Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 375/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2022 r. nr SKO.ŚR/4111/1192/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 5 kwietnia 2022 r. skarżąca I. M. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką A. N., która legitymuje się orzeczeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z 17 grudnia 2008 r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Decyzją Wójta Gminy L. z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr [...] orzeczono o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że matka skarżącej wymaga opieki, a skarżąca tę opiekę świadczy. Skarżąca nie jest zatrudniona, ani nie podejmuje pracy zarobkowej. Skarżącej w sprawowaniu opieki pomaga brat, który odwiedza matkę systematycznie i nie odmawia pomocy w opiece, nie mniej jednak nie może on w pełni dzielić opieki nad matką z uwagi na pracę zawodową i posiadanie własnej rodziny. Organ pierwszej instancji uznał ostatecznie, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i dlatego odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała zapadłe rozstrzygnięcie i wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Decyzją z 15 grudnia 2022 r., nr SKO.ŚR/4111/1192/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia w stwierdzono, że przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego było zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy stwierdził, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

Nie mniej jednak organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu albowiem słusznie przyjęto, że skarżąca nie spełnia pozostałych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Odnośnie istnienia związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a potrzebą sprawowania opieki nad matką wskazano, że matka skarżącej jest niezdolna do samodzielnej co najmniej od 17 grudnia 2008 r. Po tej dacie skarżąca świadczyła pracę. Podejmowała i kontynuowała zatrudnienie także po śmierci współmałżonka osoby wymagającej opieki. Opieka ta była dzielona w tym okresie z bratem, który pomagał zarówno finansowo jak i podejmowanymi działaniami organizacyjnymi - zawożeniem matki do lekarza, wizytami u matki, finansowaniem niektórych usług. Organ przyjął, że pomimo ustalonej okoliczności świadczenia opieki nad matką, zaprzestanie wykonywania pracy przez skarżącą pozostawało w związku przyczynowym z opieką nad matką. Podkreślono, że część czynności związanych z opieką nad matką może być dzielona z innymi współdomownikami lub z bratem, który pomimo ze zamieszkuje odrębnie, to jednak w niedalekiej odległości od miejsca zamieszkania matki, a jego sytuacja zdrowotna i finansowa jest dobra. W ocenie organu odwoławczego nie można przyjąć, że skarżąca stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawną matką w takim zakresie, że uniemożliwia to jej zatrudnienie skoro w domu zamieszkuje także małżonek skarżącej, a jej brat - zobowiązany do alimentacji względem matki - zamieszkuje w nieodległym Krakowie i uczestniczy w opiece nad matką. Zdaniem Kolegium zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką jest do pogodzenia z możliwością podjęcia zatrudnienia, choćby na część etatu.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

- rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1 a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) dalej także jako: "u.ś.r.".

Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (art. 17 ust. 1b).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd zauważa, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy.

Sąd zauważa, że organ pierwszej instancji nie wyartykułował jednoznacznie, że odmowna decyzja została oparta o brak spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mniej jednak zagadnienie to nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Lektura uzasadnienia organu pierwszej instancji wskazuje, że organ pierwszej instancji

rozważył ustalenia poczynione w toku ponownego rozpoznania sprawy ( zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji uchylającej SKO z 20 lipca 2022 r., nr SKO.ŚR/4111/852/2022) i odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wobec nie spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wobec braku wątpliwości, że skarżąca jest uprawniona do ubiegania się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a jej matka legitymuje się orzeczeniem o braku zdolności do samodzielnej egzystencji, istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniał związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a opieką nad niepełnosprawną matką.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że związek taki w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Sąd wskazuje, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. System świadczeń rodzinnych został bowiem tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowo skutkowy (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Opieka ta powinna być zatem w takim stopniu absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla podopiecznego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 51/21).

W realiach kontrolowanej sprawy matka skarżącej zamieszkuje ze skarżącą i jej mężem od kwietnia 2022 r., od kiedy została wdową. Dotychczas mieszkała w mieszkaniu w Krakowie. Jednak, jak wskazała skarżąca stan matki się pogorszył i opieka dzielona wraz bratem okazała się niewystarczająca. Matka skarżącej cierpi na nadciśnienie, cukrzycę insulinozależną, w 2000 r. przeszła udar. Ma ograniczenia w mowie, problemy z pamięcią i orientacją przestrzenną. Czasem wstaje w nocy.

Samodzielnie przemieszcza się po domu, wychodzi czasem na balkon. Raczej nie wychodzi na zewnątrz, wyjścia ogranicza do spacerów obok domu ale pod opieką. Obecnie nie jest pampersowana

W toku postępowania skarżąca przedłożyła dokumentację medyczną z 2000 r., 2005 i 2006 r. stwierdzającą przebyty udar w 2000r. i stan zdrowia matki na tamten czas, tj. min. afazję czuciowo – ruchową, niedoczulicę połowiczną prawostronną, cukrzycę i zawroty głowy.

W ramach opieki nad matką skarżąca podaje jej leki, insulinę, pomaga w czynnościach higienicznych, ubieraniu, przygotowuje posiłki ( matka musi spożyć pięć posiłków dziennie), utrzymuje kontakty z lekarzami, załatwia i realizuje recepty, pomaga w czynnościach fizjologicznych. Czasem wstaje do mamy w nocy. Ponadto sprząta, pierze, robi zakupy,

Do kwietnia 2022 r. skarżąca pracowała na cały etat, a umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron. Jak podała zrezygnowała z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Jej zdaniem zostawienie matki samej w domu może być dla niej niebezpieczne.

Brat skarżącej nadal angażuje się w opiekę nad mamą, odwiedza ją systematycznie, a w razie zgłaszanych potrzeb nigdy tej opieki nie odmawia. Nie jest w stanie bardziej zaangażować się w pomoc w opiece nad matką gdyż prowadzi własną firmę i posiada rodzinę. Obecnie nie wspiera skarżącej w opiece finansowo ale w razie potrzeby byłby w stanie zakupić coś dla matki np. zaopatrzenie ortopedyczne. Jego sytuacja zdrowotna jest dobra.

W ocenie Sądu zakres sprawowanej przez skarżącą opieki w zestawieniu ze stanem zdrowia matki wskazuje, że nie odpowiadała ona przesłankom wymienionym w art. 17 u.ś.r. uprawniającym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Matka skarżącej niewątpliwie jest osobą schorowaną i wymagającą wsparcia, ale jednak nie jest osobą obłożnie chorą, pampersowaną czy bez kontaktu. Jest w stanie przemieszczać się po pomieszczeniu i wychodzić na zewnątrz z asystą skarżącej. Wykazuje samodzielność w spożywaniu posiłków. Opieka sprawowana przez skarżącą, nie ma więc takiego charakteru, żeby zmuszała ją do definitywnej rezygnacji z aktywności zawodowej w jakimkolwiek rozmiarze. Nie sposób przyjąć, aby takie czynności jak: pomoc w ubieraniu, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, wyjazdy do lekarzy, wykupywanie leków i pomoc w ich zażywaniu mogły być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Również pomoc w czynnościach higienicznych jest wykonywana zwykle w określonych porach dnia lub raz na jakiś czas, a zatem i ta czynność nie ma charakteru ciągłego. Są to typowe czynności dnia codziennego, które mogą być wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo i wykonujące je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, mające pod opieką starszych, zwykle schorowanych rodziców. Ponadto rodzaj i charakter tych czynności mieści się w zakresie prawidłowych relacji rodzinnych jakie występują pomiędzy rodzicem, a dzieckiem.

Ponadto matka skarżącej posiada orzeczenie o niezdolności o samodzielnej egzystencji od 2008 r. Skarżąca w okresie poprzedzającym złożenie wniosku pracowała na pełnym etacie (od 1.06.2015 r. do 31.03.2022 r.). Zatem była w stanie godzić pracę w pełnym wymiarze czasu pracy z opieką nad matką niezdolną do samodzielnej egzystencji. Skarżąca twierdząc, że stan matki się pogorszył i w związku z tym musiała zaprzestać zatrudnienia, w żaden sposób nie wykazała w jakim rozmiarze i zakresie to nastąpiło. Tymczasem przedstawiona przez nią dokumentacja medyczna matki z lat 2000, 2005 i 2006 wskazuje, że już wtedy matka skarżącej miała afazję czuciowo – ruchową, niedoczulicę połowiczną prawostronną, cukrzycę i zawroty głowy.

Dodatkowo organ słusznie zauważył, że skarżąca ma jeszcze brata, w równym stopniu zobowiązanego alimentacyjnie względem matki, który chętnie pomaga w opiece nad matką. Nie zachodzą względem niego obiektywne przeszkody w współdzieleniu opieki nad matką. Przesłanki obiektywne bowiem to takie, które są niezależne od woli, a na ich wystąpienie nie ma się żadnego wpływu. Tymczasem brat skarżącej uprzednio uczestniczył w opiece nad matką zarówno osobiście i finansowo. Skarżąca nadal może na niego liczyć. Sąd podkreśla, że brata skarżącej nie zwalnia z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec matki fakt zamieszkiwania w pewnej odległości od miejsca zamieszkania matki, czy też praca zawodowa. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że praca zawodowa czy zamieszkiwanie w innej miejscowości nie stanowi obiektywnej okoliczności przesądzającej o tym, że dzieci niepełnosprawnego nie są w stanie sprawować opieki nad rodzicem (zob. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 79/21, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 66/21, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1201/20).

Nadto wskazać należy, że świadczenie alimentacyjne nie musi polegać na fizycznym sprawowaniu opieki nad osobą jej wymagającą, lecz może polegać np. na finansowaniu usług opiekuńczych. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 maja 1990 r., sygn. akt III CZP 21/90, stwierdził, że: "Obowiązek alimentacyjny należy do kategorii stosunków obligacyjnych, a ze względu na swe źródło należy do zobowiązań prawnorodzinnych. Polega on na czynnościach mających na celu zaspokojenie potrzeb osoby, która sama utrzymać się nie może, a więc na różnorakich świadczeniach. Obejmuje on dostarczanie środków utrzymania, a w razie potrzeby także środków wychowania".

W ocenie Sądu Możliwe jest więc takie ułożenie stosunków rodzinnych aby oboje dzieci osoby niepełnosprawnej - w wybranej przez siebie formie - współuczestniczyły w opiece nad matką. Domownikiem skarżącej jest też jej mąż, a zatem w czasie kiedy przebywa on w domu, matka skarżącej nie byłaby sama.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym możliwość współdziałania rodzeństwa wnioskodawcy w opiece nad niepełnosprawnym rodzicem jest postrzegana jako element związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem aktywności zawodowej wnioskującego, a potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1235/22). Jak wskazano z kolei w wyroku WSA w Krakowie z 7 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1280/22 "(...) w sytuacji gdy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji, w stosunku do których brak jest obiektywnych przeszkód w realizacji ww. ustawowego obowiązku, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, ponieważ w opiece powinny uczestniczyć również pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji, a zatem nie zachodziła konieczność rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia, a dokładniej nie było przeszkód aby takie zatrudnienie podjęła. Co więcej, nie do pogodzenia z interesem społecznym, a w interesie społecznym jest przestrzeganie całego obowiązującego porządku prawnego, byłaby taka wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r., z której wynikałoby, że obowiązki Państwa obejmujące pomoc rodzinie, wyprzedzałyby obowiązki alimentacyjne dzieci względem

rodziców, ponieważ w takiej sytuacji doszłoby do przerzucenia realizacji tych obowiązków na całe społeczeństwo, w sytuacji gdy powinny one zostać zrealizowane przez członków rodziny. Doprowadziłoby to też do – z jednej strony - uprzywilejowania tych, którzy nie wywiązują się ze swych obowiązków wobec rodziców (gdyż to Państwo będzie płacić jednemu z wielu dzieci za opiekę nad rodzicem, zwalniając pozostałych faktycznie i finansowo z zapewnienia opieki rodzicowi) oraz – z drugiej strony - dodatkowego obciążenia tych, którzy wywiązują się ze swych obowiązków względem swoich rodziców a mimo to, ich podatki przeznaczane byłyby na pomoc osobom, których dzieci z tych obowiązków się nie wywiązują. Zdaniem Sądu, godziłoby to w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1, czy też zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Pominięcie przy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. regulacji k.r.i.o. w zakresie konieczności wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego dzieci względem rodzica naruszałoby też zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP), czy obowiązek przestrzegania prawa RP (art. 83 Konstytucji RP). Wobec tego "limitowanie" dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium konieczności wypełnienia przez wszystkie dzieci obowiązku alimentacyjnego względem rodzica nie może zostać uznane za naruszenie kryteriów przyznania tego świadczenia wyrażonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta jest jedną z wielu ustaw obowiązujących w polskim systemie prawnym i w żaden sposób nie uchyla, czy nie ogranicza obowiązków dzieci wobec rodziców. Dlatego, zdaniem Sądu wsparcia państwa wymaga jedynie ten opiekun osoby z niepełnosprawnością, który sprawując faktycznie opiekę nad rodzicem, wykaże, że nie może uzyskać (wyegzekwować) pomocy od rodzeństwa i z tego względu zmuszony jest zrezygnować z pracy, czy też nie może jej podjąć (vide: wyroki WSA w Krakowie z dnia 24 października 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 669/22, czy z 5 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 918/22)".

Reasumując, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad matką. Zarzuty skargi w tym względzie są nieuzasadnione. Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności opieki oraz faktu, że skarżąca tę opiekę sprawuje. Jednakże samo sprawowanie opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Musi to być opieka o takim charakterze i natężeniu, że wyklucza możliwość podjęcia pracy zarobkowej choćby w częściowym wymiarze. Taka opieka – w ocenie Sądu – nie miała miejsca w realiach kontrolowanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.