Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2027/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 9 stycznia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 192/22 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2022 r., VIII SA/Wa 192/22 oddalił skargę J. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...]w przedmiocie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Starosta G. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r., działając na podstawie art. 6a ust. 1, art. 8a ust. 5, art. 8b i art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U.2016.703 ze zm.), dalej jako ,,u.z.w.g.", ustalił wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi O. i C. w gminie M. oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów zgodnie z przepisami u.z.w.g. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego większość wnioskodawców złożyła oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o sposobie korzystania z gruntów, w których wskazali, że korzystają z gruntów wspólnoty od najmłodszych lat do dzisiaj wraz z dziećmi i wnukami. Staw służył do pojenia krów, łowiono w nim ryby oraz kąpały się w nim dzieci. W zimie na stawie jeżdżono na łyżwach, a na innych działkach zbierane były zioła. Na gruntach w c. organizowane byty ogniska i spotkania towarzyskie, młodzi grali w piłkę a w zimę zjeżdżali na sankach. Obecnie grunty te wykorzystywane są rekreacyjnie, woda ze stawu pozyskiwana jest na potrzeby gospodarstw rolnych, a koszone zielonki dla inwentarza. Organ wskazał jednocześnie, że J. W. oświadczyła, że nie korzysta z gruntów wspólnoty, jednocześnie zaznaczając, że grunty wspólnoty od lat nie były wykorzystywane przez nikogo, o czym świadczy stan działek.

Starosta G. podał także, że z protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 27 stycznia 2021 r. jednoznacznie wynika, że mieszkańcy wsi O. i C. są przeciwni umieszczeniu w przedmiotowym wykazie J. W.z uwagi na to, że jest "obca" i nie zamieszkuje na terenie wsi O. bądź C. J. W. natomiast oświadczyła na rozprawie administracyjnej chęć uczestniczenia we wspólnocie z uwagi na to, że posiada tutaj ziemię, jest obecna w życiu społeczności lokalnej i płaci podatki do Gminy M J.W. zaznaczyła również, że nie czuje się ,,obca" i chciałaby aktywnie uczestniczyć w życiu wspólnoty. Burmistrz Gminy i Miasta M. na koniec rozprawy administracyjnej oświadczył, że popiera wniosek mieszkańców wsi za wyjątkiem J. W., gdyż to mieszkańcy stale tu zamieszkujący i użytkujący grunty mogą czuć się udziałowcami wspólnoty, a nie osoba, która nabyła grunty pod działalność nie związaną z rolnictwem.

W związku z powyższym, organ I instancji nie uwzględnił J. W. w ww. wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi O. i C. Organ uznał, iż nie spełnia ona dyspozycji art 6a ust 1 u.z.w.g., tj. nie korzystała z gruntów wspólnoty w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r., a zgodnie z art. 6a ust. 2 tejże ustawy, nie korzystanie z gruntów wspólnoty gruntowej w okresie wymienionym w ust 1 pkt 1 nie powoduje utraty uprawnień, jeżeli było spowodowane klęską żywiołową, wypadkami losowymi lub innymi szczególnymi względami, co w tym przypadku nie miało miejsca. J. W. pomimo posiadania gruntów rolnych na terenie wsi C., nie prowadzi gospodarstwa rolnego i zgodnie ze złożonym oświadczeniem nie korzystała z gruntów wspólnoty nieprzerwalnie przez okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r., czyli nie spełniła konkretnych wymogów art. 6a ust. 1 pkt 1 u.z.w.g., co stanowi warunek konieczny. Wszyscy zaś udziałowcy umieszczeni w ww. wykazie osób uprawnionych, spełniają warunki określone w art. 6a ust. 1 pkt 1 u.z.w.g.

Pismem z dnia 23 listopada 2O21 r. J. W. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Starosty G., wskazując, że spełnia wymogi art. 6a ust. 1 u.z.w.g. i powinna być uwzględniona w wykazie.

Wojewoda M. wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda przybliżył przebieg dotychczasowego postępowania i wskazał, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. uchylił poprzednią decyzję Starosty Gr. wydaną w niniejszej sprawie i przekazał sprawę temuż organowi do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia w decyzji o prawach J. W. Organ odwoławczy nadto wskazał wówczas na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie powierzchni gospodarstw rolnych poszczególnych wnioskodawców, a także wskazując, iż miarodajna dla określenia udziałów osób uczestniczących we wspólnocie gruntowej jest dzień 31 grudnia 2015 r., co wynika z art. 6a u.z.w.g. Organ odwoławczy następnie wskazał, iż analiza akt sprawy pozwala na wyprowadzenie wniosku, że w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym zostały podjęte działania mające na celu prawidłowe ustalenie wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi O.i C., zostały zebrane dodatkowe dowody w sprawie i na ich podstawie ustalono, iż J. W. pomimo posiadania gruntów rolnych na terenie wsi C., nie prowadzi gospodarstwa rolnego i zgodnie ze złożonym oświadczeniem, nie korzystała z gruntów wspólnoty nieprzerwanie przez okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r. Tym samym J.W. nie spełniła warunków wskazanych w art. 6a ust. 1 pkt 1 u.z.w.g., koniecznych dla uznania udziału we wspólnocie gruntowej.

Pismem z dnia 20 stycznia 2022 r. J. W. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, rozważenie uchylenia w całości decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. Skarżąca wskazała na naruszenie w toku postępowania administracyjnego przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a także norm prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2022 r. wskazał, iż w dniu wejścia w życie przepisów u.z.w.g., tj. w dniu 5 lipca 1963 r. zostały określone nieruchomości, które uzyskały status wspólnoty gruntowej. Po tej dacie powstanie wspólnoty gruntowej było niemożliwe z uwagi na to, że nie było regulacji prawnej dotyczącej wspólnot gruntowych. Dopiero od dnia 1 stycznia 2016 r., a więc od wejścia w życie ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, ustawodawca wprowadził możliwość ustalania osób uprawnionych na podstawie stanu faktycznego istniejącego pomiędzy 1 stycznia 2006 r. a 31 grudnia 2015 r. Nowelizacja ustawy przewidziała, że w przypadku, gdy nie jest możliwe ustalenie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 lub 2, lub ich następców prawnych, starosta wydaje decyzję o nieustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie (dodany art. 8a ust. 7 u.z.w.g.). W przypadku gdy taka decyzja staje się ostateczna, ustalenie które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową oraz ustalenie wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, a także wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie nastąpi na wniosek kolejnej grupy (nowej grupy uprawnionych wprowadzanych nowelizacją ustawy), o których mowa w dodanym art. 6a u.z.w.g. Przepis ten oznacza, że w przypadku, gdy nie ustalono uprawnionych do udziału we wspólnocie osoby, które były stronami postępowania prowadzonego zgodnie z art. 8a u.z.w.g., będą mogły również złożyć wnioski o wszczęcie postępowania w trybie art. 8c u.z.w.g.

Sąd I instancji wskazał następnie, że skarżąca J.W. prawidłowo nie została uwzględniona w przedmiotowym wykazie, a to z uwagi na niespełnianie warunków zawartych w art. 6a ust. 1 u.z.w.g. Skarżąca bowiem sama oświadczyła pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie korzystała z gruntów wspólnoty w okresie od 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. Jest to zaś warunek konieczny do znalezienia się w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Sąd I instancji zauważył, że niekorzystanie ze wspólnoty gruntowej w okresie wskazanym w art. 6a ust. 1 pkt 1 u.z.w.g. nie powoduje utraty uprawnień, jeżeli spowodowane było klęską żywiołową, wypadkami losowymi lub innymi szczególnymi względami. W kontrolowanej sprawie skarżąca nie wykazała, że okoliczności, o których mowa powyżej zaistniały w stosunku do jej osoby. W świetle powyższego, wobec złożonego przez skarżącą oświadczenia, Sąd I instancji uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. polegający na braku oceny, czy skarżąca rzeczywiście korzysta ze wspólnoty gruntowej. Podkreślił, że dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, istotnym był fakt, że wszyscy pozostali udziałowcy zamieszczeni w wykazie udziałowców spełniają warunki określone w art. 6a ust. 1 pkt 1 u.z.w.g., gdyż złożyli oni oświadczenia, że faktycznie korzystali z gruntów wspólnoty w wymaganym okresie, tj. od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r. Wskazane powyżej ustalenia mają decydujące znaczenie. Organy orzekające prawidłowo przyjęły domniemanie dobrej wiary osób składających oświadczenie o korzystaniu ze wspólnoty, tym bardziej, że były one składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zdaniem Sądu I instancji, powyższych ustaleń nie mogły zakwestionować zdjęcia gruntów wchodzących w skład wspólnoty. Sąd uznał, iż z dokumentacji fotograficznej nie wynika, że grunty te nie są wykorzystywane.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła J.W., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:

I) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, oraz art. 80 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że organy obu instancji naruszyły ww. przepisy k.p.a. przez ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z oświadczeń stron o korzystaniu z gruntów pod rygorem odpowiedzialności karnej, odebrania informacji od stron w przedmiocie opłacania podatków, przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i zaniechały wzięcia pod rozwagę dowodu z dokumentacji fotograficznej gruntów lub przeprowadzenia innych dowodów, jak bezpośrednie oględziny tych gruntów, w wyniku czego błędnie ustalono, że pozostałe strony postepowania korzystały z gruntów wspólnoty, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji oraz na treść zaskarżonego wyroku;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że organy obi instancji naruszyły ww. przepisy k.p.a. stwierdzając, że trudne jest wykazanie faktu zbierania ziół czy poboru wody i uznanie, że zarośnięcie gruntów wspólnoty nie świadczy o braku ich użytkowania przez mieszkańców przy jednoczesnym zaniechaniu wzięcia pod rozwagę dowodu z dokumentacji fotograficznej gruntów wspólnoty lub przeprowadzenia innych dowodów, jak bezpośrednie oględziny tych gruntów, w wyniku czego Sąd I instancji uznał, że w sprawie zostały wyczerpane wszelkie środki dowodowe przy jednoczesnym braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji oraz na treść zaskarżonego wyroku;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający ocenę legalności zaskarżonego wyroku, wobec braku wyjaśnienia, jaki wpływ na treść zaskarżonego wyroku ma ewentualne naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art 80 k.p.a. oraz braku wyjaśnienia, z jakiego powodu Sąd I instancji uznał, że została wyczerpana inicjatywa dowodowa, w sytuacji gdy organy obu instancji pominęły dowody z dokumentów – zdjęć gruntów wspólnoty gruntowej w sprawie i zaniechały podjęcia dodatkowych czynności dowodowych.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Podniesione zarzuty kasacyjne szerzej umotywowano.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Sołtys wsi O. i C. wniósł o jej oddalenie w całości wskazując, iż wnioskowane aktualnie dowody z oględzin i dokumentacji fotograficznej nic do sprawy nie wniosą gdyż mogłyby wykazać aktualny stan zagospodarowania nieruchomości, a nie stan w określonej dacie, istotnej z punktu widzenia przepisów u.z.w.g.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

W skardze kasacyjnej podniesione zostały wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe uzasadnia przywołanie regulacji materialnych, które wskażą na charakter prawny instytucji wspólnoty gruntowej i zakres okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia badanej sprawy. Katalog osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wynika z dwóch regulacji prawnych zawartych w przepisach u.z.w.g. Przy czym tylko jedna z nich pozostaje regulacją mogącą stanowić współcześnie podstawę prawną dla określenia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Kreuje ją przepis art. 6a u.z.w.g., który wskazuje jedynie na uzupełnienie regulacji podstawowej w tym zakresie, wynikającej z art. 6 u.z.w.g. Przepis ten stanowi, iż uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty (ust. 1). Jeżeli wspólnotą gruntową są lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia, uprawnionymi do udziału w takiej wspólnocie są osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania lub osoby prawne mające siedzibę na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę, lub osoby mające miejsce zamieszkania na terenie innej miejscowości, a prowadzące gospodarstwo rolne, chyba że w okresie 5 lat przed dniem wejścia w życie ustawy osoby te faktycznie ze wspólnoty nie korzystały (ust. 2). Niekorzystanie ze wspólnoty gruntowej w okresie wymienionym w ust. 1 bądź w ust. 2 nie powoduje utraty uprawnień, jeżeli spowodowane to było klęską żywiołową, wypadkami losowymi lub innymi szczególnymi względami (ust. 3). Regulacja ta ma aktualnie charakter raczej historyczny, bowiem odwołuje się od okresów sprzed dnia wejścia w życie u.z.w.g., a więc sprzed 5 lipca 1963 r. Prawnie aktualna pozostaje natomiast regulacja art. 6a u.z.w.g., wprowadzona ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U.2015.1276), mocą której ustawodawca przewiduje możliwość określenia nowych podmiotów uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej w przypadku, gdy nie jest możliwe ustalenie pierwotnych uprawnionych, a więc podmiotów wskazanych w art. 6 u.z.w.g. Przepis art. 6a u.z.w.g. wskazuje bowiem regułę uzupełniającą dla wskazania osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej przez wskazanie, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 lub 2, uprawnionymi do udziału w tej wspólnocie są: 1) osoby fizyczne lub prawne, które posiadają gospodarstwa rolne i nieprzerwanie przez okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. faktycznie korzystały ze wspólnoty gruntowej albo 2) osoby fizyczne, które mają miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę lub prowadzą w tej miejscowości gospodarstwo rolne – jeżeli wspólnotą gruntową są lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia, chyba że przez okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. osoby te faktycznie nie korzystały ze wspólnoty. Analiza powyższej regulacji prawnej jasno wskazuje, iż okolicznością relewantną, bez względu na charakter gruntów stanowiących wspólnotę gruntową, jest faktyczne korzystanie ze wspólnoty gruntowej przez okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.

Okoliczności sprawy stanowiące podstawę ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi O. i C. w gminie M. wynikają m.in. z oświadczeń mieszkańców ww. wsi wskazujących na korzystanie przez nich z gruntów wspólnoty, tj. z działek nr 96, nr 107 i nr 111 obrębu O. oraz nr 47 i nr 96 z obrębu C. Wyjątek w tym zakresie stanowi skarżąca, która wyrażnie oświadczyła pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż z gruntów wspólnoty nie korzystała. Pozwoliło to organom administracji i Sądowi I instancji dojść do trafnego wniosku, że skarżąca nie wypełnia przesłanki art. 6a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.w.g. bowiem przez okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. faktycznie nie korzystała ze wspólnoty gruntowej. Tym samym bez względu na charakter zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty gruntowej, nie wypełnia kluczowego warunku udziału we wspólnocie gruntowej. Co więcej, z okoliczności sprawy nie wynika także aby niekorzystanie przez skarżącą ze wspólnoty gruntowej w ww. okresie było spowodowane klęską żywiołową, wypadkami losowymi lub innymi szczególnymi względami. Dokonane w toku postępowania administracyjnego ustalenia w powyższym zakresie są jednoznaczne. Wypada jednak zauważyć, iż w skardze kasacyjnej nie są one podważane. Formułując zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. skarżąca kasacyjne podważa ustalenie odnoszące się do użytkowania w ogóle gruntów wspólnoty gruntowej.

Odnosząc się do powyższych zarzutów trzeba wskazać, iż obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nałożony na organy administracji publicznej, stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej (materialnej) statuowanej przepisem art. 7 k.p.a. Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i do rozpatrzenia tegoż zgromadzonego materiału (art. 77 § 1 k.p.a.). Z tego też powodu organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Realizacja powyższych obowiązków wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a następnie organ winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a swoje stanowisko powinien przekonująco uzasadnić (art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.) (vide: wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r., II GSK 1548/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wymogu dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy nie oznacza jednak obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w nieskończoność lub też prowadzenia postępowania dowodowego w oparciu o dowody, które nie mogą przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności sprawy. W badanej sprawie korzystanie z gruntów stanowiących wspólnotę gruntową przez mieszkańców wsi O. i C. wynika z oświadczeń kilkunastu osób mieszkających od lat na tym terenie, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej. Wskazany w owych oświadczeniach sposób zagospodarowania gruntów wspólnoty i sposób ich wykorzystywania przez mieszkańców nie był podważany przez władze Gminy M. Oświadczenia o sposobie wykorzystywania gruntów wspólnoty dotyczyły okresu od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r. i wskazywały na korzystanie z tych gruntów w sposób charakterystyczny dla stosunków wiejskich, w tym m.in. dla rekreacji, zbierania ziół, poboru wody. Fakty te wynikają z wyraźnych oświadczeń uczestników postępowania złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej. Brak jest w sprawie dowodów przeciwnych, zaprzeczających treści oświadczeń złożonych przez mieszkańców wsi O. i C. Trafnie zatem zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dowody stały się podstawą ustaleń faktycznych. Dowodów tych nie podważa także skarżąca kasacyjnie złożonym w tym zakresie oświadczeniem. Wskazuje w nim bowiem, że sama nie korzystała z gruntów wspólnoty, co nie zaprzecza temu, że korzystali z nich inni mieszkańcy powyższych wsi. Natomiast oferowane przez skarżącą dowody, mające wykazać zobiektywizowany charakter braku możliwości korzystania z tych gruntów, nie mogą być uznane za przydatne w okolicznościach badanej sprawy. Dowód z oględzin gruntów wspólnych, podobnie jak aktualne zdjęcia tych gruntów nie stanowią dowodów na to, jak grunty te były zagospodarowane w latach 2005 – 2015, a zatem kilka lub kilkanaście lat wcześniej. Perspektywa czasowa, z jakiej przeprowadzone zostałyby dowody na okoliczność tego, jak zagospodarowane pozostawały w owym czasie działki wspólnoty gruntowej, czyniłaby je dowodami pośrednimi, które co najwyżej probabilistycznie opisywałyby zagospodarowanie owych gruntów i wynikający z tego możliwy sposób korzystania z nich. Nie sposób dowody takie uznać za wiarygodne źródło dowodowe na okoliczność braku możliwości korzystania z tych gruntów przez okolicznych mieszkańców, w sytuacji gdy kilkanaście osób mieszkających w najbliższej okolicy opisało sposób korzystania z tych gruntów, wskazując precyzyjnie podejmowane na tym terenie czynności, wskazujące na wykorzystywanie tegoż gruntu przez konkretnych przedstawicieli lokalnej społeczności. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą kasacyjne, że dowody, których przeprowadzenia zaniechano, mogłyby mieć wpływ na wynik dokonanych ustaleń, w szczególności, że tak uzyskany materiał dowodowy miałby moc wyższą niż oświadczenia mieszkańców złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Tym samym zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. podnoszone w powyższym kontekście uznać należy za niezasadne.

Nie można także potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia owego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić w przypadku gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera jednego z ww. elementów. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów tego rodzaju. Dodatkowo należy zauważyć, iż w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis 2011 r., uwaga 7 do art. 141; uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011 r., I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017 r., I OSK 2693/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W skardze kasacyjnej nie wskazano na tego rodzaju wadliwość. W świetle uwag powyżej poczynionych nie można zgodzić się z zarzutem kasacyjnym wskazującym, że ustalenia okoliczności stanowiących podstawę faktyczną jej rozstrzygnięcia dokonano z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Jakkolwiek zarzut tak postawiony nie wskazuje na możliwość naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 141 § 4 p.p.s.a., to uznanie jego bezzasadności dodatkowo podkreśla brak podstaw do formułowania zarzutu naruszenia powyższej regulacji prawnej.

Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca pismem z dnia 26 października 2021 r. zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.