Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1187/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 271 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant asystent sędziego Antoni Cypryjański po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 498/22 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gryficach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr SZ.ZUO.1.051.10.2022.IW w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w Gryficach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 498/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gryficach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ, Dyrektor) z 5 kwietnia 2022 r., nr SZ.ZUO.1.051.10.2022.IW w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka P. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca kasacyjnie, spółka) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.; dalej: Prawo wodne, p.w.) poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dyrektora wydaną z oczywistym naruszeniem przepisu prawa materialnego, a to art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz dokonanie błędnej wykładni art. 271 ust. 2 Prawa wodnego polegające na całkowitym pominięciu czynnika proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych, podczas gdy czynnik ten stanowi podstawę ustalenia opłaty stałej za pobór wód, a w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy opłata została naliczona z naruszeniem art. 271 ust. 2 Prawa wodnego,

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, gdyż WSA stwierdza jedynie, że nie należało uwzględniać tego kryterium proporcji, a także że organ wydający decyzję w sprawie prawidłowo przy obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód wskazał, że nie uwzględnia się wartości tego stosunku i że skład orzekający nie podziela wyroków sądów administracyjnych uchylających decyzje, ze względu właśnie na pominięcie przez organy przy obliczaniu opłaty stałej ww. stosunku ilości wody wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym do dostępnych zasobów wody podziemnej w ujęciu, przy czym w zaskarżonym wyroku WSA w żaden sposób nie uzasadnia, ani nie przedstawia prawnej argumentacji dla swojego stanowiska;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu, iż przepis ten stanowi prawidłową podstawę zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzja nie uwzględnia proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych oraz poprzez uznanie, iż przeliczenie parametru maksymalnej ilości pobieranej wody na godzinę do współczynnika m3/s jest prawidłowe, w sytuacji gdy przeliczeniu podlega maksymalna ilość pobieranej wody w ciągu roku, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych.

Podnosząc tak sformułowane zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, ewentualnie uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że opłata stała za pobór została określona bez uwzględnienia stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia do dostępnych zasobów wód podziemnych, co przesądza o nieprawidłowym zastosowaniu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji wskazując, że nie podziela poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, w żadnym zakresie nie uzasadnia, z jakich powodów wykładnia przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego nakazuje pominąć proporcję ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Następnie spółka zauważyła, że skoro przepis art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne nakazuje uwzględnić przy obliczaniu opłaty stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych, to całkowicie chybione jest stanowisko Sądu I instancji, w którym WSA stwierdza, iż przy obliczaniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie należało uwzględniać tego kryterium proporcji, a także że organ wydający decyzję w sprawie prawidłowo przy obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód wskazał, że nie uwzględnia się wartości tego stosunku.

Spółka podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, zatem podlegała uchyleniu, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Co więcej, zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji sporządził uzasadnienie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem w żadnym zakresie WSA nie uzasadnił przyjętego stanowiska, wedle którego organ prawidłowo pominął kryterium stosunku ilości wody pobranej do dostępnych wód podziemnych, nie przedstawił powodów, dla których nie należy w tym przypadku stosować wykładni literalnej przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, nie przedstawił żadnej argumentacji prawnej przemawiającej za prawidłowością dokonanej przez skład orzekający wykładni art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, a wreszcie uzasadnienie zawiera twierdzenia ze sobą sprzeczne.

Pismem z 18 kwietnia 2023 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz Dyrektora kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania wykładni art. 271 ust. 2 Prawa wodnego (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji) w zakresie w jakim, w ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji pominął czynnik proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych oraz wadliwie uznał, że przeliczenie parametru maksymalnej ilości pobranej wody na godzinę do współczynnika m3/s jest prawidłowe, w sytuacji gdy przeliczeniu podlega maksymalna ilość pobieranej wody w ciągu roku, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych.

Przed dokonaniem oceny przedstawionego powyżej zarzutu naruszenia prawa materialnego zauważyć należy, że sformułowany jako pierwszy w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego faktycznie jest zarzutem dotyczącym naruszenia przepisów prawa materialnego i stanowi powielenie zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez uznanie, że przeliczenie parametru maksymalnej ilości pobranej wody na godzinę do współczynnika m3/s jest prawidłowe, w sytuacji gdy przeliczeniu podlega maksymalna ilość pobieranej wody w ciągu roku, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych.

Należy w tym miejscu wskazać, że opłaty stałe zostały wprowadzone w ustawie z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne i obejmują one korzystanie przez podmioty uprawnione z usług wodnych w okresie od 1 stycznia 2018 r. Uchwalenie i wejście w życie tej ustawy było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275). Z postanowień art. 9 Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Przy czym państwom członkowskim pozostawiono swobodę w zakresie szczegółowych rozwiązań dotyczących sposobu ustalenia opłat za korzystanie z usług wodnych.

W związku z tym, w przepisach Prawa wodnego wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Instrumentami ekonomicznymi służącymi gospodarowaniu wodami są zatem opłaty za usługi wodne, w tym m.in. za pobór wód podziemnych, zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Stosownie do art. 270 ust. 1 p.w. opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, uzależnionej od ilości wód pobranych. Zasady ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych określa art. 271 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Ustalenie danych o maksymalnej ilości wody możliwej do pobrania sprowadza się do zasięgnięcia informacji zamieszczonych w pozwoleniu wodnoprawnym, którym legitymuje się podmiot korzystający z usług wodnych. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie decyzja dotyczy opłaty stałej za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2022 r. Określając wysokość opłaty stałej organ odwołał się do zapisów zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, wydanym 29 czerwca 2020 r., czyli na podstawie obowiązującej ustawy – Prawo wodne.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy – Prawo wodne, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności ilość pobieranej wody, w tym dla wód powierzchniowych maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę, maksymalną ilość m3 na godzinę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok, a dla wód podziemnych maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok. W związku z tym, w odróżnieniu od sytuacji, gdy opłata stała ustalana jest w oparciu o pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r., nie ma konieczności dokonywania przeliczeń dopuszczalnej maksymalnej ilości pobranych wód, wyrażonej w m3 na sekundę, gdyż ilość ta jest wskazana w samym pozwoleniu wodnoprawnym. Uwzględniając zatem zasadę racjonalności działania ustawodawcy należy uznać, że skoro w pozwoleniu wodnoprawnym należy określić parametr dopuszczalnej ilości pobranej wody, określony w m3 na sekundę, to także do tego parametru odwołuje się ustawodawca w treści art. 271 ust. 2 p.w. Przepis ten nie wskazuje bowiem na konieczność dokonywania jakichkolwiek przeliczeń, lecz wprost odwołuje się do ilości wody wyrażonej w m3/s, określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Za takim rozumieniem powołanego przepisu przemawia także okoliczność, że na mocy art. 1 pkt 88 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2170) do p.w. dodano art. 552a, który określił sposób ustalania opłat stałych m.in. za pobór wód podziemnych w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, czyli tak jak to miało miejsce w przypadku pozwoleń wodnoprawnych wydawanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. Zgodnie z art. 552a pkt 1 p.w. w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych, określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Zatem także w odniesieniu do tych pozwoleń ustawodawca nie przyjął, że chodzi tu o parametr dotyczący dopuszczalnej rocznej ilości poboru wód, jak wynika to z orzeczeń sądów administracyjnych wydawanych w odniesieniu do opłat stałych związanych z pozwoleniami wodnoprawnymi wydanymi na podstawie Prawa wodnego z 2001 r., lecz poboru godzinowego, mimo że także w tym przypadku ilość pobranej wody ustalona w oparciu o ten współczynnik przekracza roczny limit poboru wód podziemnych określony w pozwoleniu wodnoprawnym. W związku z tym odwołanie się w art. 271 ust. 2 p.w. do maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, było celowym zabiegiem ustawodawcy. Art. 403 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy stanowi o tym, jakie parametry ustala się w pozwoleniu wodnoprawnym co do ilości pobieranej wody. Jest to maksymalna ilość w m3 na sekundę, średnia ilość w m3 na dobę i dopuszczalna ilość w m3 na rok. Art. 271 ust. 2 koresponduje z art. 403 ust. 2 pkt 1 ustawy gdyż nakazuje uwzględniać wartości podane w pozwoleniu wodnoprawnym. W przypadku pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie obowiązującej obecnie ustawy Prawo wodne, nie ma wątpliwości, który z parametrów powinien być uwzględniony na potrzeby wyliczenia opłaty stałej, gdyż tylko jeden z nich dotyczy maksymalnej ilości pobranej wody wyrażonej w m3/s.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Pozwolenie wodnoprawne znajdujące się w aktach administracyjnych zostało wydane na podstawie nowej ustawy Prawo wodne i zawiera parametry, zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.

Zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie nie jest więc uzasadniony.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez nieuwzględnienie w decyzji proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego (w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji) wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Odnosząc się do określenia: "z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych", znajdującego się w końcowej części przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego wskazać należy, że określenie to nie zostało w treści Prawa wodnego skonkretyzowane.

Ustawodawca zdefiniował pojęcie "dostępnych zasobach wód podziemnych" w art. 16 pkt 14 Prawa wodnego, stwierdzając, że rozumie się przez to zasoby wód podziemnych stanowiące średnią roczną z wielolecia wielkość całkowitego zasilania wód podziemnych określonej jednolitej części wód podziemnych pomniejszoną o wielkość średnią z wielolecia przepływu wód wymaganego dla osiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych związanych z określoną jednolitą częścią wód podziemnych, tak aby nie dopuścić do:

a) znacznego pogorszenia stanu ekologicznego tych jednolitych części wód powierzchniowych,

b) powstania szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych.

Należy podnieść, że wielkość zasobów dostępnych w JCWPd (jednolite części wód podziemnych) nie jest ustalana zgodnie z podaną w ustawie definicją, a jedynie jest szacowana na potrzeby oceny stanu ilościowego JCWPd przez przeliczenie wartości modułowych zasobów dyspozycyjnych w obszarach bilansowych. Oszacowane dostępne zasoby wód podziemnych w JCWPd, stanowią opracowanie eksperckie, a nie akt prawny czy administracyjny.

Zasadnie więc Sąd I instancji stwierdził, że w związku z powyższym brak było podstaw, aby przy obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych uwzględniać wartość tego stosunku jako samodzielnej zmiennej, co mogłaby sugerować literalna wykładnia tego przepisu.

Podkreślić jednak przede wszystkim należy, że Prawo wodne, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji przewidywało powiązanie wysokości opłaty jednostkowej za usługi wodne za pobór wód podziemnych, przy czym zastosowanie wskazanych kryteriów, różnicujących wysokość jednostkowej stawki opłaty, zostało odroczone w czasie do końca 2023 r. Wynika to wprost z treści art. 561 Prawa wodnego zgodnie, z którym "Do dnia 31 grudnia 2023 r. górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód w formie opłaty stałej wynoszą:

1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody;

2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody".

Tymczasowy sposób ustalania opłat za usługi wodne, który miał obowiązywać do 31 grudnia 2023 r., jak wynika z powołanego wyżej przepisu, nie uzależniał wysokości opłaty stałej za usługi wodne za pobór wód podziemnych oraz wód powierzchniowych odpowiednio od dostępnych zasobów wód podziemnych. Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie miał zastosowanie art. 561 Prawa wodnego, a co za tym idzie nie istniał obowiązek uwzględnienia kryterium w postaci stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Zauważyć przy tym należy, że ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy Prawo Geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 2029) zmieniony został art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez wyeliminowanie przy ustalaniu wysokości opłaty stałej uwzględnienia stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że kryterium to z uwagi na odroczenie terminu jego stosowania do 31 grudnia 2023 r., nie było uwzględnianie przy ustalaniu wysokości opłaty stałej, a oszacowane dostępne zasoby wód podziemnych w JCWPd, jako opracowanie eksperckie, a nie akt prawny czy administracyjny, nie powinny być podstawą do naliczania opłaty stanowiącej daninę publiczną, to zasadnym było wyeliminowanie powyższego kryterium, między innymi z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego (patrz: druk nr 3238, Rządowy Projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw).

Z powyższych względów zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 271 ust. 2 Prawa wodnego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że Sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania Sądu. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji ma przy tym charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc dla nich niezbędną płaszczyznę dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ponadto umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy Sąd pierwszej instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle wskazanej uchwały przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego, przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku.

W rozpoznanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził takich naruszeń. Przeciwnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 141 § 4 p.p.s.a., w szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także wypowiedź co do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia "czynnika proporcji wody maksymalnej" nie poprzestał jedynie stwierdzeniu, że nie podziela poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, lecz przedstawił własną, obszerną argumentację przyjętego stanowiska. Zasadność merytorycznego stanowiska Sądu I instancji nie może być zaś skutecznie podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może więc sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu pierwszej instancji.

Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako niemająca usprawiedliwionych podstaw została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.