Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1434/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 217 poz 1427
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), asesor WSA Justyna Wtulich – Gruszczyńska, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2023 r. sprawy ze skargi E. K.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr WSO-I.621.1.40.2023 w przedmiocie uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 kwietnia 2023 r., znak: WS0-I.621.1.40.2023, Wojewoda Mazowiecki ( dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, poz. 2185, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191, poz. 350, Dalej: "u.e.l.") po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. J. W. ( dalej: "uczestnik") od decyzji Burmistrza Gminy L. ( dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") z [...] lutego 2023 r., nr [...] orzekającej o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniej Z. W. W. na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Burmistrza.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Burmistrz na wniosek E. K. ( dalej: "wnioskodawczyni") postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniej Z. W. W. na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z [...] lutego 2023 r" nr [...] orzekł o uchyleniu czynności materialno- technicznej zameldowania ww. małoletniej na pobyt stały pod powyższym adresem. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że małoletnia Z. W. W. nie zamieszkiwała w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K.w chwili zameldowania, tj. 4 listopada 2021 r., czyli nie wypełniła przesłanki pobytu stałego, wynikającej z art. 25 u.e.l.

Powyższą decyzję administracyjną zakwestionował A. J. W., składając w terminie odwołanie do Wojewody Mazowieckiego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 14 kwietnia 2023 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że zasługuje ono na uwzględnienie, choć z innych względów niż w nim podniesiono.

Wojewoda przypomniał, że właścicielami domu nr [...] w miejscowości T., gm. K. są E. K. oraz A. J. W. (akt notarialny z [...] marca 2015 r., repertorium A nr [...]; księga wieczysta [...] w aktach sprawy). We wniosku o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniej Z. W. W. ( dalej: "małoletnia") na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K., E. K.-W. oświadczyła, że ww. małoletnia nigdy nie zamieszkiwała w tym domu. Wyjaśniła, że jej były mąż A. J. W. (ojciec małoletniej Z. W. W.) mieszka obecnie ze swoją nową rodziną pod adresem: ul. W., K.

Natomiast A. J. W. wyjaśnił, że córkę zameldował na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K.w chwili sporządzania jej aktu urodzenia. On również jest pod tym adresem zameldowany na pobyt stały. Oświadczył, że małoletnia Z. W. W. nie miała jeszcze okazji przebywać na przedmiotowej nieruchomości. Poza tym od czasu wymiany przez byłą żonę zamków w drzwiach, uczestnik nie dysponuje nowymi kluczami do domu nr [...] w miejscowości T., gm. K. A. J. W. bezskutecznie zwracał się do niej o wydanie nowego kompletu kluczy w zamian za klucze do budynku gospodarczego znajdującego się na posesji. W domu nr 24 w miejscowości T., gm. K.mieszka jego była żona, E. K., K. W. (syn byłych małżonków) oraz K. K. (syn byłej żony). Małoletnia Z. W. W. mieszka ze swoją matką w lokalu nr [...] przy ul. W.w K. Uczestnika załączył do akt postępowania kopię aktu urodzenia córki oraz wydruk z księgi wieczystej nieruchomości.

W pisemnym stanowisku A. J. W. oświadczył, że uznaje wniosek o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniej córki Z. W. W. na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K. za bezpodstawny. Podkreślił, że nie jest w stanie przewidzieć, gdzie córka w przyszłości będzie chciała zamieszkać. Jego zdaniem fakt zameldowania osoby pod określonym adresem nie musi łączyć się z zamieszkiwaniem w tym miejscu, ponieważ jest to czynność administracyjna. Poza tym córka może niedługo zacząć przebywać na jego nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Miasta i Gminy K. oględzin potwierdzono, że małoletnia Z. W. W. nie mieszka w budynku nr [...] w miejscowości T., gm. K. W dniu oględzin była tam po raz pierwszy. A. J. W. oświadczył, że w chwili urodzenia córki, mieszkał wraz z partnerką w wynajmowanym mieszkaniu, ponieważ aktualnie zajmowany przez nich lokal nie był jeszcze wykończony.

Wojewoda wskazał, że art. 31 ust. 1 u.e.l., stanowi, że jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten uprawnia organ ewidencji ludności do wszczęcia postępowania administracyjnego, w ramach którego bada, czy dokonana czynność materialno-techniczna zameldowania lub wymeldowania była prawidłowa. Czynność materialno-techniczna jest bowiem formą działania organów administracji publicznej stosowaną, gdy nie trzeba dokonywać ustalenia prawa/obowiązku w drodze wykładni albo rozstrzygnięcia sporu. Eliminacja czynności materialno-technicznej następuje zaś w drodze decyzji administracyjnej.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 29 u.e.l., zameldowania w stosunku do dzieci osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 (tj. obywateli polskich zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), urodzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje z urzędu kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje z dniem sporządzenia aktu urodzenia, w miejscu stałego albo czasowego pobytu rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa.

W ocenie Wojewody, należy zwrócić uwagę, że w dacie rejestracji urodzenia małoletniej Z. W. W., tj. 4 listopada 2021 r., jej ojciec był zameldowany na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K. Do dokonania czynności materialno- technicznej zameldowania dziecka nie była więc wymagana jakakolwiek aktywność ze strony ojca dziecka - w postaci jego odrębnego zgłoszenia, czy innej formy wniosku o jego zameldowanie. Dokonany z urzędu meldunek z kolei pozwolił na nadanie noworodkowi -Z. W. W. numeru PESEL. W czasie rejestracji noworodka, niewątpliwie istniało domniemanie, że jego ojciec zamieszkuje pod przedmiotowym adresem, z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.), skoro jest pod nim zameldowany na pobyt stały.

W tym stanie rzeczy, nie ma w ocenie Wojewody podstaw do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniej Z. W. W. na pobyt stały w budynku nr [...] w miejscowości T., gm. K., dokonanej w dniu 4 listopada 2021 r., skoro taki meldunek posiadał w tym czasie jej ojciec, zaś małoletnia została pod tym adresem zameldowana na pobyt stały z mocy prawa.

Jednocześnie organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione podniesione w odwołaniu przez uczestnika zarzuty naruszenia art. 6, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 6, 77 § 1 i 107 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) uznać je należy za nieuzasadnione.

Powyższą decyzję zakwestionowała skarżąca E. K., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji, skarżąca zarzuciła obrazę przepisów prawa, tj. art. 24 ust. 1, 2 i 3; art. 25 ust. 1; art. 27 ust. 1; art. 31 ust. 1; art. 35 Ustawy o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r. (Dz. U. 2010 Nr 217 poz. 1427) i wniosła o uchylenie tej decyzji w całości.

Skarżąca podniosła, że mimo ustalenia przez organ I instancji, że małoletnia nigdy nie przebywała w w/w nieruchomości, A. W., ojciec małoletniej nie zgodził się z decyzją i złożył odwołanie do Wojewody Mazowieckiego w Warszawie.

Skarżąca argumentowała, że z przepisów u.e.l., wynika, że każdy ma obowiązek zgłoszenia odpowiedniemu organowi miejsca swego pobytu, celem zameldowania się w nim. Organ dokonuje rejestracji w formie czynności materialno-technicznej - o ile podane w zgłoszeniu okoliczności nie budzą wątpliwości. Podkreśliła, ze dla zameldowania, konieczne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym zameldowanie ma nastąpić. Uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania jest możliwe, gdy zostanie powzięta wiedza, że w dacie dokonania czynności osoba nie przebywała pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu.

Taka właśnie sytuacja miała zdaniem skarżącej miejsce w rozpoznawanej sprawie. Bowiem organ powziął wiedzę, że małoletnia w rzeczywistości nie przebywała oraz nie przebywa pod adresem, pod którym została zameldowana.

Zdaniem skarżącej, zgodne zeznania E. K. i A. W. zostały prawidłowo zinterpretowane przez organ I instancji, a decyzja o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu małoletniej odpowiadała obowiązującym przepisom.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 kwietnia 2023 r., znak: WS0-I.621.1.40.2023, uchylająca decyzję Burmistrza Gminy K. z [...] lutego 2023 r., nr [...] orzekającą o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniej Z. W. W. na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie, stanowił art. 31 ust. 1 u.e.l., zgodnie z którym jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

Przepis ten uprawnia organ ewidencji ludności do wszczęcia postępowania administracyjnego, w ramach którego bada on, czy dokonana czynność materialno-techniczna zameldowania lub wymeldowania była, prawidłowa. Czynność materialno-techniczna jest bowiem formą działania organów administracji publicznej stosowaną, gdy nie trzeba dokonywać ustalenia prawa/obowiązku w drodze wykładni albo rozstrzygnięcia sporu. Eliminacja czynności materialno-technicznej następuje zaś w drodze decyzji administracyjnej i taką decyzję podjął w rozpoznawanej sprawie organ I instancji.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie, która wynika także z zeznań uczestnika A. W. złożonych w dniu 24 października 2022 r. oraz oświadczenia złożonego przez niego podczas kontroli meldunkowej w dniu 2 grudnia 2022 r., jest fakt niezamieszkiwania jego małoletniej córki Z. W. W. pod adresem T. Bezsporne jest jednak także, że w dacie zameldowania małoletniej pod tym adresem, jej ojciec, którym jest uczestnik postępowania, również był tam zameldowany.

Zgodnie z treścią art. 29 u.e.l., zameldowania w stosunku do dzieci osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, urodzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje z urzędu kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje z dniem sporządzenia aktu urodzenia, w miejscu stałego albo czasowego pobytu rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa.

W myśl art. 25 ust. 1 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Zarówno skarżąca, jak też organ I instancji, literalnie odczytali treść art. 29 u.e.l. i wyszli z założenia, że skoro małoletnia w dacie zameldowania, nie przebywała faktycznie pod adresem T., a był tam jedynie zameldowany jej ojciec, który również pod tym adresem faktycznie nie przebywał, to zaistniała podstawa do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniej pod wskazanym adresem.

Argumentacja ta jednak nie jest w ocenie Sądu słuszna.

Należy bowiem zwrócić uwagę, że w dacie rejestracji urodzenia małoletniej Z. W. W., tj. [...] listopada 2021 r., jej ojciec był zameldowany na pobyt stały w domu nr [...] w miejscowości T., gm. K.. Do dokonania czynności materialno- technicznej zameldowania dziecka nie była więc wymagana jakakolwiek aktywność ze strony ojca dziecka - w postaci jego odrębnego zgłoszenia, czy innej formy wniosku o jego zameldowanie. Dokonany z urzędu meldunek z kolei pozwolił na nadanie noworodkowi – Z. W. W. numeru PESEL.

Podczas rejestracji małoletniej istniało bowiem domniemanie, że jego ojciec zamieszkuje pod przedmiotowym adresem, z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.), skoro jest pod nim zameldowany na pobyt stały. Organ dokonujący zameldowania małoletniej bazował na domniemaniu, że miejscem jej stałego pobytu jest miejsce zameldowania jej ojca. Przyjęcie takiego domniemania, upraszcza procedurę meldunkową i jest konieczne dla dokonywania sprawnej rejestracji dzieci i nadawania im numeru PESEL, natomiast urząd stanu cywilnego nie ma narzędzi ani podstaw prawnych do weryfikowania, czy dziecko stale przebywa pod tym adresem, gdzie zameldowany jest jego rodzic dokonujący zameldowania.

Z uwagi na powyższe domniemanie, Wojewoda zasadnie stwierdził, że w dacie urodzin małoletniej, jej ojciec był zameldowany pod wskazanym adresem, co pozwoliło Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego na automatyczne zameldowanie małoletniej pod wskazanym adresem.

Słuszność stanowiska Wojewody potwierdza także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2019 r., II OSK 1573/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Brak zatem było podstaw do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniej Z. W. W. na pobyt stały w budynku nr [...] w miejscowości T., gm. K., dokonanej w dniu 4 listopada 2021 r., skoro taki meldunek posiadał w tym czasie jej ojciec.

Skarżąca natomiast kwestionując, fakt stałego pobytu małoletniej pod wspomnianym adresem, ma podstawy do uruchomienia postępowania w przedmiocie jej wymeldowania spod tego adresu, co jednak jest odrębnym zagadnieniem i następuje w odrębnym postępowaniu.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę