Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 16/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5; art. 151 § 1 pkt 2; art. 7, art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 3; art. 11; art. 8 § 1; art. 73 ust. 1 i 2; art. 74 § 2; art. 9; art. 79 § 1;
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 153;
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 pkt 1, pkt 1c i pkt 2;
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 175 ust. 3; art. 176 ust. 3; art. 173 ust. 1; art. 179; art. 182 ust. 1; art. 186 ust. 1;
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] 2022 r. w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń pomocy materialnej w roku akademickim [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]2022 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej K.B., uchyliła decyzję Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej z dnia [...]2019 r., nr [...]uchylającą decyzję Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej nr [...]z dnia [...]2016 r. i stwierdziła wydanie decyzji ostatecznej Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej nr [...]z dnia [...]2016 r. z naruszeniem prawa.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 31 października 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2016/2017. Do wniosku dołączyła między innymi kopię wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]2007 r., sygn. akt [...], którym zasądzono na rzecz skarżącej alimenty w wysokości [...]zł miesięcznie. Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna decyzją z dnia [...]2016 r. przyznała K.B. stypendium socjalne w wysokości 620 zł miesięcznie na okres od października 2016 r. do czerwca 2017 r.

Natomiast rozpatrując wniosek o przyznanie stypendium socjalnego złożony przez skarżącą w październiku 2018 r., Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna stwierdziła, że do tego wniosku skarżąca dołączyła wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]2014 r., sygn. akt [...], podwyższający alimenty począwszy od dnia 1 grudnia 2013 r. do sumy [...] zł miesięcznie, opatrzony w dniu [...]2014 r. klauzulą wykonalności.

W tych okolicznościach organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]2018 r. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...]2016 r. w sprawie przyznania stypendium socjalnego na okres od października 2016 r. do czerwca 2017 r.

Następnie decyzją z dnia [...]2019 r. organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję z dnia [...]2016 r. i przyznał skarżącej w okresie od października 2016 r. do czerwca 2017 r. stypendium w wysokości 370 zł miesięcznie.

Decyzją z dnia [...]2019 r. Uczelniana Studencka Komisja Socjalna utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej z dnia [...]2019 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję z dnia [...]2019 r. K.B. zarzuciła między innymi naruszenie art. 3 pkt 1, pkt 1c i pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, polegające na przyjęciu, że ustalona przez Wydziałową Studencką Komisję Socjalną kwota alimentów przyznanych na mocy orzeczenia sądu, a nieotrzymanych przez skarżącą, stanowiła dochód jej rodziny i w rezultacie zaniżenie wysokości należnego świadczenia w postaci stypendium socjalnego.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 513/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w okolicznościach sprawy zaistniała przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż w dniu wydawania przez organ decyzji ostatecznej istniał dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]2014 r., sygn. akt [...] i dowód ten nie był znany organowi. Do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego skarżąca dołączyła bowiem wyrok Sądu Rejonowego w R. wydany w sprawie o sygn. akt [...].

Sąd podniósł, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zatem po ustaleniu podstaw wznowienia organ powinien dokonać rozpoznania i rozstrzygnięcia w pełnym zakresie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w której postępowanie zostało wznowione. Organ musi przeprowadzić na nowo postępowanie wyjaśniające, w którym wyeliminuje wszystkie wady wcześniejszego postępowania. Organ na tym etapie nie jest zatem związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi podczas wcześniejszego postępowania, niemniej powinien się odnieść do tego materiału dowodowego i na nowo go ocenić.

Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy zabrakło kompleksowej oceny materiału dowodowego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji nie odpowiadały wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie zawierały pełnego przedstawienia okoliczności stanu faktycznego oraz podstaw prawnych podjętych rozstrzygnięć. Z uzasadnień rozstrzygnięć obu organów nie wynikało, w oparciu o jakie w istocie dowody i jakie podstawy prawne w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przyznano skarżącej tytułem stypendium socjalnego kwotę 370 zł miesięcznie. Organy nie wyjaśniły, z czego ta kwota wynika i nie oceniły jej zasadności w kontekście zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, w tym ujawnionego nowego dowodu i podnoszonych przez skarżącą twierdzeń. Organy nie wyjaśniły w istocie, jaka jest kwota dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, z czego ta kwota wynika, w oparciu o jakie dokumenty organy tę kwotę ustaliły. Z uzasadnień rozstrzygnięć organów nie wynika też czy przyznana skarżącej kwota jest kwotą podstawową stypendium socjalnego, czy też zwiększoną i w oparciu o jakie okoliczności.

Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że świadczenia dla studentów mają charakter pomocowy a student, który pomoc chce uzyskać, musi swoją trudną sytuację materialną wykazać i udokumentować. Niemniej jednak nie zwalnia to organu z należytego, rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności konkretnej sprawy niezbędnych dla jej rozstrzygnięcia. Jeżeli w ocenie organu złożone przez skarżącą dokumenty w postaci wniosku i jego załączników oraz wyjaśnień uniemożliwiają zaakceptowanie twierdzeń skarżącej co do wskazywanych przez nią kwot faktycznie otrzymanych alimentów, to obowiązkiem organu jest to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazać z powołaniem podstawy prawnej przyjętego stanowiska.

Sąd zauważył również, że z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ informował skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że ponownie rozstrzygając sprawę organ winien wziąć pod uwagę wyrażone przez Sąd stanowisko prawne i przeprowadzić w sposób dokładny i rzetelny analizę materiału dowodowego, poczynić stosowne, szczegółowe ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i dokonać ich oceny prawnej w świetle obowiązujących przepisów prawa, a także rozważyć zarzuty podniesione przez skarżącą, a następnie zawrzeć wszystkie wymienione elementy w uzasadnieniu decyzji, które powinno odpowiadać normie art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ. Przed wydaniem decyzji organ winien też zrealizować obowiązek wynikający z art. 10 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Uczelniana Studencka Komisja Socjalna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2858/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że w sprawie zaistniała przewidziana w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. podstawa do wznowienia postępowania oraz, że decyzja organu odwoławczego z dnia [...]2019 r. została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Odwoławcza Komisja Stypendialna UMCS zaskarżoną decyzją z dnia [...]2022 r. uchyliła decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]2019 r., uchylającą decyzję tego organu z dnia [...]2016 r. i stwierdziła wydanie ostatecznej decyzji Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej nr [...]z dnia [...]2016 r. z naruszeniem prawa

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w październiku 2016 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie w roku akademickim 2016/2017 stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim bądź obiekcie innym niż dom studencki. Do wniosku dołączyła: 1) uzupełniony kalkulator dochodów, 2) oświadczenie studenta do zwiększenia stypendium socjalnego, stanowiące załącznik 1.1 do Regulaminu, 3) oświadczenie studenta o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, stanowiące załącznik 4.3 do Regulaminu, 4) oświadczenie członka rodziny o wysokości nieopodatkowanych dochodów, stanowiące załącznik 4.2. do Regulaminu, 5) kopię wyroku Sądu Rejonowego w R. wydanego w dniu [...]2007 r. w sprawie o sygn. akt [...], 6) orzeczenie o stopniu niepełnosprawności studenta, 7) orzeczenie o stopniu niepełnosprawności członka rodziny, 8) oświadczenie członka rodziny o liczbie miesięcy, w których uzyskano dochód, stanowiące załącznik 4.5 do Regulaminu, 9) oświadczenie członka rodziny o wysokości faktycznie opłaconych składek, stanowiące załącznik 4.4 do Regulaminu, 10) oświadczenie członka rodziny o sumie otrzymywanych alimentów, 11) zaświadczenie z urzędu skarbowego.

Z dołączonego do wniosku kalkulatora dochodów wnikało, że w roku 2015 miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wniósł [...]zł. Przedmiotowe oświadczenie pozostawało jednak w sprzeczności z treścią wyroku Sądu Rejonowego w R., sygn. akt [...], którym zasądzono na rzecz skarżącej alimenty w wysokości [...]zł miesięcznie. Na podstawie dołączonej do wniosku dokumentacji i zgodnie z treścią wyroku alimentacyjnego z 2007 r. Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna ustaliła dochód z tytułu zasądzonych świadczeń alimentacyjnych na poziomie 6000 zł w skali roku, natomiast miesięczny dochód przypadający na osobę w dwuosobowej rodzinie skarżącej – na poziomie 250 zł, a nie w deklarowanej w kalkulatorze dochodów wysokości [...]zł. Na podstawie wysokości dochodu na osobę w rodzinie ustalonej w oparciu o treść wyroku alimentacyjnego określono wysokość stypendium socjalnego w okresie od października 2016 r. do czerwca 2017 r. w kwocie 620 zł miesięcznie (510 zł stypendium socjalne, 110 zł zwiększenie stypendium socjalnego). Wysokość przyznanego stypendium wyliczono zgodnie z treścią obowiązującego wówczas komunikatu Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i Zarządu Uczelnianego Samorządu Studentów UMCS z dnia 6 października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów UMCS w roku akademickim 2016/2017. Zgodnie z komunikatem, w przypadku, gdy dochód na osobę w rodzinie studenta wynosił poniżej 351 zł, przysługiwało stypendium w wysokości 510 zł oraz dodatek z tytułu zwiększenia w wysokości 110 zł, razem 620 zł miesięcznie, przez okres dziewięciu miesięcy.

Organ podkreślił jednocześnie, że w momencie składania wniosku o przyznanie stypendium na rok 2016/2017 skarżąca dysponowała wyrokiem Sądu Rejonowego w P., wydanym w sprawie o sygn. akt [...]i opatrzonym w dniu [...]2014 klauzulą wykonalności, podwyższającym zasądzone na rzecz skarżącej od jej matki alimenty z kwoty [...]zł miesięcznie do [...] zł miesięcznie. Posługując się w roku akademickim 2016/2017 wyrokiem alimentacyjnym z 2007 r., a nie prawomocnym wyrokiem alimentacyjnym z 2014 r., skarżąca wprowadziła organ pierwszej instancji w błąd co do wysokości dochodów członków rodziny. Okoliczność ta została ujawniona dopiero w 2018 r., kiedy skarżąca do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na rok 2018/2019 dołączyła wyrok alimentacyjny z 2014 r. Ponieważ w roku 2018 wyszyły na jaw nowe, istotne dla sprawy okoliczności i nowy dowód, dotychczas nieznany organowi pierwszej instancji, zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją przyznającą stypendium w wysokości 620 zł miesięcznie.

Organ wskazał, że po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 13 stycznia 2021 r., oddalającego skargę kasacyjną organu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2020 r., sprawa została ponownie rozpoznana.

Mając na względzie wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, organ nie dał wiary oświadczeniom skarżącej, jej matki M.B.oraz ojca skarżącej M.B., dotyczącym wysokości faktycznie uzyskiwanego dochodu przez dwuosobową rodzinę, którą zgodnie z twierdzeniem strony skarżąca tworzyła wyłącznie ze swoim ojcem. Organ uznał wymienione oświadczenia za niewystarczające.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z § 14 Regulaminu przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym dla studentów UMCS, wprowadzonego zarządzeniem Rektora UMCS nr 55/2016 z dnia 29 września 2016 r., podstawę przyznania stypendium socjalnego stanowiła trudna, udokumentowana sytuacja materialna studenta, określona dochodem w przeliczeniu na członka rodziny studenta. Z treści dokumentów dotyczących dochodu rodziny dołączonych do wniosku w 2016 r. wynikało, że dochód rodziny skarżącej wynosi [...] zł rocznie, czyli [...]zł miesięcznie w przeliczeniu na jednego członka rodziny skarżącej. Natomiast mając na względzie ujawniony wyrok z dnia [...]2014 r., podwyższający zasądzone na rzecz skarżącej alimenty z kwoty [...]zł miesięcznie do [...] zł miesięcznie, roczny dochód rodziny skarżącej był wyższy i wynosił 14400 zł ([...] zł miesięcznie x 12 miesięcy).

Organ zauważył, że stosownie do § 15 powyższego Regulaminu dochód w przeliczeniu na członka rodziny należało potwierdzić odpowiednimi dokumentami wydanymi przez właściwy urząd oraz oświadczeniami, których przykładowy wykaz zawierał załącznik nr 4 do Regulaminu. Natomiast skarżąca takich dokumentów nie przedstawiła.

W ocenie organu samo oświadczenie na temat wysokości rzekomo uzyskiwanych świadczeń alimentacyjnych, które pozostawało w sprzeczności z treścią wyroku alimentacyjnego, uznać należało za niewystarczające. Zgodnie bowiem z regulacją wewnętrzną Uniwersytetu, w celu ustalenia wysokości dochodu w rodzinie studenta sumuje się wszystkie dochody uzyskane przez studenta i członków rodziny studenta w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, w którym student ubiega się o świadczenia pomocy materialnej. Wyliczenie dochodu z tytułu otrzymywanych alimentów należało przeprowadzić stosownie do § 8 załącznika nr 4 do Regulaminu, zgodnie z którym w przypadku, gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej lub wyższej od ustalonej wyrokiem, ugodą sądową lub ugodą przed mediatorem, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do świadczeń wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości, co należy jednak udokumentować odcinkami przekazów/przelewów oraz zaświadczeniem komornika o stanie egzekucji alimentów, w przypadku ich nieotrzymywania lub otrzymywania w mniejszej wysokości.

Zdaniem organu oświadczenia M.B. z dnia 1 czerwca 2019 r. oraz oświadczenie M.B.z dnia [...]2019 r. i oświadczenie skarżącej z dnia [...]2022 r. pozbawione są waloru wiarygodności. Nie potwierdzają one bowiem w sposób obiektywny transferu środków pieniężnych, przekazywanych kwot i terminów, w których strona miałaby otrzymywać świadczenia alimentacyjne.

Organ podkreślił, że korzystając z pomocy materialnej w postaci stypendium socjalnego, strona powinna zadbać, aby przedłożone dokumenty w sposób wiarygodny przedstawiały jej sytuację majątkową. To na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających w sposób należyty, wiarygodny i bezsporny jej sytuację majątkową. Natomiast, mimo wezwań, skarżąca nie przedstawiła dokumentów, z których wnikałaby wysokość faktycznie otrzymywanych alimentów. Zdaniem skarżącej za wystarczające należało uznać złożone oświadczenie deklarujące dochód rodziny na poziomie zdecydowanie niższym, niż wynikający z wysokości zasądzonych alimentów. Jednocześnie skarżącą stwierdziła, że egzekucja alimentów nie była i nie jest prowadzona na skutek jej wyboru.

W ocenie organu także pozostałe zgłoszone przez skarżącą dowody, w tym protokół z przesłuchania świadka A.W.w sprawie karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy L.i wydany w tej sprawie wyrok wraz z uzasadnieniem oraz zeznania świadków złożone na rozprawie administracyjnej nie potwierdzają okoliczności odmiennych od ustalonych przez organ.

W konsekwencji organ ustalił wysokość przysługującego skarżącej stypendium na podstawie dochodu obliczonego w oparciu o wysokość alimentów zasądzonych na rzecz skarżącej wyrokiem z 2014 r. Organ wskazał, że zgodnie z komunikatem Rektora UMCS i Zarządu Uczelnianego Samorządu Studentów UMCS z dnia 6 października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów UMCS w roku akademickim 2016/2017 w przypadku gdy dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosił 600 zł, przysługiwało stypendium w wysokości 280 zł oraz zwiększenie w wysokości 90 zł. Zatem łącznie skarżącej przysługiwało stypendium w kwocie 370 zł, jak ustalił organ pierwszej instancji w toku wznowionego postępowania.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że pomimo wystąpienia okoliczności potencjalnie uzasadniających uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...]2016 r., przyznającej stypendium socjalne w zwiększonej wysokości w kwocie 620 zł miesięcznie, z powodu upływu terminu określonego w treści art. 146 § 1 k.p.a. organ stwierdził wyłącznie, że decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem prawa.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Odwoławczej Studenckiej Komisji Stypendialnej UMCS w Lublinie z dnia [...]2022 r. K.B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej UMCS z dnia [...]2016 r., nr [...], w przedmiocie przyznania pomocy materialnej w roku akademickim 2016/2017 oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:

1) art. 3 pkt 1, 1c, pkt 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, polegające na przyjęciu, że kwota alimentów przyznanych na mocy orzeczenia sądu, a nieotrzymanych przez skarżącą stanowiła dochód jej rodziny i w rezultacie zaniżenie wysokości należnego świadczenia w postaci stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości;

2) art. 7 k.p.a., poprzez niedokładne, pomijające słuszny interes strony wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

3) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego oraz pominięcie dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

4) art. 80 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;

5) art. 107 § 3 k.p.a., wyrażające się niewystarczającym wyjaśnieniem podstaw przesłanek stwierdzenia wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa;

6) art. 153 p.p.s.a., polegające na niewzięciu pod uwagę oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt Ill SA/Lu 513/19, podtrzymanego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt IlI OSK 2858/21;

7) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady bezstronności polegające na faworyzowaniu WSKS UMCS w Lublinie i działanie przez OKS UMCS w z góry powziętym zamiarze wydania decyzji na niekorzyść skarżącej, bez względu na okoliczności faktyczne i prawne sprawy;

8) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co przejawiało się m.in. w uniemożliwianiu stronie realnego udziału w postępowaniu oraz wprowadzaniu strony w błąd co do jej praw, by uniemożliwić ich realizację;

9) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co przejawiało się m.in w kierowaniu do strony bezpodstawnych żądań;

10) art. 10 § 1 k.p.a., polegające na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, poprzez pozbawienie realnego dostępu do akt sprawy;

11) art. 73 ust. 1 i 2 k.p.a., poprzez odmowę sporządzenia przez organ, w sposób wynikający z posiadanych możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy;

12) art. 74 § 2 k.p.a. i art. 9 k.p.a., poprzez błędne pouczenie strony o możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie sporządzenia i doręczenia odpisu akt postępowania, a w konsekwencji wprowadzenie w błąd skarżącej co do jej praw, uniemożliwiając ich realizację;

13) art. 79 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe zawiadomienie skarżącej o miejscu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:

Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie uchylająca decyzję, którą Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna – po wznowieniu postępowania – uchyliła własną decyzję nr [...]z dnia [...]2016 r. oraz stwierdzająca wydanie decyzji nr [...]z dnia [...]2016 r. z naruszeniem prawa.

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowił podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, dotyczy sytuacji, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, a jednocześnie nie były znane organowi, który wydał decyzję oraz są istotne dla sprawy. Ten ostatni warunek jest spełniony wtedy, gdy zachodzi bezpośredni związek między nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami a przedmiotem pierwotnego postępowania prowadzonego w sprawie.

Na mocy art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2 art. 149 k.p.a.).

Stosownie do art. 151 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 właściwy w sprawie wznowienia organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W świetle zatem art. 149 k.p.a. oraz art. 151 k.p.a. stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jaki jest jej wpływ na rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania prowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania i winny być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a.

Jednocześnie art. 151 § 2 k.p.a. przewiduje, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Na mocy art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Dla oceny zaskarżonej decyzji istotna jest przy tym okoliczność, że decyzja została podjęta w postępowaniu prowadzonym po wydaniu wcześniej w tej sprawie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, od którego skargę kasacyjną organu oddalił Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10).

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ odwoławczy był zatem związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i zaakceptowanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organ odwoławczy nie naruszył przepisu art. 153 p.p.s.a.

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że w powołanych wyżej wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptowały stanowisko co do zaistnienia w okolicznościach sprawy przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją przyznającą skarżącej stypendium socjalne w roku akademickim 2016/2017. Zatem w świetle art. 153 p.p.s.a. kwestia ta nie wymaga ponownych rozważań. Jak wskazano już w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 513/19, wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]2014 r., sygn. akt [...] stanowił dowód istniejący w dniu wdawania przez organ decyzji ostatecznej i nie był znany organowi, gdyż do wniosku o przyznanie stypendium skarżąca dołączyła wyrok Sądu Rejonowego w R., sygn. akt [...].

Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje również, że organ w zgodzie z treścią art. 153 p.p.s.a. zrealizował wytyczne co do dalszego postępowania, wyczerpująco wyjaśnił okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz odniósł się do zarzutów formułowanych przez skarżącą. Ustalenia i ocena dokonane przez organ stanowiły uzasadnioną podstawę do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 2 k.p.a.

Organ wyjaśnił w szczególności, że w 2016 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie w roku akademickim 2016/2017 stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim bądź obiekcie innym niż dom studencki.

W związku z tym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "ustawa"). W świetle art. 207 ust. 1 tej ustawy do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis ten stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 (ust.4).

Według art. 173 ust. 1 ustawy student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: stypendium socjalnego (pkt 1), stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych (pkt 2), stypendium rektora dla najlepszych studentów (pkt 3), stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (pkt 4), zapomogi (pkt 8).

Zgodnie z art. 179 ust. 1 i ust. 2 ustawy stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne.

Na podstawie ust. 4 art. 179 ustawy przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez: 1) studenta; 2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek; 3) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.

Według zasady wynikającej z art. 179 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

W świetle art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.) dochód w jej rozumieniu obejmuje, między innymi, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci oraz świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Przepis ten, w zakresie ustalenia dochodu na podstawie m.in. alimentów na rzecz dzieci oraz świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, nie zmienił się w swojej treści od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy materialnej przez skarżącą.

Student studiów stacjonarnych znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki, jeżeli codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie (art. 182 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym).

Zatem przyznanie świadczenia w postaci stypendium socjalnego, w tym także stypendium w zwiększonej wysokości, uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, które ustalane jest na podstawie upoważnienia ustawowego przez rektora w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 186 ust. 1 przeniosła na rektora wyższej uczelni kompetencje do ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. Na mocy powyższej delegacji ustawowej rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta.

Na podstawie powyższego przepisu zarządzeniem nr 55/2016 z dnia 29 września 2016 r. Rektor UMCS wprowadził Regulamin przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (dalej powoływany jako "Regulamin"). Zgodnie z § 1 Regulaminu określa on warunki nabywania i utraty uprawnień do świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-2 i 8 ustawy o szkolnictwie wyższym, przez studentów UMCS oraz zasady ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania tych świadczeń, zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy, tj.:1) stypendium socjalnego, 2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 3) zapomogi.

W § 14 ust. 1 Regulaminu przewidziano, że podstawą przyznania stypendium socjalnego jest trudna, udokumentowana sytuacja materialna studenta, określona dochodem w przeliczeniu na członka rodziny studenta.

Stosownie zaś do § 14 ust. 3 Regulaminu student studiów stacjonarnych zamieszkujący dom studencki bądź obiekt inny niż dom studencki, może ubiegać się o zwiększenie stypendium socjalnego między innymi w przypadku gdy codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do UMCS uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie (pkt 1).

Zgodnie z definicją wyrażoną w § 2 pkt 1 Regulaminu, ilekroć jest w nim mowa o dochodzie w przeliczeniu na członka rodziny studenta – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, na który student ubiega się o świadczenia, z zastrzeżeniem utraty i uzyskania dochodu. W myśl § 2 pkt 1 Regulaminu, szczegółowe zasady wyliczania dochodu określa załącznik nr 4 do niniejszego regulaminu.

Jednocześnie w § 15 ust. 1 Regulaminu sformułowany został wymóg, zgodnie z którym dochód w przeliczeniu na członka rodziny studenta, o którym mowa w §14 ust. 1, powinien być potwierdzony odpowiednimi dokumentami wydanymi przez właściwy urząd oraz oświadczeniami dopuszczonymi niniejszym regulaminem, których szczegółowy wykaz zawiera załącznik nr 4 do niniejszego regulaminu.

Na podstawie § 15 ust. 2 Regulaminu w przypadku, gdy okoliczności sprawy mające wpływ na prawo do stypendium socjalnego wymagają potwierdzenia innym dokumentem niż wymienione w załączniku nr 4 do niniejszego regulaminu, WSKS lub USKS może żądać przedstawienia takiego dokumentu.

Wskazany załącznik nr 4 do Regulaminu zawiera "Zasady ustalania składu rodziny i dochodu studenta". W myśl § 2 ust. 2 lit. c załącznika nr 4 do Regulaminu do dochodu rodziny studenta wlicza się inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (wzór oświadczenia stanowi załącznik nr 4.2 do Regulaminu) wymienione enumeratywnie w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w tym między innymi alimenty na rzecz dzieci oraz świadczenia pieniężne wypłacone w przypadku bezskuteczności egzekucji.

W § 4 załącznika nr 4, w punktach od 1 do 6 określone zostały dokumenty, jakie student ubiegający się o stypendium socjalne winien w szczególności złożyć wraz z wnioskiem. W § 4 pkt 5 lit. c załącznika nr 4 przewidziano, że takim dokumentem jest oświadczenie o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu - dotyczy studenta i wszystkich członków rodziny studenta osiągających te dochody, wzór oświadczenia określa załącznik 4.2. do Regulaminu.

Jednocześnie w pkt 7 § 4 załącznika nr 4 sformułowano wymóg, zgodnie z którym student ubiegający się o stypendium socjalne powinien złożyć także inne dokumenty niezbędne do udokumentowania wysokości dochodów i składu rodziny w indywidualnych przypadkach, w szczególności – w przypadku uzyskania alimentów niższych niż zasądzone w wyroku, ugodzie sądowej lub ugodzie przed mediatorem: kopię odpisu wyroku zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie, lub kopię odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej lub kopię odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, a także przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące faktyczną wysokość otrzymywanych alimentów oraz zaświadczenie komornika o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości alimentów wyegzekwowanych w poprzednim roku kalendarzowym (§ 4 pkt 7 lit. c załącznika nr 4)

Dodatkowo w § 8 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu przewidziano, że w przypadku, gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej lub wyższej od ustalonej wyrokiem, ugodą sądową lub ugodą przed mediatorem, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do świadczeń wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości - co powinno być udokumentowane m.in. odcinkami przekazów/przelewów oraz zaświadczeniem komornika o stanie egzekucji alimentów w przypadku ich nieotrzymywania lub otrzymywania w mniejszej wysokości (...).

W wydanym na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym komunikacie Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i Zarządu Uczelnianego Samorządu Studentów UMCS z dnia 6 października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w roku akademickim 2016/2017 określono próg dochodowy w wysokości 850,20 zł, a także określono kwoty świadczeń pomocy materialnej dla studentów UMCS zgodnie z tabelą stanowiącą załącznik do komunikatu.

W okolicznościach niniejszej sprawy decyzją Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej z dnia [...]2016 r. przyznano K.B. na okres od października 2016 r. do czerwca 2017 r. stypendium socjalne w zwiększonej wysokości w kwocie 620 zł miesięcznie, na która składało się stypendium socjalne w kwocie 510 zł oraz kwota 110 zł tytułem zwiększenia stypendium w związku z zamieszkiwaniem w domu studenckim bądź obiekcie innym niż dom studencki.

W świetle treści tabeli stanowiącej załącznik do komunikatu z dnia 6 października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów UMCS w roku akademickim 2016/2017, przyznane skarżącej kwoty stypendium socjalnego oraz zwiększenia były należne studentom, których miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosił do 351 zł.

Ustalenie przez organ pierwszej instancji, że wysokość miesięcznego dochodu w dwuosobowej rodzinie skarżącej nie przekraczała kwoty 351 zł oparte było na treści dołączonego do wniosku dokumentu w postaci kopii wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]2007 r., sygn. akt [...], którym zasądzono na rzecz skarżącej alimenty w wysokości [...]zł miesięcznie.

Natomiast w sprawie pozostaje poza sporem, że wyrokiem z dnia [...]2014 r., sygn. akt [...], opatrzonym w dniu [...]2014 r. klauzulą wykonalności, Sąd Rejonowy w P. podwyższył alimenty zasądzone na rzecz skarżącej do kwoty [...] zł miesięcznie. Wyrok i wynikające z niego okoliczności nie były znane organowi w dacie wydawania decyzji z dnia [...]2016 r., natomiast istniały w dacie jej wydania. Stanowiło to podstawę wznowienia postępowania, której zaistnienie w sprawie zostało już przesądzone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W tych okolicznościach, w ocenie organu, skarżącej należne było stypendium w zwiększonej wysokości w łącznej kwocie 370 zł miesięcznie, obejmującej 280 zł stypendium oraz 90 zł zwiększenia. Zgodnie bowiem z treścią tabeli stanowiącej załącznik do przywołanego wyżej komunikatu z dnia 6 października 2016 r., stypendium w zwiększonej wysokości we wskazanej kwocie 370 zł przysługuje studentowi w sytuacji, gdy miesięczny dochód na osobę w rodzinie studenta wynosi od 550,01 zł do 610 zł. Biorąc zaś pod uwagę wysokość alimentów wynikającą z wyroku Sądu Rejonowego w P. z 2014 r., w kwocie [...] zł na miesiąc, miesięczny dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie skarżącej wynosił 600 zł i mieścił się w tym przedziale.

Natomiast zdaniem skarżącej wysokość miesięcznego dochodu na osobę w jej rodzinie nie powinna być ustalona w ostatnio wskazanej wysokości. Skarżąca powoływała się na przedstawione po wznowieniu postępowania oświadczenia M.B. z dnia 1 czerwca 2019 r. oraz M.B.z dnia [...]2019 r., jak również własne oświadczenie z dnia [...]2022 r. Treść oświadczeń złożonych po wznowieniu postępowania miała potwierdzać, że alimenty były uiszczane gotówką, bez pokwitowania, które było zbędne. Jednocześnie w oświadczeniach wskazano, że uzyskane w 2015 r. środki pieniężne w kwocie [...] zł zaliczono na poczet zaległych rat alimentów oraz odsetek należnych na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]2007 r., sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]2014 r., sygn. akt [...]. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, wynikające z wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]2014 r. kwoty alimentów, które nie zostały przez skarżącą otrzymane, nie mogą zostać uwzględnione w dochodzie rodziny studenta, o którym mowa w art. 179 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W treści skargi skarżąca podniosła, że wypłacone na jej rzecz kwoty podlegały zarachowaniu na poczet długu najdawniej wymagalnego, a więc alimentów zaległych za lata poprzednie.

Stanowisko skarżącej co do ustalenia wysokości dochodu w jej rodzinie nie zasługuje jednak na podzielenie. Prawidłowe są natomiast ustalenia i ocena wyrażone w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu naruszenia art. 3 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazać należy, że Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3225/19, w którym wskazano, że kwota wyegzekwowanych zaległych alimentów za poprzednie lata nie może być w całości doliczona do dochodu w roku, w którym zostały one wyegzekwowane. Przy ustalaniu dochodu może być uwzględniona tylko ta część alimentów, która - zgodnie z tytułem wykonawczym - przypada na dany rok. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy także tego poglądu nie kwestionował.

Wymaga jednak podkreślenia, że przywołany wcześniej art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym upoważnił rektora wyższej uczelni do ustalenia w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym między innymi sposobu udokumentowania sytuacji materialnej studenta.

W obowiązującym studentów UMCS Regulaminie przyznawania pomocy o charakterze socjalnym przewidziano natomiast wprost, że dochód w przeliczeniu na członka rodziny studenta powinien być potwierdzony odpowiednimi dokumentami wydanymi przez właściwy urząd oraz oświadczeniami dopuszczonymi niniejszym regulaminem, których szczegółowy wykaz zawiera załącznik nr 4 do regulaminu (§ 15 ust. 1 Regulaminu).

W świetle szczegółowych uregulowań zawartych w załączniku nr 4 do Regulaminu nie ma podstaw do przyjęcia, iż w okolicznościach sprawy wystarczające do ustalenia dochodu rodziny skarżącej są oświadczenia rodziców skarżącej i samej strony złożone w toku wznowionego postępowania.

Wprawdzie w § 4 pkt 5 lit. c załącznika nr 4 do Regulaminu przewidziano złożenie oświadczenia o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu, ze wskazaniem, że wzór oświadczenia określa załącznik 4.2. do Regulaminu, ale w przywołanym już wyżej § 4 pkt 7 lit. c załącznika nr 4 do Regulaminu przewidziano dalsze szczegółowe regulacje i wymogi w zakresie dokumentowania sytuacji materialnej studenta w określonych przypadkach.

Jak wynika z § 4 pkt 7 lit. c załącznika nr 4 do Regulaminu, w przypadku uzyskania alimentów niższych niż zasądzone w wyroku, student oprócz kopii odpisu wyroku zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie ma obowiązek złożyć także inne dokumenty, a mianowicie przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące faktyczną wysokość otrzymywanych alimentów oraz zaświadczenie komornika o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości alimentów wyegzekwowanych w poprzednim roku kalendarzowym. Treść postanowienia § 4 pkt 7 załącznika nr 4 do Regulaminu wyraźnie przy tym wskazuje, że użyte w nim sformułowanie "a w szczególności" odnosi się do poszczególnych przypadków opisanych w nim pod literami od a) do p). Natomiast pod każdą literą wymienione zostały dokumenty, jakie powinny zostać w danym przypadku złożone.

Okoliczność, że w przypadku, gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej od ustalonej wyrokiem, ugodą sądową lub ugodą przed mediatorem, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do świadczeń wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości potwierdza także jednoznaczna treść § 8 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu. Jednocześnie jednak w tym postanowieniu załącznika wyraźnie przewidziano, że powyższe okoliczności powinny być w odpowiedni sposób udokumentowane przy pomocy odcinków przekazów/przelewów oraz zaświadczenia komornika o stanie egzekucji alimentów. Użyty w tym przepisie zwrot "m.in." ("między innymi") nie prowadzi do odmiennych wniosków i nie pozwala na uznanie, iż w sytuacji alimentów uzyskiwanych w niższej wysokości od zasądzonych wyrokiem sądu wystarczające miałoby być samo oświadczenie. Postanowienia § 8 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu oraz § 4 ust. 7 tego załącznika należy bowiem odczytywać łącznie, a w § 4 ust. 7 lit. c załącznika mowa jest o oświadczeniu o wysokości otrzymywanych alimentów jedynie w odniesieniu do sytuacji, gdy alimenty uzyskiwane są wysokości wyższej od zasądzonych wyrokiem sądu czy ustalonych w ugodzie.

Zwrócić należy uwagę, że również w pouczeniu znajdującym się w załączniku 4.2 do regulaminu "Oświadczenie członka rodziny studenta o wysokości uzyskanego dochodu niepodlegającego opodatkowaniu osiągniętego za rok kalendarzowy 20...(poprzedzający rok akademicki w którym student ubiega się o pomoc materialną)", wskazano, że w przypadku alimentów na rzecz dzieci należy dołączyć wyrok alimentacyjny plus ewentualnie odcinki przekazów, zaświadczenie komornika, co bez wątpienia odnosi się do sytuacji gdy student otrzymuje świadczenia alimentacyjne w wysokości innej, niż wynikająca z wyroku sądu.

Organ zasadnie zatem przyjął, że w świetle powyższych aktów wewnętrznych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego, skarżąca powołując się na okoliczność uzyskiwania alimentów w kwocie niższej niż zasądzone na jej rzecz wyrokiem sądu, zobligowana była złożyć oprócz kopii odpisu wyroku zasądzającego alimenty także dokumenty tego rodzaju, o jakich mowa w § 4 ust. 7 lit. c załącznika nr 4 do Regulaminu. Ustalenie wysokości dochodu studenta w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczeń pomocy materialnej musi bowiem odbywać się według zasad wynikających z przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz wydanego na jej podstawie Regulaminu.

Stąd też uznać należy za zasadne wezwanie skarżącej pismem z dnia 29 stycznia 2019 r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedstawienia stosownej, przewidzianej w załączniku nr 4 do Regulaminu dokumentacji potwierdzającej wysokość faktycznie otrzymywanych alimentów.

Bezsprzecznym jest natomiast, że skarżąca w toku całego postępowania nie złożyła tego rodzaju dokumentów.

W konsekwencji należało zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przedstawione przez stronę dowody z dokumentów w postaci oświadczeń nie pozwalają na przyjęcie faktycznej wysokości dochodu skarżącej na poziomie niższym niż wynikający z treści wyroku z dnia [...]2014 r., zasądzającego na rzecz skarżącej alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Trafnie zauważono w zaskarżonej decyzji, że złożone oświadczenia nie są wystarczające do wykazania rzeczywistego transferu środków na rzecz skarżącej. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznawanej sprawie organ zasadnie uznał, że skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających fakt otrzymywania alimentów w niższych kwotach, niż wynika to z wyroku alimentacyjnego z 2014 r. Z przyczyn omówionych wyżej oświadczenia M.B. z dnia 1 czerwca 2019 r., oświadczenie M.B.z dnia [...]2019 r. oraz oświadczenie skarżącej z dnia [...]2022 r. należało uznać za niewystarczające.

Zwrócić należy uwagę na ogólnikowość złożonych we wznowionym postępowaniu oświadczeń, w których nie zostały wskazane żadne konkretne kwoty należności głównych ani ubocznych, ani też nie zostały bliżej określone okresy, za jakie należności te przypadały, a na jakie wpłaty miałyby być zarachowane. W konsekwencji Sąd podzielił ocenę organu, iż nie zachodziły podstawy do obdarzenia powyższych oświadczeń walorem wiarygodności oraz przyjęcia ich za podstawę rozstrzygnięcia.

W toku postępowania skarżąca wyjaśniła, że nie prowadziła postępowania egzekucyjnego. W związku z takim stanowiskiem skarżącej wymaga podkreślenia, że pomoc materialna ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego nie zwalnia rodziców z obowiązku pokrywania kosztów utrzymania dziecka, które nie może jeszcze utrzymać się samodzielne i nie wyprzedza tego obowiązku. Dlatego skarżąca, jako studentka ubiegająca się o przyznanie pomocy materialnej w formie stypendium, winna w pierwszej kolejności podejmować kroki w celu wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych zasądzonych na jej rzecz od matki wyrokiem sądu i w sytuacji całkowitej albo częściowej bezskuteczności egzekucji przedstawić stosowne zaświadczenie komornika w tym przedmiocie.

Wbrew zarzutom skargi, postanowień § 15 ust. 1 Regulaminu oraz § 4 ust. 7 lit. c załącznika nr 4 do Regulaminu nie można uznać za pozostające w sprzeczności z przepisami innych ustaw, w tym z art. 75 k.p.a. Zgodnie z przytoczoną już wcześniej delegacją zawartą w art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, rektor uczelni został bowiem upoważniony do ustanowienia w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym do określenia sposobu udokumentowania sytuacji materialnej studenta. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2949/19, zapadłego w sprawie ze skargi K.B. na decyzję w przedmiocie stypendium socjalnego na rok 2018/2019, zarówno w doktrynie (por. P. Chmielnicki, Komentarz do ustawy o szkolnictwie wyższym, LEX 2019, teza 11) oraz w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 969/14) przyjmuje się, że osoba ubiegająca o stypendium socjalne jest zobowiązana wykazać okoliczności, które mogą stanowić postawę jego przyznania, co wynika z treści znowelizowanego art. 7 k.p.a., który nakazuje organowi podejmowanie czynności wyjaśniających stan faktyczny sprawy na żądanie strony, w sytuacji gdy dowody na potwierdzenie istnienia danej okoliczności znajdują się w posiadaniu tej strony i ona z nich wywodzi dla siebie skutki prawne, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym dają uczelniom wyższym autonomię w zakresie określenia zasad postępowania w sprawie przyznania stypendium socjalnego. Zasady te powinny zmierzać do tego, aby pomoc była skierowana do osób, które istotnie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej.

Za nietrafne należy także uznać twierdzenia o sprzeczności użytych w § 4 ust. 7 lit. c załącznika nr 4 do Regulaminu określeń wymaganych dokumentów jako "przekaz" i "przelew pieniężny" z ustawą z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 896 z późn. zm.) oraz ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2360 z późn. zm.).

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo pocztowe przewiduje, że usługę pocztową stanowi, wykonywane w obrocie krajowym lub zagranicznym, zarobkowe realizowanie przekazów pocztowych, zaś art. 3 pkt 16 Prawa pocztowego definiuje przekaz pocztowy jako polecenie doręczenia adresatowi określonej kwoty pieniężnej przez operatora pocztowego. W świetle art. 17 tej ustawy potwierdzenie nadania przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Wskazać także należy, że opracowany przez Pocztę Polską blankiet przekazu pocztowego składa się z trzech części, w tym dowodu nadania oraz odcinka dla adresata.

W myśl zaś art. 3 ust. 4 ustawy o usługach płatniczych polecenie przelewu oznacza usługę płatniczą polegającą na uznaniu rachunku płatniczego odbiorcy, w przypadku gdy transakcja płatnicza z rachunku płatniczego płatnika jest dokonywana przez dostawcę usług płatniczych prowadzącego rachunek płatniczy płatnika na podstawie dyspozycji udzielonej przez płatnika.

Zatem kwestionowane przez skarżącą sformułowania załącznika nr 4 do Regulaminu o tyle nie odpowiadają precyzyjnie przepisom powołanych ustaw, że zostały użyte nie w znaczeniu rodzaju usług, ale dokumentów potwierdzających ich realizację. Niemniej użyte sformułowania w żadnym razie nie wprowadzają w błąd co do charakteru wymaganych dokumentów. Tego rodzaju sformułowania funkcjonują bowiem w języku polskim i są powszechnie używane. Mają także powszechne i jednoznacznie rozumiane znaczenie. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że treść i istota § 4 ust. 7 lit. c załącznika nr 4 do Regulaminu była dla skarżącej niezrozumiała, w konsekwencji czego skarżąca nie mogła w sposób prawidłowy udokumentować rzeczywistej wysokości otrzymywanych alimentów. Wbrew także argumentom skarżącej, organ mógł żądać przedstawienia zarówno potwierdzenia przekazu pieniężnego (powszechnie bowiem wiadomo, że odpowiedni dokument otrzymuje również odbiorca przekazu), jak i potwierdzenia dokonania przelewu na rachunek bankowy (bądź przykładowo wyciągu czy nawet wydruku z historii rachunku).

Trafnie skarżąca wskazuje, że co do zasady nie ma przeszkód do realizowania należności alimentacyjnych w formie gotówkowej, a także nie ma obowiązku żądania pokwitowania. Niemniej, dla celów dowodowych w różnego rodzaju sprawach, tak jak w sprawie niniejszej, zarówno dłużnik, jak i wierzyciel tych należności powinni dbać o uzyskanie dokumentu potwierdzającego dokonanie zapłaty. Jest to też powszechnie stosowana praktyka.

Stwierdzić też należy, że wymagania przewidziane w § 4 ust. 7 załącznika nr 4 do Regulaminu w żadnym razie nie są nadmierne i nie wiążą się z koniecznością podjęcia szczególnych działań po stronie studenta, a jedynie z dołożeniem należytej staranności w dokumentowaniu swojej sytuacji dla potrzeb ubiegania się o przyznanie stypendium ze środków publicznych. Opisane wymagania regulaminowe zmierzają do tego, aby pomoc w formie stypendium socjalnego była skierowana do osób, które istotnie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej (por. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2022 r.). W konsekwencji same oświadczenia skarżącej i jej rodziców, którym nie można było przypisać waloru rzetelności i wiarygodności, należało uznać za niewystarczające do przyjęcia, że skarżąca otrzymywała świadczenia alimentacyjne w wysokości niższej niż wynikające z wyroku alimentacyjnego z 2014 r., tym bardziej, że skarżąca nie przestawiła innych wiarygodnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

W zaistniałych okolicznościach sprawy organy zasadnie przyjęły za podstawę ustalenia dochodu w dwuosobowej rodzinie skarżącej kwotę alimentów wynikającą z wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]2014 r., sygn. akt [...], w wysokości [...] zł miesięcznie. Przeciwne stanowisko prezentowane przez skarżącą pozostaje w sprzeczności z jednoznacznymi postanowieniami Regulaminu przyznawania pomocy o charakterze socjalnym dla studentów UMCS oraz postanowieniami załącznika nr 4 do Regulaminu i nie zostało poparte przez skarżącą wiarygodnymi dowodami.

Jeszcze raz należy podkreślić, że skarżąca nie wykazała, iż otrzymywała tytułem alimentów kwoty w wysokości mniejszej, niż wynikające z wyroku sądu powszechnego z 2014 r., a kwoty otrzymywane od matki były zaliczane na poczet zaległych alimentów i należności ubocznych w postaci odsetek. W konsekwencji, w świetle treści załącznika do komunikatu z dnia 6 października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów UMCS w roku akademickim 2016/2017 organ prawidłowo stwierdził, że miesięczny dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie skarżącej przekraczał 351 zł, w związku z czym nie uzasadniał przyznania stypendium w wysokości określonej decyzją z 2016 r. Dochód w wysokości 600 zł mieścił się w przedziale od 550,01 do 610 zł. Zatem skarżącej przysługiwało przewidziane dla tego dochodu stypendium w wysokości 280 zł oraz zwiększenie w wysokości 90 zł.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają podniesione w skardze zarzuty dotyczące dowodu z zeznań przesłuchanego w charakterze świadka byłego przewodniczącego Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej Wydziału Prawa i Administracji UMCS A.W.w zestawieniu z treścią protokołu obejmującego zeznania tego świadka w sprawie karnej. Trzeba bowiem podkreślić, że przesłanki, jakie muszą być spełnione dla przyznania stypendium socjalnego, zostały określone w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w wydanych na podstawie delegacji ustawowej aktach wewnętrznych uczelni, które stosownie do zakresu tej delegacji określają także sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta. Zatem spełnienie tych przesłanek oraz wymogów oceniane jest w świetle powołanych przepisów. Analogicznie należało ocenić zarzuty dotyczące dowodu z zeznań świadka A.M.– pracownicy UMCS.

W związku z argumentacją skarżącej odwołującą się do treści uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego L.wydanego w dniu 3 sierpnia 2022 r. w sprawie karnej o sygn. akt [...]i akcentującą odmienne od stanowiska organu stanowisko sądu karnego wskazać należy, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.

Przepis ten wprowadza zasadę związania sądu administracyjnego prawomocnym skazującym wyrokiem karnym i wyznacza granice tego związania. Granice te nie mogą być rozszerzane. W świetle art. 11 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany tymi ustaleniami prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym, które odnoszą się do popełnienia przestępstwa. Przez pojęcie ustaleń prawomocnego wyroku, w ujęciu tego przepisu, należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia. Sąd administracyjny nie jest natomiast związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego, a zatem jest uprawniony do oceny – tak jak innych dowodów w sprawie – ustaleń zawartych w uzasadnieniu wymienionego wyroku (por. Bogusław Dauter, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, System Informacji Prawnej LEX oraz powołane tam wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 20270/09, z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt i FSK 2204/15 oraz z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt i FSK 790/10).

Natomiast z przyczyn wyjaśnionych już wyżej Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego w powołanym uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie karnej co do tego, że brak wiedzy organu o treści wyroku alimentacyjnego z 2014 r. nie miał wpływu na wynik postępowania administracyjnego w sprawie przyznania stypendium. Jak wskazano już wcześniej, w świetle obowiązujących w tym zakresie norm skarżąca była obowiązana udokumentować swoją rzeczywistą sytuację majątkową w określony sposób, gwarantujący przyznanie stypendium socjalnego studentowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej i w wysokości uzależnionej od wysokości dochodu w rodzinie studenta. Natomiast skarżąca w toku całego postępowania nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających fakt nieuzyskiwania alimentów albo też ich otrzymywania w wysokości niższej od zasądzonej wyrokiem kwoty [...] zł miesięcznie.

Podsumowując stwierdzić należy, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo zgromadzony i oceniony, w postępowaniu ustalono wszystkie istotne okoliczności sprawy i właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty skargi naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 153 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. okazały się nieuzasadnione.

Trafnie też organ stwierdził, że mimo wystąpienia okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]2016 r., nie mogła ona zostać uchylona z powodu upływu okresu pięciu lat, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. W tych okolicznościach zaistniały natomiast przesłanki do wydania decyzji przewidzianej w art. 151 § 2 k.p.a., to jest decyzji stwierdzającej wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa.

Także zarzuty naruszenia: art. 8 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 79 § 1 k.p.a., dotyczące prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego okazały się niezasadne.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w toku ponownego rozpatrzenia sprawy była zawiadamiana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji oraz możliwości ustosunkowania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów, materiałów, wniosków oraz wysuniętych żądań. Zawiadamiano ją również o możliwości uczestniczenia w rozprawie administracyjnej, na której mieli być przesłuchiwani wnioskowani przez skarżącą świadkowie. Skarżąca każdorazowo wnosiła o odroczenie rozprawy z uwagi na stan zdrowia, a ostatecznie oświadczyła, że rezygnuje z udziału w przesłuchaniach świadków. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego zawiadomienia o miejscu przesłuchania świadków dniu 9 listopada 2021 r. są zaś nieskuteczne już z tej przyczyny, że skarżąca wniosła uprzednio o zmianę terminu posiedzenia a organ się do wniosku przychylił.

Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., art. 73 ust. 1 i 2 k.p.a., art. 74 § 2 k.p.a. i art. 9 k.p.a. Błędne pouczenie o możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie sporządzenia i doręczenia odpisu akt postępowania nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3). Na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Jak wynika z akt sprawy, strona miała możliwość zapoznania się z aktami postępowania sama lub przez pełnomocnika, o czym była informowana. Ostatecznie organ uwzględnił też zawarty w piśmie z dnia 30 maja 2022 r. wniosek skarżącej o sporządzenie i przesłanie kopii dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Odpowiedź organu z dnia 27 czerwca 2022 r. wraz z kopią dokumentacji doręczono skarżącej w dniu 18 lipca 2022 r.

Nie ma także podstaw do przyjęcia naruszenia w kontrolowanym postępowaniu zasady bezstronności wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. Wszystkie wnioski dowodowe strony zostały w postępowaniu uwzględnione, a organ przeanalizował całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd nie podziela stanowiska, jakoby w działaniach organu przejawiał się brak bezstronności.

Także oparty na treści art. 8 § 1 k.p.a. zarzut formułowania w stosunku do strony bezpodstawnych żądań nie zasługuje na podzielenie. Wezwanie do złożenia dokumentów przewidzianych Regulaminem oraz jego załącznikami nie może być uznane za bezpodstawne.

Podsumowując, wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Organ zrealizował obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadził, a następnie rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, działając w granicach swobodnej oceny dowodów oraz realizując wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2020 r. i zaakceptowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r.

Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie, w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. i jest wyczerpujące. Organ wyjaśnił stronie skarżącej zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy i odniósł się do istotnych dla sprawy faktów. Odmienna od oczekiwań strony skarżącej ocena materiału dowodowego nie stanowi o naruszeniu przez organ przepisów postępowania, a subiektywne odczucia strony w zakresie braku zaufania do organu prowadzącego postępowanie nie mogą przesądzać o naruszeniu art. 8 k.p.a.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.