Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 427/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art 10a ust 1, art 22 ust 2a
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi F Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] maja 2022 r. o godzinie 19:45 na terenie byłego Drogowego Przejścia Granicznego funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadzili kontrolę środka przewozowego o nr. rej. [...], w trakcie której zweryfikowali zgłoszenie przewozu [...]. wykonywanego przez F spółkę z o.o. ze Szwecji do Niemiec, którego przedmiotem były odpady papierowe (makulaturę), o masie brutto 24.120 kg, klasyfikowane do kodu systemowego 0005. Kontrolujący stwierdzili przerwę w przekazywaniu danych lokalizacyjnych na odcinku [...]. Wyniki czynności kontrolnych odnotowaliw protokole z kontroli nr [...], sprostowanym w dniu [...] czerwca 2022 r.

Postanowieniem z [...] listopada 2022 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej NUCS) wszczął z urzędu wobec F spółki z o.o. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niewywiązanie się przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych lokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów [...]

Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z [...] lutego 2023 r., nr [...], NUCS, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej jako o.p.), art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 3 oraz 26 ust. 1, 2, 3 pkt 2 i ust. 5 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 104, dalej jako ustawa SENT), w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, nałożył na F sp. z o.o. - jako przewoźnika karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów [...].

Pismem z [...] marca 2023 r. spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i wnosząc - na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT –

o odstąpienie od nakładania kary pieniężnej, z uwagi na ważny interes przewoźnika,

a także ważny interes publiczny, polegający na przetrwaniu aktualnej, nadzwyczajnie trudnej sytuacji na rynku dla polskich firm i przedsiębiorców.

Decyzją z [...] maja 2023 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako DIAS), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26ust. 1, 2, 4a i 5 ustawy SENT, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w art. 3 ust. 2 SENT przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania wraz z pozycjami Nomenklatury Scalonej, z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki, czy rodzaju opakowań jednostkowych. Katalog towarów wrażliwych został rozszerzony wydanym w związku z art. 3 ust. 11 ustawy SENT rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 898; dalej jako rozporządzenie MF) obowiązującym w dniu kontroli, zgodnie z którym systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest objęty przewóz towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt 1-3a ustawy SENT, będących jednocześnie odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r. poz. 779,784,1648 i 2151), które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.,), bez względu na ich ilość w przesyłce ( § 1 pkt 7 ).

Dalej organ podkreślił, że w myśl art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy SENT

w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia, które w przypadku przewozu po drodze publicznej winno zawierać m.in. numer lokalizatora albo numer urządzenia. Ponadto zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem . Z akt sprawy wynika, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy SENT, realizowany przez spółkę transport odpadów był zgłoszony do rejestru transportu towaru podlegającego monitorowaniu numer referencyjny zgłoszenia przewozu [...]. W trakcie kontroli opisanej na wstępie funkcjonariusze celno-skarbowi nie stwierdzili nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT, natomiast dopatrzyli się uchybień w przekazywaniu w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Kluczowym dowodem w sprawie jest protokół z kontroli nr [...] z [...] maja 2022 r., raporty wygenerowane z systemu SENT-GEO oraz wyjaśnienia Centrum Informatyki Resortu Finansów.

Co prawda - zdaniem organu -spółka prawidłowo wprowadziła do systemu monitorowania numery urządzeń lokalizujących oraz numery rejestracyjne zestawów transportowych, to jednak podany w zgłoszeniu SENT lokalizator nie przekazywał do systemu danych lokalizacyjnych pojazdu. Zgłoszenie zarejestrowano w systemie [...] maja 2022 r. o godz. 16:00 i wskazano w nim, że przewóz towaru objętego monitorowaniem będzie realizowany środkiem transportu o nr rejestracyjnych [...] wyposażonym w lokalizator o nr [...]. Spółka zgłoszenie zmodyfikowała [...] maja 2022 r. o godz. 13:50 i przypisując do zgłoszenia lokalizator nr [...] oraz zmieniając dane środka transportu - zmiana nr rejestracyjnego ciągnika na [...]. Podczas kontroli przewóz towaru [...] maja 2022 r. funkcjonariusze celno-skarbowi stwierdzili przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych w zapisie trasy przejazdu w systemie SENT-GEO dla lokalizatora nr [...], która wynosiła 30h i 34 min. na odcinku od [...] do miejscowości [...]. Przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu [...] miała miejsce od godz. 8:30 [...] maja 2022 r. (w koordynatach: [...]) do godz. 15:04 [...] maja 2022 r. (w koordynatach: [...]). Koordynaty dla rozpoczęcia i zakończenia przerwy w nadawaniu sygnału GPS na mapie wskazywały odległość ok. 36 km. Z danych przekazanych przez spółkę i CIRF wynika, że samochód o nr rej. [...] wjechał na terytorium kraju [...] maja 2022 r. godz. 5:34 przez przejście w [...] i [...] maja 2022 r. o godz. 6:37 dojechał do bazy w [...][...] maja 2022 r. o godz. 8:14 i tego samego dnia o godz. 8:29 lokalizator [...] zakończył przekazywanie danych do systemu SENT-GEO. [...] maja 2022 r. o godz. 13:05 spółka zmieniła ciągnik na [...] i zaktualizowała dane w zgłoszeniu [...]. Tego samego dnia o godz. 14:08 ciągnik wyjechał z bazy w [...] do miejsca rozładunku. Lokalizator [...], przypisanego do ciągnika o nr rej. [...], rozpoczął przekazywać dane do systemu SENT-GEO [...] maja 2022 r. godz. 15:04 w okolicach miejscowości [...]. Były to dane z godz. 15:03. Od tego czasu dane były przekazywane bez opóźnień. W systemie SENT-GEO brak danych geolokalizacyjnychz lokalizatora [...], przypisanego do ciągnika o nr rej. [...] od momentu rozpoczęcia przewozu, tj. od godz. 14:08 do godz. 15:04. Sytuacja ta nie była spowodowana awarią urządzenia, lecz zbyt późnym jego włączeniem, co potwierdza raport "SENT-GEO - historia zdarzeń [...]" przekazany przez CIRF. Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej CIRF) za pismem nr [...] z [...] września 2022 r. informuje, że: Lokalizator [...] został zainstalowany w systemie SENT GEO [...] kwietnia 2022 r. o godzinie 16:33 pod numerem [...] (...) Lokalizator [...] został zainstalowany w systemie SENT GEO [...] kwietnia 2022 r. o godzinie 16:06 pod numerem usługi [...] (...) Operatorem usługi [...] jest "S P.T. (...) W wyniku konsultacji z Instytutem Łączności PIB, wykonawcą systemu uzyskano informację, że: "Dla urządzeń: 1) [...] (...) 2) [...] nie stwierdzono odrzucania danych lokalizacyjnych w czasie realizacji zgłoszenia [...]. Certyfikat usługi był aktualny." W badanym okresie nie zostało odnotowane również wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych z systemów OBU/ZSL oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu.

Organ następnie przytoczył pismo z [...] października 2022 r., w którym spółka wskazała, że dane geolokalizacyjne każdego pojazdu są w systemie - nie tylko w GPS, jest w stanie monitorować dane swoich pojazdów, dane te są ogólnodostępne i wygląda na to, że to na platformie PUESC nie wyświetlają się aktualizacje geolokalizacyjne. Podkreśliła ponadto, że zgłaszała już, że powyższa platforma nie działa prawidłowo, pozostało to jednak bez odpowiedzi. W kontekście powyższych zarzutów DIAS, nie podzielając argumentacji spółki, odwołał się do przytoczonego powyżej pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów zwracając uwagę, że nieprzekazywaniedanych do systemu SENT-GEO uniemożliwiało sprawowanie właściwego nadzoru nad przewozem. Spowodowane to było brakiem możliwości kontrolowania i śledzenia całej trasy przewozu towaru.

Organ odwoławczy podkreślił, że określony w art. 10a ust. 1 ustawy SENT obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych nie może być realizowany wyłącznie przez wyposażenie środka transportu, o którym mowa w art. 10a ust. 1, ustawy SENT w lokalizator lub zawarcie umowy z operatorem zewnętrznym na przekazywanie do rejestru danych geolokalizacyjnych środka transportu z zewnętrznego systemu lokalizacji. Obowiązkiem przewoźnika jest również bieżąca kontrola sprawnego przekazu danych. Ten obowiązek przewoźnika wynika wprost z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, ściślej z takich określeń jak: "cała trasa przewozu" i "aktualne dane geolokalizacyjne", które wykluczają wąską wykładnię obowiązku przewoźnika tylko do zapewnienia działania lokalizatora w momencie rozpoczęcia jazdy.

Jednocześnie DIAS zauważył, że na potrzeby realizacji obowiązków wynikających z ustawy SENT oraz na potrzeby Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (e-TOLL) dopuszczone są trzy metody/ typy urządzeń służących do udostępniania danych geolokalizacyjnych. Od [...] grudnia 2021 r. celem wykorzystania usług ZSL na potrzeby systemu SENT konieczna jest rejestracja nowych usług ZSL, czyli m.in. pozyskanie przez operatorów ZSL nowych numerów biznesowych lokalizatorów. Operator ZSL może dokonać rejestracji w nowych usługach w trzech konfiguracjach: tylko na potrzeby SENT, tylko na potrzeby systemu e-TOLL, na potrzeby SENT i e-TOLL. Od operatora ZSL zależy w jaki sposób dokonano rejestracji konkretnego lokalizatora i na potrzeby jakich systemów są przekazywane dane geolokalizacyjne. Obowiązkiem przewoźnika zaopatrującego się w lokalizator od operatora ZSLjest upewnienie się, czy urządzenie którym się posługuje jest właściwie skonfigurowane i zapewnia odpowiednią transmisję danych przez komunikację z rejestrującym urządzenie operatorem ZSL. Przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia poprzez stronę internetową https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user 406, ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS oraz ma możliwość weryfikacji aktualnej odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej w systemie SENT-GEO. Warunkiem koniecznym dla prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu przewożącego towar wrażliwy, jest powiązanie numeru lokalizatora zamontowanego w tym pojeździe, zarejestrowanego również w systemie SENT-GEO z konkretnym numerem zgłoszenia SENT. DIAS wyjaśnił, że fakt emisji danych GPS nie oznacza, że dane te były przekazywane również do systemu KAS . Podstawowym elementem w przekazywaniu danych jest włączony i sprawny lokalizator oraz odpowiednie skonfigurowanie urządzenia. Z akt sprawy wynika, że spółka nie zapewniła przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Prawidłowe jest zatem - w ocenie DIAS - stanowisko NUCS wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w czasie realizacji przewozu objętego zgłoszeniem [...] dane lokalizacyjne środka transportu nie były przekazywane do systemu przez cały czas trwania przewozu.

DIAS podkreślił, że odpowiedzialność za dokonywanie poszczególnych czynności przy przewozie towarów wrażliwych, ponoszą podmioty gospodarcze wymienione w ustawie SENT. Tym samym, wszelkie skutki złej realizacji obowiązków ustawowych, obciążają podmiot obowiązany do realizacji obowiązków ustawowych,

a w tym przypadku spółki, jako przewoźnika. Zdaniem DIASspółka nie upewniła się, czy urządzenie, którym się posługiwała w trakcie realizacji transportu, działa i zapewnia odpowiednią transmisję danych. Jako profesjonalny przewoźnik, mając świadomość przepisów prawa, jakim podlega przewóz towarów wrażliwych, powinna była dołożyć wszelkiej staranności, aby zapobiec naruszeniom tych przepisów. Argumentując powyższe, zdaniem DIAS organu I instancji są prawidłowe i zasadnie uznał, że zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania, a w konsekwencji do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, ponieważ to spółka ponosi pełną odpowiedzialność za powstałą sytuację.

Dalej DIAS powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że to na przedsiębiorcy realizującym przewóz ciąży obowiązek zorganizowania przewozu i czuwania, aby nie doszło do naruszenia przepisów regulujących dany przewóz. Nie można odpowiedzialności za powstałe naruszenie scedować na kierowcę, nawet gdyby przyjąć, ze to on "odpowiadał" za włączenie urządzenia. Co do zasady odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od odpowiedzialności kierowcy. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy, w sytuacji gdy naruszenie wynika

z zawinionego działania lub zaniedbania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, prowadziłoby w istocie do każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze kierowców. Przyjmuje się, że skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi

w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą. Ponadto wpływ przedsiębiorcy na pracę kierowców, którymi się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego nie polega tylko na odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry i czuwaniu, aby do naruszeń tych nie dochodziło. Nadto nakładanie kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT ma charakter zobiektywizowany i nie jest uzależnione od stanu świadomości podmiotu dokonującego naruszenia.

DIAS wskazał, iż w toku postępowania spółka nie wykazała swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary. Możliwość skorzystania

z ulgi na podstawie tego przepisu (w zakresie ważnego interesu przewoźnika) uzależniona jest w głównej mierze od inicjatywny strony postępowania. To przewoźnik powinien wykazać, że jego dobrze rozumiany interes przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej. Na żadnym etapie przedmiotowego postępowania spółka nie przedstawiła dokumentów finansowych spółki, jak również nie wskazała na okoliczności szczególne, mogące mieć wpływ na rozpatrywanie sprawy w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Dokumenty świadczące o sytuacji finansowej NUCS pozyskał z Urzędu Skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział i Urzędu Skarbowego. Z informacji pozyskanych z Urzędu Skarbowego oraz Urzędu Skarbowego wynika, że: na dzień [...] sierpnia 2022 r. spółkanie posiadała zaległości podatkowych, nie było prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne, spółka nie występowała w latach 2019-2022 z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Ustalono, że spółka jest średnim przedsiębiorstwem, w latach 2019-2021 wystąpiła w Centralnym Rejestrze Czynności Majątkowych (CRCM), jako nabywca około 29 pojazdów/naczep samochodowych,

w deklaracjach VAT-7 wykazała w latach 2020-2022 nabycie środków trwałych, odpowiednio w kwotach: 1.441,564 zł, 782,850 zł i 140.000 zł, w latach 2019-2020 osiągnięte przez spółkę przychody/koszty/dochody/straty wyniosły: 2019 rok: 38.036.694,82 zł/39.702.702,34 zł/-1.666.007,52 zł; 2020 rok:38.896.404,76 zł/36.641.545,47 zł/2.254.859,29 zł; za 2021 rok: 38.879.630,48 zł/39.857.017,34 zł/-977.386,86 zł.

Z pisma ZUS Oddział z [...] września 2022 r. wynika, że spółka składała deklaracje rozliczeniowe, posiadała zadłużenie za m-c 07/2022 w wysokości: FUS-245.742 zł, FUZ-62.853 zł, FGŚP-19.903,57 zł, ponadto wobec spółki prowadzone było postępowanie egzekucyjne za okres od 04-05.2022, z czego należność pozostająca w egzekucji stanowiła kwotę: 48,07 zł.

Dalej DIAS wyjaśnił, że przeanalizował częstotliwość przewozów międzynarodowych towarów wrażliwych, jakie spółkazaewidencjonowała na platformie PUESC. W systemie SENT od [...] kwietnia 2017 r. do [...] maja 2022 r. (do dnia kontroli), spółka zarejestrowała 86 zgłoszeń. Do dnia wydania decyzji organu I instancji w systemie widniały 332 zgłoszenia przewozu towarów wrażliwych. Na taką ilość zgłoszeń w przypadku 6 spraw toczyły się postępowania wobec naruszenia przepisów ustawy SENT.

Ponadto na podstawie danych z bazy SUDOP organ ustalił, że przez ostatnie

3 lata spółka otrzymała pomoc w kwocie: 1.480.228 zł (co stanowi 331.770,67 euro). W związku z czym DIAS ocenił jej sytuację finansową jako cechującą się znacznym obciążeniem kosztami prowadzonej działalności gospodarczej. Zauważył, że spółka

w roku 2019 i 2021 poniosła stratę przy przychodzie będącym na podobnym poziomie, jednakże nie można pominąć dochodu uzyskanego w 2020 r. w wysokości 2.254.859,29 zł. Przy tym organ podkreślił, że spółka inwestowała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w środki trwałe. Zdaniem DIAS osiągnięta strata nie oznacza okoliczności wskazujących za zagrożenie kontynuowania działalności. O dostępności środków finansowych decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie zysk (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez podmiot gospodarczy. Co prawda spółka posiada zaległości na rzecz ZUS, jednak pomimo tego, że nie jest to mała kwota, to po uwzględnieniu skali prowadzonej działalności, nie stanowi uszczerbku na tyle istotnego, by zagrażał on funkcjonowaniu firmy. Jednocześnie DIAS nie był w stanie ustalić, co było ich powodem, gdyż nie dysponował żadnymi dokumentami w tej materii. Poza tym, jak podkreślił DIAS sytuacja finansowa może, ale nie musi usprawiedliwiać odstąpienia od nałożenia kary. Nawet osiąganie niskich dochodów z działalności nie jest okolicznością, która świadczyłaby o spełnieniu ustawowych przesłanek, determinujących odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, które nie może być traktowane, jako forma finansowania działalności gospodarczej, pokrywania strat lub wspierania przedsiębiorcy za każdym razem, gdy sytuacja np. na rynku jest dla niego nieprzychylna. DIAS powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że zła sytuacja majątkowa, czy też perspektywa wieloletniego spłacania zadłużenia nie są wystarczającą podstawą do przyznania ulgi. Trudna sytuacja finansowa sama z siebie nie obliguje organu do jej przyznania. Nawet przejściowe trudności związane z uzyskiwaniem niższych dochodów z prowadzonej działalności nie są podstawą do automatycznego udzielenia ulgi, są bowiem elementem ryzyka gospodarczego. Przedsiębiorca prowadzący określoną działalność gospodarczą musi liczyć się z takim ryzykiem i tak ją prowadzić, aby element ryzyka w największym stopniu eliminować lub ograniczać skutki zdarzeń lub okoliczności dla siebie niekorzystne. Surowość kary nie świadczy jeszcze o możliwości pogorszenia kondycji finansowej firmy, czy wręcz doprowadzeniu do jej likwidacji. Z kolei odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony zmniejszając obciążenia finansowe, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia ważnego interesu przewoźnika.

DIAS podzielił stanowisko NUCS, który w trakcie prowadzonego postępowania nie znalazł w zgromadzonym materiale dowodowym przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes podatnika, gdyż musiałby on wynikać ze zdarzenia nadzwyczajnego, mającego bezpośredni związek z powstałym naruszeniem, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie kary. Spółka również nie przedstawiła żadnych okoliczności faktycznych sprawy, które miałyby istotny wpływ na ocenę sytuacji i wymierzenie kary pieniężnej, jak również nie wskazali na sytuacje, które warunkowałyby przyznanie ulgi ze względu na interes przewoźnika. Z powyższego wynika, że za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawia ważny interes strony, która takiego interesu nie wykazała. Co prawda pojęcia tego nie można ograniczać tylko do interesu ekonomicznego, jednak w sprawie nie zachodziły jakieś sytuacje nadzwyczajne czy zdarzenia losowe, które takie odstąpienie by uzasadniały. W niniejszej sprawie takie okoliczności – w ocenie organ odwoławczego - nie wystąpiły, stąd odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej byłobynie tylko nieproporcjonalne do stanu ekonomicznego, ale wręcz trudne do uzasadnienia w racjonalny sposób.

Za odstąpieniem od nałożenia sankcji nie przemawia również, zdaniem organu odwoławczego interes publiczny. W tym bowiem interesie leży powszechne i prawidłowe stosowanie prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów wrażliwych. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel takimi towarami. Każdy zatem z podmiotów tego łańcucha jest obowiązany w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, a przede wszystkim by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W interesie publicznym jest to, by zastosowana sankcja spełniła swoje funkcje prewencyjne. Interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 o.p.

W odniesieniu do należności wynikających z kar pieniężnych – w ocenie DIAS - należy mieć na uwadze szczególny charakter tych należności: sposób powstania i tytuł określający ich istotę wyrażająca się w tym, że obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa na pierwszy plan wysuwa się funkcja sankcyjna, bowiem kara jest konsekwencją dokonania przez konkretny podmiot naruszeń określonych obowiązków nałożonych na ten podmiot i wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Zatem podmioty, które dokonały naruszeń są zobowiązane do poniesienia określonego wydatku, a celem tego wydatku jest odczucie straty po stronie zobowiązanego. Z tego powodu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, co do zasady, obciążone jest negatywną oceną z punktu widzenia interesu publicznego. Odstąpienie to jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia. Negatywna ocena może ulec zmianie, ale jedynie w następstwie stwierdzenia szczególnych okoliczności, którym należy przyznać większą wagę w określaniu, co jest interesem publicznym, niż obowiązkowi poniesienia kary za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy, czy zasadzie obowiązku zapłaty należności i ochronie dochodów Skarbu Państwa. Pojęcie przesłanki interesu publicznego nie może zostać zrównane z interesem budżetu państwa. Nie ma bowiem podstaw do przeciwstawiania interesu publicznego, jako sprzecznego z indywidualnym interesem obywatela. Jakkolwiek w interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód państwa, to interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków, np. na zasiłki dla bezrobotnych czy inną pomoc społeczną. Nie może bowiem powstać taka sytuacja, w której zapłata zaległych należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa. Nie byłoby to zgodne z interesem tego obywatela, ale jednocześnie nie byłoby to również zgodne z interesem publicznym. Zatem przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy DIAS wyjaśnił, że nie wynika z nich, aby nałożenie na kary miało doprowadzić do upadłości i zaprzestania prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej, co ewentualnie w konsekwencji zmusiłoby do zwrócenia się o pomoc finansową do państwa. Nie wystąpiły także inne istotne przesłanki, które dawałyby organowi uprawnienie do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. DIAS podniósł, że szeroko rozumiany "interes publiczny" w monitorowaniu przewozu towarów wynika przede wszystkim z zagrożenia występowania "szarej strefy" i oszustw podatkowych w handlu towarami uznanymi za "wrażliwe". Skoro zaś cel ten polega na uszczelnieniu obrotu towarami wrażliwymi, to odstępowanie od nałożenia kary winno mieć charakter wyjątkowy. Brak konsekwencji i nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby, zdaniem DIAS prowadzić do wypaczenia sensu ustawy i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków..

W ocenie DIAS takie wyjątkowe okoliczności w przedmiotowej sprawie nie zaistniały. To spółka nie wywiązała się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu, którym wykonywany był przewóz, zważywszy, że wybór sposobu przekazywania danych geolokalizacyjnych pozostaje wyłącznie w gestii przewoźnika. W przedmiotowej sprawie niespełnienie tego świadczy o braku należytej staranności przy wykonywaniu nałożonych na spółkę obowiązków. Ponadto, DIAS zauważył, że nie była to sytuacja jednostkowa, gdyż spółka dopuściła się takiego samego naruszenia przepisów kilka razy. W interesie publicznym jest to, by zastosowana sankcja spełniła swoje funkcje prewencyjne. Niewywiązanie się z obowiązku przekazywania danych lokalizujących środka transportu, utrudniło w znacznym stopniu sprawowanie przez KAS nadzoru nad realizowanym przez spółkę przewozem towaru wrażliwego. Sytuacja ta natomiast spowodowana była wyłącznie zaniedbaniem przy wykonywaniu nałożonych na przewoźnika obowiązków.

Z akt sprawy nie wynika również, aby zapłata nałożonej na spółkę kary generowała obciążenie Skarbu Państwa kosztami późniejszej pomocy. Ważną kwestię stanowi także to, że w ustawie SENT nie przewidziano innych sankcji niż finansowe np. kara upomnienia w przypadku jednokrotnego naruszenia przepisów ustawy. Ustawodawca nie przewidział również możliwości miarkowania kary proporcjonalnie do "wagi naruszenia". Nie mogło zatem dojść do naruszenia zasady proporcjonalności

w związku z wysokością wymierzonej kary. Należy podkreślić, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa.

Odnosząc się do odwołania, DIAS zauważył, że wobec braku konkretnych zarzutów wobec decyzji NUCS, nie mógł się do nich odnieść. Jednocześnie wyjaśnił, że spółka powinna wskazać w odwołaniu zarzuty przeciwko decyzji, określić istotę

i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazać dowody uzasadniające to żądanie. Organ nie może zastępować strony w tym zakresie.

Odnosząc się natomiast do wniosku o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej DIAS ponownie przestawił argumentację powyżej już przedstawioną, podkreślając, że rozstrzygnięcia w sprawach ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet spełnienie przesłanek w postaci zaistnienia ważnego interesuprzewoźnika lub interesu publicznego, nie oznacza zaistnienia po stronie organów obowiązku udzielenia ulgi, a jedynie stwarza taką możliwość. Nie stwierdził również, aby odmowa ta naruszała zasady proporcjonalności i służyła realizacji wyłącznie celu fiskalnego. Przewidziany

w ustawie SENT system kar nie przewiduje wartościowania przez organ przyczyn naruszenia. Przepisy ustawy zostały ukształtowane tak, że przewidziana w ustawie wysokość kar uwzględnia stopień uchybienia, jako, że wysokość kar została zróżnicowana w zależności od tego, na czym naruszenie polega. Dla odpowiedzialności przewoźnika, jak też wystąpienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie ma znaczenia okoliczność neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu, gdyż ustawodawca poddał sankcji naruszenia przepisów ustawy SENT, bez względu na wagę tych naruszeń i ich wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi. Z akt sprawy wynika wprost, że spółka nie wywiązała się z obowiązków nałożonych na przewoźnika przepisami ustawy SENT, ani nie zanegowała faktu, że sygnał z urządzenia lokalizacyjnego nie był przekazywany do właściwego systemu/rejestru. DIAS podkreślił, że nie ma znaczenia okoliczność, że organ kontroli był w posiadaniu danych lokalizacyjnych środka transportu uzyskanych w związku z monitorowaniem ruchu pojazdu w ramach innego systemu. Obowiązek rejestracji danych w poszczególnych systemach wynika z odrębnych przepisów. Ustawodawca w ustawie SENT nie wprowadził regulacji, które zwalniałyby przewoźnika z obowiązku przesyłania danych do właściwego rejestru w związku z monitorowaniem ruchu pojazdu w ramach innego systemu. Jednocześnie DIAS podzielił pogląd, że organ nie powinien odstąpić od nałożenia na skarżącego kary z uwagi na legalność przewozu, czy też fakt, że naruszenie nie doprowadziło do uszczuplenia należności Skarbu Państwa. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. Zostały one ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za sam obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są zatem obligatoryjne i niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu.

Końcowo DIAS zauważył, że organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadami wyrażonymi w o.p. Podejmując czynności w sprawie miał na uwadze normę art. 121 o.p., która stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Ponadto, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122 o.p., organ ten podjął wszelkie działania, które doprowadziły do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, odtworzył jej rzeczywisty obraz

i uzyskał podstawę do trafnego zastosowania przepisów. Zgodnie natomiast z art. 124 o.p. wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz w myśl normyskonkretyzowanej w art. 187 § 1 o.p. zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, zapewnił również stronie czynny udział

w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwił wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. F sp. z o.o., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła istotne naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

1) art. 187 § 1 o.p. oraz art. 122 o.p. i w konsekwencji niepełne postępowanie dowodowe przez pominięcie przez organ i pozostawienie całkowicie poza atencją i rozważaniami organu kwestii, istotnych dla rozstrzygnięcia; tj.: a) ewentualnej odpowiedzialności operatora jako odrębnego od przewoźnika uczestnika procesu monitorowania w przewozie drogowym, albowiem operator ponosi odpowiedzialność za przekazywanie danych do platformy PUESC po swojej stronie;przewoźnik nie odpowiada za ewentualną słabą sieć (tj. za słaby zasięg lub brak zasięgu) bądź inne zewnętrzne zakłócenia nadawania; przewoźnik nie ma na te czynniki żadnego wpływu ; za te kwestie odpowiada właśnie operator i mają ona znaczenia dla przekazywania danych geolokalizacyjnych; powyższe stanowi istotne naruszenie wskazanych przepisów postępowania, zawartych w o.p. i zarazem stanowi niepełne postępowanie dowodowe. Wniosek taki, oceniając całokształt materiału zebranego w sprawie, można wysnuć tym bardziej, że cała trasa przejazdu od miejsca załadunku do miejsca końcowego przeznaczenia, odbyła się na trasie znanej organowi (co organ potwierdza w uzasadnieniu decyzji) i w czasie prawidłowym dla tego dystansu (okoliczność bezsporna). Wobec tego, organ miał możliwość monitorowania tego, konkretnego przewozu, tym bardziej, że organ dysponuje również dostępem i wydrukami zapisów z systemu e-toll (druga bezsporna okoliczność w sprawie), oraz dokumentami zgłoszeń celnych, które to zgłoszenia celne, równolegle i niezależnie potwierdzają trasę przejazdu oraz moment rozpoczęcia i zakończenia przewozu, tak jak sygnały geolokalizacyjne;

2) pozostawienie całkowicie poza atencją orzeczniczą organu dyspozycji przepisu "art. 7b. 1"ustawy SENT, który stanowi, że w przypadku niektórych przewozów towarów może zostać wyłączony obowiązek przesłania do rejestru zgłoszenia lub mogą zostać wyłączone one obowiązki w zakresie uzupełnienia i aktualizacji zgłoszenia lub w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, (...) ze względu na towarzyszące mu warunki techniczne, a przedmiot danego obowiązku (określony w art. 3 powołanej ustawy, który to cel został zrealizowany) można zrealizować w inny sposób, tu: poprzez system e-toll (monitorujący poruszanie się środka transportu na potrzeby naliczania opłat drogowych) oraz przez system zgłoszeń celnych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała dalsze zarzuty: naruszenia art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. i podniosła, że zaskarża decyzję całości oraz że "skarga niniejsza jest konieczna i uzasadniona". Skarżąca nie sprecyzowała natomiast żądań.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, przeprowadzonej pod względem legalności w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 2

i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako p.p.s.a.), była decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niewywiązanie z obowiązku przekazywania

w trakcie całej trasy przewozu towarowego aktualnych danych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towaru [...].

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 22 ust. 2a ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W myśl wspomnianego art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że kontrolowany przewóz podlegał przepisom ustawy SENT zgodnie z § 1 pkt 7 rozporządzenia MF; dotyczył bowiem przewozu towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt 1-3a ustawy SENT, tj. makulatury stanowiącej odpad w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699), które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.), bez względu na ich ilość w przesyłce.

Jako, iż chodziło o przemieszczenie towaru z jednego państwa członkowskiego do drugiego (tj. ze Szwecji do Niemiec) przez terytorium Polski, obowiązki w zakresie zgłoszenia SENT do rejestru spoczywały na skarżącej spółce stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy SENT, które zostały przez nią zrealizowane.

Podkreślić również należy, iż nie miał zastosowania w sprawie przepis art. 7b

ust. 1 ustawy SENT. Stanowi on, że w przypadku niektórych przewozów towarów może zostać wyłączony obowiązek przesłania do rejestru zgłoszenia lub mogą zostać wyłączone inne obowiązki w zakresie uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia lub

w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, jeżeli ich realizacja jest szczególnie utrudniona, ze względu na specyfikę rodzaju przewozu, towarzyszące mu warunki techniczne, specyfikę przewozu danego towaru lub rodzaj transakcji podlegającej zgłoszeniu, a przedmiot danego obowiązku można zrealizować w inny sposób lub można od niego odstąpić ze względu na niskie ryzyko wystąpienia nieprawidłowości wynikające z tego zwolnienia - w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2. Objęte kontrolą w niniejszej sprawie zgłoszenie SENT nie dotyczyło bowiem ani towarów, ani też przewozu środkiem transportowym wskazanych w rozporządzeniuMinistra Finansów z 21 sierpnia 2019 r.

w sprawie wyłączenia niektórych obowiązków w zakresie zgłoszeń przewozu towarów (Dz.U. z 2019 r., poz. 1656 ze zm.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 7b ust. 2 ustawy SENT. Stąd też zasadnie organy – wbrew oczekiwaniom skarżącej - zaniechały poczynienia jakichkolwiek rozważań odnoszących się do treści art. 7b ust. 1 ustawy SENT.

Niesporne w sprawie było, że wykonywany transport mieścił się w pojęciu przewozu towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy SENT, odbywał się bowiem po drodze publicznej, zaś skarżąca spółka była przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o SENT, co wynika z protokołu kontroli z [...] maja 2022 r. i załączonego do niego listu przewozowego.

Zasadnicza oś sporu koncentrowała się wokół kwestii czy rzeczywiście skarżąca spółka nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, tj. przekazywania danych geolokalizacyjnych w odniesieniu do przewozu objętego zgłoszeniem

W ocenie Sądu niewątpliwie prawidłowe są ustalenia organów obu instancji poczynione na podstawie analizy systemu SENT GEO i zabezpieczonej w tym zakresie dokumentacji, że brak było przekazywania przez spółkę danych geolokalizacyjnych na trasie między [...] okresie od [...] maja 2022 r. (od godz. 8:30) do maja 2022 r. (do godz. 15:04). Wbrew zarzutom skarżącej spółki nie odnotowano w tym okresie awarii systemu SENT GEO, która uniemożliwiała poprawne przesyłanie danych. Takiej awarii również nie zgłaszała sama spółka w powyższym czasie. Stąd też jej zarzuty podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego co do błędności działania systemu są całkowicie nieuzasadnione. Nie znajdują one żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co więcej nawet nie zostały uprawdopodobnione. Nie sposób bowiem również na podstawie twierdzeń i odczytów z GPS przedstawionych przez spółkę budować stanowczych ustaleń, co do braku poprawnego działania systemu w dniach [...] maja 2022 r., a nawet kreować wątpliwości, które uzasadniałyby prowadzenie postępowania dowodowego przez organ w zakresie oczekiwanym przez stronę w skardze.

Podkreślić należy, że zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator lub zewnętrzny system lokalizacji, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora albo wspomnianego systemu. Odpowiedzialność za prawidłowe przekazywanie danych do systemu SENT GEO ciąży na przewoźniku, a nie na operatorze za pośrednictwem którego przekazuje dane. Wynika to jednoznacznie z treści art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Korzystanie przez przewoźnika z usług przedsiębiorcy zewnętrznego, z którym zawarł umowę na obsługę urządzeń geolokalizacyjnych jest dobrowolne i nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności nawet w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania tej usługi. Na przewoźniku spoczywa zatem obowiązek stałej kontroli wykonywanego przewozu w celu sprawdzenia czy dane geolokalizacyjneprzekazywane są do systemu. Przewoźnik ma obowiązek weryfikować prawidłowość działania przekazywania tych danych w systemie SENT, i tę weryfikację powinien dokonać najpóźniej w chwili przekroczenia granicy i kontynuować – stosownie do art. 10c ust. 1 ustawy SENT- w trakcie całego przejazdu, aż do momentu opuszczenia kraju.

Zasadą jest, iż odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje

w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10 i z 12 grudnia 2019 r., II GSK 676/19). Strona jako profesjonalny przedsiębiorca, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Nie zwalniało bowiem z odpowiedzialności skarżącej spółki przekazywanie danych do KAS w innym systemie związanym z naliczaniem opłat za korzystanie z dróg. Jak słusznie bowiem zauważył organ odwoławczy warunkiem koniecznym dla prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu przewożącego towar wrażliwy, jest powiązanie numeru lokalizatora zamontowanego w tym pojeździe, zarejestrowanego również w systemie SENT-GEO z konkretnym numerem zgłoszenia SENT i przekazywanie danych w ramach tego systemu, a to niewątpliwie nie miało miejsca. Ustawodawca w ustawie SENT nie wprowadził regulacji, które zwalniałyby przewoźnika z obowiązku przesyłania danych do właściwego rejestru w związku z monitorowaniem ruchu pojazdu w ramach innego systemu.

Oceniając zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, należy wskazać, iż w kontrolowanej sprawie miały zastosowanie zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przepisy o.p. Zgodnie z o.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) Ponadto organy te podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), przy czym organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.). Natomiast zgodnie z art. 210 § 4 o.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd stwierdził, że postępowanie przed organami obu instancji odpowiadało standardom postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, zarówno w zakresie zabezpieczenia podstawowych uprawnień uczestnika procesu, jak i realizacji odpowiadających im obowiązków organu wyznaczonych powołanymi powyżej przepisami. Okoliczności faktyczne sprawy poczynione przez organ nie budzą wątpliwości w świetle przedstawionej powyżej analizy i znajdują swoje uzasadnienie oraz podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. Zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach o.p. oraz w zgodzie z art. 191 o.p. Ponadto organy obszernie wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając skarżącej karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i nie korzystając z instytucji odstąpienia od kary. Uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 210 § 4 o.p. w stopniu umożliwiającym kontrolę przez sąd administracyjny. To, że strona nie zgadza się z tą argumentacją, nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania do organów administracji, czy też naruszeniu wspomnianego przepisu określającego elementy konieczne uzasadnienia decyzji.

W związku z tym - zdaniem Sądu - stan sprawy w odniesieniu do nieprawidłowości (typizacji deliktu administracyjnoprawnego) jest niewątpliwy i został on ustalony oraz udowodniony przez organy zgodnie z przepisami postępowania. Również nie budzi wątpliwości wysokość kary, która została określona zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Skonstruowaną w ustawie SENT odpowiedzialność i przewidzianą w art. 22 ust. 2a tej ustawy sankcję określa się mianem administracyjnej, co oznacza, że do jej zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Nie jest więc wymagane celowe działanie ze strony osób działających w imieniu spółki.

Wobec inflacji tej odpowiedzialności i coraz większej ilości regulacji posługujących się tą konstrukcją prawną i wręcz nadużywania przez prawodawcę instytucji sankcji administracyjnych (przede wszystkim zjawiska określanego jako "konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną") w doktrynie i judykaturze zmieniło się postrzeganie tej instytucji. Zwraca się aktualnie uwagę, iż do zachowania współczesnych standardów sankcji administracyjnych konieczne jest odejście od ich absolutystycznego rozumienia i stworzenie prawnej możliwości uwzględniania sytuacji szczególnych i jednostkowych (por. D. Danecka, Konwersja odpowiedzialności karnej

w administracyjną w prawie polskim, Warszawa 2018 i powołane tam poglądy doktryny i orzecznictwa). Na konieczność uwzględnienia okoliczności indywidualizujących kary administracyjne zwraca również uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok TSUE z 2 czerwca 2016 r., C - 418/14; Lex nr 2051260). Reakcją na tę uzasadnioną krytykę są również regulacje prawa pozytywnego, w ramach których przy wprowadzaniu sankcji administracyjnych ustawa przewiduje "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy. Rodzajem takiej klauzuli jest przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowiący, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W kontekście systemowym odczytywać należy art. 22 ust. 3 ustawy SENT jako prawną gwarancję uwzględnienia indywidualnej sytuacji jednostki w ramach odpowiedzialności administracyjnoprawnej, regulowanej ustawą SENT.

W niniejszej sprawie niewątpliwie nie mamy do czynienia z ważnym interesem prywatnym podmiotu odbierającego, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary, jeśli się zważy na ustaloną w toku postępowania kondycję finansową skarżącej spółki. Wprawdzie spółka w ostatnich 3 latach przed stwierdzonym naruszeniem dwukrotnie wykazała stratę (2019 i 2021), jednakże w 2020 r. miała dochód w wysokości 2.254.859,29 zł, jednocześnie w latach 2020-2022 dokonała zakupów środków trwałych na kwotę 2.364.414,00 zł. Nie posiada ponadto zadłużenia z tytułu zobowiązań podatkowych. Spółka nie powoływała się również na jakieś szczególne, nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiałyby jej poniesienie kary za stwierdzone naruszenie, poza standardowymi, które dotknęły wszystkie podmioty działające na rynku transportowym. Niewątpliwie zderzenie powyższych okoliczności z wysokością wymierzonej kary pozwala uznać, iż jej uiszczenie nie spowoduje utraty płynności finansowej. Stąd w dalszej części uzasadnienia Sąd skoncentruje się jedynie na przesłance interesu publicznego.

Zdaniem Sądu, zasadnie również organy administracji publicznej przyjęły, że nie została spełniona również druga przesłanka określona w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. W judykaturze podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2019 r.,

II GSK 360/1, z 13 lutego 2020 r., II GSK 1498/19). Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Służy temu objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników, z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Istniała potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów. Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Tylko w przypadku tak wszechstronnej kontroli jest możliwa skuteczna walka z wspominanymi wyżej negatywnymi skutkami dla gospodarki krajowej naruszeniami, mającymi określony wymiar fiskalny, uszczupleniami w budżecie państwa. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny.

W orzecznictwie wskazuje się również, że przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinny nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21). Z jednej strony podnosi się, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyroki NSA: z 12 października 2021 r., II GSK 771/21, z 23 września 2021 r., II GSK 1058/21, z 19 lutego 2021 r., II GSK 1353/20, 9 kwietnia 2021 r., II GSK 291/21). Z drugiej strony zwraca się uwagę, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Nie można pominąć przy ocenie możliwości zastosowania odstąpienia od nałożenia kary tego, czy stwierdzone naruszenie nosi znamiona działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków. Właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie jest uzasadnione odwoływanie się do poglądów orzecznictwa wskazujących, iż w interesie publicznym nie leży nakładanie przez organy kar pieniężnych na podmioty działające zgodnie z prawem, a dopuszczające się jedynie nieistotnych czy też oczywistych omyłek, błędów w zgłoszeniu SENT czy uchybień formalnych (np. niepodanie numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, niedokładne wypełnienie zgłoszenia o charakterze oczywistych omyłek, por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2022 r., II GSK 199/22, z 12 grudnia 2022 r., II GSK 529/22). Stwierdzone nieprawidłowości polegały na naruszeniu przez spółkę obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, który jest istotny z punktu widzenia nadzoru nad prawidłowością przewozu towarów wrażliwych. Dlatego nie mogą być oceniane tak samo, jak naruszenia określane jako "drobne", tym bardziej, że nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnychw przypadku zgłoszenia [...] trwał ponad 30 godzin. Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość monitorowania. Nie jest wykluczone, że w tym okresie, gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na zobowiązania podatkowe oraz ochronę przed niezgodnym z prawem usunięciem odpadów. Może m.in. wystąpić obrót poza ewidencją, a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i nie stanowi wyłącznie nieistotnego uchybienia formalnego. Jest ono również następstwem braku należytej staranności ze strony przewoźnika, o czym dodatkowo świadczy fakt, iż uchybienia te nie były przypadkiem jednostkowy. Ponadto w ocenie Sądu okoliczności sprawy, w kolejnej już sprawie rozpoznawanej przez tut. Sąd przeciwko spółce, której przedmiotem jest naruszenie przepisów SENT (sygn. akt II SA/Go 330/23 i II SA/G 347/23), wskazują w istocie na nieudolność pracowników zajmujących się realizacją obowiązków wynikających z ustawy SENT i brak dostatecznej znajomości przez nich przepisów tej ustawy, co w konsekwencji pozwala uznać, że spółka nie wprowadziła wystarczających rozwiązań zapobiegającym powstaniu naruszeń prawa. Wobec powyższego konieczne jest wymierzenie kary ze względów prewencyjnych, w celu wymuszenia na stronie dostosowania swej działalności do stanu zgodne z prawem.

Reasumując należało stwierdzić, że skala stwierdzonego naruszenia była znaczna i miała istotny charakter. Naruszenie obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT jest jednym z najcięższych naruszeń, które w dużej mierze istocie uniemożliwiało realizację wspomnianych powyżej celów ustawy SENT. Zachowanie przewoźnika naruszającego obowiązek wynikający z art. 10a ust. 1 ustawy SENT nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym leży bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Niewątpliwie instytucja odstąpienia od kary ma nadzwyczajny charakter w przypadku kary wymierzanej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, należy zatem interpretować ją w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający i bardziej restryktywny niż w przypadku innych naruszeń.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna w wysokości 10.000 zł za stwierdzone naruszenia jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie jest dla strony dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności. Oczywistym jest, że nałożona kara stanowi pewną dolegliwość finansową dla strony skarżącej, ale nie oznacza to, że zostały wyczerpane znamiona przesłanki interesu publicznego w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Nałożona kara pieniężna nie spowoduje konieczności zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej,

W konsekwencji, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że nałożona kara pieniężna doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, ani do sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.