Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 224/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: § 9 ust. 1 , § 8
journal: Dz.U. 2022 poz 2172
law: Rozporządzenie Ministar Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - t.j.
article: art. 34 § 2 pkt 1 i §  3, art. 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 1 lutego 2023 r. znak: NEP.906.1.2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 1 lutego 2023 r. znak: NEP.906.1.2023 Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach (ŚPWIS), po rozpatrzeniu zażalenia T. B., na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1553 ze zm.), art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.), art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021 r. poz. 195 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Staszowie (PPIS) z 15 grudnia 2022 r. znak: SE.IVa-4110/30/17 w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że N. B. (ur. [...]) na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1657, ze zm.), zwanej dalej "ustawą", podlega szczepieniom ochronnym przeciw błonicy, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnym zakażeniom Haemophlius influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz śwince, odrze i różyczce. Ciążący na jego rodzicach prawny obowiązek poddania go obowiązkowym szczepieniom nie został zrealizowany. Brak jest także potwierdzonych i prawidłowo udokumentowanych przeciwskazań do szczepienia małoletniego.

Wobec powyższego na wniosek wierzyciela, ŚPWIS działający z upoważnienia Wojewody Świętokrzyskiego w oparciu o umocowanie zawarte w treści "Porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym" z dnia 27 lutego 2014 r., poprzez doręczenie w dniu 18 listopada 2022 r. zobowiązanemu T.owi B. tytułu wykonawczego nr 6/19 z dnia 8 lipca 2019 r. wszczął wobec niego egzekucję administracyjną obowiązku o charakterze niepieniężnym.

T. B. pismem z dnia 21 listopada 2022 r. wniósł do ŚPWIS zarzuty do tytułu wykonawczego. Przekazane zarzuty wierzyciel oddalił w całości postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. Tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało zakwestionowane w wywiedzionym zażaleniu pełnomocnika strony, wniesionym w ustawowo przewidzianym terminie.

Do dnia rozpoznania środka odwoławczego stan faktyczny w tej sprawie nie uległ zmianie. N. B. nie został poddany obowiązkowym szczepieniom, które wskazane zostały w treści tytułu wykonawczego, jak również wierzyciel ani organ egzekucyjny nie został w sposób skuteczny poinformowany o istnieniu u małoletniego przeciwskazań do szczepień.

ŚPWIS wskazał, że przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym, ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu i określają wszystkie istotne cechy tego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. To na stronie, jako rodzicu małoletniego N. B., spoczywa obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza, sprawującego nad nim opiekę zdrowotną, w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych i wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu zasadniczo aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu o miejscu i czasie badania kwalifikacyjnego do szczepienia i samego szczepienia, chyba że w wyniku badania kwalifikacyjnego stwierdzono istnienie przesłanek zdrowotnych do czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzenia tego szczepienia albo przedstawiono zaświadczenie o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych. Tak więc o istnieniu przeciwwskazań do obowiązkowego szczepienia orzeka posiadający wiadomości specjalne w tym zakresie lekarz, a nie rodzic, czy też urzędnik. Przeprowadzający konsultację specjalistyczną lekarz, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, dokonuje wpisu w dokumentacji medycznej, uwzględniając w nim okres przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaj szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualny program szczepień z podaniem rodzaju stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że w części "Przeciwwskazania do szczepień" karty uodpornienia małoletniego N. B., brak informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Nadto, w przedmiotowej sprawie na dzień dzisiejszy brakuje jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby stanowić podstawę do odroczenia poddania małoletniego N. B. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, wystawionej przez lekarza zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

ŚPWIS rozpatrując zarzut braku wydania stronie zaświadczenia lekarskiego ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania lekarskiego kwalifikacyjnego do szczepień (zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy), o którym mowa w piśmie strony z dnia 21 listopada 2022 r. ocenił, iż ewentualny brak tego dokumentu nie jest ważący w kontekście licznych, udokumentowanych sytuacji unikania poddania dziecka szczepieniom ochronnym, wobec braku zapisów o przeciwskazaniach (określonych przez lekarza) w dokumentacji medycznej. Z akt sprawy wynika, że lekarz w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...], pomimo stwierdzonego braku przeciwskazań do szczepień u małoletniego N. B., podczas wizyt np. w dniu 25 stycznia 2018 r. oraz 10 września 2018 r., wydał jednak skierowanie do Poradni Szczepień dla Dzieci z Grup Wysokiego Ryzyka [...], w której lekarz również nie określił przeciwskazań do szczepień.

Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał, iż nie ma umocowania do weryfikacji czy kwestionowania prawidłowości wykonania badania kwalifikacyjnego oraz oceny zakresu informacji udzielanych przez lekarza i dlatego strona może zwrócić się ze stosownym podaniem do np. kierownika podmiotu leczniczego, Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, Rzecznika Praw Pacjenta czy też Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. W przypadku lekarzy organem uprawnionym do oceny wykonywania zawodu przez lekarzy wykonujących zawód w ramach praktyki zawodowej wpisanej do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, jest okręgowa izba lekarska, o czym stanowi art. 52b ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2022 r,. poz. 1731, ze zm.). Ocena wykonywania zawodu przez lekarza pozostaje poza kompetencjami Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W opinii ŚPWIS nie można zgodzić się z twierdzeniem prezentowanym przez stronę jakoby w toku postępowania doszło do naruszenia prawa przez PPIS w Staszowie, który "zamiast kierować się porządkiem prawnym, dobrem oraz zdrowiem dziecka stara się za wszelką cenę nie szanując obowiązujących przepisów przymusić nas do wykonania zaległych szczepień...". Na każdym etapie prowadzonego postępowania PPIS w Staszowie należycie i w sposób wyczerpujący informował o podejmowanych działaniach, przysługujących stronie prawach i obowiązkach oraz konsekwencjach prawnych i zdrowotnych wynikających z braku realizacji obowiązku szczepień ochronnych u dziecka. Przedstawił aspekty prawne prowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych oraz egzekwowania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przedstawił stronie szereg informacji o charakterze edukacyjnym z zakresu szczepień ochronnych. W trakcie prowadzonego postępowania, PPIS w Staszowie poinformował stronę o możliwości uzyskania dodatkowych informacji z zakresu szczepień w Konsultacyjnych Poradniach Szczepień Ochronnych i wskazał najbliższy, wówczas działający Punkt Konsultacyjny ds. szczepień ochronnych dla dzieci w województwie świętokrzyskim. Ponadto, strona otrzymała ulotki/kserokopie preparatów szczepionkowych, którymi powinien być zaszczepiony małoletni N. B. Znajduje to potwierdzenie w treści pism PPIS w Staszowie m.in. z dnia 7 listopada 2017 r., z dnia 8 stycznia 2018 r., z dnia 8 marca 2018 r. oraz w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 3 sierpnia 2018 r.

Niewątpliwie również PPIS w Staszowie, będący wierzycielem w przedmiotowej sprawie, uprawniony był do podejmowania działań zmierzających do wykonania obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, w tym wystosowania upomnienia oraz wystawienia tytułu wykonawczego znak 6/19 z dnia 8 lipca 2019 r., w którym określono obowiązek poddania małoletniego N. B. szczepieniom ochronnym, wskazując jako podstawę prawną art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2 ustawy.

Odnosząc się do wskazanego przez stronę "prawa do ochrony zdrowia", ŚPWIS wskazał, że zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w demokratycznym państwie konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane w ustawie m.in. gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że realizacja obowiązku szczepień poprzez zapewnienie wysokiego odsetka osób uodpornionych skutecznie zmniejsza ryzyko zachorowania oraz społeczne skutki związane z ciężkimi następstwami chorób zakaźnych, w tym związane z kosztami leczenia tych chorób oraz ich powikłań. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Organ zauważył również, że poruszony przez stronę w piśmie z dnia 21 grudnia 2022 r. wątek, podpisanej lub nie, świadomej odmowy szczepień podczas wizyt lekarskich w dniach 28 marca 2017 r. i 20 czerwca 2017 r. w NZOZ w [...], nie mieści się w katalogu zarzutów przeciwegezkucyjnych wskazanych w treści art. 33 § 2 [...] u.p.e.a. i nie wpływa na bieg sprawy, bowiem ważące są nie deklaracje a fakt niezaszczepienia dziecka, pomimo braku przeciwskazań.

Reasumując, zdaniem ŚPWIS analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skonfrontowana z treścią zarzutów, ich uzasadnieniem oraz podniesione przez pierwszoinstancyjnego wierzyciela argumenty motywujące wyrażone przez niego stanowisko, jak również treść przepisów obowiązującego prawa oraz odnoszące się do nich ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, pozwalają stwierdzić, że podniesione przez stronę zarzuty są bezzasadne i jako takie nie zasługują na uwzględnienie.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze T. B. zakwestionował postanowienie z 1 lutego 2023 r. zarzucając:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

1) art. 17 ust. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że szczepienia, o których mowa w powołanym przepisie, są wymagalne w stosunku do małoletniego N. B., podczas gdy małoletni powinien mieć ustalony indywidualny harmonogram szczepień, z uwagi na agresywne leczenie onkologiczne jego matki tuż przed porodem, które najprawdopodobniej miało wpływ na stan zdrowia małoletniego będącego obecnie w trakcie diagnozy neurologicznej, laryngologicznej, okulistycznej z uwagi na zaburzenia, z którymi zmaga się małoletni, a co stanowi niemożliwość zakwalifikowania go w tym momencie do szczepień ochronnych;

2) art. 17 ust. 4 ustawy poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy dziecko nie zostało zakwalifikowane do szczepień i wydano skierowanie do Poradni Szczepień dla Dzieci z Grup Wysokiego Ryzyka w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w [...], zaś lekarze prowadzący małoletniego jasno wskazują, że należy zbadać wpływ agresywnego leczenia onkologicznego na małoletniego, zanim przystąpi się do zaszczepienia dziecka a na ten moment nie da się wykluczyć, iż N. jest jedną z osób, która z uwagi na swój stan zdrowia winna mieć ustalony indywidualny harmonogram szczepień;

3) art. 17 ust. 5 ustawy poprzez jego niezastosowanie i mimo, że badania kwalifikacyjne i wystawione skierowanie do Poradni Szczepień dla Dzieci z Grup Wysokiego Ryzyka, kierujące N. na dalszą konsultację, a co daje podstawy do długotrwałego odroczenia szczepień ochronnych, nadto lekarze prowadzący skierowali dziecko do wielu specjalistów w tym do neurologa, laryngologa, okulisty, tj. do leczenia specjalistycznego, a mimo to utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie;

4) art. 17 ust. 10 ustawy w zw. z art. 87 Konstytucji RP poprzez podjęcie prób wyegzekwowania obowiązku, który nie wynika z konkretnego przepisu prawa, a co za tym idzie organ niezasadnie stwierdza, że przekroczono terminy do zaszczepienia małoletniego, podczas gdy obowiązujące obecnie przepisy określają jedynie grupy wiekowe, podlegające obowiązkowi szczepień, nie zaś konkretne daty czy okresy, kiedy dziecko musi być zaszczepione;

5) art. 10 Europejskiej Konwencji Bioetycznej poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieudzielenie pacjentowi przed przymuszeniem do wykonania szczepień wyczerpującego pouczenia o jego zdrowiu, skutkach leczenia i zabiegu lekarskiego (którym niewątpliwie jest szczepienie) poprzez nieudzielenie informacji w przedmiocie wpływu agresywnego onkologicznego leczenia przed urodzeniem dziecka na stan zdrowia dziecka.

II. Naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w taki sposób, że organy administracji publicznej nie dokonały wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w związku z czym organ wydał decyzję rażąco naruszającą słuszny interes obywateli, ponieważ istnieje uzasadniona obawa, że agresywne leczenie onkologiczne J. B. tuż przed ciążą wpłynęło negatywnie na zdrowie małoletniego N., co obecnie weryfikuje neurolog, laryngolog, okulista i psychiatra a co uniemożliwia obecnie zaszczepienie małoletniego;

2) art. 75 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem zebrania oraz analizy szerokiego materiału dowodowego, który ukazuje prawdziwy powód dlaczego szczepienia nie należało odroczyć a zatem komplikacje w stanie zdrowia N. spowodowane najprawdopodobniej agresywną onkologiczną chorobą matki przed jego poczęciem;

3) art. 34 § 1 pkt 1 i § 3 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego zarzuty strony postępowania, podczas gdy w żadnym zakresie ich nie rozpoznano i nie odniesiono się do podstaw wniesienia zarzutów a co za tym idzie zdrowia małoletniego, które uniemożliwia w obecnej chwili zaszczepienie małoletniego N..

III. Błędy w ustaleniach faktycznych:

- rozpatrując zarzut braku wydania stronie zaświadczenia lekarskiego ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania lekarskiego kwalifikacyjnego do szczepień, o których mowa w piśmie strony z dnia 21 listopada 2022 r. ocenia, iż ewentualny brak tego dokumentu nie jest wiążący w kontekście licznych, udokumentowanych sytuacji unikania poddania dziecka szczepieniom ochronnym - podczas gdy lekarz jest zobowiązany przepisami obowiązującego prawa do wydania takiego zaświadczenia o zakwalifikowaniu do szczepień czego nie uczynił, a czego nie można interpretować na niekorzyść strony, która na badania kwalifikacyjne zgłosiła się i otrzymała skierowanie do dalszej diagnostyki. Niewywiązanie się przez lekarza z ciążących na nim obowiązków nie może stanowić okoliczności obciążającej stronę. Skoro lekarz wydaje skierowanie do dalszej diagnostyki - jest to jednoznaczne z tym, że po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym widzi konieczność ustalenia dodatkowych kwestii w zakresie stanu zdrowia małoletniego.

Skarżący wniósł o:

1) uchylenie postanowienia z 1 lutego 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji;

2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści skargi, a w tym:

a) skierowań do poradni specjalistycznych (dokumenty zostaną przedłożone Sądowi do I terminu rozprawy) na fakt: diagnozy małoletniego N. B.; konieczności odroczenia szczepień ochronnych; braku wymagalności szczepień na tym etapie;

b) pism rodziców małoletniego (w aktach sprawy organu) na fakt: prób powzięcia informacji w przedmiocie przeciwwskazań zdrowotnych do zaszczepienia dziecka po przebytym przez rodzica agresywnym leczeniu onkologicznym;

c) oświadczenia o wyrażeniu zgody na szczepienie ochronne na fakt: podjęcia przez rodziców prób wykluczenia ewentualnych powikłań poszczepiennych u małoletniego; podjęcia prób wykluczenia wpływu agresywnego leczenia onkologicznego na małoletniego;

3) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem zarówno przepisów powszechnie obowiązującego prawa, jak i zasad współżycia społecznego, a nadto stanowi przejaw działania na szkodę małoletniego N., w związku z czym winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego bądź winno zostać zmienione. Skarżący wyjaśnił, że J. B. (matka małoletniego N.) w okresie poprzedzającym urodzenie dziecka była chora na chorobę nowotworową, w związku z czym przechodziła bardzo ciężką chemię i radioterapię. Lekarze wskazywali, że skutki chemioterapii na zdrowiu małoletniego mogą wystąpić nawet po kilku latach po zastosowaniu agresywnego leczenia, co przemawiało za tym aby dodatkowo zweryfikować stan zdrowia małoletniego przed jego zaszczepieniem, tym bardziej że wykryto w jego stanie zdrowia pewne nieprawidłowości. Obawy rodziców okazały się uzasadnione i skarżący wraz z żoną posiadają aktualny dokument, który tego dowodzi. W przedszkolu zwrócono uwagę na niepokojące zachowanie syna. Skierowano rodziców do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Z poradni tej skierowano ich do neurologa, a następnie do okulisty, psychiatry i laryngologa. Obecnie N. B. jest w trakcie diagnozy, rodzice bowiem wykonują nałożone na nich zalecenia. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że obawy co do wpływu leczenia onkologicznego na małoletniego są uzasadnione. Absurdalne jest twierdzenie organu, że rzekomo rodzice małoletniego wyrazili "świadomą odmowę" zaszczepienia małoletniego na etapie przychodni. Wyrazili oni jedynie swoją obawę co do wpływu chemioterapii na ich dziecko, które urodziło się niedługo po agresywnym leczeniu matki. W aktach sprawy nie ma żadnego oświadczenia, w którym opiekunowie prawni małoletniego N. w pełni świadomie odmówili wykonania szczepień, albowiem taki dokument nie istnieje. Nadto lekarz nie wydał im żadnego zaświadczenia wskazującego na to, że małoletni jest zakwalifikowany do szczepień a wręcz przeciwnie wydał im skierowanie do Poradni Szczepień dla Dzieci z Grup Wysokiego Ryzyka w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym, co dowodzi tego, że według niego małoletni po pierwsze kwalifikuje się do grupy dzieci tzw. wysokiego ryzyka a po drugie, że dostrzegł potrzebę dalszej konsultacji medycznej. Skarżący wraz z żoną jeździli po wielu przychodniach i odbyli wiele wizyt lekarskich ale nikt nie potrafił odpowiedzieć na pytania kiedy jest właściwy moment na zaszczepienie dziecka po leczeniu onkologicznym jego matki oraz jaki wpływ ma chemioterapia i radioterapia tuż przed poczęciem dziecka na rozwój dziecka oraz na jego zdrowie. Każdy specjalista powtarza, iż radykalne leczenie onkologiczne miało wpływ na małoletniego jednak nikt nie potrafi wskazać jaki oraz czy możliwe jest zaszczepienie dziecka z uwagi na ww. okoliczności. Powyższe rodziło zatem tym większe obawy rodziców, którzy z upływem czasu zaczęli dostrzegać nieprawidłowości w stanie zdrowia syna. Obecnie małoletni jest w trakcie diagnozy laryngologicznej, neurologicznej, psychiatrycznej i okulistycznej.

Skarżący podniósł, że z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych jednoznacznie wynika, że na możliwość egzekwowania poszczególnych szczepień zobowiązany ma wyznaczony konkretny okres ograniczony wiekiem dziecka. Dopiero po przekroczeniu tego wieku można egzekwować przymusowe szczepienie dziecka.

Ponadto zdaniem skarżącego Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa. Katalog źródeł prawa obowiązujących w Polsce został uregulowany w art. 87 Konstytucji RP. Obowiązek, który może podlegać egzekucji musi wynikać z konkretnych przepisów prawa. Żaden obowiązek wynikający z innych regulacji niż te wymienione w art. 87 Konstytucji nie może być podstawą egzekucji. Komunikaty GIS wiążą jedynie podmioty mu podległe. Obowiązek taki nie ma zatem charakteru powszechnego, komunikaty pełnią funkcję techniczną w zakresie wykonania szczepień, natomiast nie mogą stanowić źródła obowiązku, gdyż nie płyną z powszechnie obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa (por. wyrok NSA z 26 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 3109/19). Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.), zwanej również dalej "ustawą", osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).

Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 484/22). Stosownie do treści art. 17 ust. 10 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2).

Zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa się wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych.

Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1433/20). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.

W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest, że małoletni syn skarżącego nie został zaszczepiony przeciw: błonicy, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnym zakażeniom Haemophlius influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz śwince, odrze i różyczce, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. Powyższe rozważania jednoznacznie wskazują, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu ma wyraźne podstawy w przepisach prawa powszechnie obowiązującego i jest egzekwowalny w trybie administracyjnym. W sytuacji gdy, jak wyżej wspomniano, wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, zaś dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko żadnej chorobie zakaźnej, to obowiązek poddania go szczepieniom stał się wymagalny.

Stanowisko skarżącego, prezentowane zarówno w piśmie zawierającym zarzuty z dnia 21 listopada 2022 r., jak i we wniesionej do Sądu skardze, odwołuje się do faktu, że żona skarżącego, a matka małoletniego N. B. – J. B. w okresie poprzedzającym jego urodzenie była chora na chorobę nowotworową i przechodziła w związku z tym leczenie onkologiczne w postaci chemio- i radioterapii. Skutki tego leczenia mogą mieć zdaniem skarżącego istotny wpływ na możliwość zastosowania wobec jego syna szczepień ochronnych, zwłaszcza że dostrzeżono u niego niepokojące zachowania, w wyniku których małoletni jest w trakcie diagnozy laryngologiczej, neurologicznej, psychiatrycznej i okulistycznej.

Jak wynika z akt postępowania, w części "Przeciwwskazania do szczepień" karty uodpornienia małoletniego N. B. brak jest informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Ze zgromadzonych dokumentów, w tym wpisów w dokumentacji medycznej małoletniego czy choćby pisma NZOZ w [...] z 19 grudnia 2017 r. (k. 14) wynika, że rodzice N. B. w czasie kolejnych wizyt w placówce leczniczej nie wyrażali zgody na szczepienie dziecka, w dniu 20 czerwca 2017 r. stwierdzili, że przedłożą zaświadczenie o przeciwwskazaniach do szczepień, czego następnie nie uczynili, zaś w czasie wizyty w dniu 10 września 2018 r. wnieśli na piśmie o "przeprowadzenie wszystkich badań, na podstawie których można wykluczyć (...) przeciwwskazania do podania poszczególnych szczepionek, w tym wymienionych przez producentów w treści ulotek (...)". W wyniku tego w tym dniu lekarz wystawił skierowanie do Poradni Chorób Zakaźnych – Punkt Konsultacyjny ds. Szczepień Wojewódzkiego Szpitala Dziecięcego [...] (uprzednio już 25 stycznia 2018 r. podobne skierowanie zostało wystawione do Poradni Konsultacyjnej ds. Szczepień w [...]). Z kolejnych informacji zawartych w aktach sprawy wynika, że rodzice małoletniego odwołali wizytę w ww. placówce wyznaczoną na dzień 24 stycznia 2019 r., przekładając ją na 14 maja 2019 r. Po tym terminie brak jest jednak jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej odbycie wizyty, nie przedłożono żadnego zaświadczenia lekarskiego dotyczącego szczepień ochronnych. Dołączona do zażalenia pisemna informacja z Publicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] z dnia 22 listopada 2022 r. oraz zaświadczenie lekarskie z 30 listopada 2022 r. wskazują m.in. na stwierdzone u N. B. nieprawidłowości w sferze funkcjonowania emocjonalno-społecznego, nieharmonijny rozwój funkcji percepcyjno-motorycznych, wadę wymowy, nadruchliwość, deficyty uwagi, labilność emocjonalną, zaburzenia socjalizacji, niedojrzałą koordynację wzrokowo-ruchową. Nie jest to dokumentacja, która odnosiłaby się do możliwości wykonania szczepień ochronnych. Stwierdzeniu istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań do takich szczepień miała służyć wizyta czy to w ww. Poradni Chorób Zakaźnych w [...], czy wcześniej Poradni Konsultacyjnej ds. Szczepień w [...], do których odbycia rodzice dziecka byli uprawnieni od czasu wystawienia stosownych skierowań, tj. 25 stycznia 2018 r. i 10 września 2018 r. Mimo upływu kilku lat brak jest jednak jakiegokolwiek potwierdzenia odbycia takiej wizyty, a tym bardziej dokumentacji lekarskiej z tym związanej. Tego rodzaju postawa wskazuje w ocenie Sądu na brak rzeczywistej woli zweryfikowania tego, czy stan zdrowia dziecka rzeczywiście pozwala na wykonanie szczepień ochronnych. Wystawienie wspomnianych skierowań stało się natomiast pretekstem do długotrwałego i niczym nieuzasadnionego unikania takiej weryfikacji. Jako nieuzasadnione należy ocenić w tej sytuacji zarzuty pod adresem organów dotyczące braku zbadania dziecka pod kątem ewentualnych przeciwwskazań do szczepień. To po stronie rodziców leży bowiem obowiązek poddania dziecka badaniu – na podstawie wystawionego skierowania – które potwierdzi lub wykluczy istnienie takich przeciwwskazań. Póki co zaś w sprawie nie została przedstawiona dokumentacja medyczna, o której mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2172), a która dawałaby podstawę do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzaju stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 8 ww. rozporządzenia). Należy pamiętać, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W związku z tym obawy artykułowane przez skarżącego, nie dość że nie są oparte na aktualnej i wymaganej przez prawo dokumentacji medycznej, to jeszcze nie uwzględniają tej przewidzianej przez prawo obowiązkowej procedury medycznej dodatkowo zabezpieczającej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami szczepienia dla zdrowia osób obowiązanych do poddawania się tym szczepieniom. Rację ma przy tym ŚWPIS, że nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia ewentualny brak dokumentu w postaci zaświadczenia lekarskiego ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania lekarskiego kwalifikacyjnego do szczepień (art. 17 ust. 4 ustawy), a to w kontekście licznych, udokumentowanych sytuacji unikania poddania dziecka szczepieniom ochronnym, czy braku zapisów o przeciwskazaniach (określonych przez lekarza) w dokumentacji medycznej. Jak zgodnie podnosi się w orzecznictwie, o czym już wspomniano, z treści art. 17 ust. 3 i 4 ustawy nie można, tj. nie ma podstaw do wyprowadzenia wniosku, że badanie kwalifikacyjne stanowi przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 20 marca 2020 r., sygn. VII SA/Wa 2639/19).

Także wbrew deklaracji zawartej w skardze, skarżący nie przedstawił dokumentów wskazujących na konieczność odroczenia szczepień ochronnych i na brak ich wymagalności. Wprawdzie w sprawie nie została wyznaczona rozprawa z uwagi na zastosowanie przez Sąd art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (dokumenty miały zostać przedłożone "do I terminu rozprawy"), jednak o terminie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na 26 października 2023 r. pełnomocniczka skarżącego została powiadomiona i mogła dodatkowe dokumenty złożyć. Niezależnie jednak od tego przypomnieć należy, że sądy administracyjne badając legalność poddanych mu pod osąd aktów administracji publicznej, dokonują ich oceny pod względem zgodności z prawem i stanem faktycznym ustalonym na datę orzekania przez organy. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera natomiast jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że uprawniony lekarz stwierdził u dziecka skarżącego długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego, o którym mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Od czasu wystawienia wspomnianych skierowań do poradni specjalistycznych w dniach 25 stycznia 2018 r. i 10 września 2018 r. skarżący dysponował wystarczającą ilością czasu na odbycie stosownej wizyty w poradni i przedstawienie jej wyników.

Podkreślenia wymaga, że chronione Konstytucją prawo do wolności rozumiane jako prawo do decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń, m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Zdaniem Sądu, obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. Ocenę tę potwierdza również treść przywoływanych w piśmie skarżącego z dnia 22 listopada 2022 r. przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1545 ze zm.). Art. 16 tej ustawy stanowi, że pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji w zakresie określonym w art. 9. Zauważyć jednak należy, że zacytowany przepis znajduje się w rozdziale 5 "Prawo pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych" i poprzedzony jest artykułem 15, w myśl którego przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych albo odmowy takiej zgody, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej. Taką zaś odrębną ustawą jest właśnie między innymi ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

NIe sposób podzielić zarzutu naruszenia art. 17 ust. 10 ustawy, wskazującego na niezasadne stwierdzenie przez organ przekroczenia terminów do zaszczepienia małoletniego, podczas gdy obowiązujące przepisy określają jedynie grupy wiekowe podlegające obowiązkowi szczepień, nie zaś konkretne daty czy okresy kiedy dziecko ma być zaszczepione. Wskazany w programie szczepień ochronnych graniczny wiek, do którego należy zaszczepić daną osobę nie oznacza, że strona może zwlekać z zaszczepieniem dziecka do upływu tego wieku. Nie świadczy o niewykonalności czy niedopuszczalności wskazanie przez ustawodawcę zakresowo okresów, w których mogą być prowadzone szczepienia ochronne. Nie oznacza to, że strona może zaszczepić dziecko ostatniego dnia tego terminu. Ma to wykonać według kalendarza szczepień, a nie w dowolnym momencie. Przedziałowe określenie możliwości zastosowania szczepienia odnosi się m.in. do właściwości stosowanych szczepionek, aktualnej wiedzy medycznej i potrzeby ale i zbędności szczepień po przekroczeniu pewnej granicy wiekowej (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2064/19).

Nie doszło do naruszenia art. 10 Europejskiej Konwencji Bioetycznej tj. Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Godności Istoty Ludzkiej Wobec Zastosowania Biologii i Medycyny, podpisanej w Oviedo 4 kwietnia 1997 r. Zgodnie

z tym przepisem, każdy ma prawo do poszanowania jego życia prywatnego

w odniesieniu do informacji dotyczących jego zdrowia (ust. 1). Każdy ma prawo zapoznania się z wszelkimi informacjami zebranymi o jego zdrowiu. Należy jednak respektować życzenia osób, które nie chcą zapoznać się z tymi informacjami (ust. 2). W wyjątkowych przypadkach prawo wewnętrzne może wprowadzić,

w interesie osoby zainteresowanej, ograniczenia w wykonywaniu praw określonych

w ust. 2 (ust. 3).

Sygnatariuszami tej Konwencji były "państwa członkowskie Rady Europy, inne Państwa i Wspólnota Europejska" (tak w preambule Konwencji). Konwencja zawiera szereg ogólnych zasad, do przestrzegania których zobowiązali się jej sygnatariusze. Uszczegółowienie tych zasad następuje w wewnętrznych regulacjach krajowych.

W świetle dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że art. 10 Konwencji został naruszony poprzez "brak udzielenia pacjentowi przed przymuszeniem do wykonania szczepień wyczerpującego pouczenia o jego zdrowiu (...)". Jak słusznie zauważył ŚPWIS, PPIS w Staszowie należycie i w sposób wyczerpujący informował o podejmowanych działaniach, przysługujących stronie prawach i obowiązkach oraz konsekwencjach prawnych i zdrowotnych wynikających z braku realizacji obowiązku szczepień ochronnych u dziecka. Poinformował stronę o możliwości uzyskania dodatkowych informacji z zakresu szczepień w Konsultacyjnych Poradniach Szczepień Ochronnych i wskazał najbliższy, wówczas działający Punkt Konsultacyjny ds. szczepień ochronnych dla dzieci w województwie świętokrzyskim. Ponadto, Strona otrzymała ulotki/kserokopie preparatów szczepionkowych, którymi powinien być zaszczepiony małoletni N. B.. Znajduje to potwierdzenie w treści pism PPIS w Staszowie m.in. z dnia 7 listopada 2017 r., 8 stycznia 2018 r. czy 8 marca 2018 r. Skarżący z własnej woli nie odbył zaś wizyty w poradni specjalistycznej, do której został skierowany.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w uzasadnieniu skargi, wskazującego na to, że komunikat GIS nie jest źródłem prawa, wskazania wymaga, że istotnie zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy, konkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

W orzecznictwie wyrażono pogląd, że nie stanowi to złamania konstytucyjnego porządku przepisów powszechnie obowiązujących. Podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest bowiem regulacja ustawowa i to ustawodawca zadecydował o sposobie uregulowania tej materii. Przyjęcie określonego kalendarza szczepień w formie komunikatu wynika z konieczności uwzględnienia uwarunkowań medycznych, w tym czasu oraz rodzaju podawanych dzieciom szczepionek. Trudno byłoby oczekiwać, żeby materią tą miał zajmować się ustawodawca, który

w przywołanym akcie prawnym wyraźnie stanowi o obowiązku szczepień ochronnych, kwestie szczegółowe pozostawiając rozstrzygnięciu na niższych poziomach decyzyjnych (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 3323/20, dostępny jak wyżej).

Sądowi znany jest fakt wydania 9 maja 2023 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie o sygn. akt SK 81/19, w którym orzeczono, że artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Wymienione przepisy we wskazanym zakresie, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909.

ąd podziela w całości pogląd wyrażany już w orzecznictwie, zgodnie z którym konieczność zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych stanowi wartość przemawiającą za dalszym stosowaniem zakwestionowanych przez Trybunał przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.

w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia utraty ich mocy, spowodowałoby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych, co mogłoby zagrozić zdrowiu publicznemu (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3.08.2023 r., III SA/Gd 265/23, LEX nr 3604005).

Organy nie dopuściły się również naruszenia przepisów k.p.a., przywołanych

w skardze (art. 7, art. 77 § 1, art. 80). W postępowaniu egzekucyjnym przepisy te mają zastosowanie "odpowiednio", jak stanowi art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny nie prowadzi postępowania dowodowego (do którego mają zastosowanie przywołane wyżej przepisy), gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem rozpoznawczym i nie kończy się załatwieniem sprawy co do jej istoty. Ma natomiast na celu wyegzekwowanie obowiązku o charakterze administracyjnym, w tym przypadku wynikającym

z przepisów prawa. W stanie sprawy organ egzekucyjny zobowiązany był ustalić, czy ustawowy obowiązek poddania małoletniego szczepieniom ochronnym stał się wymagalny na podstawie Programu Szczepień Ochronnych, czy został wykonany,

a jeżeli nie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 17 ust. 5 ustawy do odroczenia szczepienia. Wszystkie te okoliczności organ ustalił w sposób prawidłowy i dający podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia.

ŚPWIS nie naruszył także art. 34 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (pkt II.3) petitum skargi). Fakt, że w zaskarżonym postanowieniu organ nie podzielił w zdecydowanej większości stanowiska skarżącego w zakresie wniesionych zarzutów nie oznacza, że nie odniósł się do podstaw ich wniesienia, jak zarzuca skarga.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.