Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 929/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt. 3, art. 8,
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach Programu "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi D. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. decyzją z dnia [...] października 2014r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz 17 ust. 1 pkt 3, 6 pkt 9 i pkt 10, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust.3 i ust. 4, art. 39 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 1 i art. 115 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania G. M. od decyzji działającej z upoważnienia Burmistrza Miasta L., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] września 2014 r., Nr [...], o odmowie przyznania G. M. pomocy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w okresie od września 2014 r. do grudnia 2014 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podało, że decyzją z dnia [...] września 2014 r., Nr [...], Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 i 14 w związku z art. 7, art. 8 i art. 106 ust. 1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. /Dz.U. z 2013, poz. 182 ze zm./ oraz w związku z uchwałą nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z 2013 r., poz. 1024), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej Dz.U. z 2012 r., poz. 823/ i art. 104 i 108 Kodeku postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) orzekł o odmowie przyznania G. M. pomocy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w okresie od września 2014 r. do grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 7 sierpnia 2014 r. G. M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku okresowego. Jednakże w trakcie rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 stycznia 2014 r. wniósł również o wsparcie w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności na okres od września 2014 r. do grudnia 2014 r. w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Żądanie w formie pomocy pieniężnej uzasadnił brakiem gorących posiłków w soboty, niedziele i dni świąteczne oraz częstymi wyjazdami poza miejsce zamieszkania, co uniemożliwia mu korzystanie z gorącego posiłku. Organ pierwszej instancji wskazał, że na dochód G. M. w lipcu 2014 r. składał się dodatek mieszkaniowy w wysokości 143,48 zł. Natomiast kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Wyjaśnił, iż według ustaleń wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, pomoc w ramach tego programu udzielana jest osobom spełniającym warunki wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium przewidzianego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Podał, że w ramach tego programu można udzielić pomocy w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Organ pierwszej instancji stwierdził, że G. M. spełnia warunki do pomocy w ramach wymienionego programu. Po czym wyjaśnił, iż zadanie gminy o charakterze obowiązkowym w przedmiocie zapewnienia posiłku, jak wynika z art. 17 ustawy o pomocy społecznej, realizowane jest poprzez zapewnienie osobom dorosłym gorącego posiłku w postaci zupy, a nie w formie pomocy pieniężnej. Podał, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. dysponuje stołówką, która zapewnia gorące posiłki dla osób korzystających z pomocy społecznej w dni robocze od poniedziałku do piątku, natomiast w piątki oraz w dni poprzedzające dni wolne od pracy i dni świąteczne pomoc w formie zupy uzupełniana jest dodatkiem w celu zabezpieczenia żywności w dni wolne. Wskazał, że Gmina Miejska L. wymieniony obowiązek realizuje w postaci zapewnienia posiłku, jak o tym stanowi właśnie art. 17 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, iż według stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanego w wyroku z dnia 2 lutego 2014 r., sygn. I OSK 617/13, pomoc w formie świadczenia pieniężnego lub rzeczowego jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie takiej pomocy byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Oznacza to, że pomoc społeczna w pierwszej kolejności musi zapewnić świadczenia w formie posiłku. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji uznał, że G. M. ma możliwości uzyskania pomocy w formie gorącego posiłku, bowiem jego sytuacja osobista nie jest na tyle nie typowa, by wymagała przyznania mu świadczenia pieniężnego zamiast posiłku.

Od wymienionej decyzji G. M. złożył odwołanie. Wskazanym odwołaniem G. M. odwołał się-również od decyzji organu pierwszej instancji Nr [...] i [...]. Wniósł o uchylenie wymienionych decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa art. 7, art. 77

§ 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia oraz w związku z uchybieniami w prawidłowym zastosowaniu art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 i art. 38 ustawy o pomocy społecznej i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r.

w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 ze zm.). Ponadto podniósł, że organ pierwszej instancji poświadcza nieprawdę w dokumentach i przekracza swoje uprawnienia, czym narusza art. 225 § 1 kpa.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje:

G. M. w dniu 7 sierpnia 2014 r. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w L. wniosek o przyznanie mu zasiłku okresowego do 31 grudnia 2014 r. w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z przeznaczeniem na częściowe zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, w szczególności na: zakup żywności, środków higienicznych i sanitarnych, opłat zaległych i bieżących z tytułu czynszu, energii elektrycznej i gazu.

Z rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 sierpnia 2014 r. wynika, że G. M., lat [...], jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie podejmuje prac dorywczych. Jest osobą samotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w lokalu składającym się z pokoju i kuchni. Leczy się z powodu schorzeń kardiologicznych. Legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Fakt ten potwierdza znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w dniu [...] lipca 2009 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. zaliczające G. M. do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe. Wydatki jego stanowią: czynsz w kwocie 280,79 zł, z czego 143,48 zł pokrywa dodatek mieszkaniowy, opłata za gaz w kwocie 39,79 zł z terminem płatności do dnia 15 września 2014 r. i w kwocie 39,79 zł z terminem płatności do dnia 15 lipca 2014 r., nie zapłacona. Z wywiadu tego wynika, że G. M. oczekuje pomocy w formie zasiłku okresowego. Z wywiadu rodzinnego wynika również, iż G. M. nie wyraża zgody na pomoc w formie bezpłatnego gorącego posiłku w ramach programu państwa w zakresie dożywiania, natomiast oczekuje pomocy finansowej od września 2014 r. do grudnia 2014 r. w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" - ustawa z dnia 25 grudnia 2005 r. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] sierpnia 2014 r. został zawarty z nim kontrakt w przedmiocie złożenia wniosku o dodatek energetyczny. Ponadto realizując ustalenia kontraktu z dnia [...] lipca 2014 r., złożył on w dniu 14 sierpnia 2014 r. w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W lipcu 2014 r. dochód jego stanowił dodatek mieszkaniowy w kwocie 143,48 zł, przyznany na podstawie decyzji Burmistrza Miasta L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. na okres od 1 lipca 2014r. do 31 grudnia 2014 r. Z materiałów sprawy wynika również, iż organ pomocy społecznej decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014r. przyznał G. M. w sierpniu 2014 r. zasiłek celowy w kwocie 100,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie opłat za gaz, energię elektryczną, zaś decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., przyznał mu zasiłek okresowy w sierpniu 2014r. w wysokości po 199,26 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, środków higienicznych i sanitarnych. Odwołanie o tych decyzji zostanie rozpoznane przez organ odwoławczy w odrębnych decyzjach.

Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn.zm.), zwanej dalej ustawą, które precyzyjnie określają warunki przyznawania pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osoby samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Natomiast według tegoż art. 6 pkt 10 ustawy określenie osoba samotnie gospodarująca oznacza osobę prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na mocy § 1 pkt 1 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej nie może przekraczać 542,00 zł.

W świetle powyższego organ II instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący spełnia przesłanki do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej. Jest osobą niepracującą, lecz zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. bez prawa do zasiłku, nieposiadającą świadczeń emerytalnych lub rentowych, legitymującą się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, leczącą się kardiologicznie, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego miesięczny dochód to dodatek mieszkaniowy w kwocie 143,48 zł.

Skarżący swoje żądania w przedmiocie pomocy w formie świadczenia pieniężnego zamiast posiłku wywodzi z ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z 2005 r., Nr 267, poz. 2259 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 25, poz. 186 ze zm.).

Odnosząc się zatem do tego żądania organ odwoławczy wyjaśnił, iż w latach poprzednich zagadnienia dotyczące wsparcia przez państwo gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania regulowane były ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z 2005 r., Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Ustawa ta ustanowiła program wieloletni "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" realizowany w latach 2006-2013 (art. 1 ust. 1 i 2 ustawy). Jako akt prawa powszechnie obowiązującego ustawa ta stanowiła samodzielną podstawę materialnoprawną przyznawania świadczeń z niej wynikających i ustanawiała własne kryteria ich przyznawania, w szczególności wskazując, iż pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Przedstawione unormowania ustawowe były rozwinięte w postanowieniach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 ze zm.). Stosownie do postanowień § 6 tego rozporządzenia, wskazanego przez skarżącego w złożonym odwołaniu, pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, w tym dla dzieci i młodzieży w placówkach, o których mowa w § 66 ust. 1 § 63 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 z dnia 12 maja 2011r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 52 109, poz. 467 i Nr 212, poz. 1767 631), a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, była przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Była to sytuacja zasadniczo odmienna prawnie od istniejącej obecnie, gdzie podstawą materialnoprawną przyznania świadczenia z pomocy społecznej w zakresie dożywiania są wyłącznie przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, bowiem przywoływana w podstawie prawnej skarżonej decyzji uchwała Rady Ministrów Nr 221 z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (MP. z 2013 r., poz. 1024), nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem jak stanowi art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), a nadto źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły są akty prawa miejscowego (ust. 2).

Odnosząc się zatem do charakteru prawnego uchwały Rady Ministrów Nr 221 z dnia 10 grudnia 2013 r. wskazać należy, iż w związku z tym, iż uchwała nie stanowi aktu prawa powszechnie obowiązującego nie może ona modyfikować treści norm prawnych wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym w szczególności ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i wydanego na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Wskazać również trzeba, iż jak wynika z art. 115 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych z zakresu pomocy społecznej. W myśl ust. 2 wymienionego art. 15 środki przeznaczone na dotacje pochodzić mogą między innymi z programów rządowych. Takim programem przyjętym przez Radę Ministrów na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) jest między innymi przyjęty uchwałą z dnia 10 grudnia 2013 r. wieloletni program wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020. Skutek prawny przyjęcia przez Radę Ministrów wyżej wymienionej uchwały polega jedynie na zagwarantowaniu gminom, do zadań własnych których należą między innymi sprawy pomocy społecznej (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 18 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 584 ze zm.), wsparcia finansowego ze strony państwa w wykonywaniu tych zadań w zakresie dożywiania osób objętych pomocą społeczną. Postanowienia uchwały Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. oznaczają zatem jedynie, iż to gmina realizując własne zadania pomocy społecznej w zakresie dożywiania ma zagwarantowaną pomoc finansową państwa, przy czym pomoc ta stanowiąca dotację na realizację działań przewidzianych Programem ograniczona jest do dofinansowania wsparcia udzielanego osobom spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić należy, iż w przypadku niepodjęcia przez radę gminy uchwały o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej na obszarze danej gminy obowiązywać będzie w dalszym ciągu kryterium dochodowe wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, to jest aktualnie z wydanego na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Przy czym zauważyć należy, iż powyższe rozważania dotyczącą wyłącznie stanu prawnego istniejącego od 1 stycznia 2014 r.

Skoro zatem obowiązkiem organu pomocy społecznej jest zapewnienie minimum ludzkiego bytowania m.in. w drodze zapewnienia posiłku i obowiązek ten przez organ pierwszej instancji realizowany jest tylko w takiej właśnie formie w stołówce będącej w dyspozycji organu, to organ odwoławczy nie może nakazać zrealizowania świadczenia w formie -wnioskowanej przez skarżącego. W tej sytuacji skarżący może wnioskować o pomoc pieniężną na zakup żywności w formie zasiłku celowego uregulowanego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca. Zarzucił jej rażące naruszenie obowiązujących przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik spraw w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i innych k.p.a. w związku z art.:

1) art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4 i 38 ustawy o pomocy społecznej "poprzez uporczywe przyjęcie i stosowanie jednolitej dla wszystkich beneficjentów zasady przyznawania 50% zasiłku wyznaczonego według zasad art. 38 ustawy o pomocy społecznej

z absurdalnym w istocie poświadczającym nieprawdę ustanawianiu decyzji w przedmiocie przyznawania zasiłków okresowych;

2) naruszenie art. 2 ust. 1-4 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – poprzez stałe – błędne i dowolne przyznawanie zasiłku celowego, w oparciu o kryteria i wysokość świadczenia dotyczące różnicy między kryterium dochodowym a dochodem rodziny, gdy w tym przypadku sprawa dotyczy osoby samotnie gospodarującej;

3) naruszenia celowego przepisów obowiązującego prawa w zakresie o ustanowienie programu wieloletniego "Pom. Państw. w zakresie dożywiania w tym normy określonej" w § 96 R. Ministrów z 7 lipca 2006 r. poprzez nieprzyznawanie ekwiwalentu pieniężnego za niemożność spożywania gorącego posiłku – a powodowanie przebywania wnioskodawcy w godzinach wydawania posiłków na terenie L. oraz z wielu innych powodów np. uczestniczenia w kursach itp. – co jest dostatecznie uzasadniającym argumentem do przyznania ryczałtu. Nadto istnieją również inne argumenty".

Skarżący stwierdził też, że podtrzymuje zarzuty ujęte w odwołaniu oraz innych pismach w kwestiach, co do których wydawano całkowicie sprzeczne i absurdalnie uzasadnione decyzje – szczególnie decyzje organu odwoławczego.

W związku z powyższym zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, wówczas to Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - może w zależności, od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

Kontrola Sądu oparta na wskazanych wyżej przepisach nie daje podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji narusza prawo.

Podstawę materialnoprawną do rozpoznania skargi stanowi ustawa z dnia

12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.).

Skarżący wniósł o rozpoznanie jego wniosku z dnia 7 sierpnia 2014 r. w którym była zawarta prośba o przyznanie środków pieniężnych na zakup żywności w ramach programu wieloletniego " Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ( Dz. U. Nr 27, poz. 2259 ze zm.). Wskazał, że powyższa ustawa daje mu podstawę do sformułowania takiego wniosku. Przy tym jednoznacznie stwierdził, że nie godzi się na udzielenie mu pomocy w formie gorącego posiłku.

Powołana przez skarżącego ustawa z dnia 29 grudnia 2008 r. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jak wynika z art. 1 ust. 2 powyższego aktu - program wieloletni "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" był realizowany w latach 2006-2013 r.; w oparciu o art. 15 tejże ustawy. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określiła sposób realizacji powyższego programu.

Wnioskodawca w skardze odwołuje się do powyższych przepisów, choć wniosek zainteresowanego został złożony, jak wcześniej podano, w sierpniu 2014 r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy między innymi udzielenie schronienia, zapewnienie posiłku oraz niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym.

Zatem wobec nieobowiązywania ustawy, na którą powołuje się skarżący organy właściwe zinterpretowały wniosek uznając, że żądanie skarżącego dotyczy obowiązku określonego w powołanym wyżej art. 17 ust. 1 pkt 3.

Wniosek skarżącego z dnia 7 sierpnia 2014r. w przedmiocie udzielenia świadczenia pieniężnego między innymi na zakup żywności, został rozpoznany w innym postępowaniu.

Odmowa realizacji wniosku zainteresowanego – przyznania prawa do gorącego posiłku poprzez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego, w ocenie Sądu, w świetle prawnego stanu faktycznego, jest uzasadniona. Po pierwsze gmina realizując wskazane w ustawie (art. 17 ust. 1 pkt 3) zobowiązanie prowadzi stołówki, z której osoby zainteresowane taką formą pomocy mogą korzystać. Na ten cel ma przeznaczone odpowiednie środki pieniężne. Po drugie wskazany przepis nie przewiduje możliwości wypłacenia ekwiwalentu. Wreszcie gdyby nawet uznać, że w wyjątkowych sytuacjach jest to uzasadnione czy konieczne to w niniejszej sprawie w dacie wydawania zaskarżonych decyzji takie okoliczności nie zostały przedstawione.

W skardze od wymienionych wyżej decyzji skarżący podtrzymuje swój wniosek o wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego zamiast gorącego posiłku i wyjaśnia, że nie może z niego skorzystać gdyż w godzinach wydawania posiłku nie przebywa na terenie L. Mówi również, iż z innych powodów nie może korzystać z takiej formy pomocy - na przykład z powodu uczestnictwa w kursach itp. Nadto istnieją również inne argumenty (których nie przedstawia).

Wskazane argumenty w ocenie Sądu nie dają podstawy do uwzględnienia wniosku.

Należy bowiem zauważyć iż, skarżący jest osobą bezrobotną i jak stwierdził podczas wywiadu środowiskowego w dniu 12 sierpnia 2014 r. nawet nie pracuje dorywczo. Tym samym, niewiarygodnie brzmi wyjaśnienie codziennej nieobecności w L. zwłaszcza, że posiłki są wydawane w pewnym przedziale czasowym. Po drugie brak jest jakichkolwiek danych aby skarżący odbywał szkolenie, kursy, które uniemożliwiają zjedzenie posiłku. W każdym razie takiej okoliczności nie uprawdopodobnił.

Dopiero na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. wnioskodawca przedłożył zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że powinien stosować niskotłuszczową dietę oraz zestaw dań ze stołówki (w której są wydawane ciepłe posiłki), które nie odpowiadają zalecanemu przez lekarza sposobowi odżywiania.

Odnosząc się do powyższych dokumentów należy przede wszystkim zauważyć, że po pierwsze takie zaświadczenie nie zostało złożone w dacie rozpoznania wniosku przez organy, ponadto, Sąd nie może, gdyż nie ma takich wiadomości stwierdzić, że stołówki prowadzone przez gminę nie uwzględniają również potrzeby osób będących na diecie i nie posiadają drugiego zestawu dań.

Sąd w tym miejscu zauważa także, że w toku postępowania skarżący zarzucił, że w dni świąteczne nie ma ciepłego posiłku i ten fakt stanowił uzasadnienie na wniosek wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.

Reasumując Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawił żadnego istotnego argumentu na swój wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego zamiast ciepłego posiłku. W tych okolicznościach decyzje obu organów w tym przedmiocie są właściwe.

Dodatkowo należy zauważyć, iż w związku z programem "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 są wyasygnowane odpowiednie środki na jego realizację. Wyasygnowanie środków pieniężnych na posiłki może być zaś realizowane, w ocenie Sądu, na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej jako zasiłek celowy.

Wymieniony wyżej program jest realizowany w związku z uchwałą Nr 22 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywienia " Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (MP. 2013, poz. 1024).

W załączniku do powyższej uchwały w pkt V. 1 pkt 3 stwierdzono, że ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca

2012 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150 % kryterium, o którym mowa w art. 8 w/w ustawy. Ze środków przeznaczonych gminom z Programu udziela się wsparcia w szczególności: (...) 3 ) osobom i rodzinom znajdującymi się w sytuacjach wymienionych w ustawie z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym (...) w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

Sąd w tym miejscu stwierdza, że podziela stanowisko organu II instancji, że wspomniana uchwała w myśl art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa jej ranga w porządku prawnym nie daje podstaw do zmiany powszechnie obowiązującego prawa – w tym ustawy o pomocy społecznej. Szersze rozważania w tym podmiocie na potrzeby niniejszego postępowania są niecelowe, gdyż skarżący nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej.

Dodać też należy, że w dacie rozpoznania przez sąd skargi zmienił się stan faktyczny, skarżący otrzymał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z kart informacyjnych z leczenia szpitalnego (bez daty, ale z nadruku wynika, że są sporządzone w 2015r. ) wynika jakie są zalecenia odnośnie odżywiania. Dokumenty te zostały złożone przez skarżącego na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. , podobnie jak zaświadczenie lekarskie wydane w dniu 9 grudnia 2014 r.

Reasumując: organy opierając się na właściwie ustalonym stanie faktycznym wówczas istniejącym, niesporym co do zasadniczych okoliczności: bezrobocia, stopnia niepełnosprawności, wysokości dochodu, należycie go oceniły i wydały właściwą decyzję.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 7, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wcześniej już stwierdzono wobec nieobowiązywania w dacie wydawania zaskarżonych decyzji ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. program wieloletni "Pomoc państwa w zakresie dożywienia" w latach 2006-2013 i przepisów na jej podstawie wydanych nie można uznać, że organ naruszył prawo niestosując wyżej wymienionych przepisów.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.