Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 929/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 5a, art. 50, art. 53 par. 2,3, art. 134, art. 200, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 2 pkt 1,2,6, art. 19 ust. 1 pkt 7, art. 6 ust. 1,3
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Ł. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia 31 maja 2016 r. nr XXII/206/16 w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność § 3 ust. 4, § 5, § 7 ust. 2 i 5, § 12 ust. 1, § 17 ust. 2, § 18 ust. 5, § 22 ust. 6, § 24, § 27 ust. 5 zaskarżonej uchwały, II. w pozostałej części oddala skargę, III. zasądza od Rady Miejskiej w Pyrzycach na rzecz skarżącego Ł. K. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Ł. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia 31 maja 2016 r. nr XXII/206/16 w sprawie regulaminu dostarczania wody, zarzucając naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz.747 z późn. zm.), zwanej dalej również "u.z.z.w." i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części regulacji zawartych w zapisach § 3 ust. 4, § 5, § 7 ust. 2 i 5, § 12 ust. 1, § 14 ust 2 pkt 3, § 17 ust.2, § 18 ust. 5, § 22 ust. 6, § 24, § 27 ust. 5, § 28. ust. 1, § 28 ust. 2 i 3 oraz rozdziału 11 regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków pt. " Warunki dostawy wody na cele przeciwpożarowe" oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Skarżący podniósł, że naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 u.z.z.w. polega na:

1) umieszczeniu w § 3 ust. 4 regulaminu, zapisu odsyłającego odbiorców usług do przepisów rozporządzeń wykonawczych do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu

w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, odnośnie jakości dostarczonej wody, podczas gdy art. 19 ust. 2 pkt. 1 w/w ustawy wskazuje, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków musi zawierać unormowania dotyczące minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne

w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) wskazaniu w § 5 regulaminu, że "w razie przerwy w dostawie wody przekraczającej 12 godzin przedsiębiorstwo powinno zapewnić zastępczy punkt poboru wody i poinformować odbiorcę usług o jego lokalizacji", które to określenie "powinno zapewnić" nie nakłada na przedsiębiorstwo żadnego obowiązku wbrew treści art. 19 ust. 2 u.z.z.w., a nadto dokonaniu w § 27 pkt. 4 regulaminu zapisu w odniesieniu do tego samego zdarzenia, iż Przedsiębiorstwo "ma obowiązek zapewnić" zastępczy punkt poboru wody i poinformować o tym fakcie odbiorców usług wskazując lokalizację zastępczego poboru wody" co skutkuje wewnętrzną sprzecznością zapisów zaskarżonej uchwały;

3) nałożeniu w § 14 ust. 2 pkt. 3 regulaminu na osobę ubiegającą się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowo - kanalizacyjnej obowiązku okazania przedsiębiorstwu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do nieruchomości albo wskazania okoliczności uprawdopodabniających fakt korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, podczas gdy przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę nie zawierają podstaw do określenia takiego wymogu w stosunku do wniosku o realizację przyłącza.

4) umieszczeniu w § 22 ust. 6 regulaminu zapisu, zgodnie z którym przed zasypaniem przyłącza wykonać należy operat geodezyjny, podczas gdy sytuacje, w których sporządza się dokumentację geodezyjną uregulowane zostały na poziomie ustaw i rozporządzeń, a zatem nie może ona być normowana przez akt prawa miejscowego jakim jest uchwała Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia 31 maja 2016 r.

5) przyznaniu przez Radę Miejską, w § 24 regulaminu, kompetencji dla przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, do określenia wzoru zgłoszenia odbioru oraz protokołu odbioru, podczas gdy ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu

w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przewiduje takiej możliwości;

6) umożliwieniu w § 27 ust. 5, § 28. ust. 1 oraz § 28 ust. 3 regulaminu ograniczenia świadczenia usług przez przedsiębiorcę oraz wstrzymania zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków w nieobjętych ustawą przypadkach oraz dokonanie modyfikacji w § 28 ust. 2 regulaminu zapisów ustawy wskazujących, w jakich przypadkach przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne, podczas gdy w orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się za niedopuszczalne powtórzenie regulacji ustawowych, bądź ich modyfikację przez przepisy prawa miejscowego .

7) umieszczeniu w § 7 ust. 2 i 5 w § 12 ust. 1, w § 17 ust. 2 regulaminu zapisów dotyczących postanowień umownych, podczas gdy stosownie do treści art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w., regulamin powinien określać szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług, a nie wskazywać co ta umowa powinna zawierać oraz nałożeniu na odbiorcę usług, w § 18 ust. 5 regulaminu, obowiązku terminowego regulowania należności za dostawę wody i odprowadzanie ścieków, która to kwestia może być wyłącznie przedmiotem skonkretyzowanych i zindywidualizowanych postanowień umownych, ustalanych przez same strony umowy cywilnoprawnej o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i zastrzeżona jest do ustalenia w drodze umowy pomiędzy jej stronami;

8) pominięciu w rozdziale 11 regulaminu, pt. "Warunki dostawy wody na cele przeciwpożarowe", technicznych czynności, jakie muszą zostać wykonane przez straż pożarną oraz przedsiębiorstwo, które umożliwią straży pożarnej dostęp do wody.

W uzasadnieniu skargi Ł. K. szczegółowo odniósł się do wskazanych naruszeń uchwały, odwołując się również do orzecznictwa sądów administracyjnych

w sprawach ze skarg na podobne uchwały. Do skargi załączył kopię pisma z dnia

15 czerwca 2016 r., którym wezwał Przewodniczącego Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa, domagając się zmiany wskazywanych zapisów uchwały z dnia 31 maja 2016 r. W odpowiedzi na to wezwanie, Przewodniczący Rady Miejskiej, pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. poinformował skarżącego, że termin rozpatrzenia jego wezwania zostaje przedłużony do dnia 30 września 2016 r., zgodnie z art. 36 k.p.a. w związku z art. 237 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2016 r. poz. 781 – j.t. ze zm.), dalej również jako "p.p.s.a.", ewentualnie o odrzucenie skargi jako przedwczesnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. W przypadku przyjęcia przez sąd, że skarżącemu przysługuje legitymacja skargowa, organ wniósł o oddalenie skargi w całości, jako bezzasadnej.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ w pierwszej kolejności podniósł brak interesu prawnego po stronie Ł. K. do zaskarżenia uchwały w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Organ podniósł, że krąg podmiotów uprawnionych do złożenia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy określają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 – t.j. ze zm.), dalej również jako "u.s.g.", która

w art. 101 ust. 1 stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Dalej organ, powołując się na wyroki sądów administracyjnych (WSA

w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 973/14, WSA w Łodzi z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1041/07, NSA z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 277/08), wskazał, że interes prawny powinien być aktualny, obiektywnie istniejący w dacie wejścia w życie zaskarżonego aktu, bądź najpóźniej w dacie złożenia skargi. Nie może to być interes tyko przewidywany w przyszłości ani też hipotetyczny. Wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., zdaniem organu, nie legitymuje samo tyko zagrożenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, więc w skardze należy wykazać, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia miało miejsce nie później niż w dacie wniesienia skargi.

Organ wskazał, że zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 11 lipca 2016 r. poz. 2806

i weszła w życie w dniu 25 lica 2016 r. Oznacza to, zdaniem organu, że w dacie złożenia skargi to jest w dniu 11 lipca 2016 r. przedmiotowa uchwała nie mogła w żaden sposób naruszyć interesu prawnego skarżącego, albowiem normy prawne w niej zawarte nie weszły w życie, a co za tym idzie nie wywołały skutków prawnych.

Organ uważa, że zaskarżona uchwała w żadnym zakresie nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia Ł. K., nie wykazał on bowiem konkretnego, istniejącego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a naruszeniem jego aktualnej, indywidualnej sytuacji prawnej w dacie jej wejścia w życie. Zapisy uchwały nie ograniczają w żaden sposób i nie wpływają negatywnie na sytuację Ł. K., nie pozbawiają go żadnych uprawnień, ani nie uniemożliwiają realizacji jego praw.

Dalej organ zwrócił uwagę na fakt, że skarżący nie ubiega się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej, nie wskazuje, czy taka sieć ma powstać i objąć jego nieruchomość, nie wskazuje też, że posiada nieruchomości wymagające podłączenia. Budynek, w którym skarżący mieszka od 2013 r. posiada przyłącze wodociągowe wykonane przed 2000 r. i kanalizacyjne wykonane w 2015 r. Zdaniem organu, w tym kontekście nie sposób przyjąć, że kwestionowana uchwała bezpośrednio dotyczyła skarżącego.

Niezależnie od argumentacji odnoszącej się do braku interesu prawnego po stronie skarżącego, organ podniósł także, że skarga powinna zostać odrzucona jako przedwczesna. Wyjaśniając swoje stanowisko w tej kwestii organ wskazał, że określony w art. 52 § 1 i 3 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jakim jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jest uznany za spełniony w sposób odpowiadający celowi jego ustanowienia tylko wtedy, gdy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może wywrzeć skutek rzeczywisty, w postaci uchylenia przez organ zaskarżonego aktu lub przez uznanie przez stronę racji organu, wskutek zapoznania się z argumentacją zawartą w odpowiedzi na wezwanie.

Dalej organ wywodził, że w przypadku zastosowania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa i nieudzielenia przez organ odpowiedzi na to wezwanie, skargę do sądu administracyjnego można wnieść - w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw.

z art. 35 § 3 k.p.a. - między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem, licząc od dnia wniesienia wezwania, natomiast jeżeli odpowiedź zostanie udzielona - termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi. Taka wykładnia odpowiada, zdaniem organu, zarówno literalnemu brzmieniu przepisu, jak i służy realizacji ratio legis, dla którego został on ustanowiony (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.08.2015 r., sygn. akt. II FSK 1830/15 i z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2715/12).

Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesiono w dniu 16 czerwca 2016 roku, natomiast skarga została wniesiona w dniu 11 lipca 2016 roku, zatem przed upływem trzydziestodniowego terminu do udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. W konsekwencji, uwzględniając powyższą wykładnię należy stwierdzić, że skarga jest przedwczesna.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów, organ nie zgodził się z zaprezentowanym w skardze stanowiskiem. W przedmiocie jakości dostarczanej wody wyjaśnił, że powinna ona być zdatna do spożycia przez ludzi. Konsekwencją tego wskazania jest przywołanie przepisów aktów wykonawczych, gdyż to one wskazują jakie dokładnie parametry winna posiadać taka woda. Organ uchwałodawczy nie ma kompetencji w określaniu w sposób dowolny parametrów wody zdatnej do spożycia. Uchwała rady gminy, będąca jednocześnie aktem prawa miejscowego, musi uwzględniać unormowania zawarte w innych aktach prawa, jednakże bez potrzeby wpisywania ich do jej treści postanowień innych aktów prawnych. Zdaniem organu § 3 ust. 4 regulaminu w zakresie w jakim wskazuje inne akty prawne, nie stanowi odesłania do ich treści i nie mają one na celu zastąpić obowiązku wskazania przez radę gminy w uchwale minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Wskazanie tych przepisów ma jedynie pomocniczo wskazywać, na fakt istnienia takich przepisów, które precyzują określenie jakości wody wskazane w regulaminie.

Organ nie podzielił poglądu, iż użycie w § 5 regulaminu zwrotu "powinno" nie jest jednoznaczne z nałożeniem na przedsiębiorstwo obowiązku zapewnienia zastępczego poboru wody.

Zdaniem organu nietrafny jest również zarzut odnoszący się do określonego

w § 14 ust. 2 pkt 3 regulaminu obowiązku okazania dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, która ma zostać przyłączona do sieci wodno-kanalizacyjnej. Żądanie to znajduje bowiem uzasadnienie w art. 6 ust. 4 u.z.z.w.

Odnosząc się do zarzutu kwestionującego zgodność z prawem § 22 ust. 6 regulaminu, organ wskazał, iż zawarcie takiej regulacji jest zasadne i podyktowane było koniecznością wykazania realizacji poszczególnych prac przy odbiorze przyłącza. Brak takiego zapisu mógłby skutkować zarzutem, iż gmina w sposób niepełny wypełniła delegację ustawową w zakresie uregulowania sposobu dokonywania przez przedsiębiorstwo odbioru wykonanego przyłącza.

Organ nie zgodził się także z zarzutem dotyczącym niezgodnego z prawem przeniesienia uprawnień organu gminy do określenia wzorów zgłoszenia odbioru oraz protokołu odbioru wyjaśniając, że regulamin w sposób wyczerpujący reguluje zagadnienia sposobu dokonywania przez przedsiębiorstwo odbioru wykonanego przyłącza, w tym w § 25 i 26 wskazano jakie zapisy powinny znaleźć się w zgłoszeniu odbioru oraz protokole odbioru. Tym samym przedsiębiorstwo określając wzór zgłoszenia odbioru oraz protokołu musi przestrzegać zasad określonych w regulaminie i nie może zawrzeć we wzorach postanowień niezgodnych z obowiązującym prawem miejscowym.

W przedmiocie zarzutu dotyczącego określenia w § 27 ust. 5 oraz § 28 ust. 1, 2 i 3 regulaminu przypadków, w których ma prawo ograniczyć lub wstrzymać świadczenie usług organ wyjaśnił, że wskazane w art. 8 ust. 1 ustawy przesłanki odcięcia dostaw wody i zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego są także traktowane jako przesłanki rozwiązania umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Ponieważ usługi wodociągowo-kanalizacyjne są usługami o charakterze użyteczności publicznej, dopuszczalność zaprzestania ich świadczenia nie może wynikać wyłącznie z woli stron, ale musi mieć także podstawę prawną w przepisach ustawy zaopatrzeniowej. Możliwość wypowiedzenia umowy przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest ograniczona do przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy (tak w: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt: III SK 64/13). Rozwiązanie umowy na podstawie innych przesłanek byłoby naruszeniem tego przepisu. Jednocześnie organ wskazał, iż § 28 ust. 1 pkt 1-4 Regulaminu ma odmienny charakter, podstawy tam wskazane mają charakter nadzwyczajnych przyczyn wstrzymania zaopatrzania w wodę lub odprowadzania ścieków, które nie stanowią jednak podstawy wypowiedzenia umowy przez przedsiębiorstwo.

Organ nie podzielił również zarzutów odnoszących się do zamieszczenia

w regulaminie zapisów, które w swej istocie mają charakter postanowień umownych,

a zatem powinny się znaleźć w umowach zawieranych z odbiorcami usług. Podniósł,

że wskazane przez skarżącego postanowienia regulaminu stanowią normy abstrakcyjne, skierowane do ogółu odbiorców. Nie stanowią one zakresu praw

i obowiązków stron, które winny być regulowane w sferze relacji cywilnych pomiędzy podmiotami. Zaskarżone przepisy w żadnym stopniu nie wpływają na możliwość kształtowania zapisów umowy przez strony stosunku prawnego.

Końcowo organ nie zgodził się także z zarzutem dotyczącym określenia

w rozdziale 11 regulaminu warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe uznając, że zostały one sformułowane zgodnie z delegacją ustawową, treść przepisów jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

Skarżący Ł. K., wezwany do wykazania, że posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia 31 maja 2016 r., pismem

z dnia 12 września 2016 r. wyjaśnił, że uchwała dotyczy jego interesu prawnego jako mieszkańca gminy, korzystającego ze stosownych urządzeń wodno-kanalizacyjnych, bowiem zawiera regulacje normatywne, wyznaczające jego prawa i obowiązki, jak również obowiązki przedsiębiorstwa świadczącego na jego rzecz usługi w tym zakresie. Ł. K. potwierdził, że posiada zawarte umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, w których przedsiębiorstwo zobowiązuje się do świadczenia na jego rzecz usług na warunkach określonych umową, przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (...), a także regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Skarżący wyjaśnił, że niektóre z kwestionowanych przez niego zapisów bezpośrednio dotyczą jego praw i obowiązków, w szczególności odnoszące się do jakości dostarczanej wody, czy przypadków, w których przedsiębiorstwo może zaprzestać świadczenia usług, czy też zapisy zawierające regulacje, które powinny zostać zawarte w umowie pomiędzy odbiorcą usług i przedsiębiorstwem. Ponownie zakwestionował zgodność z prawem zapisów regulaminu odnoszących się do konieczności okazania przedsiębiorstwu tytułu prawnego do nieruchomości w przypadku ubiegania się o przyłączenie do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej.

Skarżący, w piśmie z dnia 11 października 2016 r., ustosunkował się również do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę, podnosząc, że brak jest podstaw do jej odrzucenia z tego powodu, iż została wniesiona w dacie opublikowania zaskarżonej uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego i podtrzymując swoje stanowisko w przedmiocie wskazywanych w skardze naruszeń prawa.

Pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. oświadczył, że nie udzielono odpowiedzi na wezwanie skarżącego, bowiem została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. i przygotowano odpowiedź na skargę. Rada Miasta nie zajmowała się oceną zasadności podnoszonych przez skarżącego zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą swym zakresem między innymi orzekanie

w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – tj.

ze zm.), dalej również jako "p.p.s.a.".

Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a jej kontrola pod względem zgodności z prawem wykazała, iż została ona wydana z naruszeniem prawa.

Przystępując do rozpoznania skargi, w związku z argumentami podnoszonymi przez organ, a odnoszącymi się do braku interesu prawnego skarżącego oraz przedwczesnego złożenia skargi, należy wyjaśnić, że skarga na akt prawa miejscowego nie jest actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa, (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków.

W doktrynie i judykaturze istnieje ugruntowane stanowisko dotyczące cech jakie powinien posiadać interes prawny. Przyjmuje się, że powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, a ponadto powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim administracyjnego (materialnego), choć dopuszcza się również, aby była to norma prawa cywilnego. W tym ostatnim przypadku zwraca się jednak uwagę, że przepisy prawa cywilnego mogą być uwzględnione przy wyprowadzaniu interesu prawnego tylko wówczas, gdy przepis materialnego prawa administracyjnego odsyła do instytucji prawa cywilnego. Samoistnie natomiast normy prawa cywilnego nie dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego strony, bowiem przedmiotem regulacji tych norm są stosunki cywilne, a nie stosunki administracyjne. Należy przyjąć, że interes prawny powinien być bezpośredni, a więc wynikać wprost z norm prawa powszechnie obowiązującego. Pojęcie interesu prawnego uosabia potencjalną możność nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień, które muszą wynikać z powszechnie obowiązującego prawa i których adresatem może być wyłącznie osoba określona (wskazana) przez to prawo (patrz Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. CH Beck, wyd. 2).

Badając warunki dopuszczalności skargi na akt prawa miejscowego, sąd jest zobligowany zbadać, czy został naruszony interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Jak wynika z brzmienia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do wniesienia skargi legitymowanym jest jedynie podmiot, który wykaże naruszenie prawnie chronionego interesu lub uprawnienia. Wnosząc skargę na podstawie tego przepisu należy wykazać się nie tylko interesem prawnym, ale także wykazać, że doszło do jego naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2015 r., I OSK 2933/14). Legitymacja do wniesienia skargi na uchwały organu powiatu jest legitymacją szczególną w stosunku do tej, która wynika z art. 50 p.p.s.a., a rygory związane z wnoszeniem skarg, z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi, są ostrzejsze (zob. wyrok NSA z dnia

12 lutego 2009 r., II OSK 1421/08). Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd jest zobligowany do zbadania w pierwszej kolejności legitymacji procesowej wnoszącego skargę.

Skarżący swój interes prawny w niniejszej sprawie wywodził z faktu, iż jest mieszkańcem gminy, a zaskarżona uchwała wprost odnosi się do jego praw

i obowiązków. Wskazał przy tym, że kwestionowane przez niego zapisy aktu prawa miejscowego, dotyczące między innymi jakości dostarczanej wody, czy powodów wstrzymania świadczenia usług i zapewnienia zastępczo dostaw wody, bezpośrednio wpływają na sferę jego praw i obowiązków, bowiem jest odbiorcą usług świadczonych przez przedsiębiorcę, a warunki świadczenia tych usług określa ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (...), regulamin oraz zawarta z przedsiębiorcą umowa.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarżący posiada interes prawny

w zaskarżeniu uchwały, bowiem – wbrew wywodom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, regulamin, który określa zakres praw i obowiązków zarówno przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jak i odbiorców usług bezpośrednio wpływa na prawnie gwarantowaną sytuację skarżącego. Dalej sąd zobligowany był zbadać, czy interes prawny skarżącego został naruszony, a w konsekwencji, czy posiadał legitymację procesową do wniesienia skargi.

W ocenie sądu Ł. K. wykazał, że interes prawny, który niewątpliwie

w niniejszej sprawie posiada, został naruszony. Wynika to chociażby z faktu, iż organ nie w pełni zadośćuczynił obowiązkowi wskazania minimalnego poziomu świadczonych usług, stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w., o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Nie określając w regulaminie parametrów dostarczanej wody organ naruszył uprawnienie skarżącego zarówno do informacji o jej jakości, ale również możliwości kontrolowania przestrzegania warunków świadczenia usługi.

W tym miejscu podkreślić należy, że w przypadku skargi na akt prawa miejscowego, a taki charakter ma zaskarżona uchwała, co wynika wprost z art. 19 ust. 1 zd. 2 u.z.z.w., wystarczającym jest wykazanie naruszenie interesu prawnego

w odniesieniu do jednego chociażby z kwestionowanych zapisów. Otwiera to bowiem, zgodnie z art. 134 p.p.s.a. możliwość dokonania sądowej kontroli całego zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem.

Sąd nie podzielił wyrażonego przez organ stanowiska, iż skarga powinna zostać odrzucona z powodu jej wniesienia w dacie publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego, a więc przed wejściem w życie, jak również z powodu jej wniesienia przed upływem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Cytowany przepis nie uzależnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa od publikacji w dzienniku urzędowym, ani tym bardziej od tego, czy akt wszedł w życie. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa można wnieść w terminie 14 dni od daty powzięcia wiadomości, że kwestionowany akt został wydany lub podjęty. Konsekwencją skierowania do organu wezwania jest możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym strona przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego ma jedynie obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Nie musi natomiast czekać na odpowiedź organu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II FSK 2129/12 oraz z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2218/12; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, komentarz do art. 53, teza 5). "Zaproponowane przez ustawodawcę w art. 52 § 3 p.p.s.a. rozwiązanie ma na celu zagwarantowanie stronie skarżącej bezpieczeństwa procesowego w zakresie obrony jej interesów. Dlatego przyjąć należy, że wybór terminu do wniesienia skargi na gruncie omawianego przepisu pozostawiony został do decyzji samej strony skarżącej i to od strony wyłącznie zależy, czy skargę wniesie po udzieleniu przez organ odpowiedzi, czy też nie" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2460/13).

Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi stwierdzić należy,

że są one częściowo zasadne.

Sąd podzielił stanowisko skarżącego w przedmiocie niezgodności § 3 ust. 4 regulaminu z art. 19 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w. Art. 19 ust. 1 u.z.z.w. nakłada na radę gminy obowiązek uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Regulamin ten powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, w tym zgodnie z art. 19 ust. 2 tej ustawy:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług

i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń

w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Jak wynika z art. 19 ust. 2 pkt 1 regulamin powinien określać minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo. W ocenie sądu pod pojęciem "minimalny poziom usług" należy rozumieć nie tylko ilość dostarczanej wody, jej ciśnienie, ciągłość dostaw, ale również jej jakość. Jakkolwiek w regulaminie określono, że przedsiębiorstwo zobowiązuje się dostarczać odbiorcy wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, to jednak nie określono jej parametrów jakościowych. W kwestionowanym § 3 ust. 4 regulaminu zawarto zapis, z którego wynika, że woda ta ma odpowiadać jakościowo wymaganiom określonym w przepisach wykonawczych do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, bez szczegółowego wskazania na te akty.

Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określa aktualnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r. poz. 1989). Akt ten określa wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, w tym wymagania bakteriologiczne, fizykochemiczne oraz organoleptyczne.

Z § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że woda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów

w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, wszelkich substancji w stężeniach stanowiących potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz nie wskazuje agresywnych właściwości korozyjnych i spełnia:

1) podstawowe wymagania mikrobiologiczne określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

2) podstawowe wymagania chemiczne określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Dodatkowe wymagania mikrobiologiczne, organoleptyczne, fizykochemiczne oraz dotyczące substancji promieniotwórczych oraz dodatkowe wymagania chemiczne, jakim powinna odpowiadać woda określają kolejno załączniki nr 3 i nr 4 do rozporządzenia.

Przepisy rozporządzenia mówią zatem o podstawowych kryteriach, jakie muszą zostać spełnione, aby woda mogła zostać uznana za bezpieczną i zdatną do spożycia przez ludzi. Dostarczanie takiej wody jest zatem obowiązkiem każdego przedsiębiorcy świadczącego usługi wodociągowo – kanalizacyjne. Brak jest prawnej możliwości dostarczenia wody nieodpowiadającej parametrom określonym w rozporządzeniu, byłaby to bowiem woda niezdatna do spożycia przez ludzi.

Określenie w akcie rangi podustawowej podstawowych wymagań, jakie powinna spełniać woda, aby mogła zostać uznana za zdatną do spożycia przez ludzi nie przesądza o parametrach jakościowych wody w konkretnym przypadku. Skoro woda pobierana jest z różnych ujęć, to oczywistym jest, że może posiadać inne parametry jakościowe od tych określonych w rozporządzeniu, przy jednoczesnym zachowaniu minimum określnego przepisami. W niektórych przypadkach woda może charakteryzować się szczególnymi walorami, czystością, smakiem, zawartością cennych pierwiastków. Zatem wszystkie parametry odnoszące się do jej jakości gwarantowanej przez przedsiębiorstwo powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie

w regulaminie.

Na marginesie należy zauważyć, że w § 30 regulaminu przewidziano możliwość ubiegania się przez odbiorcę o udzielenie upustu, w przypadku obniżenia jakości wody, co przy przyjęciu, że przedsiębiorstwo będzie dostarczało wodę bez określenia jej parametrów jakościowych i spełniającą minimalne, określone przepisami rozporządzenia wymagania, okazałoby się w praktyce niemożliwe.

Skoro rada gminy zaniechała określenia jakości wody w opisany wyżej sposób, to należało uznać, że w tym zakresie § 3 ust. 4 zaskarżonej uchwały został sformułowany z naruszeniem art. 19 ust. 2 pkt 1 u.z.z.w.

Należało także przyznać rację skarżącemu, iż sformułowana w § 5 regulaminu regulacja odnosząca się do zapewnienia dostępu do wody nie zabezpiecza interesów odbiorców. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 7 u.z.z.w. regulamin powinien określać sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług. Oznacza to, że uchwałodawca w sposób czytelny powinien określić w jaki sposób zostaną zaspokojone potrzeby odbiorców wody, w przypadku, gdy z różnych przyczyn dojdzie do przerwy w dostawie. Podkreślenia wymaga, że cytowany przepis ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (...) nie różnicuje obowiązku określenia sposobu postępowania ani w zależności od przyczyn, ani długości trwania przerwy w dostawie. Oczywistym zatem jest, że w przypadku planowanej przerwy w dostawie wody przedsiębiorstwo ma czas aby się odpowiednio przygotować i z odpowiednim wyprzedzeniem poinformować o planowanej przerwie w dostawie wody odbiorców.

W sytuacji awaryjnej siłą rzeczy brak jest możliwości wyprzedzającego ostrzeżenia odbiorców o przerwie w dostawie wody, a działania przedsiębiorcy powinny być przede wszystkim nakierowane na jak najszybsze usunięcie awarii. Nie może to jednak zdaniem sądu prowadzić do różnicowania odbiorców wody w taki sposób,

że w przypadku awarii trwającej ponad 12 godzin przedsiębiorstwo może zapewnić odbiorcom zastępczy punkt poboru wody, a w przypadku planowanej przerwy

w dostawie wody musi to uczynić. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, gdy nawet

w przypadku długotrwałej awarii, znacznie przekraczającej 12 godzin, odbiorcy mogliby zostać pozbawieni dostępu do wody.

Niezależnie od powyższego należy się zgodzić ze skarżącym, iż zapis § 5 regulaminu pozostaje w sprzeczności z § 27 ust. 4, który nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek zapewnienia zastępczego punktu poboru wody w razie planowanej lub zaistniałej przerwy. Pojęcie "zaistniałej przerwy" należy, w ocenie sądu, odnosić do każdej przerwy w dostawie wody, która faktycznie zaistniała, a więc również takiej, która jest skutkiem awarii.

Sąd podzielił argumentację skarżącego odnośnie naruszenia prawa poprzez umieszczenie w regulaminie zapisów, które wykraczają poza zakres przekazany przez ustawodawcę radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały. Zarzuty te odnoszą się do zapisów § 7 ust. i ust. 5, § 12 ust. 1, § 17 ust. 2 i § 18 ust. 5 regulaminu.

W art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. wskazano, że regulamin powinien określać szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług. Z kolei art. 6 ust. 1 u.z.z.w. stanowi, że dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług.

W art. 6 ust. 3 tej ustawy określono essentialia negotii umowy zawieranej z odbiorcą. Powinna ona zawierać w szczególności postanowienia dotyczące:

1) ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia;

2) sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń;

3) praw i obowiązków stron umowy;

3a) warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług;

4) procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych;

5) ustaleń zawartych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18;

6) okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia.

Skoro zatem ustawodawca poddał stosunek zobowiązaniowy pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym i odbiorcą reżimowi prawa cywilnego, określając jednocześnie istotne elementy, które obligatoryjnie muszą się znaleźć w zawartej pomiędzy tymi podmiotami umowie, to należy uznać, że jest to regulacja wyczerpująca. Brak jest zatem podstaw do tego, aby zapisy odnoszące się do wzajemnych praw i obowiązków stron umowy zamieszczać dodatkowo w regulaminie. Brak jest również podstaw, aby znajdujący się w art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. zapis interpretować w ten sposób, że do uchwały należy inkorporować treść umowy, bądź poszczególne jej fragmenty. Pod pojęciem "szczegółowe warunki umów" należy w tym przypadku rozumieć określenie warunków niezbędnych do zawarcia umowy, a więc takich które muszą zostać spełnione aby strony mogły skutecznie zawrzeć kontrakt. Tym samym należało uznać, że wskazane wyżej zapisy odnoszące się do tego co powinna zawierać umowa (§ 7 ust. 5), określające, że integralną częścią umowy jest załącznik określający dopuszczalne warunki, jakim powinny odpowiadać ścieki (§7 ust. 2), zawierające odesłanie do określenia w umowie okresu obrachunkowego oraz skutków niedotrzymania terminu zapłaty (§ 12 ust. 1), wskazujące, kiedy umowa może ustanowić odpowiedzialność przedsiębiorstwa za niezawodne działanie przyłącza (§ 17 ust. 2) oraz zawierające zobowiązanie do terminowego regulowania płatności (§ 18

ust. 5) naruszają art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w.

Sąd uznał także za zasadny zarzut dotyczący niezgodności z prawem § 22 ust. 6 zaskarżonej uchwały. Przewiduje on, że przed zasypaniem (przyłącza) należy wykonać operat geodezyjny. Należy się zgodzić ze skarżącym, że kwestie związane

z wykonywaniem operatu geodezyjnego zostały uregulowane w przepisach szczególnych to jest ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 – j.t.). Odpowiednie zapisy dotyczące obowiązku geodezyjnego wyznaczenia w terenie, a po wybudowaniu przyłączy geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, obejmującej ich położenie w gruncie, zawierają również przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 – j.t.). Zatem oczywistym jest, że w przypadku wykonania przyłącza wodociągowego musi ono spełniać wszystkie przewidziane przepisami odrębnymi warunki. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa, które szczegółowo określają również czynności, które obowiązkowo muszą zostać wykonane w trakcie robót związanych z jego wykonywaniem jak i po ich zakończeniu. Brak jest zatem podstaw do tego, aby organ gminy zamieszczał w uchwale zapisy odnoszące się do obowiązków określonych ustawowo, jak również aby obowiązki te określał nieprecyzyjnie, używając innej terminologii, aniżeli przyjęta przez ustawodawcę.

Należało również podzielić stanowisko skarżącego w przedmiocie niezgodności z prawem § 24 regulaminu. Przepis ten daje przedsiębiorstwu uprawnienie do określenia wzorów zgłoszenia i odbioru przyłącza. Art. 19 ust. 2 pkt 6 u.z.z.w. nakłada na radę gminy obowiązek określenia w regulaminie sposobu dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne wykonanego przyłącza. Pod pojęciem "sposobu dokonywania odbioru" należy, zdaniem sądu, rozumieć określenie wszelkich czynności związanych z odbiorem, począwszy od zgłoszenia przez odbiorcę gotowości do dokonania odbioru, czynności technicznych związanych z odbiorem, w tym sprawdzenia zgodności wykonania przyłącza z wydanymi warunkami, przeprowadzenia prób, dokonania odbiorów częściowych, sporządzenie protokołu odbioru itp. W zakres tego pojęcia wchodzą zatem również takie czynności jak zgłoszenie gotowości do obioru i sporządzenie końcowego protokołu odbioru. Jeżeli więc organ określa wymagania, jakie powinny spełniać te dokumenty i zakres zawartych w nich informacji, to – zgodnie z delegacją ustawową, powinien to uczynić w regulaminie, bądź określić wzory tych dokumentów w formie załączników do uchwały. Za poprawny sąd uznał pogląd skarżącego, iż ustawa zawiera delegację dla rady gminy do uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odbierania ścieków, nie przewiduje jednak możliwości dalszego delegowania przekazanych radzie gminy uprawnień. Tym samym upoważnienie przedsiębiorcy do określenia wzorów zgłoszenia odbioru i protokołu odbioru przyłącza narusza art. 19 ust. 2 pkt 6 u.z.z.w.

Za niezgodny z prawem należało również uznać § 27 ust. 5 regulaminu, który zawiera ogólną regulację odnoszącą się do możliwości ograniczenia lub wstrzymania świadczenia usług. Przepis ten wykracza poza zakres delegacji określonej w art. 19

ust. 2 pkt 7 u.z.z.w. Ustawa nakłada na radę gminy obowiązek określenia sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. Samo ogólne określenie przypadków, w których może nastąpić ograniczenie lub wstrzymanie świadczenia usług bez wskazania sposobu postępowania w tych przypadkach i działań, które przedsiębiorstwo podejmie w celu zminimalizowania skutków dla odbiorców nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 19 ust. 2 pkt 7 u.z.z.w. Zapis ten należy uznać za zbędny również i z tego powodu, że w kolejnym paragrafie szczegółowo wymieniono przypadki, w których może nastąpić niedotrzymanie ciągłości usług wraz ze wskazaniem działań, które zostaną podjęte przez przedsiębiorstwo oraz warunków, które muszą zostać spełnione dla wznowienia świadczenia usług.

Za niezasadne sąd uznał zarzuty dotyczące § 14 ust. 2 pkt 3 oraz § 28 ust. 1, 2 i 3 zaskarżonej uchwały.

Odnośnie określonego w § 14 ust. 2 pkt 3 regulaminu obowiązku skarżący wywodził, że brak jest podstaw do żądania od osób ubiegających się o przyłączenie do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, okazania dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do nieruchomości. Skarżący powołał się przy tym zarówno na przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (...), które w jego ocenie, nie nakładają na wnioskodawcę takiego obowiązku jak i przepisy prawa budowlanego, które wymagają od inwestora wyłącznie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowalne.

Pogląd ten nie zasługiwał na aprobatę, należy bowiem zwrócić uwagę,

iż ustawodawca w art. 2 pkt 3 u.z.z.w. wyjaśnił, że pod pojęciem "odbiorca usług" należy rozumieć każdego, kto korzysta z usług wodociągowo – kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, zaś "osobą korzystającą z lokalu" jest osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu lub osoba korzystająca z lokalu o nieuregulowanym stanie prawnym. Z kolei art. 6 ust. 4 u.z.z.w. stanowi, że umowa, o której mowa w ust. 1, może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Ustalenie zatem, czy osoba, która ubiega się o przyłączenie do sieci i zawarcie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.z.z.w. spełnia warunki, o których mowa w ust. 4 tego przepisu ma kluczowe znaczenie, przesądza bowiem o tym, czy taka umowa może w ogóle zostać zawarta.

Konsekwencją takiego unormowania jest konieczność ustalenia, czy osoba

z którą ma zostać zawarta umowa posiada tytuł prawny do lokalu, bądź w przypadku gdy chodzi o lokal o nieuregulowanym stanie prawnym jest w stanie uprawdopodobnić ten fakt.

Nie można się zgodzić ze skarżącym, że przepisy ustawy nie nakładają obowiązku przedstawienia powyższych dokumentów, skoro bowiem od spełnienia warunków, o których mowa w art. 6 ust. 4 u.z.z.w. zależy zawarcie umowy,

to oczywistym jest, że podstawę muszą stanowić wiarygodne ustalenia w tym zakresie. Nie jest również zasadny argument odwołujący się do przepisów prawa budowlanego, bowiem nie mają one w tym przypadku zastosowania.

W ocenie sądu nie są również zasadne zarzuty odnoszące się od określenia

w jakich przypadkach oprócz przewidzianych w art. 8 u.z.z.w. przedsiębiorca może zaprzestać świadczenia usług. Jak wynika z § 28 ust. 1, 2 i 3 w regulaminie wymieniono sytuacje niezależne od przedsiębiorstwa, które mogą skutkować zaprzestaniem świadczenia usług. Są one związane przede wszystkim z awariami, wystąpieniem zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, związanego z funkcjonowaniem sieci, działania siły wyższej, czy zagrożenia epidemiologicznego w związku z zanieczyszczeniem systemu kanalizacyjnego.

Sytuacje opisane wyżej mają charakter niezależny od przedsiębiorcy

i wymienienie ich w treści uchwały nie narusza, zdaniem sądu, prawa. Bez względu bowiem na to, czy zostały one wymienione, czy nie ryzyko ich wystąpienia jest realne, a zatem ich wskazanie przez organ ma charakter informacyjny i nie narusza uprawnień odbiorców. Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 7 u.z.z.w. regulamin powinien określać sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. W ocenie, sądu wymienienie przypadków, w których może nastąpić wstrzymanie ciągłości usług i działań jakie zostaną podjęte przez przedsiębiorstwo nie narusza prawa.

Analiza rozdziału 11 regulaminu prowadzi do wniosku, że zawarte tam zapisy dotyczące dostarczania wody na cele przeciwpożarowe są zgodne z prawem. Organ określił bowiem kto i z jakich urządzeń może korzystać. Wbrew twierdzeniom skarżącego brak jest podstaw do tego, aby w regulaminie zamieszczać opis czynności technicznych, umożliwiających straży pożarnej pobór wody. Wystarczającym jest wskazanie, że straż pożarna może korzystać z urządzeń wodociągowych posiadanych przez przedsiębiorstwo, co należy rozumieć w ten sposób, że dostępne dla celów przeciwpożarowych są wszelkie urządzenia, w szczególności hydranty, w zależności od potrzeb wywołanych konkretną sytuacją i bez żadnych ograniczeń.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 3 ust. 4, § 5, § 7 ust. 2 i 5, § 12 ust. 1, § 17 ust. 2, § 18 ust. 5, § 22 ust. 6, § 24, § 27 ust. 5 zaskarżonej uchwały, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.