Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1522/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c I ust. 2b pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Barbara Pasternak Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej D. J. sprawy ze skargi D. P. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących D. P. i J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta działając z urzędu decyzją z dnia [...] 2017 r. znak: [...] orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu M polegającej na zmianie przebiegu granicy między dziatkami nr [...] i [...] na odcinku od punktu 3 do punktu 4 w sposób ustalony i wskazany na gruncie, opisany szczegółowo w protokole z czynności ustalenia granic działek i przedstawiony na szkicu granicznym stanowiącym integralną część protokołu z czynności ustalenia przebiegu granic sporządzonym w dniu 15 lipca 2016 r.

Operat sporządzony przez geodetę uprawnionego inż. J. N. został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 sierpnia 2016 r. pod nr [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli D. P. i J. P. kwestionując wykazany w ww. operacie przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Odwołujący się podnieśli również zarzut naruszenia art. 10 K.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geologicznego i Kartograficznego decyzją z dnia 30 października 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczy przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. W operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu M w jednostce ewidencyjnej T - obszar wiejski:

a) działka nr [...] o powierzchni 0,0948 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej [...] jako własność K. i S. P. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z 23 marca 1992 r. sygn. akt [...] spadek po S. P. nabyli: K. P. D. P. H. B. i A. P. każde po ¼ części. Postanowieniem Sądu Rejonowego z 4 czerwca 1991 r. sygn. akt [...] spadek po K. P. nabyli: D. P. w ½ części i J. P. w ½ części. Z powyższego wynika, że współwłaścicielami działki nr [...] i równocześnie stronami niniejszego postępowania są: D. P., J. P., H. B. i A. P.;

b) działka nr [...] o powierzchni 0,0246 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej [...] jako własność M. B. Dla działki tej prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...].

Rozpatrując niniejszą sprawę organ podkreślił, że przebieg granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, z późn. zm.) nazywanego dalej rozporządzeniem. Wyjątkiem od powyższego jest rozwiązanie przewidziane w § 37, § 38, § 39 rozporządzenia dopuszczające, aby w przypadku braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne, pozyskiwać dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Tylko w przypadku zaistnienia wymienionych przesłanek, tj. braku dokumentacji lub niewiarygodności zawartych w niej danych, wykonawca może dokonać ustalenia przebiegu granic działek w trybie przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.

Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, że dokumentem przedstawiającym przebieg przedmiotowej granicy jest mapa ewidencyjna w skali 1:2880. Mając na uwadze technologię założenia dotychczas obowiązującej ewidencji gruntów i budynków oraz możliwości techniczne wykonywanych przed dziesiątkami lat pomiarów geodezyjnych i związaną z tym dokładność pozyskiwanych wówczas danych ewidencyjnych, w ocenie organu odwoławczego dokumentacja ta nie spełnia wymogów rozporządzenia ani w zakresie dokładności danych ewidencyjnych, ani w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych, z czego wynika brak dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia. Dlatego zasadnym było przeprowadzenie ustalenia przebiegu granic działki nr [...] zgodnie z § 37-39 rozporządzenia. W związku z powyższym 15 lipca 2016 r. wykonawca prac geodezyjnych inż. J. N. dokonał ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, w tym z działką nr [...].

Operat z czynności ustalenia przebiegu granic z dnia 5 sierpnia 2016 r. został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...]. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w § 39 ust. 2 rozporządzenia. Jak wynika z dokumentacji zawartej w operacie [...], granica działki nr [...] z działką nr [...] została ustalona według ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. Stan posiadania określa istniejące na gruncie ogrodzenie trwałe na betonowej podmurówce (" ...punki nr 3 to środek muru betonowego, punkt nr 4 to południowo-wschodnie naroże słupka betonowego ogrodzenia"). Z protokołu ustalenia przebiegu granic które odbyło się 15 lipca 2016 r. wynika, że współwłaściciele działki nr [...] oraz właściciel działki nr [...] zaakceptowali bez zastrzeżeń i uwag ustalony według ostatniego spokojnego stanu posiadania przebieg granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], co potwierdzili odpisami złożonymi w kolumnie 10 protokołu. Podpisy złożyli również na szkicu polowym stanowiącym integralna cześć ww. protokołu. Granicę ustalono wzdłuż istniejącego ogrodzenia trwałego (§ 39 ust. 2 rozporządzenia) uwzględniając widoczne szczegóły sytuacyjne, określające zasięg użytkowania działki nr [...] (istniejące w terenie trwałe ogrodzenie). Do spisanego na gruncie protokołu nie wniesiono żadnych zastrzeżeń. W związku z powyższym organ drugiej instancji stwierdził, że nie budzi wątpliwości ustalenie przebiegu ww. granic na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia. Ustalony przebieg granicy działki nr [...] z działka nr [...] jest spójny z mapą ewidencyjną sporządzoną w skali 1:2880 oraz dostępnymi dokumentami źródłowymi.

Przebieg pozostałych granic działki nr [...] również został ustalony, co potwierdza protokół ustalenia przebiegu granic działki ewidencyjnej z 5 sierpnia 2016 r., jednakże w wyniku tych czynności nie uległy zmianie dane ewidencyjne dotyczące ich przebiegu. Zatem przeprowadzone postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie aktualizacji przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...].

Organ odwoławczy wyjaśnił, że złożone do protokołu przed geodetą oświadczenie nie nadaje przebiegowi granic ewidencyjnych charakteru granic prawnych - uzgodnionych i nie wyłącza rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek w trybie postępowania o rozgraniczenie. Oznacza to, że granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], ustalona w postępowaniu ewidencyjnym nie ma charakteru granicy prawnej. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego wyraźnie odróżniają regulacje powiązane z ewidencja gruntów i budynków (art. 20-26 Prawa geodezyjnego i kartograficznego) od problematyki rozgraniczenia nieruchomości (art. 29-39 tej ustawy). Ewidencja gruntów i budynków pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie aktualne stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W postępowaniu ewidencyjnym nie ustala się zasięgu własności nieruchomości a jedynie odtwarza ustalony wcześniej przebieg granic dla nieruchomości na podstawie materiałów źródłowych. Rozgraniczenie nieruchomości służy ustaleniu przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu niewykorzystania przez geodetę uprawnionego materiałów archiwalnych stwierdzono, że na stronie 8 operatu [...] znajduje się szkic z wrysowanymi miarami z operatu [...] oraz manualiów z 1900 r., 1909 r. oraz z 1927 r. co świadczy o przeprowadzonej przez geodetę analizie materiałów otrzymanych z zasobu. W odwołaniu wniesiono o unieważnienie operatu [...] powołując się na pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 14 grudnia 2016 r. znak: [...]. Z powyższego pisma wynika jednak, że po rozpatrzeniu skargi D. i J. P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie stwierdził nieprawidłowości w działaniu Starosty jako organu prowadzącego zasób geodezyjny i kartograficzny z powiatu c i weryfikującego dokumentacje przekazaną do zasobu. Skarga została uznana za zasadną ze względu na ujawnienie danych ewidencyjnych zawartych operacie nr [...] w ewidencji gruntów i budynków bez wniosków wszystkich zainteresowanych podmiotów, w drodze czynności materialno-technicznej. Art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h Prawa geodezyjnego i kartograficznego jednoznacznie wskazuje, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej może nastąpić na wniosek zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ale tylko wtedy, gdy wnioskowana zmiana obejmuje informacje dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy lub wnioskodawców. Z powyższego wynika, że z urzędu na podstawie dokumentacji geodezyjnej organ może dokonać aktualizacji wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 ww. ustawy.

W ww. piśmie z 14 grudnia 2016 r. organ odwoławczy zajął również stanowisko w sprawie zarzutów dotyczących pracownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. W związku z powyższym organ odwoławczy nie stwierdził, aby Starosta w swoim postępowaniu naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego, a zwłaszcza przepisów art. 7, art. 77, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy, organ odwoławczy nie podzielił w tym zakresie stanowiska skarżącego.

Sprawa, w ocenie Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, została rozpatrzona wnikliwie, po zebraniu dokumentów dostępnych dla organu a niezbędnych do rozpoznania sprawy. Zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 7 i 77 K.p.a. jest chybiony. Stwierdzono, że Starosta przy rozpatrywaniu sprawy kierował się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), oraz art. 77 § 1 K.p.a.

D. P. i J. P. zaskarżyli decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 października 2017 r. Nr: [...]. W skardze zmierzającej do uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący podnieśli przedwczesność wydanej decyzji, wadliwe ustalenie aktualnych granic działki nr [...] oraz brak dokonania kolejnego przeprowadzenia pomiarów geodezyjnych w terenie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geologicznego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skarga skarżących zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są zasadne.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 października 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2016 r. o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] na odcinku od punktu 3 do punktu 4 w sposób opisany szczegółowo w protokole z czynności ustalania granic działek i przedstawiony na szkicu graficznym stanowiącym integralną część protokołu z czynności ustalenia przebiegu granic. Operat obejmujący ustalenie przebiegu granicy został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 sierpnia 2016 r.

Skutkiem zmiany przebiegu granicy jest także zmiana powierzchni działki nr [...], która przed aktualizacją miała powierzchnię 214 m2 (akta administracyjne sprawy, karta nr 23), natomiast po aktualizacji powierzchnia tej działki wzrosła do 246 m2 (akta administracyjne sprawy, karta nr 22).

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowiły art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, z późn. zm.), zwanego dalej w skrócie "P.g.k." oraz § 39 ust. 2 rozporządzenia.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, co słusznie podkreślały w tej sprawie organy obu instancji, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Zbiór ten pełni funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga i nie może rozstrzygać sporów o prawa do gruntów, nie nadaje tych praw, nie dokonuje również znoszenia prawa własności. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można ani dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich lub uprawnień do władania nieruchomością lub częścią nieruchomości. Rejestr ewidencji gruntów wyłącznie odzwierciedla aktualny stan prawny dotyczący danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia ewidencja obejmuje: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali; 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. Stosownie natomiast do § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa osób i jednostek, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia.

Zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca (uprawniony geodeta) na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.

W tej sprawie organy przyjęły jako podstawę ustalenia przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] § 39 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym w sytuacji, gdy właściciele lub samoistni posiadacze działek nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia co do ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, przebieg granic działek, a w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca (uprawniony geodeta) według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek.

Skoro skorzystano z § 39 ust. 2 rozporządzenia, to obowiązkiem geodety podlegającym następnie ocenie w toku postępowania administracyjnego, było wykazanie, że wszystkie przesłanki z tego przepisu zostały spełnione. Takie ustalenia powinny znaleźć się w aktach sprawy.

Sąd kontrolując sprawę stwierdza, że brakuje takich ustaleń. Przede wszystkim budzi istotne wątpliwości sam protokół ustalania przebiegu granic. Zgodnie z § 39 ust. 6 pkt 4 rozporządzenia, integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są szkice graniczne, sporządzone przez wykonawcę które między innymi zawierają podpisy osób biorących udział w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic lub adnotację wykonawcy o odmowie złożenia podpisu. Zwrócił na to uwagę organ pierwszej instancji i organ odwoławczy wskazując w uzasadnieniach decyzji, że skarżący zarówno podpisali bez zastrzeżeń protokół ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i [...], jak i podpisali szkic graniczny obrazujący usytuowanie samej granicy.

Ustalanie przebiegu granicy powinno charakteryzować się jak najdalej posuniętym obiektywizmem biegłego, który nie może żadnej ze stron faworyzować ani dyskryminować. Skoro biegły ustalił, że strony zaakceptowały okazany przebieg granicy bez zastrzeżeń, to należało także wskazać, które punkty przebiegu granicy zostały stronom okazane i czy strony wyraziły zgodę na te punkty. Ma to znaczenie w tej sprawie, ponieważ budzi również wątpliwości pobieżny opis punktów wyznaczenia granicy między działkami nr [...] i [...]. Biegły wskazał bowiem (sprawozdanie techniczne, akta administracyjnych sprawy), że punkt 3 to środek muru betonowego, a punkt 4 to południowo-wschodnie naroże słupka betonowego ogrodzenia. Ponieważ punkt 3 stanowi jednocześnie punkt graniczny między działką nr [...] i nr [...] to nie ma pewności, czy jest to środek ogrodzenia dzielącego działki nr [...] i [...] czy też działki nr [...] i [...]. Podobnie punkt nr 4 został zlokalizowany na granicy między działkami nr [...] i [...] i także nie ma pewności, czy jest to naroże słupka betonowego oddzielające działkę nr [...] od działki nr [...], czy też działki nr [...] od działki nr [...].

Jak wynika z przytaczanego § 39 ust. 2 rozporządzenia w przypadku braku złożenia zgodnego oświadczenia do protokołu co do ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, geodeta ustala przebieg granic działek, a w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, według ostatniego spokojnego stanu posiadania pod warunkiem, że ten spokojny stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek.

Tym samym obowiązkiem geodety było wykazanie, że ostatni spokojny stan posiadania nie był sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tak działki nr [...] jak i działki nr [...]. Takiej oceny nie dokonał ani geodeta, ani też organy nie wskazały, aby takie badanie miało miejsce. Wprawdzie operat zawiera kilka map pochodzących z lat 1990, 1909 i 1927, ale nic nie wynika ani z operatu, ani z uzasadnień obu decyzji, aby te mapy (nie stanowiące samodzielnie dokumentu określającego stan prawny gruntów) były objęte jakimkolwiek badaniem na potrzeby tej sprawy.

Jak przy tym wynika z map ewidencyjnych sporządzanych przed 2016 r., przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] a [...] biegnie albo po ścianie elewacji budynku na działce nr [...], albo nawet ściana tego budynku już częściowo znajduje się na działce nr [...] (akta administracyjne sprawy, karty nr 6, nr 7, szkic na karcie nr 29; akta sądowe, karty nr 7 i 9). Ustalenie tej kwestii zostało w sprawie pominięte.

Bez zbadania, czy nowo wyznaczona granica nie jest sprzeczna z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek, nastąpiło przysporzenie powierzchni na rzecz działki nr [...], a tym samym zwiększeniu uległo prawo własności przysługujące właścicielowi działki nr [...]. Taki wynik postępowania w przedmiocie aktualizacji pozostaje w sprzeczności z podstawową funkcją ewidencji gruntów, jaką jest dokonywanie jedynie rejestracji stanu prawnego, a nie tworzenia czy zmianę prawa własności poprzez wyznaczanie granic działek. To z innych zdarzeń ma wynikać obowiązek dokonania zmian granic działek. Tym samym nawet i ta argumentacja organów wskazująca na brak spełnienia wymogów rozporządzenia przez materiały geodezyjne sporządzone wiele lat temu, nie może prowadzić do zmiany prawa własności.

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że w tej sprawie organy naruszyły § 39 ust. 2 rozporządzenia i to naruszenie ma charakter istotnego naruszenia prawa materialnego, polegającego na pominięciu części normy oprawnej wynikającego z tego przepisu w zakresie wskazanym w uzasadnieniu wyroku.

Ponadto nie wyjaśniając ponad wszelką wątpliwość kto podpisał szkic graniczny, ani też nie gromadząc w aktach sprawy dowodów pozwalających na ocenę, że spokojny stan posiadania działek nr [...] i [...] nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek, naruszono art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. To naruszenie skutkuje tym, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, a tym samym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że część z nich nie jest zasadna.

Nie wynika z akt sprawy, aby protokół graniczy był uzupełniany po dokonaniu jego podpisania (w zakresie omówionym w uzasadnieniu tego wyroku) przez skarżących. Sam podpis na protokole ustalenia przebiegu granic nie jest oświadczeniem woli, ale jest oświadczeniem wiedzy co do przebiegu granicy.

Także kwestia wyznaczenia lub ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a pasem drogowym (działką nr [...]) nie mogła być przedmiotem rozpoznania w tym postępowaniu. Jeżeli skarżący uważają, że granica pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] nie jest prawidłowo wytyczona, mogą wszcząć odrębne postępowanie.

Sąd również stwierdza, że wprawdzie stanowisko organu odwoławczego co do znaczenia danych aktualizowanych w ewidencji gruntów, w tym znaczenia zmiany przebiegu granicy nie jest nieprawidłowe, to jednak w okolicznościach tej sprawy zaakceptowanie zmiany przebiegu granicy powoduje taki skutek, że to sami skarżący celem ewentualnego powrotu (czego Sądu nie przesądza) do poprzedniego przebiegu granicy pomiędzy działkami musieliby wszcząć odrębne postępowanie rozgraniczeniowe i udawadniać zasięg swojego prawa własności. W tym zaś postępowaniu organ z urzędu wszczął postępowanie aktualizujące ewidencję gruntów bazując jedynie na tym, że dotychczasowe dane zawarte w ewidencji gruntów oparte były na materiale geodezyjnym nie spełniającym aktualnych wymogów co do jego sporządzania. Działanie organów administracji geodezyjnej i kartograficznej zmierzające z urzędu do aktualizacji danych tylko dlatego, że wcześniejsze wpisy do ewidencji oparte były na materiale sporządzonym przed wejściem w życie aktualnie obowiązującego rozporządzenia jest jak najbardziej prawidłowe pod warunkiem, że nie będzie naruszało prawa i organ z urzędu będzie dokonywał tejże aktualizacji w każdym przypadku, gdy już wpisane dane oparte zostały na niespełniających obecne standardy materiałach geodezyjnych.

Powyższe uchybienia powodują, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę organy powinny przede wszystkim ponowić czynności ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] zadbać, aby podpisy wszystkich stron ponad wszelka wątpliwość widniały także na szkicu graficznym, a także prawidłowo zastosować, o ile będzie on podstawą do rozstrzygania, § 39 ust. 2 rozporządzenia.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę uiszczonego przez skarżących wpisu w wysokości 200 złotych.