Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 4343/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska (spr.), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia J. K. – Skarżącej w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] o podziale kwoty uzyskanej z egzekucji.

Postanowienie zostało oparte na następująco ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec S. K., na podstawie posiadanych tytułów wykonawczych dokonał zajęcia prawa majątkowego z tytułu wynagrodzenia za pracę w firmie "A." A. W. z siedzibą w W. Do tego samego prawa zajęcie skierował także Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym [...] W. oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W..

W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową do prawa majątkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przesłał akta do Sądu Rejonowego dla W., celem wyznaczenia organu egzekucyjnego do prowadzenia łącznej egzekucji w trybie właściwym do prowadzenia danej egzekucji.

Sąd Rejonowy W. Wydział [...] Cywilny postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., sygn. akt [...] wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego W. do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji do wynagrodzenia za pracę i zasiłku chorobowego.

W wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wyegzekwował łącznie kwotę 7.016,33 zł.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] organ egzekucyjny dokonał podziału kwoty uzyskanej z egzekucji. Podział ten został dokonany zgodnie z art. 115 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.p.e.a."). W wyniku tego podziału cała należność w kwocie 7.016,33 zł została zarachowana na należne koszty egzekucyjne. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że koszty egzekucyjne przypisane do poszczególnych tytułów wykonawczych, na podstawie których organ ten prowadzi egzekucję, wynoszą łącznie 626.229,30 zł. Dodał, iż po pokryciu kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia zaspakajane będą wierzytelności zgodnie z przysługującą kolejnością zaspokajania.

Nie godząc się z rozstrzygnięciem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, wierzyciel J. K. złożyła w dniu 14 lipca 2006 r. zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając stronniczość i wnosząc o jego uchylenie.

Skarżąca podniosła, iż podział dokonany przez organ egzekucyjny jest krzywdzący dla jej małoletniej córki, gdyż pozbawia ją całkowicie środków utrzymania należnych jej zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lutego 2005 r., sygn. akt [...] od jej ojca S. K..

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że podział sumy uzyskanej z egzekucji następuje z uwzględnieniem zasady uprzywilejowania i zasady równorzędności mogącej mieć postać zasady proporcjonalności albo pierwszeństwa. Podkreślił, iż zasada uprzywilejowania polega na tym, że pewne należności są uprzywilejowane względem innych. Zasada ta znalazła odzwierciedlenie w art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie ustawodawca podzielił należności według określonych kategorii, a następnie wskazał kolejność zaspokojenia należności w danej kategorii. Przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej zasady uprzywilejowania oraz pierwszeństwa określone zostały w § 2 art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem przy podziale kwoty uzyskanej z egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, po kosztach egzekucyjnych i kosztach upomnienia zaspokaja się należności alimentacyjne, a następnie należności za pracę za okres 3 miesięcy, do wysokości 760 zł za miesiąc, oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu zobowiązanego, a po należnościach zabezpieczonych hipotecznie lub zastawem rejestrowym albo zabezpieczonych przez wpisanie do innego rejestru prowadzonego na podstawie odrębnych przepisów - należności za pracę niezaspokojone w kolejności wcześniejszej.

Zgodnie z tym porządkiem: w pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają koszty egzekucyjne i koszty upomnienia; w drugiej kategorii są należności alimentacyjne, które korzystają z wymienionego przywileju niezależnie czy w grę wchodzą alimenty bieżące czy zaległe.

Organ odwoławczy podkreślił, iż ustawodawca nie pozostawił kwestii podziału kwoty uzyskanej z egzekucji do uznania organu egzekucyjnego, lecz ściśle określił porządek w zakresie kolejność zaspokajania egzekwowanych należności. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawidłowo dokonał podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, zaliczając uzyskane należności na pokrycie kosztów egzekucyjnych, które jak wynika z powołanych wyżej przepisów podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności, przed należnościami alimentacyjnymi.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. J. K., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie interesu prawnego jej oraz jej dziecka przez niesprawiedliwy podział kwot uzyskanych z egzekucji, polegający na naruszeniu art. 32 w związku z art. 31 ust. 3, art. 71 i art. 72 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że przepis art. 115 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest niezgodny z powyższymi przepisami Konstytucji RP. Zdaniem Skarżącej faworyzowanie przez prawo możliwości zaspokojenia kosztów egzekucyjnych względem należności alimentacyjnych jest konstytucyjnie nieuzasadnione. Podniosła, że zarówno ona jak i organ egzekucyjny występują w postępowaniu w podobnej roli. Organ egzekucyjny w chwili obliczania kosztów egzekucyjnych staje się zgodnie z art. 64c § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem, ponieważ koszty egzekucyjne są przez niego dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiąc wierzytelność organu egzekucyjnego. Niezrozumiałym jest więc dlaczego wierzytelności stanowiące koszty egzekucyjne mają uprzywilejowanie względem należności alimentacyjnych.

Podniosła, że Konstytucja zakazuje traktowania podmiotów podobnych odmiennie, chyba że przemawiają za tym inne uzasadnione wartości konstytucyjne. Ograniczenie zasady równości dopuszczalne jest zatem tylko z powodu ważnego interesu publicznego i w sposób proporcjonalny, o czym wyraźnie mówi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zasada równości oznacza również nakaz równego traktowania podmiotów podobnych. Uprzywilejowanie wywodzone z art. 115 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji narusza art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Dyskryminacja osób dochodzących w egzekucyjnym postępowaniu administracyjnym należności alimentacyjnych na rzecz podmiotów dochodzących kosztów egzekucyjnych jest nieuzasadniona żadną ważną wartością konstytucyjną. Ponadto uprzywilejowanie kosztów egzekucyjnych następuje kosztem wyraźnej wartości konstytucyjnych jaką jest określone w art. 71 Konstytucji "dobro rodziny", jak również prawa dziecka, o których mowa w art. 72 Konstytucji. Ograniczenie zasady równości powinno być zatem zgodne z konstytucyjną zasadą proporcjonalności.

Skarżąca podniosła również, że rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego pozbawia jej córkę całkowicie środków utrzymania zasądzonych na jej rzecz od jej ojca S. K.. Taka polityka państwa – zdaniem Skarżącej – jest niesprawiedliwa i nieuzasadniona konstytucyjnie i grozi tym, że organ egzekucyjny nigdy nie dopuści jej do choćby części wyegzekwowanych kwot. Podkreśliła, iż zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy Sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2006 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2006 r. – nie naruszają prawa.

Przedmiotowe postanowienia organów obu instancji nie naruszają – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim przepisów art. 32 w związku z art. 31 ust. 3, art. 71 i art. 72 Konstytucji RP, jak również przepisu art. 115 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Według Sądu brak jest również jakichkolwiek istotnych dla ostatecznego wyniku sprawy uchybień formalnoprawnych (proceduralnych), które uzasadniałyby uchylenie obu zaskarżonych postanowień.

Zgodnie z art. 115 § 2 u.p.e.a. przy podziale kwoty uzyskanej z egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, po kosztach egzekucyjnych i kosztach upomnienia zaspokaja się należności alimentacyjne, a następnie należności za pracę za okres 3 miesięcy, do wysokości 760 zł za miesiąc, oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu zobowiązanego, a po należnościach zabezpieczonych hipotecznie lub zastawem rejestrowym albo zabezpieczonych przez wpisanie do innego rejestru prowadzonego na podstawie odrębnych przepisów – należności za pracę niezaspokojone w kolejności wcześniejszej.

W myśl art. 115 § 6 tej ustawy, jeżeli kwota przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności, należności dalszej kolejności zaspokaja się dopiero po zupełnym zaspokojeniu należności wcześniejszej kolejności, a gdy kwota nie wystarcza na pokrycie całości wszystkich należności tej samej kolejności, należności te zaspokaja się proporcjonalnie do wysokości każdej z nich.

W świetle przepisu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP unormowania te stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa, które organy administracji orzekające w niniejszej sprawie zobowiązane były zastosować.

Mając na względzie powołane przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy uznać, że organy obu instancji prawidłowo dokonały podziału wyegzekwowanej kwoty. Jak wynika bowiem z akt sprawy, koszty egzekucyjne należne organowi egzekucyjnemu z tytułu dokonania czynności egzekucyjnych wynosiły łącznie 626.229,30 zł (zaległość główna wynosiła [...] zł). W związku z tym wyegzekwowana kwota 7.016,33 zł nie wystarczyła na zaspokojenie kosztów egzekucyjnych, które zaspakajane są w pierwszej kolejności.

Ustosunkowując się do zarzutów Skarżącej należy – zdaniem Sądu – stwierdzić, iż brak jest jakichkolwiek uzasadnionych przesłanek do przyjęcia, że przepis art. 115 § 2 u.p.e.a. narusza wskazane przez Skarżącą przepisy ustawy zasadniczej – Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi oraz mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Według ustępu 2 tegoż artykułu, nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym.

Z kolei w świetle przepisu art. 31 ust. 1 Konstytucji RP wolność człowieka podlega ochronie prawnej. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw (art. 31 ust. 3).

W myśl art. 71 ust. 1 Konstytucji RP – Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Wyrażony w tym przepisie konstytucyjny nakaz uwzględniania przez państwo w swej polityce społecznej i gospodarczej dobra rodziny ma charakter normy programowej, adresowanej przede wszystkim do władz publicznych. Zgodnie z przepisem art. 81 Konstytucji RP praw określonych w art. 71 można dochodzić w granicach określonych w ustawie.

Stosownie do treści art. 72 ust. 1 Konstytucji RP – Rzeczypospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.

Należy zauważyć, iż przyjęta przez ustawę zasadniczą formuła równości wobec prawa mieści się w ogólnym, opisowym pojęciu równości jako przynależności danych podmiotów do tej samej klasy, którą wyróżniamy z punktu widzenia cechy uznanej za istotną i nie jest tożsama z pojęciem identyczności. Zdaniem Sądu równość wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących (tak również (w:) B. Banaszak, "Prawo konstytucyjne", s. 456-457; podobnie L. Garlicki (w:) "Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu", wydanie 2, LIBER, Warszawa 1998, s. 94 i nast.).

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1997 r. (sygn. akt K 22/97, OTK 1997/3-4/41) o znaczeniu konstytucyjnej zasady równości wypowiadał się już wielokrotnie również Trybunał Konstytucyjny, zaznaczając, iż wynika z niej dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli. Trybunał Konstytucyjny podkreślał jednakże, że nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Podmioty różniące się mogą być natomiast traktowane odmiennie (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 1994 r., sygn. akt K 3/94, OTK w 1994 r., cz. II, s. 141-142; patrz także: orzeczenia w sprawach o sygn. akt U 7/87, K 8/91 i P 38/05). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wypowiada się, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem według Trybunału - także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (sygn. akt SK 11/01, OTK-A 2002/1/2) stwierdził, iż istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko - równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną (podobnie (w:) wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r., sygn. akt P 4/03, OTK-A 2004/6/55, czy też w wyroku Trybunału z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00, OTK-A 2002/2/18). Należy uznać, że równość wobec prawa jest oczywistą zasadą demokratycznych ustrojów państwowych. Zasada ta nie oznacza, że wszyscy mają takie same prawa i obowiązki. Oznacza natomiast, że jednakowe prawa i obowiązki będą dotyczyć wszystkich osób należących do tych samych kategorii. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie różnemu traktowaniu przez ustawodawcę każdej z wyodrębnionych grup podmiotów.

Mając na względzie przedstawione orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić jednoznacznie, iż zaskarżone postanowienia nie naruszają zasady równości wyrażonej w art. 32 w związku z art. 31 ust. 3, art. 71 i art. 72 Konstytucji RP.

Skarżąca zarzuciła art. 115 § 2 u.p.e.a. naruszenie zasady równości, upatrując tego naruszenia w zróżnicowaniu praw wierzycieli do zaspokojenia należności z sumy egzekucyjnej.

Przepis ten określa kolejność zaspokajania należności z kwoty egzekucyjnej, zaliczając je jednocześnie do określonych kategorii. Ustalając kolejność, zapewnia się szczególną ochronę niektórym należnościom przed innymi. Nie określa on zaś pod względem podmiotowym kolejności, w jakiej wierzyciele uczestniczą w podziale sumy egzekucyjnej. Niemniej jednak z przedmiotowo określonej kolejności wynika prawo wierzyciela uczestniczącego w podziale kwoty egzekucyjnej do kolejności zaspokojenia jego poszczególnych należności.

Z treści tego przepisu wynika, że generalną cechą wspólną adresatów jest "bycie" wierzycielem. Kryteria, na podstawie których ustalona została kolejność należności są jednak różne. Każde z zawartych w tym przepisie unormowań dotyczy należności wynikających z różnych zdarzeń prawnych (np. ze stosunków prawnych, z zabezpieczenia prawami rzeczowymi). Analiza tego przepisu wskazuje, że np. pierwszeństwo kosztów egzekucyjnych uzasadnione jest zwrotem kosztów egzekucyjnych należnych organowi egzekucyjnemu prowadzącemu egzekucję na rzecz wierzycieli. Z kolei o drugiej kolejności zdecydowały względy natury socjalnej oraz zasada ochrony rodziny oraz dziecka. W dalszej kolejności względy natury socjalnej, a w jeszcze dalszej kolejności – zabezpieczenie prawami rzeczowymi. Adresatami tego przepisu są więc podmioty różne. Możliwe jest więc odmienne unormowanie sytuacji tych podmiotów.

Zgodnie z tym unormowaniem należności alimentacyjne korzystają z uprzywilejowania względem innych należności, które podlegają zaspokojeniu w dalszej kolejności. Ustawodawca ustalając kolejność, w jakiej zostaną zaspokojone należności wierzycieli uczestniczących w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji, uwzględnił tym samym zasady konstytucyjne ochrony i opieki nad rodziną oraz dzieckiem (art. 71 i 72 Konstytucji RP).

W ocenie Sądu przepis art. 115 § 2 u.p.e.a. nie narusza art. 32 Konstytucji RP, ponieważ podstawy zaliczenia różnych rodzajów należności do kategorii uprzywilejowanych są bardzo różne i niejednorodne. Jeżeli zatem wskazane w art. 115 § 2 u.p.e.a. należności uprzywilejowane egzekucyjnie są połączone jedynie związkiem formalnym, a wynika to z innych okoliczności (podstaw), to nie można mówić, że winny one być równo (w domyśle całkowicie jednakowo) traktowane. Gdyby przyjąć punkt widzenia Skarżącej, to można by podważać samą ideę uprzywilejowania należności alimentacyjnych względem innych należności, podlegających zaspokojeniu dopiero po wyegzekwowaniu należności alimentacyjnych.

Zdaniem Sądu przepis art. 115 § 2 u.p.e.a. nie narusza także art. 31 Konstytucji RP. Przepis ten reguluje wyłącznie kolejność, w jakiej zostaną zaspokojone należności wierzycieli uczestniczących w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji, jeżeli kwota ta nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich należności w całości. Ustalając kolejność, zapewnia jedynie szczególną ochronę niektórym należnościom przed innymi.

Należy mieć również na uwadze, że określona w art. 115 § 2 u.p.e.a. kolejność zaspokojenia należności znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy kwota przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności. Wtedy należności dalszej kolejności zaspokaja się dopiero po zupełnym zaspokojeniu należności wcześniejszej kolejności, a gdy kwota nie wystarcza na pokrycie całości wszystkich należności tej samej kolejności, należności te zaspokaja się proporcjonalnie do wysokości każdej z nich (art. 115 § 6 u.p.e.a.).

W ocenie Sądu przepis art. 115 § 2 u.p.e.a. nie narusza także zasad sprawiedliwości społecznej. Naruszenie to miałoby miejsce w sytuacji, gdyby ustawodawca dokonał bezpodstawnego i arbitralnego rozstrzygnięcia przez zaliczenie wierzytelności z określonego tytułu do danej kategorii pod względem priorytetu. Jak już wskazano, podstawy zaliczenia pewnych typów wierzytelności do kategorii uprzywilejowanych są zróżnicowane. Za wszystkimi rodzajami wierzytelności, które wymienione są w art. 115 § 2 u.p.e.a., stoją uzasadniające je racje.

Jak już wskazano powyżej – koszty egzekucyjne to koszty należne organowi egzekucyjnemu z tytułu wykonywania egzekucji na rzecz wierzycieli. Podkreślenia wymaga, że organ egzekucyjny – co do zasady – wszczyna postępowanie egzekucyjne i wykonuje egzekucję na wniosek wierzyciela. Wierzyciel winien więc liczyć się z koniecznością zaspokojenia kosztów tego postępowania. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pomimo że postępowanie to wszczynane jest na wniosek wierzyciela, koszty egzekucyjne, co do zasady, obciążają zobowiązanego, a nie podmiot, który wystąpił z żądaniem prowadzenia tego postępowania (art. 64c § 1 u.p.e.a.). Potrzeba istnienia i zasadność takiej regulacji nie budzi żadnych wątpliwości, albowiem egzekucja jest następstwem zaprzestania lub wstrzymania się zobowiązanego od dobrowolnej zapłaty ciążącego na nim obowiązku. Wierzyciel zostanie natomiast obciążony kosztami egzekucyjnymi, jeżeli spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 64c § 3 u.p.e.a.). Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wskazać także trzeba, że koszty egzekucyjne należne organowi egzekucyjnemu jakim jest naczelnik urzędu skarbowego są w istocie należnościami przysługującymi Skarbowi Państwa. Koszty postępowania są tradycyjnie uznanym instrumentem polityki państwa. Służą osiągnięciu należytej sprawności organizacyjnej i orzeczniczej organów. Pełnią przede wszystkim funkcje fiskalne, polegające na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania organów, w tym organów egzekucyjnych prowadzących egzekucję na rzecz wierzycieli.

Podkreślić także należy, że wierzyciel nie może wiązać z uzyskaniem orzeczenia sądowego i złożeniem wniosku egzekucyjnego nabycia bezwzględnego uprawnienia do bycia zaspokojonym i całkowitego lub nawet częściowego zrealizowania tytułu wykonawczego w określonym podziale sumy uzyskanej z egzekucji. Jest to uzależnione od spełnienia szeregu innych wymogów faktycznych i prawnych. Jeżeli bowiem chodzi o świadczenia pieniężne, zawsze może mieć miejsce sytuacja, gdy zobowiązany nie będzie w ogóle posiadał majątku umożliwiającego egzekucję orzeczonej należności pieniężnej. Mogą wystąpić również przeszkody prawne, zobowiązany może nie posiadać majątku podlegającego egzekucji albo może być tak, że majątek zobowiązanego wystarcza jedynie na częściowe pokrycie kosztów egzekucyjnych.

W istocie zaspokojenie wierzyciela zależy przede wszystkim od wysokości zadłużenia i stanu majątkowego zobowiązanego. Tylko bowiem w sytuacji, gdy zobowiązany posiada majątek wystarczający na pokrycie jego zadłużenia, egzekucja z tego majątku może być skuteczna. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie podziałowi podlegała jedynie kwota uzyskana w wyniku egzekucji z wynagrodzenia za pracę i zasiłku chorobowego zobowiązanego. Fakt nieuzyskania zaspokojenia z określonej sumy, która podlegała podziałowi, nie pozbawia formalnie wierzyciela uprawnienia do dalszego prowadzenia egzekucji. Egzekucja może być prowadzona z ruchomości, nieruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych.

Reasumując stwierdzić należy, że w świetle przedstawionych rozważań brak podstaw do tego, aby istniały uzasadnione wątpliwości, które mogłyby skłonić Sąd do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego odnośnie zgodności art. 115 § 2 u.p.e.a. z Konstytucją RP.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.