Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 856/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska–Hrycyk (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr 9001-2021-001091 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. J. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: Dyrektor Oddziału, organ odwoławczy) z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr 9001-2021-001091 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kłodzku (dalej: Kierownik BP, organ pierwszej instancji) z 15 czerwca 2021 r. nr 0008-2021-004457 w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w dniu 9 kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2020 , w którym zadeklarowała do płatności ONW typ specyficzny strefa II działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. W dniu 15 czerwca 2020 r. strona złożyła zmianę do tego wniosku zwiększając deklarowaną do płatności powierzchnię. Łącznie wskutek ww. wniosków strona zadeklarowała do płatności powierzchnię [...] ha. Strona złożyła zmianę do wniosku także w dniu 25 czerwca 2020 r. bez zmiany wnioskowanej powierzchni.

Wskutek kontroli administracyjnej krzyżowej organ pierwszej instancji stwierdził nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni siedmiu zgłoszonych działek ewidencyjnych: nr [...], którą do płatności zgłosił też inny rolnik – J. M. oraz nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...], których zadeklarowana powierzchnia jest większa od powierzchni uprawnionej do płatności.

W toku postępowania (14 października 2020 r.) skarżąca wyjaśniła, że sporne działki zostały je wydzierżawione w dniu 29 maja 2020 r. przez W. D. W wyniku ustnych ustaleń już w marcu 2020 r. grunty te zostały stronie przekazane w użytkowanie. Skarżąca dokonała ich wstępnej lustracji i uporządkowania. Zdecydowała, że trwałe użytki zielone (TUZ) na działkach [...] (nr [...] i [...]),[...] (nr [...]) oraz [...] (część działki nr [...]) będzie chciała objąć programem rolnośrodowiskowym i w tym celu zleciła wykonanie dokumentacji przyrodniczej oraz planu rolnośrodowiskowego i je opłaciła. Zgodnie ze zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym zleciła wykonanie koszenia od dnia 16 czerwca 2020 r., które wykonali K. J., B. J. oraz A. H. Jednocześnie skarżąca zmieniła wniosek o płatność poprzez "wyzerowanie" powierzchni działek rolnych o nr: [...], [...], [...] i [...] jako użytkowanych przez poprzedniego dzierżawcę (J. M.). Oświadczyła, że działki rolne nr [...] ([...]),[...] ([...]) oraz [...] i [...] ([...]) z deklaracją TUZ nadal są objęte wnioskiem o płatności, ponieważ są w jej użytkowaniu, poniosła koszty ich dokumentacji przyrodniczej i planu działalności rolno-środowiskowej oraz wykonuje na nich zabiegi agrotechniczne. Przedstawiła m.in. decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2020 r. wraz z potwierdzeniem wpłaty i fakturę za opracowanie wniosku o dopłaty do gruntów rolnych i planu działalności rolnośrodowiskowej na potrzeby PROW 2014-2020 wraz z potwierdzeniem zapłaty, zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków (z 8 września 2020 r.), korespondencję skierowaną do J. M. Na dowód użytkowania działek [...], [...] i [...] zgłosiła trzech świadków: B. J., A. H. i D. K. Na wezwanie organu pierwszej instancji osoby te złożyły pisemne zeznania. Świadek B. J. oświadczył, że na zlecenie skarżącej osobiście kosił działkę nr [...] w okresie między 1 a 7 lipca 2020 r., a w tym samym czasie działkę nr [...] kosił K. J. (ojciec skarżącej) a grabił D. K. Świadek D. K. oświadczył, że na działce nr [...] i [...] kosił K. J. a świadek podgrabywał na zakrętach. Pomagał też K. J. przy przetrząsaniu agregatem gwiazdowym. Prace te świadek wykonywał w pierwszej połowie lipca 2020 r. Świadek A. h. zeznał, że około 5 lipca 2020 dokonał koszenia i zbioru trawy na zlecenie skarżącej na działkach nr [...], [...], [...] i [...].

Rolnik J. M. oświadczył w sprawie, że był jedynym użytkownikiem spornych działek na dzień 31 maja 2020 r. i przedstawił umowę dzierżawy z 10 czerwca 2010 r. zawartą z W. D., na podstawie której nastąpiło przejecie gospodarstwa z dniem 14 czerwca 2010 r. na okres 10 lat. Oświadczył, że wniosek o płatności na 2020 r. złożył zgodnie ze stanem posiadania gruntów na dzień 31 maja 2020 r. Z działek nr [...], [...], [...] i [...] zebrał pożytek w postaci siana z powierzchni [...] ha. Pozostała powierzchnia została skoszona przez następnego dzierżawcę bez uzgodnienia zbioru pożytku. Ponadto J. M. wyjaśnił, że ww. umowa dzierżawy wygasła z dniem 14 czerwca 2020 r., na działkach spornych siał zboża i trawy dla bydła ([...] sztuk). Oświadczył, że w lipcu 2020 r. K. J. i B. J. rozpoczęli koszenie zasianych przez niego traw i w jednym dniu skosili trawę na spornych działkach. Na dowód twierdzeń J. M. wskazał ośmiu świadków: J. Z., J. K., P. Z., G. S., W. M., M. M. i T. R., którzy złożyli pisemne oświadczenia.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik BP wydał trzy decyzje: w dniu 14 czerwca 2021 r. – w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w dniu 15 czerwca 2021 r. – w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. (ONW), w dniu 17 czerwca 2021 r. – w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020).

W decyzji w sprawie w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) wydanej na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021 r., poz. 182; dalej: "ustawa PROW 2014-2020") oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.; dalej: "rozporządzenie ONW") - organ pierwszej instancji przyznał stronie płatność ONW typ specyficzny strefa II w łącznej wysokości 1 813, 15 zł wynikającej z pomniejszenia płatności ONW o kwotę 3 952, 40 zł z powodu stwierdzenia nieprawidłowości i niezgodności oraz wskutek zastosowania z tego tytułu zmniejszenia.

W uzasadnieniu wskazał, że pomniejszenia płatności wynikają ze stwierdzonych w sprawie nieprawidłowości i niezgodności. Ustalił bowiem, że skarżąca nie spełniła warunku z § 2 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia ONW, tj. na dzień 31 maja 2020 r. nie była posiadaczem ani użytkownikiem ww. siedmiu działek. Działki te zostały skarżącej oddane w dzierżawę z dniem 15 czerwca 2020 r. przez ich właścicielkę W. D. na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 29 maja 2020 r. Ustalił też, że do dnia 14 czerwca 2020 r. dzierżawcą tych działek był J. M. na podstawie dziesięcioletniej umowy dzierżawy. Kierownik BP wskazał, że strona nie udowodniła, by na dzień 31 maja 2020 r. była w posiadaniu i użytkowaniu spornych działek o powierzchni w sumie [...] ha. Dopiero od dnia 15 czerwca 2020 r., czyli przejęcia gospodarstwa rolnego, faktycznie decydowała o spornych działkach, w tej dacie zgłosiła je do płatności i po tej dacie zlecała wykaszanie, które – zgodnie z wynikami kontroli krzyżowej - wykonane zostało na początku lipca 2020 r. Wobec tego organ pierwszej instancji wykluczył z płatności działki rolne [...] ([...]), [...] ([...]), [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Wykluczył też działki rolne [...], [...], [...], [...] i [...] (nr [...], [...], [...] i [...]) o łącznej powierzchni [...] ha, ponieważ użytkował je poprzedni dzierżawca, zaś strona korektą wniosku z 14 października 2020 r. "wyzerowała" je.

Z tych przyczyn Kierownik BP wykluczył z płatności ONW sporne grunty o powierzchni [...] ha. Stwierdził, że deklarowana powierzchnia działek rolnych, po uwzględnieniu dokonanej w dopuszczalnym terminie zmiany wniosku, wynosiła [...] ha. Stwierdzona zaś przez organ pierwszej instancji powierzchnia wyniosła [...] ha. Ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha) Kierownik BP zastosował art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) z dnia 11 marca 2014 r. nr 640/2014 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L 181, s. 148; dalej: "rozporządzenie nr 640/2014"), ponieważ różnica ta wynosi 45, 70% ([...] ha), zatem przekracza 3% lub 2. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchni zatwierdzona do płatności ONW typ specyficzny strefa II powierzchnia wyniosła [...] ha. Do takiej powierzchni organ pierwszej instancji zastosował stawkę określoną w rozporządzeniu ONW oraz degresywność, o której mowa w art. 17 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 i § 3 ust. 4 rozporządzenia ONW.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła błędną ocenę zebranego materiału dowodowego poprzez uznanie, że skarżąca nie była posiadaczem działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...] na dzień 31 maja 2020 r. Wskazała, że w dniu 29 maja 2020 r. podpisała umowę dzierżawy tych działek i prowadziła na nich działalność rolniczą, co potwierdziły zeznania świadków. Argumentowała, że organ objął decyzją także działki, które wycofała z płatności (nr [...], [...], [...] i [...]). Co działek [...],[...] i [...] wskazała, że nie były na nich prowadzone żadne zasiewy przez J. M., są to siedliska łąk świeżych i nie ma możliwości, aby były siane w 2020 r. i wcześniej. Ich użytkowanie polega na koszeniu i zbiorze siana, co w 2020 r. wykonała skarżąca. Działki te już w marcu 2020 r. strona uporządkowała po wstępnych uzgodnieniach z ich właścicielką, zatem już w marcu 2020 r. strona była w ich posiadaniu. Termin koszenia działek (po 16 czerwca) wynikał natomiast z wymogów zawartych w rozporządzeniu ONW i wymóg ten skarżąca spełniła kosząc łąki w lipcu 2020 r.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP.

W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie do ponownego rozpoznania lub o jej zmianę i przyznanie płatności ONW na rok 2020 w pełnej wysokości. W uzasadnieniu skargi argumentowała, że działki rolne [...] (część działki nr [...]),[...] (działka nr [...]),[...] (działka nr [...]) stanowiące grunty orne oraz działki rolne nr [...] (działka nr [...]),[...] (działka nr [...]) stanowiące TUZ wycofała z płatności na 2020 r., natomiast działki rolne [...] (działka nr [...]),[...] (działki nr [...],[...]) i [...] (działka nr [...]) stanowiące wieloletnie łąki były użytkowane przez skarżącą w 2020 r., a J. M. nie wykonał na nich żadnego zabiegu w 2020 r. W marcu wykonała drobne prace porządkowe, zleciła wykonanie dokumentacji przyrodniczej i planu rolnośrodowiskowego, wykosiła działki, przewracała biomasę i zebrała siano, co potwierdza rejestr działalności rolniczej oraz świadkowie zgłoszeni przez stronę oraz przez J. M.. To strona była więc jedynym użytkownikiem tych działek w 2020 r., ponieważ faktycznie je użytkowała. Na poparcie przedstawiła rozumienie posiadania gruntów w celu uzyskania płatności odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W dalszej części skargi strona szczegółowo opisała relacje z J. M. związane ze spornymi działkami i ich skutki. Wyjaśniła, że J. M. – wbrew ustaleniom organów – zebrał siano jedynie z działki nr [...], którą strona wycofała z wniosku o płatność. Podkreśliła, że brat J. M. zeznał, że ten nie zebrał siana dla swoich [...], i było to przyczyną sprzedaży części stada. Zaprzeczyła, by J. M. siał trawy na siano dla bydła na działkach [...],[...] i [...], ponieważ są to łąki wieloletnie i w 2020 r. nie były wykonywane na nich żadne zasiewy. Nie wykaszała więc "jego trawy", tylko użytkowała łąki wieloletnie, które powstały wiele lat wcześniej i w 2020 r. była ich jedynym użytkownikiem. Końcowo opisała istotę płatności ONW wskazując, że spełniła wszystkie wymogi niezbędne do przyznania tej płatności, tj.: była posiadaczem spornych działek w terminach określonych w przepisach, a weszła w ich posiadanie już w momencie rozpoczęcia prac porządkowych w marcu 2020 r.; podejmowała decyzje co do tego, w jaki sposób działki będą wykorzystywane i zleciła opracowanie dokumentacji i programu rolnośrodowiskowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że decyzja Dyrektora Oddziału oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP nie naruszają prawa.

Sporne w sprawie jest spełnienie przez skarżącą warunku posiadania uprawnień do płatności ONW w 2020 r., określonego w § 2 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia ONW, w sytuacji gdy do zadeklarowanych działek rolnych nr [...] ([...]), [...] ([...]), [...] i [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (nr [...], [...], [...] i [...]) o łącznej powierzchni [...] ha uprawnienia takie zgłosił też inny rolnik.

Organy obu instancji powołując się na wyniki kontroli administracyjnej, w tym krzyżowej, oraz postępowania wyjaśniającego stwierdziły, że wszystkie sporne działki na dzień 31 maja 2020 r. nie były użytkowane przez stronę. Z kolei oświadczenie skarżącej o wycofaniu działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] z wniosku o płatności nastąpiło w dniu 14 października 2020 r. i jako spóźnione było bezskuteczne.

Skarżąca uważa natomiast, że w 2020 r. i na dzień 31 maja 2020 r. była jedynym użytkownikiem działek [...], [...] i [...], które posiadała i faktycznie użytkowała w rozumieniu zarówno rozporządzenia ONW jak i prawa unijnego. Natomiast działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] skutecznie wycofała z wniosku o płatności jako użytkowane przez innego rolnika - J. M.

W sprawie poddanej kontroli Sądu zastosowanie mają przepisy rozporządzenia nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.Urz. UE L 347 z 2013 r., s. 487 – dalej: "rozporządzenie nr 1305/2013"), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarzadzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/8=94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz. UE L 347 z 2013 r., s. 549 – dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013"), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityko rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (UE) (Dz.Urz. UE L z 2013, 347, s. 608; dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013"), ww. rozporządzenia nr 640/2014, rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich i zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE L 227 z 2017 r., s. 69: dalej: "rozporządzenie nr 809/2014"), rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.Urz. UE L 181 z 2014 r., s.1: dalej: "rozporządzenie nr 639/2014") oraz ustawa z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021 r., poz. 182; dalej: "ustawa EFRROW") i rozporządzenie ONW.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie C-316/10 Danske Svineproducenter, (ECLI:EU:C:2011:863, pkt 39-41) wskazał, że rozporządzenia mają zatem z reguły ze względu na ich charakter i ich funkcję w systemie źródeł prawa Unii bezpośredni skutek w krajowych porządkach prawnych, bez konieczności przyjmowania środków wykonawczych przez władze krajowe (zob. wyrok z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie C-278/02 Handlbauer, Zb.Orz. s. I-6171, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo) – pkt 39. Wprowadzenie w życie niektórych ich przepisów może jednakże wymagać przyjęcia środków wykonawczych przez państwa członkowskie (ww. wyrok w sprawie Handlbauer, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo) –pkt 40.

W świetle przepisów Tytułu III Rozdziału 4 – "Płatność z tytułu obszarów o ograniczeniach naturalnych" rozporządzenia nr 1307/2013 państwa członkowskie mogą przyznawać płatność rolnikom, którzy są uprawnieni do płatności w ramach (...) systemu jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w rozdziale 1, i których gospodarstwa rolne są w całości lub częściowo położone na wyznaczonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013 obszarach o ograniczeniach naturalnych (art. 48 ust. 1).

Zgodnie z art. 31 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1305/2013 płatności dla rolników na obszarach górskich i innych obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami udzielane sią rocznie na hektar użytków rolnych w celu zrekompensowania rolnikom wszystkich części dodatkowych kosztów i utraconych dochodów związanych z ograniczeniami dla produkcji rolnej na danym obszarze. Zgodnie z ust. 2 płatności udziela się rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia nr 1307/2013, zgodnie z zastosowaniem w danym państwie członkowskim.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1307/2013 "rolnik" oznacza osobę fizyczną (...) która prowadzi działalność rolniczą, a "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika (...). Artykuł 36 rozporządzenia nr 1307/2013 stanowi, że państwa członkowskie stosujące w 2014 r. system jednolitej płatności obszarowej (...) mogą zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu zadecydować o kontynuowaniu stosowania tego systemu najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. Przez okres stosowania systemu jednolitej płatności obszarowej nie stosuje się sekcji 1, 2 i 3 rozdziału 1 "System płatności podstawowej i system jednolitej płatności obszarowej" w Tytule III "System płatności podstawowej, system jednolitej płatności obszarowej oraz powiązane płatności" z wyjątkiem art. 23 ust. 1 akapit drugi i ust. 6 (regionalny przydział pułapów krajowych) i art. 32 ust. 2-6 (definicja: "kwalifikujący się hektar"). Jednolita płatność obszarowa przyznawana jest w ujęciu rocznym do każdego kwalifikującego się hektara zadeklarowanego przez rolnika zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia nr 1306/2013 (art. 36 ust. 2).

Obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary, jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych (art. 36 ust. 1 akapit drugi w zw. z art. 32 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013).

Zgodnie z art. 36 ust. 5 z wyjątkiem działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych hektary, o których mowa w ust. 2, muszą pozostawać w posiadaniu rolnika w dniu ustalonym przez państwo członkowskie, który nie może przypadać później niż ustalona przez państwo członkowskie data zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013.

Zgodnie z motywem 16 rozporządzenia nr 639/2014 (uzupełniającego rozporządzenie nr 1307/2013) uprawnienia do płatności powinno się przydzielać osobie, która posiada uprawnienia decyzyjne, odnosi korzyści i ponosi ryzyko finansowe w odniesieniu do działalności rolniczej na gruntach, co do których wnioskuje o taki przydział. Należy wyjaśnić, że zasada ta ma w szczególności zastosowanie, gdy kwalifikujący się hektar jest przedmiotem wniosku o przydział uprawnień do płatności ze strony więcej niż jednego rolnika.

Zgodnie zaś z art. 15 rozporządzenia nr 639/2014 w celu ustalenia liczby uprawnień do płatności, które mają zostać przydzielone zgodnie z (...) i art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, w przypadkach gdy nie występuje siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności, uwzględnia się wyłącznie te kwalifikujące się hektary, które zostały zatwierdzone zgodnie z art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. a) rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 (ust. 1). W przypadku gdy kwalifikujący się hektar, o którym mowa w ust. 1, jest przedmiotem wniosku o przydział uprawnień do płatności złożonego przez dwóch lub więcej wnioskodawców, decyzja, komu należy przyznać uprawnienie do płatności, opiera się na kryterium, kto korzysta z uprawnień do podejmowania decyzji w odniesieniu do działalności rolniczej wykonywanej na tym hektarze oraz kto czerpie korzyści i ponosi ryzyko finansowe związane z tą działalnością (ust. 2).

Przepis art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 639/2014 stanowi uzupełnienie zasad określonych w art. 39 rozporządzenia nr 1307/2013, a został ustanowiony wskutek orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (wyrok z 14 października 2010 r. w sprawie C-61/09, Landkreis Bad Durkheim, ECLI:EU:C:2010:606, pkt 50 i n.). Był też przedmiotem wiążącej interpretacji dokonanej przez jedyny uprawniony do tego sąd, tj. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) – wyrok z 17 grudnia 2020 r. w sprawie C-216/19 Land Berlin (ECLI:EUC:2020:1046). Oba wyroki dotyczyły zagadnienia zgłoszenia uprawnień do płatności względem tego samego kwalifikującego hektara przez kilku rolników. Wynika z nich, że grunt należy do gospodarstwa rolnika, gdy przysługuje mu uprawnienie do zarządzania nim do celów prowadzenia działalności rolniczej. Rolnik musi dysponować w odniesieniu do danego gruntu wystarczającą samodzielnością przy prowadzeniu działalności rolniczej, co powinien ocenić sąd krajowy. Sporne grunty nie były przedmiotem żadnej działalności rolniczej wykonywanej przez osobę trzecią we wskazanym powyżej okresie. W celu uniknięcia sytuacji, w której kilku rolników rości sobie prawa do określonych działek jako należących do ich gospodarstwa, konieczne jest bowiem, by w ww. okresie działki te nie mogły zostać przyporządkowane do gospodarstwa innych rolników dla celów systemu płatności jednolitych. Do przyporządkowania gruntu rolnego do gospodarstwa rolnika nie jest konieczne, aby dany rolnik dysponował nim na podstawie umowy dzierżawy lub innego typu odpłatnej umowy oddania w używanie o takim samym charakterze (powołany wyrok ETS w sprawie C-61/09, pkt 58, 62, 66 i 71, który pozostaje aktualny w sprawie, choć dotyczy nieobowiązującego aktu prawa unijnego).

Zgodnie z art. 14 ust.1 ustawy EFRROW pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 (m.in. rozporządzenie nr 1305/2013, rozporządzenie nr 1306/2013) , w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1. Zgodnie z art. 21 ustawy EFRROW jeżeli warunkiem przyznania pomocy w pełnej wysokości jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów i norm, o których mowa w tytule VI rozporządzenia nr 1306/2013 oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, przez te wymogi i normy rozumie się wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013;

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z ust. 2 tego artykułu płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:

1) na których jest:

a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną";

b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;

2) położonych na obszarach ONW.

Płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha (§ 2 ust. 3 rozporządzenia ONW).

W przypadku gdy na działce rolnej występują drzewa, płatność ONW może być przyznana do użytków rolnych, na których jest położona ta działka, jeżeli spełnia ona wymagania określone w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014, a liczba drzew na hektar tych użytków nie przekracza maksymalnego zagęszczenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (ust. 5).

W przypadku gdy użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ONW są przedmiotem współposiadania w dniu 31 maja danego roku, płatność ONW przysługuje temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy (ust. 6).

Na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (ust. 2).

Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi w wysokości:

1) 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej I,

2) 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej II,

3) 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu ze specyficznymi utrudnieniami,

4) 450 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu górskiego

- stanowiących stawki podstawowe (ust. 3).

Jeżeli rolnik równocześnie ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to we wniosku o przyznanie płatności ONW nie musi deklarować działek rolnych, w odniesieniu do których ubiega się o przyznanie płatności ONW, a działki rolne zadeklarowane do jednolitej płatności obszarowej i położone na obszarach ONW uznaje się za zadeklarowane do płatności ONW (§ 5 ust. 1aa).

Z przepisów tych wynika zatem, że dla uzyskania wnioskowanych przez stronę płatności niezbędne jest spełnienie także warunków wynikających z rozporządzenia 1306/2013 i aktów wykonawczych do niego.

Organy obu instancji prawidłowo przyjęły datę 31 maja 2020 r. do oceny spełnienia przez skarżąca przesłanki z § 2 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia ONW.

Sąd w składzie orzekającym nie podziela jednak poglądu, że "posiadanie", o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW należy oceniać z perspektywy przepisów krajowych – "posiadania" uregulowanego w art. 336 Kodeksu cywilnego. Słusznie w tym zakresie argumentował rząd polski w opisanej wyżej sprawie C-61/09 wskazując na ryzyko różnego definiowania pojęć, które w każdym państwie członkowskim powinny być odczytywane tak samo. Rozumienie "posiadania" działki rolnej przez rolnika na gruncie przedmiotowych przepisów krajowych musi być zgodne z art. 36 ust. 5 rozporządzenia nr 1307/2014. W tym zakresie również w przepisach unijnych brak jest definicji posiadania.

W tym zakresie konieczne jest odwołanie się do interpretacji (wykładni prawa) dokonanej przez TSUE w wyroku w sprawie C-216/19 (wyżej powołanym). Trybunał wskazał tam, że wyrażenie "w jego dyspozycji" nie zostało zdefiniowane w przepisie art. 24 rozporządzenia nr 1307/2013, należy jednak zauważyć, że ani art. 24 rozporządzenia nr 1307/2013, ani żaden inny przepis prawa Unii nie wymaga, aby wnioskodawca przedstawił tytuł własności lub jakikolwiek dowód podstawy prawnej użytkowania na poparcie wniosku o przyznanie uprawnień do płatności w celu wykazania, że zadeklarowane kwalifikujące hektary pozostają w jego dyspozycji (pkt 34). Trybunał orzekł już, że państwom członkowskim przysługuje zakres swobodnego uznania w odniesieniu do dokumentów i dowodów wymaganych od wnioskodawcy dotyczących obszarów (...) uwzględnionych we wniosku o przyznanie pomocy. Jednak w ramach zakresu swobodnego uznania w odniesieniu do dowodów wymaganych jako uzasadnienie wniosku o przyznanie pomocy, szczególnie jeżeli chodzi o możliwość zobowiązania wnioskodawcy do przedstawienia ważnego tytułu prawnego potwierdzającego prawo wnioskodawcy do użytkowania obszarów będących przedmiotem wniosku, państwa członkowskie powinny uwzględniać cele odnośnych przepisów Unii i przestrzegać ogólnych zasad prawa Unii, w szczególności zasady proporcjonalności (wyrok z dnia 24 czerwca 2010 r., Pontini i in., C-375/08, EU:C:2010:365, pkt 82, 86). Państwa członkowskie mają zatem prawo domniemywać, że kwalifikujące się hektary związane ze złożonym wnioskiem o przyznanie uprawnień do płatności są "w [...] dyspozycji" rolnika, który składa ten wniosek, w rozumieniu tego przepisu (pkt 36). Takie podejście jest zgodne z jednym z kluczowych wymogów reformy WPR wdrożonej rozporządzeniem nr 1307/2013, który jest opisany w motywie 2 tego rozporządzenia i zakłada zmniejszenia obciążeń administracyjnych (pkt 37). O ile państwa członkowskie mają prawo domniemywać, że kwalifikujące się hektary związane z wnioskiem o przydzielenie uprawnień do płatności są w dyspozycji rolnika składającego wniosek, o tyle mają one obowiązek systematycznego przeprowadzania kontroli wniosków o przyznanie uprawnień do płatności i odpowiadających im wniosków o płatność w celu zapobiegania nieprawidłowościom i, w razie potrzeby, korygowania popełnionych nieprawidłowości oraz odzyskiwania nienależnych płatności (pkt 38). W przypadku złożenia dwóch lub więcej konkurencyjnych wniosków o przyznanie uprawnień do płatności, domniemanie, zgodnie z którym kwalifikujące się hektary związane z wnioskiem o przydzielenie uprawnień do płatności są w dyspozycji rolnika składającego wniosek, zostaje jednak podważone (pkt 40). W takiej sytuacji właściwe organy państw członkowskich są zobowiązane do sprawdzenia, w dyspozycji którego z tych dwóch wnioskodawców pozostają kwalifikujące się hektary (pkt 41).

Wyrok w sprawie C-61/09 (EU:C:2010:606) został wydany w odniesieniu do sytuacji faktycznej charakteryzującej się istnieniem stosunków i powiązań prawnych między różnymi osobami, które mogły twierdzić, że mają w swojej dyspozycji różne grunty, których dotyczyła sprawa (pkt 43).

W przypadku, do którego odnosi się wyrok w sprawie C-216/19 osoby trzecie nie podnoszą żadnego tytułu prawnego w odniesieniu do danych obszarów rolnych. Należy zatem stwierdzić, że w takich okolicznościach nie należy stosować kryteriów ustanowionych w art. 15 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 639/2014 (pkt 44). W przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy został złożony zarówno przez właściciela gruntów rolnych, jak i przez osobę trzecią, która faktycznie wykorzystuje te obszary bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, w rozumieniu tego przepisu kwalifikujące się hektary odpowiadające rzeczonym obszarom są "w dyspozycji" jedynie właściciela tych obszarów (pkt 45).

Z przytoczonych przepisów i ich interpretacji dokonanych przez Trybunał wynika, że przypadek, gdy kwalifikujący się hektar jest przedmiotem wniosku o przydział uprawnień do płatności przez więcej niż jednego rolnika odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy każdy z tych rolników ma podstawę prawną do wykorzystywania tego gruntu do działalności rolniczej. Wniosek o płatność może bowiem złożyć tylko rolnik, który obszarem tym zarządza w ramach gospodarstwa rolnego. Natomiast w sytuacji, gdy wniosek o płatność do tego samego obszaru składa osoba, który faktycznie wykorzystuje ten obszar bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, to przepis art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 639/2014 nie ma zastosowania.

Sąd dodatkowo podkreśla, że użytek rolny w rozumieniu rozporządzenia nr 1305/2013 (i jednocześnie" kwalifikujący się hektar" w rozumieniu rozporządzenia nr 1307/2013) musi spełniać taką definicję przez cały rok kalendarzowy. Elementem tej definicji jest posiadanie użytku rolnego przez rolnika przez cały rok, którego dotyczy płatność.

Prawo unijne oraz przepisy krajowe przewidują przy tym warunki przekazania uprawnień do płatności ONW.

Trybunał w przywołanym wyroku C-61/09 wskazał, że grunt należy do gospodarstwa rolnika, gdy przysługuje mu uprawnienie do zarządzania nim do celów prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ustalenie znaczenia i zakresu pojęć, których definicji prawo Unii nie zawiera, powinno być dokonywane zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, biorąc jednocześnie pod uwagę kontekst, w którym są one użyte, i cele uregulowania, którego są częścią (wyrok z dnia 10 marca 2005 r. w sprawie C-336/03 easyCar, Zb.Orz. s. I-1947, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał wyjaśnił też, że pojęcie zarządzania nie wiąże się z istnieniem po stronie rolnika nieograniczonego uprawnienia do dysponowania danym gruntem w ramach jego wykorzystywania do celów rolniczych. Musi natomiast dysponować wystarczającą samodzielnością w prowadzeniu działalności rolniczej. Do przyporządkowania gruntu rolnego do gospodarstwa rolnika nie jest konieczne, aby dany rolnik dysponował nim na podstawie umowy dzierżawy lub innego typu odpłatnej umowy oddania w używanie o takim charakterze. Istotne jest, by działki rolne nie mogły zostać przyporządkowane do gospodarstwa rolnego innych rolników dla celów płatności jednolitych (pkt 66 ww. wyroku). Temu celowi służy regulacja art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 639/2014.

Stan faktyczny sprawy wskazuje jednak, jak słusznie przyjęły organy obu instancji, że w dniu 31 maja 2020 r. skarżąca nie miała żadnej podstawy prawnej korzystania ze spornych działek. Uzyskała ją dopiero z dniem 15 czerwca 2020 r. z chwilą przejęcia gospodarstwa rolnego obejmującego sporne działki. Do tej daty nie korzystała faktycznie ze spornych gruntów w przedstawionym wyżej rozumieniu, zwłaszcza nie posiadała uprawnień decyzyjnych, nie mogła odnosić korzyści i ponosić ryzyka finansowego w odniesieniu do działalności rolniczej na spornych gruntach. Oznacza to konsekwentnie, że nie mogła prowadzić w tym czasie żadnej działalności rolniczej na tych gruntach. Wbrew argumentacji skarżącej, za działalność rolniczą nie można uznać uporządkowania terenu, czy zlecenia przygotowania dokumentacji przyrodniczej i planu działalności rolnośrodowiskowej odnośnie do tego terenu w sytuacji, gdy brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej korzystania z tych gruntów do celów rolniczych. Pojęcie działalności rolniczej zostało zdefiniowane w art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1307/2014 i samo porządkowanie, tj. uprzątnięcie kamieni, gałęzi i śmieci oraz wyrównanie terenu po żerowaniu dzików nie wystarcza do uznania, że stanowią one działalność rolniczą w sytuacji, gdy brak jest podstawy prawnej - uprawnienia, by czynności tych dokonać. Z umowy dzierżawy wynika, że przekazanie do użytkowania spornych gruntów nastąpiło w dniu 15 czerwca 2020 r. Dowodów na wcześniejszą datę przejęcia tych gruntów (bądź przekazania płatności) oraz wykonywanie na nich działalności rolniczej skarżąca nie przedstawiła. Zatem wskazywane przez skarżącą czynności wykonane przed 31 maja 2020 r. (jak również przed 15 czerwca 2020 r.) należy uznać za czynności faktyczne bez jakiejkolwiek podstawy prawnej i ze skutkiem, jaki wynika z interpretacji zawartej w ww. wyroku TSUE w sprawie C-216/19. Tak, zresztą traktowała je sama skarżąca, skoro podjęła starania (w tym pisemne) w celu uzyskania oświadczenia drugiego rolnika, czy sporne grunty zgłosił do płatności na 2020 r., a następnie część z nich wycofała z płatności. Tak też sytuacja była oceniana prze obie strony umowy dzierżawy, tj. skarżącą i W. D., skoro zgodnie ustaliły, że "Dzierżawca przyjmuje w dzierżawę gospodarstwo rolne z dniem 15 czerwca 2020 r.". Umowa dzierżawy uwzględniała zatem i respektowała dzierżawę spornych gruntów przez drugiego rolnika, która kończyła się z dniem 14 czerwca 2020 r., na co zwracała uwagę sama skarżąca. Oznacza to w konsekwencji, że skarżącej nie służy płatność ONW do spornych gruntów za 2020 r. Nie spełniła bowiem przesłanki z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW: nie była w posiadaniu spornych gruntów w dniu 31 maja 2020 r. i nie użytkowała ich rolniczo przez cały rok kalendarzowy. Jednocześnie grunty te nie zostały objęte kontynuacją płatności na zasadzie § 6 lub § 7 rozporządzenia ONW.

Odnośnie do wycofania w październiku 2020 r. (oświadczenie skarżącej) z płatności trzech działek objętych wnioskiem z 15 czerwca 2020 r., to ze względu na regulację art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, wycofanie było niedopuszczalne, ponieważ skarżąca została zawiadomiona w dniu 21 września 2020 r. o nieprawidłowościach w tym zakresie. Powierzchnia ta, mimo oświadczenia o wycofaniu z płatności, prawidłowo została uwzględniona w decyzjach o przyznaniu płatności ONW, w tym - w zakresie zastosowania kary administracyjnej, o której mowa w art. 19a rozporządzenia nr 640/2014.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w zakresie zgłoszonych przez skarżącą i rozpatrzonych przez organ płatności ONW względem spornych działek wykazała, że decyzja Dyrektora Oddziału jest prawidłowa. Ze względu na wykluczenie z płatności wszystkich siedmiu spornych działek o powierzchni [...] ha i wynikające z tego różnice pomiędzy deklarowaną powierzchnią a powierzchnią zatwierdzoną (45, 70%) – w sprawie uzasadnione było zastosowanie art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez pomniejszenie pomocy o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Okoliczności sprawy nie dają podstaw do odstąpienia od zastosowania ww. przepisu, ponieważ nie zaszły w sprawie wyjątki od stosowania kar administracyjnych, o których mowa w art. 15 rozporządzenia nr 640/2014.

W sumie więc organy obu instancji właściwie zastosowały odpowiednie przepisy w sprawie i wyprowadziły adekwatne skutki prawne z dokonanych ustaleń faktycznych. Prawidłowo też oceniły przedstawione przez skarżącą dowody uwzględniając zasadę ciężaru dowodzenia, który w tej sprawie (z uwagi na jej charakter) spoczywał na stronie, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy EFRROW. Nie naruszyły w tym względzie mających zastosowanie w sprawie przepisów procedury administracyjnej wskazanych w art. 27 ust. 1 ustawy EFRROW.

Zgłoszone na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej zastrzeżenia co do pochodzenia pisemnych zeznań J. Z. oraz P. Z. od tych osób, to skarżąca miała możliwość kwestionowania wiarygodności tych dowodów w postępowaniu, czego nie uczyniła. Jednocześnie nie przedstawiła dowodu, że dokumenty te są fałszywe. W tym stanie rzeczy Sąd nie ma powodu, by zastrzeżenia te uwzględnić jako mające wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.