Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1119/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 188
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. Sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 186/23 w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2023 r. nr 2001-IOD.48.90.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku na rzecz L. Sp. z o.o. w D. 6400 (sześć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA w Białymstoku, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 186/23 oddalił skargę L. Sp. z o.o. w D. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) z 23 stycznia 2023 r. nr 2001-IOD.48.90.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Przeprowadzona 3 lipca 2022 r. na drodze krajowej nr 8 w Budzisku kontrola zestawu pojazdów o numerach rejestracyjnych [1] i [2], którym skarżąca jako przewoźnik realizowała przewóz oleju silnikowego (CN2710) w ilości 21 165,2 kg na podstawie zgłoszenia SENT [...] wykazała nieprawidłowości w systemie SENT w postaci danych niezgodnych ze stanem faktycznym poprzez wpisanie błędnego numeru rejestracyjnego naczepy, tj. "[3]" zamiast prawidłowego "[2]". Okazany podczas kontroli dokument przewozowy CMR zawierał numer rejestracyjny naczepy zgodny ze stanem faktycznym. Zmiany danych w zgłoszeniu na prawidłowe dokonano w trakcie kontroli. Ponadto ujawniono brak przekazywania danych geolokalizacyjnych na trasie z Dębowicy do Budziska przez lokalizator wskazany w zgłoszeniu SENT.

Decyzją z 17 października 2022 r. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej: organ pierwszej instancji) nałożył na spółkę karę 20 000 zł stwierdzając, że przewoźnik naruszył art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. k ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. 2021 r., poz. 1857 z późn. zm., dalej: ustawa SENT) poprzez wskazanie w zgłoszeniu nieprawidłowego numeru rejestracyjnego naczepy oraz art. 10a ust. 1 ustawy SENT, gdyż nie przekazywał w trakcie trwania całego przejazdu objętego zgłoszeniem aktualnych danych geolokalizacyjnych, co skutkowało nałożeniem sankcji z art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 22 ust. 2a tej ustawy, tj. kar pieniężnych w wysokości po 10 000 zł za każde z przewinień. Organ podkreślił, że kierowca i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych poprzez stronę internetową oraz z poziomu aplikacji zainstalowanej na telefonie kierowcy.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor IAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podtrzymując stanowisko o braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny.

WSA w Białymstoku – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) – oddalił skargę spółki na tę decyzję.

W ocenie sądu pierwszej instancji organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy przypisując spółce (pełniącej rolę przewoźnika) obowiązek dokonania zgłoszenia przewozu, zapewnienia przesyłania aktualnych danych geolokalizacyjnych na całej jego trasie oraz przypisując niewykonanie obowiązków związanych z tym zgłoszeniem, tj. błędne wpisanie numeru rejestracyjnego środka transportu. Wniosków tych i ustaleń nie podważa stanowisko spółki. W sprawie jest bezsporne, że w kontrolowanym pojeździe umieszczony był lokalizator nr [4], który nie miał jednak aktywowanej usługi transmisji danych do systemu SENT, a zainstalowany następnie lokalizator nr [5] nadawał dane geolokalizacyjne od węzła Świerklany do miejscowości Dębowica, stwierdzono natomiast brak przesyłania danych na trasie Dębowica-Budzisko oraz Godów-Świerklany. W ocenie WSA trafnie przy tym wskazał organ, że nie jest wystarczające jedynie wyposażenie pojazdu w lokalizator. Konieczne jest podjęcie dalszych działań zmierzających do zapewnienia przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na pismo organu pierwszej instancji o wskazanie i uzasadnienie przesłanek mogących przemawiać za odstąpieniem od nałożenia przedmiotowych kar. Dlatego organ przeanalizował dostępne informacje odnoszące się do sytuacji majątkowej strony i, zdaniem WSA, trafnie uznał, że nie ziściła się przewidziana w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanka ważnego interesu przewoźnika. Sąd podzielił stanowisko organu, że nie wystąpiły również inne istotne okoliczności, które pozwalałyby na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. WSA nie zgodził się, że taką przesłanką jest okoliczność, że nie doszło do uszczuplenia dochodów budżetowych. Sąd podkreślił, że w okresie realizacji zgłoszenia SENT nie odnotowano awarii systemu SENT-GEO. Powyższe w ocenie sądu świadczy o wykazaniu się przez przewoźnika niedbałością w przestrzeganiu obowiązujących przepisów, co nie może stanowić, jak słusznie przyjął organ, przesłanki odstąpienia od nałożenia kary.

Odnosząc się do zarzutu błędnego przyjęcia przez organy, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej możliwe jest wyłącznie jako pomoc de minimis i w konsekwencji nierozważenie w ogóle kwestii odstąpienia od jej nałożenia sąd stwierdził, że określenie charakteru odstąpienia, zgodnie z katalogiem zawartym w art. 26 ust. 3 ustawy SENT, miało charakter drugorzędny i pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Końcowo WSA stwierdził, że nietrafiony jest również zarzut naruszenia zasady neutralności podatku od towarów i usług przez nałożenie w okolicznościach tej sprawy sankcji administracyjnej przewidzianej w ustawie SENT.

W skardze kasacyjnej spółka zaskarżyła powyższy wyrok WSA w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w całości; ewentualnie wniosła o uchylenie w całości wyroku oraz obu wydanych w sprawie decyzji, a także stwierdzenie ich nieważności w całości; uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu opłaty od wniosku za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z pisemnym uzasadnieniem, opłaty skarbowej, a także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie spółka zrzekła się rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Białymstoku naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym petryfikowanie naruszenia przez organy:

1.1.1. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: o.p.) i wyrażonych w tych przepisach zasady legalizmu, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, zasady prawdy obiektywnej i przekonywania stron oraz zasady oficjalności postępowania dowodowego przy dokonywaniu wykładni pojęcia "interesu publicznego", którym to pojęciem posługuje się art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT, wskazując go jako przesłankę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;

2. naruszenie prawa materialnego, tj.:

2.1. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł w odniesieniu do naruszenia polegającego na wpisaniu numeru rejestracyjnego naczepy z nieznaczną omyłką pisarską (wpisano [3] zamiast [2]) pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., a w szczególności zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny, wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz w art. 12 Prawa przedsiębiorców, natomiast organy administracji publicznej a następnie sąd pierwszej instancji dokonały pobieżnej wykładni występującego w sprawie interesu publicznego, nie uwzględniając nieproporcjonalności orzeczonej sankcji w stosunku do naruszenia, które miało charakter formalny i nie wpłynęło w jakimkolwiek stopniu na skuteczność monitorowania przewozów towarów wrażliwych (por. wyroki NSA: II GSK 197/22, II GSK 489/19; wyrok WSA w Kielcach I SA/Ke 270/22),

2.2 art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł w odniesieniu do naruszenia polegającego na nieprzekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., a w szczególności zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny, wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz w art. 12 Prawa przedsiębiorców;

2.3. art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 22 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez ich błędną wykładnię, nieuwzględniającą zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 o.p., art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., a w szczególności zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny, wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz w art. 12 Prawa przedsiębiorców;

2.4. art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 22 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych w łącznej wysokości 20 000 zł, co stanowi nadmierną kumulację sankcji, niezgodną z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz zasadą proporcjonalności, gdyż zarzucane stronie naruszenia były ze sobą blisko związane, powstały przy okazji realizacji jednego przewozu i już jedna spośród nałożonych kar pieniężnych w zupełności zrealizowałaby cele ustawy SENT, nie stanowiąc nadmiernego i nieuzasadnionego obciążenia legalnie działającego przewoźnika;

2.5. art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaakceptowanie uznania przez organy, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest pomocą publiczną i, jako taka, możliwa jest wyłącznie jako pomoc de minimis, podczas gdy odstąpienie to nie stanowi pomocy publicznej, co spowodowało, że organ w ograniczonym stopniu przeanalizował podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary, błędnie uzależniając możliwość jej zastosowania od wniosku strony o udzielenie pomocy de minimis;

2.6. art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TfUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności w zw. z art. 22 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez nałożenie na przewoźnika wysokiej kary pieniężnej (sankcji) w związku ze stwierdzonym nieintencjonalnym niedopełnieniem warunku formalnego, w sytuacji gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej, a zatem sankcja w łącznej wysokości 20 000 zł jest nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia (por. orzeczenie TSUE z 21 października 2021 r., C-583/20) oraz nie uwzględnia okoliczności powstania stwierdzonej nieprawidłowości, rodzaju i stopnia naruszenia ciążącego na przewoźniku obowiązku, wagi stwierdzonej nieprawidłowości, działań podjętych przez przewoźnika by przewóz był wykonywany zgodnie z prawem (por. wyrok TSUE z 15 kwietnia 2021 r., C- 935/19).

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie spółka wskazała argumenty mające przemawiać za trafnością zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie wnosząca skargę kasacyjną spółka złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, a Dyrektor IAS w terminie 14 dni nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna spółki oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej odnosi się do zarzutów materialnych. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną.

Skarga kasacyjna spółki ma usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne. A zatem skutkiem jej uwzględnienia musiało być uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS.

W ocenie NSA nietrafny jest zarzut procesowy podnoszący naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku ze wskazanymi w nim przepisami Ordynacji podatkowej. Zarzut ten jest nietrafny przede wszystkim ze względów formalnych, bowiem spółka w podstawie kasacyjnej odnoszącej się do naruszeń prawa procesowego kwestionuje stronę materialną rozpoznawanej sprawy. Wprawdzie w zarzucie zostały wyliczone przepisy Ordynacji podatkowej, jednak z treści zarzutu wprost wynika, że chodzi o wykładnię pojęcia "interes publiczny", jakim posługuje się ustawa SENT. Wykładnia przepisu, a więc pojęć, jakimi się on posługuje, to problematyka materialna, a nie procesowa. Faktu tego nie zmienia to, że spółka w tym zarzucie odwołuje się do zasad procesowych: legalizmu, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, prawdy obiektywnej i przekonywania stron oraz oficjalności postępowania dowodowego, skoro ich naruszenie autor skargi kasacyjnej sprowadza do wykładni pojęcia "interesu publicznego". Budowanie zarzutu w taki sposób nie odpowiada wymogom formalnym skargi kasacyjnej.

W orzecznictwie NSA i w doktrynie nie ma wątpliwości, że zarzuty stawiane w niewłaściwej podstawie kasacyjnej są nieskuteczne, zatem nie mogą stanowić podstawy weryfikacji skarżonego wyroku. Dodatkowo sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że rozpoznawany zarzut nie został uzasadniony, bowiem skarga kasacyjna nie wyjaśnia na czym polegało naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej objętych zarzutem, jaki to miało wpływ na prawidłowość postępowania i jego rozstrzygnięcie. Braki tego rodzaju naruszają treść art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych wszystkich powodów rozpoznawany zarzut należało uznać za chybiony. Niezależnie od tego NSA stwierdza, że stan faktyczny sprawy jest jednoznaczny, a jego ocena przez spółkę nie może prowadzić do tezy, że został ustalony z naruszeniem prawa.

Zdaniem NSA niezasadne są również zarzuty materialne skargi kasacyjnej. Te z nich, które odnoszą się do przepisów Ordynacji podatkowej i wiążą te normy z przepisami materialnymi ustawy SENT są niezasadne, bowiem są stawiane w niewłaściwej podstawie kasacyjnej. Podobnie jak zarzut procesowy nie wyjaśniają istoty naruszenia tych norm oraz nie przedstawiają poprawnego sposobu ich wykładni lub stosowania. Tym samym nie spełniają warunku formalnego wynikającego z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zatem te zarzuty nie mogą być podstawą weryfikacji zaskarżonego wyroku.

Z kolei zarzuty materialne podnoszące naruszenie art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT z odesłaniem do przepisów Konstytucji RP są merytorycznie niezasadne. Ustawa SENT przewiduje kary w różnej wysokości za przewidziane w niej naruszenia. Fakt ten wskazuje, że ustawodawca uwzględnił zasadę proporcjonalności przewidując kary za naruszenia przepisów SENT. Organ i sąd nie są uprawnione do wypowiadania się w zakresie proporcjonalności, bowiem podmioty te musiałyby wkraczać w materię ustawową i w obszar stanowienia prawa, a nie jego stosowania, do którego są powołane. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że czym innym jest konstytucyjna zasada proporcjonalności, a czym innym możliwość działania w granicach przesłanek określonych w ustawie. Analiza akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że kara za naruszenie ustawy SENT w zakresie rozpoznawanych zarzutów została ustalona zgodnie z przepisami ustawy i z tego powodu nie ma podstaw do twierdzenia, że wymierzenie tej kary narusza interes publiczny. Interes publiczny w rozumieniu ustawy SENT polega również na tym, że podmioty objęte tą regulacją wykonują przewóz zgodnie z przepisami prawa, a w przypadku ich naruszenia ponoszą karę. Takie rozumienie interesu publicznego nie może być modyfikowane subiektywnymi ocenami lub okolicznościami występującymi po stronie przewoźnika. Podkreślić należy, że każdy przewoźnik to podmiot profesjonalny wykonujący przewóz odpłatnie. Zatem odstępstwo od wymaganych prawem warunków przewozu może mieć tylko wyjątkowy charakter. Z tych powodów rozpoznawane zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Podobnie jak zarzut naruszenia art. 107 TfUE, który w realiach rozpoznawanej sprawy nie ma znaczenia skoro została wymierzona kara, która nie ma charakteru pomocy de minimis, co w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości.

Dodatkowo NSA zauważa, że zarzuty materialne skargi kasacyjnej nie podnoszą naruszeń prawa stosowanego przez sąd pierwszej instancji. Z oczywistych powodów sąd ten nie mógł naruszać przepisów, które zostały wskazane w zarzucie, bowiem te normy prawne mógł tylko stosować organ, a nie sąd. Ta wada formalna nie prowadzi do nieskuteczności zarzutów kasacyjnych, jednak ma wpływ na zakres kontroli kasacyjnej sądu drugiej instancji. Z tych powodów rozpoznawane zarzuty należało uznać za niezasadne.

Inaczej natomiast NSA ocenia zarzut materialny podnoszący naruszenie art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zakresie wymierzenia kary w wysokości 10 000 złotych za błędne wpisanie numeru rejestracyjnego naczepy. Z akt sprawy wynika, że błąd ten dotyczył pomyłki pisarskiej, która polegała na przestawieniu cyfr z "67" na "76". Rzeczywiście taką omyłkę będącą "czeskim błędem" należy uznać za usprawiedliwioną. Doświadczenie życiowe wskazuje, że w sytuacji, gdy jesteśmy posiadaczami więcej niż jednego pojazdu mogą zdarzać się tego rodzaju pomyłki. Są one usprawiedliwione i jako takie nie dają podstaw do wymierzenia kary, nawet pomimo profesjonalnego charakteru działalności przewoźnika, zwłaszcza że z innych dokumentów wynika, że te dane były w nich poprawnie ujawnione. W takiej sytuacji interes publiczny przemawia za uwzględnieniem stanowiska, że tego rodzaju naruszenie może być usprawiedliwione i jako takie nie daje podstaw do wymierzenia kary.

Mając powyższe na uwadze, ponieważ podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut okazał się zasadny, zasługiwał na uwzględnienie wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., w punkcie pierwszym sentencji wyroku uchylił zaskarżony wyrok w całości.

Ponieważ istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, NSA uznał także za zasadne rozpoznać skargę i orzekając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił również zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS (pkt 2 sentencji wyroku).

Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie zdeterminowanym przyjętym w niniejszym wyroku przez NSA stanowiskiem odnośnie naruszenia art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł w odniesieniu do naruszenia polegającego na wpisaniu numeru rejestracyjnego naczepy z nieznaczną omyłką pisarską (wpisano [3] zamiast [2]) pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny; a następnie oceni, czy w świetle zgromadzonego w ten sposób, rozpatrzonego i ocenionego materiału dowodowego są podstawy do zastosowania w stosunku do skarżącej spółki art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Zasądzona kwota 6400 zł stanowi zwrot wpisu od skargi w wysokości 600 zł oraz wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 300 zł, zwrot opłaty za uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji w wysokości 100 zł, a także zwrot wynagrodzenia pełnomocnika spółki, który występował przed sądem pierwszej instancji oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną, w wysokości 3600 zł za pierwszą oraz 1800 zł za drugą instancję (pkt 3 sentencji).