Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 880/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. J. (J.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 maja 2024 r. nr IFXIV.7840.5.14.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...], znak [...], z dnia 23 marca 2023 r. Starosta M. (dalej: organ pierwszej instancji), na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm., dalej: Pr. bud.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 stycznia 2023 r. Inwestora – B. C., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego: budowę budynku usługowo-handlowego o kubaturze 3.577,00 m3, pow. zabudowy 590,70 m2, pow. użytkowej 479,00 m2, zagospodarowania terenu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. 1, obręb ewid. M., gmina M., z zachowaniem warunków wskazanych w decyzji.

W uzasadnieniu decyzji podał, że pełnomocnik Inwestora wystąpił do organu z wnioskiem o pozwolenie na budowę dla opisanego zamierzenia inwestycyjnego. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r. organ nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia nieprawidłowości w projekcie zagospodarowania terenu praz projekcie architektoniczno-budowlanym. Pełnomocnik Inwestora złożył uzupełnienie wniosku w dniu 28 lutego 2023 r., pismami z dnia 1 i 14 marca 2023 r. odniósł się do złożonych uwag J. J. podniesionych w kwestii przesłaniania i zacieniania budynku mieszkalnego. Dalej organ ustalił, że działka inwestycyjna położona jest na terenie oznaczonym w Uchwale Nr [...] Rady Miasta w M. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2010 r., Nr [...], poz. [...]) symbolem 2U1 o przeznaczeniu podstawowym: tereny zabudowy usługowej; przeznaczenie uzupełniające - funkcje mieszkaniowe, zagospodarowanie towarzyszące takie jak: dojazdy, dojścia, place parkingi, garaże, obiekty małej architektury zieleń urządzona. Starosta M. w ww. postanowieniu z dnia 14 lutego 2023 r. nałożył na Inwestora m.in. obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego w zakresie uciążliwości prowadzonej działalności w projektowanym budynku usługowo-handlowym, celem oceny przez organ zgodności z § 31 pkt 12 obowiązującego planu miejscowego: "uciążliwość prowadzonej działalności nie może przekraczać dopuszczalnych poziomów poza obszarem nieruchomości, do której prowadzący działalność posiada tytuł prawny". O powyższe została uzupełniona część opisowa projektu zagospodarowania terenu. Wobec tego organ stwierdził zgodność planowanej inwestycji z wymogami, o których mowa w art. 35 Pr. bud.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. J. (obecnie Skarżacy) podnosząc zarzuty naruszenia: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli, art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, a także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Odwołujący się wyraził obawy o usytuowanie na planie zagospodarowania terenu ciągu komunikacyjnego umożliwiającego objazd pojazdem ciężarowym dookoła planowanego budynku, tuż przy granicy z działką Odwołującego się. Podkreślił, że przy granicy zlokalizowane jest miejsce na dostawy, zatem w tym miejscu będzie odbywał się postój samochodów dostawczych, ponadto miejsce postojowe dla samochodów dostawczych i ciężarowych nie zostało zawarte w projekcie. Wskazał, że ruch samochodów dostawczych, rozładunek towaru ok. 5 metrów od domu Odwołującego się będzie z całą pewnością uciążliwy poprzez generowanie hałasu przekraczającego poziom dopuszczalny, wstrząsy i wibracje, które mogą doprowadzić do uszkodzenia jego budynku, a w konsekwencji nawet zagrażać bezpieczeństwu mieszkańców. Zauważył też, że działka Odwołującego się jest wąska, zatem ulokowanie miejsca dostaw przy granicy z ogrodzeniem pozbawi go miejsca wypoczynku. Podał, że w dniu 21 marca 2023 r. złożył w sprawie uwagi, na które nie otrzymał odpowiedzi, a decyzja została wydana 23 marca 2023 r. zatem w ocenie Odwołującego się organ miał zbyt mało czasu na zapoznanie się z pismem. Podkreślił też, że na działce Inwestora jest wystarczająca ilość miejsca na inne usytuowanie magazynu i drogi dojazdowej do punktu dostaw.

Pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. Odwołujący się w uzupełnieniu odwołania wskazał, że na złożone uwagi i wnioski nie otrzymał żadnej odpowiedzi, a jedynie zapadłą w sprawie decyzję. Wskazał też na trudności z dostępem do akt oraz wykonaniem kserokopii.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda Śląski decyzją z dnia 10 maja 2024 r. Nr IFXIV.7840.5.14.2023, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), oraz art. 82 ust. 3 Pr. bud., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu Inwestorowi - B. C. - pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego, zagospodarowania terenu wraz z infrastrukturą towarzyszącą w M. przy ul. [...], na działce nr ewid. 1 obręb [...] , gmina M., z zachowaniem warunków wskazanych w decyzji.

Na wstępnie uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przywołał brzmienie art. 35 Pr. bud., a następnie odniósł się do zarzutów wniesionego odwołania. W kwestii wskazywanych przez Skarżącego ponadprzeciętnych immisji, zauważył, że organ nie miał podstaw do zanegowania zawartych w projekcie zapisów dotyczących dopuszczalnego poziomu hałasu (na stronie 5 projektu zagospodarowania terenu projektant zawarł następującą informację cyt.: "Brak konieczności ochrony przed hałasem i drganiami. Z budynku nie będą emitowane hałasy o natężeniu dźwięku, które spowoduje zakłócenia do użytkowania budynków sąsiednich. Nie będą emitowane drgania przekraczające dopuszczalne wartości"), a sam Skarżący nie przedstawił dowodów, że poziom ten zostanie przekroczony. Wskazał, że zarzut występowania drgań nie został poparty żadnym dowodem ani nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa materialnego. Organ odwoławczy w tej sytuacji stwierdził, że inwestycja nie narusza § 31 pkt 12 planu miejscowego. Zauważył, że immisje takie, jak wzmożony ruch samochodowy oraz emisja hałasu nieprzekraczająca poziomów dopuszczalnych, nie mogą stanowić podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. stwierdził prawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz zapewnienie udziału stron w każdym stadium postępowania.

W dalszej części organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wobec niespełnienia wymagań dla zaprojektowanego miejsca postojowego wezwał Inwestora do jego wyznaczenia zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. 2022 r., poz. 1225 z późn. zm., dalej: w.t.) oraz wykazania, że dojazd do miejsca postojowego (parkingu) dla samochodu ciężarowego jest zgodny z § 15 w.t. Organ ocenił, że dokonana przez Inwestora korekta projektu zagospodarowania terenu zarówno co do miejsca parkingowego dla samochodu ciężarowego jak i dojazdów do ww. miejsca postojowego spełnia wymogi warunków technicznych. Następnie organ odwoławczy wezwał Inwestora do wskazania miejsca postojowego dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne zgodnie z § 18 ust. 1 w.t., a także wskazania miejsca zatrzymywania się (parkowania) samochodów dostawczych w celu rozładunku towaru. Inwestor uzupełnił powyższe. Miejsce rozładunku towaru będzie usytuowane od strony południowej projektowanego budynku usługowo-handlowego w odległości ponad 50 m od działki skarżącego.

Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja jest zgodna przeznaczeniem obszaru 2U1 (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit. d planu miejscowego) oraz pozostałymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności dotyczącymi nieprzekraczalnej linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej i intensywności zabudowy, kształtu dachu i minimalnej liczby miejsc postojowych. Projektowana inwestycja jest także zgodna z § 31 pkt 12 planu miejscowego. Organ odwoławczy podkreślił, iż brak było podstaw do żądania przeprowadzenia przez Inwestora analizy akustycznej, na którą wskazywał Odwołujący się. Dalej ustalił, że inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego oddziaływać na środowiska, nie wymaga więc uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami warunków technicznych, zostały zachowane wymagania dotyczące odległości projektowanego budynku od granicy działki inwestycyjnej (§ 12), przesłaniania i zacieniania (§ 13 i 60), dojazdów (§ 14), parkingów (§ 18 i 19), miejsc gromadzenia odpadów stałych (§ 22 i 23), odprowadzania wód powierzchniowych (§ 29) i warunków ochrony przeciwpożarowej (§ 271-273). Ponadto organ odwoławczy ustalił, że przedmiotowy projekt jest kompletny i został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu budowlanego zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Do dokumentacji dołączono wszystkie wymagane prawem opinie i uzgodnienia oraz oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Z tego względu stosownie do treści art. 35 ust. 4 Pr. bud. organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodził się Skarżący. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podniósł względem zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia: 1) art. 81 ust 1 pkt 1 Pr. bud. poprzez wydanie pozwolenia na budowę, podczas gdy rozwiązania zawarte w projekcie są sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi i mają charakter pozorny, zwłaszcza w kwestii zlokalizowania miejsca postoju samochodu dostawczego w celu rozładunku towarów, 2) § 19 ust. 2 pkt 2 lit. a w.t. poprzez zlokalizowanie rzeczywistego miejsca postojowego dla samochodu dostawczego służącego do rozładunku towarów w odległości mniejszej niż 6 m od granicy działki, 3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez działanie w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, a także brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, poprzez niedostrzeżenie przez organ odwoławczy, że Inwestor, wbrew wezwaniu z dnia 3 listopada 2023 r. nie wyjaśnił sposobu realizacji dostaw do projektowanego budynku, a także nieprzeprowadzenie analizy akustycznej pozwalającej ocenić wpływ projektowanej inwestycji na klimat akustyczny.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego rozwinął zarzuty skargi, wskazał, że Inwestor wskazał jako miejsce zatrzymywania się samochodu dostawczego miejsce tożsame z miejscem postojowym samochodu ciężarowego (czyli oddalone o około 50 metrów od zaprojektowanego miejsca dostaw), nie wyjaśnił jednak w jaki sposób realizowane będą dostawy do projektowanego budynku. Zdaniem Skarżącego, zaznaczone miejsce postoju samochodu dostawczego w celu realizacji dostaw jest wyłącznie pozorne i stanowi obejście przepisu § 19 ust. 2 pkt 2 lit. a w.t. Zauważył, że w projektowanym budynku będzie odbywać się handel hurtowy, a zgodnie z częścią opisową projektu, dostawy i transport wewnątrz będzie odbywać się zaprojektowanym utwardzeniem terenu. Zdaniem Skarżącego samochód dostawczy będzie zatrzymywać się w miejscu oznaczonym jako dostawy w celu rozładunku towarów, zatem około metr od granicy z działką Skarżącego. Podkreślił, że zatrzymywanie się pojazdu w odległości 50 metrów od rzeczywistego miejsca realizacji dostaw jest sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym. Nadto ruch pojazdów z całą pewnością wpłynie negatywnie na klimat akustyczny. Dodatkowo zauważył, że nawet przyjmując, że samochód dostawczy będzie zatrzymywał się w celu rozładunku 50 metrów od miejsca dostaw to rozładunek i transport będzie odbywać się maszynowo generując dodatkowy hałas i drgania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 880/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W dniu 10 września 2024 r. do akt wpłynęło pismo pełnomocnika Inwestora B. C., w którym wniósł o oddalenie skargi akcentując, że Inwestor wykonał wezwania organu odwoławczego a projektowana inwestycja w zakresie immisji hałasu i drgań nie przekroczy wartości dopuszczalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy w oparciu o kryterium legalności stała się opisana na wstępie decyzja Wojewody z dnia 10 maja 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla opisanej na wstępie inwestycji.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Wymaga podkreślenia, iż obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania ciąży nie tylko na organie pierwszej instancji, lecz również na organie odwoławczym. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przyznał danemu podmiotowi status strony. Organ odwoławczy miał ustawowy obowiązek zweryfikować, czy podmiot wnoszący odwołanie jest do tego uprawniony. W sytuacji zaś ustalenia braku legitymacji podmiotu wnoszącego odwołanie do bycia stroną postępowania, organ odwoławczy zobligowany był postępowanie zainicjowane tym odwołaniem umorzyć. Na gruncie rozpoznawanej sprawy na etapie postępowania odwoławczego, całkowicie pominięto przeprowadzenie analizy, czy Odwołujący się posiada przymiot strony. Powyższe stanowi kluczową kwestię w kontekście kontroli instancyjnej oraz analizy argumentacji odwołania dotyczącej merytorycznej wadliwości wydanej decyzji przez organ pierwszej instancji.

W postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud., który jako przepis szczególny w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Pr.bud. Zgodnie z treścią tej regulacji (w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r.) przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zatem dopiero wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego ograniczeń w zabudowie, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu. Nabycie statusu strony nie następuje bowiem wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz musi być oparte na przepisie prawa materialnego. Do tego rodzaju przepisów należą między innymi przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W wyniku nowelizacji art. 3 ust. 20 Pr. bud. ustawodawca jeszcze bardziej zawęził definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. We wcześniejszym brzmieniu była mowa o przepisach odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. Dokonane na skutek wskazanej nowelizacji uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19; tak też S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, Samorząd Terytorialny 2021, nr 4, s. 48-57; zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 28/23). Z przywołanych przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Pr. bud. wynika zatem niewątpliwie, że w celu ustalenia stron postępowania o pozwolenie na budowę należy zweryfikować czy, na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego, inwestycja oddziałuje na inne nieruchomości w sposób wpływający na możliwość ich zabudowy. Przymiot strony nie przysługuje z samej racji posiadania prawa własności sąsiedniej nieruchomości, czy istnienia interesu faktycznego. Doniosłe znaczenie ma jedynie kwestia ustalenia, w oparciu o przepisy prawa materialnego, oddziaływania przez inwestycję na inne nieruchomości w sposób ograniczający ich zabudowę.

Status strony w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę oceniany jest bowiem wyłącznie w oparciu o art. 28 ust. 2 Pr. bud., zaś obszar oddziaływania ustala się na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy planowanego obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu. Natomiast sama potencjalna czy subiektywna możliwość ograniczenia w zabudowie, bez konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu. Uznanie zatem Odwołującego się za stronę postępowania wymaga wymienienia norm przepisów prawa materialnego administracyjnego, które wskazywałyby na ograniczenie jego prawa do zabudowy nieruchomości. Tylko bowiem wskazanie takich przepisów i ograniczeń mogłoby zdecydować o przyznaniu przymiotu strony, a w rezultacie umożliwić kwestionowanie zamierzenia inwestycyjnego.

Jak wynika z dokumentacji projektowej, teren inwestycji graniczy: od północy z działką budowlaną nr 2 oraz ZI – zieleni izolacyjnej, od zachodu z działką budowlaną nr 3, od południa z drogą wewnętrzną oraz terenami kolejowymi, od wschodu z drogą główną ul. [...]. Najbliższy budynek mieszkalny znajduje się w odległości ponad 8,15 metrów od projektowanego budynku usługowego. Zgodnie z Projektem Zagospodarowania Terenu inwestycja nie wpływa w żadnym stopniu na wody powierzchniowe i podziemne, miejsce gromadzenia odpadów stałych jest zlokalizowane w części południowej przy ścianie budynku w odległości min. 10 metrów od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i min. 3 metry od granicy działki (Pkt I.8 Wpływ inwestycji na wodę, powietrze i glebę), brak konieczności ochrony przed hałasem i drganiami, z budynku nie będą emitowane hałasy o natężeniu dźwięku które spowodują zakłócenia do użytkowania budynków sąsiednich, nie będą emitowane drgania przekraczające dopuszczalne wartości (Pkt I.9. Ochrona przed hałasem i drganiami), budynek nie będzie uciążliwy dla środowiska naturalnego, funkcjonowanie obiektu nie będzie wpływało na stan aerosanitarny powietrza oraz na klimat akustyczny terenów sąsiadujących, prowadzona gospodarka wodno-ściekowa nie naruszy panujących stosunków wodnych, projektowany budynek nie jest źródłem hałasu oraz wibracji stanowiących uciążliwość dla otoczenia, zanieczyszczeń gazowych, a także promieniowania, nie jest także źródłem szkodliwych odpadów (Pkt I.10 Oddziaływanie na środowisko), obszar oddziaływania obiektu wynikający z art. 28 Pr. bud. oraz warunków technicznych obejmuje wyłącznie działkę budowalną wskazaną jako teren inwestycji, projektowany budynek usługowo-handlowy znajduje się w odległości ponad 4 metrów od działek sąsiednich dla ścian z otworami okiennymi - Zgodnie z projektem uciążliwość urządzeń obiektu ogranicza się do terenu działki objętej inwestycją w obszarze tego Planu: - obiekt nie funkcjonuje w porze nocnej, - nie będą realizowane dostawy towaru w porze nocnej, - urządzenia mechaniczne nie przekroczą dopuszczalnych norm hałasu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, brak zacieniania i przesłaniania działek sąsiednich - §13, § 40, § 60 w.t., zachowano wymagane w § 19 w.t. odległości od okien i granic (Pkt I.14 Obszar oddziaływania obiektu), pełna ściana przy granicy stanowi przegrodę akustyczną i wizualną tej zabudowy od strony parkingów i wejść do obiektu, uciążliwości nie wykraczają poza teren działki inwestycyjnej, zgodnie z projektem uciążliwość urządzeń obiektu ogranicza się do terenu działki objętej inwestycją, obiekt nie funkcjonuje w porze nocnej, nie będą realizowane dostawy towaru w porze nocnej, urządzenia mechaniczne nie przekroczą dopuszczalnych norm hałasu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (Pkt I.15 Analiza zgodności z planem miejscowym). Analiza zacieniania wskazuje, że "w godzinach równonocy 7.00 do 17.00 okna pomieszczeń mieszkalnych budynku na działce nr ewid, 2 mają zapewnione nasłonecznienie w czasie nie mniejszym niż 3-godziny zgodnie z wymaganiami prawa budowlanego" (rys. Z.01A, Analiza zacieniania, Projekt architektoniczno-budowlany, grudzień 2022). Zgodnie natomiast z analizą przesłaniania, nie występuje przesłanianie okna budynku mieszkalnego położonego najbliżej ściany projektowanego budynku usługowego, przez ścianę projektowanego budynku, nadto pozostałe okna mają zdecydowanie korzystniejsze położenie (Analiza przesłaniania, Projekt architektoniczno-budowlany, grudzień 2022).

W treści projektu nie sygnalizowano potencjalnego odziaływania w żadnym z wyżej wskazanych obszarów. Także organ odwoławczy przed merytorycznym rozpoznaniem zarzutów odwołania nie poddał analizie tego zagadnienia w kontekście przyznania statusu strony i znowelizowanej definicji "obszaru oddziaływania", o której mowa w art. 3 pkt 20 Pr. bud., w szczególności z uwzględnieniem: istniejącej już zabudowy, wymaganych odległości o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - obowiązujących także dla działek sąsiednich, położenia działki inwestycyjnej nr od południowej strony w stosunku do działki nr 2.

Także nie poddano analizie innych przepisów, których naruszenie mogłoby stanowić o objęciu działki nr 2 obszarem oddziaływania inwestycji. Ewentualne natomiast wątpliwości dotyczące zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie mogą świadczyć o oddziaływaniu na działki sąsiednie.

Sąd podziela pogląd, że dopóki nie zostanie wykazane, że inwestycja ze względu na swe parametry wiąże się z wystąpieniem prawnych ograniczeń w zabudowie działki sąsiedniej, właściciel tej działki sąsiedniej nie nabędzie statusu strony postępowania (zob. A. Despot-Mładanowicz w: A. Plucińska-Filipowicz (red.) Prawo budowlane. Komentarz, Lex el. 2023). Niewątpliwie, wskazany wyżej, obowiązujący stan prawny przekłada się na sposób ustalenia kręgu stron postępowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala jednak na weryfikację czy obszar oddziaływania obiektu będzie obejmował inne nieruchomości poza działką, na której planowana jest inwestycja, w szczególności czy obejmuje działkę o nr 2. Wobec powyższego, na aktualnym etapie postępowania, brak było podstaw do analizy pozostałych zarzutów skargi obejmujących kwestie materialnoprawne związane z przedmiotem postępowania administracyjnego.

Przeprowadzona analiza sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z pominięciem art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ obowiązany będzie do przeprowadzenia szczegółowej analizy przysługującego Odwołującej się przymiotu strony postępowania oraz wydania stosownego rozstrzygnięcia, zważając na treść art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 997,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na który składa się wpis sądowy 500,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika 480,00 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.).

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.