Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 169/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2024 r. w sprawie ze skargi G. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 11 marca 2024 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w P. (dalej: PPIS, organ) wpłynęło pismo G. K. (dalej: skarżący), określone jako "skarga", a dotycząca pobytu M. M. (dziadka skarżącego) w szpitalu – Centrum Medycznym [...] w P. (dalej: CM [...]). Po analizie powyższego pisma organ dokonał kontroli w tym zakresie w dniach 14-19 marca 2024 r. Dnia 9 kwietnia 2024 r. sporządzono protokół kontrolny (k. [...] i nast. akt administracyjnych). Podmiot kontrolowany wniósł zastrzeżenia do protokołu kontrolnego. Następnie organ pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. oddalił w całości zastrzeżenia (k. [...] akt administracyjnych).

Organ pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. udzielił wyjaśnień skarżącemu (k. [...] akt administracyjnych). W piśmie tym wskazał, w odpowiedzi sygnalizację nieprawidłowości w funkcjonowaniu Szpitalnego [...] oraz Oddziału Wewnętrznego [...] Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o., w szczególności w zakresie nadzoru nad zakażeniami Clostridioides (Clostridium) difficile (dalej jako "CDI"), że zarówno Centrum Medyczne [...] Sp. z o.o., jak i wszystkie inne podmioty lecznicze funkcjonujące na terenie miasta P. i powiatu p. , wykonujące działalność w rodzaju świadczenia szpitalne, pozostają pod bieżącym nadzorem tutejszego organu, w ramach którego przeprowadzane są kontrole planowane i nieplanowane. Kwestie nadzoru nad zakażeniami szpitalnymi i drobnoustrojami alarmowymi w podmiotach leczniczych wykonujących działalność w rodzaju świadczenia szpitalne zostały kompleksowo uregulowane w przepisach ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Nakładają one na kierowników tych podmiotów obowiązek wdrożenia i zapewnienia funkcjonowania systemu zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych, w tym monitorowania i rejestracji zakażeń szpitalnych i czynników alarmowych, a także zgłaszania w ciągu 24 godzin potwierdzonego epidemicznego wzrostu liczby zakażeń szpitalnych właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu. Organ poinformował skarżącego, że w latach 2022-2023 Centrum Medyczne [...] Sp. z o.o. zgłosiło organowi 4 ogniska epidemiczne wywołane zakażeniem CDI (z czego 3 w roku 2022 do których zakwalifikowano sumarycznie 28 pacjentów (z czego 25 w roku 2022), u których potwierdzono laboratoryjnie czynnik etiologiczny. Organ wskazał, że zgodnie z rekomendacjami Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków dotyczącymi diagnostyki, leczenia i profilaktyki zakażeń CDIU, przez ognisko epidemiczne CDI należy rozumieć wystąpienie co najmniej dwóch powiązanych ze sobą przypadków ograniczonych czasowo i obszarem oraz zwiększenie zapadalności ponad tło endemiczne Wyjaśnił również, że wszystkie zakażenia objawowe wywołane przez CDI (zarówno szpitalne, jaki i pozaszpitalne) podlegają obowiązkowi zgłaszania organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a obowiązek ten spoczywa na każdym lekarzu, który podejrzewa albo rozpoznaje takie zakażenie. W roku 2023 na terenie miasta P. i powiatu p. odnotowano 660 przypadków CDI (zapadalność kształtowała się na poziomie 67 przypadków w przeliczeniu na 100 tys. ludności). Ponad połowa stwierdzeń miała charakter zakażenia szpitalnego, a więc rozwinęła się w czasie pobytu chorego w szpitalu. Dominowały zachorowania u osób starszych (tj. powyżej 65 roku życia). W kwestii czwartego pytania organ wyjaśnił, że ostatnia kontrola w ww. podmiocie leczniczym w zakresie m.in. oceny działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych oraz funkcjonowania systemu zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych została przeprowadzona w dniach 13-22 września 2023 r. W toku czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowość, polegającą na braku zapewnienia w składzie zespołu kontroli zakażeń szpitalnych adekwatnej do liczby łóżek szpitalnych (tj. nie mniejszej niż 1 na 200 łóżek szpitalnych) liczby pielęgniarek lub położnych jako specjalistów do spraw epidemiologii lub higieny i epidemiologii (nieprawidłowość została usunięta na skutek działań organu), oraz wydano doraźne zalecenie, dotyczące konieczności aktualizacji instrukcji pn. "Środki dezynfekcyjne dostępne w CM [...]" zgodnie ze stosowanymi w tym podmiocie preparatami dezynfekcyjnymi, wraz z terminem jego realizacji. Odnosząc się natomiast do pkt. 1 i 5 pisma organ poinformował, że w dniach 14-19 marca 2024 r., a więc niezwłocznie po otrzymaniu zgłoszenia, przeprowadzono czynności kontrolne w Centrum Medycznym [...] Sp. z o.o., których celem była ocena monitorowania i rejestracji zakażeń CDI oraz postępowania podmiotu w sytuacji wystąpienia ogniska epidemicznego wywołanego CDI. Kontrolę połączono z retrospektywną analizą sytuacji epidemiologicznej zakażeń CDI w okresie od 1 listopada 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. Ocenie poddano procedury przeciwepidemiczne w aspekcie przestrzegania ich zapisów przez personel udzielający świadczeń zdrowotnych w SOR oraz w Oddziale Wewnętrznym. W toku czynności kontrolnych ustalono, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, Centrum Medyczne [...] Sp. z o.o. opracowało i wdrożyło szereg procedur, mających na celu zapobieganie zakażeniom i chorobom zakaźnym związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Ww. procedury obejmują w szczególności zasady profilaktyki zakażeń szpitalnych, w tym zakażeń CDI, izolację pacjenta zakażonego CDI, postępowanie w ognisku epidemicznym, zasady przygotowania rąk personelu medycznego do pracy oraz dezynfekcję sprzętu medycznego i powierzchni. Jak ustalono, w kontrolowanym podmiocie leczniczym monitorowaniu i rejestracji, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, podlegają zakażenia szpitalne i czynniki alarmowe. Z oceny prowadzonego w tym podmiocie rejestru zakażeń szpitalnych o etiologii CDI wynika, że w okresie od 1 listopada 2023 r. do 14 marca 2024 r. zidentyfikowano łącznie 47 przypadków zakażeń, z czego 24 dotyczyło pacjentów hospitalizowanych w Oddziale Wewnętrznym. Organ wskazał, że mając na uwadze sformułowane przez stronę zarzuty wobec Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o., szczegółowo przeanalizowano dokumentację pacjentów hospitalizowanych w tym podmiocie, u których rozpoznano zakażenie CDI w okresie od 1 listopada 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. Z analizy "Karty gorączkowej ogólnej" oraz "Obserwacji lekarskich" wynika, że 11 grudnia 2023 r. u M. M. uzyskano pozytywny wynik testu na obecność antygenu GDH i toksyn A i B Clostridioides difficile (badanie nr [...]) oraz wdrożono zasady izolacji (jak ustalono, zakażenie zostało sklasyfikowane jako szpitalne, a więc rozwinęło się w czasie pobytu w szpitalu). Wyniki przeprowadzonej kontroli nie pozwalają na zakwestionowanie wywiązywania się przez lekarzy z ciążącego na nich obowiązku zgłaszania tutejszemu organowi pojedynczych przypadków zakażeń CDI, jednak wątpliwości organu budzi kwestia monitorowania przez kontrolowany podmiot leczniczy występowania tych zakażeń w Oddziale Wewnętrznym w okresie od 1 listopada 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. W efekcie poczynionych ustaleń sformułowano nieprawidłowości dotyczące m.in. braku zidentyfikowania ogniska CDI w obrębie tego oddziału w analizowanym okresie oraz braku zgłoszenia organowi w ciągu 24 godzin potwierdzonego epidemicznego wzrostu liczby zakażeń o etiologii CDI. Organ wskazał, że poddano wnikliwej ocenie wdrożone w podmiocie procedury przeciwepidemiczne w aspekcie ich przestrzegania przez personel udzielający świadczeń zdrowotnych w SOR oraz w Oddziale Wewnętrznym, w szczególności procedurę izolacji pacjenta zakażonego CDI (w trakcie kontroli procedurą izolacji był objęty jeden pacjent). Czynności kontrolne przeprowadzone w ww. zakresie w tych oddziałach szpitalnych nie ujawniły nieprawidłowości. Kontrola miała charakter doraźny (interwencyjny), a więc w żaden sposób niezapowiedziany, natomiast poczynione ustalenia odnoszą się do warunków skontrolowanego podmiotu w czasie i miejscu trwania kontroli. Organ poinformował stronę, że w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wobec Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o. prowadzone będzie dalsze postępowanie.

Następnie pismem z dnia 5 czerwca 2024r. organ skierował kolejne pismo do strony. W piśmie tym powołał się na dotychczasową korespondencję dotyczącą sygnalizowanych przez stronę nieprawidłowości w funkcjonowaniu Szpitalnego Oddziału Ratunkowego oraz Oddziału Wewnętrznego z Pododdziałem [...] Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o., w szczególności w zakresie nadzoru nad zakażeniami Clostridioides (Clostridium) difficile. Organ poinformował, że brak stwierdzenia przez upoważnionych pracowników organu nieprawidłowości w obszarze przestrzegania przez personel udzielający świadczeń zdrowotnych w SOR oraz w Oddziale Wewnętrznym Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o. procedur przeciwepidemicznych, w tym również procedury izolacji pacjenta zakażonego CDI, odnosić należy do okresu 14-19 marca 2024 r. Organ wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, kierownicy podmiotów leczniczych są obowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, a działania te obejmują nie tylko opracowanie i wdrożenie odpowiednich procedur, ale i sprawowanie stałego (a więc systematycznego) nadzoru nad tymi procedurami. Dodatkowo ponownie wyjaśnił, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 14-19 marca 2024 r. procedurze izolacji z powodu zakażenia CDI poddana była tylko jedna osoba - nieprawidłowości w tym obszarze nie stwierdzono. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie okolicznością niebudzącą jakichkolwiek wątpliwości jest to, że u M. M. rozpoznano zakażenie objawowe CDI, które zespół kontroli zakażeń szpitalnych, powołany w Centrum Medycznym [...] Sp. z o.o., sklasyfikował jako szpitalne, a więc takie, które rozwinęło się w czasie pobytu M. M. w tym szpitalu. Organ wskazał, że problem zakażeń szpitalnych jest niezwykle złożony, a ryzyko ich wystąpienia determinuje zarówno środowiska szpitalne, jak i sam pacjent oraz jego stan kliniczny (czynnikami ryzyka zakażenia po stronie M. M. były niewątpliwie sędziwy wiek, terapia antybiotykowa od początku hospitalizacji oraz liczne choroby współistniejące - jak wynikało z dokumentacji medycznej: niewydolność nerek, torbiel nerki, tętniak odcinka brzusznego, kamica pęcherzyka żółciowego, rozrost gruczołu krokowego i niedokrwistość), a prawdopodobieństwo zakażenia szpitalnego wzrasta wraz z nakładaniem się (czyli współwystępowaniem) kilku czynników ryzyka u chorego. Organ stwierdził, że w kontekście zakażeń CDI nie można również pominąć roli bezobjawowych nosicieli w szerzeniu się zakażeń CDI w szpitalach. Jak wynika z rekomendacji Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków, dotyczących diagnostyki, leczenia i profilaktyki zakażeń CDI", w ostatnich latach stwierdzono ważną rolę nosicieli w szerzeniu się CDI w środowisku szpitalnym. Wyniki analiz molekularnych sugerują, że wiele przypadków infekcji, które pojawiły się w szpitalu, nie miały związku z innymi przypadkami CDI w tym szpitalu. Nowe przypadki mogą być spowodowane transmisją od bezobjawowych nosicieli lub przez przejście bezobjawowego zakażenia (obecnego przy przyjęciu) do objawowej postaci zakażenia. Bakteria CDI może bytować u niektórych osób w jelitach, nie powodując objawów chorobowych, i dopiero w sytuacji, gdy równowaga mikroflory jelitowej zostanie zaburzona (np. poprzez terapię antybiotykową) może dojść do nadmiernej kolonizacji jelita grubego. Reasumując, organ poinformował, że złożoność i wieloczynnikowość zakażeń CDI nie pozwalają organowi na udzielenie odpowiedzi na pytanie w jaki sposób doszło do zakażenia u M. M.. W odniesieniu do pytania, dotyczącego liczby pacjentów zakażonych CDI w roku 2023, organ wyjaśnił, że do organu wpłynęło łącznie 67 zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia CDI (szpitalnego lub pozaszpitalnego), dokonanych przez lekarzy zatrudnionych w Centrum Medycznym [...] Sp. z o.o. W trakcie czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniach 14-19 marca 2024 r., szczegółowej analizie poddano 47 przypadków CDI, które zostały rozpoznane w okresie od 1 listopada 2023 r. do 14 marca 2024 r. (stwierdzono, że szpital dokonał zgłoszenia tutejszemu organowi wszystkich pojedynczych przypadków zakażeń, które zostały zdiagnozowane w okresie objętym kontrolą). Natomiast w odniesieniu do wątpliwości strony, dotyczących ognisk epidemicznych, organ wyjaśnił, że w roku 2022 Centrum Medyczne [...] Sp. z o.o. zgłosiło tutejszemu organowi 3 ogniska wywołane zakażeniem CDI (do których zakwalifikowano sumarycznie 25 pacjentów), natomiast w roku 2023 - jedno ognisko (do którego, zgodnie z raportem końcowym otrzymanym z tego szpitala, zakwalifikowano 4 pacjentów). Organ zwrócił uwagę, że liczba wszystkich zgłoszonych przez lekarzy zatrudnionych w Centrum Medycznym [...] Sp. z o.o. pojedynczych przypadków zakażeń CDI (a więc przypadków sporadycznych) nie jest równa liczbie pacjentów z zakażeniem CDI zakwalifikowanych przez zespół kontroli zakażeń szpitalnych, powołany w tym podmiocie, do ognisk epidemicznych (a więc przypadków zakażeń w szpitalnym ognisku epidemicznym CDI - definicję ogniska epidemicznego przedstawiono Panu w piśmie z dnia 30 kwietnia 2024 r.). W odniesieniu do pytania, dotyczącego "dalszego postępowania" organu wobec Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o. w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami poinformował, że wobec ww. podmiotu leczniczego prowadzone jest postępowanie administracyjne. Dodatkowo, zgodnie z art. 36 ust. 2 cyt. podstawy prawnej, za przeprowadzone czynności kontrolne pobrana zostanie opłata. Jednocześnie, odnosząc się do wniosku strony organ przekazał zanonimizowany protokół kontroli Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o. nr [...], z dnia 9 kwietnia 2024 r.

Ponadto organ uznał, że pismem skarżącego z dnia 2 maja 2024 r. wszczęta została procedura skargowa związana ze śmiercią dziadka skarżącego - M. M. w trybie art. 246 kpa. WPWIS pismem z dnia 10 czerwca 2024 r. uznał skargę za bezzasadną (k. [...] akt administracyjnych).

Dnia 19 czerwca 2024 r. do organu wpłynęło kolejne pismo skarżącego (k. [...] akt administracyjnych). W piśmie tym skarżący wskazując, że kontynuuje korespondencję wniósł o udzielenie przez organ odpowiedzi na następujące pytania:

1) jakie konsekwencje poniesie kierownik podmiotu leczniczego wobec: braku dostatecznego monitorowania występowania zakażeń szpitalnych o etiologii Clostridioides difficile (CDI) - braku zidentyfikowania ogniska choroby w okresie od 1 listopada 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. w obrębie Oddziału Wewnętrznego z Pododdziałem [...] (Oddział) Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o. Szpital [...] w P. (Szpital) oraz braku zgłoszenia PPIS w ciągu 24. godzin potwierdzonego epidemicznego wzrostu liczby zakażeń szpitalnych o etiologii CDI i braku sprawowania stałego, systematycznego nadzoru nad procedurami dotyczącymi działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, jak również nieprawidłowego sposobu dokumentowania kontroli wewnętrznej, czyli wykazanych nieprawidłowości w protokole kontroli?

2) z protokołu kontroli nr [...] wynika, że kontrola została rozpoczęta w dniu 14.03.2024 r. godz. 10:20, a została zakończona w dniu 19.03.2024 r. godz. 13:00. W protokole kontroli (część II punkt 5) znajduje się wpis cyt.: "czas kontroli obszaru, w którym stwierdzono nieprawidłowości: 3 godz." Ile zatem trwała kontrola? Proszę o wyjaśnienie tej kwestii,

3) dlaczego na stronie 6. z 13. protokołu kontroli, w trzecim akapicie, zostały zanonimizowane dane dotyczące daty stwierdzenia ostatniego zakażenia w ognisku epidemicznym? Proszę o wyjaśnienie tej kwestii i jednocześnie wnoszę o udostępnienie tej danej,

4) dlaczego w Szpitalu nie dedykuje się personelu medycznego pacjentom izolowanym? Czy w opinii PPIS tak to powinno wyglądać?

5) dlaczego za stwierdzone nieprawidłowości, wymienione w protokole kontroli (część III punkt 3) zespół kontrolny działający z upoważnienia PPIS nie nałożył grzywny w drodze mandatu karnego wobec Szpitala?

6) na jakim etapie jest prowadzone przez PPIS postępowanie administracyjne wobec Szpitala oraz w jakiej wysokości zostanie pobrana opłata za przeprowadzone czynności kontrolne.

Organ I instancji odpowiedział na powyższe pismem z 4 lipca 2024 r. opisując dotychczasowe postępowanie prowadzone w sprawie (k. [...] akt administracyjnych). W piśmie tym organ wskazał, że w nawiązaniu do pisma z 19 czerwca 2024 r., stanowiącego kontynuację korespondencji dotyczącej sygnalizowanych przez stronę nieprawidłowości w funkcjonowaniu Szpitalnego Oddziału Ratunkowego oraz Oddziału Wewnętrznego z Pododdziałem [...] Centrum Medycznego [...] Sp. z o.o., "pismami z 30 kwietnia i 5 czerwca 2024 r. organ udzielił Panu szczegółowych i wyczerpujących wyjaśnień oraz odpowiedzi na pytania dotyczące czynności kontrolnych przeprowadzonych w Centrum Medycznym [...] Sp. z o.o., jak również poinformował Pana o prowadzonym postępowaniu. Ponadto, wychodząc naprzeciw Pańskim oczekiwaniom, organ udostępnił Panu protokół kontroli (oczywiście po uprzedniej anonimizacji danych), w którym zawarto szczegółowy opis dokonanych ustaleń faktycznych oraz ocenę stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ poinformował skarżącego, że kolejne pytania, sprowadzające się w istocie do polemiki nie tylko z przyjętym przez organ sposobem (trybem) postępowania (por. pytanie "dlaczego zespół kontrolny nie nałożył grzywny w drodze mandatu karnego wobec szpitala"), ale i poczynionymi w sprawie ustaleniami, będą rozpatrywane wyłącznie w przypadku sprecyzowania w nich konkretnego pytania czy wniosku znajdującego podstawę prawną do rozpatrzenia przez tutejszy organ oraz gdy będą jednocześnie czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych).

Dnia 9 lipca 2024 r. skarżący skierował kolejne pismo do organu I instancji (k. [...] akt administracyjnych).

W dniu 28 sierpnia 2024 r. skarżący złożył skargę na bezczynność organu I instancji do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. (dalej: WSSE, k. [...] akt administracyjnych).

Pismem z dnia 26 września 2024 r. WSSE uznał, że sprawa dotyczy udzielenia informacji publicznej (k. [...], [...] akt administracyjnych).

Pismem z dnia 27 września 2024 r. skarżący złożył skargę na bezczynność organu I instancji. Zdaniem skarżącego bezczynność dotyczy wniosku z dnia 19 czerwca 2024r. o udostępnienie informacji publicznej.

W dniu 14 października 2024 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie z 19 czerwca 2024 r. (k. [...] - [...] akt administracyjnych).

Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 25 listopada 2024 r. wydanym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Z przepisów art. 149 § 1 i 1a P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

W sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2 u.d.i.p.).

Zgodnie z obowiązującym w orzecznictwie i literaturze poglądem, o bezczynności na gruncie u.d.i.p. można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., w określonym w art. 13 ust.1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia, nie dłuższego niż 2 miesiące od dnia wpłynięcia wniosku, oraz przyczynach niezachowania terminu czternastodniowego (art. 13 ust. 2), ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16).

Podjęcie powyższych czynności uzależnione jest jednak od stwierdzenia w pierwszej kolejności, że wniosek dotyczy informacji mającej charakter informacji publicznej (art. 1 ust. 1). Jeżeli bowiem wniosek nie dotyczy informacji publicznej, jego adresat winien jedynie powiadomić wnioskodawcę o tej okoliczności, natomiast skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, nie może wówczas zostać uwzględniona. Dla oceny, czy w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność w załatwieniu wniosku skarżącego konieczne jest więc ustalenie w pierwszym rzędzie tego, czy PPIS jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a następnie, czy żądanie skarżącego dotyczy informacji publicznej.

Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).

Należy podkreślić, że zakwalifikowanie PPIS, jako podmiot objęty dyspozycją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. oraz przypisanie żądanym przez skarżącego informacjom charakteru informacji publicznej - nawet przy braku podjęcia przez ten organ na skutek wniosku skarżących czynności wymienionych na wstępie - również nie przesądza o bezczynności w załatwieniu tego wniosku. Z obowiązków tych podmiot objęty regulacją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. zwolniony jest bowiem także wówczas, gdy nie posiada żądanej informacji (nawet gdy ma ona walor informacji publicznej).

Z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost bowiem wynika, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., II SAB/Wa 103/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., SAB/Ke 42/08; opubl. w CBOSA).

Nie ma wątpliwości, że PPIS należy do podmiotów zobowiązanych do udostępniania posiadanych przez siebie informacji publicznych. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do organów władzy publicznej niewątpliwie zaś należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Stosownie (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm., dalej jako "u.p.i.s." - art. 10 ust. 1 pkt 3).

Przechodząc do oceny charakteru żądanych przez skarżącego informacji wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Stosownie do pierwszego z tych przepisów, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, Lex nr 78063; z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1846/18, Lex nr 2865097).

Ponadto, na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, iż obowiązek udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną do rozpatrzenia żądania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2022 r., III SAB/Gl 94/22, Lex nr 3354325, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2022 r., II SAB/Bk 6/22, Lex nr 3327139).

Odnosząc powyższe rozważania do treści pytań zawartych we wniosku skarżącego, wskazać należy, że organ pismem z dnia 14 października 2024r. udzielił odpowiedzi na pytania zadane w piśmie z dnia 19 czerwca 2024r. Jak wynika z analizy akt administracyjnych organ w sposób niezwłoczny odpowiadał na kolejne pytania skarżącego zadawane od 11 marca 2024r. Zdaniem Sądu, po dokonaniu analizy wyżej opisanej korespondencji, a w szczególności pytań zawartych w piśmie z dnia 19 czerwca 2024r. celem skarżącego było ustalenie zarówno procedur, jak i konsekwencji normatywnych stwierdzonych w podmiocie leczniczym nieprawidłowości. Podkreślenia wymaga, że organ niezwłocznie odpowiadał na kolejne pytania strony. Jednakże WSA stwierdza, że pytania zawarte w piśmie z 19 czerwca 2024r. jak również sposób ich formułowania nie dają podstaw do uznania, że zagadnienia nimi objęte stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy.

WSA wskazuje, że także sposób formułowania pytań przez skarżącego – w aspekcie dostępu do informacji publicznej – jest nieprawidłowy. Skarżący w ww. pytaniach wskazuje m.in. "jakie konsekwencje poniesie kierownik podmiotu leczniczego...?; "Proszę o wyjaśnienie tej kwestii (tj. czasu kontroli – dop. WSA); "dlaczego na stronie...protokołu kontroli...zostały zanonimizowane dane dotyczące daty stwierdzenia ostatniego zakażenia w ognisku epidemicznym? Proszę o wyjaśnienie tej kwestii i jednocześnie wnoszę o udostępnienie tej danej,"; "dlaczego w Szpitalu nie dedykuje się personelu medycznego pacjentom izolowanym? Czy w opinii PPIS tak to powinno wyglądać?"; dlaczego za stwierdzone nieprawidłowości...zespół kontrolny działający z upoważnienia PPIS nie nałożył grzywny w drodze mandatu karnego wobec Szpitala?"; "na jakim etapie jest prowadzone przez PPIS postępowanie administracyjne wobec Szpitala oraz w jakiej wysokości zostanie pobrana opłata za przeprowadzone czynności kontrolne."

W ocenie Sądu zawarty we wniosku z dnia 19 czerwca 2024r. zakres pytań nie stanowi informacji publicznej, jednak mimo tego organ udzielił wnioskodawcy wyczerpującej odpowiedzi pismem z 14 października 2024 r. (k. [...] - [...] akt administracyjnych). Organ podtrzymał w powyższym piśmie swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 4 lipca 2024 r. oraz poinformował skarżącego m. in., że 25 czerwca 2024 r. wydano decyzję nakazującą CM [...] usunięcie uchybień stwierdzonych w trakcie kontroli. Uchybienia te nie stanowiły podstawy do nałożenia grzywny w postaci mandatu.

Sąd w niniejszej sprawie, oceniając zarówno zadane pytania, jak i przebieg postępowania nie dopatrzył się naruszenia prawa przez PPIS.

W konsekwencji Sąd nie znalazł zatem podstaw do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się zarzucanej bezczynności.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę