Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 209/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24,art. 25, art. 26, art. 63, art. 33 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r. - Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] września 2019 r. sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej" nr [...], udzielonego na rzecz N. sp. z o.o. z siedzibą w G., wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, złożonego przez A. sp. z o.o., z siedzibą w G., na podstawie art. 25 i art. 26 w związku z art. 24 oraz art. 246 ust. 1 i ust. 2 oraz w związku z art. 315 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p. w. p. orzekł o oddaleniu sprzeciwu i kosztach postępowania.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., wydaną w trybie postępowania spornego wszczętego na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, złożonego przez A. sp. z o.o., z siedzibą w G., na podstawie art. 24 i art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.), w związku z art. 246 i art. 247 ust.2 p.w.p. orzekł o unieważnieniu patentu na wynalazek pt.: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej" nr [...], udzielonego na rzecz N. sp. z o.o. z siedzibą w G..

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez N. sp. z o.o., wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1959/17 orzekł o jej oddaleniu.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez N. sp. z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1865/18 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Patentowy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że nie można uznać za prawidłowe stanowisko Urzędu Patentowego RP przyjęte na skutek błędnej wykładni przepisów, które zostało zaakceptowane i powielone przez Sąd I instancji. O ile bowiem co do zasady wykładnia zastrzeżeń patentowych jest dopuszczalna, jeżeli jest konieczna i prowadzi do precyzyjnego określenia zakresu udzielonego prawa wyłącznego, o tyle nie może ona prowadzić do jego rozszerzenia wbrew jasnej literalnej treści zastrzeżenia patentowego i to w części znamiennej. W ocenie Sądu, jeżeli w toku postępowania dane dokumenty czy ich fragmenty zostały przez organ uznane za istotne w sprawie, to obowiązkiem organu było uzyskanie ich tłumaczenia na język polski. Sąd stwierdził ponadto, że oparcie się przez organ na dokumentach nieprzetłumaczonych będzie stanowić mogące mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ na wstępie przywołał treść przepisów art. 255 ust. 1 pkt 9. art. 246 oraz art. 247 ust. 2 p.w.p. regulujących kwestie związane z postępowaniem w sprawie unieważnienia patentów i podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 1865/18.

Wyjaśnił, że w sprzeciwie uruchamiającym obecne postępowanie podniesione zostały zarzuty z art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 p.w.p.

Jako, że wniosek został wniesiony w trybie art. 246 p.w.p., podniesiony, przez wnoszącą sprzeciw, w podstawie prawnej art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 nie ma zastosowania i zarzuty postawione na podstawie tego artykułu nie stanowią okoliczności uzasadniającej złożony sprzeciw.

Kolegium przytoczyło treść art. 24, art. 25 ust. 1 i ust. 2, oraz art. 26 ust. 1 p.w.p. i stwierdziło, że zarzuty braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku nie zostały udowodnione przez wnoszącą sprzeciw. Podkreśliło, że dokonując oceny spornego rozwiązania kierowało się oceną prawną i wytycznymi zawartymi w w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Kolegium wskazało, że wnosząca sprzeciw przedstawiła dowody, oznaczone w uzasadnieniu jako D1-D17. W wyniku ich analizy stwierdziło, że jedynie część z nich podlega ocenie merytorycznej. Powołanie nowych dowodów, które dotyczą nowych okoliczności faktycznych, po upływie ustawowego terminu (6 miesięcy od daty ogłoszenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego o udzieleniu ochrony), kreuje nowe podstawy faktyczne sprzeciwu, zatem stanowi niedopuszczalne rozszerzenie jego zakresu. Działanie takie jest spóźnione i jako takie nieskuteczne.

Ogłoszenie w Wiadomościach Urzędu Patentowego o udzieleniu spornego patentu miało miejsce w dacie 29.01.2016 r. W tej sytuacji prawo powoływania nowych zarzutów, ich podstawy i uzasadnienia wygasło z chwilą upływu 6 miesięcy od tej daty. Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że nie mogą stanowić skutecznego przeciwstawienia w niniejszej sprawie następujące dowody zgłoszone po upływie terminu przewidzianego na wniesienie sprzeciwu:

1. D13 - dołączony w dniu 14.03.2017 r.

2. D14- złożony w oryginale na rozprawie w dniu 29.03.2017 r.,

3. D16 - tłumaczenie dowodu D14, dołączone w dniu 19.04.2017 r.

4. D17- dołączony w dniu 17.05.2017 r.

Jednocześnie, działając zgodnie z art. 27 Konstytucji oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim oraz mając na względzie interes społeczny (art. 7 k.p.a.), Kolegium, ze względu na niespełnienie wymogów formalnych, tj. brak tłumaczenia na język polski dowodu oznaczonego jako D6 uznało je informacyjnie bez wpływu na ocenę zdolności patentowej spornego rozwiązania. Ponadto, dowód oznaczony jako D1, obejmujący opis zgłoszeniowy spornego wynalazku wraz z dołączonym do niego sprawozdaniem o stanie techniki, został uznany przez Kolegium za niepodlegający weryfikacji, ponieważ dotyczył podstawy prawnej oraz związanych z nim zarzutów (art. 89 p.w.p.) niemających zastosowania w niniejszej sprawie. ,

Mając na względzie powyższe Kolegium poddało ocenie merytorycznej dowody, oznaczone jako D2-D5, D7-D12 oraz D15.

Kolegium, w odniesieniu do stanowiska uprawnionego, wyrażonego na rozprawie w dniu 25.09.2019 r., wyjaśniło, że dokumenty francuskie przetłumaczone z języka angielskiego na język polski nie spełniają wymogów dowodowych, dokumenty w językach oryginalnych, złożone w przysługującym terminie 6 miesięcy, stanowią dowody w sprawie wraz z ich uwierzytelnionym tłumaczeniem wynikającym z wymogów prowadzenia postępowania spornego w języku polskim. Opisy zgłoszeń europejskich często występują w formie dwujęzycznej. Zdarza się również, że część z opisu (np. skrót) jest w innym języku niż pozostała. W takich sytuacjach do akt sprawy mogą być złożone tłumaczenia z obu tych języków.

Postępowanie sporne dotyczy rozwiązania, na które zostało udzielone prawo wyłączne, zatem przy rozstrzyganiu sporu dotyczącego patentu udzielonego na wynalazek ma zastosowanie art. 63 ust. 2 p.w.p.

Kolegium Orzekające, po zapoznaniu się z opisem patentowym przedmiotowego wynalazku stwierdziło, że zastrzeżenia patentowe w sposób jasny i jednoznaczny formułują zakres ochrony, a sam wynalazek został dostatecznie ujawniony w opisie. Wobec powyższego, jeśli nawet do wykładni zastrzeżeń patentowych posłużyć się opisem patentowym, to wobec faktu dostatecznego określenia spornego wynalazku w zastrzeżeniach patentowych, interpretacja zastrzeżeń patentowych poprzez opis nie powodowałaby rozszerzonej interpretacji zakresu ochrony.

Wyjaśniło, że oceniając zakres ochrony spornego wynalazku, należy wziąć pod uwagę literalny zapis zastrzeżenia patentowego niezależnego z uwzględnieniem wszystkich cech technicznych określających zakres ochrony wyłącznej i stwierdziło, że żaden z dowodów: D2-D5, D7-D12,D15 nie ujawnia identycznego, tj. o tożsamych cechach technicznych, ze spornym wynalazkiem. W żadnym z dowodów nie została bowiem ujawniona wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej o postaci elastycznej zasłony ognioodpornej nawijanej na poziomy wał, która wykonana byłaby z niezależnych warstw elastycznej tkaniny, połączonych ze sobą poprzecznymi przeszyciami i tworzących poziomo biegnące lamele, zawierająca jedną nośną warstwę oraz jedną izolacyjną warstwę. Tym samym żaden z dowodów oznaczonych jako: D2-D5, D7-D12 i D15 nie podważa nowości spornego rozwiązania.

Kolegium Orzekające nie podzieliło również stanowiska wnoszącej sprzeciw co do braku poziomu wynalazczego. Z art. 26 ust. 1 jednoznacznie wynika, że wynalazek spełnia wymóg posiadania poziomu wynalazczego, jeśli nie wynika on dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki. Podważenie poziomu wynalazczego wymaga zaś wykazania, że znawca opierając się na stanie techniki sprzed daty zgłoszenia, doszedłby do zastrzeganego rozwiązania w sposób dla niego oczywisty, a więc niewymagający żadnego dodatkowego wkładu wynalazczego. Znawca rozwiązujący problem techniczny uznałby zatem rozwiązanie za oczywiste wówczas, jeśli do jego odtworzenia posłużyłby się wyłącznie pouczeniami wynikającymi ze stanu techniki oraz z ogólnej wiedzy z dziedziny. Posłużenie się przez znawcę dostępnymi pouczeniami wyklucza aspekt wynalazczy czynności wykonywanych przez znawcę. Droga, jaką znawca musi pokonać od sformułowania problemu technicznego do rozwiązania uznanego za oczywiste oznacza więc, że na każdym jej etapie znawca jest prowadzony krok po kroku przez dostępne pouczenia. Wobec powyższego organ stwierdził, że sposób oceny braku zdolności patentowej, w tym poziomu wynalazczego spornego wynalazku, przez wnoszącą sprzeciw jest nieprawidłowy, ponieważ:

- eliminując cechy techniczne zawarte w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego, które również określają zakres ochrony wyłącznej, sugeruje, że rozwiązania ujawnione w złożonych dowodach są analogiczne ze spornym rozwiązaniem (cyt. k.34 t.1 sp. 115.2019: "Skoro zastrzeżenie niezależne należy interpretować literalnie, to przeciwstawione może być każde rozwiązanie, które ma jedną warstwę nośną i jedną izolacyjną..."),

- błędnie rozumiejąc czym jest zakres ochrony oraz jak należy oceniać poziom wynalazczy sugeruje oczywistość spornego rozwiązania (cyt. k.236 t.1 sp.356.2016: "...o braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania decyduje treść części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego"-, "... Zważywszy na fakt, iż część przedznamienna obejmuje cechy znane ze stanu techniki nie powinno budzić wątpliwości, iż specjalista znający ten najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania"),

- opierając się jedynie na wybranych cechach spornego rozwiązania sugeruje, że użycie tych cech, na podstawie dowolnie wybranego przeciwstawionego dowodu oraz zestawienie ich ze sobą było oczywiste dla znawcy (por. stanowisko wznoszącej sprzeciw, akapit pierwszy k.235 t.1 sp. 356.2016).

Powyższe, proponowane przez wnoszącą sprzeciw, jako podważające zdolność patentową spornego rozwiązania, są nieprawidłowe, również z tego powodu, że stanowią podejście post factum, które implikuje niemożność dokonania rzetelnej oceny czy sporne rozwiązanie było w dacie zgłoszenia oczywiste dla znawcy. W związku z powyższym Kolegium Orzekające oceniając poziom wynalazczy spornego rozwiązania zapoznało się z przeciwstawionymi przez wnoszącą sprzeciw dowodami przede wszystkim pod kątem problemów technicznych jakie rozwiązują rozwiązania ujawnione w poszczególnych dowodach oraz pod kątem cech technicznych służących do rozwiązania tych problemów i uznało, że żaden z przedstawionych dowodów rozpatrywany czy to samodzielnie czy łącznie, nie podważa poziomu wynalazczego spornego rozwiązania. Przeciwstawione dokumenty rozwiązują różne problemy techniczne, a dowolna kompilacja tych rozwiązań, (niezależnie od tego, który z dokumentów zostałby uznany przez znawcę za przedstawiający najbliższe rozwiązanie) nie doprowadziłaby znawcy do rezultatu, który zapewnia sporny wynalazek, tj. likwidacji niekorzystnego zjawiska uszkadzającego bramy przeciwpożarowe polegającego na przesuwaniu się warstw kurtyny względem siebie podczas zwijania jej na wał nośny.

Organ podkreślił, że występowanie podobnych, bądź nawet identycznych cech wynalazku w przeciwstawionych dokumentach nie jest wyznacznikiem braku poziomu wynalazczego tego wynalazku. Aby bowiem znawca przy odtwarzaniu danego rozwiązania mógł oprzeć się o takie rozwiązania, musiałby zostać naprowadzony na możliwość ich udoskonalenia oraz otrzymać wskazówkę, która świadczyłaby o oczywistej ich kompilacji. Takich pouczeń znawca nie odnalazłby w złożonych przez wnoszącą sprzeciw dowodach, bowiem:

- dowód D2 (wraz z tłumaczeniami oznaczonymi jako D8, D11) ujawnia urządzenie ognioochronne złożone z kurtyn w postaci pionowych pasów o różnej szerokości zachodzących na siebie, zaprojektowanych do nasączania wodą, które posiadają, zamocowane w dolnej części obciążniki ułatwiające jej rozwinięcie. Kurtyny mogą być wykonane zarówno z tkaniny naturalnej jak i syntetycznej, ognioodpornej lub nie. Urządzenie to zwiera dwa równoległe bębny, na które nawinięta jest przynajmniej jeden pas o danej szerokości. Kurtyny nie muszą być zwijane, bowiem zawierają elementy powodujące opadanie jednego końca osłony. Konstrukcja nie ujawnia warstwy nośnej oraz warstwy izolacyjnej. Dowód D2 ujawnia rozwiązanie ognioochronne, którego konstrukcja na bazie pasów, nasączanych wodą, umożliwia swobodne przejście przez nią bez konieczności szukania specjalnego wyjścia;

- dowód D3 (wraz z tłumaczeniami oznaczonymi jako D9, D12) ujawnia kurtynę składającą się z dwóch siatek lub grubych tkanin (np. włókno szklane lub włókno ze stali nierdzewnej). Pomiędzy poszczególnymi warstwami utrzymywany jest dystans za pomocą elementów rozciągających się poziomo. Elementy te służą również jako obciążniki dla kurtyny. Rozwiązanie to nie tworzy zatem stanowi układu jednej warstwy nośnej oraz jednej warstwy izolacyjnej połączonych poprzecznymi przeszyciami, tworzącymi poprzecznie biegnące lamele. Kurtyna nie jest nawijana na wał, ale zwijana za pomocą szeregu linek owiniętych wokół niej. Linki drugim końcem przymocowane są do wału będącego niezależnym od kurtyny elementem. Kurtyna przechowywana jest w pojemniku pod sufitem, zamkniętym pokrywą. Dodatkową zaletą kurtyny jest to, że w porównaniu do konwencjonalnych rozwiązań tego typu jest lekka i elastyczna, łatwo ją podnieść oraz przepuszcza wystarczającą ilość światła z obszarów sąsiadujących, w przypadku awarii zasilania;

- dowód D4 (wraz z tłumaczeniami oznaczonymi jako D10, D15) ujawnia elastyczną ścianę ognioodporną zwijaną na wał o dobrych właściwościach mechanicznych uzyskanych poprzez zastosowanie tkaniny bazaltowej o tkanych włóknach, z niskim współczynnikiem tarcia i dużą odpornością na ścieranie (co jest przydatne podczas zwijania i rozwijania kurtyny). Nie ujawniono, że wał jest obrotowy. Kurtyna może składać się z wielu warstw, przy czym w ogólności zawiera powierzchnię skierowaną w stronę obszaru pożaru oraz drugą powierzchnię po przeciwnej stronie, a między pierwszą warstwą tkaniny z włókna bazaltowego, a drugą powierzchnią umieszczona jest warstwa elastycznego materiału izolacyjnego. Wymienione warstwy są połączone ze sobą przez zszycie, przy czym nie ujawniono, że przeszycia te są poprzeczne i tworzą poziomo biegnące lamele. Dodatkową warstwą w konstrukcji może być ciągła warstwa metalu zapewniająca barierę dla dymu lub gazów wydzielanych w wyniku spalania. W takim przypadku warstwy kurtyny są ze sobą połączone za pomocą kleju, dzięki któremu unika się przebijania warstwy metalu. Rozwiązanie zatem nie stanowi układu jednej warstwy nośnej oraz jednej warstwy izolacyjnej. Wysoka odporność mechaniczna kurtyny umożliwia wytworzenie osłon o dużych rozmiarach, jak również dopasowania osłony do konturów konkretnego przedmiotu. Napięcia, którym poddawana jest kurtyna są przyjmowane przez warstwę tkaniny z włókna bazaltowego i rozprowadzane po całym materiale, co umożliwia wytworzenie kurtyny z górnym mocowaniem, która nie ulegnie rozerwaniu pod własnym ciężarem;

- dowód D5 ujawnia bramę rolowaną zawierającą kurtynę posiadającą dwa pancerze, zwijane rozdzielnie na jeden obrotowy wał, utworzone z połączonych ze sobą sztywnych listew, tzw. lameli, które przemieszczają się w pionowych, bocznych prowadnicach. Pomiędzy lamelami ułożone są warstwowo maty ceramiczne, których powierzchnie pokryte są tkaniną bawełnianą, a w prowadnicach umieszczone są uszczelki pęczniejące. Ww. konstrukcja nie ujawnia jednej warstwy nośnej oraz jednej warstwy izolacyjnej połączonych ze sobą poprzecznymi przeszyciami tworzącymi poziome lamele. Konstrukcja niniejszej bramy rolowanej, wraz z układem sterowania, zapewnia hermetyczną barierę przeciwpożarową;

- dowód D7 ujawnia zwijaną na obrotowy wał przegrodę przeciwpożarową w postaci elastycznej kurtyny z tkaniny ognioodpornej, której boczne obrzeża umieszczone są przesuwnie w stałych prowadnicach rowkowych. Kurtyna posiada ponadto stabilizujące ją elementy oporowe, które zapobiegają nieprzewidzianemu wypadnięciu kurtyny z prowadnic. Kurtyna na dolnym obrzeżu zawiera obciążnik, umożliwiający jej odwijanie z wału. Rozwiązanie nie ujawnia konstrukcji, która składałaby się z dwóch warstw, tj. jednej nośnej i jednej izolacyjnej, połączonych poprzecznymi przeszyciami, tworzącymi poprzecznie biegnące lamele. Konstrukcja ujawnionej przegrody przeciwpożarowej umożliwia rozpościeranie jej zarówno w kierunku poziomym, pionowym, jak i ukośnym.

W świetle powyższego Kolegium Orzekające stwierdziło, że nie jest możliwe wywiedzenie z przeciwstawionych dowodów zespołu cech technicznych spornego rozwiązania, wskazanych w zastrzeżeniu patentowym niezależnym. Żaden z przeciwstawionych dowodów nie rozwiązuje również identycznego, bądź zbliżonego problemu technicznego co sporne rozwiązanie. Zdaniem Kolegium żaden z przeciwstawionych dokumentów czy to rozpatrywany razem, czy osobno, nie doprowadziłby zatem znawcy do rozwiązania zapewniającego ochronę przeciwpożarową w postaci zwijanej kurtyny, której konstrukcja eliminuje problem jej uszkodzenia w trakcie użytkowania.

Reasumując, Kolegium stwierdziło, że zarzuty braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego w odniesieniu do spornego wynalazku nie zostały udowodnione, ponieważ w czasie przewidzianym w ustawie na wniesienie sprzeciwu oraz uzasadnienie go poprzez podanie wszystkich okoliczności popierających sprzeciw, wnosząca sprzeciw się nie poparła tych zarzutów żadnym wiarygodnym dowodem. Konsekwencją tego jest przekonanie Kolegium, że nie ma podstaw, aby uznać za prawdziwą i udowodnioną tezę wnoszącej sprzeciw o braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego rozwiązania objętego patentem [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. sp. z o.o., z siedzibą w G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia

1. przepisów postępowania, a mianowicie:

a. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy prawo własności przemysłowej poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego złożonego w sprawie oraz niedokonanie należytej oceny jego całokształtu ( w tym całkowite pominięcie i zaniechanie oceny twierdzeń oraz dowodów zaoferowanych przez skarżącego), a także dokonanie ustaleń dowolnych, niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym:

- niepełna i błędna ocena dowodów stanowiska skarżącego w zakresie oceny nowości spornego wynalazku;

- niepełna i błędna ocena dowodów i stanowiska skarżącego w zakresie oceny poziomu wynalazczego spornego wynalazku;

- pominięcie przez organ dowodu oznaczonego jako D6 w postaci opisu ochronnego rozwiązania o numerze [...] złożonego wraz ze sprzeciwem,

b. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy prawo własności przemysłowej poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego złożonego w sprawie oraz niedokonanie należytej oceny jego całokształtu, w tym błędne przyjęcie, że zastrzeżenia patentowe w sposób jasny i jednoznaczny formułują zakres ochrony, a sam wynalazek został dostatecznie ujawniony w opisie,

c. art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 255(8) ust. 1 ustawy prawo własności przemysłowej poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń i niewskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez skarżącego dowodom i twierdzeniom, zwłaszcza tym w zakresie braku poziomu wynalazczego oraz nowości spornego rozwiązania, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,

d. art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy prawo własności przemysłowej poprzez zaniedbanie w zakresie ścisłego przestrzegania prawem przewidzianej procedury w zakresie dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym brak precyzyjnego wskazania motywów przyjętego rozstrzygnięcia.

2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a. art. 33 ust. 1 i 3 ustawy prawo własności przemysłowej poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie i na tej podstawie błędne przyjęcie, że opis patentowy nr [...], przedstawia tenże wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić oraz, że zastrzeżenia określają w sposób jednoznaczny, z podaniem cech technicznych, wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej, gdy tymczasem zastrzeżenia zostały sformułowane jedynie przy użyciu cech funkcjonalnych, a nie poprzez wskazanie rozwiązania technicznego, a zatem nie czynią one zadość wymaganiom z tego wymienionego artykułu ustawy p.w.p.,

b. § 8 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych z dnia 17 września 2001 r. poprzez jego niezastosowanie i na tej podstawie błędne przyjęcie, że zastrzeżenia patentowe w sposób jasny i jednoznaczny formułują zakres ochrony, a sam wynalazek został dostatecznie ujawniony w opisie.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa materialnego a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają.

Na wstępie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 1865/18, uchylił zarówno wyrok tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1959/17 oddalający skargę N. sp. z o.o., na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2017 r., wydaną w trybie postępowania spornego wszczętego na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, złożonego przez A. sp. z o.o., z siedzibą w G. orzekającą o unieważnieniu patentu na wynalazek pt.: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej" nr [...], udzielonego na rzecz N. sp. z o.o. z siedzibą w G. jak i w/w decyzję.

Sąd uznał, że organ, na skutek błędnej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów dokonał badania zdolności patentowej spornego rozwiązania w oparciu o rozszerzoną treść zastrzeżenia patentowego w części znamiennej. NSA wyjaśnił, że po upływie terminu do złożenia sprzeciwu nie jest możliwe rozszerzenie sprzeciwu o nowe podstawy (okoliczności), co do których uprawniony nie mógł się ustosunkować przed skierowaniem sprzeciwu do trybu postępowania spornego w przedmiocie unieważnienia prawa. Dodał nadto, że zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Ta konstytucyjna zasada wprowadza obowiązek stosowania języka polskiego przy podejmowaniu czynności urzędowych przed wszystkimi organami państwa. Wyjaśnił, że art. 49 ust. 2 p.w.p. nie odnosi się do postępowania toczącego się na skutek sprzeciwu od decyzji o udzieleniu patentu. W postępowaniu tym na podstawie art. 256 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli w toku postępowania dane dokumenty czy ich fragmenty zostały przez organ uznane za istotne w sprawie to obowiązkiem organu było uzyskanie ich tłumaczenia na język polski.

Tak więc, organ administracji rozpoznając ponownie sprawę był związany oceną prawną zawartą w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy miał w sprawie zastosowanie przepis art. 153 p.p.s.a. w świetle którego ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, przy czym ocena ta i wskazania, co do dalszego postępowania zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, które w tym zakresie wykazuje moc wiążącą. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Ocena prawna jest wiążąca, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Natomiast traci ona moc wiążącą: 1) w razie zmiany stanu prawnego, 2) w przypadku zmiany (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie.

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Można dodać, iż w świetle stanowiska zajętego w literaturze niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w powołanym przepisie byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a). (por. A. Kabat (w:) Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, komentarza, Warszawa 2005, str. 347).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż rozpoznając ponownie sprawę organ zastosował się do zaleceń wskazanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 1865/18,

W rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy RP odwołując się do art. 24, 25 i 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.) uznał, że zarzuty braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego w odniesieniu do wynalazku pt.: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej" nr [...], nie zostały udowodnione, ponieważ w czasie przewidzianym w ustawie na wniesienie sprzeciwu skarżąca nie poparła podnoszonych zarzutów wiarygodnym dowodem.

Art. 24 w/w ustawy stanowi, że patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Artykuł 24 definiuje cztery podstawowe wymogi stawiane rozwiązaniom, którym może zostać przyznana ochrona patentowa, tj. techniczny charakter rozwiązania, nowość, poziom wynalazczy oraz przemysłowe stosowanie. Wszystkie spośród wskazanych w tym przepisie wymogów są odrębne i niezależne oraz muszą być spełnione łącznie, by dane rozwiązanie mogło uzyskać ochronę patentową.

W teorii prawa patentowego przyjmuje się, że wynalazek to rozwiązanie o charakterze technicznym ukierunkowane na zaspokojenie praktycznych potrzeb za pomocą nowych sposobów oddziaływania na materię lub wykorzystania jej właściwości, podające w sposób zupełny i kompletny reguły postępowania, które gwarantują osiągnięcie zamierzonego rezultatu (S. Sołtysiński, w: J. Szwaja, A. Szajkowski (red.), System prawa własności intelektualnej, t. 3, s. 29–32). Rozwiązanie oznacza, że wynalazek jest swoistą receptą określającą poszczególne kroki, które muszą być zrealizowane w celu osiągnięcia danego efektu technicznego. Wynalazek nie jest zatem ideą, lecz instrukcją osiągnięcia określonego rezultatu. W związku z tym nie będzie wynalazkiem sama idea wynalazcza ani wskazanie jedynie efektu technicznego, bez określenia, jak ten efekt techniczny jest osiągany. Owo konkretne rozwiązanie musi mieć charakter techniczny, który to uznaje się powszechnie za konstytutywną cechę wynalazku, której bezwzględne spełnienie warunkuje dalszą analizę ustawowych warunków ochrony. Jak stwierdził NSA w wyroku z 16 marca 2011 r. (II GSK 374/10, Legalis) "zasadnicze znaczenie w ocenie zdolności patentowej ma kryterium technicznego charakteru wynalazku, bowiem niestwierdzenie przez Urząd Patentowy tej przesłanki skutkuje uznaniem braku zdolności patentowej zgłoszonego wynalazku i powoduje, iż dalszego badania nie prowadzi się, a ochrona patentowa jest wykluczona".

Zgodnie z art. 25 p.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki.

W myśl art. 25 ust. 2 i 3 p.w.p. przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, a nadto za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.

Przepisy ust. 1-3 nie wyłączają możliwości udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie (ust. 4).

W celu oceny nowości spornego wynalazku należy zgodnie z art. 25 p.w.p. dokonać badania, czy nie jest on częścią stanu techniki poprzez porównanie przedstawionego w zastrzeżeniu patentowym zespołu cech osobno z każdym z przedstawionych w sprawie przez wnioskodawcę dowodów, które przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu dotyczyły powszechnych ujawnień zespołów cech przeciwstawionych rozwiązań.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki, przy czym według ust. 2 tego przepisu, przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3 ustawy p.w.p. (wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej). Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania także konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań.

Odmiennie niż przy badaniu nowości, argumentów przeciwko nieoczywistości wynalazku poszukiwać można więc nie tylko poprzez przeciwstawienie mu konkretnych znanych rozwiązań, lecz przy uwzględnieniu całego stanu techniki. W wyniku takich badań może okazać się, że rozwiązanie jest nowe, lecz mimo to wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, na który składają się informacje mogące być przeciwstawione projektowi zgłoszonemu celem opatentowania, bądź wynalazkowi już opatentowanemu. Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, zmierza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania.

Uznać należy, że patent powinien być udzielony tylko na takie rozwiązanie techniczne, które reprezentuje kwalifikowany poziom wynalazczy. Nie oznacza to jednak, że przedmiotem patentu mogą być tylko wynalazki epokowe, rewolucjonizujące technikę, bowiem wystarczające jest, aby wynalazek był czymś więcej, niż rutynową tylko wiedzą mechanika lub inżyniera.

Zgodnie z art. 63 ustawy Prawo własności przemysłowej zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych. Zakres przedmiotowy patentu może być określony przez kilka zastrzeżeń patentowych, wtedy tworzą one układ zastrzeżeń. Przy czym w układzie zastrzeżeń pierwsze zastrzeżenie jest zastrzeżeniem niezależnym, a pozostałe zastrzeżeniami zależnymi.

Zastrzeżenie niezależne określa główny zespół cech wynalazku (określony w art. 33 ust. 4 p.w.p. jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku"), stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe.

Natomiast zastrzeżenia zależne, zawierając wszystkie cechy zastrzeżenia niezależnego i dodatkowo cechy dodane, jedynie doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego lub służą do chronienia wariantów wynalazku będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi.

Przy właściwym zidentyfikowaniu cech rozwiązania wynalazku przesądzające są zatem zastrzeżenia patentowe, które określają elementy rozwiązania stanowiące nieoczywisty wkład do znanego stanu techniki. Wąska interpretacja zastrzeżeń patentowych nakazuje brać pod uwagę jedynie to, co expressis verbis zostało w nich wyrażone. Niedopuszczalna jest, bowiem rozszerzająca interpretacja zastrzeżeń patentowych z uwagi na swobodę działalności gospodarczej i wynikające z udzielonego patentu ograniczenie powszechnego swobodnego korzystania z chronionego rozwiązania technicznego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 667/10).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Urząd Patentowy przeprowadził szczegółową analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia, kierując się wytycznymi zawartymi we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalił stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie. Sąd przyjmując rozważania organu za własne uznał za nie celowe ponowne ich przytaczanie.

Należy podkreślić, że zasadnicze znaczenie dla odmowy unieważnienia przedmiotowego patentu miały ustalenia faktyczne wynikające z porównania spornego patentu z dowodami przedstawionymi przez skarżącą, szczegółowo opisanymi w aktach administracyjnych. Ocena nowości wynalazku i jego poziomu wynalazczego, czyli zasadniczych przesłanek zdolności patentowej przewidzianych w przepisach art. 24, 25, 26 p.w.p. należy niewątpliwie do Urzędu Patentowego, a sąd administracyjny kontroluje ją pod względem zgodności z prawem, a to zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego.

W konsekwencji Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa została rozpatrzona wnikliwie i wszechstronnie, materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które Urząd Patentowy uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem mających zastosowanie w sprawie przepisów. W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.