Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 841/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 1-6, art. 8 ust. 3 pkt 5 lit. c, art. 28, art. 28a ust. 3, art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, ust. 2 pkt 3, ust. 5, art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 2 200 zł /słownie: dwa tysiące dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Spółki [...] (zwana dalej Spółką) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej DIAS) z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia.

W dniu 15 marca 2018 r., funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego w [...] Oddział Celny w [...] przeprowadzili kontrolę przewozu wykonywanego na terytorium RP pojazdem samochodowym marki MAN na brytyjskich numerach rejestracyjnych wraz z naczepą marki [...] również na brytyjskich numerach rejestracyjnych. W trakcie kontroli ustalono, że są to pojazdy zakupione przez [...] firmę [...] i wywożone z terytorium Unii Europejskiej na Ukrainę na podstawie zgłoszeń celnych wywozowych. Wskazanym pojazdem przewożony był ładunek w postaci kontenera do transportu towarów wywożony na podstawie zgłoszenia celnego. Kierowca pojazdu nie posiadał zezwolenia ministra właściwego ds. transportu uprawniającego do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium RP i wymaganego zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r. pozycja. 2200 z późn. zm.; zwana dalej u.t.d.).

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wydał w dniu [...] stycznia 2019 r. decyzję numer [...], zgodnie, z którą nałożono na wykonującą przewóz drogowy [...] spółkę [...] karę pieniężną w kwocie 10 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia zgodnie z lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Decyzję Organu I instancji zaskarżył w imieniu strony do DIAS pełnomocnik adwokat P.B. Decyzji organu I instancji zarzucono naruszenie przepisów u.t.d. jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wg odwołującego się ukarana Spółka wykonywała niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne spółki, o którym mowa w art. 4 ust. 4 u.t.d. Nie wyjaśniono według odwołującej się Spółki czy przewóz był wykonywany na potrzeby własne jako transport drogowy, co skutkowało naruszeniem przepisów K.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] po rozpatrzeniu odwołania Spółki decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podkreślono, iż w myśl art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium RP przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, konfederacji szwajcarskiej lub państwie członkowskim europejskiego porozumienia o wolnym handlu - stronie umowy o europejskim obszarze gospodarczym, wymaga zezwolenia ministra właściwego ds. transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Pojęcie przewozu drogowego przepisy u.t.d. definiują jako transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku. W myśl tych regulacji przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.

Organ, odnosząc się do argumentów odwołania stwierdził, iż wymóg uzyskania zezwolenia z art. 28 u.t.d. dotyczy wszystkich podmiotów zagranicznych niemających siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, a wykonujących międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP. Każda osoba, która decyduje się wykonywać na terytorium RP przewóz drogowy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony obowiązana jest stosować się do postanowień u.t.d. i przestrzegać pozostałych obowiązujących w tym zakresie na terytorium RP przepisów prawa. Ponieważ ustawa o transporcie drogowym w art. 28 ust. 1 mówi o podmiotach zatem, przepis ten odnosi się nie tylko do podmiotów prowadzących transportową działalność gospodarczą, ale również do podmiotów wykonujących niezarobkowy przewóz drogowy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Przepisy powoływane przez stronę skarżącą dotyczące przewozów wykonywanych na własne potrzeby nie zwalniają podmiotów zagranicznych z krajów trzecich z obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium RP. Zwrócono uwagę, iż zgodnie z art. 34 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne może wymagać uzyskania odpowiedniego zezwolenia, jeżeli umowy międzynarodowe którymi RP jest związana tak strona stanowią. Polsko-ukraińska umowa o międzynarodowych przewozach drogowych w treści art. 7 przewiduje zwolnienie z wymogu posiadania zezwolenia, jednakże towaru przewożonego pojazdem członowym spółki nie można zaliczyć do żadnej z wymienionych w tym przepisie kategorii. Co prawda, zgodnie z protokołem z posiedzenia polsko-ukraińskiej komisji mieszanej umawiające się strony wprowadziły dodatkowe zwolnienie uzgadniając, że nie ma potrzeby posiadania zezwolenia na przewóz przy pierwszym przejeździe pojazdu w stanie próżnym zakupionym w państwie trzecim, to jednak zwolnienie to nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ poddany kontroli dnia 15 marca 2018 roku nowo zakupiony pojazd członowy przewoził ładunek - nie był, więc w stanie próżnym. Z treści art. 13 polsko-ukraińskiej umowy o międzynarodowych przewozach drogowych wynika, iż przewoźnicy umawiających się stron, jak również załogi pojazdów, powinny przestrzegać podczas swego pobytu na terytorium drugiej strony przepisów prawnych obowiązujących na tym terytorium, a dotyczących przewozów i ruchu drogowego. W niniejszej sprawie [...] Spółka przewoziła ładunek nowo zakupionym pojazdem i nie działała zgodnie z obowiązującym prawem, naruszając postanowienia polsko-ukraińskiej umowy jak również przepisy u.t.d. Końcowo podkreślono, iż możliwe jest sprowadzenie do swojego kraju nowo zakupionego środka transportu próżnego bez ładunku w celu dopełnienia w swoim kraju formalności dopuszczenia do rejestracji i uzyskania stosownych zezwoleń umożliwiających wykonywanie przewozu ładunków i taki przejazd zezwolenia nie wymaga.

Na decyzję Organu odwoławczego Spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. :

1) art. 4 pkt 2, 4 i 6, art. 28 ust. 1 oraz art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d przez błędne przyjęcie, że Skarżąca, przewożąc przez granicę nowo zakupiony dla siebie w Polsce zestaw, składający się z ciągnika, naczepy i kontenera, wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy, w sytuacji gdy przewóz ten wykonywany był przez Skarżącą pomocniczo w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej wykonywanej na co dzień na terenie Ukrainy i nie mieścił się w definicji międzynarodowego przewozu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 2 ustawy;

2) art. 1 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 maja 1992 r. w zw. z art. 34 ust. 1 u.t.d. przez zastosowanie ww. Umowy i przyjęcie, że przewóz dokonywany przez Skarżącą wymagał uzyskania zezwolenia, o którym mowa w Umowie i załączniku do u.t.d. pod poz. lp. 3.1, podczas gdy ww. Umowa dwustronna, z racji posiadania przez ciągnik i naczepę brytyjskich numerów rejestracyjnych w tym przypadku nie miała zastosowania.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Skarżąca spółka wykonuje swoją działalność transportową jedynie na Ukrainie i nie jest podmiotem korzystającym z licencji wspólnotowej, gdyż nie ma takiej potrzeby ekonomicznej. Dlatego też ciągnik i naczepa nie mogły być ujęte w żadnej licencji transportowej. Spółka nie występowała z wnioskiem o zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu na terytorium RP na podstawie art. 28 u.t.d., gdyż takiego transportu zgodnie z ustawą nie wykonywała. Pojazd zakupiono na potrzeby własne, do używania na terytorium kraju siedziby spółki tj. na Ukrainie. Przewóz taki w rozumieniu powołanej ustawy jest jedynie: niezarobkowym przewozem drogowym tj. przewozem na potrzeby własne (art. 4 pkt 4), niezarobkowym międzynarodowym przewozem drogowym (art. 4 pkt 6) lub przewozem na potrzeby własne wykonywanym z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Na tego typu przewozy wymagane jest jedynie, zgodnie z art. 33 ust 1 ustawy, zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Niemniej uzyskanie przez Skarżącą tego typu zaświadczenia nie było możliwe na tym etapie, ponieważ ustawa w art. 33 pkt 6 wymaga m.in. złożenia do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wraz z wnioskiem wykazu pojazdów z ich numerami rejestracyjnymi (krajowymi), których Spółka jeszcze nie posiadała, jako że dopiero zamierzała zarejestrować pojazd na Ukrainie. Odnosząc się do kwestii przewożenia spornym pojazdem ładunku (tj. dodatkowego kontenera na potrzeby własne), Skarżąca zauważyła, że zgodnie z art. 4 pkt. 4 lit. c ustawy, w przypadku niezarobkowego przewozu drogowego, pojazd może być załadowany, o ile rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jako częściowo zasadna, została przez Sąd uwzględniona.

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Przedmiotem rozpoznanej skargi Spółka uczyniła decyzję DIAS wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 00 zł, za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia.

I. Zdaniem Sądu materiał dowodowy został przez Organy zebrany w sposób wszechstronny, jednakże nie został on oceniony właściwie w kontekście obowiązujących przepisów prawa materialnego. Innymi słowy, fakty potwierdzone w toku postępowania wyjaśniającego, nie uprawniały do zastosowania względem skarżącej Spółki określonych w decyzjach przepisów prawa materialnego o nałożeniu na stronę kary pieniężnej. W rezultacie Organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania i przepisy prawa materialnego w sposób, w który miał wpływ na wynik postępowania.

II. Skarżąca Spółka podkreśliła w swojej skardze, iż wykonuje działalność transportową wyłącznie na terenie Ukrainy, gdzie ma swoją siedzibę. To twierdzenie nie było przez Organy kwestionowane w toku postępowania administracyjnego. Spółka nie występowała z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu na terytorium RP na podstawie art. 28 u.t.d., bowiem takiego transportu nie wykonywała. Przewóz, jaki został stwierdzony przez Organ w trakcie kontroli na granicy, to przewóz na potrzeby własne do używania pojazdu na terenie kraju siedziby Spółki, tj. Ukrainie, i jest to niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca twierdzi, że na tego typu przewozy wymagane jest zgodnie z art. 33 ust. 1 u.t.d. zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych, jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zaznaczono także brak możliwości kierowania się postanowieniami powołanej w decyzjach umowy międzynarodowej.

III. W pierwszej kolejności odnieść się należało do tego zarzutu skargi, który podkreśla brak możliwości zastosowania w niniejszej sprawie powoływanej przez Organy umowy międzynarodowej pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. Nr 6, poz. 125; zwana dalej umową rządową). Otóż zgodnie z art. 1 ust. 1 umowy rządowej, postanowienia tej umowy mają zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków między obu krajami i w tranzycie przez te terytoria wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z umawiających się Stron. Wobec tego przewozy wykonywane pojazdami nie zarejestrowanymi w Polsce lub na Ukrainie, nie będą normowane w/w przepisami międzynarodowymi, lecz w przypadku przewozu po terytorium RP wyłącznie przepisami UE oraz krajowymi.

Nie jest przez Strony kwestionowane, iż objęty kontrolą pojazd nie był zarejestrowany w chwili kontroli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jak również na terytorium Ukrainy. Spółka wykonywała przewóz pojazdami zarejestrowanymi w Wielkiej Brytanii. Zatem słuszność należy przyznać Stronie skarżącej, iż powołana umowa międzynarodowa nie mogła być podstawą działań zarówno Spółki jak i Organów. W konsekwencji nie mógł być stosowany art. 6 tej umowy, który stanowi : Z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienione w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. Sąd zwraca uwagę, iż według art. 34 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne może wymagać uzyskania odpowiedniego zezwolenia, jeżeli umowy międzynarodowe, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana, tak stanowią. W konsekwencji braku rejestracji pojazdów na terytoriach umawiających się Państwa nie podlegały także stosowaniu przywołane przez Organ postanowienia Protokołu z Posiedzenia Polsko - Ukraińskiej Komisji Mieszanej.

W tym przypadku, postanowienia umowy międzynarodowej wbrew twierdzeniom Organów nie mogły stawiać jako warunku uzyskania przez Spółkę zezwolenia na przewóz, bowiem nie stanowiły materiału normatywnego kształtującego sytuację administracyjno - prawną Spółki.

IV. Organy w niniejszej sprawie konsekwentnie stoją na stanowisku związanym z treścią art. 28 ust. 1 u.t.d., iż skarżąca Spółka zobligowana była posiadać zezwolenie ministra właściwego ds. transportu, bowiem wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jak każdy zagraniczny podmiot powinna posiadać stosowne zezwolenie. Powołano się także na art. 28a ust. 3 u.t.d. który stanowi, że kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym art. 28 ust. 1 u.t.d. Natomiast w przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Zdaniem Sądu zabrany materiał dowodowy, który nie jest kwestionowany przez skarżącą Stronę potwierdza jej twierdzenia o tym, że Spółka wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne, co do którego przepisy u.t.d. wymagają, co do zasady uzyskania zaświadczenia. Jednocześnie brak takiego zaświadczenia stanowi delikt administracyjny w świetle przepisów u.t.d.

V. Otóż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Nie może jednak ujść uwadze, że przytoczony wyżej przepis art. 28 ust. 1 u.t.d. został umieszczony w rozdziale 4 u.t.d. o tytule "Transport drogowy rzeczy", co oznacza że odnosić się musi do przewozów odpowiadających ustawowej definicji transportu, czyli art. 4 pkt 1, 2 i 3 w/w ustawy. Art. 28 i pozostałe przepisy rozdziału 4 u.t.d. nie regulują przewozów drogowych na potrzeby własne przewoźników, gdyż ten obszar przewozu drogowego, podlega pod przepisy kolejnego rozdziału u.t.d. o tytule: "Przewozy na potrzeby własne".

Organy obu instancji nie zwróciły dostatecznej uwagi na konsekwencje prawne zróżnicowania przez ustawodawcę międzynarodowego transportu drogowego i międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego, których definicję ustawową wyraża art. 4 u.t.d.

Według art. 4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego występuje w ustawie jako niezarobkowy krajowy przewóz drogowy zdefiniowany w art. 4 pkt 5 u.t.d. oraz niezarobkowy międzynarodowy przewóz na potrzeby własne - art. 4 pkt 6 u.t.d. Niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy, to przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast w myśl art. 4 pkt 2 u.t.d. międzynarodowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Transport drogowy ujęty w ramy art. 4 pkt 3 u.t.d. należy odróżniać od niezarobkowego przewozu drogowego, o czym świadczy nie tylko systematyka ustawy przewidująca rozdział 4 Transport drogowy i rozdział 5 Przewozy na potrzeby własne, ale także wyłączenie wyrażone w art. 4 pkt 3 lit. a in fine u.t.d. W świetle tej regulacji, określeniem transport drogowy obok transportu krajowego i międzynarodowego obejmować należy również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, o ile nie spełnia warunków określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d., czyli warunków definicyjnych niezarobkowego przewozu drogowego. Dlatego jeżeli przejazd pojazdu spełnia warunki niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne (krajowego bądź międzynarodowego), to nie powinien być traktowany przez Organy jak transport drogowy, z wszystkimi związanymi z tym konsekwencjami.

Zasadniczą różnicą dzielące oba rodzaje przewozów, tj. transport drogowy oraz niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne, oprócz różnic dodatkowych i bardziej szczegółowych, jest wykonywanie w ramach międzynarodowego przewozu drogowego działalności gospodarczej, czyli takiej która wiąże się z podjęciem konkretnego przewozu towarów lub osób, jako aktywności zarobkowej. Cechą wyróżniającą niezarobkowy przewóz drogowy jest zasadniczo przewóz wykonywany bez zamiaru osiągnięcia w jego wyniku zysku przez przewoźnika, stąd określony jest w ustawie jako wykonywany w celu zaspokojenia własnych potrzeb przewoźnika, a nie potrzeb osób trzecich.

VI. Jak zauważono wyżej umowa międzynarodowa, do której odwołały się swych uzasadnieniach Organy nie miała zastosowania, co oczywiście nie oznacza zwolnienia skarżącej Spółki z obowiązku stosowania się do przepisów u.t.d. Jak bowiem stanowi art. 2 w/w ustawy na zasadzie wzajemności, o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską nie stanowią inaczej, przedsiębiorca zagraniczny uprawniony do wykonywania transportu drogowego na podstawie prawa właściwego dla kraju jego siedziby może go wykonywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie.

Mając na uwadze różnice definicyjne zachodzące między transportem drogowym i niezarobkowym przewozem drogowym na potrzeby własne, należało zauważyć, iż przedmiotowy przewóz był realizowany pojazdem samochodowym z naczepą stanowiącą własność skarżącej Spółki; również kontener znajdujący się na naczepie należał do Spółki, co poświadcza znajdująca się w aktach sprawy faktura walutowa. Ten dokument wskazuje, iż nabywcą naczepy jak i nabywcą kontenerów i ciągnika jest skarżąca Strona. Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie kierowcy z dnia 15 marca 2018 r. o tym, iż jest on zatrudniony w Spółce [...] w charakterze kierowcy i na jej rzecz wykonuje pracę. W niniejszej sprawie przewóz odnotowany w protokole kontroli nie miał charakteru zarobkowego, bowiem kontener przewożony na naczepie stanowił własność Spółki, a realizowany był w związku z zamiarem przejazdu nowo zakupionego pojazdu samochodowego, naczepy i konteneru na terytorium Ukrainy (potrzeby własne). Czynności przewozowe nie miały charakteru transportowego, czyli stricte zarobkowego; przewóz nie był realizowany na zlecenie kontrahenta Spółki, zaś nabyty na terenie RP pojazd, naczepa i kontener miały dojechać na Ukrainę wyłącznie po to, aby wspomóc prowadzenie działalności transportowej Spółki, poprzez poszerzenie już istniejącego taboru. Taki cel nabycia skontrolowanego pojazdu był wykazywany przez Stronę w toku postępowania, o czym świadczy treść wniesionego do DIAS odwołania. Nie był to więc przewóz zarobkowy, którego realizacja miała końcowo, na skutek wykonania zlecenia kontrahenta (potrzeby cudze) przynieść Spółce określony zarobek.

Wskazane wyżej dowody potwierdzają kolejne wymagane definicją ustawową przesłanki uznania przewozu za międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne – art. 4 pkt 4 u.t.d. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż pojazd samochodowy był prowadzony przez pracownika spółki, spółka legitymowała się tytułem prawnym do dysponowania pojazdu, pojazd był załadowany, jednakże rzeczy w postaci kontenera stanowiły wyłączną własność przewoźnika. Dlatego przewóz był prowadzony w ramach wewnętrznej aktywności Spółki – na jej potrzeby własne, a nie potrzeby cudze, tj. osoby trzeciej. Jednocześnie ponieważ przewóz wiązał się z przekroczeniem granicy, to był niezarobkowym międzynarodowym przewozem drogowym zdefiniowanym w art. 4 pkt 6 u.t.d.

Należało więc uznać, że zebrany materiał dowodowy wskazywał na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne przez Spółkę a nie potrzeby jej kontrahenta. Stwierdzony przejazd wchodził w obszar zastosowania przepisów rozdziału 5 u.t.d., a w szczególności art. 33 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 u.t.d., dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą o określonym profilu i aby wykonywać ten podstawowy rodzaj działalności gospodarczej prowadzi również przewozy drogowe na potrzeby własne. Ustawodawca nie wyklucza, aby przewoźnik drogowy wykonywał przewozy drogowe także na potrzeb własne (np. w celu przewozu nowo zakupionych pojazdów), o czym świadczy zwolnienie od obowiązku posiadania zaświadczenia, jakie wyrażono w art. 33 ust. 2 pkt 3 u.t.d. Ze względu na terytoria państw ustawa wyróżnia międzynarodowe i krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne. Zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zaświadczenie to uprawnia również do wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z rodzajem przewozów w nim określonych – art. 33 ust. 5 u.t.d.

Z powyższego wynika, że ustawodawca w przypadku wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego przewidział mniej rygorystyczną formę reglamentacji - zgłoszenie, co znajduje odzwierciedlenie zwłaszcza w wymogach jakie musi spełnić podmiot zamierzający wykonywać danego rodzaju przewóz drogowy - transport drogowy bądź niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Spełnienie przez Spółkę przesłanek uznania przewozu za niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne wykluczało stosowanie w sprawie art. 28 ust. 1 u.t.d., który ewidentnie dotyczy wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej w ramach przewozu odpowiadającego definicji transportu drogowego. Nie było również powodów, aby stan prawny sprawy kształtować wraz z treścią art. 34 ust. 1 u.t.d., bowiem do stwierdzonego przewozu nie miały zastosowania postanowienia wspomnianej wyżęj umowy międzynarodowej. W niniejszej sprawie kwestia obowiązywania innych tego rodzajów umów przewidujących obowiązek uzyskania obok zaświadczenia również zezwolenia, nie została przez Organ wykazana.

VII. Zatem słuszność ma strona skarżąca, iż w stwierdzonych okolicznościach wiążących się przejazdem zakupionego pojazdu, naczepy i kontenera na terenie Rzeczpospolitej Polskiej i zamiarem przywiezienia tych przedmiotów na terytorium kraju siedziby Spółki nie było potrzeby legitymowania się zezwoleniem, o jakim mowa w cytowanym wyżej art. 28 ust. 1 u.t.d. Ponieważ pojazdy Spółki nie były zarejestrowane zarówno w RP i na Ukrainie, to przewóz nie podlegał pod postanowienia umowy pomiędzy rządem RP, a Ukrainy. W konsekwencji przewidziany w niej obowiązek uzyskania zezwolenia nie mógł być od Spółki wymagany, także w związku z art. 34 ust. 1 u.t.d. Przedmiotowy przewóz drogowy na potrzeby własne, mógł być objęty obowiązkiem uzyskania zaświadczenia wydawanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie art. 33 ust. 1, 5 i 8 u.t.d.

VIII. Nie ma racji strona Skarżąca twierdząc, że uzyskanie zaświadczenia wydawanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie było możliwe, ze względu na brak numerów rejestracyjnych pojazdów, których Spółka nie posiadała bowiem dopiero w późniejszym czasie zamierzała zarejestrować pojazd na Ukrainie. Wskazać należy, iż wniosek o wydanie zaświadczenia powinien zawierać informacje i dokumenty określone w art. 8 ust. 2 pkt 1 - 4 i 6 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.t.d. Artykuł 8 ust. 3 pkt 5 lit. c tej ustawy wymaga od składającego wniosek o wydanie zaświadczenia wykazu pojazdów o numerze rejestracyjnym. Przepis ten nie stawia przed składającym wymogu podania we wniosku numeru rejestracyjnego nadnego przez organ państwa w jakim pojazd ma zostać w przyszłości zarejestrowany. Pojazd i naczepa posiadały numery rejestracyjne, co wynika z akt sprawy i na ich podstawie można było dopełnić ustawowych wymogów uzyskania zaświadczenia.

IX. Wobec błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów – art. 7, 77 i 80 K.p.a. oraz błędnej wykładni przepisów prawa materialnego definiujących międzynarodowy przewóz drogowy i międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne przewoźnika, należało stwierdzić naruszenie przez Organy obu instancji powołanych w skardze przepisów prawa w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy w postaci nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł. Organy nie wykazały podstaw do zastosowania w sprawie lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który to przepis sankcję za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia przewidywał karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W stanie prawnym właściwym w niniejszej sprawie mógł mieć zastosowanie przepis lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d., który w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia przewidywał w czasie wykonanej kontroli karę pieniężną w kwocie 8000 zł. Kwestia ta nie stanowiła przedmiotu rozważań DIAS i Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...].

XII. Organy ponownie rozstrzygając w sprawie zobligowane będą uwzględnić dokonaną przez Sąd ocenę stanu prawnego i faktycznego sprawy i wydadzą na tej podstawie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego oraz ustalonym okolicznościom faktycznym. Jednocześnie Sąd nie dostrzegł podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu ewentualności popełnienia deliktu administracyjnego objętego inną sankcją administracyjnoprawną niż zastosowana wobec Spółki. Skarżąca nie zaprzecza bowiem, że nie występowała o zaświadczenie niezbędne z uwagi na rodzaj wykonywanego przewozu. Organy ponownie prowadząc postępowanie powinny rozważyć możliwość zastosowanie względem Spółki przepisu zwalniającego z obowiązku posiadania zaświadczenia na przewóz drogowy na potrzeby własne w postaci art. 33 ust. 2 pkt 3 u.t.d. Sąd nie przesądzając o dopuszczalności zastosowania tego zwolnienia, zwraca Organom uwagę na konieczność rozstrzygnięcia czy posiadane przez Spółkę uprawnienia do wykonywania transportu drogowego są tymi uprawnieniami o jakich mowa w powołanym artykule.

XIII. Stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego obligowało do uchylenia rozstrzygnięć Organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Sąd uchylił decyzję Organu I instancji na zasadzie art. 135 wyżej powołanej ustawy, o co wnioskował pełnomocnik skarżącej strony. Natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.