Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 384/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3, art. 31, art. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 31
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: § 7, § 8
journal: Dz.U. 2007 nr 168 poz 1181
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania  kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: § 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 30, art. 32, art. art. 34, art. 35, art 53, art. 54, art. 27
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4, art. 20
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur ko
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 24, art. 54
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Jarosław Szaro /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lipca 2014r. spraw ze skarg J. G. na decyzje Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok, - z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 rok - oddala skargi-


UZASADNIENIE

I SA/RZ 384/14

UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w sprawie:

1. przyznania J. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok.

2. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej onw) na 2013 rok.

Jak wynika z akt sprawy, J. G. we wniosku zadeklarował do płatności onw oraz do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni 1,22 ha. Zadeklarował również działki rolne kwalifikujące się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych o łącznej powierzchni 0,89 ha.

Zadeklarowane przez wnioskodawcę działki rolne zostały w dniach 2-22 sierpnia 2013 r. skontrolowane na miejscu za pomocą metody FOTO, która obejmowała pomiar powierzchni użytkowanej w celu rolniczym na zdjęciach lotniczych oraz wizytację terenową. Podczas kontroli stwierdzono, że wnioskodawca zawyżył powierzchnie zadeklarowanych działek o następujące wartości: działki rolnej A o 0,08 ha (powierzchnia stwierdzona 0,06 ha) oraz działki rolnej D o 0,17 ha (powierzchnia stwierdzona 0,11 ha). Ponadto ustalono, że powierzchnia działki rolnej C jest większa niż zadeklarowana i wynosi 0,37 ha. Ponieważ działka rolna A nie miała minimalnej powierzchni wymaganej dla działki rolnej wynoszącej 0,10 ha, została w całości wykluczona z przyznania płatności.

Po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu uznano, że do przyznania płatności onw oraz jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki

o powierzchni 0,95 ha. Natomiast powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych wyniosła 0,58 ha.

W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania J. G. pomocy finansowej z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania onw.

Strona złożyła odwołanie od tych decyzji, w którym zakwestionowała wyniki kontroli, gdyż zgodnie z jej pomiarami, działka rolna A ma powierzchnię 0,11 ha, działka ewidencyjna ma 0,18 ha a zagajnik o krótkiej rotacji (brzoza) znajduje się na powierzchni 0,10 ha. Ponadto odwołujący zarzucił, że nie został powiadomiony ani

o kontroli ani o zamiarze jej przeprowadzenia. Strona odwołująca poddała

w wątpliwość prawidłowość pomiarów oraz kompetencje inspektorów terenowych

w zakresie określania granic działek ewidencyjnych. Odwołujący podniósł również, że w raporcie z kontroli wskazano przy każdej z działek tolerancję pomiaru, która nie została uwzględniona na jego korzyść. W związku z powyższym wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w opisanych na wstępie decyzjach z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcia w mocy.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji słusznie nie przyznał jednolitej płatności obszarowej wraz z płatnością uzupełniającą a także płatności onw, ponieważ zadeklarowane przez rolnika działki nie spełniały minimalnych wymogów co do powierzchni działek użytkowanych rolniczo. W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej minimalna łączna powierzchnia działek rolnych została określona w załączniku nr VII do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. UE z 2.12.2009 1316/27), zgodnie z którym powinna ona wynosić 1 ha. W przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,10 ha. Takie samo kryterium powierzchniowe obowiązuje w odniesieniu do płatności onw, gdyż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (onw)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40 poz. 329 ze zm.), płatność onw przysługuje rolnikowi jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych wynosi co najmniej 1 ha, przy czym powierzchnia każdej z tych działek musi wynosić co najmniej 0,10 ha ( § 3 ust. 4 rozporządzenia onw).

Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia działek rolnych kwalifikujących się do przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności onw wyniosła 0,95 ha,

a więc poniżej wymaganego kryterium powierzchni. Chociaż do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 1,22 ha, to podczas kontroli metodą FOTO ustalono, iż na powierzchni 0,27 ha nie jest prowadzona działalność rolnicza, o czym świadczą zadrzewienia

i zakrzaczenia, które nie mieszczą się w kategoriach wyjątków określonych w § 4 pkt 1-2 rozporządzenia z Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r.

w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211). Organ odwoławczy uznał za zasadne wykluczenie z dofinansowania działki rolnej A, która nie spełniała wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej tj. 0,10 ha, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Organ odwoławczy wskazał, że nie można zakwalifikować działki rolnej D jako zagajnika o krótkiej rotacji. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy o płatnościach, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, działka rolna na której znajduje się zagajnik o krótkiej rotacji powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę, a tymczasem, w przedmiotowej sprawie, brzozy występujące na wykluczonej z płatności powierzchni działki rolnej D to pojedyncze samosiejki, znajdujące się na obszarze zakrzaczonym i zachwaszczonym. Jak stanowi natomiast § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, plantacje zagajników o krótkiej rotacji uznaje się za utrzymane zgodnie z normami jeżeli są utrzymywane w stanie niezachwaszonym.

W kwestii płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, organ odwoławczy stwierdził, że jej przyznanie jest możliwe pod warunkiem spełnienia przez rolnika warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej. Dlatego też za zadaną uznał odmowę przyznana płatności uzupełniającej, wobec negatywnego rozstrzygnięcia

w przedmiocie jednolitej płatności.

Organ odwoławczy uznał, że kontrola, która była podstawą dokonanych ustaleń, została przeprowadzona w zgodzie z wymogami dotyczącymi sposobu weryfikacji powierzchni zakwalifikowanych do płatności. Zgodnie z art. 33 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 30 listopada 2009 r. nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.UrzUEL.2009.316.65), w toku kontroli można wykorzystywać teledetekcję oraz techniki globalnego systemu nawigacji satelitarnej. W przypadku gdy zastosowano taką technikę pomiaru wykonuje się wówczas foto interpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni, a następnie przeprowadza się fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadawalający (art. 35 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009).

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących sposobu przeprowadzenia kontroli organ odwoławczy stwierdził, że kontrola ta została przeprowadzona przez uprawnionych kontrolerów, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa, a sporządzony protokół z czynności kontrolnych nie budzi zastrzeżeń co do jego rzetelności i prawidłowości ustaleń. Urządzenia GPS posiadały odpowiednie certyfikaty. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do zakwestionowania ustaleń kontroli.

Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 4 ust. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.UrzUEL.2011.25.8), kontrole na miejscu można zapowiedzieć pod warunkiem, że nie zagraża to celowi kontroli. Organ nie ma więc obowiązku informować producenta rolnego o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu w jego gospodarstwie, ani też nie jest konieczna obecność producenta rolnego podczas wykonywania pomiarów. W postępowaniu spełniono obowiązek poinformowania producenta rolnego o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach, gdyż protokół z czynności kontrolnych, który zawierał wyniki pomiarów zadeklarowanych działek rolnych został skutecznie doręczony w dniu 9 października 2013r.

J. G. zaskarżył powyższe decyzje do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił organom szereg uchybień prawa procesowego. W szczególności skarżący podniósł, że w toku postępowania naruszono wyrażoną w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej kpa, zasadę informowania strony a także zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 10 kpa. Zdaniem skarżącego zawartość raportu z kontroli nie odpowiadała wymogom zawartym

w przepisach prawa. Z treści raportu nie wynikało jakich nieprawidłowości dopuścił się skarżący. Nie zawierał on również stosownego pouczenia. Dopiero złożenie odwołania umożliwiło stronie wyjaśnienie sprawy, lecz jego zdaniem taką możliwość powinien był mieć również przed wydaniem decyzji. Skarżący wskazał, że nie został poinformowany o wynikach kontroli, nie otrzymał również raportu z kontroli. Odnośnie samej kontroli skarżący zarzucił, ze została przeprowadzona przez osoby nieuprawnione do dokonywania pomiarów geodezyjnych. Miejsca, z których robiono zdjęcia znajdowały się na zadrzewionych działkach sąsiednich i nie zgadzały się

z miejscami wskazanymi przez kontrolera na mapie. Zdjęcia zostały wykonane niezgodnie z rzeczywistym przebiegiem granic kontrolowanych działek. Kontrolujący nie doliczyli powierzchni znajdujących się części działki. Skarżący podniósł, że postawiony mu zarzut, dotyczący zawyżenia powierzchni nasadzeń o krótkiej rotacji jest bezpodstawny. Na tym terenie znajdują się małe brzózki wykorzystywane do produkcji mioteł. W ocenie skarżącego kontroler błędnie odliczył większą część powierzchni działek. Na działce o nr 440 nie dokonano żadnych pomiarów. Skarżący zwrócił również uwagę na niezrozumiały błąd pomiarów.

Skarżący wskazał również na naruszenie przez organ odwoławczy art. 139 kpa, które polegało na wydaniu decyzji w II instancji na niekorzyść strony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy wskazał, że protokół z czynności kontrolnych został skarżącemu skutecznie doręczony w dniu 9 października 2013 r. Skarżący miał więc możliwość zapoznania się z wynikami kontroli. Został także poinformowany o możliwości zgłoszenia uwag i zastrzeżeń. W protokole tym były wyszczególnione deklarowane działki oraz powierzchnie stwierdzone. Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze powoływał się na wyniki kontroli dlatego organ odwoławczy zarzuty dotyczące niezapewnienia czynnego udziału w postępowaniu uznał za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:

Skargi nie są uzasadnione. Organy administracji przeprowadzając postępowanie, a następnie wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa procesowego regulującego kwestie prowadzenia kontroli wniosku rolnika o dopłatę, jak także nie naruszyły prawa materialnego regulującego zagadnienia uprawnienia rolnika do dopłat i możliwości obniżenia dopłat w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w złożonym wniosku ( wnioskach ).

W przedmiotowej sprawie, odnośnie zarówno płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - dalej płatność swb, jak też w ramach płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2013, stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego i zasad w nim przewidzianych zostało ograniczone na mocy art.3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. 2012 poz. 1164 z zm.) - dalej ustawa o swb, który stanowi, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie tego typu dopłat, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, przepisy kpa są stosowane, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne uregulowanie zawarte zostało w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2007 nr 64 poz. 427 z zm. ) dalej ustawa o onw. Również ten przepis nakazuje do toczących się postępowań przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosować przepisy kpa z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach unijnych oraz w sytuacji, gdy inne zasady nie wynikają z uregulowań przewidzianych w tej ustawie. Z mocy tych przepisów unormowania kodeksu postępowania administracyjnego mogą być więc stosowane tylko pomocniczo, o ile rozporządzenia Komisji lub Rady, czy też te ustawy nie zawierają żadnych przepisów regulujących kwestie postępowania lub zagadnienia prawa materialnego.

W przedmiotowej sprawie należało zatem rozważyć czy postępowanie w sprawie wniosków złożonych przez skarżącego odnośnie płatności swb i onw toczyło się i powinno się toczyć na podstawie uregulowań zawartych w przepisach unijnych oraz dwóch powyżej wskazanych ustawach, czy też powinno się toczyć na podstawie kpa – tak jak chce tego skarżący.

Należy wskazać, że przepisy unijne w zakresie zarówno płatności swb, jak i onw zawierają wyłączne i autonomiczne regulacje dotyczące prowadzenia kontroli wniosków o dopłaty w ramach różnorakich systemów wsparcia rolników. W niniejszej sprawie interesujące dla rozstrzygnięcia sprawy regulacje zawarte zostały w Rozporządzeniu Komisji ( WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 02.12.2009 str. 65 z zm.) dalej rozporządzenie 1122/2009, jak także w rozporządzeniu Komisji ( WE) 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz UE L nr 25 poz. 8 ) - dalej rozporządzenie 65/2011.

Rozporządzenie 1122/2009 przewiduje w tytule trzecim w sposób kompleksowy zasady i tryb prowadzenia kontroli wniosku o płatność swb, regulując zarówno prowadzenie kontroli administracyjnej, jak też kontroli na miejscu, a więc w zakresie identyfikacji rolnika oraz działek co do których mają zostać przyznane płatności, jak też w zakresie przestrzegania przez rolnika zasady wzajemnej zgodności. I tak kontrole administracyjne pod postacią kontroli krzyżowych pozwalają za pomocą narzędzi informatycznych na weryfikacje wniosku w zakresie uprawnień rolnika w powiązaniu z konkretnymi działkami do otrzymania dopłaty, zaś kontrole na miejscu służą do sprawdzenia powierzchni działek rolnych (art. 30 – 35 rozporządzenia), jak też pozwalają na ustalenie, czy rolnik na działkach objętych wnioskiem przestrzega zasad tzw. dobrej kultury rolnej. ( art.53-54 rozporządzenia).

Kwestia zawiadomienia rolnika o kontroli, w każdym z tych przypadków została uregulowana w art. 27 rozporządzenia 1122/2009, który przewiduje zawiadamianie rolnika, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Ponadto jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności. Ustawodawstwo unijne reguluje więc kwestie zawiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Jednocześnie art. 31 ust. 4 ustawy o swb stanowi, że nawet w przypadku, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli czynności kontrolne mogą zostać przeprowadzone pod jego nieobecność. Wobec kompletności przedstawionej regulacji zasady określone w kpa w zakresie tej kontroli stosowane być nie mogą.

Również kompletna regulacja omawianej kwestii zawarta została w rozporządzeniu 65/2011. Przewiduje ono możliwość dokonywania kontroli zarówno administracyjnych, jak i kontroli na miejscu prowadzonych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i przestrzegania zasady wzajemnej zgodności przez organy ARiMR. Część II Tytuł I regulują kwestie kontroli wniosków z tytułu płatności onw. Przewidują one zarówno kontrole administracyjne, jak i kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni (sekcja I), jak też w zakresie przestrzegania zasady wzajemnej zgodności (sekcja II). Jednocześnie art. 4 ust. 7 rozporządzenia przewiduje, że kontrole można zapowiadać, z zastrzeżeniem art. 20 ust. 4, czyli z wyłączeniem sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają, by kontrola była niezapowiedziana.

Brak jest zatem w obydwóch przypadkach obowiązku zawiadamiania rolnika o prowadzonej kontroli. Zarzut skarżącego w tym zakresie, sprowadzający się do wskazania, że naruszono jego prawa nie jest więc trafny. Wobec kompletności regulacji unijnych w zakresie zawiadamiania rolnika o kontroli zarówno w ramach systemu płatności swb , jak tez onw, przepisy kpa w tym zakresie stosowane być nie mogą.

Przepisy unijne nakazują natomiast sporządzić z takiej kontroli na miejscu sprawozdania i doręczenie go kontrolowanemu rolnikowi, któremu w związku z jego doręczeniem przysługują odpowiednie uprawnienia.

Rozporządzenie nr 1122/2009 w art. 32 ust. 1 przewiduje obowiązek sporządzenia sprawozdania z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, które umożliwia wzgląd w przebieg kontroli, a w szczególności wskazuje:

a) poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;

b) obecne osoby;

c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;

d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;

e) czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;

f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy; informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.

W sprawozdaniu z kontroli rolnik obecny w czasie prowadzonych czynności może zawrzeć swoje uwagi odnośnie prowadzonej kontroli, jej przebiegu, czy też dokonanych ustaleń. Protokół rolnikowi nieobecnemu przy kontroli należy doręczyć w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.

W rozporządzeniu określono również wymogi dla sprawozdania z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności, które składa się z :

a) części ogólnej, która zawiera w szczególności następujące informacje:

(i) dane rolnika wybranego do kontroli na miejscu;

(ii) obecne osoby;

(iii) czy rolnik został uprzedzony o kontroli, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;

b) części opisującej oddzielne kontrole przeprowadzone w odniesieniu do każdego aktu prawnego i każdej normy, zawierającej w szczególności informacje o:

(i) wymogach i normach będących przedmiotem kontroli na miejscu;

(ii) charakterze i zakresie przeprowadzonych kontroli;

(iii) wynikach kontroli;

(iv) aktach prawnych i normach, w odniesieniu do których wykryto niezgodności;

c) części zawierającej ocenę wagi wykrytych niezgodności w odniesieniu do każdego aktu prawnego i/lub normy na podstawie kryteriów "rozmiaru", "zasięgu", "trwałości", oraz "powtarzalności" zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz ze wskazaniem wszelkich czynników, które powinny prowadzić do podwyższenia lub obniżenia zmniejszenia, które należy zastosować.

Sprawozdanie to w myśl art.54 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli wykryto nieprawidłowości rolnik otrzymuje w ciągu 3 miesięcy od zakończenia kontroli.

Obowiązek sporządzenia raportu z kontroli w zakresie płatności onw przewiduje ustawa o onw w art. 31ust. 5 , który stanowi ,że osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport. Raport ten w myśl §7 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu prowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji na miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. 168 poz.1181 ) jest przekazywany kontrolowanemu w celu podpisania w ciągu 14 dni od zakończenia czynności kontrolnych. W myśl art. 31 ust. 8 tej ustawy , gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia. Tryb postępowania w takim przypadku reguluje § 8 rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. Kontrolujący mogą albo uwzględnić zastrzeżenia , sporządzając nowy raport, albo też ich nie uwzględnić pouczając kontrolowanego o przyczynach nie uwzględnienia zastrzeżeń.

Wobec ujawnienia w trakcie prowadzonych kontroli nieprawidłowości zarówno odnośnie płatności swb jak i płatności onw protokoły z kontroli zostały doręczone skarżącemu. Jak wynika to z tzw. zwrotnego poświadczenia odbioru zalegającego w aktach administracyjnych doręczenie tych protokołów nastąpiło to 9 października 2013 roku. Tym samym zostały spełnione wymogi przewidziane przez powołane rozporządzenia Komisji, jak też prawa krajowego. Twierdzenia skarżącego ,że nie otrzymał przedmiotowych protokołów nie są w świetle powołanego przez Sąd dokumentu prawdziwe.

Jednocześnie, jak wynika z zapisów raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności skarżący został pouczony o możliwych do wykorzystania środkach odwoławczych od ustaleń zawartych w tym protokole. Znajdują się one w przedmiotowym raporcie. Sporządzone są co prawda czcionką o rozmiarze mniejszym niż całość dokumentu, jednak pomimo tego zapisy te są czytelne i rolnik miał możliwość zapoznać się z nimi . W ten sposób mógł zaskarżyć niekorzystne dla siebie ustalenia wynikające z kontroli. Wniesienie zastrzeżeń do raportu z kontroli jest zasadniczo jedyną droga służącą do zwalczania ustaleń kontroli, z którymi rolnik się nie zgadza. Upływ 14 dniowego terminu do wniesienia zastrzeżeń ( a według rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. – siedmiodniowego) powoduje niemożność zwalczania tychże ustaleń.

Należy przy tym wskazać, że raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29.02.2012 I SA/Lu 765/11 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wobec nie wniesienia zastrzeżeń co do tego protokołu, jest on urzędowym stwierdzeniem zawartych w nich informacji i jako taki, słusznie stał się podstawą do poczynienia ustaleń faktycznych przez organy.

Odnosząc się natomiast do podnoszonego w skardze zarzutu, że skarżący nie był odpowiednio informowany przez organy o jego prawach i obowiązkach (pomijając kwestię pouczenia o prawie do zaskarżenia raportu z kontroli, to należy wskazać, że w myśl powołanych już powyżej przepisów art. 3 ust.2 pkt 3 ustawy o swb i art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o onw, organ poucza strony o ich prawach, ale nie działa z urzędu, a tylko na żądanie strony. W tym zakresie przepis art.9 kpa nie będzie miał zastosowania wobec zawarcia w tych ustawach odrębnej procedury regulującej tę kwestię.

W związku z powyższym Sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w postępowaniu organów ARiMR.

Wobec powstania wątpliwości co do prawdziwości danych podanych w złożonym wniosku została przeprowadzona kontrola administracyjna, a następnie kontrola na miejscu, w trakcie których pozyskano dane umożliwiające podjęcie stosownych decyzji w zakresie nie przyznania wnioskodawcy dopłat. Dane te zostały zawarte w raporcie z kontroli, który został następnie wnioskodawcy przesłany, nie zostały natomiast wniesione do niego zastrzeżenia.

W tej sytuacji dokonane w zaskarżonych decyzjach ustalenia faktyczne co do powierzchni działek zgłoszonych przez wnioskodawcę do dopłat nie mogą być skutecznie kwestionowane. Skarżący nie przedstawił także argumentacji wskazującej na konieczność ponownego przeprowadzenia kontroli. W skardze, poza kwestionowaniem sposobu prowadzenia postępowania przez Agencję nie wykazał, aby dane uzyskane w trakcie kontroli były nieprawidłowe. Metody zaś stosowane przez pracowników Agencji wynikają z przepisów wskazanych z zaskarżonych decyzjach i ich użycie nie może być kwestionowane.

W tej sytuacji należało uznać, że prawidłowe są ustalenia organów polegające na przyjęciu, że powierzchnia działek kwalifikujących się do dopłat dla skarżącego wyniosła 0,95 ha. Taką też powierzchnie należało przyjąć do rozważań prawnomaterialnych w zakresie posiadania przez skarżącego uprawnień do przyznania mu dopłat w systemie swb i onw i możliwości przyznania ich do działki o takiej powierzchni.

Odnieść się jeszcze należy do ustaleń Agencji wykluczających możliwość przyjęcia, że na jednej z działek (działka D) istniał tzw. zagajnik o krótkiej rotacji, którego istnienie nie wykluczałoby możliwości zaliczenia powierzchni działki, na której on występuje, do powierzchni uprawnionej do dopłat. Organy w tym zakresie przedstawiły wyczerpującą argumentację powołując się na ustalenia wynikające ze sprawozdań z kontroli, jak też dokumentację fotograficzną, sporządzoną w trakcie kontroli na miejscu.

Zgodnie bowiem z art.2 lit. n rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE L 2009.316.1 z zm.) przez zagajnik o krótkiej rotacji należy rozumieć obszary obsadzone gatunkami drzew objętymi kodem CN 0602 90 41 (drzewa leśne – dopisek Sądu), na których prowadzona jest uprawa drzewiastych roślin wieloletnich, o korzeniu lub łodydze pozostających w ziemi po zbiorze, które wypuszczają pędy w następnym sezonie i które wyszczególnione są w wykazie gatunków odpowiednich do wykorzystania w zagajnikach o krótkiej rotacji wraz z ich maksymalnym cyklem zbioru, który ma zostać sporządzony przez państwa członkowskie od 2010 r.;

Jednocześnie zgodnie z art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o swb powierzchnia zagajnika o krótkiej rotacji musi obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,10 ha a także na podstawie § 6 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2012 w sprawie minimalnych norm (Dz. U. 2010 Nr 39 poz. 211 z zm.) musi być wolna od zachwaszczeń, a także zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 lit a i b położona w odpowiedniej odległości od innych, wymienionych w tych przepisach upraw rolnych.

Jak wynika z danych zawartych w raporcie z kontroli, jak również ze zdjęć fotograficznych, na działce wnioskodawcy nie występowała taka kultura rolna, zaś porośnięta ona była pojedynczymi samosiejkami brzozy, przy czym teren działki w tej części był zachwaszczony. Była ona zakrzewiona i zadrzewiona roślinnością bez cech "zagajnika o krótkiej rotacji".

Dlatego też w tym zakresie argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i przyjęcie przez organy Agencji, że powierzchnia działek kwalifikujących się do dopłat, zarówno swb jak i onw wynosi 0,95 ha.

Rolnik posiadający działki rolne o takiej powierzchni nie jest jednak uprawniony do otrzymania tego rodzaju dopłat.

Odnośnie płatności swb należy w tym zakresie wskazać na unormowanie zawarte w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o swb, który stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady ( WE ) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia rolników, ustanowionych w tytułach IV i V (Dz. U. UE L 2009. 316.27 z zm.). W załączniku tym określającym minimalną powierzchnie przypadającego na gospodarstwo rolne obszaru kwalifikującego się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej określono, że powierzchnia o której mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009 musi wynosić co najmniej 1 hektar. Z unormowania tego wynika, że powierzchnia działek będących w posiadaniu skarżącego nie uprawnia go do otrzymania wsparcia w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Powierzchnia ta nie uprawnia go również do otrzymania dopłat w systemie onw. W tym zakresie przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 poz.173 ) zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy dla poszczególnych działań objętych programem. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 11 marca w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 Nr 49 poz. 329) skorzystał z tego upoważnienia i określił warunki tej pomocy. W § 2 pkt 2 rozporządzenia zawarł wymóg, iż rolnikowi przysługuje płatność onw, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 lub ich części położonych na obszarach górskich lub o niekorzystnych warunkach gospodarowania na których prowadzona jest działalność rolnicza wynosi co najmniej 1 hektar.

Również zatem do przyznania tego typu dopłat konieczne jest wypełnienie przez rolnika wymogu posiadania działek o powierzchni kwalifikowanej przekraczającej 1 ha. Organy nie naruszyły prawa materialnego stwierdzając, że nie jest on uprawnionym do otrzymania zarówno płatności swb jak i onw, gdyż posiadana przez niego powierzchnia działek nie przekracza progu o którego uzależnione jest przyznanie tego typu pomocy. Tylko bowiem przekroczenie progu powierzchni określonego w tych przepisach i to powierzchni kwalifikowanej – uprawnionej do dopłat w rozumieniu przepisów rozporządzenia 1698/2005 i i 73/2009 oraz rozporządzeń 65/2011 i 1122/09, tworzy po stronie rolnika prawo do otrzymania tychże dopłat.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego wskazujący na orzeczenie na jego niekorzyść przez organ II instancji. Jest on bowiem bezpodstawny. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego. Jest to oczywiście dla rolnika niekorzystne w tym znaczeniu, że nie otrzymał on dopłat o które wnioskował, jednak nie narusza takie orzeczenie ograniczenia ustanowionego w art. 139 kpa. W przepisie tym chodzi bowiem nie o jakiekolwiek niekorzystne rozstrzygnięcie dla skarżącego, ale tylko o takie, które pogarsza jego sytuacje prawną. Jeżeli więc w wyniku rozpoznania odwołania sytuacja prawna skarżącego nie pogarsza się, jest taka sama, to wówczas nie dochodzi do naruszenia tego przepisu.

W niniejszej sprawie sytuacja taka nie pogorszyła się, a więc zarzut skarżącego jest bezzasadny.

Z tych względów Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie i oddalił je w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270 z zm.).