Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 206/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2, art. 34 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1400
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j.)
article: przepisy art. 252 ust. 1, art. 252 ust. 3, art. 252 ust. 5, art. 252 ust. 6, art. 60 pkt 1, art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi T. Spółki z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2023 r., nr SKO.40.2396.2023.ro w przedmiocie orzeczenia zwrotu części dotacji udzielonej w 2022 r. jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę. .


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez "T." Spółkę z o.o. w G. (dalej jako: skarżąca, Spółka, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również w skrócie: SKO) z dnia 28.11.2023 r., którą organ ten, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Starosty Brzeskiego z dnia 20.04.2023 r. orzekającą zwrot przez ww. Spółkę kwoty 21.028,58 zł, stanowiącej część dotacji udzielonej w 2022 r. szkole niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej: "T.1" nr [...] w B., jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wskazującą, że należność główną należy wpłacić w terminie 15 dni od otrzymania decyzji na wskazany rachunek bankowy, zaś po upływie tej daty naliczane będą odsetki ustawowe - w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych - do dnia dokonania zwrotu dotacji.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia 1.09.2022 r. Starosta Brzeski określił kwotę dotacji do zwrotu w wysokości 13 799,72 zł przez T. K. - Prezesa Zarządu T. Sp. z o.o. w G., stanowiącej część dotacji udzielonej w lutym 2022 r. szkole niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej: "T.1" nr [...] w B., pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia 16 kwietnia 2022 r. do dnia zwrotu.

Kolejną decyzją z tej samej daty, tj. 1.09.2022 r., Starosta Brzeski orzekł o zwrocie przez T. K. kwoty 3.231,58 zł, stanowiącej część dotacji udzielonej w czerwcu 2022 r. szkole niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej: "T.1" nr [...] w B., jako pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 sierpnia 2022 r. do dnia zwrotu.

Decyzjami z dnia 28.10.2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło opisane wyżej decyzje Starosty Brzeskiego i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia z uwagi na skierowanie tych decyzji do niewłaściwego podmiotu – T. K.- Prezesa Zarządu Spółki "T.1", podczas gdy organem prowadzącym Szkołę obowiązanym do rozliczenia kwoty otrzymanej dotacji była T. Sp. z o.o. w G. Kolegium zwróciło również uwagę, iż decyzja określająca kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości ma charakter niepodzielny i nie rozstrzyga o dotacjach przypadających na poszczególnych uczniów, czy jej częściach wypłacanych w poszczególnych okresach roku rozliczeniowego. Końcowym rezultatem postępowania prowadzonego w zakresie określenia kwoty dotacji pobranej w danym roku w nadmiernej wysokości (przy potwierdzeniu tego materiałem dowodowym) powinna być jedna decyzja określająca tę kwotę.

Decyzją z dnia 20.04.2023 r. Starosta Brzeski orzekł o zwrocie przez ww. Spółkę kwoty 21.028,58 zł, stanowiącej część dotacji udzielonej w 2022 r. szkole niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej: "T.1" nr [...] w B., jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wskazał, że należność główną należy wpłacić w terminie 15 dni od otrzymania decyzji na wskazany rachunek bankowy, zaś po upływie tej daty naliczane będą odsetki ustawowe w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczane do dnia dokonania zwrotu dotacji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ szczegółowo opisał, jak też zestawił w formie tabelarycznej, wypłacone, należne i nienależne Spółce kwoty dotacji w poszczególnych miesiącach roku rozliczeniowego, konkludując, iż dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości w miesiącu lutym 2022 r. - 13.799,72 zł, w czerwcu 2022 r. - 3.231,58 zł oraz w grudniu 2022 r. - 3.997,28 zł (łącznie 21.028,58 zł). Organ zaznaczył również, iż stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nastąpiło w wydanej decyzji, termin 15 dni na zwrot liczony jest od dnia doręczenia decyzji, zaś odsetki od dotacji podlegających zwrotowi nalicza się od dnia następnego po upływie terminu zwrotu.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 28.11.2023 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 252 ust. 1, art. 252 ust. 3, art. 252 ust. 5, art. 252 ust. 6, art. 60 pkt 1, art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: u.f.p. oraz przepisy art. 26 ust. 2, art. 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1400 ze zm.), zwanej dalej u.f.z.o.

Wyjaśnił, że w sprawie zgromadzono materiał dowodowy m.in. w postaci dokumentów potwierdzających status szkoły (wpis "T.1" nr [...] w B. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Powiatu B.) oraz jej organu prowadzącego, którym od 20.01.2020 r. jest T. Sp. z o.o.. w G.

Ze zgromadzonych dowodów i przygotowanych przez organ I instancji wyliczeń zawierających informacje wynikające ze sprawozdań/korekt sprawozdań o liczbie słuchaczy, przedłożonych przez Spółkę wynika, że:

- w styczniu 2022 r. kwota wypłaconej dotacji wyniosła 16 937,98 zł, co stanowiło iloczyn stawki dotacji na jednego słuchacza (93,58 zł) i liczby słuchaczy (181) zapisanych na zajęcia, wynikającej ze sprawozdania złożonego przez Spółkę w dniu 10.01.2022 r. (w aktach sprawy);

- w lutym 2022 r., zgodnie ze sprawozdaniem złożonym w dniu 8.02.2022 r., dotacja przysługiwała na 174 słuchaczy, przy czym liczba ta podlegała skorygowaniu o 170 słuchaczy, którzy zgodnie z korektą sprawozdania w miesiącu styczniu nie osiągnęli 50% frekwencji, stąd dotacja wypłacona w lutym 2022 r. wyniosła 374,32 zł (4 słuchaczy x stawka 93,58 zł);

- w marcu 2022 r. według ustaleń kontroli zakończonej protokołem z dnia 31.03.2022 r. nr [...] na zajęciach obecnych było 16 słuchaczy, przy czym należna kwota dotacji (16 słuchaczy x zaktualizowana stawka 87,34 zł = 1.397,44 zł) została pomniejszona o korektę wynikającą ze zmiany stawki dotacji za miesiące styczeń-luty (93,58 zł - 87,34 zł = 6,24 zł; 6,24 zł x 185 słuchaczy = 1.154,40 zł), stąd wypłacona kwota dotacji za marzec wyniosła 243,04 zł (1.397,44 zł - 1.154,40 zł). Jednocześnie w dniu 16.03.2022 r. wpłynęła do organu korekta sprawozdania z liczby słuchaczy za luty 2022 r., zgodnie z którą 158 słuchaczy nie osiągnęło w lutym 50% frekwencji, co skutkowało stwierdzeniem nadpłacenia dotacji (powstaniem już na tym etapie kwoty dotacji wypłaconej w nadmiernej wysokości) wynoszącej 13.799,72 zł (158 słuchaczy x 87,34 zł);

- według sprawozdania za miesiąc kwiecień 2022 r. liczba zgłoszonych słuchaczy wyniosła 51. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc marzec 50% frekwencję osiągnęło 3 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w kwietniu skorygowano in minus o 13, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 3.318,92 zł (38 słuchaczy x stawka dotacji 87,34 zł).

- w maju 2022 r. zgłoszona w sprawozdaniu liczba słuchaczy wyniosła 48, zaś według korekty sprawozdania za miesiąc kwiecień 2022 r. odpowiednią frekwencję osiągnęło 10 słuchaczy. Wypłacona w maju kwota dotacji wyniosła więc 611,38 zł (skorygowana liczba słuchaczy 7 x stawka 87,34 zł).

- według sprawozdania za miesiąc czerwiec 2022 r. liczba zgłoszonych słuchaczy wyniosła 43. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc maj 50% frekwencję osiągnęło 10 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w czerwcu skorygowano in minus o 38, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 436,70 zł (5 słuchaczy x stawka dotacji 87,34 zł).

- w lipcu 2022 r. Spółka zgłosiła w sprawozdaniu 12 słuchaczy stąd wypłacona kwota dotacji według zaktualizowanej stawki wyniosła 1.097,16 zł (12 słuchaczy x 91,43 zł).

- według korekty sprawozdania za miesiąc czerwiec 2022 r. liczba słuchaczy, którzy osiągnęli frekwencję 50% wyniosła 6. Wypłacona w miesiącu czerwcu 2022 r. dotacja na 37 słuchaczy (zgłoszonych 43-6 osiągających frekwencję) stanowi dotację wypłaconą w nadmiernej wysokości wynoszącej 3.231,58 zł (37 słuchaczy x 87,34 zł).

- w sierpniu 2022 r. Spółka zgłosiła w sprawozdaniu 11 słuchaczy, niemniej zgodnie z art. 26 ust. 4 u.f.z.o. dotacja przysługuje za lipiec i sierpień na każdego ucznia, który w czerwcu spełnił warunek, o którym mowa w ust. 2 (tj. warunek frekwencji). W czerwcu 2022 r. warunek odpowiedniej frekwencji spełniło 6 uczniów, stąd kwota należna dotacji za miesiąc lipiec i sierpień wyniosła 548,58 zł (6 słuchaczy x stawka 91,43 zł). W związku z nadpłaceniem kwoty dotacji w miesiącu lipcu (wypłatą kwoty 1097,16 zł na 12 zamiast na 6 słuchaczy), kwota dotacji wypłaconej w miesiącu sierpniu 2022 r. wyniosła 0,00 zł.

- według sprawozdania za miesiąc wrzesień 2022 r. Spółka zgłosiła 34 słuchaczy, stąd kwota wypłaconej dotacji wyniosła 3.160,64 zł (34 uczniów x stawka 92,96 zł).

- w październiku 2022 r. w sprawozdaniu zgłoszono 40 słuchaczy. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc wrzesień 50% frekwencję osiągnęło 11 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w październiku skorygowano in minus o 23, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 1.580,32 zł (17 słuchaczy x stawka dotacji 92,96 zł).

- w listopadzie 2022 r. w sprawozdaniu zgłoszono 42 słuchaczy. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc październik 50% frekwencję osiągnęło 12 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w listopadzie skorygowano in minus o 28, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 1.301,44 zł (14 słuchaczy x stawka dotacji 92,96 zł).

- w grudniu 2022 r. w sprawozdaniu zgłoszono 55 słuchaczy. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc listopad 50% frekwencję osiągnęło 19 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w grudniu skorygowano in minus o 23, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 2.974,72 zł (32 słuchaczy x stawka dotacji 92,96 zł).

- w dniu 10.01.2023 r. do Starostwa Powiatowego w Brzegu wpłynęła korekta sprawozdania z liczby słuchaczy za miesiąc grudzień 2022 r., z treści której wynika, iż liczba uczniów, którzy osiągnęli wymaganą frekwencję wyniosła 12. Tym samym dotacja w kwocie 3.997,28 zł pobrana na 43 uczniów stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości (43 słuchaczy x 92,96 zł).

Organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, albowiem Starosta Brzeski wyjaśnił dostatecznie, w jaki sposób wyliczył żądaną do zwrotu kwotę, prawidłowo także określono termin zwrotu dotacji, tj. 15 dni od doręczenia decyzji I instancji ( str. 5 – 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

W skardze wniesionej na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa i zasady legalności wyrażonych w art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji od strony faktycznej i prawnej, należy bowiem zauważyć, iż pismem z dnia 15.12.2022 r. skarżąca w odp. na wezwania do zapłaty Starosty Brzeskiego o sygn. [...] oraz o sygn. [...] wskazała, iż nie jest prawdą, iż dotacja została wypłacona w nadmiernej wysokości w dniu 29.06.2022 r., a na potwierdzenie powyższego skarżąca załączyła wyciąg bankowy z operacją dot. ww. dnia (właściwa operacja została zaznaczona czerwonym kolorem) - ani organ administracji publicznej

I instancji, ani organ administracji publicznej. II instancji nie wyjaśnił przedmiotowej kwestii w sposób przejrzysty i zrozumiały, organ przelał bowiem w czerwcu 2022 r. faktycznie jedynie kwotę 436,70 zł (tj. taką, która w odniesieniu do ilości uczniów, którzy spełnili 50 % frekwencję w czerwcu 2022 r. należna była skarżącej), zatem nie doszło do nadpłaty dotacji na kwotę 3.231,58 zł (to, że z wyliczeń organu doszło rzekomo do nadpłaty dotacji w tymże miesiącu nie oznacza, że faktycznie tak się stało), poprzez niezrozumiałe żądanie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za grudzień 2022 r. w wysokości 3.997,28 zł, podczas gdy sam organ adm. publ. II instancji wskazuje, iż za grudzień 2022 r. dotacja wypłacona została w wysokości 2.974,72 zł w prawidłowej wysokości (vide: str. 4 decyzji organu administracji publicznej. II instancji), tym samym niezrozumiałe jest, jak rzekomo miałoby dojść do nadpłaty dotacji za grudzień 2022 r. (nie jest możliwe dwukrotne przelanie dotacji w tym samym miesiącu), poprzez błędne wskazanie terminów naliczania odsetek, bowiem stwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych1 (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm.), następuje dopiero w decyzji ostatecznej, tj. decyzji organu II instancji (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31.08.2017 r., sygn. I SA/G1 1305/16; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 05.09.2017 r., sygn. I SA/G1 382/17; wyrok WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25.04.2018 r.; sygn. I SA/Gl 1225/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.10.2018 r.; sygn. VIII SA/Wa 226/18 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 29 stycznia 2014 r., sygn. I SA/Sz 756/13 - w przywołanym orzecznictwie podkreśla się, iż przez "stwierdzenie okoliczności" w omawianym kontekście rozumie się tylko czynność stanowczą i nie pozostawiającą wątpliwości, co do jej merytorycznej zasadności), ponadto w orzeczeniu WSA we Wrocławiu z dnia 14.09.2017 r., sygn. III SA/Wr 295/17 Sąd wskazał, iż: "organ pierwszej instancji dowolnie i niezgodnie z powyższym przepisem wskazał w końcowej części uzasadnienia decyzji, że zwrotu dotacji należy dokonać w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji - co łącznie uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji i zrozumienie tych motywów, uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji oraz prowadzi do naruszenia interesu skarżącej;

b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji nieuprawnionych ustaleń faktycznych - dotyczących uznania przez organ, iż skarżąca pobrała dotację w nadmiernej wysokości na łączną kwotę 21.028,58 zł;

c) naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. wyrażające się zwłaszcza w nieustaleniu całokształtu okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla sprawy, a co za tym idzie błędnie przyjął stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, z uwagi na brak przeanalizowania przez organ faktycznych wypłat transz dotacji oświatowej w 2022 r. na rzecz szkoły prowadzonej przez skarżącą (a jedynie to umożliwiłoby ustalenie prawidłowości wyliczeń organu adm. publ. I i II instancji) - podczas gdy w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada kontradyktoryjności mająca zastosowanie w sprawach cywilnych - organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu przeprowadzać i gromadzić zupełny materiał dowodowy (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 marca 2012 r., sygn. 1 SA/Kr 23/12; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25.10.2016 r., sygn. 1 SA/Po 335/16; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. IV SA/Po 1016/16; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. I SA/Sz 476/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.06.2010 r., sygn. III SA/Wa 575/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 28.03.2017 r., sygn. III SA/Kr 892/16; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12.08.2008 r., sygn. I SA/Gd 275/08; wyrok WSA w Łodzi z dnia 28.06.2011 r., sygn. II SA/Łd 517/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2013 r., I SA/Po 31/13).Ponadto zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13.09.2017 r., sygn. I SA/Gl 1452/16: "(...) z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, iż to na organie ciąży obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 K.p.a.) i dopiero po spełnieniu tego standardu rozpatrzenie całego materiału dowodowego w kontekście wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (art. 77 § 1. art. 80 K.p.a.). Co prawda trudno nałożyć na organ obowiązek nieograniczonego poszukiwania dowodów (dokumentów), tym bardziej korzystnych dla strony, które sama strona ma obowiązek sporządzić, archiwizować i w razie potrzeby przedstawić organowi, ale mając na uwadze powołane ostatnio regulacje, należy przyjąć, że na organie administracyjnym ciąży w takim przypadku obowiązek wezwania strony o przedstawienie tejże dokumentacji. Brak wezwania strony o przedstawienie dowodów albo zbyt ogólne wezwanie może uzasadniać konieczność uzupełnienia przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2005 r., sygn. II OSK 226/05: "całkowicie niedopuszczalne jest interpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony postępowania";

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) błędne zastosowanie przez organ I instancji art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w rozstrzygnięciu decyzji terminów naliczania odsetek od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, podczas gdy zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 16.06.2015 r., sygn. I SA/Łd 265/15: "Data początkowa biegu odsetek ustawowych winna być wskazana w rozstrzygnięciu decyzji, gdyż jest to elementem rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ pierwszej powinien, jak słusznie zauważyło SKO, wskazać datę początkową odsetek w rozstrzygnięciu", podczas gdy zgodnie z wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 08.05.2018 r., sygn. II SA/Bk 127/18: "Zaniechanie wydania orzeczenia w przedmiotowym zakresie, nie może hyc usprawiedliwione tym, że organ odwoławczy odniósł się do lej kwestii w treści uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia (....) Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r. (sygn. akt II OSK 910/15. CBOSA), w związku z tym. że rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych, immanentnych składników decyzji, nie jest możliwe jego zastąpienie uzasadnieniem", podczas gdy zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 04.10.2017 r., sygn. II SA/Wa 178/17: "Rozstrzygnięcie stanowi jeden z najistotniejszych elementów decyzji. W związku z tym musi w sposób jak najdokładniejszy określać przedmiot sprawy, którego dotyczy. Rozstrzygnięcie będące treścią decyzji winno być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Tylko bowiem spełnienie powyższej przesłanki może zostać potraktowane jako należyte zrealizowanie przez organ (podmiot wydający decyzję) normy art. 8 K.p.a." ,

b) naruszenie art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie - poprzez niewskazanie prawidłowego terminu, od którego nalicza organ odsetki - stwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., następuje dopiero w decyzji ostatecznej, tj. decyzji organu II instancji (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31.08.2017 r., sygn. I SA/Gl 1305/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 05.09.2017 r., sygn. I SA/G1 382/17, wyrok WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25.04.2018 r., sygn. I SA/GI 1225/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.10.2018 r.. sygn.. VIII SA/Wa 226/18 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 29 stycznia 2014 r., sygn. 1 SA/Sz 756/13 - w przywołanym orzecznictwie podkreśla się, iż przez "stwierdzenie okoliczności" w omawianym kontekście rozumie się tylko czynność stanowczą i nie pozostawiającą wątpliwości, co do jej merytorycznej zasadności), ponadto w orzeczeniu WSA we Wrocławiu z dnia 14.09.2017 r., sygn. III SA/Wr 295/17 Sąd wskazał, iż: "organ pierwszej instancji dowolnie i niezgodnie z powyższym przepisem wskazał w końcowej części uzasadnienia decyzji, że zwrotu dotacji należy dokonać w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji".

W związku z powyższym, Spółka wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jak i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (niemającym tu zastosowania).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach i według wskazanych kryteriów, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obiegu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymująca w mocy decyzję Starosty Brzeskiego z dnia 20.04.2023 r. w sprawie orzeczenia zwrotu przez ww. Spółkę kwoty 21.028,58 zł, stanowiącej część dotacji udzielonej w 2022 r. szkole niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej: "T.1" nr [...] w B., jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wskazania, że należność główną należy wpłacić w terminie 15 dni od otrzymania decyzji na wskazany rachunek bankowy, zaś po upływie tej daty naliczane będą odsetki ustawowe w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych do dnia dokonania zwrotu dotacji.

Analiza sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy na przepisy mające zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1) bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 2) podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

W myśl art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Jak stanowi art. 252 ust. 5 u.f.p. ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się - w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości - począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 (art. 252 ust. 6 u.f.p.).

Z brzmienia art. 60 pkt 1 u.f.p. wynika, iż kwoty dotacji podlegające zwrotowi są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

Na podstawie art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Stosownie do treści art. 26 ust. 2 u.f.z.o. niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Jak stanowi art. 34 ust. 1 u.f.z.o. dotacje, o których mowa w (...) art. 26 ust. 1, 2 i 8, (...), są przekazywane na rachunek bankowy (...) szkoły (...), w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 u.f.z.o., jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że strona skarżąca jest niepubliczną szkołą ponadgimnazjalną dla dorosłych, o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, umożliwiającą uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie, podbudowa programowa – szkoła średnia. Przy czym nauka odbywa się w systemie zaocznym.

Wobec Spółki przeprowadzono kontrolę i wszczęto postępowanie administracyjne celem zweryfikowania stanu liczbowego słuchaczy, ich uczestnictwa w zajęciach lekcyjnych, a w konsekwencji spełnienia warunków do otrzymania dotacji z art. 26 ust. 2 u.f.z.o.

W toku postępowania przeanalizowano również składane przez skarżącą sprawozdania dotyczące liczby słuchaczy za poszczególne miesiące i korekty tych sprawozdań dotyczących liczby słuchaczy za poszczególne miesiące.

Organ I instancji sporządził rozliczenie dotacji skarżącej za rok 2022 (załącznik nr 1 do decyzji I instancji), z którego wynika, że stronie wypłacono dotację w nadmiernej wysokości na łączną kwotę 21.028,58 zł, tj. w marcu 2022 r. o 13.799,72 zł, w lipcu 2022 r. – 3231,58 zł, w styczniu 2023 r. – 3997,28 zł (k. 33 akt adm.), co skutkowało zastosowaniem art. 34 ust. 3 u.f.z.o.

W wyniku analizy zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego ustalono, że:

- w styczniu 2022 r. kwota wypłaconej dotacji wyniosła 16.937,98 zł, co stanowiło iloczyn stawki dotacji na jednego słuchacza (93,58 zł) i liczby słuchaczy (181) zapisanych na zajęcia, wynikającej ze sprawozdania złożonego przez Spółkę w dniu 10.01.2022 r. (w aktach sprawy);

- w lutym 2022 r., zgodnie ze sprawozdaniem złożonym w dniu 8.02.2022 r., dotacja przysługiwała na 174 słuchaczy, przy czym liczba ta podlegała skorygowaniu o 170 słuchaczy, którzy zgodnie z korektą sprawozdania w miesiącu styczniu nie osiągnęli 50% frekwencji, stąd dotacja wypłacona w lutym 2022 r. wyniosła 374,32 zł (4 słuchaczy x stawka 93,58 zł);

- w marcu 2022 r. według ustaleń kontroli zakończonej protokołem z dnia 31.03.2022 r. nr [...] na zajęciach obecnych było 16 słuchaczy, przy czym należna kwota dotacji (16 słuchaczy x zaktualizowana stawka 87,34 zł = 1.397,44 zł) została pomniejszona o korektę wynikającą ze zmiany stawki dotacji za miesiące styczeń-luty (93,58 zł - 87,34 zł = 6,24 zł; 6,24 zł x 185 słuchaczy = 1.154,40 zł), stąd wypłacona kwota dotacji za marzec wyniosła 243,04 zł (1.397,44 zł - 1.154,40 zł). Jednocześnie w dniu 16.03.2022 r. wpłynęła do organu korekta sprawozdania z liczby słuchaczy za luty 2022 r., zgodnie z którą 158 słuchaczy nie osiągnęło w lutym 50% frekwencji, co skutkowało stwierdzeniem nadpłacenia dotacji (powstaniem już na tym etapie kwoty dotacji wypłaconej w nadmiernej wysokości) wynoszącej 13.799,72 zł (158 słuchaczy x 87,34 zł);

- według sprawozdania za miesiąc kwiecień 2022 r. liczba zgłoszonych słuchaczy wyniosła 51. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc marzec 50% frekwencję osiągnęło 3 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w kwietniu skorygowano in minus o 13, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 3.318,92 zł (38 słuchaczy x stawka dotacji 87,34 zł);

- w maju 2022 r. zgłoszona w sprawozdaniu liczba słuchaczy wyniosła 48, zaś według korekty sprawozdania za miesiąc kwiecień 2022 r. odpowiednią frekwencję osiągnęło 10 słuchaczy. Wypłacona w maju kwota dotacji wyniosła więc 611,38 zł (skorygowana liczba słuchaczy 7 x stawka 87,34 zł);

- według sprawozdania za miesiąc czerwiec 2022 r. liczba zgłoszonych słuchaczy wyniosła 43. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc maj 50% frekwencję osiągnęło 10 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w czerwcu skorygowano in minus o 38, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 436,70 zł (5 słuchaczy x stawka dotacji 87,34 zł);

- w lipcu 2022 r. Spółka zgłosiła w sprawozdaniu 12 słuchaczy, stąd wypłacona kwota dotacji według zaktualizowanej stawki wyniosła 1.097,16 zł (12 słuchaczy x 91,43 zł);

- według korekty sprawozdania za miesiąc czerwiec 2022 r. liczba słuchaczy, którzy osiągnęli frekwencję 50% wyniosła 6. Wypłacona w miesiącu czerwcu 2022 r. dotacja na 37 słuchaczy (zgłoszonych 43- a 6 osiągających frekwencję) stanowi dotację wypłaconą w nadmiernej wysokości wynoszącej 3.231,58 zł (37 słuchaczy x 87,34 zł),

- w sierpniu 2022 r. Spółka zgłosiła w sprawozdaniu 11 słuchaczy, niemniej zgodnie z art. 26 ust. 4 u.f.z.o. dotacja przysługuje za lipiec i sierpień na każdego ucznia, który w czerwcu spełnił warunek, o którym mowa w ust. 2 (tj. warunek frekwencji). W czerwcu 2022 r. warunek odpowiedniej frekwencji spełniło 6 uczniów, stąd kwota należna dotacji za miesiąc lipiec i sierpień wyniosła 548,58 zł (6 słuchaczy x stawka 91,43 zł). W związku z nadpłaceniem kwoty dotacji w miesiącu lipcu (wypłatą kwoty 1.097,16 zł na 12 zamiast na 6 słuchaczy), kwota dotacji wypłaconej w miesiącu sierpniu 2022 r. wyniosła 0,00 zł;

- według sprawozdania za miesiąc wrzesień 2022 r. Spółka zgłosiła 34 słuchaczy, stąd kwota wypłaconej dotacji wyniosła 3.160,64 zł (34 uczniów x stawka 92,96 zł);

- w październiku 2022 r. w sprawozdaniu zgłoszono 40 słuchaczy. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc wrzesień 50% frekwencję osiągnęło 11 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w październiku skorygowano in minus o 23, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 1.580,32 zł (17 słuchaczy x stawka dotacji 92,96 zł);

- w listopadzie 2022 r. w sprawozdaniu zgłoszono 42 słuchaczy. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc październik 50% frekwencję osiągnęło 12 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w listopadzie skorygowano in minus o 28, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 1.301,44 zł (14 słuchaczy x stawka dotacji 92,96 zł);

- w grudniu 2022 r. w sprawozdaniu zgłoszono 55 słuchaczy. Zgodnie z korektą sprawozdania za miesiąc listopad 50% frekwencję osiągnęło 19 słuchaczy, stąd liczbę słuchaczy zgłoszoną w grudniu skorygowano in minus o 23, a wypłacona kwota dotacji wyniosła 2.974,72 zł (32 słuchaczy x stawka dotacji 92,96 zł);

- w dniu 10.01.2023 r. do Starostwa Powiatowego w Brzegu wpłynęła korekta sprawozdania z liczby słuchaczy za miesiąc grudzień 2022 r., z treści której wynika, iż liczba uczniów, którzy osiągnęli wymaganą frekwencję wyniosła 12. Tym samym dotacja w kwocie 3.997,28 zł pobrana na 43 uczniów stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości (43 słuchaczy x 92,96 zł).

W zakresie zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, co następuje.

Wyjaśnić należy, że w sprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. została wydana decyzja orzekająca zwrot dotacji w wysokości 21.028,58 zł jako pobranej w nadmiernej wysokości w roku 2022.

Z załącznika do ww. decyzji wynika, iż skarżącej wypłacono dotację w nadmiernej wysokości na łączną kwotę 21.028,58 zł, tj. w marcu 2022 r. - 13.799,72 zł, w lipcu 2022 r. – 3.231,58 zł, w styczniu 2023 r. – 3.997,28 zł (k. 33 akt adm.), co skutkowało zastosowaniem art. 34 ust. 3 u.f.z.o.

Także przedłożone przez stronę do pisma z dnia 15 grudnia 2022 r. wyciągi bankowe z zaznaczoną kolorem czerwonym operacją wypłaty w dniu 29 czerwca 2022r. kwoty 436,70 zł - pozostają zgodne z opisanymi wyżej wyliczeniami organu pierwszej instancji. Określenie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 3.231,58 zł w miesiącu czerwcu wynika z faktu uwzględnienia w pierwotnych wyliczeniach 43, a ostatecznie 6 słuchaczy z wymaganą 50% frekwencją (37 słuchaczy x 87,34 zł).

Przypomnieć przy tym należy, że w przypadku stwierdzenia, że liczba uczniów spełniających ww. warunek frekwencji jest mniejsza niż deklarowana przez szkołę, to część dotacji na następny miesiąc (podkreślenie Sądu) jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów. Stąd w decyzji z dnia 23 kwietnia 2023 r., po analizie całokształtu materiału dowodowego, organ stwierdził, że skarżącej wypłacono dotację w nadmiernej wysokości m.in. w lipcu 2022 r. o kwotę 3.231,58 zł.

Podkreślić jeszcze raz należy, że wyliczenia organu w tym zakresie nie budzą wątpliwości, a skarżąca odwołuje się tu do wyciągów z rachunków bankowych, które nie stoją w sprzeczności z powyższymi ustaleniami. Ustalenia w omawianej kwestii zostały prawidłowo oparte na porównaniu deklarowanej liczby uczniów, którzy osiągnęli wymaganą dla przyznania dotacji frekwencję, z faktyczną ich liczbą zweryfikowaną m.in. w toku przeprowadzonej kontroli.

Dane zawarte w zestawieniu sporządzonym przez organ I instancji odpowiadają przy tym informacjom wynikającym ze sprawozdań / korekt sprawozdań o liczbie słuchaczy, przedłożonych organowi dotującemu przez samą skarżącą.

Nie można zgodzić się ze skarżącą, że wydanie zaskarżonej decyzji było bezpodstawne, skoro ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż po stronie Spółki wystąpiły nieprawidłowości w zakresie zgłoszonej liczby uczniów, którzy osiągnęli wymaganą dla przyznania dotacji frekwencję, co musiało skutkować orzeczeniem o zwrocie.

Sąd podziela także stanowisko organu odnośnie do terminu naliczania odsetek od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

Określenie w decyzji I instancji, że należność główną należy wpłacić w terminie 15 dni od otrzymania decyzji na wskazany rachunek bankowy, zaś po upływie tej daty naliczane będą odsetki ustawowe w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych do dnia dokonania zwrotu dotacji, znajduje oparcie w przepisach mających zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotacje pobrane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tej okoliczności.

Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.).

Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p.).

Termin dobrowolnego zwrotu dotacji, a w dalszej kolejności termin naliczania odsetek, wynika wprost z przepisów prawa.

Ustawowe terminy zwrotu dotacji wynoszą zatem 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniającej dokonanie zwrotu.

Termin zwrotu dotacji w konkretnym przypadku zależy od tego, czy okoliczności uzasadniające zwrot stwierdził beneficjent (dokonując rozliczenia dotacji) czy podmiot dotujący. W pierwszym przypadku termin biegnie od dnia, w którym beneficjent stwierdził zaistnienie przesłanki zwrotu. W drugim przypadku, gdy to dotujący w wyniku kontroli wykorzystania dotacji stwierdza konieczność jej zwrotu, termin rozpoczyna bieg od momentu zawiadomienia o tym fakcie podmiotu dotowanego.

Są podziela przy tym stanowisko, że stwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 252 ust. 1 u.f.p. następuje z chwilą doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

Zatem termin zwrotu dotacji jest liczony od dnia doręczenia decyzji organu I instancji, gdyż to ten organ stwierdza okoliczności dotyczące wykorzystania dotacji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23.04.2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1269/18).

Odsetki ustawowe w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczyć natomiast należy od dnia następnego po upływie terminu zwrotu.

Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 252 ust. 6 pkt 2 i art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jak również art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 §1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i zasady legalności wyrażonych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, bowiem zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Wobec powyższego Sąd, podstawnie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.