Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 651/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 71 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 88 ust. 1  2
journal: Dz.U. 2016 poz 1726
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
article: par. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 108 poz 1141
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia
article: art. 6, art. 7, art. 11, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] z dnia[...] 2018 r. Nr [...] w przedmiocie dodatkowego wynagrodzenia; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] na rzecz skarżącego kwotę 497,- (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 173 ze zm.) oraz § 5b w zw. z § 3 pkt 1b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. z 2004 r. Nr 108 poz. 1141 z późn. zm.) i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 122 poz. 786), Dowódca [...] w K. odmówił st. szer. rez. Ł. K. wypłaty dodatkowego wynagrodzenia za służby wartownicze, pełnione przez niego w okresie od dnia 1 października 2011 roku do dnia 31 grudnia 2016 roku.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 8 lutego 2017 r. st. szer. Ł. K., działający przez pełnomocnika - adwokata dr J. H.. K., wezwał Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] - [...] w K. do wypłacenia mu dodatkowego wynagrodzenia w kwocie [...]złotych za "pełnienie nieetatowych służb dyżurnych w okresie od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2016 r." Jako podstawę prawną roszczenia powołano przepisy § 5b w związku z § 3 pkt 1b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz.U. Nr 108 z 2004 r. poz. 1141 z późn. zm.). Podniesiono, iż zgodnie z powołanymi przepisami za pełnienie nieetatowych całodobowych dyżurów wewnętrznych i garnizonowych przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50 złotych za każdą odbytą służbę dyżurną, gdyż pełnione przez st. szer. Ł. K. służby wartownicze należy zakwalifikować jako służby dyżurne wynikające z Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Służby te nie są dyżurami etatowymi w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 122, poz. 786), bowiem dyżur etatowy jest dyżurem w stałym systemie dyżurów pełnionych przez żołnierzy w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego w powołanych do tego celu jednostkach organizacyjnych, natomiast [...] nie jest jednostką organizacyjną powołaną w celu ochrony obiektów znajdujących się w zajmowanym przez nią kompleksie wojskowym, a jej cele są inne. Zdaniem wnioskodawcy zasadność tego stanowiska potwierdza opinia prawna z 18 marca 2014 r., sporządzona w Oddziale Prawnym Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, której kserokopię załączono do wezwania do zapłaty.

Postanowieniem Nr [...] z dnia 15 marca 2017 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, uznając, że zgłoszone roszczenie nie ma jakiejkolwiek podstawy prawnej, jest bezzasadne i nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] 2017 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] – po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawcy, działając jako organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi Ł. K., wyrokiem z dnia 28 października 2017 r. (sygn. akt II SA/Po 713/17) uchylił zaskarżone postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z dnia [...] 2017 r. i poprzedzające je postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z dnia [...] 2017 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że odmawiając wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie organy administracyjne obu instancji naruszyły przepis art. 61 a § 1 k.p.a., ponieważ sprawa wywołana wnioskiem st. szer. Ł. K. jest sprawą indywidualną, do której mają zastosowanie przepisy k.p.a. i którą właściwy dowódca jednostki wojskowej powinien rozstrzygnąć po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w drodze decyzji, na podstawie przepisów art. 88 ust. 1 lub 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 2 pkt 2 oraz § 5b i § 3 pkt 1 b rozporządzenia w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia.

Z dniem 31 maja 2017 r. st. szer. Ł. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu czasu służby określonego w kontrakcie.

W wykonaniu wyroku Dowódca [...] w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie, po czym w dniu [...] 2018 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wypłaty wnioskowanych świadczeń.

Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że st. szer. Ł. K. pełnił zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej 1155 na stanowisku "wartownik", co jednoznacznie wynika z karty opisu jego stanowiska służbowego oraz z jego zakresu obowiązków na tym stanowisku służbowym. W części V karty opisu stanowiska służbowego "wartownik" zajmowanego przez st. szer. Ł. K., jako podstawowy obowiązek na tym stanowisku służbowym jest wpisane: "1. Pełnienie służby wartowniczej na posterunku zgodnie z tabelą posterunków". Również w zakresach obowiązków, z którymi st. szer. Ł. K. zapoznawał się i potwierdzał to własnoręcznym podpisem, w opisie zadań należących do wartownika zawarto identyczny wpis: "1) pełnienie służby wartowniczej na posterunku zgodnie z tabelą posterunków". Z dokumentów tych wyraźnie więc wynika, że pełnienie przez wnioskodawcę służb wartowniczych było wykonywaniem przez niego podstawowych obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym "wartownik", a zatem takie czynności służbowe jak pełnienie służby wartowniczej przez wartownika, nie wykraczają poza jego zwykłe obowiązki służbowe. Natomiast dodatkowe wynagrodzenie, którego wnioskodawca domaga się powołując przepisy § 5b i § 3 pkt 1b rozporządzenia w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, przysługuje żołnierzowi wyłącznie za czynności powierzone wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe.

Organ podniósł, że st. szer. rez. Ł. K. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym "wartownik" i wykonywał obowiązki służbowe określone dla tego stanowiska, za co otrzymywał co miesiąc uposażenie należne mu na tym stanowisku służbowym. Nie wykonywał natomiast jakichkolwiek czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki na zajmowanym przez niego stanowisku służbowym, za które przysługiwałoby dodatkowe wynagrodzenie, bo za takie czynności nie można uznać pełnienia służb wartowniczych, które wynikały z obowiązków przypisanych do zajmowanego przez niego stanowiska służbowego.

W konsekwencji organ uznał, że roszczenie o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie służb wartowniczych jest bezpodstawne i nie ma jakiejkolwiek podstawy prawnej.

Ł. K., działający przez pełnomocnika adwokata J. H.. K., złożył odwołanie od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w K. z dnia [...] 2018 r., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia w kwocie [...]zł za pełnienie nieetatowych służb dyżurnych w okresie od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2016 r., alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - § 5b w zw. z § 3 pkt. 1b Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że dodatkowe wynagrodzenie należy się żołnierzowi tylko za pełnienie służb wykraczających poza jego obowiązki służbowe, która to wykładnia - w świetle literalnego brzmienia ww. przepisów – jest wadliwa. Zgodnie z ww. przepisami za pełnienie nieetatowych całodobowych dyżurów wewnętrznych i garnizonowych przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50,00 zł za każdą odbytą służbę dyżurną. Służb takich w przedmiotowym okresie czasu skarżący odbył 331. Pełnione przez st. szer. rez. Ł. K. służby wartownicze należy zakwalifikować jako służby dyżurne wynikające z Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Nie są one dyżurami etatowymi w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 122, poz. 786). Dyżur etatowy jest bowiem dyżurem w stałym systemie dyżurów pełnionych przez żołnierzy w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego w powołanych do tego celu jednostkach organizacyjnych, zaś [...] nie jest jednostką organizacyjną powołaną w celu ochrony obiektów znajdujących się w zajmowanym przez nią kompleksie wojskowym - jej cele są zgoła inne. O etatowym charakterze dyżuru zgodnie z definicją zawartą § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych przesądza to, czy pełniony jest on w powołanych do tego celu - a więc w celu ochrony obiektów znajdujących się w zajmowanych przez nie kompleksów wojskowych - jednostkach organizacyjnych. Charakter Jednostki Wojskowej [...] nie pozwala uznać ją za taką właśnie jednostkę, a więc pełnione w jej ramach służby mają charakter nieetatowy. Podniesiono, że za powyższą interpretacją przemawia opinia Radcy Prawnego Oddziału Prawnego Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych [...] z dnia [...] 2014 r., sporządzona na polecenie Przewodniczącego Kolegium Mężów Zaufania Korpusu Szeregowych z dnia 6 marca 2014 r. (nr [...]) w sprawie rozbieżnych zasad dotyczących pełnienia służb wartowniczych, której organ I instancji nie uwzględnił i zarazem nie wypowiedział się co do niej uzasadnieniu decyzji.

Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w P. decyzją nr [...] z dnia [...] 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] w K..

Zdaniem organu drugiej instancji wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji wypełnił wszystkie znamiona art. 107 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera w szczególności powołanie konkretnych podstaw prawnych wydanej decyzji oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ I instancji nie dokonał naruszenia prawa. Stronie odmówiono wypłacenia dodatkowego wynagrodzenia za służby wartownicze, bowiem takowe przysługuje jedynie za nieetatowe całodobowe służby wewnętrzne. Odwołujący tymczasem złożył wniosek oparty na dyspozycji § 5 b w związku z § 3 pkt. 1 b Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, żądając zapłaty za pełnione przez niego w ramach etatu służby wartownicze, traktując je jednocześnie jako czynności powierzone wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe.

Zdaniem organu II instancji podstawy prawne powołane przez odwołującego nie uzasadniają przyjęcia roszczenia, bowiem są sprzeczne z zakresem rzeczywiście wykonywanych przez odwołującego czynności w ramach podstawowych etatowych obowiązków żołnierza zawodowego. Odwołujący był wyznaczony na stanowisko służbowe "WARTOWNIK". Z karty opisu jego stanowiska służbowego jednoznacznie wynika, że "Wartownik" podlega bezpośrednio Dowódcy Drużyny. Do zadań "Wartownika" należy "pełnienie służby wartowniczej na posterunku". Służby wartownicze pełnione przez Ł. K. były zatem służbami etatowymi, bowiem odbywał je w ramach zawodowej służby wojskowej jako Wartownik.

Ł. K. – działający w jego imieniu profesjonalny pełnomocnik, wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, skutkujące przyjęciem, że służby wartownicze pełnione przez skarżącego w okresie od dnia 3 października 2011 r. do dnia 28 grudnia 2016 r. miały charakter etatowy, a zatem nie mogą stanowić podstawy do wypłaty mu dodatkowego wynagrodzenia, podczas gdy wniosku takiego ze zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób wyprowadzić;

2) naruszenie interesu prawnego skarżącego - prawa do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia za pełnione przez niego służby wartownicze, które to prawo wynika jednoznacznie z przepisu prawa materialnego - § 5b w zw. z § 3 pkt. Ib Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Zdaniem strony skarżącej służby wartownicze pełnione przez skarżącego należy zakwalifikować jako służby dyżurne wynikające z Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Nie są one dyżurami etatowymi w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 122, poz. 786). Dyżur etatowy jest bowiem dyżurem w stałym systemie dyżurów pełnionych przez żołnierzy w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego w powołanych do tego celu jednostkach organizacyjnych, zaś [...], w której skarżący pełnił służbę, nie jest jednostką organizacyjną powołaną w celu ochrony obiektów znajdujących się w zajmowanym przez nią kompleksie wojskowym - jej cele są zaś zgoła inne. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że stanowisko służbowe skarżącego opisane zostało jako "wartownik" - to nie nazwa stanowiska przesądza bowiem o istnieniu uprawnienia do wypłaty wynagrodzenia za pełnienie służb wartowniczych, lecz osadzenie tegoż stanowiska w strukturze organizacyjnej jednostki wojskowej powołanej do celów innych niż wartownicze - co zrealizowane zostało na gruncie niniejszej sprawy. Powyższe znajduje pełne odzwierciedlenie w opinii Radcy Prawnego Oddziału Prawnego Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych [...] z dnia 18 marca 2014 r., sporządzonej na polecenie Przewodniczącego Kolegium Mężów Zaufania Korpusu Szeregowych z dnia 6 marca 2014 r. w sprawie rozbieżnych zasad dotyczących pełnienia służb wartowniczych, do której jednak w żaden sposób nie ustosunkował się organ II instancji. Podniesiono, że prawidłowa wykładnia normy § 5b w zw. z § 3 pkt. 1b Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. prowadzi w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy do wniosku, że spełnione zostały wszystkie warunki wypłaty powyższego wynagrodzenia przewidziane przez przepisy prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego oraz pełnomocnik organu podtrzymali dotychczasowe stanowiska. Pełnomocnik organu podniósł ponadto, że nawet w sytuacji, gdyby Sąd uznał argumenty skargi, roszczenia skarżącego w przeważającej części podlegają przedawnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest zatem pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów, odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 130, dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty skład orzekający podzielił.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy pełnienie przez skarżącego w okresie od 1 października 2013r. do 31 grudnia 2016r. służb wartowniczych - w ramach kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej w [...], uzasadnia przyznanie mu uprawnienia w postaci wypłacenia dodatkowego wynagrodzenia za ten okres.

Materialnoprawne podstawy przyznania świadczeń służących żołnierzowi zawodowemu reguluje Rozdział 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 173) - "Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych". Art. 71 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie. Inne należności pieniężne wymienia art. 73 w ust. 1, stanowiąc, że są to 1) zasiłki na zagospodarowanie, 2) dodatkowe uposażenie roczne, 3) nagrody uznaniowe i zapomogi, 4) nagrody jubileuszowe, 5) należności za podróże i przeniesienia służbowe, 6) gratyfikacje urlopowe, 7) dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone umową pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, 8) należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju, 9) należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Ponieważ jest to katalog zamknięty, za inne należności pieniężne, które obok uposażenia otrzymują żołnierze zawodowi (jak stanowi art. 71 ust. 1 ustawy) – mogą być uznane tylko te, które wymienia art. 73 ust. 1.

Kluczowe znaczenie dla orzekania w tym przedmiocie ma art. 73 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który wylicza rodzaje "innych należności pieniężnych" otrzymywanych przez żołnierzy zawodowych poza przysługującym im uposażeniem zasadniczym wraz z dodatkami. Zgodnie z pkt 7 art. 73 powołanej wyżej ustawy, żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych, wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego.

Kwestię powierzenia czasowego pełnienia obowiązków służbowych reguluje art. 25 ust.1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy jest wyznaczony na stanowisko służbowe, może dodatkowo powierzyć żołnierzowi czasowe pełnienie obowiązków służbowych w tej jednostce na stanowisku nieobsadzonym lub obsadzonym, na którym wyznaczony żołnierz czasowo nie wykonuje zadań służbowych. W przepisie § 12 ust. 1 i 2 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniana z tych stanowisk ( Dz. U Nr 218 , poz.1699) doprecyzowano warunki powierzenia żołnierzowi czasowego pełnienia obowiązków służbowych poprzez sformułowanie, że żołnierzowi można powierzyć czasowe pełnienie obowiązków służbowych na jednym równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym. Czasowe pełnienie obowiązków służbowych dowódca jednostki wojskowej powierza żołnierzowi w rozkazie dziennym, wydanym przed dniem ich objęcia. Analogiczna regulację zawierają przepisy § 25 ust. 1 i 3 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 września 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniana z tych stanowisk (Dz.U. 2014, poz.1292) .

Stosownie zaś do art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 25 tej ustawy, jak również żołnierzowi zawodowemu za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Przepis rangi ustawowej ustanowił zatem podstawową zasadę, wedle której za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie. Otrzymywanie przewidzianych przepisem należności pieniężnych nie jest przy tym uzależnione od uznania organu administracyjnego.

Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 88 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz.U. nr 108, poz. 1141 ze zm.). Jak wynika z § 1 tegoż rozporządzenia, określa ono wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia za czasowe pełnienie obowiązków służbowych oraz za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanych stanowisk służbowych, a także stawki i terminy jego wypłacania.

Stwierdzić zatem należy, że to ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych określa przesłanki, tryb i konsekwencje dodatkowego powierzenia żołnierzowi czasowego pełnienia obowiązków służbowych, natomiast regulacje rozporządzenia wykonawczego dotyczą kwestii technicznej - procedury wypłaty przysługującego z mocy ustawy dodatkowego wynagrodzenia.

Rozpatrując wniosek skarżącego organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na przepisach rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, z całkowitym pominięciem obowiązującej w tym zakresie regulacji ustawowej – przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Za niewystarczające uznać bowiem należy powołanie w podstawie prawnej decyzji przepisu art. 104 ust. 1 tej ustawy, który to przepis zawiera wyłącznie normy o charakterze kompetencyjnym. Tymczasem rozpatrzenie wniosku skarżącego w pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia prawidłowej podstawy prawnej wniosku oraz zweryfikowania treści zawartego w nim żądania w odniesieniu do przepisów rangi ustawowej. Wobec powyższego należy uznać, że wydane w sprawie decyzje nie pozwalają przyjąć, że istota sprawy została prawidłowo przez organy rozpatrzona. Tym samym doszło do naruszenia prawa materialnego – ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od wskazanych uchybień, zaskarżoną decyzję należy również uznać za przedwczesną i wadliwie uzasadnioną. Przy przyjętym stanowisku, że zakres obowiązków skarżącego obejmował wyłącznie służbę wartowniczą pełnioną przez skarżącego w ramach etatu, należało wykazać, że innych służb, aniżeli etatowej służby wartowniczej, skarżący nie pełnił. W myśl art. 133 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a przekazane Sądowi w analizowanym przypadku akta sprawy nie pozwalają na weryfikację ustaleń organów, na podstawie których podjęto wydane rozstrzygnięcie. Ponadto nie odniesiono się do argumentacji skarżącego, że 8. Baza Lotnictwa Transportowego nie jest jednostką organizacyjną powołaną w celu ochrony obiektów znajdujących się w zajmowanym przez nią kompleksie wojskowym i jej cele są inne. Zważywszy, że właśnie ten argument stanowił podstawę do wystąpienia przez skarżącego z żądaniem wypłaty dodatkowego wynagrodzenia, obowiązkiem organów było ustosunkowanie się do tego stanowiska. Dla Sądu jedynym źródłem informacji w tym zakresie jest strona internetowa BIP [...] w K., co uznać należy za niewystarczające dla wyjaśnienia spornej kwestii. W opinii Sądu w tym zakresie należy również wyjaśnić, w jaki sposób uregulowana jest kwestia ochrony majątku znajdującego się na stanie [...] (oraz ewentualnie mienia wojskowego nie będącego na wyposażeniu (stanie) tej jednostki) – oczywiście wyłącznie w zakresie istotnym dla oceny statusu skarżącego – w szczególności, czy ochrona ta jest zapewniona wyłącznie w ramach służb wartowniczych etatowych. Na konieczność poczynienia wyjaśnień w tym zakresie może wskazywać treść Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (wprowadzonego decyzją nr 445/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2013 r. – pub. Dz.Urz. MON z 2013 r. poz. 398), w szczególności postanowienia dot. organizacji służby wartowniczej (Rozdział IX) oraz warty garnizonowej (531 i nast.).

Niezależnie od tego Sąd zauważa, że w przekazanych Sądowi aktach sprawy brak Zestawienia służb (wartownika) pełnionych przez skarżącego szer. Ł. K. w okresie objętym wnioskiem w zapłatę. Z akt nie wynika w jakim trybie każdorazowo powierzano skarżącemu pełnienie takich obowiązków. Zestawienie takie załączono natomiast do akt sprawy IV SA/Po 659/18, prowadzonej w tut. Sądzie na skutek skargi P. Z. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] 2018 r., nr [...], która dotyczy sprawy przedmiotowo tożsamej do sprawy ze skargi Ł. K.. Pozyskanie takiego zestawienia jest w opinii Sądu istotne, bowiem ze stanowiska skarżącego oraz organów wynika, że podstawowe znaczenie w sprawie ma okoliczność, czy skarżący wykonywał dodatkowe obowiązki w ramach etatu – służby zawodowej pełnionej w [...] w K..

Należy podkreślić, że wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej powinny zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania wskazanej zasady, jak i wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe obowiązki ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze należało uznać, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na sposób załatwienia sprawy.

Na poparcie swojego stanowiska skarżący przedstawił opinię Radcy Prawnego Oddziału Prawnego Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych [...] z dnia 18 marca 2014 r., sporządzoną na polecenie Przewodniczącego Kolegium Mężów Zaufania Korpusu Szeregowych z dnia 6 marca 2014 r. (nr [...]) w sprawie rozbieżnych zasad dotyczących pełnienia służb wartowniczych, której organy nie uwzględniły i zarazem nie wypowiedziały się co do niej w uzasadnieniach podjętych decyzji, co narusza nie tylko art. 107 § 3 k.p.a., ale również zasadę przekonywania wynikającą z art.11 k.p.a.

Sąd stwierdził jednakże, że wskazane uchybienia mogły zostać wyeliminowane przez organ odwoławczy, który wydając decyzję z dnia 22 maja 2018 r. naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił się bowiem od możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego, w ramach którego zgromadzony powinien zostać materiał dowodowy pozwalający zweryfikować twierdzenia organów, iż służbę wartowniczą skarżący pełnił wyłącznie w ramach etatu, a nadto pozwalający na wyjaśnienie statusu jednostki wojskowej, w której skarżący był zatrudniony w okresie, za który żąda wypłaty dodatkowego wynagrodzenia.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Na zasądzoną kwotę 497 złotych składa się: 480 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ II instancji winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania, a w szczególności będzie obowiązany uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym powyżej zakresie i dokona oceny, czy i w jakim trybie doszło do powierzenia skarżącemu dodatkowych obowiązków, a następnie dopiero w oparciu o całokształt materiału dowodowego, przy uwzględnieniu regulacji ustawowej, wypowie się o zasadności żądania strony, dając temu wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu przyszłej swojej decyzji.