Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 59/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 50-51, art. 57
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145, art. 153
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 22 listopada 2023 r. znak: ZOA-II.7721.20.2021.EMS w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 14 sierpnia 2023 r. znak: PNB.IO.I.5160.31.2021; II. zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie na rzecz H. G. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 listopada 2023 r., znak: ZOA-II.7721.20.2021.EMS Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania H. G., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 14 sierpnia 2023 r., znak: [...], odmawiającą nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie robót budowlanych, polegających na wykonaniu obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacyjną na tarasie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego przy ul. [...] w L. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego odmówił nałożenia na P. S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zrealizowanych robót budowlanych polegających na wykonaniu obiektu małej architektury (pergola pełniąca funkcję rekreacyjną) na tarasie do lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym przy ul. [...] w L..

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 18 czerwca 2021 r. do PINB miasta Lublin wpłynęło pismo H. G. dotyczące nielegalnej zabudowy części tarasu dokonanej przez właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w L..

W związku z ww. zawiadomieniem upoważnieni pracownicy PINB miasta [...] w dniu 13 sierpnia 2021 r. przeprowadzili czynności kontrolne w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. [...] w L.. Z dokonanych ustaleń został sporządzony protokół kontroli oraz dokumentacja fotograficzna. Z treści protokołu kontroli wynika, że na tarasie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na parterze budynku znajduje się drewniana altana rekreacyjna o wymiarach 5,65 m x 3,38 m i powierzchni 19,10 m2. Konstrukcję stanowi sześć drewnianych słupków z mieczami i dwie płatwie oraz dziesięć krokwi. Altana posiada dach płaski z plexi. Przedmiotowy obiekt nie jest przymocowany do ścian konstrukcyjnych budynku. Nie stwierdzono stanu zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego z powodu stanu technicznego wykonanej konstrukcji. Wysokość altany wynosi 2,58 m.

W opisanym stanie faktycznym PINB miasta [...] w oparciu o przepis art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego wydał decyzję z dnia 26 października 2021 r. znak: PNB.IO.I.5160.31.2021, którą odmówił nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu altany ogrodowej/pergoli na tarasie budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w L..

Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym organ II instancji decyzją z dnia 9 marca 2022 r., znak: ZOA-II.7721.20.2021 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W toku ponownego rozpatrywania przez organ I instancji przedmiotowej sprawy do akt sprawy załączono informację z rejestru gruntów z dnia 28 marca 2022 r. dotyczącą działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L..

W dniu 31 marca 2022 r. do PINB miasta [...] wpłynęło pismo "G." [...] Sp. z o.o., w którym wyjaśniono kwestie związane z powierzeniem jej zarządu nieruchomością wspólną położoną w L. przy ul. [...] oraz zakresem pełnionych obowiązków, a także kwestię dotyczącą tarasu, który jest częścią składową lokalu mieszkalnego nr [...] będącego jego odrębną własnością. Do ww. pisma zostały załączone kserokopie potwierdzone za zgodność z oryginałem: aktu notarialnego z dnia 16 grudnia 2013 r. Repertorium A Nr [...], umowy o powierzenie zarządu i zarządzania nieruchomością wspólną oraz rysunki rzutu parteru budynku i przekroju budynku z projektu budowlanego (k. 29-41 akt I instancji).

W dniu 21 kwietnia 2022 r. zostały przeprowadzone przez upoważnionych pracowników PINB miasta [...] oględziny w przedmiotowej sprawie z ustaleń, których został sporządzony protokół oględzin, dwa szkice sytuacyjne oraz dokumentacja fotograficzna.

Biorąc pod uwagę całość zebranego materiału dowodowego organ I instancji decyzją z dnia 11 lipca 2022 r., znak: PNB.IO.I.5160.31.2021, wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne i odstąpił od obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu obiektu budowlanego (pergoli), pełniącego funkcję rekreacyjną na tarasie budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w L..

W wyniku rozpatrzenia odwołania H. G. od decyzji PINB miasta L. z dnia 11 lipca 2022 r., LWINB decyzją z dnia 26 września 2022 r., znak: ZOA-II.7721.20.2021 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W związku z powyższym w dniu 4 listopada 2022 r. zostały przeprowadzone w przedmiotowej sprawie przez upoważnionych pracowników PINB miasta [...] oględziny z ustaleń których sporządzono protokół oględzin i dokumentację fotograficzną.

W ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r., znak: PNB.IO.I.5160.31.2021, wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu pergoli pełniącej funkcję rekreacyjną na tarasie budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w L..

Po rozpoznaniu przedmiotowej sprawy w trybie odwoławczym organ II instancji w dniu 28 lutego 2023 r. wydał decyzję znak: ZOA-II.7721.20.2021, którą uchylił ww. decyzję PINB miasta [...] z dnia 27 grudnia 2022 r., znak: PNB.IO.I.5160.31.2021 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu 12 maja 2023 r. upoważnieni pracownicy PINB miasta [...] przeprowadzili oględziny na podstawie, których ustalono, że na tarasie lokalu mieszkalnego nr [...] znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej. Stan techniczny ww. obiektu nie uległ zmianie od ustaleń dokonanych podczas poprzednich oględzin przeprowadzonych w dniu 4 listopada 2022 r. oraz w dniu 21 kwietnia 2022 r. Konstrukcja obiektu wykonana z sześciu słupów nie jest przytwierdzona do podłoża, co zostało utrwalone w dokumentacji fotograficznej. Słupy również nie zostały przymocowane do murku okalającego taras i pod trzy słupy od strony wschodniej wstawiono drewniane deseczki. Potwierdzono dotychczasowe ustalenia dokonane podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 21 kwietnia 2022 r. czy w dniu 4 listopada 2022 r. odnośnie elementów konstrukcji, ich przekroju, połączenia, a także faktu, iż wykonana konstrukcja nie stwarza zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego. Jest ona samonośna, a więc nie jest połączona z budynkiem i została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną. Wysokość ww. konstrukcji wynosi 2,60 m od strony wschodniej i 2,51 m przy słupkach przy murku okalającym taras od strony zachodniej. Od tej strony została zamontowana rynna odprowadzająca wodę z powierzchni dachu. Według oświadczenia złożonego przez P. S. od samego początku wykonania ww. konstrukcji tj. od ponad dwóch lat do dnia dzisiejszego nic niepokojącego się nie działo pomimo różnych warunków atmosferycznych. Konstrukcja nie przemieszczała się i nie podrywała. Z ustaleń dokonanych podczas oględzin został sporządzony protokół oględzin, szkic sytuacyjny oraz dokumentacja fotograficzna.

P. S. w dniu 31 maja 2023 r. przedłożył do organu I instancji orzeczenie techniczne z dnia 23 maja 2023 r. sporządzone przez inż. G. S. dotyczące kwestii prawidłowości wykonania przedmiotowej konstrukcji, która została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stwarza nikomu zagrożenia, a także na okoliczność, iż żaden z jej elementów nie jest zamocowany do ścian budynku mieszkalnego wielorodzinnego czy też murku okalającego taras.

Na podstawie ww. zgromadzonych dowodów w przedmiotowej sprawie w dniu 14 sierpnia 2023 r. PINB miasta [...] wydał na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego zaskarżoną decyzję znak: PNB.IO.I.5160.31.2021. W uzasadnieniu wydanej ww. decyzji organ I instancji stwierdził, że wykonaną na tarasie przynależnym do lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w L. konstrukcję uznał za pergolę, będącą z kolei obiektem architektury ogrodowej, który jest według Prawa budowlanego zaliczony jest do obiektu małej architektury. Realizacja ww. obiektu na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 19 Prawa budowlanego zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania stosownego zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a ponadto została wykonana w sposób, który nie stwarza żadnego zagrożenia.

W wyniku odwołania wniesionego przez H. G. w sprawie orzekał Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, który decyzją z dnia 22 listopada 2023 r., znak: ZOA-II.7721.20.2021.EMS uchylił rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego orzekł reformatoryjnie o odmowie nałożenia na P. S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zrealizowanych robót budowlanych polegających na wykonaniu obiektu małej architektury (pergola pełniąca funkcję rekreacyjną) na tarasie do lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym przy ul. [...] w L..

Jak wyjaśnił organ II instancji przedmiotem przeprowadzonego postępowania administracyjnego stała się realizacja na tarasie przynależnym do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w L., stanowiącym własność pana P. S., konstrukcji drewnianej składającej się z sześciu słupów o wymiarach 13 cm x 13 cm spiętych dwoma płatwiami o wymiarach 13 cm x 13 cm w dwóch rzędach, dziewięciu krokwi o wymiarach 12 cm x 6 cm i mieczy, na których wsparte są płatwie i która została zadaszona za pomocą arkuszy poliwęglanowych.

Organ odwoławczy podziela stanowisko zaprezentowane przez PINB miasta [...] odnośnie zakwalifikowania ww. obiektu jako obiektu małej architektury ściśle innej architektury ogrodowej - stwierdzając, iż jest to pergola.

W ocenie organu istotną kwestią w sprawie było wyjaśnienie czy ww. pergolę należy zakwalifikować jako obiekt samodzielny pod względem technicznym, tj. czy posiada samodzielność konstrukcyjną, czy też jest obiektem połączonym z elementami konstrukcyjnymi budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Jeżeli bowiem jest połączona z budynkiem mieszkalnym poprzez wykorzystanie w swojej konstrukcji elementów tego obiektu, wykluczyć należy jej samodzielność konstrukcyjną. Stwierdzenie bowiem braku fizycznego oddzielenia powoduje, że pergola stanowić będzie element, część budynku.

W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie dowodowe w dniu 12 maja 2023 r. w postaci oględzin w sposób wnikliwy i jednoznaczny potwierdziły ustalenia dokonane podczas oględzin w dniu 4 listopada 2022 r., iż wykonany na tarasie przynależnym do lokalu mieszkalnego nr [...] obiekt nie jest połączony z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, a więc nie można uznać aby wykonane roboty budowlane można było zakwalifikować jako przebudowę obiektu, o czym mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, jak też by nastąpiła rozbudowa obiektu zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż wykonane roboty budowlane nie doprowadziły do utworzenia nowego, zamkniętego ścianami (przegrodami budowlanymi) pomieszczenia w przestrzeni tarasu, a w konsekwencji nie powiększyły kubatury budynku. Dokonane ustalenia podczas oględzin, które zostały utrwalone w postaci protokołu oględzin i dokumentacji fotograficznej wykazują niezbicie, iż słupy konstrukcji nie są przymocowane do murku okalającego taras, jak i nie są przymocowane do ściany zewnętrznej budynku. To samo dotyczy zadaszenia. Słupki nie są także przytwierdzone do podłoża. Są one ustawione na betonowych płytach stanowiących podłogę na tarasie. Ustawienie pod konkretne słupy od strony wschodniej deseczek dystansowych miało na celu uzyskanie lekkiego pochylenia dachu z uwagi na spływ wody opadowej. Wykonana konstrukcja jest więc samonośna i jest samodzielnym obiektem. Powyższą okoliczność potwierdza także orzeczenie techniczne sporządzone w dniu 23 maja 2023 r. przez inż. G. S., posiadającego stosowne uprawnienia budowlane i sprawującego samodzielne funkcje techniczne w budownictwie.

Jak stwierdził organ odwoławczy wykonana pergola jako samodzielny obiekt budowlany, stanowiąca obiekt małej architektury - zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 19 Prawa budowlanego, nie wymagała pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego (zgodnie bowiem z treścią art. 29 ust. 2 pkt 19 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych), a więc nie można uznać aby została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. W związku z powyższym w sprawie nie mógł mieć zastosowanie tryb określony w przepisie art. 48 Prawa budowlanego i dlatego rozważono zastosowanie przepisów określonych w art. 50-51 Prawa budowlanego.

Organ podkreślił, że w trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego stwierdzono, że ww. obiekt nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, co potwierdzają ustalenia podczas oględzin w dniach: 13 sierpnia 2021 r., 4 listopada 2022 r., 12 maja 2023 r., jak też orzeczenie techniczne z dnia 23 maja 2023 r. sporządzone przez inż. G. S., a także nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jego realizacja nie wymagała zgody Wspólnoty Mieszkaniowej.

Organ II instancji stwierdził, że taras, na którym została ustawiona przedmiotowa pergola nie jest częścią nieruchomości wspólnej i stanowi część składową lokalu mieszkalnego nr [...], gdyż taras ten jest przeznaczony do użytku wyłącznie mieszkańców lokalu mieszkalnego nr [...], a nie mieszkańców innych lokali znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Dostęp do ww. tarasu jest z lokalu mieszkalnego nr [...] i jest on połączony funkcjonalnie z tym lokalem mieszkalnym. Taras ten nie jest przechodni, a więc nie istnieje ogólnodostępne dojście do niego. Nie został on zaprojektowany z funkcją zapewnienia innym mieszkańcom przejścia do swoich lokali mieszkalnych czy usługowych. Taras nie został zaprojektowany do celów rekreacyjnych ogółu mieszkańców, jak też podczas jego realizacji, tj. podczas budowy powyższa koncepcja projektu nie została zmieniona zarówno przez projektanta jak i wykonawcę robót budowlanych. Tak więc podkreślić należy, że koncepcją architektoniczną wykonanego budynku było m.in. istnienie tarasów przynależnych do poszczególnych konkretnych lokali mieszkalnych położonych na parterze. Powyższe okoliczności wynikają nie tylko ze wszystkich oględzin dokonanych przez upoważnionych pracowników PINB miasta [...] podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego, ale także z dokumentacji budowlanej (zatwierdzony projekt budowlany - rysunek rzutu parteru: k. 31 i k. 82 akt I instancji, udzielone pozwolenie na budowę: k. 78-80 akt I instancji, oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu inwestycji zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę: k. 84 akt I instancji, protokół kontroli obowiązkowej zakończonej budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w L.: k. 76-77 akt I instancji, udzielone pozwolenie na użytkowanie: k. 81 akt I instancji).

Organ, odwołując się do orzecznictwa sądowo-administracyjnego oraz biorąc pod uwagę dokonane w sprawie ustalenia (potwierdzające, że ustawiona na płytkach betonowych stanowiących posadzkę tarasu pergola zajmuje wewnętrzną przestrzeń tarasu) uznał, że właściciel lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. [...] w L. miał prawo bez zgody Wspólnoty Mieszkaniowej zagospodarować sobie przestrzeń tarasu przynależnego do jego lokalu mieszkalnego poprzez realizację ww. pergoli bez ingerencji w konstrukcję, elementy zewnętrzne budynku, gdyż elementami tarasu, które służą wyłącznie do zaspokajania potrzeb właściciela, jest wewnętrzna przestrzeń tarasu wyodrębniona podłogą oraz posadzka niestanowiąca elementu izolacji budynku w postaci położonych na płycie tarasu płyt betonowych.

Jednocześnie organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie było wymogu oceny czy wykonane roboty budowlane związane z realizacją ww. pergoli są zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W opisanym stanie faktycznym Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie uznał, że nie zachodzą przypadki, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 Prawa budowlanego. W tej sytuacji brak było podstaw do podejmowania przez organ nadzoru budowlanego działań doprowadzających ww. inwestycję do zgodności z prawem. Z uwagi na okoliczność, iż w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji błędnie organ I instancji wskazał na przepis art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego zamiast na przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego oraz nie wskazał adresata decyzji, organ II instancji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB miasta [...] z dnia 14 sierpnia 2023 r. znak: PNB.IO.I.5160.31.2021 i orzekł co do istoty sprawy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że błędne jest przekonanie pani H. G., reprezentowanej przez adw. M. K., że o przynależności tarasu do lokalu mieszkalnego nr [...] decydowałby zapis w akcie notarialnym. Okoliczność braku takiego zapisu (§ 1 pkt c) w przedłożonym w trakcie prowadzonego postępowania akcie notarialnym Repertorium A Nr [...] z dnia 16 grudnia 2013 r. nie świadczy o tym, że ww. taras nie jest przynależny do tego lokalu mieszkalnego, gdyż nie wszystkie pomieszczenia pomocnicze, jak również balkony i tarasy muszą być ujęte w akcie notarialnym, zwłaszcza jeśli nie liczą się do powierzchni użytkowej (tak jak w przypadku tarasu czy balkonu). Błędne jest twierdzenie, że w sprawie nie istnieją żadne dowody świadczące o przynależności tarasu do lokalu mieszkalnego nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ II instancji wskazał dowody, które świadczą o tym.

Organ, odnosząc się do kwestii dotyczącej braku możliwości uczestniczenia w dokonanych przez organ I instancji oględzinach, stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie mają takiej możliwości, aby wbrew woli właściciela nieruchomości spowodować wejście na jego teren innej osoby, jeżeli nawet jest ona stroną postępowania, na którym mają być przeprowadzone oględziny (por. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 872/14 z dnia 4 grudnia 2015 r.).

Decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie została zaskarżona przez H. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wyjaśnienia w sposób prawidłowy przez LWINB w [...] w ślad za PINB m. [...]) stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym rodzaju robót budowlanych, które zostały wykonane na tarasie przylegającym do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w L. przez właściciela tego lokalu P. S., i ustaleniu w sposób błędny, że na przedmiotowym tarasie został wybudowany (wykonany) obiekt małej architektury w postaci pergoli, na wykonanie którego nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę oraz dokonanie zgłoszenia, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, podczas gdy w rzeczywistości na ww. tarasie nie została wybudowana pergola, lecz wykonane zostało zadaszenie części tarasu stanowiące przebudowę budynku przy ul. [...] w L., co powinno skutkować nakazaniem właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] dokonania rozbiórki tego zadaszenia;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wyjaśnienia w sposób prawidłowy przez LWINB w [...] (w ślad za PINB m. [...]) stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym wpływu wykonanego na tarasie przylegającym do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w L. zadaszenia na bezpieczeństwo ludzi i mienia, przy równoczesnym braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym wpływu zadaszenia na środowisko, i ustaleniu w sposób błędny, że przedmiotowe zadaszenie zostało wykonane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej (ze sztuką budowlaną) i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, w oparciu o nieprawidłowo ocenione okoliczności faktyczne stwierdzone podczas oględzin tarasu oraz w oparciu o dowód z dokumentu w postaci "orzeczenia technicznego" z dnia 23.05.2023 r. (sporządzonego na prywatne zlecenie), które zostało opracowane w sposób nierzetelny, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, podczas gdy w rzeczywistości ww. zadaszenie zostało wykonane w sposób rażąco sprzeczny z zasadami wiedzy technicznej i powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, co jednoznacznie wynika z okoliczności faktycznych stwierdzonych podczas oględzin, tarasu, które to oględziny ponadto w części zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, albowiem w ich ramach nie zbadano ciężaru wykonanej konstrukcji zadaszenia, a także nie objęły one swoim zakresem oględzin stropu nad garażem podziemnym, stanowiącego podstawę tarasu, co powinno skutkować nakazaniem właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] dokonania rozbiórki tego zadaszenia;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wyjaśnienia przez LWINB [...] iw ślad za PINB m. [...]) stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym dopuszczalności wykonania konstrukcji drewnianej stanowiącej zadaszenie tarasu w świetle postanowień projektu architektoniczno-budowlanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. [...] w L., i zaniechaniu zgromadzenia w toku postępowania tego dokumentu, a następnie przeprowadzenia z niego dowodu, pomimo tego że wskazana okoliczność ma istotne znaczenie w sprawie, natomiast projekt architektoniczno-budowlany może zawierać postanowienia dotyczące powyższego zagadnienia, oraz pomimo tego że w toku postępowania zgłosiłam stosowny wniosek dowodowy w tym zakresie;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wyjaśnienia w sposób prawidłowy przez LWINB w [...] (w ślad za PINB m. [...]) stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym statusu prawnorzeczowego tarasu przylegającego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w L., która to okoliczność ma wpływ na dopuszczalność wykonywania robót budowlanych jego obrębie przez właściciela lokalu, i zaniechaniu zgromadzenia w. toku postępowania aktu notarialnego obejmującego ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...] oraz umowę nabycia prawa własności tego lokalu przez pierwszego nabywcę oraz aktu notarialnego obejmującego umowę nabycia lokalu przez P. S., a następnie przeprowadzenia dowodu z tych dokumentów, pomimo tego że mogą one zawierać postanowienia mające wpływ na ustalenie statusu prawnorzeczowego tarasu, oraz pomimo tego że w toku postępowania zgłosiłam stosowny wniosek dowodowy w tym zakresie.

Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie oraz o uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na błędnym uznaniu przez organy obu instancji, że sporny obiekt powinien być kwalifikowany jako obiekt małej architektury – pergola, jak też na niedostatecznym wyjaśnieniu tego czy przedmiotowy obiekt został wykonany w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego, orzekł o odmowie nałożenia na P. S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem zrealizowanych robót budowlanych polegających na wykonaniu obiektu małej architektury (pergola pełniąca funkcję rekreacyjną) na tarasie do lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym przy ul. [...] w L..

W istocie Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie orzekł w sprawie w sposób tożsamy z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego miasta L., zaś potrzeba orzeczenia co do istoty sprawy wynikała wyłącznie z tego, że organ I instancji błędnie w decyzji wskazał na przepis art. 51 ust. 2 prawa budowlanego zamiast na przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego oraz nie wskazał adresata decyzji.

Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowiły przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b.").

Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, w ślad za Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego miasta Lublin, uznał, że sporny obiekt powinien zostać zakwalifikowany jako obiekt małej architektury - pergola.

W konsekwencji tego organ uznał, że wykonanie takiego obiektu, tj. pergoli nie wymagało pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, w związku z czym sprawie nie mógł mieć zastosowanie tryb określony w przepisie art. 48 prawa budowlanego, lecz przepisy określone w art. 50-51 prawa budowlanego, jak też, że w sprawie nie zachodzą przypadki, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 prawa budowlanego oraz brak jest wymogu oceny czy wykonane roboty budowlane związane z realizacją pergoli są zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zakwalifikowanie przez organ spornego obiektu jako pergoli stanowiło więc podstawę do wyboru trybu prowadzonego postępowania jako tzw. postępowania naprawczego z art. 50-51 prawa budowlanego, jak również stanowiło punkt odniesienia do oceny czy sporny obiekt został wykonany w sposób zgodny z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.

Dokonane przez organ w tym zakresie ustalenia i oceny są wadliwe z tego podstawowego względu, że spornego obiektu nie można uznać za obiekt małej architektury – pergolę.

Organ odwoławczy w tym kontekście wyjaśnił, że w prawie budowlanym nie definiuje się pojęcia "pergola". W związku z powyższym dla dopasowania charakterystyki technicznej wykonanej przedmiotowej konstrukcji, która została w sposób jednoznaczny ustalona przez upoważnionych pracowników PINB miasta [...] w trakcie oględzin dokonanych w dniu 4 listopada 2022 r. a także w dniu 12 maja 2023 r. sięgnięto do słownika języka polskiego, w którym zawarte jest pojęcie "pergola", przez którą rozumie się budowlę ogrodową składającą się z szeregu kolumn podtrzymujących drewnianą kratownicę, oplecioną pnącymi roślinami (por. "Mały słownik języka polskiego" pod redakcją E. Sobol, PWN, W-wa 2000, s. 648). W słowniku PWN wyjaśniono, iż pergola to budowla ogrodowa składająca się z jednego lub dwóch rzędów słupów, kolumn itp. podtrzymujących poziomą konstrukcję kratową oplecioną pnącymi roślinami. Pojęcie pergoli według słownika języka polskiego odpowiada pojęciu "innego obiektu architektury ogrodowej", ujętym w pojęciu "obiektu małej architektury". Tak więc przyjmuje się, że pergola jako obiekt małej architektury, stanowi dekoracyjny element ogrodu lub tarasu, ale także służy jako osłona przed słońcem i deszczem, a także stanowić może miejsce do wypoczynku, czy też może również służyć jako miejsce do przechowywania mebli ogrodowych czy narzędzi.

Co do zasady stanowisko takie należy podzielić, jednakże prowadzi ono do wniosków odmiennych od przyjętych przez organy obu instancji albowiem istnienie na tym obiekcie pokrycia wykonanego z arkuszy poliwęglanowych (zadaszenia) wyklucza możność kwalifikowania tego obiektu jako pergoli.

Już odwołując się do definicji słownikowych przytoczonych przez organ zauważyć należy, że wg słownika języka polskiego "pergola" to budowla ogrodowa składającą się z szeregu kolumn podtrzymujących drewnianą kratownicę, oplecioną pnącymi roślinami. Analogicznie pojęcie to definiuje słownik PWN, w którym wyjaśniono, że pergola to budowla ogrodowa składająca się z jednego lub dwóch rzędów słupów, kolumn itp. podtrzymujących poziomą konstrukcję kratową oplecioną pnącymi roślinami.

Pod pojęciem pergoli rozumieć należy zatem budowlę ogrodową składającą się z szeregu kolumn podtrzymujących poziomą drewnianą kratownicę, oplecioną pnącymi roślinami.

Centralnym elementem pergoli pozostaje zatem pozioma konstrukcja kratowa opleciona pnącymi roślinami.

Istnienie na obiekcie pokrycia z arkuszy poliwęglanowych (zadaszenia) sprawia, że taka cecha, czy też funkcja pergoli, zostaje całkowicie pominięta.

Oczywiście rację ma organ, że pergola służy także jako osłona przed słońcem i deszczem, jednakże funkcję taką pełni roślinność pnąca się po poziomej konstrukcji kratowej, a nie zadaszenie.

Sporny obiekt posiada zaś pokrycie z arkuszy poliwęglanowych (zadaszenie), które wraz z zamontowaną rynną odprowadza wodę z powierzchni dachu.

Zgodzić można się również z twierdzeniem, że brak roślinności na konstrukcji, zwłaszcza o charakterze czasowym, nie zawsze będzie oznaczać, że obiektu nie można uznać za pergolę.

Jednakże przy kwalifikowaniu obiektów budowlanych, oprócz ich cech charakterystycznych, ważna jest także funkcja jaką obiekty te pełnią lub mogą pełnić.

Istnienie na przedmiotowym obiekcie trwałego zadaszenia wyklucza możność oplecenia poziomej konstrukcji kratowej rosnącą roślinnością.

Podkreślić należy także, że w taki też sposób kwestia ta jest również rozstrzygana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na co trafnie zwróciła uwagę skarżąca odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1446/15, w którym wskazano, że pergola to lekka, ażurowa budowla ogrodowa składająca się z szeregu kolumn podtrzymujących drewnianą kratownicę, oplecioną pnącymi roślinami, nie zaś pokryte płytami przedłużenie dachu.

W ocenie Sądu istnienie na spornym obiekcie pokrycia wykonanego z arkuszy poliwęglanowych (zadaszenia) wyklucza możność kwalifikowania tego obiektu jako pergoli.

Powyższe oznacza, że dokonane przez organ ustalenia i oceny odnośnie wykonania obiektu w sposób zgodny z prawem są wadliwe albowiem to zakwalifikowanie przez organ przedmiotowego obiektu jako pergoli stanowiło podstawę wyboru trybu prowadzonego postępowania jako tzw. postępowania naprawczego z art. 50-51 prawa budowlanego, jak również stanowiło punkt odniesienia do oceny czy sporny obiekt został wykonany w sposób zgodny z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.

W ocenie Sądu organ w sposób niedostateczny wyjaśnił także to czy sporny obiekt został wykonany w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Organ w tym zakresie odwołał się do wyników przeprowadzonych oględzin oraz orzeczenia technicznego z dnia 23 maja 2023 r. sporządzone przez inż. G. S..

Oględziny przeprowadzone w sprawie, zgodnie ze swą istotą sprowadzały się, do stwierdzeniach zewnętrznych cech charakterystycznych przedmiotowego obiektu i jego otoczenia. Nie zawierają one rozważań oraz analiz dotyczących możliwości zagrożenia przez obiekt bezpieczeństwu ludzi lub mienia.

Rozważań takich i analiz nie zawiera również orzeczenie techniczne z dnia 23 maja 2023 r. sporządzone przez inż. G. S..

Pomijając już nawet niespotykaną obecnie w profesjonalnym obrocie formę tego dokumentu, który sporządzony został pismem ręcznym i częściowo, co do poszczególnych wyrazów, jest po prostu nieczytelny, dokument ten zawiera lakoniczne stwierdzenie co do tego, że sporna konstrukcja "nikomu nie zagraża" (k.172 akt administracyjnych).

Stanowisko takie nie zostało w żaden sposób uzasadnione, ani też teza taka nie została oparta na jakichkolwiek przedstawionych w piśmie analizach.

Stopień motywowania zawartego w tym piśmie stanowiska co do tego, że sporna konstrukcja "nikomu nie zagraża" jest więc zerowy.

W kwestii zatem oceny czy sporny obiekt został wykonany w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia organ nie powinien poprzestawać na bliżej nieuzasadnionym pojedynczym stwierdzeniu zawartym w piśmie inż. G. S., lecz powinien w tym przedmiocie dokonać własnych rozważań oraz analiz.

W ocenie Sądu kwestia ta nie powinna być uznawana za oczywistą i bezdyskusyjną.

Sporny obiekt jest dość dużą konstrukcją o wymiarach 5,65 m x 3,38 m i powierzchni 19,10 m2, przykrytą zadaszeniem wykonanym z płyt poliwęglanowych.

Powierzchnia tego obiektu, w tym jego zadaszenia, jest dość duża i wynosi prawie 20 m2.

Obiekt ten nie jest trwale związany z ziemią. Nie jest on w ogóle przymocowany, ani do elementów konstrukcyjnych budynku, ani nawet do płyt tarasowych, na których konstrukcja została postawiona.

Organy powinny więc w szczególności ocenić, czy nie istnieje niebezpieczeństwo przesunięcia się, czy też wręcz wywrócenia się tego obiektu, w przypadku wystąpienia bardzo silnych podmuchów wiatru.

W sprawie zabrakło tego rodzaju rozważań i analiz, co oznacza, że organ nie wyjaśnił i nie rozpatrzył należycie tego czy sporny obiekt został wykonany w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Odnosząc się do tego, czy o przynależności tarasu do lokalu mieszkalnego nr [...] decydowałby odpowiedni i dotyczący wprost tej kwestii zapis w akcie notarialnym zgodzić należałoby się z organem, że co do zasady brak takiego zapisu w sporządzonej w formie aktu notarialnego umowie o ustanowienie odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności lokalu nie świadczy jeszcze o tym, że taras nie jest przynależny do danego lokalu mieszkalnego, gdyż nie wszystkie pomieszczenia pomocnicze, jak również balkony i tarasy muszą być ujęte w akcie notarialnym, zwłaszcza jeśli nie liczą się do powierzchni użytkowej lokalu (tak jak w przypadku tarasu czy balkonu).

Stwierdzenie takie ma jednakże charakter czysto hipotetyczny albowiem w celu jego weryfikacji należałoby przede wszystkim dokonać analizy zapisów widniejących w akcie notarialnym, którym ustanowiono odrębną własność lokalu nr [...] i przeniesiono własność tego lokalu.

Organ I instancji zwrócił się wprawdzie do zarządcy nieruchomości o wyjaśnienie tej kwestii i nadesłanie dotyczących tej kwestii dokumentów, zaś zarządca nieruchomości nadesłał wraz innymi dokumentami także kopię aktu notarialnego, jednakże analiza tego dokumentu, tj. kopii aktu notarialnego z dnia 16 grudnia 2013 r. Repertorium A Nr [...] (k.35-40 akt administracyjnych), wskazuje, że dotyczy on lokalu nr [...], a więc innego lokalu niż lokal mieszkalny nr [...].

Co więcej treść pisma zarządcy nieruchomości z dnia 24 marca 2022 r. wskazuje na to, że kopia aktu notarialnego Rep. A Nr [...] przesłana została jedynie jako dowód powierzenia zarządu nieruchomością firmie "G." [...] sp. z o.o. (k.41 akt administracyjnych).

Pomimo tego organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołuje się do aktu notarialnego Rep. A Nr [...] jako aktu kształtującego sytuację prawną lokalu nr [...] (vide strona 10 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Organ powinien zatem wyjaśnić tą niezgodność i ponownie zwrócić się do zarządcy nieruchomości o nadesłanie kopii umowy dotyczącej właściwego lokalu mieszkalnego nr [...], który obecnie należy do uczestnika P. S..

Po uzyskaniu kopii właściwej umowy organ powinien dokonać analizy jej treści w celu ustalenia czy taras jest przynależny do lokalu mieszkalnego nr [...].

Dopiero, gdyby okazało się, że umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu i przeniesienie własności lokalu wprost nie reguluje tej kwestii organ powinien ocenić czy przedmiotowy taras przynależy do lokalu mieszkalnego nr [...] w świetle przepisów obowiązującego prawa oraz wszystkich innych dowodów i okoliczności faktycznych ujawnionych w sprawie.

W kwestii tego, czy dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne było posiadanie przez organy nadzoru budowlanego kompletnego projektu budowlanego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L. istotnie zauważyć należy brak konsekwencji w ocenach Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie.

Z jednej strony organ odwoławczy uchylając na wcześniejszym etapie rozpoznania sprawy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin wytykał organowi I instancji, że "w dalszym ciągu brak jest kompletnego projektu budowlanego" (strona 7 uzasadnienia decyzji z dnia 26 września 2022 r., znak: ZOA-II.7721.20.2021 – k.54 akt administracyjnych).

Natomiast w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie było konieczne załączanie kompletnego projektu budowlanego dotyczącego budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w L..

Niekonsekwencja ta nie ma jednakże znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkiem organów było dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Obowiązki te dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego było wykonanie na tarasie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w L., konstrukcji drewnianej, zadaszonej za pomocą arkuszy poliwęglanowych.

Dla wyjaśnienia i rozpatrzenia takiego przedmiotu sprawy istotna była tylko ta część projektu budowlanego, która dotyczyła tego właśnie elementu budynku.

Co do zasady więc w sprawie nie istniała konieczność dołączenia do akt całego, kompletnego projektu budowlanego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L., zwłaszcza w sytuacji, gdy dotyczące tej kwestii zarzuty strony skarżącej miały charakter jedynie hipotetyczny.

Zauważyć należy także, że Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie także w orzeczeniach kasatoryjnych każdorazowo podkreślał, że konieczne jest zgromadzenia dokumentacji projektowej w zakresie niezbędnym w niniejszej sprawie, tj. dotyczącym lokalu mieszkalnego n11 oraz tarasu znajdującego się przy tym lokalu.

Ze stwierdzeniem takim należy się w pełni zgodzić.

Podsumowując należy stwierdzić, że zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na błędnym uznaniu przez organy obu instancji, że sporny obiekt powinien być kwalifikowany jako obiekt małej architektury – pergola, jak też na niedostatecznym wyjaśnieniu tego czy przedmiotowy obiekt został wykonany w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Zaniechanie przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie należytego wyjaśnienia i rozpatrzenia tych okoliczności sprawia, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naruszenie to dotyczyło wyjaśnienia okoliczności, które miały podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustalenia czy wykonanie na tarasie przynależnym do lokalu mieszkalnego nr [...] konstrukcji drewnianej zadaszonej za pomocą arkuszy poliwęglanowych nastąpiło w sposób zgodny z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi oraz rozważenia czy w związku z realizacją tego obiektu istnieje konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Powyższe oznacza, że naruszenia te kwalifikować należało jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Organ w tym zakresie dopuścił się także naruszenia prawa materialnego, wadliwie w takiej sytuacji stosując art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 57.ust. 7 prawa budowlanego. Naruszenie to dotyczyło okoliczności, które warunkowały możność prowadzenia postępowania naprawczego i wydania decyzji na podstawie art. 50-51 prawa budowlanego, co sprawia, że kwalifikować należy je jako mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

Jako, że uchybień takich dopuściły się organy obu instancji, oprócz zaskarżonej decyzji, uchylono także decyzję organu pierwszej instancji (art. 135 p.p.s.a.).

Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem I instancji, celem ponownego rozpatrzenia. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionych wyżej ocen prawnych (art. 153 p.p.s.a.).

W ponowionym postępowaniu organ powinien w pierwszym rzędzie uzupełnić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy o kopię (odpis) umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i przeniesienie własności lokalu dotyczącą lokalu mieszkalnego nr [...]

Mając na uwadze charakter, funkcje i usytuowanie spornej konstrukcji organ powinien dokonać właściwej kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego albowiem to właśnie stanowić będzie podstawę do wyboru trybu prowadzonego postępowania, jak również punkt odniesienia do oceny czy sporny obiekt został wykonany w sposób zgodny z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.

Jak się wydaje, przy wykluczeniu możliwości kwalifikowania przedmiotowego obiektu jako pergoli, w grę wchodzi możliwość uznania przedmiotowego obiektu bądź za urządzenie budowlane, bądź też za altanę, a więc w istocie rodzaj wiaty, przy czym ostateczna ocena w tym względzie należy do organu nadzoru budowalnego.

Organy rozpatrzą następnie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględnią przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych. Sporządzając uzasadnienie decyzji organy zadbają o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na koszty poniesione przez skarżącą składały się kwoty: 500 zł uiszczonego wpisu, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł.