Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 493/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2022 r. nr KOC/5669/Op/22 w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania S. M., decyzją z 13 grudnia 2022 r. nr KOC/5669/Op/22 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z 23 sierpnia 2022 r. nr [...] o zmianie decyzji Prezydenta [...] z 15 kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie odpłatności S. M. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. ustalającą opłatę od dnia zamieszkania, tj. 2 sierpnia 2022 r. w wysokości 1752,02 zł miesięcznie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Prezydent [...] decyzją z 15 kwietnia 2019 r. ustalił zobowiązanie S. M. do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej od dnia zamieszkania w wysokości 1433,80 zł.

Prezydent [...] decyzją z 23 sierpnia 2022 r. zmienił decyzję z 15 kwietnia 2019 r. w ten sposób, że ustalił S. M. opłatę od dnia zamieszkania, tj. 2 sierpnia 2022 r. w wysokości 1752,02 zł miesięcznie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że sytuacja materialna mieszkańca uległa zmianie, co spowodowało konieczność zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. Ww. decyzja została odebrana 29 sierpnia 2022 r.

12 września 2022 r. S. M. nadał odwołanie od ww. decyzji. Skarżący wskazał na błędne ustalenie dochodu przez organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 13 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z 23 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2268) – dalej zwanej "ustawą". Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Według art. 60 ust. 2 ustawy średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca: 1) w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym ustala wójt, burmistrz, prezydent miasta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do 31 marca każdego roku: 2) w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do 31 marca każdego roku: 3) w regionalnym domu pomocy społecznej - ustala marszałek województwa i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do 31 marca każdego roku.

Według art. 61 ust. 1 ustawy obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Natomiast art. 61 ust. 2 ustawy stanowi, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust, 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 %o tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Kolegium ustaliło, że skarżący przebywa w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w W. w związku z czym ponosi część opłaty, a część Miasto [...]. W wyniku zmiany wysokości świadczenia rentowego oraz w związku z otrzymanym wynagrodzeniem z tytułu zatrudnienia dochód skarżącego uległ zmianie.

Jak ustalił organ I instancji dochód ten w lipcu 2022 r. wyniósł 2502,88 zł, a składał się ze świadczenia z ZUS (po potraceniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz kwoty zaliczki na podatek) w wysokości 1158,05 zł, zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 215,84 zł oraz 50% wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w wysokości 1128,99 zł. W efekcie tego organ I instancji uznał, że zachodzą przesłanki do zmiany wysokości ponoszonych przez skarżącego opłat za pobyt w domu pomocy społecznej.

Kolegium podało, że zmiana wysokości otrzymywanych dochodów obligowała organ do wydania odpowiedniej decyzji zmieniającej wysokość ponoszonej opłaty.

Z wydruku potwierdzenia otrzymanego przelewu wynika, że wynagrodzenie za lipiec 2022 r. skarżący otrzymał 9 sierpnia 2022 r.

Zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Decyzja zmieniająca, oparta o powołany przepis, pozostaje w związku z zaistnieniem określonych przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych, co wpływa na jej temporalną skuteczność (wyrok NSA z 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 410/21, wyrok NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1406/19, wyrok NSA z 12 października 2016 r. sygn. akt I OSK 855/16).

Zdaniem organu zmiana sytuacji dochodowej pensjonariusza domu pomocy społecznej, mająca wpływ na wysokość uzyskiwanego dochodu, winna być zatem uwzględniona od momentu jej wystąpienia (tak, np. wyrok NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1406/19, wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 326/19). Art. 106 ust. 5 ustawy stanowi podstawę do zmiany decyzji pierwotnie ustalającej odpłatność za pobyt w DPS, jeżeli nastąpiła zmiana stanu faktycznego, w tym kręgu osób zobowiązanych, jak i wysokości ich dochodu, czy tez kosztów średniego miesięcznego utrzymania pensjonariusza. Nowe okoliczności istotne dla ustalenia odpłatności powodują więc konieczność ponownego jej konkretyzowania w formie decyzji, a podstawę ku temu stanowi art. 106 ust. 5 ustawy (wyrok NSA z 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2835/20).

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 13 grudnia 2022 r. S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z 23 sierpnia 2022 r. i nakazanie przeprowadzenia postępowania o ustalenie odpłatności za pobyt w DPS [...] w W. przez organ I instancji ponownie od 1 sierpnia 2022 r. uwzględniając tylko dochody osiągnięte w lipcu 2022 r. czyli w miesiącu poprzedzającym wniosek (sierpień 2022 r.) oraz miesiącu poprzedzającym wywiad środowiskowy (sierpień 2022 r.). W uzasadnieniu podał, że po tym jak zamieszkał w DPS [...] w W. 2 sierpnia 2022 r., w miesiącu sierpniu 2022 r. poprosił pracownika socjalnego tego Domu o to, aby WCPR w W. w imieniu Prezydenta [...] przeprowadził ze skarżącym wywiad środowiskowy i zmienił decyzję o jego odpłatności za pobyt w DPS [...], gdyż przychód (dochód) skarżącego od 1 lipca 2022 r. jest znacząco mniejszy niż kwota przyjęta do obliczenia odpłatności za DPS w roku 2019.

Skarżący podał, że poprosił, aby przeprowadzono z nim wywiad środowiskowy w sierpniu 2022 r. i w jego wyniku, na podstawie jego dochodu ujawnionego w wywiadzie środowiskowym, obniżono odpłatność w lipcu 2022 r., tj. w miesiącu poprzedzającym wywiad środowiskowy, a także poprzedzającym wniosek o zmianę kwoty odpłatności.

Skarżący podał, że na jego dochody składała się tylko renta, którą poprawnie obliczono w kwocie 1158,05 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł. Tak więc uważa, że powinien mieć odpłatność obliczoną jako 70% dochodów z miesiąca poprzedzającego wniosek - 961,72 zł.

Skarżący podał, że pracownik zapytał go o wynagrodzenie z tytułu pracy. Skarżący oświadczył na piśmie, że pracuje na podstawie umowy o pracę od 1 lipca 2022 r. i wynagrodzenie za lipiec 2022 r. miał wypłacone dopiero w sierpniu 2022 r. na co przedłożył dowód w postaci potwierdzenia przelewu bankowego. Pracownik spytał co z wynagrodzeniem za czerwiec 2022 r. z tytułu poprzedniej umowy o pracę do końca czerwca 2022 r. na co skarżący oświadczył, że wynagrodzenie z tytułu pracy za czerwiec pracodawca wypłacił mu w czerwcu 2022 r. na okoliczność czego złożył także pisemne oświadczenie oraz przedłożył wydruk przelewu bankowego.

Jako że od 1 lipca 2022 r. jedynymi dochodami skarżącego była renta oraz zasiłek pielęgnacyjny Prezydent [...] powinien ustalić odpłatność skarżącego na 70% tych dochodów od 1 sierpnia 2022 r. czyli od miesiąca poprzedzającego jego wniosek do pracownika socjalnego o zmianę decyzji o odpłatności na miesiąc przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, tj. sierpień 2022 r.

Prezydent [...] wiedział że od 1 sierpnia 2022 r. skarżący ma dodatkowo dochody z tytułu wynagrodzenia, bo został przez skarżącego poinformowany o tym w pisemnych oświadczeniach. Prezydent [...] mógł we wrześniu 2022 r. ponownie przeprowadzić wywiad środowiskowy z urzędu wiedząc że dochody skarżącego od 1 sierpnia 2022 r. są wyższe i ustalić odpłatność od 1 września 2022 r. już od wyższej kwoty zawierającej wynagrodzenie skarżącego z tytułu pracy, które zwiększyło jego dochody, ale dopiero od 1 sierpnia 2022 r., ale tego nie uczynił.

S. M. oświadczył, że nie wie dlaczego ma płacić za DPS od 1 sierpnia 2022 r. od kwoty dochodu, której to kwoty nie osiągnął w lipcu 2022 r., tj. miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku oraz przeprowadzenie na jego podstawie wywiadu środowiskowego.

Zdaniem skarżącego Prezydent [...] powinien wydać decyzję o odpłatności za DPS od 1 sierpnia 2022 r. na kwotę 961,72 zł, natomiast jak dochody skarżącego uległy zwiększeniu o dochody z tytułu wynagrodzenia to mógł miesiąc później przeprowadzić z urzędu wywiad środowiskowy we wrześniu 2022 r. i ustalić ponownie nową wyższą opłatę o odpłatności za DPS uwzględniającą dochody skarżącego z tytułu wynagrodzenia wypłacone w sierpniu 2022 r. i ustalić ponownie wyższą odpłatność za DPS od 1 września 2022 r. Skarżący podał, że złożył oświadczenie o nowych dochodach osiągniętych w sierpniu 2022 r., które Prezydent mógł uwzględnić zmieniając decyzję o odpłatności za wrzesień 2022 r. na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego we wrześniu 2022 r. na podstawie dochodów z sierpnia 2022 r.

Skarżący nie rozumie jak została policzona podstawa dochodowa od której została policzona jego odpłatność. Mianowicie renta i zasiłek pielęgnacyjny zostały policzone z lipca, gdyż w momencie wydania decyzji 23 sierpnia 2022 r. jeszcze dochodu z tytułu renty i zasiłku pielęgnacyjnego w sierpniu skarżący nie osiągnął. Natomiast dochód z wynagrodzenia został policzony ten osiągnięty w sierpniu. Organ więc rentę i zasiłek pielęgnacyjny policzył lipcowy, natomiast wynagrodzenie z tytułu pracy sierpniowe. To jest niedopuszczalne, gdyż skarżący powinien mieć policzone dochody tylko z miesiąca poprzedzającego wniosek o ustalenie nowej odpłatności na podstawie dochodów poprzedzających miesiąc wniosku czyli na podstawie dochodów z lipca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie spór pomiędzy S. M., a SKO w Warszawie koncentruje się na tym w jaki sposób należało wyliczyć dochód skarżącego, który miał znaczenie przy ustalaniu jego odpłatności za pobyt w DPS [...] w W.

Trafnie wskazało Kolegium, że na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy decyzję administracyjną zmienia się (obligatoryjnie) na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku m.in. zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony.

Przy czym zgodnie z art. 106 ust. 3b ustawy zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Według art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1255), i pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1858), w art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach md uranu i batalionach budowlanych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1774), w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 2021 r. poz. 1818), w art. 10a ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1820) oraz w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162 i 1981); 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz.U. z 2019 r. poz. 1598); 9) świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz.U. poz. 2529); 10) nagrody specjalnej Prezesa Rady Ministrów przyznawanej na podstawie art. 31a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2021 r. poz. 178, 1192 i 1535); 11) pomocy finansowej przyznawanej repatriantom, o której mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1472); 12) środków finansowych przyznawanych w ramach działań podejmowanych przez organy publiczne, mających na celu poprawę jakości powietrza lub ochronę środowiska naturalnego; 13) zwrotu kosztów, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082); 14) rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz.U. poz. 2270); 15) dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2021 r. poz. 75, 952, 1901 i 2270); 16) kwotę dodatku energetycznego, o którym mowa w art. 5c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2021 r. poz. 716, ze zm.); 17) kwotę dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1); 18) kwoty dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. poz. 1692); 19) kwotę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, o którym mowa w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. poz. 1967); 20) kwoty dodatku elektrycznego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. poz. 2127).

Stosownie do art. 8 ust. 4a ustawy w przypadku dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 i 4 m.in. na potrzeby ustalenia opłaty wnoszonej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2, w dochodzie osoby lub rodziny nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz.U. z 2021 r. poz. 1842).

Według art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy pełnoletni mieszkaniec domu jest zobowiązany do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości nie większej niż 70% swojego dochodu.

Art. 61 ust. 4 ustawy przewiduje, że dochód mieszkańca domu podejmującego pracę ze wskazań terapeutyczno-rehabilitacyjnych lub uczestniczącego w warsztatach terapii zajęciowej, stanowiący podstawę naliczania opłaty zmniejsza się o 50% kwoty otrzymywanej z tytułu wynagrodzenia za tę pracę lub o kwotę odpowiadającą wysokości kieszonkowego wypłacanego z tytułu uczestnictwa w tych warsztatach.

W ocenie Sądu, mając na uwadze zaprezentowany wyżej stan prawny, trzeba przyjąć, że decyzja Prezydenta [...] z 23 sierpnia 2022 r. jest prawidłowa i dlatego zasadnie decyzję tę zaakceptowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.

Dla niniejszej sprawy znaczenie miał dochód (netto) S. M. z miesiąca poprzedzającego wszczęcie z urzędu postępowania o ustalenie odpłatności skarżącego za pobyt w DPS [...] w W. w związku ze zmianą dochodu mieszkańca domu. Zawiadomienie z 11 sierpnia 2022 r. o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie S. M. odebrał 16 sierpnia 2022 r.

To, że skarżący wykonał obowiązek z art. 109 ustawy i poinformował Prezydenta [...] o zmianie sytuacji dochodowej nie świadczy o tym, że postępowanie o ustalenie odpłatności za pobyt w DPS [...] w W. zostało wszczęte na wniosek skarżącego. Z akt sprawy wynika, że postępowanie to organ wszczął z urzędu, a datą wszczęcia tego postępowania z urzędu, zgodnie z art. 61 § 1 i 4 kpa w zw. z art. 14 ustawy, było zawiadomienie o tym strony 16 sierpnia 2022 r. Dlatego w niniejszej sprawie znaczenie miał dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego wszczęcie postępowania administracyjnego, a więc z lipca 2022 r. wg stosowanego odpowiednio art. 8 ust. 3 ustawy, gdy postępowanie wszczęto z urzędu, a nie na wniosek strony.

Z akt sprawy wynika, że w lipcu 2022 r. dochód ten (liczony do dwóch miejsc po przecinku) obejmował: 1) kwotę renty wg art. 8 ust. 3 ustawy (zaświadczenie z 27 lipca 2022 r.) - 1158,05 zł, 2) kwotę zasiłku pielęgnacyjnego wg art. 8 ust. 3 ustawy (oświadczenie skarżącego z 18 sierpnia 2022 r.) - 215,84 zł, 3) kwotę 50 % wynagrodzenia za pracę wg art. 8 ust. 3 i art. 61 ust. 4 ustawy (potwierdzenie przelewu bankowego z 10 sierpnia 2022 r., oświadczenie skarżącego 18 sierpnia 2022 r.) – 1128,98 zł (2257,97 zł x 50% = 1128,98 zł).

Łączna kwota dochodu (netto) wynosiła zatem 2502,88 zł, a 70% z tego dochodu stanowiła kwota 1752,02 zł stanowiąca opłatę skarżącego za pobyt w DPS [...] w W. (wynik końcowy podano po zaokrągleniu wg zasad określonych w § 4 ust. 6 uchwały Nr XXXVII/843/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 16 września 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze oraz zasad zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej realizowane przez m.st. Warszawę w zakresie zadań własnych gminy - Dz. Urz. Woj. Mazow. Nr 253, poz. 6856 ze zm.).

Poza sporem jest, że kwota (nowego) dochodu skarżącego za lipiec 2022 r. (2502,88 zł) w stosunku do poprzednio ustalonego (2048,28 zł) przekroczyła wartość 77,60 stanowiącą 10 % kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 776 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 106 ust. 3b ustawy), a zatem były podstawy do ustalenia nowej opłaty za pobyt mieszkańca w DPS [...] w W.

Wbrew temu co twierdzi skarżący dla niniejszej sprawy nie miało znaczenia to, że dochód skarżącego z wynagrodzenia za pracę za lipiec 2022 r. został wypłacony stronie w sierpniu 2022 r.

Według art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (odpowiednio wszczęcie postępowania z urzędu, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.

Trzeba wskazać, że art. 8 ust. 3 ustawy nie odwołuje się do dochodu (netto) rzeczywiście wypłaconego stronie w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (wszczęcie postępowania z urzędu). Wobec tego należało przyjąć, że art. 8 ust. 3 ustawy dotyczy dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (wszczęcie postępowania z urzędu) jako dochodu należnego za ten miesiąc. Organ pomocy społecznej nie ma bowiem wpływu na to jak strony umowy określą w umowie o pracę warunki wypłacania wynagrodzenia za pracę.

Zaprezentowana wyżej wykładnia art. 8 ust. 3 ustawy uwzględnia to, że stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę wiąże się z należnym pracownikowi wynagrodzeniem za pracę (art. 22 § 1 i 11 Kodeksu pracy). Wykonywanie pracy bez wynagrodzenia za pracę nie jest świadczeniem pracy na podstawie stosunku pracy nawiązanego na podstawie umowy o pracę. Koniecznym elementem umowy o pracę jest bowiem określenie warunków płacy, w tym wynagrodzenia za pracę (art. 29 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy). Skoro zatem w momencie wydawania decyzji zmieniającej (23 sierpnia 2022 r.) w przedmiocie odpłatności S. M. za pobyt w DPS [...] w W. znane było wynagrodzenie za pracę należne za lipiec 2022 r., to prawidłowo organ pomocy społecznej uwzględnił kwotę wynagrodzenia za pracę z tego miesiąca przy ustalaniu całkowitego dochodu skarżącego, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy, który był brany pod uwagę przy ustalaniu opłaty w oparciu o art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Biorąc to wszystko pod uwagę i nie dopatrując się wskazywanych w skardze naruszeń prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.