Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 800/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 par. 3, art. 156 par. 1 pkt. 2 i par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 16 ust. 5
journal: Dz.U. 1994 nr 27 poz 96
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie innych koncesji i zezwoleń oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej wskazywane jako SKO w K. lub Kolegium w K.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez "A" S.A. w K., utrzymało w mocy postanowienie SKO w K. z dnia [...] r., nr [...] stwierdzające z urzędu nieważność postanowienia SKO w K. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie uchylenia w całości postanowienia Prezydenta K. z dnia [...] r., nr [...] odmawiającego uzgodnienia koncesji na wydobywane węgla kamiennego ze złoża "[...]" i orzeczenia co do istoty sprawy w następujący sposób: "uzgadnia się pozytywnie udzielenie koncesji "A" S.A. w K. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża węgla kamiennego "[...]" (z części pokładu 409) położonego na terenie miasta K. objętego obszarem górniczym [...]". W podstawach prawnych tego postanowienia SKO w K. powołało art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o SKO), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako k.p.a.).

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Prezydent K. postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] odmówił uzgodnienia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]". W uzasadnieniu podał, że utworzenie nowego obszaru górniczego i udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., który został przyjęty Uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...]r. nr [...]. Plan ten przewiduje m.in., że rozwój przemysłu będzie następował wyłącznie na obszarach obecnie zagospodarowanych przemysłowo oraz zakłada przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł "A" S.A. Podał, że dokonano błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Spółka nie zamierza powiększać obiektów zakładu górniczego na powierzchni, zaś wpływy przewidzianej eksploatacji nie przekroczą tzw. II kategorii, a więc nie będą kolidować z miejscowym planem zagospodarowania. Po rozpoznaniu powyższego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uchyliło postanowienie Prezydenta K. z dnia [...]r. oraz orzekło co do istoty sprawy uzgadniając pozytywnie udzielenie koncesji "A" S.A. Uzasadniając swoje orzeczenie SKO powołało się na ustalenia ogólne obowiązującego miejscowego perspektywicznego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. o nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 1991 r., Nr 8, poz. 133), zmienionego uchwałą tej Rady z dnia [...]r. o nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994 r., Nr 15, poz. 164). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało w uzasadnieniu, że wykładnia zapisów planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. nie wyklucza całkowicie eksploatacji węgla, a jedynie ogranicza lokalizację obiektów przemysłowych na powierzchni i nakazuje dostosowanie eksploatacji węgla do wymogów ochrony powierzchni.

Na wniosek Prezydenta Katowic SKO w K. wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie, lecz umorzyło je uznając, że postanowienie z dnia [...] r. dotknięte jest wadą nieważności. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...]r. o nr [...] SKO w K. stwierdziło nieważność swojego postanowienia z dnia [...] r. pozytywnie uzgadniającego koncesję, a następnie postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...]utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...]r. po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek "A" S.A.

"A’ S.A. zaskarżył postanowienie SKO w K. z dnia [...]r. nr [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 772/00, NSA uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. a także poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] r. nr [...]. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 8 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 849/00, uchylił postanowienie SKO w K. z dnia [...]r. nr [...] (wydane po stwierdzeniu nieważności postanowienia z dnia [...] r.), które utrzymywało w mocy postanowienie Prezydenta K. z dnia [...]r. o odmowie uzgodnienia koncesji "A" S.A.

W związku z powyższymi wyrokami SKO w K. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności swojego postanowienia z dnia [...] r. o nr [...] i postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] SKO w K. stwierdziło jego nieważność. W uzasadnieniu podało, że przeanalizowana ponownie treść planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. odbiega od tej, która została przyjęta przez Kolegium jako podstawa wydania postanowienia z dnia [...] r. Rzeczywista treść wspomnianego planu wskazuje, że lokalizacja nowych obszarów górniczych na terenie Miasta K. pozostaje w sprzeczności z postanowieniami tegoż planu będącego aktem prawa miejscowego. Wystąpiła zatem określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka w postaci rażącego naruszenia prawa, uzasadniająca stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...]r. Naruszono bowiem art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. – Dz. U. Nr 27, poz. 96; dalej powoływana jako ustawa Prawo geologiczne i górnicze), który stanowi, że przesłanką wydania uzgodnienia koncesji jest zgodność zamierzonej działalności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W zażaleniu na powyższe postanowienie "A" S.A. zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania osobie nie posiadającej umocowania, a także poprzez pominięcie oceny prawnej wyrażonej w wyrokach NSA z dnia 8 czerwca 2002 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] r. W uzasadnieniu podało, że postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone w dniu [...]r. pełnomocnikowi A.L., umocowanemu pełnomocnictwem, które SKO w K. otrzymało [...]r. Do dnia [...]r. organ nie otrzymał informacji o jego cofnięciu. Ponadto na rozprawie administracyjnej w dniu [...]r. A.L. oświadczył, że zwracając się pismem z dnia [...]r. z prośbą o zakreślenie dłuższego terminu do zajęcia stanowiska w sprawie działał jako pełnomocnik "A" S.A. SKO w K. stwierdziło również, że podejmując postanowienie z dnia [...]r. oparło swoje rozstrzygnięcie na dokumencie "Zeszyt nr 1 Ustalenia ogólne dla miasta K., [...]r.", który nie stanowił części miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K. W związku z powyższym wspomniane postanowienie pozostaje w sprzeczności z treścią obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc z przepisem aktu prawa miejscowego, czyli stanowi rażące naruszenie prawa.

Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach na postanowienie SKO w K. z dnia [...] r. o nr [...]wnieśli: "A" S.A. w K., Związek Zawodowy [...] – "A" S.A. KWK "[...]", Związek Zawodowy Pracowników Zakładów [...] w Polsce [...] Zarząd Zakładowy KWK "[...]", NSZZ SOLIDARNOŚĆ Międzyzakładowa Komisja Związkowa KWK "[...]", Związek Zawodowy [...] w Polsce [...] KWK "[...]" oraz Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa w K.

W związku z wejściem w życie reformy sądownictwa administracyjnego z dniem 1 stycznia 2004 r. właściwym, na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania sprawy stał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt 3/II SA/Ka 844/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi "A" S.A. w K., Związku Zawodowego [...] – "A" S.A. KWK "[...]", Związku Zawodowego Pracowników Zakładów [...] w Polsce PRZERÓBKA Zarząd Zakładowy KWK "[...]", NSZZ SOLIDARNOŚĆ Międzyzakładowej Komisji Związkowej KWK "[...]", Związku Zawodowego [...] w Polsce [...]KWK "[...]", Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej w K. na postanowienie SKO w K. z dnia [...]r. o nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie dotyczącej uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin. Zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. o nr [...]. W uzasadnieniu wyroku w pierwszej kolejności WSA w Gliwicach wyjaśnił oddalenie skarg Związku Zawodowego [...] – "A" S.A. KWK "[...]", Związku Zawodowego Pracowników Zakładów [...]w Polsce [...] Zarząd Zakładowy KWK "[...]", NSZZ SOLIDARNOŚĆ Międzyzakładowej Komisji Związkowej KWK "[...]" oraz Związku Zawodowego [...] w Polsce Zarząd Międzyzakładowy KWK "[...]". Sąd ten uznał, że ww. związki zawodowe nie mają interesu prawnego do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.). Zdaniem WSA w Gliwicach wymienione powyżej związki zawodowe wykazały jedynie istnienie interesu faktycznego w zaskarżeniu kwestionowanego postanowienia SKO w K. Nie udowodniły jednak, że istnieje norma prawa pozwalająca na skonkretyzowanie tego interesu, by był możliwy do realizacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

WSA w Gliwicach zaznaczył, że zaskarżone postanowienie zostało wydane po sądowoadministracyjnej kontroli postanowienia SKO w K. z dnia [...]r. o nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...]r. Na mocy art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że zarzuty skarg "A" S.A. i Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej, w zakresie w jakim poddane zostały ocenie Sądu w wyżej opisanym wyroku (m.in. udział w postępowaniu Prezydenta K. jako przedstawiciela Gminy K., zakres władztwa planistycznego, plan jako akt prawa miejscowego, brak obowiązku ogłaszania pełnej treści planu, brak wpływu dokonanych uzgodnień innych koncesji na przedmiotowe uzgodnienie) nie mogą być poddane ponownej ocenie przez WSA i muszą być uznane za bezzasadne.

WSA w Gliwicach podzielił stanowisko SKO w K., że "A" S.A. został prawidłowo powiadomiony, za pośrednictwem pełnomocnika, o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia SKO z dnia [...] r. Sąd ten stwierdził, że pełnomocnictwo istnieje dopóki jeszcze jakakolwiek czynność procesowa objęta udzielonym pełnomocnictwem jest możliwa do dokonania w danej sprawie. Dotyczy to m.in. możliwości uruchomienia nadzwyczajnych środków prawnych. "A" S.A. udzielił w dniu [...]r. A.L. i W.T. pełnomocnictwa do występowania w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta K. w sprawie o uzgodnienie koncesji, jak również w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji z prawem zaskarżania do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu [...]r. A.L. doręczono zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia SKO z dnia [...]r. Pismem z dnia [...] r. A.L. wniósł o zakreślenie dłuższego terminu do zajęcia stanowiska w sprawie. Pismem z dnia [...]r. A.L. przesłał do SKO w K. pismo "A" S.A. informujące o zakończeniu współpracy. Pismo to wpłynęło do Kolegium w dniu [...]r. i, zdaniem Sądu I instancji, dopiero od tej daty można mówić o braku umocowania dla radcy prawnego. Sąd zaznaczył ponadto, iż Holding udzielił kolejnego pełnomocnictwa A.L. oraz W.T. w dniu [...] r.

Za bezzasadne uznał w tym wyroku WSA w Gliwicach zarzuty co do uchybień w kwestii podpisania zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez jednego członka Kolegium oraz niewłaściwego składu Kolegium orzekającego w sprawie. Sąd stwierdził, że przepisy regulujące działanie Kolegium, tj. art. 17 i 18 ustaw o SKO, odnoszą się do podejmowania aktów kończących postępowanie w sprawie. Samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania mogło być podpisane przez jednego członka kolegium a nie przez cały skład orzekający. WSA w Gliwicach, odnosząc się do zarzutu niewłaściwego składu orzekającego Kolegium, stwierdził, że z treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Członek SKO podlegałby zatem wyłączeniu tylko wówczas, gdyby orzekał w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta K., tj. w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Sąd ten stwierdził ponadto, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia prowadzone przez Kolegium jest postępowaniem jednoinstancyjnym. Ewentualny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie uruchamia kontroli instancyjnej, a zatem nie może znaleźć w tej sytuacji zastosowania instytucja wyłączenia przewidziana w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

WSA w Gliwicach uznał, iż w rozpoznawanej sprawie istotne jest ustalenie treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K.. Tylko wówczas możliwa jest ocena, czy istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia SKO w K. z dnia [...] r. Według WSA w Gliwicach obowiązujący w tym zakresie jest tekst planu wynikający z załącznika "tekst Planu - Zeszyt nr 1 - Ustalenia ogólne dla miasta" do uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia 1 lipca 1991 r. nr [...]w sprawie miejscowego perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 1991 r., Nr 8, poz. 133), zmieniony uchwałą tej Rady z dnia [...]r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994 r., Nr 15, poz. 559). Za niewiarygodny uznał Sąd zarzut skarżącej Spółki, iż tekst planu, z którym strony mogły zapoznać się w Urzędzie Miejskim w K. ma inną treść niż przekazany do WSA w Gliwicach. Zdaniem Sądu uwierzytelniona kopia planu znajdująca się w aktach sprawy stanowi logiczny ciąg i zawiera wszystkie strony. Jedynie te zapisy mają znaczenie z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy.

WSA w Gliwicach, odnosząc się do zmian w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta K. wprowadzonych uchwałą Rady Miejskiej K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmiany fragmentów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., stwierdził, że dokonana nowelizacja nie dotyczyła zmiany ustaleń ogólnych ujętych w pkt 6.1 i 6.3 (rozdział 6, Zeszyt nr 1), których treść stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] r.

Sąd I instancji uznał, iż przekazana przez Prezydenta K. pełnomocnikowi "A" ujednolicona wersja planu, której treść nie zawierała m.in. zapisów rozdziału 6 pkt 6.3 Zeszytu nr 1 oraz uchwały z [...] r. nigdy nie stanowiła planu miejscowego, więc nie mogła stanowić podstawy do uzgadniania koncesji. Ponadto powołana w piśmie pełnomocnika "A" S.A. z dnia [...]r. uchwała Rady Miejskiej K. z dnia [...]r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 15, poz. 222) dotyczy zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. w obszarze dzielnicy [...]. Zgodnie z pkt 8 tej uchwały dla ww. obszaru tracą moc ustalenia w planie zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej K. z dnia [...]r. zawarte m.in. w "jednolitym tekście planu z uwzględnieniem zmian wprowadzonych do planu do końca [...]r. - Zeszyt nr 2". Zdaniem WSA w Gliwicach wspomniany powyżej jednolity tekst planu dotyczy ustaleń dla dzielnicy [...] (Zeszyt nr 2). Tymczasem podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią ustalenia ogólne dla miasta zawarte w Zeszycie nr 1.

W konkluzji WSA stwierdził, że SKO w K. zasadnie przyjęło, iż postanowienie z dnia [...]r. nr [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa miejscowego, co uzasadniało stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zatem zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie i dlatego skargi podlegały oddaleniu.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł [...] S.A. w K. Zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku . Powołując się na naruszenie prawa procesowego zarzucił naruszenie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 125 § 1 pkt 1, art. 133, art. 141 i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naruszenie prawa materialnego polegało na obrazie: art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, art. 2 oraz art. 88 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483), uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...]r. nr [...]w sprawie miejscowego perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 8, poz. 133 ze zm.) w zw. z art. 32 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 99 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o planowaniu przestrzennym).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w K. wniosło o jej oddalenie. Podało, że akta administracyjne są kompletne, lecz z uwagi na wielość spraw dotyczących "A" S.A. toczących się przed WSA w Gliwicach, akta te były w różnych częściach przesyłane wraz z odpowiedziami na skargi do poszczególnych spraw. W szczególności, tom IVa akt administracyjnych (zawierający dokumentację dotyczącą poparcia żądań Komitetu [...]przez mieszkańców [...] i [...]) został przesłany do WSA w Gliwicach w dniu 2 kwietnia 2003 r. do sprawy o sygn. akt II SA/Ka 331/03. Po rozpoznaniu skargi, a następnie skargi kasacyjnej we wspomnianej sprawie, tom IVa akt administracyjnych został zwrócony do SKO w K. Omawiana część akt administracyjnych została przesłana do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z niniejszą odpowiedzią na skargę kasacyjną.

W piśmie procesowym z dnia [...]r. pełnomocnik Gminy K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej stwierdzając, że wyrok jest zgodny z prawem.

Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 282/06 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił przedmiotowy wyrok WSA w Gliwicach i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. NSA w uzasadnieniu wyroku w pierwszej kolejności przypomniał stan faktyczny sprawy oraz wymogi prawa dotyczące skargi kasacyjnej. Oceniając natomiast wywiedzioną przez "A" S.A. skargę stwierdził, iż nie odpowiadała ona w pełni wymaganiom, o których mowa w art. 176 p.p.s.a. "Nie wskazano bowiem jasno i wyraźnie sposobów naruszenia, wskazanych przez stronę skarżącą, przepisów prawa procesowego i materialnego. Dopiero na podstawie uzasadnienia skargi można ustalić treść poszczególnych zarzutów naruszenia prawa, co pozwala na określenie granic skargi kasacyjnej. Jak podkreślił NSA przede wszystkim z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż strona skarżąca, zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a. Strona skarżąca, powołując się na poglądy doktryny, wskazała, iż nie znajduje podstaw prawnych argumentacja Sądu I instancji, że w postępowaniu toczącym się w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie znajdował zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu NSA wskazał, iż w orzecznictwie i doktrynie zarysowały się dwa odmienne poglądy w kwestii wyłączenia pracownika organu administracji publicznej lub członka organu kolegialnego, orzekającego w postępowaniu z wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie z wcześniejszym poglądem przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie miał zastosowania w takim postępowaniu z uwagi na brak cechy dewolutywności wynikającej z braku organów wyższej i niższej instancji (np. wyroki NSA z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt IISA 699/99, z dnia 15 kwietnia 1999 r., sygn. akt IISA 291/99 - niepublikowane). W późniejszym okresie pogląd ten uległ zmianie i zaczęto przyjmować, iż w takim postępowaniu podlega wyłączeniu tak pracownik organu administracji, jak również członek organu kolegialnego biorący udział w wydaniu decyzji po raz pierwszy (np. wyroki NSA z dnia 11 września 2002 r., sygn. akt VSA 2535/01, z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt VSA 1313/02; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005, s. 222). Kwestią tą, jako zagadnieniem prawnym budzącym poważne wątpliwości, zajął się Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zd. 1 k.p.a. ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowym wyroku podzielił pogląd wyrażony w tej uchwale. W tej sprawie poza sporem pozostawał fakt, iż jeden z członków SKO w K. brał udział w rozpoznaniu sprawy po raz pierwszy oraz w postępowaniu wszczętym wskutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem koniecznym było uwzględnienie przesłanek wyłączenia niniejszego członka. Nieuwzględnienie przez SKO w K. okoliczności obligujących do wyłączenia członka od orzekania podczas rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi przesłankę wznowieniową, określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., którą WSA zobowiązany jest uwzględnić, jako skutkującą uchyleniem decyzji lub postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Wobec tego, że Sąd I instancji uchybił art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. akceptując naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przepisów art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. skutkować to musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniem sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

WSA w Gliwicach, w wyniku ponownego rozpatrzenia skargi, wyrokiem z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1028/07 uchylił postanowienie SKO w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie dotyczącej uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin. W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył argumentację prawną NSA i stwierdził, iż w oparciu o art. 190 p.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Udzielając wskazówek organowi odwoławczemu WSA stwierdził, że SKO w K. winno uwzględnić okoliczności obligujące do wyłączenia członka od orzekania podczas rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wykonując ww. wyrok WSA w Gliwicach SKO w K. wydało zaskarżone, a wskazane wyżej postanowienie Kolegium w K. z dnia [...]r., nr [...], którym utrzymało w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...]r., nr [...] stwierdzające z urzędu nieważność postanowienia SKO w K. z dnia [...]r., nr [...].

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO w K. podniosło, iż wykonując wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1028/07, wydają przedmiotowe postanowienie:

- uwzględniło okoliczność obligująca do wyłączenia członka od orzekania podczas rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

- ponownie rozważyło kwestię pełnomocnictw udzielonych przez "A" S.A. z siedzibą w K.,

- ponownie dokonało porównania treści planu miejscowego uchwalonego przez Radę Miasta K. i uzasadnienia postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] r.

W konkluzji, po szerokim przytoczeniu i przeanalizowaniu rzeczywistych zapisów planu miejscowego K. obowiązującego w dniu wydania postanowienia SKO w K. z dnia [...]r., stwierdziło, iż "Zeszyt Nr 1 Ustalenia ogólne dla miasta – K., [...]r.", którego to zapisy legły u podstawy wydania przez Kolegium w K. postanowienia z dnia [...] r., nie stanowił części miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. (Cyt.,s.5 uzasadn. zaskarżonego postan. SKO w K.): "Zapisy zawarte w pkt 7.3 Ustaleń ogólnych dla miasta – K. /Polityka związana z restrukturyzacją przemysłu/ zawierają częściowo zapisy z korekty planu z [...] r., a częściowo zapisy z dokumentu pt. Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego w K. Synteza opisu K. , [...]r. – który nie stanowił części planu uchwalonego przez Radę Miejską. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ponownie dokonało porównania treści planu miejscowego uchwalonego przez Radę Miejska K. i Ustaleń ogólnych dla miasta powołanych w postanowieniu Kolegium z [...]r. i stwierdziło, że treść miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego przyjęta przez Radę Miasta K. jest odmienna od tej, która została przyjęta przez Kolegium jak podstawa prawna dla wydania postanowienia z [...]r. Dokonane zatem w postanowieniu z [...]r. ustalenia pozostają w sprzeczności z treścią Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...]z [...]r., a wiec aktem prawa miejscowego. Sprzeczność ta stanowi rażące naruszenie prawa ponieważ w wyniku jego wystąpienia powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po zapoznaniu się z treścią wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy i po analizie akt stwierdziło, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z [...] r., gdyż istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] r. – określone w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wobec czego zasadnym stało się pozostawienie zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym."

Postanowienie SKO w K. z dnia [...]r., nr [...] stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniesionej przez "A" S.A. Strona skarżąca wniosła o jego uchylenie, względnie stwierdzenie nieważności oraz zwrot kosztów wedle przepisanych norm. Zarzuciła przedmiotowemu postanowieniu obrazę: 1) prawa procesowego w stopniu wpływającym na wynik postępowania, a zwłaszcza art. 7, art. 10, art.77, art.107, art. 127 i n., art. 156 i n. k.p.a.; 2) prawa materialnego, zwłaszcza art. 6 ustawy o planowaniu przestrzennym oraz uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. (Nr [...]) oraz art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Uzasadniając skargę "A" S.A. stwierdził, iż został pozbawiony możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, co wpłynęło na wynik postępowania. Strona skarżąca oczekiwała na możliwość przedstawienia dodatkowej argumentacji o charakterze materialnoprawnym oraz na zorganizowanie przez SKO w K. rozprawy administracyjnej, co w jej ocenie przyspieszyłoby postępowanie i pomogło w ustaleniu prawdy obiektywnej. W ocenie skarżącej SKO w K. przyjęło bezpodstawnie, że plan miejscowy K. obowiązujący w dacie podjęcia przedmiotowego postanowienia zawiera rozwiązania zabraniające uzgodnienia koncesji. Zdaniem skarżącej SKO w K. nie wykazało w jaki sposób zamierzona przez stronę skarżącą działalność wpłynie na taki sposób zagospodarowania i wykorzystania gruntów, który byłby sprzeczny z planem miejscowym. "A" S.A. stwierdził, iż jego działalność polega na wydobywaniu węgla kamiennego ze złoża znajdującego się na głębokości kilkuset metrów poniżej powierzchni terenu, a zatem w granicach przestrzeni nie objętej nieruchomościami gruntowymi, w stosunku do której skarżący "A" uzyskał od Skarbu Państwa tzw. użytkowanie górnicze. (Cyt.:) "Przestrzeń ta nie jest i nigdy nie była objęta tzw. władztwem planistycznym gmin, a w konsekwencji plan miejscowy nie może wprowadzać jakichkolwiek ograniczeń w odniesieniu do takiej przestrzeni. Brak także dowodów świadczących o tym (a przynajmniej nie są one znane skarżącemu), jakoby zamierzona działalność miała w jakikolwiek sposób naruszać ustalone wspomnianym planem przeznaczenie gruntów" Zdaniem strony skarżącej jeśli w planie miejscowym znajdował się zakaz funkcjonowania przemysłu ciężkiego, to mogłoby to dotyczyć wyłącznie działalności tego przemysłu w granicach nieruchomości gruntowych bądź poza nimi – jeżeli taka działalność wpływałaby na zagospodarowanie i wykorzystywanie przedmiotowych gruntów. Na koniec strona skarżąca podniosła, iż w sprawie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, polegające w jej ocenie na rozpoczęciu wdobywania węgla kamiennego, który został sprzedany. (Cyt.:) "Nie jest bowiem możliwe przywrócenie stanu dotychczasowego złoża ani odwrócenie skutków polegających na przeniesieniu prawa własności (...) węgla".

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w wszystkie swoje dotychczasowe argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych stwierdziło, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma charakter kasacyjny, co oznacza, że organ je prowadzący, w przeciwieństwie do postępowania odwoławczego prowadzonego w tzw. trybie zwykłym, nie może podejmować żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych ani poszerzać materiału dowodowego. Ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a rozstrzygający jest stan prawny i faktyczny z dnia jej wydania. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie w sprawie, w której organ prowadzi postępowanie merytoryczne, gromadzi materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie SKO w K. nie gromadziło dodatkowego materiału dowodowego, obowiązane było zaś zastosować się do wskazań WSA w Gliwicach zawartych w wyroku z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 1028/07, co też uczyniło. (Cyt.:) "Wyznaczony skład orzekający zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym uprzednio, z którym skarżący miał możliwość zapoznania się...". Odnosząc się do zarzutu bezzasadnego przyjęcia, iż eksploatacja górnicza na przedmiotowym ternie wpłynie na stan powierzchni ziem, SKO K. stwierdziło, iż eksploatacja górnicza może i najczęściej wywołuje skutki również na powierzchni ziemi. (Cyt.:) "Tym samym zagadnienie to nie jest wyłączone spod regulacji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przyjęcie stanowiska skarżącego oznaczałoby, iż regulacja zawarta w art. 16 ust. 5 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze byłaby bezprzedmiotowa...". Co do zarzutu wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych SKO w K. zauważyło, iż: "postanowienie wydane na podstawie art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego, nie stanowi aktu prawa na podstawie którego podmiot może prowadzić wydobycie kopaliny. (...) Działalność taka może być prowadzona tylko na podstawie prawidłowo wydanej koncesj. Stwierdzenie nieważności postanowienia z [...]r. oznacza, iż koncesja o której mowa w skardze de facto została wydana bez wymaganego prawem uzgodnienia, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 6 Kpa. Zgodnie z doktryna prawa z nieodwracalnością skutków prawnych mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organu administracji podstawę prawna do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć, znieść lub odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności. Argument Skarżącego nie można zatem uznać za zasadny". W ocenie SKO w K. w przedmiotowej sprawie nie można mówić o nieodwracalności skutków prawnych, ponieważ nie można ich utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem wadliwego orzeczenia.

Co do naruszenia postanowień planu miejscowego K. SKO w K. odparło ten zarzut poprzez szczegółowe odniesienie się do treści ustalonego w toku postępowania, obowiązującego na dzień wydania postanowienia z dnia [...] r. tekstu tegoż planu. Powołało się także na ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego (Ośr. Zamiejscowy w Katowicach) zawartą w wyroku z dnia 22 marca 2000 r., sygn. akt SA/Ka 772/00.

W piśmie procesowym z dnia [...]r. (wpływ do Sądu [...]r.), będącym odpowiedzią strony skarżącej na odpowiedź na skargę Kolegium, strona skarżąca powtórzyła swoje zarzuty zawarte w skardze i argumenty na ich poparcie, nie zgadzając się z argumentami Kolegium zawartymi w odpowiedzi na skargę.

W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 17 września 2008 r. uczestniczący w rozprawie Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. w całości podzielił argumentacje SKO w K. i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

Skarga nie okazała się zasadna.

W niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia prawa materialnego, ani do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a zatem skargę należało oddalić.

Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO w K. z dnia [...] r., nr [...], którym Kolegium w K. utrzymało w mocy, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez "A" S.A., swoje postanowienie pierwszoinstancyjne z dnia [...]r., nr [...] stwierdzające z urzędu nieważność postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...]r. nr [...]. Wydając przedmiotowe postanowienie Kolegium w K. było związane prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1028/07. Nie budzi wątpliwości, iż SKO w K. wykonało ten wyrok, uwzględniło ocenę prawną zawarta w tymże wyroku i zastosowało się do wskazań co do dalszego postępowania w nim zawartych, a zatem postąpiło zgodnie z art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

Należy podkreślić, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach trybu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego polegającego na stwierdzeniu nieważności postanowienia SKO w K. Jak podnosi się w doktrynie przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia jest sprawa procesowa: "rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, a zatem jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej [lub postanowienia – dopow. Sądu] kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej" (B. Adamiak: Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Państwo i Prawo 2001, z. 8, s. 31).

Stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji (postanowień) ostatecznych, statuowanej przez art. 16 § 1 k.p.a. Stąd też może ono mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja (postanowienie) jest dotknięta przynajmniej jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Przesłanki te są następujące - decyzja (postanowienie):

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W przedmiotowej sprawie SKO w K. stwierdziło nieważność swego

postanowienia z dnia [...]r. powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. na przesłankę rażącego naruszenia prawa, którą dotknięte było postanowienie SKO w K. z dnia [...] r., ponieważ nie było ono wydane w oparciu o tekst obowiązującego, w dniu jego wydania, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., a tym samym pozytywne uzgodnienie koncesji na wydobywanie węgla dokonane przez Kolegium w K. postanowieniem z dnia [...]r. rażąco naruszyło art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, który stanowi, że (podkreślenia Sądu): "Udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, z wyjątkiem takiej działalności wykonywanej w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy". Art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze stanowi, że koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie: wydobywania kopalin ze złóż (pkt 2 § 1 art. 15), bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych (pkt 3) § 1 art. 15). Określenie użyte w tym przepisie: "Uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", w ocenie Sądu, niewątpliwie oznacza, iż dla pozytywnego uzgodnienia koniecznym jest stwierdzenie zgodności ustaleń planu miejscowego z działalnością, która ma być przedmiotem koncesji.

Sąd nie dopatrzył się także w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...]r. naruszenia prawa materialnego przez SKO w K., wskazanego w skardze oraz piśmie procesowym przez "A" S.A. tj. art. 6 ustawy o planowaniu przestrzennym. Art. 6 ustawy o planowaniu przestrzennym (w wersji obowiązującej w dniu wydania postanowienia SKO z [...]r.) stanowił, że: "Działalność wpływająca na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów może być podjęta tylko wówczas, gdy jest zgodna z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego". Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom strony skarżącej działalność polegająca na wydobywaniu węgla kamiennego ze złoża bez wątpienia wpływa na sposób wykorzystania gruntów. Jest faktem notoryjnym, a zatem nie wymagającym dowodów, iż skutkiem wydobywania węgla kamiennego ze złoża znajdującego się na głębokości kilkuset metrów poniżej powierzchni terenu jest powstawanie szkód górniczych, których występowanie powoduje liczne ograniczenia w zakresie inwestowania na tych gruntach (nieruchomościach gruntowych) oraz poważne zniszczenia istniejącej już na nieruchomościach gruntowych zabudowy i infrastruktury technicznej oraz komunikacyjnej.

Co do zarzutu naruszenia prawa materialnego – tj. uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...]r. (Nr [...]) - w rozpoznawanej sprawie rozważenia wymagało czy plan, stanowiący podstawę uzgodnienia, był prawem miejscowym, ustalonym uchwałami Rady Miejskiej oraz czy organ opiniujący prawidłowo odczytał jego zapisy dotyczące spornej kwestii. Rada Miejska w K. uchwałą z dnia [...]r., nr [...] w sprawie miejscowego perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. (opubl. Dz. Urz. Woj. Kat. z dnia 10 lipca 1991 r., Nr 8 poz. 33), w rozdziale 6 pkt 6.1. wprowadziła zapis: "przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla i obwarowanie jej ostrymi rygorami zabezpieczającymi na koszt kopalni". Ponadto w pkt 6.3.wprowadzono zapis: "blokowanie dalszego rozwoju kompleksu paliwowo-energetycznego jako szczególnie niebezpiecznego dla rozwoju miasta, a tym bardziej nowych lokalizacji tego typu. Blokowanie tempa eksploatacji węgla kamiennego, blokowanie tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji górniczej na nowych terenach, a także bezwzględne przestrzeganie technologii eksploatacji węgla dostosowanej do wymogów ochrony powierzchni."

Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...] r. w sprawie zmiany fragmentów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zgodnie z wnioskami okresowej oceny skutków zmian w zagospodarowaniu przestrzennym wynikających z realizacji planu, (opubl. Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...]r., Nr 15, poz. 164), wprowadzono w rozdziale 7 dodatkowy pkt 7.11 Ochrona powierzchni terenu przed skutkami eksploatacji górniczej w sposób nienaruszający istniejącego lub projektowanego użytkowania i funkcjonowania zainwestowania kubaturowego, infrastruktury technicznej (naziemnej i podziemnej), komunikacji oraz terenów niezainwestowanych - lasów, łąk, użytków rolnych - z zachowaniem równowagi środowiska przyrodniczego. Do nienaruszalnych elementów nowelizowanego planu zaliczono rozmieszczenie i rodzaj podstawowych funkcji o znaczeniu ogólnomiejskim, a zakres merytoryczny zmian stanowiło m.in. wprowadzenie ustaleń ogólnych w zakresie wymogów ciążących na miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta, wynikających z przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Sąd stwierdził, że nowelizacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., dokonana w [...] r. nie dotyczyła zmiany ustaleń ogólnych z pkt 6.1 i 6.3, których treść stanowiła podstawę odmowy uzgodnienia koncesji przez organ I instancji – tj. Prezydenta K. w postanowieniu tego organu z dnia [...]r., nr [...]. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że SKO w K. uzasadniając zaskarżone postanowienie powołało się na pozostające w mocy, w dniu wydania postanowienia tegoż organu z dnia [...]r., zapisy planu. Z zapisów planu zawartych w Zeszycie nr 1 – "Ustalenia ogólne dla miasta" wynikał nakaz blokowania tempa eksploatacji węgla oraz blokowania tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji na nowych terenach. Zdaniem Sądu, użyty wyraz "blokowanie" stanowił zakaz tworzenia nowych obszarów górniczych. W tym zakresie Sąd, w niniejszym składzie orzekającym, w pełni podziela stanowisko dotyczące tej kwestii, a wyrażone wcześniej w wyroku Naczelnego Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 307/06 i w prawomocnym (od dnia 13 kwietnia 2007 r.) wyroku WSA w Gliwicach z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt 3/II SA/Ka 1109/03.

Zdaniem SKO w K., zapisy planu wskazane wyżej nie pozwalały na pozytywne uzgodnienie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]", stanowiącego nowy obszar górniczy. Należy zatem zgodzić się z Kolegium w K., iż dokonane w postanowieniu SKO w K. z [...] r. ustalenia pozostają w sprzeczności z treścią miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z [...]r., a wiec aktem prawa miejscowego. Sprzeczność ta stanowi rażące naruszenie prawa ponieważ w wyniku jego wystąpienia powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. A zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia SKO w K. z [...]r. było prawidłowe, z uwagi na fakt, iż było ono niezgodne z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., jako prawa miejscowego, a tym samym także rażąco naruszyło art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. prawidłowo przyjęło, po zapoznaniu się z treścią wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy i po analizie akt, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z [...]r., gdyż istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia z [...]r. – określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec czego zasadnym stało się pozostawienie zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym.

WSA w Gliwicach nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa procesowego, a w szczególności niekompletności materiału dowodowego oraz braku ustaleń, co do treści oryginału planu. Zdaniem Sądu, uwierzytelniona kopia planu znajdująca się w aktach sprawy stanowi logiczny ciąg i zawiera wszystkie strony. Jedynie te zapisy miały znaczenie z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy. W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie budzi wątpliwości Sądu, iż SKO w K. prawidłowo ustaliło rzeczywisty i obowiązujący w dniu wydania postanowienia tegoż organu z [...]r. tekst miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., także z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz.449), który stanowi, że: "Urząd gminy prowadzi zbiór przepisów gminnych dostępny do powszechnego wglądu w jego siedzibie".

Stosownie do § 2 art. 156 k.p.a.: "Nie stwierdza się nieważności decyzji z

przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne." Przepis ten wskazuje na dwie przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Przesłanka upływu czasu nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Natomiast na przesłankę nieodwracalności skutków prawnych powołuje się skarżąca strona. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu (por.: M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Kraków – Zakamycze 2005): "nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji. Z nieodwracalnością skutków prawnych mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organu administracji podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć, znieść lub odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności" W tezie nr 2 wyroku z dnia 6 kwietnia 1995 r., sygn. akt III ARN 8/95 (OSNAPiUS 1995, nr 18, poz. 283) SN stwierdził, że: "Jeśli skutki prawne decyzji administracyjnej mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego oznacza to, iż nie mają one charakteru nieodwracalnego (art. 156 § 2 k.p.a.)", a w wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2001 r., IV S.A. 914/99 (Lex nr 55762) czytamy, iż: "Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego określonego aktu trzeba rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych form działania. A więc, jeśli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. W konsekwencji stwierdzić należy, że dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji". Podobnie wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r., I S.A. 1796/00 (Lex nr 81755) łączy nieodwracalność skutku prawnego z kompetencjami organu administracji.

Nieodwracalność skutków prawnych odnosi się do skutków materialnoprawnych decyzji (postanowienia), które mogą być wywołane decyzjami (postanowieniami) merytorycznymi. Skutki te polegają na nadaniu, odebraniu, odmowie przyznania lub zmianie zakresu uprawnienia strony lub też nałożeniu, zwolnieniu, zmianie zakresu obowiązku ciążącego na stronie albo na stwierdzeniu istnienia lub nieistnienia konkretnego stosunku prawnego.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się wymóg bezpośredniego związku skutku prawnego uznanego za nieodwracalny z decyzją (postanowieniem). Pośredni związek nie może być podstawą przyjęcia tezy o wystąpieniu nieodwracalnego skutku prawnego (teza z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., I OSK 268/05; Lex nr 188815). Przy ocenie kwestii "odwracalności" skutków prawnych decyzji nie powinny być brane pod uwagę późniejsze zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania samej decyzji (por.: wyrok NSA z dnia 28 września 2001 r., I SA 326/01, niepubl.; por. też: A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. T. II. Komentarz do art. 104-269, LEX 2007, Wyd. II).

Zasadniczo nieodwracalność skutków prawnych dotyczy trzech sytuacji, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, gdy podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego, np. wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa (por.: wyrok NSA z dnia 23 listopada 1987 r., I SA 1406/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 81).

Przenosząc te rozwiązania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, iż wskazane w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] r. przez stronę skarżącą argumenty na poparcie tezy o zaistnieniu w przedmiotowej sprawie nieodwracalnych skutków prawnych, które w ocenie "A" S.A. wywołało postanowienie SKO w K. z dnia [...] r., nie są trafne. Sąd w niniejszym składzie orzekającym podziela w tej kwestii pogląd SKO w K., wskazany wyżej, a wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w odpowiedzi na skargę.

Co do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez SKO w K. prawa procesowego w stopniu wpływającym na wynik postępowania, a zwłaszcza art. 7, art. 10, art. 77, art.107, art. 127 i n., art. 156 i n. k.p.a. Sąd orzekający w tej sprawie nie dopatrzył się takiego naruszenia. W ocenie Sądu nie miało miejsce naruszenie żadnego z tych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. SKO w K. przeprowadziło przedmiotowe postępowanie z poszanowaniem wskazanych w art. 7 k.p.a. zasad ogólnych, tj: zasady kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu administracyjnym, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania w toku tego postępowania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przy uwzględnieniu specyfiki postępowania w trybie nadzwyczajnym jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), Kolegium w K. zastosowało się do nakazów wynikających z treści art. 77 k.p.a. Zaskarżone postanowienie SKO w K. spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a w zw. z art. 126 k.p.a. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej Kolegium w K. nie naruszyło także art. 127 i n k.p.a.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Sąd podziela zdanie SKO w K., iż z uwagi na fakt, że w toku postępowania w trybie nadzwyczajnym organ ten nie prowadził żadnego dodatkowego postępowania dowodowego, nie podejmował żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych, a jedynie oceniał samo postanowienie z dnia [...] r. i jego skutki prawne, a rozstrzygającym w tej sprawie był stan prawny i faktyczny z dnia jego wydania, znany stronie skarżącej, niedopełnienie wymogu z art. 10 § 1 k.p.a polegające na nie skierowania do strony przed wydaniem zaskarżonego postanowienia pisma wzywającego ją do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie miało wpływu na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej jej argumenty i zarzuty zgłaszane w toku postępowań dot. postanowienia z [...] r. się nie zmieniły. Z akt sprawy wynika, iż niezmiennie te same zarzuty i argumenty strona skarżąca podnosiła od daty wydania tegoż postanowienia z [...]r. aż do dziś, i to zarówno w toku postępowań administracyjnych, jak i sądowoadministracyjnych. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym podnosi się, iż art. 10 § 1 k.p.a. ma zastosowanie w każdym rodzaju postępowania administracyjnego, jednak równocześnie akcentuje się, że może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy organ przed wydaniem decyzji prowadzi postępowanie dowodowe (por.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 1004/06 Lex nr 339635). W judykaturze prezentowany jest także pogląd, który podziela skład Sądu orzekający w tej sprawie, że w sytuacji postawienia organowi zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wskazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (por.: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 - ONSAiWSA 2006, z. 6, poz. 157; wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt GSK 4/07 - Lex nr 351055; uchwała (7) NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 – ONSAiWSA 2005, z. 4, poz. 66). W niniejszej skardze będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd strona skarżąca stawiając zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie wykazała w żaden sposób, by została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie temu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Również zarzut nie przeprowadzenia przez SKO w K. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia rozprawy administracyjnej, która w ocenie strony skarżącej miałaby się przyczynić do przyspieszenia postępowania i ustalenia prawdy materialnej, jest w ocenie Sądu niezasadny. Sąd nie może nie zauważyć, że w sprawie dotyczącej uzgodnienia przedmiotowej koncesji SKO w K. dwukrotnie przeprowadziło rozprawy administracyjne, na których strona skarżąca wskazywała te same racje i argumenty na ich poparcie i jak pokazuje historia prowadzonych w tej sprawie postępowań nie spowodowało to przyspieszenia i uproszczenia postępowania, ani nie doszło do uzgodnienia interesów stron, ani wnikliwszego wyjaśnienia sprawy. Dalsze mnożenie rozpraw administracyjnych, zwłaszcza w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia, zdaniem Sądu nie jest zasadne w świetle wymogów wynikających z art. 89 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie ma obowiązku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, który wynikałby z przepisu prawa (art. 89 § 1 k.p.a.). Natomiast ocena czy w tej sprawie przeprowadzenie rozprawy przyspieszy postępowanie, uprości postępowanie i spowoduje uzgodnienie interesów stron czy lepsze wyjaśnienie sprawy, dokonana przez Kolegium w K., nie budzi zastrzeżeń Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.