Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 736/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skarg A. B. i U. Ł. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 października 2023 r. Nr 983/2023 w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargi w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 października 2023 r. (nr 983/2023) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: organ odwoławczy, DWINB), po rozpatrzeniu odwołania U. Ł. oraz A. B. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: organ pierwszej instancji, PINB) z dnia 8 sierpnia 2023 r. (nr 1539/2023) nakazującą skarżącym, jako właścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] we W., celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, rozbiórkę ścian działowych (przegród budowlanych), które posiadają drzwi wejściowe do pomieszczeń wydzielonych na antresoli wraz z osadzoną stolarką drzwiową.

Jak wynika z akt administracyjnych, powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach:

W dniu 14 czerwca 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się w budynku przy ul. [...] we W., w ramach której stwierdził, że na antresoli znajdują się wydzielone pomieszczenia, tj. trzy pokoje, przedpokój oraz łazienka i pralnia. Pomieszczenia te, posiadającej drzwi wejściowe, wydzielono za pomocą ścianek lekkiej konstrukcji z płyt GK. Stwierdził dalej, że pomieszczenia posiadają okna, a w łazience oraz pralni na antresoli drzwi posiadają podcięcie (wentylacja nawiewna) oraz w pomieszczeniach tych istnieją kratki wentylacji wywiewnej. Szerokość biegu schodowego wynosi około 100 cm. Od strony schodów na poziomie antresoli istnieje balustrada zabezpieczająca przy krawędzi stropu. Antresola stanowi niezamkniętą przestrzeń od wnętrza, z którego jest wydzielona. Skarżący A. B. obecny w trakcie kontroli oświadczył, że roboty budowlane związane z wydzieleniem pomieszczeń na antresoli wykonane zostały w połowie 2021 r.

Zawiadomieniem z dnia 18 kwietnia 2023 r. PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] we W., natomiast po zgromadzeniu materiału dowodowego, decyzją z dnia 8 sierpnia 2023 r. (nr 1539/2023), nakazał skarżącym rozbiórkę ścian działowych (przegród budowlanych), które posiadają drzwi wejściowe do pomieszczeń wydzielonych na antresoli wraz z osadzoną stolarką drzwiową, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W ocenie organu pierwszej instancji, zastosowanie w sprawie znajdzie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej: p.b.), co oznacza konieczność wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. PINB zwrócił uwagę, że na skutek wykonanych robót budowlanych nastąpiło wyodrębnienie zamkniętych pomieszczeń w obrębie antresoli lokalu mieszkalnego, co w istocie doprowadziło do utworzenia dodatkowej czwartej kondygnacji. Taki stan rzeczy sprzeczny jest z charakterem antresoli rozumianej jako górna część kondygnacji niezamknięta od strony wnętrza, z którego jest wydzielona. Zwrócono również uwagę na niezgodność wykonanych robót z warunkami techniczno-budowlanymi, a mianowicie brak odpowiedniego przewietrzenia wymaganego w przypadku mieszkań zawierających powyżej dwóch pokoi. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że na skutek wykonanych robót z mieszkania jednopokojowego z antresolą uczyniono mieszkanie czteropokojowe. Nadto PINB powołał się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru M. we W. (Dz. Urz. Woj. Doln. z 2014 r., poz. [...], dalej: m.p.z.p.). Podkreślił, że m.p.z.p. na przedmiotowym terenie dopuszcza realizację zabudowy do 3 kondygnacji. W rezultacie, w ocenie PINB, należało nakazać rozbiórkę tych przegród budowlanych w obrębie antresoli, które są usytuowane od strony wnętrza (ze stolarką drzwiową), z którego jest wydzielona antresola. Pozostałe ściany antresoli mogą pozostać jako tzw. przepierzenia.

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, po rozpatrzeniu którego, DWINB, decyzją z dnia 18 października 2023 r., (nr 983/2023), utrzymał zaskarżoną w toku instancji decyzję PINB w mocy.

W motywach decyzji odwoławczej DWINB zaznaczył, że jakkolwiek roboty budowalne wykonane przez skarżących nie podlegały obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, to jednak należało przeprowadzić ocenę ich zgodności z prawem na zasadzie art. 50 i art. 51 p.b. DWINB powołał się też na definicję legalną "antresoli" zawartą w § 3 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, ze zm., dalej: rozporządzenie), z której wynika, że jest to górna część kondygnacji lub pomieszczenia znajdująca się nad przedzielającym je stropem pośrednim, niezamknięta przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona. W ocenie DWINB, antresola stanowi pewną znacznie mniejszą przestrzeń wydzieloną z większej, górnej przestrzeni i jest otwarta na tą przestrzeń, z której została wydzielona. Antresoli nie można traktować jako osobnego pomieszczenia, gdyż antresola sama w sobie nie jest pomieszczeniem, lecz jest częścią przestrzeni konkretnego wysokiego pomieszczenia lub określonej i wysokiej kondygnacji, zwymiarowaną powierzchnią stropu pośredniego, który jednakże nie jest stropem wyższej kondygnacji lub jej części. DWINB podkreślił również, że antresola zakłada "otwartość", a więc widoczność tego elementu wnętrza z pomieszczenia, z którego antresolę wydzielono. Wymóg ten nie będzie więc spełniony w sytuacji, gdy powierzchnia antresoli odpowiada w przybliżeniu powierzchni pomieszczenia, z którego jest ona wydzielana. Zdaniem DWINB wymóg ten nie będzie również spełniony w sytuacji, w której antresola zabudowana zostanie od strony wnętrza, z którego została wydzielona, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. W rezultacie DWINB stwierdził, że PINB prawidłowo ocenił, iż wprowadzenie w lokalu nr [...] podziału antresoli przegrodami ściennymi w taki sposób, że została ona w znacznej części (niemalże w całości) takimi przegrodami zamknięta spowodowało, iż nie zachowuje ona już prawnego charakteru antresoli. Wskazał także, że wykonane roboty budowlane naruszają § 91 rozporządzenia w zakresie określonego w nim sposobu przewietrzania. Nadto, koliduje z ustaleniem m.p.z.p. dopuszczającymi zabudowę do 3 kondygnacji. W kwestii natomiast zgodności wykonanych robót z decyzją PINB z dnia 12 lutego 2018 r. (nr 278/2018) w przedmiocie udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku wielorodzinnego przy ul. [...] we W., DWINB wyjaśnił, że zmiany wskazane w oświadczeniu kierownika budowy do wniosku o udzielenie rzeczonego pozwolenia, uznane za dokonane bez istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, nie obejmowały zabudowy przegrodami budowlanymi antresoli w lokalu numer [...].

W skargach do tutejszego Sądu na powyższą decyzję skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowanie administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucili:

1) rażące naruszenie art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. poprzez uporczywe ignorowanie przez organ pierwszej i drugiej instancji prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 278/2018 z dnia 12 lutego 2018 r. (w aktach sprawy), która stwierdza, że "antresola" w mieszkaniu nr [...] nie jest antresolą, gdyż jest niezgodna z definicją antresoli zawartą w § 3 pkt 19 rozporządzenia, w związku z czym całe postępowanie przed organami jest bezprzedmiotowe;

2) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 4, 80 i 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona;

3) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez brak podstawy prawnej do uznania, jak uczynił to organ drugiej instancji, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z antresolą w rozumieniu rozporządzenia;

4) naruszenie zasady in dubio pro libertate dotyczącej wykładni prawa w postępowaniu administracyjnym, a tym samym naruszenie art. 8 § k.p.a., w którym wyrażono zasadę wzbudzania zaufania - tj. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania w zw. z art. 7 in fine k.p.a., w którym zawarto zasadę uwzględniania (wyważania) interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. i 81a k.p.a., czym naruszono również art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustanawiający zasadę demokratycznego państwa prawnego;

5) naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 7 i art. 83 p.b. przez bezzasadne przyjęcie, że wykonano roboty budowlane skutkujące nałożeniem przez organ obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego jednoznacznie wskazują, że nie wykonywano robót budowlanych i podstawa prawna wskazana przez organ drugiej instancji nie ma zastosowania;

6) naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 ust. 4 i 6 k.p.a. poprzez bezprawne informowanie osób trzecich o toczącym się z udziałem skarżącego postępowaniu administracyjnym poprzez przesyłanie pism do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] oraz L. sp. z o.o. z toczącego się postępowania administracyjnego, w tym skarżonej decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2024 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Wr 736/23 (ze skargi A. B.) oraz II SA/Wr 739/23 (ze skargi U. Ł.) oraz postanowił prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą akt II SA/Wr 736/23.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dając podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona w zakreślonych wyżej ramach kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że organy nie naruszyły prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przy czym ,stosownie do art. 51 ust. 7 p.b., przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Powołany art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. stanowi z kolei, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

W warunkach rozpatrywanej sprawy podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine.

Zaznaczyć dodatkowo trzeba, że w jednolitym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., są również przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jako akt prawa miejscowego, jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Budowa obiektu budowlanego, nawet niewymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie tego obiektu niezgodnie z przepisami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 983/22).

Opierając zaskarżoną decyzję na regulacji z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., zarówno PINB, jak i DWINB stwierdziły niezgodność wykonanych przez skarżących robót budowalnych z § 91 rozporządzenia oraz ustaleniami m.p.z.p. w zakresie maksymalnej ilości kondygnacji dla zabudowy wielorodzinnej, a tym samym stwierdziły potrzebę przeprowadzenia określonych robót celem przywrócenia zgodności z powołanymi przepisami.

Z materiału dowodowego sprawy wynika jednoznacznie, że będący własnością skarżących lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] we W. stanowił mieszkanie wyposażone w górnej części w antresolę. Potwierdza to decyzja PINB z dnia 12 lutego 2018 r. (nr 278/2018) udzielająca pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku wielorodzinnego. Okoliczność ta nie była zresztą w sprawie przez skarżących kwestionowana. Istotą sporu jest zaś ocena robót budowlanych polegających na wydzieleniu przez skarżących w górnej części mieszkania trzech pokoi, łazienki oraz pralni, co w ocenie organów nadzoru budowlanego zmieniło charakter tej części mieszkania. Zdaniem PINB oraz DWINB z dotychczasowej "antresoli" uczyniono w istocie dodatkową "kondygnację" mieszkaniową, z czym z kolei nie zgadzają się skarżący.

Bezsprzecznie jednak należy wskazać, że skarżący w górnej części mieszkania, będącego dotychczas antresolą, wyodrębnili za pomocą ścian z płyt kartonowo-gipsowych odrębne pomieszczenia, a mianowicie trzy pokoje, łazienkę oraz pralnię, wyposażając je w drzwi wejściowe. Do protokołu kontroli załączona jest też dokumentacja zdjęciowa, z której wynika jednoznacznie, że otwartość górnej części mieszkania ogranicza się wyłącznie do klatki schodowej oraz wyodrębnionego od strony wnętrza korytarza. Analiza zaś treści wskazywanej już wielokrotnie decyzja PINB z dnia 12 lutego 2018 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku wielorodzinnego prowadzi do wniosku, że roboty budowlane, polegające na zabudowie powierzchni antresoli na trzecim piętrze, nie zostały ujęte w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów co do błędnej kwalifikacji robót budowlanych, wynikających z założenia skarżących o braku podstaw do wszczęcia postępowania naprawczego, Sąd wskazuje, że wykonane roboty budowlane, polegające na wydzieleniu za pomocą przegród budowlanych dodatkowych pomieszczeń, to jest trzech pokoi, łazienki oraz pralni, należy uznać za przebudowę budynku w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.

Zgodnie z powołanym przepisem, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Z legalnej definicji przebudowy wynika, że przebudową są też takie roboty budowlane, które nie tylko zmieniają parametry techniczne obiektu budowlanego, ale które powodują także zmianę parametrów związanych z jego użytkowaniem. Wskazuje na to użyty w art. 3 pkt 7a p.b. zwrot dotyczący zmiany parametrów użytkowych. Takim parametrem użytkowym jest niewątpliwie układ pomieszczeń w obiekcie budowlanym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 924/17; z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1972/14). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 2470/21, uznając roboty budowlane polegające na wydzielenia za pomocą ścian działowych dodatkowych pomieszczeń za przebudowę, podkreślił, że w tej sytuacji niewątpliwie doszło do zmiany parametrów użytkowych tej części obiektu budowlanego jakim jest lokal mieszkalny. Powstała bowiem możliwość zamieszkania większej ilości osób w oddzielnych pokojach w stosunku do możliwości istniejących przed wykonaniem tych robót budowlanych. Powstała też możliwość korzystania z dodatkowej łazienki.

W konsekwencji więc, w wyniku przeprowadzonych prac w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] we W., nastąpiła zmiana parametrów użytkowych i technicznych, kwalifikująca przeprowadzone roboty budowlane jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.

Co równie istotne w kontekście zarzutów zawartych w skargach, w treści decyzji PINB z dnia 12 lutego 2018 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku wielorodzinnego, która została przez organy obu instancji dostrzeżona, zaakceptowano nieistotne zmiany do ww. rozwiązań projektowych, polegające na wykonaniu w lokalach mieszkalnych usytuowanych na trzecim piętrze budynku antresol, które nie spełniają definicji zawartej w § 3 pkt 19 rozporządzenia. Biorąc pod uwagę, że ich powierzchnia jest większa niż powierzchnia pomieszczeń, z których wnętrza zostały wydzielone, powstała w istocie czwarta kondygnacja nadziemna, jednakże niezgodność ta – w ocenie PINB – nie spowodowała zmian w zakresie zgodności realizacji obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w tym jego wysokości. PINB przesądził zatem, że górna część pomieszczenia lokalu utraciła charakter antresoli.

Podkreślić przy tym należy, że ww. decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest ostateczna i jako taka - wiążąca w obrocie prawnym. Rolą Sądu, w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie jest ocena prawidłowości decyzji o pozwoleniu na użytkownie. Jednocześnie zaś, stan prawny, jaki decyzja ta ukształtowała, jest wiążący przy ocenie legalności prac wykonanych w związku z przebudową antresoli. Nie zmienia to faktu, że choć decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu oraz ma takie znaczenie, iż wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego, to jednak w przedmiotowym postępowaniu ocenie organów podlegały roboty budowlane, które nie zostały uprzednio poddane kontroli w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym, o której mowa w art. 59a p.b. Prawidłowo więc, wobec stwierdzenia dokonania w lokalu skarżących opisanych wyżej robót budowlanych prowadzących do zmiany jego parametrów użytkowych i technicznych, organy wszczęły postępowanie naprawcze, w wyniku którego nałożono obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów w kwestii istotnych cech antresoli zdefiniowanej w § 3 pkt 19 rozporządzenia, uznając, że charakter górnej części pomieszczenia (kondygnacji) jako antresoli może być zachowany wyłącznie pod warunkiem zachowania "jednoprzestrzenności" z dolną częścią pomieszczenia (kondygnacji). Warunek ten nie zostanie spełniony w przypadku zabudowania górnej części pomieszczenia i wydzielenia tam odrębnych, zamkniętych pomieszczeń (pokoi). W orzecznictwie sądowym trafnie podkreśla się, że istotą antresoli jest "otwartość", a więc widoczność tego elementu wnętrza z pomieszczenia, z którego antresolę wydzielono. Wymóg ten nie będzie więc spełniony w sytuacji, gdy powierzchnia antresoli odpowiada w przybliżeniu powierzchni pomieszczenia, z którego jest ona wydzielana. Różnica w powierzchni pomieszczenia oraz antresoli powinna zapewniać widoczność otwartej na to pomieszczenie jego części w postaci antresoli. Przy czym różnica ta nie może wiązać się wyłącznie z koniecznością realizacji schodów prowadzących do tej części pomieszczenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 716/13). Antresola to górna część kondygnacji lub pomieszczenia mieszkalnego wydzielona z jednej przestrzeni. Właśnie to zdanie wskazujące na "jednoprzestrzenność" pomieszczenia lub kondygnacji z antresolą, wyprowadzone z definicji zawartej w § 3 pkt 19 rozporządzenia, najlepiej charakteryzuje analizowane pojęcie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 671/17).

Mając więc na uwadze, a co wynika z dokumentacji zdjęciowej załączonej do protokołu kontroli, że otwartość górnej części mieszkania ogranicza się wyłącznie do korytarza oraz klatki schodowej, nie sposób jest uznać, aby okoliczność tak stanowiła o zachowaniu cechy "jednoprzestrzenności" (otwartości) typowej dla antresoli. Klatka schodowa łączy bowiem także kondygnacje, tak więc sam fakt otwartości od strony klatki schodowej nie może przesądzać o tym, czy in concreto mamy do czynienia z kondygnacją czy antresolą.

Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach należało przyjąć, że układ techniczno-funkcjonalny mieszkania nr [...] , powstały na skutek wykonanych przez skarżących robót budowlanych, jest aktualnie typowy dla mieszkania dwukondygnacyjnego, a więc zawierającego dwa połączone klatką schodową poziomy, w obrębie których występują poszczególne (wyodrębnione) pomieszczenia. Powyższa okoliczność pozostaje zatem w sprzeczności z ustaleniami m.p.z.p. Jak wynika z § 32 ust. 3 pkt 4 m.p.z.p., w przypadku terenu o funkcji [...]U-MW/[...] liczba kondygnacji nadziemnych nie może być większa niż 3. Budynek wielorodzinny przy ul. [...] we W. jest budynkiem o [...]. kondygnacjach nadziemnych, przy czym mieszkania w obrębie [...]. kondygnacji wyposażono w antresolę. W świetle wymagań z § 32 ust. 3 pkt 4 m.p.z.p. wykluczyć więc należy możliwość realizacji w obrębie antresoli takich robót budowalnych, w rezultacie których w miejsce antresoli powstałaby w istocie kolejna kondygnacja. Stanowiłoby to bowiem obejście ustaleń wynikających z m.p.z.p.

W powyższym zakresie Sąd w składzie orzekającym w całości podziela oceny prawne wyrażone już w orzecznictwie tutejszego Sądu na kanwie spraw dotyczących przedmiotowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W. (zob. wyroki z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 258/23 oraz II SA/Wr 257/23).

Podkreślić także należy – jak słusznie zresztą argumentowali skarżący – że ocena legalności, a zatem także zgodności z przepisami m.p.z.p., wykonanych robót budowlanych powinna uwzględniać stan prawny wynikający z decyzji PINB z dnia 12 lutego 2018 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku wielorodzinnego. Pomijają jednakże w tym względzie fakt, że dopiero zabudowa górnej części pomieszczenia, zaprojektowanej jako antresola, spowodowała zmianę charakteru lokalu na mieszkanie dwukondygnacyjne, a więc – na co Sąd zwracał już uwagę – zawierającego dwa połączone klatką schodową poziomy, w obrębie których występują poszczególne (wyodrębnione) pomieszczenia. Takie stan rzeczy nie był objęty przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.

Abstrahując więc już od tego, że w trakcie wznoszenia budynku przy ul. [...] we W. doszło do zmiany charakteru budowlanego pomieszczeń w lokalu nr [...] poprzez zniweczenie antresoli i uczynienie z niej dodatkowej, czwartej, kondygnacji, należało zaakceptować stanowisko organów, sformułowane na podstawie prawidłowo zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, w tym oględzin, że roboty budowlane przeprowadzone w obrębie górnej części pomieszczenia przeprowadzone zostały niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym § 91 przywołanego rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że mieszkanie, z wyjątkiem jedno- i dwupokojowego, powinno być przewietrzane na przestrzał lub narożnikowo. Nie dotyczy to mieszkania w budynku podlegającym przebudowie, a także mieszkania wyposażonego w wentylację mechaniczną o działaniu ciągłym wywiewną lub nawiewno-wywiewną.

Skoro bowiem na skutek wykonanych robót budowlanych w miejsce lokalu jednopokojowego z antresolą utworzono mieszkanie dwupoziomowe czteropokojowe, to w myśl § 91 cytowanego rozporządzenia powinno ono być przewietrzane na przestrzał lub narożnikowo. Warunku tego w niniejszej sprawie nie spełniono.

Końcowo Sąd wskazuje, że w obrębie antresoli dopuszczalne są przegrody o charakterze tzw. przepierzeń, które nie wydzielają całkowicie poszczególnych pomieszczeń, co zresztą jednoznacznie wynika z decyzji PINB. Podkreślić należy, że w ramach zaskarżonej decyzji nie nakazano rozbiórki wszystkich ścian działowych górnego poziomu mieszkania, ale wyłącznie rozbiórkę tych ścian działowych (przegród budowlanych), które posiadają drzwi wejściowe do pomieszczeń wydzielonych na antresoli. Zakresem ostatecznego nakazu objęto więc ściany, które całkowicie wyodrębniają utworzone w obrębie górnego poziomu mieszkania pomieszczenia ze wspólnej przestrzeni. Celem tak sformułowanego nakazu jest przywrócenie górnemu poziomowi mieszkania cech istotnych dla antresoli.

Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że ustalone w postępowaniu administracyjnym okoliczności przesądzały o konieczności wydania decyzji nakazowej z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Organy obu instancji zasadnie zakwestionowały zgodność z prawem przeprowadzonych przez skarżących robót z uwagi na ich sprzeczność z dotychczasowym charakterem górnego poziomu lokalu nr [...] zaprojektowanego i wykonanego pierwotnie jako antresola, sprzeczność z wymaganiami określonymi w § 91 rozporządzenia oraz niezgodność z ustaleniami m.p.z.p., prawidłowo gromadząc i oceniając materiał dowodowy w sprawie. Nie doszło zatem do wzmiankowanego w skargach naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 7a, 8, 77 § 1 i 4, 80, 81a i 107 § 3 k.p.a.

Nie okazał się także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. Z art. 107 § 1 ust. 4 i 6 k.p.a. poprzez informowanie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] oraz L. sp. z o.o. o toczącym się z udziałem skarżących postępowaniu administracyjnym. Zwrócić należy uwagę, że w postępowaniach dotyczących np. stanu technicznego budynków, samowoli budowlanej czy tzw. postępowań naprawczych, przymiot stron tego postępowania powinien być ustalany na zasadach ogólnych, tj. przez pryzmat interesu prawnego podmiotów, których to postępowanie dotyczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3140/18). W analizowanej sprawie organy prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania, uznając za strony Wspólnotę Mieszkaniową reprezentowaną przez zarządcę nieruchomości. Niewątpliwie zatem podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy sprawa dotyczy nieruchomości wspólnej, jest wspólnota mieszkaniowa. Niewątpliwie rozstrzygnięcie w tej sprawie dotyczy interesu prawnego i uprawnienia wskazanej wyżej Wspólnoty zgodnie z art. 28 k.p.a. Zatem czyniony w tym zakresie zarzut jest chybiony (szerzej na ten temat w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2066/16).

W konsekwencji skargi podlegały oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.