Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2476/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie i Ochrony Zdrow
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 pkt 1, art. 41 ust. 3, art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 447
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
article: art. 3 § 2 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 6, art. 181 § 2, art. 182 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1921 nr 44 poz 267
law: Ustawa z dnia 17 marca 1921 r. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.L. i G.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1446/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.L. i G.P. na opinię Dyrektora Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia 30 czerwca 2023 r., nr [...] dotyczącą kandydatki do pełnienia funkcji rodziny zastępczej spokrewnionej postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

PISMEM Z 27 MAJA 2024 R. M.L. I G.P. WNIEŚLI DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE SKARGĘ NA OPINIĘ DYREKTORA WARSZAWSKIEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE Z 30 CZERWCA 2023 R. DOTYCZĄCĄ SKARŻĄCEJ, BĘDĄCEJ KANDYDATKĄ DO PEŁNIENIA FUNKCJI RODZINY ZASTĘPCZEJ SPOKREWNIONEJ DLA MAŁOLETNIEGO D.G. I SKARŻĄCEGO – PARTNERA KANDYDATKI.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.

Postanowieniem z 3 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z powodu jej niedopuszczalności. W uzasadnieniu wskazał, że złożona skarga nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Sąd podkreślił, że art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2022 r. poz. 447, z późn. zm.), dalej: ustawa o wspieraniu rodziny, przewiduje prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego wstępnej kwalifikacji wyłącznie w przypadku kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Ustawodawca nie wymienił w tym katalogu rodziny zastępczej spokrewnionej, co prowadzi do wniosku, że skarga na zaskarżoną opinię nie przysługuje.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli skarżący. Zaskarżyli to orzeczenie w całości i wnieśli o jego uchylenie i zobowiązanie Sądu pierwszej instancji do rozpoznania złożonej przez skarżących skargi oraz zasądzenie od organów solidarnie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na wypadek oddalenia skargi kasacyjnej wnieśli o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto zwrócili się o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:

1) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., i art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na fakt, że skarżącym nie przysługuje prawo do zaskarżenia czynności w postaci opinii z 30 czerwca 2023 r. Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie;

2) art. 41 ust. 3 i "art. 42 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1" ustawy o wspieraniu rodziny, w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przez jego niewłaściwą wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania wynikającego z wyłączenia prawa do zaskarżenia tej czynności w postaci zaskarżonej opinii.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarga kasacyjna skarżących od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spełniała wymogi formalne i była dopuszczalna, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi.

Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Przyjąć zatem należało, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły okoliczności wykluczające rozpoznanie skargi kasacyjnej od zaskarżonego postanowienia na posiedzeniu niejawnym.

Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, należy odnotować, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych W podstawach skargi kasacyjnej należy powołać wyraźnie normę prawa materialnego lub procesowego, tj. wskazać właściwy artykuł lub paragraf, a także konkretny ustęp czy punkt, jeżeli w danym przepisie one występują. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Sąd kasacyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada ponownie legalności zaskarżonej decyzji w takim zakresie, w jakim może i powinien to czynić sąd pierwszej instancji. Nawet wówczas, gdy wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego jest wadliwy, Naczelny Sąd Administracyjny nie może tej wadliwości usunąć, jeżeli w skardze kasacyjnej nie zostały postawione i uzasadnione zarzuty konkretnych norm prawa materialnego i procesowego, chyba że zachodzi nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1788/06).

Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 41 ust. 3 i "art. 42 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1" ustawy o wspieraniu rodziny, w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie spełnia powyższego standardu. Przepis art. 42 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny dzieli się na punkty, a niektóre spośród nich na litery. Uzasadnienie złożonej skargi kasacyjnej nie zawiera przy tym informacji, które mogłyby posłużyć do uszczegółowienia tego zarzutu, co uniemożliwia dokonanie oceny jego zasadności. Ponadto należy odnotować, że art. 41 ust. 3 przywołanej ustawy zawiera definicję rodziny zastępczej zawodowej i rodziny zastępczej niezawodowej, podczas gdy skarżący ubiegali się o status rodziny zastępczej spokrewnionej. Ustawa o wspieraniu rodziny w art. 39 ust. 1 pkt 1 przewiduje bowiem trzy odrębne rodzaje rodziny zastępczej: spokrewnioną, niezawodowa i zawodową (w tym zawodową pełniącą funkcję pogotowia rodzinnego i zawodową specjalistyczną). Oznacza to, że przepis ten nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zauważyć należy, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i może doznawać wyjątków przewidzianych w ustawach szczególnych. Zauważyć w tym miejscu należy, że poszczególne regulacje procesowe zawierają postanowienia, które powodują, że niektóre rodzaje spraw znajdują się poza zakresem właściwości sądów powszechnych bądź administracyjnych. Na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi funkcję taką pełnią m.in. art. 3 § 2 i § 2a tej ustawy przewidujące rodzaje aktów i czynności, na które dopuszczalne jest złożenie skargi do sądu administracyjnego.

W przypadku opinii o kandydatach do pełnienia funkcji rodziny zastępczej art. 43 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny przewiduje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego wyłącznie przez kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Poza zakresem tego przepisu znaleźli się kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej spokrewnionej, która jak wskazano powyżej, stanowi odrębny rodzaj rodziny zastępczej. Oznacza to, że skarga na opinię o kandydatach do pełnienia funkcji rodziny zastępczej spokrewnionej nie mieści się z woli ustawodawcy w katalogu dopuszczalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W świetle powyższych wywodów analizowany zarzut okazał się niezasadny.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i art. 181 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.