Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1103/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.1 pkt.1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 3 ust.1 pkt.1, art. 145 par.1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Szkoły w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Szkoły w O. z dnia [...]; II. zasądza od Dyrektora Szkoły w O. na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że P. K. (dalej skarżący, wnioskodawca) złożył mailowo do dyrektora Szkoły w O. (dalej dyrektor szkoły, organ) wniosek o udostępnienie informacji publicznej tj.: odpowiedzi na pytania:

1. Jakie instytucje państwowe kontrolowały w 2022 roku działalność Szkoły w O. w 2022 roku? Proszę o podanie nazwy instytucji, czasu trwania kontroli oraz jej zakresu.

2. Jakie instytucje państwowe kontrolowały w 2021 roku działalność Szkoły w O. w 2021 roku? Proszę o podanie nazwy instytucji, czasu trwania kontroli oraz jej zakresu.

3. Jakie instytucje państwowe kontrolowały w 2020 roku działalność Szkoły w O. w 2020 roku? Proszę o podanie nazwy instytucji, czasu trwania kontroli oraz jej zakresu.

Organ 28 listopada 2022 r. przekazał skarżącemu stanowisko, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną i wezwał do wykazania w ciągu 7 dni, że za udostępnieniem informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział. Dyrektor Szkoły 9 grudnia 2022 roku wydał decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej wobec niewykazania szczególnego interesu społecznego. W treści decyzji wskazano, że organem II instancji jest Z. Sp. z o. o. - organ prowadzący szkołę. Skarżący 3 stycznia 2023 roku złożył odwołanie. 24 stycznia 2023 roku zarząd Z. Sp. z o.o., uznając, że jest w przedmiotowej sprawie organem wyższego stopnia wydał decyzję nr 1/2023, którą utrzymał w mocy decyzję z dnia 9 grudnia 2022 r. Decyzja ta została przez wnioskodawcę zaskarżona do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r. - sygn. akt II SA/Ol 186/23 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Równocześnie sąd wskazał, że z powodu stwierdzonych uchybień formalnych przy wydaniu zaskarżonej decyzji, nie może wypowiedzieć się co do zasadności odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor szkoły zobowiązany został przez Sąd do pouczenia skarżącego prawidłowo o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i prawie wniesienia skargi od wydanej decyzji.

W decyzji z 19 października 2023 r. Dyrektor Szkoły opierając się na art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902,dalej u.d.i.p.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 dalej k.p.a.), odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zasadniczy problem w sprawie sprowadził się do ustalenia charakteru żądanej przez Wnioskodawcę informacji publicznej oraz istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego.

Jak wywiódł organ, konieczność dokonania przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wielu czynności, w celu wyszukania żądanej informacji publicznej, zgodnej z kryteriami wniosku, jest w istocie wytworzeniem żądanej informacji - jest to zasadnicza różnica między informacją publiczną, tzw. prostą - bo możliwą do udostępnienia "od ręki", a informacją publiczną przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Mając powyższe na względzie, Organ argumentował, że dokonał oszacowania liczby dokumentów, ksiąg, które podlegałyby czynnościom związanym z udostępnieniem żądanej przez skarżącego informacji. Organ stanął na stanowisku, że przygotowanie informacji wpłynie na tok pracy organu (będzie wiązało się z faktycznym paraliżem realizacji ustawowych zadań placówki oświatowej), z uwagi na czas i środki potrzebne do zrealizowania żądania zawartego we wniosku.

W kontekście ustalenia charakteru żądanych danych, Organ podkreślił, że przygotowanie nowej informacji nie polega wyłącznie na czasochłonnym procesie odnajdywania żądanej informacji, czy też jej porządkowaniu, ale wiąże się z procesem analizowania posiadanych zasobów przy zastosowaniu kryteriów wskazanych przez Wnioskodawcę - tj. kryterium czasu, kryterium podmiotu i kryterium rodzaju dokumentu. Czynności analityczne, które wiążą się z przygotowaniem tak zdefiniowanej informacji nie polegają wyłącznie na selekcji posiadanych danych i dokumentów, ale na przeprowadzeniu odpowiedniej oceny ich zawartości i spełnianiu przez nie kryteriów wnioskodawcy. Wydobycie poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów i następnie odpowiednie ich przygotowanie na potrzeby Wnioskodawcy świadczy o kwalifikacji tej informacji jako informacji przetworzonej. Organ zwrócił uwagę, że wymieniony proces, zwłaszcza biorąc pod uwagę zakres żądanych informacji, potencjalnie nie sprowadzał się wyłącznie do modyfikacji technicznej lub prostych operacji na danych zgromadzonych w systemach komputerowych lub dokumentacji tradycyjnej, ale wiązał się z koniecznością podjęcia złożonych czynności analitycznych i interpretacyjnych. Powyższe działania wykraczają poza zakres podstawowych kompetencji pracowników, zajmujących się tematyką oświatową. Wobec powyższego dane jakich żądał wnioskodawca miały charakter informacji przetworzonej.

Organ zwrócił uwagę, że wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie dotyczące wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu żądanych informacji. Równocześnie organ zastrzegł, że w orzecznictwie przyjmuje się, że nawet w wypadku, gdy wnioskodawca nie odpowie na wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji publicznej przetworzonej, podmiot zobowiązany do jej udzielenia musi zawsze w uzasadnieniu decyzji o odmowie odnieść się do kwestii, czy przesłanka, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej istnieje, czy też nie.

Organ zaznaczył, że dokonując oceny istnienia interesu publicznego wzięto pod uwagę, czy Wnioskodawca reprezentuje interesy własne - prywatne czy też udzielenie informacji leży w interesie podmiotu o świadomości ponadjednostkowej. Zdaniem organu, przesłanka szczególnego interesu publicznego, w niniejszej sprawie nie zachodziła. Udostępnienie żądanych informacji w żaden sposób nie było szczególnie istotne dla interesu publicznego, a potencjalnie służyć miało jedynie realizacji celów indywidualnych, niezwiązanych z poprawą funkcjonowania Państwa, samorządu lub wspólnot lokalnych. Organ podkreślił, że z analizy sprawy nie wynikał jakikolwiek logiczny oraz realny związek pomiędzy przekazaniem wnioskowanych informacji, a realizacją istotnego interesu publicznego. Uzupełniając argumentację Organ wskazał, że wniosek, w istocie, stanowi nadużycie w dostępie do informacji publicznej. Organ zaznaczył, że w doktrynie oraz w orzecznictwie konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście wykorzystywania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji, wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych, wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji. Katalog ten z uwagi na bogactwo sytuacji i motywacji pojawiających się w praktyce, nie może mieć przy tym charakteru zamkniętego. Zdaniem organu powyższe pobudki były sednem motywacji złożenia przez Skarżącego wniosku o dostęp do informacji publicznej. Jak podkreślił organ, Wnioskodawca od sierpnia 2022 r. do grudnia 2022 r. złożył do Organu kierującego Zespołem Szkół 27 wniosków o dostęp do informacji publicznej w analogicznych sprawach. Zdaniem organu udzielenie odpowiedzi, w tym przygotowanie żądanej dokumentacji przy wpływie takiej ilości wniosków, powoduje dezorganizacje w funkcjonowaniu placówki oświatowej. Zdaniem organu składanie do niego tak dużej ilości wniosków w krótkich odstępach czasu podyktowane jest, nie troską o dobro publiczne, lecz zamiarem wykorzystania informacji dla osobistych celów skarżącego, który w części pism procesowych wprost artykułował niechęć do organów samorządu i osób piastujących w nim funkcje. Te negatywne emocje przenosił on na osoby zarządzające szkołą. Co więcej, zgodnie z posiadaną przez organ wiedzą, wnioskodawca składał tożsame wnioski o dostęp do informacji publicznej do organów administracji publicznej.

Wnioskodawca pismem z 27 listopada 2023 r. wywiódł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zarzucił organowi naruszenie:

- art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych,

- art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona,

- art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 i art. 13 ust.1 u.d.i.p. poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji odmownej, gdy nie było do tego jakiejkolwiek podstawy, a zgodnie z prawem w ciągu 14 dni od złożenia wniosku należało udostępnić wnioskowane dane.

Skarżący w motywach swojego stanowiska wywiódł, że Organ bezzasadnie uznał, że sama konieczność wyszukania informacji uzasadnia tezę, że działania te są na tyle angażujące by nadać żądanym danym charakter informacji przetworzonej. W opinii skarżącego konieczne do rozpoznania wniosku czynności, o których pisze Organ mają charakter najprostszych czynności technicznych. Skarżący negował również argumentacje Organu dotyczącą motywów uzyskania informacji i domniemanego nadużywania prawa do informacji publicznej. W tym kontekście, Skarżący odwołał się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 października 2020 r. sygn. akt I OSK 2055/18, w którym sąd wyjaśnił, że sama duża liczba złożonych wniosków składanych przez określony podmiot nie może być podstawą do uznania, że mamy do czynienia z nadużyciem prawa do informacji publicznej. Jak wywiódł dalej skarżący, nadużycie prawa do informacji publicznej, to sytuacja w której realizacja wniosku zmierza do zaspokojenia indywidualnego interesu skarżącego. Tego zaś organ w niniejszej sprawie – zdaniem skarżącego - nie uprawdopodobnił. Skarżący podkreślił również, ze wszystkie złożone przez niego do tej pory wnioski pozostały bezskuteczne. Nie doprowadziły do udzielenia wnioskowanych informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Równocześnie organ zanegował twierdzenie skarżącego o braku rozpoznania jego wcześniejszych wniosków. Organ wskazał, że udzielenie informacji o innej treści niż spodziewana przez wnioskodawcę nie może być interpretowane jako brak rozpoznania wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość odmowy udostępnienia informacji, o które zwrócił się skarżący. Powyższe wiąże się również z oceną czy żądne informacje miały cechy informacji przetworzonej oraz czy zaistniało wskazywane przez organ nadużywanie prawa do informacji publicznej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej, a tylko w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przewidziano, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W kwestii dotyczącej interpretacji pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do rozważań zawartych m.in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1534/21 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), w którym Sąd ten odwołując się m.in. do wyroku z 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 915/16, wskazał, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która:

- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30.09.2015 r., I OSK 1746/14);

- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5.04.2013 r., I OSK 89/13, 17.10.2006 r., I OSK 1347/05, 21.07.2022 r., III OSK 1988/21) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12.12.2012 r., I OSK 2149/12; 5.04.2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14);

- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – ograniczenie wprowadzone przez art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9.10.2010 r., I OSK 1737/12);

- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28.04.2016 r., I OSK 2658/14, 5.01.2016 r., I OSK 33/15). Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyrok WSA z 23.09.2009 r., II SA/Wa 978/09; podobnie wyroki NSA: z 30.10.2008 r., I OSK 951/08; z 27.06.2013 r., I OSK 529/13). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 05.03.2013 r., I OSK 3097/12). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z 5.09.2013 r., I OSK 865/13). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością;

- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 2 października 2014 r., I OSK 140/14, 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05).

Za "informację przetworzoną" można zatem uznać sumę informacji prostych, ale zależy to od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań. Dopiero w takiej sytuacji za informację przetworzoną może być uznana suma informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 792/11; z 25 kwietnia 2012 r., sygn. I OSK 202/12; z 5 marca 2015 r., sygn. I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., sygn. I OSK 1645/14; z 25 listopada 2016 r., sygn. I OSK 1513/15; z 14 kwietnia 2017 r., sygn. I OSK 2791/16; z 26 marca 2018 r., sygn. I OSK 2349/17; z 27 marca 2018 r., sygn. I OSK 1526/16, dostępne CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że żądane, przez Skarżącego dane to zestawienie (lub wręcz lista) prostych informacji wyselekcjonowanych z różnych źródeł, a nie jakościowo nowa informacja. Dostrzec należy, że pozyskanie żądanych informacji nie wymaga działań analitycznych, a jedynie selekcji dokumentów i pozyskania prostych danych. Skarżący domagał się wskazania jakie instytuckie kontrolowały szkołę, okresu kontroli i zakresu kontroli. Skarżący nie domagał się zatem analizy danych lecz podania podstawowych informacji dotyczących w istocie nazw instytucji kontrolujących, dat oraz informacji czego kontrola dotyczyła. Sięgnięcie przez organ do zbiorów archiwalnych, dokumentacji zawierającej informacje proste i wyselekcjonowanie spośród nich żądanych przez Skarżącego informacji dotyczących tego jakie instytucje państwowe kontrolowały w 2022, 2021 i 2020 roku działalność Szkoły wraz z podaniem nazwy instytucji, czasu trwania kontroli oraz jej zakresu nie skutkuje przekształceniem informacji prostej w informację przetworzoną. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, co prawda, że udzielenie odpowiedzi na wniosek Skarżącego wiązało by się z podjęciem złożonych czynności analitycznych i interpretacyjnych, nie wyjaśnił jednak na czym miały by polegać "złożone czynności analityczne". Co do zasady załatwienie wniosku Skarżącego nie wiązało by się także z koniecznością anonimizacji dużych zbiorów dokumentów. Organ sam w istocie zobowiązany był do zredagowania odpowiedzi. Sąd nie podziela zatem stanowiska Organu, że wyselekcjonowanie żadnych przez Skarżącego informacji (za trzyletni okres czasu) prowadziło do powstania informacji przetworzonej.

Organ nie wykazał zatem w wiarygodny sposób, że załatwienie wniosku Skarżącego potencjalnie prowadzić mogło do niewspółmiernego zaangażowania aparatu administracyjnego szkoły i kreowało nową jakościowo informację. Organ nie uprawdopodobnił (poza własnymi deklaracjami) że działania związane z załatwieniem wniosku skarżącego będą wymagały ponadstandardowego nakładu pracy. Organ poprzestał na wskazaniu że pozyskanie danych o jednej kontroli zajmie około 30 minut. Organ nie wskazał jak oszacował taki nakład pracy, ani ile takich działań należało by (chociaż szacunkowo) podjąć. Organ nie przedstawił argumentów które mógłby uwiarygodnić twierdzenia, że załatwienie wniosku Skarżącego prowadzić może do paraliżu aparatu administracyjnego szkoły.

Podmiot zobowiązany, odmawiając udostępnienia informacji publicznej z uwagi na to, że jest to informacja przetworzona zobligowany jest w pierwszym rzędzie do wykazania takiego charakteru żądanej informacji. Organ winien zatem wykazać, że wnioskująca strona domaga się informacji jakościowo nowej, której organ nie posiada w swoich zasobach, rejestrach czy też zestawieniach i której w stosunkowo prosty sposób nie może wydobyć z tych zasobów lub takiego zestawu informacji prostych, którego ilość zdezorganizowałaby pracę danej instytucji i wypełnianie jej codziennych obowiązków przez pracowników. W sprawie organ nie zaprzeczył skutecznie, że czynności związane z pozyskaniem żądanych informacji mają charakter wyłącznie techniczny i sprowadzają się do wyselekcjonowania odpowiednich dokumentów i wskazania wynikających z nich prostych danych.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przypisał również skarżącemu nadużywanie prawa do informacji publicznej z uwagi na ilość składanych przez niego wniosków. W tym kontekście wskazać należy, że prawo do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem obywatela, a ograniczenia w dostępie do informacji muszą być ściśle uzasadnione i zgodne z przepisami prawa. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. To organ zobowiązany jest wykazać, że dany stan faktyczny spełnia kryteria swoistego wyjątku, w którym sposób korzystania przez obywatela z prawa podmiotowego jakim jest prawo do informacji publicznej stanowi wypaczenie tej instytucji. Pamiętać przy tym jednak należy, ze wyjątki traktować należy zawężająco, szczególnie gdy dotyczą one zawężenia uprawnień.

Sąd co do zasady nie kwestionuje możliwości odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa przez wnioskodawcę. Jednak zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek nie stanowił nadużycia prawa.

W kwestii nadużycia prawa do informacji należy dodatkowo wyjaśnić, że takiej przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej nie zna ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zatem przy uwzględnieniu takiej okoliczności należy zachować szczególną ostrożność. Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego tj. jawności działania instytucji publicznych. Skoro prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną, a jego celem jest zapewnienie społecznej kontroli nad organami władzy publicznej, to wszelkie pozaustawowe przesłanki ograniczające to prawo mogą utrudnić lub wręcz uniemożliwić kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. Dlatego też ewentualne powołanie się na nadużycie prawa do informacji musi być zastrzeżone wyłącznie do przypadków skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej.

Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Nie sposób podzielić stanowiska organu że działania wnioskodawcy stanowiły jaskrawe wypaczenie prawa do informacji publicznej, czego podstawowym uzasadnieniem miała być duża ilość składanych przez niego wniosków. Skarżący domagał się w istocie przedstawienia przez organ listy prostych danych dotyczących kontroli jakim poddana został szkoła. Organ nie wykazał, że aktywność skarżącego polega w istocie na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej" (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15). Fakt, ze wcześniej ponad dwadzieścia razy występował z innymi wnioskami, lub domniemanie organu dotyczące niechęci do osób piastujących w szkole stanowiska kierownicze nie może być argumentem uzasadniającym ograniczenie konstytucyjnych uprawnień jednostki. Skarżący sformułował przy tym wniosek w sposób jasny i domagał się informacji dotyczących kontroli jakim ewentualnie poddawana był szkoła w okresie trzech lat. Wniosek ten jak najbardziej powiązany był zatem z przejrzystością i transparentnością życia publicznego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania sądu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł oraz kwotę 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa, orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz art. 1 ust. 1 pkt. 2 w zw. z częścią IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, (Dz. U. z 2023 r. poz. 2111).