Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3327/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 872/15 w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od B. Spółki z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu 3.800 (trzy tysiące osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 872/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi B. Spółki z o.o. w K., uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we Wrocławiu z [...] maja 2015 r., a także zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W wyniku przeprowadzonej [...] grudnia 2014 r. kontroli urzędnicy Urzędu Celnego we Wrocławiu ustalili, że w lokalu [...], położonym przy ul. T. [...] we W., znajduje się urządzenie do gier o nazwie H. nr [...], na którym możliwe jest rozegranie gry na automacie, w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm.; dalej u.g.h.). Automat ten należał do B. Sp. z o.o. w K..

Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego we Wrocławiu nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Decyzją z [...] lipca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Organ uznał, że automat umożliwia prowadzenie gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że – w związku z wyrokiem TSUE z 12 lipca 2012 r. C-213/11 – zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. należałoby uznać za nieprawidłowe, skoro orzeczenie to ani nie dotyczy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., ani nawet nie przesądza jednoznacznie charakteru innych przepisów tej ustawy, których dotyczyło. Zdaniem organu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie może wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż automatów (pkt 37 wyroku TSUE), nawet potencjalnie, gdyż regulacja w nim zawarta nie zawiera ograniczeń w zastosowaniu lub obrocie automatami, wskazując jedynie, że urządzanie gier na automatach niezgodnie z przepisami będzie podlegało karze.

Tym samym, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., należało spółce wymierzyć karę w wysokości 12.000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Sąd I instancji uznał ustalenia faktyczne za niewadliwe, jednak w jego ocenie zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca – mimo posługiwania się urządzeniem umożliwiającym gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. – legitymowała się jakimkolwiek dokumentem legalizujących jej działania. Strona skarżąca nie wykazała też, że przed udostępnieniem tego urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji, stosownie do unormowań zawartych w art. 23a u.g.h.

Zdaniem WSA skoro skarżąca wykorzystywała kontrolowane urządzenie do organizowania gier hazardowych, w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h., bez koncesji lub zezwolenia i nie dokonała rejestracji takiego urządzenia, to takie działanie wypełniło znamiona czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a nie – jak uznały organy – art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Sąd I instancji, mając na uwadze podniesione na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej twierdzenia, że – w przypadku spółki – kara pieniężna w wysokości 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (określona w art. 89 ust. 2 pkt 1 u.g.h.) byłaby niższa od kary pieniężnej wynoszącej 12.000 zł od każdego automatu (określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.) i z uwagi na brak w aktach sprawy materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie powyższej kwestii, uchylił zaskarżoną decyzję.

WSA uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1-3, art. 7 i art. 23a u.g.h. nie mają charakteru (cech) przepisu technicznego (w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy notyfikacyjnej), podlegającego notyfikacji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Organ oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie. Zarzucił naruszenie:

I. przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w wyniku uznania, że decyzja organu została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h., który w ocenie Sądu nie miał zastosowania. Podczas gdy należało orzec o oddaleniu skargi z uwagi na to, że wydając decyzję w niniejszej sprawie organy prawidłowo rozstrzygnęły, że podstawą prawną w przedmiotowej sprawie jest art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) i art. 141 § 4 i art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na nieprzeprowadzeniu przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie wysokości uzyskiwanego przez stronę skarżącą przychodu z urządzanej przez nią gry na automatach, które to ustalenia, przy zmianie kwalifikacji materialno-prawnej, są niezbędne. Podczas, gdy do takiego uchybienia nie doszło, albowiem materialno-prawną podstawą w spornej sprawie jest art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., dla zastosowania których, zbędnym jest ustalenie wysokości osiągniętego przez stronę skarżącą przychodu z urządzania gry.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

1. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy wyłącznie przypadków, gdy podmiot urządzający gry działa legalnie, tj. na podstawie koncesji, zezwolenia, zgłoszenia, rejestracji o których mowa w art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 7 ust. la, art. 7 ust. 2 i art. 2, gdy z treści tego przepisu, jego celu oraz wykładni systemowej wynika, że przepis ten dotyczy wszystkich przypadków urządzania gier na automatach poza kasynem gry, bez względu na legalność działania przez urządzającego gry, a wyłącznym kryterium przewidzianym przez ustawodawcę w tym przepisie jest rodzaj działalności - urządzanie gier na automatach oraz miejsce urządzania gier - poza kasynem. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w treści art. 141 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

2. art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 u.g.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że podmiot działający nielegalnie, tj. bez koncesji, zezwolenia, zgłoszenia czy rejestracji, który urządza gry na automatach poza kasynem kwalifikuje się wyłącznie do unormowania art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a nie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Podczas, gdy w przypadku urządzania gry na automatach poza kasynem gry ma zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jako przepis lex specialis w stosunku do przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Zdaniem NSA, wbrew stanowisku Sądu I instancji, organy administracji uprawnione były do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, w sytuacji gdy z ustaleń wynika, że działanie strony realizowało znamiona deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Przywołany przepis jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Przesłankami nałożenia na jego podstawie kary są: fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h. oraz fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Powyższe znajduje potwierdzenie w stanowisku wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16, stanowiącej w punkcie 2 jej sentencji, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.. Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a.

W świetle powyższej uchwały należało stwierdzić, że stanowisko Sądu I instancji o braku podstaw do nałożenia na spółkę kary na podstawie art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. jest błędne. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok. Wobec zaś tego, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo i w pełni ustalony i nie budzi żadnych wątpliwości, NSA uznał, że zaszły podstawy do rozpoznania skargi i – będąc związany uchwałą z 16 maja 2016 r. – oddalił skargę, ponieważ organy prawidłowo nałożyły karę pieniężną na podstawie art. 89 ust.1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 w związku z art. 151 i w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.