Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 354/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37a ust. 1, ust. 12 i ust. 28, art. 37ge ust. 1 i ust. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2483
law: Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 10 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Asystent sędziego Beata Drożdż, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2024 roku sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2024 roku nr 1001-IUCKOD-3.4812.43.2024.2 M500-2024-0011731 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 26 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję własną z 26 marca 2024 odmawiającą uwzględnienia sprzeciwu J. Z. z 29 lutego 2024 r. od wezwania z 16 lutego 2024 r.

do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd 26 czerwca 2023 r. o godzinie 04:54 pojazdu

o numerze rejestracyjnym [...] na odcinku autostrady A2: węzeł Emilia.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Pismem z 16 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wezwał A. Z., na podstawie art. 37ge oraz art. 37gf ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.) - dalej: "ustawa o autostradach", do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd 26 czerwca 2023 r. o godzinie 04:54 pojazdu

o numerze rejestracyjnym [...] na odcinku autostrady A2: węzeł Emilia.

Pismem z 29 lutego 2024 r. J. Z., jako współwłaściciel pojazdu

o numerze rejestracyjnym [...], złożył sprzeciw wobec nałożonej opłaty dodatkowej podnosząc, iż to on poruszał się ww. samochodem i dokonał opłaty za przejazd autostradą. Opłata została wniesiona 26 czerwca 2023 r. przez aplikację IKO.

Decyzją z 26 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmówił uwzględnienia powyższego sprzeciwu. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przejazd 26 czerwca 2023. o godzinie 04:54 na odcinku autostrady A2 węzeł Emilia, nie został opłacony – strona nie wykupiła przed wjazdem na ten odcinek właściwego biletu autostradowego. W sprzeciwie strona wskazała potwierdzenie zapłaty, z którego wynika, że zakupiła e-bilet autostradowy o numerze [...]. Po weryfikacji poprawności wykupionego e-biletu organ stwierdził, że powyższy bilet został wykupiony dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] z terminem ważności od 26 czerwca 2023 r. od godziny 04:53:01 do 28 czerwca 2023 r. do godziny 04:53:01. Wystosowane zaś wezwanie z 16 lutego 2024 r. dotyczyło nieopłaconego przejazdu z 26 czerwca 2023 r. o godzinie 04:54 pojazdem o numerze rejestracyjnym [...]. Przepisy regulujące tryb poboru opłaty za przejazd autostradą płatną nie przewidywały możliwości zaliczenia opłaty uiszczonej za przejazd autostradą, nawet niezrealizowany, na poczet innego przejazdu lub przejazdu innym samochodem. Zatem, nie może on stanowić potwierdzenia prawidłowego opłacenia przejazdu, o którym mowa w ww. wezwaniu

27 marca 2024 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentując, iż opłaty za samochód nr rej. [...] zostały wniesione 15 maja 2023 r. Dlaczego na bilecie z 26 czerwca 2023 r. widnieje inny nr rej. niż przypisany do aplikacji ([...]), strona nie wie i złożyła w tej sprawie reklamację do banku.

W kolejnym piśmie z 28 marca 2024 r. J. Z. wyjaśnił, iż złożył reklamację dotyczącą działania aplikacji IKO z powodu złego przypisania nr rejestracyjnego pojazdu. Dodał, iż 15 maja 2023 r. opłacał dwa przejazdy dla pojazdu [...]. Jest to pojazd usługodawcy, który wykonywał prace murarskie na zlecenie strony. Opłaty te były dokonane po terminie przejazdu poprzez wpisanie danych ręcznie (nie systemem automatycznego poboru opłat). Opłaty strona wniosła dlatego, że usługodawca nie wiedział o tym, że autostrada jest płatna. Samochód [...] nie jest podpięty do aplikacji strony. Następnie strona wskazała, że aplikacja IKO jest aplikacją bankową, która może być zarejestrowana tylko dla jednego telefonu, używanego przez klienta banku. Niemożliwe jest skorzystanie z niej przez osobę postronną, chyba że telefon zostanie skradziony, takie zdarzenie nie miało miejsca. Strona nie udostępnia również osobom postronnych do użytku swojego telefonu z danymi wrażliwymi. Telefon jest chroniony odciskiem palca i PINem. Aby zakupić bilet przez aplikację konieczne jest, aby telefon znajdował się w samochodzie. Strona podniosła dalej, że w decyzji zapisano, że bilet nr [...] został zakupiony poprzez system automatycznego poboru opłat 26 czerwca 2023 r. o godz. 04:53:01, przejazd samochodu strony został zarejestrowany o godz. 04:54. Z tego wynika, że jednocześnie strona poruszała się dwoma samochodami na raz. Rzekomy zakup dla [...] Dacia Loggy godz. 04:53:33 - telefon musiałby się znajdować w tym samochodzie. Strona podniosła końcowo, że aplikację ma uruchomioną od 2022 r. i jej działanie jest automatyczne. Najprawdopodobniej przyczyną całego zdarzania jest jakiś błąd w aplikacji, który doprowadził do przypisania złego nr rejestracyjnego do biletów.

29 marca 2024 r. J. Z. przedłożył odpowiedź "P" sp. z o.o. na złożoną przez stronę reklamację z której wynika, że w usłudze "Opłaty za autostrady" nigdy nie było dostępnej funkcji automatycznego zakupu biletów na płatne państwowe odcinki autostrad A2 Konin -Łódź i A4 Wrocław - Gliwice. Usługa umożliwiała samodzielny zakup biletów przez użytkownika. Funkcja automatycznego poboru opłat dotyczy wyłącznie odcinków koncesyjnych A1 Toruń - Gdańsk oraz A4 Katowice - Kraków. W związku z tym nie jest możliwa opisana przez Pana sytuacja, że bilety o numerach [...] oraz [...] zostały zakupione automatycznie. Podczas zakupu biletu na przejazd płatnym odcinkiem państwowym, użytkownik wybierał numer rejestracyjny pojazdu z listy pojazdów dodanych przez siebie wcześniej w usłudze "Opłaty za autostrady". W dniu 26 czerwca 2023 r. posiadał Pan w usłudze dwa aktywne pojazdy: [...] oraz [...]. Pojazd [...] został przez Pana dodany w usłudze "Opłaty za autostrady" w dniu 15 maja 2023 r. o godz. 07:53 i usunięty w dniu 1 lipca 2023 r. o godz. 20:22. W związku z powyższym "P" sp. z o.o. podtrzymuje swoje stanowisko, że nie ma podstawy do uznania Pana reklamacji.".

Przywołaną na wstępie decyzją z 26 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję własną z 26 marca 2024 odmawiającą uwzględnienia sprzeciwu J. Z. z 29 lutego 2024 r. od wezwania z 16 lutego 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej.

W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść art. art. 37a ust. 1, ust. 7, ust. 8, ust. 9 oraz ust. 28 oraz art. 37ge ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy o autostradach, organ wskazał, iż regulacje te mają zastosowanie do przejazdów autostradą rozpoczętych przed 1 lipca 2023 r., na mocy art. 9 ustawy z dnia 26 maja 2023 r.

o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023, poz. 1193, dalej: ustawa zmieniająca) Z przepisów tych wynika, że w przypadku przejazdu państwową autostradą płatną A2 Konin - Stryków i A4 Bielany Wrocławskie - Sośnica samochodem osobowym o łącznej DMC poniżej 3,5 tony, zrealizowanego przed dniem 1 lipca 2023 r., opłatę za przejazd autostradą należało wnieść co do zasady przed rozpoczęciem przejazdu. Od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. za przejazd autostradą A2 na odcinku Stryków-Konin Wschód oraz A4 na odcinku Wrocław-Sośnica można było zrealizować za pomocą:

- e-biletu autostradowego - wydawanym elektronicznie w aplikacji e-TOLL/PL BILET oraz w aplikacjach partnerów systemu e-Toll (lista partnerów współpracujących z e-TOLL dostępna była do 30 czerwca 2023 r. na stronie internetowej www.etoll.gov.pl) oraz wydawanym w punktach stacjonarnych (bilet papierowy) u partnerów systemu e-TOLL (na stacjach paliw PKN Orlen S.A. oraz GRUPA LOTOS S.A.);

- przez aplikację e-TOLL PL oraz za pomocą urządzeń pokładowych ZSL/OBU - opłata naliczana była na podstawie danych geolokalizacyjnych pojazdu, które były transmitowane do systemu e-TOLL.

Organ odwoławczy wskazał, że ponieważ przejazd pojazdu o łącznej DMC poniżej 3,5 t o numerze rejestracyjnym [...] na płatnym odcinku autostrady A2: Miejsce: węzeł Emilia został zarejestrowany 26 czerwca 2023 r., tj. przed wejściem w życie przepisów ustawy zmieniającej, dlatego w sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Przejazd tym pojazdem zarejestrowany został przez urządzenie kontrolne SPOE KAS 26 czerwca 2023 r. o godzinie 04:54:00 jako przejazd bez uiszczonej opłaty za przejazd autostradą. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że biletu wykupionego na pojazd o nr rejestracyjnym [...] nie można zaliczyć na poczet opłaty za przejazd pojazdem o nr rejestracyjnym [...]. Przepisy regulujące tryb poboru opłaty za przejazd autostradą nie przewidywały bowiem możliwości zaliczenia opłaty uiszczonej za przejazd, nawet niezrealizowany, na poczet przejazdu innym pojazdem. Odnosząc się do poruszonej przez stronę "omyłki" w rejestrowaniu przejazdu, organ zauważył, że były dostępne dwie formy dystrybucji e-biletu autostradowego - elektronicznie lub w formie stacjonarnej. W przypadku obu metod wymagane było podanie minimalnego zakresu danych potrzebnych tylko do naliczenia opłaty za przejazd autostradą: numeru rejestracyjnego pojazdu, daty i godziny rozpoczęcia przejazdu autostradą, planowanej do pokonania trasy.

W przypadku spornego przejazdu błędny numer pojazdu został podany do biletu autostradowego i zapisany, w systemie e-TOLL przy świadomości dokonanego wyboru. Naliczenie opłaty dodatkowej według przepisów regulujących tryb poboru opłaty za przejazd państwową autostradą płatną, obowiązujących od 1 grudnia

2021 r. do 30 czerwca 2023 r., następowało bez względu na przyczynę nieuiszczenia opłaty za przejazd autostradą. Przepisy nie przewidywały bowiem uzależnienia naliczenia opłaty dodatkowej od przyczyny nieuiszczenia opłaty za przejazd autostradą.

Na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi skargę do sądu administracyjnego złożył J. Z. argumentując, iż według informacji uzyskanej od kontrolera skarbowego, sprawa powinna być rozpatrzona pozytywnie dla skarżącego, gdyby samochód na który wykupiono bilet nie istniał. Pojazd o nr rej. [...] nie był zarejestrowany, więc nie mógł uczestniczyć w ruchu drogowym. Wcześniej był taki pojazd, ale przed datą przejazdu, tj. 26 czerwca 2023 r. został przerejestrowany i w terminach przejazdów posiadał inną rejestracje [...]. Dalej skarżący podniósł, iż logicznym jest, że kierowca wykupujący bilet i kilka minut po zakupie będący na autostradzie podaje swój nr rejestracyjny, a nie losowo wybranego pojazdu. Błąd powstał gdzieś w aplikacji IKO, przez którą zostały zakupione bilety. Skarżący nie wykonywał tej czynności czysto fizycznie, dokonała się ona automatycznie. Strona nie jestem w stanie wyjaśnić dlaczego aplikacja zakupiła bilet automatycznie. Z wyjaśnień operatora aplikacji wynika, że nigdy takiej możliwości nie było na autostradach państwowych. Skarżący dodał, że w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że mógł zweryfikować poprawność biletu i wykupić ponownie z poprawnym nr rej. [...] po przejeździe, jednak potwierdzenie operacji nie zawiera nr rej. pojazdu, a tylko nr zakupionego biletu. O fakcie złego numeru rejestracyjnego skarżący dowiedział się dopiero z zaskarżonej decyzji. Po przejeździe widział tylko, że operacja została wykonana i został zakupiony bilet autostradowy.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego podniósł, że nie ma żadnego znaczenia, czy samochód, na który wykupiono bilet istniał. Istotne jest zidentyfikowanie pojazdu, którym dokonano naruszenia i ustalenie, czy dokonano opłat za przejazd tym pojazdem płatnym odcinkiem autostrady.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 marca 2024 r. odmawiająca uwzględnienia sprzeciwu skarżącego od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą.

Z przyjętych za podstawę wyrokowania niespornych ustaleń faktycznych, stanowiących jednocześnie podstawę wydania zaskarżonej decyzji wynika, że 26 czerwca 2023 r. o godzinie 04:54 na płatnym odcinku autostrady A2: węzeł Emilia organy zarejestrowały przejazd pojazdu o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) poniżej 3,5 t o numerze rejestracyjnym [...], którego współwłaścicielem był skarżący, bez uiszczonej opłaty za przejazd autostradą płatną. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że strona uiściła opłatę za przejazd autostradą A2: węzeł Emilia, ale pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], natomiast przejazd samochodem o numerze rejestracyjnym [...], którym poruszała się żona skarżącego, nie został opłacony.

Wskazać należy, że stan faktyczny w niniejszej sprawie odnoszący się

do okoliczności związanych z wymierzeniem opłaty dodatkowej za przejazd autostradą płatną nie jest sporny, w tym sensie, że przejazd taki miał miejsce i nie został prawidłowo opłacony (okoliczność przyznana przez skarżącego). Strona skarżąca stanęła jednak na stanowisku, że nie powinna zostać obciążony opłatą, gdyż to przez błąd w aplikacji IKO dokonała płatności za przejazd pojazdem

o numerze rejestracyjnym [...] zamiast pojazdem, którym poruszała się po płatnym odcinku autostrady, tj. pojazdem o numerze rejestracyjnym [...].

W ocenie sądu stanowiska skarżącego nie można jednak podzielić.

Zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o autostradach, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania spornego przejazdu, tj. 26 czerwca 2023 r. za przejazd autostradą są pobierane opłaty. Do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany:

1) właściciel pojazdu albo

2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, ze zm.), albo

3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę" (art. 37a ust. 7 ustawy o autostradach). Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, może być wniesiona w sposób przewidziany dla opłaty elektronicznej na podstawie danych geolokalizacyjnych przekazanych z urządzeń lub systemów, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (art. 37a ust. 8 ustawy o autostradach). Przejazd autostradą, na której jest pobierana opłata, o której mowa w ust. 7, może być również wykonywany na podstawie biletu na jeden przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zwanego dalej "biletem autostradowym", wydanego przed rozpoczęciem tego przejazdu. Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, jest pobierana w momencie wydania biletu autostradowego (art. 37a ust. 9 ww. ustawy). Bilet autostradowy zawiera:

1) numer rejestracyjny pojazdu;

2) kraj rejestracji pojazdu, jeżeli jest inny niż Rzeczpospolita Polska;

3) kategorię pojazdu, o której mowa w ust. 6 - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą ze względu na tę kategorię;

4) wskazanie autostrady lub jej odcinka, za przejazd którymi została pobrana opłata; 5) liczbę osi pojazdu - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem ze względu na liczbę osi;

6) poziom emisji zanieczyszczeń - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem ze względu na ten poziom;

7) datę i godzinę początku okresu ważności tego biletu;

8) datę i godzinę końca okresu ważności tego biletu;

9) liczbę kilometrów oraz kwotę opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem;

10) unikalny numer (art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach).

Jak prawidłowo wyjaśnił w swoich rozstrzygnięciach organ w okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. za przejazd na państwowych autostradach płatnych A2 Konin-Stryków i A4 Bielany Wrocławskie - Sośnica zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) można było płacić za pomocą: e-biletu autostradowego wydawanego elektronicznie na stronie etoll.gov.pl bądź w aplikacji e-TOLL PL BILET lub w aplikacji partnerów systemu e-TOLL (lista partnerów dostępna na stronie etoll.gov.pl/lekkie/ w zakładce Partnerzy - Sieć dystrybucji e-biletu autostradowego) albo wydawanego w punktach stacjonarnych u partnerów systemu e-TOLL (na stacjach paliw PKN Orlen S.A. oraz GRUPA LOTOS S.A.) biletu papierowego, a także przez aplikację e-TOLL oraz urządzenia pokładowe ZSL lub OBU - opłata naliczana była na podstawie danych geolokalizacyjnych pojazdu, które transmitowane były do systemu eTOLL.

Nadto, w myśl art. 37a ust. 28 ww. ustawy o autostradach kierujący pojazdem:

1) nie rozpoczyna przejazdu autostradą lub jej odcinkiem w przypadku braku:

a) ważnego biletu autostradowego lub

b) prawidłowo funkcjonującego urządzenia lub systemu, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS;

2) podczas przejazdu autostradą lub jej odcinkiem nie może mieć w pojeździe zakrytych lub ozdobionych tablic rejestracyjnych lub nie może mieć z przodu lub z tyłu pojazdu znaków, napisów lub przedmiotów, które ograniczają czytelność tych tablic, oraz nie może umieszczać na pojeździe tablic rejestracyjnych w innych miejscach niż konstrukcyjnie do tego przeznaczone.

Natomiast zgodnie z art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł.

Wskazać także należy, że zgodnie z art. 37ge ust. 5 ustawy o autostradach opłaty dodatkowej nie pobiera się, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9. Przepis art. 37a ust. 12 stosuje się, przy czym na bilecie autostradowym wskazuje się datę i godzinę przejazdu oraz autostradę lub jej odcinek, za który nie została wniesiona opłata za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7. Przepis art. 37ge ust. 6 ustawy o autostradach płatnych stanowi, że opłaty dodatkowej nie pobiera się od wnoszącego opłatę, jeżeli na kierującego pojazdem została nałożona kara grzywny, o której mowa w art. 37gi, w drodze mandatu karnego.

W świetle powyższego trzeba więc podkreślić, że opłata za przejazd autostradą płatną została powiązana przez ustawodawcę z konkretnym pojazdem, którym wykonywany jest przejazd. Przepisy ustawy o autostradach płatnych, jak trafnie wskazał w swoich decyzjach organ, nie przewidywały możliwości zaliczenia na poczet opłaty za przejazd, opłaty dokonanej za przejazd innym pojazdem - bilet autostradowy zawiera bowiem numer rejestracyjny pojazdu (art. 37a ust. 12 ww. ustawy). Twierdzenie zatem, że bezprawnie nałożono na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, nie zasługuje na akceptację i nie ma oparcia w przepisach prawa.

Przywołane okoliczności faktyczne - jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć na podstawie dotychczas przedstawionych argumentów - stanowiły więc usprawiedliwioną i dostateczną podstawę nałożenia na skarżącego opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą.

W tym miejscu wymaga zaakcentowania, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności odnośnie do uczynienia zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd, co nie jest przecież, ani niemożliwe, ani też nadmiernie utrudnione, ani też nieproporcjonalne, gdy chodzi o sposób wykonania obowiązku, o którym mowa w przywołanych przepisach prawa (vide np.: wyrok NSA z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1856/18, Lex nr 3339190).

Końcowo odnosząc się do stanowiska strony prezentowanego w toku postępowania oraz w skardze do sądu administracyjnego wskazującego na wadliwe działanie aplikacji bankowej, z której korzystał skarżący, jako na przyczynę nieprawidłowego opłacenia, czy raczej nieopłacenia biletu autostradowego na sporny przejazd, wskazać należy, że okoliczności tej strona w żaden sposób nie wykazała. Z przedstawionej przez stronę odpowiedzi na złożoną reklamację dotyczącą wadliwego działania aplikacji bankowej wynika, że funkcja automatycznego poboru opłat dotyczy wyłącznie odcinków koncesyjnych autostrad: A1 Toruń - Gdańsk oraz A4 Katowice - Kraków. W związku z tym nie jest możliwa sytuacja, że bilet [...] został zakupiony automatycznie. Podczas zakupu biletu na przejazd płatnym odcinkiem państwowym, użytkownik wybiera numer rejestracyjny pojazdu z listy pojazdów dodanych przez siebie wcześniej w usłudze "Opłaty za autostrady". W dniu 26 czerwca 2023 r. skarżący posiadał w usłudze dwa aktywne pojazdy: [...] oraz [...] i wykupił opłatę za przejazd dla pojazdu [...].

Równocześnie należy podkreślić, że skoro ustawodawca nie przewidział możliwości zaliczenia na poczet przejazdu autostradą opłaty uiszczonej za przejazd innym pojazdem, niż ten który faktycznie poruszał się po drodze, to nie sposób postawić organowi zarzutu naruszenia prawa. Tym bardziej, że organ - będąc związany zasadą praworządności (będącą zarówno zasadą konstytucyjną, jak również zasadą ogólną postępowania administracyjnego) - ma obowiązek działać jedynie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.

Z punktu widzenia omawianej regulacji prawnej bez znaczenia pozostaje także okoliczność czy pojazd za który uiszczona została opłata istnieje i czy poruszał się on po drogach. Istotne znaczenie ma jedynie czy strona uiściła opłatę za pojazd, który poruszam się w danym dniu po płatnym odcinku autostrady i został zidentyfikowany jako pojazd od którego nie została uiszczona opłata za przejazd.

Reasumując wskazać należy, że w kontrolowanej sprawie strona nie uiściła stosownej opłaty za przejazd, w takiej zaś sytuacji zastosowanie przez organ prawa materialnego, tj. art. 37 ge ust. 1 ustawy o autostradach płatnych było prawidłowe. Stwierdzenie powyższego oznacza, że zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.

EC