Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3900/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2272/19 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2019 r., nr 1401-IEW3.4123.14.2019.KP w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2272/19 z 9 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.W. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor" lub "organ II instancji") z 1 sierpnia 2019 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Skarżący reprezentowany przez adwokata na podstawie art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości, zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "o.p.") w zw. z art. 11 ust. 1, 1a, 2, 5 oraz w zw. z art. 21 ust. 1 oraz w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 60 poz. 535 ze zm., dalej: "p.u.n").- poprzez uznanie, że dla przypisania subsydiarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe P. sp. z o.o. (dalej: "Spółka") wystarczające jest stwierdzenie, że mino istnienia z mocy samego prawa obowiązku podatkowego należności podatkowe nie zostały uiszczone i to niezależnie od tego jaka była przyczyna nieuiszczenia należności podatkowej, podczas gdy dla oceny zaistnienia przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1 o.p. niezbędne jest raczej ustalenie "czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ocenianego z uwzględnieniem realiów każdej konkretnej sprawy, a więc z uwzględnieniem również rzeczywistej sytuacji finansowej danego podatnika; nadto gdy ustalenie zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych wymaga uprzedniego ustalenia, czy Skarżący miał w ogóle rzeczywistą, a nie tylko teoretyczną możliwość terminowego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki; nadto poprzez uznanie, że zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy na Spółce ciążyły zaległości płatnicze jedynie wobec jednego wierzyciela – Skarbu Państwa, podczas gdy postępowanie upadłościowe może być prowadzone wtedy, gdy dany podmiot ma co najmniej 2 wierzycieli;

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. zw. z art. 121 o.p. w zw. z art. 210 § 4 o.p. - poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której postępowanie zarówno przed organem I, jak i II instancji było przeprowadzone wadliwie, błędnie oceniona została kwestia podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki i chwili powstania tego obowiązku, co ma istotny wpływ na ocenę, czy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został zgłoszony w czasie właściwym w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. oraz na ocenę kwestii winy Skarżącego w tym zakresie, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, że przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki istniały już w sierpniu 2015 r., a Skarżący z tego obowiązku się nie wywiązał i nie było to zaniechanie przez niego niezawinione, podczas gdy w tamtym czasie Spółka regulowała swoje zobowiązania co wynika wprost z dostępnej dokumentacji, a więc Sąd miał obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a w konsekwencji uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wołominie z 17 grudnia 2018 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie od Dyrektora na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Dyrektor nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W sprawie podstawą materialnoprawną wydania decyzji w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako członka zarządu spółki z o.o. za zaległości tej spółki, był art. 116 § 1 i § 2 o.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Organ podatkowy ustalił, że zaległości podatkowe w niniejszej sprawie zostały ujawnione w związku z brakiem zapłaty należnego podatku od towarów i usług za maj 2015 r. i czerwiec 2015 r. wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z 20 grudnia 2016 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 19 maja 2017 r. Decyzja określająca te zobowiązania korygowała ich prawidłową wysokość w stosunku do wykazanych w deklaracji podatkowej.

Sąd I instancji w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, w ślad za organami podatkowymi, ocenił, że po stronie Skarżącego spełnione zostały pozytywne przesłanki do orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki oraz uznał, że Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty i argumentację zmierzające do wykazania, że Skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki. Wskazano, iż organy podatkowe błędnie uznały, że w badanym okresie zaistniała przesłanka niewypłacalności Spółki i Skarżący był zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, podczas gdy Spółka – mając wyłącznie jednego wierzyciela – nie spełniała przesłanek określonych p.u.n. do ogłoszenia jej upadłości. Ponadto przy ocenie niewypłacalności organy wzięły pod uwagę stan zaległości podatkowych Spółki wynikający z następczo wydanej decyzji określającej, nie biorąc pod uwagę, że w 2015 r. Spółka regulowała swoje zobowiązania, co wynika wprost z dostępnej dokumentacji, podnosząc zatem wpływ na ocenę, czy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki był zgłoszony w czasie właściwym w rozumieniu art. 116 §1 pkt 1 lit. a o.p. oraz na ocenę winy Skarżącego w tym zakresie.

Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania zaległości podatkowych za poszczególne miesiące 2015 r.), za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z tej regulacji wynika, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za jej zaległości podatkowe solidarnie całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, chyba że wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Kolejną przesłanką zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie tych zaległości w znacznej części. Z przepisów tych wynika także, że okoliczności stanowiące negatywne przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki zobowiązany jest udowodnić ten członek zarządu, który zamierza uwolnić się od odpowiedzialności przewidzianej tymi przepisami. Wskazuje na to użycie przez ustawodawcę zwrotów: "nie wykazał" i "nie wykazuje". Przepis art. 116 § 2 o.p. stanowi natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Zgodnie zaś z art. 116 § 4 o.p., przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje ani okoliczności, że w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. (tj. 25 czerwca 2015 r. i 27 lipca 2015 r.) pełnił funkcję członka zarządu spółki, ani że egzekucja prowadzona do majątku Spółki okazała się bezskuteczna, ani także tego, że nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości spółki i nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Istota argumentacji Skarżącego skupia się natomiast na wykazaniu, że po jego stronie nie zachodził obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość spółki (niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy), albowiem we wskazanym czasie Spółka miała tylko jednego wierzyciela i była w dobrej kondycji finansowej, a zobowiązania Spółki powstały na podstawie następczo wydanej decyzji.

Niewątpliwie, odpowiedzialność członków zarządu określona w art. 116 § 1 o.p. aktualizuje się wówczas, gdy zaistnieją podstawy do ogłoszenia upadłości spółki kapitałowej. Ponieważ przepisy o.p. zagadnienia "upadłości" i "niewypłacalności" nie regulują, sięgnąć należy do odpowiednich przepisów p.u.n. (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.). Zastosowanie unormowań p.u.n. jest potwierdzone także w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3105/21, wyrok NSA z 31 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 5087/21).

Zgodnie z art. 10 p.u.n., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jak stanowi art. 11 p.u.n., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że kluczowy dla oceny przywołanego art. 11 p.u.n. pozostaje zawarty w nim zwrot "niewykonywanie przed dłużnika swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych". W orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 11 p.u.n. wskazuje dwie przesłanki uznania dłużnika za niewypłacalnego. Pierwsza z tych przesłanek, zawarta w ustępie 1, utrata zdolności płatniczej, ma charakter uniwersalny i odnosi się do wszystkich dłużników. Druga, przewaga zobowiązań nad majątkiem (art. 11 ust. 2 p.u.n.), ma charakter uzupełniający i odnosi się do osób prawnych oraz określonych jednostek organizacyjnych. Przesłanki te są niezależne od siebie (zob.: postanowienie SN z 24 czerwca 1999 r., III CKN 276/98, LEX nr 1212989; postanowienie SN z 19 grudnia 2002 r., V CKN 342/01, LEX nr 75360; wyrok SN z 12 maja 2011 r., II UK 308/10, LEX nr 1165771; wyrok NSA z 17 października 2019 r., I GSK 1405/2018; wyrok NSA z 23 marca 2006 r., II FSK 479/05; wyrok WSA we Wrocławiu z 8 grudnia 2009 r., I SA/Wr 973/09).

Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia okoliczność, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Istnienie podstaw do ogłoszenia upadłości determinuje wyłącznie przesłanka niewykonania przez dłużnika wymagalnych zobowiązań (zob. wyroki NSA z: 15 maja 2019 r., II FSK 1427/17; 12 kwietnia 2018 r., I FSK 1359/16; 17 maja 2016 r., II FSK 798/14; 24 lutego 2016 r., I FSK 1864/14). Z niewypłacalnością dłużnika, o której mowa w art. 10 i art. 11 ust. 1 p.u.n., mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność (zob. wyrok NSA z 5 maja 2022 r., III FSK 538/21; por. też m.in. wyroki NSA z: 6 marca 2020 r., II FSK 2144/19; 27 listopada 2019 r., II FSK 63/18; 12 lutego 2019 r., II FSK 3336/18; 23 października 2018 r., II FSK 3005/16; 28 kwietnia 2017 r., I FSK 1624/15 oraz 10 stycznia 2017 r., II FSK 3737/14). Jak wskazano m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III FSK 75/21, przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Wniosek należy złożyć wówczas, gdy zaistnieją przesłanki niewypłacalności dłużnika, określone w art. 10 i art. 11 p.u.n. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powinien taki wniosek zawsze złożyć, nie antycypując, czy zgłoszenie takiego wniosku doprowadzi w konsekwencji do ogłoszenia upadłości.

Nawet, zatem niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dokonując wykładni art. 116 § 1 pkt 1 o.p., należy mieć ponadto na względzie gwarancyjny i subsydiarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej. Przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka zalega z płatnościami wyłącznie w odniesieniu do jednego wierzyciela, stawiałoby w uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko jednego wierzyciela - Skarb Państwa, w stosunku do tych, których spółki miałyby co najmniej dwóch wierzycieli. Doszłoby zatem do oczywistego nierównego traktowania członków zarządu (osób trzecich) w zależności od tego, ilu wierzycieli miały zarządzane przez nich spółki oraz do osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich. Naruszałoby to ich równość wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Powyższy pogląd dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z: 18 września 2020 r., II FSK 729/20; 6 marca 2020 r., II FSK 2144/19; 27 listopada 2019 r., II FSK 63/18; 12 lutego 2019 r., II FSK 3336/18; 5 grudnia 2018 r., II FSK 1686/18; 23 października 2018 r., II FSK 3005/16; 6 czerwca 2017 r., I FSK 1951/15; 28 kwietnia 2017 r., I FSK 1624/15; 10 stycznia 2017 r., II FSK 3737/14).

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafioną uznał podniesioną w skardze kasacyjnej argumentację co tego, że niewykonywanie wymagalnych zobowiązań tylko wobec jednego wierzyciela (Skarbu Państwa) automatycznie zwalniało Skarżącego pełniącego funkcję członka zarządu spółki od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości tej Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjnego nie znalazł również podstaw do uznania za uprawnione stanowiska Skarżącego, który zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej dopatrywał się w okoliczności, że zgodnie z bilansem w 2015 r. sytuacja finansowa Spółki była na tyle dobra, że nie uzasadniała złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż aktywa przewyższały jej pasywa.

Jak wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r. II FPS 3/09, członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe).

Badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego istnienie tej obiektywnej przesłanki, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet, jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji.

W tym względzie należy jednakże podkreślić, że zobowiązania w podatku od towarów i usług powstają z mocy samego prawa zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p., a decyzja ma jedynie charakter potwierdzający prawidłową wysokość zobowiązań, które powstały (wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., III FSK 1459/21).

Stąd też odpowiedzialność osób trzecich (członków zarządu spółek kapitałowych) należy powiązać z momentem powstania zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa. Wtedy bowiem zobowiązanie to staje się wymagalne. Natomiast, wydana "następczo" decyzja wymiarowa nie kształtuje nowego obowiązku podatkowego i pozostaje bez wpływu na moment powstania zobowiązania podatkowego.

Co istotne, wymagalność zobowiązania, o której mowa w art. 11 ust. 1 p.u.n., nie jest uwarunkowana istnieniem w obrocie prawnym decyzji lub deklaracji podatkowej określającej jego wysokość, tytułów wykonawczych lub kart kontowych podatnika odnotowujących kwotę zaległości wynikającej z zobowiązania. Zobowiązanie wynika wprost z przepisów prawa i z przepisów prawa wynika termin jego płatności, a tylko to ustalenie jest potrzebne do wykazania wymagalności zobowiązania. Natomiast, inna wykładnia art. 11 ust. 1 p.u.n. prowadziłaby do nieracjonalnego wniosku, że zarząd spółki, który nie składa deklaracji podatkowych i nie opłaca podatków powstałych z mocy prawa, lub składa te deklaracje nierzetelnie i zaniża te zobowiązania nigdy by nie odpowiadał za zaległości podatkowe spółki.

Zatem, uprawnione było przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ oceniając sytuacją majątkową Spółki uwzględnił ustalenia w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego zawarte w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z 20 grudnia 2016 r. Skoro rzetelność ksiąg podatkowych z okresu pełnienia przez Skarżącego funkcji w zarządzie spółki została zakwestionowana w ostatecznej decyzji, to nie było podstaw, aby w oparciu o te księgi podatkowe ustalać rzeczywistą sytuację finansową Spółki.

Podsumowując, Dyrektor oraz Sąd I instancji prawidłowo uznały, że sytuacja majątkowa Spółki uzasadniała wystąpienie do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, niezależnie od tego, czy Spółka posiadała wymagalne zobowiązania wobec co najmniej dwóch wierzycieli, czy jedynie, jak w sprawie, wobec jednego wierzyciela. Poza sporem pozostaje fakt, że Skarżący nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki ani wniosku o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Złożony zaś wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z 15 stycznia 2019 r. był wnioskiem spóźnionym.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów wymienionych w punktach skargi kasacyjnej. Sąd I instancji dokonał bowiem prawidłowej interpretacji przepisów art. 116 § 1 o.p. oraz art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n. oraz właściwie – w ich świetle – ocenił działania podjęte przez organy podatkowe w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przyjmując, że organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję w wyniku niewadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, które pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Wyniki postępowania dowodowego przeprowadzone przez organ znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Organy wykazały zaistnienie przesłanek niezbędnych do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki. Skarżący natomiast nie wykazał przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności, tj.: mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości w znacznej części, ewentualnie złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego albo braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku.

Ubocznie, warto zwrócić uwagę, że wyroki WSA w Warszawie z 14 października 2020 r., III SA/Wa 2703/19 oraz 30 września 2020 r., III SA/Wa 2704/19 uchylające decyzje w przedmiocie solidarnej ze Spółką odpowiedzialności za zobowiązania podatkowego R.W. i S.M., na które powoływał się Skarżący zostały uchylone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2021 r., III FSK 3623/21 i 7 lipca 2021 r., III FSK 3624/21, a sprawy przekazane do ponownego rozpoznania.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |

|Mirella Łent |Dominik Gajewski |Paweł Borszowski (spr.) |