Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1074/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138i par. 2, art. 145 par. 1, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "T." Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 776/19 w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2019 r. nr 3001-IOA.4246.126.2019.MRa w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach bez koncesji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "T." Sp. z o.o. w L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 776/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę "T." Sp. z o.o. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 30 sierpnia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła "T." Sp. z o.o. w L. (dalej "skarżąca"), wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie orzeczenia organu drugiej instancji, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła o przeprowadzenie rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a.") zarzuciła naruszenie procedury mające zasadniczy wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia, mimo oczywistego naruszenia przez organ odwoławczy prawa procesowego, które miało podstawowy wpływ na wynik sprawy, to jest art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 2 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej "o.p.") poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy odwołanie z pewnością nie zostało wniesione z uchybieniem terminowi odwoławczemu, a to z powodu wadliwego doręczenia przez organ pierwszej instancji decyzji wydanej w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z 31 stycznia 2023 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.), sprawa została skierowana do rozpoznania 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym zostały poinformowane strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie kwestią sporną jest ocenia prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji co do zgodności z prawem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 11 maja 2019 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach.

Sąd pierwszej instancji, akceptując stanowisko wyrażone przez organ, uznał, że skarżąca w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie była reprezentowana przez pełnomocnika, a więc decyzję z 11 maja 2019 r. prawidłowo doręczono skarżącej 16 maja 2019 r. Termin na wniesienie odwołania upłynął 30 maja 2019 r., a zostało ono wniesione 17 czerwca 2019 r., czyli z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności.

WSA zauważył, że w toku postępowania przez organem pierwszej instancji złożone zostały pełnomocnictwa, jednak pierwsze z nich udzielone r.pr. W.Z. datowane na 16 lipca 2018 r. zostało podpisane przez J.M., który – jak wynika z aktu zgonu – zmarł 19 czerwca 2018 r., tj. przed datą pełnomocnictwa. Następnie wniosek o umorzenie postępowania podpisał r.pr. A.D., który – po wezwaniu do przedłożenia dokumentu umocowania – przedstawił pełnomocnictwo udzielone mu przez r.pr. W.Z.. Z uwagi na to, że nie był on umocowany do działania w sprawie, nie mógł również udzielić pełnomocnictwa dalszego. Trzecie pełnomocnictwo miało zaś wpłynąć do organu 26 lutego 2019 r., przy piśmie z 21 lutego 2019 r. Z akt administracyjnych wynika jednak, że pełnomocnictwo to wpłynęło do organu dopiero 9 sierpnia 2019 r. wraz z oświadczeniem Prezesa Zarządu skarżącej spółki z 18 grudnia 2018 r. o potwierdzeniu wszelkich dokonanych w sprawie czynności pełnomocników ustanowionych w sprawie. Wbrew zobowiązaniu Sądu nie wykazano, kiedy stosowne pełnomocnictwo wpłynęło do organu. Z nadesłanych przy piśmie pełnomocnika skarżącego z 27 stycznia 2020 r. dokumentów wynika jedynie, że 21 lutego 2019 r. nadano do organu odwoławczego przesyłkę, ale nie wykazano, że znajdowało się w niej stosowne pełnomocnictwo.

Z powyższym stanowiskiem Sądu nie zgodziła się skarżąca. Podniosła, że niewadliwe umocowanie trafiło do organu 26 lutego 2019 r., czyli 3 miesiące przed wydaniem decyzji w sprawie. Okoliczność tę na żądanie Sądu pierwszej instancji strona udowodniła, przesyłając kopię pisma, które wówczas skierowano do organu, wraz jego załącznikami. Zdaniem skarżącej, skoro umocowanie złożono przed wydaniem decyzji, to pominięcie pełnomocnika przy doręczaniu decyzji było błędem, który nie może rodzić dla strony żadnych negatywnych skutków, jakie związane są z doręczeniem rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, a nie tylko stronie.

Ponadto, strona wskazała, że zgodnie z art. 138i § 2 o.p. ustanowienie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od daty zawiadomienia organu podatkowego, a nie od dnia złożenia dokumentu potwierdzającego udzielone umocowanie.

Ze stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika, który prawidłowo wykazałby swoje pełnomocnictwo, a więc decyzja z 11 maja 2019 r. zasadnie została doręczona skarżącej.

W skardze kasacyjnej kwestionowane jest jedynie stanowisko WSA co do skuteczności złożenia pełnomocnictwa przy piśmie z 26 lutego 2019 r. Zdaniem NSA, z akt administracyjnych wynika, że pismo datowane na 21 lutego 2019 r. wpłynęło do Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 9 sierpnia 2019 r., czyli po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Również strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wykazała, że przesyłka nadesłana do organu 21 lutego 2019 r. zawierała ww. pismo. Co więcej, przedstawione przez stronę pismo w sprawie zostało skierowane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, a nie do Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu, który był organem pierwszej instancji, zostało oznaczone innym numerem niż decyzja organu pierwszej instancji i zaskarżone postanowienie. Również więc z tego powodu nie można było uwzględnić argumentów skarżącej.

W tych okolicznościach sprawy Naczelny sąd Administracyjny uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie – zgodnie z art. 145 § 1 o.p. – w sposób prawidłowy 16 maja 2019 r. Odwołanie zostało zaś wniesione dopiero 17 czerwca 2019 r, czyli z uchybieniem terminu, co zasadnie stwierdził organ drugiej instancji na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p.

NSA nie uwzględnił również zarzutu, sformułowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia art. 138i § 2 o.p. poprzez nieuwzględnienie, że pełnomocnik skarżącej zawiadomił o ustanowieniu pełnomocnictwa, chociaż nie został złożony dokument pełnomocnictwa.

Należy bowiem podzielić stanowisko wyrażone w doktrynie, że dniem zawiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnictwa szczególnego (zmianie jego zakresu, odwołaniu lub wypowiedzeniu) jest dzień, w którym do organu wpłynął (lub został złożony) dokument dotyczący pełnomocnictwa [por. W. Stachurski [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344, red. L. Etel, Warszawa 2022, art. 138(i)]. Wobec tego samo poinformowanie o tym, że w sprawie działa pełnomocnik, bez złożenia dokumentu, który by potwierdzał udzielenie pełnomocnictwa, jest niewystarczające do uznania, że doszło do skutecznego zgłoszenia się pełnomocnika.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie pełnomocnika organu, który występował także przed Sądem pierwszej instancji, za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).