Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 505/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. i S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2001 Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 października 2000r., na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał J. W. i S. W. rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową, znajdującego się na działce nr [...] w B..

W uzasadnieniu decyzji organ administracji wyjaśnił, że w lipcu 2000r. wszczęto postępowanie w sprawie samowolne zabudowy lasu położonego w miejscowości B. gmina K.. O wszczęciu postępowania oraz dacie i miejscu przeprowadzenia oględzin zawiadomiono wszystkie jego strony w dniu 4 września 2000r. W dniu 2 października 2000r. organ I instancji z udziałem właścicieli działki nr [...] przeprowadził oględziny, w toku których ustalono, że znajduje się na niej domek letniskowy, o konstrukcji drewnianej obity płytami pilśniowymi twardymi oraz deskami, z dachem jednospadowym, krytym papą. Obiekt jest posadowiony na fundamentach punktowych wykonanych z bloczków betonowych nietrwale związanych z gruntem. Właściciele nieruchomości oświadczyli, że przedmiotowy obiekt powstał w latach siedemdziesiątych, a zakupiony został przez nich w 1991r. od J. S.. Od poprzedniego właściciela nie otrzymali żadnych dokumentów świadczących o legalności budowy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że stosownie do art. 3 ust 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r., obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Wykonanie obiektu budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub, co najmniej, zgłoszenia. Organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. z dnia 3 lipca 1991r. Nr XV/79/91 (Urz.Woj. Gd.Nr 15, poz. 120 ze zm.) działka nr [...] położona jest w obrębie B., oznaczonym symbolem RL – tereny lasów.

Organ administracji wskazał również, ze obiekt ten był już przedmiotem postępowania administracyjnego w roku 1977, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Warunkiem pozostawienia istniejącej zabudowy letniskowej na terenach nabytych od M. R. było uzyskanie pozytywnej opinii Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Wojewódzkiego w zakresie wyłączenia tego terenu z produkcji rolnej i leśnej. Opinii takiej nie uzyskano i dlatego też w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 3 lipca 1991r. przedmiotowy teren został przeznaczony do produkcji leśnej (por. pismo z 28 października 1978r. – k. 9 i 10 akt organu I instancji).

Odwołanie od tej decyzji wnieśli J. W. i S. W., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że obecni właściciele zakupili przedmiotowy domek letniskowy w 1991r., nie otrzymując jednocześnie od poprzedniego właściciela żadnej dokumentacji dotyczącej legalności budowy. Domek został zgłoszony w Urzędzie Gminy K., pobierano również od niego podatek od nieruchomości, czym faktycznie usankcjonowano jego istnienie.

Skarżący wskazali również, że w 1994r. mieszkańcy wsi B. złożyli w Urzędzie Gminy K. wniosek o uwzględnienie w planach zagospodarowania przestrzennego gminy wydzielonych terenów letniskowych, obejmujących miedzy innymi działkę odwołujących się. Wywodzili także, że teren ten od 1946r. pełnił funkcje letniskową. Większość domków powstała przed 1994r.

Nie uwzględniając argumentów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 4 stycznia 2001r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając faktyczną i prawną podstawę jej rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ administracji wskazał, że zastosowanie art.37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974r. jest prawidłowe w każdym przedziale czasowym poprzedzającym datę wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r. (01.01.1995r.), gdyż przepis ten odnosi się do obiektów wybudowanych "niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy". Niezgodność ta polegała na braku zezwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ, który to wymóg obowiązywał w stosunku do przedmiotowego obiektu niezależnie od wersji ustaw Prawo budowlane obowiązujących w latach 1960-1972, przyjętych jako okres powstania obiektu. Po rozpatrzeniu powyższej przesłanki, brane były pod uwagę ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Nakaz rozbiórki zostaje wydany w przypadku stwierdzenia obu tych przesłanek jednocześnie.

Zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy K., przywołanym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, teren, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt, oznaczony symbolem RL, stanowi las, a zatem nie jest dopuszczalna jego zabudowa. Uzasadniało to wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r.

Argumenty skarżących dotyczące płacenia podatku, czy też odnoszące się do rozpatrzenia interesu społecznego oraz słusznego interesu strony nie mogą być uwzględnione przy rozpatrywaniu sprawy w świetle przepisów Prawa budowlanego nie zawierającego uregulowań w tym zakresie.

J. W. i S. W. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której ponowili zarzuty odwołania. Skarżący wskazali również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy K. został zatwierdzony dopiero w 1991r. Władze Gminy nie wszczęły wówczas żadnego postępowania mającego na celu zlikwidowanie istniejącej zabudowy letniskowej. Wywodzili także, iż Urząd Gminy niejako potwierdził legalność istniejącego domku poprzez wydanie kolejno decyzji zezwalającej na wykonanie sieci energetycznej i wodociągowej, geodezyjne wydzielenie i podział terenu, dokonanie obmiarów istniejącego domku letniskowego dla określenia wymiaru podatku oraz jego pobór.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z wyjątkiem art. 48 dotyczącego nakazu rozbiórki. Do takich obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995r.) lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Dla wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na wskazanej wyżej podstawie muszą być spełnione dwie przesłanki:

• obiekt musi być wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy;

• obiekt został zrealizowany na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę.;

W sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy domek letniskowy wybudowany został przed dniem 1 stycznia 1995r., oraz że skarżący, jako właściciele działki nr [...], nie posiadają ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, bądź legalizującej istnienie tego obiektu budowlanego w innym trybie określonym w przepisach Prawa budowlanego (pozwolenie na użytkowanie, wznowienie robót budowlanych).

Przepis art. 28 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974r. Stosownie do § 44 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia pozwolenia na budowę nie wymagała, między innymi, budowa altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych. Rozporządzenie to nie przewidywało zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizacji obiektu letniskowego i to niezależnie od tego, jakiej był on konstrukcji.

Art. 3 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Wskazać również należy, że analogiczne rozwiązania w zakresie dotyczącym definicji "obiektu budowlanego" i "budowy" (art. 1 ust. 4 pkt 1 i 8), obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę domku letniskowego (art. 36 ust. 1) oraz wznoszenia obiektów budowlanych wyłącznie na terenach przeznaczonych na dany cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (art. 3 ust. 1) przewidywały również przepisy Prawa budowlanego z dnia 31 stycznia 1961r. (Dz.U. Nr 7, poz. 46 ze zm.).

W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wybudowanie domku letniskowego bez pozwolenia na budowę nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy w rozumieniu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r.

Stosownie do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy K. Nr XV/79/91 z dnia 3 lipca 1991r.(Dz. Urz. Woj. Gd Nr 15 poz. 120 ze zm.) działka nr [...], na której zlokalizowano przedmiotowy obiekt oznaczona jest symbolem RL – tereny lasów, a zatem niedopuszczalna jest na niej realizacja jakichkolwiek obiektów budowlanych.

Skoro więc obiekt postawiono z naruszeniem przepisów, tj. bez pozwolenia na budowę i na terenie nie przewidzianym pod zabudowę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to organ zobowiązany był do wydania obligatoryjnej decyzji o nakazie rozbiórki.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. i art. 52 Prawa budowlanego z 1994r. decyzja o nakazie rozbiórki może być skierowana do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu. Prawidłowo zatem nakaz rozbiórki skierowano do skarżących, którzy na podstawie art. 30 § 4 k.p.a. wstąpili we wszystkie prawa osoby, od której nabyli nakłady związane z wybudowaniem pierwotnego obiektu letniskowego, o nieuregulowanej sytuacji prawnej. Ich ewentualne roszczenia w tym zakresie mogą być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania przed sądem powszechnym (por. art. 2 § 1 k.p.c.).

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nie wyjaśnienia przez organ istotnych dla sprawy okoliczności wskazać należy, iż organ prawidłowo określił okoliczności dotyczące wybudowania przedmiotowego obiektu bez pozwolenia na budowę, termin jego budowy oraz pozostałe elementy niezbędne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

W sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy obiekt został wybudowany bez pozwoleń na budowę, zatem niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, a ponadto znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia prawa własności skarżących poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

Wyjaśnić należy ponadto skarżącym, że wszystkie kwestie dotyczące prowadzenia robót budowlanych, uzyskiwania odpowiednich pozwoleń oraz legalizacji samowoli budowlanej uregulowane są w przepisach Prawa budowlanego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (poprzednio ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym). Oznacza to, że pobieranie przez gminę podatku od nieruchomości, wydanie pozwolenia na wykonanie wodociągu nie stanowi, w jakimkolwiek zakresie, legalizacji samowoli budowlanej dokonanej ponadto na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę.

Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) oddalił skargę.