Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 481/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Ar. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 2 ust. 1, ust. 3a-3e, ust. 15a i ust. 15b
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 25 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Protokolant sekretarz sądowy Marta Duda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 lutego 2023 r. nr SKO.4146.202.23 w sprawie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia 9 stycznia 2023 r., nr 4.DW.2023, znak: [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 lutego 2023 r. nr SKO.4146.202.23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej również jako: "k.p.a.") i art. 2 ust. 1, 3a i ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 141, dalej również jako: "u.d.w.") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Z. przez Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia 9 stycznia 2023 r. nr 4.DW.2023, znak: [...], odmawiającą przyznania P. G. dodatku węglowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:

W dniu 12 października 2022 roku P.G. złożył wniosek o dodatek węglowy, w którym wskazał, że zamieszkuje pod adresem [...], [...] Z. wraz z członkami rodziny – A. G. i K.G. (rodzicami), wspólnie gospodarującymi (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Jako główne źródło ciepła wskazano kuchnię węglową. Do wniosku dołączono deklarację dotyczącą źródeł ciepła.

W trakcie weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego ustalono, iż wniosek złożony przez P.G. jest drugim wnioskiem złożonym na adres [...], [...] Z.. Pierwszy został złożony przez S. G. (brata skarżącego) w dniu 22 sierpnia 2022 r. W dniu 27 września 2022 r. została wystawiona pozytywna informacja do wniosku S. G. oraz nastąpiła wypłata dodatku węglowego na wskazane we wniosku konto bankowe.

W dniu 30 listopada 2022 r. P.G. złożył w MGOPS w Z. pisemne oświadczenie, iż prowadzi gospodarstwo domowe z rodzicami A. i K.G. Skarżący i jego rodzice zamieszkują w domu jednorodzinnym. W tym samym budynku zamieszkuje brat S. z rodziną, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Każda z rodzin ma oddzielną kuchnię i łazienkę oraz liczniki energii elektrycznej. Wspólną częścią jest korytarz, z którego wchodzi się do poszczególnych lokali. Oba gospodarstwa domowe mają oddzielne źródła ogrzewania – skarżący i jego rodzice posiadają kuchnię węglową, a brat S. centralne ogrzewanie. Ponadto skarżący podał, iż został poinformowany o konieczności podjęcia kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu zamieszkania. Tego samego dnia wnioskodawca złożył w Urzędzie Miejskim w Z. wniosek o ustalenie numeru porządkowego dla budynku, zlokalizowanego pod adresem [...], [...] Z.. Jednak w zawiadomieniu z dnia 2 grudnia 2022 r. Urząd Miejski w Z. poinformował, iż dla budynku położonego w gminie Z., obręb [...], działka nr [...] nie można ustalić numeru porządkowego.

W dniu 9 grudnia 2022 r. pod wskazanym wyżej adresem przeprowadzony został wywiad środowiskowego, podczas którego ustalono, że pod tym adresem prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe. Jedno z nich to gospodarstwo domowe wnioskodawcy, które zajmuje prawą część parteru budynku, drugie to gospodarstwo domowe, które zajmuje lewą część parteru budynku. Do budynku prowadzi jedno wejście, brak wydzielonej klatki schodowej. W skład lokalu wnioskodawcy wchodzi lokal dwuizbowy przechodni, który pełni również funkcję łazienki, kuchnia oraz korytarz. Z korytarza tego są wejścia do lokali wnioskodawcy. Jednak, aby dostać się do lokali drugiego gospodarstwa domowego należy korzystać z tego korytarza. Korytarz ten usytuowany jest pośrodku lokalu na parterze. W notatce służbowej z wywiadu wskazano, iż w budynku mieszkają dwa oddzielne gospodarstwa domowe, jednak z uwagi na przechodni charakter korytarza, z którego może wejść bezpośrednio do wszystkich pomieszczeń na parterze budynku, ustalono brak odrębności lokali.

W dniu 15 grudnia 2022 r. skarżący złożył w organie pierwszej instancji pisemne oświadczenie, iż zamieszkuje pod adresem [...], [...] Z. w odrębnym lokalu, gdzie prowadzi gospodarstwo domowe tylko z osobami wskazanymi we wniosku. Do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla lokalu wnioskodawcy.

Decyzją z dnia 9 stycznia 2023 r. organ pierwszej instancji odmówił jednak przyznania P.G. świadczenia w formie dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w ustawie o dodatku węglowym ustawodawca nie wskazał, co należy rozumieć pod pojęciem "odrębnego lokalu" na potrzeby dodatku węglowego, w związku z powyższym organ przyjął założenie, zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Klimatu, że odrębny lokal to lokal samodzielny. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1048 ze zm.) samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu jest zatem samodzielność lokalu. Jest to jedyna przesłanka, jaką musi spełniać lokal, aby mógł stać się odrębną nieruchomością. Cechy samodzielności lokali nie zostały zdefiniowane w ustawie, jednak w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że charakteryzuje się ona tym, iż właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali. Nie przekreśla tej samodzielności konieczność korzystania z pomieszczeń, będących elementem nieruchomości wspólnej. Lokal posiada zatem cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku, swobodny dostęp do niego właściciela, czy mieszkańca i możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela (mieszkańca). Nie można zatem mówić o samodzielności lokalu, który pomimo wydzielenia trwałymi ścianami, do pełnienia przypisanej mu funkcji, wymaga korzystania z innych samodzielnych lokali.

W ocenie organu lokal na parterze po prawej stronie budynku, znajdującego się pod adresem [...], [...] Z., nie jest trwale wydzielony od drugiego lokalu znajdującego się po lewej stronie parteru. W związku z powyższym nie można go uznać za odrębny lokal. Sam fakt posiadania wspólnego korytarza nie musiałby przesądzać o braku samodzielności lokalu, jednak w przedmiotowej sytuacji, aby dostać się do lokalu znajdującego się po lewej stronie, należy korzystać z korytarza usytuowanego pośrodku budynku na parterze. Nie jest możliwe więc fizyczne wyodrębnienie dwóch lokali, ponieważ pomieszczenia znajdujące się po prawej stronie mają charakter przechodni dla pomieszczeń znajdujących po lewej stronie budynku. Nie został zatem spełniony warunek wymagany do przyznania dodatku węglowego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył P.G., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż możliwość przyznania dodatku węglowego, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach czy budynkach. Powyższe oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. Oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia.

W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że P.G. podjął działania mające na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego dla lokalu mieszkalnego w budynku pod adresem [...]. Jednakże, jak wynika z zawiadomienia Burmistrza Miasta Z. z dnia 2 grudnia 2022 r., odmówiono wnioskodawcy ustalenia numeru porządkowego dla budynku zlokalizowanego na nieruchomości położonej w obrębie [...], działka nr ewid. [...]. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, organ zasadnie odmówił P.G. wypłaty dodatku węglowego. W przedmiotowej sprawie nie może bowiem znaleźć zastosowania wyżej art. 2 ust. 3c u.d.w. Tym samym, zgodnie z regułą określoną w art. 2 ust. 3a u.d.w., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.

Skargę na powyższą decyzję złożył P.G., wskazując, iż nie ma możliwości ustalenia odrębnego adresu jego lokalu, pomimo że skarżący poczynił kroki w tym kierunku. Skarżący nie zgadza się z argumentacją, iż jego lokal nie został uznany za lokal odrębny w rozumieniu przepisów ustawy o dodatku węglowym z uwagi na współdzielenie korytarza z lokalem, w którym zamieszkuje brat skarżącego wraz z rodziną. P.G. podkreślił, iż wszelkie wymagane do przyznania dodatku węglowego dokumenty złożył w przewidzianym prawem terminie, a pomimo tego świadczenie nie zostało mu przyznane, wobec czego zmuszony był do zakupu węgla za 3.500 zł za tonę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu podtrzymało argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji i w konsekwencji wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 z późn.zm. – dalej: "p.p.s.a.") - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 lutego 2023 r., nr SKO.4146.202.23 utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Z. przez Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia 9 stycznia 2023 r. nr 4.DW.2023, znak [...], odmawiającą przyznania P.G. dodatku węglowego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym usunięcie ich z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę wskazanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Ustawa ta weszła w życie z dniem 12 sierpnia 2022 r., jednakże od dnia 20 września 2022 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego wprowadzona ustawą z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967). W wyniku wskazanej nowelizacji do ustawy o dodatku węglowym dodane zostały art. 2 ust. 3a i 3b. W dniu 3 listopada 2022 r. weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy o dodatku węglowym, wprowadzona ustawą z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2236), dodająca do niej m.in. art. 2 ust. 3c, 3d i 3e. Burmistrz Miasta Z. wydał w niniejszej sprawie decyzję w dniu 9 stycznia 2023 roku, natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu pochodzi z dnia 28 lutego 2023 r., zatem organy administracji zobowiązane były do stosowania przepisów u.d.w. w brzmieniu nadanym opisanymi wyżej ustawami zmieniającymi.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Art. 2 ust. 3a u.d.w. stanowi, iż w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Zgodnie z art. 2 ust. 3b u.d.w. w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.

Stosownie jednak do art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W myśl art. 2 ust. 3d u.d.w. w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Art. 2 ust. 3e u.d.w. stanowi zaś, iż w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.

Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające m.in. z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Oznacza to, że organ rozstrzygający w sprawie przyznania dodatku węglowego musi zweryfikować informacje podane przez wnioskodawcę we wniosku (art. 2 ust. 15a i 15b u.d.w.).

Wprowadzone do ustawy o dodatku węglowym unormowania m.in. art. 2 ust. 3a – 3e oraz art. 2 ust. 15a – 15g zmierzają do pełnej realizacji celu tejże ustawy, a więc zrekompensowania przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Podkreślić przy tym należy, że ustawa nie uzależnia prawa do otrzymania dodatku węglowego od kryterium dochodowego. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych. Stanowisko przyjęte zarówno przez Burmistrza Miasta Z., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, stoi w sprzeczności z tak rozumianym celem ustawodawcy i nie może zostać zaakceptowane.

Niesporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że na adres wskazany przez P.G. w jego wniosku z dnia 12 października 2022 r., został już przyznany dodatek węglowy – w aktach organu drugiej instancji znajduje się bowiem informacja wydana przez Burmistrza Miasta Z. w dniu 27 września 2022 r. nr 373.DW.2022 o przyznaniu dodatku węglowego S. G., zamieszkującemu pod tym samym adresem co skarżący.

Niesporne jest również to, że w pisemnym oświadczeniu z dnia 15 grudnia 2022 roku P.G. wskazał, świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, iż zamieszkuje pod adresem [...], [...] Z. w odrębnym lokalu, gdzie prowadzi gospodarstwo domowe tylko z osobami wskazanymi we wniosku. Ponadto do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla jego lokalu. Skarżący podjął ku temu działania formalne, jednak w zawiadomieniu z dnia 2 grudnia 2022 r. Urząd Miasta w Z. poinformował, iż dla budynku położonego w Gminie Z., obręb [...], działka nr [...], nie można ustalić numeru porządkowego.

W ocenie Sądu za bezpodstawne należy uznać stanowisko organów, zgodnie z którym aby skutecznie starać się o przyznanie dodatku węglowego, obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, lub nadania odrębnego numeru nieruchomości i dołączenie kserokopii stosownego wniosku w tym przedmiocie oraz potwierdzenia jego złożenia do wniosku o przyznanie prawa do dodatku węglowego. Przytoczony pogląd nie ma uzasadnienia w treści przepisów art. 2 ust. 3 – 3e u.d.w., według których przesłanka zawarta w art. 2 ust. 3d u.d.w. jest spełniona w razie wykazania, że nie było możliwe w terminie do dnia 30 listopada 2022 roku ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Przepisy ustawy nie wprowadzają zatem wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, co w niniejszej sprawie rzeczywiście miało miejsce. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. II SA/Gl 355/23; wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 451/23; wyrok WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 391/23 dostępne, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej również jako: "CBOSA").

Nawet jednak podjęcie przez wnioskodawcę formalnych kroków w celu nadania odrębnego numeru ewidencyjnego zajmowanemu przez niego lokalowi i ustalenie, iż nie jest to możliwe, nie uniemożliwia przyznania prawa do dodatku węglowego. W ocenie Sądu organy dokonały bowiem błędnej oceny przesłanki przyznania dodatku węglowego, o której mowa w art. 2 ust. 3c u.d.w. Nie sposób przyjąć, iż zgodne z opisanym wyżej celem ustawodawcy jest stanowisko wykluczające przyznanie dodatku węglowego wnioskodawcy, prowadzącemu wraz z rodzicami odrębne gospodarstwo domowe pod tym samym adresem co jego brat wraz ze swoją rodziną, wyłącznie z uwagi na brak samodzielności zajmowanego przez niego lokalu. Dodatek węglowy ma służyć wsparciu jak największej liczby oddzielnych gospodarstw domowych, samodzielnie zaspokajających swoje potrzeby. W notatce służbowej z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w toku postępowania w niniejszej sprawie, wskazano zaś wprost, że pod adresem [...], [...] Z. mieszkają dwa oddzielne gospodarstwa domowe. Przyjąć zatem należy, iż gospodarstwo domowe skarżącego i jego rodziców jest odrębnym, samodzielnym gospodarstwem domowym, zamieszkującym pod tym samym adresem co brat skarżącego wraz ze swoją rodziną. Bez znaczenia dla tej oceny pozostają okoliczności, iż obie rodziny posiadają jedno wejście do budynku mieszkalnego oraz współdzielony korytarz wewnętrzny. Nie wpływa to bowiem na samodzielność gospodarstw domowych, prowadzonych przez obie rodziny, zamieszkujące pod tym samym adresem. Organy administracji przy ocenie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki do przyznania dodatku węglowego, określonej w art. 2 ust. 3c u.d.w., winny skłaniać się do celowościowej i funkcjonalnej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe", które nie zawsze oznaczać będzie konieczność zamieszkiwania przez wnioskodawcę w lokalu odrębnym w rozumieniu ustawy o własności lokali.

Należy podkreślić, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji przybrało błędną formę, którą to formę zaakceptowało również Samorządowe Kolegium odwoławcze w Sieradzu. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3b u.d.w. w razie niezaistnienia przesłanek z art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. wniosek o przyznanie dodatku węglowego należy pozostawić bez rozpoznania. W niniejszej sprawie brak było zatem podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Skoro organ pierwszej instancji uznał, że wnioskodawca nie spełnił warunków ustawowych do przyznania dodatku węglowego, winien pozostawić jego wniosek bez rozpoznania.

W konsekwencji należało stwierdzić, iż zarówno Burmistrz Miasta Z., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu naruszyły prawo materialne w postaci art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. poprzez ich nieprawidłową wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z..

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania, w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. w kontekście zamieszkania pod adresem skarżącego dwóch odrębnych gospodarstw domowych, spełnienia przez skarżącego ustawowych warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia oraz wezmą pod uwagę cel ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, jak i intencje, jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy.