Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 121/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Asesor WSA Marian Wolanin, Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2008 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 121/08

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego, zwany dalej "WINGiKWM", utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], odmawiającą dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków J.W., zwanego dalej "skarżącym", syna F. i A., jako właściciela działki nr [...] o powierzchni 0,03 ha, położonej we wsi L., gmina L. oraz odmawiającą dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków skarżącego jako władającego działką nr [...], o powierzchni 0,03 ha, położoną we wsi L., gmina L..

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 30 stycznia 2007 r. skarżący złożył wniosek o wpisanie swojej osoby w ewidencji gruntów i budynków województwa [...], powiatu [...], jednostki ewidencyjnej [...], L., obręb [...] — L., nr jednostki rejestrowej [...], nr działki [...] o pow. 0.03 ha - jako właściciela (władającego), spadkobiercę E.W..

Celem udokumentowania uprawnień do nieruchomości skarżący przedłożył: kopię aktu notarialnego Rep. [...] z dnia 6.12. 1938 r. (wyciąg) potwierdzającego między innymi - nabycie przez F.W. działki nr [...] w L. wchodzącej w skład nieruchomości ziemskiej, "Kolonia L. - Z.", kopię świadectwa wydanego przez Sąd Powiatowy Sekcję Ksiąg Wieczystych w G. z dnia [...] października 1962 r. nr [...] potwierdzającego, że wymieniony akt notarialny znajduje się w przechowaniu w Archiwum Sądu, kopię zaświadczenia Archiwum Państwowego W. Oddział w G., że (zaginęła) nie odnaleziono księgi hipotecznej Kolonia L. - Z., kopię postanowienia Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] września 1960r., sygn. akt [...], stwierdzającego, że prawa do spadku po zmarłym w dniu 09.05. 1946 r. F.W. przeszły po połowie na synów: J. W. i E.W., kopię postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2000 r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że spadek po zmarłym w dniu 6 lipca 1999 r. E.W. nabył w całości brat J. W.

Odnośnie wpisu właściciela nieruchomości przepisy § 12 ust. 1 pkt 1—5 wymienionego rozporządzenia specyfikują dokumenty, na podstawie których można ujawnić prawa do określonej nieruchomości. Są to: wpisy dokonane w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy zawarte w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesieniapraw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. W przypadku rozpatrywania wniosku o wpis właściciela do nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], w niniejszym przypadku skarżącego należy wykazać zgodnie z treścią ww. § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków tytuł własności w postaci między innymi umowy zawartej w formie aktu notarialnego, bądź wpisu dokonanego w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości.

Załączony do wniosku "wyciąg" aktu notarialnego rep. Nr [...] z dnia 6 grudnia 1938 roku, spisanego przez Notariusza A.S., będący reprodukcją wykonaną w Archiwum Państwowym W. Oddział w G., jest nieczytelnym fragmentem umowy nabycia nieruchomości opisanej jako "nieruchomość ziemska Kolonia L. - Z. powiatu [...]". Załączona kopia "aktu" zawiera w swej treści liczne skreślenia i adnotacje. Z jego treści wynika brak co najmniej jednej lub może nawet kilku stron oraz brak pod aktem pieczęci i podpisu Notariusza. Załączoną reprodukcję można zakwalifikować, jako wstępny brudnopis aktu notarialnego, co w ówczesnym czasie, przy użyciu techniki odręcznego pisania aktów było często praktykowane. Z treści kopii omawianego dokumentu wynika, że prawo własności do działki nr [...] o pow. 0,0780 ha, ujawnionej na załączonym do "aktu" planie, wykonanym w 1925 r. przez J.P., geometrę przysięgłego Kl. 2-ej, zostało przeniesione na rzecz F.W. vel W. Kopia tego planu nie posiada w swej treści cech dokumentu geodezyjnego. W § 4 tego "aktu" i dalej zawarte są następujące zobowiązania: "W myśl warunków aktu niniejszego, nabywcy zobowiązują się bez wezwania i stawiania w zwłoce w ciągu miesiąca od dnia dzisiejszego ujawnić akt ten w księdze hipotecznej i wydzielić kupione place i działkę gruntu do oddzielnych ksiąg hipotecznych (...)" (brak dalszej części tekstu) i dalej "(...) Okręgowy Urząd Ziemski w W. niniejszym zezwala M.B. na sprzedai około 11,9476 ha ziemi z majątku L. pow. [...] na rzecz nabywców, a mianowicie stosownie do warunków zawartych w umowach stron z dnia zgodnie z planem, sporządzonym przez geometrę J. P. w 1925 r. Zezwolenie to jest wykonalne natychmiast, ważne w ciągu sześciu miesięcy od dnia 8 listopada 1928 roku i zostaje wydane M. B.'''' W świetle powyższego rodzi się pytanie: czy zacytowane z treści kopii "aktu" warunki i zobowiązania zostały spełnione, a umowy przeniesienia własności, stosownie do obowiązujących wówczas przepisów prawa podpisane. Powyższy dokument nie potwierdza niezbicie nabycia prawa własności działki nr [...] ujawnionej na planie z 1925 roku na rzecz spadkodawcy F.W. i nie stanowi w swej formie umowy dotyczącej przeniesienia prawa rzeczowego do nieruchomości. Odnosząc się do wyjaśnień wnioskodawcy w końcowej części wniosku należy stwierdzić brak dokumentacji geodezyjnej, która identyfikowałaby jednoznacznie położenie granic własności nieruchomości stanowiącej dawną działkę nr [...] oraz dokumentowałaby fakt, że obecna działka nr [...] jest częścią tamtej nieruchomości. Biorąc pod uwagę całość dokumentacji załączonej do wniosku, nie jest możliwe ujawnienie prawa własności skarżącego do działki nr [...], położonej w obrębie L., gmina L.. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest władny dokonywać samodzielnie oceny, ani rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu. Wszelkie zmiany podmiotowe mogą zostać dokonane tylko i wyłącznie na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach, których wyczerpujący katalog zawiera § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi na powyższe należało rozstrzygnąć jak punkcie 1 sentencji.

Odnośnie wpisu do ewidencji gruntów i budynków władającego działką [...] Na chwilę obecną w ewidencji gruntów i budynków ujawniony jest następujący opis praw do działki nr [...], położonej we wsi L., gmina L.: Właściciel: NIEUSTALONY, Udz. 1/1; Władający: W.E. s. F. i A., zam: L., ul. [...]. Powyższy wpis został ujawniony w rejestrze prowadzonym w sposób analogowy w roku 1976, a więc pod rządami dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1955 r. Nr 6, poz. 32). W Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym prowadzonym przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. brak jest dokumentacji, na podstawie której dokonano tego wpisu. Zapis ten jest niezgodny z treścią Postanowienia Sądu Powiatowego w P., Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] września 1960 r. o stwierdzeniu praw do spadku po F.W., s. M. i M. Z załączonej do wniosku dokumentacji należy domniemywać, że wnioskodawca wywodzi prawo do wpisania Pana J. W. jako "władającego" działką [...] po E. W. na podstawie załączonego do wniosku Postanowienia Sądu Rejonowego w P. sygn. akt. [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. W aktualnym stanie prawnym wpisy praw do nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, reguluje art. 20 ust. 2 pkt. 1 oraz art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z przytoczonych przepisów wynika, że przez władającego należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma do tego odpowiedni tytuł prawny pochodzący od właściciela lub wynikający z aktu notarialnego, orzeczenia sądowego lub administracyjnego. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 51 ww. ustawy, który stanowi, że w ewidencji gruntów jako władający mogą być ujawnione osoby, które wpisane zostały do ewidencji założonej w oparciu o przepisy dekretu z 2.02.1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Załączone do wniosku postanowienia spadkowe, potwierdzające prawo spadkobrania na rzecz Pana J.W. nie mogą być dokumentami upoważniającymi do wpisania jego osoby jako władającego działką [...] w ewidencji gruntów i budynków. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, że prawo władania w rozumieniu wymienionego wyżej dekretu o ewidencji gruntów i budynków z 1955 r. jest szczególną formą użytkowania i jako takie w rozumieniu art. 254 i art. 266 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny jest niezbywalne i niedziedziczne, a zatem nie może być przedmiotem spadku.

Rozpatrzywszy odwołanie od decyzji organu I instancji WINGiKWM utrzymał tę decyzję w mocy. Organ podniósł, iż wniosek wszczynający postępowanie nie jest precyzyjny nie pozwala jednoznacznie ustalić, czy skarżący wnosi o wpisanie swojej osoby jako właściciela i władającego opisaną działką, czy też jako właściciela lub jako władającego. Brak sprecyzowania żądania nie ma w tym przypadku wpływu na sposób rozpatrzenia sprawy, albowiem załączone do wniosku i odwołania dokumenty nie dają podstaw do wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian podmiotowych odnoszących się do działki nr [...], zarówno co do właściciela jak też osoby władającej. Przyczyny braku tych podstaw zostały szeroko wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji

W skardze na powyższą decyzję skarżący podtrzymał stanowisko, iż działka będąca przedmiotem postępowania została nabyta przez jego ojca 1928 r. Po jej nabyciu działka ta nie była przedmiotem jakichkolwiek rozporządzeń. Została natomiast przejęta przez organy administracji na drogi a następnie podzielona przez Naczelnika Gminy P., który wydał akt własności z dnia 28 czerwca 1974 r. [...] na działkę nr [...] (obecny numer). Na podstawie tej decyzji oraz wniosku z dnia 20 sierpnia 1980 r. wydano Księgę Wieczystą o numerze [...], obecnie [...] Działka nr [...] na przestrzeni lat posiadała kilku właścicieli i nie została nigdy zabudowana oraz rozgraniczona. Obecny posiadacz tej działki nabył grunt umową kupna w dniu 4 grudnia 2003 r. od pana K.N. urodzonego 1908 r., a zmarłym w 2000 r. i pobudował dom. Na podstawie posiadanych dokumentów skarżący domaga się zwrotu odebranego gruntu oraz ustalenia własności prawnej i odtworzenia księgi wieczystej obejmującej nieruchomość. Księga wieczysta wydana została pod nazwą Kolonia L. Z. załącznik nr 3. Księga hipoteczna Kolonia L. Z. została przekazana przez Sekcję Ksiąg Wieczystych w G. dnia 28 października 1952 r. do Sądu Powiatowego [...] z numerem [...]i na dzień dzisiejszy nie można ustalić jej miejsca w archiwum. Działka nr [...] w 1962 r. była jeszcze w całości według planu z 1925 r. załącznik nr 4.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej "p.p.s.a."p.p.s.a.).

Skargę należało uwzględnić, albowiem decyzje organów obu instancji wydano z naruszeniem przepisów prawa obowiązujących w dacie ich wydania.

Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków. Kwestię prowadzenia ewidencji regulują art.20 – 26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz.454), zwanego dalej "rozporządzeniem". Z przepisów tych wynika, iż w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli objętych tą ewidencją nieruchomości (art.20 ust.2 pkt 1 ustawy, §10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia). §11 ust.1 rozporządzenia stanowi także, iż oprócz właścicieli ujawnia się dysponentów innych niż własność praw do nieruchomości, tj.: użytkowników wieczystych gruntów, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, osoby i jednostki organizacyjne, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, zgłoszonych do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn.zm.).

Zaznaczyć jednakże należy, iż możność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia określonego rodzaju dokumentami ujętymi w §12 ust.1 rozporządzenia w katalog. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

W orzecznictwie sądowo – administracyjnym konsekwentnie podkreśla się, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w §12 ust.1 rozporządzenia oraz, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, publ. LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, publ. LEX nr 156374). Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich.

Szczegółowa ocena dokumentacji przedstawionej przez skarżącego, tj. w szczególności reprodukcja aktu notarialnego z dnia 6 grudnia 1928 r. oraz planu wykonanego w roku 1925 r., której wnioski podzielił organ odwoławczy, dokonana została na etapie postępowania przed organem I instancji. Ocena ta zawiera w ocenie Sądu istotne uchybienia.

Przede wszystkim należy podkreślić, w ślad za treścią aktu notarialnego, na który powołał się skarżący, iż jest to akt z dnia 6 grudnia 1928 r. ("Działo się to szóstego grudnia tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku"), nie zaś z dnia 6 grudnia 1938 r., jak stwierdził organ I instancji zarówno w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., jak też np. w piśmie z dnia 7 listopada 2007 r. skierowanym do organu odwoławczego. Błędu tego nie ustrzegł się zresztą również organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Dokument znajdujący się w aktach sprawy jest reprodukcją wykonaną przez Archiwum Państwowe W. Oddział w G. w dniu 13 grudnia 2006 r. Na odwrocie każdej ze stron aktu zamieszczona jest adnotacja ("Archiwum Państwowe W Oddział w G. stwierdza, że drugostronna reprodukcja wykonana została z aktu notarialnego, nr rep. [...] z roku 1928 przechowywanego w tymże Archiwum w zespole akt nr 151 pn. Kancelaria S.A. notariusza w G., sygn. arch. 24, karta (numer kolejny karty))". Dokument ten liczy dziewięć stron (według numeracji archiwum karty 283, 283 verte, 284, 287, 287 verte, 292, 292 verte, 293, 293 verte). Na kartach 287 i 287 verte znajduje się reprodukcja dołączonego do aktu odpisu zezwolenia Okręgowego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia [...]listopada 1928 r. na sprzedaż nieruchomości. Akt sporządzony został pod numerem repertorium 1391 przez A.S. Notariusza przy Wydziale Hipotecznym Sądu Pokoju w G. Z aktu wynika, iż przed notariuszem stawili się: I. osobiście mu znani: M.B., DM., S.K., (wójt gminy R.) oraz II. nieznane notariuszowi osobiście osoby wymienione w pkt 1 – 26. Pod pozycją 21 wskazano F. W. vel W. (poprzednika prawnego skarżącego).

W §1 aktu stwierdza się, iż M.B. jest właścicielem nieruchomości ziemskiej "Kolonja L. –Z. powiatu [...]" zawierającej przestrzeni jedenaście hektarów dziewięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt sześć metrów kwadratowych, czyli dwadzieścia jeden morgów sto dwa pręty, wydzielonej z "Dóbr L. i B. powiatu [...]". Wymieniona nieruchomość ziemska w celu parcelacji podzielona została na różnej przestrzeni place i działki gruntu stosownie do planu i rejestru pomiarowego sporządzonych w 1925 roku przez Geometrę Przysięgłego klasy drugiej J.P., załączonych, wedle oświadczenia stawających, do zbioru dokumentów księgi hipotecznej "Dobra L. i B. powiatu [...]". Zgodnie z zaświadczeniem Okręgowego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia 8 listopada 1928 roku za numerem (nieczytelny) tenże Okręgowy Urząd Ziemski zezwolił M.B. na sprzedaż opisanej nieruchomości ziemskiej wymienionym w tym zaświadczeniu osobom odnośnie przestrzeni i za sumy w tym zaświadczeniu wskazane. Na dowód powyższego stawający załączyli do aktu niniejszego powołane wyżej plan, rejestr pomiarowy i w odpisie zaświadczenie Okręgowego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia 8 listopada 1928 roku za nr (nieczytelny). W §2 aktu stwierdza się, iż na jego mocy M.B. sprzedaje na własność wymienionym w akcie osobom fizycznym i osobie prawnej place i działkę gruntu ze wszystkimi przynależytościami i prawami do tych placów i działki gruntu odnoszącymi się, w tym F.W. vel W. za sumę sto czterdzieści pięć złotych plac oznaczony na powołanym planie numerem [...], zawierający gruntu ornego pięćset dwadzieścia siedem metrów kwadratowych, dróg i rowów dwieście pięćdziesiąt trzy metry kwadratowe, czyli ogółem siedemset osiemdziesiąt metrów kwadratowych. W §3 aktu stwierdza się, iż z chwilą podpisania tego aktu nabywcy wstępują tylko w posiadanie prawne do kupionych placów i działki gruntu, ponieważ mają takowe w posiadaniu rzeczywistym od początku roku bieżącego i od tego czasu korzystają z dochodów na rzecz swoją. Wszelkie podatki, ciężary i powinności należne do końca roku ubiegłego obciążają sprzedawcę zaś należne od początku roku bieżącego obciążają nabywców. W §4 aktu wskazano, iż nabywcy zobowiązują się bez wezwania i stawania w zwłoce w ciągu miesiąca od dnia spisania aktu ujawnić akt ten w księdze hipotecznej i wydzielić kupione place i działkę gruntu do oddzielnych ksiąg hipotecznych. W §5 aktu nabywcy oświadczyli, iż dokładnie znają kupione place i działkę gruntu, ich granice, przestrzeń, wartość, prawa sprzedawcy i stan hipoteczny "Kolonji L. – Z." i że akt niniejszy przyjmują i akceptują. W akcie wskazano, iż został on stronom odczytany, przez nich zrozumiany i jako zgodny z ich wolą podpisany.

Zgodzić należy się z organem pierwszej instancji zarówno co do tego, iż dokument zawiera w swej treści liczne skreślenia i adnotacje, jak i co do tego, iż brak w nim wszystkich stron, jak też pieczęci i podpisu notariusza. Nie sposób jednakże podzielić oceny tego organu, iż cytowany dokument jest nieczytelnym fragmentem umowy nabycia nieruchomości i można go zakwalifikować jedynie jako wstępny brudnopis aktu notarialnego (co zdaniem organu w ówczesnym czasie, przy użyciu techniki odręcznego pisania aktów, było często praktykowane). Po pierwsze wskazać należy, iż dokument został określony przez Oddział Archiwum jako reprodukcja aktu notarialnego, nie zaś jako reprodukcja brudnopisu takiego aktu. Ponadto pomimo braku pod aktem podpisu i pieczęci notariusza należy stwierdzić, iż kilka stron aktu zostało parafowanych przez kontrahentów. Ponadto na stronie pierwszej aktu w lewym górnym rogu znajdują się dwie adnotacje notariusza, z których każda zaopatrzona jest jego podpisem i pieczęcią "Notariusz", o następującej treści: "Pierwszy wypis wydano z datą aktu dla wszystkich nabywców" oraz "Odpis wydano z datą aktu dla M. B.". Powołane fakty wskazywałyby na to, iż akt został faktycznie zawarty, nie zaś, iż sporządzono jedynie jego brudnopis (za przesłankę przemawiającą za taką tezą, aczkolwiek zdecydowanie niewystarczającą, uznać by można co najwyżej fakt dokonania w akcie skreśleń). Mając na uwadze to, iż uznanie dokumentu przedłożonego przez skarżącego jako brudnopis prowadziłoby w oczywisty sposób do wniosku, iż dokument ten, jako dokument, który nie potwierdza dokonania czynności prawnej (a jest jedynie roboczym projektem takiej czynności), nie może być podstawą do dokonywania jakichkolwiek zmian w ewidencji gruntów i budynków, uznać należy, iż organ, który powziął przekonanie, iż dokument przedłożony przez skarżącego jest takim brudnopisem, zobowiązany był do podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej okoliczności. W szczególności, organ winien był wezwać skarżącego do zwrócenia się do Archiwum o wyjaśnienie, czy dokonane przez tę instytucję (na odwrocie poszczególnych kart dokumentu) adnotacje odnośnie tego, że dokument jest reprodukcją aktu notarialnego są ścisłe i na jakiej podstawie zostały poczynione. Z racji zaniechania powyższego ocena organu, jakoby przedłożony dokument nie był kopią aktu notarialnego zawartego z dnia szóstego grudnia 1928 r. a wyłącznie jego brudnopisem jest gołosłowna. Analogicznie odnieść należy się do kwestii niekompletności dokumentu (braku wszystkich stron aktu). W szczególności organ winien był zwrócić się do wnioskodawcy z wezwaniem o uzupełnienie dokumentu. Dowodu takich działań brak w aktach administracyjnych sprawy. W świetle powyższego uznać należy, iż w postępowaniu administracyjnym nie wykonano w sposób zadawalający obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Już samo to uchybienie przepisowi art.77§1 k.p.a. stanowi podstawę do uchylenia decyzji organów obu instancji.

Niezależnie od wadliwego dokonania przez organy oceny formalnej mocy dowodowej dokumentu przedłożonego przez skarżącego (tj. przedwczesnego zakwestionowania tej mocy), zastrzeżenia budzi merytoryczna ocena dokumentu. Po pierwsze nie można zgodzić się z organem I instancji, iż treść aktu jest nieczytelna. Pomimo bowiem skreśleń i adnotacji treść umowy, cytowana obszernie wcześniej, jest możliwa do odtworzenia. Podkreślić następnie należy, iż warunkiem wstępnym do dokonania analizy aktu prawnego jest ustalenie przepisów prawnych, na podstawie których akt ten został sporządzony. Brak takich ustaleń uniemożliwia ustalenie skutków prawnych, jakie akt ten wywołał. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, w której ograniczono się do wyrywkowego przytoczenia fragmentów dokumentu przedłożonego przez skarżącego, bez odniesienia ich treści do przepisów obowiązujących w dacie sporządzania aktu. Ponadto za zbyt mało sprecyzowane uznać należy stwierdzenie organu I instancji, iż kopia planu z 1925 r. nie posiada w swej treści cech dokumentu geodezyjnego. Organ winien był szczegółowo wyjaśnić, jakich konkretnie cech dokument ten nie posiada.

Niniejszy wyrok nie przesądza, iż dokument przedłożony przez skarżącego potwierdza skuteczne nabycie przez F.W. vel W. prawa własności nieruchomości, której dotyczyło oceniane postępowanie administracyjne. Sąd stwierdza natomiast, iż bez dostatecznych podstaw organy obu instancji przyjęły za udowodnioną okoliczność, iż dokument przedłożony przez skarżącego nie jest reprodukcją fragmentu oryginalnego dokumentu (aktu notarialnego), przedwcześnie przypisując mu walor brudnopisu aktu, a także dokonały niedostatecznie szczegółowej analizy jego treści. Nie zmienia to jednak faktu, iż dokument przedłożony przez skarżącego będzie można rozważać jako podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków (tj. przystąpić do merytorycznej oceny jego treści) tylko w sytuacji, w której dokument ten, po potwierdzeniu przez właściwe Archiwum, iż nie został zarchiwizowany jako brudnopis, będzie przedłożony w postaci kompletnej (całość aktu) nie zaś fragmentarycznej. Obowiązek podjęcia działań w celu wyjaśnienia, czy możliwość uzyskania takiej kompletności istnieje, spoczywa na organach.

Decyzje organów obu instancji wydano z naruszeniem art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organy ponownie rozpoznają wniosek skarżącego o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.