Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 501/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 pkt 2 i 5,
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 16 ust. 3 i 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2013r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 we wznowionym postępowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], uchylająca decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 oraz odmawiającą D. W. przyznania płatności ONW na rok 2011 r., a także nakładającą sankcję w wysokości 2523,90 zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność.

W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji stwierdził, że we wniosku z dnia 12 maja 2011 r. o przyznanie płatności ONW na 2011 rok, D. W zgłosił cztery działki ewidencyjne o numerach 226, 28/4, 28/5 i 319/1 położone w obrębie S. Na działkach tych zadeklarował trzy działki rolne A, B i C o łącznej powierzchni 4,96 ha. Następnego dnia, tj. 13 maja 2011 r. skarżący złożyła zmianę do wniosku. Do płatności ONW zgłosił dwie kolejne działki ewidencyjne o numerach: 249 położona w S. i 42 położona w Ś. Na działkach tych zadeklarował do płatności ONW działki rolne D, F, G, H, I i J na łączną powierzchnie 27,00 ha. W sumie powierzchnia deklarowana do płatności ONW wynosiła 31,96 ha. Postanowieniem Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wyłączył D. W. na jego wniosek z obsługi sprawy, ze względu to, że był pracownikiem Biura Powiatowego ARiMR.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] przyznał D W płatność w kwocie 5720,84 zł.

Dnia 9 lutego 2012 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło anonimowe pismo, w którym podniesiono wobec D W zarzuty w kwestii zgłoszenia do płatności gruntów nieuprawnionych do ich przyznania. W dniu 13 lutego 2012 r. skarżący, w odpowiedzi na poinformowanie go o anonimie wyjaśnił, że grunty rolne zgłoszone do płatności są dzierżawione bądź zakupione od Agencji Nieruchomości Rolnych oraz Urzędu Miasta i Gminy w S.. Podniósł też, że wszystkie grunty są użytkowane rolniczo, a usługi "rolnicze" wykonują na nich zaprzyjaźnieni rolnicy, m. in. M W i G Z.

W dniach 2-8 marca 2012 r. w gospodarstwie D W zostały przeprowadzone kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, które wykazały nieprawidłowości.

Dla działki rolnej B o powierzchni deklarowanej 0,70 ha stwierdzono powierzchnię 0,45 ha, brakująca powierzchnię zakwalifikowano jako "budowlankę". Dla działki rolnej J o powierzchni deklarowanej 17,00 ha stwierdzono powierzchnię 3,15 ha. W przypadku działek rolnych F, G, I i J stwierdzono ugór bez zabiegów, a na brakującej powierzchni nieużytek i zadrzewienie. Na dowód dokonanych ustaleń zostały sporządzone raporty z czynności kontrolnych, do których zostały dołączone szkice i zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek zgłoszonych do płatności.

Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].

W związku z twierdzeniami skarżącego dotyczącymi nabycia części zgłoszonych do płatności działek od Agencji Nieruchomości Rolnych, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r. uzyskał od Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych OT w Rzeszowie informację w kwestii zakupu, bądź wydzierżawienia przez stronę objętych wnioskiem działek ewidencyjnych, a także informację na temat ich własności, umów dzierżawy i ewentualnej sprzedaży. Z wspomnianego pisma wynika, że D W dzierżawił działki: nr 42 (od 18 listopada 2009 r. do 30 września 2010 r.), nr 983/1 (od 27 maja 2010 r. do 30 września 2010 r. i od 24 lutego 2011 r. do 30 września 2011 r.), nr 328/16, 328/17, 328/18, 328/19 i 328/20 (od 27 maja 2010 r. do 30 września 2010 r.). Działki o nr 122714, 1227/5, 1227/8, 1227/9, 1086/1, 1092/8, 1122/4, 98317, 328/16, 328/17, 328/18, 328/19, 328/20, 153 i 158 są w zasobie OT ANR w Rzeszowie, działka nr 42 została podzielona na działki o nr od 42/1 do 42/165 i działki nr 42/21, 42/125, 42/126, 42/127, 42/128, 42/129, 42/165 oraz 42/164 zostały przekazane z zasobu ANR pod drogi gminne i powiatowe w dniu 27 kwietnia 2011 r. Zgodnie z podaną informacją działka nr 226 została sprzedana D W w dniu 18 lutego 2005 r., natomiast działki 122714, 1227/5, 1227/8, 1227/9, 1086/1, 1092/8, 1122/4. 38314, 42/111, 42/116, 42/130 do 42/135, 42/163 i 42/164 były wystawiane na sprzedaż lub oferowane do wydzierżawienia.

Mimo wystosowanego do skarżącego wezwania dotyczącego podania

danych osób wykonujących prace polowe na działkach zgłoszonych w przedmiotowej sprawie do płatności oraz danych osobowych innych ewentualnych zleceniobiorców, a także udzielenia informacji na jakich działkach wykonywali prace zlecone, D W nie udzielił organowi żadnej odpowiedzi.

Na wniosek organu I instancji jednostka odpowiedzialna za kontrole na miejscu ponownie zweryfikowała raport z kontroli stwierdzając, że pomyłkowo wpisano w kwestionowanym raporcie powierzchnię działki rolnej A - 3,04 ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 3,30 ha. W kwestii działki rolnej B stwierdzono, że pomiar jest prawidłowy.

Na skutek zastrzeżeń producenta dotyczących działek rolnych A i B, zgłoszonych w piśmie z dnia 5 października 2012 r., w dniu 11 października 2012 r. skontrolowano te działki w terenie. W wyniku tego ustalono, że z powierzchni stwierdzonej działki rolnej A powierzchnię 3,04 ha stanowi

teren zaorany, a pozostałą powierzchnię powierzchni zmierzonej (0,21 ha) stanowią trawy wieloletnie. W kwestii działki rolnej B w dniu 11 października 2012 r. ustalono,

że powierzchnia stwierdzona wynosi 0,51 ha (na potwierdzenie przedmiotowych ustaleń wykonano szkice i zdjęcia kontrolowanych działek). W notatce służbowej z dnia 15 października 2012 r. inspektorzy terenowi wyjaśnili, że rozbieżność między powierzchnią zmierzoną działki rolnej B w marcu 2012 r. - 0,45 ha i w październiku 2012 r. - 0,51 ha wynika ze zmian, jakie nastąpiły na gruncie ("teren wokół budynku mieszkalnego został zagospodarowany, rozplantowano ziemię i dosiano trawę, powstało ogrodzenie, zmianie (poszerzeniu) uległa droga dojazdowa do domu").

Następnie organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję z dnia [...] i odmówił przyznania D W płatności ONW do gruntów położonych w strefie nizinnej I oraz nałożył sankcje z tytułu tej płatności w kwocie 2523,90 zł. Rozpoznając odwołanie D W od tej decyzji organ II instancji wyjaśnił, jakie akty prawne ustawodawstwa krajowego i unijnego mają w sprawie zastosowanie oraz przytoczył najważniejsze z zastosowanych przepisów. Organ zwrócił w szczególności uwagę na treść art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zgodnie z którym pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej co oznacza, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR związany jest bezpośrednio zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie wydawane jest w oparciu o zgromadzone we wniosku dane.

W myśl art. 21 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza konieczność ustosunkowania się przez organ do wszystkich dowodów zebranych w sprawie.

W myśl § 2 pkt 2 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przytaczanego dalej jako rozporządzenie w/s ONW (Dz. U. Nr 40/09 poz. 329 ze zm.), płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha, jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w/s ONW Wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

W przypadku ustalenia, że obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a zatwierdzonym obszarem, o których mowa w ust. 3 akapit drugi, wynikają z celowego zawyżenia powierzchni obszarów, pomoc, do której beneficjent byłby uprawniony na podstawie wspomnianego akapitu, nie jest przyznawana na dany rok kalendarzowy w ramach danego środka obszarowego, jeżeli różnica tra wynosi więcej niż 0,5 % zatwierdzonego obszaru lub więcej niż 1 hektar. Jeżeli różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, beneficjenta wyklucza się ponownie z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym obszarem Kwota wynikająca z wykluczeń przewidzianych w ust. 5 akapit trzeci oraz ust. 6 akapit drugi niniejszego artykułu zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie ze wspomnianym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo należności zostaje anulowane.

Organ przytoczył również odnośne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa). Następnie stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Organ pierwszej instancji w dniu wydania decyzji z dnia [...] nie był w posiadaniu informacji, iż część gruntów zgłoszonych przez D W do płatności nie była w jego posiadaniu w dniu 31 maja 2011 r. i nie była przez niego użytkowana rolniczo w 2011 r., co nie uprawniało go do przyznania płatności do ich powierzchni. Dlatego decyzja organu I instancji z dnia 11 stycznia 2013 r. została wydana prawidłowo i nie zawiera wady skutkującej jej uchyleniem i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niewątpliwy w ocenie organu jest bowiem fakt, że D W w dniu 12 maja 2011 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności ONW na rok 2011 oraz złożył zmianę do wniosku. Po rozpatrzeniu formularzy zmian do wniosku stwierdzono, że do jednolitej płatności obszarowej strona zadeklarowała powierzchnię 31,96 ha. W oparciu natomiast o wyniki przeprowadzonych kontroli na miejscu (w tym zwłaszcza kontroli z początku marca 2012 r., która odzwierciedla stan faktyczny na gruntach w 2011 r. ze względu na to, iż kontrola została wykonana na początku marca 2012 r., przez co z wykonanych w jej trakcie fotografii wynika, iż przed kontrolą - w styczniu i lutym 2012 r. na skontrolowanych gruntach nie były wykonywane zabiegi uprawowe mające wpływ na zmianę użytkowania gruntów w stosunku do roku 2011), kontroli administracyjnej oraz na podstawie zebranych dowodów stwierdzono, że do płatności ONW kwalifikuje się tylko powierzchnia 17,86 ha.

Wykluczeniu z powierzchni zatwierdzonej do płatności ONW podlegały:

- część działki rolnej B o powierzchni 0,25 ha, którą zgodnie z raportem z kontroli nr 9013-00000013100/12 stanowiła w części północno - środkowej działki ewidencyjnej nr 226 "budowlanka" - czyli kwalifikowalności do powierzchni działki rolnej B uległa cała stwierdzona powierzchnia mieszanki traw wieloletnich z roślinami motylkowatymi drobnonasiennymi, tj. 0,45 ha,

- część działki rolnej J o powierzchni 13,85 ha, którą zgodnie z raportem z kontroli na miejscu stanowiły nieużytki.

Analizując informację uzyskaną z Agencji Nieruchomości Rolnych w piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r. organ II instancji stwierdził, że większość działek zadeklarowanych przez stronę była lub jest nadal w zasobie ANR. D W dzierżawił od ANR działki: nr 42, 328/16, 328/17, 328/18, 328/19 i 328/20, ale przed 2011 r. Działki o nr 1227/4, 1227/5, 1227/8, 1227/9, 1086/1, 1092/8, 1122/4, 983/7, 328/16, 328/17, 328/18, 328/19, 328/20, 153 i 158 są w zasobie OT ANR w Rzeszowie, działka nr 42 została podzielona na działki o nr od 42/1 do 42/165 i działki nr 42/21, 42/125, 42/126, 42/127, 42/128, 42/129, 42/165 oraz 42/164 zostały przekazane z zasobu ANR pod drogi gminne i powiatowe w dniu 27 kwietnia 2011 r. Zgodnie z podaną informacją działka nr 226 została sprzedana D W. w dniu 18 lutego 2005 r., natomiast działki 1227/4, 1227/5, 1227/8, 1227/9, 1086/1, 1092/8, 1122/4, 383/4, 42/111, 42/116, 42/130 do 42/135, 42/163 i 42/164 były wystawiane na sprzedaż lub dzierżawę ale wnioskodawca nie kupił ich i nie dzierżawił w 2011 r. Z wspomnianego pisma Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 6 czerwca 2012 r. wynika również, że D W obecnie nie dzierżawi żadnych gruntów będących w zasobie OT ANR w Rzeszowie.

Uwzględniając takie dowody organy administracji nie dały wiary wyjaśnieniom składanym przez D W w oświadczeniu z dnia 13 lutego 2012 r. Wpływ na taką ocenę miał również brak możliwości przesłuchania świadków M. W. oraz G Z na okoliczność powoływanego przez skarżącego zlecania wykonywania usług rolniczych na zgłoszonych do płatności działkach, gdyż mimo stosownego wezwania strona nie wskazała danych kontaktowych świadków oraz nie dostarczyła żadnych dowodów potwierdzających wykonywanie przez wskazane osoby prac w gospodarstwie D W.

W oparciu o poczynione ustalenia organ II instancji uznał, że strona celowo w celu uzyskania płatności zgłosiła do płatności ONW grunty, które w 2011 r. nie spełniały kryteriów do ich przyznania. Uzasadniając taką ocenę organ wskazał, że plac budowy stanowiący część wykluczoną działki rolnej B nie był gruntem rolnym w 2011 r. (przez cały rok), co jednocześnie oznacza, iż nie był utrzymywany zgodnie z normami i zgodnie z wyjaśnieniami producenta częściowo w październiku 2012 r. został zagrodzony (ogrodzenie posesji), natomiast kontrolujący stwierdzili, iż faktyczna powierzchnia mieszanki traw z roślinami motylkowatymi drobnonasiennymi z wykluczeniem terenu budowlanki stanowi 0,45 ha. Mając świadomość, że budowa (budowa został rozpoczęta zgodnie z raportem z kontroli przeprowadzonej w 2010 r. przed rokiem złożenia wniosku - w 2010 r. postawione były fundamenty domu) zajęła część działki rolnej B w 2011 r. D W celowo podtrzymywał prawidłowość deklaracji przedmiotowej działki rolnej we wniosku, chociaż zdawał sobie sprawę, iż część zgłoszonej powierzchni nie była w 2011 r. gruntem rolnym i nie była utrzymywana zgodnie z normami dobrej kultury rolnej (DKR). Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż w złożonym w dniu 13 lutego 2012 r. oświadczeniu strona świadomie, w celu zbicia argumentów zawartych w donosie niezgodnie z prawdą podniosła, że grunty wchodzące w skład m.in. jej gospodarstwa są dzierżawione lub kupione od ANR. Powyższe działanie - poświadczenie nieprawdy - zostało zakwalifikowane jako celowe, bowiem D W tylko jedną z deklarowanych działek kupił od ANR, a pozostałe działki będące w zasobach wskazanej jednostki w 2011 r. nie były przez niego dzierżawione. Dodatkowo organ wyraził pogląd, że działki rolne zadeklarowane do płatności w zmianie do wniosku, zostały dodane do pierwotnej deklaracji w celu uzyskania dopłat bez ponoszenia zarówno kosztów ich dzierżawy, jak i kosztów prowadzenia uprawy na przedmiotowych gruntach. Strona zgłosiła bowiem w tym uzupełnieniu do płatności ONW np. na działkach rolnych J, I, F i G "mieszankę traw wieloletnich z motylkowatymi drobnonasiennymi", których utrzymanie nie wymaga ponoszenia dużych kosztów uprawowych. Mając na względzie, iż w marcu 2012 r. kontrola na miejscu stwierdziła, iż większa część działek nie kwalifikuje się do płatności ONW, bo w większości stwierdzono ugory "bez zabiegów uprawowych" (działki F, G, I, J), nie stwierdzono wsiewki roślin motylkowych w trawach, czyli mieszanki (działka D, E stwierdzono same trawy lub łąkę z dużą ilością trzciny) lub część gruntów nieużytkowanych rolniczo (wykluczona z powierzchni zatwierdzonej część działki rolnej N) - na podstawie zebranego materiału dowodowego (w szczególności wykonanej dokumentacji fotograficznej) stwierdzono, iż część gruntów wykluczona z płatności nie była utrzymywana zgodnie z normami przez cały 2011 r., o czym strona nie poinformowała organu pierwszej instancji mimo tego, iż wiedziała, że np. część działki rolnej B stanowi plac budowy.

Organ uwzględnił również to, że D W jako pracownik ARiMR rozpatrujący m.in. wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, posiadał świadomość obowiązujących przepisów i norm większą od przeciętnego rolnika, a mimo tego, w ocenie organu, celowo zgłosił do płatności dużą powierzchnię gruntów, których nie użytkował w 2011 r. w celu uzyskania korzyści majątkowych (o czym ARiMR złożyła zawiadomienie do organów ścigania). Jednocześnie organ wskazał, iż wiedząc, że wszystkie grunty nie są użytkowane rolniczo lub nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, strona utrzymywała, że są one użytkowane rolniczo i zgodne z deklaracją we wniosku, choć mógł poinformować Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zaistniałych okolicznościach i wycofać część gruntów z płatności, co stosownie do treści art. 25 Rozporządzenia Nr 1122/2009 skutkowałaby jedynie nieprzyznaniem dopłat do wskazanych działek bez nakładania sankcji).

Reasumując organ II instancji stwierdził, że ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną do płatności ONW (31,96 ha), a powierzchnią stwierdzoną (17,86 ha),wynosi 14,10 ha, tj. stanowi 79% powierzchni stwierdzonej, to w myśl art. 16 ust. 6 i 7 rozporządzenia w/s ONW Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo odmówił przyznania D W płatności ONW i nałożył na producenta rolnego sankcję z tytułu tej płatności w kwocie 2523,90 zł, stanowiącą iloczyn powierzchni 14,10 ha i stawki płatności ONW na 1 ha gruntu za rok 2011 - 179 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nie mogły one wpłynąć na wynik sprawy.

W szczególności organ uznał za nieprawdziwe twierdzenie odwołującego się dotyczące poszerzenia drogi dojazdowej na działce rolnej B, sprowadzające się do twierdzenia, że w marcu 2012 r. zmierzono powierzchnię tej działki (0,45 ha) mniejszą od powierzchni zmierzonej w październiku ubiegłego roku (0,51 ha), ponieważ w 2011 r. droga dojazdowa do pól miała szerokość poniżej 2 m, a kolejne prace polegające na jej poszerzeniu i utwardzeniu odbywały się etapami i kontrola przeprowadzona w marcu nie odzwierciedla stanu faktycznego w 2011 r., gdyż brakująca powierzchnia została przeznaczona pod drogę. W ocenie organu twierdzenie to nie odpowiada prawdzie, ponieważ pomiar wykonany przez inspektorów terenowych w marcu 2012 r. obejmował drogę dojazdową (która była węższa od 2 m) ale wykluczał teren placu budowy. Dopiero w październiku stwierdzono, że droga ma szerokość powyżej 2 m i ze względu na to, iż doprowadzono część terenu budowy do stanu użytkowania rolniczego (z pominięciem domu i podwórka) pomiar powierzchni użytku był większy.

Polemizując z zarzutem odwołania, że kontrola dokonana na początku marca 2012 r. nie może przesądzać o ocenie stanu ich utrzymywania w dobrej kulturze rolnej do końca roku poprzedniego, organ powtórzył, że dane zawarte w raportach z kontroli pozwoliły ustalić, że wykluczone z powierzchni zatwierdzonej obszary gruntu stanowiły tereny, które w 2011r. nie były użytkowane rolniczo bądź nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy.

W skardze na tę decyzję D W wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W petitum skargi nie zostały sformułowane konkretne zarzuty naruszenia przepisów prawa, ale z jej uzasadnienia wynika, że D W zarzuca błędne ustalenie stanu faktycznego, błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, a także naruszenia art. 7 i 8 kpa poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego.

Ze szczegółowych wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi wynika, że skarżący kwestionuje fakt żądania przez organy administracji podania danych osób świadczących usługi rolnicze w jego gospodarstwie, gdyż jego zdaniem rolnik dysponuje dowolnością i swobodą w ich wybieraniu. Poza tym zdaniem skarżącego organ doskonale zna dane osobowe rolników, których żądał od skarżącego, mimo czego nie wezwał ich na przesłuchanie.

Odnośnie zastrzeżeń organu dotyczących powierzchni działki rolnej B położonej we wsi S, skarżący wyraził zdziwienie, dlaczego w czasie pierwszej kontroli stwierdzono powierzchnię tej działki rolnej 0,45 ha, a następnie 0,51 ha, przyznając następnie płatność do powierzchni 0,45 ha z motywacją, że działka ta nie była gruntem rolnym przez cały rok kalendarzowy w 2011 r. Zdaniem skarżącego powierzchnia całkowita działki nr 226 wynosi 4,16 ha, a powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza 4,05 ha. Planując rozpoczęcie budowy na tej działce skarżący zadeklarował do płatności 4,00 ha ujmując dodatkowo 0,05 ha z powierzchni maksymalnej kwalifikującej się do dopłat. Argumentacja organu, że plac budowy zajmował na tej działce powierzchnię 0,30 ha jest niezasadna, gdyż na działce powstał mały dom jednorodzinny, który nie mógł takiej powierzchni zająć.

Na potwierdzenie swoich wywodów odnośnie zadeklarowanych we wniosku powierzchni skarżący powołał się na protokoły kontroli obligatoryjnej: Produkcja roślinna i zwierzęca. Pełna roczna zapowiedziana kontrola [...] Sp. z o.o. w D. Protokół z dnia 13 lipca 2010 r. potwierdza bowiem powierzchnię działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr 226, a mianowicie: A owies – 3,30 ha, B trawa wieloletnia + mieszanka motylkowych drobnonasiennych – 0,70 ha. Analogiczna kontrola odbyła się również w dniu 25 czerwca 2011 r. potwierdzając część powierzchni deklarowanych przez stronę we wniosku na 2011 rok, co organy administracji całkowicie pominęły. Organy nie uwzględniły też faktu prowadzenia przez skarżącego od 5 lat gospodarstwa metodami ekologicznymi, co wymagało sporych nakładów inwestycyjnych związanych z zakupem materiału sadzeniowego i siewnego, środków ochrony roślin, popartych certyfikatami i wizytacjami, za które ponosił koszty.

Skarżący zakwestionował też próbę doręczenia mu korekty raportu z kontroli na miejscu w drzwiach jego domu, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z materiałami sporządzonymi w czasie kontroli.

Zdaniem skarżącego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci raportów z kontroli przeprowadzonych w marcu 2012 r. oraz szkiców i dokumentacji fotograficznej, nie odzwierciedla stanu jego gospodarstwa w 2011 r.

Skarżący zarzucił też, że szkice kontrolowanej działki numer 226 zawierają niewłaściwe dane, ponieważ nie posiada działki w obrębie Klonów, gmina Łączna, powiat skarżyski, województwo świętokrzyskie.

Kolejny zarzut skargi dotyczył przesłania do niego przez organ I instancji spersonalizowanego wniosku oraz informacji o powierzchni ewidencyjno-gospodarczej PEG zgodne z jego deklaracją z 2011 r. mimo tego, że w wyniku kontroli z 2012 r. zmniejszono mu powierzchnie na poszczególnych działkach. Zdaniem skarżącego jest to dowodem błędności danych zawartych w raporcie z kontroli na miejscu.

Skarżący zakwestionował też zakwalifikowanie jego sprawy jako zamierzonego braku zgodności, chociaż w ocenie D W na żadnym etapie postępowania organ nie zetknął się zachowaniem strony polegającym na mówieniu nieprawdy lub podawaniu fałszywych danych.

Skarżący powołał się też na wynikającą z art. 6 kc zasadę obciążania ciężarem udowodnienia faktu osoby, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zdaniem D W organ złamał ten przepis, ponieważ "kontrolę na miejscu przeprowadził w 2012 r. gdzie mój wniosek miał całkiem inne dane, a organ odnosi go do roku 2011".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie w całości oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Ponieważ zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zapadły w postępowaniu wznowieniowym, koniecznym na wstępie było wyjaśnienie, czy rzeczywiście zaistniały w sprawie warunki umożliwiające wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Staszowie z dnia 2 lutego 2012 r. W tym zakresie Sąd stwierdził, że organ I instancji niewadliwie powołał się na mające w sprawie zastosowanie z mocy art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach przepisy dotyczące wznowienia postępowania, zamieszczone w art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa. W związku bowiem z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych w postaci raportu z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie D W, które to okoliczności były nieznane organowi w dniu wydania decyzji, właściwy do wznowienia postępowania organ (art. 150 § 1 kpa), tj. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydał w dniu [...] postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego samego organu z dnia [...]. Następnie organ ten przeprowadził określone w art. 149 § 2 kpa postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydając decyzję rozstrzygającą sprawę.

Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji zostało trafnie wskazane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w/s ONW.

Spośród przepisów tego rozporządzenia, a także innych przepisów mających w sprawie zastosowanie i niewadliwie przywołanych przez organy administracji, kluczowe znaczenie ze względu na zasadniczy powód podjętego w sprawie rozstrzygnięcia oraz z uwagi na zarzuty skargi, miały przepisy określające warunki przyznawania wnioskowanej płatności oraz konsekwencje ich niespełnienia. Przepis § 2 pkt 2 i 5 rozporządzenia w/s ONW przewiduje, że rolnikowi przysługuje płatność ONW, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c Rozporządzenia Nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 hektar, jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przytoczony przepis jako jeden z warunków przyznawania jednolitej płatności obszarowej przewiduje konieczność posiadania gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności. Przepisy art. 16 ust. 3, 5, 6 i 7 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, dalej przytaczanego jako rozporządzenie Nr 65/2011 (Dz. U. UE. L.2011.25.8 ze zm.), przewidują natomiast konsekwencje rozbieżności pomiędzy zadeklarowanymi uprawnieniami do płatności, a uprawnieniami rzeczywiście przysługującymi rolnikowi. Różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym przekraczająca 20% obszaru stwierdzonego, wynikająca z celowego zawyżenia powierzchni obszarów powoduje, że beneficjenta wyklucza się ponownie z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym obszarem. Kwota ta podlega odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia (WE) nr 885/2006. Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe do spłaty saldo zostaje anulowane. Jak wynika z przytoczonych przepisów, rozstrzygające dla niniejszej sprawy było określenie rzeczywistej powierzchni gruntów rolnych spełniających wymogi przyznania płatności, posiadanych przez wnioskodawcę. Takie właśnie ustalenie zostało poczynione przez organy rozpatrujące sprawę oraz zostało zakwestionowane w skardze. Temu więc ustaleniu i tym zarzutom należy w pierwszym rzędzie poświęcić niniejsze rozważania.

Zasygnalizowany wymóg należy oceniać w dwóch aspektach. Po pierwsze konieczne było ustalenie, czy i ewentualnie które ze zgłoszonych do płatności działek rolnych skarżący rzeczywiście posiadał. Niespełnienie bowiem tego wymogu wykluczało możliwość przyznania wnioskodawcy płatności ONW nawet gdyby się okazało, że dana działka była utrzymywana zgodnie z normami przez cały 2011 rok oraz, że nikt inny nie złożył wniosku o przyznanie do niej płatności. Dopiero w dalszej kolejności konieczne było stwierdzenie, czy na zgłoszonych przez wnioskodawcę i posiadanych działkach rolnych przez cały 2011 rok przestrzegane były wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Minimalne normy zostały przy tym określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.).

Ustalenia dotyczące pierwszej z zasygnalizowanych kwestii zostały oparte przez organy administracji na pisemnej informacji uzyskanej przez organ I instancji od Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Rzeszowie. Potrzeba zwrócenia się o taką informację wynikła z wątpliwości, jakich nabrał organ odnośnie posiadania działek objętych wnioskiem na skutek anonimowego pisma, jakie w dniu 9 lutego 2012 r. wpłynęło do Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W piśmie tym zarzucono D W, który był w tym czasie Starszym Specjalistą Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., złożenie między innymi w 2011 r. wniosków o płatności do działek należących do Agencji Nieruchomości Rolnych, których skarżący w 2011 r. w ogóle nie posiadał, a jedynie uzyskał informacje, że działki te nie są podawane do płatności, ponieważ są przygotowywane do sprzedaży, nie są już wydzierżawiane, ale jeszcze nie zostały sprzedane. Skarżący wezwany do złożenia wyjaśnień odnośnie tego pisma, w piśmie z dnia 13 lutego 2012 r. poinformował Biuro Kontroli Wewnętrznej Oddziału Regionalnego ARiMR, że grunty wchodzące w skład jego gospodarstwa rolnego są dzierżawione lub zakupione od Agencji Nieruchomości Rolnych oraz od Urzędu Miasta i Gminy w S., za dzierżawy opłacany jest czynsz dzierżawny i podatek rolny, wszystkie grunty zadeklarowane we wnioskach są użytkowane rolniczo, a usługi rolnicze wykonywane są przez zaprzyjaźnionych rolników, tj. między innymi M W i G Z, których adresów jednak skarżący, mimo wezwań ze strony organów - nigdy nie ujawnił.

Z wspomnianego wyżej pisma Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2012 r. wynikało, że spośród wszystkich zgłoszonych przez D W do płatności działek, jedynie jedna działka położona w S oznaczona numerem 226 o pow. 4,16 ha, została sprzedana D W z zasobu Skarbu Państwa. Wszystkie pozostałe działki wymienione w w/w piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r., nie mogły w 2011 r. pozostawać w legalnym posiadaniu skarżącego, ponieważ pozostawały w zasobie OT ANR w Rzeszowie i nie były w 2011 r. wydzierżawiane, lub zostały przekazane z zasobu ANR pod drogi gminne i powiatowe, bądź były wystawione na sprzedaż lub w dzierżawę. O wiarygodności ustaleń organów co do braku przymiotu posiadania w 2011 r. przez skarżącego działek objętych jego wnioskiem o przyznanie płatności ONW, za wyjątkiem działki nr 226 położonej w S, na której wnioskodawca zadeklarował działki rolne A i B, świadczy zdaniem Sądu również to, że D W, mimo trwającego ponad rok postępowania oraz kilku skierowanych do niego wezwań do złożenia dowodów i zawiadomień o stanie sprawy, poza zarzutami dotyczącymi posiadania działki nr 226 położonej w S, nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających posiadanie pozostałych zgłoszonych do płatności działek. Nie dołączył ich również do odwołania, w którym powołał się jedynie na:

1. zakup jedenastu działek ewidencyjnych od ANR i osób prywatnych, spośród których jednak tylko jedną działkę oznaczoną w ewidencji gruntów numerem 226 o pow. 4,16 ha położoną w S (działki rolne A i B), D W zadeklarował do płatności ONW,

2. dzierżawienie działki nr 42 o pow. 26 hektarów gruntów rolnych na działce ewidencyjnej (działki rolne D, F, G, H, I oraz J) od ANR w 2010 r., a następnie jej użytkowanie w 2011 r.,

W ocenie Sądu brak wskazania na podstawie jakiej czynności prawnej skarżący miał użytkować w 2011 r. działkę nr 42 o pow. 26 ha gruntów rolnych na działce ewidencyjnej, a nadto brak wykazania tej okoliczności mimo obciążającego go w tym zakresie ciężaru dowodu z racji podważenia jego deklaracji co do posiadania działek objętych wnioskiem (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach), świadczy o niespełnieniu przez D W przesłanki posiadania co najmniej takiej powierzchni gruntów zadeklarowanych przez niego do płatności, jaka została przyjęta przez organy administracji jako niekwalifikująca się do płatności.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących omawianej kwestii należy zauważyć, że D W również w niej nie wykazał faktu posiadania wszystkich zgłoszonych do płatności ONW działek, ani nawet nie zawarł w skardze twierdzenia, że działki wymienione w jego odwołaniu posiadał. Skarżący skupił się bowiem na zarzutach dotyczących jednej tylko działki ewidencyjnej mieszczącej dwie działki rolne (A i B), co zostanie wyjaśnione niżej. Odnośnie posiadania pozostałych działek ograniczył się jedynie do polemiki z niektórymi ustaleniami organu. Podniósł w szczególności sprzeczność w ustaleniach organu II instancji, który z jednej strony wskazał, że część gruntów nie była w posiadaniu wnioskodawcy, w związku z czym nie przysługiwały do niej dopłaty, a dalej stwierdza, że jednak do płatności ONW kwalifikowało się 14,10 ha.

Odnosząc się do takiego zarzutu należy zauważyć, że organ nie określił, jaka konkretnie część zgłoszonych działek nie była w posiadaniu D W w 2011 r. (gdyż określił jedynie, jaka była różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności ONW, a powierzchnią stwierdzoną), przez co nie można twierdzić, że popadł w sprzeczność uznając za kwalifikujące się do płatności wskazane przez skarżącego powierzchnie. Twierdzenie o nieposiadaniu części zgłoszonych działek można bowiem odnieść do tej części, która w ocenie organu nie kwalifikowała się do płatności. Przede wszystkim jednak należy zauważyć, że z ustaleń organów wynika, iż część zgłoszonych działek nie objęta posiadaniem skarżącego w 2011 r. przekraczała znacznie przyjętą przez organy powierzchnię niekwalifikującą się do płatności.

Ustalenia organów dotyczące drugiej z zasygnalizowanych wyżej kwestii, tj. stwierdzenia, które z posiadanych przez wnioskodawcę działek rolnych nie spełniały kryteriów do przyznania płatności ONW, gdyż albo nie były gruntami rolnymi przez cały 2011 rok (plac budowy stanowiący część wykluczoną działki rolnej B), albo nie były utrzymywane zgodnie z normami dobrej kultury rolnej (ugór bez zabiegów stwierdzony na działkach rolnych F, G, I oraz J, nieużytkowana rolniczo część działki rolnej J, same trawy lub łąka z dużą ilością trzciny bez wsiewki roślin motylkowych w trawach na działkach rolnych D i E), oparte były na wynikach kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, przeprowadzonych w dniach 2 – 8 marca 2012 r. przez inspektorów Regionalnego Biura Kontroli Na Miejscu w Kielcach. Z czynności tych zostały sporządzone raporty, do których zostały dołączone szkice i zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek zgłoszonych do płatności. W związku z pisemnym wyjaśnieniem pracownika BKM w Kielcach dotyczącym pomyłki popełnionej w czasie kontroli na miejscu w dniu 2 marca 2012 r. dotyczącej stwierdzonej powierzchni działki rolnej A oraz dostrzeżonych w czasie kontroli śladów prac budowlano-melioracyjnych na działce rolnej B, na zlecenie organu I instancji została przeprowadzona ponowna weryfikacja raportu z kontroli w zakresie powierzchni stwierdzonej działek rolnych A i B. Czynność ta potwierdziła pomyłkę w raporcie, dotyczącą powierzchni stwierdzonej działki rolnej A, polegającą na wpisaniu powierzchni 3,04 ha zamiast 3,30 ha. W związku z dalszymi zastrzeżeniami dotyczącymi działek rolnych A i B zgłoszonymi przez D W, w dniu 11 października 2012 r. ponownie skontrolowano te działki stwierdzając, że 3,04 ha z powierzchni działki rolnej A stanowi teren zaorany, a pozostałą powierzchnię (tj. 0,21 ha) stanowią trawy wieloletnie. Odnośnie działki rolnej B stwierdzono natomiast, że jej powierzchnia wynosi 0,51 ha, wyjaśniając następnie w notatce służbowej z dnia 15 października 2012 r., że rozbieżność pomiędzy powierzchnią działki rolnej B zmierzoną w czasie kontroli z marca 2012 r. (0,45 ha), a powierzchnią tej samej działki stwierdzoną w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r. wynikła ze zmian, jakie nastąpiły na gruncie pomiędzy kontrolami. Zmiany te dotyczyły zagospodarowania terenu wokół budynku mieszkalnego, rozplantowania ziemi i dosiania trawy. Skarżący w odpowiedzi na takie wyjaśnienie ponownie wywiódł, że w 2011 r. na działce rolnej A uprawiał owies na powierzchni 3,30 ha oraz w dalszym ciągu kwestionował rzetelność pomiarów powierzchni stwierdzonej na działce rolnej B powołując się na stwierdzoną w czasie w/w kontroli różnicę. Podobne zarzuty powtórzył też w skardze.

Oceniając takie zarzuty Sąd zauważa, że nie podważają one ustaleń organów administracji. Odnośnie działki rolnej A trzeba przede wszystkim wyjaśnić, że organy uznały ostatecznie, iż stwierdzona powierzchnia tej działki odpowiada powierzchni deklarowanej, tj. 3,30 ha. Takie ustalenie należy zaakceptować ze względu na to, że jest korzystne dla strony składającej skargę – choć zmierzenie w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r. na działce rolnej A zaoranej powierzchni w rozmiarze jedynie 3,03 ha, przy stwierdzeniu na pozostałej powierzchni tej działki traw wieloletnich oznacza, że twierdzenie skarżącego o uprawianiu na tej działce w 2011 r. owsa na powierzchni 3,30 ha – nie jest prawdziwe. Jeśliby bowiem skarżący rzeczywiście obsiał w 2011 r. 3,30 ha na działce rolnej A, to co najmniej taka musiałaby być powierzchnia zaorana w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r.

Odnośnie natomiast wątpliwości skarżącego dotyczących zwiększenia powierzchni działki rolnej B należy zauważyć, że fakt stwierdzenia w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r. powierzchni większej, niż w czasie kontroli w dniu 2 marca 2012 r. nie może podważać wiarygodności pomiarów powierzchni rolnej tej działki będącej podstawą ustaleń organów, skoro wzrost powierzchni stwierdzonej pomiędzy marcem, a październikiem 2012 r., został wiarygodnie i logicznie wyjaśniony faktem zagospodarowania części terenu tej działki wokół budynku mieszkalnego i dosianiem trawy.

Nie mogły zmienić oceny Sądu niczym nie potwierdzone zarzuty skarżącego dotyczące pomniejszenia przez niego we wniosku o płatność powierzchni użytków rolnych na działce ewidencyjnej nr 226 położonej we wsi S. właśnie z uwagi na planowaną przez skarżącego budowę na tej działce. Należy zauważyć, że ocena i rozliczenie powierzchni deklarowanej i stwierdzonej dotyczy działek rolnych, a nie ewidencyjnych, jak czyni to D. W. w uzasadnieniu skargi. Takie też działki były przedmiotem kontroli i pomiarów przeprowadzonych przez pracowników Biura Kontroli Na Miejscu w dniach 2 marca i 11 października 2012 r. Skoro w toku tych kontroli stwierdzona powierzchnia działki rolnej B okazała się mniejsza od powierzchni zgłoszonej i fakt ten został udokumentowany zarówno w raporcie pokontrolnym, jak i w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, to zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.

Kwestionując raporty z kontroli przeprowadzonych w dniach 2-8 marca 2012 r. skarżący zarzucił, że nie odzwierciedlają stanu jego gospodarstwa z 2011 r. Odnosząc się do takiego zarzuty należy zauważyć, że skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, na czym opiera swój pogląd, co utrudnia ocenę tego zarzutu. Jeżeli jednak skarżącemu chodzi o to, że przyczyną nieadekwatności stanu skontrolowanego w marcu 2012 r. gospodarstwa, dla oceny sposobu jego zagospodarowania w roku 2011 był upływ czasu i zmiany, jakie nastąpiły w stanie upraw na zgłoszonych do płatności działkach, to trzeba wyjaśnić, że dokonana w sprawie ocena stanu zagospodarowania tych działek była możliwa, a ustalenia organów są wiarygodne. Ocena taka wynika ze specyfiki działalności rolniczej, która sprawia, że upływ dwóch tylko i to zimowych miesięcy od zakończenia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, na ogół nie jest przeszkodą do stwierdzenia, czy zgłoszone do płatności grunty były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. Było to w szczególności możliwe w przypadku działek objętych wnioskiem w niniejszej sprawie.

Należy również zauważyć, że o wymaganym przez § 2 pkt 5 rozporządzenia w/s ONW przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie może być mowy również wtedy, gdy grunty te nie były w posiadaniu rolnika przez cały ten rok kalendarzowy.

Odnośnie braku użytkowania zgodnie z normami przez cały 2011 rok pozostałych - poza omówioną wyżej działką rolną B - działek zakwestionowanych w czasie kontroli w dniach 2 – 8 marca 2012 r., D W ani w toku postępowania, ani w odwołaniu, ani też w skardze nie złożył żadnych konkretnych zarzutów. Uniemożliwił też organowi przeprowadzenie dowodów na okoliczność użytkowania gospodarstwa skarżącego, nie udzielając odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 lipca 2012 r. dotyczące wskazania wszystkich zleceniobiorców, którzy według oświadczenia skarżącego z dnia 13 lutego 2012 r., wykonywali usługi rolnicze na jego rzecz, a także sprecyzowania na czym te usługi polegały, jakich działek dotyczyły oraz złożenia wszelkich dokumentów potwierdzających zlecenie wykonania tych usług oraz wywiązanie, bądź nie wywiązanie się usługodawców z tych zleceń. Skarżący nie podał też adresów dwóch wskazanych przez siebie z imienia i nazwiska osób, które miały świadczyć usługi rolnicze na jego rzecz. Dopiero w skardze D W odniósł się do swojego zaniechania, kwestionując dopuszczalność ustalania danych osób, przy pomocy których uprawiał swoje grunty, skoro "rolnik dysponuje dowolnością i swobodą" wyboru takich osób. Ponadto stwierdził, że organ doskonale znał tych rolników, a mimo to ich nie przesłuchał. Odnosząc się do takich zarzutów należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącego istniała w sprawie potrzeba przeprowadzenia dowodów na okoliczność rolniczego użytkowania zgłoszonych do płatności działek, a nadto leżało to przede wszystkim w interesie samego skarżącego, skoro kwestionował zaakceptowane przez organy ustalenia wynikające z raportów z kontroli na miejscu, podważające fakt przestrzegania w 2011 roku na znacznej części przedmiotowych działek wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ciężar udowodnienia, że jednak działki te były użytkowane, obciążał więc skarżącego (art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Zachowanie skarżącego odmawiającego wskazania dowodów wymienionych w wezwaniu organu z dnia 5 lipca 2012 r. (choć z łatwością mógł temu wezwaniu zadośćuczynić, zwłaszcza w kwestii wskazania adresów M W i G Z) oznacza w ocenie Sądu, że twierdzenia skarżącego odnośnie posłużenia się zleceniobiorcami przy użytkowaniu zgłoszonych do płatności działek, a w konsekwencji (skoro skarżący przyznał, że osobiście nie wykonywał żadnych zabiegów agrotechnicznych) dokonania na zakwestionowanej części tych działkach jakichkolwiek zabiegów - nie zasługują na wiarę. Za zupełnie gołosłowne należy uznać twierdzenie skarżącego, że organy znały adresy wskazanych świadków, skoro skarżący tego nie wykazał, a organy temu zaprzeczyły.

Zasługuje również na akceptację ustalenie organów obu instancji dotyczące celowego zawyżenia zadeklarowanych do płatności gruntów.

Według ustaleń organów, D W celowo zgłosił do płatności grunty rolne, które nie były użytkowane rolniczo oraz grunty, które nie były w jego posiadaniu. Taka kwalifikacja zamierzonego braku zgodności została przyjęta na podstawie danych z kontroli na miejscu z marca 2012 r. oraz pisma Oddziału Terenowego ANR w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2012 r., w zestawieniu z oświadczeniem z dnia 13 lutego 2013 r. złożonym, przez stronę już po ujawnieniu zarzutów zawartych w anonimowym piśmie z dnia 9 lutego 2012 r., w którym to oświadczeniu D W oświadczył, że wszystkie grunty zgłoszone do płatności są dzierżawione bądź zakupione od Agencji Nieruchomości, a ponadto, że wszystkie grunty są użytkowane rolniczo, a usługi rolnicze wykonują na nich zaprzyjaźnieni rolnicy, między innymi M W i G Z. Ponieważ jak to wyżej wykazano, twierdzenia strony dotyczące posiadania większości zadeklarowanych do płatności gruntów, a także przestrzegania na większości ze zgłoszonych gruntów wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez cały 2011 rok okazały się nieprawdziwe, w ocenie Sądu nie ma wątpliwości co do trafności uznania przez organy administracji zaistnienia w sprawie przesłanek o jakich mowa w art. 16 ust. 6 i 7 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 dotyczących celowego zawyżenia deklaracji. Oceniając powierzchnię działek, które nie pozostawały w posiadaniu skarżącego w 2011 r. oraz powierzchnię gruntów, na których nie była prowadzona działalność rolnicza (które to powierzchnie nie pokrywają się ze sobą powodując, że łączna powierzchnia działek stwierdzonych byłaby jeszcze niższa niż to przyjęły organy, a w konsekwencji wyższa byłaby powierzchnia zawyżona i wysokość sankcji), nie może być wątpliwości, że nałożona przez organ I instancji sankcja nie jest wyższa od sankcji, która powinna stronę obciążyć. Z uwagi jednak na zakaz reformationis in pius wynikający z art. 134 § 2 p.p.s.a. niedopuszczalne było uchylenie decyzji z tego powodu. Sąd nie dopatrzył się bowiem w sprawie naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Nie miały istotnego znaczenia dla wyniku sprawy zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania dotyczących doręczenia mu korekty raportu z kontroli, odmowy, a następnie zwłoki w udostępnieniu mu dokumentów zgromadzonych w toku postępowania. Skarżący nie wskazał, ani tym bardziej nie wykazał, aby takie naruszenia miały jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, co jest warunkiem uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a.). Zważywszy, że żądane przez skarżącego dokumenty i dowody zostały mu ostatecznie doręczone, a postępowanie trwało ponad 12 miesięcy co umożliwiało stronie zapoznanie się z całością dokumentacji i odniesienie do wszystkich dowodów, wspomniane zarzuty skarżącego nie zasługiwały w ocenie Sądu na uwzględnienie.

Powołując się na prowadzenie gospodarstwa ekologicznego na części działek objętych wnioskiem o płatności oraz związane z tym wizytacje, które miały częściowo potwierdzać wnioskowane do płatności powierzchnie, czego organy nie wzięły pod uwagę, skarżący nie złożył żadnych dowodów potwierdzających przeprowadzenie takich kontroli. Powołał się jedynie na również nie złożony do akt protokół z dnia 13 lipca 2010 r., dotyczący kontroli obligatoryjnej "Produkcja roślinna i zwierzęca. Pełna roczna zapowiedziana kontrola [...] Sp. z o.o. D.", który to protokół nie ma dla sprawy znaczenia, skoro dotyczy roku 2010, a nie 2011 objętego wnioskiem o płatności. Ponadto jedyna wymieniona w skardze działka objęta tym protokołem, to działka nr 226 położona w S., o której była już wyżej mowa. Powołując się natomiast w skardze na analogiczną kontrolę, jaka miała się odbyć 25 czerwca 2011 r., z której protokołu skarżący również nie złożył, sam skarżący stwierdził, że potwierdziła ona jedynie część deklarowanych przez niego we wniosku o płatność powierzchni, nie określając jednak jak duża miałaby być ta część, które konkretnie działki objęte wnioskiem zostały skontrolowane oraz czy w czasie tych kontroli były mierzone jakiekolwiek działki (skoro brak danych o jakichkolwiek pomiarach). Ponieważ takie tylko twierdzenia uniemożliwiają jakąkolwiek ich weryfikację, organy administracji zasadnie nie wzięły ich pod uwagę. Należy ponadto zwrócić uwagę, że kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące mają na celu ustalenie, czy producent przestrzega zasad rolnictwa ekologicznego, co nie pokrywa się z zakresem i celami kontroli wykonywanych przez ARiMR, których celem jest zweryfikowanie warunków kwalifikowalności do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a kontrole takie obejmują ustalenie położenia i zasięgu upraw oraz pomiar powierzchni działek rolnych. Ponadto powoływana przez skarżącego kontrola w zakresie rolnictwa ekologicznego nie obejmowała wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem, a jedynie działki zadeklarowane w ramach pakietów rolno środowiskowych.

Nie mogło również wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy to, że skarżący w 2012 r. otrzymał spersonalizowany wniosek oraz informację odnośnie powierzchni ewidencyjno-gospodarczych działek zgodne z deklaracją zawartą w jego wniosku z 2011 r. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie był bowiem wyłącznie sposób rozpatrzenia wniosku o płatności na rok 2011, a nie na inne lata.

Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.