Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 172/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 1-4, art. 149 par. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 sierpnia 2024 r. P. K. wystąpił do Prezesa Sądu o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnił, że w dniu 4 kwietnia 2024 roku o godz. 12:23 do Sądu Okręgowego [...] zostało dostarczone pismo adresowane do sędziego D. S., będące odpowiedzią na postanowienie z dnia 23 lutego 2024 (sygn. akt: XII Co [...]). W piśmie tym zostały podniesione kwestie, które w swojej treści zawierały także informacje o podejrzeniu popełnienia przestępstwa o charakterze zbrodni (w tym podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 115 § 20 Kodeksu karnego). Wobec tego wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o udostępnienie następujących informacji:

1) czy sędzia D. S. w związku z lekturą pisma w sprawie o sygnaturze akt: XII Co [...], dostarczonego do Sądu Okręgowego [...] w dniu 4 kwietnia 2024 roku o godz. 12:23, dopełnił obowiązku zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, zgodnie z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego? W przypadku pozytywnej odpowiedzi, wnosi się o udostępnienie informacji o dacie i sposobie złożenia tego zawiadomienia;

2) czy wobec sędziego D. S. było prowadzone lub jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie dyscyplinarne, związane z niedopełnieniem obowiązku, w tym niedopełnieniem obowiązku zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego? Jeżeli takie postępowanie (lub postępowania) były (lub są) prowadzone, wnosi się o udostępnienie ich wyniku oraz informacji, kto był organem prowadzącym to postępowanie;

3) czy Prezes Sądu otrzymał kiedykolwiek, jakiekolwiek informacje o możliwości popełnienia przestępstwa, związanego z niedopełnieniem obowiązków przez sędziego D. S.? Jeżeli takie informacje zostały otrzymane, wnosi się o udostępnienie daty ich wpływu oraz działań podjętych przez Przewodniczącego w tej sprawie;

4) Czy w przypadku złożenia przez sędziego D. S. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zgodnie z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego, Sąd Okręgowy [...] podejmował dalsze czynności w zakresie monitorowania działań organów ścigania lub prokuratury w tej sprawie? Jeżeli tak, wnosi się o udostępnienie informacji o podjętych działaniach;

5) czy Sąd Okręgowy [...] dysponuje procedurami wewnętrznymi, regulującymi sposób postępowania osób na stanowisku sędzia, w przypadku powzięcia w trakcie wykonywania czynności służbowych informacji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, zgodnie z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego, przez osoby na stanowisku sędzia? Jeśli takie procedury istnieją, wnosi się o ich udostępnienie;

6) czy sędzia D. S. prowadził jakiekolwiek postępowania sądowe, w której występowała, niezależnie od roli w sprawie, Fundacja Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych? Jeśli tak, wnosi się o udostępnienie informacji na temat liczby takich spraw, ich charakteru oraz sygnatury akt tych spraw;

7) czy sędzia D. S. prowadził jakiekolwiek postępowania sądowe, w których stroną, świadkiem, lub w inny sposób zaangażowana był R. G. pełniący funkcję [...] w Fundacji Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych? Jeśli takie postępowania miały miejsce, wnosi się o udostępnienie informacji na temat liczby takich spraw, ich charakteru oraz sygnatury akt tych spraw;

8) czy sędzia D. S. prowadził jakiekolwiek postępowania sądowe, w których stroną, świadkiem, lub w inny sposób zaangażowany był K. D. pełniący funkcję [...] w Fundacji Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych? Jeśli takie postępowania miały miejsce, wnosi się o udostępnienie informacji na temat liczby takich spraw, ich charakteru oraz sygnatury akt tych spraw;

9) czy Sąd Okręgowy [...] prowadził lub prowadzi jakiekolwiek sprawy, w których Fundacja Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych, R. G. lub K. D. występują jako strony, uczestnicy lub w inny sposób są zaangażowani, a które były lub są rozpoznawane przez sędziego D. S.? Jeśli tak, wnosi się o udostępnienie informacji na temat liczby takich spraw, ich charakteru oraz sygnatury akt tych spraw;

10) czy Sąd Okręgowy [...] dysponuje informacjami o jakichkolwiek innych sprawach sądowych, niezwiązanych bezpośrednio z P. K., które były prowadzone przez sędziego D. S., w których stroną lub w inny sposób zaangażowani byli: Fundacja Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych, R. G. lub K. D.? Wnosi się o udostępnienie takich informacji, jeśli są dostępne, wraz z charakterem spraw oraz ich sygnaturami;

11) czy w trakcie postępowań prowadzonych przez sędziego D. M. S. w sprawach dotyczących Fundacji Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych, R. G. lub K. D. zostały wydane jakieś orzeczenia lub decyzje, które były przedmiotem skargi lub zażaleń, zarówno przez strony postępowania, jak i inne osoby lub instytucje? Jeśli tak, wnosi się o udostępnienie informacji o tych sprawach, charakterze zażaleń oraz wyniku tych skarg/zażaleń;

12) czy w Sądzie Okręgowym [...] prowadzono jakiekolwiek postępowania dotyczące Fundacji Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych, R. G. lub K. D., które zostały skierowane do sędziego niebędącego D. S.? Jeśli tak, wnosi się o udostępnienie informacji o liczbie takich spraw, sygnaturach akt oraz sędziach, którzy je prowadzili;

13) wnosi się o podanie numeru D&B D-U-N-S, pod którym zarejestrowany jest w tej bazie Sąd Okręgowy [...].

W odpowiedzi z dnia 11 września 2024 r. Prezes Sądu odnosząc się do pytań nr 1 i 4 obejmujących kwestie udzielenia informacji publicznej dotyczącej sprawy o sygn. akt XII Co [...] wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z uwagi na fakt, że wnioskodawca, P. K. jest stroną w tej sprawie, tryb i zasady dostępu do informacji objętej wnioskiem zostały uregulowane przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tym Prezes Sądu nie może udostępnić informacji ze względu na konieczność stosowania przepisów ustawy szczególnej - w tym przypadku Kodeksu postępowania cywilnego, który odmiennie niż ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje dostęp do określonego rodzaju dokumentów i informacji. Ponadto, jak wynika z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK [...], nie można przy pomocy ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Zgodnie z powszechnie panującą w tym zakresie opinią sądów administracyjnych, jeżeli wobec danej informacji publicznej istnieje inny tryb dostępu niż poprzez jej udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ do którego został skierowany wniosek, kiereje do strony pismo informacyjne o stosownej treści, co niniejszym zostało uczynione.

Odnosząc się do treści pytań nr 2 i 3 organ wyjaśnił, że do chwili powołania sędziego D. S. na Sędziego Sądu Okręgowego [...] nie toczyło się wobec niego postępowanie dyscyplinarne bądź wyjaśniające. Jednocześnie organ poinformował, że w celu uzyskania informacji dotyczących ewentualnych postępowań dyscyplinarnych wobec sędziego D. S. jako Sędziego Sądu Okręgowego wnioskodawca winien zwrócić z zapytaniem do Zastępcy Dyscyplinarnego w Sądzie Apelacyjnym w P.. W kwestii pytania nr 5 organ wskazał, że Sąd nie ma wewnętrznych procedur co do inicjowania zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, gdy podejrzenie takiego czynu zabronionego wynika z czynności służbowych. Nie ma też odrębnych procedur w razie ustalenia zaniechania takiego zawiadomienia. Sąd jako organ władzy publicznej ma obowiązek prawny zawiadamiać organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu. Jeśli informacja o tym została powzięta w toku postępowania sądowego, to zawiadomienie takie kieruje Sąd prowadzący postępowanie. Zaniechanie tej powinności prawnej nie ma, co do zasady, wpływu na tok postępowania sądowego, jednak może być przedmiotem oceny w toku postępowania dyscyplinarnego, jeśli zaniechanie zawiadomienia o popełnionym przestępstwie przybierze postać przewinienia dyscyplinarnego. Odnośnie pytań nr 6, 7 i 8 organ wyjaśnił, że sędzia D. S. w Sądzie Okręgowym [...] nie prowadził innych postępowań z udziałem Fundacji Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych za wyjątkiem sprawy wnioskodawcy XII Co [...], nie prowadził postępowań z udziałem R. G. ani nie prowadził postępowań z udziałem K. D.. W zakresie pytań nr 9, 10 i 11 organ wskazał, że w Sądzie Okręgowym [...] nie są i nie były prowadzone inne sprawy z udziałem Fundacji Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych, R. G. lub K. D., rozpoznawane przez Sędziego D. S. poza sprawą XII Co [...]. Odnosząc się do pytania nr 12 organ wyjaśnił, że w Sądzie Okręgowym [...] prowadzona była jedna sprawa zarejestrowana pod sygn. akt XVIII C [...] i była powadzona przez Sędziego Sądu Okręgowego [...] M. Ł.. W zakresie pytania nr 13 organ poinformował, że Prezes Sądu nie posiada wiedzy na temat numeru D&B D-U-N-S i nigdy nie zwracał się do firmy D. o dodanie danych Sądu do bazy firm i instytucji.

W kolejnym piśmie z dnia 22 września 2024 r. P. K. wskazał, że w przypadku pytań 1 i 4, nie uzyskał pełnych odpowiedzi odnoszących się do meritum, które dotyczyły obowiązków wynikających z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Wnioskodawca podkreślił, że pytanie nr 1 dotyczyło kwestii, czy sędzia D. S., pełniąc funkcję publiczną w sprawie sygn. XII Co [...], dopełnił obowiązku zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, zgodnie z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Odpowiedź, którą otrzymał wnioskodawca odnosi się do kwestii dostępu do informacji na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, co nie jest odpowiedzią na pytanie dotyczące obowiązków wynikających z prawa karnego. Zgodnie z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego, każdy funkcjonariusz publiczny, w tym sędzia, ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić organy ścigania, jeśli w związku z pełnieniem swoich obowiązków poweźmie wiadomość o przestępstwie ściganym z urzędu. Pytanie, które zadał wnioskodawca dotyczyło tego, czy sędzia D. S. zrealizował ten obowiązek, co jest kluczowym elementem działalności organów władzy publicznej. Pytanie nr 4 dotyczyło natomiast tego, czy w przypadku złożenia przez sędziego D. S. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, Sąd Okręgowy monitorował dalsze działania organów ścigania lub prokuratury. Odpowiedź, którą otrzymał wnioskodawca, nie odnosiła się bezpośrednio do tego pytania, co uniemożliwia ocenę, czy Sąd podjął jakiekolwiek działania związane z monitorowaniem dalszego toku postępowania. Monitorowanie działań organów ścigania w takiej sprawie jest istotnym elementem wykonywania funkcji publicznej przez Sąd, dlatego odpowiedź na to pytanie powinna być pełna i precyzyjna. Pytania nr 1 i 4 odnoszą się przy tym do działalności organów władzy publicznej, która podlega udostępnieniu w ramach informacji publicznej.

W odpowiedzi Prezes Sądu Okręgowego w piśmie z dnia 3 października 2024 r. wskazał, że treść objęta pytaniami nr 1 i 4 wniosku z 28 sierpnia 2024 roku nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto dostęp do tych informacji zagwarantowany jest przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, które regulują kwestie udzielenia informacji z akt sprawy stronom postępowania. Skoro wnioskodawca jest stroną postępowania w sprawie o sygn. akt XII Co [...], w pierwszej kolejności winien skorzystać z drogi proceduralnej, co pozostaje w zgodzie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Pismem z dnia 7 października 2024 r. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o przymuszenie Sądu Okręgowego [...] do udzielenia pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wniosek z dnia 28 sierpnia 2024 r., dotyczący informacji publicznej, zgodnie z obowiązkami wynikającymi z ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 61 Konstytucji RP oraz ukaranie Sądu Okręgowego [...] grzywną z powodu uchylania się od pełnej realizacji obowiązków informacyjnych, co stanowi naruszenie prawa, a także zasądzenie zwrotu kosztów, które skarżący musiał ponieść w związku z koniecznością złożenia skargi, w tym kosztów korespondencji, doradztwa prawnego oraz innych niezbędnych wydatków, związanych z dochodzeniem swoich praw na drodze postępowania sądowo-administracyjnego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w odpowiedzi z dnia 11 września 2024 r. Sąd Okręgowy [...] nie udzielił pełnej odpowiedzi na niektóre z zadanych pytań, w szczególności na pytania nr 1 i nr 4, dotyczące działalności publicznej funkcjonariuszy publicznych. Pomimo złożenia wniosku o uzupełnienie odpowiedzi, skarżący nie uzyskał pełnych informacji, co stanowi uchybienie ze strony organu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 11 września 2024 r. udzielił skarżącemu informacji publicznej w zakresie w jakim było to normatywnie dopuszczalne, wyjaśniając przyczyny odmowy załatwienia wniosku skarżącego w zakresie pytań nr 1 i 4 z powodu możliwości uzyskania oczekiwanych informacji w oparciu o przepisy cywilnej ustawy procesowej. Na kolejne pismo skarżącego w tym zakresie organ administracyjny odpowiedział pismem z dnia 3 października 2024 r. informując, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawowym, a dostęp do nich jest zagwarantowany skarżącemu jako stronie przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Dalej organ podkreślił, że w przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej terminie udzielił odpowiedzi na złożony wniosek, wobec czego organ w żadnej mierze nie pozostaje w bezczynności. Skoro skarżący domaga się ujawnienia czy w sprawie XII Co [...] sędzia D. S. - sprawozdawca tej sprawy - złożył jako Sąd prowadzący sprawę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, to informacja ta znajduje się w zasobie objętym aktami tej sprawy. Dostęp do informacji na okoliczność dokonania konkretnych czynności w danej sprawie (a nie o ich treści), w tym nie będących ściśle czynnościami procesowymi, ma miejsce na podstawie przepisów szczególnych o charakterze proceduralnym regulujących dostęp stron albo osób trzecich o tej sprawie czy postępie albo sprawności postępowania w tej sprawie. Skoro skarżący jest uczestnikiem postępowania XII Co [...] i domaga się udzielenia informacji wynikającej z akt tej sprawy, to droga ustawy o dostępie do informacji publicznej jest nie tyle co zbędna (dostęp zagwarantowany przez Kodeks postępowania cywilnego), co prowadząca do swoistej presji na organ wymiaru sprawiedliwości, co zdecydowanie nie wpisuje się w idee ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jak wynika przy tym z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Prezes Sądu, jako podmiot kierujący sądem i reprezentujący go na zewnątrz, jest organem władzy publicznej, zatem jest także organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Spór sprowadza się do tego, czy informacje żądane przez skarżącego w punktach 1 i 4 wniosku z dnia 28 sierpnia 2024 r. – a więc pytania czy sędzia sprawozdawca w sprawie XII Co [...], po zapoznaniu się z pismem skarżącego datowanym na dzień 24 marca 2024 r. złożonym w tej sprawie, złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a jeśli tak, czy Sąd Okręgowy [...] podejmował dalsze czynności w zakresie monitorowania działań organów ścigania lub prokuratury w tej sprawie – stanowią informacje publiczne.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu potencjalnych przestępstw co do zasady należą do kategorii informacji z zakresu objętego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej zawarte w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bardzo szerokie, o czym przekonuje otwarty katalog przedmiotowy podany w art. 6 u.d.i.p. Powyższe prowadzi do konkluzji, że w istocie wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (por. T. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., str. 136 i nast., M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, str. 25 i nast.). Powołane zapisy wykładane w zgodzie z art. 61 Konstytucji RP nakazują przyjęcie, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, w tym treść dokumentów używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań niezależnie od tego, od kogo pochodzą. Zatem o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.

Tym niemniej w swojej odpowiedzi Prezes Sądu Okręgowego słusznie wskazał na art. 1 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Kodeks postępowania cywilnego reguluje natomiast konkretne zasady i tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowań sądowych, w tym do informacji publicznej zawartej w tych aktach, w sposób odmienny niż w przepisach u.d.i.p. Z przepisów art. 9 § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568; dalej: "K.p.c.") oraz art. 525 K.p.c. (który dotyczy postępowania nieprocesowego) wynika, że strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Powołana ustawa w sposób kompleksowy i autonomiczny reguluje kwestię dostępu do akt tego postępowania. Dostęp ten obejmuje zarówno możliwość wglądu w całe akta sprawy, jak i w poszczególne dokumenty złożone do tych akt. W takiej sytuacji, a więc w odniesieniu do dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych, a do których dostęp regulują przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. - nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 250/16).

Przyjąć zatem należy, że dostęp do akt postępowania sądowego jest odrębną (autonomiczną) instytucją prawa procesowego, co do której ustawowo określono krąg podmiotów mających możliwość dostępu. Celem tej regulacji jest przyznanie wyraźnie określonym uczestnikom postępowania prawa do zapoznania się z aktami sprawy w związku z realizacją przysługujących im uprawnień procesowych. Z tego powodu przyjęcie, że strona postępowania, której interesów sprawa bezpośrednio dotyczy, uzyskuje dostęp do akt na innych, bardziej sformalizowanych zasadach, niż osoby działające na podstawie u.d.i.p. byłoby naruszeniem zasady równości przewidzianej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie jednolicie wskazuje się więc, że przepisy art. 9 K.p.c., art. 525 K.p.c. i § 126 i nast. (wcześniej 97 i nast.) Regulaminu urzędowania sądów powszechnych są obowiązujące w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania. W odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (za wyjątkiem wynikającym z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4a tiret trzeci u.d.i.p.) (por. treść uchwały NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13).

Umożliwienie więc pozyskania dokumentów znajdujących się w aktach toczącej się sprawy sądowej w trybie dostępu do informacji publicznej prowadziłoby do obejścia przepisów procedur, o których mowa powyżej. Zasadnie zatem organ wskazał, że skoro skarżący domaga się ujawnienia, czy w sprawie XII Co [...] sędzia sprawozdawca złożył jako Sąd prowadzący sprawę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, to informacja ta znajduje się w zasobie objętym aktami tej sprawy.

W niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 28 sierpnia 2024 r., natomiast w dniu 11 września 2024 r. organ udzielił skarżącemu informacji, że jest on stroną w sprawie o sygn. akt XII Co [...], a tryb i zasady dostępu do informacji objętej wnioskiem zostały uregulowane przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, wobec czego organ nie może udostępnić informacji ze względu na konieczność stosowania przepisów ustawy szczególnej - w tym przypadku Kodeksu postępowania cywilnego. Nie sposób więc uznać, że organ pozostaje w zarzucanej mu bezczynności w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jeżeli bowiem odrębne przepisy przewidują możliwość dostępu do żądanych informacji, wówczas ustawa dostępowa nie znajdzie zastosowania. W tej sytuacji formą zakomunikowania wnioskodawcy o braku podstaw do udostępnienia informacji publicznej jest zwykłe pismo.

Choć przy tym w treści skargi skarżący wskazał, że "w odpowiedzi z dnia 11 września 2024 r. Sąd Okręgowy [...] nie udzielił pełnej odpowiedzi na niektóre z zadanych pytań, w szczególności na pytania nr 1 i nr 4", to nie sprecyzował na jakie jeszcze pytania, oprócz pytań 1 i 4, według niego nie uzyskał odpowiedzi. Także wcześniejsza korespondencja kierowana do organu wskazuje, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu co do odpowiedzi udzielonych na pytania zawarte w punktach 1 i 4 wniosku. Tym niemniej, zdaniem Sądu Prezes Sądu Okręgowego udzielił stosownych odpowiedzi w przepisanym prawem terminie na wszystkie postawione mu pytania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.