Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 164/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 stycznia 2024 r. nr BI.RUZ.4219.16.2023.TG w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przystani 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Giżycku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 31 sierpnia 2023 r. numer BI.ZUZ.3.4210.32.2023.KB; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej K. Sp. z o.o. w M. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor Regionalny, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1478, dalej: k.p.a.) oraz art. 399 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 396 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 z późn. zm.; dalej: P.w.), decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r., nr BI.RUZ.4219.16.2023.TG, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Giżycku PGW Wody Polskie (dalej: Dyrektor Zlewni, organ I instancji) z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr BI.ZUZ.3.4210.32.2023.KB, odmawiającej K. Sp. z o.o. w M. (dalej: spółka, skarżąca) udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przystani składającej się z jednego pomostu pływającego na działce nr geod. [...] obręb Miasto R., gmina R. - miasto, stanowiącej jezioro R., na wysokości działki gruntowej nr geod. [...] obręb Miasto R., gmina R. - miasto, powiat giżycki, województwo warmińsko-mazurskie.

Decyzja Dyrektora Regionalnego wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

W dniu 4 marca 2022 r. spółka wystąpiła do Dyrektora Zlewni o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotową inwestycją.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Dyrektor Zlewni decyzją z 31 sierpnia 2023 r., nr BI.ZUZ.3.4210.32.2023.KB, odmówił spółce udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Organ w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zamierzenie objęte wnioskiem polegać będzie na wykonaniu urządzenia wodnego, tj. przystani składającej się z jednego pomostu pływającego na działce nr geod. [...] obr. Miasto R., gm. R. - miasto stanowiącej jezioro R. na wysokości działki gruntowej nr geod. [...] obr. Miasto R., gm. R. - miasto, powiat giżycki. Projektowany pomost będzie miał długość 70 m i szerokość 3 m, plus trap wejściowy długości 5 m i 1,2 m. Planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w R.ie Nr XVI/116/16 z dnia 23.03.2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. Działka nr geod. [...] obr. Miasto R. stanowiąca Jezioro R. została oznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako "1 WS". Zgodnie z ustaleniami ww. planu w obrębie terenu 1 WS dopuszcza się budowę urządzeń wodnych.

Dalej organ I instancji wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania, w dniu 23 sierpnia 2022 r. Gmina R. dokonała zgłoszenia wodnoprawnego na budowę pomostu pływającego w kształcie litery "I", zlokalizowanego na działce nr geod. [...] obr. Miasto R. stanowiącej Jezioro R. na wysokości działki gruntowej nr geod. [...] obr. Miasto R., gm. R.. Projektowany pomost będzie się składał z odcinka prostopadłego do linii brzegowej (długości 20 m i 2,4 m) oraz trapu dojściowego, długości 5 m i szerokości 1,5 m. Ponadto w dniu 27 grudnia 2022 r. Gmina R. zawarła z PGW Wody Polskie Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Białymstoku umowę użytkowania Nr [...] części działki nr geod. [...] Miasto R. o powierzchni 55,5 m2. Powierzchnię tę przeznaczono pod pomost pływający z trapem w kształcie litery "I", na który w dniu 23 sierpnia 2022 r. dokonano w Nadzorze Wodnym w M.2. skutecznego zgłoszenia wodnoprawnego.

Zdaniem organu analiza współrzędnych geodezyjnych, za pomocą których wskazano lokalizację pomostu przyjętego zgłoszeniem wodnoprawnym z dnia 23 sierpnia 2022 r. oraz współrzędnych geodezyjnych, wskazanych we wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego wykazała, że pomost który zamierza wybudować spółka nakłada się na pomost należący do Gminy R.. Na wykonanie urządzenia wodnego we wskazanej lokalizacji została już zawarta umowa użytkowania pomiędzy Gminą R. a Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Białymstoku. Protokołem zdawczo-odbiorczym Wody Polskie przekazały grunt pokryty wodami publicznymi Skarbu Państwa w dniu 13 marca 2023 r. Zasady użytkowania przedmiotowego gruntu określa umowa użytkowania Nr 3471/2023 z dnia 13.03.2023 r. Cześć nieruchomości oddano w użytkowanie Gminie R. w celu prowadzenia przedsięwzięcia określonego w art. 261 ust 1 pkt 6 P.w. W związku z powyższym dany grunt nie może być wykorzystywany przez inny podmiot ze względu na ustanowienie już prawa jego użytkowania. W związku z powyższym Dyrektor Zlewni decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r., znak BI.ZUZ.3.4210.32.2023.KB, odmówił udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Regionalny decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r., nr BI.RUZ.4219.16.2023.TG, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zlewni z dnia 31 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji musiał orzec o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na fakt, że inny podmiot, tj. Gmina R., otrzymała zgodę wodnoprawną na wykonanie urządzenia wodnego, tj. pomostu w lokalizacji kolidującej z lokalizacją przystani zaprojektowanej przez spółkę. Ponadto Gmina R. przystąpiła do realizacji otrzymanej zgody wodnoprawnej zawierając z Dyrektorem Regionalnym w dniu 27 grudnia 2022 r. umowę użytkowania gruntów, na których ma zostać zlokalizowany pomost objęty zgłoszeniem wodnoprawnym dokonanym przez Gminę R., do Kierownika Nadzoru Wodnego w M.2. Ww. umowa została zawarta zgodnie z art. 261 P.w. na podstawie okazanego przez Gminę R. zaświadczenia o skutecznym dokonaniu zgłoszenia wodnoprawnego znak: BI.3.4.420.50.2022.RK z dnia 28 października 2022 r. Zatem gdyby organ I instancji przychylił się do żądania spółki i udzielił pozwolenia wodnoprawnego na budowę wnioskowanego urządzenia wodnego, w obrocie prawnym pojawiłoby się pozwolenie wodnoprawne niespełniające przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. W ujęciu praktycznym musiałoby dojść do rezygnacji Gminy R. z otrzymanego prawa do wykonania urządzenia wodnego oraz rozwiązania umowy użytkowania gruntu pod wodami zawartej pomiędzy Gminą R. a Dyrektorem Regionalnego, aby spółka mogła przystąpić do wykonania pozwolenia wodnoprawnego, tj. budowy urządzenia wodnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że udzielenie spółce pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie określonych urządzeń wodnych, tj. pomostu lub przystani, do budowy których niezbędne jest zawarcie umowy użytkowania gruntów pod wodami w lokalizacji pokrywającej się w całości lub części z lokalizacją innego urządzenia wodnego, na budowę którego udzielono wcześniej odrębnej zgody wodnoprawnej i zawarto już umowę użytkowania gruntów pod wodami zgodnie z zapisami art. 261 P.w., skutkowałoby wydaniem decyzji administracyjnej noszącej przesłanki do stwierdzenia jej nieważności w myśl art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła spółka, w której zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w powiązaniu z naruszeniem prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie wydania pozwolenia wodnoprawnego i powielenie błędnych ustaleń organu I Instancji, mimo iż decyzja o odmowie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego (przystani składającej się z jednego pomostu pływającego na działce nr geod. [...] obręb Miasto R., gmina R. - miasto stanowiącej jezioro R. na wysokości działki gruntowej nr geod. [...] obręb Miasto R., gmina R. - miasto, powiat giżycki), nie powinna zostać wydana, gdyż odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w. mogła nastąpić tylko w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne naruszałoby wymagania ochrony ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych zaś w przedmiotowej sprawie taki przypadek nie zachodził, zaś z pewnością udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie jest uzależnione w myśl obowiązujących przepisów prawa od tego, czy w lokalizacji, na której jest planowane urządzenie wodne, co do którego wystąpiono o wydanie pozwolenia jest planowane inne urządzenie wodne przez inny podmiot lecz przepis art. 396 P.w. wymienia enumeratywnie przypadki, w których odmawia się udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, a w konsekwencji powołanie się przez organ II instancji na potencjalną możliwość stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia, zwłaszcza, iż przepis ten odnosi się w swej treści do możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miałaby charakter trwały, zaś biorąc pod uwagę fakt, iż ewentualna niewykonalność decyzji o pozwoleniu miałaby w ocenie Organu II instancji wynikać z okoliczności, iż udzielono innemu podmiotowi innej zgody wodnoprawnej na inne urządzenie w tej lokalizacji i zawarto umowę użytkowania gruntów pod wodami, to okoliczności te nie mają charakteru trwałego;

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 393 ust. 4 i ust. 5 P.w. w zw. z art. 407 ust. 2 P.w., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie wydania pozwolenia wodnoprawnego przy braku podstawy prawnej ku temu, a w rzeczywistości w oparciu o uznanie organu II instancji, iż potencjalnie na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodziłyby podstawy do stwierdzenia nieważności takiej decyzji jako niewykonalnej w dniu jej wydania i w sposób trwały, co miało mieć swoje źródło w ustaleniu, iż planowane przez skarżącą przedsięwzięcie zlokalizowane jest w miejscu, w którym wydano zgodę na lokalizację innego urządzenia wodnego innemu podmiotowi, tj. Gminie R., w sytuacji, gdy brak dostępu do nieruchomości nie jest podstawą do odmowy wydania pozwolenia, a z przepisów ustawy Prawo wodne - art. 393 ust. 4 ustawy - wynika wprost, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń, a tym samym pozwolenie wodnoprawne per analogiam jest decyzją o takim samym charakterze jak decyzja o warunkach zabudowy i w ramach takiego postępowania nie bada się stosunków własnościowych, a podmiot występujący o wydanie decyzji nie musi legitymować się tytułem prawnym do nieruchomości i nie jest to warunek do rozpoznania wniosku, gdyż podobnie jak w przypadku pozwolenia wodnoprawnego - wydanie decyzji nie przesądza ani nie stanowi o sposobie korzystania z nieruchomości i jej przeznaczeniu, co potwierdza również brzmienie art. 393 ust. 5 P.w., który stanowi, że wnioskodawcy, który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego nie przysługuje roszczenie o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia, a nadto art. 407 ust. 2 P.w., który wskazuje na obligatoryjne załączniki do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego i w ramach których to załączników nie wskazano na obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele szczególnego korzystania z wód, a biorąc pod uwagę powyższy charakter decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego jako podobnego do charakteru decyzji o warunkach zabudowy brak jest możliwości zastosowania do tejże decyzji art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i odmowy jej wydania z powodu jej potencjalnej niewykonalności, gdyż wszelkie skutki związane z ewentualną realizacją inwestycji wodnej, dla której wydano zgodę wodnoprawną materializują się dopiero na etapie uzyskania przez inwestora stosownych dalszych zgód i pozwoleń, w tym zgód budowlanych, a z tego względu nie można przyjąć, aby decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie podlegająca wykonaniu ze swojej istoty, była niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. a niewykonalność ta miała charakter trwały, a w konsekwencji rozstrzygnięcie organu II instancji jest wadliwe, a decyzja o odmowie wydania pozwolenia wodnoprawnego winna być uchylona;

3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 399 ust. 1 i 2 P.w. a contrario w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nie uchylenie przez organ II Instancji zaskarżonej decyzji odmawiającej wydania pozwolenia wodnoprawnego w całości i nie orzeczenie przez organ II instancji co do istoty sprawy poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wnioskiem skarżącej, w sytuacji, gdy odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie, zaś takim przypadkiem nie jest okoliczność, że inny podmiot uzyskał w tej samej lokalizacji zgodę wodnoprawną na wykonanie innego urządzenia wodnego, co w konsekwencji powoduje przekroczenie przez organ I instancji ustawowych kompetencji i orzeczenie wbrew obowiązującym przepisom, prowadząc do wadliwości decyzji organu I Instancji, co powinno zostać dostrzeżone przez organ II instancji, a w konsekwencji - organ II Instancji winien uchylić wadliwą decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy, wydając pozwolenie wodnoprawne zgodnie z wnioskiem skarżącej wobec braku przeciwskazań ustawowych dla jego wydania.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie również uchylenie decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że w sprawie niezasadnie zastosowano wskazane przez organ podstawy prawne, tj. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w. W przedmiotowej sprawie uzależniono wydanie pozwolenia wodnoprawnego od nieznanej w ustawie przyczyny, tj. od okoliczności, że w lokalizacji, na której jest planowane urządzenie wodne, co do którego skarżąca wystąpiła o wydanie pozwolenia, jest planowane inne urządzenie wodne przez inny podmiot, w oparciu o zgłoszenie wodnoprawne i zawarcie umowy o użytkowanie gruntów pokrytych wodami. Dodatkowo organ II instancji powołał się na przepis art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i wskazał, że w jego ocenie istnieje potencjalna możliwość stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Tymczasem zgodnie z art. 393 ust. 4 P.w. pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Brak dostępu do nieruchomości nie jest podstawą do odmowy wydania pozwolenia. Procedurę uzyskiwania pozwolenia wodnoprawnego na urządzenie wodne można więc porównać do procedury uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy. Prawidłowość tej interpretacji potwierdza również treść art. 393 ust. 5 P.w., zgodnie z którym wnioskodawcy, który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego nie przysługuje roszczenie o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia. Zatem na etapie ubiegania się o pozwolenie wodnoprawne wnioskodawca nie musi posiadać tytułu prawnego do nieruchomości, a w razie gdyby tytułu do tej nieruchomości nigdy nie uzyskał, a poniósł w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego koszty, np. koszt sporządzenia operatu wodnoprawnego, wymaganego jako załącznik do wniosku - nie przysługuje mu roszczenie o zwrot tych nakładów. Ponadto operat jest wymagany jako załącznik do wniosku, natomiast takim załącznikiem nie jest tytuł prawny do nieruchomości. Także z art. 407 ust. 2 P.w. wynika, że w ramach obligatoryjnych załączników nie wskazano na obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele szczególnego korzystania z wód.

Dalej spółka wskazała, że decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie podlega wykonaniu ze swej istoty. W konsekwencji brak jest możliwości zastosowania do tejże decyzji art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i odmówić jej wydania z powodu jej potencjalnej niewykonalności, gdyż wszelkie skutki związane z ewentualną realizacją inwestycji wodnej, dla której wydano zgodę wodnoprawną materializują się dopiero na etapie uzyskania przez inwestora stosownych dalszych zgód i pozwoleń, w tym zgód budowlanych.

Na koniec skarżąca spółka wskazała, że w sprawie nie zachodziła jakakolwiek przesłanka materialna z art. 396 P.w., która uzasadniałaby odmowę wydania pozwolenia w oparciu o art. 399 P.w. Za taką przesłankę nie można w szczególności uznać okoliczności, że inny podmiot w tej samej lokalizacji uzyskał zgodę wodnoprawną na inne urządzenie, czy nawet podpisał umowę na użytkowanie gruntów pokrytych wodami. Nie jest to ani okoliczność wymieniona w art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w., na co powoływał się organ I instancji, ani tym bardziej okoliczność uzasadniająca nieważność decyzji jako niewykonalnej, na co powoływał się organ odwoławczy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego z dnia 19 stycznia 2024 r., nr BI.RUZ.4219.16.2023.TG, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zlewni z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr BI.ZUZ.3.4210.32.2023.KB, odmawiającej spółce udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przystani składającej się z jednego pomostu pływającego na działce nr geod. [...] obręb Miasto R., gmina R. - miasto, stanowiącej jezioro R., na wysokości działki gruntowej nr geod. [...] obręb Miasto R., gmina R. - miasto, powiat giżycki, województwo warmińsko-mazurskie.

W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że: 1) w dniu 4 marca 2022 r. spółka wystąpiła do Dyrektora Zlewni o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przystani składającej się z jednego pomostu pływającego na działce nr geod. [...] obręb Miasto R., gmina R. - miasto, stanowiącej jezioro R., na wysokości działki gruntowej nr geod. [...] obręb Miasto R., gmina R. - miasto, powiat giżycki, województwo warmińsko-mazurskie; 2) w dniu 23 sierpnia 2022 r. Gmina R. dokonała zgłoszenia wodnoprawnego na budowę pomostu pływającego w kształcie litery "I", zlokalizowanego na działce nr geod. [...] obr. Miasto R. stanowiącej Jezioro R. na wysokości działki gruntowej nr geod. [...] obr. Miasto R., gm. R.; 3) w dniu 27 grudnia 2022 r. Gmina R. zawarła z PGW Wody Polskie Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Białymstoku umowę użytkowania Nr [...] części działki nr geod. [...] obr. Miasto R. o powierzchni 55,5 m2; 4) w dniu 13 marca 2023 r. protokołem zdawczo-odbiorczym Wody Polskie przekazały grunt pokryty wodami publicznymi Skarbu Państwa Gminie R.; 5).

Spór w sprawie dotyczy zaś kwestii, czy w sytuacji opisanej powyżej, organy mogły odmówić wydania spółce pozwolenia wodnoprawnego. Przy czym organy przyjęły, że spółka zadośćuczyniła wymogom z art. 407 ust. 1 i 2 P.w. w zakresie wniosku i wymaganych załączników, projektowany sposób korzystania z wód nie narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 7 (art. 399 ust. 1 pkt 1 P.w.), zaś jako jedyną podstawę prawną odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego wskazano przepis art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w. oraz przepis art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zdaniem Sądu stanowiło obu organów jest nieprawidłowe. Z art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w. wynika, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Przywołując powyższą podstawę prawną organy nie wykazały, że w sytuacji wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nastąpiłoby naruszenie powyższych wymagań, ani że naruszyłoby to jakiekolwiek przepisy ustawy Prawo wodne albo przepisy odrębne. W szczególności nie można tutaj mówić o naruszeniu przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Wskazana bowiem w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność prawna oznacza więc brak możliwości zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy obowiązek nałożony decyzją jest obiektywnie i trwale niemożliwy do wypełnienia w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej (por. m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 536/23 oraz wyrok NSA z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 625/22).

Z taką zaś sytuacją w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia. O ile bowiem fakt uzyskania przez Gminę R. zgody wodnoprawnej i następnie zawarcie przez nią w dniu 27 grudnia 2022 r. umowy użytkowania gruntów pod wodami jeziora R.go (na 10 lat - § 4 ust. 2 tej umowy), na których ma zostać zlokalizowana przystań na podstawie wnioskowanego przez spółkę pozwolenia wodnoprawnego, stanowi przeszkodę w realizacji uprawnień z takiego pozwolenia wodnoprawnego, jednakże przeszkoda taka nie ma charakteru obiektywnie trwałego i niemożliwego do usunięcia. Przecież Gmina R. może teoretycznie w każdej chwili zrezygnować z uzyskanej zgody wodnoprawnej, rozwiązać umowę (patrz art. 261 ust. 7 P.w.) i teren zwrócić, przez co otworzy się droga do realizacji przez spółkę uprawnień z ewentualnie uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego.

Stanowisko powyższe jest prawidłowe także i z tego względu, że zgodnie z art. 400 ust. 6 P.w. obowiązek ustalenia okresu, na jaki wydaje się pozwolenie wodnoprawne, nie dotyczy pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych. Co najwyżej zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 414 ust. 1 pkt 3 P.w., pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnoprawnych, robót lub działań na podstawie pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 400 ust. 6, w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenia te stały się ostateczne. Zatem przez trzy lata od otrzymania pozwolenia wodnoprawnego (ostatecznego) skarżąca spółka mogłaby w majestacie prawa oczekiwać na ewentualną możliwość realizacji uprawnienia wynikającego z tego pozwolenia.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że ma rację skarżąca spółka twierdząc, że postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie rozstrzyga kwestii własności gruntu, a samo pozwolenie wodnoprawne stanowi jedynie uprawnienie do wykonania urządzeń wodnych oraz korzystania z wód w rozmiarze i w zakresie jaki został w nim określony oraz nie daje podstaw do dalej idących uprawnień do nieruchomości i urządzeń, za pomocą których realizuje się zalecenia wynikające z konkretnego pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 118/21). Przy czym zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 261 ust. 4 P.w. warunkiem oddania w użytkowanie gruntów, o których mowa w ust. 1, jest posiadanie przez użytkowania pozwolenia wodnoprawnego lub dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane przepisami ustawy. Także zgodnie z art. 388 ust. 2 pkt 1 P.w. wydanie pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6-10 (pkt 6 – wykonanie urządzeń wodnych) oraz art. 390 ust. 1 pkt 1, następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych – wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Z zestawienia powyższych przepisów jednoznacznie więc wynika, że uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego daje dopiero podstawę do dalszych czynności związanych z realizacją zamierzenia inwestycyjnego objętego tym pozwoleniem. W żadnym zaś razie na etapie ubiegania się o pozwolenie wodnoprawne organy nie mogą uzależniać jego wydania od kwestii uzyskania praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji (patrz art. 393 ust. 4 P.w.) Potwierdzeniem tego jest brzmienie przepisu art. 393 ust. 5 P.w., zgodnie z którym wnioskodawcy, (który uzyskał pozwolenie wodnoprawne) a który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego, nie przysługuje roszczenie o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadny jest także zarzut naruszenia przepisów art. 393 ust. 4 i 5 P.w., art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w. i art. 399 ust. 1 i 2 P.w., które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 300 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.