Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 128/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
659
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania

SENTENCJA

Dnia 24 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Małopolskiego do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości znak: WS-IV.7533.1.11190.2013.KA; III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego A. B. sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. (jeden tysiąc złotych); V. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. B. złożył w dniu 20 czerwca 2024r. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie o sygn. WS-IV.7533.1.11190.2013.KM dot. stwierdzenia przejścia własności działki nr [...] na własność Gminy K..

Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 7p.p.s.a., oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżący podkreślił w uzasadnieniu skargi, że Wojewoda Małopolski decyzją nr 3 z dnia 8 kwietnia 2019 roku stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. prawa własności działki nr [...] obr. [...], zajętej pod drogę publiczną ulicę K. J.. Od tejże decyzji odwołanie wniosła J. S.- J.. W dniu 29 września 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wydał decyzję uchylającą decyzję Wojewody Małopolskiego nr 3 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Do chwili obecnej skarżący nie otrzymał żadnego pisma w sprawie, oraz nie została wydana decyzja w tejże sprawie. Do chwili obecnej po prawie 3 latach od wydania decyzji przez Ministerstwo, sprawa nie została ponownie rozpoznania, nie zawiadomiono nawet skarżącego o terminie załatwienia sprawy, czy też o wydłużeniu tego terminu. Nierozpatrzenie sprawy wstrzymuje stwierdzenie ostateczności decyzji, a także postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu ewentualnego odszkodowania za utraconą własność.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podając, iż w decyzji z 29 września 2021 r. znak DO.1.7614.100.2021.JS Minister Rozwoju wskazał, iż stan faktyczny zajęcia nieruchomości winien być potwierdzony poprzez mapę sporządzoną przez geodetę uprawnionego z adnotacją, iż przedstawia stan urządzenia drogi i pasa drogowego na dzień 31 grudnia 1998 r. Taki dokument stanowi jeden z podstawowych dowodów, mogących potwierdzić zajętość lub nie danej nieruchomości pod drogę publiczną. Pismem z dnia 20 września 2022 r. znak: WS-1V.7533.1.11190.2013.KM Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. zwrócił się do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. o przesłanie dokumentacji geodezyjno-prawnej, obrazującej stan zajęcia nieruchomości pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. - w kontekście przebiegu ustalonej granicy pasa drogowego. Pismem z dnia 14 października 2022 r. znak: GD-4-3.6822.20.2016 Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. poinformował, iż: cyt. "zlecenie jednostce wykonawstwa geodezyjnego sporządzenia mapy do celów prawnych, mającej na celu wykazanie zajęcia działki [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K.-K. w dniu 31.12.1998r. pod ul. K. J., będzie możliwe w miarę posiadanych środków finansowych, nie wcześniej niż w 2023 r." Pismami z dnia 10 maja 2024 r. i21 maja 2024 r. znak: WSIV. 7533.1.11190.2013.KA Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. ponownie wezwał Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. o przesłanie dokumentacji geodezyjno-prawnej, obrazującej stan zajęcia nieruchomości pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. - w kontekście przebiegu ustalonej granicy pasa drogowego. Pismem z dnia 22 maja 2024 r. znak: GD-4-3.6822.20.2016 Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. poinformował, iż zlecenie "jednostce wykonawstwa geodezyjnego sporządzenia mapy do celów prawnych, mającej na celu wykazanie zajęcia działki [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K.-K. w dniu 31 grudnia 1998 r. pod ul K. J., nastąpiło w kwietniu 2024 roku. Przy terminowym wykonaniu prac przez wykonawcę sporządzona dokumentacja winna być przekazana do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w czwartym kwartale bieżącego roku". W związku z powyższym brak jest możliwości zakończenia przedmiotowego postępowania ze względu na oczekiwanie na materiał dowodowy od zarządcy drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Organów, w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie znak WS-IV.7533.1.11190.2013.KM, dotyczącej stwierdzenia nabycia własności działki nr [...] przez Gminę K..

W sprawie po wniesieniu skargi, wydano jednak decyzję z dnia 2 września 2024r. nr WS-IV.7533.1.11190.2013.KA o odmowie stwierdzenia nabycia 1 stycznia 1999r. z mocy prawa spornej nieruchomości. Sąd uznał więc, że na chwilę orzekania w sprawie, stan przewlekłości nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Jednak powyższe nie zwalnia od oceny czy skarżony organ dopuścił się przewlekłości z uwagi na szczegółowo podnoszone w skardze okoliczności. Skarżony organ dopuścił się, w ocenie Sądu, zarzucanej mu w skardze przewlekłości z uwagi na szczegółowo podnoszone w skardze okoliczności. Przedmiotowa skarga, zawiera w ocenie Sądu konkretne argumenty, które po analizie akt sprawy administracyjnej wskazują na przewlekłość postępowania w zakresie rozpoznania sprawy tj. działań podjętych przez skarżony organ od momentu, kiedy otrzymał on akta sprawy po uchyleniu decyzji tego organu przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż pojęcie "przewlekłości postępowania", wprowadzono do p.p.s.a. ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. Celem nowelizacji było usprawnienie postępowania administracyjnego poprzez stworzenie możliwości zaskarżenia nie tylko samej bezczynności organu administracji publicznej, ale również prowadzenia przez te organy postępowania w sposób przewlekły. Dlatego przewlekłość postępowania, określona w art. 37 § 1 K.p.a. oraz w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Wynika to obecnie z treści art. 37 § 1 K.p.a. Istotny na tej płaszczyźnie jest też pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, zapadłym jeszcze przed nowelizacją K.p.a., w którym NSA wskazał, że "Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia bezczynności, poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (...), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (...). Pojęcie przewlekłość postępowania obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu (...)."

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy podkreślić, że jej okoliczności nie budzą wątpliwości i wskazują na to, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. W szczególności istotne było, iż od momentu otrzymania akt sprawy w dniu 4 lutego 2022r. po uchyleniu decyzji tego organu przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii tj. wydaniu decyzji z dnia 29 września 2021 r. nr DO.1.7614.100.2021.JS, skarżony organ dopiero i jedynie pismami z dnia 20 września 2022 r. oraz 10 maja 2024 r. i 21 maja 2024 r. zwrócił się do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. o przesłanie dokumentacji geodezyjno-prawnej, obrazującej stan zajęcia nieruchomości pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. - w kontekście przebiegu ustalonej granicy pasa drogowego. Nawet odpowiedź wezwanego organu, iż będzie dysponował środkami do wykonania wezwania dopiero w 2023r. nie spowodowała, że w tymże roku podjął jakiekolwiek działania celem uzyskania wymaganej dokumentacji. Zatem z powyższego wynika, że pierwsze wezwanie skierował dopiero po upływie 7 miesięcy od otrzymaniu akt i co najmniej przez cały rok 2023r. oraz cztery miesiące 2024r. skarżony organ nie podjął żadnych czynności celem zakończenia postępowania. Z powyższego wprost wynika, że organ zarówno nie podejmował przez w/w okresy żadnych czynności w sprawie jak i w ogóle nie informował stron o terminie załatwienia sprawy, zachowując się całkowicie biernie. Powyższe oznacza, że w kontrolowanej sprawie, organ działał w sposób opieszały, a sprawa mogła być załatwiona w terminie znacznie krótszym. Pojęcie "przewlekłość postępowania" jak już wyżej wskazano obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (por. wyrok NSA II OSK 1031/12 z 5 lipca 2012 r., wyrok WSA w Olsztynie z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ol 111/17, wyrok WSA w Gdańsku z 21 marca 2018 r.). Wobec powyższego organ nie prowadził postępowania w sposób prawidłowy z punktu widzenia art. 35 k.p.a. i dopuścił się przewlekłości. W związku z tym, wobec opisanej bierności, podnoszone przez organ okoliczności oczekiwania na materiał dowodowy od zarządcy drogi nie zasługiwały na uwzględnienie. Wskazane przez skarżony organ okoliczności jedynie potwierdzają, iż organ prowadził postępowanie opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, a to doprowadziło do naruszenia przepisów o szybkości postępowania.

Przewlekłość w ocenie Sądu była rażąca, o czym świadczą wyżej opisane okoliczności. W szczególności decyduje o tym ponad 1,5 roczny okres całkowitej bierności organu w uzyskaniu od wzywanego organu jakiejkolwiek informacji o czynnościach organu wzywanego do dostarczenia wymaganej dokumentacji. Skarżony organ podjął, po otrzymaniu akt sprawy po uchyleniu decyzji tego organu przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, jedynie kilka czynności, ograniczając się do biernego oczekiwania na dokumentację o jaką się zwracał, nie informując stron o stanie sprawy czy nowym terminie załatwienia sprawy. W/w opóźnienie było w ocenie Sądu oczywistym lekceważeniem skarżącego i wskazuje na brak woli do sprawnego załatwienia sprawy (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Skargę uwzględniono też w zakresie zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, przyznając skarżącemu kwotę 1 tys. zł. Suma pieniężna, jak wynika z art. 149 § 2 p.p.s.a., ma spełniać także funkcję represyjną i prewencyjną, oprócz kompensacyjnej. Oznacza to, iż ma być ona swego rodzaju rekompensatą i zadośćuczynieniem za krzywdę moralną spowodowaną bezczynnością lub przewlekłością organu i za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakie strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Jak już wyżej wskazano, w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi potrzeba zdyscyplinowania organu na przyszłość w związku z rażącą przewlekłością. Przyznana kwota 1 tys. zł wynika z okoliczności, że zaistniała przewlekłość miała z uwagi na również materialny aspekt sprawy, szczególny i wymierny negatywny wpływ na sytuację prawną skarżącego, co wymagało kompensaty pieniężnej. Ponadto kwota 1 tys. zł jest w ocenie Sądu wystarczająca dla osiągniecia celów prewencyjnych.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. p.p.s.a. zasądzając zwrot wpisu sądowego na rzecz skarżącego w kwocie 100 zł, zastępstwa adwokackiego 480 zł i kosztów pełnomocnictwa 17 zł.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.