Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 772/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 3 pkt 14, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: Art. 23, art. 27, art. 121 par. 1, art. 124 par. 1, art. 128, art. 131, art. 144
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Dnia 15 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2023 roku sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 lipca 2023 roku nr SKO.4114.389.2023 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

Decyzją z 10 lipca 2023 r, nr SKO. 4114.389.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - skrócie: "k.p.a." – oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 390 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "u.ś.r." – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zgierza z 19 czerwca 2023 r., nr MOPS.533.3002.2023, w sprawie odmowy przyznania L. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad M. Ł.

W pierwszej kolejności Kolegium wskazało, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji L. R. podniosła, że od 23 lat opiekuje się M. Ł., która jest całkowicie ubezwłasnowolniona i jest osobą psychicznie chorą autystycznie, niewidomą i legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wniosła o przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że strona (lat 60) złożyła 11 kwietnia 2023r. w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. We wniosku strona pod odpowiedzialnością karną między innymi oświadczyła, że: 1) sprawuje opiekę nad M. Ł.; 2) osoba wymagająca opieki jest panną; 3) zapoznała się z warunkami uprawniającymi do świadczenia pielęgnacyjnego. Strona złożyła 12 czerwca 2023 r. oświadczenie pod odpowiedzialnością karną o treści: "Rodzice M. Ł. nie żyją. Żyje jeden z braci utrzymuje sporadyczne kontakty z siostrą, Dziadkowie też nie żyją. Nie jestem spokrewniona z M. Ł. Razem zamieszkujemy od 1-04-2023r. Nie podejmuję zatrudnienia w związku z koniecznością zapewnienia opieki M. Ł."

Dalej organ II instancji wskazał, że Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z 22 marca 2001 r., sygn. akt [...]: 1) ustanowił opiekę prawną nad całkowicie ubezwłasnowolnioną M. Ł.; 2) obowiązki opiekuna powierzył L. R.

Z kolei z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 18 marca 2023 r. między innymi wynikało, że M. Ł. (ur. [...] r.) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stałe. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dzieciństwa.

Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w maju 2023 r. między innymi wynikało, że strona faktycznie sprawuje opiekę nad osobą wymagającą opieki. Jest osoba obcą w stosunku do osoby wymagającej opieki. Natomiast podopieczna jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z powodu upośledzenia umysłowego.

W oparciu o poczynione ustalenia Kolegium stwierdziło, że osoba wymagająca opieki jest panną, jest całkowicie ubezwłasnowolniona, ma lat 42 i jej rodzice oraz dziadkowie nie żyją, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawność istnieje od dzieciństwa, ma brata, który odwiedza ją sporadycznie. Natomiast strona ma 60 lat i sprawuje opiekę nad osobą obcą (byłą sąsiadką), której jest opiekunem prawnym. Nie jest krewną w linii prostej ani rodzeństwem osoby wymagającej opieki, nie legitymuje się orzeczeniem sądu powszechnego, zobowiązującym ją do świadczeń alimentacyjnych na rzecz osoby nad którą sprawuje opiekę.

Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że kluczowe znaczenie dla rozpatrzenia wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niespokrewnioną jest ustalenie, czy w świetle obowiązujących przepisów stronie może przysługiwać świadczenie, o którym mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi organ I instancji prawidłowo orzekł, że brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia, ponieważ strona nie jest krewnym w linii prostej ani rodzeństwem osoby wymagającej opieki. Strona nie jest spokrewniona z osobą wymagającej opieki i nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny.

Zdaniem organu odwoławczego, ponieważ strona nie jest krewną w linii prostej ani rodzeństwem osoby wymagającej opieki, to w świetle art. 128 k.r.o. nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki. Wobec powyższego strona nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Organ II instancji stwierdził, że organy administracji związane są przepisami i nie mogą przyznać świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która nie została wymieniona w przepisach, niezależnie od sprawowania rzeczywistej opieki i braku możliwości podjęcia pracy z uwagi na jej sprawowanie. Ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania ww. świadczenia innym osobom, niż wymienione w ww. przepisach w drodze wyjątku, w przypadku zaistnienia szczególnych okoliczności.

Mając na uwadze fakt, że strona nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., to Kolegium nie badało, czy spełnione są pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji przeprowadził szczegółowo postępowanie wyjaśniające. Ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania świadczeń rodzinnych oraz zasady ich wypłaty. Wobec tego organ I instancji i organ odwoławczy nie mogą w sposób uznaniowy z pominięciem przepisów ustawy orzec o przyznaniu stronie wnioskowanego świadczenia.

Kolegium uznało, że decyzja o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niespokrewnioną jest prawidłowa, odpowiednia do dokumentów zebranych w aktach sprawy i unormowań dotyczących świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że jak wskazano powyżej strona nie jest krewnym w linii prostej ani rodzeństwem osoby wymagającej opieki. Z akt sprawy wynika, że strona jest osobą niespokrewnioną w stosunku do osoby wymagającej opieki. W świetle art. 128 k.r.o. nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki. Wobec powyższego strona nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na koniec Kolegium wskazało, że po wejściu w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych zadanie zasiłku stałego przejęło świadczenie pielęgnacyjne. W myśl obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych istotnym elementem decydującym o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie po stronie opiekuna obowiązku alimentacyjnego. Z tym obciążeniem prawodawca racjonalnie i zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej połączył uprawnienie do otrzymania świadczenia. Opiekun prawny nie może być też zaliczony do "innych osób" z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. bowiem nie ciąży na nim z mocy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny.

Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego załączony do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Łd 1615/01, nie ma wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie, ponieważ był on wydany w innym stanie prawnym.

Na koniec Kolegium wyjaśniło, że trudna sytuacja życiowa strony i osoby, nad którą sprawuje opiekę nie może przemawiać za przyznaniem jej wnioskowanego świadczenia. Jeżeli strona oraz osoba, nad którą sprawuje opiekę znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, to zarówno ona jak i osoba wymagająca opieki może zwrócić się do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie pomocy społecznej w formie świadczeń pieniężnych i świadczeń niepieniężnych.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła L. R. podnosząc, że ustawodawca nie przewidział takiej sytuacji, w której skarżąca się znalazła. Niepełnosprawna M. Ł. jest całkowicie ubezwłasnowolniona, a przy tym sierota, która potrzebuje opieki całodobowej. Jest osobą psychicznie chorą, niewidomą i autystyczną. Skarżąca sprawuje nad nią opiekę prawną i fizyczną. Jest jedyną osobą, która może sprawować opiekę nad wyżej wymienioną osobą.

Skarżąca dodała, że wybranie z kręgu osób jedynie niektórych i przyznanie wyłącznie im prawa do świadczenia pielęgnacyjnego narusza Konstytucję. Zasada równości i sprawiedliwości społecznej, która w demokratycznym państwie prawnym nie powinna być przez ustawodawcę ignorowana. Ponadto godzi w konstytucyjny nakaz ochrony i opieki nad niepełnosprawnymi, którym władze publiczne udzielić winny pomocy w zabezpieczaniu egzystencji.

Skarżąca oświadczyła ponadto, że mając pewność, że świadczenie pielęgnacyjne zostanie jej przyznane, zobowiązuje się do zawieszenia prawa do emerytury. W ten sposób zostanie wyeliminowana negatywna przesłanka wyłączająca nabycie przez nią prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wówczas skarżąca dokona jednego ze świadczeń.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, organy administracji wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto wypełniły obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób wystarczający wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska strony skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz przytoczyły przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, że skarżąca domaga się odmiennego interpretowania zastosowanych w sprawie przepisów prawa nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są wadliwe. Wręcz przeciwnie organy podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydały trafne rozstrzygnięcia, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu (pkt 1); opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2); osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3); innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) jeżeli (te ww. osoby) nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W wyroku z 6 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 677/21 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny w sposób bardzo dokładny i czytelny wyjaśnił, dlaczego wskazany wyżej przepis nie przewiduje opiekunów prawnych w katalogu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.

W pierwszej kolejności NSA wskazał na ugruntowane już stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje temu opiekunowi osoby niepełnosprawnej, na którym spoczywa obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej. Analizując treść art. 17 ust. 1 u.p.s. wypada wskazać, iż spośród osób wyraźnie w tym przepisie wskazanych jako uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko opiekun faktyczny dziecka nie wypełnia powyższego warunku. Należy jednak wskazać na specyficzne rozumienie tegoż pojęcia na gruncie przepisów u.ś.r. Opiekunem faktycznym dziecka jest bowiem osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka (art. 3 pkt 14 u.ś.r.). Tak więc nawet w tym wypadku podstawą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest swoiste antycypowanie pozycji prawnej takiego podmiotu, bowiem orzeczone przysposobienie niepełnosprawnego dziecka, o co wystąpił już jego opiekun faktyczny, powodować będzie powstanie obowiązku alimentacyjnego (art. 121 § 1, art. 124 § 1 i art. 131 k.r.o.).

Dalej NSA wyjaśnił, że pogląd o konieczności istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy opiekunem a osobą niepełnosprawną, jako warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, formułowany był w starszym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wprost wskazywano, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, na której nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym (vide: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 5/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jakkolwiek podsumowująca ówczesne orzecznictwo ww. uchwała została podjęta na tle przepisów u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2013 r., to jednak powszechnie przyjmuje się, że zachowała ona aktualność także w obowiązującym stanie prawnym (vide: wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2022 r., I OSK 911/21; wyrok NSA z dnia 12 lipca 2022 r., I OSK 1761/21; wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., I OSK 2293/21; wyrok NSA z dnia 4 października 2022 r., I OSK 2335/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że głęboki wpływ na sądowe rozumienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. wywarło orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, który kilkukrotnie badał konstytucyjność regulacji prawnych statuujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i nie zakwestionował, jako niekonstytucyjnego, wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i niepełnosprawnym wobec którego sprawowana była opieka. Wręcz przeciwnie, Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślono przy tym, że celem regulacji prawnych statuujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest to aby osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny (vide: wyrok TK z 15 listopada 2006 r., P 23/05; wyrok TK z 18 lipca 2008 r., P 27/07).

NSA podkreślił, że nie budzi wątpliwości, iż obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej, a w linii bocznej wyłącznie rodzeństwo (art. 128 k.r.o.). Również małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy oraz przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli (art. 23 i art. 27 k.r.o.). Obowiązek alimentacyjny kreuje także przysposobienie dziecka (art. 131 w zw. z art. 121 § 1 i art. 124 § 1 k.r.o.), oraz ponowne zawarcie związku małżeńskiego przez osoby mające dzieci (art. 144 k.r.o.). Zatem przepisy k.r.o. tylko na gruncie powyższych regulacji prawnych ustanawiają wzajemny obowiązek alimentacyjny.

Obowiązek ten nie jest natomiast kreowany wskutek ustanowienia opieki prawnej między osobą sprawującą opiekę a osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Więź łącząca opiekuna prawnego i osobę całkowicie ubezwłasnowolnioną nie stanowi zatem na gruncie art. 17 ust. 1 u.ś.r. podstawy prawnej do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że skarżąca nie jest krewną niepełnosprawnej w stopniu znacznym M. Ł. Wobec powyższego, organy trafnie stwierdziły, iż skarżąca nie należy do podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, wymienionych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Skarżąca nie jest bowiem osobą obowiązaną do alimentacji względem podopiecznej, ale opiekunem prawnym nie wymienionym w przepisach warunkujących przyznanie spornego prawa. Nie sposób więc w konsekwencji stwierdzić, że skarżąca należy do grona osób, którym przysługuje zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z 7 marca 2019 r.; sygn. akt I OSK 4353/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnienia również wymaga (na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 5/13), że nie można z powołaniem się na wykładnię prokonstytucyjną nadawać znaczenia przepisom ustawy sprzecznego z jej brzmieniem, uzasadniając to tym, że sędziowie w sprawowaniu swego urzędu podlegają zarówno Konstytucji, jaki i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Stosowanie prawa przez sądy nie powinno bowiem wypełniać istniejących instytucji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy. Nie można zatem, powołując się na ogóle zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala przyjąć, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną.

W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skarżącej, przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można interpretować rozszerzająco, z powołaniem na wartości konstytucyjne. W tym stanie rzeczy nie można, powołując się na obowiązek władz publicznych w zapewnieniu szczególnej opieki zdrowotnej osobom niepełnosprawnym (art. 68 ust. 3 Konstytucji), jak i obowiązek udzielania osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczaniu egzystencji (art. 69 Konstytucji) wywieść, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala przyznać świadczenie pielęgnacyjne również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną.

Odnosząc się zatem do zarzutów wniesionej skargi, Sąd stwierdza, iż pozostają one bez wpływu na wynik wydanego orzeczenia, gdyż wobec faktu, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, względy słusznościowe nie mogły przemawiać za przyznaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, o czym orzeczono jak w wyroku.

lp