Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 510/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135 j ust. 1 , ust. 2 pkt 4 , art. 135 l
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 145 § 1pkt 1 lit.c  i art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1090/09 w sprawie ze skargi G.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1090/09 uwzględniając skargę G.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in. co następuje:

Komendant Stołeczny Policji postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko G.S.. Zarzucono mu to, że w dniu [...] października 2008 r.:

1) pełniąc służbę zgodnie z grafikiem w godz. 8:00–20:00 w patrolu motorowodnym, około godz. 10:00 przebywając w budynku Komisariatu Rzecznego Policji w W. znajdował się w stanie nietrzeźwości odpowiadającemu kolejno: l badanie 0,88 mg/dm3, II badanie 0,85 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, czym naruszył dyscyplinę służbową, określoną w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji;

2) około godz. 10:00 w budynku Komisariatu Rzecznego Policji w W., nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości (I badanie 0,88 mg/dm3, II badanie 0,85 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu), wbrew zakazowi posiadał przy sobie broń palną P-99 nr [...] wraz z 32 sztukami amunicji, czym naruszył dyscyplinę służbową, określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 pkt 3 lit. b zarządzenia nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów.

Ten sam organ, działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, w dniu [...] lutego 2009 r. wydał orzeczenie nr [...], w którym stwierdził winę obwinionego w zakresie przedstawionych mu zarzutów i ukarał karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.

W uzasadnieniu orzeczenia organ przedstawił, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stan faktyczny sprawy. Organ stwierdził, że wina w zakresie zarzucanych G.S. czynów została udowodniona w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Podniósł, że przy ocenie materiału dowodowego w zakresie wymiaru kary organ orzekający wziął pod uwagę okoliczności jego popełnienia, skutki, stopień zawinienia oraz dotychczasowy przebieg jego służby. Zdaniem organu, popełnienie zarzucanych czynów uniemożliwia pozostawienie go w służbie z uwagi na umyślność działania i rażący charakter naruszenia obowiązujących norm prawnych.

Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] kwietnia 2009 r. orzeczeniem nr [...], utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu i podał m.in., iż powołana przez niego komisja do zbadania zaskarżonego orzeczenia, po zapoznaniu się z materiałami sprawy, uznała, iż są one wystarczające do oceny zachowania obwinionego i wydania w tym przedmiocie orzeczenia. Według komisji, fakt pełnienia przez G.S. służby w dniu opisanym w zarzucie nie budzi wątpliwości. Rozpoczął on i pełnił służbę, natomiast z raportem o udzielenie urlopu wypoczynkowego wystąpił dopiero w trakcie jej pełnienia. Ponadto w czasie pełnienia służby był w stanie nietrzeźwości i posiadał przy sobie broń palną. W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego, uwagi zawarte w sprawozdaniu komisji o braku podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia należy uznać za słuszne.

Zdaniem organu, nie może budzić wątpliwości, że G.S. miał świadomość, iż pełniąc służbę po spożyciu alkoholu i posiadając w tym stanie przy sobie broń palną narusza dyscyplinę służbową. Nie można tolerować sytuacji, aby policjanci pełnili służbę w stanie po spożyciu alkoholu i byli uzbrojeni.

Z powyższych względów oraz z uwagi na fakt, iż w sprawie nie dopatrzono się uchybień formalnych, jak też naruszeń prawa materialnego i wobec braku podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia, organ utrzymał je w mocy.

Orzeczenie Komendanta Głównego Policji stało się przedmiotem skargi wniesionej przez G.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze na powyższe orzeczenie G. S. zarzucił, iż zostało ono wydane z naruszeniem:

1) art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez oparcie przez organy swoich rozstrzygnięć na niepełnym i odbiegającym od stanu faktycznego materiale dowodowym,

2) zasady obiektywizmu, poprzez ocenę zgromadzonego materiału dowodowego jedynie na jego niekorzyść, co uchybia dyspozycji art. 135g ust. 1 ustawy o Policji,

3) zasady in dubio pro reo, tj. tłumaczenia niedających się usunąć wątpliwości w postępowaniu dowodowym na jego korzyść,

4) art. 134h ust. 1 ustawy o Policji przez organy obu instancji w kwestii wymierzonej kary dyscyplinarnej, jako niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i zbyt surowej.

Skarżący, podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia a odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze uznał je za bezzasadne.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, stosownie do art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji oraz jego istotę odwołując się do wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2001 r. sygn. K 22/00 oraz z dnia 8 grudnia 1998 r. sygn. K 41/97.

Sąd stwierdził, iż funkcjonariuszy Policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i byłoby nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami, na których opiera się działanie Policji, aby fakt naruszenia prawa przez funkcjonariusza Policji nie pociągał za sobą skutków w stosunku służbowym.

W niniejszej sprawie postawiony i potwierdzony zarzut naruszenia dyscypliny służbowej, w sposób niebudzący wątpliwości, wskazywał na konieczność zastosowania środka dyscyplinarnego.

Skarżącemu przedstawiono zarzut popełnienia czynów, określonych w art. 132 ust. 3 pkt 3 i pkt 6 ustawy o Policji.

Zgodnie z tym przepisem, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:

– niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (art. 132 ust. 3 pkt 3);

– stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję (art. 132 ust. 3 pkt 6).

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, co prawda wskazuje na popełnienie przez skarżącego zarzucanych mu czynów, jednakże organy nie ustrzegły się uchybień w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, zakończonego zaskarżonym orzeczeniem. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżącemu zarzucono pełnienie w dniu [...] października 2008 r. służby w stanie nietrzeźwości, zgodnie z grafikiem w godzinach 8:00–20:00, tj. popełnienie czynu, określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. Z akt sprawy wynika jednak, iż przełożony skarżącego w tym dniu o godz. 10:10 udzielił skarżącemu urlopu wypoczynkowego. Natomiast skarżący został poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu o godz. 10.43. Oznacza to, iż w chwili badania skarżący formalnie nie pełnił już służby.

Skarżącemu zarzucono również niedopełnienie obowiązków służbowych polegające na tym, że w tym samym dniu ok. godz. 10:00, będąc w stanie nietrzeźwości posiadał przy sobie broń palną, tj. popełnienie czynu, określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Z uwagi na fakt, iż stan ten został ustalony po godz. 10:00, uznać należy, że twierdzenie zawarte w zarzucie jest nieuprawnione.

Zdaniem Sądu treść zarzutu może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu i znajdujących potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ten wymóg w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony. Sąd zalecił, aby rozpoznając sprawę organ dokonał ponownej analizy akt sprawy i rozważył, czy w świetle zebranego materiału dowodowego istnieje możliwość utrzymania przedstawionych skarżącemu zarzutów.

Przy ewentualnej zmianie zarzutów, organ powinien przede wszystkim dokonać oceny, czy zebrany materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że skarżący pełnił służbę w stanie nietrzeźwości, czy też stawił się do służby, będąc pod wpływem alkoholu.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 132 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił oba orzeczenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji reprezentowany przez radcę prawnego M.M. i zaskarżając wyrok w całości oparł skargę na obu podstawach z art. 174 ustawy P.p.s.a. zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego – art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji przez jego błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu w ustalonym stanie faktycznym, iż pełnienie służby w stanie nietrzeźwości nie implikuje się do stawienia się do służby po użyciu alkoholu, a zatem pominięcie rozważenia koncepcji czynów współukaranych;

2) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia i utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji, pomimo iż organy nie naruszyły ani przepisu art. 132 ust. 3 pkt ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, ani art. 132 ust. 3 pkt 3 tej ustawy w zw. z § 11 pkt 3 lit. b zarządzenia nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, jak też art. 135j ust. 1 pkt 3 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, i prawidłowo zebrały oraz oceniły materiał dowodowy w sprawie dyscyplinarnej wydając orzeczenie o uznaniu policjanta winnym zarzucanych mu czynów i wymierzeniu kary wydalenia ze służby w Policji,

– art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli działalności organu dyscyplinarnego poprzez dokonanie nie tyle oceny legalności orzeczeń, ile dokonanie własnej, odmiennej oceny materiału dowodowego, co wykracza poza ramy przedmiotowej kontroli i w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia merytorycznego co do winy w postępowaniu dyscyplinarnym (analogicznie do uprawnień sądu karnego), a zatem wydanie wyroku w oparciu o zasadę słuszności, a nie zgodności z prawem,

– art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku poprzez zawarcie w nim wzajemnie sprzecznych tez dotyczących oceny działania organu dyscyplinarnego, a w szczególności przeprowadzonej przez organy oceny zebranego materiału dowodowego, dokonanie własnej oceny tegoż materiału i zaniechanie wskazania oraz wyjaśnienia jakie przepisy prawa materialnego i w jakim zakresie zostały naruszone przez organy orzekające w I i II instancji i w jaki sposób owo naruszenie wpłynęło na treść orzeczenia, jak też zaniechanie jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, a mianowicie ustalenia czy w dacie popełnienie przewinienia dyscyplinarnego skarżący pozostawał w służbie, czy też był na urlopie, ergo udzielenie wyjaśnień, czy możliwe jest w toku tego samego dnia przebywanie zarówno na urlopie, jak i świadczenie służby.

Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor wywodzi, iż błędna interpretacja art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji polega na przyjęciu przez Sąd, iż pełnienie służby w stanie nietrzeźwości jest zachowaniem innym, niemieszczącym się w stawieniu się do służby w takim stanie. Postawiony policjantowi zarzut obejmował znajdowanie się w stanie nietrzeźwości w obiekcie policji, tj. w komisariacie w czasie służby wyznaczonej w godz. 8–20.00 w dniu [...] października 2008 r. i w przypadku tym obejmował sytuację stawienia się do służby w stanie nietrzeźwości.

Zatem, zalecone rozróżnienie (jak należy mniemać) na ustalenie, czy policjant stawił się do służby w stanie nietrzeźwości, czy też pełnił służbę będąc pod wpływem alkoholu, nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu ww. przepisu.

Prawidłowa interpretacja przepisu oparta na wykładni logicznej wskazuje, iż z faktu pełnienia służby w stanie nietrzeźwości (tj. mając w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg/dm3 alkoholu), przy jednoczesnym wykluczeniu spożywania alkoholu na terenie lub w obiektach Policji (taka okoliczność bowiem nie została w ogóle ustalona), wynika fakt stawienia się w takim stanie do tej służby.

O tym, iż był to stan nietrzeźwości świadczy wynik badania. Wartość alkoholu w wydychanym powietrzu, jaka została osiągnięta już przy pierwszym badaniu w porównaniu z tendencją spadkową drugiego badania, zgodnie z zasadami logiki świadczy o tym, iż skarżący stawił się do służby w stanie nietrzeźwości.

Ponadto, skoro ustawodawca jako karalne dyscyplinarnie uznał samo (jedynie) stawienie się do służby bez wymogu jej podjęcia, to tym bardziej jako przewinienie dyscyplinarne należy uznać podjęcie czynności służbowych, czyli pełnienie służby. I dalej skoro przewinieniem jest stawienie się po użyciu alkoholu, to tym bardziej w stanie nietrzeźwości.

Zaprezentowana przez Sąd (lakonicznie) wykładnia art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji jest więc błędna, gdyż zmierza w rzeczy samej do oddzielenia lub też wyodrębnienia stanu faktycznego polegającego na pełnieniu służby od stanu polegającego na stawieniu się do tej służby w takim stanie. Natomiast prawidłowa analiza tego przepisu w oparciu o zindywidualizowany stan faktyczny prowadzi do przekonania, iż jest to konstrukcja czynów współukaranych, przy czym dotyczy to pełnienia służby, jako czynu następczego.

Sąd, pomimo iż organ prawidłowo zebrał i ocenił dowody, jak też ustalił stan faktyczny, dający podstawy do uznania skarżącego winnym popełnienia zarzuconych mu czynów, skargę uwzględnił.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., sąd uchyla decyzję (tu: orzeczenie) w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem ma miejsce w uzasadnieniu wyroku. Jest to element obligatoryjny uzasadnienia. W niniejszej sprawie, co prawda Sąd wskazał, iż uchyla wyrok na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., jednakże nie dokonał wyjaśnienia tej podstawy.

Nie wskazano jaki przepis prawa materialnego został naruszony oraz nie wykazano, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Brak jest zatem w uzasadnieniu twierdzenia, iż prawidłowe zastosowanie naruszonej normy prawa materialnego przez organy doprowadziłoby do wydania odmiennego orzeczenia.

W rzeczywistości wywód Sądu opiera się na dokonanej własnej ocenie dowodów, odmiennej od oceny przyjętej przez organy orzekające. Próżno szukać w uzasadnieniu tezy o wadliwej ocenie dowodu i wskazaniu przyczyn jej wadliwości (np. brak logiki wnioskowania, poniechanie uwzględnienia dowodu na korzyć obwinionego, oparcie się na jednej poszlace, pomimo iż istniały dowody przeciwne itp.). Miast tego Sąd wskazuje, iż w jego przekonaniu dowód z badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu nie jest przydatny do udowodnienia stawianych zarzutów. Powyższe, zdaniem Sądu wynika z faktu wykonania badania już po udzieleniu urlopu. Jednocześnie Sąd w ogóle nie odnosi się do możliwości przebywania na urlopie od określonej godziny, w sytuacji wcześniejszego podjęcia (stawienia się) służby.

Okoliczność ta ma istotne znaczenie, bowiem Komendant Główny Policji jednoznacznie stwierdził, iż de facto urlopu policjantowi nie udzielono. Zdaniem organu, nie można być bowiem "trochę w służbie" a "trochę na urlopie" w tym samym dniu. Sąd w swoich rozważaniach całkowicie pomija tę kwestię, nie wyjaśniając jej. Przede wszystkim Sąd pominął wyjaśnienie z jakich przepisów prawa wywiódł, iż policjant mógł być na urlopie od godziny 10.10.

Organ stwierdza, że stan faktyczny ustalony w zaskarżonym orzeczeniu jest odmienny od stanu faktycznego ustalonego przez Sąd w toku rozpoznawania sprawy.

Tym samym Sąd dokonał wadliwej kontroli legalności orzeczenia dyscyplinarnego i poprzedzającego jego wydanie działania organu dyscyplinarnego – postępowania dyscyplinarnego.

Sąd dokonał własnej oceny dowodów i rozpoznał sprawę merytorycznie, analogicznie do sądu karnego. Kontrola dokonana na podstawie art. 1 §1 i 2 prawa ustrojowego sądów administracyjnych oparta została o kryterium zgodności z prawem, a nie kryterium celowości czy też słuszności. Dokonując odmiennych ustaleń faktycznych oraz odmiennej oceny dowodów Sąd orzekający w niniejszej sprawie oparł się właśnie na zasadzie słuszności. Istnieje bowiem delikatna, acz istotna granica pomiędzy wykazaniem, iż działania organu nie były zgodne z prawem od ustalenia, że określoną sprawę ocenia się odmiennie.

Organ podkreśla, iż orzeczenie dyscyplinarne ma walor uznaniowości. Zgodnie więc z przyjętym i utrwalonym orzecznictwem sądowa kontrola legalności sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Jeśli sąd odmawia zgodności badanego aktu z prawem, wyjaśnia to w uzasadnieniu wyroku.

Sąd nie wyjaśnił dlaczego dowód – badanie na zawartość alkoholu w organizmie przeprowadzone po zaakceptowaniu wniosku o urlop (abstrahując od możliwości jego udzielenia) nie może stanowić podstawy do uznania, iż policjant pełnił służbę w stanie nietrzeźwości, po uprzednim stawieniu się do tej służby, jak też nie dopełnił obowiązku poprzez zaniechanie posiadania broni pozostając w tymże stanie. Na ile więc fakt formalnego zakończenia służby w danym dniu uniemożliwiał przeprowadzenie tego badania celem potwierdzenia, że policjant służbę (dwugodzinną) pełnił w stanie nietrzeźwości. Wydaje się zasadnym, iż samo podejrzenie przełożonego co do tego faktu było wystarczającym do zobowiązania policjanta do zdeponowania broni, a jednocześnie nie stało na przeszkodzie do poddania go badaniu.

Uzasadnienie wyroku zawiera tezy stojące w sprzeczności zarówno wobec siebie, jak podstawy wyroku. Mianowicie Sąd argumentuje, iż "materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, co prawda wskazuje na popełnienie przez skarżącego zarzucanych mu czynów, jednakże organy nie ustrzegły się uchybień w toku postępowania dyscyplinarnego (...)", zaś wcześniej "postawiony i potwierdzony zarzut naruszenia dyscypliny służbowej (...)". Tym samym zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy rzeczywiście doszło do naruszenia przez organy prawa materialnego.

Autor zauważa, iż ustawa o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego zawiera zarówno przepisy o charakterze materialnym, jak i procesowym. Założyć należy, iż ustalone przez Sąd uchybienie dotyczyło art. 132 ust. 3 pkt 3 i 6 ustawy o Policji. W tym kontekście argumentacja uzasadnienia zawiera wzajemnie sprzeczne tezy. Bowiem albo organ prawidłowo postawił i ocenił czyn policjanta (postawiony i potwierdzony zarzut) albo dopuścił się naruszeń w toku postępowania, w tym nieprawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy.

Zapadły wyrok narusza prawo zarówno materialne jak i przepisy postępowania. Oba naruszenia są tego typu, iż w ocenie organu nie jest możliwe pozostawienie zaskarżonego wyroku w obiegu prawnym. Powyższe jest zasadne, tym bardziej iż wbrew zaleceniom Sądu nie będzie możliwym ponowne orzekanie in meritum w tej sprawie z uwagi na terminy przedawnienia. Tym samym orzekając ponownie organ dyscyplinarny będzie zobowiązany do umorzenia tego postępowania. Zatem niezbędnym jest, aby orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o tak dalekich skutkach było wolne od wad, jasne, klarowne i jednoznaczne, a wiec prawidłowe w świetle przepisów prawa.

Analiza uzasadnienia wyroku nie tylko nie daje odpowiedzi na pytanie jakie przepisy, zdaniem Sądu organ naruszył, lecz także dlaczego i jak wpłynęło to na wynik sprawy. W zamian organ niejako otrzymał od Sądu ocenę dowodów, odmienną od swojej oraz odmienne ustalenia faktyczne. W konsekwencji Sąd dokonał błędnej interpretacji przepisu art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, chociaż podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania należy uznać za zasadne.

Uchylając zaskarżone orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny jako podstawę orzekania wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a., a zatem przypisał tym samym organom orzekającym naruszenie przepisów prawa materialnego. Tymczasem zaskarżone orzeczenie zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania.

Zasadnie kasator zauważa, że ustawa o Policji w części regulującej postępowanie dyscyplinarne zawiera przepisy zarówno o charakterze materialnym jak i procesowym, przy czym ustawodawca zamieszcza je w sposób utrudniający czasem ich prawidłową kwalifikację.

Przyjęta w ustawie systematyka utrudniać może organom stosującym te przepisy ich prawidłowe przyporządkowanie.

Błąd Sądu orzekającego, który czyni zasadnym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez ten Sąd przepisu art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. polega na tym, iż z naruszeniem tych przepisów wskazał wadliwą podstawę prawną uchylenia orzeczenia oraz nie wskazał, które przepisy procesowe zostały przez organy naruszone.

Prawidłowo w tej konkretnej sprawie Sąd I instancji winien uchylić zaskarżone orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. Należało uwzględnić, iż przepis art. 135j ust. 1 ustawy o Policji nakazuje wydanie orzeczenia na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego. Orzeczenie to zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 4 winno zawierać opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną.

Zasadnie Sąd I instancji podważył prawidłowość zarzutu wykazując w uzasadnieniu sprzeczność przyjętych w zarzucie okoliczności faktycznych z treścią zebranego materiału dowodowego. Do takiej konstatacji należało dojść konfrontując treść zarzutu, którego sformułowania same w sobie zawierają sprzeczność. Nie można było bowiem przyjąć, iż skarżący pełnił służbę zgodnie z grafikiem w godz. 8-20.00, a w stanie nietrzeźwości znajdował się około godz. 10 tego dnia.

Na tę wadliwość winien jeszcze przed wydaniem orzeczenia zwrócić uwagę przełożony dyscyplinarny, któremu ustawodawca w art. 135j ust. 3 powierzył nadzór nad czynnościami rzecznika dyscyplinarnego, wyposażył go w kompetencje do uchylenia postanowienia o zakończeniu czynności (art. 135i ust. 7) i nakazania korekty zarzutu oraz wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Do tych ostatnich należało ustalenie od kiedy faktycznie skarżący przebywał na urlopie, w jakim czasie sporządził raport o zwolnienie ze służby oraz kiedy i w jakich okolicznościach opuścił siedzibę komisariatu w dniu [...] października 2008 r.

Materiały postępowania dyscyplinarnego w tej kwestii nie zwierają ustaleń, bądź też relacje osób pozostające ze sobą w sprzeczności.

Nie ustrzeżono się także uchybień w postępowaniu odwoławczym, w którym na podstawie art. 135l ustawy o Policji należało zlecić uzupełnienie materiału dowodowego, co było niezbędne do wyjaśnienia sprawy i ustaleń jaki delikt dyscyplinarny należało zarzucić a następnie przypisać jako popełniony przez skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, iż naruszenie wyżej wskazanych przepisów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdyż wydany przez Sąd wyrok uchylający zaskarżone orzeczenia odpowiada prawu.

Podstawę takiego poglądu Sądu odwoławczego stanowi przepis art. 184 in fine ustawy P.p.s.a. Uwzględnienie skargi kasacyjnej wyłącznie z tej przyczyny, że uzasadnienie trafnego wyroku było błędne byłoby sprzeczne z zasadą ekonomii procesowej. Sąd pierwszej instancji związany na podstawie art. 190 ustawy P.p.s.a. nie mógłby wydać innego orzeczenia, a jedynie poprawił uzasadnienie powielając ocenę sądu odwoławczego.

W przedstawionych okolicznościach sprawy kiedy orzeczenia dyscyplinarne wydano przy niepełnym wyjaśnieniu sprawy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego należy uznać za przedwczesny a przez to błędny. Za zasadne należy natomiast uznać wskazanie Sądu I instancji zlecające uzupełnienie materiału dowodowego, ew. zmianę zarzutów oraz ponowną ocenę materiału dowodowego, jeśli natomiast chodzi o stosowanie art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji – powyższą przesłankę organ uwzględnia z urzędu.

Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.