Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1469/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1209/19 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 13 grudnia 2019 r. II SA/Gl 1209/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. Z. (Skarżący) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (Inspektor) z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków.

Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie i wydanie wyroku oddalającego skargę na decyzję organu II instancji, pomimo naruszenia przez ten organ art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty C. (Starosta) z [...] maja 2019 r. pomimo, iż w toku postępowania skutkującego wydaniem tej decyzji doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 k.p.a., co uzasadniało uchylenie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji Starosty.

Skarżący wniósł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Przed ustosunkowaniem się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy poddanej pod rozstrzygnięcie sądu kasacyjnego.

Organy obu instancji orzekły o:

1) aktualizacji danych geometrycznych działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym S., jednostka ewidencyjna Janów, polegającej na wyeliminowaniu błędu w położeniu punktu granicznego na granicy ze wsią C., oznaczonego w bazie ewidencji gruntów i budynków numerem [...] (dawny punkt 45cz.) na podstawie danych zawartych z założenia ewidencji gruntów wsi C. (operat [...]) po pomiarze sytuacyjnym, którego wyniki zawiera operat techniczny [...],

2) zmianie pola powierzchni działki nr [...] wynikającej z wyeliminowania błędu, o którym mowa w punkcie 1, z dotychczasowego 0,2940 ha na 0,2619 ha.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy wskazały art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i d, ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2019, poz. 725, dalej "p.g.i.k."), § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. 2019, poz. 393, dalej "rozporządzenie").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. podzielił stanowisko organów, że podczas zakładania ewidencji gruntów w 1958 r. prawidłowo wkreślono na mapę ewidencyjną punkty wyznaczające granicę działki pod linią wysokiego napięcia (działka nr [...]) z granicą Lasów Państwowych, a błędnie wkreślono punkty przecięcia granic południowej i północnej działki pod linią wysokiego napięcia z wschodnią granicą działki [...] w wyniku przesunięcia położenia tych punktów o 16,00 m w kierunku południowym. W konsekwencji tego błędu, połączenie linią prostą prawidłowo wkreślonych punktów na granicy z Lasami Państwowymi z błędnie wkreślonymi punktami na przecięciu z drogą [...], a następnie przedłużenie tak wkreślonych granic działki nr [...] (pod linią wysokiego napięcia) do granicy ze wsią C., spowodowało około 40 metrowe przesunięcie w kierunku południowym granic działek nr [...] (aktualnie [...]) i [...] (aktualnie [...]). To z kolei miało wpływ na nieuzasadnione zwiększenie poła powierzchni działki nr [...].

Kolejny błąd powstał w wyniku błędnego wkreślenia na mapę ewidencyjną punktu granicznego nr [...] pomiędzy obrębami C. i S., którego położenie ustalone zostało i pomierzone w operacie ewidencyjnym wsi C. (protokół z ustalenia granic z [...] czerwca 1958 r. i szkic połowy nr [...] z 1958 r. – [...]). Natomiast z protokołu ustalenia wsi S. z [...] sierpnia 1958 r. wynika, że przyjęto granice pomiędzy obrębami S. i C. ustalone dla obrębu C. Jak wynika z danych liczbowych uwidocznionych na ww. szkicu polowym nr [...] z 1958 r. punkt graniczny nr [...]. (na szkicu nr [...]) znajduje się w odległości 21,00 m (rzędna położenia punktu) w lewo od linii pomiarowej wyznaczonej przez punkty osnowy ewidencyjnej nr [...] i [...]. Niestety na mapie ewidencyjnej punkt ten wyznaczony został nie w odległości 21,00 m ale 10,00 m w lewo od linii pomiarowej. Ze względu na fakt, że jeden ze wspólnych punktów granicznych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] (punkt oznaczony na szkicu podstawowym nr [...] w operacie technicznym [...]) znajduje się na linii pomiędzy błędnie wyznaczonym na mapie punktem nr [...] a punktem nr [...] doszło do kolejnego, niesłusznego zwiększenia pola powierzchni działki nr [...] obliczonego graficzne na podstawie pierworysu mapy ewidencyjnej.

Po dokonaniu szczegółowej analizy dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dotyczącej przebiegu granic przedmiotowych działek, w tym dokumentacji wchodzącej w skład opracowań geodezyjnych, w tym operatu technicznego z pomiaru kontrolnego z 1981 r. oraz operatu technicznego [...]z wyznaczenia punktów granicznych działki nr [...]stwierdzono, że pierwotne dane, zawarte w starych operatach technicznych ([...], [...]i [...]), wykonanych prawidłowo, nie spełniają obecnych, bardziej rygorystycznych wymogów dokładności, określonych w standardach technicznych oraz w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W materiałach tych brak jest danych (współrzędne punktów, błędy położenia punktów osnowy geodezyjnej i punktów granicznych) dotyczących przedmiotowej działki nr [...]. Możliwe było jednak wyliczenie współrzędnych punktów granicznych na podstawie miar liczbowych i ich zależności uwidocznionych na szkicach polowych wchodzących w skład ww. operatów technicznych. Dlatego też do, wykonania przedmiotowej włączono punkty osnowy ewidencyjnej oznaczone nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] od strony wsi C. oraz punkty nr nr [...], [...], [...], których współrzędne pozyskano w drodze geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego - operat techniczny [...] Znaki graniczne wyznaczające te punkty zostały odszukane w terenie i zamierzone zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu o obowiązująca osnowę geodezyjną.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie budziło większych wątpliwości, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków zawierały błędy, których źródłem było mylne wskazanie na mapie ewidencyjnej usytuowania punktu [...]a w jego konsekwencji niewłaściwe ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], co z kolei skutkowało zawyżeniem powierzchni działki nr [...]. To z kolei wymagało aktualizacji w drodze administracyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesiony został wyłącznie zarzut naruszenia przepisów postępowania to jest art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a

Wskazany przez Skarżącego jako wzorzec kontroli art. 138 § 1 k.p.a. przewiduje jaką decyzję może wydać organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania. Jest to więc przepisów o charakterze wynikowym, które naruszenie powiązać należy z naruszeniem innych przepisów, które doprowadziło organ drugiej instancji np. do błędnego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji (przywołany w petitum skargi kasacyjnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a), uchylenia decyzji organu pierwszej instancji (138 § 1 pkt 2 k.p.a), lub umorzenia postępowania (138 § 1 pkt 3 k.p.a). Skarżący zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a powiązał jedynie z art. 7 k.p.a.

Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Naruszenia wskazanych przepisów Skarżący upatruje, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, w zaniechaniu zbadania zmian, jakie w terenie spowodowała wcześniejsza przebudowa linii energetycznej. Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślał, że przebieg działki nr [...] był utożsamiany z przebiegiem linii energetycznej. Zatem zmiany jakie były wynikiem pomiaru kontrolnego z 1981 r. były pochodną zmian przebiegu linii energetycznej. W ocenie Skarżącego, przesunięcie w terenie linii energetycznej wywołane pracami modernizacyjnymi w 1972 r., mogło wytworzyć błędne przekonanie o przebiegu granicy między nieruchomościami ukształtowanej stanem samoistnego posiadania istniejącym w dniu [...] listopada 1971 r., a tym samym wpłynąć na pomiar wykonany w 1981 roku przeprowadzony na potrzeby operatu technicznego.

Odnosząc się do tak uzasadnionego zarzutu Sąd kasacyjny wyjaśnia, że jak wynika z uzasadnienia decyzji Starosty, organ zebrał pisemne oświadczenia o niezmienności przebiegu linii wysokiego napięcia od właścicieli działek sąsiednich (działki w S. i w C.). W aktach sprawy znajdują się oświadczenia właścicieli działek [...], [...], [...]i [...], z których wynika, że linia energetyczna od momentu jej wybudowania nie była przesuwana czy zmieniana. Co istotne, sam Skarżący dołączył do akt sprawy pismo Spółki T. S.A. z 2 lutego 2017 r., z którego wynika, że prace modernizacyjne przeprowadzone w 1972 r. dokonane zostały bez zmiany przebiegu linii.

Oznacza to, że Sąd nie naruszył art. 151 p.p.s.a w związku z art.7 k.p.a., nie dostrzegając – jak twierdzi Skarżący - zaniechania podjęcia przez organy wszystkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy. Kwestia, czy doszło do zmiany przebiegu linii energetycznej, była przedmiotem rozważań i badań organów obu instancji a zgromadzony materiał dowodowy, w tym przedłożony przez Skarżącego nie potwierdził zaistnienia jakichkolwiek zmian jej przebiegu.

Zatem zarzut naruszenia art. 7 k.p.a i powiązany z nim zarzut naruszenia art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uznać należy za niezasadny. W konsekwencji nie można stawiać Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, skoro organ drugiej instancji postąpił prawidłowo utrzymując w mocy decyzję Starosty.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że skarga kasacyjna rozpatrywana jest w zakreślonych przez jej autora granicach, to jest m.in. w granicach wynikających ze wskazanych podstaw kasacyjnych. Zatem podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty dotyczące wpływu decyzji na zakres prawa własności Skarżącego jak również konieczności zbadania kwestii, jak to określił Skarżący "ze sfery prawa cywilnego – prawa rzeczowego", uchylały się spod kontroli kasacyjnej. Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostawały również argumenty Skarżącego wywodzone z treści art. 1 oraz 12 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27 poz. 250) w świetle których pomiędzy stanem faktycznym istniejącym na gruncie 4 listopada 1971 r. a kształtem i powierzchnią działek ewidencyjnych zachodzi stosunek zależności. Przedmiotowa sprawa nie dotyczyła ustalania stanu posiadania na dzień 4 listopada 1971 r. a jedynie sprostowania błędów zaistniałych w ewidencji gruntów i budynków.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.