Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1238/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2025-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 189 f § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2024 r. nr SKO.4120/184/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1238/24

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P.K. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO") z 18 lipca 2024 r., nr SKO.4120/184/2024 wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej: "k.p.a.") i art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.; dalej: "P.r.d.").

Jak wynika z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy Prezydent Miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie przez skarżącego obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu.

W trakcie postępowania organ ustalił, że 3 czerwca 2022 r. skarżący zawiadomił o zbyciu pojazdu marki [...] o nr VIN [...] i nr rejestracyjnym [...]. Do zawiadomienia została dołączona faktura nr VAT [...], z której wynika, że zbycie pojazdu nastąpiło 12 maja 2020 r.

Decyzją z 31 października 2022 r. nr KM-R.5410/K/1104/2022 Prezydent Miasta [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1000 zł, z tytułu niewykonania obowiązku, określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., polegającego na zawiadomieniu w terminie 30 dni (wydłużonego do 180 dni) Prezydenta Miasta [...] o zbyciu ww. pojazdu.

Decyzja ta utrzymana został w mocy przez SKO w Rzeszowie decyzją z 4 stycznia 2023 r. nr SKO.4120/171/2022.

Powyższe decyzje były przedmiotem kontroli WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 25 października 2023 r., sygn. II SA/Rz 778/23 uchylił decyzje organów obu instancji.

Sąd stwierdził, że Prezydent zobowiązany był zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu do zawiadomienia o zbyciu pojazdu i wyznaczyć mu jednocześnie termin 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Zaniechanie wykonania powyższego obowiązku spowodowało naruszenie art. 15zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID"), a także przepisów k.p.a.: art. 7, art. 8 § 1 i art. 9.

Po rozpoznaniu złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu Prezydent Miasta [...] postanowieniem z 20 lutego 2024 r. nr KM-R.5410/K/1104/2022KO odmówił przywrócenia terminu.

SKO w Rzeszowie nie uwzględniło zażalenia złożonego od ww. rozstrzygnięcia i postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r. nr SKO.4120/67/2024 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W dalszej kolejności decyzją z 8 maja 2024 r. nr KM-R.5410/K/1104/2022KO Prezydent Miasta [...] nałożył na P.K. karę pieniężną w wysokości 1000 zł, jako byłego właściciela pojazdu marki [...] o nr [...] i nr rej. [...] z tytułu niewykonania obowiązku, określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., polegającego na zawiadomieniu w terminie 30 dni (wydłużonego do 180 dni) Prezydenta Miasta [...] o zbyciu ww. pojazdu.

Organ wskazał, że zbycie pojazdu nastąpiło 12 maja 2020 r., zatem strona zobowiązana była zawiadomić organ o jego zbyciu w terminie 30 dni (wydłużonym do 180 dni), czyli do 9 listopada 2020 r., jednak nie dopełniła tego obowiązku w ustawowym terminie. O zbyciu pojazdu zawiadomiła 3 czerwca 2022 r., tj. po 571 dniach po upływie ustawowego terminu.

Organ zauważył, że przekroczenie terminu było znaczne, a naruszenie obowiązku było dwudziestym, którego dopuścił się skarżący w tym okresie. Za zasadne uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1000 zł, tj. wynikającej z powtarzalności i ilości dni opóźnienia jaką art. 140 mb pkt 2 P.r.d. przewiduje za niezawiadomienie organu w ustawowym terminie 30 dni o zbyciu pojazdu, zwłaszcza, że nie jest mu znana korzyść finansowa jaką strona mogła uzyskać z tytułu naruszenia ustawy.

Organ I instancji wskazał nadto, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą i zgodnie z wpisem do CEIDG jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego zajmującym się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11). To przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności administracyjnej. Organ nie znalazł także postaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 k.p.a.

Od tej decyzji skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, złożył odwołanie, domagając się jej uchylenia i odstąpienia od nałożenia kary, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, wskazaną na wstępie decyzją z 18 lipca 2024 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium zaznaczyło, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy P.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. poz. 1394 ze zm.) do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.

W dalszej kolejności SKO wyjaśniło, że stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Na podstawie art. 31i ustawy COVID, termin na dokonanie przedmiotowego zgłoszenia został wydłużony do 180 dni.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący 12 maja 2020 r. zbył pojazd marki [...], co wynika z faktury wskazanej w zawiadomieniu o zbyciu pojazdu. Zbycie pojazdu aktualizowało po jego stronie obowiązek dokonania zgłoszenia o tym fakcie w ustawowym terminie 180 dni, tj. do 9 listopada 2020 r. Skarżący dokonał zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu dopiero 3 czerwca 2022 r., zatem z 571 dniowym opóźnieniem. Kolegium zaznaczyło przy tym, że skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących na brak faktycznej możliwości dokonania przedmiotowego zawiadomienia przez cały czas trwania w/w ustawowego terminu. Dokonanie zawiadomienia nie wymagało osobistej wizyty w urzędzie i obowiązkowi temu sprostać można w inny sposób, w tym m. in. również drogą elektroniczną.

Kolegium uznało także, że tak znaczne uchybienie terminu zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu nie może zostać za uznane naruszenie którego waga jest znikoma. Odwołujący nie przywołał żadnej okoliczności usprawiedliwiającej.

Jako słuszne SKO oceniło stanowisko organu I instancji, że nie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia kary przewidziane w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wyczerpująco wyjaśniono, że ustalając wysokość kary uwzględniono, zgodnie z art. 140n ust. 4 P.r.d., zakres naruszenia (strona była w opóźnieniu aż 571 dni) oraz powtarzalność naruszeń. Przedmiotowe naruszenie było kolejnym i jednym z wielu (kilkunastu), których dopuścił się odwołujący w analizowanym okresie. Bez znaczenia pozostaje akcentowana w odwołaniu okoliczność, że odwołujący po 3 czerwca 2022 r. zaprzestał ostatecznie naruszeń. Nie oznacza to bowiem, że naruszeniom, których dopuścił się wcześniej, nie można przypisać cechy powtarzalności. W tym zakresie zarzuty odwołania nie zasługiwały, w ocenie SKO, na uwzględnienie.

Zdaniem Kolegium organ I instancji ustalając wysokość kary miał też na uwadze przesłankę korzyści finansowej uzyskanej z tytułu naruszenia ustawy. Wyjaśniło przy tym, że pomimo braku takiej korzyści po stronie odwołującego się, pozostałe przesłanki przemawiały w wystarczającym stopniu za ustaleniem kary w przyjętej przez Prezydenta wysokości. Do takiej oceny organ I instancji był, w świetle art. 140n ust. 4 P.r.d., w pełni uprawniony. Bez znaczenia dla przedmiotowego obowiązku zbywcy pojazdu pozostają okoliczności dotyczące nabywcy danego pojazdu.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją P.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego A.K., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez organ I instancji, że naruszenie prawa przez skarżącego nie miało znikomej wagi, mimo, że:

- organ nie uwzględnił kryteriów, według których należy oceniać stopień naruszenia prawa w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., w szczególności nie zweryfikował czy i w jaki sposób opóźnienie w dopełnieniu obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. w zw. z art. 31 i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID, mogło spowodować naruszenie konkretnych dóbr chronionych przepisami P.r.d. (organ nie dokonał sprecyzowania, o jakie dobra chodzi);

- w toku postępowania organ I instancji nie zweryfikował, w jakiej dacie doszło w istocie do zaktualizowania danych odnośnie osoby właściciela pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), mimo że to zachowanie referencyjności danych w CEPiK podnoszone było przez organ I instancji jako ratio legis wprowadzenia sankcji za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu w terminie przewidzianym w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.;

- postępowanie dowodowe potwierdziło, że skarżący zaprzestał naruszania prawa (samodzielnie, przed wszczęciem stosownych postępowań administracyjnych, zawiadomił 3 czerwca 2022 r. organ o zbyciu pojazdów i co istotne po tym dniu nie uchybiał obowiązkowi, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1) P.r.d.;

2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 140n ust. 4 P.r.d. oraz art. 189d k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie przyjęcia przez organ I instancji, że w okolicznościach sprawy zakres naruszenia prawa jest znaczy, gdyż uchybienie terminowi, w jakim powinno zostać dokonane zgłoszenie, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. wynosiło 571 dni a nadto dopuścił się go profesjonalny uczestnik obrotu handlowego zajmujący się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11.Z), którego w wyższym stopniu aniżeli nieprofesjonalnego uczestnika obrotu obciążają negatywne konsekwencje uchybienia terminowemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdu oraz w następstwie nieuwzględnienia przez organ I instancji przy wymierzaniu kary pieniężnej dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 189d k.p.a. i ograniczenia się wyłącznie do prowadzenia ustaleń odnośnie okoliczności wskazanych w dyrektywach wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 P.r.d., w sytuacji gdy zakresu naruszenia prawa, o którym mowa w art. 140n ust. 4 P.r.d. nie można - wbrew temu, co zrobił organ I instancji - sprowadzać wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia, a nadto wymierzając karę pieniężną, o której mowa w art. 140mb P.r.d. organ winien zastosować także regulacje przewidziane dziale IVa k.p.a., w tym art. 189d k.p.a., co wprost wynika z brzmienia art. 140n ust. 6 P.r.d. (w brzmieniu przepisu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.);

3. art. 136 § 1 i 2 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie zaniechania przez SKO przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, którego celem było uzupełnienie materiału dowodowego o informacje odnośnie: 1) daty, w jakiej A Sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosił nabycie przedmiotowego pojazdu 2) daty, w jakiej przerejestrowano w/w pojazd z P.K. na A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., 3) terminu, w jakim dane nabywcy pojazdu, tj. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wprowadzone zostały do CEPIK jako dane właściciela w/w pojazdu, które to okoliczności uznane zostały przez organ II instancji za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym dla oceny przez organ wskazanych w art. 140n ust. 4 P.r.d. przesłanek wymiaru kary dotyczących skarżącego, mimo że przeprowadzenie postępowania dowodowego i wyjaśniającego w przedmiotowym w zakresie zmierzało do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tzn. ustalenia, czy doszło do zaewidencjonowania w CEPiK zmiany właściciela i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd, która to okoliczność winna być brana pod uwagę przy ocenie zakresu naruszenia obowiązku przewidzianego w art. 78 ust. 2 pkt 1) P.r.d., co z kolei winno być brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości ewentualnie nakładanej kary;

4. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez SKO, że oceniając wagę naruszenia prawa, tj. czy jest ono znikome, czy nie, należy brać pod uwagę przede wszystkim okres zwłoki w wykonaniu obowiązku zawiadomienia, przyjmując przy tym, że maksymalnie kilkudniowe uchybienie ustawowemu terminowi do dokonania zgłoszenia mogłoby być uznane, przy wystąpieniu dodatkowych okoliczności usprawiedliwiających za znikome naruszenie prawa, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez organ II instancji, że o znikomym charakterze naruszenia w niniejszej sprawie nie świadczy okres zwłoki w dokonaniu zgłoszenia wynoszący 571 dni, w sytuacji gdy rozstrzygając, czy naruszenie obowiązku ciążącego na stronie można na podstawie okoliczności faktycznych sprawy uznać za czyn stanowiący naruszenie prawa w stopniu znikomym, czy nieznikomym należy przede wszystkim weryfikować skutki naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa oraz odwoływać się do sposobu weryfikacji tego stopnia naruszenia prawa wypracowanego w prawie karnym co oznacza, że wyznacznikiem dla dokonania oceny znikomego naruszenia prawa winny być okoliczności uwzględniające: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia;

5. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez SKO, że oceniając wagę naruszenia prawa, nie ma znaczenia okoliczność, w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK (w tym w związku ze zgłoszeniem dokonanym przez nabywcę pojazdu a nie jego zbywcę), w sytuacji gdy od momentu ujawnienia w CEPiK zmiany osoby właściciela zbywanego pojazdu, choćby na skutek zgłoszenia dokonanego przez nabywcę pojazdu a nie jego zbywcę, dane zawarte w CEPiK są aktualne w związku z czym nie ma zagrożenia interesów ogółu społeczeństwa, a nadto osiągnięty zostaje cel ustawodawcy, do którego odwołuje się organ Il instancji,

6. art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie zaniechania przez organ II instancji uwzględnienia przy ocenienie wagi naruszenia prawa, tj. czy jest ono znikome, czy nieznikome, tego, że niezwłocznie po powzięciu wiedzy o uchybieniu obowiązkowi, 3 czerwca 2022 r., skarżący "dobrowolnie" uczynił zadość obowiązkowi zawiadomienia o zbyciu kilkunastu, tj. 18 (osiemnastu) pojazdów, oraz że w ustawowym terminie zawiadamiał właściwy organ o zbyciu lub nabyciu pojazdów, które zbywane lub nabywane były po 3 czerwca 2022 r., co świadczy o tym, że skarżący nie lekceważył prawa i nie powtarzał zachowań, które naruszają obowiązek przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1) P.r.d.;

7. art. 189d k.p.a., poprzez przyjęcie przez SKO, że przy wymierzaniu kary pieniężnej, jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" nie znajdują zastosowania przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 189d k.p.a., w sytuacji gdy regulacje przewidziane dziale IVa k.p.a., w tym dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidziane w art. 189d k.p.a., należy uwzględniać przy wymierzaniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb pkt 2) u.p.r.d., jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", co wprost wynika ze znowelizowanego art.140n ust. 6 P.r.d., obowiązującego od 1 lipca 2023 r., który zgodnie z przepisami przejściowymi znajduje zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją administracyjną (art. 76 ust. 1 w/w ustawy z dn. 14 kwietnia 2003 r.), a zatem nieuzasadnionym jest ograniczanie się przez organy administracji publicznej, wyłącznie do prowadzenia ustaleń odnośnie okoliczności wskazanych w dyrektywach wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 P.r.d.;

8. art. 140n ust. 4 P.r.d. do którego naruszenia doszło w następstwie sprowadzenia zakresu naruszenia, o którym mowa w niniejszym przepisie wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia, w sytuacji gdy zakresu naruszenia prawa o którym mowa w art. 140n ust. 4 P.r.d. nie można - wbrew temu, co zrobił Organ II instancji - sprowadzać wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia;

9. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, do którego to naruszenia doszło wskutek uchybienia przez SKO obowiązkowi należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego, naruszenia przez SKO obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz wskutek prowadzenia postępowania z naruszeniem zasady przekonywania stron o zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności w następstwie:

a) niewyjaśnienia, czy i jakie dobra prawnie chronione zostały faktycznie naruszone wskutek uchybienia przez skarżącego terminowi z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., mimo że w odwołaniu skarżący podnosił, że przy ocenie czy doszło w ogóle do naruszenia dóbr prawnie chronionych i czy naruszenie faktycznie wywołało negatywne skutki niezbędnym było zweryfikowanie, w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK (w tym w związku ze zgłoszeniem dokonanym przez nabywcę pojazdu), gdyż od tej daty zawarte w CEPiK dane odnośnie osoby właściciela zbywanego pojazdu były aktualne i nie było zagrożenia interesów ogółu społeczeństwa a to do celu, jakim jest gromadzenie aktualnych danych o pojazdach pozwalających na kontrolę legalności ich użytkowania i obrotu odwołał się organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji;

b) niezestawienia opóźnienia skarżącego w zgłoszeniu zbycia pojazdu i ewentualnych negatywnych skutków uchybienia obowiązkowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. z czasem reakcji organu I instancji na naruszenie przez skarżącego obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., w szczególności nieuwzględnienie okoliczności, że postępowanie w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w art. 140mb pkt 2 P.r.d. wszczęte zostało dopiero w dniu 26 września 2022 r., a więc po blisko czterech miesiącach od otrzymania przez organ zawiadomienia o zbyciu pojazdu (3 czerwca 2022 r.) i po ponad 28 miesiącach od zbycia pojazdu (12 maja 2020 r.), co w ocenie skarżącego powinno prowadzić do rozważenia sensu zaniechania nakładania kary po tak długim czasie od samodzielnego dokonania zgłoszenia;

c) przyjęcia, że profesjonalnego uczestnika obrotu handlowego zajmującego się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11.Z) w wyższym stopniu aniżeli nieprofesjonalnego uczestnika obrotu obciążają negatywne konsekwencje uchybienia terminowemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdu, mimo że ustawodawca przedmiotowego rozróżnienia nie uczynił, w następstwie czego doszło o naruszenia zasady równości oraz zasady sprawiedliwości społecznej;

10. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w skutek nieprowadzenia ustaleń odnośnie innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n ust. 4 P.r.d. okoliczności przemawiające za dalej idącym miarkowaniem kary, w szczególności nieuwzględnienie przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", jak również przy wymierzaniu kary pieniężnej dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 189d k.p.a. mimo, że w znowelizowanym art.140n ust. 6 P.r.d., obowiązującym od 1 lipca 2023 r., który zgodnie z przepisami przejściowymi znajduje zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją administracyjną (art. 76 ust. 1 w/w ustawy z dn. 14 kwietnia 2003 r.), ustawodawca wprost wskazał, że w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie Prawo o ruchu drogowym należy odpowiednio stosować przepisy działu IVa k.p.a., a więc także art. 189d k.p.a.;

11. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w wyniku naruszenia przez SKO bezwzględnego obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu, w szczególności zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP oraz art. 80 k.p.a.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Została ona rozpoznana w trybie uproszczonym na wniosek skarżącego i wobec braku żądania przez organ przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności w niniejszej sprawie Sąd stosował dodatkowo art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak bowiem wcześniej wskazano, w przedmiotowej sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 25 października 2023 r., II SA/Rz 778/23 uchylił decyzje organów obu instancji, nakazując zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu do zawiadomienia o zbyciu pojazdu i wyznaczyć mu termin na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Prezydent Miasta [...] wykonał te wytyczne, skarżący złożył stosowny wniosek, jednakże nie został on uwzględniony, a tym samym termin do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie został przywrócony.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Niedopełnienie tego obowiązku przez właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1 000 zł., zgodnie z art. 140mb pkt 2 P.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Organ I instancji przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej oparł się na przesłankach wymiaru kary, określonych w art. 140n ust. 4 p.r.d. Przepis ten nakazuje przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnić zakres, naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6 p.r.d.).

Organ I instancji wymierzył skarżącemu, a organ odwoławczy zaaprobował karę pieniężną w kwocie 1000 zł, wskazując w uzasadnieniu, że przy ustaleniu wysokości kary, pod uwagę wzięto zakres naruszenia tj. fakt że odwołujący był w opóźnieniu aż 571 dni, a także uwzględniono fakt, że przedmiotowe naruszenie było dwudziestym, którego dopuścił się skarżący w analizowanym okresie, a jest on profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego zajmującym się hurtową i detaliczną sprzedażą samochodów.

Ocena ta mieści się nominalnie w ramach przesłanek z art. 140n ust. 4 p.r.d., Sąd w składzie orzekającym podziela jednakże poglądy wyrażone dotychczas w wyrokach WSA w Rzeszowie w analogicznych sprawach dotyczących Skarżącego – wyroku z dnia 27 listopada 2024 r. II SA/Rz 1297/24, wyroku z dnia 5 grudnia 2024r. II SA/Rz 1263/24 oraz wyroku z dnia 9 stycznia 2025 r., II SA/Rz 1242/24, nakazujące rozważyć czy wobec skarżącego, który ma kilkanaście analogicznych spraw, który z opóźnieniem, ale z inicjatywy własnej wykonał ciążący na nim obowiązek, konieczne jest - dla osiągniecia celów tejże kary- nałożenie kary w maksymalnej wysokości, jak orzeczona w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu okoliczności te mieszczą się w pojęciu "zakresu naruszeń" jako wskazówek dla ewentualnego wymierzenia kary w niższej wysokości.

W ocenie Sądu istotną wskazówką w zakresie wysokości kary jest zamierzenie ustawodawcy, aby w stanie prawnym po 1 stycznia 2024 r. kara za omawiany delikt była ustalona sztywno w kwocie 250 zł. Mimo iż nowy stan prawny nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, to jednak znaczne obniżenie przez ustawodawcę wymiaru ewentualnej kary z zakresu od 200 do 1000 zł. do nieprzekraczalnego poziomu 250 zł. tj. do poziomu niewiele wykraczającego ponad minimum określone w przepisach dotychczasowych, powinno stanowić rodzaj wskazówki interpretacyjnej przy wymierzaniu tejże kary na podstawie przepisów dotychczasowych. Skoro bowiem wolą ustawodawcy było obniżenie wymiaru przedmiotowej kary - okoliczność ta nie powinna zostawać poza zakresem okoliczności rzutujących na uznanie organu.

Sąd nie neguje przy tym uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia w zakresie wysokości kary pieniężnej w tej sprawie, ale brak uwzględnienia wskazanych wyżej okoliczności przesądza o naruszeniu art. 140 mb pkt 2 p.r.d. , co przełożyło się na wynik sprawy.

Należy ponadto wskazać, że Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego o uzyskanie informacji, co do daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz terminu wprowadzenia do CEPIK danych nowego właściciela pojazdu. Podzielając ocenę prawną wyrażoną w zakresie takiego wniosku w powołanych wyżej wyrokach II SA/Rz 1297/24, II SA/Rz 1263/24 i II SA/Rz 1242/24, Sąd uznaje, że przeprowadzenie tego dowodu mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczyło ustalenia takich okoliczności, które stanowią jedno z kryteriów oceny, co do znikomej wagi naruszenia prawa, jako jednej z przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

W wyroku z 28 kwietnia 2022 r., II GSK 376/22, (LEX nr 3345748), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że fakt dokonywania przez dany podmiot profesjonalnego obrotu za argument niewystarczający do odmowy zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. Jak wskazał NSA, przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, to czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone wobec dokonania zgłoszenia przez zbywcę samochodu, co pozwalało już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu.

W ocenie Sądu nie oznacza to zmiany w podejściu do podmiotów zajmujących się profesjonalnie obrotem samochodami, od których oczekuje się większej staranności w podejmowanych działaniach, ale nie pozwala również na wyciąganie zbyt daleko idących wniosków z samego faktu profesjonalnego prowadzenia owej działalności.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, znikomości wagi naruszenia, o którym traktuje art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie można postrzegać jedynie z punktu widzenia samego faktu zaistnienia deliktu administracyjnego (niezawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu), ale skutków jakie owo naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej czy prywatnej. Wskazuje na to wyraźnie dalszy człon art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. uzależniający odstąpienie od potwierdzenia faktu usunięcia naruszenia prawa (a więc jego skutków). Nie każde zatem naruszenie obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. skutkuje automatycznym obowiązkiem wymierzenia przez organ kary administracyjnej (tak wyrok WSA w Kielcach z 18.07.2024 r., I SA/Ke 229/24, LEX nr 3743404).

Zatem informacje, które były przedmiotem wniosku dowodowego Skarżącego nie pozostawały bez związku z wynikiem przedmiotowego postępowania. Skarżący zmierzał do wykazania, że dobro chronione – referencyjność sytemu CEPIK, do której odwołują się organy obu instancji – nie zostało naruszone, gdyż aktualność bazy CEPIK służąca ochronie legalnego obrotu pojazdami została zachowana (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 listopada 2024 r., II SA/Rz 1297/24).

Oddalenie tegoż wniosku dowodowego doprowadziło do naruszenia zasad dotyczących konieczności wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji zobowiązany będzie do uwzględnienia wniosku dowodowego i uzyskania informacji dotyczącej daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz daty ujawnienia nowego właściciela w systemie CEPIK. Następnie przy uwzględnieniu tych informacji oraz wskazanych wyżej kryteriów dokona oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. W zależności od wyników dokonanej oceny, odstąpi od wymierzenia kary bądź wymierzy ją, biorąc pod uwagę powyższe wskazówki oraz uzasadniając szczegółowo przesłanki jakie zważyły o wysokości ewentualnej kary.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania, uwzględniając wpis od skargi (100 zł), stawkę wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) i uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).