Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 615/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

W związku z prowadzeniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowania egzekucyjnego wobec H. Sp. z o.o. (dalej zwana "Strona", "Skarżąca", "Spółka"), na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2019 r. obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. w kwocie 10.183.00 zł należności głównej, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 29 października 2019 r., nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.

Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 29 października 2019 r., a Spółce wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego w dniu 4 listopada 2019 r.

W dniu 7 listopada 2019 r. (data nadania), Strona działając na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej również "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna") wniosła skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w związku z ww. zawiadomieniem z dnia 29 października 2019 r. zarzucając:

- brak wcześniejszego poinformowania Skarżącej o wystawieniu tytułów wykonawczych, na podstawie których została wszczęta egzekucja,

- wszczęcie egzekucji i zajęcie rachunków bankowych Skarżącej mimo złożenia przez Nią uzasadnionego wniosku o rozłożenie zaległości na raty,

- zajęcie rachunków bankowych Skarżącej skutkujące uniemożliwieniem prowadzenia dalszej działalności gospodarczej przez Skarżącą, a zwłaszcza dokonywania wypłaty wynagrodzeń pracownikom.

Spółka podniosła ponadto, że upomnienie doręczono osobie nieuprawnionej, gdyż jedyna uprawniona do odbioru korespondencji jest prezes Spółki. Zatem doręczenie było nieskuteczne. Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W., oddalił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu, organ egzekucyjny wskazał, iż nie dopatrzył się nieprawidłowości w zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Podkreślił też, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w sposób prawidłowy zawiadomił Stronę o dokonanych czynnościach egzekucyjnych.

Spółka złożyła w ustawowym terminie zażalenie na w/w postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z ujawnionych okoliczności wynikało, że zobowiązanie egzekwowane wobec Spółki przestało istnieć, a zatem istniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego i wobec powyższego wniosła o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. rozpatrzył powyższe zażalenie wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r., w którym utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo dokonał zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Odnosząc się do zarzutów Strony dotyczących niedoręczenia upomnienia i naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnił, że podniesione przez Stronę w złożonym zażaleniu kwestie nie mogą zostać rozpoznane w ramach postępowania dotyczącego skargi na czynności egzekucyjne złożonych w trybie art. 54 ustawy egzekucyjnej.

Pismem z dnia 11 lutego 2020 r. Spółka wniosła skargę na ww. postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z ujawnionych okoliczności wynikało, że zobowiązanie egzekwowane wobec skarżącego przestało istnieć, a zatem istniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego i na tej podstawie wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że Jej prezes nie otrzymał upomnienia dotyczącego zapłaty należności z tytułów wykonawczych, na podstawie których zostały wszczęte postępowania egzekucyjne oraz dokonano zajęcia rachunków bankowych spółki. Możliwe, że upomnienia te zostały odebrane przez któregoś z pracowników Spółki, jednakże wskazano, że w Spółce jedyną osobą uprawnioną do odbierania korespondencji jest Prezes. Wobec powyższego doręczenie jej innej osobie jest całkowicie bezskuteczne i nie powinno pociągać za sobą negatywnych dla spółki skutków prawnych, w szczególności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Ponadto zwrócono uwagę, że aktualnie Spółka podejmuje działania mające na celu polubowne rozwiązanie problemów z płatnością zaległości podatkowych wobec Urzędu Skarbowego. Podkreślono, że Spółka znajduje się obecnie w nienajlepszej sytuacji ekonomicznej, która spowodowała opóźnienia w realizacji zobowiązań publicznoprawnych, jednakże dokłada wszelkich starań by problemy finansowe, jak najszybciej zostały zażegnane a zobowiązania uregulowane.

Biorąc pod uwagę, że Spółka jest dużym zakładem pracy w środowisku lokalnym, zapewniającym wiele miejsc pracy, zasadne jest umożliwienie Spółce odbudowania pozycji na lokalnym rynku, która przełoży się na poprawę sytuacji ekonomicznej spółki i uregulowanie wszelkich zaległości. Z całą pewnością prowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko Spółce spowoduje powstanie dodatkowych kosztów oraz przełoży się na zwiększenie istniejących już problemów finansowych oraz niemożność prowadzenia dalszej działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Po rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym - pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym - i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie jest zatem dopuszczalne w ramach skargi na czynności egzekucyjne podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Ustawodawca nie nadał bowiem regulacji z art. 54 § 1 u.p.e.a. charakteru materialnoprawnego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1359/19).

Nie bada się w nim zatem zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, organ egzekucyjny bada jedynie prawidłowość dokonanej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.11.2011 r. sygn. akt V SA/Wa 271/11).

W niniejszej sprawie - organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.,, zawiadomieniem z dnia 29 października 2019 r., nr [...] na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., dokonał czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. (k. 4 akt administracyjnych). Oceny dokonanej czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Spółki, należy dokonać pod kątem jej zgodności z art. 80 i nast. u.p.e.a.

Zgodnie z art. 80 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego (§ 1).

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3).

Sąd zgadza się z ocena wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo dokonał zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Organ egzekucyjny sporządził w tym celu zawiadomienie o zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zawierające oznaczenie Zobowiązanego (H. Sp. z o.o.). Wierzyciela (Urząd Skarbowy W.), organu egzekucyjnego (Naczelnik Urzędu Skarbowego W.) i dłużnika zajętej wierzytelności ([...] S.A.). Zawiadomienie o zajęciu zawiera prawidłowo określoną podstawę prawną, tj. art. 80 § 1 u.p.e.a., który uprawnia organ do zastosowania egzekucji z rachunku bankowego. Zawiadomienie zawiera również prawidłowe oznaczenie numeru tytułów wykonawczego stanowiącego podstawę badanego zajęcia, tj. [...].

Jednocześnie wskazana kwota dochodzonej należności i okres, za który należność ta została ustalona, odpowiada wartości określonej w ww. tytule wykonawczym. Ponadto w przedmiotowym zawiadomieniu o zajęciu organ egzekucyjny określił kwotę należnych odsetek, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.

W zawiadomieniu o zajęciu zawarte zostało wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia oraz wezwanie do powiadomienia organu egzekucyjnego o ewentualnej przeszkodzie w jego realizacji, a także pouczenie Zobowiązanej i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia. Korespondencja zawierająca wydruk zawiadomień o zajęciu z dnia 29 października 2019 r., nr [...], jak również odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego zostały doręczone Stronie tj. Spółce H. Sp. z o.o., w dniu 4 listopada 2019 r. (k. 2 akt administracyjnych).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że Sąd nie odnajduje nieprawidłowości w podjętej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej dokonanej w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, która została przeprowadzona zgodnie z zapisem art. 80 ustawy egzekucyjnej i tożsamą ocenę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. zawartą w zaskarżonym postanowieniu uznaje za prawidłową.

Odnosząc się do zarzutu, że Spółka nie otrzymała upomnienia, Sąd zgadza się z Organem, że wskazana kwestia – jako stanowiąca podstawę do wniesienia odrębnego środka zaskarżenia (art. 33 §1 pkt 7 u.p.e.a.) - nie mogła zostać rozpoznane w ramach postępowania dotyczącego skargi na czynności egzekucyjne złożonej w trybie art. 54 ustawy egzekucyjnej. Jak wskazano bowiem wyżej skarga na czynność egzekucyjną nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a.

Również podniesiona przez Skarżącą w skardze do tut. Sądu w ramach zarzutu kwestia wygaśnięcia egzekwowanego zobowiązania ("w sytuacji gdy z ujawnionych okoliczności wynikało, że zobowiązanie egzekwowane przestało istnieć, a zatem istniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego") – jako stanowiąca podstawę do wniesienia odrębnego środka zaskarżenia (art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a.) - nie mogła zostać rozpoznane w ramach postępowania dotyczącego skargi na czynności egzekucyjne złożonej w trybie art. 54 ustawy egzekucyjnej.

Podobnie kwestie związane z sytuacją ekonomiczną Spółki (podejmowanych działań celem polubownego rozwiązania problemów z płatnością zaległości podatkowych, znaczenia Spółki w regionie itp.) – jako nieodnoszące się do prawidłowości dokonanej czynności - nie mogły zostać rozpoznane w ramach postępowania dotyczącego skargi na czynności egzekucyjne złożonej w trybie art. 54 ustawy egzekucyjnej.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwana dalej "p.p.s.a.".

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.