Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 785/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 298 pkt 1, art. 389 pkt 1, art. 403 ust. 1 oraz art. 415 pkt 1,art. 270 ust. 1, art. 274 pkt 4,  art. 274 pkt 2 lit. za i art. 552 ust. 2a pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 23 § 1, 3 i 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: § 5 ust. 1 pkt 40 i § 5 ust. 1 pkt 27,
journal: Dz.U. 2021 poz 736
law: Rozporządzenie Rady Ministra z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j.)
article: art. 7, art. 12, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 czerwca 2023 r. nr SZ.ZUO.4.4701.467.OZ.2023.AŁ w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2023 r. znak [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej; "Organ") określił Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji Spółce z o.o. [...] (dalej: "Spółka", "Skarżąca") za okres I kwartału 2023 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia "P. " składającego się z [...] studni głębinowych nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w S. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia

[...] grudnia 2014 r., znak: [...] Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor RZGW wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 j.t. ze zm., dalej: "K.p.a."),

art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 273 ust. 6, art. 272 ust. 1 i ust. 2 i art. 300 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2022.2625 ze zm., dalej: "P.w.") oraz

art. 21 § 3, art. 23 § 1 pkt 1-2 oraz art. 23 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2022.2651 t.j. ze zm.; dalej: "O.p.").

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, [...] czerwca 2023 r. Organ

na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 P.w. ustalił Stronie za okres I kwartału 2023 r. opłatę zmienną w wysokości [...] PLN za pobór wód podziemnych z ujęcia "P. " składającego się z [...] studni głębinowych nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w S. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...]

Jednocześnie Organ w informacji tej wskazał, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Wody Polskie") w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji. Powołana informacja została doręczona Stronie [...] czerwca 2023 r. zaś [...] czerwca 2023 r. Strona dokonała zapłaty ww. opłaty zmiennej.

W dniu [...] czerwca 2023 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego

w art. 273 ust. 2 P.w., Strona złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością powyższej opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia "P." zlokalizowanego przy ul. [...] w S. ustaloną w powołanej informacji. Strona wniosła o wydanie nowej informacji opartej o przyjęcie, iż opłata zmienna za pobór wód podziemnych powinna być ustalona w oparciu o stawkę przyjętą do poboru wód dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi i powinna wynieść [...] PLN.

Strona zarzuciła organowi, że nie przedstawił sposobu obliczenia ustalonej opłaty oraz że, w świetle art. 552 ust. 2a pkt 2 P.w. nieuprawnione jest szacowanie wysokości opłaty zastosowane przez organ. Dodatkowo według reklamującego organ nie odniósł się do stanowiska przedstawionego w toku postępowania kontrolnego. Ponadto Strona wskazała iż, brak jest możliwości określenia opłaty w drodze szacowania bowiem ilość pobranej wody celem ustalenia wysokości opłaty zmiennej powinna być ustalona zgodnie z art. 272 ust. 11 i 12 P.w., jak również nieprawidłowość utożsamiania pojęcia "zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi" ze "zbiorowym zaopatrzeniem gospodarstw domowych w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi".

Dyrektor RZGW nie uznał reklamacji Strony i ww. decyzją z [...] czerwca 2023 r. określił Stronie za okres I kwartału 2023 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł.

Jak wskazał Organ ustalając w informacji wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za okres I kwartału 2023 r. wziął pod uwagę ustalenia kontroli gospodarowania wodami przeprowadzonej przez PGW WP Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w S. i zakończonej protokołem kontroli Nr 1/znak sprawy: [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. Przeprowadzona kontrola potwierdziła, iż Strona w ramach zbiorowego zaopatrzenia w wodę prowadzi działalność polegającą na ujmowaniu wód podziemnych i powierzchniowych dla celów dostarczenia wody dla odbiorców indywidualnych i odbiorców uspołecznionych, do których Strona zalicza: przedsiębiorców, spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe oraz podmioty publiczne w tym: przedszkola, żłobki, szkoły i szpitale.

Organ w decyzji uzasadnił, że pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów, tj. podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych - mieści się w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. za Prawa wodnego oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2022.2438 t.j.; dalej: "rozporządzenie j.s.o."), tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.

Dalej Organ wyjaśnił, że wskazana w powołanych przepisach sekwencja następujących po sobie czynności od strony przedmiotowej odpowiada definicji zbiorowego zaopatrzenia w wodę zawartej w art. 2 pkt 21 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U.2023.537 t.j., dalej jako: "z.z.w.z.o.ś."), który stanowi, że jest nią działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Znajduje odzwierciedlenie w sekcji E dział 36 Polskiej Klasyfikacji Działalności, pt. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, a ponadto została wpisana

w Krajowym Rejestrze Sądowym w dziale 3 w rubryce 1 - Przedmiot działalności Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w S..

W przypadku gdy pobór wód jest dokonywany przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę to celem poboru wód jest określony w art. 274 pkt 4 P.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia j.s.t. pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi tj. wodę przeznaczoną do picia, przygotowywania żywności lub innych celów domowych (definicja wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi - art. 16 pkt 70 P.w.). Użycie przez ustawodawcę we wskazanych przepisach pojęcia "ludność" oznacza, że wymieniony cel poboru wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne realizuje się wyłącznie w odniesieniu do wód pobranych w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę jednej kategorii odbiorców usług, tj. ludności (gospodarstw domowych), z wyłączeniem wód pobranych

w celu zbiorowego zaopatrzenia innych niż ludność podmiotów, tj. podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, czy podmiotów publicznych. Z brzmienia powołanych przepisów wynika zatem wprost, że to kategoria odbiorców usług, którym zostanie dostarczona pobrana przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne woda wpływa na określenie celu poboru wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne. W tym zakresie należy wyjaśnić, że użyte w art. 274 pkt 4 P.w. pojęcie "ludności" nie jest przypadkowe i wskazuje na kategorię odbiorców, którym woda jest przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne dostarczana. Zdaniem organu pojęcie "ludności" użyte w wyżej wskazanym przepisie należy utożsamiać z pojęciem "mieszkaniec". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że ustawa z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz.U. 2023.40 j.t.; dalej: "u.s.g") w art. 7 ust. 1 stanowi,

że zbiorowe zaspokajanie potrzeb wspólnoty należy do zadań gminy. Z punktu

3 powyższego przepisu wynika, że w szczególności zadania własne gminy obejmują sprawy wodociągów i zaopatrywania w wodę. W art. 3 ust. 1 ustawy z.z.w.z.o.ś. wskazano, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest zadaniem własnym gminy. Mając powyższe na uwadze, Organ stanął na stanowisku, że użyte w art. 274 pkt 4 P.w. sformułowanie "zbiorowe zaopatrzenie ludności" należy uznać za tożsame

z określeniem "zbiorowe zaopatrzenie wspólnoty". W dalszej kolejności trzeba także zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.s.g. to mieszkańcy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową. Mając to na uwadze należy więc przyjąć, że określenie "zbiorowe zaopatrywanie wspólnoty" powinno się w dalszej kolejności utożsamić z określeniem "zbiorowe zaopatrzenie mieszkańców gminy". Powyższe oznacza więc, że cel poboru wody wskazany art. 274 pkt 4 P.w. dotyczy wyłącznie zbiorowego zaopatrywania mieszkańców gminy w wodę przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych. Prawidłowa wykładania wyżej wskazanego przepisu, wprost przesądza więc o tym, że dostarczanie przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne wód podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą oraz podmiotom publicznym wykracza poza zakres regulacji art. 274 pkt 4 P.w.

Organ potwierdzenie przedstawionego wyżej stanowiska przedstawił w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych oraz wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Następnie Organ wskazał, że w dniu 21 października 2021 r. WSA w Szczecinie w wyroku o sygn. akt II SA/Sz 881/21 wskazał, że Strona w ramach prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę zaopatruje bowiem zarówno gospodarstwa domowe, podmioty publiczne, jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone spółce na pobór wód podziemnych z ujęcia "P. " bez wskazania i bez ograniczenia, że jedynym celem poboru będzie dostarczenie wody wyłącznie gospodarstwom domowym, z wyłączeniem pozostałych odbiorców, w tym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych. Z tego względu nie można uznać, że wyłącznym celem poboru wody przez Stronę jest zbiorowe zaopatrywanie ludności, w ramach realizacji zadań własnych gminy, w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Zdaniem Sądu,

w konsekwencji, prawidłowo organy oceniły, że skoro pobór wód jest dokonywany przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w obu celach, tj. w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę oraz do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, to celami poboru wód są: określony w art. 274 pkt 4 P.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia j.s.t. - pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, tj. wodę przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych (por. definicja wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zawarta w art. 16 pkt 70 P.w. oraz art. 2 pkt 18 z.z.w.z.o.ś.) oraz pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit.za P.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia j.s.t., tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody."

Dalej w uzasadnieniu skarżonej decyzji Organ wskazał, że [...] kwietnia 2023 r.

do Zarządu Zlewni w S. wpłynęło pismo z [...] kwietnia 2023 r.,

nr [...] z załączonymi oświadczeniami o zakresie korzystania

z usług wodnych w okresie I kwartału 2023 r. Strona w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia "P. " zaliczyła całą ilość pobranych wód [...] m3 do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Informacje przedłożone przez Stronę - na podstawie art. 552 ust. 2a pkt 2 P.w.

- w oświadczeniu z [...] kwietnia 2023 r. zawierały odmienne wskazania niż ustalenia poczynione przez organ podczas kontroli gospodarowania wodami, wykonanej przez pracowników RZGW [...].

W związku z powyższym, pismem z [...] kwietnia 2023 r. znak: [...] Organ wezwał Stronę do złożenia korekt oświadczeń za I kwartał 2023 r. dotyczących poboru wód podziemnych z podziałem

na cele poboru wody informując jednocześnie, iż w przypadku odmowy dokona podziału wód i określi wysokość opłaty zmiennej w decyzji w drodze szacowania. Strona w odpowiedzi na w/w pismo wskazała, że jest spółką prowadzącą działalność

o charakterze użyteczności publicznej, której podstawowym celem działalności jest zaopatrzenie i dystrybucja wody oraz odbiór i oczyszczanie ścieków w Gminie S.. Strona powołała się również na art. 1 ustawy z.z.w.z.o.ś., w myśl którego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne dostarczają wyłącznie wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.

W związku z brakiem danych dotyczących ilości pobranej wody z ujęcia "P. " w S. z podziałem na wodę pobraną do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz wodę pobraną do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, organ dokonał wyliczenia ilości pobranych wód podziemnych w drodze oszacowania zgodnie z art. 23 §1 pkt 1 - 2 O.p.

Powołując brzmienie art. 23 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 23 § 6 pkt 1-6 O.p. Organ wskazał, że dokonał oszacowania na podstawie własnej metody ze względu na przedmiot działalności zobowiązanego oraz zasady obliczania opłat za usługi wodne obowiązujące w aktualnym stanie prawnym.

Przyjęta metoda szacowania opierała się na obliczeniu procentowego udziału wody sprzedanej dla gospodarstw domowych (tj. do celu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi) oraz dla pozostałych odbiorców (tj. do celu poboru, uzdatniania

i dostarczania wody) w ilości wody sprzedanej ogółem. Ze względu na brak danych

za okres I kwartału 2023 r. do wyliczeń przyjęto dane historyczne tj. 1 kwartał 2019 r.,

I kwartał 2020 r., I kwartał 2021 r. oraz I kwartał 2022 r., które zostały uzyskane podczas kontroli gospodarowania wodami. Uśrednioną proporcję zastosowano do podziału ilości pobranej wody podziemnej na dwa cele z ujęcia "P. " w S. w I kwartale 2023 r.

Po dokonaniu podziału pobranych wód podziemnych na poszczególne cele organ ustalił w informacji Nr [...] wysokość opłaty zmiennej za okres I kwartału 2023 r. za ilość wód podziemnych pobranych do celów zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ([...]% z całości pobranych wód podziemnych z ujęcia "P. " [...] m3 co dało ilość [...] m3) przyjmując stawkę określoną w § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c rozporządzenia j.s.t. wynoszącą 0,068 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych, a do ilości wód pobranych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody ([...] % z całości pobranych wód podziemnych z ujęcia "P." [...] m3 co dało ilość [...] m3) przyjmując stawkę ustaloną w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a ww. rozporządzenia wynoszącą 0,115 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych.

W ocenie organu przyjęta przez niego metoda na potrzeby szacowania zobowiązania w pełni odpowiada ustalonemu przez organ stanowi faktycznemu i pozwala prawidłowo określić wysokość należności publicznoprawnej o charakterze pieniężnym.

Dalej, Organ wskazał, że art. 273 ust. 6 P.w. stanowi, iż w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Organ wyjaśnił, że Strona jest obowiązana ponosić opłaty za usługi wodne (art. 298 pkt 1 P.w.), stąd na podstawie art. 272 ust. 1 i ust. 2 P.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a i pkt 40 lit. c oraz ust. 2 pkt 3 rozporządzenia j.s.t. określił Stronie wysokości opłaty zmiennej. Opłata ta została obliczona jako suma:

1) iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (0,068 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (1) i ilości pobranych wód podziemnych ([...] m3), co stanowi kwotę [...]zł;

2) iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (0,115 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (1) i ilości pobranych wód podziemnych ([...] m3), co stanowi kwotę [...]zł.

Strona zaskarżyła ww. decyzję Organu skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 552 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. P.w. poprzez jego niezastosowanie;

- art. 270 ust. 1 i ust. 6, art. 272 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 274 pkt 4, art. 274 pkt 4 lit.za P.w., przepisów rozporządzenia j.s.t. w tym w szczególności przepisów § 5 ust. 1 pkt 40 oraz § 5 ust. 1 pkt 27 polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, poprzez uznanie, że Skarżąca w ustalonych w zaskarżanej decyzji proporcjach pobiera wodę w celach innych niż realizacja zadań własnych gminy

w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną

do spożycia przez ludzi, a także błędnym przyjęciu, iż wodą pobieraną do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi jest tylko woda dostarczana gospodarstwom domowym we wskazanych przez organ proporcjach;

a w konsekwencji wydanie decyzji określającej opłatę zmienną z zastosowaniem stawek przyjętych dla celów poboru wód w proporcjach innych niż rzeczywiste cele dla jakich Skarżąca wodę pobiera;

- art. 23 § 1, § 3, § 5 O.p. oraz przepisów rozporządzenia w sprawie opłat poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie, nieprawidłowe ustalenie podstaw dokonywanych szacunków oraz posłużenie się niezdefiniowanym pojęciem "odbiorcy uspołecznionego".

Ponadto zaskarżanej decyzji poza wskazanymi wyżej, Strona zarzuciła mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie prawa formalnego tj. zasad postępowania administracyjnego wskazanych w art. 7, art. 7a § 1 i art. 12, art. 77 art. 80 K.p.a. polegające na nieustaleniu pełnego stanu faktycznego koniecznego do wydania decyzji w sprawie, dokonaniu nieprawidłowych ustaleń faktycznych, dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego oraz rozstrzygnięciu wątpliwości prawnych na niekorzyść strony.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca powołała argumenty celem ich poparcia.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.2023.1634 t.j.; dalej: "P.p.s.a.").

Przedmiotem sporu jest zasadność określenia Skarżącej opłaty zmiennej za I kwartał 2023 r. za pobór wód podziemnych z ujęcia "P. " składającego się z [...] studni głębinowych nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w S. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] w wysokości odmiennej od wykazanej przez Skarżącą w "Oświadczeniu w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych", w którym Skarżąca wykazała pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, bez wykazania poboru wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.

W ocenie Skarżącej, wysokość opłat za pobór wód podziemnych powinna

być naliczona zgodnie z art. 274 pkt 4 P.w. i § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c rozporządzenia, gdyż pobór ten jest dokonywany wyłącznie w celu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, tj. w stawce niższej, a nie także na cele określone w art. 274 pkt 2 lit. za P.w. i § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia, tj. dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, czyli w stawce wyższej. Skarżąca kwestionuje jednocześnie ustalenia faktyczne poczynione przez Organ i przyjęte jako podstawa naliczenia ww. opłaty oraz zastosowaną metodę jej obliczenia.

Natomiast, w ocenie Organu, Skarżąca pobiera wodę podziemną

z ujęcia "P. " składającego się z [...] ww. studni głębinowych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w obu ww. celach, dlatego też stawki opłat powinny

być zróżnicowane. Organ przy wyliczeniu ww. opłaty – w związku z brakiem złożenia przez Skarżącą na prośbę Organu - korekty oświadczeń za I kwartał 2023 r. dotyczących poboru wód podziemnych z podziałem na cele poboru wody, oparł się na danych historycznych i przy ich wykorzystaniu dokonał szacowania wartości poboru wód przez Skarżącą w I kwartale 2023 r. na każdy z powyższych celów.

Mając na uwadze taki przedmiot sporu, należy wskazać, że pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych stanowi usługę wodną, na którą jest wymagane pozwolenie wodnoprawne (art. 35 ust. 3 pkt 1 oraz art. 389 pkt 1 P.w.), w którym ustalony zostaje m.in. cel korzystania z wód przez adresata pozwolenia wodnoprawnego (art. 403 ust. 1 P.w.).

Poboru wód dokonuje podmiot korzystający z usługi wodnej i to na nim ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne (art. 268 ust. 1 pkt 1 oraz art. 298 pkt 1 P.w.), która składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 P.w.).

Zgodnie także z art. 35 ust. 1 i 2 P.w., usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego, zwykłego oraz szczególnego korzystania z wód, do których dostęp jest zapewniony na zasadach określonych w Prawie wodnym. Przepis art. 35 ust. 1 P.w. odnosi się do jednej z form korzystania z wód przez gospodarstwa domowe, podmioty publiczne oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą w postaci usług wodnych. Przepis art. 35 ust. 1 P.w. swoim zasięgiem obejmuje podmioty korzystające z usług wodnych i nie dotyczy odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę świadczonych przez przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjne. Zatem, określone w P.w. zasady dostępu do usług wodnych, do których zalicza się przepisy dotyczące opłat za usługi wodne, odnoszą się wyłącznie do podmiotów korzystających z usług wodnych (a nie do odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych, którzy pozostają poza ukształtowanym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym stosunkiem administracyjnoprawnym) i aktywność tych podmiotów dotycząca zakresu i celu korzystania z wód powinna wpływać na kształt obowiązków w zakresie opłat, obciążających te podmioty. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w judykaturze (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2020 r.,

IV SA/Wa 1269/20).

W wyroku NSA z 2 lipca 2021 r., III OSK 4152/21, stwierdzono, że pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 2 lit. za P.w., tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, a pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 4 P.w. Ustawodawca zawiera w Prawie wodnym normy prawne, z których wynika, że cel korzystania z wód jest ustalany w pozwoleniu wodnoprawnym i stanowi jego obligatoryjny element (warunek), a naruszenie tego warunku może skutkować odebraniem lub ograniczeniem prawa do korzystania z wód, to dokonując oceny celów poboru wód, o których mowa w przepisach art. 274 pkt 2-4 P.w., należy rozumieć je tak samo, jak cele, o których mowa w art. 403 ust. 1 i art. 415 pkt 1 P.w., tj. jako skierowane do podmiotów korzystających z usług wodnych. Nie do pogodzenia z założeniem aksjologicznej spójności systemu prawa byłaby sytuacja, w której opłaty za usługi wodne stanowiące daniny publiczne należne za korzystanie z wód byłyby naliczane z uwzględnieniem celu lub celów odmiennych od przyjętego w akcie administracyjnym celu lub celów poboru wód, mimo że ustawodawca nie nadał im odmiennego znaczenia.

Zdaniem Sądu, prawidłowa wykładnia przepisów art. 274 pkt 2-4 P.w. oraz § 5

ust. 1 pkt 27 i pkt 40 lit. c rozporządzenia, z uwzględnieniem ich relacji do art. 35 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 298 pkt 1, art. 389 pkt 1, art. 403 ust. 1 oraz art. 415 pkt 1 P.w. prowadzi do wniosku, że w przypadku, gdy gospodarstwa domowe, podmioty publiczne oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także prowadzące działalność rolniczą nie korzystają z usług wodnych, lecz korzystają z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, to cel poboru wód należy oceniać w odniesieniu do celu realizowanego przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a nie wiązać go ze sposobem wykorzystania wód przez odbiorcę usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Skoro także jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne jest jednym z zasadniczych elementów, które wpływają na wysokości opłaty za usługi wodne, to powiązanie celu poboru wód z podmiotem korzystającym z usługi wodnej, a nie z odbiorcą usług wodociągowo-kanalizacyjnych zapewnia prawidłowe ustalenie daniny publicznej na podstawie niebudzących wątpliwości danych dotyczących ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym celu poboru wód przez podmiot korzystający z usług wodnych oraz według tych samych zasad dla wszystkich podmiotów pozostających w relewantnej sytuacji prawnej. Tym samym, ustalenie przez organ tego, w jaki sposób finalni odbiorcy wykorzystywali wodę dostarczaną przez podmiot korzystający z usług wodnych byłoby dla sprawy irrelewantne. Istotny pozostaje cel poboru wód przez Skarżącą, a nie faktyczny cel wykorzystania wód przez jego odbiorców.

Nadto dostrzec należy, że Prawo wodne, jak i wydane na jej podstawie przepisy rozporządzenia nie zawierają definicji legalnej terminu "zbiorowe zaopatrzenie w wodę". Jednak definicja legalna zbiorowego zaopatrzenia w wodę znajduje się w art. 2 pkt 21 u.z.z.w., który stanowi, że jest nią działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Zgodnie także z art. 2 pkt 4 u.z.z.w., przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086), jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Przepis art. 2 pkt 3 u.z.z.w. wyjaśnia także, że każdy, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym jest odbiorcą usług.

Przywołane regulacje u.z.z.w. również wskazują, że odbiorcy usług nie korzystają z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, lecz korzystają z usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę korzysta z wymienionej usługi wodnej na podstawie i warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, albo pozwoleniu zintegrowanym. Przepisy dotyczące opłat za usługi wodne odnoszą się natomiast, jak już wskazano, wyłącznie do podmiotów korzystających z usług wodnych i to aktywność tych podmiotów dotycząca zakresu i celu korzystania z wód winna wpływać na kształt obowiązków związanych z wysokością opłat, obciążających te podmioty.

Zatem okoliczność, że działalność polegająca na zbiorowym zaopatrywaniu

w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi może być prowadzona wyłącznie przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, nie oznacza, że jedynym celem poboru wody przez taki podmiot jest cel wskazany w art. 274 pkt 4 P.w. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę zaopatruje bowiem zarówno gospodarstwa domowe, podmioty publiczne, jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą. W sprawie zaakcentowania wymaga, że Skarżąca dokonywała poboru wód podziemnych z ujęcia "P. " zlokalizowanego w S. na podstawie wskazanego przez Organ pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] na pobór wody podziemnej. Decyzja ta nie zawiera zaś wskazania i ograniczenia, że jedynym celem poboru będzie dostarczenie wody wyłącznie gospodarstwom domowym, z wyłączeniem pozostałych odbiorców, w tym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych. Z tego względu nie można uznać, że wyłącznym celem poboru wody przez Skarżącą jest zbiorowe zaopatrywanie ludności, w ramach realizacji zadań własnych gminy, w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.

Nadto, w sprawie Organ przeprowadził w dniu [...] czerwca 2022 r. wobec Skarżącej – na podstawie przepisów art. 334, art. 335 i art. 336 P.w. – kontrolę gospodarowania wodami dla potrzeb weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód pobieranych przez Skarżącą m.in. na podstawie ww. pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2014 r. dla ujęcia "P. ". Kontrola ta wykazała, że Skarżąca, w ramach zbiorowego zaopatrzenia w wodę, prowadzi działalność polegającą na ujmowaniu wód podziemnych do celów dostarczenia wody zarówno dla gospodarstw domowych, jak i pozostałych odbiorców, co jest zgodne

z zatwierdzonymi dla tego podmiotu taryfami dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę

i zbiorowego odprowadzania ścieków.

W konsekwencji stwierdzić należy, że Organ prawidłowo ocenił, że skoro pobór wód jest dokonywany przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w obu celach, tj. w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę oraz do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, to celami poboru wód są: określony w art. 274 pkt 4 P.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, tj. wodę przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych (por. definicja "wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi", zawarta w art. 16 pkt 70 P.w. oraz art. 2 pkt 18 u.z.z.w.) oraz pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. za P.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia, tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.

Przedstawione stanowisko znajduje poparcie w doktrynie prawa, gdzie wskazuje się, że ustawodawca wyraźnie chciał zastosować ochronę mieszkańców zużywających wodę przeznaczoną do spożycia, wyodrębniając w art. 274 pkt 4 P.w. – jako osobną regulację – górną jednostkową stawkę opłaty za pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzania ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (por. red. dr Krzysztof Filipek, Mariusz Kucharski, Paweł Michalski, Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, Legalis, 2017, wyd. 1). Natomiast pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów mieści się w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. za P.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia, tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Jak zasadnie zauważono w zaskarżonej decyzji, wskazana w powołanych przepisach sekwencja następujących po sobie czynności od strony przedmiotowej odpowiada definicji zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Znajduje też odzwierciedlenie w sekcji E dział 36 Polskiej Klasyfikacji Działalności, pt. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, a ponadto została wpisana w dziale 3 Krajowego Rejestru Sądowego Skarżącej. Wobec tego, uznać trzeba, że zaopatrzenie w wodę podmiotów publicznych

oraz prowadzących działalność gospodarczą nie odpowiada celowi poboru wód z art. 274 pkt 4 P.w. Nie polega ono bowiem na dostarczaniu ludności wody przeznaczonej

do spożycia przez ludzi, choćby było dokonywane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i to w ramach realizacji zadań własnych gminy.

Podsumowując, Skarżąca przez to, że jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 u.z.z.w., nieprawidłowo wywodzi, iż każdy dokonywany przez nią pobór wody mieści się w granicach zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, podczas gdy część świadczonych przez Skarżącą usług w zakresie poboru, uzdatniania i dostarczania wody nie odnosi się do ludności, lecz do innych podmiotów.

Prawidłowość powyższego stanowiska Sądu potwierdza również najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wskazał bowiem NSA

w wyrokach z 19 października 2021 r., III OSK 4088/21 oraz III OSK 4089/21, przedsiębiorstwo wodociągowe prowadząc działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę dokonuje ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody. Jednak tylko część tej działalności mieści się w pojęciu zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W tej sytuacji, spójne z normami ustawy

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę są normy Prawa wodnego i rozporządzenia, które odrębnie ustalają stawki opłat zmiennych dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odrębnie dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Drugi z tych celów jest zatem węższy, a normy z § 5 pkt 40 i 41 rozporządzenia stanowią wyjątek względem normy z § 5 pkt 27 rozporządzenia i w związku z tym należy je intepretować w sposób ścisły oraz zgodnie z zasadą lex speciali derogat legi generali. Oznacza to, że nisze stawki z § 5 pkt 40 i 41 rozporządzenia mogą być zastosowane wyłącznie w wąskim zakresie, w którym gminy (lub działające w jej imieniu i na jej rzecz przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne) realizują zadania własne polegające na zbiorowym zaopatrzeniu ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Ustawodawca w przepisach Prawa wodnego i w przepisach rozporządzenia posłużył się dodatkowo pojęciem "ludności" i należy uznać to za zabieg celowy, który potwierdza konieczność wąskiego rozumienia powołanych przepisów. Ponadto nie można pomijać, że nie każda woda ujmowana, uzdatniana i dostarczana przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, jest wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Nie kwestionując stanowiska Spółki, że prowadzi ona tylko jedną formę poboru wody, w ramach jednego procesu technologicznego, to jednak mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, że różny jest cel "wykorzystania" tej wody i w konsekwencji różna powinna być stawka opłaty zmiennej. Powyższy pogląd NSA wyrażono także w szeregu innych, najnowszych wyroków (por. wyroki z 13 października 2021 r., III OSK 4137/21 i III OSK 4121/21). Jak wskazał nadto NSA, stawka opłaty zmiennej nie została zróżnicowana w oparciu o odbiorcę końcowego, ale właśnie ze względu na stanowiący podstawę tego zróżnicowania cel poboru wody. Wskazywany "odbiorca końcowy" ma tu znaczenie wyłącznie z punktu widzenia oszacowania wody pobieranej na różne cele (por. wyrok NSA z 12 października 2021 r., III OSK 4099/21).

Za nieuprawnione zatem należało ocenić zarzuty naruszenia prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem Organ przepisy te prawidłowo zinterpretował i także zastosował w sprawie, gdyż wysokość opłaty została w sprawie ustalona zgodnie z przepisami określonymi w art. 274 pkt 4 P.w. i § 5 ust. 1 pkt 40 ww. rozporządzenia w celu zbiorowego zaopatrzania ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, jak i - zgodnie z przepisami art. 274 pkt 2 za P.w. i § 5 ust. 1 pkt 27 ww. rozporządzenia - w celach poboru, uzdatniania i dostarczania wody pozostałym odbiorcom. Opłata zmienna została obliczona prawidłowo jako suma: iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi (0,068 za 1 m3 – cel 40) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (1) i ilość pobranych wód podziemnych ([...] m3), co stanowi kwotę [...]zł oraz iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania

i dostarczania wody (0,115 zł za m3 – cel 27) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (1) i ilość pobranych wód podziemnych ([...] m3), co stanowi kwotę [...]zł.

Z uwagi na powyższe, Sąd podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji,

że brzmienie przedstawionych regulacji nie przesądza o tym, iż Skarżąca pobiera wodę wyłącznie w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi i w konsekwencji argumenty dotyczące zarzutu skargi związane z tą kwestią, uznał za nieuzasadnione.

Zwrócić ponadto należy uwagę, że w obecnie obowiązującej ustawie P.w. wprowadzono opłaty zmienne m.in. za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Wysokość opłaty zmiennej za pobór tych wód ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 P.w.). Zgodnie z art. 272 ust. 11 P.w., ustalenie ilości pobranych wód odbywa się na podstawie odczytu wskazań przyrządów pomiarowych lub na podstawie danych z systemów pomiarowych. Jednocześnie, zgodnie z art. 552 ust. 2 P.w. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie: (1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód; (2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji

w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych; (3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych. Ponadto, w myśl art. 552 ust. 2a P.w., ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie: (1) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo (2) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Z kolei, zgodnie z art. 273 ust. 1 P.w., podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację przysługuje reklamacja, jeśli podmiot nie zgadza się z wysokością opłaty,

a w razie nieuznania reklamacji wydawana jest decyzja, która podlega zaskarżeniu

do sądu administracyjnego (art. 273 ust. 8 P.w.). Natomiast w razie uznania reklamacji organ przekazuje podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne, nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne.

Jak wynika z okoliczności badanej sprawy Skarżąca konsekwentnie prezentuje stanowisko, że ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia "P. " Organ winien dokonywać wyłącznie na podstawie danych pochodzących ze składanych przez Skarżącą oświadczeń, o jakich mowa w art. 252 ust. 2a pkt 2 P.w., z zastosowaniem obniżonej stawki jednostkowej opłaty, tj. stawki przewidzianej za pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.

Sąd podkreśla, że Organ - w celu ostatecznego wyjaśnienia i ustalenia ilości pobranych przez Skarżącą wód w I kwartale 2023 r. z podziałem na ww. cele poboru wody – pismem z [...] kwietnia 2023 r. wystosował do Skarżącej prośbę o dokonanie korekty oświadczeń zawierających dane o ilości pobranych wód podziemnych

z podziałem na cele poboru wody za okres I kwartału 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Jednocześnie w piśmie tym Organ wskazał, że brak ww. korekty będzie skutkował przyjęciem przez Organ za właściwe wartości ilości pobranych wód podziemnych otrzymane po przeprowadzeniu przez Organ w toku prowadzonych postepowań szacowania. Pomimo ww. prośby i jednoznacznego pouczenia Skarżąca nie uczyniła jej zadość. Jednocześnie – w odpowiedzi – pismem z [...] kwietnia 2023 r. Skarżąca oświadczyła, że nie pobiera wody na inny cel, jak tylko zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (korespondencja k. 6 – 8 akt administracyjnych). Sąd podkreśla ponadto, że również w reklamacji z [...] czerwca 2023 r. Skarżąca prezentowała powyższe stanowisko.

Jednocześnie Skarżąca neguje także możliwość określania przez Organ ilości pobranych wód podziemnych w drodze szacowania.

W odniesieniu do niniejszej sprawy, również w załączonym do pisma z [...] kwietnia 2023 r. oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych (za okres I kwartału 2023 r.) Skarżąca zaliczyła całą ilość pobranych wód (tj. [...] m3) do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. W tej sytuacji, ze względu na brak ostatecznych danych za okres I kwartału 2023 r. – pomimo ww. prośby skierowanej do Skarżącej wraz ze wskazaniem skutków braku zastosowania się do niej, do wyliczeń przyjęto dane historyczne, tj. I kwartał 2019 r., I kwartał 2020 r., I kwartał 2021 r. i I kwartał 2022 r., które zostały uzyskane podczas kontroli gospodarowania wodami.

W ocenie Sądu materiał dowodowy, na podstawie którego organ wydał decyzję był zupełny, i na jego podstawie organ w sposób prawidłowy ustalił rzeczywisty cel poboru wód przez Skarżącą. Ustalenie to nastąpiło w formie decyzji wydanej na podstawie art. 21 § 3 O.p., gdyż Skarżąca w złożonym przez siebie oświadczeniu błędnie określiła cel poboru wód podziemnych, będący podstawą obliczenia przez organ opłaty zmiennej. Skarżąca zaklasyfikowała bowiem pobór wszelkich wód na cele realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, które to cele odpowiadają stawce opłaty określonej w § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c ww. rozporządzenia, z czym prawidłowo nie zgodził się organ. Ponadto pomimo ww. prośby Organu z [...] kwietnia 2023 r. o dokonanie przez Skarżącą korekty oświadczeń zawierających dane o ilości pobranych wód podziemnych z podziałem na cele poboru wody za okres I kwartału 2023 r. i pouczenia, że brak ww. korekty skutkował będzie przyjęciem przez Organ za właściwe wartości ilości pobranych wód podziemnych otrzymane po przeprowadzeniu przez Organ m.in. w toku prowadzonego postępowania szacowania, Skarżąca nie odpowiedziała na powyższą prośbę Organu

w sposób w niej wskazany. Skarżąca jedynie w piśmie z [...] kwietnia 2023 r. oświadczyła, że nie pobiera wody na inny cel, jak tylko zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.

Dodać należy, że w art. 300 P.w. wskazano, iż do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p.,

z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom (z wykluczeniem jedynie określonych instytucji wskazanych w tym przepisie). Ponadto w art. 300 ust. 1a i 1b określono, że uprawnienia organu podatkowego, przysługujące Wodom Polskim wykonują dyrektorzy zarządów zlewni Wód Polskich, zaś właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich pełni funkcję organu wyższego stopnia. Nie ma więc wątpliwości, że przepis art. 21 § 3 O.p. znajduje się dziale III O.p., a zatem znajduje w sprawie odpowiednie zastosowanie z mocy odesłania zawartego w art. 300 P.w. Tym samym, istniała w sprawie możliwość określenia i szacowania podstawy opodatkowania (por. wyroki WSA w Szczecinie z: 15 września 2021 r., II SA/Sz 856/21; 28 października 2021 r., II SA/Sz 855/21, II SA/Sz 853/21; 9 listopada 2022 r., II SA/Sz 721/22).

Podnieść należy, że w literaturze przedmiotu trafnie podkreśla się,

że "odpowiednie" stosowanie przepisu prawa, w zależności od uzyskanego rezultatu, może dotyczyć trzech sytuacji: gdy odpowiednie stosowanie przepisów polega

na stosowaniu odnośnych przepisów bez żadnych modyfikacji (wprost), gdy odpowiednie przepisy mają być zastosowane z pewnymi modyfikacjami, wreszcie trzecia sytuacja obejmuje te przepisy, które ze względu na ich bezprzedmiotowość lub sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla tych stosunków, do których miały być stosowane odpowiednio, nie mogą być w ogóle zastosowane (por. T. Żyznowski, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 29 października 1991 r., III CZP 109/91, "Przegląd Sądowy" 1992, nr 5-6).

Oczywiste jest, że w badanej sprawie przepis art. 23 § 1 O.p. musiał być zastosowany z pewnymi modyfikacjami. Prawidłowo więc należy ocenić zastosowanie przez Organ własnej metody szacowania, która – jak to wyjaśnił Organ – została przyjęta ze względu na przedmiot działalności zobowiązanego oraz zasady obliczania opłat za usługi wodne obowiązujące w aktualnym stanie prawnym. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić zatem należało, że przyjęta przez organ administracji szacunkowa metoda ustalania wysokości opłaty zmiennej, przy prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa ma swoje umocowanie prawne, albowiem faktycznie dane zastosowane w zakresie wyliczenia procentowego przy metodzie szacowania, były jedynymi danymi,

na podstawie których można było ustalić realizację celów poboru w zakresie spożycia wody przez mieszkańców i do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Pamiętać przy tym należy, że dowodem, w świetle art. 75 § 1 K.p.a. jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Niewątpliwie pozyskanie danych przez Organ było prawidłowe. Jak wskazał NSA w wyroku z 24 maja 2012 r., I FSK 1066/11, przesłanką oszacowania podstawy opodatkowania na podstawie przepisu art. 23 § 1 pkt 1 O.p. jest brak danych koniecznych do ustalenia podstawy opodatkowania. Nie ma przy tym znaczenia, jakie są przyczyny braku tych danych. Prawidłowo więc należy ocenić zastosowanie przez organ własnej metody szacowania, a Skarżąca nie wykazała, aby przyjęta metoda szacowania była wadliwa.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji metoda szacowania opierała się na obliczeniu procentowego udziału wody sprzedanej dla gospodarstw domowych oraz dla pozostałych odbiorców w ilości wody sprzedanej ogółem. I tak na podstawie danych historycznych (tj. danych za I kwartał w latach 2019-2022) ustalono, że woda sprzedana gospodarstwom domowym stanowiła [...] % sprzedaży ogółem, a woda sprzedana pozostałym odbiorcom stanowiła [...] % sprzedaży ogółem. Uśrednioną proporcję zastosowano następnie do podziału ogółu ilości wody podziemnej z ujęcia "P. " na dwa cele. Wobec danych uzyskanych przez organ, ilość wody pobranej w I kwartale 2023 r. do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi wyniosła [...] m3, a ilość wody pobranej do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody – [...] m3,

co łącznie daje [...] m3 (ilość ta wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zestawienia sporządzonego przez Skarżącą). Taki sposób ustalenia powyższych danych nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Zdaniem Sądu zatem, Organ podczas wydawania decyzji nie dopuścił

się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 270 ust. 1, art. 274 pkt 4,

art. 274 pkt 2 lit. za i art. 552 ust. 2a pkt 2 P.w. ani art. 23 § 1, 3 i 5 O.p. Organ nie naruszył również przepisów § 5 ust. 1 pkt 40 i § 5 ust. 1 pkt 27 ww. rozporządzenia.

Sąd nie podziela także zarzutów naruszenia przez Organ przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 7, art. 12, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., gdyż materiał dowodowy, na podstawie którego Organ wydał swoją decyzję był zupełny

i na jego podstawie Organ w sposób prawidłowy i swobodny, a nie dowolny, ustalił rzeczywisty cel poboru wód przez Skarżącą. Ustalenie to nastąpiło w formie decyzji wydanej na podstawie art. 21 § 3 O.p., gdyż Skarżąca w złożonym przez siebie oświadczeniu błędnie określiła cel poboru wód podziemnych, będący podstawą obliczenia przez organ opłaty zmiennej.

Nie można także podzielić zasadności zarzutu naruszenia przepisu art. 7a § 1 k.p.a., który znalazłby zastosowanie tylko w razie "wątpliwości co do treści normy prawnej", jednak takie w sprawie nie wystąpiły.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl