Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 361/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 48, art. 48a, art. 48b, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 3 pkt 6, art. 3 pkt 7, art. 50, art. 51, art. 5 ust. 2, art. 66, art. 66 ust. 1,
journal: Dz.U. 2024 poz 725
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2024 r. nr OA.7721.17.8.2023 w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami - skargę oddala –


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 23 stycznia 2024r. nr OA.7721.17.8.2023 (uwidoczniona na oryginale decyzji data 23 stycznia 2023r. jest oczywistą omyłką pisarską, co wynika bezspornie z akt sprawy) Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PWINB, organ odwoławczy bądź organ II instancji), po rozpoznaniu odwołania M.K. (dalej: Skarżąca), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: organ I instancji, bądź PINB) z 14 listopada 2023 r. znak: PINB.5160.2.4.2022 w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej K.p.a.) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Organ I instancji, po przeprowadzeniu kontroli budynku, znajdującego się na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości G., opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 listopada 2023 r. nakazał J.K. i K.S. (dalej: współwłaścicielki) doprowadzić ww. budynek do zgodności z prawem, poprzez wykonanie robót budowlanych, w wyniku których północno – wschodnia ściana budynku przekształcona zostanie w ścianę oddzielenia przeciwpożarowego – w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r.

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ I instancji przedłożone zostało pozwolenie na wykonanie robót budowlanych z dnia 31 grudnia 1960 r. znak: AB-8/I/216/60 wraz z załącznikiem graficznym. Pozwolenie dotyczyło budowy budynku mieszkalno- gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 16,00m x 6,60m, jako budynek murowany, kryty dachówką. Budynek mieszkalno-gospodarczy wybudowany został w 1962 r. Składał się z dwóch części: części gospodarczej, jednokondygnacyjnej, z dachem dwuspadowym o kalenicy w kierunku od południowo-zachodniego do północno-wschodniego oraz części mieszkalnej z dachem dwuspadowym o kalenicy równoległej do kalenicy budynku w części gospodarczej.

Przebudowy przedmiotowego budynku i zmiany sposobu jego użytkowania w części gospodarczej, na część mieszkalną dokonano ok. 2000 roku. W wyniku przebudowy i nadbudowy, w północnej części budynku powstała część mieszkalna parteru i mieszkalne poddasze użytkowe. W tej części budynku wykonano klatkę schodową, której wcześniej nie było, prowadzącą do pomieszczeń mieszkalnych wykonanych na poziomie poddasza. Nad całym budynkiem wykonano nowy dach dwuspadowy z jedną kalenicą nad główną częścią budynku, równoległą do północno- wschodniej granicy działki. Od strony południowo-zachodniej wykonano dwie lukarny. Przy ścianie południowo-wschodniej części mieszkalnej ok. roku 1982 dobudowany został ganek o wymiarach 6,16m x 2,12m z dachem jednospadowym. Nad gankiem istniejącym od strony południowo- wschodniej około roku 2012 zamiast istniejącego dachu jednospadowego wykonano zadaszony taras. Dach nad tarasem jest dwuspadowy o kalenicy równoległej do kalenicy dachu istniejącego obecnie nad główną częścią budynku, ale nieco niżej. Ponadto inwestor oświadczył, że w 2020r. przy północno-zachodniej ścianie budynku wykonany został dodatkowy ganek z zadaszonym wejściem. Zadaszenie nad wejściem oraz ganek posiadają jeden dach trójspadowy. Od strony północno-wschodniej ściana głównej bryły budynku, jak też ściana dobudowanego od strony południowo-wschodniej ganku oraz ściana ganku od strony północno-zachodniej (dobudowanego najpóźniej) znajdują się w granicy działki. Wszystkie okapy znajdujących się od tej strony połaci dachowych wychodzą poza granicę działki i znajdują się nad działką o nr ewid. [...], będącą własnością jednej ze stron postępowania.

Na opisany wyżej zakres robót budowlanych dotyczących nadbudowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania części gospodarczej budynku inwestor nie uzyskał wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Dobudowany w późniejszym terminie ganek z zadaszonym wejściem wybudowany został również w ramach samowoli budowlanej. Organ I instancji ustalił, że roboty budowlane były prowadzone w latach 2000 – 2003, dlatego nie uznał że od daty zakończenia robót minęło 20 lat.

Wcześniej, w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli, organ I instancji wydał postanowienie z 20 lutego 2023 r. w którym wstrzymał współwłaścicielom roboty budowlane przy rozbudowie, przebudowie, nadbudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku. W wyniku złożonego zażalenia ww. postanowienie zostało uchylone w całości przez organ II instancji postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB rozszerzył materiał dowodowy m.in. o zeznania świadków i ustalił, że część gospodarcza budynku przed samowolnym wykonaniem robót budowlanych była murowana oraz ustalił w jaki sposób prowadzono przedmiotowe roboty. Wykonany zakres robót miał charakter zarówno przebudowy jak i nadbudowy obiektu budowlanego, nie zostały natomiast wykonane żadne prace rozbiórkowe, aby w ich miejsce wybudować nową część obiektu od podstaw. Roboty budowlane przy obiekcie zostały zakończone.

Organ I instancji w tym stanie faktycznym uznał, że nadbudowana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę część obiektu wraz z nowym dachem nie może zostać rozebrana bez ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Rozbiórka nadbudowy wiązała by się z likwidacją konstrukcji dachowej, pokrycia i ścian kolankowych, co z kolei wyklucza możliwość użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem oraz utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Ewentualna rozbiórka nielegalnie wykonanych robót budowlanych uniemożliwi dalsze korzystanie z legalnie wybudowanego budynku, dlatego odstąpiono od postępowania legalizacyjnego określonego w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1994 nr 89 poz. 414 ze zm. dalej: P.b. ) na rzecz postępowania naprawczego objętego art. 50- 51 P.b.

Wobec powyższego organ I instancji powołując § 235 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022.1225 dalej: rozporządzenie) opisaną na wstępie decyzją z 14 listopada 2023r. stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku należy doprowadzić obiekt budowlany do zgodności z przepisami, poprzez wykonanie ściany oddzielenia pożarowego.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Skarżąca zarzucając:

1. naruszenie przepisu prawa tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. polegające na tym, że organ I instancji niezasadnie zastosował ten przepis wbrew jego dyspozycji, albowiem nie zachował terminu 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych;

2. naruszenie art. 107 § 1 pkt 6, § 3 K.p.a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572- dalej K.p.a.) - poprzez sporządzenie niewystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, albowiem nie wyjaśnia ono podstaw faktycznych, na podstawie których organ uznał, że trójkątna ściana szczytowa części gospodarczej budynku jest drewniana, skoro w toku postępowania ustalono, że cały budynek obecnie jest murowany;

3. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a - poprzez brak rozpoznania sprawy w sposób wnikliwy, wyczerpujący, logiczny, co doprowadziło do błędnych interpretacji i ustaleń, które są sprzeczne z logiką i obowiązującym prawem - albowiem nie wiadomo w oparciu o co, o jakie dowody czy okoliczności ustalono, że część szczytowa budynku zlokalizowanego w miejscu budynku gospodarczego, nie była rozbierana i budowana ponownie, nie wyjaśniono, jak pierwotnie drewniany budynek gospodarczy stał się murowanym budynkiem, obecnie przeznaczonym jako mieszkalny;

4. naruszenie art. 138 § 2 K.p.a, a konsekwencji art. 6, art. 7, art. 7b, art, 8 i art. 11 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wytycznych, jakie zostały zawarte w postanowieniu WINB z 14 kwietnia 2023r., a także poprzez wydanie decyzji, zamiast postanowienia w sprawie w oparciu o art. 48 lub art. 50 P.b. naruszenie art. 48 P.b. - poprzez jego niezastosowanie, na rzecz zastosowania procedury naprawczej z art. 51 P.b.

PWINB, opisaną na wstępie decyzja z dnia 23 stycznia 2024r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej zasadność na gruncie stanu faktycznego sprawy wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Organ odwoławczy przyznał, że rozbudowa i nadbudowa budynków mieszkalnych nie została zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę, a jego brak stanowi samowolę budowlaną, a co za tym idzie jej rozpatrzenie podlega pod tryb przewidziany w art. 48 P.b.

Zwrócił jednak uwagę na fakt, że prawidłowa interpretacja tego przepisu powoduje wniosek o braku podstaw do zastosowania restrykcyjnej normy art. 48 P.b. w sytuacji gdy w wyniku rozbudowy istniejącego budynku powstał obiekt, który stanowi integralną część budynku dotychczasowego i połączony jest z nim trwale, tak że rozbiórka dobudowy nie jest możliwa, bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części. W takiej sytuacji wykonanie nakazu rozbiórki nie doprowadziłoby budynku do stanu sprzed popełnienia samowoli.

Organ podkreślił, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nadbudowana część wraz z nowym dachem, nie może zostać rozebrana bez ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego, gdyż wiązałoby się to m.in. z likwidacją więźby dachowej, pokrycia i ścian kolankowych, co wykluczyłoby możliwość korzystania z budynku zgodnie z jego przeznaczeniem, bez pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Co z kolei doprowadziłoby do niemożności dalszego użytkowania legalnie wybudowanego budynku.

Organ odwoławczy zaznaczył, że niemożliwe jest w tym stanie faktycznym prowadzenie odrębnych postępowań legalizacyjnych dla ganku i dachu.

Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wdrożył procedurę legalizacyjną na podstawie art. 50-51 P.b oraz nałożył na współwłaścicieli budynku obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu wykonanie ściany oddzielenia pożarowego, ze względu na położenie budynku w granicy.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła:

1 . naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie w sposób wadliwy kontroli instancyjnej, wskutek której bezzasadnie utrzymano w mocy orzeczenie organu I instancji; nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu a zwłaszcza kwestii dot. opłaty legalizacyjnej;

2 . naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. art. 7, art. 15, art. 77 i art. 80 K.p.a przez wadliwą kontrolę działalności organu administracyjnego, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nieuzasadnione przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzi możliwość zastosowania instytucji przewidzianej w art. 50-51 P.b. w miejsce postępowania legalizacyjnego określonego w art. 48 P.b, a także brak ponownego rozpoznania sprawy przez organ II instancji, a jedynie przeprowadzenie kontroli decyzji organu I instancji przez enigmatyczne i lakoniczne stwierdzenia, mówiące o akceptacji rozstrzygnięć dokonanych przez PINB, uznając je za zasadne;

3 . naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego zastosowanie i przez przyjęcie za organem I instancji, że wystąpiły przesłanki do nałożenia obowiązku doprowadzenia prac do stanu poprzedniego w sytuacji, kiedy w sprawie doszło do przebudowy, dobudowy i rozbudowy budynku, co stanowi istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę i wyklucza zastosowanie procedury naprawczej w sprawie, zaś prawidłowa ocena stanu faktycznego powinna prowadzić do zastosowania procedury legalizacji z art. 48 P.b., w aspekcie zalegalizowania dobudowanych samowolnie części budynku, przedstawienia niezbędnych dokumentów, ewentualnie wykonanie określonych prac, poniesienia opłaty legalizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z 28 czerwca 2024r. pełnomocnik uczestniczki postępowania J.K. zawiadomił o jej śmierci w dniu 18 czerwca 2024r. i poinformował o wstąpieniu do postępowania w sprawie, w charakterze uczestników, następców prawnych zmarłej : męża oraz czwórki dzieci, wnioskujących zgodnie o oddalenie skargi - pełnomocnictwo do działania w imieniu których przedłożył do akt sprawy. Wraz z pismem przedłożył również faktury na zakup materiałów budowlanych oraz zdjęcia wskazujące na wykonanie obowiązku nałożonego na uczestników postępowania mocą zaskarżonej decyzji.

Zarzucił również, że Skarżąca korzysta z prawa do wniesienia skargi w sposób niezgodny z celem tego prawa tj. do podsycania istniejącego sporu sąsiedzkiego w związku z toczącym się postępowaniem sądowym o ustanowienie służebności gruntowej.

Obecna na rozprawie pełnomocniczka Skarżącej podniosła zarzut braku dokumentacji świadczącej o odbiorze przedmiotowych robót budowlanych i sprzeciwiła się traktowaniu skargi w niniejszej sprawie jako nadużycia prawa podmiotowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.– dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Uwzględniając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W tak określonych granicach zaskarżenia, skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z uwagi na zarzuty podniesione na rozprawie, podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie zaskarżona decyzja i postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś prawidłowość wykonania przez uczestników obowiązku nałożonego w treści zaskarżonej decyzji. Ta kwestia - po przesądzeniu legalności decyzji będącej przedmiotem kontroli - może podlegać ewentualnemu badaniu w odrębnym postępowaniu.

Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z regułami prowadzenia postępowania administracyjnego i jest wystarczający do poddania kontroli zgodności z prawem, stanowiska wyrażonego przez organy nadzoru budowlanego, odnośnie zaistnienia podstaw do wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki.

Fakt wykonania przebudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku bez koniecznego pozwolenia tj. w ramach tzw. samowoli budowlanej, nie budzi wątpliwości pomiędzy stronami, tak samo jak daty, w których wykonywane były prace budowlane oraz zakres przeprowadzonych robót. Sporny nie jest również obecny stan techniczny budynku, powstałego w wyniku samowoli budowlanej.

Przedmiotem sporu jest możliwość oraz zasadność wdrożenia w przedmiotowej sprawie procedury legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej na podstawie art. 48, art. 48a, art. 48b P.b. – czego żąda Skarżąca, podkreślając możliwość legalizacji samowoli budowlanej, po uiszczeniu stosownej opłaty legalizacyjnej - zamiast zastosowanego przez organy nadzoru budowlanego obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tj. postępowania z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.

Sąd stwierdza, że dokonana przez organy nadzoru budowlanego kwalifikacja wykonanych samowolnie robót budowlanych, jest prawidłowa. Zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b., pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Stosownie zaś do art. 3 pkt 7 P.b. , pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

O ile zatem pojęcie budowy związane jest z powstaniem nowego obiektu budowlanego czy też z powstaniem nowej struktury budowlanej, o tyle na skutek dokonanej przebudowy nie powstają nowe elementy budowlane. Zakwalifikowanie robót budowlanych do kategorii jednego z tych pojęć, które powinno być dokonywane każdorazowo na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy, powoduje odmienne konsekwencje prawne.

Przebudową będą zasadniczo takie roboty budowlane, które nie zmieniają bryły istniejącego obiektu budowlanego, nie tworzą nowej struktury budowlanej. Rozbudowa lub nadbudowa z kolei polega na zmianie, powiększeniu tej bryły. Polega ona na większej ingerencji w istniejący obiekt budowlany, prowadzącej do zmiany jego granic lub parametrów, a nie tylko do wymiany niektórych spośród jego elementów.

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały wykonane w sprawie roboty budowlane jako przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego. Z ustaleń faktycznych wynika bowiem, że w ramach przebudowy i nadbudowy budynku w pierwszym etapie samowolnie wykonanych robót zamurowano ścianę w miejscu drewnianej bramy wjazdowej do części gospodarczej, przebudowano tą część obiektu w taki sposób, że z części gospodarczej powstała część mieszkalna, dokonano nadbudowy, wykonano klatkę schodową, której wcześniej nie było, prowadzącą do pomieszczeń mieszkalnych wykonanych w poziomie poddasza i wykonano nowy dach nad całym budynkiem. Wymaga podkreślenia, że jeżeli zmiana konstrukcji zadaszenia istniejącego budynku spowoduje zmianę wysokości, albo tylko kubatury, to nie można wykonanych robót traktować jako przebudowy istniejącego budynku, ale należy je zakwalifikować jako nadbudowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2009 r. II OSK 1929/07; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ramach oględzin na działce inwestora w dniach 18 stycznia 2023r. oraz 28 sierpnia 2023 r. organ przesłuchał strony i świadków obecnych w trakcie oględzin oraz włączył do materiału dowodowego sprawy, zdjęcia przedmiotowej zabudowy zrobione w 1998r. W wyniku tych czynności ustalił stan budynków: mieszalnego i gospodarczego, które następnie - w ramach samowoli budowlanej, będącej przedmiotem niniejszej sprawy - zostały przebudowane, stając się jednym budynkiem mieszkalnym. W tym stanie faktycznym zasadny jest wniosek, że inwestor nie wzniósł nowego obiektu od podstaw, ale przebudował wczesnej istniejące budynki: gospodarczy i mieszkalny, czyniąc z nich jedną zwartą powierzchnię mieszkalną. Wbrew zarzutom skargi nie można powyższym ustaleniom odmówić wiarygodności, ani żądać od organu prowadzenia ponownych czy uzupełniających ustaleń dowodowych. Strony, zawiadomione o zaplanowanych w ramach postępowania czynnościach dowodowych, miały możliwość w nich uczestniczyć i składać oświadczenia oraz kolejne wnioski dowodowe tj. miały wpływ na ustalenia dowodowe w sprawie. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 15, art. 77 i art. 80 K.p.a uznać należy wobec tego za bezzasadne.

Odnosząc się do przedmiotu sporu należy podkreślić, że niewątpliwie sytuacja, w której dany samodzielny obiekt budowlany został wybudowany bez stosowanego pozwolenia kwalifikuje się do wszczęcia procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 P.b. Natomiast w sytuacji, gdy inwestor prowadził roboty budowlane, które polegały na rozbudowie lub nadbudowie istniejącego legalnie obiektu budowlanego, wybór trybu postępowania, tj. postępowania legalizacyjnego określonego art. 48 P.b. lub postępowania naprawczego objętego art. 50-51 P.b. wymaga ustalenia, czy ewentualna rozbiórka nielegalnie wykonanych robót budowlanych nie uniemożliwi dalszego korzystania z legalnie wybudowanej części obiektu budowlanego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że w przypadku dokonania rozbudowy lub nadbudowy w taki sposób, że ewentualna rozbiórka rozbudowanej lub nadbudowanej części obiektu budowlanego umożliwi korzystanie z istniejącego legalnie obiektu budowlanego i nie wymaga nałożenia obowiązku wykonania dodatkowych robót budowlanych to wówczas znajduje zastosowanie tryb postępowania legalizacyjnego objęty art. 48 P.b. Natomiast w przypadku rozbudowy istniejącego budynku w ten sposób, że ta rozbudowa staje się integralną częścią dotychczasowego obiektu budowlanego i jest połączona jest z nim w taki sposób, że rozbiórka dobudowanej części nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części, to brak jest podstaw do zastosowania art. 48 P.b. Wówczas znajdzie zastosowanie tryb wymieniony w art. 50 i art. 51 P.b. (wyroki NSA z dnia 6 czerwca 2018 r., II OSK 1676/16; z dnia 20 września 2017 r. II OSK 3089/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W takiej sytuacji organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że postępowanie prowadzone powinno być w trybie art. 50-51 P.b.

W niniejszej sprawie efekt robót budowlanych, wymagających niewątpliwie pozwolenia na budowę, a wykonanych bez jego uzyskania, nie może być usunięty bez ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Nadbudowana i rozbudowana część nie może zostać rozebrana bez ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego, który wraz z wymienionym dachem i jego pokryciem, spornym podwyższeniem ścian oraz wykonanym gankiem i dachem nad nim stanowi integralną całość. Rozbiórka nadbudowy wiązała by się z likwidacją konstrukcji dachowej oraz docelowo pokrycia dachowego, co z kolei wyklucza możliwość użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem oraz utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 P.b.).

Powyższy obowiązek ciąży na właścicielu obiektu, a jego zaniechanie może stanowić podstawę chociażby do zainicjowania postępowania administracyjnego na podstawie art. 66 ust. 1 P.b.

Innymi słowy, nie jest racjonalne wydanie nakazu rozbiórki nadbudowy obiektu w sytuacji, gdy wykonanie takiego obowiązku może skutkować zaistnieniem stanu faktycznego określonego procedurą naprawczą z art. 66 P.b.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie, na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że objęte tą procedurą obiekty budowlane zostały wybudowane na legalnie istniejącym obiekcie, to zastosowanie trybu z art. 50-51 P.b. było zasadne. Jako niezasadny należało wobec tego ocenić zarzut naruszenia tych przepisów oraz przepisu art. 48 ust. 1 i 4 P.b.

Na marginesie sprawy należy odnieść się do, zawartej w treści skargi, sugestii że na chwilę obecną nie ma potrzeby wydawania decyzji w zakresie rozbiórki obiektu budowlanego, a wystarczy poprzestać jedynie na przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej obejmującej, nie tyle obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w ramach samowoli, ale możliwość jego zalegalizowania za odpowiednią opłatą legalizacyjną. Podkreślenia wymaga bowiem, że procedura z art. 48 P.b. stanowi pewną całość. Nie tylko umożliwia legalizację obiektu budowlanego, ale też, w razie niedopełnienia przez stronę postępowania warunków owej legalizacji, wywołuje skutek w postaci nakazu rozbiórki. Skoro orzeczenia o nakazie rozbiórki nie można wydać w stosunku do opisanej wyżej nieruchomości – postępowania art. 48 P.b nie wszczyna się.

Prawidłowe było zatem orzeczenie organu odwoławczego o obowiązku wykonania ściany oddzielenia pożarowego z uwagi na fakt, że przedmiotowa samowola budowlana została wzniesiona w granicy działki. Wykonanie ściany oddzielenia pożarowego uznano bowiem za element konieczny, dla zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego sąsiadujących budynków.

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, a także niestwierdzenia innych podstaw, pociągających za sobą konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.