Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 367/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 16, 17, 18, 18a, art. 67 ust. 7, art. 87 ust. 10c, 10d
journal: Dz.U. 2022 poz 2561
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 marca 2023 roku nr 175/05/2023/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z 21 marca 2023 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 50 ust. 18 i ust. 19 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2561), dalej: "u.ś.o.z." oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) dalej: "k.p.a."; ustalił obowiązek poniesienia przez P.B. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach: 10-25 maja 2018 r., 5 listopada 2018 r., 5 grudnia 2018 r. przez Samodzielny Szpital Wojewódzki im. [...[ w P; 26 czerwca 2018 r. przez T w T.; 8 sierpnia 2018 r., 21 listopada 2018 r. przez M. w T.; 3 października 2018 r. przez T; 25 lutego 2019 r. przez C w T., jak i kosztów recept podlegających refundacji wystawionych w dniach: 25 maja 2018 r., 5 listopada 2018 r. przez Samodzielny Szpital Wojewódzki im. [...] w P; 8 sierpnia 2018 r., 4 września 2018 r., 22 października 2018 r., 21 listopada 2018 r., 17 grudnia 2018 r., 7 lutego 2019 r. przez M. w T; 25 lutego 2019 r. przez C w T., w łącznej wysokości 4.340,57 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W oparciu o informacje zgromadzone m.in. w informatycznych systemach rozliczeniowych, jak i w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia (w myśl art. 97 ust. 4 u.ś.o.z.), a także w oparciu o elektroniczne zapytanie skierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wskazanie okresów ubezpieczenia zdrowotnego w odniesieniu do strony i uzyskaną informację zwrotną organ ustawił, że P.B. we wskazanych powyżej dniach korzystał ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (ambulatoryjna opieka specjalistyczna, leczenie szpitalne, wystawione na jej rzecz recepty podlegające refundacji), nie posiadając prawa do świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych w systemie publicznym. Tym samym strona nie miała statusu osoby ubezpieczonej, ani osoby uprawnionej w rozumieniu przepisów u.ś.o.z. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w rozpatrywanych dniach udzielenia przedmiotowych świadczeń strona podpisała u wymienionych świadczeniodawców dokumenty "Oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej". Nadto, jak ustalono w ZUS, strona nie posiadała zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego bądź prawa do świadczeń, w dniach objętych postępowaniem.

Zawiadomieniem z 30 grudnia 2022 r. Prezes NFZ poinformował stronę, że na podstawie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 18 u.ś.o.z. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, udzielonych na jej rzecz, we wskazanych dniach. Jednocześnie we wskazanym zawiadomieniu wyjaśnił, iż zgodnie z art. 50 ust. 18a u.ś.o.z., w ciągu 30 dni od dnia odebrania zawiadomienia strona może dokonać "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. W powołanym zawiadomieniu przedstawiono stronie tabelę zawierającą koszty udzielonych świadczeń. Ponadto wezwano stronę do przedłożenia dokumentów poświadczających jej prawo w zakresie udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a także do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w myśl regulacji zawartej w art. 8, 9, 10 k.p.a. Powołane zawiadomienie zostało skutecznie doręczone stronie 3 stycznia 2023 r. i pozostało bez odpowiedzi.

Kolejno zawiadomieniem z 1 lutego 2023 r. organ poinformował stronę o zakończeniu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz uzyskiwania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń przed wydaniem decyzji. Powołane zawiadomienie zostało doręczone przez awizo 28 lutego 2023 r. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania strona nie zakwestionowała udzielenia jej przedmiotowych świadczeń na koszt Funduszu a ubiegając się o ich otrzymanie podpisała oświadczenia, które zasugerowały świadczeniodawcom, że strona mogła być osobą ubezpieczoną, co jednak nie miało miejsca. Strona korzystając ze świadczeń opieki zdrowotnej w rozpatrywanych dniach objętych prowadzonym przez organ postępowaniem była informowana przez świadczeniodawcę, iż figuruje w systemie komputerowym EWUŚ jako osoba nieubezpieczona. Pomimo uzyskanych już pierwszego dnia (udzielenia świadczeń) informacji, strona nie wykazała inicjatywy w celu wyjaśnienia swojego statusu ubezpieczeniowego, dalej na przestrzeni kolejnych miesięcy korzystając ze świadczeń opieki zdrowotnej. Z tych względów w przekonaniu organu, strona była świadoma braku ubezpieczenia zdrowotnego w rozpatrywanym okresie. W konsekwencji zdaniem organu w rozpatrywanych dniach strona nie działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego.

Strona nie dokonała nadto, tzw. "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 50 ust. 18a u.ś.o.z., o którym została pouczona przez organ.

Zgodnie z danymi zawartymi w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ (w oparciu o art. 97 ust. 3 pkt 8 u.ś.o.z.), organ ustalił, że strona została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego w okresach: od 6 marca 2013 r. do 17 marca 2017 r. jako pracownik, posiadając jeszcze 30-dniowy okres prawa do bezpłatnych świadczeń, oraz od 26 marca 2019 r. do 31 maja 2019 r. jako osoba bezrobotna. Strona nie posiadała więc prawa do świadczeń bezpłatnej opieki zdrowotnej w rozpatrywanych dniach.

W tych warunkach organ uznał, że świadczeniobiorca nie był wówczas ubezpieczony, toteż na podstawie art. 50 ust. 18 u.ś.o.z. należało obciążyć go kosztami udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w łącznej wysokości 4.340,57 zł.

Decyzja została doręczona skarżącemu przez awizo 6 kwietnia 2023 r.

W skardze z 28 kwietnia 2023 r na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, P.B. podniósł, że w czasie korzystania ze świadczeń toczyło się postępowanie dotyczące przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący zakwestionował ustalenia organu dotyczące braku przysługiwania mu tytułu do ubezpieczenia, na dowód powyższego załączył do skargi zaświadczenia z ZUS oraz wyrok Sądu Pracy w Piotrkowie Trybunalskim potwierdzające, że w czasie trwania sprawy ZUS wydawał mu zaświadczenia o ubezpieczeniu ze środków publicznych.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o zawieszenie postępowania do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w wyniku wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 21 marca 2023 r. oraz ewentualnie - o oddalenie skargi.

Organ stwierdził, że w sprawie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, gdyż organ wydający zaskarżoną decyzję nie dysponował wiedzą o trwającym w stosunku do skarżącego postępowaniu o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Z dokumentów dołączonych do skargi przez P. B. jednoznacznie wynika, bowiem że złożenie wniosku o przyznanie renty nastąpiło 2 lutego 2018 r. a dodatkowo, przesłany przez skarżącego skan zaświadczenia z 8 maja 2023 r., potwierdza, że:

- w okresie od 2 lutego 2018 r. skarżący złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

- w okresie od 2 lutego 2018 r. do 2 maja 2018 r., tj. do dnia wydania decyzji trwało postępowanie wyjaśniające we wskazywanej wyżej sprawie,

- od decyzji z 2 maja 2018 r. strona złożyła odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,

- wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 28 grudnia 2018 r. oddalono odwołanie,

- Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z 23 kwietnia 2019 r. oddalił zażalenie,

- 8 marca 2019 r. wysłano odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 7 marca 2019 r.

Organ podkreślił jednak, że skarżący 3 stycznia 2023 r. otrzymał zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania, w jego toku nie złożył żadnych wyjaśnień, a tym samym nie poinformował organu o okolicznościach podnoszonych w skardze do WSA w Łodzi i nie przedstawił żadnych dowodów, które prowadziłyby do ustalenia, że w rozpatrywanych dniach toczyło się postępowanie o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Natomiast ustalenie podnoszonych w skardze okoliczności, nastąpiło już po wydaniu decyzji z 21 marca 2023 r., w oparciu o dołączone do skargi zaświadczenia ZUS.

Postanowieniem z 16 czerwca 2023 r. tutejszy sąd odmówił zawieszenia postępowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 21 marca 2021 r. ustalająca P.B. obowiązek poniesienia kosztów w związku ze świadczeniami opieki zdrowotnej, które zostały mu udzielone w łącznej wysokości 4 340,57 zł. Przeprowadzona przez sąd, w niniejszej sprawie, w granicach określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że wspomniana decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy przywołanej na wstępie ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 50 ust. 16 wymienionej ustawy, w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:

1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo

1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo

2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6,

- osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1.

W myśl art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

Stosownie do art. 50 ust. 18 u.ś.o.z., koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Z kolei art. 50 ust. 18a u.ś.o.z. stanowi, że przepisów ust. 16 i 18 nie stosuje się w przypadku dopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 67 ust. 1 i 3, w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia albo 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania, o którym mowa w ust. 18, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu.

Natomiast zgodnie z art. 67 ust. 7 u.ś.o.z. osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia ma wraz z członkami rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6, prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń.

W doktrynie przyjmuje się, że "osoba ubiegająca się o emeryturę (rentę) ma prawo do bezpłatnych świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie emerytury (renty) niezależnie od tego, czy ostatecznie uzyska to świadczenie emerytalne (rentowe)" (A. Sidorko [w:] Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. III, red. A. Pietraszewska-Macheta, Warszawa 2018, art. 67.) Pogląd ten należy uznać za trafny, gdyż wnioski takie można wywieść już z samego brzmienia przepisu. Ustawa uzależnia bowiem prawo do świadczeń od samego faktu "trwania" postępowania o przyznanie świadczeń a nie jego wyniku. Z uwagi jednak na możliwość nadużywania tego uprawnienia, w doktrynie wyrażono nadto pogląd, że "osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty i powołująca się na prawo do korzystania ze świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego powinna wykazać, że rzeczywiście jest w trakcie postępowania o przyznanie tego świadczenia. Takim potwierdzeniem może być w szczególności zaświadczenie organu rentowego o ubieganiu się przez tę osobę o dane świadczenie lub kopia wniosku o określone świadczenie złożonego w organie rentowym, zawierająca potwierdzenie jego wniesienia" (Ibidem). Tego stanowiska już, sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie podziela. Potwierdzenie takie nie może być bowiem obowiązkowe skoro nie wynika wprost z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Łodzi z 3 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 602/21 LEX nr 3313553). Wprawdzie taka osoba powinna się legitymować kartą ubezpieczenia zdrowotnego, ale przepis art. 50 u.ś.o.z. przewiduje alternatywne możliwości uzyskania świadczenia zdrowotnego między innymi poprzez złożenie stosownego oświadczenia. Z tego właśnie względu, na podstawie art. 87 ust. 10c u.ś.o.z., to na organie rentowym ciąży obowiązek przekazania do centrali NFZ odpowiednio danych dotyczących wszystkich osób, które złożyły wniosek o emeryturę lub rentę, o których mowa w art. 67 ust. 7 u.ś.o.z. Takie rozwiązanie wynika z pomocowej funkcji państwa. Niejednokrotnie przecież osoby występujące do sądu powszechnego, celem ubiegania się o prawo do renty lub emerytury są osobami chorymi, starszymi, nierzadko głęboko skrzywdzonymi. Takie osoby często nie działają w sposób racjonalny, nie zdają sobie sprawy ze swych praw i obowiązków. W porównaniu do tych osób, organy rentowe są jednostkami wykwalifikowanymi, posiadającymi elektroniczne systemy umożliwiające natychmiastową i sprawną wymianę danych. W dobie informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne na podstawie przepisów u.ś.o.z. obieg informacji pomiędzy takimi jednostkami administracyjnymi jest szybki i znacznie efektywniejszy, niż w przypadku ewentualnej konieczności organizacji przepływu danych przez osoby fizyczne ubiegające się o dany typ świadczenia. Ponadto, zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie, z art. 87 ust. 10d u.ś.o.z. wynika obowiązek zarówno wprowadzania, jak i aktualizowania danych m.in. przez ZUS. Zgodnie z powołanym przepisem zakres przekazywanych danych dotyczących wszystkich osób posiadających prawo do zasiłku, o których mowa w art. 67 ust. 6, i wszystkich osób, które złożyły wniosek o emeryturę lub rentę, o których mowa w art. 67 ust. 7, obejmuje dane, o których mowa w art. 188 ust. 4 pkt 1, 3, 4, 7 i 9, tytuł uprawnienia oraz datę odpowiednio powstania i ustania prawa do zasiłku albo datę zgłoszenia wniosku o emeryturę lub rentę, a w przypadku osób, o których mowa w art. 67 ust. 6 - także okres, na który przyznano prawo do zasiłku, określony w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W niniejszej sprawie strona skarżąca w toku postępowania przedstawiła: zaświadczenia ZUS z 9 maja 2018 r., 7 lipca 2018 r., 4 września 2018 r., 22 października 2018 r. oraz 17 grudnia 2018 r. potwierdzające złożenia przez P.B. z dniem 2 lutego 2018 r. wniosku o przyznanie renty; wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 28 grudnia 2018 r. wydany w sprawie [...], w którym oddalono odwołanie P.B. od decyzji ZUS z 2 maja 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy; zaświadczenie ZUS z 8 maja 2023 r., w którym wskazano, że: w okresie od 2 lutego 2018 r. skarżący złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w okresie od 2 lutego 2018 r. do 2 maja 2018 r., tj. do dnia wydania decyzji trwało postępowanie wyjaśniające we wskazywanej wyżej sprawie, od decyzji z 2 maja 2018 r. strona złożyła odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 28 grudnia 2018 r. oddalono odwołanie, Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z 23 kwietnia 2019 r. oddalił zażalenie, oraz, że 8 marca 2019 r. wysłano odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 7 marca 2019 r.

Z powyższego wynika, że strona skarżąca 2 lutego 2018 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, postępowanie administracyjne przed organem zakończyło się decyzją odmowną z 2 maja 2018 r. a poprawność tego rozstrzygnięcia została potwierdzona wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 28 grudnia 2018 r. oddalającym odwołanie strony.

Zdaniem sądu orzekającego w tej sprawie organ powinien posiadać wiedzę o toczącym się postępowaniu w udziałem strony na podstawie informacji jakie winien otrzymać od ZUS na podstawie art. 87 ust. 10c i 10d u.ś.o.z. Z akt sprawy w sposób bezsporny wynika, że przepływ informacji między organami nie nastąpił w sposób właściwy, jednak w ocenie sądu w tej sytuacji nieuprawnione jest obciążanie odpowiedzialnością za zaistniałą nieprawidłowość skarżącego.

W postępowaniu administracyjnym strona rzeczywiście nie przedstawiła żadnego dokumentu świadczącego o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu mimo, że była pouczony o treści art. 50 ust. 18 i 18a u.ś.o.z. i wezwana do udzielenia wszelkich informacji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie wykazał żadnej aktywności w wykazaniu, że posiadał status osoby ubezpieczonej. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym istniały przesłanki do obciążenia P. B. kosztami udzielonych świadczeń publicznej opieki zdrowotnej. W skardze natomiast strona podniosła, że w okresie udzielania mu świadczeń opieki zdrowotnej była objęta ochrona ubezpieczeniowa z uwagi na trwające postępowanie w przedmiocie przyznania jej prawa do renty oraz przedstawiła stosowną dokumentacje potwierdzającą prawdziwość tych twierdzeń.

Formalnie organ nie naruszył żadnych przepisów proceduralnych, niemniej jednak wydana przez niego decyzja byłaby niezgodna z prawdą obiektywną (tzn. ze stanem rzeczywistym) w sytuacji gdyby skarżący został obciążony kosztami świadczeń zdrowotnych za okres, w którym był objęty ubezpieczeniem.

Z tych to powodów przedstawione okoliczności stanowią podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie sądu przedstawione zaświadczenia oraz wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim stanowią istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie akceptuje się możliwość zastosowania ww. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. również w sytuacji powołania się przez skarżącego w skardze na nowe okoliczności lub dowody w sprawie, o których mowa w ww. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Warunkiem jednak takiego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest ustalenie, że te nowe okoliczności lub dowody w sprawie miałyby wpływ na rozstrzygnięcie - innymi słowy, gdyby były znane organowi - to wpłynęłyby na inne rozstrzygnięcie (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2020 r., II OSK 767/20 LEX nr 3035503; z 22 lutego 2017 r., II OSK 1533/15 LEX nr 2270618; z 10 października 2007 r., II OSK 2002/06 LEX nr 420141 ).

Ponownie rozpoznając sprawę Prezes NFZ powinien wziąć pod uwagę treść powyższych zaświadczeń ZUS oraz inne dokumenty dotyczące sprawy i przeanalizować, czy i w jakim okresie, na podstawie art. 67 ust. 7 u.ś.z.o. skarżący był objęty prawem do ubezpieczenia zdrowotnego. A w przypadku ewentualnego ustalenia tego prawa w okresie nie obejmującym całego, spornego okresu świadczeń wskazanych w zaskarżonej decyzji, organ winien rozważyć możliwość zastosowania względem skarżącego art. 40 ust. 2 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. z 2020 r., poz. 1493).

Reasumując sąd uznał, że skoro z przedstawionych dokumentów wynika, że skarżący był objęty ubezpieczeniem za okres, który częściowo pokrywał się z datami udzielenia świadczeń, za które skarżący został obciążony wbrew brzmieniu art. 50 ust. 18 u.ś.z.o., to zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. o czym orzeczono w sentencji wyroku.

d.j.