Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1331/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P. T. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2023 r., znak SKO.Oś/4170/182/2022 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz P. T. z siedzibą w W. kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy M. decyzją z dnia 29 marca 2022 r. znak sprawy: OS.6232.4.29.2021.PZ:

I. orzekł cofnięciu bez odszkodowania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, udzielonego decyzją Wójta Gminy M. z dnia 11 czerwca 2019 r. znak OS.6233.5.2019.PZ wydaną dla P. T. A.-T.-B.,

II. stwierdził, że cofnięcie decyzji powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem na terenie Gminy M.,

III. zobowiązał przedsiębiorcę P. T. A.-T.-B. do dokonania określonych w decyzji czynności w związku z zakończeniem działalności.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez P. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 8 sierpnia 2023 r., znak SKO.Oś/4170/182/2022 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawie prawną decyzji wskazano art. 9 ust. 2 i 3 oraz 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 1469) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775).

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jeżeli przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie, nie wypełnia określonych w nim warunków lub nie przekazuje sprawozdania, o którym mowa w art. 9o ust. 2, w terminie 90 dni od dnia upływu terminu wskazanego w tym przepisie na przekazanie tego sprawozdania, organ, który wydał zezwolenie, wzywa go odpowiednio do niezwłocznego zaniechania naruszania tych warunków lub przekazania sprawozdania nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Jeżeli przedsiębiorca mimo wezwania nadal narusza te warunki lub nie przekazał sprawozdania, organ cofa, w drodze decyzji, zezwolenie bez odszkodowania.

Ustalając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca P. T. decyzją Wójta Gminy M. z dnia 11 czerwca 2019 r., znak OS.6233.5.2019.PZ otrzymał zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy M..

Wójt Gminy M. wzywał przedsiębiorcę pismami z dnia 25 listopada 2021 r., 6 grudnia 2021 r. i 16 grudnia 2021 r. do zaniechania naruszeń poprzez niezwłoczne złożenie sprawozdania za II kwartał 2021 r. Do dnia wydania decyzji strona nie złożyła przedmiotowego sprawozdania, składając do akt sprawy jedynie jego kserokopię z wyjaśnieniami że oryginał tego dokumentu został złożony do skrzynki znajdującej się przed wejściem do budynku urzędu bez potwierdzenia jego złożenia.

Dokonując oceny tak ustalonego stanu faktycznego Kolegium stwierdziło, że kluczową w okolicznością jest to, czy złożenie żądanego sprawozdania do skrzynki znajdującej się na zewnątrz urzędu gminy bez potwierdzenia jego złożenia powoduje skuteczność złożenia wymaganego ustawą sprawozdania.

Kolegium nie podzieliło stanowiska strony, iż nie miał on obowiązku złożenia wymaganych dokumentów przez złożenie w sposób umożliwiający posiadanie potwierdzenia złożenia dokumentu. Istotnie w czasie epidemii istniały procedury określone w organach umożliwiające przyjęcie dokumentów w sposób odmienny od tradycyjnego, jednak nie była to jedyna możliwość złożenia dokumentów - dokumenty te mogły zostać bowiem nadane również za pośrednictwem operatora pocztowego lub za pośrednictwem doręczenia elektronicznego, lub złożone na dzienniku podawczym organu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika iż prowadzone było postępowanie wyjaśniajcie w kwestii złożenia dokumentów do urzędu Gminy M.. Z akt sprawy wynika, że od 1 maja 2021 r do 1 grudnia 2021 r zgodnie z obowiązująca w urzędzie procedurą urząd był otwarty dla interesantów, istniała również możliwość złożenia pisma na dzienniku podawczym i otrzymanie potwierdzenia złożenia pisma. Poza godzinami pracy urzędu możliwe było złożenie pisma do skrzynki podawczej zamykanej na zamek bez możliwości dostępu osób trzecich, a wszystkie pisma wpływające były rejestrowane i skanowane celem ich wprowadzenia do elektronicznego systemu zarządzania obiegiem dokumentów w urzędzie i po dokonaniu czynności sprawdzających ustalono, iż nie mogło dojść do jakiegokolwiek zaginięcia wpływających do urzędu pism o czym został przedsiębiorca poinformowany. Organ I instancji jednocześnie wezwał do złożenia oryginału dokumentu a mimo kolejnych wezwań strona nie zdecydowała się na przedłożenie takiego dokumentu

W kontrolowanej sprawie organ I instancji przyjmując, że przedsiębiorca nie złożył sprawozdania w ustawowym terminie, z tego właśnie względu cofnął udzielone zezwolenie na podstawie art. 9 ust 2 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie administracyjne, a w konsekwencji i sama decyzja, spełnia standardy określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Organ bowiem przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy strona złożyła przedmiotowe sprawozdanie, w tym celu również organ przesłuchał stronę, umożliwiając jej wielokrotnie ustosunkowanie się do pism i wezwań.

W ocenie Kolegium niezrozumiałym zwłaszcza jest okoliczność, iż strona mając możliwość złożenia sprawozdania na wezwanie nie dokonała złożenia żądanego dokumentu mimo wyjaśnienia iż brak wezwania skutkować będzie cofnięciem zezwolenia. W związku z powyższym wobec braku mimo wezwania przekazania sprawozdania organ zasadnie cofnął, w drodze decyzji, zezwolenie bez odszkodowania.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył P. T., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. - T. - B. z siedzibą w W. D., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: sprzeczność istotnych ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a to poprzez przyjęcie, że skarżący miał obowiązek złożenia dokumentów w sposób umożliwiający posiadanie potwierdzenia jego złożenia, a co za tym idzie obciąża go brak dowodu na wykazanie skutecznego wniesienia pisma do organu gminy. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi potrzymano wszystkie dotychczasowe twierdzenia złożone w toku postępowania przez skarżącego.

Jako podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy M., złożył w Urzędzie Gminy M. dokument sprawozdania kwartalnego podmiotu prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości - dokument ten dotyczył II kwartału roku 2021.

Zgodnie z obowiązującymi w Urzędzie Gminy M. przepisami organizacyjnymi związanymi z zapobieganiem rozprzestrzeniania się wirusa SARS CoV 2 dokument ten został złożony do skrzynki znajdującej się przed wejściem do budynku, bez potwierdzenia jego złożenia. Skarżący nie miał obowiązku wysyłania dokumentu przesyłką pocztową, zaś składając pismo bez potwierdzenia nadania działał w pełnym zaufaniu do Urzędu Gminy M..

Ponieważ Gmina M. wezwała skarżącego do złożenia sprawozdania, w dniu 3 grudnia 2021 r. złożył on kserokopię tego sprawozdania wraz z oświadczeniem o złożeniu oryginału.

SKO w Krakowie pomija fakt, iż zgodnie z procedurami obowiązującymi w okresie pandemii złożenie pisma w skrzynce podawczej było równorzędne z wniesieniem go w sposób tradycyjny, zatem, wbrew stanowisku SKO żaden przepis nie obligował skarżącego do złożenia dokumentu w sposób zapewniający posiadanie dowodu jego wniesienia, złożenie zatem sprawozdania do skrzynki podawczej było równoznaczne ze złożeniem go na dzienniku podawczym gminy.

Skarżący podkreślił, iż fakt złożenia dokumentu do skrzynki podawczej został przez niego potwierdzony pisemnym oświadczeniem, jak i wynikał ze złożonego przez niego zeznania, przy czym ani organ wydający decyzję, ani SKO nie zarzuciło skarżącemu podania nieprawdy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło w sposób rażący treść przepisów postępowania, a to w ten sposób, iż w całości, mimo złożonych przez skarżącego zeznań oraz wniesionego przez niego dowodu w postaci kserokopii sprawozdania dała wiarę Gminie M., iż nie mogło dojść do zagubienia dokumentu. Równocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo niewyjaśnienia kwestii dokumentu sprawozdania przyjęło, iż skoro Gmina M. go nie znalazła, to znaczy, że nie zostało złożone. SKO pominęło przy tym podnoszony przez skarżącego argument, iż dokument został złożony do skrzynki podawczej Urzędu Gminy, a zatem w sposób zgodny z przepisami obowiązującymi w tym okresie w Gminie.

Podkreślono, iż skoro skarżący składał sprawozdania wcześniejsze i późniejsze, to całkowicie bezzasadne byłaby odmowa złożenia jednego sprawozdania i narażanie się na negatywne konsekwencje tego faktu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola sądowa zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Te same uchybienia dotyczyły decyzji organu I instancji, która również wymagała wyeliminowania z obrotu prawnego.

Skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym – na podstawie zezwolenia Wójta Gminy M. – działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy M..

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jeżeli przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie, nie wypełnia określonych w nim warunków lub nie przekazuje sprawozdania, o którym mowa w art. 9o ust. 2, w terminie 90 dni od dnia upływu terminu wskazanego w tym przepisie na przekazanie tego sprawozdania, organ, który wydał zezwolenie, wzywa go odpowiednio do niezwłocznego zaniechania naruszania tych warunków lub przekazania sprawozdania nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Jeżeli przedsiębiorca mimo wezwania nadal narusza te warunki lub nie przekazał sprawozdania, organ cofa, w drodze decyzji, zezwolenie bez odszkodowania.

W myśl art. 9 tej ustawy podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych jest obowiązany do sporządzania kwartalnych sprawozdań (ust. 1). Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy (ust. 2).

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była kwestia złożenia powyższego sprawozdania za drugi kwartał 2021 roku i w konsekwencji zasadność cofnięcia skarżącemu zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej.

Organy obu instancji ustaliły, że skarżący stosownego dokumentu nie złożył.

W tym zakresie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające. W aktach sprawy znajduje się notatka z 27 grudnia 2021 r., z której wynika, że w okresie od 1 maja 20 1 grudnia 2021 r. istniała możliwość złożenia pisma na dzienniku podawczym urzędu, ale również przed Urzędem wystawiona była skrzynka, zamykana na zamek, bez możliwości dostępu osób trzecich. Jak wynika z notatki, "nie ma możliwości jakiegokolwiek zaginięcia wpływających pism do Urzędu Gminy M.".

W aktach sprawy znajduje się też protokół z przesłuchania strony – P. T. zeznał, że sprawozdanie złożył do skrzynki pomiędzy 16 a 20 lipca 2021 r.

Stwierdzając brak wykonania obowiązku złożenia sprawozdania organy obu instancji nie dokonały oceny dowodów, nie wyjaśniły, czy nie dały wiary zeznaniom strony – która przecież jednoznacznie stwierdziła, że sprawozdanie złożyła, czy też przyjęły jakieś inne ustalenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób całkowicie bezpodstawny stwierdziło, że nie podziela stanowiska strony, iż nie miał on obowiązku złożenia wymaganych dokumentów przez złożenie w sposób umożliwiający posiadanie potwierdzenia złożenia dokumentu. Nielogiczne jest w tym zakresie wyjaśnienie, że możliwość złożenia dokumentu do zamykanej skrzynki przed wejściem do budynku Urzędu Gminy nie była jedyną możliwością złożenia dokumentu. W omawianym okresie istniały trzy równorzędne możliwości dostarczenia dokumentu do siedziby organu: przez biuro podawcze, za pośrednictwem poczty, bądź też do wskazanej skrzynki. Nie sposób czynić stronie zarzutu, że skorzystała z jednej z tych możliwości. Ten sposób dostarczenia dokumentu w sposób oczywisty zaś wykluczał możliwość uzyskania potwierdzenia jego złożenia.

Trzeba się zatem w pełni zgodzić ze skarżącym, że złożenie pisma w skrzynce wystawionej przed Urzędem Gminy miało takie same skutki, jak wniesienie go na biurze podawczym czy też przesłanie pocztą. Brak potwierdzenia dokonania tej czynności nie może obciążać strony, która działała w zaufaniu do Urzędu – tym bardziej, że w tym konkretnym przypadku skutki braku potwierdzenia są bardzo daleko idące, bowiem powodują cofnięcie pozwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej.

Nie można również tych negatywnych konsekwencji wiązać ze złożeniem przez skarżącego na wezwanie organu jedynie kopii sprawozdania. Trzeba się zgodzić ze skarżącym, że skoro oryginał złożył już wcześniej w siedzibie organu, to w późniejszym okresie mógł złożyć jedynie kopię dokumentu.

Dodatkowo w ocenie Sądu obowiązki sprawozdawcze, o których mowa w art. 9o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie mają charakteru jedynie formalnego, lecz służą bieżącemu sprawdzaniu, czy przedsiębiorca prowadzący działalność w tej dość specyficznej dziedzinie zachowuje wymogi określone w przepisach prawa.

Poza sporem pozostaje fakt, że organ nie dysponuje oryginałem, a jedynie tą właśnie kopią sprawozdania. W ocenie Sądu w okolicznościach tej sprawy, wobec braku możliwości obciążenia strony negatywnymi skutkami organizacji pracy urzędu, należało uznać złożoną kopię za równorzędną z oryginałem. Kluczowy dla sprawy nie jest zatem brak podpisu skarżącego pod złożonym dokumentem, lecz to, czy organ dysponował informacjami wymaganymi przez art. 9o ustawy.

Jak wynika z powyższego organu obu instancji oparły się na wadliwych ustaleniach faktycznych jakoby skarżący nie złożył wymaganego przez art. 9o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach sprawozdania z działalności za drugi kwartał 2021 r. i w konsekwencji wydały błędną decyzję o cofnięciu bez odszkodowania zezwolenia na prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie Sąd nie badał treści sprawozdania, bowiem pozostaje to poza zakresem niniejszej sprawy.

W świetle powyższego, z uwagi na niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego tj. naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 680 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą.