Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1634/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2023 r. nr SKO.ŚR/4111/744/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza K. z dnia 2 czerwca 2023 r. odmawiającej przyznania S. B. (dalej: "skarżąca") świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem M. D. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej: "u.ś.r.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 31 kwietnia 2023 r. skarżąca wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 11 kwietnia 2023 r. wynika, że ojciec skarżącej jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 marca 2026 r.

Z przeprowadzonego w dniu 17 maja 2023 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym ojcem, mężem oraz córką urodzoną w 2020 r. Pełni nad ojcem całodobową opiekę, od 2019 r. i od tego czasu nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia. Stan zdrowia ojca skarżącej ulega systematycznemu pogorszeniu, wymaga on stałej opieki w zakresie pielęgnacyjnym, gospodarczym, rano i w nocy. Ojciec skarżącej w 2002 r. przebył udar lewej półkuli mózgu, jest sparaliżowany lewostronnie, ma duże trudności w poruszaniu się, wymaga w wsparcia i asekuracji z uwagi na częste krwotoki, zawroty głowy, utraty przytomności, z tych przyczyn podlegał hospitalizacjom. Ojciec skarżącej wymaga wstawienia endoprotezy stawu biodrowego, ale z uwagi na przebyty udar nie jest to możliwe. Aktualnie jest diagnozowany w kierunku nawrotu choroby nowotworowej węzłów chłonnych. Wymaga pomocy w przygotowaniu, podaniu, spożywaniu posiłków, korzystaniu z toalety, myciu, kąpaniu, ubieraniu się, poruszaniu się. Ojciec udzielił skarżącej pełnomocnictwa, więc zajmuje się sprawami urzędowymi, a także medycznymi, ponieważ ojciec nawet z pomocą, nie jest w stanie poruszać się w środowisku. Skarżąca ma brata, który z uwagi na pracę i miejsce zamieszkania nie jest w stanie opiekować się ojcem. Skarżąca dołączyła do akt dokumentację medyczną obrazującą stan zdrowia ojca – przyjęcia na SOR z powodu upadku, prowadzoną diagnostykę w kierunku nowotworu węzłów chłonnych. Z dokumentacji medycznej wynika, że ojciec skarżącej jest po udarze, cierpi na przewlekłą padaczkę, nadciśnienie tętnicze.

Decyzją z dnia 2 czerwca 2023 r. Burmistrz Gminy K. odmówił skarżącej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca opiekuje się ojcem, którego stan zdrowia systematycznie się pogarsza, wymaga całodobowej opieki i pomocy, ponieważ stan zdrowia uniemożliwia mu samodzielne funkcjonowanie. Jednakże z uwagi na fakt, że niepełnosprawność ojca skarżącej powstała po ukończeniu wieku, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie jest możliwe przyznanie świadczenia skarżącej.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie, mimo że Trybunał Konstytucyjny uznał jego niekonstytucyjność. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Podniosła, że opiekuje się ojcem całodobowo z uwagi na jego pogarszający się stan zdrowia i nie ma żadnej możliwości podjęcia zatrudnienia. Dodała, że decyzją z dnia 28 stycznia 2022 r. zostało jej przyznane świadczenie pielęgnacyjnego do dnia 31 marca 2023 r.

Decyzją z dnia 4 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Gminy K. W uzasadnieniu wskazało, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo z ojcem, mężem i córką. Brak jest w aktach dokumentacji potwierdzającej aktywność zawodową skarżącej. Kolegium ustaliło, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad ojcem. SKO podkreśliło, że do ustalenia i oceny przesłanek świadczenia pielęgnacyjnego należy podchodzić z dużą rozwagą. Dodatkowo, organ podniósł, że skarżąca ma brata, który również może realizować obowiązek alimentacyjny względem ojca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, którego mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na: - przyjęciu, że faktyczne sprawowanie przez córkę opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, iż niepełnosprawny ma jeszcze syna.

- nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy u.ś.r. pozwalają organowi na ustalanie możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osobę zobowiązaną, a przez to wkraczanie w kompetencje zaskarżone dla sądu powszechnego,

- przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;

- art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez córkę nad niepełnosprawnym ojcem, jak również do aktywności zawodowej przed 2019 roku skarżącej;

- art. 11 i art. 107 § 3 k. p. a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Z dołączonych do skargi dokumentów wynika, że skarżąca pozostawała w zatrudnieniu w następujących okresach: 01.07.2019 do 4.03.2020 w wymiarze ½ etatu (umowa wygasła z upływem czasu na jaki została zawarta), od 5.03.2019 do 4.06.2019 r. w wymiarze pełnego etatu; od 1.10.2014 do 4.03.2019 w wymiarze pełnego etatu. Do skargi skarżąca przedłożyła również zaświadczenia o stanie zdrowia ojca, z których wynika, że rozpoznano u niego czerniaka w stadium rozsiewu. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wynika, że ojciec skarżącej jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 marca 2026 r.

Pismem z dnia 11 października 2023 r. skarżąca poinformowała Sąd o śmierci ojca i przedłożyła akt zgonu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie o podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia zastosowania normy prawnej będącej podstawą decyzji, odmówiono przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

W niniejszej sprawie bezsporny był fakt sprawowania przez skarżącą opieki nad ojcem, zakres opieki określony w wywiadzie środowiskowym, a także okoliczność, że do alimentacji osoby niepełnosprawnej zobowiązana jest dwójka dzieci M. D. Sporną okolicznością było zaistnienie w sprawie przesłanki rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Ojciec skarżącej jest wdowcem, a zatem skarżąca jest osobą legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

Należy wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19, CBOSA). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13).

Należy podkreślić, że u.ś.r. wyraźnie przewiduje, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest w dwóch sytuacjach: kiedy opiekun rezygnuje z zatrudnienia celem opieki nad osobą niepełnosprawną oraz kiedy opiekun ze względu na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną nie podejmuje zatrudnienia, mimo że obiektywnie mógłby zatrudnienie podjąć. Rezygnację z zatrudnienia należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Istotne jest to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku, istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2023 r., II SA/Gd 814/22). Tymczasem, w niniejszej sprawie ani organ I, ani II instancji nie dokonał ustaleń faktycznych w tym zakresie. Skarżąca nie została na żadnym etapie postępowania wezwana do wykazania spełnienia przesłanki rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia. Organ I instancji ustalił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia a opieką nad ojcem. Równocześnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w zaskarżonej decyzji przyjęło, że w sprawie brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy biernością zawodową skarżącej a opieką nad ojcem. W toku postępowania nie zostało jednak ustalone, czy i kiedy skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia, czy skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, od jakiego czasu, z jakiej przyczyny. W rezultacie, w ocenie Sądu ustalenia organu II instancji zawarte w zaskarżonej decyzji należy uznać za dowolne i nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym sprawy. Równocześnie, wskazać należy, że sam fakt posiadania przez skarżącą brata zobowiązanego do alimentacji ojca nie może a priori – bez ustalenia sytuacji faktycznej w konkretnej sprawie – stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia. Istotne jest zatem to, czy na dzień złożenia wniosku (por. art. 24 ust. 2 ustawy), a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną, spełnione były przesłanki przyznania świadczenia, w tym w szczególności, czy skarżąca nie podejmował zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad ojcem. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. (sygn. akt I OSK 275/21, CBOSA), że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje również konieczność poszukiwania związku - także czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną.

Zdaniem Sądu organy były zobowiązane do ustalenia, czy w dacie rozstrzygania wyłączną przyczyną rezygnacji, czy też niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą była konieczność sprawowania opieki nad ojcem. Opieka ta, aby mogła stanowić podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a więc powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2022 r. (sygn. akt III SA/Kr 1700/21), że ustalenia w zakresie przyczynowo-skutkowego muszą się opierać na w pełni miarodajnych przesłankach w aspekcie subiektywnym (motywy niepodejmowania zatrudnienia) oraz obiektywnym (uwarunkowana czynnikami zewnętrznymi możliwość znalezienia pracy). Sąd zwraca uwagę, że w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie znalazły się żadne ustalenia dotyczące zakresu opieki skarżącej nad ojcem, ani ocena, czy zakres tej opieki wyklucza podjęcie przez skarżącą zatrudnienia. W decyzji organu I instancji wskazano natomiast, że opieka sprawowana przez skarżącą spełnia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 u.ś.r.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak natomiast stanowi art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Należy wskazać, że uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19).

W ocenie Sądu przedwcześnie – bez wyjaśnienia kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych związanych z historią zatrudnienia skarżącej oraz sytuacją brata zobowiązanego do alimentacji ojca skarżącej - odmówiły przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W toku postępowania, wbrew treści art. 79a § 1 k.p.a., organy nie poinformowały skarżącej o okolicznościach, które na dzień rozstrzygania nie zostały wykazane przez skarżącą. Zgodnie z treścią tego przepisu, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. Skarżąca na etapie postępowania przed organem I, ani II instancji nie została zawiadomiona o przesłankach zależnych od strony, które w toku postępowania nie zostały wykazane. Równocześnie, w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z uwagi na brak przedłożenia przez skarżącą dokumentacji potwierdzającej rezygnację z zatrudnienia, stwierdziło, iż brak jest w sprawie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką nad ojcem a rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 79a§ 1 k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy (por. wyrok NSA z 17 lutego 2023 r., I GSK 1344/22).

Zdaniem Sądu organy nie poinformowały skarżącej o braku wykazania związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją, czy też niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, nie poinformowały skarżącej o konieczności wykazania przeszkód w realizacji obowiązku alimentacyjnego przez brata. Równocześnie, na etapie skargi skarżąca dołączyła dokumenty potwierdzające historię zatrudnienia.

Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Wskazać ponadto należy, że skarżąca w odwołaniu od decyzji podniosła, że w okresie od 1 października 2021 r. do 31 marca 2023 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie odniosło się w ogóle do tej okoliczności. Tymczasem, zasada określona w art. 8 k.p.a. wymagała co najmniej wyjaśnienia skarżącej, w jaki sposób zmieniły się okoliczności faktyczne lub prawne, że uzasadnione jest nieprzyznanie świadczenia na kolejny okres.

Z uwagi na śmierć ojca skarżącej po wydaniu decyzji przez organ II instancji, Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję. W związku ze śmiercią osoby niepełnosprawnej nie będzie bowiem możliwe przeprowadzenie postępowania w postaci sporządzenia kolejnego wywiadu środowiskowego, a jedynie oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach powstałych przed śmiercią ojca skarżącej, ewentualnie na oświadczeniach skarżącej. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uzupełni materiał dowodowy zebrany w sprawie, dokona ustaleń faktycznych w zakresie: historii zatrudnienia skarżącej, przyczyn niepodejmowania zatrudnienia w czasie opieki nad ojcem, zakresu opieki jakiej wymagał ojciec z uwagi na stan zdrowia, świadczenia, które uprzednio pobierała skarżąca, okresu jego pobierania, udziału brata skarżącej w opiece nad ojcem, ewentualnych kroków prawnych podjętych przez skarżącą celem uzyskania pomocy od brata. Organ powinien ustalić również kto opiekował się ojcem w czasie, gdy skarżąca urodziła dziecko i w okresie połogu skarżącej, z uwagi na fakt, że córka skarżącej urodziła się w 2020 r., a skarżąca deklarowała stałą opiekę nad ojcem od 2019 r. W oparciu o całokształt okoliczności faktycznych Kolegium oceni, czy w odniesieniu do skarżącej zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podjętą decyzję uzasadni zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu oznacza to, że sprawa skarżącej powinna być rozpoznana przez organ na podstawie przepisów u.ś.r. obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Z uwagi na użyte w przepisie sformułowanie "powstania prawa", a nie "ustalenia prawa" konieczne jest zastosowanie przepisów dotychczasowych, mimo braku wydania decyzji przed dniem 31 grudnia 2023 r. Dotychczasowe przepisy należy zatem stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. oraz spełniają określone w ustawie przesłanki jego przyznania. Wskazać należy, że to czy skarżąca je spełnia należy już do istoty sprawy, która wobec wadliwego zastosowania przepisów procesowego nie została rozstrzygnięta (tak słusznie wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2013 r., II SA/Go 552/13).

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł jak w sentencji wyroku.