Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 214/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 2a
journal: Dz.U. 2016 poz 1570
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi W. sp. j. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie opłaty za przeprowadzone badania wyrobu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 214/18

Uzasadnienie

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] listopada 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] września 2017 r. znak: [...], ustalające opłatę w wysokości 4 856,04 zł brutto, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego: [...], wyprodukowanego przez W. Sp. j. z siedzibą w C. i nakładające na kontrolowanego producenta obowiązek jej uiszczenia.

Do wydania niniejszych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] maja 2016 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1570, dalej również "ustawa o wyrobach budowlanych") pobrał do badań próbkę wyrobu budowlanego: [...], wyprodukowanego przez W. Sp. j. z siedzibą w C. u sprzedawcy, tj. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (miejsce pobrania próbki: M. Sp. z o.o., ul. [...] 14, [...] P.). Powyższą czynność udokumentowano w protokole pobrania próbki wyrobu budowlanego nr [...] podpisanym w dniu [...] maja 2016 r.

Badanie próbki przedmiotowego wyrobu budowlanego zlecono akredytowanemu laboratorium – Z. w K., I. z siedzibą w K., który po ich przeprowadzeniu sporządził sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Z uwagi na negatywne wyniki badań próbki wyrobu budowlanego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o zamiarze wszczęcia kontroli m.in. ww. wyrobu budowlanego u sprzedawcy, tj. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., miejsce kontroli: M. Sp. z o.o., ul. [...] 14, [...] P. Jak wynikało z protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2016 r., kontrolowany nie posiadał już na stanie magazynowym wyrobu budowlanego: [...], wyprodukowanego przez W. Sp. j. z siedzibą w C.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r" znak: [...] organ wojewódzki ustalił opłatę w wysokości 4 856,04 zł brutto, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego: [...], wyprodukowanego przez W. Sp. j. z siedzibą w C. i nałożył na kontrolowanego sprzedawcę, tj. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obowiązek jej uiszczenia. Po rozpoznaniu zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w P., zarządcy masy sanacyjnej P. Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył prowadzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów ww. badań. Organ zażaleniowy uznał, że w przypadku przedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, z uwagi na stwierdzenie braku zbadanego wyrobu budowlanego u sprzedawcy, stroną postępowania może być wyłącznie, po wszczęciu kontroli, producent zakwestionowanego wyrobu budowlanego, który ma siedzibę na terenie województwa [...]. Tym samym, P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. została niezasadnie zobowiązana do uiszczenia opłaty, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego: [...].

Mając na uwadze poczynione ustalenia, w dniu [...] sierpnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoczął kontrolę u producenta, tj. W. Sp. j. z siedzibą w C. Kontrolą objęto wyrób budowlany: [...]. W odpowiedzi na wystosowane żądanie, kontrolowany producent przedłożył: deklarację właściwości użytkowych nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., certyfikat zgodności Nr [...], średnie parametry techniczne cementu [...] z dnia [...] maja 2017 r., informację o wyrobie, kartę charakterystyki oraz skan worka obrazujący oznakowanie CE wraz z informacjami towarzyszącymi. Kontrola nie została zakończona (zgodnie z informacjami uzyskanymi od organu wojewódzkiego w dniu [...] października 2017 r.).

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił opłatę w wysokości 4 856,04 zł brutto, stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzenia badań wyrobu budowlanego: [...], wyprodukowanego przez W. Sp. j. z siedzibą w C. i nałożył na kontrolowanego producenta obowiązek jej uiszczenia.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła W. Sp. j. z siedzibą w C.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając zażalenie stwierdził, że zgodnie z art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu lub udostępniany na rynku krajowym, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i zamierzonemu zastosowaniu co oznacza, że jego właściwości użytkowe umożliwiają prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma on być zastosowany w sposób trwały, spełnienie podstawowych wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Organ wyjaśnił, że będący przedmiotem kontroli wyrób budowlany objęty jest normą zharmonizowaną EN 197-1:2011 Cement - Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku (wprowadzoną do zbioru Polskich Norm przez normę PN-EN 197-1:2012 o tym samym tytule) i dlatego powinien spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającym dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. L 88 z 4.4.2011, s. 5 ze zm.). Producent oznakował przedmiotowy wyrób budowlany oznakowaniem CE oraz wystawił deklarację właściwości użytkowych [...] z dnia [...] listopada 2014 r., w której zadeklarował m.in. skład i składniki (w procentach masy): klinkier (K) 80-94, popiół lonty krzemiankowy (V) 6-20 i składniki drugorzędne 0-5; wytrzymałość na ściskanie (MPa): wczesna > 20,0 i normowa > 42,5 < 62,5; czas wiązania (min): > 60; stałość objętości: rozszerzalność £ 10 min i zawartość S03 < 4,0%; zawartość chlorków < 0,1%.

Wyniki badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium - Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych, Oddział Szkła i Materiałów Budowlanych w K., Zakład Badań Kontrolnych, zgodnie z procedurą badawczą potwierdziły deklarowane przez producenta:

- wytrzymałość na ściskanie: wczesną i normową (wg normy PN-EN 196-1:2006 Metody badania cementu - Część 1: Oznaczanie wytrzymałości),

- czas wiązania (wg normy PN-EN 196-3+A1:2011 Metody badania cementu -

Część 3: Oznaczanie czasów wiązania i stałości objętości),

- stałość objętości: rozszerzalność (wg normy PN-EN 196-3+A1:2011) i zawartość S03 (wg normy PN-EN 196-2:2013-11 Metody badania cementu - Część 2: Analiza chemiczna cementu),

- zawartość chlorków (wg normy PN-EN 196-2:2013-11),

- skład i składniki (wg CEN TR 196-4:2007) w zakresie udziału składników drugorzędnych (żużel wielkopiecowy S i wapień L/LL).

Natomiast w wyniku zleconego badania składu i składników (wg CEN TR 196-4:2007) stwierdzono następujący udział składników w [%]: klinkier (K) 71,4 i popiół lotny (V) 23,5. Uzyskany wynik udziału składników w [%]: klinkieru (K) i popiołu lotnego jest niezgody z deklaracją.

Mając na uwadze wyniki przeprowadzonych badań organ uznał, że przedmiotowy wyrób budowlany nie spełniał wymagań określonych ustawą o wyrobach budowlanych, albowiem nie posiada on właściwości, która spełniałaby zadeklarowane przez producenta skład i składniki w zakresie udziału w [%]: klinkieru i popiołu lotnego, co rodzi po stronie kontrolowanego producenta obowiązek uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Zdaniem organu obowiązek ten wynikał z przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych. Organ wyjaśnił, że podstawą ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań jest faktura VAT nr [...], wystawiona w dniu [...] września 2016 r. przez I. w K., opiewająca na kwotę 4 487,04 zł brutto, która stanowi koszty, przeprowadzonego na zlecenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - w ramach zamówienia i zlecenia [...] - badania próbki cementu [...]. Podstawę ustalenia ww. opłaty stanowią również koszty transportu próbki, udokumentowane fakturą nr [...], wystawioną w dniu [...] maja 2016 r. przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w m. M., opiewającą na kwotę 369,00 zł brutto.

Organ odnosząc się do zarzutu zażalenia, w którym wskazano, że skarżąca nie była podmiotem kontrolowanym i w związku z tym nie powinna być obciążona kosztami badania próbki wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych, właściwy organ, na zasadach określonych w art. 25 ust. 2-6, w celu ustalenia czy wyrób budowlany posiada deklarowane właściwości użytkowe, może pobierać nieodpłatnie próbki wyrobu budowlanego u sprzedawcy oraz z wyrobów budowlanych składowanych na terenie budowy, jeżeli budowa jest prowadzona w ramach działalności gospodarczej inwestora lub obiekt budowlany jest wznoszony w celu wprowadzenia go do obrotu, a także budowy prowadzonej z wykorzystaniem środków publicznych oraz zlecać ich badanie. Wyniki badań próbek wyrobu budowlanego mogą stanowić podstawę wszczęcia kontroli. Podmiot, u którego zostaje wszczęta kontrola, staje się kontrolowanym, wobec którego organ powinien nałożyć opłatę za badania. Jeżeli wyniki badań kontroli są negatywne, to sprzedawca jest właściwym podmiotem, u którego powinna być wszczęta kontrola. W przypadku, gdy nie posiada tych wyrobów podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty będzie producent.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której zarzuciła naruszenie:

1) art. 28 kpa w zw. z art. 26 ust 3. w zw. z art. 2 pkt. 9 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez utrzymanie w mocy postanowienia skierowanego względem skarżącego pomimo, iż kontrolowanym w związku z pobraniem próbki wyrobu budowlanego nie był skarżący, ale P. sp. z o.o. z siedzibą w W.;

2) art. 21 § 1 pkt. 3 kpa poprzez wydanie postanowienia przez organ niewłaściwy miejscowo, albowiem skarżący nie jest stroną postępowania, natomiast jest nią P. sp. z o.o. z siedzibą w W., dla którego z uwagi na siedzibę kontrolowanego właściwym miejscowo jest [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.

3) art. 124 § 1 kpa w zw. z art. 24 § 1 i 2 Ksh poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, w którym organ administracji, jako stronę oznacza się skarżącego z podaniem firmy ze skrótem "sp. j." podczas, gdy art. 24 § 2 KSH stanowi, iż użycie skrót sp. j. dopuszczalne, jest jedynie w obrocie, czyniąc tym samym postanowienie niewykonalnym w dniu jego wydania, przy czym jej niewykonalność ma charakter trwały;

4) art. 2 pkt. 9 ustawy o wyrobach budowlanych, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, iż kontrolowanym jest skarżącym, pomimo, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, nie przeprowadził u w/w kontroli wyrobu budowlanego, tj.[...], gdyż taki produkt nie znajdował się w dniu "kontroli" u skarżącego, a zgodnie ze wskazanym artykułem, kontrolowanym jest tylko ten, u którego prowadzi się kontrolę wyrobu budowlanego, brak wyrobu budowlanego podlegającego kontroli, niweczy możliwość jej przeprowadzenia, a w konsekwencji uznania takiego podmiotu za kontrolowanego zgodnie z art. 2 pkt. 9 ustawy o wyrobach budowlanych.

5) art. 17 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, że zapoznanie z dokumentacją posiadaną przez skarżącego, jest uznane za kontrolę, podczas gdy kontrola, zgodnie z treści wskazanego artykułu wynika, iż Kontrola dotyczy wyłącznie wyrobu budowlanego, prawidłowości jego oznakowania, oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobu budowlanego oraz jego zamierzonego zastosowania, a zatem brak wyrobu budowlanego podlegającego kontroli, niweczy możliwość jej przeprowadzenia i uznania takiej czynności za kontrolę.

6) art. 26 ust. 3 w zw. z ar. 2 pkt. 9 ustawy o wyrobach budowlanych, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie skarżącego za kontrolowanego, podczas gdy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził kontroli u skarżącego w rozumieniu wymienionych powyżej przepisów, a jedynie czynności i działania zmierzające do przeprowadzenia kontroli, której nie można było przeprowadzić z uwagi na brak wyrobu budowlanego, który miał być poddany kontroli, a tym samym nie było podstaw do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych i obciążenia skarżącego, kosztami badania próbki wyrobu budowlanego;

7) art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, że przeprowadzenie tylko jednego badania próbki wyrobu budowlanego umożliwia wydanie postanowienia o ustaleniu i obciążeniu kontrolowanego opłatą stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonego badania, podczas gdy ze wskazanego przepisu wprost wynika, iż postawą do obciążania kontrolowanego, jest przeprowadzenie badań - czyli co najmniej dwóch badań- które wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą i dopiero w taki stanie faktycznym, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań.

8) art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych w zw. z § 8 rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym z dnia 23 grudnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2332) (dalej zwane rozporządzenia wspwb), które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego był organem właściwym do ustalenia opłaty wskazanej w art. 26 ust 3 ustawy o wyrobach budowlanych, podczas gdy kontrolowanym w związku z pobraniem próbki wyrobu budowlanego był P. sp. z o.o. z siedzibą w W., a nie skarżący.

9) art. 6 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez podjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia kontroli wyrobu budowlanego w postaci [...] u skarżącego, w związku z ustaleniem, iż u pierwotnie kontrolowanego podmiotu P. sp. z o.o. z siedzibą w W. nie ma już wyrobu budowlanego, podczas gdy ustawa o wyrobach budowlanych nie daje podstaw do podjęcie kontroli wyrobu budowlanego, w sytuacji, gdy w wyniku kontroli przeprowadzanej u sprzedawcy ustalono, iż nie ma już wyrobu budowlanego podlegającego kontroli;

10) art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 75 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uniemożliwienie wzięcia udziału skarżącemu w każdym stadium postępowania tj. w stadium pobrania próbki kontrolnej wyrobu budowlanego na zasadzie art. 16 ust 2a w zw. z art. 25 ust 2-6, w związku, z którą skarżący finalnie zostaje uznany za kontrolowanego i obciążony kosztami badania pobranej próbki wyrobu budowlanego, co z kolei sprowadza się do pozbawienia skarżącego prawa do zgłaszania wniosków dowodowych w zakresie zweryfikowania prawidłowości przeprowadzonych badań, zawnioskowania przeprowadzenia badań z próbki kontrolnej na podstawie art. 26 ust. 1 zd. 2 ustawy o wyrobach budowlanych, a w efekcie podważenia podstawy do obciążania kontrolowanego na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych; 11. naruszenie przepisu postępowania art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu okoliczności, iż próbka wyrobu budowlanego nie spełnia wymagań określonych ustawą o wyrobach budowlanych została oceniona w oparciu o całokształt materiału dowodowego, podczas gdy, materiał dowodowy stanowią jedynie wyniki badania przeprowadzonego prze akredytowane laboratorium, co do których skarżący nie miał możliwości odniesienia się, chociażby poprzez zlecenie badania próbki kontrolnej, a które to prawo gwarantuje art. 26 ust 1. zd. 2 ustawy o wyrobach budowlanych.

Wskazując na powyższe w zakresie zarzutów wniosła o:

1) stwierdzenie nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego w całości;

2) zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej w kwocie 17 złotych.

3) ewentualnie na wypadek, gdyby Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, wniosła o:

4) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego;

5) zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej w kwocie 17 złotych.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 2188) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania tak, iż daje to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub nie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2017 r. nr [...], którym ustalono opłatę za przeprowadzenie badań wyrobu budowlanego.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Tym samym, kwestionowane przez skarżącą postanowienie nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Zgodnie z przepisami art. 26 ustawy o wyrobach budowlanych właściwy organ może zlecić badanie pobranych próbek wyrobu budowlanego lub próbek kontrolnych akredytowanemu laboratorium, albo - w przypadku, gdy żadne laboratorium nie posiada akredytacji w zakresie kontrolowanego wyrobu budowlanego - laboratorium właściwej przedmiotowo jednostki oceny technicznej lub laboratorium właściwej przedmiotowo krajowej jednostki oceny technicznej. Badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek kontrolowanego (ust. 1). Po przeprowadzeniu badań sporządza się sprawozdanie z badań, które dołącza się do protokołu kontroli (ust. 2). Jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria, o których mowa w ust. 1, oraz koszty transportu i przechowywania próbki (ust. 3). Opłatę, o której mowa w ust. 3, właściwy organ ustala, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Opłatę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W przypadku nieuiszczenia jej w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 4). Opłata, o której mowa w ust. 3, stanowi dochód budżetu państwa (ust. 5). W przypadku gdy przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany spełnia wymagania określone niniejszą ustawą, koszty przeprowadzonych badań ponosi Skarb Państwa (ust. 6). Wyniki badań próbek, o których mowa w ust. 1, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego publikuje, w formie komunikatu, w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (ust. 7).

Zauważyć w tym miejscu należy, że przepis art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych został zmieniony z dniem 30 grudnia 2010 r. ustawą z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych oraz ustawy o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 114, poz. 760). W wyniku nowelizacji zawarty w ww. przepisie ustawy o wyrobach budowlanych wyraz "producent" został zastąpiony wyrazem "kontrolowany". Zatem zmianie uległ adresat zawartej w przepisie normy. Obecnie podmiotem obowiązanym do uiszczenia opłaty z tytułu kosztów przeprowadzonych badań nie jest producent, ale kontrolowany, pod pojęciem którego – stosownie do treści art. 2 pkt 9 ustawy o wyrobach budowlanych – mieści się przedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), u którego prowadzi się kontrolę wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu. Wprowadzona zmiana ma na celu zwiększenie efektywności kontroli organów nadzoru budowlanego oraz ochronę nabywców przed wyrobami niebezpiecznymi lub o gorszych właściwościach użytkowych niż deklarowane przez producenta.

Na podstawie delegacji zawartej w art. 27 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał w dniu 23 grudnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 2332; dalej: "rozporządzenie"). Według § 8 ust. 1 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych , właściwy organ prowadzący kontrolę ustala na podstawie udokumentowanych kosztów:

1) badań przeprowadzonych przez laboratorium;

2) transportu próbki;

3) przechowywania próbki.

Przepis § 8 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że uiszczona opłata lub jej część, która stała się nienależna w wyniku zmiany lub uchylenia postanowienia, o którym mowa w art. 26 ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych , podlega zwrotowi w całości lub części, w ciągu 30 dni od dnia zakończenia postępowania. Natomiast, jak wskazuje § 8 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku ustalenia, w wyniku postępowania, o którym mowa w art. 16 ust. 1a ustawy o wyrobach budowlanych, że wyrób budowlany spełnia wymagania określone ustawą, organ prowadzący kontrolę zwraca opłatę z urzędu, w terminie 30 dni od dnia zakończenia postępowania. Z kolei zgodnie z ww. art. 16 ust. 1a ustawy o wyrobach budowlanych postępowanie w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w niniejszej ustawie wszczyna się z urzędu, na podstawie ustaleń kontroli.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, iż uprawnienie do wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 26 ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych przysługuje wyłącznie kontrolowanemu. To on bowiem jest zobowiązany do jej pokrycia. Zaakceptowanie stanowiska, iż skarżąca jako producent ma prawo zaskarżenia postanowienia ustalającego opłatę stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonych badań prowadziłoby do niedopuszczalnej, bo rozszerzającej interpretacji przepisu art. 26 ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych. Uprawnienie do zaskarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia jest ściśle związane z kontrolą, której zakres podmiotowy ogranicza się do kontrolowanego i kontrolującego. Dlatego wydawane w toku kontroli przez kontrolującego postanowienia – przewidziane nie tylko w art. 26 ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, ale też w in. przepisach jak np. w art. 22 ust. 1 i art. 22c ust. 1 tej ustawy – może skarżyć w drodze zażalenia tylko kontrolowany.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, organ I instancji w dniach [...] sierpnia – [...] września 2017 r. przeprowadził w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej skarżącej kontrole. W jej wyniku zażądano od skarżącej dostarczenia szeregu dokumentów dotyczących wyrobu budowlanego – [...]. Efektem poczynionych czynności było wszczęcie, w oparciu o art. 61 § 1 i 4 kpa oraz art. 26 ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych pismem z 9 sierpnia 2017 r. postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty za badania laboratoryjne wyrobu budowlanego niespełniającego wymagań ustawy o wyrobach budowlanych. W toku tego postępowania skarżąca (jako jego strona) przedstawiała swoje stanowisko oraz materiał dowodowy, który w jej ocenie miał bronić jej stanowisko w sprawie.

Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia było sporządzone przez I. w K., sprawozdanie z nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Analiza wykazała negatywne wyniki badań ww. próbki wyrobu budowlanego (w zakresie wymaganego udziału składników w % masy, tj. klinkieru i popiołu lotnego). Tym samym wyprodukowany przez skarżącą [...] jest niezgodny z zadeklarowanymi przez producenta tego wyrobu wartościami. Badania przeprowadzano w oparciu o art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych.

Jak prawidłowo wyjaśnił organ, zgodnie z art. 4 w/w ustawy wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych.

W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy wyrób budowlany objęty normą zharmonizowaną lub zgodny z wydaną dla niego europejską oceną techniczną, może być wprowadzony do obrotu wyłącznie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającym dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. L 88 z 4.4.2011, s. 5 ze zm.). W świetle art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli wyrób budowlany objęty jest normą zharmonizowaną, producent sporządza deklarację właściwości użytkowych przy wprowadzeniu takiego wyrobu do obrotu. Z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Nr 305/2011 wynika m.in. że oznakowanie CE umieszcza się na wyrobach budowlanych, dla których producent sporządził deklarację właściwości użytkowych zgodnie z art. 4 i 6, oraz że poprzez umieszczenie lub zlecenie umieszczenia oznakowania CE producent wskazuje, że bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność wyrobu budowlanego z deklarowanymi właściwościami użytkowymi oraz za jego zgodność ze wszystkimi mającymi zastosowanie wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu i innym stosownym ustawodawstwie harmonizacyjnym Unii odnoszącym się do umieszczania tego oznakowania.

W konsekwencji więc producent sporządzając deklarację właściwości użytkowych potwierdza spełnienie wszystkich wymagań i właściwości przez wyprodukowany wyrób budowlany.

Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ustawą, kontrolowany obowiązany jest do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów prowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badania przeprowadzone przez laboratorium oraz koszt transportu i jest zgodne z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 2332). W ocenie Sądu kwota stanowiąca równowartość kosztów przeprowadzonych badań została ustalona w sposób prawidłowy. W niniejszej sprawie podstawą ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań były faktura VAT nr [...], wystawiona w dniu [...] września 2016 r. przez I. w K., opiewająca na kwotę 4 487,04 zł brutto, która stanowi koszty, przeprowadzonego na zlecenie [...] WINB - w ramach zamówienia [...] i zlecenia [...] - badania próbki [...]. Podstawę ustalenia ww. opłaty stanowią również koszty transportu próbki, udokumentowane fakturą nr [...], wystawioną w dniu [...] maja 2016 r. przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w m. M., opiewającą na kwotę 369,00 zł brutto.

Reasumując, należało uznać, iż w sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów. Wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżone postanowienie z [...] listopada 2017 r. znajduje oparcie w powołanych w jego sentencji przepisach.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oddalił skargę.