sądów administracyjnych (WSA w Poznaniu z dn. 22 października 2015 r., sygn. akt I SA/Po 171/15, z dn. 25 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Po 2142/15), Kolegium stwierdziło, że decyzja Organu I instancji została wydana, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, znajdujących się w aktach sprawy.

Odnosząc się do argumentów podniesionych przez Skarżącego w złożonym odwołaniu, co do niezgodności ewidencji ze stanem faktycznym i ustalonej wysokości podatku za 2023 rok od gruntów, będących przedmiotem opodatkowania w tej sprawie, Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem stan faktyczny sprawy będący podstawą ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 rok został potwierdzony dokumentami, o których mowa wyżej, zaś istnienie prawnej możliwości przeprowadzania dowodu przeciwko treści dokumentów (art.  194 § 3 Ordynacji podatkowej nie może oznaczać uprawnienia organu podatkowego do dokonywania zmian w tych dokumentach.

Kwestionowanie danych w ewidencji gruntów i budynków odbywać się może tylko i wyłącznie w toku odrębnych postępowań uregulowanych przepisami prawa, zaś podatnik, który kwestionuje dane wynikające z dokumentów, dążąc do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, winien wszcząć odpowiednią procedurę mającą na celu dokonanie stosownych zmian.

W piśmie z 7 kwietnia 2023 r. Skarżący zaskarżył ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej to, że do sprawy nic nie wnosi, tylko powiela błędną decyzję Wójta. Wskazał, że wszyscy chcieliby i biorą nienależny pieniądz w Kolegiach za powielanie i opisywania bzdur niezgodnych z prawdą od wielu lat i nikt się tym nie interesuje.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Pełnomocnik Skarżącego w piśmie z 7 grudnia 2023 r. podtrzymał skargę na ww. decyzję Kolegium i wskazał, że przedmiotowym decyzjom oraz postępowaniu zmierzającemu do ich wydania zarzucić można:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwą wykładnię

i zastosowanie, polegające na nazbyt wąskim uznaniu, że w warunkach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do ograniczenia postępowania jedynie do danych

i informacji ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oraz że przedmiotowy przepis uniemożliwia sięganie przez organ do innych danych, zwłaszcza tych wynikających z wiedzy oraz informacji posiadanych przez ten organ, przez co pominięto istotne okoliczności w sprawie, które wskazywały na konieczność wydania rozstrzygnięcia znacząco odmiennego od zaskarżonej decyzji,

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 i 4 oraz art. 107 i 136 k.p.a., jak również art. 12 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na ograniczeniu się w toku postępowania do zbadania wyłącznie jednej kwestii, tj. danych w ewidencji gruntów i budynków, bez wnikliwej weryfikacji stanu faktycznego, informacji przekazanych temu organowi przez Skarżącego oraz danych znajdujących się w rejestrach organu I instancji,

3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 9, 10 i 11 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nienależytym informowaniu Skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, braku należytego wyjaśnienia Skarżącemu przesłanek mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i niezapewnieniu możliwości aktywnego udziału w sprawie, co zamiast tego ograniczyło się do wydania decyzji i poinformowania o jej treści Skarżącego, bez wskazania, jakie przesłanki zaważyły na tym, że stanowisko Skarżącego nie zostało uwzględnione, co jest szczególnie istotne w odniesieniu do osób w podeszłym wieku i nieposiadających odpowiedniego wykształcenia,

które to naruszenia miały istotne znaczenie w sprawie, gdyż doprowadziły do wydania decyzji, która narusza interes Skarżącego i naraża go na wymierną szkodę polegającą na nałożeniu na niego zobowiązania podatkowego w kwocie znaczącą wyższej, niż mogłaby zostać nałożona.

W związku z powyższym Pełnomocnik wniósł o:

1. uchylenie kwestionowanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] organu I instancji, tj. Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2023 r. i zwrot sprawy do ponownego rozpoznania przez organ i instancji,

2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz niezbędne i udokumentowane na dzień wyrokowania w sprawie wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu, według norm przepisanych, z uwagi na niemożność uregulowania tych kosztów przez samego Skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna z uwagi na naruszenie przepisów, które Sąd stwierdził z urzędu nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a.).

Zanim Sąd odniesie się do przyczyn uchylenia zaskarżonej decyzji (oraz decyzji ją poprzedzającej), w pierwszej kolejności zasadne jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów sformułowanych w skardze i piśmie procesowym.

W skardze Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji to, że jest niezgodna z prawdą, w piśmie z 7 grudnia 2023 r. Pełnomocnik Skarżącego wskazał, że "Pomimo kierowanych w tym zakresie przez Skarżącego do organu I instancji pism oraz informacji o zaprzestaniu prowadzenia produkcji rolnej i odłogowaniu ziemi, organ ten faktu tego nie uwzględnił, nie udzielił informacji, które pozwoliłyby Skarżącemu dokonać odpowiednich zmian i oparł swoje rozstrzygnięcie na zdezaktualizowanych danych widniejących w ewidencji gruntów i budynków.". Sąd na tej podstawie przyjmuje, że Skarżący upatruje wadliwość zaskarżonej decyzji w tym, że nie odpowiada ona rzeczywistości w tym znaczeniu, że – niezgodnie z rzeczywistością – istotna część nieruchomości Skarżącego opodatkowana została podatkiem rolnym mimo "zaprzestania prowadzeni produkcji rolnej i odłogowania ziemi". W ten zarzut wpisuje się sformułowany w piśmie z 7 grudnia 2023 r. zarzut dotyczący naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, polegający na nazbyt wąskim uznaniu, że w warunkach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do ograniczenia postepowania jedynie do danych i informacji ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oraz że przedmiotowy przepis uniemożliwia sięganie przez organ do innych danych, zwłaszcza tych wynikających z wiedzy oraz informacji posiadanych przez ten organ, przez co pominięto istotne okoliczności w sprawie, które wskazywały na konieczność wydania rozstrzygnięcia znacząco odmiennego od zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu zarzut ten jest niezasadny.

W sprawie kluczowe znaczenie ma to, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 2210/21 "[w] uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, wskazano, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 u.p.g.k., organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie i w doktrynie wskazuje się również, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy - dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k). Z drugą kategorią danych możemy mieć do czynienia m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12; zob. również S. Bogucki, K. Winiarski, Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015, nr 2, s. 11-19).".

Dodać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2022 r. o podatku leśnym lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Podobnie zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podobnie również ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych z jednej strony w art. 2 ust. 2 stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, jednocześnie za użytki rolne i lasy rozumie grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków (art. 1a ust. 3 tej ustawy). Tym samym występuje ścisły związek między klasyfikacją w ewidencji gruntów i budynków a opodatkowaniem podatkiem leśnym, rolnym, czy też od nieruchomości.

Jak wynika zatem z ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

(z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 2210/21) m.in. rodzaj użytków gruntowych oraz klasy gleboznawcze (klasy bonitacyjne) należą do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków bezwzględnie wiążących dla organu podatkowego. Okoliczność wykazania poszczególnych działek w ewidencji gruntów i budynków jako grunty orne, grunty pod rowami, użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione, pastwiska trwałe, nieużytki, czy wreszcie lasy (wraz z oznaczeniem odpowiedniej klasy bonitacyjnej) powoduje, że – dla celów podatkowych – organ podatkowy jest na mocy art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zobowiązany przyjąć te dane. O ile ma rację Pełnomocnik Skarżącego, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - wyjątkowych - przypadkach może nie mieć zastosowania, w niniejszej sprawie taki przypadek nie występuje. Skarżący kwestionuje prawidłowość klasyfikacji rodzaju użytków gruntowych wskazując, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i odłogował ziemię (kwestionując rozliczenie za 2021 r. Skarżący podnosił, że "działki zostały "źle" sklasyfikowane (tzn. faktycznie zostały - wedle oświadczenia skarżącego - zalesione), albowiem strona dokonała ich zalesienia" – por. wyrok z 18 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1184/21) – powyższe nie uzasadnia odstąpienia przez organ podatkowy od zawartych w ewidencji gruntów danych, które mają, jak wskazano wyżej, charakter wiążący dla organu.

Mając na uwadze powyższe za niezasadny należało uznać ww. zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne – w tym przypadku nie można mówić o jego niewłaściwej wykładni i zastosowaniu, polegającym na nazbyt wąskim uznaniu, że w warunkach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do ograniczenia postępowania jedynie do danych i informacji ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków.

Za niezasadne Sąd uznał również pozostałe zarzuty sformułowane w piśmie procesowym – w tym przypadku wystarczy wskazać, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego, lecz przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (por. art. 3 pkt 2 k.p.a. oraz art. 1 ustawy Ordynacja podatkowa). Jednocześnie abstrahując od wadliwości wskazania przepisów k.p.a. jako regulujących działanie organu podatkowego (zamiast przepisów O.p.) i skupiając się na prawidłowym sposobie działania przez organ (według Pełnomocnika Skarżącego) należy stwierdzić, że zarzuty te są jedynie częściowo zasadne. Za niezasadne, w ocenie Sądu, należy uznać oczekiwanie Pełnomocnika Skarżącego od organu podatkowego, ażeby ten organ, w ramach postępowania podatkowego, podejmował we własnym zakresie działania, czy też instruował Skarżącego w przedmiocie zmiany ewidencji gruntów i budynków. Zainicjowane postanowieniem z dn. [...] stycznia 2023 r. (k. 3 akt podatkowych) postępowanie podatkowe miało za przedmiot wyłącznie określenie wysokości Skarżącemu łącznego zobowiązania podatkowego za 2023 r. i w ramach tego postępowania, obejmującego wyłącznie tę kwestię, przy wynikającym z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. związaniu danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nie było zatem podstaw do podejmowania przez organ działań w zakresie zmiany tychże danych.

Pełnomocnik Skarżącego zarzuca również brak zapewnienia Skarżącemu aktywnego udziału w sprawie. Również z tym zarzutem nie można się zgodzić. Jak wynika z protokołu z dn. 31 stycznia 2023 r. (k. 4 akt podatkowych) Skarżącego zapoznano ze zgromadzonym materiałem, udostępniono wypełnione formularze zgodnie z ewidencją, poinformowano, że organ podatkowy jest związany brać pod uwagę ewidencję gruntów.

Jednocześnie za zasadny należało uznać zarzut dotyczący braku należytego wyjaśnienia przesłanek mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w zakresie w jakim treść uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji w istocie ogranicza się do wskazania pewnych zagregowanych wielkości w taki sposób, że brak jest w niektórych przypadkach możliwości weryfikacji, co składa się na poszczególne wielkości i w konsekwencji w jaki sposób doszło do obliczenia kwoty podatku. W tym miejscu Sąd zauważa, że jak wynika z decyzji organu drugiej instancji zaskarżoną decyzją objęto opodatkowaniem kilkanaście działek w różny sposób zaklasyfikowanych w ewidencji, w odniesieniu do tychże działek zastosowano przeliczniki powierzchni użytków rolnych. W decyzji (i jej uzasadnieniu) organu pierwszej instancji nie znalazło się jednak jakiekolwiek wyszczególnienie poszczególnych pozycji (i ich przeliczników) odnoszących się do poszczególnych działek odpowiednio kwalifikowanych w ewidencji gruntów i budynków. W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – mamy do czynienia z wieloma działkami, niezbędne jest stosowne uszczegółowienie, w jaki sposób doszło do obliczenia poszczególnych wielkości (tutaj np. w odniesieniu do podatku rolnego ograniczono się do wskazania: pow. fizyczna 10,58 ha; pow. przel. 8,3435 ha, użytki rolne 10,58 ha, opodatkowanie 7,1915 ha (przel)., stawka 155 zł, kwota podatku 1.114,69 zł (1.115 zł). Ze wskazanego zestawienia wynika jedynie to, że podatek został obliczony wskutek przemnożenia 7,1915 ha przez stawkę 155 zł/ha (i zaokrąglone do pełnych złotych), nie wynika z tego jednak w jaki sposób doszło do przeliczenia powierzchni (które działki zostały wzięte pod uwagę oraz jakie przeliczniki zastosowano). Nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby przykładowo organ w formie tabelarycznej wskazywał poszczególne wielkości odnoszące się do poszczególnych działek gruntu. Uzasadnienie decyzji w taki sposób jak dokonano tego w decyzji organu pierwszej instancji, tj. w sposób uniemożliwiający zrozumienie (i weryfikację) na jakiej podstawie podatnikowi określono kwotę podatku, stanowi naruszenie przepisu art. 210 §1 pkt 6 w zw. z §2 O.p.

W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na to, że w protokole z dn. 31 stycznia 2023 r. wskazano, że w ramach zgromadzonego materiału znajduje się wydruk z dn. 20 stycznia 2023 r. o posiadanych przez Skarżącego gruntach. Sąd stwierdza, że w aktach podatkowych poprzedzających wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji brak jest jakichkolwiek wydruków o posiadanych gruntach, w aktach odwoławczych znajdują się wypisy z 2015 r. (k. 9-10 akt podatkowych) oraz wydruki z dn. 27 lutego 2023 r. (k. 11-13 akt podatkowych), w efekcie nie wiadomo na podstawie jakich dokumentów organ pierwszej instancji orzekł w sprawie Skarżącego.

Jednocześnie nie można uznać, że organ odwoławczy – ponownie rozpoznając sprawę w ramach postępowania przed drugą instancją – dokonał ponownego przeliczenia (i w konsekwencji weryfikacji) poszczególnych wielkości składających się na kwotę wyliczonego podatku. Organ odwoławczy ograniczył się w tym zakresie do wskazania właścicielem których działek jest Skarżący (str. 3), przywołaniem przepisów, w tym treści uchwały z dnia 30 listopada 2022 r. nr XLV/320/22 (str. 5) oraz uchwały z dnia 30 listopada 2022 r. nr XLV/319/22, wskazania orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wskazania, że "zaskarżona decyzja została wydana, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, znajdujących się w aktach sprawy" (str. 8). Tym samym, również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika to, w jaki sposób poszczególne pozycje składające się na łączny podatek, zostały obliczone. O tym, że organ odwoławczy w istocie zaniechał dokonania ponownego obliczenia wskazanych wielkości (i tym samym ich weryfikacji) najlepiej świadczy to, że wśród wymienionych jako lasy działek Skarżącego organ odwoławczy wymienił jedynie działkę znajdującą się na działce gruntu o nr [...] o pow. 0,18 ha, jednocześnie organ pierwszej instancji jako lasy ogółem przyjął 0,51 ha. Tym samym, świadczy to o tym, że organ odwoławczy nie tylko zaniechał wynikającego z art. 127 O.p. obowiązku ponownego rozstrzygnięcia sprawy (jak wskazał NSA w wyroku z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 516/23 "Postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej (podatkowej), która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Istotą administracyjnego toku instancji jest więc dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, nie zaś jedynie kontrola zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji."), lecz spowodował, że w istocie zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej, skoro nie wiadomo, w jaki sposób poszczególne wielkości służące określeniu podatku zostały obliczone.

Końcowo Sąd zauważa również, że zakładając, że łączne zobowiązanie pieniężne określone decyzją z [...] lutego 2023 r. obejmowało również działkę [...] (ta działka została wskazana w uzasadnieniu organu odwoławczego, wydruki dot. tej działki znajdują się również w aktach odwoławczych – k. 10,11 akt podatkowych), należy zwrócić uwagę, że przedmiotowa działka znajduje się – jak wynika z zaskarżonej decyzji i tychże dokumentów – we współwłasności Skarżącego oraz Jego żony (zwróciło na to uwagę również Kolegium w uzasadnieniu "wspólność małżeńska – żona A.S."). Uszło uwadze jednak uwadze organów, że w takiej sytuacji, gdy dana nieruchomość jest we współwłasności, nakaz płatniczy winien zawierać stosowne informacje.

Zgodnie bowiem z treścią art. 6c ust. 1 ustawy i podatku rolnym, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio.

W niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wskazane w tym przepisie. Decyzja dotyczy bowiem zarówno podatku od nieruchomości, podatku rolnego jak i podatku leśnego, a przedmioty opodatkowania położone są na terenie tej samej gminy.

Stosownie do treści art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym, łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.

W świetle powołanych przepisów, prawidłowe były wydanie decyzji wyłącznie na Skarżącego - jako jednego ze współwłaścicieli nieruchomości.

Sąd jako własny przyjmuje pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku

z 7 lutego 2018 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1087/17, zgodnie z którym przyjęcie w art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym zasady, zgodnie z którą solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli nieruchomości opodatkowanych podatkiem rolnym i równocześnie podatkiem od nieruchomości lub leśnym rodzi konieczność wydania jednej decyzji (nakazu płatniczego) na któregokolwiek ze współwłaścicieli, rodzi konieczność wydania jednego, nakazu płatniczego i wskazania w nim obowiązku podatkowego odnoszącego się do wszystkich przedmiotów opodatkowania, wskazania pozostałych współwłaścicieli z którymi adresat decyzji ponosi odpowiedzialność solidarną, a także informacji o solidarnym charakterze odpowiedzialności.

Z powyższego wynika, że w zakresie w jakim przedmiot opodatkowania jest we współwłasności (tutaj – jak wskazał sam organ odwoławczy – działka gruntu nr [...] we wspólności małżeńskiej z żoną A.S.), niezbędne było wskazanie w decyzji pozostałych współwłaścicieli (tutaj żony Skarżącego), a także informacji o solidarnym charakterze odpowiedzialności. Oczywiście owo wskazanie winno obejmować jedynie przedmioty pozostające we współwłasności. Tym samym, jeżeli nakaz płatniczy obejmuje zarówno przedmioty będące we współwłasności adresata decyzji z innymi osobami, jak również przedmioty, których adresat decyzji jest wyłącznym właścicielem, wówczas z treści decyzji musi jednoznacznie wynikać, że solidarny charakter odpowiedzialności ze wskazanymi współwłaścicielami obejmuje tylko określone przedmioty (objęte współwłasnością), a nie wszystkie przedmioty.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji zapewni, że decyzja znajdzie swoje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, z decyzji i jej uzasadnienia będzie wynikało, w jaki sposób doszło do obliczenia kwoty podatku (poprzez odpowiednie jej zdezagregowanie), jednocześnie w sytuacji gdy nakaz płatniczy obejmie zarówno przedmiot(-ty) będący(-e) we współwłasności adresata decyzji z inną(-ymi) osobą (-ami), jak również przedmiot(-y), który (-ch) adresat decyzji jest wyłącznym właścicielem, wówczas z treści decyzji będzie wynikać solidarny charakter odpowiedzialności ze wskazanym(-i) współwłaścicielem (-ami) w zakresie tego(tych) przedmiotu (-ów) objętego (-tych) współwłasnością. Jednocześnie, w sytuacji ewentualnego złożenia odwołania organ odwoławczy wypełni obowiązki wynikające z art. 127 O.p. w zakresie ponownego rozstrzygnięcia sprawy.

Na zasądzoną Skarżącemu kwotę 50 zł składał się uiszczony przez Skarżącego wpis od skargi w tej kwocie.