Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 212/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit.a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału [...] Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Mienia Wojskowego (zwany dalej także jako: "Prezes AMW", "organ II instancji") decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185, zwaną dalej "K.p.a.") i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2061) oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2017, zwana dalej także: "ustawa o zakwaterowaniu"), po rozpatrzeniu odwołania L. L. (zwanego dalej także jako: "Strona"; "Skarżący") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (zwanego dalej także jako: "Dyrektor", "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], którą odmówił wypłaty Skarżącemu odprawy mieszkaniowej.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący [...] lipca 2022 r. (data wpływu) wystąpił do Dyrektora z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Z przedłożonego do akt sprawy rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] z [...].05.2022 r. oraz sprostowanym rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] z [...].05.2022 r. wynika, że ww. [...].05.2022 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa i przeniesiony do rezerwy wskutek ustalenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską o niezdolności do zawodowej służby wojskowej.

Z zaświadczenie nr [...] z [...].06.2022 r. Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej: "WSE") wynika, że Skarżący posiada uprawnienia do wojskowej renty inwalidzkiej od [...].06.2022 r. i posiada na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. [...].05.2022 r. 11 lat i 23 dni czynnej służby wojskowej od której uzależniona jest wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową. W oświadczeniu złożonym w celu wyliczenia odprawy mieszkaniowej Strona wskazała dzień [...].05.2022 r., w którym zajmowała stanowisko służbowe [...] w Jednostce Wojskowej nr [...] na podstawie załączonego rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] z [...].11.2018 r. oraz posiadała następujących członków rodziny: żonę A. oraz córki K., N. oraz K. L, z którymi wspólnie zamieszkiwała pod adresem: [...] , ul. [...].

Na okoliczność potwierdzenia posiadanego stanu rodzinnego, na dzień wskazany przez żołnierza w okresie pełnienia służby wojskowej, tj. [...].05.2022 r. oraz ich wspólnego zamieszkiwania Strona przedstawiła: odpis skrócony aktu małżeństwa nr [...] z [...].06.2022 r., odpis skrócony aktu urodzenia córki K. L. nr [...] z [...].03.2018 r., odpis skrócony aktu urodzenia córki N. L. z [...].02.2013 r., odpis skrócony aktu urodzenia córki K. L. nr [...] z [...].05.2019 r., zaświadczenie Burmistrza [...] z [...].06.2022 r. o zameldowaniu ww. osób pod adresem [...] przy ul. [...] oraz zaświadczenie z przychodni zdrowia "[...]" z [...].06.2022 r. o aktywnej deklaracji POZ ww. osób w przychodni medycznej.

W trakcie pełnienia zawodowej służby wojskowej Skarżący korzystał z wypłaty świadczenia mieszkaniowego i do dnia zwolnienia ze służby nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na zapytanie organu I instancji z [...].07.2022 r., Dyrektor WBE [...].07.2022 r. poinformował, iż Skarżący nie posiadał uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej [...].05.2022 r., a nabył je od [...].06.2022 r. tj. od miesiąca, w którym został złożony wniosek o to świadczenie.

Następnie Dyrektor [...].08.2022 r. zawiadomił Stronę o wszczętym na jej wniosek z [...].07.2022 r. postępowaniu w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, pouczył o wnikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego prawach i obowiązkach Strony oraz zobowiązał do uzupełnienia dokumentów o zaświadczenie zameldowania córek pod adresem wskazanym we wniosku o odprawę mieszkaniową ze wskazaniem okresu zameldowania.

Skarżący przedłożył zaświadczenia Burmistrza Miasta [...] z [...].08.2022 r. o zameldowaniu na pobyt czasowy od [...].02.2022 r. do [...].12.2022 r. pod adresem [...] przy ul. [...] wraz z członkami rodziny wskazanymi we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej oraz orzeczeniem RWKL nr [...] z [...].02.2022 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i orzeczeniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "CWKL") nr [...] z [...].05.2022 r. utrzymującym w mocy zaskarżone orzeczenie RWKL o niezdolności do zawodowej służby wojskowej.

W związku z powyższą przedłożoną dokumentacją, Dyrektor [...].09.2022 r. zwrócił się do Dyrektora WBE w [...] z prośbą o udzielenie informacji czy w związku z przyznaniem Stronie trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, zgodnie z ww. orzeczeniami RWKL i CWKL, Skarżący nabył jednocześnie uprawnienia do wojskowej renty inwalidzkiej, którą przyznano [...].06.2022 r., w którym ww. złożył wniosek o to świadczenie oraz czy prawidłowe jest twierdzenie, że moment nabycia uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej nie jest tożsamy z momentem przyznania uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej.

W odpowiedzi Dyrektor WBE [...].09.2022 r. poinformował, iż Skarżący posiada uprawnienia do wojskowej renty inwalidzkiej od [...].06.2022 r. i zgodnie z przepisami ustawy z 10.12.1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 520 ze zm.) nie można co do zasady utożsamiać daty powstania grupy inwalidztwa ogólnego stanu zdrowia z datą nabycia uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej, a prawo to na gruncie przepisów powyższej ustawy powstaje w formie decyzji wydawanej przez wojskowy organ emerytalny.

W zaistniałym stanie faktycznym sprawy Dyrektor decyzją nr [...] z [...].11.2022 r. odmówił Skarżącemu wypłaty odprawy mieszkaniowej.

W treści uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał, że Strona jest żołnierzem zawodowym, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez RWKL niezdolności do zawodowej służby wojskowej, nie nabył prawa do emerytury wojskowej i nie posiadał prawa do renty inwalidzkiej w dniu zwolnienia ze służby, tj. [...].05.2022 r., a zatem nie wypełnia przesłanki o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu.

W odwołaniu od powyższej decyzji Strona podniosła, że przysługuje jej prawo do odprawy mieszkaniowej na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu z uwagi na zapis art. 23 ust. 1 pkt. 2, który stanowi, że odprawa mieszkaniowa o której mowa w art. 47 przysługuje żołnierzowi z wyłączeniem przypadków zawartych w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Tymczasem Organ I instancji przykłada nieuzasadnioną wagę do dat poszczególnych zdarzeń, co nie może wpływać na fakt nabycia prawa do odprawy mieszkaniowej poprzez uzyskanie prawa do renty inwalidzkiej. W ocenie Strony, przepisy ustawy o zakwaterowaniu nie wskazują uzależnienia przyznania prawa do wypłaty odprawy mieszkaniowej od przyznania renty inwalidzkiej w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie przez organ odwoławczy odprawy mieszkaniowej lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ zgodnie z dostarczoną dokumentacją spełnia wszystkie warunki ustawowe do otrzymania tego świadczenia dla żołnierzy służby stałej, którzy nie nabyli uprawnień do emerytury wojskowej, a uzyskali prawo do wojskowej renty inwalidzkiej.

Po rozpoznaniu odwołania Prezes AMW wydał powołaną na wstępie decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że warunkiem koniecznym do wypłaty odprawy mieszkaniowej żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej jest istnienie przesłanek określonych w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu.

Zgodnie z tym przepisem odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, z wyjątkiem żołnierza, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4a (tj. żołnierza pełniącego służbę wojskową w trakcie kształcenia w uczelni wojskowej, z wyłączeniem żołnierzy zawodowych skierowanych do kształcenia w uczelni wojskowej w czasie pełnienia przez nich zawodowej służby wojskowej), który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej.

Treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ww. ustawy zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania do odprawy mieszkaniowej.

Organ odwoławczy wskazał, że Strona nie posiadała uprawnień do emerytury wojskowej, gdyż z akt sprawy wynika, że pełniła zawodową służbę wojskową w okresie od [...].07.2008 r. do [...].06.2014 r. oraz [...].02.2018 r. do [...].05.2022 r., kiedy to została zwolniona i przeniesiona do rezerwy, wskutek ustalenia przez RWKL niezdolności do zawodowej służby wojskowej.

Uwzględniając powyższe okresy służby liczone w latach, Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową, zgodnie z zaświadczeniem nr [...] Dyrektora WBE z [...].06.2022 r., przez 11 lat i 23 dni. Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 520): "emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który w dniu zwolnienia z tej służby posiada 15 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim (...) ".

Ponadto organ zwrócił uwagę, że Strona nie posiadała również uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej w dniu zwolnienia ze służby wojskowej, tj. [...].05.2022 r.

Z orzeczeń RWKL i CWKL wynika bowiem, że L. L. w dniu [...].02.2022 r. został zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, a inwalidztwo żołnierza zostało ocenione jako powstałe bez związku ze służbą wojskową, gdyż schorzenia ujawniły się lub powstały w trakcie służby wojskowej, z tytułu których nie przysługują świadczenia odszkodowawcze.

Na podstawie powyższych orzeczeń Skarżący został zwolniony i przeniesiony do rezerwy wskutek ustalenia niezdolności do zawodowej służby wojskowej na podstawie rozkazu personalnego nr [...] i skorygowanego rozkazu nr [...] Dowódcy [...], którego egzemplarz odebrał kolejno [...].05.2022 r. oraz [...].05.2022 r.

Skarżący złożył wniosek o wojskową rentę inwalidzką [...].06.2022 r. i nabył uprawnienia od [...].06.2022 r., co daje potwierdzenie w treści pisma Dyrektora WBE z [...].07.2022 r.

Prezes AMW wskazał, że zasady przyznawania żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej renty inwalidzkiej normują przepisy ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 520).

Z analizy treści przepisów określających przesłanki nabycia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej, wprost wynika, że przesłanką determinującą przyznanie prawa do renty inwalidzkiej jest ustalenie inwalidztwa. Inwalidztwo zaś oznacza utratę całkowitej zdolności do zawodowej służby wojskowej. Dopiero przy ustaleniu całkowitej niezdolności do służby wojskowej zachodzi potrzeba określenia grupy inwalidzkiej, która to grupa jest uzależniona od stopnia niezdolności do pracy na ogólnym rynku pracy oraz zachodzi potrzeba ustalenia związku inwalidztwa ze służbą wojskową, tj. przyczyn powstania inwalidztwa. Zatem samo posiadanie orzeczenia RWKL o niezdolności do zawodowej służby wojskowej i przyznaniu grupy inwalidzkiej nie przesądza o posiadaniu uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej.

Stosowne uprawnienie otrzymuje żołnierz ex lege po spełnieniu warunków nabycia prawa i złożeniu wniosku, a następnie jego przyznaniu decyzją organu emerytalnego. Zgodnie z art. 76 kpa dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (zaświadczone), a zaświadczenie wojskowego organu emerytalnego wiąże organy Agencji i stanowi podstawę do orzekania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że nie może kwestionować decyzji wojskowego organu emerytalnego, a zaświadczenia Dyrektora WBE z [...].06.2022 r i [...].07.2022 r. potwierdzają, że Strona posiada uprawnienia do wojskowej renty inwalidzkiej od [...].06.2022 r.

Prezes AMW nie zgodził się w związku z tym z twierdzeniem Strony, że dzień na który organ winien ustalić prawo do wypłaty odprawy mieszkaniowej jest nieistotny, gdyż odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi, który zwalniany jest z zawodowej służby wojskowej i równocześnie, gdy nabył on prawo do emerytury lub renty wojskowej.

Literalne brzmienie tego przepisu określa obowiązek organu do weryfikacji czy żołnierz posiada prawo do odprawy mieszkaniowej, spełniając wszystkie przesłanki przewidziane w ustawie. W ocenie Organu odwoławczego, taki pogląd wyraził również NSA w wyroku z 15.11.2017 r. o sygn. akt I OSK 1442/16, podkreślając, iż przepisy ustawy o zakwaterowaniu wyraźnie wskazują, że "uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby". Skoro Skarżący nabył prawo do wojskowej renty inwalidzkiej od [...].06.2022 r. to tym samym nie posiadał go w dacie zwolnienia ze służby wojskowej.

Ponadto Organ podniósł, że powołany przez Stronę przepis art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu określa zasady wypłaty odprawy mieszkaniowej w przypadku pozytywnej decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie Dyrektor wydał decyzję po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zgodnie z ustawowym terminem 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydana decyzja była negatywna ze względu na brak spełnionych przesłanek warunkujących przyznanie odprawy mieszkaniowej.

Organ II instancji nie zgodził się również z twierdzeniem Strony, iż organ I instancji, winien wydać obligatoryjnie decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej po dostarczeniu zaświadczenia o nabyciu uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej. Ustawodawca określając niezbędne dokumenty, będące załącznikami do wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej przyjął, że niezałączenie co najmniej jednego z nich, uniemożliwia organowi procedowanie w zakresie wypłaty odprawy mieszkaniowej i tym samym wydanie decyzji. Komplet niezbędnych dokumentów stanowi jedną z podstaw do wydania decyzji pozytywnej lub negatywnej. Wbrew więc twierdzeniom Strony, złożenie wymaganego dokumentu nie rozstrzyga obligatoryjnie, że po jego dostarczeniu decyzja w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej będzie pozytywna. Przyjmując, że wypłata odprawy mieszkaniowej miałaby nastąpić po złożeniu wniosku wraz załącznikami, to nie zapadałaby w formie decyzji, ale jako czynność materialno-techniczna, jak w przypadku świadczenia mieszkaniowego. Zatem w przypadku odprawy mieszkaniowej, organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania i, gdy wniosek i załączniki do niego są kompletne, dopiero może wydać decyzję.

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że Skarżący nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie odprawy mieszkaniowej w trybie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, gdyż [...] maja 2022 r. nie posiadał uprawnień do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. L.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest:

1) art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2022 r. poz. 1623 ze zm.);

2) art. 47 ust. 2 ww. ustawy przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz

3) art. 47 ust. 1 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie.

Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie mu przez organ II instancji odprawy mieszkaniowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – zwaną dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem narusza przepisy prawa materialnego w stopniu istotnym na wynik sprawy.

Istota sporu między stronami sprowadza się, co do zasady, do oceny prawnej czy organy SG - odmawiając Skarżącemu wypłaty odprawy mieszkaniowej - dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 23 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 47 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2022 r. poz. 1623 ze zm.) mających zastosowanie ad casum.

Ponieważ stanowiska stron zostały przedstawione w tzw. części "historycznej" nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ponownego ich omówienia, podkreślając jedynie, że - zdaniem organów SG - w przedmiotowej sprawie Skarżący nie spełnia przesłanek pozytywnych do otrzymania odprawy mieszkaniowej, o których mowa w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych, gdyż w dniu zwolnienia ze służby wojskowej tj. [...] maja 2022r. nie posiadał ani uprawnień do emerytury wojskowej, ani też nie nabył prawa do wojskowej renty inwalidzkiej, gdyż uprawnienie do wojskowej renty inwalidzkiej uzyskał "dopiero" od [...] czerwca 2022r., tj. po stwierdzeniu tego faktu przez Dyrektora Biura Emerytalnego.

Organy podkreślają przy tym, że co prawda z orzeczeń RWKL i CWKL wynika, że Skarżący w dniu [...].02.2022 r. został zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, jednakże inwalidztwo żołnierza zostało ocenione jako powstałe bez związku ze służbą wojskową, a schorzenia ujawniły się lub powstały w trakcie służby wojskowej, z tytułu których nie przysługują świadczenia odszkodowawcze.

Na podstawie powyższych orzeczeń Skarżący został zwolniony i przeniesiony do rezerwy wskutek ustalenia niezdolności do zawodowej służby wojskowej na podstawie rozkazu personalnego nr [...] i skorygowanego rozkazu nr [...] Dowódcy [...], które to rozkazy odebrał kolejno [...].05.2022 r. oraz [...].05.2022 r.

W ocenie Sądu, Organy poprzestając na wykładni literalnej "spornego" art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych, pominęły w swoich rozważaniach w rozstrzyganej sprawie przepis art. 47 ust.2 tejże ustawy, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż dokonały wadliwego ustalenia (błąd w derywacji) zakresu jego zastosowania.

Sąd wyjaśnia, że podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona w drodze wykładni prawa z szeregu przepisów prawnych - w tym częstokroć także z aktów prawnych o różnej randze. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w punkcie V ppkcie 9 uzasadnienia wyroku z 10.12.2002 r. P 6/02, OTK-A 2002/7/91, normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego bądź dwu przepisów, zawartych w jednej ustawie (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów.

Również w doktrynie i praktyce sądów przeważa pogląd, zgodnie z którym wykładnię należy kontynuować przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych, bez względu na stopień jasności rezultatu wykładni otrzymanego w wyniku zastosowania dyrektyw chronologicznie wcześniejszych (dyrektyw językowych, systemowych, funkcjonalnych; M. Peno, M. Zieliński, Koncepcja derywacyjna wykładni a wykładnia w orzecznictwie Izby Karnej i Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, w: Zagadnienia prawa dowodowego, pod red. J. Godynia, M. Hudzika, L. K. Paprzyckiego, Warszawa 2011, s. 120).

Jednakowe rezultaty interpretacji otrzymane wg tych trzech typów dyrektyw niebywale wzmacniają uzyskany rezultat wykładni i taka sytuacja winna być typowa w każdym przypadku poprawnie przeprowadzonej legislacji. Różnice rezultatów wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich (M. Zieliński, Clara non sunt interpretanda - mity i rzeczywistość, ZNSA 2012/6/ 18-21; M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady - reguły - wskazówki, Wolters Kluwer 2017, s. 212-213, uw. 432, 433, przypis 17, 18; dalej M. Zieliński, Wykładnia prawa...; wyrok NSA z 2.6.2017 r. I OSK 600/16, cbosa).

W piśmiennictwie podkreśla się również, że od jasnego i niebudzącego wątpliwości rezultatu wykładni językowej wolno odstąpić i oprzeć się na wykładni systemowej tylko wtedy, gdy przemawiają za tym ważne racje. Jedna z nich jest wówczas, gdy uzyskane znaczenie prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi lub gdy prowadzi do konsekwencji absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego (L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Komentarz, Toruń 2002 r., s. 10). Norma prawna nie zawsze bowiem pokrywa się z literalnym brzmieniem przepisu, czego zdają się nie dostrzegać w kontrolowanej sprawie organy obu instancji i Sąd I instancji (por. uchwała SN z 21.11.2001 r. I KZP 26/01, OSNKW 2002/1-2/4; uchwała NSA z 10.12.2009 r. I OPS 8/09, ONSAiWSA 2010/2/21; cz. 4.3 uzasadnienia uchwały 7 Sędziów NSA z 17.2.2020 r. II FPS 4/19, ONSAiWSA 2020/5/60, s. 18-19; M. Zieliński, M. Zieliński, Wykładnia prawa..., s. 255-257, uw. 529-531).

Odnosząc powyższe poglądy i judyakaty do realiów sprawy, w ocenie Sądu, organy winny na tle przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2022 r. poz. 1623 ze zm.) nie tylko poprzestać na literalnym jego brzmieniu i wywieść z niego niekorzystne dla Skarżącego stanowisko, pozostające w oczywistej sprzeczności z ratio legis instytucji prawa żołnierza do odprawy mieszkaniowej po zakończeniu służby, ale kierując się dyrektywami wykładni systemowej, dokonać także analizy przepisu art. 47 wym. ustawy, w tym, w szczególności, brzmienia jego ust.2, który to przepis w zakresie określenia czasu oraz zdarzenia warunkującego nabycie prawa do odprawy mieszkaniowej był wielokrotnie nowelizowany.

I tak przypomnieć należy, że do 2010 roku art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych stanowił, że "Odprawę mieszkaniową wypłaca się na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji a osobą uprawnioną zwalniającą kwaterę", zaś zawarcie umowy następowało po przedstawieniu przez osobę uprawnioną, m. innymi stosownie do pkt 1) tegoż przepisu, "zaświadczenia o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej wydanego przez wojskowy organ emerytalny"

Ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) zmieniono treść art. 47 ust. 2 w ten sposób, że uzyskał on następujące brzmienie: "Dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, ( podkreślenie Sądu), z zastrzeżeniem ust. 5, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Wydanie decyzji następuje po przedstawieniu jednego z następujących dokumentów (...)."

Kolejnej nowelizacji ww. przepisu dokonano w związku z powstaniem Agencji Mienia Wojskowego w oparciu o ustawę z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1322). Mianowicie mocą art. 107 pkt 13 lit. b, komentowany przepis art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu otrzymał następujące brzmienie: "Dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku (podkreślenie Sądu), oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i przedstawieniu co najmniej jednego z następujących dokumentów (...)".

Już z powyższego "porównywania" wprowadzonych przez ustawodawcę zmian wynika, że zmieniono zarówno zasadę, jak i moment rozpoznania/ustalania prawa do odprawy mieszkaniowej, tj. z zasady działania ex officio organu - na postępowanie wnioskowe oraz z momentu rozpoznania prawa do odprawy "w dniu zwolnienia żołnierza ze służby (...)" – na dzień złożenia stosownego wniosku oraz przedstawienia na poparcie swojego uprawnienia określonego dokumentu (Agencja miała obowiązek wydania decyzji o wypłacie nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia takiego wniosku).

W ocenie Sądu, choć zmiana dokonana w 2015 roku miała przede wszystkim na celu przyznanie żołnierzowi prawa do wskazywania dnia z okresu jego służby, w którym ilość norm powierzchniowych była z jego punktu widzenia najkorzystniejsza dla wyliczenia odprawy, to oczywistym jest, że konsekwencją takiej zmiany było również rozpoznanie prawa tego prawa na dzień złożenia określonych dokumentów, w tym zaświadczenia o nabyciu uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej wydanego przez wojskowy organ emerytalny.

Wadliwym jest więc stanowisko Organów, że odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji), przysługuje jedynie żołnierzowi, który w dniu zwolnienia ze służby nabył prawo do emerytury lub wojskowej renty inwalidzkiej, gdyż prawo do odprawy jest oceniane po złożeniu wniosku oraz oświadczeniu żołnierza o stanie rodzinnym (na dzień wskazany przez żołnierza) oraz po przedstawieniu, określonych w ust. 2 art. 47 dokumentów tj. m. innymi - jak w niniejszej sprawie - zaświadczenia o nabyciu uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej.

W doktrynie wskazuje się, że "(...) z założenia językowej racjonalności "prawodawcy" wyprowadza się też regułę interpretacyjną, że każde słowo użyte w tekście prawnym jest potrzebne dla zrekonstruowania jakiejś normy postępowania (nie można przyjmować takiej wykładni, która uznawałaby jakieś sformułowanie tekstu za zbędne), a także regułę, że to samo słowo czy zwrot językowy powtarzający się w tekście aktów prawodawczych ma zawsze taki sam sens, natomiast użycie odmiennego słowa czy zwrotu ma świadczyć o tym, że "prawodawca" miał na myśli dwa odmienne pojęcia ..." (por. Zygmunt Ziembiński [w:] Sławomira Wronkowska, Zygmunt Ziembiński, "Zarys teorii prawa", Poznań 2001, str. 166). Dlatego też, zdaniem Sądu, ustawodawca w tym przypadku tj. przedstawienia zaświadczenia o nabyciu uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej nie dodał zastrzeżenia, iż wojskowa renta inwalidzka winna być ustalona na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, gdyż jak słusznie zauważa sam Organ, przesłanką determinującą przyznanie prawa do wojskowej renty inwalidzkiej jest ustalenie inwalidztwa, co odbywa się określonym trybie, na który zainteresowany często po prostu nie ma wpływu, tak jak choćby w rozpatrywanej sprawie (Skarżący nabył stosowne uprawnienia do wojskowej renty w dniu [...] czerwca 2022r., choć od [...].02.2022r. został zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, a dalej, uznany za całkowicie niezdolnego do służby i zwolniony ze służby z dniem [...]maja 2022r.).

Konkludując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, które miało wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że w sprawie – co przyznaje sam Organ – nie występują przesłanki negatywne, określone w art. 21 ust. 6 pkt 1 – 5 ustawy, a które wyłączają prawa do zakwaterowania do odprawy mieszkaniowej Skarżącego.

Ponownie rozpatrując sprawę Organy uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, co oznacza, że winny rozstrzygnąć uprawnienia Strony do odprawy mieszkaniowej w trybie i na zasadach określonych w art. 47 ust. 1 i 2 ustawy, przy uwzględnieniu nabycia przez Skarżącego uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej na dzień wydania decyzji po złożeniu wniosku oraz oświadczenia o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.