Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1960/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1913
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - t.j.
article: art. 153, art. 188, art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art. 203 pkt 1, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 2378/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2378/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie", "Sąd pierwszej instancji") oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej: ‘’Stowarzyszenie’’) na decyzję Prezesa Rady Ministrów (dalej również: ‘’organ’’) z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu powołanego rozstrzygnięcia WSA w Warszawie wskazał, że Prezes Rady Ministrów decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako u.d.i.p.), odmówił Stowarzyszeniu udostępnienia wszelkich umów wraz z załącznikami w związku z akcją [...], zgodnie z pkt 4 wniosku z [...] kwietnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organ podał, że wnioskowana informacja nie może być udostępniona Stowarzyszeniu, ponieważ zawiera tajemnicę przedsiębiorcy. Następnie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1146/20, uwzględnił skargę Stowarzyszenia i uchylił ww. decyzję Prezesa Rady Ministrów z [...] maja 2021 r., uznając, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., bowiem Prezes Rady Ministrów nie wyjaśnił dostatecznie w jej uzasadnieniu dlaczego przyjął, że informacja objęta wnioskiem Stowarzyszenia ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Wobec tego Sąd ten stwierdził, że dla uznania, czy w sprawie występuje tajemnica przedsiębiorcy nie było wystarczające samo powołanie się przez organ na klauzulę "tajemnica przedsiębiorstwa" i poufność informacji, a powołanie się przez organ na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy bez wykazania jej istnienia nie uzasadnia takiej odmowy. Zdaniem Sądu, organ nie wyjaśnił również, w jaki sposób ujawnienie żądanych informacji dotyczących akcji [...] może potencjalnie zagrozić interesom [...] S.A., osłabić pozycję na rynku i wzmocnić pozycję podmiotów konkurencyjnych.

Ponownie rozpoznając wniosek, Prezes Rady Ministrów decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], odmówił Stowarzyszeniu udostępnienia wszelkich umów wraz z załącznikami i aneksami zawartych w związku z akcją [...]. Organ powołał się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i stwierdził, że żądana informacja publiczna nie może być udostępniona, ponieważ zawiera tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1913).

Prezes Rady Ministrów podał, że dla odmowy udostępnienia danej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne. Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy stanowią informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Przy czym podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może przyjmować a priori, że dana informacja nie podlega udostępnieniu, ponieważ zawiera tajemnicę przedsiębiorcy i musi dokładne wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie, ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione zostały obie przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej. Spółka [...] S.A. (dalej również: ‘’Spółka’’) w umowie, której udostępnienia domaga się Stowarzyszenie, zastrzegła, że nie wyraża zgody na jej udostępnienie zarówno w okresie jej realizacji, jak i już po wykonaniu umowy, miało i ma do niej dostęp wyłącznie wąskie, ograniczone grono osób (po stronie spółki [...] S.A. - z kadry zarządzającej Spółki, po stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów - nieliczni pracownicy w zakresie niezbędnym do wykonywania powierzonych im zadań). Informacje zawarte w umowie nie zostały podane do publicznej wiadomości i nie są powszechnie znane.

Odnosząc się do przesłanki materialnej odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, Prezes Rady Ministrów wyjaśnił, że w piśmie z 31 marca 2021 r. zwrócił się do [...] S.A. o uzasadnienie, dlaczego informacje ujęte w umowach zawartych ze spółką [...] S.A. w związku z akcją [...] mają, jej zdaniem, obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą. Jednocześnie organ podał, że wnikliwie przeanalizował stanowisko spółki [...] S.A., postanowienia umów "oraz pozostałe okoliczności sprawy" i uznał, że wnioskowane informacje publiczne mają charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą i są istotne dla efektywnej działalności Spółki, a ich ujawnienie mogłoby wpłynąć negatywnie na sytuację spółki [...] S.A. oraz zagrozić jej interesom.

Prezes Rady Ministrów podniósł, że umowy zostały zawarte w szczególnym celu, tj. zapewnienia [...] obywatelom Polski podróżującym do kraju w szczególnych okolicznościach związanych z wystąpieniem pandemii koronawirusa COVID-19. Jak podkreśliła spółka [...] S.A. z tego względu poszczególne zapisy umów, w tym w szczególności w zakresie zastosowanych w niej stawek, różnią się znacznie od tych, które zawierane są w "standardowych" umowach w związku ze świadczeniem przez spółkę [...] S.A. usług [...] na rzecz innych podmiotów funkcjonujących na rynku. Wobec tego ujawnienie wynegocjowanej stawki wynagrodzenia, odbiegającej od tej stosowanej wobec innych podmiotów działających na rynku, w sposób znaczący wpłynęłoby na proces ustalania z tymi podmiotami warunków świadczenia przez Spółkę usług na ich rzecz. Również udostępnienie danych dotyczących kosztów realizacji umów ujawniłoby istotne informacje dotyczące sposobu ustalania stawek wynagrodzenia przez Spółkę i czynników, które na nie wpływają.

Zdaniem organu zasadne jest stanowisko spółki [...] S.A., że ujawnienie treści umów do wiadomości publicznej niewątpliwie miałoby negatywny wpływ na sytuację Spółki na rynku i mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę, jednocześnie powodując zachwianie relacji konkurencyjnych. W następstwie tego konkurenci spółki [...] S.A. uzyskaliby informacje nie tylko o strukturze budowania kosztów składających się na wynagrodzenie z tytułu świadczenia usługi [...], ale również dane co do sposobów optymalizacji tych kosztów lub możliwościach technicznych, wchodząc tym samym w posiadanie szczegółowych informacji co do stanu organizacyjnego i strategii gospodarczej Spółki działającej w konkurencyjnym obszarze rynku. Szczególnie, że jak podkreśliła Spółka, z uwagi na jej rolę kluczowego przewoźnika polskiego świadczącego usługi w zakresie [...], przykłada ona dużą wagę do kwestii negocjacji umów oraz ustalania ich warunków ze swoimi kontrahentami, w tym w szczególności w zakresie obowiązujących w takich umowach cen, stawek i upustów, co ma również bezpośrednie przełożenie zarówno na współpracę z poszczególnymi podmiotami, jak i na zachowanie w tajemnicy dokonanych ustaleń. Prowadziłoby to zatem do powstania bezprawnej i niczym nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej po stronie konkurentów Spółki. Posiadanie wiedzy w tym zakresie umożliwiłoby im bowiem "przejmowanie" dotychczasowych kontrahentów Spółki, z którymi [...] S.A. wciąż utrzymuje współpracę, która ma kluczowe znaczenie dla Spółki.

Prezes Rady Ministrów zaznaczył, że w obecnych realiach rynkowych cena, której wysokość ma wpływ zarówno na popyt, jak i dochody przedsiębiorstwa, jest jednym z głównych czynników strategicznych kreowania pozycji przedsiębiorstw na rynku. Uzasadnione jest więc stanowisko Spółki, że niezbędnym elementem dla tworzenia przewagi konkurencyjnej Spółki na rynku jest zachowanie w tajemnicy wiedzy specjalistycznej związanej z polityką cenową objętą umowami, a ujawnienie ich treści stanowiłoby ujawnienie tajemnicy handlowej istotnej dla efektywnej działalności Spółki. Wobec tego, w ocenie organu, w przedmiotowej sprawie zachodzi, przeważająca nad zasadą jawności, konieczność zapewnienia ochrony informacji zastrzeżonych w umowach jako tajemnica przedsiębiorstwa przed ich ujawnieniem oraz bezprawnym wykorzystaniem.

Prezes Rady Ministrów podniósł także, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 305) klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Stowarzyszenie wniosło do WSA w Warszawie skargę na opisaną decyzję Prezesa Rady Ministrów z [...] maja 2021 r, zarzucając naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, co obszernie uzasadniło.

Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 3 lutego 2022 r. Stowarzyszenie podtrzymało stanowisko sformułowane w skardze, a także uzupełniło je o zarzuty naruszenia: art. 61 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p poprzez nieproporcjonalne ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej; art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na to, że sporządzone przez organ uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom przewidzianym we wskazanych przepisach; art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przez organ oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1146/20.

Po rozpoznaniu wskazanej skargi Stowarzyszenia, WSA w Warszawie wydał powołany na wstępie wyrok z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2378/21. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w przypadku kolizji prawa do tajemnicy przedsiębiorcy z prawem do informacji publicznej nie można a limine przyjąć, że prawo przedsiębiorcy do zachowania tajemnicy ma pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej. Tajemnica przedsiębiorcy, z uwagi na ochronę innych zasad i wartości konstytucyjnych może być przedmiotem ingerencji. W orzecznictwie i w doktrynie wskazuje się, że wkraczanie w tę sferę musi być dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w ramach sądowoaministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, konieczne jest zbadanie przesłanek materialnych i formalnych składających się na tę tajemnicę. Ocena ta musi być dokonywana na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy, a więc organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Natomiast sąd administracyjny, oceniając legalność decyzji odmownej wydanej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nie może poprzestać wyłącznie na stanowisku organu zawartym w zaskarżonej decyzji i obowiązany jest przeanalizować dokumenty, których dotyczy kontrolowane rozstrzygnięcie.

WSA w Warszawie wskazał, że w obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, według którego tajemnica przedsiębiorstwa to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Z kolei celem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona swobody działalności gospodarczej przez zapewnienie prawidłowości funkcjonowania i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji i dostępu do rynku na równych prawach. Jednym z przewidzianych tą ustawą instrumentów zwalczania i zapobiegania nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa.

Zdaniem WSA w Warszawie zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 definiującego pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy, również w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej, musi zatem mieć na uwadze wynikające z tego uwarunkowania. Wobec czego określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Wynika z tego oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa, a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Ochrony tej bowiem wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że w orzecznictwie sądowym dotyczącym omawianej problematyki, formułuje się tezę, iż na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (informacja o określonej treści, mająca wartość gospodarczą) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Jednocześnie informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niedostępnej dla osób trzecich.

Według Sądu pierwszej instancji przesłanki uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa mają charakter obiektywny. Stwierdzenie ich istnienia nie może się opierać wyłącznie na przekonaniu samego przedsiębiorcy, wymaga odwołania się do konkretnych okoliczności faktycznych. Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zatem zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, że informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że przedsiębiorca podjął odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej w poufności. Nie jest wystarczające samo oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża.

W ocenie WSA w Warszawie Prezes Rady Ministrów w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2021 r. odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w dostateczny sposób uzasadnił powody podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd pierwszej instancji, po analizie treści umów i załączników do umów, których udostępnienia domaga się Stowarzyszenie, podzielił zapatrywanie organu, że ich udostępnienie naruszałoby tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto Sąd ten zgodził się z Prezesem Rady Ministrów, iż udostępnienie umów wraz z załącznikami, zawierających informacje m. in. o strukturze budowania kosztów składających się na wynagrodzenie z tytułu świadczenia usługi przewozu lotniczego, ale również o możliwościach technicznych, stanie organizacyjnym i strategii gospodarczej Spółki, mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę, jednocześnie powodując zachwianie relacji konkurencyjnych.

WSA w Warszawie unał, że sporne umowy wraz z załącznikami zawierają wiele szczegółowych informacji technicznych, technologicznych i organizacyjnych Spółki, o których mowa w art. 11 ust. 2 u.z.n.k., a okoliczność, że umowy te dotyczą wyjątkowego, jednorazowego przedsięwzięcia, nie zmienia tego stanu rzeczy. Co prawda, zdaniem Sądu pierwszej instancji, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej poświęcił wprawdzie najwięcej uwagi kwestii potrzeby "ochrony" wiedzy specjalistycznej związanej z polityką cenową objętą umowami, wskazując, że ujawnienie wynegocjowanej stawki wynagrodzenia, odbiegającej od tej stosowanej wobec innych podmiotów działających na rynku, mogłoby zagrozić pozycji Spółki na rynku, niemniej jednak zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że w umowach (załącznikach) zawarte są informacje techniczne, organizacyjne i inne, które wskazują na strategię gospodarczą PLL LOT.

W ocenie WSA w Warszawie, w sprawach takich jak niniejsza, nie można wymagać od podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej szczegółowego wyjaśnienia, ujawnienie jakich konkretnie informacji znajdujących się w umowach mogłoby zagrozić interesom przedsiębiorcy. Wymagałoby to odniesienia się do poszczególnych punktów (paragrafów) umów, co z oczywistych powodów nie może mieć miejsca.

Sąd pierwszej instancji podkreślił dodatkowo, że w skardze Stowarzyszenie podniosło, iż informacja o kosztach przedsięwzięcia nie podlega ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, nie zwracając uwagi na to, że we wniosku o udostępnienie informacji publicznej domagało się udostępnienia "całych" umów wraz z załącznikami dotyczących akcji [...].

Według Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie spełniony został aspekt formalny tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd ten wskazał, że z akt sprawy oraz treści spornych umów wynika, iż Spółka podjęła działania w celu zachowania żądanych informacji w tajemnicy.

W konsekwencji przedstawionych okoliczności sprawy WSA w Warszawie uznał za nieuzasadnione zarzuty Stowarzyszenia i stwierdził, że Prezes Rady Ministrów wykonał wytyczne zawarte w wyroku z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1146/20, jednocześnie dostatecznie wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego przyjął, że informacja objęta wnioskiem Stowarzyszenia ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą.

Stowarzyszenie, reprezentowane przez radcę prawnego, wywiodło skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2022 r.

Wskazanemu orzeczeniu zarzuciło:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego wskutek nieuzasadnionego przyjęcia przez WSA w Warszawie, że Stowarzyszenie "we wniosku o udostępnienie informacji publicznej domagało się udostępnienia «całych» umów wraz z załącznikami dotyczących akcji [...] (str. 11 uzasadnienia zaskarżanego wyroku), podczas gdy Stowarzyszenie zwróciło się o udostępnienie nie "całych", ale "wszelkich" umów, wraz z załącznikami i aneksami, zawartych w związku z akcją [...],

- powyższe uchybienie, wynikające z błędnej oceny treści złożonego wniosku z [...] kwietnia 2020 r., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż mogło doprowadzić do błędnego przyjęcia, że nie stanowi uchybienia brak rozważenia przez organ możliwości udostępnienia informacji publicznej w części;

2) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, zaś uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku do wszystkich zarzutów, w tym zwłaszcza do wyrażonego w piśmie procesowym z 3 lutego 2022 r. zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieproporcjonalnym ograniczeniu prawa do informacji, polegającym na zbyt szerokiej odmowie udostępnienia informacji publicznej, tj. całych dokumentów),

- wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jeśli WSA w Warszawie odniósłby się w sposób skonkretyzowany do podniesionych przez Stowarzyszenie zarzutów i wyjaśnił wyczerpująco przyjęte w sprawie stanowisko, to powinien dojść do przekonania, że złożoną w sprawie skargę należy uwzględnić;

3) art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie w jakim z przepisów tych wynikają wymagania wobec decyzji, a zwłaszcza jej uzasadnienia, w tym decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na przesłankę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędną wykładnię, polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że "W takich sprawach jak rozpatrywana, nie można wymagać od podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej szczegółowego wyjaśnienia, ujawnienie jakich konkretnie informacji znajdujących się w umowach mogłoby zagrozić interesom przedsiębiorcy", podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. nie stoi w sprzeczności z potrzebą ochrony ewentualnych dóbr prawnych, gdyż możliwe jest uzasadnienie decyzji w sposób wyczerpujący i przekonujący, chroniący zarazem poufność informacji, których udostępnienia się odmawia,

- wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż błędna wykładnia doprowadziła WSA w Warszawie do błędnego przyjęcia, że organ w zaskarżanej decyzji wyjaśnił dostatecznie przyjęcie, iż żądana informacja publiczna objęta jest zakresem tajemnicy przedsiębiorcy;

4) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedostrzeżeniu przez WSA w Warszawie uchybień przepisów postępowania w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, tj.: niewłaściwego zastosowania przez organ art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) brak rozważenia możliwości udostępnienia przez organ żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej w części, jak również poprzez brak uzasadnienia ewentualnej konieczności odmowy w całości żądanej informacji publicznej,

b) brak skonkretyzowanego i przekonującego uzasadnienia, w jaki sposób ujawnienie żądanych informacji może zagrozić interesom ekonomicznym [...] S.A.,

c) niedostrzeżenie wewnętrznej sprzeczności zaskarżanej decyzji organu, w której wskazano, z jednej strony, na nadzwyczajny charakter zawieranych umów, odbiegających od umów zawieranych w toku normalnej działalności, a z drugiej strony wykorzystano te argumenty do uzasadnienia spełnienia przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, choć przeczą one przyjętej przez organ tezie o wpływie udostępnienia informacji na sytuację konkurencyjną [...] S.A.,

- wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło WSA w Warszawie do błędnego przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, podczas gdy powinna zostać uchylona przez Sąd pierwszej instancji z uwagi na przywołane uchybienia formalne wydanego przez organ rozstrzygnięcia;

5) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przez WSA w Warszawie zarzutu naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, choć organ w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Wa 1146/20) oceny i wskazań co do dalszego postępowania, dotyczących konieczności skonkretyzowanego i przekonującego wyjaśnienia, w jaki sposób ujawnienie żądanych informacji dotyczących akcji [...] może potencjalnie zagrozić interesom [...] S.A., osłabić pozycję na rynku i wzmocnić pozycję podmiotów konkurencyjnych,

- wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło WSA w Warszawie do błędnego przyjęcia, że zaskarżona decyzja realizuje wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania, wyrażone w wyroku o sygn. II SA/Wa 1146/20, a w konsekwencji, że decyzja odpowiada prawu, podczas gdy powinna zostać uchylona z uwagi na fakt, że nie realizuje wytycznych wyrażonych przez WSA w Warszawie w przywołanym wyroku.

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepisy te wprowadzają wymogi ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, w tym wymóg proporcjonalności ograniczenia prawa oraz jego konieczności, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieproporcjonalnym ograniczeniu prawa do informacji, wskutek zbyt szerokiej odmowy udostępnienia informacji publicznej, tj. całych dokumentów, podczas gdy brak jest argumentów za dokonaniem tak ekstensywnego ograniczenia prawa do informacji publicznej;

2) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w zakresie w jakim z przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na m.in. ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że żądane przez Stowarzyszenie informacje wypełniają materialną przesłankę zastosowania tajemnicy przedsiębiorcy, podczas gdy:

a) organ w zaskarżanej decyzji nie wykazał w sposób przekonujący spełnienia przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, tj. nie wykazał, że żądane informacje mają wartość gospodarczą oraz że ich ujawnienie doprowadziłoby do naruszenia interesu ekonomicznego [...] S.A.,

b) jak przyznał sam organ, żądane informacje zostały zawarte w szczególnym celu, zaś sama umowa różni się od "standardowych" umów, zawieranych przez [...] S.A. w zakresie transportu lotniczego pasażerskiego, co prowadzi do wniosku, że żądane informacje nie zawierają treści, których ujawnienie pogorszyłoby sytuację konkurencyjną [...] S.A., a z pewnością takich treści nie zawierają dokumenty w całości,

c) żądane informacje nie mają wartości ekonomicznej, gdyż nie odnoszą się do sytuacji konkurencyjnej (rynkowej) zważywszy na okoliczność, że dotyczą ekstraordynaryjnych kontraktów, związanych z zapewnieniem powrotu do Ojczyzny Polek i Polaków, którzy pozostali za granicą w momencie ekspansji pandemii;

d) odmówiono przekazania informacji, które bez wątpienia nie korzystają z ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, tj. informacji o łącznych kosztach przedsięwzięcia [...];

3) art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na m.in. ochronę tajemnicy przedsiębiorcy oraz że odmowa następuje w drodze decyzji administracyjnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że nie można wymagać od podmiotu zobowiązanego szczegółowego uzasadnienia decyzji oraz że takie szczegółowe uzasadnienie "Wymagałoby (...) odniesienia się do poszczególnych punktów (paragrafów) umów, co z oczywistych powodów nie może mieć miejsca", podczas gdy:

a) przekonujące i adekwatne uzasadnienie decyzji administracyjnej, w tym w zakresie spełnienia przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, nie stoi w sprzeczności z ochroną informacji, udostępnienia których organ odmawia,

b) błędnie przyjął WSA w Warszawie, że w uzasadnieniu decyzji odmownej nie można odnieść się w skonkretyzowany sposób do poszczególnych fragmentów (punktów, paragrafów lub większych części) umów, których udostępnienia organ odmówił.

Wobec przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie od Prezesa Rady Ministrów na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.

Stowarzyszenie zrzekło się rozpatrzenia skargi kasacyjnej na rozprawie.

Odpowiadając na skargę kasacyjną, Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pierwszej kolejności należy przywołać regulacje art. 153 p.p.s.a., gdyż mają one w niniejszej sprawie znaczenie przesądzające z punktu widzenia oceny zasadności sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z brzmieniem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może więc dotyczyć stanu faktycznego (np. braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego), wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne, a także jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2023 r., sygn. akt II FSK 117/21, dostępny w CBOSA). Zauważyć przy tym należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. pojęcia "orzeczenie", przepis ten dotyczy nie tylko sentencji, lecz także uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest bowiem rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Ponadto analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego dokonanych przez sąd ocen, tj. ustalenie, co wziął on pod uwagę, uwzględniając wniesioną skargę lub oddalając ją. Oceny te stanowią zawsze rezultat konstruowania tzw. zwrotów stosunkowych o zgodności/niezgodności z normą prawną zaskarżanych aktów lub czynności organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z 12 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1391/22, dostępny w CBOSA). Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże w danej sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się już w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 90/23, dostępny w CBOSA).

W konsekwencji powyższego zarówno na organie, jak również na sądzie spoczywa istotny obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, który może być wyłączony tylko w przypadku wystąpienia istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej poprzedni pogląd prawny nieaktualnym. Tym samym związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować. Takie same zasady bez wątpienia dotyczą związania wskazaniami poczynionymi przez sąd co do dalszego postępowania np. jego pożądanego kierunku, ewentualnych działań wyjaśniających, jakie należało być może podjąć (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 2/20, dostępny w CBOSA).

W świetle powyższego za błędne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż Prezes Rady Ministrów w sposób prawidłowy wykonał wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn.. akt II SA/Wa 1146/20. Rację ma skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie, podnosząc, że w wyroku tym WSA w Warszawie uznał, iż organ nie wyjaśnił, w jaki sposób ujawnienie żądanych informacji może zagrozić interesom spółki [...] S.A., osłabić pozycję na rynku i wzmocnić pozycję podmiotów konkurencyjnych, a ponadto wskazał na potrzebę skonkretyzowania oceny zasadności zastosowania przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, określonej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W przywołanym wyroku WSA w Warszawie przyjął bowiem, iż: "Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej muszą być przez podmiot obowiązany omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący. Dopiero taka argumentacja, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek ograniczenia prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 192/13)". Ponadto Sąd ten podkreślił, iż "odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Odmowa oparta na tych podstawach, aby była skuteczna i legalna, musi wystąpić po spełnieniu dwóch przesłanek: formalnej i materialnej (szerzej: wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt I OSK 3260/14). W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi zamanifestować w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonych informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja ta, objęta manifestacją przedsiębiorcy, musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności". Co istotne WSA w Warszawie stanął na stanowisku, że "wykazanie przesłanki materialnej względem objętych osnową decyzji informacji, musi nastąpić w uzasadnieniu decyzji odmownej. Natomiast organ nie może przyjmować a priori, twierdząc, że istota materii przesądza, iż określone jedynie w sposób dalece generalny informacje mają taką wartość dla przedsiębiorcy. Ocena tego rodzaju informacji powinna być dokonana i przedstawiona w uzasadnieniu decyzji w sposób umożliwiający kontrolę stanowiska organu przez sąd administracyjny".

Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ rozważając kwestię przesłanki materialnej, stwierdził, iż "informacje zawarte w Umowie mają charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarcza, są istotne dla efektywnej działalności Spółki, a ich ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację spółki [...] S.A. o zagrozić jej interesom" (str. 7 decyzji). Ponadto organ uznał, że "charakter postanowień Umowy z powodu jej szczególnego celu (...) jest niespotykany", a "poszczególne zapisy Umowy, w tym w szczególności w zakresie zastosowanych w niej stawek, różnią się znacznie od tych, które zawierane są w "standardowych" umowach w związku ze świadczeniem przez spółkę [...] S.A. usług transportu lotniczego pasażerskiego na rzecz innych podmiotów funkcjonujących na rynku".

Przytoczone stanowisko organu nie zawiera przekonujących argumentów, z których w sposób jasny i klarowny wynikałoby, że wszystkie objęte wnioskiem dostępowym informacje mają obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności. Argumenty przedstawione przez organ są natury ogólnej, nie są przekonujące i w istocie nie wyjaśniają podstawowych kwestii w zakresie istnienia przesłanki materialnej w sposób umożliwiający kontrolę stanowiska organu przez sąd administracyjny. W zaskarżonej decyzji organ nie wykazał, że żądane informacje mają charakter techniczny, technologiczny lub organizatorski i posiadają realnie określoną wartość gospodarczą wykluczającą możliwość jej udostępnienia, chociaż na te okoliczności się powołał. Nie sposób uznać za klarowne twierdzeń organu, iż ujawnienie treści umów do wiadomości publicznej "niewątpliwie miałoby negatywny wpływ na sytuację Spółki na rynku i mogłoby wyrządzić Spółce znaczną szkodę, jednocześnie powodując zachwianie relacji konkurencyjnych", skoro podkreślono, że "charakter postanowień Umowy z powodu jej szczególnego celu (...) jest niespotykany" i jak wynika z dalszych wywodów, incydentalny, gdyż dotyczy ekstraordynaryjnych kontraktów związanych z zapewnieniem powrotu do Ojczyzny polskich obywateli, którzy pozostawali za granicą w momencie wybuchu pandemii COVID-19. Prezes Rady Ministrów nie rozpatrzył też kwestii możliwości częściowego udostępnienia żądanych dokumentów, pomimo że skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie taką możliwość dopuszczało i się jej nie sprzeciwiało, podkreślając, że w takiej sytuacji należałoby wydać decyzję odmowną jedynie wobec tej części informacji, która nie zostałaby udostępniona. Trafnie zatem skarżący kasacyjnie w tym aspekcie podnosi, że jego żądanie obejmowało "wszelkie" dokumenty, a nie "całe" dokumenty. Przesłanki odmowy udzielenia informacji publicznej, wbrew wytycznym WSA w Warszawie, nie zostały przez organ omówione i wyjaśnione w sposób należyty i wyczerpujący. W świetle powyższego uznać należy, iż pogląd Sądu pierwszej instancji o wykonaniu przez organ wytycznych zawartych w wyroku z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1146/20 jest wadliwy. Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest zatem zasadny.

Z uwagi na stwierdzenie zasadności wskazanego zarzutu ocena dalszych zarzutów jest na tym etapie sprawy przedwczesna.

W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że wskazany powyżej zarzut skargi kasacyjnej został oparty na usprawiedliwionych podstawach i zasadnie podważył zgodność z prawem zaskarżonego wyroku. W związku z powyższym, zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji podlegał uchyleniu. Wobec tego również, że istotę rozpatrywanej sprawy należało uznać za dostatecznie wyjaśnioną, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznał skargę i uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej objętej żądaniem zawartym w punkcie 4 wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., co powoduje, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji będzie zobowiązany uwzględnić przedstawione powyżej oceny prawne i formułowane na ich podstawie wnioski.

Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. oraz art. 200 i art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Przy czym Sąd zasądził od organu jedynie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż tego tylko dotyczył wniosek Stowarzyszenia (k. 272 akt sądowych).