Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 205/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gniewkowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gniewkowa a Burmistrzem Miasta Piastowa przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia wskazać Burmistrza Miasta Piastowa jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

PISMEM Z 7 SIERPNIA 2024 R. BURMISTRZ GNIEWKOWA WYSTĄPIŁ Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A BURMISTRZEM MIASTA PIASTOWA W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPOZNANIA WNIOSKU B. Z. O UMIESZCZENIE JEJ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowana w dniu 24 lipca 2024 r. wystąpiła o umieszczenie jej w Domu Pomocy Społecznej w P. z uwagi na miejsce jej urodzenia. Wnioskodawca wskazał, że zainteresowana od 1972 r. zamieszkuje w Piastowie, gdzie ma mieszkanie własnościowe. Zaznaczył, że pobyt zainteresowanej u syna w gminie Gniewków wiąże się z opieką poszpitalną i nie ma charakteru prowadzącego do zmiany miejsca zamieszkania zainteresowanej.

Odpowiedzi na wniosek nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Burmistrza Gniewkowa, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Miasta Piastowa. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania kwestii rozpoznania wniosku B. Z. o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej.

Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ przepisy ustawy o pomocy społecznej nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", to wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, uwzględnić należy regulację zawartą w przepisach ustawy – Kodeks cywilny. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z art. 25 tej ustawy jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Równocześnie podkreśla się, że przebywanie w określonym miejscu nie musi być jednak nieprzerywane. Przemijająca nieobecność, niekiedy nawet długotrwała, nie oznacza przeniesienia miejsca zamieszkania, o ile osoba fizyczna utrzymuje faktyczne związki z miejscowością, wskazujące na zamiar stałego pobytu (M. Pilich [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), red. J. Gudowski, LEX/el., Warszawa 2021, art. 25). Stanowisko takie zostało zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2023 r., sygn. akt I OW 161/23, a skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko i przyjmuje je za własne.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że zainteresowana od 1972 r. związana jest z Piastowem, w którym posiada mieszkanie własnościowe, w którym zamieszkiwała do czasu pobytu w szpitalu. Jednocześnie należy stwierdzić, że pobyt u syna w Gniewkowie ma charakter przemijający i związany jest z opieką poszpitalną nad matką. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powoduje on zatem, że zmienia się miejsce zamieszkania zainteresowanej. Z powyższych okoliczności wysnuć zatem należy wniosek, że miejscem zamieszkania zainteresowanej jest Piastów i to Burmistrz tego miasta jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.