Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1705/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A.Z. (dalej – Skarżąca, Zobowiązana), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...]), mocą którego uznano za nieuzasadniony zarzut nieistnienia dochodzonego obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] nr [...].

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor COF wydał w dniu [...] tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczone opłaty abonamentowe RTV. Na jego podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej – Naczelnik US) prowadzi wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego zawiadomieniem z dnia [...] zajął świadczenie emerytalne Zobowiązanej. Dokument ten wraz z odpisem wskazanego tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanej w dniu [...].

Pismem z dnia 21 maja 2020 r. Skarżąca złożyła zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W jego treści Zobowiązana podniosła, że w 1995 r. oddała odbiornik RTV do utylizacji. Następnie pisemnie poinformowała Urząd Pocztowy w G. o zamiarze wyjazdu z kraju. W piśmie tym zawarła także wniosek o wyrejestrowanie odbiornika RTV oraz podała adres do korespondencji. Jak oświadczyła Zobowiązana, od tamtego czasu do 2016 r. przebywała zagranicą. W tym okresie, jak stwierdziła Skarżąca, na adres korespondencyjny nie otrzymała żadnej informacji o zleganiu z płatnościami, jak również nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Końcowo Zobowiązana podkreśliła, że nie posiadała i nie posiada odbiornika RTV.

Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów. Jednocześnie Naczelnik US zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.

Odpowiadając na to wezwanie Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] orzekł o niezasadności zarzutu w postaci nieistnienia dochodzonego obowiązku.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności stwierdzono, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.

Wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV pod adresem: G., ul. [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do Zobowiązanej w dniu [...] i nie odnotowano jego zwrotu. Zaznaczono przy tym, że rozporządzenie z 2007 r. nie wymaga jego doręczenia. Zaznaczono także, że ma ono jedynie charakter informacyjny. Sam obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika z art. 5 ust. 1 u.o.a., co według Dyrektora COF, stanowi podstawę do przyjęcia stanowiska, że nawet jego nieotrzymanie nie zwalnia ze wspomnianej powinności.

Wierzyciel odnosząc się do zawartej w zarzucie informacji, że Skarżąca pisemnie poinformowała Urząd Pocztowy w G. o wyjeździe za granicę, adresie do korespondencji oraz wyrejestrowaniu odbiornika stwierdził, że o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 1993 r. nr 70, poz. 338), należało powiadomić placówkę pocztową przez zgłoszenie na odcinku "Z" lub "W" stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zawarte były na stronie drugiej książeczki radiofoniczno-telewizyjnej, wydanej przez placówkę pocztową w wyniku dopełnienia formalności rejestracji odbiorników. Zauważył również, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest przypisany do osób, które go zarejestrowały, a nie do adresu. Zatem zmiana miejsca zamieszkania nie zwalnia ze wspomnianego obowiązku, jeżeli nie doszło do wyrejestrowania odbiornika. Zasygnalizował przy tym, że w Skarżąca wskazała, że odbiornik został oddany do utylizacji w 1995 r., natomiast rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych dokonała w dniu 20 maja 2002 r.

Końcowo Wierzyciel oznajmił, że nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Dlatego też zarzut o nieistnieniu obowiązku pozbawiony jest podstaw.

W zażaleniu z dnia 11 września 2020 r. Zobowiązana zakwestionowała postanowienie pierwszoinstancyjne. Po przywołaniu § 5 i 7 rozporządzenia z 2007 r. oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. podkreśliła, że z przepisów tych wynika ustawowy obowiązek nadania numeru indentyfikacyjnego tylko tym osobom, które posiadają sprzęt RTV. Skoro ona takiego odbiornika nie posiadała, to nie obciążał jej obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych. Stanęła także na stanowisku, że dokument o rejestracji odbiornika RTV, który przedstawił Wierzyciel, w światle rozporządzenia z 2007 r. utracił swą ważność. Niezależnie od tego zaprzeczyła, aby dokonywała rejestracji odbiornika RTV. Według niej, czynności tej dokonała nieżyjąca teściowa, która z racji na chorobę nie była świadoma swoich działań.

Skarżąca podniosła również, że nieruchomość w G. została sprzedana w dniu [...]. Wyjaśniła także, że nie tylko nie posiada odbiornika RTV, ale również nie ma stałego miejsca zamieszkania na terenie kraju, gdyż permanentnie przebywa poza granicami Polski. Potwierdza to jej zdaniem, promesa na pobyt stały we Włoszech nr [...] obejmująca okres od dnia [...] do dnia [...].

W dalszej części zażalenia Zobowiązana zanegowała nadanie numeru identyfikacyjne, skoro zawiadomienie w tej sprawie zostało wysłane na nieaktualny adres jej zamieszkania. Ponadto Skarżąca zauważyła, że jej mąż, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym użytkuje odbiornik RTV, który został przez niego zarejestrowany. Otrzymał w związku z tym numer indentyfikacyjny [...].

Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]. Wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu.

Dodatkowo Wierzyciel odniósł się do kwestii sfałszowania podpisu na "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 20 maja 2002 r. Stwierdził w tym zakresie, że nie jest on uprawniony do oceny wskazanego nadużycia. Ponadto badanie zaistnienia przestępstwa podlega kompetencjom niezawisłych organów. Dlatego też według Dyrektora COF, Strona podważając autentyczność podpisu złożonego na wniosku rejestracyjnym, powinna złożyć doniesienie do właściwych organów, a w przypadku zgłoszenia nadużycia poinformować Wierzyciela o podjętych krokach i dokonanych ustaleniach.

Dyrektor COF zajął się również zagadnieniem zamieszkiwania Skarżącej we wspólnym gospodarstwie z mężem, który zarejestrował odbiornik RTV. Wyjaśnił w tej materii, że Zobowiązana wraz ze współmałżonkiem winna złożyć stosowne oświadczenie, które będzie podstawą do konsolidacji rejestracji. O okoliczności tej, jak wskazał Wierzyciel, poinformowano Skarżącą pismem z dnia [...] nr [...]. Zaznaczył przy tym, iż rejestracja odbiorników na męża dotyczy opłat abonamentowych nieobjętych przedmiotowym tytułem wykonawczym. W związku z powyższym ewentualne złożenie stosownego oświadczenia pozostanie bez wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W skardze z dnia 25 listopada 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zobowiązana zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 156 § 1 k.p.a. poprzez wydanie aktu bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności nadania numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że:

– nie przeprowadzono czynności kontrolnych wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r o opłatach abonamentowych, natomiast oparto wszelkie ustalenia o nieaktualny wydruk komputerowy;

– nie potwierdzono faktu, że Skarżąca jest użytkownikiem odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i posiada takie urządzenia na terenie Rzeczypospolitej – art. 7 ust. 1 u.o.a.;

– kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 5 u.o.a.

Wobec tych zarzutów Zobowiązana wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności postanowienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W jej uzasadnieniu powtórzono argumentację, która została zaprezentowana w piśmie z dnia 21 maja 2020 r., jak również w zażaleniu. Otóż Skarżąca oświadczyła, że odbiornik RTV wyrejestrowała w 1995 r. o czym poinformowała Urząd Pocztowy w G., wskazując jednocześnie adres korespondencyjny w związku z planowym wyjazdem z Polski. Według Zobowiązanej, zgłoszenia odbiornika w 2002 r. dokonała natomiast jej ciężko chora teściowa, która nigdy z nią nie zamieszkiwała. Zauważyła również, iż nieruchomość w G. została sprzedana w grudniu 2003 r., a korespondencja kierowana na ten adres docierała do niej dzięki uprzejmości rodziny. W tym czasie przebywała we Włoszech. Z tych też względów, jak twierdzi Skarżąca, osoba legalnie przebywająca poza granicami kraju, nawet w przypadku braku dowodu wyrejestrowania odbiornika, nie może być abonentem.

Wskazując na § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r. Zobowiązana uznała, że Wierzyciel kierując zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego na niekatulany adres nie tylko nie dopełnił obowiązku poinformowania jej o tym fakcie, ale również udostępnił jej dane osobom trzecim. Ponadto skoro w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r. książeczka imienna utraciła swoją ważność w dniu [...] to brak było podstaw do tego, aby nadawać wspomniany numer osobie, która nie jest użytkownikiem odbiornika RTV. Przy tym zasygnalizowała, że zgodnie z art. 70 § 1 o.p. należności z książeczki imiennej uległy przedawnieniu z końcem 2007 r.

W ocenie Skarżącej, Wierzyciel nie zgromadził materiału dowodowego, który wykazywałby obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Podkreśliła, że brak jest przede wszystkim wyjaśnienia kto i na jakiej podstawie złożył fałszywe oświadczenie, że posiada ona i używa sprzęt RTV. Podkreśliła, że w czasie, gdy doszło do rejestracji odbiornika RTV przebywała we Włoszech, co potwierdza przedłożona promesa.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. O reżimie w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z 25 listopada 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzuty zgłoszone przez Skarżącą na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] nr [...].

Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);

3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

W przedmiotowej sprawie Skarżąca podniosła zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku. Zobowiązana oparła go na tym, że w 1995 r. wyrejestrowała odbiornik RTV, o czym pisemnie poinformowała Wierzyciela. Dodatkowo w piśmie tym podała adres korespondencyjny w związku z planowanym wyjazdem z kraju. Podkreśliła przy tym, że od tamtego czasu nie posiadała i nie użytkowała odbiornika RTV. Jak stwierdziła, w czasie, kiedy miało dojść do rejestracji urządzenia przebywała we Włoszech, co potwierdzać ma promesa pobytu stałego na okres od dnia [...] do dnia [...]. Ponadto, jak podniosła Zobowiązana, nieruchomość w G. została sprzedana [...]. Drugim aspektem, który ma świadczyć o tym, że nie ciążył na niej obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest to, że nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego. Podniosła ponadto, że na mocy § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r. książeczki imienne utraciły swą ważność [...], w konsekwencji brak było podstaw do tego, aby w takiej sytuacji nadawać wspomniany numer identyfikacyjny osobie, która nie posiadała odbiornika RTV.

W zażaleniu Zobowiązana umotywowała dodatkowo zarzut nieistnienia obowiązku tym, że wniosek o rejestrację odbiornika RTV z dnia 20 maja 2002 r. nie został przez nią złożony oraz, że jest on opatrzony sfałszowanym podpisem. Ponadto zarzut ten uargumentowała tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który posiada rejestrację odbiornika RTV. W skardze podniesiono także zarzut przedawnienia dochodzonego zobowiązania.

Okoliczności te nie mogą być jednak przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia, gdyż podniesione zostały na etapie postępowania zażaleniowego oraz sądowoadministracyjnego, a więc z uchybieniem terminu wynikającego z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (po upływie 7 dni liczonych od daty doręczenia tytułu wykonawczego). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (zob. wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 2615/10, Lex nr 1410622; z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1441/10, Lex nr 1424264). Zatem upływ siedmiodniowego terminu powoduje niemożność uzupełnienia przez zobowiązanego zarzutów złożonych w terminie, jak i powołania ich nowych podstaw prawnych lub faktycznych. Także podniesienie zarzutu dopiero w postępowaniu zażaleniowym, czy też przed sądem administracyjnym czyni go spóźnionym (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1005/19, Lex nr 2775861).

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że na imię i nazwisko Skarżącej w dniu 20 maja 2002 r. zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to nieaktualnego obecnie jej miejsca zamieszkania. Potwierdza to załączony do akt dokument "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego". Zobowiązana zaprzecza temu twierdząc, że na długo przed tą datą, bo już w 1995 r. dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV. Rozbieżność tą wyjaśniła tym, że owego zgłoszenia w 2002 r. musiała dokonać jej ciężko chora teściowa (osoba ta nie zamieszkiwała ze Skarżącą). Na podnoszoną okoliczność nie przedstawiła jednak żadnych dowodów, a na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem przyjąć należy, że Skarżąca nie zaprzecza temu, że dokonała zgłoszenia użytkowania odbiornika RTV, ale w innym czasie. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).

Zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązana wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winna przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Wskazać należy także na jeszcze jedne jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Uwagę tą należy także odnieść do potencjalnego przebywania przez dłuższy okres czasu poza granicami kraju. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.

Zobowiązana twierdzi także, że nie zostało jej doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Stwierdziła w tym zakresie, iż wspomniany dokument skierowany został na nieaktualny adres.

Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, Lex nr 2141379; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15, Lex nr 2205628; z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Lex nr 2432993; z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, Lex nr 3015347).

Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu Skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Dodać należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat Skarżąca powinna wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika czego nie uczyniła (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18, Lex nr 2596734).

Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Zajmując się zagadnieniem dotyczącym stwierdzenia nieważności zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru indentyfikacyjnego przede wszystkim podnieść należy, że przedmiotem niniejszego postępowania są zarzuty na postępowanie egzekucyjne (art. 33 § 1 u.p.e.a.). Oznacza to, że badanie tej kwestii znajduje się poza zakresem rozpatrywanej sprawy. Na marginesie zauważyć należy, że dokument ten nie posiada formy decyzji administracyjnej, ani też postanowienia, na które przysługuje zażalenie, a tylko do takich aktów znajduje zastosowanie instytucja stwierdzenia nieważności (art. 156 w związku z art. 126 k.p.a.).

Nie zasługuje na aprobatę również zarzut naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie w świetle powyższych rozważań zasadnym jest stwierdzenie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał Wierzycielowi na wydanie zaskarżonego postanowienia. Wykazał on nade wszystko, że Zobowiązana dokonała zgłoszenia użytkowania odbiornika RTV, co wobec braku jego wyrejestrowania obligowało do wnoszenia opłat abonamentowych pomimo wyjazdu z Polski. Zauważyć jeszcze raz należy, że skoro Skarżąca kwestionuje istnienie obowiązku, to na niej spoczywa ciężar wykazania tej okoliczności.

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.