Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 49/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 37 § 1 pkt1; art. 36 § 1; art. 35 § 1 i § 3;
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151; art. 149 § 1 pkt 3, § 1a,
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych I. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie dopuściło się bezczynności w sprawie rozpatrzenia odwołania D. A. od decyzji Wójta Gminy Cyców z dnia 30 czerwca 2022 r. nr Gr.6331.8.2021.EC/22; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie do rozpatrzenia odwołania wskazanego w pkt I.; IV. oddala skargę w pozostałej części; V. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz R. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 lutego 2023 r. R. M. (dalej także jako "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania D. A. od decyzji Wójta Gminy Cyców z dnia 30 czerwca 2022 r. nr Gr.6331.8.2021.EC/22 w sprawie przywrócenia stosunków wodnych. W treści skargi skarżący zarzucił, że powyższe odwołanie nie zostało załatwione w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., ani też w terminie wskazanym przez Kolegium w zawiadomieniu z dnia 12 września 2022 r. oraz w piśmie z dnia 24 października 2022 r. stanowiącym odpowiedź na wniesione przez skarżącego ponaglenie, w których to pismach organ określił ostateczny termin załatwienia sprawy na dzień 30 listopada 2022 r.

Skarżący podkreślił, że pomimo upływu powyższych terminów, organ odwoławczy nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Wniesione przez skarżącego w dniu 13 stycznia 2023 r. kolejne ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, zostało natomiast uznane przez Kolegium w piśmie z dnia 20 stycznia 2023 r. za nieuzasadnione, co - zdaniem skarżącego - świadczy o rażącym naruszeniu przepisów prawa, zwłaszcza art. 35 § 3 k.p.a., a zarazem sprawia, że pomimo upływu sześciu miesięcy od wniesienia odwołania, Kolegium nadal pozostaje w bezczynności i nie zamierza załatwić sprawy oraz wydać decyzji administracyjnej.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie do dokonania wnioskowanej czynności oraz wymierzenie organowi odwoławczemu grzywny przymuszającej do jej wykonania. Ponadto zwrócił się do Sądu o stwierdzenie, czy Kolegium dopuściło się bezczynności i czy bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a jeśli tak, o zobowiązanie organu do wskazania osoby odpowiedzialnej za załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, która nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. Skarżący wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że jako właściciel działki nr ewid. [...] w miejscowości P., wnioskiem z dnia 27 listopada 2019 r. wystąpił do Wójta Gminy Cyców o wszczęcie postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na sąsiadujących z jego nieruchomością działkach nr ewid.[...] i [...] stanowiących własność D. A.. Skarżący szczegółowo i obszernie opisał przebieg postępowania wszczętego powyższym wnioskiem. Wyjaśnił, że w postępowaniu tym Wójt Gminy Cyców w dniu 9 marca 2021 r. wydał decyzję nakazującą właścicielce działek nr ewid.[...] i [...] przywrócenie stosunków wodnych poprzez usunięcie nawiezionych na teren tych nieruchomości mas ziemnych i przywrócenie pierwotnych rzędnych wysokościowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 14 kwietnia 2021 r. uchyliło powyższą decyzję i zleciło organowi pierwszej instancji ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym ponowną ocenę wartości dowodowej sporządzonej w sprawie opinii hydrologicznej. Kolejną decyzję w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy Cyców wydał w dniu 6 września 2021 r. Również ta decyzja została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, zaś sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy Cyców wydał w dniu 30 czerwca 2022 r. decyzję, którą nakazał właścicielce działek nr ewid.[...] i [...] przywrócenie stosunków wodnych do stanu poprzedniego poprzez usunięcie mas ziemnych i przywrócenie terenu do pierwotnych rzędnych wysokościowych, w terminie do dnia 31 grudnia 2022 r.

Pismem z dnia 22 lipca 2022 r. D. A. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Zawiadomieniem z dnia 12 września 2022 r. poinformowało skarżącego, że z uwagi na zawiłość sprawy i obszerność materiału dowodowego, odwołanie nie zostanie rozpatrzone w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., tj. w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania, oraz wyznaczono dodatkowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 listopada 2022 r.

W dniu 18 października 2022 r. skarżący wniósł do Kolegium ponaglenie, domagając się zgodnego z art. 35 § 3 k.p.a. zakończenia postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi organ odwoławczy w piśmie z dnia 24 października 2022 r. poinformował skarżącego, że wniesione ponaglenie jest nieuzasadnione a dodatkowy termin załatwienia sprawy określony na dzień 30 listopada 2022r. jest terminem granicznym (maksymalnym).

W dniu 13 stycznia 2023 r. skarżący ponownie wniósł ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Lublinie, domagając się wydania decyzji na skutek odwołania od decyzji Wójta Gminy Cyców z dnia 30 czerwca 2022 r., a także wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie.

W piśmie z dnia 20 stycznia 2022 r. Kolegium ponowne ponaglenie również uznało za nieuzasadnione. Organ odwoławczy stwierdził, że nie dopuścił się bezczynności, ponieważ wnikliwie analizuje po raz kolejny obszerny materiał dowodowy.

W dniu 19 stycznia 2023 r. skarżący otrzymał zawiadomienie z dnia 12 stycznia 2023 r. w którym Kolegium poinformowało go, że ze względu na zawiłość sprawy i obszerność materiału dowodowego sprawa nie może zostać załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a., lecz zostanie załatwiona po rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi na decyzję w innej sprawie administracyjnej dotyczącej tej samej nieruchomości.

W ocenie skarżącego, zaistniała sytuacja jest wyraźnym przykładem bezczynności urzędniczej oraz matactwa mającego na celu znalezienie przez organ usprawiedliwienia na ponad półroczną bezczynność.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie.

Kolegium wyjaśniło, że równolegle z postępowaniem w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości P., Wójt Gminy Cyców prowadził postępowanie w przedmiocie usunięcia składowanych na tych nieruchomościach odpadów o kodzie: 17 05 04 - gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03. Postępowanie to Wójt Gminy Cyców zakończył decyzją z dnia 12 lipca 2022 r., którą następnie, na skutek odwołania D. A., Kolegium decyzją z dnia 21 października 2022 r. uchyliło w części i nakazało odwołującej się usunięcie odpadów o wskazanym wyżej kodzie, w ilości 5280 Mg, składowanych na działkach o nr ewid.[...] i [...], w terminie do 31 marca 2023 r. Na decyzję organu odwoławczego D. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu 889/22.

Kolegium wskazało, że D. A. wniosła odwołanie również od wydanej przez Wójta Gminy Cyców w dniu 30 czerwca 2022 r. decyzji nakazującej właścicielce działek nr ewid.[...] i [...] przywrócenie stosunków wodnych. Mając na uwadze bezpośredni związek obu tych spraw, prowadzonych w oparciu o różne reżimy prawne, jednakże dotyczących tego samego stanu faktycznego, Kolegium zawiadomieniem z dnia 12 września 2022 r. poinformowało strony postępowania, że sprawa tocząca się z odwołania D. A. od decyzji z dnia 30 czerwca 2022 r. w przedmiocie przywrócenie stosunków zostanie rozpatrzona w terminie do dnia 31 grudnia 2022 r. Kolegium miało na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie usunięcia odpadów z nieruchomości będzie miało istotne znaczenie dla kwestii oceny przyczyn zmiany stanu wody na gruncie oraz jego wpływu na ewentualne wykonanie obowiązku będącego treścią decyzji organu pierwszej instancji wydanej na podstawie przepisów Prawa wodnego. Z uwagi zaś na wniesioną skargę na decyzję Kolegium z dnia 21 października 2022 r. i brak rozstrzygnięcia sądowego w tej kwestii, pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. Kolegium poinformowało strony postępowania, że sprawa prowadzona z odwołania D. A. od decyzji Wójta Gminy Cyców z dnia 30 czerwca 2022 r. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych, będzie załatwiona po rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi D. A. na decyzję Kolegium z dnia 21 października 2022 r. w przedmiocie usunięcia odpadów.

Kolegium podkreśliło, że sprawa naruszenia stosunków wodnych dotycząca działek nr ewid.[...] i [...] wielokrotnie była już rozpatrywana przez ten organ, który dotychczas uchylał decyzje organu pierwszej instancji i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując temu organowi przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych, co doprowadziło do wygenerowania obszernego materiału dowodowego. Analiza takiego materiału, jego ocena, a następnie wydanie rozstrzygnięcia i zredagowanie jego wyczerpującego uzasadnienia wymaga przeprowadzenia kompleksowego postępowania administracyjnego. Jednocześnie związek obu prowadzonych postępowań, w dwóch różnych przedmiotach, ale w tożsamych stanach faktycznych, jest ewidentny i niebudzący wątpliwości. Wydanie rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie z zakresu gospodarowania odpadami, która stanowi warunek zrealizowania obowiązku nałożonego decyzją w przedmiocie naruszenia stanu wody na gruncie, ma więc charakter prejudycjalny. W tej sytuacji nie można zatem uznać, że organ odwoławczy dopuścił się bezczynności.

W dniu 28 kwietnia 2023 r. (data wpływu) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie złożyło do Sądu, celem dołączenia do akt sprawy, decyzję nr SKO.41/3440/PR/2022, wydaną w dniu 17 kwietnia 2023 r. na skutek rozpatrzenia odwołania D. A. od decyzji Wójta Gminy Cyców z dnia 30 czerwca 2022 r. w przedmiocie nakazania przywrócenia stosunków wodnych.

Mając na względzie, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność, Sąd - korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a") - rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność, decyzja o rozpoznaniu sprawy w tym trybie pozostawiona jest sądowi i nie jest zależna ani od złożenia przez którąkolwiek ze stron wniosku w tym przedmiocie, ani też od ewentualnego żądania przez którąkolwiek ze stron przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie dopuściło się bezczynności w postępowaniu odwoławczym wywołanym odwołaniem D. A. od decyzji Wójta Gminy Cyców z dnia 30 czerwca 2022 r. nr Gr.6331.8.2021.EC/22 w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych.

Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Bezczynność jest zatem stanem, w którym mimo upływu określonego prawem terminu, właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, ewentualnie terminu wskazanego na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., rozstrzygniecie nie zostało wydane. Należy przy tym zaznaczyć, że dopuszczalność przedłużania przez organ prowadzący postępowanie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a., nie świadczy z góry o bezpodstawności zarzutów wobec tego organu wskazujących na jego bezczynność w postępowaniu. Poinformowanie strony przez organ administracji publicznej o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu jej załatwienia również bowiem podlegają kontroli sądu administracyjnego w ramach badania zarzutu bezczynności (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 79/11, LEX nr 1153819).

Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty

i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z § 5 do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Stosownie zaś do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Oczywiste jest, że postępowanie w sprawie naruszenie stosunków wodnych wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a zatem przy określaniu ram czasowych takiego postępowania należy stosować terminy wskazane w art. 35 § 3 k.p.a. Oznacza to, że nawet w przypadku szczególnie skomplikowanej sprawy o naruszenie stosunków wodnych, winna ona, co do zasady, zastać załatwiona nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, przy czym bieg tych terminów należy obliczać z pominięciem okresów, o których mowa w art. 35 § 5 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że odwołanie D. A. od decyzji Wójta Gminy C. z dnia 30 czerwca 2022 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w dniu 1 sierpnia 2022 r. (prezentata – k. 46 akt adm.). Od tej daty rozpoczął zatem bieg miesięczny termin do rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, określony w art. 35 § 3 k.p.a.

Tymczasem Kolegium już nawet pierwszej czynności w sprawie dokonało po upływie tego terminu, tj. w dniu 12 września 2022 r., kiedy to wystosowało do stron postępowania zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 k.p.a. informujące, że sprawa zostanie załatwiona w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Odwołanie D. A. nie zostało jednak załatwione przez Kolegium również w tym terminie, a przed jego upływem organ odwoławczy nie poinformował stron o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Dopiero pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. Kolegium zawiadomiło strony, że sprawa zostanie załatwiona po rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sad Administracyjny w L. skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 21 października 2022 r. w przedmiocie nakazania usunięcie odpadów składowanych na działkach nr ewid.[...] i [...] w miejscowości P.. Zawiadomienia tego nie sposób jednak uznać za skuteczne, skoro Kolegium nie wskazało w jego treści konkretnego nowego terminu załatwienia sprawy. Nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 k.p.a., jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy zgodnie z art. 57 (tj. w dniach, tygodniach lub miesiącach) i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a. (zob. A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7. Wydanie, warszawa 2018, str. 350, wraz z powołanym tam wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 1996 r., sygn. akt I SAB 28/96, ONSA 1997/2/97).

W świetle powyższych okoliczności w pełni zasadne są zarzuty skargi wskazujące, że prowadząc postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem D. A. od decyzji Wójta Gminy Cyców z dnia 30 czerwca 2022 r., Kolegium dopuściło się bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem nie wydało w tej sprawie decyzji w miesięcznym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., ani też w samodzielnie ustalonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. terminie załatwienia sprawy, wskazanym w zawiadomieniu z dnia 12 września 2022 r.

Przed zasadnością tych zarzutów nie może uchronić organu odwoławczego tłumaczenie, iż zaistniała zwłoka w rozpatrzeniu odwołania spowodowana była oczekiwaniem Kolegium na wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku w sprawie ze skargi D. A. na decyzję w przedmiocie nakazania usunięcie odpadów składowanych na działkach nr ewid.[...] i [...] w miejscowości P. (sygn. akt II SA/Lu 889/22). Nie kwestionując istnienia związku pomiędzy sprawą objętą tą skargą, a sprawą dotyczącą naruszenia stosunków wodnych na działkach należących do D. A., należy jednak zauważyć, że ostateczna decyzja w sprawie nakazania usunięcia odpadów została przez Kolegium wydana w dniu 21 października 2022 r. W ocenie Sadu, nie zachodziły zaś żadne przeszkody ku temu, by Kolegium niezwłocznie po jej wydaniu, uwzględniając zajęte w tej decyzji stanowisko, podjęło również ostateczną decyzję w równolegle prowadzonym postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych. Takie działanie umożliwiłoby Kolegium zachowanie terminu załatwienia sprawy wyznaczonego w zawiadomieniu z dnia 12 września 2022 r. na dzień 30 listopada 2022 r. Wstrzymanie się przez Kolegium z rozstrzygnięciem sprawy naruszenia stosunków wodnych do momentu dokonania przez Sąd kontroli legalności decyzji tego organu podjętej w odrębnej sprawie o nakazanie usunięcia odpadów, nie znajduje natomiast podstaw prawnych, w przede wszystkim nie może chronić Kolegium przed zarzutem dopuszczenia się bezczynności w tym pierwszym postępowaniu. Ponadto, jeżeli nawet Kolegium uznało, że wynik postępowania w sprawie o usunięcie odpadów ma charakter prejudycjalny dla objętego rozpoznawaną skargą postępowania o nakazanie przywrócenia stosunków wodnych (na co powołano się w odpowiedzi na skargę), powinno było w takiej sytuacji zawiesić to drugie postępowanie w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W takim przypadku okres zawieszenia postępowania nie byłby wliczony do terminu przewidzianego na rozpatrzenie odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Wstrzymanie się przez Kolegium z jego rozpatrzeniem nie znalazło jednak podstawy w podjęciu postanowienia o zawieszeniu postępowania, na które stronom przysługiwałoby zażalenie, lecz miało postać biernego oczekiwania na wydanie przez Sąd nieprawomocnego wyroku w jakkolwiek związanej przedmiotowo, to jednak odrębnej pod względem formalnym sprawie. Jako, że działanie to przedłużyło postepowanie odwoławcze do przeszło ośmiu miesięcy, niewątpliwie skutkowało powstaniem po stronie Kolegium stanu bezczynności.

Z powyższych względów zasadne jest uwzględnienie skargi wyrażające się w stwierdzeniu na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie dopuściło się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania D. A. od decyzji Wójta Gminy Cyców z dnia 30 czerwca 2022 r. nr Gr.6331.8.2021.EC/22.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu odwoławczego w powyższym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu, to naruszenie, które cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy, pozostające w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, opubl. w CBOSA).

Uwzględniając całokształt okoliczności sprawy Sąd doszedł do wniosku, bezczynność organu – jakkolwiek skutkowała znacznym opóźnieniem w załatwieniu sprawy – to jednak nie miała charakteru rażącego. Przypomnieć należy, że główną przyczyną zaistnienia tego stanu było oczekiwanie organu na rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi D. A. na decyzję Kolegium kończącą postępowania w sprawie o usunięcie odpadów z terenu działek nr ewid.[...] i [...] w miejscowości P.. Jakkolwiek oczekiwanie to nie miało podstaw prawnych, a w każdym razie nie przybrało odpowiedniej formy procesowej, to jednak nie sposób nie dostrzec pewnych argumentów słusznościowych usprawiedliwiających takie działanie, a wynikających z faktycznego związku ww. sprawy ze sprawę objętą niniejszym postępowaniem. Nie bez znaczenia dla oceny charakteru zaistniałej bezczynności pozostaje też okoliczność, że wydanie przez tut. Sąd w dniu 13 kwietnia 2023 r. wyroku w sprawie z powyższej skargi (sygn. akt II SA/Lu 889/22), przełożyło się na wydanie przez Kolegium w niedługim czasie, tj. w dniu 17 kwietnia 2023 r. decyzji ostatecznej w sprawie naruszenia stosunków wodnych.

Konsekwencją tego, że organ odwoławczy przestał tkwić w bezczynności po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, jest bezprzedmiotowość postępowania w zakresie zobowiązania tego organu do rozpatrzenia odwołania, uzasadniająca umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Stwierdzenie braku charakteru rażącego zaistniałej w sprawie bezczynności przekłada się z kolei na bezzasadność skargi w pozostały zakresie, tj. w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny, co uzasadnia oddalenie skargi w tej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. Podkreślić należy, że w świetle art. 149 § 2 p.p.s.a. ocena, czy zachodzą podstawy do zastosowania tego środka, pozostawiona jest uznaniu sądu. Grzywna, o której mowa w ww. przepisie, jest przy tym środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w jedynie szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, dostępny w CBOSA). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca, o czym świadczą okoliczności przywołane w motywach orzeczenia podjętego na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczają się do uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji.