Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 667/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 4, 4a i 5, art. 79 ust. 1 i 4, art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 920
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - t.j.
article: art. 4 ust. 1, art. 13
journal: Dz.U. 2019 poz 1461
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - t.j.
article: art. 54 par. 3, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Regionalnego w Poznaniu na uchwałę Rady Powiatu Międzychodzkiego z dnia 25 listopada 2021 r. nr XXXV/205/2021 w sprawie ustalenia wysokości diet przysługujących radnym Rady Powiatu Międzychodzkiego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z 29 lipca 2024 r. (znak: 2007-4.Pa.36.2024) Prokurator Regionalny w Poznaniu (dalej jako "Prokurator" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr XXXV/205/2021 Rady Powiatu Międzychodzkiego z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie ustalenia wysokości diet przysługujących radnym Rady Powiatu Międzychodzkiego (dalej jako "Uchwała"), zaskarżając ją w całości. Zarzuciwszy Uchwale istotne naruszenie prawa, "w szczególności przepisów" art. 21 ust. 4 w zw. z art. 40 ust. 1 i art. 44 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107; dalej w skrócie "u.s.p.") w związku z art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.o.a.n.") oraz art. 88 ust. 1 Konstytucji RP – przez niezasadne zaniechanie opublikowania Uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego, w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co spowodowało, że nie wiąże ona adresatów wskazanych w niej norm prawnych i nie wywołuje skutku prawnego – Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w całości, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty. Przede wszystkim wytknął, że w Uchwale przewidziano jej wejście w życie bez publicznego ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym, pomimo że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych uchwała w sprawie ustalenia zasad przyznawania i wysokości diet stanowi akt prawa miejscowego. Taki charakter mają akty normatywne zawierające normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Skarżący podkreślił, że uchwała z zakresu prawa miejscowego, która podlega obowiązkowi ogłoszenia, a która nie została przekazana do ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jest w całości nieważna. Zdaniem autora skargi zaskarżona Uchwała zawiera normy abstrakcyjne (diety mają charakter powtarzalny) i generalne (ich adresatem nie jest określona osoba, lecz każdy mieszkaniec pełniący określoną funkcję). Uchwała ta ma także charakter normatywny (na jej podstawie adresaci Uchwały uzyskali uprawnienia do diety przysługującej radnym powiatu), a nie jest aktem kierownictwa wewnętrznego. Nie jest ona też związana z kadencyjnością rady, lecz zachowuje ważność również po zakończeniu kadencji organu stanowiącego. W konsekwencji brak należytej publikacji Uchwały jest istotnym naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia jej nieważności w całości.

W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Międzychodzkiego (dalej jako "Rada" lub "Organ"), reprezentowana przez r.pr. M. K., wniosła o "[u]morzenie postępowania sądowego wobec popierania skargi" oraz przedłożyła uchwałę Rady Powiatu Międzychodzkiego Nr V/35/2024 z dnia 20 sierpnia 2024 r. w sprawie ustalenia diet przysługujących radnym Rady Powiatu Międzychodzkiego (dalej jako "uchwała nr V/35/2024"), podjętą – jak stwierdził Organ – w trybie art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie "p.p.s.a."). W uzasadnieniu autor odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że po otrzymaniu skargi, Rada, uznając skargę za w pełni zasadną, podjęła czynności autokontrolne. W dniu 20 sierpnia 2024 r. podjęła uchwałę Nr V/35/2024, w której § 6 postanowiono, iż traci moc zaskarżona Uchwała. Jednocześnie wskazano publikację w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Zdaniem pełnomocnika Organu, podejmując ww. uchwałę w dniu 20 sierpnia 2024 r. Rada, działając w ramach autokontroli w rozumieniu art. 53 § 3 p.p.s.a., dokonała we własnym zakresie weryfikacji swojego działania. Sądownictwo administracyjne dopuszcza taki tryb działania. Wdrożenie trybu autokontroli i w jego następstwie wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej Uchwały jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W piśmie procesowym z 19 września 2024 r. Prokurator podtrzymał skargę. Wyjaśnił, że fakt, iż zaskarżona Uchwała została uchylona przez § 6 uchwały Nr V/35/2024, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z 26 sierpnia 2024 r. poz. 7106, nie uzasadnia umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Skarżący zauważył, że zagadnienie dopuszczalności rozpoznania przez sąd administracyjny skargi na uchwałę, która przestała obowiązywać, było już wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury. W uchwale z 14 września 1994 r. o sygn. W 5/94 Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdził, że skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Stanowisko to jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie zaskarżona Uchwała w okresie prawie 3 lat jej obowiązywania w praktyce wywołała skutki prawne stanowiące faktyczną podstawę do ustalenia i wypłaty diet radnym Powiatu Międzychodzkiego. Uchylenie (utrata mocy) dotychczas obowiązującej uchwały ma wyłącznie skutek konstytutywny (ex nunc – na przyszłość), odmiennie aniżeli w przypadku stwierdzenia nieważności uchwały, która skutkuje ex tunc, tj. od momentu jej uchwalenia. Oznacza to, że przepisy zawarte w zaskarżonej (wadliwej) uchwale mogły być stosowane (i były stosowane) od momentu jej wejścia w życie do czasu wejścia w życie przepisują derogującego, a zatem kontrola sądowoadministracyjna tej uchwały pozostaje w dalszym ciągu uzasadniona i aktualna. Jedynie stwierdzenie nieważności tej uchwały przez Sąd może pozbawić ją mocy prawnej w całości ex tunc.

Zdaniem Skarżącego błędne jest również stanowisko pełnomocnika Rady, że uchylenia zaskarżonej Uchwały dokonano w trybie autokontroli w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. Działanie takie jest możliwe tylko w razie "uwzględnienia skargi w całości". Prokurator wnosił zaś o "stwierdzenie nieważności uchwały w całości", a więc o jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tymczasem uchylenie uchwały przez Radę przerywa skutek prawny z dniem jej uchylenia, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej do obrotu prawnego do dnia jej uchylenia. Tym samym uchylenie zaskarżonej Uchwały nie oznacza, że nin. postępowanie sądowe podlega umorzeniu. Rada Powiatu nie ma zresztą kompetencji do stwierdzenia nieważności zaskarżonej Uchwały. Może to zrobić tylko Sąd.

Z powyższych względów – jak podsumował Prokurator – uzasadnione jest, aby Sąd stwierdził, że wskazane w skardze wady ocenianej Uchwały, polegające na nieprawidłowym trybie jej wejścia w życie, a w szczególności braku określenia obowiązku publikacji w urzędowym promulgatorze oraz zachowania odpowiedniego vacatio legis, uzasadniają twierdzenie, że została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa, dającym podstawy do stwierdzenia jej nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym – zgodnie z wnioskiem Skarżącego – wobec ziszczenia się przesłanek określonych w art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.").

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10; o ile inaczej nie zastrzeżono, wszystkie orzeczenia sądów przywoływane w nin. uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA") – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie uchwała nr XXXV/205/2021 Rady Powiatu Międzychodzkiego z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie ustalenia wysokości diet przysługujących radnym Rady Powiatu MIędzychodzkiego. W jej § 8 postanowiono, że: "Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia".

Podstawę ustawową zaskarżonej Uchwały stanowiły przepisy art. 21 ust. 4, 4a i 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (ówcześnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 920, z późn. zm., w skrócie "u.s.p."), w myśl których:

– ust. 4 – "Na zasadach ustalonych przez radę powiatu, z zastrzeżeniem ust. 5, radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. Rada powiatu przy ustalaniu wysokości diet radnych bierze pod uwagę funkcje pełnione przez radnego";

– ust. 4a – "Dieta nie przysługuje radnemu pełniącemu odpłatnie funkcję członka zarządu w powiecie, w którym uzyskał mandat";

– ust. 5 – "Wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie 2,4-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658)".

W świetle art. 79 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Na gruncie tych przepisów trafnie przyjmuje się, że "podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa, które wykraczają poza kategorię naruszeń «nieistotnych» (argument a contrario z art. 79 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.p.), tj. w szczególności polegające na: podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia" (zob. wyrok NSA z 23.06.2021 r., III OSK 3740/21).

W doktrynie i w orzecznictwie zasadnie uznaje się, że istotne naruszenie prawa to uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się m.in. naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. np.: M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, "Samorząd Terytorialny" 2001, z. 1-2, s. 101-102; wyrok NSA z 27.11.2018 r., II OSK 2517/18).

W kontrolowanej sprawie kluczową jest ocena, czy zaskarżona Uchwała jest aktem prawa miejscowego.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obwiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. W myśl art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, która określa ich zasady i tryb wydawania. Akty te – jak wszystkie akty prawa powszechnie obowiązującego – podlegają ogłoszeniu na zasadach i w trybie określonych w ustawach (art. 88 ust. 2 Konstytucji RP), co zgodnie z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP jest warunkiem ich wejścia w życie. Ustawą, do której odsyła art. 88 ust. 2 Konstytucji RP, jest obecnie ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461; w skrócie: "u.o.a.n."), która reguluje sposób ogłaszania aktów, organy publikacyjne, zasady dotyczące wejścia w życie czy sposób prowadzenia zbiorów aktów prawa miejscowego w postaci elektronicznej. Z art. 13 tej ustawy wynika, że akty prawa miejscowego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym, wydawanym przez wojewodę. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 u.o.a.n. akty normatywne podlegające ogłoszeniu w dzienniku urzędowym wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.

Jest poza sporem, że aktem prawa miejscowego jest akt, który zawiera co najmniej jedną normę o charakterze generalnym i abstrakcyjnym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest już stanowisko – które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela – że takim aktem jest uchwała podjęta na podstawie art. 21 ust. 4 u.s.p. Zawiera ona normy abstrakcyjne, ponieważ diety wypłacane są cyklicznie, powtarzalnie, nie dotyczą więc konkretnego zdarzenia, zamkniętego w określonych ramach czasowych. Jej przepisy mają charakter generalny, gdyż ich adresatem nie jest konkretna osoba, ale każdy mieszkaniec, który pełniłby określoną w niej funkcję. Wprawdzie krąg adresatów takiej uchwały nie jest zbyt liczny, to jednak poprzez wyznaczenie go wspólną cechą, jaką jest pełnienie funkcji, jej przepisy uzyskały charakter generalny (por. wyroki NSA: z 13.03.2024 r., III OSK 1522/22; z 11.07.2023 r., III OSK 2602/21, z 28.04.2020 r., II OSK 570/19; z 7.11.2017 r., II OSK 2794/16).

W ocenie Sądu zasadnie Skarżący stwierdził, że zaskarżona uchwała zawiera normy abstrakcyjne, ponieważ diety dla radnych, których one dotyczą, są ustalane i wypłacane cyklicznie, w sposób powtarzalny. Unormowania zawarte w Uchwale nie dotyczą więc konkretnego, pojedynczego zdarzenia. Postanowienia Uchwały mają również charakter generalny, gdyż ich adresatem nie jest osoba konkretnie wskazana ("z imienia i nazwiska"), czy indywidualnie określony krąg takich osób, lecz każda osoba, która pełni funkcję radnego. Innymi słowy, adresaci Uchwały zostali określeni przez wskazanie pewnej ich kategorii, nie zaś w sposób zindywidualizowany. Wprawdzie krąg adresatów Uchwały nie jest zbyt liczny, to jednak poprzez określenie go wspólną cechą – jaką jest pełnienie funkcji radnego – przepisy te mają charakter generalny.

Jak to już wyżej wskazano, prawidłowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego ma zasadnicze znaczenie dla jego obowiązywania, gdyż jest warunkiem jego wejścia w życie. Akt normatywny, który nie został opublikowany (ogłoszony) zgodnie z obowiązującymi zasadami i we właściwym trybie, nie może wiązać adresatów zamieszczonych w nim norm prawnych, i jako taki nie odnosi skutku prawnego. Dotyczy to całego zakresu normatywnego takiego aktu, czyli wszystkich norm prawnych w nim zawartych.

W sytuacji, gdy zaskarżona uchwała zawiera istotne wady prawne, polegające na braku określenia obowiązku jej ogłoszenia (publikacji) w dzienniku urzędowym, jak i na nieprawidłowym określeniu terminu jej wejścia w życie – "z dniem podjęcia" (zob. § 8 Uchwały), a więc bez zachowania wymaganego tzw. vacatio legis – to należy stwierdzić, że została ona podjęta z naruszeniem art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 u.o.a.n. Naruszenie to ma charakter istotny, co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w całości, zgodnie z żądaniem skargi.

Na przeszkodzie temu nie stała okoliczność – zasygnalizowana w odpowiedzi na skargę – że zaskarżona Uchwała została uchylona przez § 6 uchwały nr V/35/2024 Rady Powiatu Międzychodzkiego z dnia 20 sierpnia 2024 r. w sprawie ustalenia diet przysługujących radnym Rady Powiatu Międzychodzkiego (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 26.08.2024 r. poz. 7106) z dniem wejścia w życie tej ostatniej uchwały, tj. z dniem 10 września 2024 r.

Jak słusznie zauważył Prokurator – a wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę – uchylenia zaskarżonej Uchwały nie można uznać jako dokonanego w trybie tzw. autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a.

W świetle tego przepisu Organ musiałby bowiem, po pierwsze, "w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości", co – mając na uwadze treść żądania skargi Prokuratora – oznaczałoby konieczność "stwierdzenia nieważności" Uchwały w całości, a więc jej wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc ("od wtedy", tj. od momentu jej uchwalenia, co skutkowałoby przyjęciem fikcji prawnej, że uchwała nigdy nie została podjęta). Tymczasem Rada Powiatu zaskarżoną Uchwałę jedynie "uchyliła" – tak bowiem należy odczytywać formułę "traci moc", użytą przez Organ w § 6 uchwały nr V/35/2024 – czyli wyeliminowała ją z obrotu prawnego ze skutkiem ex nunc ("od teraz", tj. od momentu jej uchylenia, na przyszłość). Nie jest to oczywiście zarzut pod adresem Rady Powiatu, gdyż ta – jak trafnie zauważył Prokurator – nie ma kompetencji do stwierdzania nieważności swoich uchwał (ex tunc), a jedynie do ich uchylania (ex nunc).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w dominującym nurcie orzecznictwa sądowego, w którym trafnie zauważa się, że "uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Uchylenia zaskarżonej uchwały przez organ, który ją wydał nie można także traktować w kategoriach autoweryfikacji zaskarżonego aktu przez organ, który akt ten wydał na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. W przepisie tym jest mowa o uwzględnieniu skargi w zakresie właściwości tego organu. W skardze do Sądu wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Rada Gminy [tu odpowiednio: Rada Powiatu – uw. Sądu] nie ma zaś kompetencji ani do stwierdzenia nieważności swojej uchwały ani do stwierdzenia jej niezgodności z prawem. Tak więc uchylenia uchwały nie można utożsamiać z uwzględnieniem skargi" (zob. wyrok NSA z 08.11.2017 r., I OSK 1055/17; zob. też wyrok NSA z 07.09.2007 r., II OSK 1046/07; por. wyrok NSA z 27.01.2020 r., II OSK 3562/18, i tam przywołane dalsze orzeczenia NSA nieaprobujące uprawnienia do autokontroli uchwał przez organy samorządu terytorialnego).

Po drugie, zgodnie z art. 54 § 3 zd. trzecie p.p.s.a., uwzględniając skargę w trybie autokontroli, "organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa". Należy w pełni podzielić stanowisko, że konsekwencją tak ukształtowanej treści przepisu jest płynący z niego nakaz rozstrzygnięcia, zarówno pozytywnego, jak i negatywnego, w kwestii, czy działanie, bezczynność lub przewlekłość nastąpiły bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (zob. wyrok NSA z 26.01.2016 r., II GSK 424/14). Tymczasem Rada Powiatu, uchylając zaskarżoną Uchwałę, takiego rozstrzygnięcia nie podjęła.

Również ta okoliczność przemawia przeciwko możliwości przyjęcia, że w kontrolowanej sprawie Organ dokonał "autokontroli", o jakiej mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a.

Z kolei za koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej Uchwały przemawia dodatkowo ta okoliczność, że Rada Powiatu, przyjmując uchwałę nr V/35/2024, postanowiła (zob. § 8 in fine tej uchwały) – skądinąd, co do zasady, słusznie – o rozciągnięciu jej mocy obowiązującej wstecz: od 01 sierpnia 2021 r. Jednakże w tej sytuacji uczynienie przez Sąd zadość żądaniu pełnomocnika Organu i umorzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie skutkowałoby tym, że w odniesieniu do okresu od 01 sierpnia 2021 r. (zob. § 5 zaskarżonej Uchwały) do 09 września 2024 r. kwestię diet radnych Rady Powiatu normowałyby, przynajmniej formalnie, równolegle dwa różne akty prawne, a mianowicie: (i) przyjęta z mocą wsteczną uchwała nr V/35/2024 oraz (ii) zaskarżona Uchwała, która została wszak uchylona dopiero z dniem 10 września 2024 r. – co należy ocenić jako sytuację niedopuszczalną, a na pewno niepożądaną.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 82 ust. 1 in fine u.s.p., stwierdził nieważność zaskarżonej Uchwały w całości.