Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1424/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.  11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity
article: art. 8, 11, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 1  art. 5 ust. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 43 poz 224
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a, b art. 4 ust. 1 pkt 1 art. 5 ust. 2 zd. 1 art. 21 art. 16 ust. 2 art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak (sprawozdawca) Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego F. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] lutego 2014 r. do Ministra Skarbu Państwa wpłynął wniosek F. B. (dalej także jako skarżący) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wyroku trybunału arbitrażowego w sprawie T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej z 5 września 2012 r. oraz wyroku trybunału arbitrażowego w sprawie T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie kosztów postępowania. Skarżący wnosił o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej lub w formie wydruku.

Pismem z [...] lutego 2014 r. Minister Skarbu Państwa poinformował skarżącego, że jego wniosek zostanie rozpatrzony w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. Jako termin na rozpatrzenie sprawy wskazano 11 kwietnia 2014 r. Wydłużenie terminu wynikało z faktu, że zachodziła konieczność skontaktowania się z inwestorem celem ustalenia czy wnioskowane wyroki zawierają informacje będące tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo organ podał, ze ponowne konieczne jest przeanalizowanie akt sprawy arbitrażowej.

Pismem z [...] marca 2014 r. Minister Skarbu Państwa zawiadomił spółkę T. o złożonym wniosku o udostępnienie informacji publicznej i zwrócił się do Spółki z pytaniem czy wyraża zgodę na udostępnienie wyroków arbitrażowych skarżącemu. W przypadku odmowy wyrażenia zgody Minister wezwał do wskazania w przedmiotowych wyrokach fragmentów stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminie do 20 marca 2014 r.

Pismem z [...] marca 2014 r. podpisanym przez Prezesa Spółki U. K., Spółka poinformowała, że nie wyraża zgody na udostępnienie wnioskowanych wyroków trybunału arbitrażowego w części albo w całości. Wskazano, że w postępowaniu arbitrażowym Spółka udostępniła mnóstwo tajemnic przedsiębiorcy oraz handlowych obejmujących znaczny okres czasu.

Ze względu na odmowę udostępnienia informacji publicznej przez T. Minister Skarbu Państwa ponownie wezwał Spółkę pismem z [...] kwietnia 2014 r. do wskazania jakie fragmenty wyroków stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i dlaczego te fragmenty wyroków stanowią dane stanowiące w ocenie Spółki jej tajemnicę przedsiębiorcy, zakreślając termin na udzielenie odpowiedzi do 23 lutego 2014 r. Ponadto organ wezwał Spółkę do przedłożenia dokumentu rejestrowego wskazującego na sposób reprezentacji Spółki w tłumaczeniu na język polski.

W wyznaczonym terminie Spółka nie ustosunkowała się do powyższego żądania.

Decyzją z [...] maja 2014 r. Minister Skarbu Państwa, na postawie art. 5 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001, Nr 112, poz. 1198, ze zm., dalej jako u.d.i.p.) odmówił F. B. udostępnienia informacji publicznej, tj. wyroku częściowego trybunału arbitrażowego ad hoc w sprawie z powództwa T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej z 5 września 2012 r. (sygn. akt [...]) oraz wyroku końcowego trybunału arbitrażowego ad hoc w sprawie z powództwa T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej z 23 stycznia 2013 r. (sygn. akt [...]) w przedmiocie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu decyzji podał, iż 5 września 2012 r. trybunał arbitrażowy ad hoc wydał wyrok częściowy w sprawie z powództwa T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, którym oddalono powództwo T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.

Arbitrzy uznali, że Rzeczpospolita Polska nie naruszyła postanowień polsko-niemieckiej umowy w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z 1989 r. i nie traktowała spółki T. w sposób dyskryminacyjny. Tym samym oddalono roszczenia odszkodowawcze inwestora zagranicznego w całości. Spór ze spółką T. trwał od 2008 r. W toku postępowania dowodowego przed trybunałem arbitrażowym ujawniono szczegółowe informacje dotyczące procesu inwestycji poczynionych w Polsce przez niemieckiego inwestora, które zostały zawarte w treści samego wyroku.

23 stycznia 2013 r. trybunał arbitrażowy ad hoc w sprawie z powództwa T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej wydał wyrok końcowy w przedmiocie kosztów postępowania, w którym ustalono koszty postępowania i sposób ich rozliczenia. Wyrok końcowy zawiera szczegółowe zestawienie kosztów poniesionych przez strony postępowania oraz twierdzenia faktyczne stron w zakresie ich wniosków o zasądzenie kosztów procesu.

Organ uznał, ze wnioskowane wyroki arbitrażowe zawierają w sobie elementy stanowiące informację publiczną, ponieważ dotyczą praw majątkowych Skarbu Państwa (Rzeczypospolitej Polskiej ). Zważył jednak, że prawo dostępu do informacji publicznej nie jest prawem absolutnym. Podlega ono ograniczeniu m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.)

W ocenie organu Spółka będąca stroną postępowania arbitrażowego zakończonego wnioskowanymi wyrokami, jest przedsiębiorcą uprawnionym do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Informacje zawarte w żądanych wyrokach stanowią zatem dane podlegające ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy. Spółka nie ujawnia tych danych opinii publicznej. Posiadają one wymierną wartość gospodarczą z uwagi na fakt, że dotyczą istotnych dla spółki rozliczeń finansowych, które mogą wpłynąć na wycenę wartości akcji lub udziałów oraz wiarygodność finansową. Spółka podjęła przy tym niezbędne działania w celu zachowania poufności gdyż nie udostępnia żadnych informacji objętych treścią wyroku, jak też wskazała, że całokształt informacji objętych wnioskowanymi wyrokami traktuje jako informacje poufne.

[...] czerwca 2014 r. do Ministerstwa Skarbu Państwa wpłynął wniosek F. B. o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Skarżący zakwestionował ustalenie przez Ministra Skarbu Państwa, że wnioskowane informacje zostały skutecznie objęte przez T. tajemnicą przedsiębiorcy, z uwagi na fakt, iż w odpowiedzi na pismo Ministra Skarbu Państwa z [...] kwietnia 2014r., Spółka nie wskazała jakie fragmenty wyroków i dlaczego stanowią jego tajemnicę przedsiębiorcy, a także nie przedłożyła Ministrowi Skarbu Państwa dokumentu rejestrowego wskazującego na sposób reprezentacji Spółki.

Skarżący podał, że w domenie publicznej znajdują się komunikaty prasowe dotyczące wnioskowanych wyroków.

Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Minister Skarbu Państwa, na podstawie art. 5 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. a także art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 § 1, art. 107 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

Organ zasadniczo podtrzymał swoją argumentację zawartą w decyzji z [...] maja 2014 r., zauważając, że za ujawnienie przedmiotowych informacji nie można uznać przedstawionego przez skarżącego komunikatu prasowego, zamieszczonego na stronie kancelarii reprezentującej w toku postępowania arbitrażowego Rzeczpospolitą Polską, w którym poinformowano jedynie ogólnie o przedmiocie postępowania arbitrażowego i jego wyniku.

Zdaniem organu Spółka pomimo, iż nie określiła fragmentów przedmiotowych wyroków objętych tajemnicą przedsiębiorcy, podjęła niezbędne działania w celu zachowania poufności przedmiotowych informacji, jak też wskazała, że całokształt informacji objętych wnioskowanymi wyrokami traktuje jako informacje poufne. Dysponując oświadczeniem Spółki z [...] marca 2014 r. organ uznał, ze nie jest możliwe udostępnienie wyroku bez ryzyka bezprawnego ujawnienia prawnie chronionych danych dotyczących Spółki, stanowiących tajemnice przedsiębiorcy. Jednocześnie organ nie znalazł podstaw do zakwestionowania uprawnienia U. K. do złożenia w imieniu Spółki oświadczenia o braku zgody Spółki na udostępnienie wnioskowanych informacji.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak zastosowania oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej;

- naruszenie przepisu art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2, art. 10, art. 13 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej;

- naruszenie art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm. dalej jako u.z.k.n.) poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz brak ustosunkowania się do faktu nie zastrzeżenia przez przedsiębiorcę informacji.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Skarbu Państwa, wykonanie czynności związanych z prawidłowym rozpatrzeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z ustawą o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący podkreślił, odwołując się do przywołanych przykładów, że zdecydowana większość państw na świecie nie tylko respektuje zasadę dostępu do informacji publicznej w kontekście postępowań arbitrażowych na linii inwestor – państwo.

Odnosząc się do realiów przedmiotowej sprawy skarżący podniósł, iż nie można uznać aby przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności danych zawartych w wyrokach. Ponownie wskazał na komunikaty prasowe dotyczące wyroków, uznając, że tym samym informacje zawarte w wyrokach zostały ujawnione do wiadomości publicznej. Zdaniem skarżącego nieuzasadnione jest twierdzenie organu, jakoby przedsiębiorca skutecznie wskazał, że całokształt informacji objętych wyrokami traktuje jako informacje poufne. Ignorując wezwanie organu, przedsiębiorca nie zastrzegł żadnych konkretnych fragmentów wyroków jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Nie można zatem uznać, że podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.k.n. Oświadczenie zawarte w piśmie z [...] marca 2014 r. nie może zostać uznane za skutecznie złożone, gdyż nie wykazano, aby pismo to zostało złożone przez upoważnioną do tego osobę.

W ocenie skarżącego nawet jednak w sytuacji gdyby przyjąć, że oświadczenie to jest skuteczne, to organ nie mógł na tej podstawie odmówić dostępu do informacji publicznej w postaci wyroków. Organ powinien udostępnić te fragmenty wyroków, które nie zawierają tajemnicy przedsiębiorcy.

Skarżący nie wykluczył, że wyroki mogą zawierać fragmenty spełniające kryteria wskazane w definicji tajemnicy przedsiębiorcy, ale nie mogą same w sobie tej tajemnicy stanowić.

Konkludując skarżący uznał, że interpretacja i zastosowanie przez organ w przedmiotowej sprawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, prowadzi do naruszenia korzystania z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Wniosek o odrzucenie skargi motywował nieuiszczeniem przez skarżącego wpisu od skargi.

W zakresie wniosku o oddalenie skargi podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Organ podał, że zgodnie z zasadami postępowania arbitrażowego Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Międzynarodowego Prawa Handlowego w wersji z 1976 r. (Zasady arbitrażowe UNCITRAL), które obowiązywały w sporze pomiędzy Spółką a Polską, orzeczenie wydane w sprawie może zostać upublicznione wyłącznie za zgodą obu stron postępowania. W przedmiotowej sprawie inwestor w piśmie z [...] marca 2014 r. explicite wskazał, że nie wyraża zgody na udostępnienie wnioskowanych wyroków.

Jednocześnie organ podkreślił, że ustawodawca, ze względu na konieczność ochrony innych konstytucyjnych wartości, przewidział wyjątki od prawa dostępu do informacji publicznej (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).

W piśmie z [...] stycznia 2015 r. skarżący wskazał na wydanie w tutejszym Sądzie wyroki w sprawie II SA/Wa 1690/14 z 15 stycznia 2015 r. i w sprawie II SA/Wa 1122/14 z 22 października 2013 r., które odnoszą się do stanów faktycznych analogicznych jak w niniejszej sprawie, tj. do odmowy udostępnienia wyroków trybunałów arbitrażowych wydanych w oparciu o traktat prawa międzynarodowego, przywołując fragmenty wyroku z 22 października 2013 r.

Pismem z [...] stycznia 2015 r. organ wskazał, że nie dysponuje tłumaczeniem na język polski wyroków trybunału arbitrażowego ad hoc w sprawie z powództwa spółki T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o odrzucenie skargi nie mógł zostać uwzględniony, albowiem skarga - wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę - została prawidłowo opłacona. Wynika to w sposób jednoznaczny tak z potwierdzenia wykonania przelewu kwoty 200 zł, jak i z potwierdzenia wpisu do rejestru opłat sądowych wpisu w wysokości 200 zł dokonanego przez skarżącego w przedmiotowej sprawie.

Natomiast dokonując oceny zasadności skargi F. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa, Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie.

W niniejszej spawie, co nie jest przedmiotem sporu żądana informacja w postaci kopii wyroków Trybunału arbitrażowego w sprawie T. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej z 5 września 2012 r. i z 23 stycznia 2013 r. w przedmiocie kosztów postępowania, posiada przymiot informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit a i b u.d.i.p., natomiast Minister Skarbu Państwa jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Skoro tak, to w sprawie znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, określająca zasady i tryb dostępu do informacji posiadających walor informacji publicznych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji stanowi przepis art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa została zawarta w art. 11 ust.4 u.z.n.k., zgodnie z którą przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Z treści powołanego przepisu wynika, iż aby objąć prawną ochroną pewien zakres informacji istotnej dla przedsiębiorcy, niezbędne jest jej wyłączenie z jawności publicznej poprzez podjęcie niezbędnych działań zmierzających do zachowania poufności tej informacji. Na

tajemnicę przedsiębiorstwa składają się takie informacje należące do tegoż podmiotu, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one ogólnie udostępnione.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy organ (podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji), po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Ustalenia organu poczynione w tym zakresie w decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w przypadku złożenia skargi przez stronę postępowania, podlegają kontroli sądu administracyjnego (art. 21 u.d.i.p.).

W sprawie, jak wynika jednoznacznie z informacji przekazanej przez organ, nie zostały sporządzone tłumaczenia żądanych wyroków trybunału arbitrażowego. Oznacza to, że w toku prowadzonego na wniosek skarżącego postępowania, organ nie dysponował polskojęzyczną wersją żądanych orzeczeń.

Uwzględniając zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne - w ocenie Sądu - zasadnym jest odwołanie się do art. 27 Konstytucji RP, zgodnie z którym językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Ta konstytucyjna zasada została powtórzona w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.). Stosownie do art. 4 pkt 1 tej ustawy, język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, czyli także Ministra Skarbu Państwa. W myśl natomiast do art. 5 ust. 1 ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelakich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Czynności urzędowe, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim, to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 maja 2014 r. I OSK 2966/13 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) pojęcie czynności urzędowych obejmuje również czynności procesowe podejmowane przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym również analizowanie materiału dowodowego. Badanie w toku prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego treści dokumentu obcojęzycznego jest czynnością urzędową. Czynność urzędowa organu polegająca na badaniu treści dokumentu obcojęzycznego wymaga dokonania tłumaczenia dokumentu. Nie zmienia to faktu, że dowodem w sprawie będzie nadal treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie nie zastępuje dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest treść tego dokumentu, (por. wyrok NSA z 10 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1613/06,Lex nr 351041, wyrok NSA z 3 1 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1651/06, Lex nr 351091, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Go 914/08, Lex nr 487515).

W wyroku z 10 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1088/07 (Lex nr 495351) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał natomiast, że: "Konstytucyjna zasada, której odzwierciedleniem są przepisy ustawy o języku polskim, stanowiąca, iż językiem urzędowym jest język polski, warunkuje, aby dokumenty będące zasadniczym dowodem wpływającym na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zostały przetłumaczone na język polski, umożliwiając tym samym prawidłową ocenę wyniku badania treści takiego dokumentu."

W przedmiotowej sprawie Minister Skarbu Państwa prowadzi postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopi orzeczeń trybunału arbitrażowego. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, do której zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W toku tego postępowania organ dokonał czynności urzędowej, będącej czynnością procesową, polegającej na badaniu treści dokumentu obcojęzycznego wymagającego dokonania jego tłumaczenia, którego z naruszeniem art. 5 ust. 2 ustawy o języku polskim nie dokonał. Dokument ten jest kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ w oparciu o obcojęzyczny i nieprzetłumaczony na język polski dokument ustalił, że zawiera on informacje, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Ustalenie powyższej treści skutkowało wydaniem przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i wynikającą z niego konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Uwzględniając powyższe uznać należy, że organ naruszył art. 4 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy o języku polskim. Naruszył również przepisy procedury administracyjnej. Pod użytym w przepisie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. pojęciem, "stosowania do decyzji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie należy rozumieć jedynie wymogu stosowania przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji, ale także nakaz stosowania wszelkich przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji. Są to w szczególności przepisy regulujące procedurę, a także postępowanie dowodowe, którego przeprowadzenie jest niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2012 r., II SA/Wa 2259/11, Lex nr 1109199). Oznacza to, że organ obowiązany był prowadzić postępowanie administracyjne w języku polskim, przy czym wymóg ten dotyczy – na co zwrócił Sąd uwagę powyżej – także postepowania dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Kluczowym elementem tego postępowania były wyroki trybunału arbitrażowego. W wyroku z 31 maja 2007 r., I GSK 1651/06 (Lex 351091) NSA stanął na jednoznacznym stanowisku, że uchybienie obowiązkom wykonania czynności urzędowych w języku polskim stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Brak tłumaczenia żądanych wyroków trybunału arbitrażowego, niezależnie od tego, że wskazuje na naruszenie przez organ powołanych wyżej przepisów, uniemożliwia Sądowi zweryfikować stanowiska organu odnośnie odmowy udostępnienia żądanych informacji z przyczyn określonych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Inaczej mówiąc, z uwagi na brak tłumaczenia ww. dokumentów na język polski, nie poddaje się kontroli Sądu. Podkreślenia wymaga, że kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona w zasadzie przeprowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy konieczne jest badanie przesłanek materialnych i formalnych tej tajemnicy. Zaakcentowania wymaga zazwyczaj wysoki stopień skomplikowania elementów tworzących przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy, stąd konieczność dokonania szczegółowej analizy tych elementów. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie – jak uczynił to w rozpoznawanej sprawie organ- że informacje zawarte w wyrokach posiadają wymierną wartość gospodarczą, z uwagi na fakt, iż dotyczą istotnych dla spółki rozliczeń finansowych, które mogą wpłynąć na jej wymierną wycenę oraz wiarygodność finansową.

W przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, iż tajemnica przedsiębiorcy nie dotyczyła organu odmawiającego jej udostępnienia, to w pierwszej kolejności organ obowiązany był w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy, oceniać czy żądane dokumenty zawierają omawianą tajemnicę. W innym wypadku tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie za tajemnicę uzna.

Co więcej, mając na uwadze konstytucyjną rangę dostępności do informacji publicznej, uznać należy, że nie każda tajemnica przedsiębiorcy będzie uzasadniać odmowę jej udostępnienia. Znaczenie danej tajemnicy musi być bowiem proporcjonalnie większe, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej. Podkreślenia przy tym wymaga, że przekonanie adresata decyzji co do istotności koniecznej ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, musi nastąpić w uzasadnieniu wydanego aktu, tak aby realizowało ono dyspozycję art. 8 i 11 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie dla uznania, że żądane wyroki trybunału arbitrażowego stanowią w całości tajemnicę przedsiębiorcy przesądzającego znaczenia nie może mieć wyrażona w art. 32 ust. 5 Zasad arbitrażowych UNCITRAL zasada poufności wyroku, który może zostać upubliczniony wyłącznie za zgodą obu stron procesu. Regulamin Arbitrażowy UNCITRAL został opracowany i przyjęty przez Komisję Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Międzynarodowego Prawa Handlowego. Regulamin ten należy kwalifikować jako soft law, a więc prawo, którego normy w przeciwieństwie do tzw. hard low (a więc up. konwencji międzynarodowych, ustaw krajowych) nie obowiązują z mocy prawa (ex lege), ale obowiązują wyłącznie z woli stron stosunku prawnego, a w tym przypadku z woli stron sporu – przyszłego czy już zawisłego (v. A. Szumiński /w:/ A. Szumiński (red.) Arbitraż handlowy, s. 45-46, Nb 113-120 i powołana w tym literatura). Oznacza to, że przepisy regulaminu nie mogą modyfikować czy wyłączać prawa powszechnie obowiązującego, w tym wypadku przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W kontekście powyższej zasady można natomiast rozważać, czy T. nie podjęła w sposób dorozumiany wskazując na powyższe zasady jako obowiązujące w postępowaniu zakończonym orzeczeniami, których udostępnienia domaga się skarżący, działań w celu zachowania poufności danych objętych tajemnicą przedsiębiorcy. Możliwość wyrażenia w sposób dorozumiany woli zachowania określonych informacji w tajemnicy dopuścił NSA w wyroku z 5 kwietnia 2013 r. I OSK 192/13 (publ. https://cbois.gov.pl). Nie jest jednak możliwe aby odnosiły się one do całych orzeczeń, ale co najwyżej w stosunku konkretnych zawartych w nich informacji.

Nie można natomiast zgodzić się ze skarżącym, że wydanie przez zainteresowane strony komunikatów wskazujących podstawowe informacje o treści wyroku, spowodowało ujawnienie do wiadomości publicznej zawartej w nich tajemnicy przedsiębiorcy. W komunikatach tych zawarto jedynie podstawowe informacje o treści roszczenia, a nie szczegółowe informacje odnoszące się do ww. Spółki.

Dla uzasadnienia odmowy udostępnienia informacji publicznej konieczne jest odwołanie się do przepisów ww. ustawy, co organ zasadniczo uczynił. Nie można jednak uznać, że organ, poza wskazanymi powyżej nieprawidłowościami, a odnoszącymi się do oceny dowodów, które stanowiły dokumenty w języku obcym, nie dopuścił się innych uchybień. Przedstawione przez organ stanowisko jest ogólne, nie oparte na konkretnych, racjonalnych i weryfikowalnych argumentach, które winny być zawarte w uzasadnieniu decyzji, tak aby mogły podlegać kontroli sądowej. Organ nie wyjaśnił, dlaczego całe wyroki, w tym zawarte w nich rozważania prawne, objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Brak tych rozważań, stanowiących niewątpliwie naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. nie pozwala na dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości wydanych w przedmiotowej decyzji.

Stwierdzone przez Sąd wadliwości o charakterze materialnoprawnym stanowiły podstawę uchylenia obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Skarbu Państwa zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 P.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.