Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 522/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Nr [...] z dnia [..] lipca 2006r. na podstawie art. 3310 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) - dalej urp. - ustalono negatywny wynik egzaminu kandydata na aplikację radcowską w 2006r. J. B.. Z testu wyboru na 250 pytań zainteresowany udzielił prawidłowej odpowiedzi na 188 pytań, uzyskując tyle samo punktów.

W skierowanym do Ministra Sprawiedliwości odwołaniu J. B. wnosił o zmianę Uchwały Komisji Egzaminacyjnej, ponowną weryfikację testu i uznanie za prawidłowe udzielonych przez niego odpowiedzi na pytania o numerach 32, 54, 74, 118, 155, 202 i 249, a tym samym o uznanie wyniku egzaminu konkursowego za pozytywny. W uzasadnieniu odwołania skarżący podał, iż niektóre pytania/odpowiedzi skonstruowane zostały niezgodnie z wymogami ustawy, a niektóre niezgodnie z zasadami logiki.

1) Art. 339 ust. 1 urp. zakładał obowiązek sformułowania testu w taki sposób, że z trzech propozycji odpowiedzi na postawione pytanie tylko jedna jest prawidłowa i tylko jedną odpowiedź może wybrać kandydat; za prawidłową odpowiedź uzyskuje punkt. Pytania niżej wskazane były sformułowane wbrew tej zasadzie. W pytaniach nr 202 i 249 była więcej, niż jedna odpowiedź prawidłowa. Z kolei w pytaniu nr 32 i 155 nie można było wskazać prawidłowej odpowiedzi z uwagi na spory doktrynalne, a w pytaniu nr 74 nie można było jednoznacznie wskazać prawidłowej odpowiedzi z uwagi na niedostateczne określenie stanu faktycznego, wzbudzające u zdającego stan dezinformacji.

2) W dalszej części uzasadnienia skarżący omówił zarzuty merytoryczne wobec pytań o nr 54, 118, 202 i 249, uzasadniając dlaczego udzielone przez niego odpowiedzi należy uznać za prawidłowe.

Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Po dokonaniu wnikliwej analizy akt osobowych skarżącego, zwłaszcza testu i kart odpowiedzi, ustalono, że egzamin, w którym uczestniczył skarżący przeprowadzony został zgodnie z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 ze zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzony został protokół, a uchwała Komisji podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po ponownym przeliczeniu punktów stwierdzono, że skarżący uzyskał ich 188, a suma tych punktów uzasadniała negatywny wynik egzaminu.

Zgłoszone zarzuty Minister ocenił jako bezzasadne. Organ dokonał powtórnej analizy pytań nr 32, 54, 74, 118, 155, 202 i 209, a po szczegółowym wyjaśnieniu, dlaczego podane w kluczu do tych pytań odpowiedzi są prawidłowe, stwierdził, iż zarzuty skarżącego są bezzasadne.

Na tę decyzję Ministra Sprawiedliwości J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia jako wydanego z naruszeniem prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz wydanego z naruszeniem przepisów proceduralnych. Zdaniem skarżącego, mimo stanowiska organu, udzielone przez skarżącego odpowiedzi na ww. pytania winny zostać mu zaliczone, jak również odpowiedzi na pytania o nr 26, 39, 41 i 202 ze względu na naruszenie art. 331 ust. 3 oraz art. 339 ust. 1 urp. Tym samym wynik egzaminu powinien zostać uznany za pozytywny.

Decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a. oraz art. 331 ust. 3 i art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Stwierdził, iż Minister, wydając decyzję po 4 miesiącach od daty złożenia przez skarżącego odwołania, naruszył zasadę szybkości postępowania i zasadę pogłębiana zaufania. Powyższe miało znaczenie ze względu na rozpoczynające się w październiku 2006r. zajęcia z aplikacji 2006/2007. Konkurs nie został przygotowany z należytą starannością, o czym świadczyć może udostępnienie klucza odpowiedzi wraz z podstawami prawnymi po 40 dniach od zorganizowania konkursu i długotrwałe przygotowywanie decyzji z uzasadnieniem klucza odpowiedzi, co prowadzić może do wniosku, że dopiero po konkursie dokonano rzetelnej analizy zakresu tematycznego konkursu i prawidłowości i zasadności pytań i wskazanych w kluczu jako prawidłowe odpowiedzi. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 331 ust. 3 urp. skarżący wskazał, że przepis ten nie przewidywał umieszczenia w teście pytań z zakresu postępowania o wykroczeniach i postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania egzekucyjnego w administracji. Mówiąc o naruszeniu art. 339 ust. 1 urp. skarżący podał, iż naruszono zasadę wprowadzoną tym przepisem, że tylko jedna z trzech odpowiedzi jest prawidłowa. I tak: pytania o nr 202 i 249 zawierały więcej niż jedną prawidłową odpowiedź, pytania o nr 32 i 155 były tak sformułowane, że nie można było wskazać prawidłowej odpowiedzi ze względu na istniejące spory w doktrynie, a pytanie o nr 74 niedostatecznie formułowało stan faktyczny, przez co zdający czuł się zdezinformowany i nie mógł udzielić prawidłowej odpowiedzi. Skarżący powtórzył zarzuty merytoryczne w stosunku do pytań o nr 54, 118, 202 i 249, utrzymując że udzielone przez niego odpowiedzi na te pytania były prawidłowe i powinny zostać zaliczone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a odnosząc się do zarzutu sformułowania pytań w sposób naruszający art. 331 ust. 3 urp. nie zgodził się, że pytania z zakresu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz pytania z postępowania sądowoadministracyjnego wykraczają poza zakres wskazany w tym przepisie. Nieuprawnione jest stanowisko, iż sprawdzian wiedzy z prawa wykroczeń oznacza ograniczenie go do prawa materialnego z wyłączeniem znajomości reguł postępowania w tych sprawach. Radca prawny może być przecież obrońcą w sprawach o wykroczenia, a więc znajomość reguł tym procesem rządzących jest niezbędna. Ponieważ inaczej ma się rzecz z prawem karnym, ustawodawca precyzyjnie wskazał, że egzamin będzie obejmował i prawo karne i postępowanie karne. Dodatkowo, Minister nadmienił, iż ustawodawca nie posłużył się pojęciem Kodeksu postępowania karnego, zaś powołany przepis jest tak sformułowany, że można przyjąć, iż termin postępowanie karne objął również postępowanie w sprawach o wykroczenia. Wreszcie, prezentowane poglądy w piśmiennictwie nakazują ujmować w pojęciu procedury karnej także postępowanie w sprawach o wykroczenia (np. prof. W. Daszkiewicz, "Prawo karne procesowe. Zagadnienia ogólne" Oficyna wyd. Brandta 1999, str. 42). Zamieszczenie w teście pytań z postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniona jest faktem, iż postępowanie stanowi "postępowanie administracyjne sensu largo", a uczelnie nie tworzą oddzielnych katedr prawa administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego.

Co do zarzutu naruszenia zasady szybkości postępowania, organ przede wszystkim nie zgodził się z twierdzeniem, że postępowanie trwało ponad 4 miesiące, bo trwało ono 2 miesiące i 2 dni - odwołanie J. B. wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości 7 września 2006r., a decyzja została wydana [...] listopada tegoż roku. Minister zauważył, iż dochował wszelkich starań, aby rozpoznanie odwołania nastąpiło bez zbędnej zwłoki. W przedmiotowej sprawie, jak też w innych sprawach tego rodzaju, Minister musi wystąpić do właściwego organu samorządu radcowskiego o nadesłanie akt osobowych zainteresowanego wraz z testem i kartą odpowiedzi z egzaminu konkursowego, musi zapoznać się z protokołem Komisji Egzaminacyjnej i dokonać powtórnego przeliczenia punktów, wreszcie musi powtórnie przeanalizować pytania w kontekście postawionych zarzutów. Z uwagi na fakt, iż odwołanie J. B. nie było jednostkowe, odwołania rozpatrywane były w kolejności wpływu, a rekordowa liczba kandydatów na aplikację radcowską w 2006r. spowodowała wydłużenie postępowania. Wreszcie organ ponownie rozprawił się z zarzutami skarżącego co do poszczególnych, wskazanych w skardze pytań i potwierdził, iż udzielone przez J. B. odpowiedzi były nieprawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości odpowiada prawu.

Rozpatrzeniu przez Sąd podlega decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006r. wydana w wyniku odwołania, które złożył skarżący J. B., od uchwały Komisji Egzaminacyjnej ustalającej negatywny wynik konkursu z uwagi na uzyskanie przez kandydata z egzaminu 188 pkt, tj. poniżej wymaganego minimum 190 pkt. Decyzja Ministra utrzymała w mocy uchwałę Komisji.

I. Egzamin konkursowy w którym brał udział skarżący, odbył się w roku 2006, co oznacza, że w stosunku do skarżącego miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych - dalej urp. (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w jej ostatecznym kształcie nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361).

Należy przede wszystkim stwierdzić, że postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego wynik ma bezpośredni wpływ na możliwość wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Wynika to z brzmienia art. 33 ust. 1 urp. stanowiącego, iż nabór na aplikację radcowską przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego na tę aplikację, a uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu, zgodnie z ust. 3 cyt. artykułu, uprawnia kandydata do złożenia, w przeciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników konkursu, wniosku o wpis na listę aplikantów. Samo postępowanie konkursowe w stosunku do określonej osoby rozpoczyna zgłoszenie o przystąpieniu do egzaminu konkursowego na aplikację (art. 333 ust. 1 urp.). Zgłoszenie nieodpowiadające warunkom formalnym określonym w ust. 2 cyt. wyżej artykułu, wymaga od przewodniczącego komisji konkursowej wezwania do usunięcia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. a w dalszej konsekwencji skutkuje pozostawieniem zgłoszenia bez rozpoznania - art. 333 ust. 4 i ust. 5. O tym, iż w przypadku postępowania konkursowego mamy do czynienia z samodzielnym postępowaniem administracyjnym, decyduje również możliwość uruchomienia przez kandydata faktycznej weryfikacji raz ustalonego wyniku egzaminu. Jak stanowi art. 3310 ust.1 urp. wynik egzaminu konkursowego kandydata ustala, w drodze uchwały specjalnie do tego celu powołany, na podstawie art. 331 ust. 1 urp. przez Ministra Sprawiedliwości, organ - komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej, od uchwały której to komisji przysługuje zainteresowanemu odwołanie dotyczące wyników egzaminu do Ministra Sprawiedliwości; Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji (art. 3310 ust. 2 i art. 331 ust. 2 urp.). Jak już wyżej zaznaczono, pozytywny wynik egzaminu konkursowego daje kandydatowi uprawnienie do skutecznego złożenia przez niego wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich, który to wniosek zostanie rozpatrzony pod względem spełniania przez kandydata warunków, o których mowa w art. 33 ust. 2 urp. Przywołane wyżej przepisy w sposób jednoznaczny wskazują więc, że w postępowaniu konkursowym decyduje się indywidualna sprawa, w której strona tego postępowania (uczestnik postępowania konkursowego) oczekuje na przyznanie jej prawa, którego źródło znajduje się w obowiązującym prawie. Reasumując, postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, w którym decyduje się czy stronie wszczynającej to postępowanie (zgłoszeniem o przystąpieniu do egzaminu) przyznane zostanie uprawnienie złożenia wniosku o wpisanie na listę aplikantów radcowskich, czy też nie. O uprawnieniu tym decyduje powołany w tym celu przez organ państwowy inny organ, od którego decyzji w sprawie indywidualnej przysługuje odwołanie. I choć przepisy ustawy o radcach prawnych nie formułują ani terminu do złożenia odwołania, ani nie określają w jakiej formie następuje rozstrzygnięcie tego odwołania, to jest oczywiste, że tam gdzie rozstrzygana jest sprawa indywidualna z zakresu administracji publicznej, a od rozstrzygnięcia w tej sprawie przysługuje odwołanie, to zastosowanie znajduje kodeks postępowania administracyjnego bez konieczności stwierdzania tego w akcie prawnym.

Dla ubiegania się przez osobę zainteresowaną o wpis na listę aplikantów radcowskich, możliwość dochodzenia, w odrębnym postępowaniu administracyjnym (w drodze odwołania od uchwały komisji) ponownego ustalenia wyniku egzaminu ma kapitalne znaczenie zważywszy, iż w tak rozumianym postępowaniu, od decyzji Ministra Sprawiedliwości przysługuje skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Skarżący w niniejszej sprawie skorzystał z obu tych możliwości.

II. W rozpatrywanej sprawie skarżący J. B. przystąpił do egzaminu konkursowego [...] lipca 2006r. i otrzymał, z uwagi na uzyskanie 188, pkt ocenę negatywną. Wynik konkursu skarżącego ustaliła uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Komisja Egzaminacyjna właściwa dla obszaru właściwości izby w.. Stosownie do art. 339 ust. 3 urp. pozytywny wynik egzaminu otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 pkt. W złożonym odwołaniu od uchwały komisji skarżący podnosił następujące kwestie:

naruszenie art. 339 ust. 1 urp. przez zbudowanie testu wbrew zasadzie w tym przepisie określonej tzn. że tylko jedna spośród trzech odpowiedzi jest prawidłowa,

wadliwą konstrukcję pytań uniemożliwiającą udzielenie odpowiedzi prawidłowej dotyczyło to pytań o nr 32, 54, 74, 155, 202 i 249 oraz wskazał pytania, w których udzielone przez niego odpowiedzi, mimo że różnią się od odpowiedzi wskazanych w kluczu odpowiedzi jako właściwe, są prawidłowe i powinny być mu zaliczone.

W skardze do Sądu skarżący podnosił dodatkowo, że organ zaskarżoną decyzją naruszył art. 6, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a. oraz art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych

1. Jak stanowi art. 331 ust. 3 urp. egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radców prawnych i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu. Skarżący zarzuca, że przepis nie obejmuje postępowania w sprawach o wykroczenia oraz prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.

Należy wskazać, że lektura przepisu wskazuje na to, iż jest on, choć wydawać się może niekonsekwentnie, lecz jednak sformułowany dość jasno poprzez wyliczenie dziedzin prawa, z których wiedza kandydatów na aplikantów radcowskich będzie podlegała sprawdzeniu. Można zaakceptować stanowisko organu, według którego w pojęciu postępowania karnego (w szerokim ujęciu tej problematyki) mieszczą się również przepisy regulujące postępowanie w sprawach o wykroczenia. Ustawodawca nie użył w kwestionowanym przepisie nazw aktów prawnych regulujących daną dziedzinę prawa np. Kodeks postępowania karnego, a posługując się sformułowaniem "egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata (...) z zakresu (...) postępowania karnego (...)" ustawodawca wyraźnie nawiązał do całego bloku przedmiotowego przepisów składających się na to postępowanie - a więc do pełnego spektrum zagadnień wyczerpujących to postępowanie, którego elementem - przy takim szerokim rozumieniu, są przepisy postępowania w sprawach o wykroczenia.

Dodatkowo, zauważyć wypada, że dyscyplina prawa - "postępowania w sprawach o wykroczenia" rzadko bywa wydzielona w dydaktyce akademickiej jako odrębna dyscyplina prawa; przedmiot jakim jest prawo wykroczeń obejmuje aspekt materialny i procesowy i wykładany jest jako jeden przedmiot w katedrze postępowania karnego.

Na marginesie powyższych uwag, wydaje się pozbawione uzasadnienia stanowisko, że od kandydata na aplikanta radcowskiego wymaga się wiedzy szerszej tj. umiejętności procedury karnej czyli postępowania w sprawach przestępstw - zbrodni i występków, a nie wymaga się wiedzy z zakresu postępowania w sprawach mniejszej wagi tj. w sprawach wykroczeń, wymagając znawstwa samej problematyki wykroczeń.

Również zawarcie w teście egzaminacyjnym pytań z zakresu postępowania sądowoadministracyjnego nie wzbudziło zasadniczych wątpliwości Sądu. Przepis art. 331 ust. 3 urp. wśród przedmiotów wchodzących w zakres egzaminu na aplikację radcowską wymienił prawo administracyjne i postępowanie administracyjne. Postępowanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne do sądu administracyjnego regulował do 30 września 1995r. w dziale VI Kodeks postępowania administracyjnego i w sposób naturalny postępowanie to tworzyło jedną materię z postępowaniem administracyjnym. Wyodrębnienie procedury w sprawach takich skarg i umieszczenie jej pierwotnie w ustawie z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a następnie w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie spowodowało traktowania tego postępowania, również w dydaktyce akademickiej, jako wyodrębnionej, niezwiązanej w żaden sposób z postępowaniem administracyjnym wiedzy. Stanowisko organu określające postępowanie sądowoadministracyjne jako "postępowanie administracyjne sensu largo", mimo że określenie to jest niefortunne (postępowanie przed sądem administracyjnym jest postępowaniem sądowym, nie administracyjnym), znajduje swoje uzasadnienie w tym, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym chodzi wszakże o weryfikację prawidłowości decyzji administracyjnej, podjętej w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy, istotą postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola aktów administracyjnych, a etap ten kończy postępowanie administracyjne w razie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu.

W podsumowaniu tej części uzasadnienia stwierdzić należy, że podlegający sprawdzianowi zakres wiedzy prawniczej na aplikację radcowską określony w art. 331 ust. 3 urp. uwzględniał zakwestionowane przez skarżącego dyscypliny prawa, a przynajmniej osoby przystępujące do egzaminu aplikacyjnego mogły i powinny przyjmować, że na egzaminie mogą pojawić się pytania zarówno z postępowania w sprawach o wykroczenia, jak też z prawa o postępowaniu sądowoadministracyjnym.

2. Skarżący zarzucił ponadto, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa z uwagi na niezaliczenie odpowiedzi na pytania, które zostały sformułowane błędnie, wbrew zasadzie określonej w art. 339 ust. 1 urp. (pyt. o nr 32, 74, 155, 202 i 249).

Wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny nie może być i nie jest trzecią instancją, która władna jest dokonać sprawdzenia testu. Jak na wstępie uzasadnienia podkreślono, sąd uprawniony jest jedynie do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Zatem, sąd administracyjny, choć nie jest powołany do ponownego sprawdzania testu egzaminacyjnego, jest zobligowany do skontrolowania, czy Minister, w świetle wymogów stawianych przez k.p.a., należycie odniósł się do zarzutów merytorycznych sformułowanych w odwołaniu przez stronę skarżącego w zakresie ustaleń, co do poprawności odpowiedzi na poszczególne pytania testowe, gdyż tego właśnie wymaga kontrola legalności decyzji Ministra.

W przypadku dokonywania kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 3310 ust. 2 urp. Sąd ma w pierwszym rzędzie zbadać, czy organ uczynił zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc czy dokonał powtórnej analizy akt sprawy pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez stronę postępowania (kandydata) wyniku egzaminu. Sąd ma za zadanie sprawdzić, czy to powtórne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru pozornego, skrótowego, pobieżnego, czy nie zawiera sprzeczności albo oczywistych błędów, gdy idzie o ocenę zgromadzonych dowodów.

Należy przypomnieć, że w myśl przepisu art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, zaś kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organowi nie można postawić zarzutu, że sprawę załatwił z naruszeniem norm procesowych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i nie stwierdził, iż w sprawie miały miejsce uchybienia, które zaważyły na indywidualnym wyniku konkursu.

Co do warstwy merytorycznej zarzutów, wypada zauważyć, że mimo iż brak jest podstaw do dokonania zbadania przez sąd, czy prawidłową jest odpowiedź zakreślona w kluczu odpowiedzi, czy też odpowiedź udzielona przez skarżącego, to jednak z uwagi na to, że skarga oparta jest na takich właśnie zarzutach, nie może być Sądowi obojętna pod względem treści. Wiąże się to z kontrolą prawidłowości działań procesowych organu i dokonywanych przez niego ustaleń co do każdej odpowiedzi wskazywanej przez skarżącego jako ocenionej wadliwie. Oznacza to, że odpowiedź, która jest oczywiście wadliwa, choć ujęta jest we wzorniku odpowiedzi jako prawidłowa, nie może być akceptowana przez organ sprawdzający test egzaminacyjny i nie może konsekwentnie być honorowana przez Sąd w razie pominięcia przez organ tej wadliwości. W sytuacji szczegółowego i nie budzącego wątpliwości Sądu uzasadnienia organu dlaczego odpowiedź wskazana w kluczu odpowiedzi jest prawidłowa, brak jest podstaw do zakwestionowania przez sąd administracyjny takiej odpowiedzi jako wadliwej procesowo, bo wyłącznie z tego powodu można byłoby uwzględnić skargę w tej części.

3. Sąd nie podzielił przekonania skarżącego, że pytania o nr 32, 74, 155, 202 i 249 zbudowane są wadliwie (pytanie 32 i pyt. 155 nie pozwalają udzielić jednej prawidłowej odpowiedzi z uwagi na spory doktrynalne, pytanie 74 ma nieokreślony dostatecznie stan faktyczny powodujący dezinformację u zdającego, a pytanie 202 i 249 zawierają dwie możliwe prawidłowe odpowiedzi).

Istotę testu wyboru, który zawiera wynikającą z ustawy informację, że tylko jedna z trzech odpowiedzi jest poprawna, stanowi okoliczność, że wszystkie proponowane do wyboru odpowiedzi mają cechy prawdopodobieństwa albo też są w części poprawne. Do zdającego, który zna założenie testu, że tylko jedna odpowiedź jest poprawna, należy wybór jednej odpowiedzi najlepszej, zarazem najbardziej oczywistej i najpełniejszej. Nie jest rzeczą osoby udzielającej odpowiedzi rozważanie, bez specjalnego polecenia zawartego w pytaniu testowym, jak powinno być, gdyby różne ustawy należycie ze sobą współgrały /jak przy pytaniu 58 dotyczącym możliwości udzielenia prokury przez osobę fizyczną/, ani rozpatrywanie sytuacji marginalnych /jak przy pytaniu 202 dotyczącym stosowania przepisów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji/, ani też czynienie założenia, że wszystkie odpowiedzi są wadliwe /jak przy pytaniu 209 dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym na wniosek strony/. Test, w odróżnieniu od egzaminu ustnego, ze swej istoty nie pozwala na przedstawienie pełnej wiedzy kandydata co do całokształtu zagadnień, których dotyczą pytania, nie pozwala na wskazanie sytuacji wyjątkowych i odstępstw od reguł, nie daje pola na polemikę, dyskusję czy przedstawienie wątpliwości, które przecież niejednokrotnie istnieją. Kandydat przystępujący do egzaminu testowego te reguły zna i powinien je stosować przy rozwiązywaniu testu.

Stosownie do art. 339 ust. 1 urp. test podlegający rozwiązaniu na egzaminie konkursowym składać się ma z 250 pytań, zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Skarżący stwierdził, iż we wskazanych przypadkach przepis ten został naruszony, przez co nie uznane zostały skarżącemu odpowiedzi tak samo prawidłowe, jak te wskazane we wzorniku. Należy zauważyć, że na udzielenie prawidłowej odpowiedzi zasadniczy wpływ ma uważna lektura pytania. Jeżeli, jak np. w przypadku pytania nr 202 ("W postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy: A. k.p.c., B. ordynacji podatkowej, C. k.p.a.") stawia się pytanie w sposób ogólny, nie podając sytuacji szczególnej regulowanej tym aktem, odpowiedź musi być dostosowana do pytania i odnosić się ma do takiej sytuacji ogólnej. Organ w sposób w miarę jasny wyjaśnił stronie dlaczego odpowiedź "C" jest tą jedyną prawidłową odpowiedzią, nie zaś odpowiedź "A", jak utrzymuje skarżący. Odpowiedź "A" jest prawidłowa, jednak tylko w określonym, szczególnym przypadku. Jeśli więc odpowiedź udzielona przez kandydata jest właściwa wyłącznie dla konkretnej sytuacji, nie opisanej w pytaniu nr 202 testu konkursowego to znaczy, że nie będzie to odpowiedź prawidłowa na pytanie nr 202 i wcale nie oznacza to, że test został sformułowany w sposób naruszający przepis art. 339 ust. 1 urp. Podobnie ma się rzecz z odpowiedziami na inne kwestionowane przez skarżącego pytania. Wyjaśnienia Ministra, co do poszczególnych pytań i odpowiedzi wskazywanych przez skarżącego, są pełne, nie nastręczają żadnych wątpliwości oraz rodzą całkowite przekonanie, iż odpowiedź udzielona przez skarżącego była właściwie oceniona, co skutkować musiało negatywnym wynikiem egzaminu.

4. Wreszcie, postawiony przez skarżącego zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie prawa procesowego uzasadniałoby uchylenie decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.