Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 35/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Rada Notarialna
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Krajowej Rady Notarialnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2023 r. (data wpływu do organu) D. S., zw. dalej "skarżącym" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Rady Notarialnej, zw. dalej "K.R.N.", w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

W oparciu o przesłane do Sądu dokumenty ustalono, że pismem z dnia [...] września 2023 r. (25 września 2023 r. - data wpływu do Krajowej Rady Notarialnej) skarżący zwrócił się do KRN na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zw. dalej "u.d.i.p.", z wnioskiem o udzielenie pisemnej informacji na pytanie: "na jakiej podstawie prawnej notariusze i notariuszki sporządzają czynności notarialne "doręczenie oświadczeń"?". W uzasadnieniu wniosku skarżący zwrócił uwagę, że z informacji Krajowej Rady Notarialnej wynika, że notariusze i notariuszki w 2021 r. sporządzili 3242 "doręczeń oświadczeń", a w 2022 r. sporządzili 104 "doręczeń oświadczeń".

W odpowiedzi na tak sformułowany wniosek, KRN pismem z dnia [...] października 2023 r. poinformowała skarżącego, że informacja o tym co wynika z przepisów prawa nie stanowi informacji publicznej, a obowiązujące akty prawne są powszechnie dostępne, gdyż są one ogłaszane w odpowiednich publikatorach. Konkludując KRN wskazała, że skoro żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, to właściwym sposobem rozpatrzenia wniosku jest przesłanie pisma informującego skarżącego o tym fakcie.

Natomiast pismem z dnia [...] listopada 2023 r. (data wpływu do KRN) skarżący złożył ponaglenie do KRN, w którym zaznaczył, że: "Odpowiedź sporządzona przez pana A. S. nie zadawala mnie. Odsyłam ją. Dalsza bezczynność KRN spowoduje moją skargę na bezczynność organu do WSA — Warszawa."

Odpowiadając na to ponaglenie, KRN w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. poinformowała skarżącego, że niniejszej sprawy nie można uznać za sprawę administracyjną, do której stosuje się przepisy k.p.a., a zatem brak jest podstawy prawnej do złożenia ponaglenia w niniejszej sprawie. Z tych też względów KRN nie ma uprawnień do wydawania jakichkolwiek rozstrzygnięć w przedmiocie złożonego ponaglenia.

W związku z powyższym, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność KRN wnosząc o zobowiązanie KRN do udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte we wniosku i stwierdzenie, że KRN dopuściła się bezczynności oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę KRN wskazała, że skarżący żądał udzielenia informacji, które nie są informacją publiczną. Tym samym KRN nie miała obowiązku wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a miała jedynie obowiązek poinformowania skarżącego, iż żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą, co zresztą uczyniła pismem z dnia 9 października 2023 r. Skoro KRN udzieliła tego typu wyjaśnień, stąd nie można uznać aby pozostawała w bezczynności i tym bardziej nie można uznać żądania skarżącego dotyczącego udzielenia odpowiedzi na zadane przez niego pytanie. Dlatego też KRN wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zw. dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (vide: T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).

Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi zostały kompleksowo uregulowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przyjmuje się, że postępowanie regulowane wymienioną ustawą nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Udzielenie informacji publicznej w sprawie indywidualnej następuje poprzez podjęcie przez podmiot zobowiązany czynności materialno-technicznej, której treścią jest żądana informacja (J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, ZNSA 2010, nr 5–6, s. 108). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 14 u.d.i.p. według której udostępnienie informacji powinno nastąpić zgodnie z wnioskiem w terminie 14 dni od dnia jego złożenia (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W tym terminie powinien on być więc załatwiony przez udzielenie informacji (w formie czynności materialno-technicznej) lub wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) bądź zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, chyba że przepisy szczególne przewidują stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego. Wówczas w zależności od kompetencji organ wydaje odpowiedni akt (decyzję, postanowienie) bądź też przekazuje żądanie właściwemu organowi (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 990/06).

Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział zatem tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r. o sygn. akt II SAB/Wa 19/07 i wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. o sygn. akt II SA 2867/02).

Dopiero niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani też niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że organ pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05).

Bezsporna w sprawie pozostaje kwestia, że Krajowa Rada Notarialna należy do katalogu podmiotów obowiązanych do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym zobowiązana jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych.

Spór w sprawie ogniskuje się wokół treści udzielonej skarżącemu odpowiedzi. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił do Krajowej Rady Notarialnej z zapytaniem "na jakiej podstawie prawnej notariusze i notariuszki sporządzaj czynności notarialne "doręczenie oświadczeń"?" Natomiast w odpowiedzi z dnia [...] października 2023 r. Krajowa Rada Notarialna poinformowała, że "Informacja o tym co wynika z przepisów prawa nie stanowi informacji publicznej. Obowiązujące akty prawne są powszechnie dostępne, gdyż są one ogłaszane w odpowiednich publikatorach."

Nie sposób zatem uznać by Krajowa Rada Notarialna uchyliła się od realizacji ciążącego na niej obowiązku. Pod rządami ustawy o dostępie do informacji publicznej za bezczynność uznawany jest stan, gdy podmiot, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej nie reaguje na wniosek i pozostawia go bez rozpoznania. Niezależnie zatem od tego, czy w ocenie tego podmiotu, wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej lub że podmiot nie jest zobowiązany do jej udzielenia, albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji, podmiot ten zobowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy o zajętym stanowisku, choćby w formie zwykłego pisma (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt II SAB/Bk 8/22).

W rozpoznawanej sprawie reakcja Krajowej Rady Notarialnej na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2023 r., który wpłynął do organu w dniu 25 września 2023 r., miała niewątpliwie miejsce. Bezspornie Krajowa Rada Notarialna wystosowała do skarżącego pismo w dniu [...] października 2023 r., z zachowaniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w którym zawarła stanowisko w przedmiocie zgłoszonego żądania, wobec czego nie można skutecznie zarzucać jej bezczynności tylko dlatego, że odpowiedz ta skarżącego "nie zadawalała" (patrz pismo skarżącego z dnia [...]listopada 2023 r.)

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej. Wskazuje się też, że wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania nie stanowi informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. Wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2021 r. II SA/Wa 557/21 , wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 września 2017 r. II SAB/Go 52/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2017 r. II SAB/Kr 126/17). Wskazać również należy, że instytucja dostępu do informacji publicznej nie ma na celu kontroli prawidłowości funkcjonowania organu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań i do których realizacji powołane są właściwe organy kontrolne.

Wobec zatem stwierdzenia, iż organ nie pozostaje w stanie bezczynności, wniesiona skarga podlegała oddaleniu (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 5, 2017 r. kom. Do art. 149, uwaga II.1; Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, teza 2 in fine do art. 149, LEX).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.

Wyrok w niniejszej sprawie został wydany w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.