Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1109/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 i art. 59 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15zzzzzn2
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 7 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2023 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Ł. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 6 października 2022 roku nr 185/I/2022 znak: WOP.7721.64.2022.JJA w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego budynku 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 6 października 2022 r., nr 185/I/2022, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) – w skrócie: "k.p.a." – odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w Ł. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 5 listopada 2021 r., nr 690/2021, którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w Ł. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego lewej oficyny zlokalizowanego przy ul. [...] w Ł.

Organ II instancji wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją z 5 listopada 2021 r., nr 690/2021, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w Ł. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego lewej oficyny zlokalizowanego przy ul. [...] w Ł. poprzez wykonanie określonych robót budowlanych zabezpieczających. Powyższa decyzja omyłkowo została wysłana pełnomocnikowi Wspólnoty Mieszkaniowej w Ł. przy ul. [...] dwukrotnie. Powyższa decyzja została odebrana przez pełnomocnika strony w 12 listopada 2021r. Na wskazaną wyżej decyzję strona w ustawowym terminie nie wniosła środka zaskarżenia w postaci odwołania. Następnie jak wskazuje organ omyłkowo wysłał ponownie do pełnomocnika powyższą decyzję, która została odebrana 23 listopada 2021 r. Dopiero po ponownym doręczeniu tej samej decyzji M. M. złożyła 7 grudnia 2021 r. odwołanie (data wpływu do tutejszego organu 12 grudnia 2021 r.).

Następnie organ II instancji wskazał, że pismem z 3 marca 2022r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował pełnomocnika, że odwołanie z 7 grudnia 2021 r. złożone w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 5 listopada 2021 r., nr 690/2021, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do wniesienia tego środka zaskarżenia. Jednocześnie na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) tutejszy organ wskazał, że w sytuacji uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, strona postępowania ma prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, stosownie do treści art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. póz. 735 ze. zm.) w terminie 30 dni od daty doręczania niniejszego zawiadomienia.

Przy piśmie z 8 kwietnia 2022 r. odwołująca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do ww. decyzji organu I instancji podnosząc jednocześnie, że nie kwestionuje faktu otrzymania decyzji dwukrotnie, to jest w dniach 12 i 23 listopada 2022 r. Jednakże w zaufaniu do działań podejmowanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi uznała, że skoro organ ponownie wysyła do niej decyzję to ostatni egzemplarz stanowi decyzje w kształcie, w jakim organ zamierzał wydać i doręczyć. Ponadto, zastosowała się do instrukcji zawartej w pouczeniu zaskarżonej decyzji. Dlatego świadczy to jej zdaniem o braku winy.

Organ II instancji stwierdził, że M.M. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 5 listopada 2021 r., nr 690/2021 otrzymała 12 listopada 2022 r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Natomiast odwołanie od ww. decyzji, jak wynika z dokumentów, zostało nadane pocztą 7 grudnia 2022 r., a zatem z uchybieniem 14-dniowego terminu, określonego w pouczeniu zawartym w przedmiotowej decyzji, przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a., na wniesienie odwołania, który to termin upłynął 19 listopada 2021 r. i dzień ten nie był dniem ustawowo wolnym od pracy.

Organ II instancji po wpłynięciu odwołania obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminu, co wymaga z kolei ustalenia w sposób jednoznaczny daty doręczenia decyzji wydanej w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. W sytuacji gdy dochodzi do skutecznego doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu l instancji nie otwiera dla strony terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie może znosić skutków, które wywołało już wcześniejsze prawidłowe doręczenie. Każde przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie. Nie ma on obowiązku wyjaśniania z jakich przyczyn doszło do uchybienia terminu oraz czy nastąpiło to bez winy strony chyba, że strona zwróci się do organu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu.

W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w niedopełnieniu terminu wniesienia odwołania. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie wskazanego wyżej obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła zaistniałej przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie, odwołująca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Podkreślono, że strony powinny przede wszystkim zapoznać się z treścią wydawanych aktów administracyjnych i zgodnie z pouczeniem z wyznaczonymi terminami do składania środków zaskarżenia. Argumenty podniesione przez odwołującą, że uznała, iż skoro organ ponownie wysyła do niej decyzję to ostatni egzemplarz stanowi decyzje w kształcie, w jakim organ zamierzał wydać i doręczyć. Jednakże zwrócić należy uwagę, że takiego przeświadczenia odwołująca nie mogła mieć przy doręczeniu decyzji za pierwszym razem. Ponadto, ponownie doręczona była tożsama decyzja, która w swoim pouczeniu informowała o możliwości złożenia odwołania.

W tej sytuacji, organ II instancji stwierdził, że z uwagi na niespełnienie przesłanki uprawdopodobnienia przez stronę zainteresowaną braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a tym samym niespełnienie wymagań art. 58 § 1 k.p.a., postanowiono jak w sentencji.

Na ostateczne postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Ł., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 58 k.p.a. poprzez przyjęcie, że złożenie przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji w terminie wskazanym w pouczeniu załączonym do decyzji organu I instancji doręczonej skarżącemu po raz drugi, przy czym przed upływem terminu do złożenia odwołania, zgodnie z pouczeniem załączonym do decyzji doręczonej skarżącemu po raz pierwszy, stanowi uchybienie terminu z winy skarżącej, podczas gdy skarżąca, w zaufaniu do pouczeń otrzymywanych od organu I instancji, złożyła odwołanie w terminie podanym w treści pouczenia załączonego do decyzji organu I instancji, doręczonej skarżącemu po raz drugi w okresie, w którym, zgodnie z otrzymanym przez skarżącego pouczeniem, nie upłynął jeszcze termin na złożenie odwołania od decyzji doręczonej po raz pierwszy.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że decyzja PINB została doręczona skarżącej dwukrotnie, to jest 12 listopada 2021 r. oraz 23 listopada 2021 r. W zaufaniu do działań podejmowanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi skarżąca uznała, że skoro organ ponownie wysyła decyzję, to ostatni egzemplarz stanowi decyzję w kształcie, w jakim organ zamierzał ją wydać i doręczyć, w tym w zakresie pouczeń.

Jak wskazano zaś w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2021 r. (sygn. akt II OSK 3414/18), okoliczność błędnego poinformowania strony o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania od daty odebrania decyzji ponownie wysłanej mogłaby być badana z punktu widzenia wprowadzenia strony w błąd i braku jej zawinienia w postępowaniu dotyczącym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania

Skarżąca, działając w zaufaniu do organu, uznała, że organ intencjonalnie doręcza decyzję ponownie. Kluczowe dla takiej oceny był fakt, że ponowne doręczenie decyzji nastąpiło przed upływem terminu na złożenie odwołania, zgodnie z pouczeniem doręczonym skarżącemu wraz z decyzją przesłaną za pierwszym razem. Skoro zaś w treści decyzji, doręczonej 23 listopada 2021 r., zawarto pouczenie, że od tej decyzji przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od daty jej otrzymania, to skarżąca złożyła odwołanie w terminie wynikającym z pouczenia. Nie sposób uznać działania zgodne z pouczeniem otrzymanym przez stronę od organu za działanie błędne w sposób zawiniony. Przeciwne rozumowanie prowadziłoby do niebezpiecznego dla całego systemu prawnego wniosku, że strona ma obowiązek badać prawidłowość pouczeń otrzymywanych od organów, a jeśli uzna pouczenie za błędne nie tylko może, ale wręcz ma obowiązek działać wbrew pouczeniom.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W pierwszym kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi mianowicie, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przechodząc natomiast do kwestii merytorycznych podkreślić należy, że materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.).

Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że w niniejszej sprawie przywrócenie terminu miało miejsce również w oparciu o przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) – powoływanej jako: "uCOVID-19". Stosownie do ust. 1 powołanego artykułu w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2 ww. artykułu).

W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3 ww. artykułu).

Instytucja przywrócenia terminu ma na celu zapewnienie jednostce ochrony przed ujemnymi skutkami niedopełnienia w terminie określonej czynności procesowej. Umożliwia ona podmiotowi, który z przyczyn przez niego niezawinionych nie dotrzymał terminu do dokonania określonej czynności procesowej, skuteczne jej dokonanie. Jednocześnie podkreślić trzeba, że ma ona charakter wyjątkowy ponieważ stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej i pewności obrotu. Warunkiem przywrócenia terminu jest łączne spełnienie czterech przesłanek. Po pierwsze, zainteresowany złożył prośbę (wniosek) o przywrócenie terminu. Po drugie, prośba o przywrócenie terminu została złożona w ustawowym terminie (w sprawie niniejszej w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu). Po trzecie, uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego podmiotu i brak winy zostanie przez niego uprawdopodobniony. Po czwarte, jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu wnioskodawca powinien dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Podkreślić dodatkowo trzeba, że warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie przez organ, że termin do dokonania konkretnej czynności procesowej upłynął. Termin do wniesienia odwołania od decyzji rozpoczyna swój bieg od momentu jej doręczenia stronie i wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Jeżeli prawidłowe (skuteczne) doręczenie decyzji nie nastąpiło, to nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania, ponieważ termin ten nie rozpoczął jeszcze biegu.

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie stronie decyzji organu pierwszej instancji nie powoduje ponownego otwarcia terminu do wniesienia odwołania. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji. Termin ten biegnie od dnia pierwszego doręczenia. Każde późniejsze doręczenie rozstrzygnięcia nie będzie miało znaczenia prawnego w zakresie terminu do wniesienia odwołania. Innymi słowy sam fakt ponownego przesłania przez organ administracji decyzji, które już zostało uprzednio prawidłowo doręczone stronie postępowania administracyjnego, nie może mieć bezpośredniego wpływu na bieg ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Ponowne przesłanie decyzji ma jedynie charakter informacyjny (por. wyroki NSA z 18 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3414/18; z 14 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 10/07; wyrok WSA w Białymstoku z 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 30/21; z 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 96/09; wyrok WSA w Opolu z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 489/12; wyrok WSA we Wrocławiu z 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 781/06 – orzeczenia dostępne w CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie nie ulega żadnej wątpliwości, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej 12 listopada 2021 r. i od tej daty rozpoczął swój bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Ostatni dzień terminu, o którym mowa wypadał 26 listopada 2021 r. (a nie jak stwierdził organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia 19 listopada). Bezsporne jest również to, że skarżąca nie złożyła odwołania w powyższym terminie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy skarżąca uprawdopodobniła okoliczność, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, nie jest wobec tego możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić tylko wówczas gdy zainteresowany podmiot nie mógł usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej wskazała, że w związku z faktem ponownego wysłania jej decyzji organu I instancji pozostawała w błędnym przekonaniu, że decyzja doręczona jej jako pierwsza nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W zaufaniu do organu I instancji uznała, że takie działanie było celowe i związku z tym wniosła odwołanie dopiero od ponownie doręczonej jej tej samej decyzji.

W ocenie Sądu wskazane przez skarżącą okoliczności uprawdopodabniają brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Rację ma bowiem skarżąca, że od organów administracji należy oczekiwać działania zgodnego z prawem, co oznacza, że podejmowane przez organ czynności procesowe powinny być racjonalne. W tym miejscu należy podkreślić, że jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada zaufania do władzy publicznej, określona w art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W orzecznictwie podkreśla się, że zasada określona w art. 8 k.p.a., tak jak szereg innych zasad i przepisów szczegółowych kodeksu postępowania administracyjnego ma na celu wyrównanie z natury nierównych pozycji obywatela i organu w postępowaniu władczym jakim jest postępowanie administracyjne, i stoi ona na przeszkodzie temu, by organ wykorzystywał wywołany przez siebie (nawet nieświadomie) u strony błąd w rozumieniu prawa na niekorzyść obywatela (por. wyrok WSA w Krakowie z 31 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1300/19 – orzeczenie dostępne w CBOSA).

Jak wynika z akt sprawy organ I instancji, z niewiadomych przyczyn dwukrotnie przesłał skarżącej tę samą decyzję. Mogło to zatem wywołać u skarżącej błędne przekonanie, że pierwsze doręczenie decyzji nie wywołało skutków prawnych. Zasadnie również skarżąca zauważa, że ponowne doręczenie decyzji miało miejsce w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania, który rozpoczął się od daty doręczenia decyzji po raz pierwszy. Skarżąca miała prawo zakładać, że skoro organ I instancji, w krótkim odstępie czasu ponownie wysłał jej decyzję, to zrobił to celowo.

Ponadto skarżąca słusznie podkreśla, że zastosowała się do pouczenia zawartego w decyzji doręczonej jej za drugim razem i zgodnie z nim wniosła od niej odwołanie. Zgodnie natomiast z treścią art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Co prawda w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z błędnym pouczeniem, lecz z niewywołującym skutków prawnych ponownym doręczeniem tej samej decyzji, to jednak całokształt okoliczności z pewnością miał wpływ na błędną ocenę sytuacji przez pełnomocnika skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia terminu.

Wreszcie wskazać należy, że uchybienie terminu miało miejsce okresie obowiązywania stanu epidemicznego. W tym czasie wprowadzano ograniczenia aktywności obywateli oraz ograniczenia w działaniu instytucji publicznych. W związku z tym ustalenie przez pełnomocnika skarżącej przyczyn ponownego doręczenia decyzji organu I instancji mogło być utrudnione. Natomiast celem powołanego wyżej art. 15zzzzzn2 uCOVID-19 była ochrona obywateli RP przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Zamiarem ustawodawcy było bowiem przyjęcie regulacji zapewniających skuteczną ochronę prawną. Tym bardziej wadliwe działanie organu administracji publicznej nie być pominięte, a z pewnością negatywne skutki takiego działania nie mogą być przerzucone na stronę postępowania.

Reasumując stwierdzić należy, że skarżąca w sposób wystarczający uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania wywołane zostało bezpodstawnym działaniem organu I instancji, co wprowadziło pełnomocnika skarżącej w błąd w zakresie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Uchybienie terminu należy w związku z tym ocenić jako niezawinione, a więc skarżąca spełniła przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn2 uCOVID-19.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.