Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 738/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 263
law: Ustawa z dnia 23 maja 1991 r., o związkach zawodowych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 200, art. 209
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2023 roku sprawy ze skargi Międzyzakładowej Komisji W. S.A. Oddział K. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2023 roku nr SKO.4103.72.2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 26 maja 2023 roku, znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej Międzyzakładowej Komisji W. S.A. Oddział K. z siedzibą w R. kwotę 200zł (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 20 czerwca 2023 r., znak: SKO.4103.72.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania Międzyzakładowej Komisji W. w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p." oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz.570) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z 26 maja 2023 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 104 k.p.a. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że 31 stycznia 2023 r. do Prezydenta Miasta Ł. wpłynął wniosek Międzyzakładowej Komisji W. w R. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie: 1) Ile wynosił, w poszczególnych latach 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 dochód oraz wydatki Gminy Ł.. Prosimy podać dochód ogólny oraz w rozbiciu na ten uzyskany z zadań własnych oraz dotacji i subwencji; 2) Jak kształtowała się w ww. latach liczba pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miasta Ł. oraz jaki procent wydatków gminy stanowiły wynagrodzenia dla pracowników Urzędu Miasta Ł.; 3) Ile wiatach 2018 i 2022 (w rozbiciu na poszczególne lata), skierowano środków pieniężnych z budżetu Gminy Ł., na wynagrodzenia i nagrody dla wiceprezydentów, dyrektorów departamentów i dyrektorów komórek administracyjnych UM[...] (w rozbiciu na poszczególne komórki organizacyjne UM[...]).

Prezydent Miasta Ł. pismem z 14 lutego 2023 r. udzielił odpowiedzi w zakresie punktów 1 i 2. Decyzją z 28 lutego 2023 r. znak: [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie pkt 3 wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 28 marca 2023 r. znak: SKO.4103.20.2023 uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że organ nie wykazał, że w jego ocenie wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną oraz wobec modyfikacji złożonego żądania w odwołaniu, zachodzi konieczność doprecyzowania przez dokładnego zakresu żądania.

W odpowiedzi na wezwanie do wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego strona skarżąca wskazała, że na podstawie ustawy o związkach zawodowych działa w imieniu wszystkich pracowników, w tym przypadku pracowników Urzędu Miasta Ł. Związek reprezentuje zbiorowe interesy pracowników, współuczestniczy w tworzeniu, korzystnych warunków pracy, kontroluje przestrzeganie przepisów i występuje o usunięcie nieprawidłowości, również w zakresie gospodarowania finansami publicznymi. Związek zawodowy działa w imieniu wszystkich pracowników, a nie tylko swoich członków, spełnia on ważną funkcję społeczną. Właściwe wykorzystanie środków publicznych przez władzę publiczną niewątpliwie ma wpływ na kondycję finansową nie tylko samego Urzędu, ale również na rozwój miasta, a przez to na sytuację samych mieszkańców Ł. oraz wydatkowanie środków z budżetu Skarbu Państwa. aby zapobiec spekulacji oraz zachować zasadę jawności Prezydenci innych miast sami przekazują tego typu informacje do publicznej wiadomości. W interesie publicznym leży, aby organy administracji oraz osoby pełniące funkcje publiczne nie nadużywały danej władzy, choćby poprzez niewłaściwe wykorzystanie środków publicznych. Jawność finansów publicznych, w szczególności ich wydatkowanie, leży w interesie publicznym. Strona skarżąca działając w imieniu pracowników Urzędu, ale również w interesie mieszkańców Ł., w obawie o stan finansów publicznych miasta Ł., szczególnie wobec bezskuteczności rozmów, rokowań i mediacji w sprawie wzrostu wynagrodzeń pracowników Urząd Miasta Ł., skierowała wniosek, co umożliwić ma ocenę zasadności wydatków w danej wysokości w przedstawianej bardzo trudnej sytuacji finansowej miasta oraz zgłoszenie spostrzeżeń do planowania przyszłych wydatków w budżecie miasta.

Decyzją z 26 maja 2023 r. znak: [...] organ I instancji odmówił udzielenia informacji publicznej dot. udzielenia odpowiedzi w zakresie punktu 3 stwierdzając, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną i nie został wykazany szczególnie istotny interes publiczny, przemawiający za pracochłonnym przetworzeniem informacji mającym na celu wytworzenie nowych, nieposiadanych dotychczas przez Urząd zestawień zawierających wnioskowane informacje.

Organ wyjaśnił, że nie jest możliwe pozyskanie żądanych danych bezpośrednio z systemu informatycznego, niezbędne jest dla jej udostępnienia podjęcie dodatkowych czynności polegających na m.in. dokonaniu długotrwałej, skomplikowanej analizy oraz przetworzenie dużej ilości zestawień i raportów, w podziale na strukturę organizacyjną oraz stanowiska zajmowane na przestrzeni lat 2018- 2022 przez wskazanych pracowników Urzędu Miasta Ł. (zatrudnionych na dzień 31 stycznia 2023 r.). We wskazanym okresie struktura organizacyjna Urzędu Miasta Ł. zmieniała się wielokrotnie, niektóre komórki zostały zlikwidowane, powstawały również nowe komórki organizacyjne. Tym samym ustalenie właściwej listy komórek organizacyjnych w poszczególnych latach wymaga szczegółowej analizy i uzgodnienia pomiędzy wydziałami Urzędu. Wydział Księgowości w Departamencie Finansów Publicznych Urzędu Miasta Ł. sporządza listy płac dla pracowników Urzędu w ilości około 300 miesięcznie w podziale na różne składniki wynagrodzeń oraz komórki organizacyjne. We wskazanym przez wnioskodawcę okresie 60 miesięcy przygotował około 18 000 list płac wymagających weryfikacji, dla około 2 000 pracowników, a listy płac nie są sporządzane według podziału na zajmowane stanowiska w poszczególnych komórkach organizacyjnych. Zachodzi dodatkowo konieczność dokonania analizy dokumentów w zakresie historii zatrudnienia osób, które spełniają ten warunek, zatem pozyskanie informacji, których dotyczy informacja publiczna jest czasochłonne. Byłoby związane z pracą w godzinach nadliczbowych przez wszystkich pracowników zajmujących się naliczaniem wynagrodzeń tj. 14 osób oraz 6 zaangażowania osób z Biura Organizacji Urzędu w Departamencie Organizacji Urzędu i Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta Ł. i Biura ds. Zarządzania Kadrami w Departamencie Prezydenta Urzędu Miasta Ł. w celu określenia prawidłowej struktury organizacyjnej będącej podstawą dla dalszych weryfikacji list płac. Koszt jednej godziny pracy tylko pracowników w Oddziale Rozliczeń Wynagrodzeń i Innych Świadczeń w Wydziale Księgowości w Departamencie Finansów Publicznych Urzędu Miasta Ł. wynosi około 36,00 zł, co stanowi dodatkowe obciążenie dla budżetu Urzędu Miasta Ł.. Szacunkowo w ciągu jednej godziny możliwe jest zweryfikowanie około 30 list plac, co angażuje czas w ilości 600 roboczogodzin. Koszty należy jednocześnie powiększyć o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych pracowników ww. Biur.

Strona skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wyrażając niezadowolenie z jej wydania. Wskazała, że przez związek zawodowy legitymuje się szczególnym interesem publicznym, a informacja o majątku publicznym (w tym o wydatkach) stanowi informację publiczną. Aby zapobiec spekulacji oraz zachować zasadę jawności Prezydenci innych miast sami przekazują tego typu informacje do publicznej wiadomości. W związku z trudną sytuację finansową Miasta Ł. zachodzi konieczność sprawowania kontroli zasadności wydatków w zakresie wypłaty nagród dla żądanej grupy osób jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium, po przywołaniu treści art. 61 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1, ust. 2, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 – ust. 4, art. 7 ust. 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, ust. 2, art. 16 oraz powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych stwierdziło, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, wobec czego jej uzyskanie musi być szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie Kolegium przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności nie spełniają przesłanek szczególnie uzasadnionego interesu publicznego i nie przemawiają za udostępnieniem wnioskowanej informacji publicznej.

Kolegium wskazało, że w orzecznictwie podkreśla się, że za okoliczność szczególnie istotną dla interesu publicznego należy uznać taką, która ze względu na rodzaj, czas, miejsce, sposób okoliczności rozstrzygania i późniejszej realizacji, w istotnym zakresie wpływa lub może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej ich uprawnień i obowiązków. Ponadto badając istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego, uwzględnić należy intencje wnioskodawcy i wskazany przez niego cel oraz istotę i charakter żądanej informacji.

Strona skarżąca nie wykazała, szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu wnioskowanej informacji publicznej. Wskazane okoliczności dot. szczególnej roli związku zawodowego w pozyskaniu wnioskowanych informacji są ogólnikowe i nie wyjaśniają w jaki sposób udostępnienie żądanej informacji, może mieć realne znaczenie dla poprawy funkcjonowania określonych struktur publicznych w określonej dziedzinie życia społecznego, może wpływać na jego poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Międzyzakładowa Komisja W. w R. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:

1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;

2. art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych;

3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim prawo do informacji obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona w niniejszej sprawie;

4. art. 7 k.p.a. wyrażający zasadę prawdy obiektywnej, zasadę uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu społecznego poprzez jego niezastosowanie.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organów obu instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona skarżąca wyjaśniła, że jej żądanie dotyczy konkretnej, ściśle określonej grupy osób pełniących swoje funkcję publiczne na dzień 31 stycznia 2023 r. Ponadto w ocenie Komisji w dobie dobrze rozwiniętej struktury elektronizacji urzędu, dostępnych systemów instytucja jak Urząd Miasta Ł. powinna opierać się na bazie danych z systemu informatycznego w zakresie systemu kadrowo-płacowego z którego w dowolny sposób można pozyskać dane, a nie analogowo analizować listy płacowe. Z informacji sprawdzonych w Wydziale Księgowości UM[...] wynika, że istniejący system informatyczny, pozwala pozyskać wszelkie informacje dotyczące pracownika, jego wynagrodzenia, w rozbiciu na poszczególne składniki.

Dodatkowo w tym samym czasie udzielono odpowiedzi na interpelację radnego Rady Miejskiej w Ł., której zakres był znacznie szerszy, ponieważ obejmował wypłatę nagród i premii dla wiceprezydentów, dyrektorów departamentów, dyrektorów i wicedyrektorów wydziałów Urzędu Miasta Ł. oraz jednostek organizacyjnych miasta Ł., w latach 2020-2023.

Odnosząc się do przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego Komisja wskazała, że działa w imieniu wszystkich pracowników, w tym przypadku pracowników Urzędu Miasta Ł.. Reprezentuje zbiorowe interesy pracowników, współuczestniczy w tworzeniu, korzystnych warunków pracy, kontroluje przestrzeganie przepisów i występuje o usunięcie nieprawidłowości, również w zakresie gospodarowania finansami publicznymi. Związek zawodowy działa w imieniu wszystkich pracowników, a nie tylko swoich członków, zatem spełnia ważną funkcję społeczną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.]. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o jej rozpoznanie w omawianym trybie zwrócił się organ zaś strona skarżąca nie zażądał w zakreślonym terminie przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 21 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902) [dalej: ustawa o dostępie do informacji publicznej], do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). W ramach owej kontroli sąd administracyjny stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 czerwca 2023 r. (znak: SKO.4103.72.2023), którą kolegium utrzymało w mocy, decyzję Prezydenta Miasta Ł. z 26 maja 2023 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 104 k.p.a. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

W kontrolowanej sprawie zarówno prawna kwalifikacja objętej zakresem wniosku skarżącego informacji jak i adresat wniosku nie budzą wątpliwości. W sprawie nie jest sporne, że żądana informacja jest informacja publiczną, a Prezydenta Miasta Ł. jest co do zasady zobowiązany do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Istota sporu sprowadza się do tego, czy żądana informacja publiczna jest informacją prostą czy przetworzoną oraz fakt nie wykazania w sposób wystarczający zdaniem organów szczególnie istotnego interesu publicznego. Powodem odmowy udostępnienia informacji publicznej jest bowiem przekonanie organu, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną której udostępnienie wymagało wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Z poglądem tym nie zgadza się strona skarżąca argumentując, że informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej, a jedynie prostej ponadto wskazując, że jako związek zawodowy wykazała szczególnie istotny interes publiczny.

Odnosząc się do ustalenia czy żądana informacja publiczna jest informacją prostą czy przetworzoną Sąd uznał, że organy obu instancji w uzasadnieniu wydanych decyzji administracyjnych nie ograniczyły się jedynie do prawidłowego odkodowania znaczenia pojęcia informacji przetworzonej, ale także - co istotne - przeprowadziły następnie, nawiązując do zakresu żądanej przez stronę skarżącą informacji, szczegółową analizę tego, ile czasu zajęłoby przygotowanie żądanej informacji przez pracowników organu, jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji.

W tej sytuacji, uznać należy, że organ wykazał, jakie ponadprzeciętne czynności musiałaby podjąć, aby udostępnić skarżącej organizacji związkowej wnioskowane informacje (dane) dotyczące pracowników zatrudnionych w organie I instancji, wskazując przy tym czasochłonność zmierzającą do udostępnienia żądanych informacji i ich ewentualnego zanonimizowania.

Uwzględniając wskazane przez organ okoliczność, że system księgowy nie pozwala na automatyczne zestawienie żądanych danych i konieczna jest ich weryfikacja przez pracowników, stwierdzić trzeba, że organ prawidłowo zakwalifikował informację jako informację publiczną przetworzoną. Takie stwierdzenie usprawiedliwia zarówno znaczny zakres nakładu pracy koniecznej do wykonania przez organ, jak też fakt, ze efektem tych prac będzie informacja nowa jakościowo i nieistniejąca w chwili składania wniosku (nie istnieją żądane zestawienia).

Sąd nie podziela jednak argumentów organów, że strona skarżąca nie wykazała szczególnie istotnego interes publicznego. Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wprawdzie nieprecyzyjnie wskazała przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, ale organ sięgając do ustawy o związkach zawodowych powinien dokonać analizy czy przesłanki te jednak w sprawie nie wystąpiły. Zdaniem Sądu z samej swojej istoty ogólnopolski związek zawodowy realizuje ustawowe oraz statutowe zadania na rzecz ogółu pracowników, będąc m.in. uprawnionym do monitorowania w jaki sposób kształtowane są wynagrodzenia w organach administracji publicznej w zestawieniu z efektywnością wykorzystywania przyznawanych na ten cel środków budżetowych. Charakter czy też pozycja podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia informacji publicznej przetworzonej, a zwłaszcza realne możliwości przyszłego wykorzystania przez ten podmiot tak uzyskanych danych, ma wpływ na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie żądanych informacji.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że na szczególny interes społeczny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., składają się więc trzy przesłanki:

1) przesłanka działania wnioskodawcy dla szerszej grupy osób; należy w tym miejscu pamiętać, że wnioskodawca musi wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów (por. m.in. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 35),

2) przesłanka działania służącego społecznie akceptowalnym celom związanym z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych,

3) przesłanka związana z możliwością rzeczywistego wykorzystania przez wnioskodawcę informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (por. m.in. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13; podobnie: /w:/ wyroki NSA: z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 787/10, z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11, czy też z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12).

Przyjmuje się bowiem, że wnioskowca powinien posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne, możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych. Zdaniem Sądu związek zawodowy posiada takie możliwości. W ocenie Sądu, przyjąć należy, że wnioskodawca, jako organizacja związkowa, nie działa tylko w imieniu wąskiej grupy zawodowej, tj. pracowników, lecz działa ona także w interesie publicznym o charakterze powszechnym. Sąd uznał, że Międzyzakładowa Komisja W. w R. spełnia warunek działania dla szerszej grupy osób.

Po pierwsze, zauważyć trzeba bowiem, że warunek "powszechności reprezentacji" nie musi oznaczać tylko działania o charakterze ogólnym, gdyż może wskazywać na działanie w imieniu znacznej grupy osób, a zatem działanie w imieniu pracowników organu I instancji jest działaniem w takim interesie. Ponadto, dodać należy, że zgodnie z art. 4 ustawy o związkach zawodowych, związki te działają nie tylko w imieniu swoich członków, ale wszystkich pracowników. Stąd też uznać należy, że ich znaczenie, gdy chodzi o reprezentowanie dużej liczby osób, oznacza bardzo szeroki zasięg.

Po drugie, stwierdzić należy, że organy obu instancji w ogóle pominęły rolę związków zawodowych w państwie. Tymczasem, warto podkreślić, że ochrona pracowników jest bardzo ważnym elementem funkcjonowania gospodarki rynkowej, ponieważ realizujące ją związki zawodowe wyrównują przewagę pracodawców nad pracobiorcami, niwelując w ten sposób konflikty społeczne.

Związek zawodowy nie jest zatem tylko, jak sugerują organy obu instancji, wąską organizacją reprezentującą wyłącznie swoich członków, ale spełnia ważne funkcje społeczne. Działalność związków zawodowych ma bowiem wpływ na wiele grup społecznych.

W tej sytuacji, organy nie przeprowadziły należytego odniesienia się w zakresie wspomnianej oceny do unormowań prawnych dotyczących zasad funkcjonowania związków zawodowych i istoty ich udziału w stosunkach społeczno-gospodarczych, a tym samym możliwości wpływu na wykorzystywanie uzyskanych informacji publicznych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej, w tym m.in. wydatkowania przez te organy publicznych środków finansowych.

Z tego też powodu należy uznać, że przeprowadzając analizę spełniania przez skarżącą organizację związkową przesłanki możliwości działania dla szerszej grupy osób, organy dokonały wadliwego zastosowania przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i w konsekwencji nieuprawnionej odmowy udostepnienia wnioskowanej informacji przetworzonej.

Według Sądu, uznać należy, że nie jest wystarczające takie skonstruowanie uzasadnienia decyzji odmawiającej udostepnienia informacji publicznej, w której organ, uzasadniając ową odmowę, skupia się wyłącznie na ogólnym zdefiniowaniu pojęcia szczególnej istoty dla interesu społecznego, bez jednoczesnego odniesienia tych ustaleń zarówno do konkretnej informacji wnioskowanej przez stronę skarżącą, jak i istoty (profilu) jej działania w sferze publicznej.

Podsumowując, należy stwierdzić, że zarówno Prezydent Miasta Ł., jak i w instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, nie przedstawili przekonywujących argumentów, które pozwoliłyby Sądowi w sposób jednoznaczny przyjąć, iż skarżąca organizacja związkowa nie wykazała w toku postępowania, iż jest w stanie wykorzystać wnioskowaną informację w sposób wskazany w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W tej sytuacji, przyjąć trzeba, że przeprowadzona przez te organy ocena była arbitralna.

Nie ulega zatem wątpliwości, że uchybienie powyższe miało istotny wpływ na wynik obu spornych rozstrzygnięć, albowiem spowodowało w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Zastosowanie powyższych przepisów wymaga jednak zawsze właściwego i bardzo precyzyjnego wyjaśnienia, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie prawidłowego uzasadnienia decyzji, zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., czego w niniejszej sprawie zabrakło, a co ma istotne znaczenie, albowiem prowadzi do bezprawnego ograniczenia konstytucyjnego prawa dostępu obywateli do informacji o funkcjonowaniu organów administracji publicznej.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 209 P.p.s.a.