Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 30/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3, art. 151, art. 200 w zw. z art. 209
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 13 ust. 1, art. 21 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Gminy [...] na rzecz J. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. J. S. (zwana dalej "Skarżącą") wnioskiem z [...] marca 2022r. zwróciła się do Wójta Gminy [...] (zwany dalej "Wójtem") o pilne poinformowanie:

"1/ czy, a jeżeli tak to kiedy i ile Aktów Własności Ziemi wydał Naczelnik Gminy w [...],

2/ czy, a jeżeli tak to w jakiej dacie zostały one przekazane do starostwa powiatowego, wnoszę o przesłanie skanu dokumentu, który to potwierdza,

3/ wnoszę o przesłanie skanu wykazu wydanych ww. decyzji wraz z ich oznaczeniami identyfikacyjnymi.".

2. Wójt w odpowiedzi z [...] marca 2022r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020r., poz. 2176 ze zm., zwana dalej "u.d.i.p."), dotyczący wydanych Aktów Własności Ziemi, wyjaśnił, że dokumentacja dotycząca Akt Własności Ziemi prowadzona jest przez Starostwo Powiatowe w [...]. Pismo przesłano Skarżącej 30 marca 2022r. z informacją, że "treść Państwa zapytania wraz z udzieloną przez Organ odpowiedzią zostanie udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy [...] w zakładce: http://www.bip. [...].pl/-> Informacja publiczna -> 2022 -> Postępowania -> Sprawa: [...].". Wskazano także bezpośredni link do zakładki BIP.

3. Skarżąca w piśmie z 4 kwietnia 2022r. wskazała, że odpowiedź nie koresponduje z przedmiotem wniosku, a termin na udzielenie informacji upłynął 27.03.2022r., co dowodzi bezczynności organu.

4. Wójt w odpowiedzi z 19 kwietnia 2022r. na ww. pismo podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi z 28 marca 2022r., przesyłając je Skarżącej 20 kwietnia 2022r. z informacją, że "treść Państwa zapytania wraz z udzieloną przez Organ odpowiedzią zostanie udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy [...] w zakładce; http://www.bip. [...].pl/- Informacja publiczna 2022 -> Postępowania Sprawa - [...].". Wskazano także bezpośredni link do zakładki BIP.

5. Skarżąca w piśmie z 11 maja 2022r. wskazała, że odpowiedź Wójta nie koresponduje z przedmiotem wniosku i mimo upływu 28.03.2022r. ustawowego terminu na udzielenie informacji, wszystkie pytania wniosku pozostały bez odpowiedzi. Dowodzi to celowej bezczynności organu, sankcjonowanej karnie (art. 23 u.d.i.p.).

6. Wójt w odpowiedzi z 25 maja 2022r. podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi z 28 marca 2022r. Pismo przesłano Skarżącej 26 maja 2022r. z identyczną informacją do zawartej w pismach Wójta z 28 marca i 19 kwietnia 2022r. o publikacji w BIP wraz linkiem do zakładki.

7. Skarżąca w piśmie z 29 maja 2022r. wskazała, że nie koresponduje ono nadal z przedmiotem wniosku i choć 28.03.2022r. upłynął ustawowy terminu na udzielenie informacji, wszystkie pytania pozostały bez odpowiedzi. Dalsze świadome i celowe unikanie merytorycznej odpowiedzi, spowoduje skargę do WSA w Warszawie wraz z wnioskiem o grzywnę.

8. Wójt w odpowiedzi z 13 czerwca 2022r., odnosząc się do pytań 1-3 ww. wniosku Skarżącej z [...] marca 2022r., wyjaśnił, że Starosta [...] prowadzi archiwum Aktów Własności Ziemi, wydanych dla gruntów z obszaru Powiatu [...]. Pismo przesłano Skarżącej 20 czerwca 2022r. z identyczną informacją do zawartej w pismach Wójta z 28 marca, 19 kwietnia, 25 maja 2022r. o publikacji w BIP wraz linkiem do zakładki.

9. Skarżąca w piśmie z 20 czerwca 2022r. wskazała, że nadal nie koresponduje ono z przedmiotem wniosku, choć 28.03.2022r. minął ustawowy termin na udzielenie informacji. Wszystkie pytania wniosku pozostały bez odpowiedzi. Skarżąca wobec tego wezwała "ostatecznie do zaprzestania zabawy w "ciuciubabkę" i celowego przewlekania postępowania i do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytania wniosku, pod rygorem skargi do WSA w Warszawie z wnioskiem o grzywnę.

10. Wójt w odpowiedzi z 5 lipca 2022r. poinformował, że "nie stwierdzono posiadania w tutejszym Urzędzie wymaganych przez Skarżącą danych", więc nie ma możliwości ich udostępnienia. Zauważył, że jeżeli podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie posiada informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, to zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna), z podaniem wyjaśnienia, że nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją - stanowi udzielenie informacji publicznej. Nie można przyjmować, że Organ ma obowiązek udzielenia informacji, której nie posiada. Nie można także zobowiązać kogoś do udzielenia informacji, której nie ma, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2010r. sygn. akt II SAB/Wa 157/09). Pismo przesłano Skarżącej 6 lipca 2022r. z identyczną informacją do zawartej w pismach Wójta z 28 marca, 19 kwietnia, 25 maja i 13 czerwca 2022r. o publikacji w BIP wraz linkiem do zakładki.

11. Skarżąca w piśmie z 9 lipca 2022r. (sobota) wskazała, że odpowiedź Wójta nadal nie koresponduje z przedmiotem wniosku, choć minął ustawowy terminu na udzielenie informacji, wszystkie pytania wniosku pozostały bez odpowiedzi. Organ nie wyjaśnił powodów braku informacji/dokumentów, które ma obowiązek posiadać ani ich losów, co dowodzi rażącej i celowej obstrukcji. Po raz ostatni wezwała "do zaprzestania zabawy w "ciuciubabkę", celowego przewlekania postępowania i do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytania wniosku, pod rygorem skargi do WSA w Warszawie wraz z wnioskiem o grzywnę. Podniosła, że organ nie może zasłaniać się niewiedzą dotyczącej jego uprawnień i kompetencji.

12. Wójt w piśmie z 25 lipca 2022r. wyjaśnił, że udzielił odpowiedzi w sprawie pismem z 5 lipca 2022r. i podtrzymał to stanowisko. Dodał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji przetworzonej, której udostępnienie jest możliwe jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zauważył, że u.d.i.p. nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji.

Pismo zostało przesłane 25 lipca 2022r. z identyczną informacją do zawartej w pismach Wójta z 28 marca, 19 kwietnia, 25 maja, 13 czerwca i 5 lipca 2022r. o publikacji w BIP wraz linkiem do zakładki.

13. Skarżąca w piśmie z 25 lipca 2022r. ponownie wskazała, że odpowiedź Wójta nie koresponduje nadal z przedmiotem wniosku, mimo upływu ustawowego terminu na udzielenie informacji, a wszystkie pytania wniosku pozostały bez odpowiedzi. Organ nie może zasłaniać się niewiedzą w sprawie dotyczącej jego wyłącznych uprawnień i kompetencji (właściwość rzeczowa/zakres kompetencji). Powołała się na wyrok NSA z 24 sierpnia 2005r. OSK 1931/04, i wyrok WSA we Wrocławiu z 19 lipca 2005r., IV SAB/Wr 2/06. Wskazała, że organ nie wyjaśnił powodów braku informacji/ dokumentów, które ma obowiązek posiadać ani ich losów, co dowodzi rażącej i celowej obstrukcji sankcjonowanej karnie z art. 23 u.d.i.p.. Ponownie wezwała "do zaprzestania zabawy w "ciuciubabkę", świadomego i celowego przewlekania postępowania i do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytania wniosku, pod rygorem skargi do WSA w Warszawie wraz z wnioskiem o grzywnę.

14. Wójt w odpowiedzi z 22 sierpnia 2022r. poinformował, że udzielono już Skarżącej odpowiedzi w sprawie. Dodał, że pkt 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji przetworzonej, której udostępnienie jest możliwe jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), więc Organ nie może udzielić odpowiedzi. Pismo przesłano Skarżącej 22 sierpnia 2022r. z identyczną informacją do zawartej w pismach Wójta z 28 marca, 19 kwietnia, 25 maja, 13 czerwca, 5 i 25 lipca 2022r. o publikacji w BIP wraz linkiem do zakładki.

15. Skarżąca w piśmie z 20 września 2022r. podtrzymała stanowisko wyrażone w piśmie z 25 lipca 2022r. Wyjaśniła, że przesłanie skanu posiadanego dokumentu lub sporządzenie prostego spisu dokumentów nie stanowi przetwarzania informacji, co potwierdza bogate orzecznictwo sądów administracyjnych.

16. Wójt w odpowiedzi z 4 października 2022r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, przesyłając pismo 4 października 2022r. z informacją o publikacji w BIP wraz linkiem do zakładki.

17. Skarżąca w piśmie z 18 października 2022r. podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

18. Wójt w odpowiedzi z 7 listopada 2022r., wysłanej w tej samej dacie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko, z informacją o publikacji w BIP wraz linkiem do zakładki.

19. Skarżąca w piśmie z 7 listopada 2022r. podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wskazała m.in., że odesłanie do nieokreślonej korespondencji w sprawie [...]2, która nie zawiera odpowiedzi na postawione pytania, dowodzi bezczynności organu i jest wyłącznie próbą dalszego przewlekania postępowania. Jeśli organ twierdzi, że któreś z dotychczasowych pism zawiera pełną odpowiedź na pytanie wniosku, wniosła o jego precyzyjne wskazanie.

20. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 listopada 2022r. (21 listopada 2022r. data wpływu do Wójta) wniosła o:

- zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpoznania wniosku z [...] marca 2022r.,

- stwierdzenie rażącego naruszenia art. 13, art. 14, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i art. 61 Konstytucji, przewlekłości i bezczynności oraz wymierzenie organowi grzywny, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.,

- zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego,

- skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu Skarżąca przytoczyła przebieg postępowania, podtrzymała dotychczasowe stanowisko oraz szerzej omówiła zarzuty skargi, przywołując liczne orzecznictwo Sądów administracyjnych. Dodała m.in., że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (por. wyrok NSA - OZ we Wrocławiu z 14.06.1983r. sygn. akt. SA/ Wr 6/ 83, "Gazeta Prawnicza" 1983r., nr 24), albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 5.11.1987r., IV SAB 23/87, ONSA 1988, nr 1 poz. 13. oraz W. Bochenek: "Bezczynność a milczenie organu administracji". Samorząd Terytorialny 2003r., nr 12, s. 49). Zaznaczyła, że Wójt odmówił de facto udzielenia wnioskowanej informacji publicznej bez wydania decyzji administracyjnej. Do elementarnych obowiązków organu, wynikających z instrukcji kancelaryjnej i archiwalnej należy gromadzenie, ewidencjonowanie, przechowywanie, zabezpieczenie przed zniszczeniem i archiwizowanie własnych decyzji administracyjnych i dokumentacji przejętej po Naczelniku Gminy [...]. Zgodnie z obowiązującym prawem do wyłącznych uprawnień i kompetencji skarżonego organu, leży prostowanie decyzji AWZ, a więc musi on dysponować materiałami źródłowymi, które umożliwiają mu wykonywanie tego obowiązku. W sytuacji braku ww. dokumentów, które organ winien posiadać, nie wystarczy samo zaprzeczenie, winien wyjaśnić ich losy i wskazać miejsce ich obecnego położenia, czego skarżony nie uczynił. Samo lapidarne stwierdzenie, że dokumentację AWZ prowadzi starostwo [...] nie wypełniła przedmiotu wniosku i stoi w oczywistej sprzeczności z obowiązkami ciążącymi na organie.

21. Wójt w odpowiedzi na skargę z [...] stycznia 2023r. wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

22. Wójt w piśmie z 1 lutego 2023r., w wykonaniu wezwania Sądu, przesłał kompletne akta administracyjne sprawy.

23. Skarżąca w piśmie z 23 lutego 2023r. podtrzymała dotychczasowe stanowisko oraz rozszerzyła skargę o zarzut niedopełnienia przez Wójta obowiązku wynikającego z art. 21 ust.1 przez nieprzekazanie skargi z aktami sprawy do WSA w Warszawie w ciągu 15 dni od jej wpływu - do 2.12.2022r. Skargę przekazano z odpowiedzią na skargę [...].01.2023r. - z trzykrotnym przekroczeniem terminu ustawowego, a kompletne akta sprawy dopiero na wezwanie Sądu 1.02.2023r. i wniosła o ukaranie Wójta stosowną grzywną, za zlekceważenie obowiązków ustawowych.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. skarga podlegała uwzględnieniu, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty mogły być uznane za zasadne.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 259, zwana dalej "P.p.s.a.").

Sąd stwierdza też, że Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 8, 9 P.p.s.a. Potwierdza ją dodatkowo art. 21 u.d.i.p.

Sąd, w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Sąd, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a., stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, a także wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).

Ograniczenie prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP).

Należy zauważyć, że przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109).

Przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci:

1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2008r. sygn. akt II SAB/Wa 28/08);

2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. stosownych czynności (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 4 lutego 2013r. sygn. akt II SAB/Wa 485/12);

3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku;

4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (m.in. wyrok NSA z 27 marca 2012r. sygn. akt I OSK 156/12).

Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej, a także, że żądana przez stronę skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Skarżąca wystąpiła [...] marca 2022r. z wnioskiem do Wójta o udostępnienie następujących informacji:

"1/ czy, a jeżeli tak to kiedy i ile Aktów Własności Ziemi wydał Naczelnik Gminy w [...],

2/ czy, a jeżeli tak to w jakiej dacie zostały one przekazane do starostwa powiatowego, wnoszę o przesłanie skanu dokumentu, który to potwierdza,

3/ wnoszę o przesłanie skanu wykazu wydanych ww. decyzji wraz z ich oznaczeniami identyfikacyjnymi.".

W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z 24 lipca 2015r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz.U. z 2015r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się między innymi: podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).

W ocenie Sądu, Wójt, na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zalicza się do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.

Stwierdzić też należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:

1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;

2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Wskazać ponadto należy, że przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wyraźnie zastrzega, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

3. Zdaniem Sądu Wójt już w pierwszym piśmie z 28 marca 2022r., stanowiącym odpowiedź na ww. wniosek Skarżącej o udzielenie informacji publicznej z [...] marca 2022r., skierowanym do Skarżącej 30 marca 2022r., choć w sposób dość ogólnikowy, wskazał, że dokumentacja dotycząca Aktów własności Ziemi prowadzona jest przez Starostwo Powiatowe w [...]. Stanowisko to zostało doprecyzowane przez Wójta w piśmie z 5 lipca 2022r. w związku z prowadzoną przez Skarżącą obszerną korespondencją dotyczącą pierwotnego wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] marca 2022r., na którą - zdaniem Skarżącej - Wójt nie udzielił odpowiedzi, choć [...] marca 2022r. upłynął ustawowy termin na jej udzielenie. Wójt w piśmie z 5 lipca 2022r. poinformował Skarżącą, że "nie stwierdzono posiadania w tutejszym Urzędzie wymaganych przez Skarżącą danych", więc nie ma możliwości ich udostępnienia. Zauważył, że jeżeli podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie posiada informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, to zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna), z podaniem wyjaśnienia, że nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją - stanowi udzielenie informacji publicznej. Zdaniem Wójta nie można przyjmować, że Organ ma obowiązek udzielenia informacji, której nie posiada. Nie można także zobowiązać kogoś do udzielenia informacji, której nie ma, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2010r. sygn. akt II SAB/Wa 157/09). Pismo przesłano Skarżącej 6 lipca 2022r. z identyczną informacją do zawartej w pismach Wójta z 28 marca, 19 kwietnia, 25 maja i 13 czerwca 2022r. o publikacji w BIP wraz linkiem do zakładki.

4. W świetle ww. okoliczności Sąd uznał, że skoro Wójt z uchybieniem 14-dniowego terminu, przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., przesłał Skarżącej informację o tym, że nie posiada wnioskowanej przez Skarżącą informacji, należało przyjąć, w światle art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., że nie było podstaw do zobowiązania Wójta do udzielenia tejże informacji. Powszechnie znaną informacją, wynikającą z obowiązujących przepisów jest to, że Starostowie, w tym Starosta [...], prowadzą archiwa Aktów Własności Ziemi, a nie Wójt, do którego Skarżąca wystąpiła z ww. wnioskiem.

W judykaturze wskazuje się, że aby można było uznać, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznych w sposób należyty wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p. i tym samym nie zachodzi jego bezczynność, powinien wyraźnie i stanowczo powiadomić wnioskodawcę o nieposiadaniu informacji. W tym celu powinien złożyć wobec wnioskodawcy jasne oświadczenie o nieposiadaniu informacji, a nadto twierdzenie takie w całości uwiarygodnić. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji musi odbywać się z zachowaniem ogólnych, powszechnie akceptowanych standardów proceduralnych, wynikających chociażby z zasad "dobrej administracji". Stanowisko podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej winno zatem zawierać takie informacje, które pozwolą na ocenę rzetelności twierdzenia o nieposiadaniu wnioskowanych dokumentów (por. np. wyroki NSA z: 23 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 2802/21; 9 stycznia 2015r. sygn. akt I OSK 638/14; 24 listopada 2009r. sygn. akt I OSK 851/09 – dostępne na www.nsa.gov.pl).

Zarówno z odpowiedzi Wójta z 28 kwietnia 2022r., którą Skarżąca otrzymała 30 kwietnia 2022r, jak również z odpowiedzi Wójta z 5 lipca 2022r., którą Skarżąca otrzymała 6 lipca 2022r. wynika, że otrzymała Ona jasną odpowiedź, że Wójt nie posiada wnioskowanych informacji publicznych. Dodatkowo Wójt wskazał, w związku z tym, że nie dysponował ww. informacją publiczną, wskazaną we wniosku, gdzie zainteresowana może ją uzyskać.

5. Skoro jednak, w świetle akt sprawy Wójt spóźnił się z udzieleniem ww. odpowiedzi Skarżącej, to należało, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (punkt pierwszy sentencji wyroku).

6. Zdaniem Sądu spóźnieniu organu nie można też przypisać kwalifikacji rażącej, o czym orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Wójt bowiem już z pierwszej odpowiedzi udzielonej Skarżącej wyjaśnił, że nie posiada żądanych przez Skarżącą informacji publicznych. Tym samym w sprawie nie zachodził przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku Skarżącej, czy braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W tej sytuacji, uznać należy, że bezczynność Wójta nie wynikała z celowego działania tego podmiotu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z u.d.i.p.

Sąd w związku z tym przyjął, że niezasadne było wymierzenie Wójtowi grzywny, stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że instytucja wymierzenia organowi grzywny ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Rozwiązanie to ma pełnić przede wszystkim funkcję prewencyjną i jej wymierzanie przez Sąd powinno być ostatecznością. Skoro w sprawie nie wystąpiło rażące naruszenie prawa po stronie podmiotu zobowiązanego, a istnienie nieznacznego stopnia zawinienia w zakresie podejmowanych czynności, nie pozwala, aby w sprawie dopatrywać się racji mogących przemawiać za dodatkowym nakładaniem na organ obciążeń finansowych w postaci wymierzenia grzywny, której domagała się Skarżąca w treści skargi, Sąd w tym zakresie skargę oddalił.

7. Sąd wskazuje ponadto, że nie znalazł też podstaw do wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie akt w terminie. Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie 1 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Według z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie natomiast do art. 112 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Sąd, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W ocenie Sądu opóźnienie w przekazaniu skargi i akt sprawy nie uzasadniało wymierzenia Wójtowi grzywny. Sąd podziela bowiem pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z 19 stycznia 2007r. sygn. akt I OSK 2015/06, że art. 55 § 1 P.p.s.a. ma na celu wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Nie jest to forma "kary" za uchybienie terminowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. Sąd, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, orzeka na podstawie stanu faktycznego z chwili orzekania, a zatem uchybienie przez organ 14-dniowemu terminowi nie stanowi podstawy do nałożenia grzywny, jeżeli mimo opóźnienia, Sąd dysponuje aktami z odpowiedzią na skargę przed rozpoznaniem wniosku. Tym samym w tym zakresie również zasadne było zastosowanie art. 151 P.p.s.a.

8. Sąd, w przedmiocie kosztów postępowania sądowego (punkt czwarty sentencji), orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a., zasądzając od Wójta na rzecz Skarżącej 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.