Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 422/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 4 k.p.a.; art. 16 k.p.a.
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 10 ust. 1 u.k.p.; art. 11 ust. 1 u.k.p.; art. 13 ust. 1 pkt 1 u.k.p.
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Starosty Z. z dnia 23 lutego 2024 r. w przedmiocie wydania uprawnienia do kierowania pojazdami stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części orzekającej o wpisie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B.


UZASADNIENIE

W dniu 7 lutego 2024 r. M. W. (dalej: strona; skarżący) złożył w Starostwie Powiatowym w Z. (dalej: organ pierwszej instancji) wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii B+E. Do przedmiotowego wniosku dołączył fotografię, orzeczenie lekarskie nr [...] z 7 lutego 2024 r. od lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców, kserokopię posiadanego prawa jazdy, klauzulę RODO oraz dowód uiszczenia opłaty.

Po otrzymaniu z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego B. pozytywnego wyniku egzaminu państwowego na kategorię B+E organ administracji decyzją z 23 lutego 2024 r. wydał stronie prawo jazdy z następującymi kategoriami: AM (data uzyskania: 19 stycznia 2013 r.; data ważności: 9 września 2034 r.); B1 (data uzyskania: 7 lutego 2012 r.; data ważności: 9 września 2034 r.); B (data uzyskania: 7 lutego 2012 r.; data ważności: 9 września 2034 r.); B+E (data uzyskania 22 lutego 2024 r.; data ważności: 9 września 2034 r.); T (data uzyskania: 22 lutego 2024 r.; data ważności: 9 września 2034 r.).

Podstawę prawną ww. decyzji z 23 lutego 2024 r. stanowiły następujące przepisy, a mianowicie: art. 10 ust. 1-3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (aktualny tekst jedn. z 10 lipca 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1210; dalej: u.k.p.) w zw. z art. 124 u.k.p., art. 150 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (aktualny tekst jedn. z 21 czerwca 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1251), a także art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.). Organ administracji wskazał, że ze względu na fakt uwzględnienia w całości żądania strony – odstępuje się na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. od uzasadnienia.

W dniu 1 marca 2024 r. skarżący odebrał nowy dokument prawa jazdy nr [...] (numer druku [...]) wydany w dniu 23 lutego 2024 r. przez Starostę Z..

W dniu 4 marca 2024 r. do Starosty Z. wpłynęło odwołanie skarżącego od decyzji Starosty Z. z 23 lutego 2024 r. orzekającej o wydaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B+E.

W odwołaniu strona zaskarżyła w części decyzję Starosty Z. z 23 lutego 2024 r. orzekającej o wydaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B+E i wniosła o jej zmianę z urzędu lub uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia.

Strona zarzuciła, że organ wydający decyzję dokonał zapisu ograniczając posiadane bezterminowe uprawnienia kategorii B uzyskane dnia 7 lutego 2012 r. i wskazał ich termin ważności na dzień 9 września 2034 r. nie powiadamiając o tym fakcie skarżącego, na żadnym etapie postępowania.

W dniu 5 marca 2024 r. organ pierwszej instancji przekazał akta sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomieniem nr [...] z 4 kwietnia 2024 r. przekazało odwołanie organowi pierwszej instancji do załatwienia według właściwości. W/w zawiadomieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazało, że w myśl art 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi; § 2. Organ o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od jej otrzymania.

W odpowiedzi do pisma strony zatytułowanego jako odwołanie organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący przedłożył orzeczenie lekarskie do uzyskania kategorii B+E stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określonymi w prawie jazdy kategorii: AM,A1,A2,A,B1,B,B+EJ, przy czym data ponownego badania lekarskiego określona została terminem na 9 września 2034 r. "dla całego bloku". Wskazano, że skarżący posiadał już wydane prawo jazdy kategorii B, którego ważność była bezterminowa.

Dalej organ wskazał, że w myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2023.622 ze zm.) kategorie AM,A1,A2,A,B1,B,B+E lub T wydąje się na okres 15 lat, z tym że okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Zdaniem organu pierwszej instancji, skoro strona przedłożyła orzeczenie lekarskie, w którym dla kategorii AM,A1,A2,A,B1,B,B+E, T data ponownego badania lekarskiego została określona na dzień 9 września 2034 r.

Zgodnie natomiast z § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (DZ.U.2016.231 ze zm.), w przypadku prawa jazdy kategorii AM,Al,A2,A,B,BI,B+E i T za datę stosowaną do określenia ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określona w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1,C1+E,C,C+E,D1,D1+E,D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f.

Następnie organ pierwszej instancji wskazał, że w sytuacji wydawania kolejnych uprawnień do kierowania pojazdami dokonuje weryfikacji złożonych dokumentów oraz ocenia całościowo treść przedłożonego orzeczenia lekarskiego i nie może dokonać tego wybiórczo, jedynie w odniesieniu do nowych uprawnień, (wyrok III SA/Kr 173/19 WSA Kraków z dnia 10 maja 2019 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Na wstępie zaznaczyć należy, że skarżący, w skierowanym do organu pierwszej instancji wniosku z 7 lutego 2024 r., powołał się na posiadane już uprawnienia prawa jazdy w kategorii: B (uzyskane w 2012 r.), przy czym ubiegał się o wydanie także prawa jazdy kategorii B+E.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy w związku z przedstawionym przy wniosku z 7 lutego 2023 r. orzeczeniem lekarskim nr [...] z 7 lutego 2024 r., stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T oraz uzyskaniem już uprawnień do kierowania pojazdami w kategoriach: AM, B1, B, B+E, T, wskazany w orzeczeniu lekarskim termin następnego badania – 9 września 2034 r. wiązał Starostę Z., jako organ wydający prawo jazdy także odnośnie do kategorii uzyskanego już uprzednio uprawnień prawa jazdy, jeżeli skarżący legitymował się dokumentem prawa jazdy potwierdzającym przysługujące mu w tym zakresie uprawnienia bezterminowo (w odniesieniu do kategorii B – vide: decyzja Starosty K. z 8 lutego 2012 r. w aktach administracyjnych).

Według orzekających w sprawie organów administracji, z ww. orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami do 9 września 2034 r. co do wszystkich wskazanych w nim kategorii. Ze stanowiskiem tym nie zgadza się skarżący twierdząc, że w zaistniałej sytuacji nabyte uprzednio uprawnienia do kierowania pojazdami w poszczególnych kategoriach nie tracą charakteru bezterminowych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p., prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą.

Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, prawo jazdy jest wydawane osobie, która m.in. uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem (art. 75 ust. 1 u.k.p.), przy czym orzeczenie lekarskie może zawierać wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia w zakresie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami (art. 79 ust. 3 pkt 1 u.k.p.).

W sprawie nie budzi wątpliwości, że orzeczenie lekarskie z 7 lutego 2024 r. o braku u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami odpowiada w istocie w swej formie wzorowi określonemu w załączniku nr 9 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r., poz. 2503); wzór ten w pkt 1 a) tiret 1 zbiorczo ujmuje kategorie prawa jazdy: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, co pozostaje zbieżne z art. 76 ust. 1 pkt 1 u.k.p., zgodnie z którym badanie lekarskie jest wykonywane w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. We wskazanym orzeczeniu lekarskim jako termin następnego badania wskazano 9 września 2034 r.

Podstawa do wpisania daty ważności uprawnień wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.). Według jego § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a, wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w ten sposób, że "datą ważności uprawnienia" jest najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności (...), przy czym w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim. Ze szczególnej natomiast regulacji wskazanej pod lit. c/ powołanego § 10 ust. 3 pkt 10 ww. rozporządzenia wynika z kolei, że w przypadku prawa jazdy kategorii B+E uzyskanego w wyniku posiadania prawa jazdy kategorii B (...) - za datę ważności przyjmuje się datę ważności dla prawa jazdy kategorii B lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku gdy prawo jazdy kategorii B ważne jest bezterminowo.

Jak wynika przy tym z § 10 ust. 3 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia, data ważności prawa jazdy to najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy.

W ocenie Sądu, w kontekście powyższego organ pierwszej instancji błędnie wywiódł, że skoro w przedłożonym wraz z wnioskiem o wydanie nowego prawa jazdy (potwierdzającego posiadanie dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami w kategorii B+E) orzeczeniu lekarskim z 7 lutego 2024 r., które było najpóźniejszym w rozumieniu § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a/ powołanego rozporządzenia, data następnego badania została określona na 9 września 2034 r., to prawidłowe będzie wskazanie, że również w zakresie dotychczas posiadanego przez skarżącego kategorii prawa jazdy: B - datą ważności tych uprawnień będzie ten dzień, co zgodnie z § 10 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia skutkowało ustaleniem daty ważności prawa jazdy w zakresie ww. kategorii także na 9 września 2034 r.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że taki sposób interpretacji powyższych przepisów, zgodnie z którym określenie "daty ważności uprawnienia" może być rozumiane jako upoważnienie do określenia daty ważności nie tylko nowo nabytych uprawnień, ale również uprawnień nabytych wcześniej bezterminowo, pozostaje w sprzeczności z § 29 ww. rozporządzenia. Przepis ten rozróżnia bowiem pojęcia: "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z jego ust. 1, w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, wg którego w przypadku osób o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a/, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten odnosi się do uregulowań zawartych w u.k.p., rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy - blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu powinny podlegać odrębnie - data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p. dokument prawa jazdy według nowego wzoru ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r., nr 2006/126/WE, w sprawie praw jazdy (Dz. U. UE. L z 2006 r. Nr 403, poz. 18 ze zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2563/21).

Sąd dostrzega też, że regulacja § 29 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami została z dniem 7 maja 2022 r. znowelizowana (rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 15 kwietnia 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, Dz.U. z 2022 r., poz. 874), poprzez dodanie po dotychczasowym ust. 1 i 2 kolejnego ust. 3, zgodnie z którym "przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy".

Wykładnia literalna tego przepisu mogłaby potwierdzać słuszność stanowiska zajętego w sprawie przez organ I i II instancji co do ograniczenia daty ważności wszystkich posiadanych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami datą 13 grudnia 2037 r., wskazaną w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim.

Ze stanowiskiem tym nie sposób się jednak zgodzić, mimo że z orzeczenia lekarskiego z 7 lutego 2024 r. stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych skarżącego do kierowania pojazdami wynika jeden termin następnego badania (tj. 9 września 2034 r.) w odniesieniu do kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. Zdaniem Sądu, w świetle opisanego wyżej rozróżnienia między "datą ważności uprawnienia" a "datą ważności prawa jazdy", skutki wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego mogą dotyczyć wyłącznie nowego uprawnienia, a nie dotychczas posiadanych. Podkreślenia wymaga, że orzeczenie to zostało wydane - w związku z wnioskiem skarżącego o wydanie prawa jazdy kategorii B+E - na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p., zgodnie z którym badaniu lekarskiemu podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień (w orzeczeniu tym wyraźnie przekreślono kolejne punkty odnoszące się do art. 75 ust. 1, tj. pkt 2-5 i 7-8, z których wynika obowiązek poddania się takiemu badaniu m.in. przez: osobę przedłużającą ważność prawa jazdy określonej kategorii; osobę ubiegającą się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia; przez kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu; osobę posiadającą prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia).

W tych okolicznościach należy przyjąć, że wskazany w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim termin kolejnego badania ma skutek wyłącznie co do uzyskania przez skarżącego nowych uprawnień kat. B+E, wykluczając możliwość jego rozszerzenia w zakresie terminów ważności uprawnień na już posiadane bezterminowo przez niego uprawnienia kategorii AM, A1, A2, A, B1, B i T. Paragraf 29 ust. 3 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. nie miał zatem w stanie faktycznym sprawy zastosowania (analogiczne stanowisko na tle wykładni tego przepisu zostało zaprezentowane m.in. w wyrokach WSA: w Gdańsku z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 701/23 i w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 333/23).

Stanowisko orzekających w sprawie organów doprowadziło do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu uzyskania dodatkowego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B+E, skutkowało nie tylko wydaniem decyzji zgodnie z wnioskiem, ale także "przy okazji" stało się podstawą do powtórnej weryfikacji nabytych bezterminowo przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B.

Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Organ administracji ograniczając zatem skarżącemu termin ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B i T dokonały nieuprawnionej weryfikacji decyzji ostatecznej, wydanej w następstwie uzyskania przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kat. B.

Nie mniej też istotne pozostaje, że stanowisko organu pierwszej instancji (por. odpowiedź na skargę) skutkowało ponadto nieakceptowalnym przyjęciem, że podstawę prawną do ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiły przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co narusza podstawową dyrektywę wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. W rezultacie nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawały ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2030/21; z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1421/21; z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2312/20 i z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 585/16).

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie wydaną przez organ decyzją doszło więc do terminowego ograniczenia w czasie ważności posiadanych przez skarżącego bezterminowo uprawnień do kierowania pojazdami w uzyskanych już uprzednio kategoriach prawa jazdy, chociaż czynność taka nie miała podstaw faktycznych i prawnych. Skoro bowiem – zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p. - starosta w drodze decyzji administracyjnej wydaje na wniosek osoby zainteresowanej prawo jazdy, oznacza to, że przyznaje nią tylko uprawnienia objęte wnioskiem (w niniejszej sprawie kategorii B+E) a decyzja ta nie może obejmować uprawnień już posiadanych (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1812/23).

Mając to na uwadze należało stwierdzić, że poprzez opisane działanie organu administracji doszło do naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 1 u.k.p. oraz § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu organ administracji nie mógł w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty modyfikować w opisanym zakresie treści wcześniej wydanych już decyzji dotyczących kategorii B, a okres ważności uprawnień mógł być ograniczany tylko w przypadku nowo uzyskanej kategorii B+E.

Jeżeli zatem powodem uzyskania w rozpoznawanej sprawie przez skarżącego prawa jazdy kategorii B+E było posiadanie przez niego już uprzednio prawa jazdy kategorii B i to bezterminowo, to termin ważności nowo nabytego uprawnienia prawa jazdy kategorii B+E powinien zostać określony datą 15 lat od wydania prawa jazdy w tej kategorii a nie datą określoną w orzeczeniu lekarskim.

Mając zatem powyższe na uwadze, w ocenie Sądu opisane działania organu administracji stanowiły rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadniało stwierdzenie przez Sąd nieważności zaskarżonej decyzji w części na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.