Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 44/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi T.Sp. z o.o. w S.-K. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 7 grudnia 2022 r. nr 210/22 w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja nr 210/22 Zarządu Województwa Świętokrzyskiego (dalej: "Zarząd", "organ", "Instytucja Zarządzająca") z 7 grudnia 2022 r. wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją nr 182/22 tego samego organu z 24 sierpnia 2022 r. i utrzymująca w mocy tę decyzję, wydaną w sprawie określenia T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. – K. (dalej: "spółka", "Beneficjent", "skarżąca"), przypadającą do zwrotu kwotę środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: "EFRR") w łącznej wysokości: 183 527,07 zł (słownie: sto osiemdziesiąt trzy tysiące pięćset dwadzieścia siedem zł 07/100) z tytułu zwrotu części dofinansowania przekazanego na podstawie umowy nr [...] o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Instytucja Zarządzająca ogłosiła 29 lutego 2016 r. konkurs zamknięty nr RPSW.02.05.00-IZ.0026-030/16 naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi Priorytetowej 2 Konkurencyjna gospodarka Działanie 2.5 Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP (dla projektów realizowanych w oparciu o regionalną pomoc inwestycyjną).

W ramach konkursu wsparciem zostały objęte projekty charakteryzujące się wysokim poziomem innowacyjności oraz zakładające znaczący wzrost zatrudnienia, realizowane przez mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, mające na celu wprowadzanie zmian produktowych lub procesowych o charakterze innowacyjnym, uzupełniająco zmian marketingowych i/lub organizacyjnych.

W ramach przedmiotowego konkursu dla Działania 2.5 przewidziano wsparcie dla poniższych rodzajów projektów: dofinansowanie inwestycji związanych z rozwojem przedsiębiorstwa, wprowadzeniem nowych produktów i/lub usług, a także unowocześnieniem wyposażenia związanego z działalnością gospodarczą; dokonywanie zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub zmian w sposobie świadczenia usług za pośrednictwem zakupu zaawansowanych nowych technologii lub w wyniku wdrożenia wyników prac B+R.

Zgodnie z ogłoszeniem konkursowym, podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach konkursu były mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa [definiowane według załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014) oraz z uwzględnieniem definicji jednego przedsiębiorcy na podstawie art. 2 ust. 2 rozporządzenia 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013)].

Do przedmiotowego konkursu zamkniętego przystąpiła spółka, składając 29 kwietnia 2016 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Wzrost konkurencyjności firmy T. S.A. poprzez wytworzenie innowacyjnych produktów przeznaczonych na rynek motoryzacyjny w oparciu o zakup maszyn i urządzeń, wartości niematerialnych i prawnych oraz wzrost zatrudnienia w celu utworzenia nowej linii technologicznej" na wnioskowaną kwotę dofinansowania z EFRR w wysokości: 812 888,69 zł, zmienioną kolejnym zaktualizowanym wnioskiem o dofinansowanie projektu złożonym 16 czerwca 2016 r. na kwotę dofinansowania z EFRR w wysokości: 879 049,52 zł.

W ramach realizacji projektu zaplanowano zrealizowanie zadania, którym było utworzenie linii technologicznej do produkcji innowacyjnych (na skalę europejską) 6 produktów, które po zakończeniu projektu miały być zaoferowane na rynku krajowym i zagranicznym.

Do wniosku o dofinansowanie projektu spółka złożyła oświadczenie, że jest średnim przedsiębiorcą spełniającym warunki określone w załączniku I do ww. rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014, a ponadto, że jest przedsiębiorcą samodzielnym/niezależnym. Natomiast w odpowiedzi na pytanie pkt 4 i 5 "Pozostaje w relacji przedsiębiorstw/podmiotów partnerskich" wpisała: "nie dotyczy".

W dniu 9 maja 2017 r. została zawarta umowa o dofinansowanie projektu. Umowa ta została zmieniona na mocy następujących aneksów: nr RPSW.02.05.00-26-0622/16-01 z 18 lipca 2017 r., nr RPSW.02.05.00-26-0622/16-02 z 2 lutego 2018 r., nr RPSW.02.05.00-26-0622/16-03 z 29 czerwca 2018 r. oraz nr RPSW.02.05.00-26-0622/16-04 z 14 marca 2019 r.

W dniu 4 grudnia 2018 r. na podstawie zatwierdzonego wniosku o płatność końcową nr RPSW.02.05.00-26-0622/16-006 została przekazana Beneficjentowi końcowa płatność środków dofinansowania.

W związku z zakończeniem realizacji projektu, Beneficjent na podstawie treści §17 umowy o dofinansowanie zobowiązany był do zachowania trwałości projektu zgodnie z art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: "rozporządzenie ogólne", "rozporządzenie 1303/2013"), a także z wytycznymi, o których mowa w § 1 ust. 5 lit. e) umowy o dofinansowanie przez okres 5 lat (3 lata - w przypadku mikro. małego i średniego przedsiębiorstwa) od daty płatności końcowej na rzecz Beneficjenta, z zastrzeżeniem przepisów dotyczących pomocy publicznej. Spółka, zgodnie z zadeklarowaniem się w załączonej dokumentacji konkursowej jako średni przedsiębiorca, zobowiązana była do zachowania okresu trwałości projektu przez okres 3 lat od daty płatności końcowej (tj. 4 grudnia 2018 r.), czyli do dnia 4 grudnia 2021 roku.

W dniu 28 maja 2021 r. Zarząd otrzymał pismo Beneficjenta z 6 maja 2021 r.

W piśmie tym poinformowano o zmianie w składzie osobowym zarządu spółki a także o fakcie, że na podstawie umowy z 23 lutego 2021 r. dokonano zmiany w strukturze akcjonariuszy Beneficjenta, tj. poinformowano o zbyciu akcji przez dotychczasowych akcjonariuszy — H. L. spółkę założoną zgodnie z prawem cypryjskim i panią I. S. oraz ich zakupie przez Fabrykę Przyczep N. sp. z o.o.

Sąd Rejonowy w Kielcach X Wydział Gospodarczy KRS dokonał wpisu w Rejestrze Przedsiębiorców KRS przekształcenia spółki T. S.A. z siedzibą w S.-K. (KRS nr [...]) w spółkę T. Sp. z o.o. z siedzibą w S.-K. (KRS nr [...]). Z dniem 15 września 2021 r. spółka T. sp. z o.o. wstąpiła z mocy prawa we wszystkie prawa i obowiązki spółki T. S.A.

Beneficjent przekazał Instytucji Zarządzającej kolejne pismo z 5 października 2021 r. W piśmie tym spółka wskazała m.in., że nabywca 100% akcji w spółce Beneficjenta — Fabryka Przyczep N. sp. z o.o. posiada status dużego przedsiębiorstwa w rozumieniu Załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, ponieważ zatrudnia ponad 250 pracowników i doszło tym samym do przekroczenia pułapów osobowych i finansowych, jednakże zjawisko to nie powtórzyło się jeszcze w okresie dwóch kolejnych lat obrachunkowych.

W wyniku przeprowadzonych w miejscu realizacji projektu czynności sprawdzających ustalono, że w okresie od 4 grudnia 2018 r. (dzień wypłaty ostatniej transzy środków UE) do 22 lutego 2021 r. (dzień przed datą sprzedaży akcji T. S.A.) zachowany został cel i założenia przedmiotowego projektu, gdyż Beneficjent kontynuował działalność związaną z przedmiotowym projektem. W okresie od 23 lutego 2021 r. (ti. data sprzedaży akcji T. S.A.) do 4 grudnia 2021 r. (ti. ostatni dzień okresu trwałości projektu) nie została zachowana trwałość projektu.

W ocenie Instytucji Zarządzającej powyższe działania Beneficjenta naruszyły zasady trwałości projektu, wypełniając przesłanki wymienione w art. 71 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia ogólnego oraz w § 17 ust. 1 i 4 umowy o dofinansowanie.

Jednocześnie stwierdzono, że Beneficjent naruszył § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie, gdyż o fakcie sprzedaży akcji, poinformował Instytucję Zarządzającą dopiero po zaistniałym zdarzeniu.

Zarząd nałożył na spółkę korektę finansową, wskazując jej sposób wyliczenia.

Instytucja Zarządzająca wezwała spółkę do zwrotu środków dofinansowania w kwocie ogółem: 183 527,07 zł.

W wyznaczonym terminie Beneficjent nie dokonał wymaganego zwrotu należności.

W konsekwencji wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem 24 sierpnia 2022 r. przez Zarząd decyzji nr 182/22 w sprawie określenia spółce przypadającą do zwrotu kwotę środków z EFRR w łącznej wysokości: 183 527,07 zł z tytułu zwrotu części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została wydana 7 grudnia 2022 r. zaskarżona decyzja organu nr 210/22.

Zdaniem organu w wyniku zmiany w strukturze własnościowej całe przedsiębiorstwo, łącznie z elementami nabytymi ze środków europejskich, zostało przejęte przez inny podmiot. Doszło do zmiany własności elementu infrastruktury poprzez zbycie akcji spółki akcyjnej, a co za tym idzie elementy infrastruktury sfinansowane ze środków unijnych zmieniły swojego "właściciela", jakkolwiek bowiem sprzęt ten nadal znajduje się we władaniu spółki T. sp. z o.o., to całkowitą kontrolę nad spółką sprawuje inny przedsiębiorca i w rezultacie inny podmiot gospodarczy nabył prawo ich własności i wykorzystywania. Zdaniem organu powyższa zmiana własności elementów infrastruktury, skutkowała uzyskaniem nienależnej korzyści przez Fabrykę Przyczep N. sp. z o.o. (tj. duże przedsiębiorstwo jak wskazano w dokumentacji), ponieważ weszła ona w posiadanie infrastruktury jako podmiot, który nie uzyskałby wsparcia w ramach Działania 2.5 — Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, gdyż nie spełniał kryterium dostępu, tj. mieścił się w ramach katalogu podmiotów nieuprawnionych do wsparcia w ramach konkursu. Z dokumentacji konkursowej dołączonej do ogłoszenia o konkursie w ramach naboru [...], jasno wynikało, że o dofinansowanie mogli ubiegać się wyłącznie przedsiębiorcy sektora MŚP.

Działania Beneficjenta polegające na zbyciu w okresie trwałości akcji przez dotychczasowych akcjonariuszy spółki akcyjnej T. na rzecz dużego przedsiębiorstwa tj. Fabryki Przyczep N. sp. z o.o., naruszają zasady trwałości projektu, wypełniając przesłanki wymienione w art. 71 rozporządzenia [...] oraz postanowienia § 17 umowy o dofinansowanie.

Ponadto, Zarząd stwierdził, że dokonana przez Beneficjenta, nieuzgodniona uprzednio oraz istotna zmiana w postaci zbycia 100% akcji w okresie trwałości projektu innemu podmiotowi (dużemu przedsiębiorstwu) — Fabryce Przyczep N. sp. z o.o., wpłynęła na cele i warunki wdrażania zawarte w Regulaminie konkursu i doprowadziła w rezultacie do naruszenia jego pierwotnych celów, ponieważ przekazane wsparcie unijne w końcowym efekcie zwiększyło potencjał inwestycyjny podmiotu nieuprawnionego do tego wsparcia tj. podmiotu spoza sektora MŚP. Nie ulega żadnej wątpliwości, że zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu wsparcie inwestycyjne (środki unijne) dedykowane było wyłącznie podmiotom z sektora MŚP, a nie dużym przedsiębiorstwom.

Tym samym podmiot, który nigdy nie mógłby uzyskać dofinansowania w ramach przedmiotowego konkursu zamkniętego z uwagi na niespełnianie jego kryteriów, uzyskał wskutek ww. nabycia akcji nienależną korzyść w postaci zwiększenia potencjału inwestycyjnego (tj. m.in. "parku maszynowego") oraz uzyskał tym samym silniejszą pozycję na rynku. W sytuacji, gdyby Fabryka Przyczep N. sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach przedmiotowego konkursu spotkałaby się z jego odrzuceniem na etapie oceny formalnej, z powodu niespełnienia kryteriów dostępu sformułowanych treścią Regulaminu konkursu nr [...]

Celem udzielania dotacji była pomoc małym i średnim przedsiębiorcom, co obligowało Beneficjentów do zachowania statusu przez cały okres realizacji projektu, a także przez późniejszy, aż do zakończenia tzw. okresu trwałości projektu. Sytuacja ta zostałaby oceniona w sposób odmienny, gdyby zmiana statusu przedsiębiorcy nastąpiła w wyniku normalnego procesu rozwoju przedsiębiorcy - byłoby to bowiem potwierdzeniem realizacji celu w jaki zostało udzielone dofinansowanie.

Ponadto, Beneficjent o fakcie sprzedaży akcji poinformował Instytucję Zarządzającą dopiero pismem z dnia 6 maja 2021 r., złożonym w dniu 28 maja 2021 r., czyli w okresie trwałości projektu, ti. już po zaistniałym zdarzeniu zbycia akcji, które miało miejsce w miesiącu lutym 2021 r., co bezsprzecznie stanowi o naruszeniu również zapisu § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie.

Instytucja Zarządzająca podkreśliła, że zgodnie z postanowieniami zawartymi w dokumencie pn. "Oświadczenie o spełnianiu kryteriów MŚP", nie ulega wątpliwości, że zasada ustalania statusu przedsiębiorstwa w okresie dwóch kolejnych okresów obrachunkowych, nie ma zastosowania w sytuacji zmiany struktury właścicielskiej przedsiębiorstwa wskutek przejęcia przedsiębiorstwa mającego status MŚP przez duże przedsiębiorstwo. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Utrata statusu przedsiębiorstwa z sektora MŚP jakim była uprzednio spółka akcyjna T. nastąpiła bowiem w dniu przejęcia przedsiębiorstwa w sytuacji przekroczenia danych uzasadniających zmianę statusu, a nie ulega wątpliwości, że w dniu przejęcia (zbycia akcii) spółka z o.o. Fabryka Przyczep N. (nabywca akcii) miała status dużego przedsiębiorstwa.

W ramach przedmiotowego postępowania zarzut stawiany Beneficjentowi nie jest stricte związany z kwestią zmiany statusu przedsiębiorstwa ze średniego w duże, ale jest związany z faktem naruszenia zasady trwałości projektu wskutek zmiany własności elementów infrastruktury dofinansowanej ze środków unijnych oraz dokonania istotnej zmiany wpływającej na cele i warunki wdrażania doprowadzającej jednocześnie do naruszenia pierwotnych celów wsparcia unijnego tj. naruszenia treści art. 71 ust.1 lit. "b" i "c" rozporządzenia nr [...].

Zdaniem organu Beneficjent w analizowanej sprawie naruszył postanowienia § 4 ust. 6, § 17 ust. 1 oraz ust. 4 umowy o dofinansowanie, a także postanowienia zawarte w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr [...].

Na decyzję Zarządu nr [...] z 7 grudnia 2022 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła T. sp. z o.o.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, tj.:

a) art. 4 ust. 1 i 2 oraz art 6 Załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz..UE.L 187 z 26.6.2014, str. 1-78, dalej: "rozporządzenie [...]", "rozporządzenie GBER", "GBER") w związku z motywem 40 preambuły do rozporządzenia [...] w związku z art. 2 ust. 1-3 i art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia [...] i uznanie, że w sytuacji dokonania przez skarżącą transakcji nabycia udziałów innego podmiotu, status spółki zmienia się w sposób natychmiastowy, jak również poprzez wywiedzenie z ww. przepisów, że nie nakazują one badania intencji dokonanej transakcji i tego, czy miała ona na celu obejście przepisów rozporządzenia [...], dotyczących określania statusu MSP i wskutek tego niewłaściwe zastosowanie ww. art 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia [...] poprzez zaniechanie zastosowania okresu przejściowego 2 lat do określenia statusu skarżącego i uznanie, że w rozważanych okolicznościach doszło do naruszenia trwałości projektu,

b) art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] co skutkowało przyjęciem przez organ, że trwałość projektu pn. "Wzrost konkurencyjności firmy T. S.A. poprzez wytworzenie innowacyjnych produktów przeznaczonych na rynek motoryzacyjnym w oparciu o zakup maszyn i urządzeń, wartości materialnych i prawnych oraz wzrost zatrudnienia w celu utworzenia nowej linii technologicznej" została naruszona,

c) art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR [...] z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr [...] (dalej: "rozporządzenie ogólne") i uznanie, że na gruncie projektu doszło do naruszenia zasady trwałości poprzez zmianę statusu Beneficjenta i wystąpienia nieprawidłowości oraz nałożenia na Beneficjenta obowiązku zwrotu dotacji w kwocie wynikającej z zaskarżonej decyzji;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 7 i art 8 § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej (art 4 załącznika 1 do rozporządzenia 651 /2014 oraz art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...]) na korzyść Beneficjenta (Strony), pomimo że nie zachodzą żadne przesłanki negatywne wymienione w art. 7a § 1-2 k.p.a. dla takiego rozstrzygnięcia wątpliwości, co narusza słuszny interes strony oraz interes społeczny (poprzez trwanie w restrykcyjnej i negatywnej dla beneficjentów wykładni powołanych norm), a także podważa zaufanie strony do władzy publicznej oraz narusza zasadę proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia 24 sierpnia 2022 roku a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła m.in., że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie w jakim momencie należy ocenić status MŚP, w odniesieniu do pułapów określonych w Załączniku I Rozporządzenia GBER. Opierając się na literalnej treści art. 4 powołanego Załącznika i odnosząc ją do sytuacji Beneficjenta, w związku z nabyciem 100% jego akcji przez Fabrykę Przyczep N. sp. z o.o., należałoby przyjąć, że jakkolwiek doszło do przekroczenia pułapów osobowych i finansowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 Załącznika 1, to jednak zjawisko to nie powtórzyło się jeszcze w okresie dwóch kolejnych okresów obrachunkowych. Tym samym nie doszło do zmiany statusu Beneficjenta.

Zdaniem skarżącej nie doszło do naruszenia zasady trwałości projektu. W szczególności opisane zmiany nie spowodowały zaprzestania działalności produkcyjnej Beneficjenta lub przeniesienia jej poza obszar objęty programem, zmiany własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści, ani też istotnej zmiany wpływającej na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, które mogłyby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów. Beneficjent kontynuuje działalność produkcyjną w niezmienionym kształcie, osiągnął i utrzymuje wskaźniki założone w projekcie, a ponadto nie przeniósł swojej działalności poza obszar objęty programem. Nie doszło też do zmiany własności żadnego elementu infrastruktury Beneficjenta. Spółka w dalszym ciągu jest właścicielem wszystkich środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, w oparciu o które realizowany jest projekt. Wbrew twierdzeniom organu — ani w sensie potocznym, ani też prawnym — nie można mówić o tym, że inny podmiot wszedł w prawo własności nabytej w ramach projektu infrastruktury. Wiedzą powszechną jest, że spółka handlowa posiada odrębny od wspólników majątek, a nabycie udziałów w spółce handlowej nie oznacza nabycia udziału we własności, nie powoduje powstania współwłasności, ani też nie skutkuje nabyciem jakiegokolwiek prawa do majątku spółki. Jeśli jednak nawet zbycie akcji przez dotychczasowych akcjonariuszy miałoby być kwalifikowane jako zmiana własności elementu infrastruktury — co jest wykładnią ewidentnie sprzeczną z art. 4 załącznika 1 do rozporządzenia [...], to w rozważanych okolicznościach z całą pewnością nie doprowadziła ona do uzyskania nienależnej korzyści przez jakikolwiek podmiot.

Dodatkowo, co kilkakrotnie podkreślał Beneficjent, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej - Departament Koordynacji Wdrażania Funduszy Unii Europejskiej stoi na stanowisku, w świetle którego status przedsiębiorstwa — Beneficjenta oceniany jest jedynie na dzień udzielenia pomocy, tj. na dzień zawarcia umowy o dofinansowanie. Zmiana statusu w trakcie realizacji projektu odzwierciedla tendencję rozwojową przedsiębiorcy (niezależnie od sposobu, w jaki doszło do zmiany statusu) i jako taka nie ma znaczenia dla wysokości przyznanego wsparcia, pod warunkiem że przedsiębiorca na etapie ubiegania się o dofinansowanie nie działał w złej wierze w celu obejścia przepisów prawa.

Odnosząc się do treści zarzutów skargi, organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa nr [...] z 7 grudnia 2022 r. w przedmiocie określenia skarżącej – T. sp. z o.o. kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych przez skarżącą z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1634; ze zm., dalej: "u.f.p."), w związku z realizacją projektu pn.: "Wzrost konkurencyjności firmy T. S.A. poprzez wytworzenie innowacyjnych produktów przeznaczonych na rynek motoryzacyjny w oparciu o zakup maszyn i urządzeń, wartości niematerialnych i prawnych oraz wzrost zatrudnienia w celu utworzenia nowej linii technologicznej" na podstawie umowy o dofinansowanie projektu z 9 maja 2017 r. r. zmienionej aneksami z 18 lipca 2017 r., 2 lutego 2018 r., 29 czerwca 2018 r. oraz 14 marca 2019 r.

Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach decyzje organu (zaskarżona i ją poprzedzająca) obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez skarżącą procedur wydatkowania środków unijnych i krajowych, które w konsekwencji spowodowały wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Zdaniem sądu, organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy a zgromadzone dowody oceniły w sposób prawidłowy.

Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS [...]; dostępna na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez sąd.

Podstawą sporu jest określenie, czy skarżąca dopuściła się nieprawidłowości, polegającej na poddaniu projektu niedozwolonej modyfikacji, za którą uznaje się zmiany wskazane w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr [...] z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr [...] (dalej: "rozporządzenie nr [...]). W analizowanej sprawie doszło do zmiany własności elementu infrastruktury i istotnej zmiany wpływającej na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów.

Zdaniem organu, poprzez przekształcenie w strukturze własnościowej skarżącej, doszło do zmiany własności elementu infrastruktury, a więc spełniona została jedna z przesłanek, o której mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr [...] (lit. b). Ponadto, nieuzgodniona z organem, istotna zmiana w postaci zbycia Fabryce Przyczep N. sp. z o.o. 100 % akcji w okresie trwałości projektu, wpłynęła na cele i warunki wdrażania zawarte w Regulaminie konkursu i doprowadziła do naruszenia jego pierwotnych celów, ponieważ przekazane wsparcie unijne w końcowym efekcie zwiększyło potencjał inwestycyjny podmiotu nieuprawnionego do tego wsparcia (podmiotu spoza sektora MŚP). Była to kolejna przesłanka z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr [...] (lit. c).

Zdaniem strony skarżącej zmiana akcjonariuszy nie spowodowała zaprzestania działalności produkcyjnej lub przeniesienia jej poza obszar objęty programem, zmiany własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści, ani też istotnej zmiany wpływającej na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów. W ocenie skarżącej, popartej stanowiskiem Rzecznika Funduszy Europejskich, kluczowe znaczenie ma status Beneficjenta na moment złożenia wniosku o dofinansowanie i podpisanie umowy o dofinansowanie. W trakcie realizacji projektu (także w okresie jego trwałości) Beneficjent ma prawo prowadzić działalność zgodnie z zasadami rynkowymi, w tym skutkującymi zmianą statusu w związku m.in. z przekształceniami właścicielskimi, które prowadzą do uzyskania statusu dużego przedsiębiorcy.

Tutejszy sąd stwierdza, że rację, w tak zarysowanym sporze, należy przyznać organowi.

Skarżąca, zawierając 9 maja 2017 r. umowę o dofinansowanie, zobowiązała się do realizacji projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w ramach procedury programu oraz w sposób, który zapewni osiągnięcie celów zakładanych we wniosku (§ 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie). Spółka zobowiązała się również do zapewnienia trwałości projektu przez okres 3 lat od dnia zakończenia jego realizacji. W przedmiotowej sprawie płatność końcowa, dotycząca wniosku o płatność nr [...] została dokonana 4 grudnia 2018 r. i z tym dniem rozpoczął swój bieg trzyletni okres trwałości, który upływał 4 grudnia 2021 r. W okresie trwałości projektu, 23 lutego 2021 r., w wyniku sprzedaży Fabryce Przyczep N. sp. z o.o. 100% akcji, skarżąca naruszyła zasadę trwałości projektu, płynącą z uregulowania art. 71 ust. 1 lit. b i c rozporządzenia nr [...] i § 17 ust. 1 i 4 umowy o dofinansowanie. Z powyższego wynika, że do 22 lutego 2021 r. spółka realizowała projekt zgodnie z umową o dofinansowanie nr [...] z 9 maja 2017 r., tzn. utrzymywała trwałość projektu.

W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt, iż doszło do nabycia przez Fabrykę Przyczep N. sp. z o.o. 100% akcji w kapitale zakładowym skarżącej w okresie trwałości projektu. Nabywcą akcji Beneficjenta został podmiot niespełniający kryteriów mikro, małego i średniego przedsiębiorcy, dla których dedykowana była pomoc w ramach realizowanego projektu. Z chwilą sprzedaży 100% akcji w kapitale zakładowym, skarżąca spółka utraciła status MŚP, co oznacza, że doszło do znaczącej modyfikacji projektu, ze względu na zmianę warunków jego realizacji, przez którą rozumie się okoliczności, w jakich dany projekt jest realizowany a także to, jakimi cechami dysponuje prowadzący go podmiot. W konsekwencji, Fabryka Przyczep N. sp. z o.o. uzyskała nienależną korzyść, wynikającą z otrzymania pomocy publicznej, której inne duże przedsiębiorstwa nie mogłyby uzyskać w ramach konkursu skierowanego do MŚP, co jest niedopuszczalne. Podmiot ten znalazł się w pozycji ekonomicznie lepszej, niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty, działające w tych samych warunkach rynkowych. Odniesiona korzyść jest nienależna, ponieważ jest nie do pogodzenia z celami pomocy z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. (dalej: "RPOWŚ") na lata 2014-2020 w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi Priorytetowej 2 Konkurencyjna gospodarka Działanie 2.5 Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP (dla projektów realizowanych w oparciu o regionalną pomoc inwestycyjną). Wsparcie było dedykowane dla projektów charakteryzujących się wysokim poziomem innowacyjności oraz zakładających znaczący wzrost zatrudnienia, realizowanych przez mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, mające na celu wprowadzanie zmian produktowych lub procesowych o charakterze innowacyjnym, uzupełniająco zmian marketingowych i/lub organizacyjnych.

Słusznie stwierdził organ, że celem udzielania dotacji była pomoc małym i średnim przedsiębiorcom, co obligowało beneficjentów do zachowania statusu przez cały okres realizacji projektu a także przez późniejszy, aż do zakończenia tzw. okresu trwałości projektu. Sytuacja zostałaby oceniona w sposób odmienny, gdyby zmiana statusu przedsiębiorcy nastąpiła w wyniku normalnego procesu rozwoju przedsiębiorcy – byłoby to bowiem potwierdzeniem realizacji celu w jaki zostało udzielone dofinansowanie. Beneficjent poprzez sprzedaż akcji w T. S.A. spowodował naruszenie celu umowy, a zatem ziściła się przesłanka określona w art. 71 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr [...]. Uzyskanie dofinansowania miało pomóc spółce T. S.A. w uzyskaniu silniejszej pozycji na rynku, która w porównaniu do dużych przedsiębiorców była słabsza ze względu na mniejszy dostęp do kapitału oraz mniejszy rozmiar przedsiębiorstwa.

Skarżąca dopuściła się naruszenia trwałości projektu, do której utrzymania w okresie trzech lat od dnia zakończenia realizacji projektu była zobowiązana na podstawie postanowień § 17 ust. 1 i 4 umowy o dofinansowanie (jako części systemu realizacji RPOWŚ), a przez to jednego z warunków kwalifikowalności wydatków, wskazanego w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b), c) i e) Wytycznych kwalifikowalności wydatków, który stanowi, iż wydatek, kwalifikujący się do współfinansowania, ma być zgodny z przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, jest zgodny z programem operacyjnym i Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPOWŚ na lata 2014-2020, a także poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, co jest równoznaczne z naruszeniem procedur, obowiązujących w ramach RPOWŚ przywołanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Na podstawie § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie skarżąca zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Natomiast na podstawie § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie - do przestrzegania prawa unijnego oraz krajowego, wytycznych horyzontalnych, realizacji projektu zgodnie z procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie i utrzymanie celów, w tym wskaźników produktu i rezultatu w trakcie realizacji projektu oraz w okresie jego trwałości.

Na podstawie § 17 umowy o dofinansowanie, skarżąca zobowiązała się z kolei do zachowania trwałości projektu. Przywołać w tym miejscu należy § 17 ust. 1, 3 i 7 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którymi: (1) obowiązek zachowania trwałości projektu w przypadku mikro, małego i średniego przedsiębiorstwa obejmuje okres 3 lat od daty płatności końcowej na rzecz Beneficjenta. (3) Obowiązek zachowania trwałości projektu istnieje w odniesieniu do dofinansowanej w ramach projektu infrastruktury lub inwestycji produkcyjnych. (7) Naruszenie zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu przez Beneficjenta środków otrzymanych na realizację projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości w trybie określonym w art. 207 u.f.p., chyba że przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej stanowią inaczej.

Stosownie do treści § 17 ust. 4 pkt 2 umowy o dofinansowanie naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana własności elementu współfinansowanej infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści. Zapis umowy o dofinansowanie stanowi powtórzenie przepisu art. 71 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr [...]. Ponadto, naruszeniem trwałości projektu jest wystąpienie istotnej zmiany wpływającej na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów (§ 17 ust. 4 pkt 3 umowy o dofinansowanie, będący tożsamy treściowo z art. 71 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1303/2013).

W. w tym miejscu przytoczyć również § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym w przypadku zaistnienia konieczności dokonania zmiany formy działalności Beneficjenta, przekształceń własnościowych, zmian charakteru prowadzonej działalności czy innych zmian, zobowiązuje się on przed ich dokonaniem niezwłocznie powiadomić o tym fakcie Instytucję Zarządzającą.

W przedmiotowej sprawie skarżąca poinformowała organ o fakcie zbycia akcji po zaistniałym zdarzeniu. Powiadomienie nastąpiło 28 maja 2021 r. a zbycie akcji nastąpiło 23 lutego 2021 r. Tym samym skarżąca uniemożliwiła organowi, w świetle § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie, przeprowadzenia analizy możliwości dalszej realizacji umowy z uwzględnieniem zgłoszonych zmian. Ocena taka miałaby istotne znaczenie, albowiem ostatecznie mogłaby zaistnieć konieczność rozwiązania umowy i zobowiązania Beneficjenta do zwrotu dofinansowania.

Wobec niewywiązania się przez spółkę z postanowień umowy o dofinansowanie, z uwagi na naruszenie trwałości projektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 lit. b i c) rozporządzenia 1303/2013, wystąpiły przesłanki do zwrotu przyznanego jej dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Zdaniem sądu, w konsekwencji dokonania 23 lutego 2021 r. sprzedaży 100% akcji dużemu przedsiębiorstwu, organy prawidłowo domagały się zwrotu od skarżącej spółki części wypłaconej kwoty dofinansowania. W wyniku przedmiotowej transakcji, status przedsiębiorstwa Beneficjenta został automatycznie utracony.

Nie zasługuje tym samym na akceptację sądu, stanowisko skarżącej, jakoby niesłusznie zaniechano zastosowania okresu przejściowego 2 lat do określenia statusu skarżącej, czym naruszono art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 6 w zw. motywem 40 preambuły w zw. z art. 2 ust. 1-3 i art. 3 ust. 3 Załącznika I Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (dalej: "rozporządzenie 651/2014"). Słusznie przyjął organ, że utrata statusu MŚP nastąpiła w dniu zbycia 100 % akcji (zmiany w strukturze właścicielskiej, por. wyrok NSA z 17 maja 2017 r., II GSK 5186/16; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). W chwili nabycia 100 % akcji przez Fabrykę Przyczep N. sp. z o.o., skarżąca stała się przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu art. 3 ust. 3 rozporządzenia 651/2014. Nie ulega wątpliwości, że nabywca 100 % akcji przejął kontrolę nad skarżącą.

Godnym uwagi jest, że transakcje zbycia udziałów i w konsekwencji utrata statusu MŚP kwalifikowane są przez sądy administracyjne jako naruszenie zasady trwałości projektu (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2016 r., IV SA/Gl 1182/15; NSA z 17 maja 2017 r., II GSK 5186/16; WSA w Szczecinie z 29 sierpnia 2018 r., I SA/Sz 620/18; WSA w Białymstoku z 18 grudnia 2020 r., I SA/Bk 861/20; dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).

W. w tym miejscu zaznaczyć, że akcja jest ułamkiem kapitału zakładowego. Oceniana w kontekście tego kapitału rozumiana jest jako udział kapitałowy w kapitale zakładowym. Pojęcia "udział" używa się do określenia procentowego stopnia uczestniczenia akcjonariusza w kapitale spółki oraz dla określenia zespołu praw i obowiązków akcjonariusza. Formalne "zwymiarowanie" udziałów akcjonariuszy to określenie stopnia partycypowania przez nich w majątku spółki (por. A. Kondracka, Charakter prawny akcji, B. 1999, s. 161; Prawo gospodarcze prywatne, pod red. T. Mróz, M. Steca, W. 2009, s. 354-355).

Skutkiem tego pomoc została udzielona dużemu przedsiębiorcy (Fabryce Przyczep N. sp. z o.o., który nie uzyskałby wsparcia w ramach Działania 2.5 – "Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP" RPOWŚ na lata 2014-2020, ponieważ nie był mikro, małym, średnim przedsiębiorstwem. Beneficjent nie tylko utracił status MŚP, ale przede wszystkim nabywca uzyskał nieuzasadnioną korzyść. Zasadnie zatem stwierdził organ, że "podmiot, który nigdy nie mógłby uzyskać dofinansowania w ramach przedmiotowego konkursu zamkniętego z uwagi na niespełnianie jego kryteriów, uzyskał wskutek nabycia akcji nienależną korzyść w postaci zwiększenia potencjału inwestycyjnego ("parku maszynowego") oraz uzyskał silniejszą pozycję na rynku" (s. 36 zaskarżonej decyzji).

Przywoływana przez skarżącą reguła okresu 2 lat (przewidziana w art. 4 ust. 2 Załącznika I rozporządzenia Nr 651/2014) dotyczy prowadzenia normalnej działalności gospodarczej. Wynika to także z treści oświadczenia o spełnianiu kryteriów MŚP (m.in. oświadczenia skarżącej z 3 marca 2017 r.).

Na s. 42 zaskarżonej decyzji wyjaśnił ponadto, że "zarzut stawiany Beneficjentowi nie jest stricte związany z kwestią zmiany statusu przedsiębiorstwa ze średniego w duże, ale jest związany z faktem naruszenia zasady trwałości projektu wskutek zmiany własności elementów infrastruktury dofinansowanej ze środków unijnych oraz dokonania istotnej zmiany wpływającej na cele i warunki wdrażania doprowadzającej jednocześnie do naruszenia pierwotnych celów wsparcia unijnego, tj. naruszenia treści art. 71 ust. 1 lit. b i c rozporządzenia nr 1303/2013".

Z tych względów, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013 jest nieuzasadniony, gdyż w przedmiotowej sprawie, zgodnie z wyżej cytowanymi zapisami zawartej przez spółkę umowy o dofinansowanie, zobowiązała się ona do zapewnienia trwałości projektu do 4 grudnia 2021 r. Organ oraz sąd nie negują przy tym prawa spółki do dokonania takiej sprzedaży, jednak będąc beneficjentem pomocy ze środków unijnych, była ona zobowiązana do przestrzegania jasno określonych zasad realizacji projektu, z czego się nie wywiązała. Organ wskazał na dwie przesłanki naruszenia trwałości tj. określoną w pkt b) i w pkt c) art. 71 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013 tj. zmianę własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści (takie, które są nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego objętej przepisami rozporządzenia nr 651/2014 oraz celami dofinansowania Działania 2.5, w ramach którego skarżąca otrzymała wsparcie, a także istotną zmianę wpływającą na warunki wdrażania operacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów (projekt nie jest utrzymany w pełnej zgodności z założeniami i warunkami wdrażania wynikającymi z zaakceptowanej dokumentacji aplikacyjnej i nie odpowiada celowi, jaki był w dniu zakwalifikowania go do dofinansowania).

Nieprzestrzeganie postanowień umownych oraz przepisów prawa, regulujących wykorzystywanie środków z funduszy Unii Europejskiej, jest równoznaczne z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Wydana decyzja ma przy tym charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa (wyrok NSA z 18 maja 2017 r., II GSK 4503/16; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Sposób wyliczenia korekty finansowej ustalono za pomocą reguły proporcjonalności, uwzględniając ilość dni w których naruszono zasady trwałości projektu w stosunku do dni całego okresu trwałości projektu. Zauważyć przy tym należy, że organ nie wskazywał, że skarżąca zaprzestała działalności produkcyjnej, czy też relokowała ją poza obszar objęty programem.

Z treści art. 2 pkt 36 rozporządzenia Nr 1303/2013 wynika, że nieprawidłowość stanowi każde naruszenie prawa unijnego albo prawa krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii Europejskiej, poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem. Jest to definicja legalna nieprawidłowości, która sama w sobie, nie może być przedmiotem naruszenia. Skonstruowany na tej podstawie zarzut uznania, że na gruncie projektu doszło do naruszenia zasady trwałości, wystąpienia nieprawidłowości oraz nałożenia na Beneficjenta obowiązku zwrotu części kwoty dofinansowania związany jest z powyżej dokonaną przez sąd oceną naruszenia art. 71 ust. 1 lit. b i c rozporządzenia nr 1303/2013.

W ocenie sądu nie doszło do naruszenia w sprawie także wskazanych w skardze przepisów postępowania: art. 7 a k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. (treść uzasadnienia skargi na s. 10-11 dotyczy wprost jedynie zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a.). Przypomnieć wypada, że reguła in dubio pro libertate należy do podstawowych kanonów prawa w społeczeństwach demokratycznych i jako taka (zanim została wprowadzona do systemu prawa, w tym administracyjnego) była powszechnie stosowana przez sądy (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, T. 2006, s. 164). Przepis art. 7a k.p.a. znajdzie zastosowanie w sytuacji, gdy można przyjąć więcej niż jeden wynik wykładni przepisów. Dopiero w przypadku, gdy kilka wyników wykładni przepisów prawa może – z obiektywnego punktu widzenia – zostać uznanych za prawidłowe, zajdzie sytuacja, w której pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej. Zasada z art. 7a k.p.a. dotyczy sytuacji, w których wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, dokonana zgodnie z zasadami i dyrektywami wykładni wynikającymi z prawoznawstwa, prowadzi do kilku możliwych rezultatów. Odnosi się ona do przypadków, w których organ – dokonując analizy i obiektywnej oceny możliwych procesów oraz wyników wykładni – stwierdza, że kilka wyników wykładni może być uznanych za prawidłowe. Prowadzą bowiem do nich równorzędne zasady oraz metodologicznie poprawny i logiczny proces wykładni przepisów (por. S. Sekuła-Barańska, Rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony, T. Kosicki, Zasada in dubio pro libertate w świetle nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego w: Nowe instytucje procesowe w postępowaniu administracyjnym w świetle nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2017 roku pod red. A. Gronkiewicz i A. Ziółkowskiej, Katowice 2017, s. 36-37, s. 54-55;). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 października 2022 r. (III OSK 1347/21; dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że w art. 7a § 1 k.p.a. nie chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, a o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu.

W sprawie sytuacja taka nie występuje.

W ocenie sądu organ nie popełnił błędu w wykładni przepisów wymienionych w skardze, w szczególności art. 4 załącznika I rozporządzenia Nr 651/2014 oraz art. 71 rozporządzenia Nr 1303/2013. W sposób właściwy "odkodował" z tych przepisów normy prawne.

Normę prawną z art. 7 k.p.a. należy dekodować z uwzględnieniem treści art. 77 § 1 k.p.a.

W tym kontekście podkreślić należy, że organ rzetelnie zbadał i przeanalizował stan faktyczny przedmiotowej sprawy, dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, obszernie i wyczerpująco wyjaśnił, oraz umotywował powody podjętego rozstrzygnięcia i nieuwzględnienia argumentacji skarżącej, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wymogi, określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo wyjaśnił, że stanowisko zaprezentowane przez spółkę jest błędne.

Organ poddał także szczegółowej analizie zasady ustalania statusu przedsiębiorstwa oraz stanowisko Rzecznika Funduszy Europejskich, odnosząc się do nich odpowiednio na s. 37-38 oraz 43-44 zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że płynące z rozważań organu wnioski, są trafne. Zaznaczyć przy tym wypada, że organ nie był związany stanowiskiem innego organu.

Zdaniem sądu działanie organu realizowało w pełni zasadę praworządności (art. 7 k.p.a.), w rezultacie było też zgodne z zasadą budzenia zaufania do władzy publicznej w rozumieniu art. 8 § 1 k.p.a.

Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska skarżącej, organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów.

Reasumując, w ocenie sądu, analiza akt nie potwierdziła zarzutów strony skarżącej. Nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.