Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 504/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2023 r. w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 06 lipca 2023 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia 21 czerwca 2023 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania M. L. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad umieszczonym u niej w pieczy zastępczej A. L..

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskiem z dnia 03 marca 2023 r. M. L. wniosła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad umieszczonym u niej w pieczy zastępczej A. L..

Decyzją z dnia 24 marca 2022 r. Burmistrz K. odmówił jej przyznania wnioskowanego świadczenia, a decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r.

Wyrokiem z dnia 15 września 2022 r, sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2022 r., [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia 24 marca 2022 r.

Sąd wskazał, że rację mają organy administracji publicznej, że istnienie obowiązku alimentacyjnego skorelowanego z istnieniem pokrewieństwa jest podstawą żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z czym relacja pomiędzy niespokrewnionymi M. L. a A. L. nie wpisuje się w żadną z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca nie jest przy tym również opiekunem faktycznym w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. W tym stanie rzeczy M. L. nie przysługuje i nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Powodem kasatoryjnego rozstrzygnięcia Sądu była natomiast okoliczność, że M. L. mogłaby ewentualnie skutecznie złożyć wniosek o przysposobienie A. L..

W toku ponowionego postępowania administracyjnego przed organem I instancji M. L. w dniu 27 grudnia 2022 r. oświadczyła, że jest opiekunem prawnym A. L. oraz że nie złożyła w sądzie wniosku o jego przysposobienie. Pismem z dnia 16 marca 2023 r. organ I instancji ponownie pouczył M. L., że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad A. L. będzie mogło zostać przyznane wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie skutecznie złożony wniosek o przysposobienie A. L. i wezwał ją do przedstawienia potwierdzenia złożenia takiego wniosku. W oświadczeniu złożonym w dniu 14 kwietnia 2023 r. M. L. jednoznacznie wskazała, że nie zamierza składać do sądu wniosku o przysposobienie umieszczonego u niej w pieczy zastępczej małoletniego i nie będzie tego robiła.

Następnie Burmistrza K. decyzją z dnia 25 kwietnia 2023 r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 09 czerwca 2023 r. utrzymało powyższą decyzję w mocy.

W dniu 23 maja 2023 r., M. L. wystąpiła do Burmistrza K. z kolejnym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad A. L., dołączając do wniosku nowe orzeczenie o niepełnosprawności A. L..

Mając powyższe na względzie organ I instancji uznał, że w sprawie nie zachodzi pełna tożsamość ze sprawą jeszcze nie zakończoną ostatecznie i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, a następnie decyzją z dnia 21 czerwca 2023 r. odmówił przyznania M. L. wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawczyni oraz jej mąż są niespokrewnioną rodziną zastępczą dla A. L.. Tymczasem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie rodzinie zastępczej, która jest spokrewniona z osobą wymagającą opieki. Co więcej, M. L., pouczona o możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie skutecznie złożony wniosek o przysposobienie A. L., jednoznacznie i konsekwentnie oświadcza, że nie zamierza składać do sądu wniosku o przysposobienie umieszonego u niej w pieczy zastępczej małoletniego i nie będzie tego robiła.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. L. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej jako: "ustawa" albo "u.ś.r.") poprzez błędne przyjęcie, że jako rodzina zastępcza niespokrewnioną nie jest ona uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez niedokonanie prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nieuwzględnienie, że osoba wymagająca opieki jest sierotą, nie posiada rodziców biologicznych, a wnioskodawczyni jest nie tylko jej opiekunem faktycznym, ale także prawnym.

Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśniając dodatkowo, że M. L. postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział IV Rodzinny i Nieletnich z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt IV Nsm [...], została ustanowiona niezawodową rodziną zastępczą dla A. L., przy czym nie złożyła wniosku do sądu o przysposobienie umieszczonego u niej w pieczy zastępczej małoletniego i oświadczyła, że nie zamierza tego robić.

Następnie Kolegium podniosło, że w pełni podziela wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...], stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu co do nietrafnego, a przywoływanego przez wnioskodawczynię poglądu w kwestii braku różnicy pomiędzy rodziną zastępczą spokrewnioną i niespokrewnioną w zakresie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, przesądzającego o niemożności wypłaty wnioskowanego świadczenia.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. L. podtrzymując zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia:

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. L. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca jako opiekun prawny A. L. i jego jedyny opiekun faktyczny nie jest uprawniona do przedmiotowego świadczenia;

2. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne przyjęcie, że jako rodzina zastępcza niespokrewnioną nie jest ona uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez niedokonanie prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nieuwzględnienie, że osoba wymagająca opieki jest sierotą, nie posiada rodziców biologicznych, a wnioskodawczyni jest nie tylko jej opiekunem faktycznym, ale także prawnym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na orzeczenia sądów administracyjnych, które w jej ocenie przesądzają o możliwości przyznania jej wnioskowanego świadczenia.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1624 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia 04 sierpnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem niniejszej skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą której utrzymano w mocy decyzję Burmistrza K. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad małoletnim A. L..

Sąd zauważa, że wcześniejszą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia 09 czerwca 2023 r. utrzymano w mocy decyzję Burmistrza K. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże z uwag na brak pełnej tożsamości ze sprawą będącą przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie (do wniosku załączono nowe orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 17 maja 2023 r.) nie stanowiło to przeszkody do orzekania przez organy administracji publicznej.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Niewątpliwie istotą omawianego świadczenia jest opieka nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym tudzież orzeczeniem o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami lekarskimi, a w związku z tym dochodzi do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ewentualnie intencjonalnie nie podejmuje się aktywności zawodowej. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że A. L. posiada orzeczenie o niepełnosprawności istniejącej od urodzenia i wymaga on stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Takie orzeczenie kwalifikuje potencjalnego opiekuna do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnosząc się jednak do możliwości przyznania skarżącej omawianego świadczenia, Sąd w całości podziela ocenę prawną zaprezentowaną we wcześniejszym, prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...]. Dlatego też poniższa część rozważań, stanowi częściowo powtórzenie argumentów zawartych w powyższym wyroku.

I tak, osobami uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego są matka albo ojciec, opiekun faktyczny dziecka, osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną lub inną osobą, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359, zwanej dalej jako: "k.r.o.") spoczywa obowiązek alimentacyjny.

Należy zwrócić uwagę, że w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wymienia się osoby spokrewnione z osobą wymagającą opieki. Jedynym wyjątkiem jest opiekun faktyczny dziecka, którego w myśl art. 3 pkt 14 u.ś.r. definiuję się jako osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Tylko w tym przypadku nie jest wymagane, aby istniał jakikolwiek stopień pokrewieństwa. Rację mają zatem organy administracji publicznej rozstrzygające w niniejszej sprawie (rozpoznawczy i odwoławczy), że istnienie obowiązku alimentacyjnego skorelowanego z istnieniem pokrewieństwa jest podstawą żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W przedmiotowej sprawie relacja pomiędzy skarżącą a A. L. nie wpisuje się w żadną z tych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r. Skarżąca nie jest matką A. L., a jego biologiczna matka zmarła w 2021 r., a biologiczny ojciec jest nieznany.

Skarżąca nie jest także osobą będącą rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej – jest wraz z mężem niespokrewnioną rodziną zastępczą, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 kwietnia 2021 r. o sygn. akt III RC [...]. Skarżąca i jej mąż nie są jednak w żaden sposób spokrewnieni z A. L., gdyż "nie pochodzi" od swoich rodziców zastępczych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny: "Osoby będące niespokrewnioną rodziną zastępczą zostały wykluczone z grona uprawnionych do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego" (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 954/21, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej jako: "CBOSA"). Omawiając kwestię różnic pomiędzy rodziną zastępczą spokrewnioną i niespokrewnioną, Sąd w składzie orzekającym wyraża już w tym momencie dezaprobatę dla poglądu orzecznictwa, które przywołała Skarżąca w uzasadnieniu skargi. Istnieje bowiem pogląd, jakoby nie było różnicy pomiędzy rodziną zastępczą spokrewnioną i niespokrewnioną w zakresie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Przez sam fakt sprawowania opieki nad osobą nieletnią, rodzic zastępczy miałby być osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd nie podziela tego poglądu. Po pierwsze, należy zauważyć, że ustawodawca w nazwie omawianej regulacji wyraźnie nawiązuje do relacji rodzinnych (tj. ustawa o świadczeniach rodzinnych). Sąd nie ma najmniejszych wątpliwości, że skarżąca, jej mąż oraz A. L. stanowią rodzinę w ujęciu społecznym, psychologicznym, ale nie są rodziną w znaczeniu prawnym. Rodziną w myśl art. 3 pkt 16 u.ś.r. są małżonkowie, rodzice dzieci, opiekun faktyczny dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1297); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Ustawodawca wyraźnie dedykuje świadczenia rodzinne, w tym świadczenie pielęgnacyjne osobom, które są ze sobą spokrewnione, poza omówionym już wyjątkiem, zgodnie z którym opiekun faktyczny dziecka (osoba niekoniecznie spokrewniona) występuje z wnioskiem o przysposobienie dziecka (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 173/18, dostępny w CBOSA). Już w tym względzie uwidacznia się różnica postrzegania rodzin zastępczych. Gdyby było tak jak twierdzi Skarżąca, w dość łatwy sposób mogłoby dochodzić do nadużyć na polu przyznawania świadczeń z uwagi na bycie rodziną zastępczą dla dowolnej liczby dzieci. Linia orzecznicza przeciwna tej, z którą Sąd w składzie orzekającym nie zgadza się wyraża pogląd, w myśl którego nie można przy tym zrównywać uprawnień rodziny zastępczej niezawodowej i niespokrewnionej z rodziną zastępczą spokrewnioną, przy zastosowaniu konstytucyjnej zasady równości (wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 918/20, dostępny w CBOSA). Zauważyć bowiem należy, że art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. stanowiący podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego był już wcześniej przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt P 23/05, jak i w wyrokach z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt P 41/07 Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego, wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i podopiecznym. Wręcz przeciwnie, Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślił, że celem tych regulacji jest, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny. Elementem decydującym o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie po stronie opiekuna obowiązku alimentacyjnego. Z tym obciążeniem prawodawca racjonalnie i zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej połączył uprawnienie do otrzymania świadczenia. Argumentacja Skarżącej o braku różnic pomiędzy spokrewnioną a niespokrewnioną rodziną zastępczą jest zatem niezasadna.

Wreszcie, Skarżąca nie jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Skarżąca nie jest spokrewniona w żaden sposób z A. L.. Pokrewieństwo zostało zdefiniowane w art. 617 § 1 k.r.o., zgodnie z którym krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Jak wskazał ustawodawca, pokrewieństwo zachodzi wówczas, gdy dwie osoby mają wspólnego przodka albo jedna pochodzi od drugiej. Z relacji skarżącej wynika niespornie, że stosunku pokrewieństwa pomiędzy nią a A. L. nie ma.

Nie istnieje zatem żadna relacja z art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., która prowadziłaby do powstania uprawnienia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest ściśle skorelowane z obowiązkiem alimentacyjnym. Potwierdzeniem tej tezy jest ugruntowane stanowisko Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie orzekając w materii świadczeń rodzinnych podkreślił, że mogą one przysługiwać tylko tym osobom, które stanowią rodzinę w ujęciu prawnym, gdyż to powoduje istnienie obowiązku alimentacyjnego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że: "W związku z niniejszą sprawą należy przypomnieć, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w stanie prawnym dotyczącym rozpoznawanej skargi konstytucyjnej, zależało od spełnienia - łącznie - następujących warunków: (...) istnienia stosunku alimentacyjnego między osobą ubiegającą się o świadczenie i osobą wymagającą opieki (por. art. 128-1441 k.r.o.), przy czym przepisy ustawy o świadczeniach przewidywały, że świadczenie pielęgnacyjne mogło przysługiwać matce, ojcu, innym osobom, na których ciążył obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach; definicja opiekuna faktycznego zawarta była w art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach) lub osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciążył obowiązek alimentacyjny - w tym ostatnim wypadku tylko wtedy, gdy nie było osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie była w stanie sprawować opieki (art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach)" [wyrok TK z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt SK 7/11, Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy – A, 2014, z. 10]. W innym orzeczeniu, Trybunał Konstytucyjny przyjął tożsame stanowisko: "Subsydiarność pomocy udzielanej przez państwo osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny oznacza, że wsparcie – z istoty rzeczy – ma charakter uzupełniający" (wyrok TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy – A, 2014, z. 9, zob. także wyrok TK z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. P 27/07, Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy – A 2008, z. 6). W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego istnienie pokrewieństwa rodzi ze sobą obowiązek alimentacyjny, a ten natomiast, na gruncie u.ś.r., prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skarżącej nie przysługuje i nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.