Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 526/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2023 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w P. na czynność Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny z dnia 6 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej wpis od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych).


UZASADNIENIE

F. sp. z o.o. z siedzibą w P. pismem z 11 lipca 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej: WIF) z 6 czerwca 2023 r. wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" położonej w G. przy ul. [...].

Pismem z 6 czerwca 2023 r. WIF zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec stwierdzenia, iż przedsiębiorca ten przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu nr [...], to jest utracił rękojmię należytego prowadzenia apteki.

Skarżąca wskazanej czynności organu zarzuciła naruszenie art. 61 § 1 i 4 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 w zw. z art. 37as ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2301 ze zm., dalej: P.f.) poprzez wszczęcie siedem postępowań w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pomimo braku istnienia okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie takich postępowań, co powoduje że organ działa z rażącym naruszeniem prawa i wbrew zasadzie legalizmu. Zdaniem skarżącej wniesienie skargi jest jedynym trybem, w którym może ona skutecznie sprzeciwić się działaniu organu. Skarga zmierza do zwalczenia wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego. Nie zmierza ona do wykazania braku podstaw do cofnięcia zezwolenia. Wobec powyższego, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych czynności, co w konsekwencji prowadzić ma do przyjęcia, że do wszczęcia tych postępowań nie doszło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Skarga została oparta przez stronę o normę określoną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Przepis art. 61 § 1 K.p.a. przewiduje, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.

Tak w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie nie ma sporu co do tego, że wszczęcie postępowania nie wymaga szczególnej formy i stanowi czynność materialno-techniczną (J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 61, również B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 380-382; również: wyrok WSA w Rzeszowie z 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 148/23, wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2022r., sygn. akt II SA/Wa 3671/21, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy zatem czynności materialno-technicznej organu I instancji, podjętej w ramach postępowania administracyjnego, która przyjęła postać zawiadomienia. Kwestionowane działanie WIF stanowi czynność podjętą w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., wyłączoną z kognicji sądu administracyjnego na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w trybie art. 61 § 4 K.p.a. jest pismem o charakterze wyłącznie informacyjnym i nie służy na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Strona niezadowolona z faktu wszczęcia postępowania administracyjnego może podnieść swoje zarzuty w odwołaniu od decyzji kończącej to postępowanie (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 26 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 218/21, publ.: j.w.).

Reasumując stwierdzić należy, że skarga na czynność materialno-techniczną organu Inspekcji Farmaceutycznej zawiadamiającą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Na marginesie Sąd wyjaśnia, że sam fakt wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego nie przesądza o cofnięciu skarżącej zezwolenia nr [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" położonej w G. przy ul. [...]. Zawiadomienie o wszczęciu przez organ z urzędu postępowania administracyjnego w tym przedmiocie jest obowiązkiem organu wynikającym z przepisu art. 61 § 4 K.p.a., co stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 K.p.a.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ma umożliwić stronie realizację uprawnień procesowych określonych przepisami K.p.a. przez podejmowanie przez nią czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z 28 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2394/10, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Tak wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jak i cofnięcie zezwolenia następuje w formie decyzji administracyjnej właściwego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego (art. 37an - art. 37ap P.f.). Postępowanie wszczynane w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zmierza zatem do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia, choć może zakończyć się wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Od decyzji administracyjnej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia przysługuje stronie odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego, za pośrednictwem organu I instancji (art. 115 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 112 ust. 3 i art. 108 ust. 4 pkt 4 lit. a P.f.). Jedynie decyzja wydana przez organ odwoławczy może stanowić przedmiot skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.

Z tych względów skarga wniesiona na czynność wszczęcia przedmiotowego postępowania jest działaniem przedwczesnym i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (pkt I. postanowienia).

Zważywszy, że stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, należało orzec, jak w pkt II. postanowienia.