Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 2032/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 80 ust. 3, art. 41 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 633
law: ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (T. J.)
article: art. 61a § 2, § 1, art. 149 § 3, art. 145 § 1 pkt 4, 5, art. 147, art. 28, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 27 września 2023 r. nr SKO.4170/51/2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty [...] z dnia 26 maja 2023 r. nr OŚ.6530.4.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej R. sp. z o.o. w R. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Wnioskodawca") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 27 września 2023 r., nr SKO.4170/51/2023, wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że decyzją z [...] stycznia 2016 r., nr [...] Starosta [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...], zatwierdził projekt robót geologicznych na wykonanie jednego otworu hydrogeologicznego do głębokości 60 m. na działce nr ewid. [...], będącej własnością [...], a następnie po stwierdzeniu korzystnych warunków hydrogeologicznych, jego zafiltrowanie i przeprowadzenie próbnych pompowań badawczych (pomiarowych) dla określenia zasobów eksploatacyjnych tak wykonanej studni wierconej.

Wnioskiem z 28 lipca 2021 r., modyfikowanym pismem z dnia 30 września 2021 r. Skarżąca zwróciła się do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją, a w konsekwencji uchylenie i odmowę zatwierdzenia "Projektu prac geologicznych – wykonanie ujęcia wody podziemnej w utworach neogeńskich dla potrzeb miejscowości [...]". Jako podstawę wznowienia Spółka wskazała art. 145 § 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn zm.) – dalej: "k.p.a.". Podała, że decyzja Starosty narusza prawa nabyte Spółki do realizacji ujęć wody na obszarze objętym decyzją, przyznane w 1968 r. Spółka posiada bowiem pozwolenie wodnoprawne wydane w 2011 r. i obowiązujące do 2029 r. Wnioskodawca wskazał, że realizacja odwiertu R-1, objętego projektem robót geologicznych i jego późniejsza eksploatacja naruszy jego prawa nabyte poprzez umniejszenie a nawet zniszczenie zasobów eksploatacyjnych ujęcia, które są podstawą działalności zakładu.

Postanowieniem z [...] maja 2023 r. Starosta odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych.

Organ I instancji podał, że decyzja Starosty z [...] stycznia 2016 r. nr [...] nie zawiera zapisów mających wpływ na ograniczenie prowadzenia innych robót geologicznych. Otwory hydrogeologiczne przewidziane do wykonania w projekcie robót geologicznych, zlokalizowano w dużo większej odległości od studni należących do Spółki, niż wymagają tego granice stref ochrony bezpośredniej. Wskazał, iż podnoszone przez Spółkę zagadnienie konieczności przeprowadzenia procedury środowiskowej, winno zostać rozstrzygnięte na kolejnym etapie realizacji inwestycji przez właściwy organ do sprawy wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych na podstawie ustaleń operatu wodnoprawnego. Spółka nie mogła zatem zostać uznana za stronę postepowania zakończonego kwestionowaną decyzja, a ponadto nie stwierdzono wystąpienia istotnych okoliczności faktycznych i nowych dowodów nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, postanowieniem z 27 września 2023 r. nr SKO.4170/51/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy postanowienie Starosty o odmowie wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy podał, że postępowanie objęte wnioskiem o wznowienie dotyczyło zatwierdzenia projektu robót geologicznych, o którym mowa w art. 80 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 633) – dalej: "p.g.g.". Decyzja Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r. zatwierdzająca projekt robót geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych, wydana została na podstawie art. 80 ust. 1 i ust. 5 p.g.g. Mając powyższe na uwadze Organ I instancji słusznie uznał w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżąca nie mogła zostać uznana za stronę postępowania. Wynika to wprost z art. 80 ust. 3 p.g.g., zgodnie z którym: stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne. Wnioskodawca nie powołał się na jakikolwiek tytuł prawny względem działek objętych zatwierdzonym projektem.

W niniejszym stanie sprawy w ocenie Kolegium, Organ I instancji słusznie wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. skoro Spółka nie była w świetle prawa stroną przedmiotowego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku Skarżącej poprzez wznowienie postępowania oraz wstrzymanie wykonania ww. decyzji do czasu zakończenia postępowania. Względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do Organu I instancji w celu jej ponownego rozpoznania, a ponadto o dopuszczenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze – projektu rozporządzenia Wojewody Podkarpackiego w sprawie ustanowienia strefy ochronnej, uwag do projektu prac geologicznych wykonanego w sierpniu 2015 r. oraz wyciągu z Analizy ryzyka dla obszaru zasobowego ujęcia wód podziemnych firmy R Sp. z o.o.

W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. w zw. z art. 80 p.g.g. Wskazała, że nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu administracyjnym, na skutek którego doszło do zatwierdzenia projektu robót geologicznych na wniosek P Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - a który to, narusza prawa nabyte Wnioskodawcy. W jej ocenie wykonane przez P Sp. z o.o. na podstawie zaskarżonej decyzji studnie, znajdują się w obrębie tego samego obszaru zasilania, co ujęcie firmy R Sp. z o.o. Oba ujęcia wód podziemnych nie mogą funkcjonować równolegle w obrębie tego samego, ograniczonego obszaru zasilania, ponieważ wielkość zasobów wody jest w tym miejscu ograniczona i nie ma możliwości jej zwiększenia. Skarżąca podała, że posiada pozwolenie wodnoprawne obowiązujące do 29 czerwca 2029 r., na szczególne korzystanie z wód, polegające na poborze wody podziemnej z poziomu trzeciorzędowego z ujęcia studniami głębinowymi, oznaczonymi jako S-1, S-2, S-2bis, natomiast P Sp. z o.o. nie uzyskało do dnia dzisiejszego pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych i pobór wody ze studni S-3 (R-1), wykonanej w 2016 r., ani też te studni S-4 i S-5 wykonanych w 2020 r. Kolejno Spółka wskazała, że została uznana przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie za stronę w postępowaniu toczącym się z wniosku P Sp. z o.o. dotyczącym poboru wód podziemnych z otworu R-1(S-3) w miejscowości [...] w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych studni wierconych: S-3, S-4 i S-5 oraz pobór wód podziemnych ze studni: S-1, S-2, S-3, S-4 i S-5 w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą [...], co w sposób jednoznaczny potwierdza, iż Skarżąca winna była posiadać status strony także w zaskarżonym postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia prac geologicznych dotyczących tych samych zasobów wód podziemnych.

W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Postanowieniem z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 2032/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, przez co została przez Sąd uwzględniona w całości.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Stan faktyczny oraz prawny niniejszej sprawy jest analogiczny jak w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1591/23, dotyczącej skargi Spółki na postanowienie SKO wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych. Z tej przyczyny motywy prawne wyroku z dnia 6 marca 2024 r. o sygn. akt II SA/Rz 1591/23, opubl. w CBOSA, zostaną wykorzystane do uzasadnienia stanowiska WSA o konieczności uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie.

Podobnie jak sprawie o sygn. II SA/Rz 1591/23, Organy obu instancji zastosowały wobec Spółki w sposób negatywny wobec jej żądania przepis art. 61a K.p.a., który stanowi: Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania należy do rozstrzygnięć zaskarżalnych zażaleniem, o czym świadczy art. 61a § 2 K.p.a. Jednocześnie trzeba tu zauważyć, że w świetle art. 149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. W odniesieniu do przyjętych przez Organy podstaw procesowych postanowienia w postaci art. 61a § 1 K.p.a. trzeba zauważyć, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ma charakter formalny, przez co niezależnie od tego, czy podstawą wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania będzie art. 61a § 1 czy też powołany wyżej art. 149 § 3, przesłanki ich stosowania są takie same. Mają charakter formalny i sprowadzają się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych (zob. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1139/16, LEX).

Według Organów o konieczności zastosowania powyższej regulacji Kodeksu, świadczy to, że Spółka nie posiada przymiotu Strony o czym z kolei decyduje treść art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 633 z późn. zm.).

WSA podkreśla, że tylko podmiot któremu przysługuje przymiot strony postępowania może skutecznie żądać wznowienia postępowania zarówno na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jak i na podstawie pozostałych przesłanek wznowieniowych, w tym co oczywiste, przesłanek podawanych przez Spółkę w postaci art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zatem przesądzenie o tym, że określony podmiot nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną przesądza o braku możliwości kwestionowania przez ten podmiot ostatecznego rozstrzygnięcia za pomocą takich argumentów, które opierają się o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Prowadzenie rozważań odnoszących się do zaistnienia tej przesłanki wobec podmiotu, który jest stroną zakończonego ostatecznie postępowania mija się z regulacją art. 147 K.p.a., która stanowi : Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony.

Zdaniem WSA, Organy dokonały w tej sprawie niewłaściwej wykładni, a następnie nieprawidłowo zastosowały art. 80 ust. 3 P.g.g., czyli przepis który posiada aktualnie następującą treść : Stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne, a w przypadku badań sejsmicznych w celu zbadania struktur geologicznych związanych z występowaniem złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2, oraz w celu wykonania regionalnych badań budowy geologicznej kraju - wnioskodawca. Przepisy art. 41 ust. 2a-4 i 6 stosuje się odpowiednio. Do dnia 28 października 2023 r., czyli w czasie zakończonego przed Starostą postępowania, przepis ten posiadał następujące brzmienie : Stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne. Przepisy art. 41 stosuje się odpowiednio..

Prezydent w swym postanowieniu z 26 maja 2023 r., stwierdza w oparciu o tą szczególną regulacje P.g.g., że przedsiębiorstwo R Sp. z o.o. nie mogło być uznane za stronę w zakończonym postępowaniu. Wskazano w tym względzie, że dla wnioskodawcy postępowania nie ustanowiono strefy ochrony pośredniej i posiadało ono jedynie ustanowioną strefę ochrony bezpośredniej. W związku z lokalizacją wzajemną studni należących do Spółki oraz otworu hydrogeologicznego przewidzianego do wykonania w "Projekcie robót geologicznych", nie obowiązywały ograniczenia określone w art. 54 wówczas obowiązującej ustawy - Prawo wodne, tj. ograniczenia wykonywania robót oraz innych czynności powodujących zmniejszenie przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia. Jednocześnie, zapisy dokumentów załączonych do wniosku Spółki o wznowienie postępowania nie dokumentują istnienia wpływu na ograniczenie innych robót geologicznych, które mogłyby istnieć na podstawie ustanowienia strefy ochrony pośredniej ujęcia w drodze aktu prawa miejscowego. SKO w swym postanowieniu akceptuje te ustalenia Organu I instancji i powołuje się na art. 80 ust. 3 P.g.g. podkreślając, że roboty objęte projektem miały być realizowane na działce nr [...], której Wnioskodawczyni postępowania nadzwyczajnego nie jest właścicielem.

Z treści uzasadnień postanowień poddanych kontroli WSA wynika, że Organy dokonały oceny sytuacji prawnej Wnioskodawczy wyłącznie w oparciu o art. 80 ust. 3 P.g.g. w brzmieniu obowiązującym w chwili zakończenia postępowania kwestionowaną przez Spółkę decyzją Starosty z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak [...] o zatwierdzeniu "Projektu robót geologicznych na wykonanie ujęcie wód podziemnych w utworach neogeńskich dla potrzeb miejscowości [...]. Ograniczenie badania tej kwestii wyłącznie do treści przytoczonej regulacji było błędne, bowiem jak słusznie podnosi Spółka, konieczne było poszerzenie pola koniecznych ustaleń związanych ze złożonym wnioskiem przez pryzmat przepisu właściwego dla postępowania administracyjnego ogólnego w postaci art. 28 K.p.a.

Wskazać należało, że art. 41 ust. 2 P.g.g. do którego odsyłał art. 80 ust. 3 tej ustawy, został uznany za niezgodny z ustawą zasadniczą przez TK na mocy wyroku z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt SK 19/15 OTK-A 2021/25. Na podstawie art. 41 ust. 2 P.g.g. ustawodawca niezgodnie z Konstytucją RP określił strony postępowania koncesyjnego poprzez wykluczenie z tego postępowania właścicieli nieruchomości sąsiednich, którzy nie mogli powoływać się na interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. wynikający z prawa własności. Uznany za niekonstytucyjny art. 41 ust. 2 P.g.g. był według art. 80 ust. 3 tej ustawy odpowiednio stosowany w postępowaniu o zatwierdzenie projektu robót geologicznych. W uzasadnieniu wyroku TK podkreślono w szczególności, że przepis art. 41 ust. 2 P.g.g. w sposób jednoznaczny i wyraźny odbiera status strony postępowania koncesyjnego właścicielom (także użytkownikom wieczystym) nieruchomości znajdujących się poza granicami projektowanego albo istniejącego obszaru górniczego, tj. przestrzeni, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wykonywania działalności w postaci wydobywania kopaliny, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów, podziemnego składowania dwutlenku węgla i prowadzenia robót górniczych niezbędnych do wykonywania koncesji, oraz właścicielom nieruchomości położonych poza miejscami wykonywania robót geologicznych - niezależnie -do tego, czy postępowanie koncesyjne dotyczy interesu prawnego tychże właścicieli (także: użytkowników wieczystych). Zakwestionowana regulacja prowadził do pozbawienia właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości uruchomienia procedury administracyjnosądowej w sprawach dotyczących udzielenia koncesji; pozbawiając ich bowiem praw strony w postępowaniu koncesyjnym, wyłączając w ten sposób możliwość zaskarżenia do organu odwoławczego decyzji o udzieleniu koncesji na wydobycie kopalin wydanych przez organ koncesyjny, a tym samym zamyka drogę do żądania przeprowadzenia kontroli legalności tej decyzji przez sąd administracyjny.

Do tego wyroku TK odwołuje się orzecznictwo sądów administracyjnych oceniające negatywnie rozstrzygnięcia organów, które za strony postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych uznawały jedynie podmioty określone w art. 80 ust. 3 P.g.g. (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 października 2021 r., VI SA/Wa 1383/21, LEX nr 3309906, wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r., II GSK 1325/18, LEX nr 3336537). Aktualnie powszechnie akceptowany jest pogląd, iż wykluczenie właścicieli nieruchomości, na które oddziałują projektowane prace geologiczne z postępowań związanych z tymi pracami na podstawie art. 41 ust. 2 P.g.g. narusza wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP podstawowe obywatelskie prawo do sądu.

WSA w Rzeszowie w pełni identyfikuje się ze stanowiskiem Strony skarżącej, iż w jej sprawie to art. 28 K.p.a. powinien wyznaczać kryteria kwalifikacji podmiotów prawa jako stron postepowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o zatwierdzeniu projektu prac geologicznych. To stanowisko znajduje pełne wsparcie w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 września 2019 r. o sygn. VI SA/Wa 1918/18, LEX. W uzasadnieniu tego orzeczenia przekonująco wyjaśniono, że art. 80 ust. 3 P.g.g. nie pozostaje z art. 28 k.p.a. w relacji przepis szczególny - przepis ogólny. Dopuszczalność ustanawiania odstępstw od art. 28 k.p.a. budzi wątpliwości jako taka, bowiem wywoływałaby automatycznie kolizję z wywodzonym m.in. z zasady demokratycznego państwa prawnego kanonem rzetelnej procedury - zasadą dostępu postępowania dla legitymującego się interesem prawnym podmiotu. Art. 80 ust. 3 P.g.g. z całą pewnością stosowania art. 28 k.p.a. wyłączać nie może, bowiem jego rolą jest jedynie doprecyzowanie katalogu stron postępowania wywodzących swój interes prawny z prawa własności (użytkowania wieczystego). Koncentruje się on bowiem na tym właśnie prawie, z pominięciem innych podstaw interesu prawnego. Analiza materiałów legislacyjnych dowodzi, że intencją ustawodawcy było jednoznaczne określenie budzącego dotąd spory w orzecznictwie problemu pojęcia strony prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego postępowania, które może dotyczyć wielu osób.

Sąd zwraca też uwagę, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z tego powodu, że wnioskodawcy nie przysługuje status strony postępowania, jest możliwe tylko wówczas, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty już na wstępie, czyli bez potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego pod kątem twierdzeń wnioskodawcy o przysługiwaniu mu interesu prawnego. Organy obu instancji opierając się na art. 80 ust. 3 P.g.g. nie wykazały, że wnioskującej Spółce w sposób pewny (oczywisty) nie przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych na wykonanie ujęcia wody podziemnej w celu rozbudowy sieci wodociągowej, a więc że nie posiada ona interesu prawnego w tym postępowaniu rozumianego jako obiektywnie rzeczywista i mająca potwierdzenie w przepisach prawa potrzeba ochrony prawnej. O braku pewności co do tego kluczowego ustalenia nie może decydować treść art. 80 ust. 3 P.g.g. To samo należy stwierdzić względem uzasadnienia postanowienia Starosty, które odwołuje się do braku ustanowienia strefy ochrony pośredniej dla ujęcia wody skarżącej Spółki. Według Sądu, działania wyjaśniające w tym aspekcie nie mogły zostać ograniczone do zbadania czy na rzecz Spółki taka strefa została ustanowiona w czasie trwania zakończonego postępowania. Innymi słowy, o nielegitymowaniu się interesem prawnym w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych nie świadczy brak istnienia na określonym obszarze strefy pośredniej ochrony, bowiem nie można wykluczyć, że warunki do jej ustanowienia mogą istnieć bez formalnego jej potwierdzenia, tym bardziej że w świetle dokumentów załączonych do skargi Strona rozpoczęła czynności zmierzające do ustanowienia takiej strefy ochronnej. Zatwierdzone mocą decyzji Starosty roboty geologiczne mogą bowiem wpływać na sposób korzystania z ujęcia wody Spółki, niezależnie od tego czy strefa tego rodzaju została wprowadzona na podstawie przepisów ustawy – Prawo wodne (zob. przepisy rozdziału 6 ustawy - Prawo wodne). Przepis art. 28 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. obligował do zweryfikowania wpływu prowadzonych robót geologicznych na określone we wniosku wznowieniowym uprawnienia Spółki przy uwzględnieniu wprowadzenia tych stref specjalnych jak również wszystkich innych aspektów, mogących pogarszać sytuację administracyjnoprawną wnioskodawcy – np. ewentualność jakościowego jak i ilościowego pogorszenia się dostępu Spółki do wód podziemnych na podstawie przyznanych jej pozwoleń na szczególne korzystanie z wód.

WSA zwraca uwagę, że w sytuacji gdy żądanie wznowienia opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawiera stwierdzenie, że podmiot składający to podanie podnosi, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to wówczas badanie tych twierdzeń powinno nastąpić w kolejnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero zaś wówczas gdy z treści wniosku w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot nie będący stroną, to wyłącznie wówczas można wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, posługując się w tym celu art. 149 § 3 k.p.a. (zob. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 15 grudnia 2023 r., sygn. III SA/Po 682/23, LEX nr 3657453). Co do zasady zaś gdy strona powołuje się na konkretny i własny interes prawny uzasadniający wznowienie postępowania, to właściwy organ powinien wznowić postępowanie i przeprowadzić postępowanie, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a następnie wydać na podstawie art. 151 k.p.a. decyzję, w której albo odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albo uchyli decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie takich podstaw do jej uchylenia i wówczas wyda nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W zakończonym postępowaniu pomimo jasno wyrażonego stanowiska Spółki zabrakło tego rodzaju działań procesowych, co doprowadziło do naruszenia m.in. powołanych w skardze przepisów K.p.a. w postaci art. 145 § 1 pkt 4 i 5, w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy ponownie prowadząc postępowanie z wniosku Spółki odniosą się do wszystkich podnoszonych przez nią kwestii dotyczących negatywnego wpływu zatwierdzonych prac geologicznych na zakres przyznanych uprawnień do korzystania z wód, a wynikających z posiadanego przez ten podmiot pozwolenia wodnoprawnego, co powinno przede wszystkim polegać na zweryfikowaniu twierdzeń o położeniu studni P sp. z o.o., nr S-3, na działce nr [...], w obrębie tego samego zasilania, co ujęcie Skarżącej strony oraz związanych z tym konsekwencji (np. obniżenie zasobów ilościowych wody).

Wyłożone względy związane z potwierdzonym przez Sąd naruszeniem przepisów postępowania art. 28, art. 61a § 1, art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a., art. 80 ust. 3 P.g.g., nakazywały uwzględnić skargę Spółki na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., bowiem naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy określony jako odmowa wznowienia postępowania administracyjnego.

O kosztach postępowania przed WSA orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmując nimi kwotę należnego wpisu w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej w wysokości 480 zł, przy uwzględnieniu włożonego w wyjaśnienie tej sprawy nakładu pracy radcy prawnego - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) - oraz opłatę skarbową pokrytą w związku z udzielonym przez Spółkę pełnomocnictwem – 17 zł.