Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 456/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 139
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi A. sp. j. z siedzibą S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 lutego 2023 r. znak BP.501.1625.2022.0993.ML6342859 w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 lipca 2022 r., nr [...] oraz decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 marca 2022 r. znak BP.501.1496.2021.1091.ML6.194580; II. zasądza na rzecz skarżącej A. sp. j. z siedzibą w S. od Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 lutego 2023 r., znak BP.501.1625.2022.0993.ML6322859 Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 lipca 2022 r. nakładającej A. sp. j. ul. K. [...], [...] S. karę pieniężną w wysokości 1250 (słownie: jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt) złotych. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. b, art. 7a, art. 8, art. 92a ust. 1, 3 i 7, art. 92b, 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm., dalej: "u.t.d."), lp. 1.5, lp. 5.6, lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 7, art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do położenia za pomocą tachografów.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 22 czerwca 2021 r. w W. zatrzymano do kontroli A. B. kierującego pojazdem SCANIA N3 samochód ciężarowy o numerze rejestracyjnym [...]. Właścicielem pojazdu jest skarżący. W czasie kontroli sprawdzono dwadzieścia dziewięć dni pracy kierowcy (od 25.05.2021 do 22.06.2021), stwierdzono dwa naruszenia. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół numer [...]. Kierowca odmówił jego podpisania. W opisie stwierdzonych naruszeń wskazano:

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 0 godz. 3 min. – o czas do mniej niż 30 minut – 100 zł – na podstawie art. 92a ust. 1, 7, 11 u.t.d., zał. nr 3lp. 5.11.1 – analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca w dniu 25 maja 2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty od godz. 11.20 do 16.50 odebrał w tym czasie jedynie dwie przerwy piętnastominutowe: 14:24-14.40. Kierowca podczas kontroli nie pokazał wykresówki, ani innego dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynku;

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, skrócenie drugiej części odpoczynku, dzielonego o 2 godz. 41 min. – o czas do 1 godziny – 100 zł; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin – 200 zł, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin – 350 zł x 1 – na podstawie art. 92a ust. 1, 7, 11 u.t.d. zał. nr 3 lp. 5.6.1., 5.6.2., 5.6.3 – analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń i błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca w dniu 27 maja 2021 r. o godz. 02:06 rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin przerwy. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 6 godzin i 19 minut, tj. od godziny 19.47 dnia 27 maja 2021 r. do godziny 2:06 dnia 28 maja 2021 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny wypoczynek o 2 godziny i 41 minut. Nie okazał podczas kontroli dokumentów, które uzasadniałyby odstąpienie od przestrzegania czasu prowadzenia pojazdów. Kierowca odmówił podpisania protokołu naruszeń. Do protokołu kontroli dołączono wypis nr [...] z licencji [...] dla "A." – spółka jawna, kopie dowodu rejestracyjnego pojazdu [...] oraz wydruk z tachografu.

W dniu 23 czerwca 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania z urzędu. Poinformował skarżącego, że postępowanie dotyczy naruszeń opisanych w załączniku nr 1 do protokołu kontroli, a ponadto zostaje rozszerzone o naruszenie zawarte w załączniku nr 3 do u.t.d. pod lp. 1.5. polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie, za każdą zmianę.

Pismem z dnia 9 lipca 2021 r. skarżący wskazał, że powstałe naruszenia są wynikiem okoliczności, których nie był w stanie przewidzieć, ani na które nie miał wpływu. Podniósł, że przestrzega przepisów obowiązującego prawa, dochowując wszelkich starań, aby obowiązki w przedsiębiorstwie były realizowane. Skarżący powołał treść art. 92c u.t.d. Podniósł, że organy uchybiły zasadom zawartym w art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ nie wykazał się żadną starannością w postępowaniu. Skarżący przywołał również treść art. 77, art. 10 i art. 9 k.p.a. podnosząc, że organy powinny ich przestrzegać w toku postępowania.

Decyzją z dnia 30 lipca 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 750 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 22 czerwca 2021 r. w miejscowości W. na drodze krajowej [...] zatrzymano do kontroli samochód marki Scania o numerze rej. [...]. Po zakończeniu czynności kontrolnych kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli. W decyzji wskazano następujące naruszenia:

- niedopełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego – o czas do 1 godziny, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin oraz za każdą rozpoczętą godzinę – 650 zł. Organ wskazał, że kierowca naruszył normę określoną w art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 2820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 14.04.2006 r.);

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut – naruszenie art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 2820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 14.04.2006 r.) – kara 100 zł;

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika zmiany danych, o których mowa w art. 7a, art. 8 u.t.d. za każdą zmianę – kara 800 zł.

W odwołaniu od decyzji skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w toku postępowania. Zwrócił uwagę, że naruszenia są wynikiem okoliczności, których nie był w stanie przewidzieć. Nie wynikły one z zaniedbania skarżącego, ponieważ przestrzega on obowiązujących przepisów oraz dochowuje wszelkich starań, aby obowiązki dotyczące przedsiębiorstwa były zachowane. W ocenie skarżącego organ powinien zastosować art. 92c u.t.d.

Decyzją z dnia 28 marca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wskazał, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę w wysokości 750 zł, a kara wynikająca z uzasadnienia decyzji obejmowała trzy naruszenia. Zdaniem organu konieczne jest ponowne przeanalizowanie stanu faktycznego, materiału dowodowego pod kątem oceny, jaką karę należy nałożyć na skarżącego.

Decyzją z dnia 7 lipca 2022 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1250 zł za stwierdzone naruszenia:

- zał. nr 3 u.t.d. – lp. 5.6.3 niespełnienie czasu dziennego okresu odpoczynku, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej dwóch godzin;

- lp. 5.11 przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy 1) o czas mniej niż 30 minut;

- lp. 1.5 niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i 8 u.t.d. w wymaganym terminie, za każdą zmianę.

Organ podniósł, że strona miała zapewniony aktywny udział w postępowaniu, nie wyjaśniła jednak na czym polegały okoliczności, które uniemożliwiły przestrzeganie przepisów prawa. Organ ustalił, że z protokołu kontroli wynika popełnienie przez skarżącego naruszeń w zakresie braku zapewnienia nieprzerwanego wypoczynku, a także przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Zaistnienie naruszenia określonego w lp. 1.5. wynika z faktu, że na okazanym w czasie kontroli wypisie nr [...] z licencji nr [...] adres spółki to [...] S. [...], natomiast według KRS od 23 listopada 2017 r. siedzibą spółki jest [...] S., ulica K. [...]. Organ podkreślił, że skarżący jako profesjonalista jest zobowiązany przestrzegać przepisów prawa, a także powinien zadbać o należytą realizację obowiązków spoczywających na przedsiębiorstwie. Oran nie znalazł podstaw do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że naruszenia były wynikiem okoliczności, których skarżący nie był w stanie przewidzieć, powinien więc zostać zwolniony z odpowiedzialności zgodnie z art. 92c u.t.d. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 6, art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i 9 k.p.a. W oparciu o podniesione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia 2 lutego 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary w wysokości 1250 zł. Organ podniósł, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie, za każdą zmianę, niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu wypoczynku, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu stwierdzone w czasie kontroli drogowej w dniu 22 czerwca 2021 r. W oparciu o całokształt materiału dowodowego zostało potwierdzone, że skarżący nie zgłosił właściwemu organowi zmian, o których mowa w art. 7a i 8 u.t.d. tj. aktualnego adresu siedziby firmy. Przedsiębiorca nie poinformował organu licencyjnego o zmianie adresu siedziby firmy. Z protokołu kontroli wynika ponadto, że kierowca nie spełnił wymogów dzielonego dziennego okresu odpoczynku, ponieważ skrócił określony przepisami odpoczynek o dwie godziny i 41 minut, za co nałożono na skarżącego karę w wysokości 350 zł. W toku postępowania zostało również udowodnione kierowca przekroczył dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 minuty za co nałożono karę wysokości 100 zł za naruszenie. Organ odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślił, że strona miała zapewniony w nim czynny udział, a nadto wskazał, że brak było podstaw do zastosowania art. 92b i 92 c u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o umorzenie postępowań oraz uchylenie zaskarżonych decyzji organu I i II instancji. Skarżący podniósł, że zarzucone mu naruszenia zostały stwierdzone wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie był w stanie przewidzieć. Dochował wszelkich starań, aby przewozy odbywały się w zgodzie z przepisami. Zarzucił organom naruszenie zasady praworządności i prawdy obiektywnej, pominięcie wyjaśnień skarżącego oraz brak zastosowania art. 92c u.t.d. Zarzucił organom brak staranności, brak wyczerpującego postępowania dowodowego, brak poinformowania skarżącego o istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okolicznościach oraz brak ustalenia prawdy obiektywnej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Na wstępie należy wskazać, że w toku postępowania sądowego oraz administracyjnego skarżący nie kwestionował stwierdzonych w protokole kontroli naruszeń, podnosząc że są one wynikiem okoliczności, na które nie miał wpływu, a zatem niezasadne jest wymierzenie skarżącemu kary.

W ocenie Sądu decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 marca 2022 r. została wydana z naruszeniem art. 139 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 lipca 2021 r. na skarżącego została nałożona kara w wysokości 750 zł, za stwierdzone dwa naruszenia – niespełnienie wymogu dzielonego wypoczynku dziennego- poprzez skrócenie drugiej części odpoczynku o czas powyżej dwóch godzin oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do 30 minut. W wydanej w wyniku odwołania złożonego przez skarżącego decyzji, organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego podczas sumowania kar pieniężnych zsumował wysokość tylko dwóch z trzech nałożonych kar pieniężnych, całkowicie pomijając karę pieniężną za naruszenie, o którym mowa w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. W rezultacie, ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien ponownie przeanalizować materiał dowodowy i zastosować odpowiednią wysokość kary pieniężnej. Wydaną następnie decyzją z dnia 7 lipca 2022 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę obejmującą wszystkie trzy naruszenia w kwocie 1250 zł.

W doktrynie prawa administracyjnego prezentowany jest pogląd, w pełni podzielany przez orzekający Sąd, zgodnie z którym organ rozpoznając odwołanie, stosownie do art. 139 k.p.a. "nie może pogarszać - określonej decyzją organu pierwszej instancji - sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia." (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, komentarz do art. 139, pkt 1; wyrok WSA w Warszawie z 5.12.2022 r., VI SA/Wa 1764/22).

Podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym aby ocenić, czy decyzja wydawana jest na niekorzyść strony odwołującej się, należy poddać analizie rozstrzygnięcia organów obu instancji, nie poprzestając na ich formalnym brzmieniu, ale uwzględniając ich materialnoprawne skutki i ich znaczenie dla realizacji żądań strony (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2022 r., I OSK 1950/21).

Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 432/23) dla oceny, czy doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius niezbędne jest porównanie osnowy rozstrzygnięcia organu I instancji oraz rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Podkreślić przy tym należy, że orzeczeniem na niekorzyść odwołującej się strony będzie każde rozstrzygnięcie, które pogarsza sytuację odwołującego się w stosunku do tej, jaką miał przed wniesieniem odwołania, przy czym pogorszenie to nie musi dotyczyć wyłącznie jego praw czy obowiązków wynikających z prawa materialnego, ale także pewnych uprawnień faktycznych czy procesowych, powstałych w wyniku wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (Wyrok WSA we Wrocławiu z 15.06.2023 r., III SA/Wr 11/22, LEX nr 3579494). Porównanie rozstrzygnięcia organu I i II instancji w sposób niebudzący wątpliwości prowadzi do wniosku, że organ doprowadził do pogorszenia sytuacji odwołującego się, uchylił bowiem decyzję nakładającego na skarżącego karę w wysokości 750 zł wskazując, że organ pominął przy wymiarze kary naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 3 do u.t.d. lp. 1.5.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 477/20), że nie jest dopuszczalne obchodzenie zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej przy jednoczesnym przesądzeniu, że przy ponownym orzekaniu organ I instancji ma wydać decyzję niekorzystną dla skarżącego. Stanowi to bowiem oczywiste nadużycie art. 138 § 2 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Przepis ten wymaga, by konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tymczasem, w niniejszej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylając decyzję Małopolskiego Inspektora Transportu Drogowego wskazał, że organ I instancji wadliwie obliczył wysokość kary nałożonej na skarżącego, nie wskazując jakiego rodzaju naruszenie przepisów postępowania miało miejsce, ani nie wskazując jaki zakres sprawy nie został wyjaśniony. Jeżeli bowiem organ II instancji jednoznacznie wskazuje na konieczność uwzględnienia w wysokości kary nałożonej na skarżącego decyzją organu I instancji, za naruszenie pominięte przy wymierzeniu kary przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, to nie pozostawia wątpliwości co do jakichkolwiek okoliczności wymagających wyjaśnienia. Tak więc, mimo że w orzecznictwie wskazuje się, że art. 139 k.p.a. nie znajduje zastosowania do decyzji kasacyjnych (np. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. II OSK 1878/16 i powołane tam orzecznictwo), to jednocześnie stwierdza się również, że wyjątek od tej reguły dotyczy przypadku nadużycia art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy (wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r., sygn. II OSK 902/17 i powołane tam wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 756/09 i WSA w Szczecinie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 142/08).

Zdaniem Sądu z treści art. 139 k.p.a. nie wynika, aby dotyczył on wyłącznie decyzji merytorycznych, może zatem znaleźć zastosowanie do decyzji kasatoryjnych, których wydanie prowadzi do pogorszenia sytuacji prawnej adresata decyzji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1350/12).

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów wskazać należy, że skarżący zarzucił brak wzięcia pod uwagę podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania argumentów, tymczasem z akt sprawy oraz zapadłych rozstrzygnięć wynika, że organy ustosunkowały się do argumentów skarżącego, jednakże nie podzieliły prezentowanego przez skarżącego stanowiska, wyjaśniając równocześnie stanowisko przyjęte za podstawę zaskarżonych decyzji.

W ocenie Sądu niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. zmierzające to wykazania, że organy nie dokonały wszechstronnych ustaleń okoliczności faktycznych sprawy. Zwrócić należy uwagę, że skarżący nie wskazał na czym polegać mają wadliwe, czy też brakujące ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji. Podnieść należy, że uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19). O dowolności oceny można mówić w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20). Tymczasem, w niniejszej sprawie organy dokonały ustaleń w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy- przede wszystkim treść protokołu kontroli drogowej, a równocześnie skarżący nie wskazał, ani też nie wykazał na czym polega wadliwość ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji. W toku postępowania skarżący nie kwestionował określonych w protokole kontroli naruszeń, a jedynie wskazywał, że były one wynikiem okoliczności, za które nie ponosił odpowiedzialności.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c u.t.d. wskazać należy, że skarżący na żadnym etapie postępowania, w tym również na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie wykazał, aby rzeczywiście stwierdzone w protokole kontroli naruszenia były wynikiem okoliczności, na które nie miał wpływu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a więc innymi słowy ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2023 r., II GSK 647/20). Tymczasem skarżący w toku postępowania zwracał jedynie uwagę, że nie miał wpływu na zaistnienie naruszeń, w żaden sposób nie uzasadniając tego stanowiska. W rezultacie, zasadnie przyjęły organy, że brak było podstaw do zastosowania instytucji określonej w art. 92 c u.t.d.

Mając na względzie treść art. 135 p.p.s.a. w celu usunięcia naruszenia prawa należało uchylić zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 marca 2022 r.

Ponownie rozpoznając sprawę, Główny Inspektor Transportu Drogowego uwzględniając określony w art. 139 k.p.a. zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego i rozpozna odwołanie skarżącego z dnia 11 sierpnia 2021 r. z uwzględnieniem faktu, że organ I instancji wadliwie określił karę za niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu wypoczynku, zamiast 350 zł wskazał 650 zł.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z zasadą określoną w art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.