Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 75/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi T. S.A. z/s w K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 16 listopada 2023 r., nr IF-O.7840.1.76.2023.JW w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę w części dotyczącej remontu linii energetycznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika T. S.A. z siedzibą w K., (dalej - skarżąca, spółka) wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, (dalej – Wojewoda, organ II instancji) z dnia 16 listopada 2023 r., nr IF-O.7840.1.76.2023.JW w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę w części dotyczącej remontu linii energetycznej. Z akt administracyjnych przedłożonych przez organ oraz pism procesowych wniesionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że zaskarżona decyzja zapadła w następujących uwarunkowaniach faktycznych i prawnych.

Kierownik Urzędu Rejonowego w W. w dniu 20 kwietnia 1995 r. wydał decyzję nr 4/95, którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił Z. S.A. pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, obejmującego remont linii energetycznej n.n. oraz budowę stacji transformatorowej słupowej z dowiązaniami liniowymi na działkach położonych w G. Względem wskazanej decyzji zostało zainicjowane postępowanie w trybie nadzwyczajnym, zakończone decyzją z dnia 8 maja 2008 r., nr IIb-64/08, którą Wojewoda Dolnośląski odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Od tej decyzji zostało wniesione odwołanie, które rozpoznał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 października 2008 r., nr DOA/ORZ/711/778/08 uchylającą decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 maja 2008 r., nr IIb-64/08 w całości i stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 20 kwietnia 1995 r., nr 4/95, w części dotyczącej pozwolenia na budowę-remont linii energetycznej na działce nr [...] w G. (obecnie nr [...]) obr. [...] J., a w pozostałej części umarzającą postępowanie. Decyzja ta stała się ostateczna.

Uczestnik postępowania kierował do organu pisma dotyczące podjęcia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej działań w sprawie. Pismem z dnia 11 października 2021 r. wystąpił on do Starosty Powiatu W. z żądaniem wydania pozwolenia na budowę albo odmowy udzielenia pozwolenia na budowę słupowej stacji transformatorowej o numerze [...], uprzednio [...].

Po wszczęciu postępowania w sprawie Starosta W. wydał w dniu 19 października 2022 r. postanowienie nr 638/2022, którym zobowiązał skarżącą spółkę jako następcę prawnego Z. S.A. do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczącego działki nr [...] (aktualnie dz. nr [...]) obr. [...] J. Spółka przedłożyła kopię zgody wejścia w teren działki nr [...] obr. [...] J. z dnia 10 lipca 2013 r. Organ ocenił, że z dostarczonego dokumentu nie wynika prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Stanowisko organu spowodowało wydanie w dniu 29 listopada 2022 r. postanowienia nr 709/2022, którym zobowiązano skarżącą do przedłożenia następujących dokumentów:

1) zawiadomienia o zakończeniu budowy słupowej stacji transformatorowej z powiązaniami liniowymi (linia nn 20 kV) w związku z zapisem punktu 6 decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr 4/95 z dnia 20 kwietnia 1995 r. tj.: "na 14 dni przed przystąpieniem do użytkowania, zawiadomić tut. Urząd załączając dokumenty wym. w art. 57 ust 1 ustawy Prawo budowlane" nowo wybudowanej w 1996 r. słupowej stacji transformatorowej typu [...] o aktualnym numerze ruchowym [...] wybudowanej i eksploatowanej w dalszym ciągu na terenie dz. nr [...] (aktualnie [...]), obr. [...] J.).

2) Protokołu odbioru technicznego, sporządzonego przez funkcjonariuszy PSP w art. 57 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.

3) Kopii dokumentów wymienionych w art. 57 ust 3 ustawy Prawo budowlane, oświadczenia o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania.

Skarżąca pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. poinformowała, że nie posiada dokumentu o zakończeniu budowy, natomiast dokumenty wskazane w art. 57 ust 1 pkt. 4 ustawy Prawo budowlane oraz art. 57 ust 3 tej ustawy nie dotyczą inwestycji obejmującej remont linii energetycznej nn. oraz budowy stacji transformatorowej słupowej z dowiązaniami liniowymi na podstawie pozwolenia na budowę nr 4/95 z dnia 20 kwietnia 1995 r.

Wobec poczynionych ustaleń w dniu 24 stycznia 2023 r. Starosta W. wydał decyzję nr 19/2023, którą przyjmując w podstawie prawnej art. 37 ust. 2, pkt 2 w związku z art. 82 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 2351 z poźn. zm.) oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r, poz. 2000 z poźn. zm., dalej – k.p.a.) odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę w części dotyczącej remontu linii energetycznej n.n. na działce nr [...] (aktualnie nr [...]), obr. [...] J.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę przyjął, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością, działka nr [...] w G. (obecnie nr [...] obręb nr [...] J.), na cele budowalne. Następnie Starosta W. zwrócił uwagę, że w obowiązującej od 19 września 2020 r., na mocy ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zmodyfikowanej treści art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego uregulowane zostało, iż w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i zakończenia robót budowlanych właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany rozpoznać wniosek inwestora o pozwolenie na budowę i wydać decyzję w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę bądź decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Ze względu na przepis przejściowy zawarty w art. 25 noweli z 13 lutego 2020 r., w przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed 19 września 2020 r. powyższa regulacja nie znajdzie wprost zastosowania, natomiast w przypadku postępowań wszczętych po 19 września 2020 r. organy są zobowiązane rozstrzygać sprawy z jej uwzględnieniem. Końcowo organ I instancji przyjął, że wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę skutkuje po stronie organu administracji architektoniczno-budowlanej obowiązkiem formalnego zakończenia postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwoleniu na budowę. Organ w zależności od okoliczności musi wydać decyzję o pozwoleniu na budowę albo o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę bez oczekiwania na złożenie w tej sprawie ponownego wniosku. Z uwagi na to, że T. S.A. jako następca prawny Z. S.A w W. do dnia wydania decyzji nie usunął przesłanki, która była podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji nr 4/95, w części dotyczącej pozwolenia na budowę dla działki nr [...] (aktualnie dz. nr [...]), obr. [...] J., na podstawie art. 37 ust 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

W złożonym odwołaniu od decyzji wniesiono o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej jako naruszającej szereg wskazanych przepisów procedury administracyjnej. Odwołująca się podnosząc nieprzeprowadzenie dokładnego postępowania dowodowego zarzucała dowolne przyjęcie przez organ, że skarżąca nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Argumentacja odwołania sprowadzała się do wskazania wyrażenia zgody przez ówczesnego właściciela nieruchomości na przeprowadzenie inwestycji. Wyjaśniano przy tym, iż zgoda właścicieli nieruchomości na wejście na ich teren celem przeprowadzenia remontu jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Według autora odwołania organ I instancji nie pozyskał i nie odtworzył historiografii spornej nieruchomości, nie poczynił żadnych ustaleń kto i w jakich latach był właścicielem działki nr [...]. Organ nie zwrócił się w tym zakresie do wydziału ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego w W. Odnośnie powstałych w trakcie postępowania wątpliwości odnośnie podpisów umieszczonych na zgodzie w odwołaniu podniesiono, ze organ powinien w tym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe i co najmniej przesłuchać ówczesnych właścicieli działek.

W dniu 16 listopada 2023 r. Wojewoda Dolnośląski wydał decyzję nr IF-0.7840.1.76.2023.JW, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu stanu sprawy, treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego oraz twierdzeń odwołania, organ II instancji przeprowadził analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy. W tym względzie po opisaniu przesłanek, które spowodowały stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę Wojewoda przytoczył pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wyraził stanowisko o braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zauważono także, że w toku obecnie prowadzonego postępowania organ wydawał postanowienia nakładające na skarżącą obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sygnalizowano też dokumenty wskazywane przez spółkę i prezentowane w tym zakresie stanowisko. W świetle materiału aktowego Wojewoda przyjął, że zgodnie z odpisem z księgi wieczystej Kw nr [...] (aktualnie [...]) właścicielem nieruchomości na dzień 22 sierpnia 1996 r. był H. F., syn B. na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 28 września 1987 r., na wniosek w niej zawarty dz. kw. [...] wpisano dnia 28 września 1987 r. Zgodnie z wypisem z aktu notarialnego z dnia 26 sierpnia 1996 r. (repertorium [...] nr [...]) nieruchomość rolna położona na działce [...] objęta Kw nr [...] została sprzedana przez H. F. G. S. Stąd zdaniem organu na dzień wydania decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 20 kwietnia 1995 r., nr 4/95, właścicielem działki nr [...] był H. F. i dla realizacji wnioskowanej inwestycji na działce nr [...] niezbędna była jego zgoda. Odnośnie oświadczenia B. F. z dnia 10 lipca 2013 r. o ustnym upoważnieniu do podpisania zgody w imieniu H. F. na wejście na działkę nr [...] na czas robót budowlanych Wojewoda uznał, że okoliczność ta nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Według organu odwoławczego nawet gdyby uznać, że inwestor miał prawo do dysponowania działką nr [...] w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W., która została wyeliminowana z obrotu prawnego, to rozstrzygnięcie w przedmiocie pozwolenia na budowę musi być kierowane do tego podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z akt sprawy nie wynika żeby T. S.A. jako następca prawny Z. S.A. w W. obecnie takie prawo posiadał.

W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej odniesiono się też szczegółowo do zarzutów i twierdzeń odwołania, jednak organ wykluczył ich zasadność.

Nie godząc się z zapadłym rozstrzygnięciem spółka oprotestowała je wniesioną w prawem przewidzianym terminie skargą, w której wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania i zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem skarżącej, w razie niemożności uwzględnienia tego żądania - przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Żądania skargi oparto na zarzutach naruszenia:

1. Przepisów prawa procesowego:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że skarżąca nie dysponowała prawem do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył ww. przepisów, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji,

- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, kiedy nie powinien zostać zastosowany i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji,

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu I instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy nie powinien zostać zastosowany i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji,

- art. 35 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył tego przepisu, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

W treści pisma procesowego, w sposób zbliżony jak miało to miejsce w instancyjnym środku zaskarżenia, strona skarżąca argumentowała swoje racje. Zdaniem autora skargi przedłożone zestawienie zgód właścicieli nieruchomości na wejście na ich teren celem przeprowadzenia remontu linii napowietrznej niskiego napięcia oraz budowy stacji transformatorowej jest z całą pewnością wystarczającym dokumentem, potwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, także względem przedmiotowej działki. Według spółki brak było postępowania dowodowego, zaś organ I instancji poprzestał jedynie na analizie uzasadnienia do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 października 2008 r., znak DOA/ORZ/711/778/08, które organ uznał za podstawę własnej decyzji. Ponowiono też zarzut o konieczności odtworzenie historiografii spornej nieruchomości i poczynienie ustaleń, kto i w jakich latach był właścicielem przedmiotowej działki. Twierdzenia skarżącej obejmowały także zarzut, że organ I instancji nie zwrócił się w tym zakresie do wydziału ksiąg wieczystych właściwego sądu i nie poczyniono żadnych ustaleń dotyczących tego, kto w istocie złożył podpis pod zgodą na wejście na grunt.

Za odwołaniem ponowiono twierdzenie, że przedłożone zgody właścicieli składają się z tabeli podpisywanej przez wielu właścicieli działek. Pod pozycją 38 jako właściciel działek [...] i [...] wskazany został H. F., a pod pozycją 42 jako właściciel działki [...] - B. F. Oba podpisy są identyczne. Nie jest możliwe stwierdzenie, tylko na podstawie analizy przedmiotowego dokumentu, czy H. F. podpisał się za siebie i B. F., czy też B. F. podpisał się za siebie i H. F. Albo któryś z nich działał na podstawie pełnomocnictwa, albo osoba, która się podpisała, była właścicielem obu działek, a tylko wypis z rejestru gruntów, na podstawie którego powstała lista, był nieaktualny. Wychodząc z obowiązku organu przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie zaprezentowano stanowisko, że konieczne było przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka - ówczesnego właściciela przedmiotowej działki.

Skarżąca zaznaczyła, że ówczesny prawowity właściciel nie kwestionował nigdy inwestycji, zrobił to dopiero późniejszy nabywca nieruchomości. Sama inwestycja została zrealizowana blisko 27 lat temu, a brak kompletnej dokumentacji nie może po tak długim czasie działać na niekorzyść skarżącej. Jeżeli w dokumentacji, na podstawie której została wydana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 20 kwietnia 1995 r., znajdują się jakieś braki, organ I instancji powinien dokonać odtworzenia akt sprawy.

W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przedstawił stanowisko zbieżne z zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania w pismach z dnia 12 i 18 marca 2024 r. negował zasadność twierdzeń skargi. W szczególności zwracał uwagę na brak możliwości uznania zebranych dokumentów za podstawę do przyjęcia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm., dalej - p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Uwzględnienie skargi na decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także z mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że akty te nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Dlatego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną do oceny stanu faktycznego sprawy stanowił przepis art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zmieniony nowelą z dnia 13 lutego 2020 r. Zgodnie z wprowadzoną nowelizacją rozpoczęcie albo wznowienie budowy w przypadku wygaśnięcia pozwolenia na budowę z powodu upływu trzyletniego terminu lub uchylenia pozwolenia na budowę, a także stwierdzenia jego nieważności jest możliwe na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę również w przypadku zakończenia robót budowlanych. Istotne jest też to, że zakończenie budowy nie wyłącza konieczności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 37 ust. 2, co wprost wynika z treści znowelizowanego ust. 2. Tym samym, jeżeli nawet zakończono budowę, ale po tym fakcie stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest obowiązany rozpatrzyć wniosek o pozwolenie na budowę i wydać pozwolenie na budowę albo odmówić wydania takiego pozwolenia. W realiach niniejszej sprawy zarówno strona skarżąca jak też uczestnik postępowania nie negują konieczności procedowania organów administracji architektoniczno-budowlanej względem pozwolenia na budowę, stąd nie ma konieczności dalszego wyjaśniania tej materii.

Kluczowy problem jaki stanowi istotę skargi, a wcześniej odwołania, sprowadza się do prawidłowości dokonania przez organ oceny całości dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę, w tym w szczególności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Sądu w składzie orzekającym nie doszło jednak do uchybień w tym zakresie po stronie organów zarówno I jak i II instancji.

Zgodnie z zasadami wynikającymi z regulacji prawnomaterialnych właściwy organ oceniając wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, nawet jeżeli proceduje w trybie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego, zobligowany jest do dokonania sprawdzenia kompletności wniosku przez pryzmat wymogów zawartych w art. 35 ustawy Prawo budowlane. Z treści art. 32 ust. 4 pkt 2 omawianej ustawy wynika, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obecnie w judykaturze i doktrynie nie budzi sporu, że jakkolwiek w przepisie mowa jest o oświadczeniu, a nie dokumencie potwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością, organ w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości uprawniony, a nawet zobowiązany, jest do wyjaśnienia tej kwestii.

Odnosząc się do zagadnienia dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy zauważyć, że warunkiem wydania pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy jest złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zaś udokumentowanie posiadanego przez inwestora prawa do nieruchomości na cele budowlane. Wspomniane oświadczenie inwestor składa na urzędowym formularzu pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10 wprowadzenie obowiązku złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane, w miejsce obowiązku wykazania legitymowania się takim prawem stosownymi dokumentami, miało na celu uproszczenie (ułatwienie) proceduralne polegające na tym, że inwestor nie musi już jako dowodu spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 4 ustawy przedkładać dokumentu urzędowego, który statuuje go jako osobę mającą prawo do terenu, lecz jest wystarczające złożenie przez niego oświadczenia, że takowe prawo mu przysługuje. Organ architektoniczno-budowlany nie ma więc obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność prawdziwości i wiarygodności twierdzeń inwestora o przysługującym mu prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako że złożenie fałszywego oświadczenia podlega ściganiu na drodze postępowania karnego. Podważanie mocy dowodowej tego oświadczenia w toku postępowania administracyjnego jest oczywiście możliwe. Oświadczenie złożone w przewidzianej ustawowo formie, stanowi domniemanie i może być obalone tylko dowodami wskazującymi, na brak zgodności oświadczenia z rzeczywistością (np. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt II OSK 179/05).

Wobec już powiedzianego przypomnieć trzeba, że zasady procedury administracyjnej wymagają aby akt administracyjny wprowadzany do obrotu cechował się aktualnością. W stanie faktycznym badanej sprawy rzeczoną aktualność należy rozumieć dość szeroko. W szczególności pomiędzy wydaniem pierwotnego pozwolenia na budowę, (1995 r.), a chwilą obecną doszło do zmian podmiotów, którym można przypisać atrybut stron postępowania. W pierwszym rzędzie trzeba mieć w polu widzenia fakt, że obecnie skarżącą spółka jest następcą prawnym pierwotnego inwestora tj. Z. w W. S.A.. W tych okolicznościach trzeba uznać, że względem wcześniej prowadzonego postępowania zmieniła się strona postępowania czyli sam inwestor. Po wtóre zmienił się także właściciel działki, na której zrealizowana jest inwestycja, zatem mamy do czynienia ze zmianą kolejnej strony.

Następnie trzeba zdecydowanie podkreślić, że określenie aktualności decyzji trzeba weryfikować z uwzględnieniem tego, że obecnie wydane pozwolenie na budowę będzie odzwierciedlać nie tylko aktualność stron postępowania, ale także wobec zmian właścicielskich, aktualne powinno być oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W toku obecnie prowadzonego postępowania jego uczestnik G. S. nie tylko kwestionował udzielenie zgody na inwestycję przez poprzedniego właściciela nieruchomości, ale też deklarował, że takiej zgody nie udzielał i nie udzieli. Chybiony zatem okazuje się zarzut, jak zdaje się to wyjaśniać skarżącą spółka, że organ powinien prowadzić postępowanie wyjaśniające albo też odtwarzać historiografię spornej nieruchomości, czy też przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków na okoliczności z 1995 czy 2013 r. Rola organu administracji architektoniczno-budowlanej nie sprowadza się bowiem do ustalania, kto i w jakim zakresie wcześniej, (w 1995 r.), udzielał lub nie udzielał zgody na realizację inwestycji na przedmiotowej nieruchomości lecz do uzyskania od aktualnego inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które będzie uwzględniać stan właścicielski nieruchomości w czasie ponownego rozpoznawania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Tego rodzaju analiza wiązała by się wyłącznie z badaniem okoliczności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z 1995 r., która zresztą została ostatecznie, ( w części dotyczącej przedmiotowej działki), wyeliminowana z obrotu prawnego.

Przypomnieć w tym miejscu wypada, że Starosta W. postanowieniem z dnia 19 października 2022 r., nr 638/2022 wzywał skarżącą do przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a reakcją spółki było jedynie wskazanie na dokumenty historyczne, które nie nosiły cechy aktualności. Dodatkowo odnośnie tych dokumentów wypowiedział się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 31 października 2008 r., nr DOA/ORZ/711/778/08 przyjmując, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji musiał odmówić udzielenia pozwolenia na budowę przede wszystkim ze względu na niewypełnienie obowiązku uzupełnienia projektu budowlanego w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3.

Należy zauważyć, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest skuteczne o tyle, o ile z materiału zebranego w sprawie nie wynikają wątpliwości co do jego treści (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 760/14, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2102/12, oraz wyrok NSA z dnia 21 maja 2010r. sygn. akt II OSK 439/09).

Biorąc pod uwagę powyżej powołane przepisy oraz dokonane ustalenia faktyczne, organ I instancji nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia jak o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę planowanej przez skarżącego inwestycji. Należało zatem uznać, że decyzja odmawiająca udzielenia tego pozwolenia na budowę odpowiada prawu, a w takiej sytuacji organ odwoławczy, rozpatrując ponownie merytorycznie sprawę w jej całokształcie, nie mógł podjąć innej decyzji, jak o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że uchylenie przez organ II instancji decyzji pierwszoinstancyjnej może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy decyzja ta jest wadliwa. Natomiast podjęcie przez organ I instancji decyzji nienaruszającej przepisy postępowania administracyjnego ani przepisy prawa materialnego obliguje organ odwoławczy do utrzymania decyzji pierwszoinstancyjnej w mocy.

Uwzględniając powyższe rozważania - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Rozpatrując niniejszą sprawę oraz badając tylko i wyłącznie pod względem zgodności podjętych przez organy administracji rozstrzygnięć z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego, nie dopatrzono się uchybień, które uzasadniałyby jej uchylenie. Skarga nie mogła być zatem uwzględniona, co obligowało do jej oddalenia w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Stąd orzeczono jak w sentencji.