Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 478/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112b par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.100.2024.2.AK w przedmiocie przyznania własności nieruchomości w sprawie egzekucyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie (dalej: Naczelnik) w toku egzekucji skierowanej do majątku zobowiązanego K.B. (dalej: Skarżący) w dniu 17 listopada 2023 r. przeprowadził licytację prawa własności nieruchomości położonej w G., opisanej w księdze wieczystej nr [...]. Najwyższą cenę zaoferowała A.Z. (dalej: Nabywca), która zgodnie z postanowieniem Naczelnika z dnia 8 stycznia 2024 r. uzyskała przybicie. Postanowienie to stało ostateczne, a Nabywca uiściła cenę nabycia w dniu 25 lutego 2024 r. Mając to na uwadze Naczelnik postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. przyznał Nabywcy prawo własności przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor), po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika przyznające prawo własności. W jego ocenie, na dzień wydania postanowienia o przyznaniu własności, spełnione zostały przesłanki z art. 112b § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm. – dalej: u.p.e.a.).

W skardze wniesionej przez Skarżącego, zarzucono powyższemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm – dalej: k.p.a.) w zw. z art. 7 § 2 i art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 112b § 1 u.p.e.a., w zw. z art. 7b, 8 § 1, 9 zd. 2 i 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, a polegało na tym, że:

- Organ w sposób wybiórczy zanalizował składane przez Skarżącego oświadczenia (treści jego pism), nieprawidłowo odczytując jego intencje, cel i zamiar,

- do tego Organ prowadził czynności egzekucyjne pomimo złożenia wniosku o umorzenie i rozłożenie na raty przez Skarżącego dochodzonej od niego należności, a Organ powinien był zawiesić postępowanie,

- jednocześnie nie przeprowadzono postępowania w sposób zmierzający do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, rzetelnie i wyczerpująco, gdyż Skarżący nie mógł brać udziału w postępowaniu podatkowym (głównym), a dowiedział się o zajęciu konta bankowego przy okazji i w toku ubiegania się o pożyczkę, co może wskazywać na pozbawienie go prawa do udziału w sprawie bez jego winy (stad wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w dalszej części pisma), mimo że Skarżący podnosi, że o zmianie swojego miejsca zamieszkania Organ wiedział i mógł się dowiedzieć bez żadnego trudu, bowiem po sprzedaży nieruchomości, od której - jak należy się domyślać - zostało naliczone mu zobowiązanie podatkowe, podawał w Urzędzie Skarbowym nowe miejsce zamieszkania, nadto, posługiwał się też tym ("nowym") adresem w kontaktach ze zleceniodawcą, który jako Płatnik składek zgłaszał Pit 11 za Skarżącego, co może świadczyć o "złej woli" Organu już na etapie wszczynania postępowania podatkowego, a następnie - egzekucji w administracji, czego Skarżący jako osoba w podeszłym wieku i schorowana nie zrozumiał, a z uwagi na tę nieporadność w zrozumieniu przepisów prawa należało zastosować zasady postępowania organów administracji publicznej, w tym art. 7, 7b, 8 § 1, 11 oraz art. 9 zd. 2, tj. "Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.", a analogicznie art. 121 § 1 i 2 oraz art. 124 o.p. oraz z u.p.e.a. - zasady celowości, poszanowania minimum egzystencji, stosowania środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, czego wobec Skarżącego zdaje się zabrakło, bowiem gdyby zachowane zostały na pierwszym miejscu cele postępowania egzekucyjnego w administracji, a uprzednio postępowania podatkowego, wówczas nie dokonano by szeregu czynności niejako wykonawczych, realizujących następczo wadliwą decyzję podatkową, a zmierzających jedynie do "zaspokojenia" celów Organu, z pozbawieniem miejsca zamieszkania Podatnika-skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku ostatecznego postanowienia administracyjnego) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie, może postanowienie uchylić, stwierdzić jego nieważność lub stwierdzić wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów prawa.

Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Jak stanowi przepis, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, zaś przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Badając zaskarżony akt we wskazanym wyżej zakresie, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, nie znajduje bowiem oparcia ani w udokumentowanych okolicznościach faktycznych sprawy ani też w racjach prawnych.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora z dnia 15 kwietnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 29 lutego 2024 r., którym organ pierwszej instancji przyznał Nabywcy prawo własności nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 577 m2, położoną w G., w gminie N., powiecie, dla której Sąd Rejonowy w Kościerzynie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Zgodnie z art. 112 § 1 u.p.e.a. z chwilą gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce (...).

W myśl natomiast art. 112b § 1 ww. ustawy jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.

Z przytoczonego wyżej art. 112b § 1 u.p.e.a. wynika zatem, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, są wyłącznie: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta. Spełnienie tych przesłanek w niniejszej sprawie nie zostało przez Skarżącego skutecznie podważone. Tym samym, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ egzekucyjny nie uchybił wskazanym w powołanych wyżej przepisach zasadom przyznania własności nieruchomości.

Jak wynika z akt sprawy, po przeprowadzeniu w dniu 17 listopada 2023 r. licytacji organ egzekucyjny, na podstawie art. 111m u.p.e.a., wydał w dniu 8 stycznia 2024 r. postanowienie o przybiciu na rzecz licytantki. Postanowienie o przybiciu było ostateczne w administracyjnym toku postępowania (art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) w dacie wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości.

Niesporne jest również to, że cenę nabycia nieruchomości w wysokości 16.407,75 zł Nabywca uiściła w dniu 25 lutego 2024 r. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ocenił, że zostały spełnione obie przesłanki z art. 112b § 1 u.p.e.a., co obligowało organ do dokonania kolejnej czynności w postępowaniu egzekucyjnym, jaką było przyznanie własności, przy czym wydane w sprawie postanowienie zawiera wszystkie elementy formalne, niezbędne dla prawidłowości tego rozstrzygnięcia.

W tym miejscu należy podkreślić, że wskazany wyżej przepis wyznaczył granice rozpatrywanej sprawy, które powinny być respektowane przez sąd administracyjny. Należy również wskazać, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata (tutaj: organu egzekucyjnego), co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Organ nie może więc postąpić inaczej, musi - niezależnie od woli stron, jak i swojej - respektować taką normę postępowania, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę. Zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. norma nakazuje zaś organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 849/20, LEX nr 3151152).

W świetle powyższego, odnosząc się do podniesionych w skardze okoliczności dotyczących wadliwości postępowania egzekucyjnego oraz postępowania wymiarowego, wyjaśnić należy, że nie mogą one być przedmiotem oceny w ramach przyznania własności nieruchomości na rzecz licytanta. W związku z powyższym zarzuty skargi w tym przedmiocie Sąd uznał za wykraczające poza granice niniejszej sprawy.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.