Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1544/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia WSA del. Ewa Rojek (sprawozdawca), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Po 295/09 w sprawie ze skargi Firmy H. W. S. A. M., R. J. Spółka Jawna na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) oddala wniosek Firmy H. W. S. A. M., R. J. Spółka Jawna o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1.1 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 maja 2009r., sygn. akt I SA/Po 295/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi F. H. W. S. A. M., R. J. Spółka jawna na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2008r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług uchylił zaskarżoną interpretację.

1.2 Sąd administracyjny I instancji podał następujący stan faktyczny.

F. H. W. S. A. M., R. J. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego i opodatkowania czynności przekazania towarów w ramach akcji promocyjnej przedstawiając następujące zdarzenie przyszłe:

Uczestnik konkursu będzie otrzymywał katalog nagród, w którym znajdować się będą nagrody oraz liczba punktów za poszczególne nagrody. Po zebraniu określonej ilości punktów (dla wygrania danej nagrody z katalogu), będzie musiał odpowiedzieć prawidłowo na zadane pytanie z zakresu wiedzy o spółce i jej działalności. Liczba nagród w konkursie będzie ograniczona - nagrody zdobędzie ten uczestnik konkursu, który najszybciej zgromadzi wymaganą dla zdobycia danej nagrody liczbę punktów oraz udzieli prawidłowej odpowiedzi na zadane pytanie. W związku z powyższym spółka zapytała o następujące kwestie:

1/ Czy od wydatków związanych z nabyciem nagród rzeczowych, później wydawanych w organizowanej akcji promocyjnej (konkursie), będzie mogła odliczyć podatek naliczony?

2/ Czy wydawanie przez spółkę nagród przyznanych w organizowanej akcji promocyjnej (konkursie) podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Spółka wyraziła w związku z tym pogląd, iż organizowana akcja promocyjna służyć będzie zwiększeniu sprzedaży opodatkowanej spółki, a zatem doprowadzi do zwiększenia jej obrotów i dokonywanych dostaw towarów, które należą do czynności opodatkowanych. W związku z powyższym ma ona prawo dokonać odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów będących nagrodami w akcji promocyjnej. Przekazanie towarów w ramach organizowanej akcji promocyjnej, mające związek z prowadzonym przedsiębiorstwem, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

1.3 Dyrektor Izby Skarbowej w P. - działając w imieniu Ministra Finansów w wydanej w dniu 17 listopada 2008 r. interpretacji indywidualnej znak ... uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe wskazując z powołaniem się na treść przepisów art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i stwierdzając, że spółce będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od zakupionych towarów przeznaczonych na nagrody w konkursie, ponieważ służyć one będą zwiększeniu sprzedaży opodatkowanej.

Natomiast w interpretacji indywidualnej znak ... wskazując na przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1-4 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz stwierdził, że nieodpłatne przekazanie nagród rzeczowych uczestnikom organizowanego przez spółkę konkursu, stanowić będzie dostawę towarów i podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

1.4 W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i zmiany interpretacji indywidualnej znak ... Spółka zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Stwierdziła, że interpretacja jest "sprzeczna z dosłownym brzmieniem przepisu, a ponadto prowadzi do zwiększenia obciążeń podatkowych" i odrzuciła możliwość odwoływania się do interpretacji celowościowej poprzez nawiązywanie do brzmienia art. 7 ust. 3 ustawy, który ogranicza zakres stosowania ust. 2 art. 7 ustawy.

1.5 Organ w odpowiedzi na powyższe zarzuty przywołał treść art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług i wyjaśnił, że z zakresu opodatkowania czynności nieodpłatnego przekazania towarów, na cele inne niż bezpośrednio związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, wyłączono na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, jedynie przekazanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek, to należy uznać, iż opodatkowaniu podlegają wszelkie inne przekazania towarów pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od tych czynności w całości lub w części. Gdyby przyjąć, iż opodatkowaniu na mocy ust. 2 podlegają wyłącznie czynności w ogóle nie związane z przedsiębiorstwem, zbędne byłoby wyłączanie z opodatkowania czynności, które i tak nie podlegałyby opodatkowaniu jako związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Organ podniósł także, że wydanie interpretacji indywidualnej, nie wymagało odwołania się do treści ani celów wynikających z prawa wspólnotowego

1.6 W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej z dnia 17 listopada 2008 r. znak ... w całości. Interpretacji tej zarzuciła naruszenie:

1/ art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku ód towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do nałożenia na skarżąca obowiązku podatkowego wbrew przepisom ustawy,

2/ art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku podatkowego wbrew przepisom ustawy.

Spółka poza dotychczasową argumentacją dla poparcia swojego stanowiska przywołała liczne wyroki sądów administracyjnych.

1.7 Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na zarzuty skargi stwierdził, że są bezzasadne, ponieważ interpretacja zawiera prawidłową wykładnię przepisów prawa podatkowego. Podkreślił, że nieodpłatne przekazanie nagród rzeczowych w ramach organizowanego konkursu, stanowić będzie dostawę towarów i podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

1.8 W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podniósł, że przekazanie przez skarżącą spółkę nieodpłatnie towarów, stanowiących nagrody w konkursie, należących do jej przedsiębiorstwa na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem zgodnie z art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, nie stanowi dostawy towarów, nawet jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów. Zatem takie przekazanie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Sąd wyjaśnił, że z literalnego brzmienia części wstępnej art. 7 ust. 2 ustawy wynika wprost, że odnosi się on do takiego przekazania towarów, które nastąpiło wyłącznie na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Oznacza to, że przepis ten pomija takie nieodpłatne przekazania towarów, które zostały dokonane na cele związane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podatnika. Czynności wymienione w pkt 1 i 2 zostały wskazane jedynie przykładowo. W konsekwencji również wymienione w pkt 2 omawianego przepisu "wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny" to tylko takie przekazanie towarów, które zostało dokonane na cele inne niż związane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podatnika. Jednocześnie przepis ust. 3 tego artykułu określa tylko rodzaje towarów, których przekazanie wskazane w ust. 2, czyli na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, zostało wyłączone z zakresu przedmiotowego opodatkowania. Jest on przepisem szczególnym, zawierającym wyjątki w stosunku do ust. 2. Zdaniem Sądu zaprezentowanej wykładni nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że towary wymienione w art. 7 ust. 3 ustawy, a zwłaszcza próbki oraz drukowane materiały reklamowe i informacyjne ze swej istoty są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa podatnika. Podatnik może bowiem przekazać materiały reklamowe czy próbki innemu podatnikowi nieodpłatnie do wykorzystania w jego działalności.

2.1 Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Minister Finansów, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Jako podstawę skargi kasacyjnej organ wskazał naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w związku z art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT niezależnie od tego, czy przy nabyciu przekazywanych towarów podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w całości lub w części, czy też takie prawo nie przysługiwało.

2.2 W uzasadnieniu skargi organ podniósł, że Interpretacja przepisów art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług wymaga nie tylko odwołania się do wykładni literalnej, ale również posiłkowania się wykładnią systemową, a także właśnie wykładnią celowościową, której zastosowania Sąd odmówił. Organ wyjaśnił również, że jeżeli z zakresu opodatkowania czynności nieodpłatnego przekazania towarów na cele inne niż bezpośrednio związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, zostały wyłączone na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy przekazania drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości oraz próbek, uznać należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszelkie inne czynności o podobnym charakterze, pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu tych towarów. Gdyby przyjąć, że art. 7 ust. 2 ustawy obejmuje swoją regulacją jedynie przekazanie na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, to przepis art. 7 ust. 3 byłby zbędny. Przyjęcie odmiennej wykładni niż przedstawiona powyżej oznacza zakwestionowanie przez Sąd zasady racjonalności ustawodawcy w swoim działaniu. Ponadto, przyjęcie, że podatnik odliczył podatek naliczony przy nabyciu towarów, które następnie przekazał w formie upominków, bez dokonania opodatkowania tych czynności, prowadziłoby do naruszenia zasad powszechności i neutralności opodatkowania, bowiem żaden z uczestników obrotu gospodarczego nie poniósłby ekonomicznego ciężaru podatku VAT.

3.1 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze i wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

4.1 Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest wykładnia art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) dalej u.p.t.u. w związku z jego ust. 3 w stanie obowiązującym od 1 czerwca 2005r.

4.2 Aby dokonać prawidłowej wykładni art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. należy prześledzić zmiany dokonywane w tym przepisie przez ustawodawcę.

Art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. w okresie do 31 maja 2005r. miał następujące brzmienie:

2. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego prze4dsiębiorstwem, w szczególności

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub części.

3. przepisu ustępu 2 nie stosuje się do przekazywanych prezentów małej wartości i próbek, jeżeli ich przekazanie (wręczania) wiązało się bezpośrednio z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem.

Wykładni tego przepisu dokonał Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą (7) z dnia 28.V.2007r. w sprawie I FPS 5/06 , w której orzekł że " w świetle art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004r. do 31 maja 2005r., przez dostawę towarów należało rozumieć również przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów." ( publ. ONSAiWSA 2007/5/108).

Jak wynika z uzasadnienia powyższej uchwały NSA dokonał prowspólnotowej wykładni powyższych przepisów mając na uwadze, że przepis art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. stanowi implementację art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy Rady.

4.3 Zmiana tego przepisu nastąpiła od 1 czerwca 2005r. w ten sposób , że ust. 3 art. 7 brzmiał:

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek.

Zasadnicza zatem zmiana tego przepisu polegała na usunięciu końcowego fragmentu , który odwoływał się do bezpośredniego powiązania określonej czynności z celami działalności gospodarczej podatnika, co w konsekwencji spowodowało niezgodność przepisu z zapisami Dyrektywy ( art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy , art. 16 Dyrektywy 2006/112)

Wykładnia tego przepisu również była przedmiotem wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie powiększonym (7) w dniu 23 marca 2009r. w sprawie IFPS 6/08 wyroku (dostępnym w bazie LEX).

Wskazano w nim, że " przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem w świetle art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005r. , nie stanowi dostawy towarów , nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów."

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał że , zmiana art. 7 ust. 3 u.p.t.u. wpływa zasadniczo na wykładnię ust. 2 tego artykułu , której odczytywanie w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2005r. następowało przez pryzmat art. 7 ust. 3 tej ustawy. Obecnie przepis ust. 3 tego artykułu określa jedynie rodzaje towarów, których przekazanie wskazane w ust. 2, czyli na cele inne niż prowadzonego przedsiębiorstwa, zostało wyłączone z zakresu przedmiotowego opodatkowania. Jest on zatem jako zawierający wyjątki przepisem szczególnym w stosunku do ust. 2. Brak jest obecnie powiązania tego wyłączenia z jego bezpośrednim związkiem z prowadzeniem przez podatnika przedsiębiorstwa, jak to było w poprzednim stanie prawnym.

4.4 Nie można podzielić poglądu skargi kasacyjnej, że wykładni tego przepisu należy dokonać przy zastosowaniu wykładni systemowej i celowościowej.

Po pierwsze wskazać należy, że zawsze wtedy gdy treść przepisu nie budzi wątpliwości w zakresie sensu słów wystarczająca do jego odczytywania jest wykładnia językowa. Sięganie w takiej sytuacji do innego rodzaju wykładni jest niedopuszczalne, albowiem sięgnięcie po inny rodzaj wykładni dopuszczalny jest dopiero gdy za pomocą wykładni językowej nie można usunąć wątpliwości co do treści badanego tekstu prawnego ( patrz np. wyrok NSA z dnia 14.XII.2000r. FSA 2/00, ONSA 2001, nr 2, poz. 49, wyrok TK z dnia 28.VI.2000r. K 25/99 ,OTK 2000, nr 5, poz. 141.). Proponowana w skardze kasacyjnej wykładnia celowościowa prowadziłaby do rozszerzenia zakresu przedmiotowego opodatkowania w oparciu o treść art. 7 ust. 3 poza zakres normy ust. 2 tego artykułu wynikający z wykładni gramatycznej. Zgodzić się należy z poglądem zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej wyroku w sprawie I FPS 6/08, że niedopuszczalnym wyjściem poza granicę literalnego brzmienia przepisu art. 7 ust. 3 jest uznanie, że wynika z niego, że czynność przekazania bez wynagrodzenia drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów małej wartości i próbek jest związana z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, podczas gdy teza taka nie wynika z treści tego przepisu, który poprzez odwołanie się do ust. 2 nawiązuje do przekazania na cele inne niż związane z tym przedsiębiorstwem. Tezy takiej nie można tez wywieść z treści ust. 3, gdyż przekazanie przez podatnika tychże materiałów może odbywać się też na cele inne niż związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Nie jest też poprawny pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, że badany przepis należy poddać wykładni systemowej celem dostosowania go do zgodności z prawem wspólnotowym.

Nie może być sporu co do tego, że art.7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. nie jest zgodny z art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy, art. 16 Dyrektywy 2006/112. Celem bowiem nakreślonym w powołanych wyżej przepisach Dyrektywy było na co wskazał Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku C-48/97 Kuwejt Petroleum opodatkowanie również tych nieodpłatnych przekazań towarów, które związane były z prowadzonym przedsiębiorstwem.

W wyroku ETS w sprawie C-91/92 Paola Faccini Dori Trybunał wskazał, że sąd krajowy, wykonując obowiązek dokonywania wykładni prawa wewnętrznego w świetle celu i brzmienia dyrektywy, nie może wykraczać poza wyraźne brzmienie przepisu prawa wewnętrznego. W konsekwencji oznaczałoby to bowiem bez właściwej transpozycji a jedynie poprzez wykładnię możliwość nakładania na obywatela obowiązek wynikający z tej dyrektywy wbrew unormowaniu krajowemu. W kolejnych orzeczeniach w sprawach 8/81 Ursula Becker i 80/86 Kolpinguis Nijmegen ETS wskazał, że organy państwa członkowskiego w żadnym wypadku nie mogą powoływać się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy wobec osób fizycznych i prawnych i nakładać na nie – poprzez stosowanie wykładni zgodnej z celami dyrektywy – obowiązków z niej wynikających, które nie zostały lub zostały niewłaściwie określone w przepisach krajowych.

W sytuacji zatem , gdy porównanie treści transponowanego przepisu dyrektywy i unormowania krajowego wskazuje, że nadanie regulacji krajowej znaczenia wynikającego z bezwarunkowej i precyzyjnej normy wspólnotowej prowadziłoby do sprzeczności z brzmieniem gramatycznym przepisu krajowego, sąd w przypadku gdy podatnik domaga się zastosowania tej normy w sposób określony w dyrektywie powinien zastosować tą normę, odmawiając jednocześnie zastosowania przepisu krajowego. Jednakże gdy podatnik stosuje się do dyspozycji wadliwie transponowanej normy krajowej, uznając ( jak w tym przypadku), że jest ona dla niego korzystniejsza, brak jest podstaw do dokonywania prowspólnotowej wykładni tej normy.

Istotnym jest też to na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej orzeczeniu I FSK 6/08, że " nie można dokonywać prowspólnotowej wykładni krajowych przepisów podatkowych, która, prowadząc do wykładni contra legem tych przepisów poprzez rozszerzenie wynikającego z nich zakresu przedmiotowego opodatkowania ( obowiązku podatkowego), godziłaby jednocześnie w wyrażoną w art. 217 Konstytucji zasadę wyłączności ustawowej w sprawach podatkowych...".

4.5 Z powyższych przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za nietrafne, co uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej, jako niemającej usprawiedliwionych podstaw, stosowanie do art. 184 p.p.s.a.

Wobec złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 179 p.p.s.a na wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należało oddalić. Pismo to bowiem nie stanowi w takiej sytuacji odpowiedzi na skargę kasacyjną a wobec tego brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz podatniczki. Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz strony przeciwnej od strony przegrywającej skargę kasacyjną przysługuje za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie kasacyjnej lub za udział w rozprawie kasacyjnej zgodnie z zasadami określonymi w § 18 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Odpowiedź na skargę kasacyjną za względu na treść art. 179 p.p.s.a. wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie przeciwnej skargi kasacyjnej. Wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną po tym terminie nie jest traktowane jako wypełnienie dyspozycji wskazanego wyżej przepisu i skutkuje potraktowaniem tego pisma jako pisma procesowego w sprawie, konsekwencją tego jest zaś uznanie, że nie została złożona odpowiedź na skargę kasacyjną.