Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 2189/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku B.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 września 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 1064/23 w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 września 2023 r. nr [...]) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia 2013 r. do czerwca 2014 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 1064/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę B.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 29 września 2023 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia 2013 r. do czerwca 2014 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B.S. (dalej: "skarżąca"). Następnie, pismem z 16 grudnia 2024 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 29 września 2023 r.

Przedmiotowy wniosek skarżąca uzasadniła wskazując na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Podkreśliła, że wystarczającym powodem wstrzymania może być już samo uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody w związku z wykonaniem aktu, który następnie może być przez Sąd wzruszony. Mając na uwadze wysokość ustalonej przez organy podatkowe należności do zwrotu - 12.740.302 zł (należność główna), jak również biorąc pod uwagę opisaną jej aktualną sytuację rodzinną i majątkową wyegzekwowanie przedmiotowej należności spowoduje pozbawienie skarżącej całości majątku. Skarżąca obecnie otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 3.294,38 zł. Dla skarżącej ustalona przez organy kwota należności jest niemożliwa do jednorazowego uiszczenia, gdyż nie posiada takich zasobów majątkowych. Zaspokojenie wskazanej kwoty będzie musiało nastąpić na drodze postępowania egzekucyjnego poprzez licytacyjną sprzedaż nieruchomości. W przypadku uzyskania korzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia niemożliwe będzie odzyskanie nieruchomości sprzedanych w drodze licytacji. W związku ze sprzedażą po cenie wymuszonej, ewentualny zwrot ceny nie zrekompensuje utraty nieruchomości bowiem skarżąca nie będzie mogła za uzyskaną kwotę nabyć nieruchomości o tych samych parametrach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że co do zasady wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej reguły i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, których istnienie musi wykazać wnioskodawca.

Nałożony na skarżącą w ramach kwestionowanej decyzji obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia, co do zasady są odwracalne. Niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza, gdy wysokość tejże należności pieniężnej jest znaczna. Naczelny Sąd Administracyjny dokonując oceny zasadności przedmiotowego wniosku wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość zobowiązania podatkowego, którego decyzja ta dotyczy, w kontekście przedstawionej sytuacji majątkowej skarżącej. Z decyzji z 29 września 2023 r. określającej wnioskodawczyni przybliżoną wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2013 do czerwca 2014 r. wynika wysokość zobowiązania podatkowego w łącznej kwocie 13.349.592 zł.

Analizując przedstawiony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kwota wymiaru wskazanych zobowiązań podatkowych jest na tyle wysoka, że realna i bardzo prawdopodobna staje się możliwość popadnięcia przez skarżącą w stan stałego niedostatku. Jak podała skarżąca we wniosku obecnie otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne, a także nie posiada majątku w postaci rzeczy ruchomych, rachunków bankowych. Nie osiąga żadnych przychodów z papierów wartościowych ani zysków z kapitału, nie pełni żadnych funkcji zarządczych w spółkach ani nie posiada żadnych praw udziałowych. Natomiast wszystkie posiadane przez nią nieruchomości zostały zajęte przez organy podatkowe na podstawie tytułów wykonawczych.

Ponadto z akt sprawy wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Majątek stanowi dom o powierzchni 120 m2 o wartości około 300.000 zł (na nieruchomości ustanowiona została hipoteka kaucyjna na rzecz banku oraz hipoteka przymusowa) oraz mieszkanie o powierzchni 43 m2 i wartości około 250.000 zł, z którego prowadzona jest egzekucja i obciążone jest hipoteką umowną. Skarżąca posiada też kredyt mieszkaniowy, który spłaca terminowo; saldo zadłużenia z tego tytułu na dzień 31 października 2023 r. wynosiło 260.608,88 zł, zaś średnia miesięczna spłata w okresie od października 2023 r. wyniosła 2.074,33 zł.

Egzekucja należności wynikającej z decyzji organu wraz z kosztami egzekucyjnymi i odsetkami wynoszącej obecnie około 13.000.000 zł, doprowadziłaby skarżącą do stanu stałego niedostatku. Sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji egzekucyjnej uniemożliwi ich odzyskanie w sytuacji ewentualnego uzyskania przez skarżącą korzystnego dla niej rozstrzygnięcia sprawy. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż zbliżona do przedstawionej sytuacja materialna i finansowa skarżącej została też poddana analizie, w wyniku której przyznane jej zostało prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (sygn. akt I SPP/Gd 244/23).

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że ewentualne niekorzystne dla skarżącej skutki zapłaty podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji (przede wszystkim w drodze egzekucyjnej licytacji nieruchomości), w razie uzyskania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, nie dadzą się odwrócić.

Mając powyższe na uwadze stosownie do treści art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.