Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 366/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 13, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 153, art. 154 par. 1 i 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 11 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant referent-stażysta Anna Zofia Głażewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi J. K. na niewykonanie przez Komendanta Rektora wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. wymierza Komendantowi Rektorowi grzywnę w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych); 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Rektora w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa; 3. zasądza od Komendanta Rektora na rzecz skarżącego J. K. kwotę 216 zł (słownie: dwieście szesnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 26 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła – za pośrednictwem Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły "[...]" – skarga J.K. w przedmiocie niewykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt II SAB/Ol 41/12 - z żądaniem wymierzenia grzywny wobec Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły "[...]". Przedmiotowym wyrokiem Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosków skarżącego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej z dnia 23 grudnia 2011 r. oraz z dnia 17 lutego 2012 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy organowi oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 130 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 23 grudnia 2011 r. obejmował pytania, zadane przez skarżącego na posiedzeniu Senatu uczelni w tym dniu, utrwalone w protokole obrad, natomiast pismo/raport skarżącego z dnia 17 lutego 2012 r. dotyczyło osób, zatrudnianych na etatach cywilnych, którym przypisano pensum do realizacji w liczbie 240 godzin oraz w liczbie 540 godzin (za okres ostatnich trzech lat), a także liczby wszystkich godzin dydaktycznych zrealizowanych przez nauczycieli policjantów w roku akademickim 2010/2011, z rozróżnieniem na grupy przedmiotowe oraz stanowiska.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Komendant-Rektor, pismem z dnia 18 grudnia 2012 r. wezwał go do uzupełnienia wniosku, poprzez sformułowanie w terminie 7 dni, na piśmie, konkretnych pytań, udzielając jednocześnie częściowej informacji publicznej w zakresie dotyczącym dodatkowego wynagrodzenia, uzyskanego przez A.L. z tytułu nadzoru nad projektami rozwojowymi w latach 2010-2011.

Wykonując wezwanie, skarżący, pismem z dnia 2 stycznia 2013 r. doprecyzował pytania, zadane we wnioskach o udzielenie informacji publicznej. Skarżący dalej podniósł, że otrzymał od organu dwa pisma, datowane na dzień 10 stycznia 2013 r. Jednym z nich organ poinformował A.K., że w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych pisma z dnia 17 lutego 2012 r., pismo to organ pozostawia bez rozpoznania, zaś w kwestii zatrudnienia A.L. w latach 2010-2011, nie dysponuje aktami osobowymi i informacji nie udziela. W drugim piśmie Komendant-Rektor wzywa do uzupełnienia pisma z dnia 2 stycznia 2013 r. poprzez wskazanie podstawy prawnej, jednocześnie wskazuje rygor niedochowania tego terminu.

Ustosunkowując się do powyższych pism, skarżący, pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. wezwał organ do wykonania orzeczenia WSA. Komendant-Rektor, pismem z dnia 25 stycznia 2013 r. poinformował skarżącego, że nie uzupełnił on wniosku o udzielenie informacji publicznej, a nadto podniósł , że skarżący wskazał nowe pytania, co w ocenie skarżącego nie jest prawdą, ponieważ podane w piśmie z 2 stycznia 2013 r. pytania mieszczą się w problematyce podniesionej w żądaniu udostępnienia informacji publicznej, zaś ich pewna nowość jest logiczną konsekwencją żądania organu do ich sformułowania. Ponadto, skarżący wskazał, że w pismach o udzielenie informacji publicznej wnosił o podanie problematyki dot. udziału A.L. w projektach badawczych.

W ocenie skarżącego, bezprawne jest także żądanie Komendanta-Rektora podania podstawy prawnej składanych pytań, ponieważ skarżący nie jest zobligowany do podawania podstaw prawnych wystosowanego wniosku, a zgodnie z art. 7 Konstytucji RP takie wymogi obowiązują organy administracji publicznej. Skarżący podniósł też, że niezrozumiałym jest niewykonanie pkt. II wyroku WSA z dnia 11 września 2012 r., w którym Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 130 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wskazując na fakt, że Komendant-Rektor wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tylko w bardzo wąskim zakresie, A.K. zażądał wymierzenia grzywny w związku z bezprawnym niewykonaniem wyroku.

W odpowiedzi na skargę, Komendant-Rektor Wyższej Szkoły "[...]" w S. wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku uznania przez Sąd, że wniosek o odrzucenie skargi nie zasługuje na uwzględnienie – o jej oddalenie. Organ wskazał, że w zakresie dostępu do informacji publicznej, obejmującej zapytanie skarżącego w przedmiocie dodatkowego wynagrodzenia, uzyskanego przez A.L. z tytułu nadzoru nad projektami rozwojowymi w latach 2010-2011, udzielił tej informacji. Wyjaśnił też, że w dniu 19 grudnia 2012 r. uiścił zasądzone koszty w wysokości 130 zł bezpośrednio na rachunek bankowy skarżącego. Organ podniósł, że skarżący, w odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia wniosku, pismem z dnia 2 stycznia 2013 r., sporządził listę 28 rozbudowanych pytań, zasadniczo dotyczących innych obszarów nieobjętych dotychczasowym postępowaniem w sprawie. Pismo to nie mieściło się w obszarze wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 grudnia 2011 r. i z dnia 17 lutego 2012 r., który stanowił przedmiot rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie II SAB/Ol 41/12. W związku z tym, że wykaz pytań z dnia 2 stycznia 20123 r. nie odnosił się do przedmiotu postępowania, organ, w związku z nieuzupełnieniem w zakreślonym terminie braków formalnych wniosku, postanowił o jego pozostawieniu bez rozpoznania. Organ podniósł, że w zakresie zapytania w przedmiocie zatrudnienia A.L. na innych uczelniach, nie dysponuje aktami osobowymi, stanowiącymi podstawę udzielenia informacji. Z uwagi zaś na fakt, iż skarżący wystąpił z listą nowych zagadnień, nieobjętych dotychczas żadnym postępowaniem, organ, mając na względzie treść art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) i kierując się wskazaniem Sądu, wyrażonym w wyroku z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt II SAB/Ol 41/12, wezwał skarżącego do uzupełnienia nowo złożonego wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. Organ wskazał, że konieczność uzyskania stanowiska skarżącego wynikała przede wszystkim z faktu, że w przypadku przetworzonych informacji publicznych został wprowadzony wyjątek od zasady, iż domagający się udostępnienia informacji publicznej nie musi wykazywać interesu prawnego, czy faktycznego. W takim przypadku organ nie ma obowiązku domniemywać, jaki interes legł u podstaw żądania. To strona, na wezwanie organu, powinna ten interes wskazać. Wobec zaś niezastosowania się przez skarżącego do wezwania organu w przedmiocie uzupełnienia również wniosku obejmującego nowe grupy zagadnień, organ był uprawniony do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Ponadto, organ podniósł, że skarżący, pomimo otrzymania w dniu 8 lutego 2013 r. stanowiska organu, odnoszącego się do wezwania skarżącego z dnia 17 stycznia 2013 r., wzywającego do wykonania wyroku, wystąpił ze skargą na Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły "[...]" w przedmiocie niewykonania prawomocnego wyroku Sądu z dnia 11 września 2012 r. dopiero w dniu 29 marca 2013 r., tym samym, skarga złożona została z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Dlatego żądanie organu o jej odrzucenie jest uzasadnione i zgodne z prawem.

Komendant-Rektor Wyższej Szkoły "[...]" stwierdził, że wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, a zarzuty skarżącego w świetle stanu faktycznego sprawy nie mogą w uzasadniony sposób negować poprawności działań organu.

Na rozprawie przed Sądem, pełnomocnik organu wyjaśnił, że organ stoi na stanowisku, iż jedynie punkt 3 przedstawiony przez skarżącego na posiedzeniu Senatu w dniu 23 grudnia 2011 r. dotyczył udzielenia informacji publicznej, natomiast w punkcie 1, 2, 4 i 5 należało udzielić odpowiedzi do wiadomości Senatowi, a nie w trybie dostępu do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, co skutkować musi wymierzeniem Komendantowi-Rektorowi Wyższej Szkoły "[...]" grzywny.

W sprawie II SAB/Ol 41/12, Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosków skarżącego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej z dnia 23 grudnia 2011 r. oraz z dnia 17 lutego 2012 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy organowi. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że akta sprawy z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 6 grudnia 2012 r., natomiast pismem z dnia 18 grudnia 2012 r. organ, nawiązując do pisma skarżącego z dnia 17 lutego 2012 r. oraz udzielonej na to pismo odpowiedzi z dnia 28 lutego 2012 r., wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez sformułowanie na piśmie konkretnych pytań w terminie 7 dni od otrzymania pisma pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania.

W ocenie organu, w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie, skarżący zawarł nowe pytania, nieobjęte dotychczasowym postępowaniem w sprawie.

Tymczasem zaś, stwierdzić należy, że przynajmniej kilka z pytań, zawartych w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r., pokrywa się z pytaniami, sformułowanych przez skarżącego na posiedzeniu Senatu w dniu 23 grudnia 2011 r. Zarówno w dniu 23 grudnia 2011 r. (pkt 1), jak i 2 stycznia 2013 r. (pytanie 1 i 2), skarżący wniósł o wskazanie, w czym konkretnie przejawiał się nadzór Komendanta-Rektora nad projektami badawczymi i jakie były efekty tego nadzoru. Skarżący nie uzyskał na te pytania odpowiedzi, podobnie, jak na pytania z dnia 17 lutego 2012 r., objęte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 września 2012 r.

Wskazać w tym miejscu należy, że w uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził: "iż w przypadku wątpliwości co do treści wniosku o udzielenie informacji publicznej – co w niniejszej sprawie może mieć miejsce w odniesieniu do pytań zadanych podczas obrad Senatu Uczelni – organ może zobowiązać wnioskodawcę do sprecyzowania żądania". Organ, w piśmie z dnia 18 grudnia 2012 r., nie wskazał zaś, co konkretnie skarżący powinien doprecyzować i które z pytań oraz w jakim zakresie budzą jego wątpliwości. Wskazać też należy, że Sąd stwierdził, iż wątpliwości co do treści wniosku o udzielenie informacji publicznej mogą mieć miejsce wyłącznie w odniesieniu do pytań zadanych podczas posiedzenia Senatu Uczelni.

W wyroku z dnia 11 września 2012 r. Sąd przesądził też, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną, co nakłada na organ określone obowiązki – tj. obowiązek udzielenia takiej informacji w terminie określonym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bądź obowiązek odmowy udostępnienia informacji w trybie decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 16 ust. 1 ustawy, bądź też umorzenia postępowania ( w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy). Tylko w sytuacji, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, brak jest podstaw do wydawania decyzji i wówczas należy wnioskodawcę jedynie poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej. Sąd wskazał w wyroku, że brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

W myśl postanowień art. 153 p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Tym samym, bezpodstawne jest stanowisko organu, że informacje, żądane przez skarżącego w dniu 23 grudnia 2011 r. na posiedzeniu Senatu Uczelni nie stanowią informacji publicznej, za wyjątkiem pkt. 1.

Taką informację stanowią również bez wątpienia zapytania z dnia 17 lutego 2012 r., w związku z którymi organ również posiada obowiązki, wskazane przez Sąd w wyroku z dnia 11 września 2012 r. Z pisma organu z dnia 18 grudnia 2012 r. w żaden sposób nie wynika, na czym miałoby polegać sprecyzowanie pytań, zawartych w ww. piśmie.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że organ nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 41/12.

Dodatkowo wskazać należy, że nie znajduje żadnego uzasadnienia żądanie organu wskazania podstawy prawnej przez skarżącego swojego żądania, również w przypadku przyjęcia przez organ, że skarżący w dniu 2 stycznia 2013 r. złożył nowy wniosek, dotyczący informacji publicznej przetworzonej. Nie przesądzając - analogicznie, jak Sąd w wyroku z dnia 11 września 2012 r. - kwestii charakteru żądanych przez skarżącego informacji - wskazać należy, że wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej nie musi wiedzieć na etapie składania wniosku, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a zatem w momencie formułowania i kierowania wniosku nie jest zobligowany do wskazania powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym i mogą odmówić jej udostępnienia tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie wykaże występowania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej– tj. nie wykaże, powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Brak ustawowej przesłanki udzielenia informacji publicznej przetworzonej, tj. istnienia po stronie wnioskodawcy "szczególnie uzasadnionego interesu publicznego", skutkuje decyzją o odmowie udzielenia tej informacji, opartą na przepisie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1015/12).

Za niezasadny należy uznać także zarzut organu, że skarżący złożył skargę z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Skarga złożona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Organ tylko w części rozpoznał wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania z dnia 17 lutego 2013 r. przez stronę skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, organ nie rozpoznał w całości wniosków z dnia 23 grudnia 2011 r. oraz z dnia 17 lutego 2012 r.

Skoro zaś organ w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 11 września 2012 r. – nie rozpoznał ww. wniosków skarżącego, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Komendantowi-Rektorowi Wyższej Szkoły "[...]" grzywny jest uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów – niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być akceptowane.

W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, że wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą jest grzywna w wysokości 200 zł, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art.154 § 6 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. Jednocześnie w punkcie 2. sentencji Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynikała z przekonania organu, że udzielając stronie częściowej odpowiedzi oraz pozostawiając wniosek bez rozpoznania pismem z dnia 10 stycznia 2013 r., załatwił sprawę zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i z wyrokiem Sądu z dnia 11 września 2012 r.

W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.