Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1661/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 168/24 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 października 2019 r. nr 1401-IOC.48.136.2019.2.BB w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 168/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 października 2019 r. nr 1401-IOC.48.136.2019.2.BB w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów: uchylił zaskarżoną decyzję; zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz E. M. 4517 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi. Organ administracji wniósł także o zasądzenie od Skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, 180, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późń. zm., dalej – "O.p.") poprzez błędną ocenę stanu faktycznego polegającego na przyjęciu przez Sąd, że organ podatkowy nie podjął niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie uwzględnił i nie rozpatrzył wszechstronnie całości materiału dowodowego, a dokonana ocena materiału dowodowego została dokonana z przekroczeniem granic swobodnego uznania co miało doprowadzić do naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 z późń. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 czerwca 2018 r., - dalej jako ustawa SENT.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 21 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez Sąd, że organ nie dokonał wszechstronnej oceny i analizy przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, tj. przesłanki ważnego interesu publicznego i ważnego interesu przewoźnika, w sytuacji gdy organy obu instancji odniosły się zarówno do przesłanki ważnego interesu podmiotu jak i interesu publicznego. Dopiero po analizie materiału dowodowego organy stwierdziły brak podstaw prawnych do odstąpienia od nałożenia kary, co zostało szeroko uzasadnione w decyzji obu instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który ponownie – a mianowicie, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1113/20, pierwotnie wydanego w sprawie orzeczenia z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 901/19 – kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej "ustawa SENT") w zakresie odnoszącym się do naruszenia obowiązku przesłania, przed rozpoczęciem przewozu towaru, w zgłoszeniach SENT o nr [...], [...] oraz [...], zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego w odniesieniu do 1.561 l oleju napędowego oraz naruszenia polegającego na zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym odnośnie do środka transportu, a mianowicie przyczepy o nr rej. [...], którą nie był wykonywany przewóz towaru stwierdził, że decyzja nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że według Sądu I instancji, o braku zgodności z prawem kontrolowanej decyzji należało wnioskować na podstawie wadliwego podejścia organów administracji publicznej do rozumienia – a w konsekwencji zastosowania – art. 21 ust. 3 ustawy SENT w zakresie odnoszącym się do pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" oraz pojęcia "interesu publicznego", jako przesłanek odstąpienia o nałożenia kary pieniężnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji argumentu – stanowiącego wspólny mianownik zarzutów z pkt I. ppkt 1) oraz z pkt II. ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej – o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 21 ust. 3 ustawy SENT przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, albowiem mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyrok ten odpowiada bowiem prawu (por. w tej mierze np. wyroki NSA z: 13 października 2009 r., sygn. akt I FSK 657/08; 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 852/12; 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1334/13; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 682/15).

Jakkolwiek bowiem, rekonstrukcja normatywnej treści art. 21 ust. 3 ustawy SENT nie uzasadnia twierdzenia – o czym mowa dalej – że z punktu widzenia aktualizacji przesłanki interesu publicznego samoistną podstawę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej może stanowić wysokość nakładanej kary pieniężnej w relacji do dochodu (wynagrodzenia) uzyskanego przez przewoźnika z tytułu wykonywanego przewozu towarów wrażliwych, którego kontrola wykazała naruszenie ustawy SENT, czy też fakt, że nie doszło do zagrożenia uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu Państwa (s. 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – to jednak trzeba stwierdzić, że wobec istoty spornej w sprawie kwestii Sąd I instancji nie bez podstaw podważył zgodność z prawem zaskarżonej decyzji eksponując w tym względzie znaczenie konsekwencji wynikających z potrzeby uwzględniania zasady proporcjonalności, a także potrzeby uwzględniania okoliczności w jakich doszło do zaistnienia naruszenia, jego przyczyn oraz konsekwencji, a więc innymi słowy – jak należałoby przyjąć w świetle tego stanowiska – potrzeby uwzględniania zasady indywidualizacji nakładanej kary pieniężnej (s. 13, s. 14 uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia).

W odpowiedzi na omawiane zarzuty kasacyjne – i abstrahując już nawet od tego, że równoczesne podnoszenie naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, jak czyni to skarżący kasacyjnie organ (pkt I. ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej), wobec treści oraz funkcji tych przepisów prawa nie może być uznane za przydatne, a co za tym idzie skuteczne dla wykazania naruszenia prawa materialnego zwłaszcza, co nie mniej istotne, że również deficyty uzasadnienia skargi kasacyjnej powodują, że twierdzenie o naruszeniu wymienionych przepisów postępowania jest nie mniej enigmatyczne – w punkcie wyjścia wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy SENT, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Z przywołanego przepisu prawa wynika, że kształtowane nim kompetencje organu administracji zostały oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same dyrektywy korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu pojęć niedookreślonych i nieostrych – "przypadek uzasadniony", "ważny interes przewoźnika", "interes publiczny" – co prowadzi do wniosku, że na regulowanym tym przepisem prawa etapie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny" – jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa – a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa w relacji do etapu poprzedzającego, o którym jest mowa w ust. 1 – 2, służy sprawdzeniu – bo takie są jego cel oraz funkcje – czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co jednocześnie nie uzasadnia wniosku, że działanie podejmowane na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy SENT oznacza jego dowolność.

Akt stosowania prawa podejmowany w warunkach wyznaczonych przywołanym przepisem prawa, w którego rezultacie – co trzeba podkreślić – nie musi, ale może dojść do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w relacji do niedookreślonych (nieostrych) pojęć "uzasadnionego przypadku", "ważnego interesu przewoźnika" (podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego), "interesu publicznego" – jako rezultatów działań (racjonalnego) prawodawcy, który świadomie posługując się określonymi środkami techniki prawodawczej zmierza w ten sposób do realizacji zamierzonych celów – wiąże się zatem z potrzebą zajęcia jednoznacznego i zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec tychże pojęć. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie rozpatrywanego przypadku, co innymi słowy wiąże się z kwalifikowaniem lub oceną określonych faktów (zdarzeń, zachowań, zjawisk), jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej.

Przy tym – jak należałoby przyjąć – przywołany przepis prawa nie daje, ani też nie tworzy podstaw, aby w odniesieniu do pojęć, którymi na jego gruncie operuje ustawodawca, na przykład ograniczać rozumienie pojęcie "ważnego interesu przewoźnika" do sytuacji nadzwyczajnych, czy też jego kondycji finansowej (ekonomicznej) podobnie, jak i nie uzasadnia – co trzeba podkreślić w opozycji do argumentacji prezentowanej zarówno w uzasadnieniu decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji (zob. s. 20), jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 7 – 9) – aby użyte na jego gruncie pojęcie "interesu publicznego" rekonstruować przez pryzmat podejścia orzecznictwa sądowego do instytucji ustanowionych w art. 67a i art. 67b ustawy – Ordynacja podatkowa, albowiem w relacji do przedmiotu, celów i funkcji regulacji podatkowych, zdecydowanie inny jest przedmiot regulacji ustawy SENT oraz jej cele, a co za tym idzie cele i funkcje unormowań wprowadzających sankcje administracyjne, które z całą pewnością nie realizują również celu fiskalnego.

Operowanie przez ustawodawcę funktorem "lub" prowadzi również do wniosku, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie zostało oparte na konkurencyjnych, lecz równoważnych podstawach, a co więcej, że zarówno "ważny interes przewoźnika" (podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego), jak i "interes publiczny" może stanowić samodzielną podstawę stosowania wymienionego przepisu prawa.

Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 21 ustawy SENT wynika, że ważny interes podmiotu, o którym w nim mowa lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu tego podmiotu lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika – czy też podmiotu wysyłającego lub podmiotu odbierającego – lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki po pierwsze w relacji do celów ustawy SENT, zaś po drugie w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, co w tym też kontekście wiąże się z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności. Zwłaszcza w tym jej aspekcie, który odnosi się do tzw. przesłanki niezbędności, której źródłem – w relacji do istoty oraz przedmiotu rozpatrywanej sprawy – jest art. 2 Konstytucji RP (zob. np. wyroki TK w sprawach K 8/07 oraz P 24/12). Wobec funkcji sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w wysokości bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu oraz wobec zobiektywizowanego charakteru odpowiedzialności administracyjnej, ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz odnośnie do braku interesu publicznego (ważnego interesu przewoźnika) w odstąpieniu od jej nałożenia powinna więc uwzględniać – co stanowić przedmiot kontroli sądu administracyjnego – potrzebę rozważenia, czy z punktu widzenia okoliczności stanu faktycznego danej sprawy oraz celów ustawy SENT, wymierzenie kary pieniężnej będzie przydatne i niezbędna dla zapewnienia realizacji celów tej ustawy.

Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena spornego w sprawie zagadnienia nie jest nieprawidłowa, a proponowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podejście do rozumienia funkcji przepisu art. 21 ust. 3 ustawy SENT oraz jego zastosowania, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wobec eksponowania znaczenia konsekwencji wynikających z potrzeby uwzględniania zasady indywidualizacji nakładanej kary pieniężnej oraz zasady proporcjonalności uwzględnia we właściwym stopniu oraz zakresie znaczenie konsekwencji wynikających z celów ustawy SENT w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.

Podkreślając z perspektywy przedstawionych argumentów, że przedmiot regulacji ustawy SENT oraz jej cele ukierunkowane na zapobiegania i przeciwdziałania ryzykom, a także niepożądanych zjawiskom, działaniom i zachowaniom, w tym również nadużyciom towarzyszącym przewozowi i obrotowi towarów wrażliwych wymagały – a to wobec oparcia zasad systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi na założeniu o samokontroli i samodyscyplinie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność podlegającą tej ustawie – stworzenia skutecznych mechanizmów i instrumentów zapewniających efektywność tego systemu, a mianowicie mechanizmu prewencji, w opozycji do stanowiska skarżącego kasacyjnie organu (zob. zwłaszcza s. 22, s. 23, s. 27 uzasadnienia kontrolowanej decyzji) trzeba jednak stanowczo stwierdzić, że ustanowenie na gruncie wymienionej ustawy instytucji sankcji administracyjnej w postaci kar pieniężnych nie zostało zdeterminowane wyłącznie funkcją represyjną i fiskalną, nie ma charakteru obligatoryjnego, a co więcej, że nakładanie kar pieniężnych dalekie jest jednak od automatyzmu.

Jakkolwiek faktem jest, że odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków określonych w ustawie SENT ma charakter zobiektywizowany, zaś sankcja administracyjna ma postać kary pieniężnej bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu, a kary te zostały ukształtowane na stosunkowo wysokim poziomie, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że sam ustawodawca zróżnicował tę wysokości uwzględniając charakter naruszenia, a co za tym idzie – jeżeli nie przede wszystkim – rodzaj i charakter naruszonego obowiązku. Co więcej – a nie jest to bez znaczenia – wobec treści i funkcji art. 21 ust. 3 (art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3) ustawy SENT za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że nakładanie kar pieniężnych nie ma również charakteru automatycznego, albowiem – o czym mowa była powyżej – organ administracji publicznej nie jest pozbawiony uprawnienia odnośnie do oceny celowości jej nałożenia, co nie pozostaje bez wpływu i na ten wniosek, że ustanowienie instytucji kar pieniężnych oraz – jeżeli nie zwłaszcza – ich nakładanie na podstawie wymienionej ustawy, nie było i nie jest determinowane wyłącznie funkcją represyjną. Jest bowiem – co trzeba podkreślić – poprzedzane oceną odnośnie do celowości jej nałożenia determinowaną niezbędnością zapewnienia realizacji celów tej ustawy.

Instytucja kary administracyjnej stanowi nieodłączny element przymusu państwowego, który polega na stosowaniu przymusu typu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacjach dotyczących wykonywania nakazów bądź przestrzegania zakazów ustanowionych przez administrację albo wprost wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Kary pieniężne stanowią więc środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków, zaś przez zapowiedź negatywnych konsekwencji motywują do ich wykonywania (zob. wyrok TK z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie P 9/08). Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji sankcja administracyjna (kara pieniężna) zapewnia poszanowanie i efektywne urzeczywistnianie obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, zaś jej sens tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, dzięki czemu norma sankcjonująca motywuje adresatów norm sankcjonowanych do poszanowania prawa, zaś sama ustawowa groźba jej nałożenia ma charakter dyscyplinujący, przez co przyczynia się do realizacji celów, którym służy wykonywanie sankcjonowanych obowiązków, a także wzmacnia poczucie praworządności (zob. wyrok TK z dnia 15 października 2013 r. w sprawie P 26/11).

Jeżeli więc – co ponownie wymaga podkreślenia – system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi został oparty na założeniu o samokontroli i samodyscyplinie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność podlegającą ustawie SENT, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ustanowienie na gruncie tej ustawy sankcji administracyjnych w postaci kar pieniężnych oraz ich nakładanie przez uprawnione organy administracji zostało zdeterminowane ich funkcją motywacyjną pozostająca w związku z prewencyjnym oddziaływaniem w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym, co odnosi się do wpływu na zachowanie podmiotu, wobec którego jest (może być) stosowana, i w odniesieniu do którego ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym. Ich wysokość zaś, stanowi konsekwencję uwzględnienia znaczenia funkcji ochronnej oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzoną stopniem dolegliwości w relacji do wagi dobra chronionego.

Wobec tego więc, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" interesem publicznym, nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki w relacji do celów ustawy SENT – którymi nie są cele fiskalne, zaś nakładanie kar pieniężnych nie jest celem samym w sobie, co ponownie trzeba podkreślić w opozycji do stanowiska skarżącego kasacyjnie organu – oraz w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a w tym kontekście z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności w aspekcie odnoszącym się do tzw. przesłanki niezbędności, za uzasadniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz ocena odnośnie do braku interesu publicznego w odstąpieniu od jej nałożenia musi uwzględniać zdecydowanie szerszą perspektywę i nie może ograniczać się do motywowania jej – i to jako wiodącym – argumentem sugerującym, że odstąpieniu od nałożenia kary miałyby sprzeciwiać się cele ustawy SENT. Zwłaszcza, gdy – o czym mowa była powyżej – argumentacji tego rodzaju przeciwstawić znaczenie konsekwencji wynikających z treści oraz funkcji art. 21 ust. 3 (art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3) ustawy SENT.

Jeżeli więc, (przypadek) uzasadniony, to między innymi, (przypadek) logiczny, zrozumiały, zasadny, odpowiedni, właściwy, racjonalny, rozsądny oraz sensowny, a także słuszny i usprawiedliwiony, to w niespornych okolicznościach stanu faktycznego sprawy – materializujących się w ustaleniu naruszenia obowiązku przesłania, przed rozpoczęciem przewozu towaru, w zgłoszeniach SENT o nr [...], [...] oraz [...], zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego w odniesieniu do 1.561 l oleju napędowego (zob. w tej mierze wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1113/20, którym uchylono pierwotnie wydane w sprawie orzeczenia Sądu I instancji z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 901/19 ) oraz w ustaleniu zaistnienia naruszenia polegającego na zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym odnośnie do środka transportu, a mianowicie przyczepy o nr rej. [...], którą nie był wykonywany przewóz towaru – za uprawniony należałoby uznać wniosek, że stanowisko organu administracji publicznej odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz odnośnie do braku interesu publicznego (ważnego interesu przewoźnika) w odstąpieniu od jej nałożenia – aby mogło być uznane za prawidłowe – wymagało zdecydowanie bardziej pogłębionej refleksji.

W świetle przedstawionego powyżej podejścia do rozumienia art. 21 ust. 3 ustawy SENT, za uzasadnione należałoby bowiem uznać chociażby oczekiwanie – a to wobec istoty funkcji sankcji administracyjnej (kary pieniężnej) nakładanej na podstawie wskazanej ustawy, o czym była mowa powyżej – odnośnie do potrzeby wykazania i wyjaśnienia celowości nakładania kary pieniężnej za obydwa przypisane stronie naruszenia i w łącznej kwocie 30.000 zł nie zaś za jedno z tych zbiegających się naruszeń, w sytuacji, gdy – jak podkreślono powyżej – wiodące znaczenie należałoby jednak przypisać funkcji motywacyjnej oraz funkcji prewencyjnej kary pieniężnej – której nakładanie nie realizuje, jak podniesiono, celu fiskalnego – a ponadto, gdy – co nie mniej istotne i wymaga podkreślenia – praktyka poprzestawania na nakładaniu kary za jeden spośród pozostających w zbiegu deliktów nie jest jednak obca organom administracji publicznej. W tym też względzie, wobec przypisania stronie naruszenia polegającego na zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym odnośnie do środka transportu, a mianowicie przyczepy o nr rej. [...], którą przewóz towaru nie był wykonywany, za uzasadnione należałoby uznać oczekiwanie odnośnie do potrzeby wyjaśnienia, czy tego rodzaju niezgodność zgłoszenia SENT ze stanem faktycznym rzeczywiście utrudniałaby, czy też wręcz niweczyła realizację celów ustawy SENT. Co więcej – a nie jest to również bez znaczenia – w opozycji do stanowiska skarżącego kasacyjnie organu eksponującego znaczenie okoliczności, że prowadzone wobec strony postępowanie nie jest jedynym, albowiem – jego zdaniem – postępowań takich miałoby być jedenaście, co w konsekwencji miałoby nie pozostawać bez wpływu na wniosek, że "[...] zasada prewencji w przypadku tej Firmy nie zadziała [...]" (zob. s. 12 skargi kasacyjnej) trzeba stwierdzić, że tego rodzaju stanowisko nie znajduje jednak żadnego odzwierciedlenia w zaskarżonej decyzji. Nie wynika z niej, aby wobec strony – w tym zwłaszcza w okresie poprzedzającym naruszenia stwierdzone w dniu 29 lipca 2017 r., a więc również, co nie mniej istotne, w dacie nieodległej od daty wejścia w życie ustawy SENT – były prowadzone jakiekolwiek postępowania w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, a co więcej, aby za naruszenie obowiązków określonych wymienioną ustawą kary te zostały nałożone na stronę. Przywołane stanowisko organu administracji, aby mogło być uznane za przekonujące i prawidłowe, wymagało odwołania się na etapie prowadzonego postępowania wyjaśniającego do konkretnych faktów, których wykazanie mogłyby dopiero stanowić usprawiedliwioną podstawę wnioskowania odnośnie do braku skuteczności dotychczas stosowanych wobec strony środków prawnych. Wobec deficytów postępowania wyjaśniającego, a co za tym idzie wobec deficytów uzasadnienia kontrolowanej decyzji, przywołane stanowisko skarżącego kasacyjnie organu nie może być więc uznane za wystarczające dla wykazania, że dotychczas stosowane środki prawne – a mianowicie środki stosowane w okresie poprzedzającym zaistnienie naruszeń stwierdzonych w dniu 29 lipca 2017 r. – okazały się nieskuteczne, co miałoby w konsekwencji przekonywać o celowości nałożenia kary administracyjnej oraz o braku interesu publicznego (ważnego interesu przewoźnika) w odstąpieniu od jej nałożenia.

W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.