Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1506/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 154 ust. 1, art. 152 ust. 2, art. 134, art. 153, art. 142 ust. 1 okt 2, ust. 5 pkt 1, art. 149 ust. 1 pkt 7, art. 155 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: par. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 273 poz 2719
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o  udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania  i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi Instytutu "C." w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), nazywanej dalej ustawą o świadczeniach, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania Instytutu "C." w L. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] oddalającej odwołanie Instytutu "C. w L. od rozstrzygnięcia konkursu ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna obszarze [...] ([...]) – utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 18 października 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ogłosił konkurs ofert nr – [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna obszarze [...] ([...]), z okresem obowiązywania umowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. W ogłoszeniu wskazano, iż wartość zamówienia może być nie większa niż 5.615.410 zł na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.

W postępowaniu wpłynęło 18 ofert, w tym oferta Instytutu "C." w L., dalej zwanego stroną skarżącą.

W części jawnej postępowania komisja konkursowa, stosownie do dyspozycji art. 142 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert. Następnie komisja dokonała oceny formalno-prawnej ofert.

Komisja konkursowa pismem z dnia 16 listopada 2011 r. wezwała stronę skarżącą do uzupełnienia w terminie do 21 listopada 2011 r. pod rygorem odrzucenia oferty, braków formalnych oferty, w tym m.in.: do nadesłania oświadczenia "o wpisie do właściwych rejestrów, według wzoru stanowiącego załącznik "Oświadczenie o wpisach do rejestrów" do aktualnego zarządzenia w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - rejestr podmiotów działalności leczniczej {Komisja konkursowa wnosi o przedstawienie dokumentu potwierdzającego uprawnienia do udzielania świadczeń tj, Dział (pracownia) fizjoterapii (cz. VIII KR 1310) dla komórki organizacyjnej o cz. VII KR 654 (§ 6 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenie do udziału w rokowaniach, składanie ofert, powoływanie i odwoływanie komisji konkursowej oraz jej zadań Dz. U. Nr 273 poz. 2719) oraz do nadesłania inne dokumenty (oświadczenie wyjaśniające niezgodności wskazane powyżej (braki) należy złożyć wraz z podpisaną dokumentacją)}.

W złożonej ofercie strona skarżąca, jako miejsce udzielania świadczeń wskazała pracownię fizjoterapii o cz. VII KR 654 oraz cz. VIII KR 1310, mieszczącą się w [...] przy ul. [...]. Komisja konkursowa porównując dane zawarte w publicznym rejestrze teleinformatycznym podmiotów prowadzących działalność leczniczą udostępnionym na stronie internetowej www.reiestrzoz.gov.pl z danymi przedstawionymi w ww. ofercie stwierdziła, że w rejestrze o nr [...], komórka organizacyjna wskazana w ofercie, jako miejsce udzielania świadczeń posiada zarejestrowaną inną specjalność, w ww. rejestrze pod numerem o cz. VII KR nr 654 została wpisana specjalność komórki - Poradnia rehabilitacyjna o cz. VIII KR 1300, natomiast przedmiotowy konkurs ofert dotyczy udzielania świadczeń z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej na terenie [...], dla którego zgodnie z załącznikiem nr l n do zarządzenia nr 53/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: rehabilitacja lecznicza (z późniejszymi zmianami) przewidziano, że kod specjalności komórki organizacyjnej, w której mają być udzielane świadczenia to 1310 lub 1311.

W ww. terminie co do powyższego braku strona skarżąca przy piśmie z dnia 21 listopada 2011 r. dostarczyła potwierdzony za zgodność z oryginałem wydruk ze strony internetowej, potwierdzony za zgodność z oryginałem przez oferenta (strona 1 i 112 z księgi rejestrowej nr [...] z dnia 18 listopada 2011 r.), z którego wynika, że pod lp. 209 wykazana jest komórka wskazana w ofercie, jako miejsce udzielania świadczeń o cz. VII kodu resortowego 654 oraz cz. VIII kodu resortowego 1300, mieszczącą się w [...] przy ul. [...] uznana przez komisję konkursową za nieprawidłową do udzielania świadczeń z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej na terenie [...].

Wobec tego komisja konkursowa uznała, że strona skarżąca we wskazanym przez komisję konkursową terminie nie uzupełniła braku w zakresie wykazania uprawnienia do udzielania świadczeń w zakresie objętym przedmiotem postępowania konkursowego, w miejscu wskazanym w ofercie. W związku z tym odrzuciła ofertę, informując o tym stronę skarżąca pismem z dnia 25 listopada 2011 r. W uzasadnieniu do protokołu z dnia 25 listopada 2011 r. dotyczącego odrzucenia oferty podkreślono, że warunek przedstawienia dokumentu potwierdzającego uprawnienie do udzielania świadczenia w zakresie objętym przedmiotem konkursu, tj. dział (pracownia) fizjoterapii w miejscu wskazanym w ofercie, jest warunkiem koniecznym (wymaganym) do udzielania świadczeń w zakresie objętym przedmiotem ww. konkursu określonym przez przepisy zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 2 września 2010 r. nr 53/2010/DSOZ. Oferta skarżącej nie spełnia tego warunku, w związku z czym podlega odrzuceniu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach.

Strona skarżąca, korzystając z uprawnienia zawartego w art. 153 ust. 1 ustawy o świadczeniach, pismem z dnia 1 grudnia 2012 r. złożyła protest. Strona skarżąca podniosła, że w dniu 14 czerwca 2010 r. na stronie [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ukazał się komunikat zawierający prośbę do świadczeniodawców o zweryfikowanie wpisów w księgach w rodzaju rehabilitacji leczniczej zgodnie z załącznikiem nr 1 do zarządzenia Prezesa NFZ nr 56/DSOZ/2009. Komunikat wskazywał kod 1300 jako właściwy do realizacji świadczeń w zakresie lekarskiej ambulatoryjnej opieki rehabilitacyjnej. Z uwagi na fakt, że strona skarżąca posiadała w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej prowadzonych wówczas przez Ministra Zdrowia komórkę o nazwie Poradnia Rehabilitacji, VII cz. KR 523, VII cz. KR 1301, zamierzała dostosować się do aktualnych wymogów NFZ. W cym celu wystosowano wniosek do Ministra Zdrowia o zmianę VIII cz. kodu resortowego Poradni Rehabilitacji z 1301 na 1300. Wniosek zawierał jednak oczywistą pomyłkę co do VII. cz. kodu resortowego, wskazując niewłaściwą komórkę organizacyjną do zmiany. We wniosku zamiast komórki oznaczonej VII cz. KR 523 oznaczającego Poradnię Rehabilitacji, wskazano omyłkowo komórkę 654 oznaczająca Pracownię Fizjoterapii. Zamiast zmienić kod z 1301 na 1300 komórki 523 (poradni rehabilitacyjnej) zmieniono kod z 1310 (pracownia fizjoterapii) na 1300 (poradnia rehabilitacyjna) komórki 654 o nazwie Pracownia Fizjoterapii. Komórka 654 – Pracownia Fizjoterapii realizująca świadczenia z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej jest pracownią fizjoterapii, a nie poradnią rehabilitacji. Posiada sprzęt i personel realizujący ten zakres świadczeń od długiego już czasu. W wyniku pomyłki posiada jedynie nieprawidłowy wpis w omawianym rejestrze. Podjęto już kroki zmierzające do zmiany błędnego wpisu. Strona skarżąca wniosła o powtórzenie zaskarżonej czynności i dopuszczenie oferty do dalszego postępowania.

W dniu 8 grudnia 2011 r. komisja konkursowa oddaliła protest, wskazując, że nie można uznać argumentacji co do błędnego oznaczenia komórki organizacyjnej w wyniku oczywistej komórki pisarskiej. Wskazana komórka zgodnie z wpisem w rejestrze rozpoczęła działalność w dniu 26 listopada 2007 r., a strona skarżąca podjęła czynności zmierzające do sprostowania pomyłki dopiero na etapie składania protestu.

Wobec powyższego komisja przyjęła do dalszego postępowania 17 ofert.

Ogłoszeniem o rozstrzygnięciu konkursu ofert z dnia 16 grudnia 2011 r. komisja konkursowa poinformowała, że w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego wybrano 15 ofert (miejsc wykonywania świadczeń).

Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. strona skarżąca, na podstawie art. 154 ust. 1 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach, złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Powtarzając argumentację zawartą w proteście, strona skarżąca wskazała, że odrzucenie przedmiotowej oferty jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności. Zdaniem strony skarżącej trudno się zgodzić z poglądem, że jedynie błędne oznaczenie komórki organizacyjnej, w sytuacji, gdy spełnia ona wszelkie wymogi i posiada stosowne uprawnienia do udzielania świadczeń medycznych z zakresu objętego konkursem, stanowi wystarczającą podstawę do odrzucenia oferty. Na dzień 1 stycznia 2012 r. oznaczenie komórki organizacyjnej zostało zmienione na prawidłowe. Ponadto odrębnym pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. strona skarżąca wniosła o udostępnienie akt postępowania, w szczególności ofert złożonych przez oferentów.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 154 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach oddalił odwołanie. Organ powtórzył argumentację komisji konkursowej zawartą w uzasadnieniu odrzucenia oferty oraz oddalenia protestu.

Strona skarżąca pismem z dnia 24 stycznia 2012 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Postawiła zarzuty naruszenia:

- art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez bezpodstawne odrzucenie oferty skarżącej o oddalenie złożonego protestu jedynie z uwagi na błędne oznaczenie kodu komórki organizacyjnej, w sytuacji, gdy spełnia ona wszelkie wymogi i posiada stosowne uprawnienia do udzielania świadczeń medycznych z zakresu objętego konkursem i od wielu lat świadczy tego typu usługi, a kod komórki na skutek oczywistej omyłki został nieprawidłowo wpisany do rejestru (1300 zamiast 1310),

- art. 147 i 148 ustawy o świadczeniach poprzez pominięcie przez komisję konkursową części kryteriów określonych przez Prezesa NFZ w zarządzeniu z dnia 30 września 2011 r. nr 54/2011/DSOZ, a mianowicie zastosowania jedynie kryterium ceny, jakości, dostępności, podczas gdy powyższe zarządzenie wprowadziło łącznie pięć kryteriów oceny ofert, a mianowicie jakości, kompleksowości, dostępności ciągłości oraz ceny,

- art. 73 i 74 k.p.a. poprzez odmowę udostępnienia pełnych akt postępowania w szczególności w zakresie treści ofert złożonych przez pozostałych świadczeniodawców, pomimo że dane w nich zawarte nie zawierają klauzuli: tajne" lub "ściśle tajne", a odmowa wglądu do tych dokumentów pozbawia stronę skarżącą możliwości weryfikacji poprawności rozstrzygnięcia komisji konkursowej, co uniemożliwia odwołującemu się w obronie swoich praw

Strona skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu z dnia 22 grudnia 2011 r. Dodatkowo wskazała, że udostępniony przez organ "Ranking otwarcia z propozycjami Funduszu" wskazuje, że podpisano umowy z oferentami, którzy uzyskali 0 punktów za kryterium jakości, a zatem jedynym kryterium jakie w praktyce zdecydowało o rozstrzygnięciu stanowiła cena. Wskazując na naruszenie art. 73 k.p.a. powołała się na wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 264/10. Podkreśliła, że ujawnieniu nie podlegają jedynie dane objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz inne ustawowo chronione dane.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać także wymagania określone przez Prezesa NFZ wskazane w zarządzeniach nr 53/2010/DSOZ, nr 46/2011/DSOZ oraz 54/2011/DSOZ. Organ przedstawił kolejne etapy postępowania ofertowego. Powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji. Dodatkowo, odnosząc się do naruszenia art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez bezpodstawne odrzucenie oferty strony skarżącej i oddalenie protestu, w sytuacji gdy oferta strony skarżącej w jego ocenie spełniała wszelkie wymogi i posiada stosowne uprawnienia do udzielania świadczeń medycznych z zakresu objętego konkursem i od wielu lat świadczy tego typu usługi, a kod komórki na skutek oczywistej omyłki został nieprawidłowo wpisany do rejestru (1300 zamiast 1310), organ wskazał, iż zgodnie z § 5 zarządzenia nr 46/2011/DSOZ oferent zobowiązany jest do przygotowania i złożenia oferty, zgodnie z przepisami zarządzenia, spełniającej warunki zawierania umów. Również zgodnie z § 9 powyższego zarządzenia oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w zarządzeniu oraz w warunkach zawierania umów. Strona skarżąca, mając wiedzę o błędnych wpisach we wniosku, będącym podstawą dokonania wpisu do rejestru zakładów opieki zdrowotnej winien to wyprostować przed złożeniem oferty oraz złożyć w tym zakresie wyjaśnienia lub oświadczenie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 147 i art. 148 ustawy o świadczeniach, organ podkreślił, że oferenci biorący udział w przedmiotowym postępowaniu nie otrzymali punktów za kompleksowość i ciągłość, gdyż kryteria te nie były w ogóle brane pod uwagę w ocenie punktowej złożonych ofert. Powyższe wynika ze specyfiki udzielania świadczeń w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 i art. 74 k.p.a. organ podkreślił, że odmowa udostępnienia pełnych akt postępowania w szczególności w zakresie treści ofert złożonych przez pozostałych świadczeniodawców, wynika między innymi z ograniczeń wynikających z aktów prawnych takich jak ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W związku z tym Fundusz nie może udostępniać wszystkich dokumentów związanych z prowadzonym postępowaniem konkursowym, a w szczególności dokumentacji dotyczącej innych uczestników postępowania. Oferty konkurentów w postępowaniu konkursowym nie są oferentom wzajemnie udostępniane, chociażby ze względu na fakt, iż informacje w nich zawarte podlegają szczególnej ochronie prawnej

Pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. Instytut "C." w L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, powtarzając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił Prezesowi NFZ na stwierdzenie, iż stan faktyczny wyczerpuje przesłanki określone w przepisach Działu VI Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcą - ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zapadły w wyniku rozpatrzenia odwołania Instytutu "C." w L. od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją ww. świadczeń. Stanowi ponadto, podstawę dla określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale trybu postępowania i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych przez art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami co do zasady jest dwufazowe. Tym niemniej, konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, jeśli żaden z uczestników postępowania nie korzysta z środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zasadniczo kończy całość postępowania. Jeśli jednak którykolwiek z uczestników postępowania (świadczeniodawców) złoży odwołanie, rozpoczyna się faza administracyjna. W wyroku z 15 listopada 2006 r. (sygn. akt II GSK 186/06, publ. w ONSAiWSA 2007/4/101) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy o świadczeniach nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną dopiero z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę w trybie art. 154 ustawy o świadczeniach odwołania do Prezesa NFZ od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy. Postępowanie zainicjowane odwołaniem jest więc w istocie postępowaniem administracyjnym (dwuinstancyjnym), kończącym się wydaniem w każdej instancji decyzji administracyjnej, pełniącym funkcję postępowania kontrolnego w stosunku do postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (postępowania konkursowego lub postępowania w trybie rokowań). Z art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, że przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym, wszczętym odwołaniem jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy (z uwzględnieniem wyłączeń określonych w art. 152 ust. 2 ustawy).

Art. 134 ustawy o świadczeniach zobowiązuje organy Funduszu do równego traktowania wszystkich świadczeniodawców; zachowania podczas postępowania uczciwej konkurencji; porównywania ofert według kryteriów wskazanych w art. 148 ustawy o świadczeniach, a także reguły wyboru oferty lub większej liczby ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń, ich kompleksowość, dostępność oraz przedstawiających najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia (art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach). Natomiast z treści art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika zatem, że środki odwoławcze (a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego), o których mowa w art. 153 i 154 ustawy o świadczeniach przysługują wówczas, gdy interes prawny świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Celem procedury uruchamianej na wniosek – odwołanie, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej - nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. W konsekwencji zakres dokonywanej przez organ administracyjny kontroli jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego świadczeniodawcy, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania). Pojęcie uszczerbku interesu prawnego nie występuje zasadniczo w prawie administracyjnym, gdzie mowa jest o naruszeniu interesu prawnego (a nie o jego uszczerbku). Skoro jednak podstawą żądania strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym jest uszczerbek w interesie prawnym, to istnieje potrzeba dokonania analizy różnic w wymienionych sformułowaniach, w szczególności czy różnice te sprowadzają się tylko do warstwy językowej.

Zdaniem Sądu do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych we wniosku – odwołaniu od rozstrzygnięcia, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.

Zgodnie z art. 142 ust. 1 ustawy, konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. Według ust. 2 wymienionego przepisu w części jawnej konkursu ofert komisja w obecności oferentów:

1) stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert;

2) otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 pkt 3 - spełnienie przez świadczeniodawcę warunków określonych przez Prezesa Funduszu;

3) przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia.

Natomiast według ust. 5 tego przepisu w części niejawnej konkursu ofert komisja może:

1) wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia;

2) nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

Zgodnie z ww. art. 142 ust. 1 pkt 2 komisja konkursowa dokonała oceny prawno-formalnej ofert. Bezsporne jest, że w złożonej ofercie strona skarżąca, jako miejsce udzielania świadczeń wskazała pracownię fizjoterapii o cz. VII KR 654 oraz cz. VIII KR 1310, mieszczącą się w [...] przy ul. [...]. Komisja konkursowa porównując dane zawarte w publicznym rejestrze teleinformatycznym podmiotów prowadzących działalność leczniczą udostępnionym na stronie internetowej www.reiestrzoz.gov.pl z danymi przedstawionymi w ww. ofercie stwierdziła, że w rejestrze nr [...], komórka organizacyjna wskazana w ofercie, jako miejsce udzielania świadczeń posiada zarejestrowaną inną specjalność. W ww. rejestrze pod numerem o cz. VII KR nr 654 została wpisana specjalność komórki - Poradnia rehabilitacyjna o cz. VIII kodu resortowego 1300, natomiast przedmiotowy konkurs ofert dotyczy udzielania świadczeń z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej na terenie [...], dla którego zgodnie załącznikiem nr 1 n do zarządzenia nr 53/201O/DSOZ przewidziano, że kod specjalności komórki organizacyjnej, w której mają być udzielane świadczenia to 1310 lub 1311.

W myśl § 1 rozporządzenia Ministra zdrowia z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych dla zakładów opieki zdrowotnej oraz szczegółowych zasad ich nadawania (Dz. U Nr 170, poz. 1797 z późn. zm.) resortowe kody identyfikacyjne nadawane są na podstawie informacji zawartych w dokumentach będących podstawą dokonania wpisu do rejestru zakładów opieki zdrowotnej. System resortowych kodów identyfikacyjnych składa się z dziesięciu części (§ 2 ww. rozporządzenia). Część VIII systemu stanowi 4-znakowy kod resortowy, charakteryzujący specjalność komórki organizacyjnej, zgodnie z listą kodów resortowych określoną w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Kod ten powinien odzwierciedlać rodzaj prowadzonej działalności, uwzględniając w szczególności: choroby i problemy zdrowotne pacjentów, specjalność medyczną kierownika komórki organizacyjnej, rodzaj wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną (§ 10 omawianego rozporządzenia). W załączniku nr 1 do rozporządzenia wskazano, iż dział (pracownia) fizjoterapii posiada kod 1310, natomiast komórki organizacyjne danej specjalności wykonujące usługi na rzecz dzieci należy oznaczyć kodem nieparzystym o jeden wyższym niż właściwy kod dla pacjentów dorosłych (w przedmiotowej sytuacji kod 1311).

Należy wskazać, że na stronie internetowej Narodowego Funduszu Zdrowia opublikowano 10 października 2011 r. Komunikat dla świadczeniodawców, a 11 października 2011 r. na stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia informację, że w dniu 30 września 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podpisał zarządzenie nr 53/2011/DSOZ, zgodnie z którym niezbędne będzie dołączenie do oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy (konkurs ofert, rokowania) oświadczenia o formie prawnej świadczeniodawcy i wpisach do właściwych rejestrów. Oświadczenie powinno uwzględniać stan na dzień złożenia oferty z uwzględnieniem przepisów przejściowych zawartych w ustawie o działalności leczniczej. Natomiast w przedmiotowym ogłoszeniu konkursu ofert wskazano, iż konkurs dotyczy zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna obszarze [...] ([...]).

Na dzień składania oferty tj. 2 listopada 2011 r. w rejestrze strony skarżącej nr [...] pod Ip. 204 w rubryce 6. Część VIII kodu resortowego (4-znakowy kod charakteryzujący specjalność komórki organizacyjnej) widnieje wpis 1300 - Poradnia rehabilitacyjna.

Komisja konkursowa prawidłowo wezwała stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych oferty w ww. zakresie, wskazując na treść § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), w myśl którego komisja konkursowa ma prawo zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy.

Tymczasem w odpowiedzi na ww. wezwanie do usunięcia braków formalnych strona skarżąca przesłała kopię 1 i 112 strony wypisu z księgi rejestrowej oraz wskazała iż, "zgodnie z obowiązującymi przepisami oferent nie ma obowiązku dostarczać wypisów z rejestrów. Aktualny rejestr podmiotów działalności leczniczej jest ogólne dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia umożliwiający jego wydruk". Przesłana prze stronę skarżącą kopia księgi rejestrowej ponownie wskazywała, iż omawiana komórka organizacyjna to poradnia rehabilitacyjna.

Tym samym komisja konkursowa, prawidłowo odrzuciła ofertę strony skarżącej, powołując się na art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, w myśl którego odrzuca się ofertę, która nie spełnia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach (warunki wymagane od świadczeniodawców). Konstrukcja rzeczonego przepisu obliguje komisję, w przypadku zaistnienia określonej przesłanki, do podjęcia decyzji o odrzuceniu oferty, nie pozostawiając jej żadnej dowolności.

W ocenie Sądu w świetle powyższego bezpodstawne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez bezpodstawne odrzucenie oferty skarżącej o oddalenie złożonego protestu jedynie z uwagi na błędne oznaczenie kodu komórki organizacyjnej, w sytuacji, gdy spełnia ona wszelkie wymogi i posiada stosowne uprawnienia do udzielania świadczeń medycznych z zakresu objętego konkursem i od wielu lat świadczy tego typu usługi, a kod komórki na skutek oczywistej omyłki został nieprawidłowo wpisany do rejestru (1300 zamiast 1310). Należy zgodzić się z organem, że strona skarżąca mając wiedzę o błędnych wpisach we wniosku, będącym podstawą dokonania wpisu do rejestru zakładów opieki zdrowotnej winna to wyprostować przed złożeniem oferty oraz złożyć w tym zakresie wyjaśnienie lub oświadczenie, na co pozwala art. 142 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Strona skarżąca w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, że zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz że przyjmuje je do wykonania, a także, iż dane przedstawione w ofercie i niniejszych oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Ponadto w myśl art. 155 ust. 2 ustawy o świadczeniach umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest nieważna, jeżeli zawarto ją z oferentem, którego oferta podlegała odrzuceniu z przyczyn wskazanych w ustawie, lub zawarto ją w wyniku postępowania, które zostało unieważnione.

Ustosunkowując się do się do zarzutu naruszenia art. 147 i art. 148, oraz art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, wskazać należy iż są one bezpodstawne, albowiem oferta strony skarżącej została odrzucona w części jawnej konkursu ofert i nie brała udziału w części niejawnej konkursu, podczas której należało wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Tym samym bezprzedmiotowe jest negowanie przez stronę skarżącą kryteriów, którymi kierowano się w wyborze ofert w części niejawnej oraz bezpodstawny był wniosek o udostępnienie do wglądu ofert innych oferentów, gdyż oferta strony skarżącej poprzez jej wcześniejsze odrzucenie nie podlegała porównaniu merytorycznemu z innymi ofertami.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.