Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1681/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. I SA/Wa 1681/15 oddalił skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W związku z doręczeniem skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem zwrócił się on z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący, jak podał, pozostaje bez środków do życia, nie przysługuje mu emerytura albo renta, jak też zasiłek z pomocy społecznej. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada oszczędności. Oświadczył, że zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m². Skarżący, jak podał, nie leczy się, nie jest także ubezpieczony.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:

W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

Uwzględniając, że żądaniem swoim skarżący objął zwolnienie od kosztów sądowych, należało stwierdzić, że w tym zakresie złożony wniosek jest bezprzedmiotowy, albowiem zaskarżając akt wydany w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej pomocy i opieki społecznej, wnioskodawca korzysta z mocy prawa ze zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Ze względu na powyższe, zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w tym zakresie, co prowadziło do umorzenia postępowania w tej części na podstawie art. 249a p.p.s.a.

Ocena pozostałej części żądania nie mogła prowadzić do uwzględnienia złożonego wniosku z tej przyczyny, że deklarowany przez wnioskodawcę stan skrajnego ubóstwa wynikającego z nieuzyskiwania jakichkolwiek dochodów, do którego nawiązuje skarżący podając, że pozostaje (cyt.) "bez środków do życia" nie odpowiada rzeczywistej sytuacji osobistej i życiowej strony. Uwzględnić w sprawie z urzędu bowiem należało, że składający wniosek pomija systemowo tę okoliczność, która ma związek z przyznanym mu prawem do świadczenia rentowego i jednoczesną odmową jego pobierania. Mieć na uwadze należało w tym zakresie, że w postanowieniu z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. I SA/Wa 3127/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, opierając się na oświadczeniu skarżącego oraz piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2014 r., stanowiącym informację o przysługującym stronie świadczeniu i jego zawieszeniu, przyjął, że skarżący, co wynika z jego oświadczenia, jest świadomy, że została przyznana mu renta z tytułu niezdolności do pracy, jednak uważa, iż jest ona narzucona wbrew prawu i z tego powodu jej nie pobiera. Powyższe potwierdził także Zakład Ubezpieczeń Społecznych informując, że zawieszono przedmiotowe świadczenie z powodu niemożności jego doręczenia z przyczyn niezależnych od organu - art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), albowiem M. S. odmawia jego przyjęcia. Kwota zgromadzonego świadczenia za okres od 1 października 1998 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. wynosiła [...] zł. Natomiast zgodnie z przepisem art. 135 ust. 2 ww. ustawy w przypadkach określonych w art. 134 ust. 1 pkt 5 wypłatę świadczenia wznawia się od miesiąca, w którym ją wstrzymano, jednak za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący jest osobą, która posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

Aktualność powyższego ustalenia na gruncie niniejszej sprawy nie budzi zastrzeżeń, mając na uwadze, że stanowiło ono podstawę faktyczną stanowiska odnoszącego się do sytuacji materialnej skarżącego przyjętego w sprawach zakończonych w okresie tożsamym do tego, w którym skarżący zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. I OZ 1481/16). W ww. orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował trafność stanowiska zajętego przez Sąd I instancji w zakresie, w jakim wskazywało ono, że okoliczność, iż skarżący z własnego wyboru nie pobiera przyznanej mu renty oznacza, że wnioskodawca z własnej woli znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w licznych postępowaniach sądowych prowadzonych przed sądami administracyjnymi z udziałem wnioskodawcy ustalono, że dysponuje on środkami na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika, jednakże okoliczności tej nie ujawnia, albowiem sprzeciwia się stanowisku dotyczącym przysługującego mu świadczenia. Ten aspekt sprawy, jak też wielość spraw sądowych wszczynanych przez skarżącego ma przemawiać, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za przyjęciem, że skarżący nadużywa prawa do sądu.

Uwzględnienie powyższego prowadzi do wniosku, że wskazana przez wnioskodawcę w oświadczeniu informacja o nieposiadaniu środków na utrzymanie nie znajduje uzasadnienia. Przyczyny, z powodu których skarżący odstąpił od pobierania przyznanego mu świadczenia mają charakter względnie stały, stąd wzięcie pod uwagę w niniejszym postępowaniu ustalonego faktu niepobierania przez wnioskodawcę z własnej woli przyznanego mu świadczenia, bez ponownego zwracania się do strony o wypowiedzenie się odnośnie do tejże okoliczności, uznane zostało za zgodne z wymogiem podjęcia rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o ustalenia niebudzące wątpliwości. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 20 stycznia 2015 r. sygn. I OZ 12/15 przyjął, że dobrowolne niepobieranie przez skarżącego, tak jak i przez każdy inny podmiot, świadczenia rentowego jest świadomym wyborem, który bezpośrednio rzutuje jednak na sytuację finansową osoby zwracającej się o przyznanie prawa pomocy.

W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia