Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 719/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c,
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1282
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów.
article: par 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 644
law: Rozporzadzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby  policjantów
article: art. 132 , 134, 135 j
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi E. G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oraz obniżenia stopnia uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w S. orzeczeniem z dnia [...] r.

nr[...] , na podstawie art. 133 ust. 1 i art. 135j ust. 1 pkt 3 oraz art. 134 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2015 poz. 355 ze zm.), wydanym

w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko policjantowi asp. E. G., dzielnicowemu Zespołu Dzielnicowych Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w D. Komendy Powiatowej Policji w S., obwinionemu o to, że:

1) pomimo zakończenia w dniu [...] r. urlopu zdrowotnego przyznanego na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej MSW w S. nr [...] z dnia [...] r., w dniu [...] r. samowolnie nie zgłosił się do jednostki Policji w celu podjęcia służby i od tego dnia zaprzestał jej pełnienia oraz nie przedstawił wymaganego przepisami prawa usprawiedliwienia nieobecności, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art.132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

2) będąc zobowiązanym § 14 ust 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych

z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, do wykonania badań określonych w przepisach o służbie medycyny pracy w zakresie i terminie wskazanym przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych w dniu [...] r. w pokoju służbowym nr [...] znajdującym się w KPP w S. odmówił przyjęcia od st. insp. Zespołu Kadr i Szkolenia M. C. skierowania nr [...] z dnia [...] r. na wykonanie badań profilaktycznych i kontrolnych do poradni medycyny pracy, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji,

- uznał asp. E. G. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, w związku z tym, że asp. E. G. zgłosił telefonicznie w dniu [...] r., a następnie pismem w dniu [..] r., że nie stawi się do służby, gdyż nie wykonał wszystkich zleconych przez Komisję Lekarską badań oraz w dniu [...] r. odmówił przyjęcia od st. insp. Zespołu Kadr i Szkolenia M. C. skierowania nr [...] z dnia [...] r. na wykonanie badań profilaktycznych i kontrolnych do poradni medycyny pracy, przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, a następnie w dniu [...] r. wszczęto przeciwko asp. E. G. postępowanie dyscyplinarne, przedstawiając mu opisane na wstępie orzeczenia zarzuty.

W toku postępowania starszy inspektor Zespołu Kadr i Szkolenia M. C. zeznała, że w dniu [...] r. chciała wręczyć policjantowi skierowanie na badania profilaktyczne i kontrolne, jednak asp. E. G. nie odebrał tego dokumentu, życząc sobie przesłania go pocztą. Powyższą sytuację potwierdza zapis rozmowy. Przesłuchany w charakterze świadka bezpośredni przełożony sierż. szt. K. D. zeznał, że w dniu [...] r. poinformował asp. E. G., że nie zostanie dopuszczony do służby z uwagi na brak badań profilaktycznych i jego wcześniejsza nieobecność w pracy jest nieusprawiedliwiona. Przesłuchany w charakterze obwinionego asp. E. G. w dniu [...] r. odmówił składania wyjaśnień. Został następnie zapoznany z materiałami postępowania (karta 29). Korzystając ze swoich praw obwiniony w dniu [...] r. złożył m.in. wniosek o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego o załączone do wniosku dokumenty oraz o przesłuchanie pracowników: M. C., sierż. szt. K. D. , kom. A. K., S. D., B. Ż., insp. R. R. na okoliczności przez niego wskazane. W dniu [...] r. rzecznik dyscyplinarny postanowieniem o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego odrzucił ww. wniosek asp. E. G. działając z uwagi na to, że okoliczności opisane we wniosku nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bądź zostały już wcześniej wyjaśnione. Dołączył jednak do akt postępowania całość materiałów przekazanych przez obwinionego. Analizując te materiały organ stwierdził, że tylko odtworzenie zapisu rozmów z dnia

[...] r. i z dnia [...] r. wraz z nośnikami CD, mają znaczenie

w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, gdyż bezpośrednio są związane

z zarzucanymi obwinionemu czynami. W dniu [...] r. asp. E. G. złożył w Komisariacie Policji w D. wniosek o wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego (karta 66) oraz wniosek o wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego (karta 67). W dniu [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w S. wydał postanowienie o odmowie wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego (karta 68) z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 135c ustawy o Policji. Brak tych przesłanek był również podstawą wydania postanowienia przez Komendanta Powiatowego Policji w dniu [...] r. (karta. 70). Rzecznik dyscyplinarny w dniu [...] r. wydał postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych. W dniu [...] r. wpłynęło pismo asp. E. G., w którym wnosił o wpięcie do akt postępowania dyscyplinarnego kopii upoważnienia M. P. do podpisywania dokumentów oraz kopii strony rejestru upoważnień wydawanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S.. Pismo to jednak nie stanowiło wniosku o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego, o czym poinformowano obwinionego.

Następnie asp. E. G. został wezwany do raportu. W dniu

9 listopada 2015 r. obwiniony złożył w Komisariacie Policji w D. pismo w którym zarzucił, że aby stawić się do raportu, nie został formalnie odwołany z urlopu oraz że nie posiada środków finansowych na przejazd do siedziby Komendy Powiatowej Policji w S.. Do tego pisma załączył pismo zatytułowane "wniosek" o wydanie polecenia wyjazdu służbowego oraz o wypłacenie zaliczki. Komendant Powiatowy Policji w S. skierował do asp. E. G. w dniu [...] r. pismo informujące, że brak jest podstaw do odwołania go z urlopu wypoczynkowego i wydania polecenia wyjazdu służbowego oraz wypłacenia zaliczki. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w S. uznał asp. E. G. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Obwiniony złożył w dniu [..] r. odwołanie od orzeczenia nr [...] . Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji wydał w dniu [...] r. orzeczenie nr [...] uchylające zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W orzeczeniu tym wskazano, że należy ponownie przesłuchać w charakterze świadka asp. R. L. celem ustalenia komu przekazał informację uzyskaną od asp. E. G. z której wynikało, że obwiniony nie wykonał wszystkich zleconych przez komisję lekarską badań. Należy też ponownie przesłuchać w charakterze świadka M. C., czy w dniu [...] r. posiadała skierowanie na badania kontrolne i profilaktyczne dla obwinionego, ile było egzemplarzy i czy był to oryginał. Jaki dokument posiadał kom. S. D. i jak wszedł w jego posiadanie. Należy też ponownie przesłuchać w charakterze świadka kom. S. D. na okoliczność jaki dokument posiadał przy sobie i jak wszedł w jego posiadanie. Należy ponownie przesłuchać w charakterze świadka kom. A. K. na okoliczność zasad planowania urlopów wypoczynkowych oraz na okoliczność zdarzenia, do którego doszło w jego gabinecie w dniu [...] r. Należy również ustalić czy asp. E. G. w jakikolwiek sposób informował o terminach badań zleconych przez komisję lekarską oraz przeprowadzić oględziny dołączonych przez asp. E. G. płyt CD. Zmienić obwinionemu asp. E. G. zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w dniu [...] r. na dzień [...] r.

Mając na uwadze powyższe wskazania, Komendant Powiatowy Policji w S. postanowieniem z dnia [...] r. dokonał zmiany zarzutów. Ponownie przesłuchany w charakterze świadka kom. A. K. zeznał, że to on został poinformowany telefonicznie przez asp. R. L. o telefonie jaki otrzymał od asp. E. G.. Ponadto zeznał, że raporty o urlop składane przez policjantów kierowane są do Komendanta Komisariatu Policji w D. i tak też we wcześniejszych latach adresował je E. G.. A. K. zeznał, że asp. E. G. nie informował go o terminach badań lekarskich. W dniu [...] r. w gabinecie Komendanta Komisariatu Policji w D., asp. E. G. nie chciał przyjąć korespondencji od rzecznika dyscyplinarnego motywując to tym, że jest silnie wzburzony obecnością komendanta kom. A. K.. Mając powyższe zeznaniena uwadze, odstąpiono od przesłuchania asp. R. L. . W dniu [...] r. ponownie przesłuchano M. C., która zeznała, że skierowanie na badania profilaktyczne i kontrolne dla asp. E. G. było wykonane w dwóch egzemplarzach. Jeden egzemplarz miał być przekazany zainteresowanemu a drugi miał stanowić pokwitowanie. Z uwagi na to, że nie było wiadomym, gdzie asp. E. G. się stawi, jeden egzemplarz skierowania przekazała dla kom. S. D. a drugi pozostawiła u siebie. Pokwitowanie miało nastąpić na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Prowadzący czynność przesłuchania dokonał błędnego wpisu daty kończącej podając [...] r. zamiast [...] r., co stanowi błąd pisarski. Zeznania te potwierdził ponownie przesłuchany w charakterze świadka kom. S. D.. Nie pamiętał jednak, czy był informowany przez

asp. E. G. o jakichkolwiek terminach badań. W dniu [...] r. przeprowadzono dowód z odczytu płyt CD dołączonych do akt sprawy przez asp. E. G., których zapis pokrywał się z treścią dokumentu "odtworzenie zapisu rozmowy z dnia [...] r., która odbyła się

w pomieszczeniu służbowym numer 22" oraz z dokumentem "odtworzenie zapisu rozmowy z dnia [...] r.". Ponownie przesłuchany w charakterze świadka sierż. szt. K. D. zeznał, że poza rozmową z dnia [...] r. nie był informowany przez asp. E. G. o jakichkolwiek badaniach, które miał zlecone. E. G. odmówił składania wyjaśnień. W dniu [...] r. złożył wniosek o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego podobnie jak we wniosku z dnia [...] r. Rzecznik dyscyplinarny postanowieniem z dnia [...] r. odmówił uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego gdyż okoliczności, które mają być udowodnione nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo zostały już udowodnione zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy.

Na powyższe obwiniony wniósł zażalenie. Komendant Powiatowy Policji w S. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie rzecznika dyscyplinarnego. W dniu [...], r. rzecznik dyscyplinarny zakończył postanowieniem czynności dowodowe, a przełożony dyscyplinarny wezwał obwinionego do raportu w dniu [...] r. W dniu [...] r. asp. E. G. złożył wniosek o wydanie polecenia wyjazdu służbowego i wypłacenie zaliczki oraz w przypadku odmowy, o przeprowadzenie raportu w Komisariacie Policji w D.. Przełożony dyscyplinarny przychylił się do prośby obwinionego o przeprowadzenie raportu w Komisariacie Policji w D.. W dniu [...] r. rzecznik dyscyplinarny udał się do miejsca zamieszkania asp. E. G. celem przekazania korespondencji, w tym informacji o zmianie miejsca przeprowadzenia raportu. Z uwagi na to, że nikt nie otworzył drzwi, rzecznik posiadając wiedzę, że asp. E. G. korzysta z ćwiczeń fizycznych, udał się do siłowni na ul. Okrężną. Obwiniony, zastany w tym miejscu, odmówił przyjęcia korespondencji oraz informacji dotyczącej raportu. Tego samego dnia asp. E. G. przedłożył zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza pediatrę. W związku z powyższym rzecznik dyscyplinarny korzystając z poczty głosowej, poinformował obwinionego, że raport odbędzie się w jego miejscu zamieszkania, podając dwa terminy do wyboru. Taką samą informację przesłał asp. E. G. wiadomością tekstową SMS. W wyznaczonym czasie w miejscu zamieszkania obwinionego nikt nie otworzył drzwi, a sam obwiniony widziany był w dniu [...] r. na terenie sklepu L. .

W ocenie Komendanta Powiatowego Policji w S., asp. E. G. winien po zakończeniu urlopu zdrowotnego stawić się w jednostce celem ustalenia z przełożonymi dalszego trybu postępowania w jego sprawie i czasu ewentualnego podjęcia przez niego służby. To przełożony jest uprawniony do ustalenia, czy możliwe jest dopuszczenie policjanta do służby oraz ewentualne udzielenie mu zwolnienia na wykonanie badań lekarskich w czasie godzin służby. Zachowanie asp. E. G., tj. poinformowanie dyżurnego jednostki, że nie przyjdzie do służby, czy złożenie w Komisariacie Policji w D. pisma informującego o niestawieniu się do służby nie stanowi wymaganego prawem usprawiedliwienia jego niestawienia się w służbie. Policjant z 15 letnim stażem służby, który niejednokrotnie był kierowany na badania profilaktyczne, winien być świadomy tego, iż po upływie okresu na jaki została orzeczona jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, a także po długotrwałym leczeniu, a co z tym się wiąże z pobytem na zwolnieniach lekarskich oraz urlopie zdrowotnym zostanie skierowany na badania profilaktyczne - kontrolne. Badania takie są określone przez przepisy o służbie medycyny pracy i bez ich wykonania policjant nie może pełnić służby. Celem wykonania takich badań musi zostać wyposażony w skierowanie, a to wiąże się z koniecznością udania się do jednostki, w której zobowiązany jest podjąć służbę i uzyskać tam skierowanie na obowiązkowe badanie profilaktyczne i kontrolne. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wybór przez obwinionego, jakie czynności miał wykonać był w tym względzie nieuprawniony. Dokonywanie samowolnej interpretacji zasad postępowania przez obwinionego należy uznać za lekceważące i podaje w wątpliwość zrozumienie przez niego istoty organizacji hierarchicznej, jaką jest Policja.

Zdaniem organu I instancji, asp. E. G. dopuścił się naruszenia dyscypliny będąc zobowiązanym § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów do wykonania badań określonych w przepisach

o służbie medycyny pracy w zakresie i terminie wskazanym przez przełożonego, odmawiając przyjęcia skierowania nr [...] z dnia [...] r. na wykonanie badań profilaktycznych i kontrolnych do poradni medycyny pracy, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy

o Policji. Nieistotna przy tym jest okoliczność przesłania skierowania pocztą, po tym jak obwiniony odmówił jego przyjęcia, gdy będąc do tego zobowiązanym mógł je odebrać osobiście bez zbędnej zwłoki.

Zdaniem organu I instancji, zachowanie asp. E. G. należy zatem traktować jako lekceważenie podstawowych zasad obowiązujących w służbie oraz przejawianie niechęci do podjęcia służby.

Organ wyjaśnił dalej, że nie dopatrzono się przesłanek mających wpływ na złagodzenie wymiaru orzeczonej kary, bowiem działał umyślnie i nie zadbał o interes służby. Skutkiem przewinienia służbowego asp. E. G. był demoralizujący wpływ na innych funkcjonariuszy Komisariatu Policji w D., przez podważanie autorytetu przełożonych oraz postępowanie wbrew obowiązującym procedurom. Obwiniony z premedytacją nie wykonywał poleceń przełożonych, samowolnie zdecydował o swoim stawieniu się do służby oraz nie przedstawił żadnego usprawiedliwienia swojej nieobecności, które mogłoby być przyjęte za zgodne z obowiązującymi przepisami. Nie do zaakceptowania jest postawa asp. E. G., który z przełożonymi prowadził dialog poprzez kierowanie pism (karta 1, 44) choć powinien i mógł dokonać uzgodnień w zakresie konieczności podejmowania konkretnych czynności bezpośrednio z nimi. Również bez wiedzy i zgody przełożonych obwiniony nagrywał rozmowy prowadzone z nimi, innymi policjantami i pracownikami Policji (karta 48 - 49, 52 - 54). Powyższe zachowania wskazują na brak woli asp. E. G. poddania się szczególnym wymaganiom określonym dla organizacji hierarchicznych jaką bez wątpienia jest Policja, a co za tym idzie na brak możliwości dalszego pełnienia służby w tej formacji. Na szczególne potępienie zasługuje fakt lekceważenia przez obwinionego poleceń wydanych przez przełożonych, lekceważenia ich samych oraz lekceważenia norm niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania każdego zakładu pracy, którym jest też jednostka Policji. Nawet w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego w kierowanych wnioskach zarzucał przełożonemu dyscyplinarnemu popełnianie bliżej nieokreślonych czynów zabronionych co ukierunkowane było głównie na zdyskredytowanie tego przełożonego. Utrudniał prowadzenie postępowania dyscyplinarnego poprzez wykonywanie działań unikających przeprowadzanie czynności, np. gdy przełożony dyscyplinarny działając na rzecz obwinionego, zdecydował o przeprowadzeniu raportu w jego miejscu zamieszkania. Zachowanie asp. E. G. odbija się dużym echem wśród służących

w Komisariacie Policji w D. funkcjonariuszy, bowiem jest to niewielka jednostka Policji. Może to przyczyniać się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w tej jednostce i demoralizująco wpływać na pozostałych funkcjonariuszy. Brak subordynacji i podporządkowania policjanta w tak podstawowych sprawach jak stawienie się do służby, czy pobranie skierowania na badania lekarskie może w trakcie wykonywania właściwych obowiązków służbowych w skrajnych sytuacjach prowadzić do zagrożenia życia i zdrowia. Bez wątpienia osoba podważająca prawidła funkcjonowania Policji nie może zasilać jej szeregów. Ponadto nieuzasadniona, nieusprawiedliwiona nieobecność w służbie obwinionego powoduje konieczność zastąpienia go w wykonywaniu obowiązków określonych zadaniami Policji. Nadto, asp. E. G. dopuścił się zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych przed zatarciem kary za podobne czyny. Swoim zachowaniem wypełnił przesłankę określoną w art. 134 h ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji. Wymierzenie kary nagany nie przyniosło oczekiwanych efektów i nie przyczyniło się do refleksji obwinionego nad własnym postępowaniem. Wielość i ciężar zarzutów przedstawionych obwinionemu, jego postawa, po popełnieniu czynów oraz wyżej wymienione przesłanki w tym wcześniejsza kara dyscyplinarna za podobne przewinienie służbowe, uniemożliwiają orzeczenie niższej kary niż kara wydalenia ze służby.

E. G. odwołał się od wyżej wskazanego orzeczenia, wnosząc

o jego uchylenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał na naruszenie:

- art. 134 i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie urlopów policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec niego podczas gdy Komendant Powiatowy Policji w S. trzykrotnie zaniechał ciążącego na nim obowiązku prawnego udzielenia mu urlopu zdrowotnego na podstawie orzeczeń właściwych komisji lekarskich,

- art. 134 i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17 września 2014r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego podczas gdy w dniu 16.07.2015 r. skierował wniosek o udzielenie mu zaległego urlopu wypoczynkowego za 2013 rok począwszy od dnia 26.08.2015 r.

- art. 134 i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 82 ust. 1 i art. 85 ustawy o Policji w zw. z § 26 ust. 2 rozporządzenia w sprawie urlopów policjantów poprzez nierozróżnienie pojęć urlop zdrowotny od czasowej niezdolności do służby na skutek choroby,

- art. 134 i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 5 ust. 7 rozporządzenia w sprawie urlopów policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy tymczasem Komendant Powiatowy Policji w S. zaniechał ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia o terminie udzielenia urlopu wypoczynkowego niewynikającego z planu,

- art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 82 ust. 1 i art. 85 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sytuacji gdy uzyskanie stosownych dokumentów o stanie zdrowia mogło zostać wykonane po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego,

- art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 132 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sytuacji, gdy Komendant Powiatowy Policji

w S. skierował obwinionego do właściwej komisji lekarskiej w celu ustalenia jego zdolności do służby w Policji zamiast skierowania go w pierwszej kolejności do lekarza specjalisty z zakresu medycyny pracy.

- art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego podczas gdy w żaden dorozumiany prawem sposób nie odmówił przyjęcia skierowania na wykonanie badań profilaktycznych, a następnie ich wykonania.

- art. 135 f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 135p oraz art. 171 § 2 k.p.k. poprzez uniemożliwienie (odmowę) udziału obwinionego w przesłuchaniach świadków powołanych na określone okoliczności, pisemnego zawiadomienia obwinionego o terminie i miejscu przesłuchania świadków, na skutek bezzasadnego oddalenia stosownego wniosku dowodowego, co w sposób istotny przyczyniło się do ograniczenia jego praw do obrony swojego interesu prawnego.

- art. 135 j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez zaniechanie wskazania w zaskarżonym orzeczeniu uzasadnienia faktycznego i prawnego w szczególności, którym dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

- art. 135e ust. 1 w zw. z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie ustalenia dokładnego stanu faktycznego w sprawie przez wybiórczą realizację wniosków dowodowych w zakresie wykonania czynności procesowych wobec osób wskazanych we wnioskach dowodowych.

- art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie za pewne jedynie okoliczności uznanych przez przełożonego dyscyplinarnego, jak również nie wyjaśnienie wątpliwości wynikających z materiału dowodowego i rozstrzygnięcie ich na niekorzyść obwinionego.

- art. 135c ust. 1 i nast. ustawy o Policji poprzez odmowę wyłączenia z postępowania przełożonego dyscyplinarnego oraz rzecznika dyscyplinarnego,

- art. 135h ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów poprzez przekroczenie określonego przepisami czasu trwania postępowania, przy czym przedłużenie postępowania na kolejny określony okres nastąpiło na skutek podpisania stosownego dokumentu przez osobę, która nie posiadała stosownego upoważnienia. Nadto czynności dowodowe w jego sprawie prowadzone były bez przedłużenia czasu trwania postępowania na okres powyżej dwóch miesięcy przez Komendanta Głównego Policji.

- art. 134h ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie w treści uzasadnienia wskazania obiektywnych okoliczności uzasadniających współmierność kary wymierzonej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, jego skutków, w tym następstw dla służby, rodzaju i stopnia naruszenia ciążących na skarżącym obowiązków, pobudek działania, zachowanie skarżącego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniając zasadność jej zastosowania jedynie swoją subiektywną oceną.

- art. 135f ust. 1 w zw. art. 135j ust. 3 pkt 9 ustawy o Policji poprzez ograniczenie mu prawa do obrony dwukrotnie uznając, iż udział w raporcie jest uprawnieniem obwinionego, z którego może, a nie musi skorzystać, podczas gdy dwukrotnie pisemnie wskazywał na chęć uczestnictwa w nim.

Nadto odwołujący się zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 132

ust. 1, art. 132 ust. 3 pkt 2, art. 134h ust. 1, 2 i 3, art. 134 ustawy o Policji i art. 135 g ust. 1 i 2 ustawy o Policji.

Komendant Wojewódzki Policji w S. orzeczeniem Nr [...] z dnia

[..] r. na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia

6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [..] r.:

- utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej uznania asp. E. G. winnym zarzucanych mu czynów;

- uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wymierzenia policjantowi kary

dyscyplinarnej wydalenia ze służby,

- wymierzył asp. E. G. karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, tj. referenta łącznie z karą dyscyplinarną obniżenia stopnia do stopnia młodszego aspiranta Policji.

Odnosząc się na wstępie do wniosków obwinionego związanych z trybem oraz przebiegiem pracy Komisji powołanej do zbadania zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy wyjaśnił, że Komisja powołana decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. uznała, że nie ma potrzeby wysłuchiwania ani obwinionego, ani rzecznika dyscyplinarnego. Ze swoich obrad sporządziła sprawozdanie, które następnie przedłożyła organowi II instancji wraz z zawartymi

w nich wnioskami. Obwiniony nie jest uprawniony do wnioskowania o powołanie takiej komisji, a tym bardziej do uczestnictwa w jej pracach bez wezwania Komisji. Nie ma również podstaw prawnych do wydawania w tym zakresie jakichkolwiek postanowień oraz informowania obwinionego o podejmowanych czynnościach w ramach działania Komisji.

Organ II instancji przedstawił następnie przebieg postępowania w tej sprawie oraz opisał zebrany materiał dowodowy i wskazał, że po analizie akt postępowania dyscyplinarnego oraz akt osobowych policjanta stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji w S. słusznie uznał asp. E. G. winnym zarzucanych mu czynów, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.

Organ II instancji podkreślił, że asp. E. G. uzyskał orzeczenie Zachodniopomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w S. dopiero w dniu [...] r., która orzeczeniem nr [...] orzekła w punkcie pierwszym o zdolności policjanta do służby w Policji z ograniczeniem (nie precyzując rodzaju ograniczenia), w punkcie drugim o zdolności policjanta do służby na ostatnio zajmowanym stanowisku. Dopiero w dniu [..] r. asp. E. G. wykonał badania kontrolne i profilaktyczne. Nie ulega wątpliwości, że od dnia [...] r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie na urlopach zdrowotnych. Ostatni z nich kończył się w dniu [...] r. Wynika z tego, że nieobecność asp. E. G. w służbie z powodu choroby trwała około 1,5 roku, co spowodowało skierowanie go przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych z urzędu do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia jego stanu zdrowia. Zasadnym zatem było wystawienie skierowania do Rejonowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] r., zgodnie z art. 40 pkt 1 ustawy o Policji. Zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów policjant skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, zwanej dalej "komisją lekarską", jest obowiązany bez zbędnej zwłoki poddać się badaniom lekarskim zleconym przez komisję lekarską. Jak wynika z polecenia wyjazdu służbowego nr [...] wydanego w dniu [...] r. oraz karty obiegowej wydanej przez Rejonową Komisję Lekarską MSW w S. obwiniony dopiero w dniu [...] r. stawił się w siedzibie komisji, odebrał kartę oraz rozpoczął badania.

Zdaniem organu odwoławczego, przełożony kierując policjanta do komisji lekarskiej winien zwolnić funkcjonariusza od zajęć służbowych na czas wykonywania przez niego badań zleconych przez komisję lekarską. Jednakże fakt wykonywania przez policjanta badań zleconych przez komisję lekarską nie jest jednoznaczny z tym, że do czasu wydania orzeczenia przez komisję funkcjonariusz jest automatycznie zwalniany z wykonywania wszystkich obowiązków służbowych. Do dnia wydania orzeczenia przez komisję obowiązuje domniemanie przydatności policjanta do służby. Związane jest to bowiem z wcześniej wydanym przez komisję orzeczeniem oraz z tym, że przełożony kierując policjanta do komisji ma jedynie wątpliwość, co do jego stanu zdrowia mogącej wpływać na dalszą przydatność do służby. Gdyby prawodawca przewidział konieczność zaprzestania przez funkcjonariusza wykonywania przez niego obowiązków służbowych na czas, kiedy został skierowany do komisji lekarskiej przez przełożonego, to zapewne znalazłoby to odzwierciedlenie w odpowiednich regulacjach prawnych. Z obecnie obowiązujących przepisów nie sposób wysnuć takich wniosków. Nadto z samej istoty stosunku służbowego wynika zasada, że policjant przed udaniem się na badania musi uzyskać akceptację przełożonego. Niemożliwe jest w tym zakresie samowolne oddalanie się ze służby, bądź składanie jednostronnych oświadczeń

o niestawieniu się w służbie.

W ocenie organu odwoławczego za niewłaściwe należy uznać zachowanie

asp. E. G., który pomimo zakończenia urlopu zdrowotnego, dnia następnego nie stawił się do służby, podczas rozmowy telefonicznej poprosił dyżurnego KP w D. asp. R. L. o przekazanie informacji, że [...] r. nie stawi się do służby, gdyż nie zakończył robienia badań zleconych przez komisję. Ponadto pisma obwinionego nie można uznać za usprawiedliwienie jego nieobecności w służbie bowiem jest to jednostronne oświadczenie funkcjonariusza (informacja o niezakończonych baniach lekarskich) o niemożności (jego zdaniem) stawienia się w służbie, które w obowiązującym stanie prawnym nie ma żadnego umocowania. Obwiniony nie uzyskał akceptacji przełożonego dla takiego postępowania. Ponadto, kwestie nieobecności w służbie, które mogą zostać uznane za usprawiedliwione, zostały uregulowane m.in. w art. 121c ustawy o Policji, § 8-10 rozporządzenia MSW w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014r. w sprawie urlopów policjantów, a także wynikają z innych regulacji prawa zobowiązujących przełożonych do zwalniania policjantów z wykonywania obowiązków służbowych, m.in. celem wykonania zleconych badań lekarskich, o czym wspomniano powyżej. Organ II instancji nie stwierdził, aby obwiniony wskazał na jakiekolwiek okoliczności wynikające z przytoczonych powyżej przepisów co umożliwiałoby uznanie jego nieobecności w służbie za usprawiedliwioną.

Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy świadczy o tym, że pracownik kadr KPP w S. M. C. usiłowała wręczyć asp. E. G. przedmiotowe skierowanie, ale policjant nie przyjął go wskazując formę przekazania akceptowaną przez niego - przesłanie pocztą. Takie zachowanie należy uznać za odmowę przyjęcia skierowania, bowiem do obowiązków pracownika kadr nie należy dyskutowanie i przekonywanie policjantów, aby odebrali kierowaną do nich korespondencję służbową. Asp. E. G. jest osobą, która z zasady utrudnia doręczanie mu korespondencji służbowej, co powoduje niepotrzebne przedłużanie wdrażanych przez stronę służbową procedur. Świadczą o tym między innymi zeznania kom. A. K., notatka służbowa asp. Ł. O., a także zapis rozmowy z gabinetu Komendanta KP w D. (płyta dostarczona przez obwinionego wraz z odwołaniem. Z notatki służbowej asp. szt. Ł. O. z dnia [...] r. wynika, że usiłował on osobiście doręczyć asp. E. G. pismo dotyczące umożliwienia obwinionemu stawienia się do raportu, stanowiące odpowiedź na jego wniosek z dnia [...] .

W kontekście analizowanych zachowań asp. E. G. należało uznać, iż jest on winny w zakresie zarzutu drugiego. Zdaniem organu, przełożony nie może akceptować sytuacji, że obwiniony będąc w siedzibie organu, który wystawił skierowanie na badania, zaznajamiając się z materiałami innego postępowania w obecności pracownika kadr, nie przyjmuje od niego innej kierowanej do niego korespondencji - skierowania, narzucając odmienny sposób jego doręczenia. Zachowanie takie należy uznać za naganne, szczególnie w formacji zmilitaryzowanej o organizacji hierarchicznej jaką jest Policja.

Odnosząc się do zarzutów obwinionego zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że zarzut naruszenia art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie urlopów policjantów jest bezzasadny, ponieważ tryb i sposób udzielenia asp. E. G. urlopów zdrowotnych nie wiąże się z przedmiotem postępowania. Kwestia ta nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na uprawnienia przełożonego dyscyplinarnego do wszczęcia postępowania wobec obwinionego. Nadto asp. E. G. trzykrotnie korzystał z urlopu zdrowotnego. Zatem nie jest prawdą, iż przełożony nie udzielił mu takiego urlopu. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17 września 2014r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Komendant Powiatowy Policji w S. wszczął przeciwko asp. E. G. postępowanie dyscyplinarne w związku z faktem niestawienia się przez niego do służby oraz nieodebraniem skierowania na badania profilaktyczne i kontrolne w dniu [...] r. Faktem jest, iż obwiniony złożył wniosek o urlop wypoczynkowy datowany na dzień [...] r., ale nie uzyskał zgody na jego wykorzystanie. Nie ulega też wątpliwości, że asp. E. G. był świadomy tego, że nie otrzymał zgody na urlop we wskazanym przez siebie okresie, ponieważ w dniu [...] r. skontaktował się z dyżurnym KP w D. asp. R. L. informując go, że nie stawi się do służby. Zarzut naruszenia art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 5 ust. 7 rozporządzenia w sprawie urlopów policjantów jest także bezzasadny. Zachowanie Komendanta Powiatowego Policji w S. w tym zakresie nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Nadto przepisy nie określają formy w jakiej ma nastąpić przekazanie informacji o urlopie. Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 w zw. z art.82ust.1 i art. 85 ustawy o Policji. Obwiniony nie otrzymał zgody na urlop wypoczynkowy, tak więc po zakończeniu urlopu zdrowotnego winien stawić się do służby, czego nie uczynił. Choć rzeczywiście wykonanie badań lekarskich mogło nastąpić po wykorzystaniu przez obwinionego urlopu wypoczynkowego, to przełożony posiadał uprawnienia do decydowania o terminie nieplanowanego urlopu wypoczynkowego policjanta i miał prawo do nie wyrażenia na niego zgody. Mógł zatem swobodnie dysponować czasem służbowym policjanta, co też uczynił. Co do naruszenia art.134 i ust.1 pkt 1 a w zw. z art. 132 ust. 3 ustawy o Policji organ odwoławczy wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w S. miał uprawnienia do skierowania asp. E. G. na komisję lekarską, a także obowiązek skierować go na badania profilaktyczne i kontrole. Wybór oraz ocena kolejności poddawania się badaniom nie należą do uprawnień przełożonego, tym bardziej policjanta. Co do naruszenia art. 134i ust. 1 pkt 1a w zw.

art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów organ podał, że odniósł się już do tego zagadnienia w niniejszym orzeczeniu, natomiast kwestia sposobu wypełniania obowiązków przez M. C. nie jest przedmiotem tego postępowania. Zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do oceny zachowania obwinionego w kontekście stawianych mu zarzutów.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 135p oraz art. 171 § 2 k.p.k. organ wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem, którego procedury uregulowane zostały w ustawie o Policji i są one zbliżone do procedur postępowania karnego. Przepis ustawowy oraz pozostałe regulujące procedurę dyscyplinarną przepisy nie obligują rzecznika dyscyplinarnego do powiadamiania obwinionego o miejscu i czasie przesłuchania świadków. To rzecznik dyscyplinarny decyduje o formie i zakresie przeprowadzenia tej czynności. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że w żaden sposób nie naruszono prawa do obrony obwinionego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji organ stwierdził, że w ramach niniejszego postępowania przeprowadzono szereg czynności dowodowych, w tym przesłuchano świadków oraz uznano za dowody dostarczone przez obwinionego płyty CD-R i dokumenty. Wszystkie znajdujące się

w aktach sprawy dowody posłużyły do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Brak było przesłanek do uznania ich za niewiarygodne. Nadto co do naruszenia art. 135e ust. 1

i art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji ustawy o Policji organ podał, że nie dopatrzył się braków w zakresie kompletności materiału dowodowego. Wszystkie składane przez obwinionego wnioski dowodowe oraz wnioski o uzupełnienie akt postępowania zostały właściwie rozpatrzone. Organ II instancji podziela stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w S. oraz rzecznika dyscyplinarnego, którzy odmawiali realizacji części wniosków dowodowych asp. E. G., bowiem nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy lub nie były z nią bezpośrednio związane. Następnie co do zarzutu naruszenia art. 135h ust. 1 ustawy o Policji w zw.

z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, organ

II instancji wyjaśnił, że termin prowadzenia czynności dowodowych zdeterminowany jest stopniem skomplikowania sprawy oraz ilością czynności koniecznych do pełnego wyjaśnienia sprawy, a także do umożliwienia obwinionemu uczestnictwa w toku postępowania w tym zachowaniu jego prawa do obrony poprzez między innymi składanie wniosków dowodowych, czy zapoznanie z aktami sprawy. Organ ustalił,

że rzeczywiście Komendant Powiatowy Policji w S. nie wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z wnioskiem o przedłużenie czasu trwania czynności dowodowych po wydaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. orzeczenia nr [...] , zatem nie doszło do formalnego przedłużenia trwania czynności dowodowych. Jednakże brak jest podstaw do uznania czynności dowodowych wykonanych w tym czasie za nieważne, gdyż prowadzone były przez osobę uprawnioną i posiadały swoje uzasadnienie w toku postępowania. Nadto nie naruszono prawa do obrony obwinionego, gdyż na postanowienie o przedłużeniu czynności dowodowych nie przysługuje zażalenie. Za bezzasadny należy uznać zarzut asp. E. G., że postanowienie o przedłużeniu czynności dowodowych zostało podpisane przez osobę nieuprawnioną. W upoważnieniu nr [...] z [..] r. Komendant Wojewódzki Policji w S. upoważnił podinsp. M. P. do wydania postanowień w trybie wynikającym z art. 135h ust. 1 ustawy o Policji. Organ nie podzielił również stanowiska skarżącego o ograniczeniu mu prawa do obrony, gdyż był dwukrotnie wzywany przez Komendanta Powiatowego Policji w S. do raportu w związku z zamiarem wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, pomimo tego nie skorzystał ze swojego uprawnienia. Przełożony dyscyplinarny dołożył wszelakiej staranności, aby umożliwić obwinionemu udział w raporcie, bowiem przyjął na siebie inicjatywę przeprowadzenia raportu w miejscu jego zamieszkania z uwagi na wskazywane przez niego problemy finansowe, a także problemy zdrowotne.

Następnie organ odwoławczy przytoczył wnioski dowodowe odwołującego się

o przesłuchanie poszczególnych świadków na określone przez niego okoliczności, rozważył ich zasadność i co do zasady stwierdził, że okoliczności, które miałyby stanowić treść przesłuchań poszczególnych świadków nie mają znaczenia dla sprawy, bądź zagadnienia poruszane przez skarżącego mają swoje odzwierciedlenie

w przepisach i podlegają analizie z urzędu przez organ wydający orzeczenie dyscyplinarne, albo odpowiedź na dane pytanie skarżącego została już udzielona stronie w toku postępowania.

Organ odwoławczy nie zgodził się również z wywodami obwinionego zawartymi w odwołaniu dotyczącymi konieczności wyłączenia przełożonego z toczącego się postępowania dyscyplinarnego z związku z możliwością przesłuchania go na okoliczność spostrzeżeń poza procesem mających znaczenie dla sprawy.

Po ponownym zapoznaniu się z wnioskami obwinionego w tej materii organ II instancji stwierdził, że ustawodawca wskazał jedynie na możliwość wyłączenia przełożonego z toku postępowania, które następnie przekazane zostaje do jednostki równorzędnej, bądź przejmuje je do prowadzenia organ wyższej instancji. Dotyczy to wyjątkowych sytuacji, nie mogąc stanowić reguły postępowania i następować w każdym przypadku na żądanie podwładnego. Wskazane przez asp. E. G. okoliczności, mające jego zdaniem być podstawą wyłączenia przełożonego z toku postępowania (skierowanie na badania lekarskie i niewłaściwy tryb postępowania w tym zakresie), nie stanowiły podstawy do podjęcia decyzji o wyłączeniu wskazanego przez niego przełożonego z toku niniejszego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu obwinionego, że po stronie pracodawcy nie istnieje obowiązek kierowania policjanta na badania profilaktyczno-kontrolne po zakończeniu przez niego urlopu zdrowotnego, organ II instancji stwierdził, że z treści art. 229 § 2 Kodeksu pracy wynika, że pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim.

W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Z akt osobowych policjanta wynika, że przebywał on na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od dnia [...] r. Następnie korzystał z urlopów zdrowotnych do dnia [...] r. Z powyższego wynika, iż przełożony właściwy w sprawach osobowych miał prawo wysłać asp. E. G. na takie badania, gdyż jego nieobecność w służbie z powodu choroby przed jej rozpoczęciem znacznie przekroczyła okres 30 dni. Nadto należy wskazać, że w dniu 2 sierpnia 2014 r. upłynął termin ważności profilaktycznych badań lekarskich asp. E. G., dlatego też Komendant Powiatowy Policji, jako przełożony do spraw osobowych, był zobligowany do skierowania obwinionego na badania profilaktyczne.

Dalej organ II instancji wskazał, że z akt osobowych policjanta wynika,

że orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] r. uznano go winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. Od powyższego orzeczenia asp. E. G. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., który orzeczeniem nr [...] z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, tym samym orzeczona kara stała się prawomocna. Od tego rozstrzygnięcia asp. E. G. odwołał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. i aktualnie brak jest rozstrzygnięcia w tej sprawie. Z powyższego jednoznacznie wynika, że do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego doszło w czasie obowiązywania kary dyscyplinarnej nagany orzeczonej przez Komendanta Powiatowego Policji w S., utrzymanej

w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., tym samym zarzut obwinionego, że informacja ta nie powinna się znaleźć w orzeczeniu organu I instancji, ponieważ kara ta uległa zatarciu z mocy prawa w dniu [...] r. jest bezzasadny.

Następnie organ odwoławczy podał, że analizując zachowanie asp. E. G. w kontekście zarzucanych mu czynów uznał, że obwinionemu nie sposób przypisać działania w dobrej wierze. Obwiniony jako funkcjonariusz

z długoletnim stażem służby w Policji ([...] lat) powinien wiedzieć, że należy uzyskać zwolnienie od zajęć służbowych od przełożonego (wynika to z charakteru organizacji hierarchicznej jaką jest Policja). Nie do zaakceptowania jest samowolne zadecydowanie przez obwinionego, bez konsultowania trybu postępowania z przełożonymi, iż nie stawi się do służby. Również działania jakie podjął asp. E. G. w toku postępowania dyscyplinarnego świadczą o tym, że starał się przerzucić odpowiedzialność za samowolnie podjęte decyzje na przełożonych, podczas gdy sam nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego - nie stawił się do służby i nie podjął skierowania na badania. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że asp. E. G. w pełni korzystał z przysługujących mu uprawnień jako obwinionego. Składał wnioski dowodowe oraz o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego. Odrzucenie ich jako bezzasadnych nie stanowi ograniczenia jego prawa do obrony, jak to sugeruje obwiniony. Asp. E. G. bowiem wskazywał na okoliczności nieistotne dla wyjaśnienia zdarzeń objętych zarzutami. Przesłuchiwanie w jego obecności świadków i zadawanie im w zakresie wskazanym przez obwinionego pytań nie zmieniłoby treści tych przesłuchań, bowiem prowadzący jako uprawniony do oceny zasadności zadawania pytań miałby prawo do ich uchylania w toku prowadzonych czynności.

Przystępując do oceny zarzucanego policjantowi czynu organ II instancji przypomniał, że Policja jest uzbrojoną formacją, służącą społeczeństwu, przeznaczoną do jego ochrony oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust. 1 ustawy o Policji). Szczególna rola społeczna tej instytucji wymaga od jej funkcjonariuszy ścisłego przestrzegania przepisów obowiązującego prawa, a także zasad współżycia społecznego i nakazów deontologii zawodowej.

Zdaniem organu odwoławczego, całokształt ustaleń w przedmiotowej sprawie uzasadnia konkluzję o braku okoliczności wpływających na nadzwyczajne złagodzenie kary. Wszelkie podejmowane przez obwinionego czynności oraz zaniechania były w ocenie organu odwoławczego świadomym działaniem zmierzającym do przedłużenia jego nieobecności w służbie poprzez przedłużanie procedur związanych z wykonywaniem przez obwinionego badań lekarskich. Należy przy tym wskazać, że przełożony właściwy w sprawach osobowych mając na uwadze fakt, iż obwiniony początkowo przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, a następnie komisja lekarska trzykrotnie udzieliła mu urlopu zdrowotnego mającego służyć poratowaniu zdrowia, podjął z wyprzedzeniem, tj. przed zakończeniem ostatnio uzyskanego urlopu zdrowotnego, decyzję o skierowaniu z urzędu asp. E. G. do komisji lekarskiej celem ustalenia jego dalszej przydatności do służby. Przełożony kierował się w tym przypadku posiadanymi uprawnieniami wynikającymi z art. 40 pkt 1 ustawy o Policji oraz oceną sytuacji w jakiej znalazł się obwiniony. Brak jest podstaw do przychylenia się do stanowiska asp. E. G., iż przełożony w tym zakresie zastosował niewłaściwą procedurę. Należy przy tym zaznaczyć, że brak jest regulacji prawnych, które warunkowałyby kolejność kierowania policjanta na komisyjne badania lekarskie oraz badania profilaktyczne. Pomimo wyprzedzającego działania przełożonego asp. E. G. nie uzyskał jednak orzeczenia komisji lekarskiej przed zakończeniem urlopu zdrowotnego. Choć obwiniony zgłosił ten fakt za pośrednictwem dyżurnego komisariatu, w którym winien pełnić służbę, to nie dookreślił ile jeszcze badań pozostało mu do zrobienia oraz jakie są najbliższe z możliwych terminy wykonania tych badań. Nadto samowolnie, przyjmując własną interpretację sytuacji w jakiej się znalazł, podjął decyzję o niestawieniu się w służbie. Beztroski i lekkomyślności w tym zakresie nie można uznać za usprawiedliwienie dla zachowania obwinionego. Zdaniem organu odwoławczego także nie sposób uznać podejmowanych działań oraz zaniechań obwinionego za działanie w błędzie. Asp. E. G. to policjant z wieloletnim stażem służby, świadom hierarchicznej organizacji Policji, w której służy, co wymaga od każdego jej członka podporządkowania się przełożonym oraz poddania szczególnej dyscyplinie. Nie do zaakceptowania są zachowania funkcjonariuszy - podwładnych lekceważących, bądź pomijających w decyzjach przełożonych i podejmujących je na własną rękę bez uzasadnionej przyczyny. Według organu II instancji, analizując sprawę można dojść do przekonania, że zachowanie obwinionego nie było przypadkowe. Wynika to z następstwa zdarzeń, tj. obwiniony nie uzyskawszy zgody na wykorzystanie zaległego urlopu wypoczynkowego tuż po zakończeniu urlopu zdrowotnego, nie zgłasza się do służby, a jedynie dzień wcześniej prosi dyżurnego komisariatu (nieuprawnionego w przedmiotowej sytuacji do udzielenia zgody na niestawienie się w służbie) o przekazanie informacji dotyczącej podjętej przez niego decyzji o niestawiennictwie w służbie w związku z niewykonanymi badaniami lekarskimi. Tym samym asp. E. G. pomija uzyskanie zgody przełożonych, tj. bezpośredniego przełożonego - sierż. szt. K. D. kierownika Ogniwa Prewencji KP w D., Komendanta KP w D. lub jego zastępcy, czy też ostatecznie Komendanta Powiatowego Policji w S., bądź jego zastępcy na niestawiennictwo w służbie z tego powodu. Takie działania doświadczonego policjanta nie mogą być akceptowane, nawet w obliczu ewentualnego konfliktu istniejącego pomiędzy nim a przełożonym. Policjant nie może być bowiem zwolniony z obowiązku komunikacji z przełożonym w ramach istniejącego stosunku służbowego i wynikających z niego następstw. Również istota stosunku służby oraz określające go regulacje prawne wskazują pozycję policjanta w stosunku do przełożonego. To przełożony jest uprawniony do kierowania przebiegiem służby policjanta (§ 1 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16.12.2013r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji). Stawienie się do służby jest podstawowym obowiązkiem policjanta, a w przypadku niemożności stawienia się do niej to na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które uniemożliwiałyby przybycie do służby i ich udokumentowanie. Asp. E. G. jako policjant winien wykazywać się szczególną rzetelnością, uczciwością i odpowiedzialnością, w realizacji zadań służbowych, nie tylko w obszarze wypełniania poleceń dotyczących wykonywania badań lekarskich. Służba w Policji wiąże się bowiem z szeregiem zadań mających służyć społeczeństwu i wymaga od jej członków rozwagi i bycia godnym zaufania. Cedowanie na przełożonych przez doświadczonego policjanta, niejednokrotnie stającego na badania komisji lekarskiej oraz lekarza profilaktyka, konieczności "dozorowania" go w wypełnianiu podstawowych obowiązków (uzyskania zaświadczenia o stanie zdrowia) i pouczania o konieczności uzyskania zgody przełożonego na niestawiennictwo w służbie stanowi o jego niewłaściwej postawie, nieuwzględniającej specyfiki wykonywania zawodu policjanta i lekceważeniu podstawowych obowiązków ważnych nie tylko w stosunku służby, ale również w zwykłym stosunku pracy. Za niedającą się zaakceptować z wyżej wskazanych przyczyn należy również uznać postawę asp. E. G., który będąc osobiście w jednostce Policji nie przyjął skierowania na badania lekarskie od osoby zajmującej się obsługą kadrową, wskazując jednocześnie, że ma ona wysłać dokument pocztą. Takie zachowanie w oczywisty sposób przedłużało czas w jakim mogły być wykonane badania lekarskie, a jednocześnie uniemożliwiało obwinionemu uzyskanie ewentualnego zaświadczenia o niemożności ustalenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku do czasu wydania orzeczenia przez komisję lekarską

(na co sam wskazał w toku przedmiotowego postępowania), co upoważniałoby przełożonego do odsunięcia go od obowiązków służbowych i usprawiedliwienia nieobecności.

W ocenie organu odwoławczego charakter popełnionych przez asp. E. G. deliktów w pełni uzasadnia wymierzenie mu kary dyscyplinarnej. Organ odwoławczy w pełni aprobuje stanowisko w tej sprawie, zajęte przez przełożonego I instancji. Z powyższych rozważań wynika, że stopień winy i szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby jest znaczny, a postawa obwinionego po popełnieniu przewinienia, a także jego własności i warunki osobiste oraz dotychczasowy przebieg służby nie dają gwarancji, iż w przyszłości będzie on wystrzegał się łamania zasad dyscypliny i etyki zawodowej. Z tego też powodu organ odwoławczy podziela pogląd Komendanta Powiatowego Policji w S. o celowości wymierzenia obwinionemu kary dyscyplinarnej. Jednak po przeanalizowaniu całokształtu sprawy przyjęto, iż zasadne będzie wymierzenie asp. E. G. kary łagodniejszej, tj. wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe łącznie z obniżeniem stopnia. Kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oznacza odwołanie lub zwolnienie

z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i powołanie lub mianowanie na stanowisko służbowe niższe od dotychczas zajmowanego. Kara obniżenia stopnia oznacza obniżenie posiadanego stopnia policyjnego. Zważywszy na rodzaj, stopień

i konsekwencje naruszenia ciążących na obwinionym powinności oraz dotychczasowy przebieg jego kariery zawodowej należy uznać, że niższa z kar dyscyplinarna niż zaproponował to przełożony dyscyplinarny, będzie współmierna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych oraz stopnia zawinienia. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy podjął decyzję o utrzymaniu zaskarżonego orzeczenia w mocy, w związku z czym zgodnie z art. 133 ust. 8 pkt 1 ustawy o Policji i art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji stanowiącym, należało orzec, jak na wstępie.

E. G. zaskarżył powyższe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając mu naruszenie:

- art. 134 lit. i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 26 ust.2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 września 2014 r.

w sprawie urlopów policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego gdy tymczasem Komendant Powiatowy Policji w S. trzykrotnie zaniechał ciążącego na nim obowiązku prawnego udzielenia mu urlopu zdrowotnego,

- art. 134 lit. i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 14

ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17 września 2014 r.

w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego gdy tymczasem skierował w dniu [...] r. wniosek o udzielenie zaległego za rok [...] urlopu wypoczynkowego począwszy od dnia [...] r.,

- art. 134 lit. i ust. 1 pkt 1 a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z art. 82 ust. 1 art. 85 ustawy o Policji w zw. z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego gdy tymczasem Komendant Powiatowy Policji w S. zaniechał ciążącego na nim obowiązku samokształcenia, przez co nie potrafił rozróżnić pojęć urlop zdrowotny oraz czasowej niezdolności do służby na skutek choroby,

- art. 134 lit. i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 5 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego gdy tymczasem Komendant Powiatowy Policji w S. zaniechał ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia o terminie udzielenia urlopu wypoczynkowego niewynikającego z planu,

- art. 134 lit. i ust. 1 pkt 1a a w zw. art. 132 ust. 3 pkt. 1 w zw. z art. 82 ust. 1 i art. 85 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sytuacji, gdy Komendant Powiatowy Policji w S. uzależnił udzielenie urlopu wypoczynkowego od orzeczenia komisji lekarskiej, a I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w S. uzależnił udzielenie urlopu wypoczynkowego od uzyskania zaświadczenia lekarza profilaktyka w sytuacji, gdy uzyskanie stosownych dokumentów o stanie zdrowia mogło zostać wykonane po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego, por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 marca 2008 r. w sprawie (sygn. akt II PK 214/07),

- art. 134 lit. i ust. 1 pkt 1 a w zw. art. 132 ust. 3 pkt. 1 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sytuacji, gdy Komendant Powiatowy Policji w S. na skutek ignorancji prawnej lub działania z niskich pobudek skierował go do właściwej komisji lekarskiej celem ustalenia jego zdolności do służby w Policji zamiast w pierwszej kolejności skierować do lekarza o specjalności medycyna pracy, który to lekarz specjalista powinien wydać zaświadczenie o niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku do czasu orzeczenia Komisji Zdrowia MSW, a Komendant Powiatowy Policji w S. rozkazem personalnym, powinien zwolnić go od zajęć służbowych, z jednoczesną informacją, że policjant skierowany do właściwej komisji lekarskiej celem określenia stanu zdrowia i ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby jest obowiązany bez zbędnej zwłoki poddać się badaniom lekarskim — por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.04.2015r. (sygn. akt II SA/Wa 1461/14) - (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/),

- art. 134 lit i ust. 1 pkt 1a w zw. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z §14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego gdy tymczasem w dniu [...] r. w żaden dorozumiany prawem sposób nie odmówił przyjęcia skierowania na wykonanie badań profilaktycznych, a następnie ich wykonania, por. stenogram z rozmowy z dnia [...] r.,

- art. 135 lit. e ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie ustalenia dokładnego stanu faktycznego w sprawie, co jednocześnie powoduje, że sprawa w kluczowych jej miejscach nic została wyjaśniona w sposób należyty, pełny i dający w ogóle podstawę do wysuwania zarzutów, por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 lutego 2004 r. SA/Bk 604/03, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedzibą w Lublinie z 26 czerwca 2006 r.

III SA/Lu 156/08,

- art. 135 lit. f ust 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 135 lit. p oraz art. 171 § 2 k.p.k. poprzez uniemożliwienie (odmowę) mu udziału w przesłuchaniach świadków powołanych na określone okoliczności, pisemnego zawiadomienia skarżącego

o terminie i miejscu przesłuchania świadków, na skutek bezzasadnego oddalenia stosownego wniosku dowodowego, co w sposób istotny przyczyniło się do ograniczenia praw do obrony swojego interesu prawnego,

- art. 135 lit. j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez zaniechanie wskazania

w zaskarżonym orzeczeniu uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności w zakresie, którym to dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

- art. 135 lit g ust.1 i 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie za pewne jedynie okoliczności uznanych przez przełożonego dyscyplinarnego za działające na jego niekorzyść, jak również nie wyjaśnienie wątpliwości wynikających z materiału dowodowego i rozstrzygnięcie ich na niekorzyść,

- art. 135 lit. c ust. 1 i nast. ustawy o Policji poprzez odmowę wyłączenia

z postępowania przełożonego dyscyplinarnego oraz rzecznika dyscyplinarnego oraz przez skierowanie na badania profilaktyczne, których celem jest ustalenie zdolności do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku przed orzeczeniem komisji lekarskiej o zdolności do służby, co nie znajdowało żadnej podstawy faktycznej,

- art. 135 lit. h ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów poprzez przekroczenie określonego przepisami czasu trwania postępowania dowodowego, przy czym przedłużenie postępowania na kolejny określony okres nastąpiło na skutek podpisania stosownego dokumentu przez osobę, która nie posiadała stosownego upoważnienia (brak w aktach)

- art. 134 lit. h ust 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie w treści uzasadnienia wskazania obiektywnych okoliczności uzasadniających współmierność kary wymierzonej skarżącemu do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, uzasadniając zasadność jej zastosowania jedynie swoją subiektywną oceną,

- art. 135 lit. f ust. 1 w zw. art. 135 lit. j ust. 3 pkt 9 ustawy o Policji poprzez ograniczenie mu prawa do obrony dwukrotnie uznając, iż udział w raporcie jest uprawnieniem skarżącego, z którego może a nie musi skorzystać, podczas gdy dwukrotnie pisemnie wskazywał na chęć uczestnictwa w czynności jaką jest raport,

- art. 132 ust. 1 ustawy o Policji i art. 152 ust. 1 ustawy o Policji poprzez oparcie postawionych zarzutów wyłącznie na podstawie niekompletnych zeznań dowolnie wybranych świadków, a którym to zeznaniom prawdziwości zaprzecza oraz poprzez oparcie przedstawionych zarzutów wyłącznie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego,

- art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie

w sprawie i w konsekwencji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy

z okoliczności faktycznych w sprawie wynika, że nie mógł dopuścić się zarzucanych mu czynów mających znamiona naruszenia dyscypliny służbowej;

- art. 134 lit. h ust. 1,2, i 3, art. 134, art. 135 lit. q ust 1 i 2 pkt. 1 ustawy o Policji poprzez wymierzenie obwinionemu najsurowszej kary z przewidzianego w ustawie katalogu kar dyscyplinarnych, niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, nieuwzględniającej okoliczności dokonania czynu, jego skutków, rodzaju i stopnia naruszenia obowiązków służbowych, pobudek działania, a także przy celowym pominięciu faktu zatarcia uprzednio wymierzonej kary nagany w sytuacji, gdy w dniu [...] r. kara uległa zatarciu z mocy ustawy.

Zdaniem skarżącego kolejność postępowania przełożonego do spraw osobowych powinna być taka:

- skierowanie do lekarza medycyny pracy, który powinien wydać zaświadczenie

o niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku do czasu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej;

- na podstawie zaświadczenia przełożony do spraw osobowych powinien rozkazem personalnym zwolnić policjanta od zajęć służbowych, z jednoczesną informacją,

że policjant skierowany został do komisji lekarskiej celem określenia stanu zdrowia

i ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji;

- na podstawie orzeczenia właściwej komisji lekarskiej lekarz medycyny pracy powinien wydać zaświadczenie o zdolności policjanta do pełnienia służby na danym stanowisku służbowym;

- na podstawie zaświadczenia lekarza medycyny pracy przełożony do spraw osobowych wydaje stosowny rozkaz personalny i policjant rozpoczyna pełnienie służby.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Wniesiona skarga okazała się zasadna, chociaż nie z tych powodów, które zostały w niej wskazane.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów zostały określone w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2016 poz. 1782 ze zm.). W myśl art. 132 ust. 1 tej ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, przy czym naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy o Policji). Otwarty katalog przypadków naruszenia dyscypliny służbowej zawiera art. 132 ust. 3 pkt 1-9 ustawy o Policji. W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przypisano naruszenie dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 3 polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych albo przekroczeniu uprawnień określonych w przepisach prawa.

Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście popełnienia przez skarżącego czynów określonych w ww. przepisie należało ocenić, czy poczynione przez organy ustalenia faktyczne w zakresie istotnym dla możliwości zarzucenia i przypisania skarżącemu stwierdzonych naruszeń dyscypliny służbowej są wystarczające

i niewadliwe. Zdaniem Sądu, ustalone przez organy istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pozwalają i w zupełności wystarczają do stwierdzenia popełnienia przez skarżącego przypisanych mu ostatecznie przez organy czynów. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że w dniu [...] r. ([...] ) skarżący zakończył urlop zdrowotny, na którym przebywał od dnia [...] r. na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej MSW w S. nr[..] . Wobec powyższego, w dniu [...] r. asp. E. G. miał obowiązek zgłosić się w jednostce Policji w D. w celu podjęcia służby.

Zdaniem Sądu, nie stanowi usprawiedliwienia niestawiennictwa na służbie w tym dniu zawiadomienie dyżurnego z Komisariatu Policji w D., że skarżący nie zakończył badań zleconych przez komisję lekarską. Rację ma organ II instancji,

że jednostronne oświadczenie woli funkcjonariusza dotyczące niestawiennictwa na służbie nie skutkuje usprawiedliwieniem tej nieobecności, albowiem ze względu na obowiązującą dyscyplinę służbową w tej formacji oraz hierarchiczne podporządkowanie stan taki wymaga co najmniej akceptacji przełożonego służbowego.

Nie bez znaczenia w sprawie jest nieobecność skarżącego na służbie od dnia zakończenia urlopu zdrowotnego do dnia [...] r. za wyjątkiem: [...]r. oraz [...] r. W toku postępowania skarżący nie powołał się na żadną z przyczyn wymienionych w art. 121c ustawy o Policji oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, w tym nie powołał się na okoliczności, które pozwoliłyby na uznanie nieobecności za usprawiedliwioną.

Skarżący wobec niewyznaczenia na dzień [...] r. żadnego terminu badań lekarskich na zlecenie komisji lekarskiej winien był stawić się na służbie, by następnie – jak to sam sugerował w skardze- odebrać skierowanie na kontrolne badania lekarskie, którym podlega ze względu na niezdolność do służby spowodowaną chorobą trwającej dłużej niż 30 dni. Celem tych badań jest bowiem ustalenie, czy policjant jest zdolny do wykonywania służby na dotychczasowym stanowisku, zaś jego wynik determinuje dalsze postępowanie wobec skarżącego.

Przepis art. 229 § 4 Kodeksu pracy określa, że pracodawca nie może do dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.

W ocenie Sądu, nie stanowi usprawiedliwienia nieobecności złożenie wniosku

o urlop wypoczynkowy bezpośrednio po zakończeniu urlopu zdrowotnego, albowiem zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz.U. z 2014 r. poz. 1282), urlopy wypoczynkowe powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, który ustala kierownik jednostki organizacyjnej Policji lub upoważniony przez niego kierownik komórki organizacyjnej, biorąc pod uwagę wnioski policjantów i konieczność zapewnienia normalnego toku służby. Urlopu tego- zgodnie z ust. 3 - udziela kierownik jednostki organizacyjnej lub kierownik komórki organizacyjnej. Rozporządzenie w § 6 określa sposób postępowania m.in. w sytuacjach, gdy policjant nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego z przyczyn zdrowotnych oraz z uwagi na urlopy opiekuńczo-wychowawcze. Urlop w sytuacjach opisanych w powołanym wyżej przepisie podlega przesunięciu na inny termin, jednakże podmiotem udzielającym urlopu pozostaje pracodawca lub osoba działająca z jego upoważnienia.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy oznacza to, że policjant mógł wykorzystać urlop wypoczynkowy poza planem urlopów jednakże za zgodą i w terminach uzgodnionych z kierownikiem jednostki organizacyjnej lub osobą działającą z jego upoważnienia. Brak zgody, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie uniemożliwiał skarżącemu wykorzystanie urlopu w terminie, o którym informował przełożonego, czyli bezpośrednio po zakończeniu urlopu zdrowotnego. Ocena postępowania przełożonego wobec wniosku skarżącego o udzielenie zaległego urlopu bezpośrednio po zakończeniu urlopu zdrowotnego, wykracza poza niniejsze postępowanie.

Tym niemniej podkreślić należy, że kontrolne badania lekarskie są niezbędne przed dopuszczeniem do wykonywania pracy, natomiast nieprzeprowadzenie ich przed urlopem – tak jak to sugerowano w orzeczeniach dyscyplinarnych, nie pozostaje w sprzeczności z istotą urlopu wypoczynkowego. Zgoda przełożonego w kwestii urlopu jest niezbędna ze względu na konieczność dokonania uprzedniej oceny, czy urlop udzielony policjantowi poza planem urlopów nie zakłóci normalnego toku służby.

Odnosząc się do kolejnego czynu, który stanowi podstawę zarzutu

w postępowaniu dyscyplinarnym, dotyczącego odmowy przyjęcia w dniu [...] r. od st. insp. Zespołu Kadr i Szkolenia w KPP w S. M. C. skierowania na wykonanie badań profilaktycznych i lekarskich, Sąd stwierdził, że stan faktyczny ustalony w oparciu o zebrany materiał dowodowy potwierdza zasadność tego zarzutu.

W myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2013 r. poz. 644 ze zm.), policjant podlega badaniom określonym w przepisach o służbie medycyny pracy w zakresie i terminie wskazanym przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Przełożonym właściwym

w sprawach osobowych – w myśl § 1 pkt 5- rozporządzenia jest komendant powiatowy Policji.

W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 zarządzenia nr 916 z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby oraz organizacji służby bhp w Policji (Dz.Urz.KGP z 2004 r. Nr 16, poz. 98), wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o Policji, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny służby w Policji stosuje się odpowiednio przepisy działu X ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (k.p.), o ile przepisy ustawy o Policji i inne przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zawarty w tym dziale art. 229 § 2 k.p. stanowi, że pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w przypadku niezdolności do służby spowodowanej chorobą trwającej dłużej niż 30 dni, w celu ustalenia zdolności do wykonywania służby na dotychczasowym stanowisku, natomiast art. 229 § 4 k.p. określa, że pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Zawarty również w dziale X Kodeksu pracy art. 211 stanowi, że przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem policjanta. Z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że to przełożony policjanta właściwy w sprawach osobowych określa zakres i termin wykonania badań lekarskich, w tym więc i kontrolnych, że podstawę obowiązku wykonania badań kontrolnych stanowi niezdolność do pracy policjanta spowodowana chorobą trwająca dłużej niż

30 dni, oraz że wymóg poddania się takim badaniom stanowi podstawowy obowiązek policjanta, gdyż jest on koniecznym elementem możliwości wydania orzeczenia

w przedmiocie przeciwwskazań lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku. Należy także podkreślić, że skoro policjant dowiaduje się

o obowiązku wykonania badań od przełożonego, w szczególności ich zakresie

i terminie, to tym samym obowiązek ten nie wynika bezpośrednio z przepisów prawa,

a skierowanie nie ma tylko charakteru informacyjnego, lecz jest poleceniem służbowym, którego niewykonanie jest naruszeniem dyscypliny służbowej (wyrok NSA z dnia 8 marca 2011r., sygn. akt I OSK 1556/10). Innymi słowy, wykonanie badań jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa kształtowanym przez właściwy do tego organ w drodze konkretyzacji obowiązku w poleceniu służbowym.

W rozpoznawanym przypadku nie ulega zatem wątpliwości, że Komendant Powiatowy Policji w S. był podmiotem uprawnionym do skierowania skarżącego na badania kontrolne, jako że skarżący pozostawał w tym czasie w jego dyspozycji i to on był w związku z tym przełożonym strony w sprawach osobowych. Skarżący miał zatem obowiązek niezwłocznie przyjąć skierowanie od pracownika Kadr i Szkolenia KPP w S. i dostosować się do poleceń określonych w skierowaniu. Działania policjanta nakierowane na odroczenie w czasie wykonania polecenia przełożonego poprzez nieprzyjęcie w dniu [...] r. skierowania na badania i przekazania go skarżącemu drogą pocztową należy ocenić jako naruszenie dyscypliny służbowej.

Zaistnienie ewentualnych nieprawidłowości samego skierowania na badania kontrolne wynikające chociażby z jego niewłaściwego wypełnienia przez przełożonego, czy też potwierdzenie jego odbioru na druku zwrotnego poświadczenia odbioru w żadnym wypadku nie mogą stanowić okoliczności wyłączającej obowiązek policjanta poddania się stosownym badaniom i tym samym uprawniającej go do odstąpienia od wykonania polecenia przełożonego. Cechą specyficzną i właściwą dla stosunków służbowych jest bowiem określenie obowiązków służbowych, w tym dyspozycyjności funkcjonariusza służby publicznej, posłuszeństwa poleceniom służbowym i odpowiedzialności dyscyplinarnej. Takie też rozwiązanie przyjęte zostało w ustawie o Policji, stanowiącej w art. 25 ust. 1, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski

o nieposzlakowanej opinii, nie karany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Powyższemu odpowiada rota ślubowania składana przez funkcjonariusza, w której ślubuje on służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia, wykonując powierzone mu zadania pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, strzec tajemnicy państwowej i służbowej, a także honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Tak też kształtuje obowiązki funkcjonariusza art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, stanowiąc, że policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Granice związania funkcjonariusza Policji poleceniem służbowym regulują przepisy art. 58 ust. 2 i ust. 3 powołanej ustawy o Policji, zgodnie z którymi policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa

(ust. 2), o czym powinien zameldować Komendantowi Głównemu Policji z pominięciem drogi służbowej (ust. 3). Z treści przytoczonych przepisów wynika – jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I OSK 1003/05 (dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

- że ustawa o Policji nakłada na funkcjonariusza obowiązek wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, którym jest on związany, z wyjątkiem polecenia lub rozkazu, którego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. W związku z tym niedopełnienie obowiązku przyjęcia skierowania na wykonanie kontrolnych badań lekarskich stanowi naruszenie dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, sankcjonowane karami dyscyplinarnymi, o których mowa w art. 134

w zw. z art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Biorąc zatem pod uwagę specyfikę stosunków służbowych funkcjonariuszy Policji, opartą na hierarchicznym podporządkowaniu, dyscyplinie i obowiązku wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych stwierdzić należy, że skarżący nie miał prawa odmówić wykonania polecenia przełożonego poddania się badaniom kontrolnym oraz przyjęcia skierowania od upoważnionego do jego przekazania pracownika.

Reasumując, w ocenie Sądu, w świetle wszystkich wskazanych powyżej okoliczności w pełni uzasadnione jest stanowisko orzekających w sprawie organów

o popełnieniu przez skarżącego czynów z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Organy obu instancji prawidłowo oceniły działanie skarżącego jako naruszające zasady dyscypliny służbowej, a zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni wystarczał do potwierdzenia okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia znamion czynów opisanych w powołanym wyżej przepisie.

Sąd zwrócił również uwagę na rodzaj wymierzonej obwinionemu kary. Katalog kar dyscyplinarnych reguluje art. 134 ustawy o Policji. Z przepisu tego nie wynika za jakie przewinienia stosowany jest poszczególny rodzaj kary, co oznacza,

że wymierzające ją organy dokonują gradacji zgodnie z własnym uznaniem. Uznaniowość nie oznacza dowolności, w związku z czym organ obowiązany jest dokładnie umotywować rodzaj zastosowanej kary, uwzględniając przy jej wymierzaniu wszystkie okoliczności przemawiające za i przeciw jej wymierzeniu. Kara wydalenia ze służby - wymierzona przez organ I instancji, zasadnie została uznana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji za zbyt surową. Tym niemniej, w ocenie Sądu, organ II instancji również nie ustrzegł się nadmiernej surowości w wymierzaniu kary wyznaczając skarżącemu niższe stanowisko służbowe oraz obniżając stopień służbowy, które to kary nie są adekwatne do popełnionego czynu. Na wymiar kary nie mogło mieć przede wszystkim wpływu ukaranie skarżącego naganą skoro w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia, orzeczenie w przedmiocie wymierzenia kary nagany nie było prawomocne, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. orzeczenie to jak i orzeczenie organu I instancji wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1047/15 uchylił.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpatrując sprawę organ ponownie pochyli się nad kwestią kary za czyny popełnione przez policjanta, mając na uwadze przede wszystkim wagę tych czynów, a także adekwatność kary do czynów.