Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 136/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi I. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zamiaru usunięcia drzewa oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 136/24

Uzasadnienie

Burmistrz W. decyzją z 18.10.2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.) w związku art. 83f ust. 15 pkt 2, art. 83 f ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r., poz. 1336 ze zm., dalej jako u.o.p.) wniósł sprzeciw od dokonanego przez I. Ż. zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa rosnącego na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb K..

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 18.09.2023 r. do Burmistrza W. wpłynęło zgłoszenie I. Ż. (dalej jako skarżący) dotyczącego zamiaru usunięcia drzewa rosnącego na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb K., będącej przedmiotem współwłasności dwóch osób fizycznych. Zgłoszenie to zostało złożone w formie dokumentu elektronicznego, lecz podpisane tylko przez skarżącego. Do zgłoszenia zostało załączone zdjęcie drzewa zgłoszonego do wycinki.

Zgodnie z obowiązującym art. 83f ust. 4 u.o.p. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83 a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza: 1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego; 2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego; 3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Według art. 83f ust. 5 u.o.p. zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa winno zawierać imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte oraz rysunek albo mapkę określająca usytuowanie drzewa na nieruchomości.

Wymóg wskazania w zgłoszeniu "imienia i nazwiska wnioskodawcy" należy odczytywać i wykładać z uwzględnieniem dyspozycji art. 83f ust. 4 u.o.p. nakazującej identyfikować wnioskodawcę z właścicielem nieruchomości, tudzież dyspozycji art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. statuującej generalną zasadę, w myśl której usunięcie drzewa może nastąpić po uzyskaniu zgody właściciela nieruchomości. Spełnienie wymogu wynikającego z art. 83f ust. 5 u.o.p. nie polega zatem na wskazaniu imienia i nazwiska kogokolwiek, kto aspiruje do roli wnioskodawcy, lecz na wskazaniu imienia i nazwiska osoby, która w świetle prawa materialnego może być wnioskodawcą - właściciela bądź wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Innymi słowy, chodzi tu nie tyle o osobę, która de facto dokonuje określonej czynności procesowej (składa podanie), ile o osobę mającą określoną kwalifikację materialnoprawną - zdolność do złożenia skutecznego w obliczu prawa materialnego wniosku (zgłoszenia). Zgłoszenie może być dokonane przez inną osobę za zgodą właściciela (wszystkich współwłaścicieli) nieruchomości, jednak w takim przypadku identyfikacja tegoż właściciela (wszystkich współwłaścicieli) oraz wykazanie ich zgody musiałyby być konsekwentnie postrzegane jako wymóg zgłoszenia, którego niedopełnienie powoduje skutki opisane w art. 83f ust. 9 i art. 83f ust. 15 pkt 2 u.o.p. (wyrok WSA w Krakowie z 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 225/20, Lex nr 3075967).

W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, że dla działki gruntu oznaczonej numerem [...] o pow. 0,4100 ha, obręb K. została założona księga wieczysta prowadzona w Sądzie Rejonowym w C. z wpisem prawa własności na rzecz dwóch osób fizycznych.

Współwłasność jest prawem własności, tyle że przysługującym niepodzielnie kilku osobom w stosunku do tej samej rzeczy (art. 195 ustawy z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny), w związku z czym art. 83f ust. 4 u.o.p. w pełni się do niej odnosi.

Zgodnie z art. 199 Kodeksu cywilnego do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Usuwanie drzew to czynność przekraczająca zwykły zarząd, odnosząca się do składnika majątkowego będącego we współwłasności na zasadzie superficies solo cedit. Zatem wszyscy współwłaściciele muszą być o tych zamierzeniach zawiadomieni i wyrazić zgodę na dysponowanie swoją własnością (wyrok WSA w Krakowie z 7.02.2013 r., II SA/Kr 1708/12, LEX nr 1343003).

W związku z powyższym Burmistrz W. postanowieniem z dnia 20.09.2023 r. znak: [...] wydanym na podstawie art. 83f ust. 9 u.o.p., nałożył na skarżącego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa poprzez:

- załączenie rysunku albo mapy określającej usytuowanie drzewa na nieruchomości;

- prawidłowe oznaczenie wszystkich współwłaścicieli działki z której drzewo ma zostać usunięte oraz dostarczenie jednego z poniższych dokumentów:

- pisemnej zgody współwłaścicieli działki, z której drzewo ma być usunięte;

- w przypadku działania przez pełnomocnika - pełnomocnictwo (pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa) wraz z potwierdzeniem dokonania opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.

W odpowiedzi na ww. postanowienie skarżący wskazał, że jego zdaniem do zgłoszenia została załączona mapa w postaci fotomapy. W jego ocenie zdjęcie z portalu Google Maps obrazuje umiejscowienie drzewa na działce. Jednocześnie zaznaczył, że Urząd Miejski w W. posiada w swoich zasobach pełnomocnictwo udzielone przez A. U. do reprezentowania jej przez I. Ż.. W swym piśmie skarżący zacytował art. 220 k.p.a. i zażądał wycofania przez organ postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.

Mając na uwadze powyższe organ wyjaśnił, że nie prowadzi postępowania polegającego na wydaniu zaświadczenia określonego w dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego, na które strona powoływała się w ww. piśmie. Przedmiotowe postępowanie toczy się m. in. na podstawie działu II rozdziału 7 Kodeksu postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.

Zdaniem Burmistrza W. ww. postanowienie nie zostało uzupełnione o brakujące elementy. Załączone zdjęcie nie jest rysunkiem ani mapką. Załączony wydruk przedstawiający drzewo, to wydruk zdjęcia z Google Street View.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (sjp.pwn.pl), "rysunek" to "to, co jest narysowane", "zarys lub kształt czegoś", "dział sztuk plastycznych, przedstawianie bryłowatości ciał oraz ich położenia w przestrzeni za pomocą linii". Natomiast "mapa" to "obraz powierzchni jakiegoś obszaru przedstawiony na płaszczyźnie za pomocą umownych znaków i kolorów", "występowanie i rozmieszczenie jakiegoś zjawiska w kraju lub na świecie". Ponadto "fotomapa" to "zestaw zdjęć lotniczych jakiegoś terenu odpowiednio przetworzonych, ułożonych i naklejonych na planszy".

W okolicznościach niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma art. 83f ust. 5 u.o.p. wskazujący minimalne wymogi zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa (imię, nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości). Określając procedurę dokonania zgłoszenia ustawodawca w art. 83f ust. 5 ustawy wskazał jakie informacje winny znaleźć się w zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 4. W toku postępowania wywołanego zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzewa organ jest zobowiązany do sprawdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. usprawiedliwiające dokonanie zgłoszenia. W trybie art. 83f ust. 9 organ może żądać uzupełnienia braków zgłoszenia, które winno zawierać dane wskazane w ust. 5 pod rygorem zgłoszenia sprzeciwu w oparciu o art. 83 ust. 15 pkt 2, który to przepis jednoznacznie stwierdza, że w przypadku nieuzupełnienia braków zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9 organ wnosi sprzeciw. Wskazane przepisy są ze sobą spójne, logicznie powiązane poprzez określenie, co winno zawierać zgłoszenie, trybu uzupełnienia zgłoszenia i skutków braku nieuzupełnienia zgłoszenia.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Jak stanowi zaś art. 33 § 2 k.p.a., pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. W myśl art. 33 § 3 k.p.a., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Ustanowienie pełnomocnictwa może nastąpić tylko w trybie postanowień art. 33 § 2 i 3 k.p.a. W konsekwencji ustanowienie pełnomocnika może nastąpić jedynie poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa procesowego bądź też poprzez zgłoszenie pełnomocnictwa do protokołu. W razie gdy strona ustanowiła pełnomocnika do wszystkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowań (w ramach pełnomocnictwa ogólnego), pełnomocnik jest obowiązany złożyć uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw. Złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z wielu spraw prowadzonych przez ten organ, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Pełnomocnictwo udzielone w jednym postępowaniu nie wywołuje skutku w każdym postępowaniu prowadzonym z udziałem strony nawet w sytuacji, gdy zachodzi tożsamość podmiotowa po stronie organu właściwego do prowadzenia sprawy. Powyższe należy odnieść także do sytuacji, gdy pełnomocnictwo składa do akt także strona. Jednakże dla przejrzystości postępowania administracyjnego organ administracji może, a nawet powinien wyjaśnić, gdy akta administracyjne są wspólne dla kilku postępowań, czy wolą strony jest również, aby pełnomocnik reprezentował stronę także w tym konkretnym postępowaniu prowadzonym przez organ (por. np. wyrok NSA z 24 października 2007 r., II FSK 1217/06, LEX nr 341989; wyrok NSA z 6 stycznia 2009 r., JI GSK 599/08, LEX nr 516110; wyrok NSA z 22 sierpnia 2013 r., II GSK 690/12, LEX nr 1610656; %yrok WSA w Warszawie z 11 maja 2017 r., VII SA/Wa 1863/16, LEX nr 2303175; wyrok WSA w Warszawie z 11 października 2017 r., VII SA/Wa 2550/16, LEX nr 2436180; wyrok WSA w Łodzi z 22 czerwca 2021 r., II SA/Łd 403/21, LEX nr 3206092).

Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu w myśl art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. O ile strona ustanowiła pełnomocnika do wszystkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowań (w ramach pełnomocnictwa ogólnego), to pełnomocnik jest zobligowany złożyć uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw (wyrok NSA z 6.01.2009 r., II GSK 599/08, LEX nr 516110).

Organ, pomimo nie uzupełnionego zgłoszenia, zobligowany był do przeprowadzenia oględzin, bowiem dopiero od dnia ich przeprowadzenia rozpoczyna bieg 14 - dniowy termin uprawniający Burmistrza W. do wniesienia sprzeciwu.

W dniu 11.10.2023r. z udziałem strony odbyły się oględziny ww. drzewa. Podczas wizji organ stwierdził, że 1 szt. drzewa to świerk pospolity. Podczas oględzin organ nie był w stanie dokonać pomiaru pnia drzewa na wysokości 5 cm, do którego był zobowiązany (art. 83f ust. 6 pkt 2). Wokół pnia drzewo obsypane było ziemią.

Na podstawie przepisu art. 83f ust. 15 pkt 2 u.o.p. organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, wnosi sprzeciw w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9. W związku z powyższym Burmistrz W. zobowiązany był do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia I. Ż. o zamiarze usunięcia drzewa z dnia 18.09.2023 r.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł I. Ż. zarzucając, że organ był w posiadaniu oryginału pełnomocnictwa i nadal jest w posiadaniu jego potwierdzonej kopii, a więc nie mógł żądać jego ponownego dostarczenia. Ponadto organ błędnie przyjął że dostarczone zdjęcie nie stanowi mapy lub rysunku.

Odwołanie uzasadnił tym, iż strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dowodów. Żądanie przedłożenia zaświadczeń lub innych dokumentów dotyczących okoliczności związanych ze stroną toczącego się postępowania administracyjnego prowadzi do niczym nieuzasadnionego formalizmu i przedłużenia postępowania, a w skrajnych przypadkach takich jak ten, kończy się wydaniem rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony. Regulacją, która w założeniu ma chronić stronę przed skierowanymi do niej żądaniami przedłożenia zaświadczeń lub udzielenia informacji, które organ sam może uzyskać, jest art. 220 k.p.a.

Skarżący zauważył, że art. 220 § 1 k.p.a. posługuje się również pojęciem "oświadczenia", którego również nie można od strony żądać, o ile organ sam jest w stanie ustalić okoliczności, które miałyby być przedmiotem oświadczenia.

W praktyce oznacza to, że organ administracji publicznej powinien albo sięgnąć do własnych zasobów informacji, albo sam składać wnioski na elektroniczną skrzynkę podawczą innego podmiotu publicznego i poprzez udzielane mu odpowiedzi gromadzić potrzebne informacje w sprawie potwierdzenia stanu faktycznego i prawnego. Nie może zaś przerzucać na obywatela wymogu dostarczania takich dowodów. W konkretnym postępowaniu administracyjnym, to organ w pierwszej kolejności winien we własnym zakresie sięgać do tych danych.

O ile jednak wezwie stronę do przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego okoliczność, którą może ustalić w oparciu o posiadane (prowadzone w ramach jego kompetencji) zasoby informacyjne - wówczas w razie milczenia strony lub udzielenia odpowiedzi organu niesatysfakcjonującej, strona nie powinna ponosić negatywnych następstw takiego działania lub zaniechania.

Podkreślił, że art.220 k.p.a. w sposób jednoznaczny mówi, że nie można żądać żadnych zaświadczeń, oświadczeń i innych dokumentów jeżeli organ posiada już wiedzę w swoich zasobach. Skarżący poinformował organ, że pełnomocnictwo do wszelkich działań znajduje się już w posiadaniu organu. Wskazał nawet konkretny wydział, a dodatkowo dostarczył skan pełnomocnictwa w którym wskazano, iż ma prawo składać wnioski wszelkiego rodzaju w imieniu A. U..

Odnosząc się do zarzutu, iż nie dołączył do wniosku rysunku lub mapy organ nie wziął pod uwagę, iż zgodnie z art. 115 KK§ 14 dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne.

Organ domagał się dostarczenia rysunku lub mapy czyli dokumentu potwierdzającego umiejscowienie danego drzewa w określonym miejscu. Organ otrzymał zdjęcie które jest częścią mapy panoramicznej wykonane w ramach usługi Google Street View. Street View łączy ze sobą miliardy zdjęć panoramicznych, aby odwzorować otoczenie w przestrzeni wirtualnej i zaprezentować je w Mapach Google.

Nazwa dokumentu (mapa, szkic, rysunek, fotomapa ,itp.) nie ma w tym przypadku znaczenia ponieważ nie nazwa decyduje o tym jaki to jest dokument, ale ustawa, zaś charakter dokumentu powinien zostać ustalony na podstawie jego treści, nie zaś tytułu. Oznaczenie nie może więc wywołać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści tego dokumentu wynika, jaki jest jego rodzaj.

Zdjęcie będące częścią mapy panoramicznej należy uznać za dokument wymagany ustawą o ochronie przyrody wskazany w przepisie o składaniu wniosku, ponieważ jest fragmentem mapy (panoramicznej),a na dostarczonym zdjęciu widać bardzo dokładnie umiejscowienie drzewa na konkretnej działce.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 13.12.2023 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania.

Podkreślono, że Burmistrz W. zgłosił sprzeciw, gdyż zgłaszający zamiar wycinki I. Ż. nie uzupełnił na wezwanie swojego zgłoszenia, tj. nie przedstawił rysunku albo mapki określającej usytuowanie drzewa na nieruchomości (wymóg ten wynika z art. 83 f ust. 5 u.o.p.), a nadto nie załączył do akt oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa A. U. do działania w tej sprawie w jej imieniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zgodnie z generalną zasadą zawartą w art. 83 ust. 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia (...).

Wyjątki dotyczące powyższej zasady zawarte są w art. 83f ust. 1 u.o.p. W świetle tej regulacji przepisu art. 83 ust. 1 nie stosuje się m.in. do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3a). W takim przypadku właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu (...) zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:

1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;

2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;

3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew (art. 83f ust. 4 ustawy).

Zgłoszenie zawiera imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości (art. 83f ust. 5). W dalszej kolejności organ zobowiązany jest, w terminie 21 dni, przeprowadzić oględziny miejsca z którego planowane jest usunięcie drzewa, ustalić jego gatunek i obwód pnia, a na koniec sporządzić protokół (art. 83f ust. 6 i 7).

Oględziny dają organowi podstawę do wniesienia, w terminie 14 dni, sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej - od zamiaru usunięcia drzewa. Usunięcie takiego drzewa możliwe jest jedynie wtedy, gdy organ nie wniósł sprzeciwu (art. 83f ust. 8). Wedle art. 83f ust. 9 u.o.p., w przypadku, gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w ust. 5, właściwy organ, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 7 dni.

Przepisy ustawy o ochronie przyrody regulują fakultatywne i obligatoryjne przypadki, w których organ wnosi sprzeciw od zamiaru usunięcia drzewa. Zgodnie z art. 83f ust. 14 organ może wnieść sprzeciw w przypadku:

1) lokalizacji drzewa:

a) na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków,

b) na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

c) na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 ustawy;

2) spełnienia przez drzewo kryteriów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 3.

Z kolei organ musi wnieść sprzeciw:

1) jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie;

2) w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w art. 83f ust. 9, gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich istotnych elementów (art. 83f ust. 15).

Wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej zawierającej sprzeciw stanowi podstawę do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa. (art. 83f ust. 16).

W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że wniosek I. Ż. nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, tj. rysunku albo mapki określającej usytuowanie drzewa na nieruchomości (art. 83f ust. 5), a sam wniosek nie został złożony przez wszystkich współwłaścicieli działki nr [...] w obr. K. . Dlatego, prawidłowo stosując art. 83f ust. 9 u.o.p., zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku z dnia 16 września 2023 r. o konieczne informacje zastrzegając przy tym, iż brak realizacji wezwania spowoduje wydanie sprzeciwu od zamiaru usunięcia drzewa. Strona w ustalonym terminie nie dopełniła wszystkich formalności. Odnosząc się do wezwania, w piśmie z dnia 21 września 2023 r. wskazała, iż załączone do zgłoszenia zdjęcie drzewa pochodzi z fotomapy Google Maps, na podstawie którego z łatwością można ustalić lokalizację drzewa. W odniesieniu zaś do danych drugiego współwłaściciela działki oświadczyła, iż jest nim A. U., która udzieliła mu szerokiego pełnomocnictwa do działania w jej imieniu. I. Ż. dodał, że dokument pełnomocnictwa znajduje się już w referacie podatków Urzędu Miejskiego w W. i organ może z niego skorzystać. Do wypełnienia obowiązku przesłał jednak skan tego pełnomocnictwa za pośrednictwem ePUAP.

Burmistrz W. jednakże uznał wypełnienie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia zamiaru wycinki drzewa za niewystarczające i decyzją z dnia 18 października 2023 r. zgłosił sprzeciw.

Oceniając to postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiada prawu i jest zasadne. Po pierwsze bowiem nie można było przyjąć, iż załączone przez skarżącego zdjęcie drzewa przeznaczonego do usunięcia zastępuje rysunek lub mapkę, o której mowa w art. 83f ust. 5 u.o.p. Organ prowadzący postępowanie nie może się domyślać gdzie drzewo rośnie, stąd zgłoszenie winno być zaopatrzone w ten istotny element. Zdjęcie z portalu Google Maps może być co najwyżej dowodem pomocniczym dla ustalenia lokalizacji drzewa, ale na pewno nie może zastępować rysunku lub mapy.

Po drugie, organ oparł swój sprzeciw na braku przedstawienia mu oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa udzielonego I. Ż. do działania w imieniu A. U.. W tym przypadku Kolegium potwierdziło, że obowiązkiem pełnomocnika jest każdorazowe legitymowanie się swoim upoważnieniem w sytuacji występowania w imieniu mocodawcy i to bez względu na to czy pełnomocnictwo złożone zostało wcześniej w danym organie czy też nie. Dowód prawnego umocowania do działania winien być przedstawiony zawsze na żądanie organu prowadzącego postępowanie i rację ma w tym zakresie organ I instancji, że złożenie pełnomocnictwa w sprawie podatkowej nie wyłącza obowiązku jego przedstawienia w toku innych czynności, np. w postępowaniu związanym ze stosowaniem przepisów ustawy o ochronie przyrody.

W rozpatrywanym przypadku jednak, z uwagi na prowadzenie postępowania w wersji elektronicznej za pośrednictwem portalu ePUAP, zdaniem Kolegium wystarczające było przekazanie organowi skanu pełnomocnictwa z dnia 08 czerwca 2021 r. udzielonego przez A. U., tj. dokumentu, który był niepoświadczoną kopią. Organ był w stanie na jego podstawie ustalić dane osobowe mocodawcy (współwłaściciela działki nr [...] w K. ) oraz ustalić zakres pełnomocnictwa udzielonego I. Ż.. Fakt, że dokument ten znajdował się już - jak twierdzi strona - w zbiorach organu pozwalał Burmistrzowi W. poświadczyć otrzymaną kopię za zgodność z oryginałem. Okoliczność zatem braku przedłożenia organowi pełnomocnictwa we właściwej formie nie powinna być - zdaniem Kolegium - podstawą do formułowania sprzeciwu do zamiaru usunięcia drzewa.

Ponieważ jednak sprzeciw strony oparty został na dwóch przesłankach (z których pierwszą Kolegium uznało za zasadną), nie można było przyjąć, iż decyzja wydana w trybie art. 83f ust. 15 pkt 2 u.o.p. zapadła z naruszeniem prawa i konieczne jest jej uchylenie.

Kolegium nie podzieliło zarzutów o naruszeniu jakichkolwiek przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, art. 12 czy art. 220 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W rozpatrywanej sprawie nie miała zastosowania norma z art. 220 k.p.a., gdyż organ nie żądał od strony "zaświadczenia lub oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego", ale dokumentu stanowiącego pełnomocnictwo do działania w imieniu drugiego współwłaściciela działki. Umocowanie tego typu nie mogło być potwierdzone zaświadczeniem lub oświadczeniem Burmistrza W., gdyż to nie ten organ był wytwórcą (autorem) tego dokumentu.

W zaistniałym stanie faktycznym zarzuty odwołującego Kolegium uznało za bezzasadne.

Końcowo wskazano, iż wydanie przez organ I instancji sprzeciwu od zamiaru usunięcia drzewa nie oznacza odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie tego drzewa, ale stanowi dopiero podstawę do wystąpienia z wnioskiem o wydanie takiej zgody w trybie art. 83 ust. 1 (art. 83f ust. 16 u.o.p.).

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu I. Ż. podnosząc, że nie zgadza się z tym, ż niewystarczające było załączenie do wniosku zrzutu ekranu z aplikacji Google Maps przedstawiające planowane do usunięcia drzewo. Organy obu instancji błędnie uznały, że skarżący powinien załączyć rysunek lub mapę określającej usytuowanie drzewa na nieruchomości, a zrzut ekranu jako część mapy panoramicznej wykonanej w usłudze Google Street View nie jest rysunkiem albo mapą określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości wskazaną w ustawie ochronie przyrody.

Skarżący zarzucił, że organy nie wzięły pod uwagę iż zgodnie z art. 115. KK§ 14 dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne.

Organ otrzymał utwór, który jest częścią mapy panoramicznej wykonanej w ramach usługi Google Street View łączącej ze sobą miliardy zdjęć panoramicznych, aby odwzorować otoczenie w przestrzeni wirtualnej i zaprezentować je w Mapach Google. Nazwa dokumentu (mapa, szkic, rysunek, fotomapa ,itp.) nie ma w tym przypadku znaczenia ponieważ nie nazwa decyduje o tym jaki to jest dokument, ale ustawa. Charakter dokumentu powinien zostać ustalony na podstawie jego treści, nie zaś tytułu. Oznaczenie nie może więc wywołać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści tego dokumentu wynika, jaki jest jego rodzaj.

Zrzut ekranu, będący częścią mapy panoramicznej, należy uznać za dokument wymagany ustawą o ochronie przyrody wskazany w przepisie o składaniu wniosku, ponieważ jest fragmentem mapy (panoramicznej), a na dostarczonym zdjęciu widać bardzo dokładnie umiejscowienie drzewa na konkretnej działce.

Ustawodawca nie określił jaki to ma być rodzaj mapy i w jakim wykonaniu.(np. elektronicznym) i w jakim rozmiarze. Głównym i chyba jedynym celem ustawodawcy był wymóg określenia położenia drzewa w określonym miejscu na określonej działce i wymóg ten został spełniony za pomocą zdjęcia będącego fragmentem mapy.

Następnie skarżący wskazał orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzające jego zdaniem, że utwór wykonany w usłudze Google Street View stanowi pełnoprawny dowód podczas podejmowania różnych decyzji wymaganych przez ustawę o ochronie przyrody. W dobie informatyzacji i komputeryzacji jak najbardziej zasadne jest używanie narzędzi elektronicznych zamiast ręcznie niechlujnie wykonanych rysunków (szkiców zwanych mapą)

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.).

Na wstępie należy wskazać, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organy obydwu instancji, a także ocenę prawną przedstawioną przez organ odwoławczy.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 13.12.2023 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza W. z 18.10.2023 r. nr [...] wnoszącą sprzeciw od dokonanego przez I. Ż. zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa rosnącego na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb K..

W kontrolowanej sprawie zastosowanie znajdowały przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r., poz. 1336 ze zm., dalej jako u.o.p.).

Należy zauważyć, że co do zasady - w myśl art. 83 ust. 1 u.o.p. - usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia. Jednakże w przepisie art. 83f ust. 1 u.o.p. wprowadzono szereg wyjątków od obowiązku uzyskania wymienionego zezwolenia, m.in. uzyskanie zezwolenia nie jest wymagane na usunięcie drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza: (a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, (b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, (c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew (art. 83f ust. 1 pkt 3 u.o.p.), jak również na usunięcie drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p.). Niemniej w przypadku, o którym mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do właściwego organu zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza: (1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego; (2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego; (3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew (art. 83f ust. 4 u.o.p.).

W myśl art. 83f ust. 5 u.o.p. zgłoszenie, o którym mowa w ust. 4, zawiera imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości.

Według art.83f ust.6 organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia, odpowiednio:

1) nazwy gatunku drzewa;

2) obwodu pnia ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:

a) posiada kilka pni - obwodu każdego z tych pni,

b) nie posiada pnia - obwodu pnia poniżej korony drzewa.

Zgodnie z art.83f ust.7 z oględzin sporządza się protokół, a po dokonaniu oględzin organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art.83f ust.8).

Jak stanowi art.83f ust.9 w przypadku gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w ust. 5, właściwy organ, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 7 dni.

Wedle zaś art.83f ust.15 organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, wnosi sprzeciw:

1) jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie;

2) w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9.

W kontrolowanej sprawie rozstrzygające znaczenie ma wykładnia art.83f ust.5 u.o.p. stanowiącego, że zgłoszenie, o którym mowa w ust. 4, zawiera imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości.

Burmistrz W. postanowieniem z dnia 20.09.2023 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 83f ust. 9 u.o.p., nałożył na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa poprzez m.in. załączenie rysunku albo mapy określającej usytuowanie drzewa na nieruchomości.

W odpowiedzi na ww. postanowienie skarżący wskazał, że postanowienie to jest bezzasadne i bezprawne. Jego zdaniem wystarczające jest, że do zgłoszenia została załączona mapa w postaci fotomapy. Zdaniem skarżącego zdjęcie z portalu Google Maps obrazuje umiejscowienie drzewa na działce. Ostatecznie skarżący nie uzupełnił swego wniosku zgodnie z żądaniem organu I instancji.

Ponieważ Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego dotyczące kwestii pełnomocnictwa, istotą sporu jest ocena, czy można przyjąć, iż załączone przez I. Ż. zdjęcie drzewa przeznaczonego do usunięcia pozyskane z serwisu Google Street View zastępuje rysunek lub mapkę, o której mowa w art. 83f ust. 5 u.o.p. W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie spełnia warunków określonych w tym przepisie. Nie sposób bowiem przyjąć, że zdjęcie z Google Street View jest tożsame z rysunkiem lub mapą określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości. Ze zdjęcia nie wynika jaka to nieruchomość, brak jest oznaczenia działki, brak wskazania konkretnej lokalizacji drzewa na działce. Organ co prawda przeprowadził oględziny nieruchomości i zrobił zdjęcia przedmiotowego drzewa, jednak nie sposób przyjąć, że to rolą organu jest uzupełnianie formalnych elementów wniosku. Należy podkreślić, że wymóg określony w art.83f ust.5 stanowi wymóg formalny zgłoszenia. Jest to istotne, gdyż wymogi formalne należy interpretować ścieśniająco, a nie rozszerzająco. Przepis ten jednoznacznie i wprost stanowi o rysunku albo mapie. Skarżący uporczywie nie przedstawił mapy albo rysunku określającego usytuowanie drzewa na nieruchomości mimo, że nie jest to wymóg nadmiernie utrudniający złożenie zgłoszenia. Nie ma bowiem wymogu, by wymagany rysunek albo mapa spełniały określone kryteria. Wystarczający jest odręczny rysunek odzwierciedlający lokalizację drzewa na nieruchomości. Sporządzone zdjęcia nie zastępują takich dokumentów i nie realizują ich celu, ponieważ nie można na ich podstawie ustalić usytuowania drzewa na nieruchomości (brak skali, odległości, granic i oznaczenia działki).

Odnosząc się do orzeczeń sądów administracyjnych powoływanych przez skarżącego w skardze Sąd podkreśla, że nie dotyczą one wykładni art.83f ust.5 u.o.p., lecz tego, czy zdjęcia z systemu Google Maps mogą stanowić dowód w sprawie. Sąd orzekający podziela pogląd, że w konkretnych stanach faktycznych takie zdjęcia mogą stanowić dowód podlegający ocenie organów i sądów administracyjnych. Jednak zwraca uwagę, że pogląd ten dotyczy postępowania dowodowego kończącego się decyzją merytoryczną. Tymczasem spór w niniejszej sprawie dotyczy wymogu formalnego (a więc etapu wcześniejszego, poprzedzającego postępowanie dowodowe), który został przez ustawodawcę wyraźnie i jednoznacznie unormowany w art.83 f ust.5 u.o.p.

W świetle powyższego, skoro skarżący nie uzupełnił wniosku, pomimo obowiązku nałożonego na niego postanowieniem Burmistrza W. z dnia 20.09.2023 r., to organ prawidłowo na podstawie art. 83f ust. 15 pkt 2 u.o.p. wniósł sprzeciw. Należy podkreślić, że Burmistrz w świetle treści art. 83f ust. 15 pkt 2 u.o.p. był w zaistniałej sytuacji zobligowany wnieść sprzeciw. W myśl tego przepisu bowiem organ musi wnieść sprzeciw w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w art. 83f ust. 9, gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich istotnych elementów.

Skoro więc skarżący w wyznaczonym terminie nie uzupełnił wniosków formalnych swego wniosku, to Burmistrz prawidłowo wniósł sprzeciw.

Dlatego też na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.