Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1296/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 211
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Teza: Doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej kopii (kserokopii) decyzji sporządzonej na podstawie oryginału znajdującego się w aktach sprawy, potwierdzonej za zgodność z jej oryginałem, jest tożsame z doręczeniem Skarżącej decyzji organu podatkowego, o której mowa w treści art. 211 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651).

TEZY

Doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej kopii (kserokopii) decyzji sporządzonej na podstawie oryginału znajdującego się w aktach sprawy, potwierdzonej za zgodność z jej oryginałem, jest tożsame z doręczeniem Skarżącej decyzji organu podatkowego, o której mowa w treści art. 211 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651).


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 226/23 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 listopada 2022 r., nr 1401-IEW1.4121.24.2022.15.AD w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od J. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 490 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 30 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 226/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "sąd I instancji") po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. (dalej: "Skarżąca"), uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor", "DIAS") z dnia 4 listopada 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W. z dnia 27 listopada 2020 r.

nr 1449.SEW-1.4100.W.111.2020.JWEL (dalej: "Organ") w przedmiocie jej odpowiedzialności podatkowej z A. sp. z o.o. (dalej: "Spółka"), jako członka zarządu, za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2014 r., styczeń - grudzień 2015 r., styczeń - październik 2016 r., w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r., odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek w podatku dochodowego od osób prawny za grudzień 2015 r., styczeń - październik 2016 r. wraz należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, umorzył postępowanie administracyjne, ponadto zasądził od Dyrektora na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania

w kwocie 997 zł.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Dyrektor zaskarżył go

w całości i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi Dyrektor zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022, poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego

i uznanie, że Organ naruszył:

- przepisy art. 145 § 1 i 2 w zw. z art. 211 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651, dalej: "o.p."), gdy tymczasem DIAS nie naruszył powyższych przepisów a WSA w wyniku dokonanej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia winien oddalić skargę a nie uchylić zaskarżoną decyzję.

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego

i uznanie, że Dyrektor naruszył:

- przepisy art. 145 § 1 i 2 w zw. z art. 211 o.p., gdy tymczasem DIAS nie naruszył powyższych przepisów a WSA w wyniku dokonanej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia winien oddalić skargę, a nie uchylić zaskarżoną decyzję,

3. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, jakim przepisom w ocenie Sądu uchybił Organ, dokonując powtórnie prawidłowego doręczenia decyzji, a wady uzasadnienia wyroku uniemożliwiają odkodowanie poglądu Sądu, w tym jednoznaczne stwierdzenie, jakie przepisy naruszył Organ.

Skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, czy Pełnomocnikowi Skarżącej skutecznie prawnie, czy też nieskutecznie prawnie doręczono decyzję z 27 listopada 2020 r., w której orzeczono o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej. W ocenie WSA Pełnomocnikowi Skarżącej nie doręczono oryginału wyżej opisanej decyzji, a jedynie jej kopię. Organ nie dysponował oryginałem tej decyzji, gdyż ten został doręczony 11 grudnia 2020 r. córce Skarżącej, niepełnoletniemu domownikowi (doręczenie prawnie nieskuteczne). Zdaniem WSA Organ nie mógł uwierzytelnić za zgodność z oryginałem tej decyzji, bo tą już nie dysponował. Zatem doręczenie jedynie kopii (kserokopii) decyzji Pełnomocnikowi Skarżącej, nie jest tożsame z doręczeniem decyzji organu podatkowego. Zdaniem Dyrektora stanowisko WSA jest błędne. Organ bowiem posiadał w aktach sprawy oryginał omawianej decyzji, mógł wykonać jej kopię, potwierdzić ją za zgodność z oryginałem i skutecznie prawnie doręczyć Pełnomocnikowi Skarżącej.

W rozpatrywanej sprawie za zasadny należy uznać pogląd Dyrektora. Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego

i uznanie, że Dyrektor naruszył przepisy art. 145 § 1 i 2 w zw. z art. 211 o.p., podczas gdy Dyrektor nie naruszył powyższych przepisów. Stosownie do postanowień art. 211 o.p., decyzję doręcza się stronie na piśmie, przy czym jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie (art. 145 § 2 o.p.). Mając na uwadze brzmienie cytowanych wyżej przepisów należy przyjąć, że organ podatkowy ma obowiązek sporządzić tyle egzemplarzy decyzji (jeżeli w wersji papierowej, to wydrukować i podpisać przez uprawnioną osobę), ile stron postępowania podatkowego występuje w danej sprawie podatkowej oraz jeden dodatkowy egzemplarz takiej decyzji, celem pozostawienia w aktach sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że każdy egzemplarz decyzji, jest decyzją na prawach oryginału (zob. wyrok NSA z 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 782/10; wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2778/21). W takiej sytuacji nie ulega wątpliwości, że co do zasady organ podatkowy po wydaniu decyzji, zawsze w aktach sprawy zachowuje jeden egzemplarz decyzji podatkowej, który również stanowi jej oryginalny egzemplarz.

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach rozpatrywanej sprawy należy wnosić, że nie jest zasadne stwierdzenie WSA, że po wydaniu przez Organ postanowienia z 16 listopada 2021 r., bądź też wcześniej, Organ ten nie posiadał ponownie oryginału decyzji, który mógłby doręczyć pełnomocnikowi Skarżącej, gdyż jedyny oryginał został nieprawidłowo doręczony córce Skarżącej, niepełnoletniemu domownikowi. Słusznie wskazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor, że Organ po wydaniu omawianej decyzji z 27 listopada 2020 r. dysponował oryginałem tej decyzji, gdyż wydając decyzję Organ sporządził dwa jej egzemplarze, jeden próbował doręczyć Skarżącej (nieprawidłowo, bo doręczono małoletniej córce Skarżącej), jednak drugi egzemplarz pozostawiono w aktach sprawy. Z tego egzemplarza decyzji podatkowej wykonano jej kopię, potwierdzono ją za zgodność z oryginałem i doręczono pełnomocnikowi Skarżącej (zob. k. 268 akt adm.). Nie są zatem zgodne z prawdą, wywody WSA zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Organ nie mógł uwierzytelnić za zgodność z oryginałem tej decyzji, bo tą już nie dysponował.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej kopii (kserokopii) decyzji sporządzonej na podstawie oryginału znajdującego się w aktach sprawy, potwierdzonej za zgodność z jej oryginałem, jest tożsame z doręczeniem Skarżącej decyzji organu podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznaje również zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest bowiem wyjaśnienia, jakim przepisom w ocenie WSA uchybił Organ, dokonując powtórnie prawidłowego doręczenia decyzji. Wady w tym zakresie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, uniemożliwiają odkodowanie poglądu WSA, w tym jednoznaczne stwierdzenie, jakie przepisy naruszył Organ.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 185 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

s. Krzysztof Przasnyski s. Stanisław Bogucki s. Sławomir Presnarowicz (spr.)