Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 342/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Damian Bronowicki Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności rolno – środowiskowo - klimatycznej na 2016 rok oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

D., spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Spółka), wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ odwoławczy, Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.

W dniu [...] czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłyną wniosek skarżącej o przyznanie płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej (zwanej dalej płatnością RSK) na rok 2016. Spółka zadeklarowała realizację wariant 5 - Półnaturalne łąki świeże na obszarze 80.50 ha. W związku z rozpatrzeniem wniosku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydal w dniu [...] maja 2017 r. decyzje o przyznaniu płatności RSK w wysokości 82.923.62 zł. W decyzji wskazano, że terminem rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia RSK. jest dzień 15.03.2016. Uwzględniając powyższe okoliczności spółka zobowiązała się do realizacji w/w zobowiązania do dnia 14.03.2021 r. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2017 r. Natomiast środki finansowe przyznane na jej mocy przekazane zostały na konto bankowe spółki w dniu [...] czerwca 2017 r.

W dniu 11.05.2017 r. od organu I instancji wpłynął wniosek o przyznanie płatności RSK na rok 2017. W złożonym wniosku producent ubiegał się o płatność RSK - w wariancie 5 - do powierzchni 80.50 ha. W wyniku przeprowadzonego postepowania administracyjnego organ stwierdził, że brak jest podstaw aby uznać, iż skarżąca jestpodmiotem samodzielnie prowadzącą działalność rolniczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania, jak również brak jest dowodów potwierdzających samodzielność ekonomiczną gospodarstwa. Organ stwierdził, że wszystkie jednostki produkcyjne, tj. szereg spółek powiązanych osobowo i kapitałowo, tworzą w rzeczywistości jedno gospodarstwo, prowadzone przez osoby powiązane z S. T. oraz J. G.. Organ uznał, że zaszły podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji pomiędzy powiązanymi podmiotami (szereg spółek oraz osób fizycznych). Zorganizowanie kilku spółek kapitałowych przez tych samych udziałowców jest sztucznym działaniem w celu obejścia modulacji wynikającej z przepisów prawa ustanowionych w § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r.. poz. 415. ze zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem RSK oraz innych przepisach prawa. Z tych powodów uznał, że w sprawie należy zastosować art. 60 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78. (W E) nr 165/94. (W E) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000. (WE) nr 1290/2005 i (W E) nr 485/2008 (Dz. Urz. DE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 1306/2013 - zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Z tych też powodów decyzją z [...] stycznia 2019 r. organ odmówił przyznania płatności RSK na rok 2017. W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącą odwołania organ II odwoławczy, decyzją z [...] listopada 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wniesiona przez spółkę skarga został oddalona wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12.03.2020 r., sygn. akt II SA/Go 14/20.

Następnie organ wszczął wobec spółki postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności RSK wypłaconych spółce na mocy decyzji za rok 2016, a po jego przeprowadzeniu decyzją z [...] lipca 2021 r. orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 82.923.62 zł. W uzasadnieniu decyzjiorgan wskazałm.in., że w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności RSK na rok 2017 - ustalono, iż skarżąca jest podmiotem sztucznie wykreowanym wobec czego zastosowano konsekwencje wynikające z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 tj. odmówiono spółce przyznania płatności RSK na rok 2017. Tym samym organ uznał, że kwota wypłacona pozornie działającemu podmiotowi za pierwszy rok realizacji programu RSK stała się kwotą nienależnie pobraną i koniecznym stało się jej odzyskanie, poprzez wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją z [...] września 2021 r.

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 31.03.2022 r., w sprawie o sygn. I SA/Go 428/21 uwzględnił skargę spółki i uchylił decyzję organu II instancji. W motywach uzasadnienia Sąd wskazał m.in., że żądanie zwrotu płatności RSK za rok 2016 wyłącznie na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniach w sprawie płatności na 2017 i 2018 rok było wadliwe, ponieważ, uwzględniając podstawę prawną rozstrzygnięcia na organach spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania, że w sprawie ziściły się przesłanki do uznania płatności za 2016 rok za nienależną, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości istniejące w tym właśnie roku. Na tę okoliczność organy jednak nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego, a w rozpoznawanej sprawie organy miały obowiązek zbadania, czy również w 2016 roku zaistniały przesłanki zwrotu z powodu istnienia ujemnej przesłanki do przyznania płatności wynikającej z art. 60 rozporządzenia 1306/2013, czyli stworzenie sztucznych warunków sprzecznych z celami wsparcia.

Sąd wskazał również, iż rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosków o płatności za lata następne nie wiązały w zakresie poczynionych w nich ustaleń faktycznych, a w konkluzji, że doszło w sprawie do naruszenia art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988 w zw. z art. 8, 11, 80 Kpa albowiem organy nie dokonały niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych i nie rozważyły dostatecznie okoliczności sprawy pod kątem stworzenia przez skarżącą, wraz z innymi podmiotami, sztucznych warunków prowadzenia działalności rolnej także w 2016 roku. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 27.05.2022 r.

W dniu [...] sierpnia 2022 r. Dyrektor Oddziału ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zobowiązał Spółkę do przedłożenia bilansu za rok 2016, dokumentację potwierdzającą dysponowanie zasobami technicznymi niezbędnymi do prowadzenia działalności rolniczej oraz dokumentację finansową związaną z prowadzeniem tej działalności. W odpowiedzi Spółka złożyła do akt bilans za rok 2016, rachunek zysków i strat za rok 2016 oraz deklaracje na podatek rolny i leśny za rok 2016. W kolejnym piśmie pełnomocnik spółki wskazał, że wg rejestru działań agrotechnicznych w odniesieniu do roku 2016 spółka wykonała koszenie łąk oraz zbiór siana. Organ analizując zebrany materiał dowodowy stwierdził, że spółka nie posiadała w 2016 r. własnych maszyn rolniczych, czy wyposażenia technicznego. Nie zatrudniała pracowników, nic nie sprzedawała, ponosiła koszty materiałów i energii oraz koszty usług obcych, niewspółmierne do zasobów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością rolniczą na posiadanym areale. Działalność operacyjna wykazuje znaczną wartość strat, a dodatni bilans spółki wynika tylko i wyłącznie z wartości otrzymanych z ARiMR dotacji.Spółka działała na zasadzie współzależności z innymi osobami fizycznymi oraz osobami prawnymi, posiadającymi ten sam zarząd oraz udziałowca, w wyniku czego doszło do zamierzonej koordynacji pomiędzy podmiotami tych samych udziałowców. Celem powołania i działalności spółki m.in. w roku 2016 było wyłącznie uzyskanie korzyści - dotacji finansowej, sprzecznej z celami całego sytemu wsparcia.

W ocenie organu w sprawie związanej z wnioskowaniem o płatności zastosowanie ma art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 2988/95 w zw. z art. 60 Rozporządzenia 1306/2013. W konsekwencji w trybie art. 29 Ustawy o Agencji organ wydał na rzecz spółki decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowych PRS na rok 2016 w wysokości 82.923,62zł.

W wywiedzionych odwołaniach (z [...] grudnia 2022 i [...] grudnia 2022) skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego w tym art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodów zgłoszonych pismem z [...] czerwca 2021 r.

Dyrektor OR ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podzielił ocenę, że skarżąca sp. z o. o. wraz z szeregiem innych podmiotów (spółki kapitałowe i osoby fizyczne) w roku 2016 nie prowadziła indywidualnej działalności rolniczej na własną rzecz, ryzyko i rachunek, a stanowiła część większej całości (R. – W. sp. z o. o., L. sp. z o. o., P. sp. z o. o., J. sp. z o. o., T1 sp. z o. o., T2 sp. z o. o., T3 sp. z o. o., P1 sp. z o.o., N. sp. z o. o. - aktualnie Z. P. K. sp. z o. o., oraz osoby fizyczne S. T., J. G., Ł. G. i J. Ga.) wykreowanej w celu pozyskiwania dopłat z ARiMR w kwotach większych niż faktycznie należne jednemu podmiotowi. Organ odwoławczy, na potwierdzenie tezy dotyczącej faktu sztucznego podziału potencjału gruntów rolnych znajdujących się w rzeczywistości pod kontrolą S. T. oraz J. G., jak również faktu, że skarżąca oraz inne podmioty nie jest wyodrębnionym, samodzielnym producentem rolnym, przedstawił mechanizm mający na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia maksymalnej powierzchni do jakiej na mocy przepisów prawa przysługują płatności.

Na podstawie z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym organ ustalił, że spółka skarżąca została zarejestrowana w dniu została [...] listopada 2015 r. przez S. T., a od [...] kwietnia 2016 r, wspólnikami D. sp. z o. o. są: B. sp. z o. o. oraz O. sp. z o. o. Prezesem zarządu D. sp. z o. o. jest aktualnie S. T. Natomiast do dnia [...] stycznia 2023 r. prezesem zarządu by J. G.

Z danych zawartych w KRS wynika, że zarówno w spółce B. sp. z o. o., jak i O. sp. z o. o. (obie nie wnoszą o przyznanie płatności w ARiMR) S. T. jest wspólnikiem (posiada 99 na 100 udziałów) i prezesem zarządu, a J. G. vice prezesem zarządu.

W ocenie organu kluczowe znaczenie w okolicznościach sprawy ma fakt, że oprócz spółki skarżącej o płatności do gruntów rolnych na rok 2016 (w ramach różnych programach pomocowych) wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J. G. oraz S. T., tj. R.-W. sp. z o. o., P. sp. z o. o., L. sp. z o. o. J. sp. z o. o., T. sp. z o. o., T1 sp. z o. o., T2 sp. z o. o., P1 sp. z o. o. oraz N. sp. z o. o. (aktualnie Z. P. K. sp. z o.o.). O płatności na rok 2016, jako osoby fizyczne, wystąpili: S. T., J. G. oraz J. G. i Ł. G. (dzieci J. G.). Wymienione podmioty wystąpiły w roku 2016 o przyznanie płatności do gruntów rolnych do łącznej powierzchni 1.679,58 ha.

Odnośnie do spółek ustalono, że S. T. oraz J. G., jako jedyni, mieli istotny wpływ na ich działalność. Nikt inny nie zasiadał w ich zarządach, jak również nikt inny nie posiadał w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów. W przypadku osób fizycznych tj. J. Ga i Ł. G. ich gospodarstwa pozostają w ścisłej zależności z osobami J. G. oraz S. T. Ustalono również, że sam J. G. w istocie nie prowadził gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną i niezależną całość gospodarczą. W ocenie organu odwoławczego J. G. oraz S. T. w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, w celu obejścia limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu.

Wskazanym podmiotom "nie można przypisać statusu" gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą, czyli w rozumieniu art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013. W przypadku analizowanych spółek kapitałowych, jak również podmiotów występujących o płatności jako osoby fizyczne, stwierdzono brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. Stwierdzono, że w zarządach wszystkich ww. spółek kapitałowych zasiadały te same osoby tj. tylko i wyłącznie S.T. i J.G.. Byli oni również ich udziałowcami (bezpośrednio lub pośrednio). Tym samym wszystkie 10 spółek kapitałowych pozostawało pod wyłączną kontrolą tych osób. Organ ustalił, że najstarsza ze spółek – R. – W. sp. z o.o. została zarejestrowana w KRS w dniu [...] sierpnia 2002 r. Wnioski obszarowe były składane przez tę spółkę od roku 2007. Od roku 2013 nastąpił znaczący spadek powierzchni zgłaszanej do płatności obszarowych przez spółkę R. – W. sp. z o. o. W dniu [...] maja 2013 r. zarejestrowano spółkę T. sp. z o. o., natomiast [...] października 2014 r. zarejestrowano P. sp. z o.o., które na podstawie art. 529 § 1 ust. 4 k.s.h. powstały z podziału R. – W. sp. z o. o. Zarówno w spółce T., jak również w spółce P., funkcję prezesa zarządu pełnił J. G. Natomiast udziałowcem w/w spółek, poprzez inne spółki kapitałowe, był S. T. Jak wynika z planu podziału z dnia [...] października 2013 r. spółki R. – W., w ramach podziału składników majątku do P. sp. z o. o. przeniesiono jedynie grunty, natomiast pozostałe składniki tj. budynki, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu i inne środki trwałe pozostały w spółce R. – W. sp. z o. o. Jak wynika z kolei z bilansu T. sp. z o. o. spółka ta w zakresie aktywów trwałych posiada jedynie grunty. Taka forma podziału spółki - zdaniem organu odwoławczego - potwierdzała tezę, iż celem rozdrobnienia areału gruntów pozostających w zasobach R. – W. sp. z o.o. było uzyskiwania wyższych płatności poprzez spółki nowo zawiązane, które nadal kierowane są przez zarząd i udziałowców spółki dzielonej. W dalszej kolejności wyodrębniane zostały kolejne spółki, które również uzyskiwały prawo do przekazywanych pomiędzy podmiotami zależnymi gruntów z areału zawiadywanego przez S. T. i J. G.

Podkreślenia wymaga, iż w kolejnych miesiącach i lalach wyodrębnione zostały kolejne spółki, w tym skarżąca, która w KRS zarejestrowana została w dniu [...] grudnia 2015 r., a składanie wniosków o przyznanie płatności rozpoczęła od roku 2016. Z bilansów skarżącej sporządzonych na dzień [...] grudnia 2016 r. wynika, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada jedynie grunty, które nabyła od S. T. na podstawie aktu notarialnego repertorium z dnia [...] kwietnia 2016 r. (w imieniu D. sp. z o. o. występuje J. G.). Wśród sfery zarządzające - właścicielskiej skarżącej (oraz innych spółek) "przewijają się" te same osoby fizyczne będące także wspólnikami lub kadrą zarządczą w innych spółkach zgłaszających grunty rolne do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 bądź też składają takie wnioski jako osoby fizyczne. Przedmiotem deklaracji ze strony skarżącej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 było 8 działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]- z czego do płatności RSK zgłoszone zostały działki nr [...], [...], [...] i [...] (łącznie 80.50 ha).

Organ ustalił, że w roku 2015 o płatności do gruntów rolnych dystrybuowanych przez ARiMR do przeważającej większości powyższych działek ewidencyjnych, tj. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] ubiegał się jako osoba fizyczna S. To. Następnie w dniu [...] kwietnia 2016 r. (na podstawie warunkowej umowy sprzedaży sporządzonej w dniu [...] marca 2016 r.) S. T. - działając jako osoba fizyczna - sprzedał część w/w działek, tj. działki nr: [...],[...],[...] i [...] spółce D. sp. z o. o. (w której bezpośrednio lub pośrednio poprzez inne spółki jest wspólnikiem), którą reprezentował prezes zarządu, tj. J. G. Jednocześnie J. G. w dniu [...] marca 2016 r. działając jak prezes zarządu innej spółki, tj. P. sp. z o.o., wydzierżawił (umowa z dnia [...] marca 2016 r., działki nr [...], nr [...], nr [...]) na rzecz skarżącej (prezes zarządu J. G.).

Organ podkreślił, że działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] spółka P. sp. z o. o. kupiła od osoby fizycznej, tj. S. T. W świetle powyższego organ stwierdził, że osoby pełniące funkcje zarządcze w obu w/w spółkach tj. D. i P. podpisały "same ze sobą" umowę dzierżawy przekazując swobodnie grunty pomiędzy sobą. Charakter wskazanych wyżej przeniesień posiadania gruntów - o ile dozwolony w sensie uwarunkowań gospodarczych, czy handlowych - to jednak utwierdza organ odwoławczy w przekonaniu o pozorności działań wskazanych osób, tj. S. T. oraz J. G. oraz ich nastawieniu mającym zasadniczy cel, a mianowicie uzyskanie dopłat przez spółki bądź osoby fizyczne, w których rolę zarządczą bądź właścicielską pełnią te same,systematycznie powtarzające się osoby, powiązane w różnym zakresie ze S. T. oraz J. G. Z powyższego można bezspornie wywieść, w ocenie organów, że działki, do których o płatności m.in. RSK za rok 2016 wystąpiła skarżąca, zostały swobodnie przekazane przez S. T. do spółki, w której - w różniej formie - role zarządczą pełni bądź pełnią tenże S. T. oraz J. G. Organ odwoławczy stwierdził, że przeniesienia posiadania w/w działek miały charakter pozorny i stanowiły jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez spółki, w których rolę zarządczą bądź właścicielską pełnią te sarnę, systematycznie powtarzające się osoby.

Ponadto organ uznał za konieczne odniesienie się do pozostałych spółek kapitałowych tworzonych sukcesywnie i w podobny sposób (bezpośrednio bądź pośrednio) przez S. T. i J. G. W dniu [...] kwietnia 2013 r. w KRS została zarejestrowana spółka T1 sp. z o. o. Podmiot rozpoczął składanie wniosków o przyznanie płatności obszarowych dopiero od roku 2017, w którym do płatności zadeklarowano powierzchnię 199,59 ha. Grunty te T1 sp. z o. o. nabyła na mocy aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. od podmiotu R1 sp. z o. o. W dacie nabycia całość udziałów w R1 sp. z o. o. należała do S.T. W dniu [...] maja 2013 r. w KRS została zarejestrowana J. sp. z o. o., która rozpoczęła składanie wniosków o przyznanie płatności obszarowych od roku 2013. Podmiot powstał w wyniku podziału w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeks spółek handlowych przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej tj. R1 sp. z o. o. na spółkę nowo zawiązaną (J.). W dacie podziału spółki R1 sp. z o. o. całość udziałów w tej spółce należała do S. T. Z bilansu J. sp. z o. o. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2016 r. wynika, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka posiada grunty oraz składniki ujęte w pozycji: budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej. W dniu [...] grudnia 2015 r. w KRS zarejestrowana została spółka L. sp. z o. o., która rozpoczęła składanie wniosków o przyznanie płatności od roku 2016. Z bilansu L. sp. z o. o. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2016 r. wynika, iż w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada jedynie grunty, które nabyła od S. T. na podstawie aktu notarialnego repertorium A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. W dniu [...] grudnia 2015 r. w KRS zarejestrowana została spółka T. sp. z o. o., składanie wniosków o przyznanie płatności rozpoczęła od roku 2016. Z bilansu spółki sporządzonego na dzień [...] grudnia 2016 r. wynika, iż w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada jedynie grunty, które nabyła od S. T. na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. W dniu [...] lutego 2016 r. w KRS zarejestrowana została spółka N. sp. z o. o. (aktualnie Z. P. K. sp. z o. o.), składanie wniosków o przyznanie płatności rozpoczęła od roku 2016. Z bilansu Z. P. K. sp. z o. o. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2016 r. wynika, iż w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada jedynie grunty, które nabyła od S. T. na podstawie aktu notarialnego repertorium A nr [...] z dnia [...] marca 2016 r.

W zakresie wniosków składanych przez osoby fizyczne organ zwrócił uwagę, że J. G. w dniu [...] czerwca 2014 r. zawarła umowę dzierżawy, na mocy której wydzierżawiła od R. – W. sp. z o. o. nieruchomości gruntowe o łącznej powierzchni 49,67 ha. W imieniu spółki R. – W. umowa została podpisana przez prokurenta spółki J. G.. J. Ga rozpoczęła składanie wniosków obszarowych od roku 2015. W tym okresie nie posiadała żadnej infrastruktury rolniczej, w tym magazynów przechowalniczych, maszyn urządzeń i środków transportu. Wszystkie usługi agrotechniczne zlecane były podmiotom trzecim.

Z kolei Ł. G. w dniu [...] czerwca 2015 zawarł umowę dzierżawy, na mocy której wydzierżawił od S. T. nieruchomości gruntowe o łącznej powierzchni 135,16 ha. Dodatkowo w dniu [...] czerwca 2015 r. na mocy aktu notarialnego Repertorium A nr [...] Ł. G. zakupił od S. T. działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 4,60 ha. Ł. G. rozpoczął składanie wniosków obszarowych od roku 2015. Nie posiadał żadnej infrastruktury rolniczej, w tym magazynów przechowalniczych, maszyn urządzeń i środków transportu, a wszystkie usługi agrotechniczne były zlecane.

J. G. w dniu [...] marca 2014 r. zawarł umowę dzierżawny, na mocy której wydzierżawił od spółki T. sp. z o. o. (w której jest prezesem zarządu) działki rolne o łącznej powierzchni 31,19 ha. J. G. rozpoczął składanie wniosków o przyznanie płatności obszarowych od roku 2014. W tym okresie nie posiadał żadnej infrastruktury rolniczej, w tym magazynów przechowalniczych, maszyn urządzeń i środków transportu. Podobnie, usługi agrotechniczne były zlecane.

Organ odwoławczy ustalił dalej, że wszystkie wymienione spółki, z wyjątkiem J. sp. z o.o., w ramach rzeczowych aktywów trwałych posiadają jedynie grunty.

Organ wskazał również, że jeśli chodzi o umowy najmu ruchomości, to zgodnie z ich treścią spółka R3 sp. z o. o. zobowiązała się do wynajmu na rzecz w/w podmiotów (w tym D. sp. z o. o. umowa z [...] stycznia 2016 r.) sprzętu rolnego do celów własnych związanych z usługami rolnymi świadczonymi na rzecz własną i swoich kontrahentów. Co istotne, w/w umowę najmu w imieniu obu stron podpisał prezes obu spółek J. G. W ocenie organu wskazywane postępowanie jest przykładem braku odrębności zmultiplikowanych podmiotów. Zauważyć także należy, iż 670 udziałów w R3 sp. z o. o. o łącznej wartości 670 000.00 zł (kapitał spółki wynosi 680 000.00 zł) posiada S. T.

Jeśli chodzi o stałe ramowe umowy o współpracy (w przypadku spółki D. sp. z o. o. umowa z [...] marca 2016), to zgodnie z ich treścią spółka R. – W. sp. z o. o. zobowiązała się do wykonywania na rzecz w/w podmiotów: - usług agrotechnicznych - udostępniania sprzętu rolnego, maszyn, urządzeń, ciągników z obsługą pracownika. - wykonywania usług rolnych zleconych w ramach potrzeb zleceniodawcy.

Funkcję prezesa zarządu R. – W. sp. z o. o. pełnił S. T., a J. G. był prokurentem. Wskazaną umowę o współpracy wymienione osoby podpisały pomiędzy sobą. W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie, że podział areału gruntu rolnego pozostającego w dyspozycji S. T. i J.G. miał pozorny, a tym samym sztuczny charakter. Wobec braku jakiejkolwiek infrastruktury D. sp. z o. o. musiała w 2016 r. korzystać ze sprzętu oraz pracowników innych podmiotów. Jednak w ocenie organu odwoławczego, biorąc pod uwagę wskazane wyżej umowy, podmiotami tymi były wyłącznie spółki zarządzane przez J. G. (D. sp. z o. o. nie dostarczyła żadnych dokumentów świadczących o tym, iż usługi wykonywane były przez inne, niezależne podmioty). Wskazane okoliczności świadczą o tym, że powstałe podmioty nie posiadają atrybutów odrębności w sferze kierowniczej, jak również funkcjonalnej. Zarządzane były w sposób jednolity, na co realny wpływ mają jedynie S.T. i J. G. Wskazane podmioty zostały utworzone w ten sposób, że przydzielono im tylko grunty, a przez to, że nie posiadają kadry pracowniczej oraz żadnej infrastruktury technicznej, tj. maszyn, urządzeń, magazynów, środków transportu (za wyjątkiem spółki J. posiadającej budynki) są w pełni uzależnione od usług realizowanych przez firmy zewnętrzne, którymi w opisywanej sprawie są również firmy ściśle powiązane z J. G. i S. T. (R3 i R. – W.). Ponadto, wszystkie nowopowstałe spółki tj. D. sp. z o. o. oraz: T. sp. z o. o., P. sp. z o. o., T1 sp. z o. o., L. sp. z o.o., T2 sp. z o.o., P2 sp. z o.o. i Z. P. K. sp. z o.o. prowadzenie księgowości zleciły do spółki R. – W. sp. z o.o. Innymi słowy spółki, którymi zarządzają pośrednio lub bezpośrednio J. G. i S. T. zlecają prowadzenie usług księgowych podmiotowi, którym te osoby również zarządzają. Organ uznał, że skarżąca nie udowodniła faktu prowadzenia w roku 2016 działalności rolniczej na własną rzecz, ryzyko i rachunek.

W ocenie organu odwoławczego, nowopowołane podmioty w latach 2013 - 2016 powstały wyłącznie w celu podzielenia areału gruntu rolniczego pozostającego pod kontrolą S. T. oraz J. G. na mniejsze gospodarstwa, celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej. Powoływane spółki nie miały zdolności do prowadzenia działalności rolniczej, ponieważ nie dysponowały infrastrukturą techniczną oraz kadrą pracowniczą. W zamyśle ich autorów nie miały również takiej kadry i infrastruktury tworzyć (co wykazały postępowania dotyczące lat 2017, 2018 i 2019). Powołanie nowych podmiotów miało na celu ominięcie skutków modulacji oraz degresywnych stawek płatności, czyli stoi w sprzeczności z celami wspólnej polityki rolnej. W sytuacji gdyby uznać, iż płatności za rok 2016 należne są do całości areału pozostającego pod kontrolą S. T., to kwota wsparcia byłaby znacznie niższa od łącznej kwoty otrzymałyby pozornie wykreowane podmioty z osobna. W ocenie organu odwoławczego zamiarem J. G. oraz S. T., pod kontrolą których znajdował się w roku 2016 areał ponad 1670 ha gruntów uprawowych, kadra pracownicza oraz infrastruktura techniczna (maszyny i urządzenia rolnicze, budynki inwentarskie) było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.

Każdy z opisanych w niniejszej decyzji podmiotów powiązanych z S.T. deklarował w roku 2016 działki do: płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (limity powierzchniowe: 50 ha w przypadku płatności dla młodych rolników (dwa podmioty deklarujące), 27 ha w przypadku płatności redystrybucyjnej (wszystkie podmioty deklarujące), 75 ha w przypadku płatności do roślin wysokobiałkowych (sześć podmiotów deklarujących)), płatności dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) (jedenaście podmiotów deklarujących) oraz płatności rolnośrodowiskowych (PRŚ) bądź rolno - środowiskowo klimatycznych (RSK) (w 2016 r. sześć podmiotów deklarujących). Mając zatem na względzie regulacje prawne określające limity powierzchniowe dla każdego z ww. rodzajów płatności, w przypadku zgłoszenia określonych powierzchni działek przez jeden podmiot otrzymałby on płatności po stawkach uzależnionych od powierzchni (im większy obszar, tym mniejsza wysokość płatności). Natomiast zgłaszanie gruntów przez odrębne jednostki, pozorujące samodzielne gospodarstwa rolne, pozwoliłoby zwielokrotnić w sposób nieuprawniony wysokość otrzymanej pomocy.

Ponadto spółka mając możliwości wypełnienia celów wspólnej polityki rolnej (tj. wspieranie konkurencyjności rolnictwa, zapewnienie bezpieczeństwa dostaw czy stabilizacja rynków), nie wykazała w tym zakresie jakiejkolwiek inicjatywy. Nowo powołane spółki nie zatrudniały pracowników, nie ponosiły kosztów ubezpieczeń społecznych, nie wypłacały pensji nawet osobom pełniącym formalnie funkcje w zarządzie danej spółki. Działalność wskazanych podmiotów nie tworzyła i nie utrzymywała miejsc pracy, a tym samym w żaden sposób nie podnosiła poziomu życia ludności wiejskiej. Ponadto wyodrębnienie spółek, na takich zasadach jak to wyżej przedstawiono, przekonuje, iż doszło do nadużycia przepisów o ograniczeniach kwotowych, powierzchniowych czy ilościowych, delimitujących wysokość możliwego wsparcia w ramach płatności, poprzez pozorne wykreowanie powiązanych ze sobą podmiotów i rozdrobnienie areału posiadanej ziemi, celem zmaksymalizowania pożądanego wsparcia. W konsekwencji formalnie odrębne podmioty, stanowiły w istocie jedną powiązaną osobowo, gospodarczo i organizacyjnie jednostkę, prowadzącą wieloczłonowe, acz zunifikowane gospodarstwo rolne, co prowadzi do wniosku, iż cele wsparcia polegające na bardziej zrównoważonym rozwoju obszarów wiejskich nie zostały osiągnięte.

W ocenie organu, w sprawie skarżącej dotyczącej przyznania płatności PRS na rok 2016, nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co tym samym narusza art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Płatności PRS za rok 2016 wypłacone spółce na mocy decyzji z [...] maja 2017 r. o przyznaniu płatności PRS w wysokości 82.923,62 zł (przekazane na konto bankowe wnioskodawcy w dniu [...] czerwca 2017 r.) mają charakter nienależnie pobranych. Zatem konieczne było rozstrzygnięcie o ustaleniu jej zwrotu na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 8 Ustawy o Agencji.

Organ wskazał, że w sprawie wystąpiła nieprawidłowość ciągła i powtarzającą się, trwającą w okresie od dnia [...] czerwca 2016 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2016) do dnia [...] kwietnia 2019 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2019), kiedy to spółka, pozorująca prowadzenie indywidualnej działalności rolniczej, niewątpliwie miała zamiar czerpać korzyści ekonomiczne w postaci otrzymywania z ARiMR dopłat realizowanych z budżetu krajowego i wspólnotowego. Tym samym wszczęcie przez organ I instancji postępowania - w zakresie odzyskania kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2016 - w dniu [...] czerwca 2021 r. (zawiadomienie nr [...]) zostało wszczęte przed upływem 4-letniego okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia nr 2988/95. W związku z przytoczonymi okolicznościami stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie upłynął okres przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 1-4 Rozporządzenia nr 2988/95, zatem organy ARiMR mają obowiązek dochodzić od spółki zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "K.p.a.") w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organy i niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu spraw, polegające na jedynie ogólnikowym stwierdzeniu, że naruszenia których dopuściła się skarżąca Spółka miały charakter "ciągły" i "powtarzający się", bez wyjaśnienia stronie na podstawie jakich okoliczności faktycznych organy dokonały takiej klasyfikacji czynności podejmowanych przez Spółkę (zwłaszcza, iż jednoczesne uznanie naruszenia jako ciągłego i powtarzającego się jest samo w sobie sprzeczne), podczas gdy ustalenia te odnoszą się do istotnych kwestii dotyczących ewentualnego przedawnienia, co powinno przesądzać o nierozpoznaniu istoty sprawy przez organy w tym zakresie;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nieustaleniu w sposób jednoznaczny daty, w której zdaniem organu upływał termin przedawniania prawa zwrotu wypłaconych środków, bowiem z treści decyzji nie wynika jednoznacznie, czy datą, w której upływał termin przedawnienia był 4 kwietnia 2023 r. (jako liczony od ostatniego zarzucanego Spółce naruszenia, tj. od dnia 4 kwietnia 2019 r.), czy termin ostatecznego zakończenia programu, tj. 31 grudnia 2022 r., podczas gdy ustalenia te odnoszą się do istotnych kwestii dotyczących ewentualnego przedawnienia uniemożliwiając tym samym kontrolę wydanego rozstrzygnięcia; 3. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (dalej jako: "Rozporządzenie Rady nr 2988/95), poprzez jego błędną wykładnię skutkującą następnie nieprawidłowym zastosowaniem polegającą na przyjęciu, iż "nieprawidłowość", której miała dopuścić skarżąca Spółka miała jednocześnie charakter "ciągły" jak i "powtarzający się", w skutek czego 4-letni okres przedawniania winien być liczony od wpływu ostatniego wniosku o przyznanie płatności (od 4 kwietnia 2019 r.), podczas gdy z definicji tych pojęć wynika, iż zakwalifikowanie nieprawidłowości jako mającej charakter powtarzający wyklucza jednocześnie uznanie jej za czynność o charakterze ciągłym, gdyż powtarzający się charakter świadczy o ich wyodrębnieniu w czasie, zaś o naruszeniach ciągłych można mówić jedynie wtedy, gdy poszczególnych czynności wykonywanych przez naruszającego nie da się wyodrębnić, zaś stan naruszenia trwa;

4. naruszenie przepisu prawa materialnego: tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu "nieprawidłowości", których miała się dopuścić Skarżąca w latach 2017, 2018 i 2019, polegających na składaniu wniosków o wypłatę programowych środków, jako mających charakter "powtarzający", podczas gdy na podstawie tych wniosków nigdy nie doszło do wypłaty Spółce płatności, przez co nie można uznać, że powtarzają ewentualną nieprawidłowość wynikłą z faktu złożenia wniosku za 2016 r., a tym samym nie można ich kwalifikować łącznie;

5. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95, poprzez zakwalifikowanie "nieprawidłowości", których miała się dopuścić Skarżąca w latach 2016, 2017, 2018, 2019 jako jednej czynności mającej charakter ciągły i trwający od 14 czerwca 2016 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2016) aż do 4 kwietnia 2019 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 r.), podczas gdy a) to nie był jednolity ciąg tych samych zdarzeń (przez fakt, że za 2016 r. Spółka otrzymała płatność, za pozostałe lata nie), co nie pozwala ich rozpoznać łącznie; b) zdarzenia te nie miały jednakowego charakteru, a przez to powinny być rozpoznane odrębnie. Ewentualne naruszenie polegające na dysponowaniu prawem do nieuprawnionego otrzymania płatności za 2016 r. trwało od momentu złożenia wniosku o płatność i zakończyło się z dniem uzyskania płatności, tj. z dniem [...] czerwca 2017 r. Pomimo bowiem, że Spółka złożyła wniosek o płatność za 2017, 2018 i 2019 r. to Organ odmówił Spółce przyznania płatności za te lata, a zatem nie doszło do powstania szkody w budżecie Unii. Tymczasem nieprawidłowość musi wiązać się z działaniem strony i powstaniem szkody w budżecie UE, przez co za dzień ustania nieprawidłowości nie można uznać dnia, w którym Spółka złożyła ostatni wniosek o przyznanie płatności rozpoznany odmownie; c) naruszenie o charakterze ciągłym ustaje w dniu wypłaty na konto należności, której zwrotu żąda organ i z tą datą rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia;

6. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95, poprzezjego błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, iż wszczęcie przez Organ I instancji postępowania w zakresie odzyskania kwoty nienależnie pobranych przed podmiot D. sp. z o. o. płatności RSK za 2016 r. w dniu [...] czerwca 2021 r. (zawiadomienie nr [...]) oraz decyzja Organu I instancji z dnia [...] listopada 2022 r. nakazująca obowiązek zwrotu przyznanej za 2016 r. płatności zawiesiły, bądź przerwały bieg terminu przedawniania, podczas gdy jak wynika z orzecznictwa sądowo-administracyjnego do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie wystarczy doręczenie decyzji organu wydanej w pierwszej instancji, ani tym bardziej samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania, lecz konieczne jest doręczenie decyli ostatecznej, co skutkowało błędnym uznaniem, że nie upłynął okres przedawnienia; 7. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95, poprzezjego niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, iż do uznania że nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu wystarczające jest wydanie przez organ I instancji decyzji przed ostatecznym zakończeniem programu podczas gdy jedynie doręczenie ostatecznej decyzji Organu II instancji rodzi skutek w postaci uznania że sprawa została załatwiona przed terminemjej przedawniania; 8. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wydanie decyzji II instancji utrzymującą w mocy decyzję I instancji ustalającą zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2014-2020, podczas gdy jeżeli przyjąć, że: a. okres przedawnienia dla zwrotu winien być liczony do daty zakończenia programu, to upłynął on w tej dacie, tj. 31 grudnia 2022 r. i nie został przerwany, ani przez wniosek o wszczęcie postępowania, ani w skutek wydania decyzji I instancji, b. 4-letni okres przedawnienia dla zwrotu winien być liczony od daty 4 kwietnia 2019 r., to upłynął on 4 kwietnia 2023 r. i także nie został przerwany, - bowiem do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie wystarczy samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania czy nawet doręczenie decyzji I instancji, lecz konieczne jest doręczenie decyzji ostatecznej, co w niniejszym postępowaniu nastąpiło w dniu 21 sierpnia 2023 r., czyli już po upływie terminu przedawniania, co rodziło konieczność umorzenia postępowania jeszcze przed data jej wydania.

Z ostrożności procesowej zaskarżonej decyzji zarzucono nadto:

9. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., polegające na wydaniu przez organ II instancji decyzji na podstawie uchylonych przepisów, tj. art. 7 Rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014, oraz art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, które utraciły moc z dniem 1 stycznia 2023 r., co oznacza, że przepisy wskazane przez organ w sentencji decyzji, jako jej podstawa prawna oraz w uzasadnieniu prawnym decyzji, nie obowiązywały w dniu jej wydania przez co nie mogły stanowić podstawy prawnej jej wydania, podczas gdy organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględniać zmiany przepisów, które nastąpiły na etapie postępowania odwoławczego i wydać decyzję według stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania;

10. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich polegające na niepoczynieniu przez organ niebudzących wątpliwości ustaleń odnośnie wykreowania z udziałem Skarżącej tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały, gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło, w szczególności wobec niepoczynienia przez organ jakichkolwiek ustaleń dotyczących rzeczywistych intencji przeprowadzenia podziału gospodarczego gospodarstwa rolnego R. – W. i R1, podczas gdy stwierdzenie sztucznych warunków do otrzymania płatności z systemu wsparcia wymaga ustalenia ponad wszelka wątpliwość subiektywnego elementu woli uzyskania takich korzyści, tj. że wyłącznąmotywacją tych podziałów było stworzenie warunków wymaganych do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego w celu uzyskania większych dotacji w sposób niezgodny z zasadami systemu wsparcia;

11. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z § 34 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej jako: "rozporządzenie RŚK") w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niedokonaniu niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, nierozważeniu dostatecznie okoliczności sprawy, podczas gdy prowadząc postępowanie na podstawie § 34 Rozporządzenia RŚK organ zobowiązany był ustalić, czy Spółka dopuściła się uchybień w realizacji zobowiązania rolno-środowiskowoklimatycznego, w szczególności czy, jeśli tak, to w jakim zakresie Spółka zaprzestała realizacji warunków zgłoszonego do płatności programu przez co organ nie udowodnił, aby Spółka pozorowała status rolnika tym bardziej, że wydana decyzja w przedmiocie wniosku o płatności za ostatni rok realizacji programu nie wiązała w zakresie poczynionych w niej ustaleń faktycznych, a wykazanie okoliczności uzasadniających obowiązek zwrotu przyznanych płatności spoczywało na organie.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosłana podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. i art. 145 § 3 P.p.s.a. o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postepowania administracyjnego, natomiast w razie nieuwzględnienia wniosku,na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2023 r. Nadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowa argumentację, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013.

Organy uznały, że skarżąca dopuściła się nieprawidłowości poprzez stworzenie sztucznych warunków. Za podstawę prawną wycofania płatności organy przyjęły art. 4 ust. 3 rozporządzenia RADY (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312 z 23 grudnia 1995 r. - dalej jako: rozporządzenie nr 2988/95) w zw. z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE L 347 z 20 grudnia 2013r., str. 549 ze zm. - dalej jako: rozporządzenie nr 1306/2013).

Dla prawidłowego rozpoznania zarzutów dotyczących przedawnienia niezbędna jest analiza charakteru nieprawidłowości, której zdaniem organu dopuściła się skarżąca. Uznanie jej bowiem za nieprawidłowość ciągłą lub powtarzającą się skutkować będzie, stosownie do treści art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95, przyjęciem, że termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Dlatego też w pierwszej kolejności Sąd odniesie się do tej części skargi, która dotyczy ustaleń organów co do sztucznego stworzenie przez Skarżącą warunków w celu uzyskania korzyści w postaci płatności PRS. Tryb i warunki ustalania oraz odzyskiwania kwot nienależnie pobranych płatności rolnych reguluje art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019r., poz. 1505, dalej jako: ustawa o Agencji).

Istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Środki te podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej.

W myśl art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 jako jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa Unii wynikające z działania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii lub w budżetach, które są zarządzane przez Unię, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów pochodzących ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Unii, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

W art. 4 ust. 1 wskazano z kolei, że każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści, m. in. poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych nienależnie lub bezprawnie uzyskanych. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Wskazany przepis stanowi samodzielną podstawę do wycofania korzyści, czyli do jej odzyskania w drodze decyzji o zwrocie, bez konieczności uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu poszczególnych płatności z tego tytułu. Regulacja ta wymaga jednak od organu wykazania, że sztuczne warunki w istocie zostały stworzone. Jakkolwiek w niniejszej sprawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 stanowi samodzielną podstawę do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności, to dla wykładni zawartego w nim pojęcia "sztucznego stworzenia warunków" pomocne jest bogate orzecznictwo dotyczące art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Stosownie do treści tego przepisu, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wykładnia pojęcia sztuczne warunki sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de PlăţişiIntervenţiepentruAgricultură – CentruljudeţeanDolj, Agenţia de PlăţişiIntervenţiepentruAgricultură (APIA) – Aparat Central (EU:C:2022:213:5 pkt 72). Wg TSUE, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z przywołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 138/17, wszystkie cytowane orzeczenia NSA dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyr. NSA z 08 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1313/18).

Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 1772/18 o tym, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko LandwirtschaftskammerHannover; pkt 52-53)). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organy ARiMR wykazały, iż skarżąca wraz z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało wycofaniem korzyści na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95.

Organy prawidłowo ustaliły relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi ze S. T. i J. G. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe, zasadnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. Właściwie ustalił też więzy rodzinne w przypadku osób fizycznych zgłaszających grunty, słusznie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez S. T. i J. G. W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wszystkie podmioty, a ściślej ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło do zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowaniedegresywnych stawek płatności.

Prawidłowo również ustalono fakty świadczące o faktycznej gospodarczej niesamodzielności grupy 13 podmiotów występującej z wnioskami, w tej liczbie i skarżącej, i ich zależności od decyzji S. T. i J. G. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013). Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty organy: 1) Prawidłowo ustaliły schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2016 r. obok S. T., J. G., jego córki J. Ga i syna Ł. G., o płatności wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J. G. oraz ze S. T., tj. R. –W. sp. z o. o., P. sp. z o. o., L. sp. z o. o., J. sp. z o. o., T. sp. z o. o., T1 sp. z o. o., T2 sp. z o. o., P. sp. z o. o., D. sp. z o.o. oraz N. sp. z o. o. (aktualnie Z. P. K. sp. z o. o.); 2) Trafnie skonkludowały o funkcjonowaniu szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez S. T. i J. G.; 3) Jednocześnie trafnie ustaliły, iż nie wykazano, by spółki, w tym skarżąca, samodzielnie prowadziły odrębne gospodarstwa rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty:a) z przedstawionych przez spółkę dokumentów wynikało, że wszystkie spółki i osoby fizyczne prowadziły działalność w niemal identyczny sposób. Korzystały z usług tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych. Wszystkie spółki miały jednocześnie ten sam adres siedziby, a osoby fizyczne korzystały z tego samego adresu do korespondencji; b) skarżąca nie posiadała zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów czy środków transportu;c) skarżąca miała korzystać z usług R sp. z o.o., czyli spółki kierowanej również przez S. T. i J. G. dla obsługi księgowej i organizacyjnej;d) trafnie ustalono rolę R. – W. sp. z o. o. w działalności rolniczej prowadzonej pod kierownictwem S. T. i J. G. Z uzyskanych przez organ danych zawartych w KRS wynikało, że te osoby kierowały działaniami spółki, zaś bilans potwierdzał, że spółka korzystała w prowadzonej działalności z usług podmiotów zewnętrznych.

Suma powyższych wniosków potwierdza prawidłowość konkluzji sformułowanej przez organ, że wszelkie deklarowane zmiany w strukturze posiadania gruntów wśród zależnych podmiotów dokonywały w ramach jednego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, spójnie kierowanego przez S.T. i J. G. i w istocie nie oznaczały, że przenoszone grunty były uprawiane przez tych producentów, którzy deklarowali ich posiadanie.

Podsumowując: w świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, o tym że:- działalność spółek zależnych i powiązanych osób fizycznych w ramach szerszego organizmu gospodarczego centralnie i spójnie kierowanego przez S. T. i J. G. nie miała charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95,- skarżąca nie była samodzielna gospodarczo i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie wykazała, by w 2016 roku prowadziła gospodarstwo rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013). Grunty zgłoszone przez nią do płatności były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego w istocie przez inny podmiot. Poza rzeczowymi i obligacyjnymi prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.

Okoliczności te rozpatrywane łącznie, nakazywały uznać, że podział areału gospodarstwa rolnego pomiędzy liczne podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miał charakter sztuczny. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

Trafnie ustalił organ, że zabieg polegający na sztucznym wydzieleniu gospodarstw rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. Nadmienić należy, że w 2016 r. każdy z ww. podmiotów powiązanych z S.T. i J. G. deklarował działki do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do płatności redystrybucyjnej, płatności do roślin wysokobiałkowych, płatności dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), płatności rolnośrodowiskowych (PRS) oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (RSK). Dzięki zgłoszeniu do płatności 13 podmiotów ominięto szereg limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów odegresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Działaniom tym organ słusznie przypisał cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia.

Prawidłowo ustalono również, że uzyskane korzyści były sprzeczne z celami wsparcia.Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 33 ust. 1 pkt b TUWE, gdzie wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie.

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, iż działania polegające na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J. G. i S. T. zawiadywanego przez nich areału, organy trafnie miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia.Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, dowiódł, że przekształcenia korporacyjne oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą zmiany kapitałowe oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od J. G. i S. T. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych; 2) Dyrektor Oddziału Regionalnego ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu;3) Trafnie oceniał cel działań tych osób w szerszej perspektywie czasowej. W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych i osobowych, jak również dat i sposobów powołania spółek powiązanych z J. G. i S. T. To tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków. Zasadnie ustalenia te odnosił do regulacji prawnych przewidujących zmniejszania płatności, w tym również dla zapewnienia realizacji celów wsparcia. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały, że kolejne, dokonywane na przestrzeni lat, zmiany polegające na wstępowaniu nowych osób fizycznych oraz tworzeniu nowych spółek i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J. G. i S. T., odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym kwotami należnego wsparcia mniejszych producentów.

Organ prawidłowo ocenił również skutki kolejnych transferów gruntów w zestawieniu z regulacjami określającymi pułapy wsparcia. Trafnie dostrzegł i wykazał że: - pomniejszenie areału R. – W. sp. z o.o. w 2013 r. na rzecz T. sp. z o.o., - włączenie się 2014 roku w krąg podmiotów zgłaszających grunty do płatności przez J. G. (dzierżawiącego grunty od działającej w ramach schematu T1 sp. z o.o.), - w 2016 roku przez Ł. G. i J. Ga., - w 2016 r. włączenie w krąg aplikujących o wsparcie spółek z o.o.: P., D., T., L., P1 i Z. P. K.,doprowadzało do sukcesywnego ograniczenia skutków: zmniejszającej korekty kwot wsparcia bezpośredniego, ograniczeniem finansowych skutków limitów powierzchniowych pozostałych płatności oraz zakazu łączenia określonych programów wsparcia.

Sąd uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń ze korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora OR ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

W ocenie Sądu skarżąca wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.

Zauważyć należy, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegał kwestia prowadzenia działalności rolniczej w roku 2016. Jak powyżej wskazano okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów pośrednio lub bezpośrednio podległych osobom S. T. i J. G. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora OR ARiMR o tym, że celem było zwielokrotnienie w sposób nieuprawniony wysokości otrzymanej pomocy.

Oceny poczynionej przez organy ARiMR nie podważa wyjaśnienie Spółki, że restrukturyzacja spółek R. – W. i R1 sp. z o.o. obejmująca podział gospodarstw rolnych na mniejsze miała na celu uratowanie spółek przed upadłością, utratą majątku, a przede wszystkim miała charakter działań naprawczych. Skarżąca pominęła fakt, że czas w którym wyodrębniano kolejne spółki, pokrywał się ze zmianami przepisów, które wprowadzały ograniczenia m.in. obszarowe do uzyskania płatności.W ocenie Sądu powyższe okoliczności w powiazaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu, że została utworzona w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów.

Organy sprostały zadaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a. oraz prawidłowo uzasadniły decyzje zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

W tym miejscu podkreślić należy, że w postępowaniu odwoławczym organ wezwał [...] kwietnia 2023 r. Spółkę do złożenia wyjaśnień dotyczących realizacji działalności rolniczej w 2016 r. Zwrócił się m.in. o wszelką dokumentację bezpośrednio związaną wspomnianą działalnością. W odpowiedzi Spółka nie przedłożyła żadnych nowych dowodów i poinformowała m.in., że zobowiązanie jest przedawnione.

Jakkolwiek w postępowaniu w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności ciężar dowodowy został przerzucony na organ, to obowiązek poszukiwania dowodów nie jest jednak nieograniczony. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, że Spółka podjęła działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści. Z treści art. 77 § 1 k.p.a. nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. Zatem nie naruszono art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), ani art. 77 k.p.a. (obowiązek zebrania całego materiału dowodowego). Organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania zaskarżonych decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stan faktyczny i prawny spraw zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w k.p.a., zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów

Podsumowując, w ocenie Sądu organysłusznie uznał, iż płatność PRS za rok 2016 wypłacona skarżącej ma charakter nienależnie pobranej, z uwagi na wykreowanie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowej.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących przedawnienia dochodzonej płatności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowany przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary.

Raz jeszcze wskazać należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95 nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

Tak zdefiniowana nieprawidłowość składa się zatem z dwóch elementów: naruszenia przepisów prawa wspólnotowego oraz szkody rzeczywistej lub potencjalnej, które owo naruszenie spowodowało lub mogło spowodować.

Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Zestawienie treści dwóch ostatnich przepisów wskazuje, że działania, o których mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 są specyficznym rodzajem nieprawidłowości. W wypadku ich wystąpienia dopuszczalne jest nie tylko wycofanie korzyści, jak ma to miejsce w wypadku "zwykłych" nieprawidłowości (stosownie do art. 4 ust. 1 rozporządzenia 2988/95) ale także ich nieprzyznanie. Oznacza to, że ocena czy działanie podmiotu polegało na sztucznym stworzeniu warunków w celu uzyskania korzyści, powinna zostać dokonana zarówno w oparciu o okoliczności, które doprowadziły do uzyskania korzyści jak i okoliczności, które mogą dopiero być podstawą do przyznania korzyści. Dlatego też, oceniając czy nieprawidłowość polegająca na stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści ma charakter ciągły lub powtarzający się, należy mieć na uwadze wszystkie działania podmiotu, które doprowadziły do uzyskania korzyści oraz potencjalnie mogły doprowadzić do uzyskania korzyści, a których wspólnym elementem jest wspomniana sztuczność i ukierunkowanie na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego. Naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95 jest bowiem w tym przypadku samo sztuczne stworzenie warunków wskazane w art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, jak i w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, art. 60 rozporządzenia 1306/2013, czy art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia z dnia 2 grudnia 2021 r.w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (EU:L.2021.435 pkt 187).

Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 11 czerwca 2015 r. C-52/14 Pfeifer&Lagen (EU:C:2015:381, pkt 49) wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału nieprawidłowość ma charakter "ciągły lub powtarzający się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95, jeżeli popełniana jest przez podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa Unii. Zgodnie z przedstawionym rozumieniem, o ciągłym lub powtarzającym się charakterze nieprawidłowości przesądza ocena całokształtu zachowań beneficjenta, polegających na utrzymującym się lub powtarzającym naruszeniu prawa Unii, z których podmiot ten czerpie korzyści.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Spółka oraz inne wymienione w decyzji podmioty nie była wyodrębnionym, samodzielnym producentem rolnym a jedynie elementem sztucznie stworzonego mechanizmupolegającego na multiplikacji podmiotów ubiegających się o płatności, którego celem było zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskanie płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia maksymalnej powierzchni do jakiej na mocy przepisów prawa przysługują płatności. Mechanizm ten funkcjonował na przestrzeni kilku lat bowiem Spółka wnioskowała o płatności, w tym płatność rolnośrodowiskową, w latach 2016-2019 r.

Jak już wspomniano nieprawidłowością jest naruszenie przepisów prawa wspólnotowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty. Nie ulega zatem wątpliwości, że działanie Spółki, z uwagi na wieloletnie funkcjonowanie opisanego mechanizmu, a tym samym wieloletnie, stałe naruszenie przepisów prawa wspólnotowego jest działaniem utrzymującym się. Z kolei cykliczne składanie przez Spółkę wniosków o płatności na kolejne lata, w sytuacji sztucznego stworzenia warunków do ich uzyskania, było działaniem powtarzającym się, które powodowało lub mogło powodować szkodę. Nie ma zatem znaczenia, że w wypadku wniosków za lata 2017-2019 odmówiono przyznania płatności. Wskazana specyfika nieprawidłowości uregulowanej w art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 powoduje, że obejmuje ona również korzyści nieprzyznane.

Zatem, stworzenie przez Skarżącą sztucznych warunków do uzyskania płatności oraz ubieganie się przez nią w kolejnych latach jest nieprawidłowością zarówno ciągłą jak i powtarzającą się, bowiem doprowadziło do uzyskania korzyści lub potencjalnie mogło doprowadzić do uzyskania korzyści z całokształtu tych samych działań, naruszających ten sam przepis prawa Unii.

W związku z powyższym, w przypadku tego rodzaju nieprawidłowości, okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił datę, od której należy liczyć okres przedawnienia zwrotu dochodzonej płatności. Będzie to dzień 4 kwietnia 2019 r. bowiem w tym dniu Spółka złożyła ostatni wniosek o przyznanie płatności, do której otrzymania warunki utworzyła w sposób sztuczny, tj. płatności na rok 2019.

Zatem nawet jeżeli przyjąć argumentację Skarżącej, że do przerwania biegu terminu przedawnienia niezbędne jest doręczenie decyzji ostatecznej, to zauważyć trzeba, że nastąpiło to w niniejszej sprawie już w 2021 r., a okoliczność uchylenia decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] września 2021 r. wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z 31 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Go 428/21 nie miała wpływu na skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.

Sąd podziela opinię organów, że do wywołania skutku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia 2988/95 wystarczający jest każdy akt właściwego organu władzy,o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości.

W orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazano przykładowe akty, które mogą przerwać bieg terminu przedawnienia. Stwierdzono m.in., że art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że sprawozdanie z kontroli na miejscu, które ogranicza się do wskazania wystąpienia nieprawidłowości bez wzmianki o jakimkolwiek zamiarze wszczęcia dochodzenia lub postępowania w sprawie tej nieprawidłowości, można wszakże uznać za 'akt odnoszący się do dochodzenia lub postępowania w rozumieniu tego przepisu, który może przerwać bieg określonego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia terminu przedawnienia, jeżeli określa ono w wystarczająco dokładny sposób operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości (postanowienie z 28 czerwca 2022 r. sygn. akt C-728/21 Of& IFAP, EU:C:2022:303:9). Organy krajowe, które doręczają danej osobie sprawozdanie stwierdzające nieprawidłowość, do której się ona przyczyniła w związku z konkretną operacją, i żądają od niej przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących tej operacji lub w związku z ową operacją nakładające na nią karę, organy te wydają dostatecznie precyzyjne akty odnoszące się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95. Ponadto art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w taki sposób, że pojęcie 'właściwy organ' w rozumieniu tego przepisu oznacza organ mający zgodnie z prawem krajowym uprawnienie do wydawania aktów stanowiącego czynność odnoszącą się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, przy czym organ ten nie musi być tożsamy z organem, który jest uprawniony do przydzielania [subwencji] czy też odzyskiwania kwot pobranych nienależnie ze szkodą dla interesów finansowych Unii(wyrok z dnia 11 czerwca 2015 r., Pfeifer&Langen, C-52/14, EU:C:2015:381).Podanie do wiadomości spółce wyspecjalizowanej w płaszczyźnie międzynarodowej w dziedzinie kontroli i nadzoru, która dostarczyła świadectwo wprowadzenia do obrotu dla konkretnej czynności wywozu, sprawozdania z kontroli stwierdzającego nieprawidłowość w związku z tą czynnością, przedstawienie tej spółce wezwania do przedstawienia dodatkowych dokumentów wykazujących faktyczne dopuszczenie do obrotu lub wysłanie listu poleconego nakładającego karę na rzeczoną spółkę za udział w nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, stanowią dostatecznie konkretne akty, o których zawiadamia się daną osobę, a które odnoszą się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, które w konsekwencji przerywają bieg przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit trzeci omawianego rozporządzenia (wyrok z 28 października 2010 r. C-367/09,SGS Belgium i in. EU:C:2010:648).

Przytoczone orzeczenia jednoznacznie wskazują, że aktem, o którym mowa art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia 2988/95 nie musi być decyzja ustalająca kwoty nienależnie pobranej płatności, a tym bardziej taka decyzja mająca walor ostateczności. Dla przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczające jest doręczenie dowolnego aktu dowolnego organu, który opisuje operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości.

W niniejszej sprawie takim aktem było m.in. zawiadomienie z [...] czerwca 2021 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności czy decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia 2019 r. w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2017 r., w której opisano nieprawidłowość ciągłą i powtarzającą się będącą przyczyną wycofania korzyści również w niniejszej sprawie.

Sąd nie dostrzegł również naruszenia prawa poprzez przywołanie w treści zaskarżonej decyzji art. 7 rozporządzenia 809/2014 i art. 60 rozporządzenia 1306/2013, pomimo tego, że przepisy te utraciły moc z dniem 1 stycznia 2023 r.

Co do pierwszego z wymienionych przepisów zauważyć należy, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Zgodnie z jego treścią w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. (ust. 1). Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, jednak nie może być niższa niż stopa procentowa stosowana przy odzyskiwaniu kwot zgodnie z przepisami krajowymi (ust. 2) Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach (ust. 3) Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Zarówno decyzja organu pierwszej jak i drugiej instancji nie ustalała kwoty nienależnej płatności powiększonej o odsetki wskazane w ww. przepisie. Równocześnie organy nie uznały, że płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu. Zatem przywołanie wśród podstaw prawnych wydanej decyzji wspomnianego artykułu, nie stanowiło naruszenia postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei odnosząc się do wskazania w treści zaskarżonej decyzji art. 60 rozporządzenia 1306/2013, raz jeszcze należy podkreślić, że samodzielną podstawą do żądania zwrotu nienależnie pobranej płatności jest art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 sankcjonujący działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści. Zatem powoływanie się na wykładnię pojęcia "sztucznych warunków" wypracowaną na gruncie art. 60 rozporządzenia 1306/2013 nie oznacza, że ten ostatni przepis był podstawą wydania decyzji obu instancji. Równocześnie opisane przez organy działania Spółki były naruszeniem prawa wspólnotowego w latach 2016-2019 r. a zatem w latach obowiązywania tego przepisu.

Przytoczone w uzasadnieniu skargi pozostałe zarzuty znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.