Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 680/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 77b, art. 79
journal: Dz.U. 2022 poz 1526
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j.)
article: art. 63 ust. 1, ust. 10, ust. 12, ust. 21
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 148
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Powiatu Wejherowskiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Pomorskiego z dnia 14 września 2023 r., nr PN-I.4131.51.2023.EZ w przedmiocie nieważności uchwały w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w Wejherowie uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.


UZASADNIENIE

UZASDANIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 14 września 2023 r. Wojewoda Pomorski stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 29 czerwca 2023 r. Nr VI/797/23 w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 18 kwietnia 2023 r. Zarząd Powiatu Wejherowskiego podjął uchwałę nr VI/764/23 ogłaszając konkurs na stanowisko Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W.

Uchwałę podjęto w związku z wnioskiem ze Starostwa Powiatowego, które poinformowało, że w dniu 30 czerwca 2023 r. upływa okres powierzenia pełnienia obowiązków osobie zajmującej to stanowisko. Dla zachowania ciągłości kierownictwa i zarządzania placówką konieczne stało się podjęcie procedury wyłonienia kandydata, któremu Zarząd Powiatu Wejherowskiego powierzy stanowisko dyrektora placówki na dalszy okres czasu.

Ogłoszenie o konkursie stanowiło załącznik do uchwały. Do konkursu mogła przystąpić osoba, która spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce (Dz.U. z 2021 r., poz. 1449 ze zm.). Zaznaczono, że oferty powinny zawierać uzasadnienie przystąpienia do konkursu, koncepcję funkcjonowania i rozwoju placówki, życiorys, oświadczenie zwierające dane osobowe, poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem kopie dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego stażu pracy oraz posiadanie wymaganego wykształcenia - w tym z zakresu zarządzania, poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym, poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię aktu nadania stopnia nauczycielskiego oraz kopię karty oceny pracy, oświadczenia o braku karalności oraz o posiadaniu zdolności do czynności prawnych i korzystaniu z praw publicznych. Oferty konkursowe można było składać do dnia 26 maja 2023 r.

W dniu 23 maja 2023 r. Zarząd Powiatu Wejherowskiego podjął uchwałę nr VI/774/23 o powołaniu komisji konkursowej, w skład której weszło 3 przedstawicieli powiatu jako organu prowadzącego szkołę, 3 przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny, 2 przedstawicieli rady pedagogicznej, 2 przedstawicieli zakładowych organizacji związkowych.

Do konkursu zgłosiła się jedna osoba. Kandydatka została w dniu 29 maja 2023 r. zawiadomiona przez przewodniczącego komisji konkursowej o miejscu i dacie przeprowadzenia konkursu.

Konkurs przeprowadzono w dniu 6 czerwca 2023 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w Wejherowie. Z posiedzenia komisji konkursowej spisano protokół. S. R. - jako jedyna osoba, która w związku z ogłoszeniem złożyła ofertę - stawiła się do postępowania konkursowego. Kandydatka przedłożyła do oferty następujące dokumenty:

1/ życiorys, z którego wynikało m.in., że od 2020 r. pracuje w Powiatowym Zespole Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. na stanowisku [...], gdzie w okresie od września 2022 r. od kwietnia 2023 r. powierzone jej były obowiązki [...]; 2/ uzasadnienie przystąpienia do konkursu; 3/ koncepcję funkcjonowania i rozwoju placówki na lata 2023-2028; 4/ oświadczenie zawierające dane osobowe kandydatki; 5/ dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego stażu pracy, to jest m.in. świadectwo pracy w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym nr [...] w G. w okresie od 2001 r. do 2019 r. na stanowisku nauczyciela, pedagoga i wicedyrektora, świadectwa pracy w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. oraz Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w G. w okresie od 2019 r. do 2020 r. na stanowisku nauczyciela i pedagoga oraz świadectwa pracy na stanowiskach nauczyciela i nauczyciela wspomagającego nauczanie indywidualne w 3 szkołach podstawowych; 6/ dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego wykształcenia, to jest dyplom ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku pedagogika specjalna, świadectwa ukończenia studiów podyplomowych w zakresie: polityka oświatowa i zarządzenie oświatą, surdotyflopedagogiki, socjoterapii, mediacji, oraz pedagogiki szkolnej; 7/ kopię orzeczenia lekarskiego lekarza medycyny pracy z października 2022 r., gdzie w związku z pracą w Powiatowym Zespole Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. na stanowisku "dyrektor" i "pedagog" wobec braku przykazań zdrowotnych stwierdzono, że S. R. jest zdolna do podjęcia pracy na określonym stanowisku - datę następnego badania okresowego wyznaczono na listopad 2025 r., 8/ oświadczenia kandydatki m.in. o braku toczących się wobec niej postępowań o przestępstwa ścigane z oskarżania publicznego lub postepowań dyscyplinarnych, braku skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, braku karania zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, braku skazania karą dyscyplinarną, o której mowa w Karcie nauczyciela oraz ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym oraz braku toczącego się postępowania dyscyplinarnego w tym zakresie oraz oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych oraz korzystaniu z pełni praw obywatelskich; 9/ akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego 8/ kopię karty oceny pracy S. R. za okres 3 lat w Powiatowym Zespole Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W., wystawioną przez pełniącą obowiązki dyrektora tej placówki E. R. – w karcie wpisano wyróżniającą ocenę pracy kandydatki.

Jak wynika z protokołu, przeprowadzając konkurs, komisja dokonała przeglądu dołączonych do oferty dokumentów i "stwierdziła wadliwość dokumentów: kopii zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym, karty oceny pracy". W protokole nie wskazano na czym, w ocenie części członków komisji konkursowej polegała "wadliwość" tych dokumentów. Komisja podjęła decyzję o odmowie dopuszczenia kandydatki do drugiego etapu postępowania konkursowego i zakończyła pracę. W protokole w zakresie ustalenia wyniku postępowania konkursowego wskazano: "w wyniku postępowania komisja konkursowa nie wyłoniła kandydata na stanowisko dyrektora".

W konsekwencji komisja konkursowa podjęła uchwałę nr 1/2023 z dnia 6 czerwca 2023 r., gdzie wskazano, że odmówiła dopuszczenia S. R. do postępowania konkursowego na kandydata na stanowisko dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że kandydatka spełnia wszystkie wymagania wskazane w ogłoszeniu konkursu, jednakże oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu.

Następnie w dniu 6 czerwca 2023 r. Zarząd Powiatu Wejherowskiego podjął uchwałę nr VI/784/23 zatwierdzającą konkurs przeprowadzony w dniu 6 czerwca 2023 r., w wyniku którego komisja konkursowa nie wyłoniła kandydata na stanowisko Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W.

W związku z powyższym w dniu 14 czerwca 2023 r. Starosta Wejherowski w trybie art. 63 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 900 ze zm.) wystąpił do M. B., Pomorskiej Kurator Oświaty, o wypracowanie w terminie określonym w art. 77b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1526 ze zm., dalej jako "u.s.p.") porozumienia w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. S. R.

W skierowanym do Pomorskiej Kurator Oświaty wniosku w tej sprawie wskazano, że sprawa jest pilna w związku z kończącym się z dniem 30 czerwca 2023 r. okresem powierzenia pełnienia obowiązków Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. Podkreślono, że zastosowanie trybu z art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe uzasadnia fakt, że przeprowadzony w dniu 6 czerwca 2023 r. konkurs nie wyłonił kandydata na stanowisko. Wobec powyższego Zarząd Powiatu Wejherowskiego zgodnie z dyspozycją § 8 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkody podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1428) zatwierdził uchwałą nr VI/784/23 z dnia 6 czerwca 2023 r. przedmiotowy konkurs, wyczerpując dyspozycję art. 63 ust. 10 ustawy Prawo oświatowe. Wobec powyższych rozstrzygnięć, zgodnie z art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe organ prowadzący placówkę, w tym wypadku starosta, zobowiązany jest do powierzenia stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. ustalonemu kandydatowi. Zaznaczono, że przedstawiana Pomorskiej Kurator Oświaty kandydatura S. R. została ustalona przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego bezpośrednio po przeprowadzonym konkursie, to jest w dniu 6 czerwca 2023 r. Uwzględniono w tym zakresie, że S. R. zgłaszając swoją kandydaturą na etapie postępowania konkursowego wyraziła wolę i gotowość do kierowania placówką i opracowała koncepcję jej funkcjonowania i rozwoju.

Do kierowanego do kuratora wniosku załączono kopię uchwały rady pedagogicznej placówki (w jednostce nie funkcjonuje odpowiednik rady szkoły), dokumenty potwierdzające posiadanie wyższego wykształcenia przez S. R., w tym ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu organizacji i zarządzania oświatą, dokumenty potwierdzające posiadanie przez nią co najmniej pięcioletniego stażu pracy pedagogicznej na stanowisku nauczyciela, kartę oceny pracy, zaświadczenie lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym, akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego oraz komplet oświadczeń złożonych przez kandydatkę.

W odpowiedzi Pomorska Kurator Oświaty skierowała do Starosty Powiatu Wejherowskiego pismo z dnia 28 czerwca 2023 r. W piśmie tym wyrażono stanowisko, że w ocenie organu nadzoru konkurs de facto się nie odbył, skoro jedyna kandydatka nie została dopuszczona do drugiego etapu konkursu. Uznano tym samym, że brak było podstaw do rozpoczęcia przez starostę trybu powołania kandydata w oparciu o art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe. W tej sytuacji wnioskowanie do kuratora oświaty o wydanie opinii, o której mowa w art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe, było w ocenie organu nadzoru bezzasadne. Reasumując Pomorska Kurator Oświaty stanęła na stanowisku, że skoro konkurs nie był poprowadzony to wyłonienie kandydata w pierwszej kolejności powinno nastąpić w drodze konkursu w oparciu o art. 63 ust. 10 ustawy Prawo oświatowe.

Niezależnie od tego wskazano, że Pomorska Kurator Oświaty na podstawie przełożonych jej przez starostę dokumentów nie może ustalić, w jakim zakresie kandydatura S. R. nie spełnia wymagań określonych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce.

W dniu 29 czerwca 2023 r. Zarząd Województwa Pomorskiego podjął uchwałę nr VI/797/2023 r. o powierzeniu S. R. stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. na okres od 1 lipca 2023 r. do dnia 31 sierpnia 2027 r.

Jako podstawę prawną podjęcia uchwały wskazano art. 63 ust. 1, ust. 12 i ust. 21 ustawy Prawo Oświatowe oraz art. 32 ust. 1 u.s.p.

W dniu 26 lipca 2023 r. Pomorska Kurator Oświaty skierowała do Wojewody Pomorskiego w trybie art. 56 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe zawiadomienie o naruszeniu art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego (zawiadomienie organu nadzoru pedagogicznego o nieusunięciu uchybień naruszających przepisy ustawy przez organ prowadzący placówkę oświatową). W sygnalizacji wskazano, że Zarząd Powiatu Wejherowskiego podjął uchwałę w trybie 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe o powierzeniu stanowiska dyrektora, pomimo, że wcześniej nie przeprowadzono konkursu na to stanowisko. Zaznaczono, że swoje stanowisko Pomorska Kurator Oświaty o braku podstaw do uczestnictwa przez nią, w sytuacji nieprzeprowadzenia konkursu - w procedurze z art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe, przedstawiła w piśmie z dnia 28 czerwca 2023 r. Pismo to zostało doręczone staroście w dniu 30 czerwca 2023 r. Zatem skoro uchwałę podjęto w dniu 29 czerwca 2023 r. to uczyniono to nie tylko bez wymaganego przez art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe wypracowania porozumienia z kuratorem oświaty, ale w ogóle nie znając stanowiska jakie kurator oświaty zajął w tej sprawie

Wojewoda Pomorski w dniu 14 września 2023 r. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze nr PN-I.4131.51.2023.EZ, stwierdzając na podstawie art. 79 ust. 1 u.s.p. nieważność uchwały Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 29 czerwca 2023 r. nr VI/797/23 w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W.

W ocenie organ nadzoru uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu, w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej."

Wskazano, że powierzenie stanowiska dyrektora placówki oświatowej na podstawie art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe jest czynnością obarczoną koniecznością spełnienia określonych w przepisie warunków, w tym po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej oraz po porozumieniu się w kwestii kandydata z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. Rada pedagogiczna placówki wydała pozytywną opinię, co do powierzenia S. R. stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. Wymóg ten zatem został spełniony. Organ prowadzący szkołę był jednak zobowiązany do powierzenia stanowiska kandydatowi, którego powinien uzgodnić z Pomorską Kurator Oświaty.

Opisując w tym zakresie stan faktyczny sprawy wskazano, że Zarząd Powiatu Wejherowskiego wystąpił do Pomorskiej Kurator Oświaty z wnioskiem o wypracowanie porozumienia, a Pomorska Kurator Oświaty pismem z dnia 28 czerwca 2023 r. odpowiedziała na ten wniosek. Ponieważ pismo zostało doręczone w dniu 30 czerwca 2023 r. wskazano, że uchwała o powierzeniu S. R. stanowiska dyrektora została podjęta bez porozumienia z Pomorską Kurator Oświaty, to jest w sytuacji braku jakiejkolwiek odpowiedzi z jej strony.

Wojewoda Pomorski zaznaczył, że powierzyć stanowisko dyrektora na podstawie art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe można osobie, co do której organ prowadzący szkołę, jak i organ sprawujący nadzór pedagogiczny osiągnęli jednomyślność. Porozumienie pomiędzy organem prowadzącym, a organem nadzoru pedagogicznego w sprawie powołania określonej osoby na dyrektora szkoły oznacza też przede wszystkim wzajemne kontakty, celem wypracowania stanowiska co do osoby przedstawionego kandydata na dyrektora.

Wojewoda Pomorski odniósł się jednocześnie do pisma Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 1 września 2023 r., w którym udzielono wyjaśnień w sprawie. Zarząd w wyjaśnieniach wskazał, że zgodnie z art. 77b ust. 1 u.s.p. termin na wypracowanie porozumienia w przedmiotowej sprawie został określony na 14 dni, ze stwierdzeniem że zajęcie stanowiska powinno nastąpić nie później niż w tym terminie. Zatem termin ten upłynął z dniem 28 czerwca 2023 r. Zgodnie zaś z treścią art. 77b ust. 3 u.s.p. jeżeli organ, nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez powiat, z upływem terminu określonego w ust. 1.

Wojewoda Pomorski ocenił, że w okolicznościach tej sprawy nie wystąpiła sytuacja opisana w art. 77b u.s.p. Wskazany przepis nie miał zastosowania w sprawie ponieważ odnosi się do "uzgodnienia, zaopiniowania i zatwierdzenia". Natomiast w art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe, ustawodawca użył zwrotu "w porozumieniu". Pojęcia te nie są tożsame. Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 625/17) wskazano, że osiągnięcie porozumienia nie jest jednostronną czynnością organu nadzoru pedagogicznego. Jeśli ustawodawca posługuje się innymi zwrotami, to art. 77b u.s.p. nie znajduje zastosowania do wypracowania porozumienia.

Wobec powyższego, stwierdzenie nieważności uchwały uznano za uzasadnione i konieczne.

Powiat Wejherowski zaskarżył opisane wyżej rozstrzygnięcie nadzorcze w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie oraz podtrzymując stanowisko, że przeprowadzony w oparciu o art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe tryb powołania S. R. na stanowisko Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. był prawidłowy.

Podniesione w skardze zarzuty prawa objęły naruszenie art. 79 ust. 1 u.s.p, art. 77b u.s.p. oraz art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe poprzez orzeczenie o nieważności uchwały, która została podjęta zgodnie z prawem.

W ocenie strony skarżącej w sprawie nie powinno być wątpliwości, że przeprowadzono konkurs na stanowisko dyrektora placówki. Skoro jednak zakończył się on wynikiem negatywnym, to jest nie wyłonił kandydata na stanowisko dyrektora, zaistniały podstawy do zastosowania trybu z art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe, co był obowiązkiem organu prowadzącego. Zaznaczono, że zarzut o nieodbyciu się konkursu nie został powtórzony w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Pomorskiego.

Zdaniem strony najistotniejsze pozostaje, że w związku z treścią art. 77b ust. 1 u.s.p. termin dla wypracowania porozumienia w przedmiotowej sprawie określony został przez ustawodawcę na 14 dni ze stwierdzeniem, że zajęcie stanowiska powinno nastąpić nie później niż w tym terminie. Do dnia upływu tego terminu, czyli do dnia 28 czerwca 2023 r. do wnioskodawcy nie wpłynęła jednak odpowiedź od Pomorskiej Kurator Oświaty. Z treści pisma z tej daty wynika zaś, że w swojej odpowiedzi organ nadzoru skupił się na wskazaniu, że - w jego ocenie - konkurs się nie odbył. Brak odpowiedzi organu w terminie określonym w art. 77b ust. 1 u.s.p., należało zatem uznać za ziszczenie się podstaw do zastosowania art. 77b ust. 3 u.s.p.

Strona skarżąca stoi na stanowisku, że do porozumienia, o jakim mowa w art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe ma zastosowanie art. 77b u.s.p. Porozumienie, o jakim mowa w art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe mieści się w pojęciu "uzgodnienia" w rozumieniu art. 77b ust. 1 u.s.p. W przeciwnym wypadku nie byłoby żadnego terminu do wypracowania takiego porozumienia a Zarząd Powiatu nie miałby narzędzia wymuszającego merytoryczną współpracę organu nadzoru pedagogicznego w celu wyłonienia kandydata. Zarząd Powiatu nie miałby żadnej ochrony przed pozaprawnym postępowaniem organu nadzoru pedagogicznego, który zamiast merytorycznego odniesienia się do przedstawionej kandydatury zajął się kwestiami proceduralnymi, do czego nie jest uprawniony. Podkreślono, że art. 77b u.s.p. (i jego odpowiedniki w innych ustawach samorządowych) mają na celu zapobieżenie paraliżowania działalności organów samorządu terytorialnego. W ocenie strony skarżącej należy przyjmować, że przepisy te mają zastosowanie do wszystkich form współdziałania, o ile sam konkretny przepis szczególny nie stanowi inaczej.

Dla wykazania, że art. 77b u.s.p. ma zastosowanie w przedmiotowej spawie odwołano się w szczególności do orzeczenia WSA w Krakowie z dnia 8 grudnia 2020 r. (sygn. akt III SA/Kr 1035/20), gdzie wskazano, że inną formą współdziałania organów administracji publicznej są działania określone w przepisach prawnych jako podjęte "w porozumieniu", "po porozumieniu", "w uzgodnieniu", "po uzgodnieniu" lub "wymagające uzgodnienia". "Porozumienie" i "uzgodnienie" są to bez wątpienia w języku potocznym, jak i prawniczym, zwroty w swej treści bardziej stanowcze i jednoznaczne, niż "opiniowanie", zakładają bowiem jednolitość stanowiska i zgodność poglądów zainteresowanych podmiotów w danej sprawie. Stąd zarówno sądy, jak i organy stosujące prawo uznają, że zwrot "w porozumieniu" jest tożsamy ze zwrotem "za zgodą", gdyż dokonywanie czegoś w porozumieniu z kimś innym oznacza także wyrażenie zgody na coś bądź zrobienie czegoś za zgodą tej drugiej osoby. Zwroty "w uzgodnieniu", "w porozumieniu" oraz "po uzgodnieniu" traktowane są zatem jako synonimy i używane w celu zobowiązania organu do działania, zakładając osiągnięcie porozumienia. Tak odkodowuje się również w orzecznictwie pojęcie "w porozumieniu" na tle stosowania art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 282), stanowiącego, iż w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, wskazując, iż istotą każdego porozumienia jest dojście do takiego samego stanowiska w danej sprawie; innymi słowy, istotne dla spełnienia przesłanek w powyższym przepisie jest zaistnienie pozytywnego efektu w postaci zgodnych stanowisk organów (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., II OSK 2637/12). Zwrócić należy uwagę, iż w takim samym znaczeniu używa się sformułowania "w porozumieniu" w przypadku współuczestnictwa różnych organów w stanowieniu aktów prawnych. Zgodnie bowiem z § 73 ust. 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 283) przepisowi upoważniającemu do współuczestniczenia w wydaniu rozporządzenia, uchwały albo zarządzenia nadaje się brzmienie, jeżeli współuczestniczenie ma polegać na osiągnięciu porozumienia w sprawie treści aktu normatywnego, a następstwem braku porozumienia ma być to, że akt nie dochodzi do skutku: "Minister (inny podmiot) (...) w porozumieniu z ministrem (innym podmiotem) (...) określi (może określić)".

Strona skarżąca wskazała następnie, że - w jej ocenie - w orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje się, że art. 77b ustawy o samorządzie powiatowym ma zastosowanie do stanowisk organu nadzoru pedagogicznego zajmowanych w oparciu o ustawę Prawo oświatowe. W tym zakresie jako przykłady wskazano wyrok NSA z 3 marca 2009 r. o sygn. akt I OSK 1322/08, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2008 r. o sygn. akt I OSK 596/08 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2008 r. o sygn. akt II SA/Sz 493/08. Wskazano, że taki pogląd reprezentowany jest też w piśmiennictwie (K. Bandarzewski, Wybór dyrektora gminnej szkoły podstawowej w trybie pozakonkursowym, PPP 2021, nr 6, s. 82-95). Jeżeli kurator oświaty w terminie 14 dni nie zajmie żadnego stanowiska, to wówczas oznacza to zaakceptowanie propozycji przekazanej przez organ prowadzący szkołę. W przypadku zaś, gdy kurator oświaty odmówi zaakceptowania (uzgodnienia) kandydatury na dyrektora szkoły przedstawionej przez wójta, wówczas organ prowadzący szkołę może w terminie 30-dniowym od daty otrzymania stanowiska kuratora zaskarżyć je do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 89 ust. 1 w związku z art. 98 ust. 1 u.s.g. i w związku z art. 3 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie strony skarżącej nie można zgodzić się z poglądem przeciwnym, to jest, że art. 77b u.s.p. nie ma zastosowania do porozumienia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Zaznaczono, że w wyrokach zaprezentowanych przez Wojewodę Pomorskiego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2017 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 625/17 oraz wyroku NSA z dnia 15 marca 2018 r. o sygn. akt I OSK 2946/17) kwestia ta nie stanowiła meritum sporu. Natomiast oba te wyroki warte są uwagi jako w istocie korzystne dla strony skarżącej. Dotyczyły bowiem sytuacji, w której organ nadzoru powierzył stanowisko dyrektora szkoły bez konkursu, a kurator zakwestionował sam tryb powołania dyrektora - analogicznie jak w przedmiotowej sprawie. W takich okolicznościach w powołanych wyrokach wskazano na konieczność uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego kwestionującego uchwałę o powołaniu na stanowisko

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko o zastosowaniu przeze organ prowadzący trybu z art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe bez wypracowania porozumienia co do osoby kandydata z Pomorską Kurator Oświaty.

Motywując żądanie odrzucenia skargi, wskazano, że przed jej wniesieniem nie wydano uchwały w przedmiocie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Wskazać również należy, że w myśl art. 148 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru, uchyla ten akt.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Norma wynikająca z art. 148 p.p.s.a., jak również ustawy samorządowe, nie określają wprawdzie podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. W świetle postanowień art. 171 ust. 1 Konstytucji RP, działalność samorządu terytorialnego podlega jednak kontroli z punktu widzenia legalności, a ustawy samorządowe precyzują treść tego kryterium wobec poszczególnych środków nadzoru. W tym kontekście kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru.

Mając na uwadze powyższe kryterium zgodności z prawem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z wszystkich powodów w niej wskazanych.

Na wstępie wskazać trzeba, że skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu i Sąd nie stwierdził podstaw do jej odrzucenia.

W dniu 21 listopada 2023 r. Zarząd Powiatu Wejherowskiego podjął uchwałę nr VI/870/23 w sprawie wniesienia skargi do tutejszego Sądu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Pomorskiego z dnia 14 września 2023 r. nr PN-I.4131.51.2023.EZ.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze, wniesiona przed podjęciem uchwały, nie może zostać odrzucona, jeżeli w późniejszym terminie taki akt zostanie uchwalony i przykazany do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2450/10).

Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy, Sąd stwierdził, że wydana przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego uchwała z dnia 29 czerwca 2023 r. Nr VI/797/2 "w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W." w zakresie zastosowanej przez organ procedury, była zgodna z prawem, to jest art. 63 ust.1, ust. 12 oraz ust. 21 ustawy Prawo oświatowe, które stanowiły podstawę jej podjęcia.

Ze wskazanego powodu stwierdzenie nieważności uchwały w trybie nadzoru w oparciu o art. 79 ust. 1 u.s.p. nie było uprawnione.

W myśl art. 79 ust. 1 u.s.p., uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Rozstrzygnięcie nadzorcze w tej sprawie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu (art. 79 ust. 3 u.s.p.).

Równocześnie zauważyć należy, że zgodnie z art. 79 ust. 4 u.s.p., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa.

Zatem nie każde naruszenie prawa prowadzi do nieważności aktu wydanego przez organ gminy. Dotyczy to wyłącznie naruszeń istotnych. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że rozstrzygnięcie nadzorcze o nieważności uchwały zapada zatem w razie ustalenia, że jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną polegającą na tego rodzaju sprzeczności z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa (por. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak - Postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością komunalną, Warszawa 1995, str. 28). Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także regulujących procedury podejmowania uchwał.

Na wymóg wyraźniej sprzeczności z normą prawną wyższego rzędu w aspekcie stwierdzenia nieważności uchwały organów jednostek samorządu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in. w wyroku z 12 września 2017 r. (sygn. akt II OSK 2884/16), podkreślając, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu.

Rozstrzygnięcie nadzorcze musi jednoznacznie wskazywać, jaki przepis prawa został uchwałą naruszony i na czym to naruszenie polegało. Stosując środek nadzorczy uprawniony do tego organ jest zobowiązany w sposób niebudzący wątpliwości do wykazania sprzeczności postanowień badanej uchwały z prawem, wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone.

Ujęte w rozstrzygnięciu nadzorczym rozważania Wojewody Pomorskiego nadzoru odnosiły się do art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe.

Zdaniem Sądu, uwzględniając okoliczności wystąpienia z wnioskiem do Pomorskiej Kurator Oświaty i udzielonej przez nią odpowiedzi, nie było podstaw do przyjęcia, że uchwała Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 29 czerwca 2023 r. nr VI/797/2 naruszała w sposób istotny art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe, czy też pozostałe przepisy będące podstawą jej podjęcia (art. 63 ust. 1 oraz ust. 21 ustawy Prawo oświatowe).

Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Zasadą pozostaje, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (art. 63 ust. 10 cyt. ustawy). Zasada ta obowiązuje w odniesieniu do szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego (art. 63 ust. 11 cyt. ustawy a contrario). Ustawodawca przewidział jednak sytuacje, w których pomimo ogłoszenia konkursu nie będzie możliwe powierzenie stanowiska dyrektora w trybie z art. 63 ust. 10 cyt. ustawy. Do sytuacji tych odnosi się właśnie art. 63 ust. 12 cyt. ustawy, zgodnie z którym jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu, w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej.

Tak też w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że tryb z art. 63 ust. 10 cyt. ustawy został wyczerpany. Konkurs na stanowisko Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. został ogłoszony (uchwała Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr VI/764/23) i został przeprowadzony w dniu 6 czerwca 2023 r.

Okoliczność, że w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata potwierdza treść uchwały komisji konkursowej z dnia 6 czerwca 2023 r. nr 1/2023 oraz zatwierdzająca konkurs uchwała Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 6 czerwca 2023 r. nr VI/784/23.

Podkreślenia wymaga, że ocenie Sądu w tym postępowaniu nie podlega ocenie prawidłowość uchwał związanych z konkursem. Tym niemniej dla rozważań dotyczących później zaistniałych w sprawie okoliczności, pozostaje istotne, że komisja konkursowa jednoznacznie wskazała w swojej uchwale, że kandydatka w osobie S. R. spełnia wszystkie wymagania wskazane w ogłoszeniu konkursu, a zatem określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce.

Wyczerpanie trybu z art. 63 ust. 10 cyt. ustawy obligowało organ prowadzący do podjęcia dalszych przewidzianych przez prawo działań w celu obsadzenia stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. Organ miał przy tym też świadomość, że w dniu 30 czerwca 2023 r. kończył się okres, na jaki obsługa stanowiska była zapewniona w placówce zastępczo, to jest w formie tymczasowego powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora określonej osobie, do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z jednym z trybów określonych w art. 63 ust. 10 lub 12 cyt. ustawy.

Z tych względów prawidłowo podjęto czynności w ramach procedury pozakonkursowej określonej w art. 63 ust. 12 cyt. ustawy. Ponieważ w wyniku przeprowadzonego w dniu 6 czerwca 2023 r. konkursu nie wyłoniono kandydata (z bliżej niewyjaśnionych co prawda przez komisję konkursową przyczyn proceduralnych, ponieważ w istocie wszystkie wymagane dokumenty zostały złożone do oferty i znajdują się w aktach sprawy), nie zaistniały zatem przesłanki do przeprowadzenia kolejnego konkursu, lecz właśnie do wdrożenia procedury z art. 63 ust. 12 cyt. ustawy. Organ prowadzący szkołę prawidłowo zwrócił się zatem do rady pedagogicznej placówki o wydanie opinii w sprawie oraz przedstawił uzgodnionego przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego kandydata w osobie S. R. Pomorskiej Kurator Oświaty - co nastąpiło w piśmie z dnia 14 czerwca 2023 r.

Wskazać należy, że we wniosku z dnia 14 czerwca 2023 r. wskazano, z jakich względów Zarząd Powiatu Wejherowskiego uznał, że S. R. jest właściwym kandydatem na stanowisko Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W. Wyjaśniono, że decyzję w tej sprawie podjęto już w dniu 6 czerwca 2023 r., a więc bezpośrednio po konkursie. Szczególnie, że nawet ze stanowiska komisji konkursowej wynikało, że S. R. spełnia wszystkie wymagania jakie są stawiane przez prawo dla objęcia stanowiska dyrektora placówki tego typu. Ponieważ kandydatka brała udział w konkursie za istotne uznano także to, że wyraziła już chęć pokierowania placówką oraz przedstawiła pomysł na jej funkcjonowanie. Do wniosku załączono jednocześnie wszystkie potwierdzające kwalifikacje i wykształcenie oraz brak przeciskań do objęcia stanowiska dokumenty.

Kandydatura S. R. była zatem przedstawiona Pomorskiej Kurator Oświaty. Organ nadzoru pedagogicznego został w wyczerpujący sposób poinformowany o podjętych przez organ prowadzący szkołę działaniach, intencjach oraz zamierzeniach, które miały zapewnić ciągłość kierownictwa w placówce.

Ponieważ w udzielonej w dniu 28 czerwca 2023 r. odpowiedzi Pomorska Kurator Oświaty nie odniosła się negatywnie do wskazanej kandydatury, w ocenie Sądu nie można było przyjąć, że późniejsze powierzenie stanowiska przedstawionej organowi kandydatce nastąpiło bez porozumienia, o którym mowa w art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe.

Przyjąć należy, że wybór dyrektora odbył się za wiedzą Pomorskiej Kurator Oświaty, która nie kwestionowała kandydatury wskazanej osoby jako takiej, natomiast skupiła się na konieczności przeprowadzenia ponownego konkursu w tej sprawie. Była też poinformowana o zamierzeniach organu, to jest woli powołania określonej osoby. Dla stwierdzenia, że nie doszło do porozumienia należałoby wykazać, że organ nadzoru pedagogicznego skorzystał z przysługującego mu prawa i z przyczyn merytorycznych, to jest odnoszących się stricte do osoby kandydatki, zakwestionował przedstawioną mu kandydaturę. Taka sytuacja nie zaistniała.

W sprawie nie doszło w szczególności do wyrażenia negatywnej opinii o kandydatce, w tym nie wskazano, aby budziła merytoryczne zastrzeżenia organu nadzoru pedagogicznego, co do koniecznych do spełnienia na stanowisku dyrektora placówki wymagań. Przeciwnie, w piśmie z dnia 28 czerwca 2023 r. Pomorska Kurator Oświaty wskazała nawet, że na podstawie przełożonych jej przez starostę dokumentów nie może ustalić, w jakim zakresie kandydatura S. R. miałaby nie spełniać wymagań określonych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce.

W ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że z kandydaturą S. R. organ nadzoru miał możliwość zapoznania się także wcześniej, co ma istotne znaczenie w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Mamy bowiem do czynienia ze specyficzną sytuacją, gdy w trybie art. 63 ust. 12 cyt. ustawy organ prowadzący przedstawił kandydaturę tej samej osoby, która była wcześniej w trybie art. 63 ust. 10 cyt. ustawy już przedstawiona w konkursie. Co więcej, była w tym konkursie jedyną kandydatką. Ponadto od dłuższego czasu podlegała już pod nadzór kuratorium, również jako osoba, która jeszcze w 2022 r. i 2023 r. pełniła tymczasowo obowiązki dyrektora placówki, w odniesieniu do której zorganizowano później konkurs. Przedstawiciele organu nadzoru pedagogicznego, co stwierdza protokół posiedzenia komisji konkursowej, niewątpliwie brali udział w jej obradach w dniu 6 czerwca 2023 r. i analizowali ofertę kandydatki. Jako członkowie komisji konkursowej podjęli zatem także uchwałę nr 1/2023 z dnia 6 czerwca 2023 r., gdzie w uzasadnieniu jednoznacznie wskazano, że kandydatka spełnia wszystkie wymagania konieczne do objęcia stanowiska, a powodem niedopuszczenia jej do drugiego etapu konkursu były tylko innego rodzaju kwestie natury proceduralnej.

Reasumując, skoro zastrzeżenia Pomorskiej Kurator Oświaty budziła tylko procedura, w okolicznościach sprawy, gdzie przedstawiona przez organ prowadzący kandydatura była doskonale znana organowi nadzoru pedagogicznego i nie spowodowała wydania opinii negatywnej z przyczyn merytorycznych, w ocenie Sądu istniały podstawy do kontynuowania procedury z art. 63 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe i powołania zaproponowanego kandydata na stanowisko w tym trybie.

Należy uznać, iż charakter prawny porozumienia organu prowadzącego szkołę lub placówkę i organu nadzoru pedagogicznego w sprawie powołania określonej osoby na dyrektora należy rozumieć jako wzajemnie kontakty, celem wypracowania stanowiska co do osoby przedstawionego kandydata na dyrektora. Takie kontakty niewątpliwie miały miejsce. Osoba kandydatki była doskonale znana organowi nadzoru pedagogicznego także wcześniej, to jest przed dniem 14 czerwca 2023 r. Na każdym etapie tej sprawy, to jest zarówno w ramach postępowania toczącego się w trybie art. 63 ust. 10 cyt. ustawy, jak i w trybie art. 63 ust. 12 cyt. ustawy organ nadzoru pedagogicznego dysponował dostępem do kompletu dokumentów dotyczących stażu, kwalifikacji, umiejętności, wykształcenia oraz oceny pracy kandydatki – także w związku z pełnieniem przez nią obowiązków dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W.

Organ nadzoru pedagogicznego ma kompetencje do oceny kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oświatowej w ramach oceny spełniania warunków formalno-prawnych, to jest może zgłaszać uwagi co do kompetencji kandydata. Takich uwag w tej sprawie nie zgłoszono.

Ocena prawidłowości procedury prawnej powoływania na stanowisko dyrektora należy w ocenie Sądu zaś tylko do kompetencji organu nadzoru – Wojewody, a nie kuratora oświaty. Jak zasadnie zauważono w skardze, w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda Pomorski nie podzielił stanowiska Pomorskiej Kurator Oświaty, co do braku podstaw do rozpoczęcia przez organ prowadzący działań w celu powołania dyrektora w trybie art. 63 ust. 12 cyt. ustawy. Taki zaś był główny zarzut kuratorium.

W sprawie skupiono się na tym, że pismo Pomorskiej Kurator Oświaty z dnia 28 czerwca 2023 r. zostało doręczone organowi prowadzącemu dopiero w dniu 30 czerwca 2023 r., a więc dzień po podjęciu przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego uchwały z dnia 29 czerwca 2023 r. o powierzeniu S. R. stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w W.

Sąd stwierdził, że wskazanej okoliczności nie można przypisać istotnego znaczenia w tej konkretnej sprawie, ani w zakresie w jakim uczynił to Wojewoda, ani w zakresie jaki akcentuje strona skarżąca.

Z pisma Pomorskiej Kurator Oświaty z dnia 28 czerwca 2023 r., jak wskazano wyżej, wynika bowiem, że nie zgłosiła ona żadnych merytorycznych uwag co do kompetencji kandydatki zaproponowanej przez organ prowadzący. W tej sytuacji nie istniały przeszkody, aby w dniu 29 czerwca 2023 r. Zarząd Powiatu Wejherowskiego podjął - finalizując tryb z art. 63 ust 12 ustawy Prawo oświatowe - uchwałę o powierzeniu S. R. na podstawie art. 63 ust. 1 cyt. ustawy stanowiska dyrektora na okres wynikający z art. 63 ust. 21 cyt. ustawy. Okoliczność kiedy wskazane pismo dotarło do wiadomości organu prowadzącego pozostaje kwestią drugorzędną. Istotne jest, że przed podjęciem uchwały Pomorska Kurator Oświaty w określonej dacie wypowiedziała się w sprawie nie zgłaszając merytorycznych zastrzeżeń co do przedstawionej jej kandydatki. Tylko z tych względów może zaś nie dojść do wskazywanego w art. 63 ust 12 cyt. ustawy "porozumienia". Z tych względów podnoszona przez Wojewodę Pomorskiego okoliczność, że organ podjął uchwałę nie znając jeszcze stanowiska organu nadzoru pedagogicznego nie stanowi o naruszeniu art. 63 ust 12 cyt. ustawy. Stanowisko to zostało bowiem wyrażone i nie dotyczyło kwestii merytorycznych w zakresie braku kwalifikacji kandydata.

Do naruszenia wskazanego przepisu art. 63 ust 12 cyt. ustawy nie doszło zatem z innych względów niż te, na które w głównej powołuje się strona skarżąca.

Sąd nie podzielił stanowiska, aby w trybie art. 63 ust 12 ustawy Prawo oświatowe miał zastosowanie termin 14 dni na zawarcie porozumienia, o którym mowa w art. 77b u.s.p. W konsekwencji nie można przyjąć, że w przypadku braku wyrażenia stanowiska przez organ nadzoru pedagogicznego w terminie 14 dni dochodzi do "dorozumianego porozumienia" i organ prowadzący placówkę może zrealizować swoją wolę powołania wybranej przez siebie osoby na stanowisko w trybie art. 63 ust 12 ustawy Prawo oświatowe. Termin "porozumienie" i "uzgodnienie" istotnie są w języku potocznym synonimami. Dostrzec jednak należy cel uregulowania zawartego w art. 63 ust 12 ustawy Prawo oświatowe, a także okoliczność, że w przypadku braku porozumienia, organ prowadzący ma możliwość autonomicznego powierzenia obowiązków dyrektora w trybie tymczasowym do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z art. 63 ust. 10 lub 12 cyt. ustawy. Czas ten powinien być zatem przeznaczony na poszukiwanie kandydata ,co do którego organ nadzoru nie zgłosi zastrzeżeń co do jego kwalifikacji. Wbrew twierdzeniom skargi w tym trybie nie można jednak stosować ograniczonej czasowo zasady "milczącej zgody".

Sąd rozumie wskazywane przez stronę niebezpieczeństwa, akcentujące sytuacje, w których organ nadzoru pedagogicznego może podejmować pozaprawne działania, w efekcie utrudniające lub uniemożliwiające przeprowadzenie określonych procedur przez jednostki samorządu prowadzące szkoły lub innego rodzaju placówki. W tym rozumieniu niewątpliwie "kusząca" staje się możliwość skorzystania z mechanizmu z art. 77b u.s.p., jako narzędzia, które wymusiłoby merytoryczną współpracę organu nadzoru pedagogicznego. Działanie przez organ nadzoru pedagogicznego poza zakresem prawa i standardów demokratycznego państwa prawnego, musi być jednak zwalczane tylko w ramach obowiązującego prawa i nie uzasadniania dokonywania rozszerzającej wykładni przepisów.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie występuje ugruntowane i jednolite stanowisko, aby art. 77b u.s.p. miał zastosowanie do art. 63 ust 12 ustawy Prawo oświatowe. Powołane w skardze orzeczenia sądów (to jest NSA z 3 marca 2009 r. o sygn. akt I OSK 1322/08, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2008 r. o sygn. akt I OSK 596/08 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2008 r. o sygn. akt II SA/Sz 493/08) odnosiły się do innego rodzaju przepisów, to jest art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty (który stanowił, że rozwiązanie zespołu szkół może nastąpić wyłącznie za zgodą kuratora oświaty) oraz art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (który stanowił, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia może nastąpić po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty).

Wskazane wyroki odnosiły się zatem stricte do sytuacji gdy, tak jak stanowi art. 77b ust. 1 u.s.p., prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu powiatu od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ. W takich zatem sytuacjach zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu. Sytuacje te, w ocenie Sądu, należy odróżnić od sytuacji opisanej w art. 63 ust 12 ustawy Prawo oświatowe, gdzie organ prowadzący powierza stanowisko dyrektora szkoły ustalonemu, w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej. Z treści wskazanego przepisu nie wynika, że chodzi tu więc o rozstrzygnięcie podejmowane po uzyskaniu pozytywnej opinii, czy zgody organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a jedynie, że osoba kandydata jest konsultowana z tym organem. W tym znaczeniu przez pojęcie "w porozumieniu" należy rozumieć sytuację niezgłaszania przez organ nadzoru pedagogicznego zastrzeżeń do kwalifikacji przedstawionego mu kandydata. Należy to jednak ustalić nie na zasadzie milczącej zgody, lecz wyrażonych przez ten organ faktycznie opinii - co może obejmować całokształt dokumentów sprawy.

Z materiału dowodowego tej konkretnej sprawy wynika natomiast, że Pomorska Kurator Oświaty posiadając pełną wiedzę o kwalifikacjach, stażu, wyróżniającej ocenie pracy, odpowiednim wyksztalceniu S. R., nie podniosła żadnych zastrzeżeń co do tych kwestii – w szczególności nie uczyniła tego w piśmie z dnia 28 czerwca 2023 r. "Porozumienie", o którym mowa w art. 63 ust 12 ustawy Prawo oświatowe to, zdaniem Sądu, brak merytorycznych obiekcji co do warunków kandydata, a nie podstaw do zastosowania wskazanego trybu powołania na stanowisko.

Działania Zarządu Powiatu Wejherowskiego znajdowały oparcie w przepisach prawa. Organ nadzoru nieprawidłowo stwierdził natomiast, że w kontrolowanej przez niego uchwale Zarząd Powiatu Wejherowskiego, w okolicznościach tej sprawy, dopuścił się istotnego naruszenia przepisów ustawy Prawo oświatowe.

Sąd stwierdził, że Wojewoda Pomorski naruszył art. 79 ust. 1 u.s.p. Uzasadniając wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego w niewystarczającym stopniu przeanalizowano okoliczności sprawy dotyczące w szczególności przebiegu toczącego się uprzednio postępowania konkursowego i treści pisma Pomorskiej Kurator Oświaty z dnia 28 czerwca 2023 r. W sytuacji gdy w żadnym czasie Pomorska Kurator Oświaty, jak i przedstawiciele organu nadzoru pedagogicznego działający w komisji konkursowej nie zgłosili metrycznych zastrzeżeń co do kandydatki, nie można było przyjąć, że do powołania na stanowisko dyrektora w trybie art. 63 ust 12 ustawy Prawo oświatowe doszło bez stosownego porozumienia.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Pomorskiego na podstawie art. 148 p.p.s.a.

Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożenie wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).