Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1744/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 268 a
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, II. uchyla decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...]r. nr [...]oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...], III. orzeka, że nie podlega wykonaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...]r. nr [...], IV. przyznaje adwokatowi J. W. K. kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych ) od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

W dniu [...]r. D. B. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej – Dział Dodatków Mieszkaniowych we W. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, podając że przysługuje mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., specjalista w Dziale Dodatków Mieszkaniowych przyznał D. B. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł miesięcznie, począwszy od [...]r. na okres [...]miesięcy.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, w związku z ujawnieniem nowych okoliczności mających wpływ na przyznanie dodatku, wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie przyznania D. B. dodatku mieszkaniowego, ponieważ wnioskodawca wykazał wyższe wydatki do MPEC z tytułu energii cieplnej niż faktycznie zostały poniesione w miesiącu [...]r.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej specjalista w Dziale Dodatków Mieszkaniowych uchylił decyzję z dnia [...] r. przyznającą dodatek mieszkaniowy i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...]r. główny lokator J. B. zawarła umowę użyczenia z synem D. B. dotyczącą lokalu, w którym zamieszkuje wnioskodawca. W takiej sytuacji nie sposób mówić o jakiejkolwiek odpłatności za lokal i wydatkach z tym związanych, ponieważ wnioskodawca wnosi opłaty za mieszkanie w imieniu J. B.. Wnioskodawca ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej, które nie są wydatkami uprawniającymi go do dodatku mieszkaniowego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do jej uchylenia. Stosownie do uregulowań ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek ten przysługuje członkom spółdzielni mieszkaniowych, zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Natomiast w myśl przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych obowiązek uiszczania opłat za mieszkanie obciąża członka spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze prawo do mieszkania. Dodatek mieszkaniowy przysługuje także osobom zajmującym mieszkanie w budynku spółdzielni mieszkaniowej na podstawie innych stosunków prawnych, np. najmu od spółdzielni lub członka spółdzielni za wiedzą organów spółdzielni, własności mieszkania lub praw pochodnych od właściciela, jeżeli z istoty tego stosunku prawnego wynika prawny obowiązek mieszkającego płacenia za korzystanie z mieszkania, jego urządzeń i za świadczenia ze strony właściciela budynku. Ze stosunku prawnego użyczenia mieszkania taki obowiązek prawny nie wynika. Odwołujący się nie jest też osobą oczekującą na usunięcie z zajmowanego mieszkania do mieszkania zamiennego lub socjalnego, której zgodnie z przepisem prawa, decyzją administracyjną lub orzeczeniem sądu musi być dostarczony lokal zamienny lub socjalny. Nie stanowią argumentów do uznania, że odwołującemu przysługuje dodatek mieszkaniowy, niejasne okoliczności o "przepisaniu" wkładu i członkostwa w Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na matkę odwołującego, o przydzieleniu mieszkania rodzicom, i jakoby o potrzebie oczekiwania na upływ 5 lat od tego zdarzenia.

Decyzją z dnia 5 maja 2003 r. nr 10451/03 wydaną z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej specjalista w Dziale Dodatków Mieszkaniowych określił kwotę do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości za okres [...]miesięcy, tj. w kwocie [...]zł, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego stwierdzono, że strona zawarła umowę użyczenia z matką J. B., która jest właścicielką lokalu. Wnioskodawca ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej, które nie są wydatkami uprawniającymi do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Skoro w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych we wniosku, to wnioskodawca zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymało mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że informacje o użyczeniu nie były znane wcześniej organowi, zaś we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego D. B. zaznaczył w odpowiedniej rubryce, że to on dysponuje tytułem prawnym do spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych konsekwencją wcześniejszego rozstrzygnięcia odnośnie uchylenia decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, jest określenie przez organ pierwszej instancji w formie decyzji kwoty do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, co zostało ustalone w wysokości [...]zł, wynikającej z przemnożenia dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]zł przez sześć miesięcy pobierania i podwojenia tej kwoty. Zdaniem Kolegium odwołujący nie zakwestionował okoliczności będących podstawą do wydania decyzji. Bez znaczenia jest argument, że winę za nieprawdziwe dane zawarte we wniosku ponosi Spółdzielnia Mieszkaniowa i Ośrodek Pomocy Społecznej. Wniosek o dodatek składa, a więc wypełnia i podpisuje osoba zainteresowana i ona też ponosi pełną odpowiedzialność za prawdziwość zawartych tam informacji.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący zarzucił, że decyzja jest niesłuszna i bardzo krzywdząca chorego człowieka, posiadającego drugą grupę inwalidzką. Skarżący podnosi, że to właśnie w Spółdzielni Mieszkaniowej doradzono mu zawarcie z matką umowy użyczenia lokalu mieszkalnego, co po kilku dniach uczynił, załączając umowę do wniosku. Jednak z powodu choroby nie pamięta, czy wówczas wniosek o dodatek był negatywnie zaopiniowany przez pracowników Spółdzielni i Ośrodka Pomocy Społecznej. Zdaniem skarżącego nie może on odpowiadać za błąd urzędników i prawników ze Spółdzielni i Ośrodka Pomocy Społecznej, którzy zobowiązani są do przyjmowania i opiniowania dokumentów łącznie z umową użyczenia. Skarżący wyjaśnił, że przeszedł ciężki wypadek w [...] r., doznał stłuczenia głowy, złamania podstawy czaszki, stłuczenia pnia mózgu oraz płatów czołowych z uszkodzeniem układu nerwowego. Obecnie jest bez środków do życia i korzysta jedynie z doraźnej pomocy opieki społecznej, w szczególności na zakup leków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że informacja o umowie użyczenia lokalu, zawarta pomiędzy J. B. i jej synem, została uzyskana dopiero w wyniku wznowienia postępowania, w odpowiedzi z dnia [...] r. na pismo Ośrodka skierowane do Spółdzielni Mieszkaniowej "A". Informację tę potwierdzili zainteresowani, w przesłuchaniu do protokółu w dniu [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych ( art. 97 § 2 ).

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, określającą skarżącemu kwotę do zwrotu dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości na podstawie art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w niej skazane.

Powołany przepis art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku ( ... ), osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności.

Przytoczona wyżej norma prawna nawiązuje do przepisów dotyczących wznowienia postępowania zawartych w rozdziale 12 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu wznowieniowym, po uchyleniu decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, organ zobowiązany jest do wydania nowej decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego lub przyznającej go w niższej kwocie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k. p. a. ). Ustawodawca w sposób jednoznaczny określił, że rozstrzygnięcie kwestii przyznania dodatku na podstawie nieprawdziwych danych w deklaracji lub we wniosku, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Natomiast w zdaniu drugim w art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stwierdzono, że nienależnie pobrane kwoty w podwójnej wysokości wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Przepis art. 7 ust. 9 nawiązuje wprost do art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm. ), zgodnie z którym egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień właściwych organów albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa. Oznacza to, że przepis prawa stanowi podstawę egzekucji wtedy, gdy bez potrzeby wydawania aktu indywidualnego wynikają dla adresata określone obowiązki. Podstawę egzekucji stanowi także art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zobowiązujący do zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości. Zobowiązanie to powstaje z mocy prawa, gdyż ustawodawca nie przewidział orzekania w tym zakresie w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji rozstrzygają indywidualne sprawy dotyczące między innymi zwrotu nienależnie pobranych kwot tylko wówczas, gdy wynika to z przepisu prawa przewidującego rozstrzygnięcie danej kwestii w trybie decyzji administracyjnej. Brak takiej normy w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji z dnia 5 maja 2003 r. wydane zostały bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K. p. a. Prowadzić to musiało do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponadto należy wskazać, że art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi odpowiednik art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm. ), również przewidującego obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości. Na tle powyższego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że przepis art. 43 ust. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie daje podstawy do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych w podwójnej wysokości. Powyższy obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa i podlega egzekucji administracyjnej wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi na podstawie art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 1083/00 – OSP 2003/6/72 z glosą aprobującą J. Borkowskiego, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 1373/00 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 1682/2001 ). Pogląd ten aktualny jest także w obecnym stanie prawnym.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela.

W rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wymaga również kwestia zasadności wznowienia postępowania z urzędu postanowieniem z dnia [...]r. i wydania z upoważnienia Dyrektora MOPS decyzji z dnia [...]r. odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, nie będącej przedmiotem zaskarżenia.

Postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego organ I instancji wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Okoliczności te i dowody muszą być "nowe", a więc nie znane organowi w dniu wydania decyzji.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje m. in. członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem. Natomiast wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, do których zalicza się czynsz, opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na koszty związane z nieruchomością wspólną, świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego, inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów ( art. 6 ust. 3 i 4 ).

Jako nową okoliczność istotną dla sprawy, stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania, organ I instancji uznał wykazanie przez stronę wyższych wydatków do MPEC z tytułu energii cieplnej niż faktycznie zostały poniesione w miesiącu [...]r. Natomiast w decyzji odmawiającej skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego wskazano, że D. B. w stosunku do zarządcy lokalu wykonywał obowiązki obciążające J. B. jako właścicielkę lokalu, a nie własne obowiązki. Należy jednak zauważyć, że w trakcie postępowania dotyczącego przyznania dodatku mieszkaniowego w załączeniu do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w celu udokumentowania wydatków mieszkaniowych poniesionych za [...]r. skarżący przedłożył fakturę wystawioną przez MPEC na nazwisko J. B.. Jako termin płatności podano w fakturze [...]r., a należność została uiszczona [...] r. Skarżący przedłożył również symulacyjne naliczenie czynszu za [...]r. wystawione przez SM "A" na nazwisko J. B.. Powyższe dane winny wzbudzić wątpliwości organu, czy przedłożone dokumenty dotyczyły wydatków poniesionych przez D. B. za [...]r. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, nie może następnie skutkować potraktowaniem tych okoliczności jako "nowych" okoliczności faktycznych nie znanych organowi w dniu wydania decyzji i wznowieniem postępowania w sprawie. Wznowienie postępowania nie stanowi bowiem instytucji mającej na celu "poprawienie" ostatecznej decyzji wadliwie wydanej z uwagi na nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu brak więc było podstaw prawnych do wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego z uwagi na nie wystąpienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.

Stosownie do art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Powyższy przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Przesłanką do zastosowania unormowania zawartego w tym przepisie jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał za konieczne uchylenie decyzji wydanej z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]r. odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. z uwagi na naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 6 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Wątpliwości w niniejszej sprawie budzi również kwestia upoważnienia dla specjalisty Działu Dodatków Mieszkaniowych do wydawania decyzji administracyjnych.

Składniki, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna określa art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisu art. 107 § 1 Kpa wynika, że decyzja powinna zawierać ( ... ) powołanie podstawy prawnej oraz ( ... ) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Natomiast zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Doktryna postępowania administracyjnego trafnie stwierdza, że konstrukcja podstawy prawnej decyzji administracyjnej jest skomplikowana. Prawidłowo zredagowana podstawa prawna decyzji powinna przede wszystkim zawierać przytoczenie przepisu, który stanowi materialnoprawną podstawę wydania aktu, czyli tego przepisu, który ma być skonkretyzowany drogą decyzji. W dalszej kolejności powinna zostać powołana norma, która wyposaża dany organ w kompetencje do działania. Przede wszystkim na jej podstawie będzie można stwierdzić, czy organ był w sprawie właściwy, czy nie. Wreszcie prawidłowo podana podstawa prawna powinna zawierać powołanie normy procesowej, przy czym nie wystarcza tu podanie samego art. 104 Kpa ( J. Zimmermann: Decyzje administracyjne, "Wspólnota" nr 46 z 2000 r. ).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji administracyjnej ( ... ).

Upoważnienie do wykonywania tych kompetencji mogą uzyskać i inne osoby, gdyż stosownie do art. 268 a Kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Podpis pod decyzją składa osoba piastująca funkcję organu administracyjnego, osoba działająca z jego upoważnienia udzielonego na mocy art. 268 a Kpa albo przepisów odrębnych ( np. art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ).

Tymczasem z podanej w decyzjach organu I instancji podstawy prawnej nie można wywieść wspomnianej normy kompetencyjnej. Decyzja z dnia [...]r. i [...]r. zostały podjęte z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. przez specjalistę Działu Dodatków Mieszkaniowych na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 oraz art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, z których nie wynika upoważnienie dla specjalisty Działu Dodatków Mieszkaniowych do załatwiania spraw.

Natomiast z załączonego do akt sprawy zarządzenia z dnia [...]r. nr [...]wynika, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W.

upoważnił na podstawie art. 268 a Kpa w związku z § 1 ust. 4 uchwały nr XXVII/292/96 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 czerwca 1996 r. w sprawie zmiany uchwały nr XXIV/143/91 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 czerwca 1991 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz zmian w regulaminie organizacyjnym Urzędu Miejskiego Wrocławia ( Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia Nr 7 poz. 86 ) specjalistę w Dziale Dodatków Mieszkaniowych do podpisywania w swoim imieniu decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, dotyczących przyznawania dodatków mieszkaniowych, wynikających z ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm. ). Jednakże stanowiąca podstawę upoważnienia uchwała nr XXIV/143/91 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 czerwca 1991 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz zmian w regulaminie organizacyjnym Urzędu Miejskiego Wrocławia utraciła moc na podstawie § 4 uchwały nr XI/371/99 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Z powyższego wynika więc, że przedłożone zarządzenie upoważniające specjalistę Działu Dodatków Mieszkaniowych do podpisywania decyzji dotyczyło przyznawania dodatków mieszkaniowych na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz utraciło moc w związku z uchyleniem uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 czerwca 1991 r. Zarządzenie to nie mogło stanowić upoważnienia do wydania przez specjalistę Działu Dodatków Mieszkaniowych decyzji z dnia [...]r. odmawiającej skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz decyzji z dnia [...]r. określającej kwotę do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło więc do naruszenia w powyższych decyzjach przepisu art. 107 § 1 i 3 Kpa.

Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku znajduje umocowanie w art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 w/w ustawy.