Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 393/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 50-51, art. 66
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze sprzeciwu A.M., A.M., B.S., K.S., M.B., M.B. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki boiska i placu zabaw I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A.M.j i A.M. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B.S. i K.S. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M.B. i M.B. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7, art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej k.p.a.), nakazał inwestorowi - Gminie o statusie miejskim dokonanie rozbiórki boiska oraz placu zabaw na działce o nr ewid. [...], jako wybudowanych w sposób istotnie odbiegający od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225).

W uzasadnieniu decyzji Inspektor Powiatowy wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2023 r. organ ten przeprowadził w trybie skargowym kontrolę działki nr [...] celem zweryfikowania legalności budowy boiska oraz placu zabaw. Z uwagi na zakres prowadzonych wówczas prac, ograniczających się do niwelacji terenu, brak było możliwości stwierdzenia zgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi. Organ ustalił następnie, iż budowa poprzedzona została dokonanym w organie administracji architektoniczno-budowlanej w dniu [...] czerwca 2022 r. zgłoszeniem. Analiza dokumentacji technicznej dołączonej do zgłoszenia i stwierdzenie, iż docelowa lokalizacja ww. obiektów została zaprojektowana w sposób istotnie naruszający przepisy techniczno-budowlane w zakresie ich usytuowania względem linii rozgraniczającej ulicę oraz od okien pomieszczeń mieszkalnych, stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie zgodności ich budowy z ww. przepisami. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2023 r. oględzin działki nr [...] stwierdzono zakończenie prac budowlanych. Zmierzona wówczas odległość wybudowanego boiska od okien budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] (z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi) wynosiła 4,6 m, od krawędzi jezdni na działce nr [...] - 11,24 m, od krawędzi jezdni na działce nr [...] - 3,2 m, a odległość placu zabaw od krawędzi jezdni na tejże działce - 5,90 m. Stwierdzone nieprawidłowości w ocenie Inspektora Powiatowego stanowią przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, dotyczący inwestycji innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f, realizowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Z uwagi na zakończenie prac organ za niezasadne uznał wydawanie postanowienia o ich wstrzymaniu.

Wskazując na naruszenie wymagań techniczno-budowlanych określonych w § 40 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na mocy którego odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m, organ I instancji stwierdził dalej, iż brak jest możliwości dokonania rozbiórki jedynie fragmentu spornych obiektów budowlanych w celu zachowania wymaganych odległości, bowiem wymagałoby to przeprowadzenia prac o charakterze inwestycyjnym, które nie mogą być nakazane w ramach prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego postępowań naprawczych.

Odnosząc się do podnoszonej w sprawie okoliczności uprzedniego zlokalizowania na spornym terenie placu zabaw, objętego zgłoszeniem z dnia [...] lipca 2015 r., Inspektor zwrócił uwagę, iż także umiejscowienie tego placu naruszało wymogi odległościowe (od drogi). Kwestia ta pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, gdyż plac objęty zgłoszeniem z roku 2015 został rozebrany, a w jego miejscu powstał nowy obiekt o zmienionych parametrach. Organ I instancji podkreślił jeszcze końcowo, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest obowiązany - w ramach procedury zgłoszeniowej - do oceny inwestycji pod względem zgodności jej rozwiązań z przepisami, zaś wszelkie naruszenia w tym zakresie obciążają wyłącznie inwestora.

Powyższe stanowić miało podstawę do nałożenia na inwestora - Gminę o statusie miejskim obowiązku rozbiórki omawianych obiektów jako naruszających - w sposób niedopuszczalny - przepisy techniczno-budowlane.

Pismem z dnia [...] maja 2023 r. reprezentujący Gminę na zewnątrz Burmistrz Miasta złożył odwołanie od ww. decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając jej naruszenie:

1) art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 oraz art. 52 ustawy Prawo budowalne - poprzez niewłaściwe zastosowanie wobec inwestycji realizowanej na podstawie zgłoszenia z art. 29 ust. 1 pkt 20 i pkt 28 tej ustawy, przy braku sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowalnej,

2) § 40 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - poprzez niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do boiska służącego również osobom dorosłym,

3) art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego - poprzez zaniechanie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych mimo iż już podczas pierwszej kontroli budowy (w dniu 30 stycznia) widoczny był zarys boiska, a kontynuacja budowy aż do jej zakończenia naraziła inwestora na znaczne straty materialne,

4) art. 7-9 oraz art. 77 k.p.a. w zakresie niedopełnienia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, w tym poprzez: nieprzeprowadzenie dowodu z projektu zagospodarowania działki o nr [...] w zakresie posadowienia budynku i zachowania odległości od istniejącego placu zabaw, pominięcie dotychczasowego zagospodarowania działki zabudową placem zabaw z roku 2015 (zobowiązującego inwestorów działek sąsiednich do zachowania odległości do jego granic), błędne przyjęcie, iż lokalizacja tego placu zabaw naruszała wymagania techniczno-budowalne w zakresie odległości od drogi, stanowiącej w rzeczywistości drogę ziemną ("wydeptaną"), nie będącą drogą publiczną, ani wewnętrzną, niewydzieloną geodezyjnie i nieokreśloną w ewidencji gruntów jako droga,

5) art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie, mimo iż prowadzenie postępowania w zakresie wydania nakazu z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego stało się bezprzedmiotowe.

Powołując się na powyższe, Burmistrz Miasta wniósł o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając decyzję organ II instancji przywołał przepisy stanowiące podstawę prawną objętej odwołaniem decyzji, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którymi przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1), przy czym przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7). Realizacja spornej inwestycji została zatem zakwalifikowana przez organ I instancji jako wyczerpująca dyspozycję art. 50 ust. 1 omawianej ustawy, na mocy którego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m.in. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (pkt 4). Mimo iż Powiatowy Inspektor nie wskazał w sposób jednoznaczny przyjętej do prowadzenia postępowania podstawy, organ II instancji wywnioskował, iż chodzi o przesłankę z przywołanego pkt 4. Przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane pozostają w ścisłym powiązaniu merytorycznym i proceduralnym.

W ocenie organu odwoławczego na podstawie wyników kontroli z dnia [...] stycznia 2023 r. nieodzowne było wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, prowadzącego do przerwania robót budowlanych. Tymczasem PINB do dnia 22 lutego 2013 r. pozostawał bezczynny i nie wydał postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych związanych z realizacją spornej inwestycji (czego konsekwencją było zrealizowanie inwestycji w całości), w dalszej zaś kolejności "wydał wprost" decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, co stanowić ma uchybienie proceduralne powodujące, iż zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. W ustalonym stanie faktycznym przedmiotową inwestycję należało ocenić jako zrealizowaną legalnie, zgodnie z wymaganiami ustawy Prawo budowlane wynikającymi z art. 28 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 20, zaś ewentualne nieprawidłowości w stanie technicznych i użytkowym takiego obiektu, nawet takie które wynikają z nieprawidłowej realizacji obiektu, mogą podlegać działaniom organów nadzoru budowlanego na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane "Utrzymanie obiektów budowlanych". Z punktu widzenia art. 66 ust. 1 tej ustawy nie ma znaczenia dlaczego doszło do stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji. Oceniając zgodność zrealizowanej inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi oraz rozważając możliwość doprowadzenia inwestycji do zgodności z nimi, według organu II instancji należy mieć również na względzie regulację § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszczającą możliwość spełnienia wymagań, o których mowa w § 1, w sposób inny niż określony w rozporządzeniu - w zależności od wielkości powierzchni użytkowej - stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy; bądź w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań, o których mowa w ust. 2, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy (§ 2 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 2 ust. 3a rozporządzenia). Tymczasem organ I instancji nie podjął czynności w celu ustalenia możliwości zastosowania tejże regulacji.

Kierując się zasadą dwuinstancyjności postępowania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż brak jest możliwości uzupełnienia w trybie art. 136 k.p.a. postępowania dowodowego, którego przedmiotem jest ustalenie okoliczności warunkujących przedmiot i zakres dalszego postępowania. Jako wymagające uzupełnienia w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ odwoławczy wskazał nadto nieudokumentowane w aktach sprawy okoliczności braku sprzeciwu ze strony organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. A. i A.M., B. i K.S., M. i M.B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. sprzeciw od wydanej przez organ odwoławczy decyzji, w którym podkreślili, iż pierwsza czynność dowodowa w sprawie została przeprowadzona w dniu 22 lutego 2023 r., gdy budowę już zakończono. Brak było z kolei podstawy do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, gdy postępowanie nie było jeszcze wszczęte, przed przeprowadzeniem pierwszego dowodu (z oględzin).

Wskazali nadto, że zgodnie z ich wiedzą Gmina przed zgłoszeniem z dnia [...] czerwca 2022 r. dwukrotnie miała składać zgłoszenia budowy spornej inwestycji (w roku 2021 lub 2022), które miały być kwestionowane przez Starostę, z uwagi na naruszenie wymagań odległościowych. W ostatnim ze zgłoszeń "z mapki pousuwano wymiary, żeby w Starostwie nie mogli sprawdzić czy są zachowane minimalne odległości".

Wnoszący sprzeciw podkreślili, że organ odwoławczy sugeruje opracowanie ekspertyzy na podstawie § 2 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 2 ust. 3a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdy tymczasem zgodnie z pełną treścią tego przepisu może on być stosowany wyłącznie przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków. Do już użytkowanych budynków i budowli można stosować tylko § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Poza tym rozwiązania inne, niż są podane bezpośrednio w rozporządzeniu, mogą być stosowane tylko na etapie wydawania pozwolenia na budowę, tzn. w związku z art. 9 Prawa budowlanego. Jeśli boisko i plac zabaw już w czasie ich budowy były niezgodne z przepisami to usuwanie tych nieprawidłowości powinno się odbywać w ramach legalizacji, o ile jest ona możliwa. W sprzeciwie przywołane zostało także stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którym art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowana do uchybień powstałych w związku z realizacją obiektu.

Powołując się na powyższe wnoszący sprzeciw zwrócili się do Sądu o uchylenie decyzji organu odwoławczego.

Odpowiadając na sprzeciw Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko wyrażone w swej decyzji, wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W myśl art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zauważyć należy, że w sprawie zainicjowanej sprzeciwem istotne znaczenie ma zakres kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., określony w art. 64e p.p.s.a., z którego wynika, że rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a nie rozstrzyga o materialnych prawach i obowiązkach stron. Tym niemniej, w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie. Oznacza to, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. To zaś oznacza, iż sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji kasacyjnej nie może sprowadzać tej kontroli do fikcji, a tak w istocie się dzieje, jeśli sąd "ucieka" od przepisów prawa mających w danej sprawie zastosowanie. Takiego działania nie można uznać za sprawowanie kontroli legalności wydanej decyzji, lecz za uchylenie się od zbadania jej zgodności z prawem. p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1484/21; z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19; z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3311/19 oraz z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 286/21). Należy jednak podkreślić, że o ile skarga - w myśl art. 134 p.p.s.a. i art. 145 p.p.s.a. - otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego oraz norm o charakterze proceduralnym, o tyle art. 64e p.p.s.a. wyraźnie kontrolę sądową zawęża tylko do oceny przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Tym samym więc w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem sprzeciwu nie podlegają weryfikacji zarzuty dotyczące zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego w zakresie wiążącym się z merytorycznym rozpoznaniem przedmiotowej sprawy administracyjnej. Szersza kontrola sądowa, mająca wpływ na prawa i obowiązki stron w danej sprawie, jest bowiem możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu dla wszystkich stron uczestniczących w danym postępowaniu administracyjnym oraz zrealizowana jest pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego (por. wyrok NSA z 9 listopada 2021 r., II OSK 2311/21).

Odnosząc się w dalszej kolejności do obowiązujących każdorazowo orzekające w sprawie organy administracji publicznej wymogów procedury administracyjnej, wskazać trzeba, iż stanowiący podstawę prawną kwestionowanej w sprawie decyzji przepis art. 138 § 2 k.p.a. winien być odczytywany w powiązaniu z art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić jego przeprowadzenie organowi, który wydał decyzję. W świetle tych przepisów, jak i na tle uregulowanej w art. 12 § 1 k.p.a. zasady szybkości i prostoty postępowania trzeba przyjąć, że model administracyjnego postępowania odwoławczego jest merytoryczny, a nie kasacyjny. Celem odwołania nie jest bowiem jedynie kontrola prawidłowości (zgodności z prawem i zasadności) decyzji, lecz powtórne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy (por. Z. Kmieciak, Odwołania w postępowaniu administracyjnym, LEX 2011, rozdział II.5.2.). Wydanie decyzji kasacyjnej jest uzasadnione tylko w przypadkach wyjątkowych, to jest takich, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. kompetencja do wydania decyzji kasatoryjnej stanowi zatem wyjątek od zasady orzekania przez organ odwoławczy co do istoty i musi być stosowana w sposób ścisły.

W rezultacie przeprowadzonej z uwzględnieniem nakreślonych powyżej kryteriów kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie wystąpił przypadek uzasadniający kasację decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowiła podnoszona przez tenże organ konieczność podjęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego czynności w celu ustalenia możliwości zastosowania w sprawie regulacji § 2 ust. 2 i ust. 3a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowisko to poprzedziła negacja przez organ II instancji możliwości rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, bez uprzedniego wydania - na podstawie wyników kontroli z dnia [...] stycznia 2023 r. - postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych, o którym stanowi ustawodawca w art. 50 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem organu odwoławczego fakt, że organ pierwszej instancji "wydał wprost" decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, stanowiło uchybienie proceduralne powodujące, iż zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego w kwestii możliwości wdrożenia trybu z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (mającego, z mocy ust. 7 tego przepisu, odpowiednie zastosowanie także do robót już wykonanych) bez uprzedniego wstrzymania robót postanowieniem z art. 50 tejże ustawy. W orzecznictwie wskazuje się, iż brak ingerencji w prowadzone roboty budowlane (w trakcie ich trwania) w żaden sposób nie pozbawia organów nadzoru budowlanego kompetencji w zakresie likwidacji skutków takich robót, o ile były prowadzone, bądź już wykonane w przypadkach określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 119/19). Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. Skoro zatem brak postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie stanowił przeszkody do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji na podstawie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, niezasadne było stanowisko organu odwoławczego o konieczności ponownego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania celem ustalenia możliwości zastosowania w sprawie regulacji § 2 ust. 2 i ust. 3a rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem zakres sugerowanego przez organ odwoławczy wyjaśnienia nie będzie spełniał nieodzownej, z punktu widzenia dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a., przesłanki istotności wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy.

Decyzji kasacyjnej nie uzasadnia również sygnalizowana dodatkowo przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego potrzeba udokumentowania braku sprzeciwu ze strony organu administracji architektoniczno-budowlanej do zgłoszenia z dnia [...] czerwca 2021 r. Celem uzupełnienia tego rodzaju braku organ odwoławczy winien skorzystać z trybu przewidzianego w art. 136 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.

Nie wypowiadając się w dalszej kolejności co do prawidłowości przyjętego przez organ odwoławczy założenia, że w sprawie zastosowanie znajduje tryb z art. 66 ustawy Prawo budowlane, wskazać trzeba, że rolą organu odwoławczego będzie przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego, służącego również zweryfikowaniu kwestii poruszonych w materialnoprawnych zarzutach sprzeciwu. Z uwagi na charakter tych zarzutów podkreślenia wymaga, iż niniejsze orzeczenie sądu nie kreuje żadnych skutków w zakresie praw i obowiązków stron postępowania zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem, zaś dopiero wydanie decyzji merytorycznej otworzy stronom postępowania możliwość poddania weryfikacji sądu administracyjnego przedstawionych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego poglądów co do zastosowania prawa materialnego.

O kosztach postępowania należnych wnoszącym sprzeciw orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.