Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 316/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 30 ust. 1, art. 48 ust. 1, ust. 3, art. 49e pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 7 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska Sędziowie: Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 marca 2024 r. nr 41/2024 znak: WOP.7721.193.2023.ATK w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego oddala skargę. a.tp.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 5 marca 2024 r. nr 41/2024, znak: WOP.7721.193.2023.ATK Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania P. S. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu z 6 lipca 2023 r. nr 59/2023, znak: PINB-Z/7355/22 38/AK/3830/2022 wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), powoływanej dalej jako: "prawo budowlane" oraz art. 104 k.p.a. nakazującą P. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - domku holenderskiego o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 3,70 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,30 m pod którą usytuowano domek holenderski, na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...].

Z akt sprawy wynika, że 9 sierpnia 2022 r. do PINB w Zgierzu wpłynęło pismo P. S.A. informujące, że na nieruchomości skarżącej nad którą przebiega linia 220 Kv A.-Z., prowadzone są prace budowlane, a powstająca zabudowa i wykonywanie prac budowlanych w strefie skrzyżowania z linią 220 Kv nie były uzgadnianie z P. S.A. (właścicielem linii NN), a sytuacja ta może stanowić potencjalne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz mienia.

Pismem z dnia 18 sierpnia 2022r. organ I instancji zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Zgierzu o udzielenie informacji czy wydano decyzję o pozwoleniu na budowę lub przyjęto zgłoszenie robót niewymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę dla działki skarżącej. W odpowiedzi na ww. wezwanie Starostwo Powiatowe w Zgierzu poinformowało, że nie odnaleziono wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę i przyjętego zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dla ww. działki.

5 września 2022 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości w obecności P. S. – pełnomocnika skarżącej podczas których stwierdzono, że na terenie nieruchomości znajdują się: obiekt letniskowy, budynek gospodarczy (blaszak) oraz ustęp suchy. Ustalono m.in., że: obiekt letniskowy o wymiarach zew. ok 10 m x 7,30 m usytuowany w odległości ok 3,90 m (od odgrodzenia z działką sąsiednią od słupa drewnianego usytuowanego na zewnątrz domku holenderskiego) i 4 m od ogrodzenia do ściany zew. domku holenderskiego- to odległość od ogrodzenia z działka sąsiednią nr ewid. [...] oraz w odległości ok 6,30 m od ogrodzenia z działką drogową, tj. ul. [...] w R.. Obiekt letniskowy tworzą: domek typu holenderskiego o wym. 10 m x 3,70 oraz drewniana wiata pod którą umieszczono domek holenderski. Domek holenderski posiada koła, ale posadowiony jest na betonowych bloczkach. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika domek nie posiada dowodu rejestracyjnego. Jest wyposażony w instalacje wewnętrzne tj.: wodę doprowadzoną z sieci znajdującej się ulicy, kanalizację z szambem, elektryczną oraz gazową zasilaną z butli 11 kg usytuowaną pod domkiem holenderskim. W domku wydzielono pomieszczenia: salon z aneksem kuchennym, 2 sypialnie, łazienka i pom. WC. Domek holenderski znajduje się pod wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach 10 m x 7,30 m. Wiatę tworzą słupy drewniane o wym. 10 cm x 10 cm, oraz dach konstrukcji drewnianej, dwuspadowy, kryty gontem bitumicznym. Woda z dachu odprowadzana jest rynnami do zbiorników na deszczówkę. Przestrzeń pod wiatą o szerokości ok. 3,60 m tworzy taras wyłożony betonową kostką, wyjście na taras bezpośrednio z domku holenderskiego. Ponadto stwierdzono, że obiekt letniskowy znajduje się w odległości ok 9,10 m od skrajnego przewodu linii wysokiego napięcia przebiegającej przez teren nieruchomości (domierzone do słupa wiaty) i 12,70 m od skrajnego przewodu do ściany domku holenderskiego. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika budynek letniskowy został posadowiony na terenie działki we wrześniu 2021 r. bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w Zgierzu. Domek holenderski pełni funkcję obiektu letniskowego.

Organ I instancji 12 września 2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - domku holenderskiego o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 3,70 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,30 m, pod którą usytuowano ww. domek holenderski, na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...] oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także składania wniosków i zastrzeżeń. 21 września 2022 r. pełnomocnik P. S.A. zapoznał się z aktami postępowania w ww. sprawie.

PINB w Zgierzu postanowieniem nr 114/2022 z 29 września 2022r. znak: PINB-Z/7355/22 38/AK/3830/2022 wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - domku holenderskiego o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 3,70 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,30 m pod którą usytuowano domek holenderski, na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od dania doręczenia przedmiotowego postanowienia. Wskazał, że z uwagi na usytuowanie tymczasowego obiektu budowlanego bezpośrednio pod linią elektroenergetyczną 220 kV, przebiegającą przez działkę nr [...], dla możliwości legalizacji rzeczonego budynku kluczowe znaczenie będzie miało stanowisko P. S.A. w zakresie dopuszczalności usytuowania budynku bezpośrednio pod linią energetyczną.

Zażalenie na ww. postanowienie wniosła P. S. stwierdzając, że było przedwczesne oraz pozbawione podstaw faktycznych i prawnych z uwagi na fakt, że nie upłynął jeszcze wskazany przez organ termin na składanie wniosków i zastrzeżeń. Przy piśmie 16 listopada 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego - domku holenderskiego z datą zgłoszenia 19 października 2022 r.

Postanowieniem nr 41/2023 z 10 lutego 2023 r. ŁWINB w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W wyniku zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ww. postanowienia, skarga P. S. została oddalona.

14 lutego 2023 r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie Wojewody Łódzkiego nr 14/2023 z 8 lutego 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Zgierskiego odmawiające wydania pozwolenia na budowę domku holenderskiego na działce nr [...], obręb R., gm. Z., w związku z niespełnieniem przesłanek określonych w art. 37a ust. 1 prawa budowlanego.

4 kwietnia 2023 r. do PINB w Zgierzu wpłynął wniosek P. S. oraz P. S. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność dotyczącą sposobu korzystania z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], w szczególności okresu czasu w jakim znajdowały się lub nadal znajdują ewentualne obiekty budowlane w szczególności przyczepa campingowa, w tym domek holenderski lub inne nieruchomości. Pismem z 15 maja 2023 r. organ I instancji wezwał P. S. oraz P. S. do osobistego stawienia się w siedzibie organu celem złożenia zeznań w zakresie daty posadowienia domku holenderskiego. 26 maja 2023 r. do organu I instancji wpłynęła odpowiedź P. S. wyjaśniająca kwestię zabudowy na spornej działce. Poinformował on, że domek holenderski został posadowiony na stałym miejscu pod koniec maja 2022 r., a zabudowa wiatą wraz z domkiem została zakończona w lipcu 2022 r. Pismem z 25 maja 2023 r. P. S. wskazała, że cały nadzór nad zagospodarowaniem działki powierzyła ojcu P. S. i w związku z tym posiada małą wiedzę na ten temat.

Zawiadomieniem z 1 czerwca 2023 r. organ I instancji poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. 21 czerwca 2023r. wpłynął wniosek P. S. o dokonanie dokładnego pomiaru odległości obiektów budowlanych położonych na działce nr ewid. [...], ponieważ z indywidualnie dokonanych pomiarów przy udziale geodety wynika, że zabudowa spełnia wymogi dotyczące odległości od osi linii 220 i 400 kV.

Decyzją z 6 lipca 2023 r. nr 59/2023 PINB w Zgierzu nakazał P. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - domku holenderskiego o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 3,70 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,30 m, pod którą usytuowano domek holenderski, na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...] z uwagi na fakt, że inwestor nie złożył wniosku o legalizację obiektu w ustalonym prawnie terminie.

Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o zawieszenie postępowania w całości do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację domku holenderskiego i zarzucając jej wydanie przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację spornego obiektu.

27 lipca 2023 r. wpłynął wniosek P. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację, m. in. obiektu budowlanego – domku holenderskiego o wymiarach ok. 10 m x 3,7 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,3 m, pod którą usytuowano domek holenderski na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...]. Postanowieniem z 8 sierpnia 2023 r. nr 73/2023, znak: PINB-Z/7355/22 38/AK/3830/2022 PINB w Zgierzu odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację obiektu. P. S. wniósł o możliwość złożenia wniosku o legalizację budowli znajdujących się na działce w R. przy ul. [...], a także dołączył pismo z P. będące odpowiedzią na pismo P. S..

ŁWINB w Łodzi po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ po przywołaniu treści art. 28, art. 48a ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 49e pkt 1, pkt 2 prawa budowlanego wyjaśnił, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 prawa budowlanego ma charakter związany, w konsekwencji przedmiotem postępowania było wyłącznie ustalenie, czy skarżąca złożyła w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego wniosek o legalizację. Następnie organ wyjaśnił, że postanowieniem nr 114/2022 z 29 września 2022 r. PINB w Zgierzu wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - domku holenderskiego oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. W postanowieniu poinformował m. in., że niezłożenie wniosku o legalizację skutkuje wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynika zaś, że skarżąca nie złożyła w przewidzianym terminie wniosku o legalizację domku holenderskiego, lecz złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wobec czego termin na złożenie wniosku o legalizację biegł od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne, co miało miejsce z dniem odebrania przez postanowienia nr 41/2023 ŁWINB w Łodzi, czyli 23 lutego 2023 r., zatem 30-dniowy termin upłynął skarżącej 27 marca 2023 r.

Wobec niezłożenia przez skarżącą wniosku o legalizację w wymaganym terminie, organ prawidłowo wydał decyzję o rozbiórce. Organ nie ma innej możliwości niż wydać decyzję o rozbiórce w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację, bowiem ustawodawca nie pozostawił żadnego luzu decyzyjnego w tym zakresie. Przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają możliwości uznaniowego podejścia do danego przypadku. Organ nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, nie może także brać pod uwagę względów słuszności. Złożenie wniosku o legalizację jest przy tym prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki. ŁWINB w Łodzi nadmienił, że skarżąca zaktywizowała się dopiero po doręczeniu jej decyzji o rozbiórce.

Odnosząc się do zarzutu rozpoznania odwołania przez rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację, organ wyjaśnił, że wniosek o przywrócenie terminu stanowiący również jednocześnie wniosek o legalizację wpłynął do PINB w Zgierzu 27 lipca 2023 r., a został nadany 24 lipca 2023 r., po odebraniu przez pełnomocnika skarżącej 17 lipca 2023 r. decyzji nr 59/2023 z 6 lipca 2023 r. w przedmiocie rozbiórki.

Z kolei argument o braku wiedzy na temat możliwości złożenia wniosku o legalizację, jak również o nieposiadaniu wiedzy prawniczej nie znajduje zrozumienia z uwagi na fakt, że pomimo ustanowienia pełnomocnika, skarżąca składała pisma w sprawie, zażalenia na wydane postanowienia również w swoim imieniu. Zatem orientowała się w toczącym się postępowaniu.

Jednocześnie organ dodał, że istotą prowadzonego postępowania był samowolnie wybudowany obiekt budowlany – domek holenderski, zaś kwestia prawidłowości lokalizacji obiektu w stosunku do napowietrznej linii elektroenergetycznej nie stanowiła istoty sprawy na tym etapie postępowania, a kwestia ta byłaby badana w przypadku złożenia przez skarżącą wniosku o legalizację w postępowaniu legalizacyjnym.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. S. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji wyjaśniając, że poprosiła ojca P. S. o pomoc w zagospodarowaniu jej działki w R. przy ul. [...], jednakże w wyniku błędu ojciec nie złożył wniosku o legalizację, a ona dowiedziała się o powyższym fakcie dopiero po otrzymaniu pisma z PINB w Zgierza, gdy już upłynął termin złożenia wniosku o legalizację. Ojciec złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację, jednak organ odmówił jego przywrócenia. Skarżąca nadmieniła, że jest pełna obaw o stan zdrowia psychicznego ojca. Skarżąca wniosła o umożliwienie złożenia wniosku o legalizację i poniesienia jej kosztów finansowych. W jej ocenie demontaż budowli i ponowne ich posadowienie w tym samym miejscem kłóci się ze zdrowym rozsądkiem.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo budowlane] dotyczące postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że obecne brzmienie przepisu art. 48 ustawy – Prawo budowlane nadane zostało ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), obowiązującą od 19 września 2020 r. Na skutek powyższych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostaje rozpoczęte wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane). W postanowieniu tym organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3 ustawy – Prawo budowlane). Jeżeli w dalszym postępowaniu wniosek taki nie zostanie złożony obowiązkiem organ nadzoru budowlanego jest wydanie nakazu rozbiórki (art. 49e pkt 1 powoływanej ustawy), natomiast złożenie wniosku wdraża procedurę legalizacyjną.

W analizowanej sprawie postanowieniem z 29 września 2022 r. wydanym na postawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy – Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zgierzu nakazał wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - domku holenderskiego o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 3,70 m wraz z wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 10 m x 7,30 m, pod którą usytuowano domek holenderski, na działce nr ewid. [...] położonej w R. przy ul. [...]. Jednocześnie w postanowieniu tym organ pouczył stronę o możliwości złożenia w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia wniosku o legalizację wybudowanego obiektu kontenerowego. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 10 lutego 2023 r. po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W wyniku zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ww. postanowienia, skarga P. S. została oddalona.

Zauważyć w związku z tym należy, iż rolą organu w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowanych wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane jest prawidłowe określenie kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja, okoliczność ta przesądza bowiem o tym, czy w ogóle prowadzenie postępowania legalizacyjnego w danym przypadku jest zasadne. Postępowanie legalizacyjne może dotyczyć jedynie takiego obiektu na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Przypomnieć zatem trzeba, że organy zakwalifikował przedmiotowy obiekt budowlany będący tzw. domkiem holenderskim wraz z wiatą, z którą jest związany funkcjonalnie, stanowi obiekt tymczasowy. Posiada on koła, ale posadowiony jest na betonowych bloczkach i nie posiada dowodu rejestracyjnego (zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej). Obiekt ten realizuje cel mieszkalny, o czym świadczy wyposażenie go w instalacje wewnętrzne: wodę zasilaną z sieci znajdującej się w ulicy, kanalizację z szambem, elektryczną oraz gazową zasilaną z butli 11 kg usytuowaną pod domkiem holenderskim oraz wydzielenie w nim salonu z aneksem kuchennym, 2 sypialni, łazienki i pomieszczenia WC. Ponadto, jak, pełnomocnik skarżącej podczas oględzin oświadczył, obiekt ten pełni funkcję letniskową., podlegający reżimowi przepisów ustawy – Prawo budowlane i wymagający zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy – Prawo budowlane. W tej sytuacji kwestia kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu budowlanego, jako wymagającego zgłoszenia, została ostatecznie rozstrzygnięta, co z kolei oznacza że w tym zakresie organ orzekający w niniejszej sprawie był związany stanowiskiem zawartym w ww. postanowieniach i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i nie może czynić dalszych ustaleń oraz formułować odmiennych wniosków.

Postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi natomiast konsekwencję niezłożenia w określonym terminie wniosku o legalizację obiektu budowlanego. W badanej sprawie nie jest sporne, że w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu z 29 września 2022 r. skarżąca została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, jak również nie budzi wątpliwości, że nie składając takiego wniosku z możliwości tej skarżąca nie skorzystała. W tej sytuacji, kierując się treścią art. 49e pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, organ miał obowiązek nałożyć obowiązek rozbiórki danego obiektu budowlanego. Decyzja wydana na podstawie wskazanego powyżej przepisu ma bowiem charakter związany, co oznacza że w wypadku ziszczenia się określonego warunku organ ma obowiązek wydania decyzji o ustalonej treści.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie to, czy skarżąca złożyła w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego wniosek o legalizację, czy nie. W tym pierwszym bowiem wypadku organ nadzoru budowlanego przeprowadziłby postepowanie legalizacyjne, zgodnie z art. 48a i 48b ustawy – Prawo budowlane oraz art. 49 ust. 1-4 ustawy – Prawo budowlane, legalizując nielegalnie wybudowany obiekt. W drugim zaś, wobec braku wniosku o legalizację, pomimo poinformowania skarżącej o takiej możliwości, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był prawnie do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Zauważyć przy tym należy, iż złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona (co w niniejszej sprawie wystąpiło z uwagi na treść postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgierzu z 29 września 2022 r.) z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki.

Dlatego też argumentacja podniesiona w skardze nie mogła odnieść skutku procesowego w niniejszej sprawie.

Sąd nie znalazł także podstaw do przyjęcia aby argumentacja skarżącej podważała ustalenia i ocenę prawną orzekających w sprawie organów. Zasadnie bowiem organy nadzoru budowlanego uznały, że przedmiotowy obiekt wymagał zgłoszenia. W tym zakresie Sąd podziela pogląd, że obiekt budowlany typu "domek holenderski" powinna zostać zakwalifikowana jako tymczasowy obiekt budowlany.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowalne, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Fakt, że określony przedmiot jest przystosowany do tego, aby przemieszczać go po drogach jako przyczepa, nie przesądza o tym, że nie może być uznany za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany, po ustawieniu go na gruncie (zob. m.in. wyroki NSA z 5 kwietnia 2019 r., II OSK 1256/17 oraz z 10 września 2019 r., II OSK 1941/17).

Zdaniem Sądu obiekt budowlany typu "domek holenderski" posiada cechy tymczasowego obiektu budowlanego. Trafnie zauważył organ, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotowy obiekt pełni funkcję rekreacji indywidualnej. Prawidłowo dostrzegł również, że przedmiotowa przyczepa jest przyłączona do instalacji energetycznej, wodociągowej oraz instalacji sanitarnej. Niewątpliwie należy zatem w takich okolicznościach zakwalifikować przedmiotowy obiekt budowlany jako tymczasowy obiekt budowlany. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowy obiekt budowlany, po jego posadowieniu na gruncie, pełni wyłącznie funkcje mieszkalno-rekreacyjne.

W realiach rozpoznawanej sprawy przedmiotowy domek holenderski posiada wszystkie cechy, które umożliwiają zamieszkiwanie w nim ludzi. Nie sposób zatem uznać, aby nie stanowił on tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane. Realizacja takiego zaś obiektu, zgodnie z art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy – Prawo budowalne, wymaga zgłoszenia, o ile obiekt ten został posadowiony na gruncie na czas określony nie przekraczający 180 dni. Gdy okres ten przekracza 180 dni, konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie pozostawiają w tym zakresie żadnych wątpliwości.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

P.K.