Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 433/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr SKO.41/957/RU/2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty L. z dnia 22 stycznia 2024 r. nr KTD-II.5430.25.2024.PH; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r., nr SKO.41/957/RU/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy postanowienie Starosty Lubelskiego z dnia 22 stycznia 2024 r., nr KTD.5430.25.2024.PH w przedmiocie zawieszenia z urzędu postepowania administracyjnego w sprawie zatrzymania K. W. prawa jazdy.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2024 r. nr KTD.5430.25.2024.PH Starosta Lubelski zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy K. W.. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynikało m.in., że:

- Komenda Miejska Policji w L. poinformowała Starostwo Powiatowe o tym, że w dniu 27 grudnia 2023 r. K. W. kierując pojazdem przekroczył prędkość na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h;

- kierowca odmówił przyjęcia mandatu karnego i sprawa została przekazana do rozpoznania przez Sąd Rejonowy L. z siedzibą w Ś.;

- dokument prawa jazdy został elektronicznie zatrzymany;

- postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy należało zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie przed sądem powszechnym do czasu jego rozstrzygnięcia.

K. W. złożył zażalenie podnosząc przede wszystkim, że kwestionuje niewiarygodną informację organu Policji odnośnie ustaleń o przekroczeniu prędkości. Skarżący stwierdził, że rzeczą organu było w przypadku błędnego pomiaru zawiesić postępowanie i zwrócić prawo jazdy.

Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr SKO.41/957/RU/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Kolegium argumentowało m.in., że:

- zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaję decyzję administracyjną o zatrzymaniu praw jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył prędkość w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h;

- Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt K 4/21 stwierdził, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu, opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

- organ nie powinien opierać się na wyłącznie na informacji funkcjonariusza publicznego lecz musi samodzielnie albo we współdziałaniu z właściwym organem dokonać ustaleń faktycznych odpowiadających rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia;

organ I instancji słusznie powołał się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a co za tym idzie zgodnie z prawem zawiesił postępowanie;

- należy bowiem wcześniej rozstrzygnąć, czy prawo jazdy słusznie zostało zatrzymane przez Policję i czy zaistniały przesłanki warunkujące zatrzymanie prawa jazdy;

- w przypadku, gdyby sąd powszechny uznał, iż strona nie przekroczyła prędkości w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h bądź też, że przekroczenie prędkości wynikało ze stanu wyższej konieczności to nie byłoby podstaw do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy;

- treść zaskarżonego postanowienia zmierza do realizacji ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. W. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7a § 1 kpa oraz 7b kpa w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w zw. z art 81a § 1 k.p.a. w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych w związku z art. 132 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez recypowanie błędu organu I Instancji i naruszenie prawa do równego traktowania przez władze publiczne, gdzie organ administracji zignorował argumentację skarżącego i jego pełnomocnika co do:

- zaniechanie wyjaśnienia i opisania stanu faktycznego sprawy i prawnego sprawy, w szczególności pominięcie odniesienia się do podnoszonej przez stronę okoliczności dotyczącej granic błędów pomiarowych urządzenia pomiarowego i jej wpływu na treść rozstrzygnięcia;

- ferowanie błędnej i pozaprawnej argumentacji, która pomija hierarchiczność źródeł prawa i kwestię praw człowieka i Konstytucji RP;

- niewykonanie wniosków dowodowych i twierdzeń dotyczących czasu zatrzymania prawa jazdy na więcej niż 3 miesiące przez wpis w CEPiK;

- zaakceptowanie braku rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu "zwrócić prawo jazdy";

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 § 2 k.p.a., w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 i art. 4 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez takie uzasadnienie decyzji II Instancji, które nie budzi zaufania strony, nie odnosi się do istoty sprawy bowiem, brak bowiem odniesienia się do norm praw człowieka i norm konstytucyjnych mimo pisemnego wniosku w postępowaniu o pytania prawne do TK;

3) przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 64 ust 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. w zw. z art. 14 EKPCz i art. 6 EKPCz w zw. z art. 45 Konstytucji RP, w zw. z art. 177 Konstytucji RP w zw. z art. 130 p.r.d. poprzez brak błędną wykładnię i przyjęcie, że teki bałagan normatywny może pozbawiać prawa podmiotowego strony;

4) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 § 2 k.p.a., w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez takie uzasadnienie decyzji II Instancji, które nie budzi zaufania strony, nie odnosi się do istoty sprawy bowiem, brak odniesienia się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego zawartym w wyroku z dnia 11 października 2016 r. (K 24/15) oraz wyrokiem NSA I OSK 2809/17 z dnia 10 kwietnia 2018 r. oraz Wyroku TK w sprawie K 4/21 w wyroku z dnia 13 grudnia 2022 r. o konieczności weryfikacji informacji z policji i brak weryfikacji przez organy, czy pomiar w ogóle był dokonany, co jest przedmiotem aktualnego badania przed TK, a same rozstrzygniecie powinno zawierać także sformułowanie "zwrócić prawo jazdy", bowiem wracamy do stanu rzeczy określonego wyrokiem NSA I OSK 2809/17 z dnia 10 kwietnia 2018 r. a określał on procedurę, zawieszenia postępowania i zwrotu prawa jazdy, rozstrzygnięcie w sprawie jest bowiem bezcelowe, jak po zawieszeniu postępowania, jak strona nie ma prawa jazdy, bo jest wpis w CEPiK. to łamanie praw człowieka i pozorne postępowanie administracyjne;

5) obrazę przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 76 § 3 k.p.a. w zw. art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks kamy oraz innych ustaw - poprzez zaniechanie zweryfikowania informacji, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy oraz błędne przyjęcie, iż domniemanie prawdziwości otrzymanej informacji od Policji oznacza związanie organu jej treścią w ten sposób, że strona nie może zgłaszać wniosków przeciwko prawdziwości jej treści w zakresie błędu pomiarowego oraz w zakresie rozstrzygnięcia "zwrócić prawo jazdy";

6) zasadniczo, zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - cały art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, bowiem nie przewiduje on żadnego trybu, jak i żadna inna norma wykreślania wpisu w CEPiK, ale organy nie mogą po wyrokach TK generować faktycznego zatrzymania uprawnień w CEPiK do wyroku sądu wykroczeniowego.

W skardze zawarto wniosek o zwrócenie się o akta do Prokuratury Rejonowej w L. o nadesłanie akt [...] dotyczących skarżącego, gdzie z jego zawiadomienia toczy się postępowanie karne w zakresie tego, że po upływie 3 miesięcy nadal ma on zatrzymane prawo jazdy w systemie CEPiK.

W odpowiedzi na skargę SKO w Lublinie podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie, którym Starosta Lubelski zawiesił postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy K. W..

Przyczyną zawieszenia postępowania było toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o ukaranie skarżącego w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o 52 km/h w miejscowości G. w dniu 27 grudnia 2023 r. o godzinie 16:26.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy zatem rozstrzygnięcia kwestii, czy zasadnie organ wywiódł, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy postępowanie administracyjne (w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy) nie może być prowadzone do czasu zakończenia postępowania o ukaranie w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości.

Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. "zagadnienie wstępne" to przeszkoda powstająca lub ujawniona w toku postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu tego postępowania i ma bezpośredni wpływ na jego wynik i jest to zagadnienie odrębne od sprawy administracyjnej, na tle której wystąpiło, a właściwym do jego rozstrzygnięcia jest inny organ lub sąd. Istotnym elementem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji. Tym samym rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ w postępowaniu, przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne (por. też wyroki NSA: z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1985/15, z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1268/16).

Wyjaśnić zatem należy, że organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej.

Zależność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej nie może być utożsamiana z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej. Chodzi tu więc o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Postanowienie o zawieszeniu postępowania ma charakter incydentalny względem sprawy głównej, ale istotny ze względu na skutki procesowe zawieszenia postępowania, które polegają na wstrzymaniu toku postępowania, ponieważ sprawa w trakcie zawieszenia postępowania w sprawie nie są podejmowane w zasadzie żadne czynności procesowe. Nie biegną także żadne terminy. Tymczasem strona ma prawo do sprawnego działania instytucji publicznych. Jednym z elementów sprawnego działania jest szybkie działanie organów, zgodnie z art. 12 k.p.a. Zasada osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie, należy do podstawowych zasad dobrego postępowania. Każdy dzień zwłoki odsuwa moment realizacji tego celu. Ponieważ postępowanie urzeczywistnia postulat praworządności, powolność postępowania oddala moment realizacji nakazu prawa bądź go udaremnia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis/el. 2022, wyd. 18).

Innymi słowy, zagadnienie wstępne jest kwestią materialnoprawną pojawiającą się w toku sprawy administracyjnej, która uniemożliwia - bez uprzedniego jej rozstrzygnięcia - załatwienie istoty sprawy administracyjnej (zob. wyroki NSA z 7 października 2010 r., II OSK 1543/09; z 2 grudnia 2010 r., II GSK 1028/09; z 21 kwietnia 2020 r., II OSK 2284/19). Nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących kwestii prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (por. wyroki NSA: z 17 lipca 2003 r., II SA 427/02, z 24 stycznia 2024 r. II OSK 1064/21, z 27 marca 2024 r, I OSK 2467/20).

Organ II instancji przyjął, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy: kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Organ podniósł, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt K 4/21 stwierdził, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu, opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że decyzja organu władzy publicznej o zastosowaniu sankcji prawnej musi opierać się na prawdziwych ustaleniach faktycznych. W szczególności organ upoważniony do egzekwowania odpowiedzialności prawnej nie powinien opierać swojej decyzji wyłącznie na "informacji" przedstawionej przez funkcjonariusza publicznego, lecz musi - samodzielnie albo we współdziałaniu z właściwym organem (zob. art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 k.p.a.) - dokonać ustaleń faktycznych odpowiadających rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia, co wymaga ustalenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy oraz uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego podczas podejmowania decyzji. Zdaniem organu odwoławczego należy wcześnie j rozstrzygnąć, czy prawo jazdy słusznie zostało zatrzymane przez policję i czy zaistniały przesłanki warunkujące zatrzymanie prawa jazdy. W przypadku gdyby sąd powszechny uznał, że skarżący nie przekroczył prędkości w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h albo przekroczenie prędkości wynikało ze stanu wyższej konieczności to nie byłoby podstaw do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

W ocenie Sądu, okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają stanowiska, że mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, a więc z taką sytuacją, gdy bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe zakończenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w ogóle.

Orzekające organy doszły do wniosku, że wynik postępowania przed sądem powszechnym pozwoli na określenie, czy skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym.

Należy jednak mieć na uwadze, że brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia prejudycjalnego musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji. Brak uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi wykluczać każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego.

Postępowanie przed sądem powszechnym w sprawie ukarania kierującego w związku z przekroczeniem przez niego dopuszczalnej prędkości na terenie zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Powyższe oznacza, że brak jest podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenia przez organ postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy do czasu zakończenia postępowania karnego o ukaranie w związku z przekroczeniem przez kierowcę dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium powołało się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21. W świetle wspomnianego wyroku art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 19 grudnia 2022 r. pod poz. 2659, co – według art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP – oznacza jego wejście w życie i w konsekwencji jego obowiązywanie. Wskutek tego orzeczenia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. nie może być już stosowany w kształcie normatywnym uznanym przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją RP.

Wywiedziona z tego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - opartym na uchwale I OPS 3/18 - treść normatywna utraciła bowiem moc obowiązującą (por. wyrok NSA z 27 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2598/20).

We wspomnianej uchwale I OPS 3/18 z dnia 1 lipca 2019 r. przyjęto, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Przyjęto także, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.).

W wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2023 r. sygn. III FSK 470/22 wskazano, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych.

Zdaniem składu orzekającego WSA w Lublinie, pomiędzy obu postępowaniami (administracyjnym i karnym) istnieje tylko pośredni związek. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie uzależnia bowiem możliwości wydania decyzji przez starostę o zatrzymaniu prawa jazdy od wcześniej oceny w kwestii prawidłowości zatrzymania prawa jazdy przez organ Policji. Poza tym treść przepisu art. 102 ust. 1aa. ustawy o kierujących pojazdami nie zabrania organowi administracji publicznej poczynienia ustaleń odnośnie przyczyn przekroczenia przez kierowcę dopuszczalnej prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wspomniany wyżej art. 102 ust. 1aa. przepis stanowi, że przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego.

Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (tak NSA w wyroku z dnia 21 października 2021 r. sygn. II GSK 1289/21).

Zatem organ nie może skutecznie powoływać się na celowość poczynienia niezbędnych ustaleń w pierwszej kolejności przez sąd powszechny co do rzeczywistego przekroczenia prędkości przez kierowcę oraz ewentualnego wystąpienia stanu wyższej konieczności. W świetle powyższych rozważań Kolegium niezasadnie oceniło z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., że w sprawie występuje zagadnienie prejudycjalne usprawiedliwiające zawieszenie postępowania administracyjnego.

Ubocznie należy podnieść, że zaskarżone postanowienie dotyczy jedynie zawieszenia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i nie wynika z zastosowania przez Kolegium przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Nie zawiera ono rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu prawa jazdy pomimo tego, że w piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2024 r. skarżący wystąpił zarówno z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Sąd orzeczenia wykroczeniowego, jak też domagał się zwrotu "dokumentu na czas zawieszenia".

Na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek dowodowy strony zawarty w skardze.

Strona zawnioskowała o dołączenie do akt materiałów z Prokuratury Rejonowej w L. o sygn. akt [...] zebranych w toku postępowania karnego wywołanego zawiadomieniem skarżącego o tym, że pomimo upływu 3 miesięcy nadal ma on zatrzymane prawo jazdy w systemie CEPiK.

Stosownie do art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935), dalej jako p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Odnosząc się do wniosku dowodowego strony należy wyjaśnić, po pierwsze, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej. Po drugie, nie występują w sprawie istotne wątpliwości, które należałoby wyjaśnić z wykorzystaniem dowodu uzupełniającego z dokumentów pozyskanych podczas sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia.

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji z dnia 22 stycznia 2024 r. podlegało uchyleniu, o czym rozstrzygnięto w punkcie I wyroku.

O kosztach postępowania, Sąd orzekł w punkcie II wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964). Na koszty te złożyły się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. -