Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 316/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia zażalenia M. W. (dalej również: wnioskodawczyni; skarżąca) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 217 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: k.p.a. – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta P. (dalej również: prezydent Miasta; organ I instancji) z dnia 25 lipca 2023 r. znak [...] o odmowie wydania zaświadczeń o samodzielności lokali.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

W dniu 29 czerwca 2023 r. M. W. złożyła wniosek o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali nr [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym w P. przy ul. [...].

Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r. znak [...] odmówił wydania zaświadczeń o samodzielności lokali nr: [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej położonym w P. przy ul. [...].

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W., reprezentowana przez pełnomocnika (adwokata).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium przywołało treść art. 217 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 219 k.p.a. Odwołując się do stanowiska orzecznictwa, organ II instancji podkreślił, że zaświadczenie ma charakter materialno-technicznej czynności urzędowej i sprowadza się do potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. Podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu, zaś wynikające z tych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawnie posiadanych danych. W trybie dotyczącym wydania zaświadczenia nie jest dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r., poz. 1048) - dalej: u.w.l.: samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości (ust. 1); ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (ust. 1a); przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą (ust. 1b); odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. (ust. 1c).

Ponadto organ wyjaśnił, że samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba łub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (art. 2 ust. 2 u.w.l.).

W odniesie do przepisu art. 2 ust. 1a u.w.l. Kolegium wyjaśniło, że wprowadzenie tego przepisu do ustawy wiąże się m.in. z powstałymi w orzecznictwie wątpliwościami, czy organ administracji uprawniony do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu powinien dokonywać oceny, czy budynek został zrealizowany zgodnie z wymaganiami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351) oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy, gdyż w literaturze i orzecznictwie spotykane były rozbieżne stanowiska w tych sprawach. Pojęcie samodzielności lokalu mieszkalnego wiąże się bowiem wprost z kwestią ustanowienia odrębnej własności lokalu. Odrębną własność stanowić może jedynie samodzielny lokal mieszkalny. Zgodnie z wyraźną decyzją ustawodawcy (art. 2 ust. 1b u.w.l.), weryfikacja przesłanek z art. 2 ust. 1a u.w.l. nie będzie mieć miejsca w odniesieniu do lokali wydzielanych w budynkach istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą, co wiąże się z problemami powstającymi przy wydzielaniu lokali w starych budynkach, w odniesieniu do których brak jest dokumentacji technicznej obiektu budowlanego, co do której przed dniem 1 stycznia 1995 r. nie istniał obowiązek prawny jej przechowywania. Organ II instancji stwierdził, że jeżeli budynek został rozbudowany po roku 1995, do czego wymagane było pozwolenie na budowę, należy przyjąć, że obecnie dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokali koniecznym jest spełnienie przez właściciela (inwestora) przesłanek z art. 2 ust. 1a u.w.l.

Organ II instancji stwierdził, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w P. został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 12 sierpnia 1978 r. znak [...], a następnie budynek ten został rozbudowany i przebudowany na podstawie decyzji nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia 16 września 2005 r. (znak [...]), którą organ [architektoniczno-budowlany] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej - prawy segment.

Odwołując się do stanowiska orzecznictwa, Kolegium wyjaśniło, że wprawdzie w art. 2 ust. 1b u.w.l. mowa jest o budynkach istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą, a w ust. 1c mowa jest o budynkach, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r., to jednakże wykładnia celowościowa tych przepisów prowadzi do wniosku, że nie chodzi o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń. Organ podkreślił, że na podstawie art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. nr 80, poz. 718) zmieniającej tę ustawę z dniem 11 lipca 2003 r. do ustawy Prawo budowlane dodano art. 3 pkt 2a, który zawiera definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Przez taki budynek rozumieć należy budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Organ podniósł, że biorąc pod uwagę wyżej opisaną specyfikę postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, strona ubiegająca się w nim o możliwość skorzystania z wyjątku od zasady, którym jest odstępnie od spełnienia określonych w art. 2 ust. 1a u.w.l. wymogów, winna w sposób niebudzący wątpliwości wykazać przesłanki umożliwiające skorzystanie z art. 2 ust. 1b u.w.l. Jeżeli bowiem budynek istniał przed 1 stycznia 1995 r. lub powstał na podstawie pozwolenia na budowę przed tą datą - to wówczas nie stosuje się przepisu art. 2 ust. la u.w.l., jednakże dyspozycja przepisu art. 2 ust. 1a u.w.l. obejmuje swym zasięgiem również sytuacje, w których po 1995 r. nastąpiła np. przebudowa, dobudowa budynku istniejącego przed 1995 r. (lub powstałego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed 1 stycznia 1995 r.)

Stąd też Kolegium końcowo stwierdziło, że podziela stanowisko organu I instancji, że zaświadczenie o samodzielności lokali [...] nie może być wydane, ponieważ w sprawie zastosowanie mają wymogi zawarte w art. 2 ust. 1a u.w.l.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego M. W., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, zaskarżając to postanowienie w całości. Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 2 ust. 1a, 1b i 1c u.w.l. przez ich błędną wykładnię i stwierdzenie że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają wymogi wskazane w art. 2 ust. 1a u.w.l., podczas gdy zgodnie z literalnym brzmieniem art. 2 ust. 1b u.w.l. o samodzielności lokali przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą, a zgodnie z art. 2 ust. 1c tej ustawy ograniczenia co do ilości samodzielnych lokali nie mają zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r., a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 25 lipca 2023 r.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że stoi na stanowisku, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 2 ust. 1b i 1c u.w.l. Podkreśliła, że przedmiotowy budynek przy ul. [...] w P. został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 12 sierpnia 1978 r., istniał również przed 1 stycznia 1995 r. Stwierdziła, że mając powyższe na uwadze, na gruncie niniejszej sprawy zastosowania nie znajdzie art. 2 ust. 1a u.w.l. Podkreśliła, że art. 2 ust. 1b stanowi wprost, że przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez tą datą, wobec czego na gruncie niniejszej sprawy znajdą zastosowanie wyżej wskazane przesłanki. W ocenie skarżącej, nie istnieje konieczność przedłożenia dodatkowej dokumentacji, innej niż ta dołączona do wniosku z dnia 27 czerwca 2023 r. Ponadto strona podniosła, że w judykaturze wskazuje się, że stosownie do art. 2 ust. 1a i 1b u.w.l. ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. Jak z tego wynika, zważywszy zwłaszcza na to, że przedmiotowy budynek wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r., nie mają do niego zastosowania ograniczenia wynikające z art. 2 ust. 1 u.w.l. Ponownie podniosła, że przedmiotowy budynek istniał przed 1995 r., a zatem również przed 11 lipca 2003 r. (o której to dacie mowa w art. 2 ust. 1c u.w.l.). Zwróciła również uwagę na to, że w projekcie nowelizacji dnia 5 lipca 2018 r. brzmienie przepisu art. 2 ust. 1b było uzupełnione o wyrazy "chyba że w budynku po tej dacie przeprowadzono roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę", jednak uchwałą Senatu RP z dnia 29 czerwca 2018 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o własności lokali wprowadzono poprawkę skreślającą wskazane wyrazy. W jej ocenie, powyższe wskazuje na kierunek wykładni przedmiotowego przepisu.

Na koniec skarżąca stwierdziła, że wszystko to powoduje, że organy obydwu instancji dopuściły się błędnej wykładni tych przepisów.

Kolegium w odpowiedzi na skargę, odnosząc się do jej zarzutów, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wskazać należy na to, że Sąd z urzędu rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

W toku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia, na podstawie kryterium jego zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd wyjaśnia, że analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie [ewentualnie pominiętych przez organ] w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Materialnoprawną podstawę postanowienia w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia (art. 219 k.p.a.) o samodzielności lokalu, stanowiły przepisy art. 2 u.w.l. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.w.l. o spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 1a-2 u.w.l. stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Natomiast art. 2 u.w.l. stanowi, że: samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości (ust. 1); ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (ust. 1a); przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą (ust. 1b); odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne; graniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. (ust. 1c); samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (ust. 2).

Kwestionowane przez skarżącą rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach postępowania dotyczącego wydawania zaświadczeń. Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby, która się o nie ubiega, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (§ 2 pkt 1) albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). Zgodnie z art. 218 k.p.a., w wypadkach określonych w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Trzeba zarazem podkreślić, że niezależnie od ogólnych zasad dotyczących wydawania zaświadczeń uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, należy również brać pod uwagę stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To z właściwych przepisów materialnoprawnych wynikać będzie, jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3157/18 i 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2527/17, dostępne jw.).

W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy podkreślić, że w aktualnym stanie prawnym zaświadczenie o samodzielności lokalu automatycznie potwierdza spełnienie przesłanek z art. 2 ust. 1a i art. 2 ust. 2 u.w.l. Taki bowiem wniosek wynika z art. 2 ust. 3 u.w.l. w myśl którego starosta jako organ wydający zaświadczenie ma badać nie tylko to, czy lokal spełnia przesłankę samodzielności określoną w art. 2 ust. 2, ale również to, czy ustanowienie nieruchomości lokalowej jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Przy czym obowiązek ten dotyczy zarówno lokali mieszkalnych, jak i lokali o innym przeznaczeniu.

Jedynie lokale, które spełniają łącznie przesłanki określone w przepisach art. 2 ust. 1a i ust. 2 ustawy o własności lokali mogą zostać uznane za samodzielne. Tym samym dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu koniecznie jest zweryfikowanie nie tylko, czy dany lokal spełnia warunki samodzielnego lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, ale także w sensie prawnym. Starosta jest uprawniony do ustalenia, czy objęty wnioskiem lokal powstał w zgodzie ze wszystkimi aktami, określonymi w art. 2 ust. 1a u.w.l. (patrz: wyroki NSA z dnia 4 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 938/21 i 26 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 793/22, dostępne jw. - oraz powołane tam orzecznictwo).

Jak już to zostało wcześniej wskazane, wymogów wskazanych w art. 2 ust. 1a u.w.l. nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą (art. 2 ust. 1b). Zarazem w art. 2 ust. 1c u.w.l. ustanowiono regułę ogólną, że odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne, jednak ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r.

Sąd podziela ten kierunek wykładni przepisów art. 2 ust. 1b u.w.l., zgodnie z którym, gdy w budynku mieszkalnym po 1 stycznia 1995 r. dokonano rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń, przy wydawaniu zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu muszą zostać uwzględnione dokumenty wymagane art. 2 ust. 1a u.w.l. (por. wyroki WSA w Lublinie z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 419/21 i 26 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 272/22, dostępne jw. - i powołane tam orzecznictwo).

W tym miejscu Sąd również wyjaśnia, że treść art. 2 ust. 1b u.w.l. wprowadzonego na mocy nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1506), może budzić pewne wątpliwości interpretacyjne. Niemniej jednak Sąd podziela stanowisko wyrażone w literaturze oraz w orzecznictwie, zgodnie z którym, skoro w art. 2 ust. 1b u.w.l. sformułowany został wyjątek od zasady określonej w ust. 1a, to należy stosować jego ścisłą, zawężającą wykładnię. Dodatkowo, powinna to być wykładnia celowościowa uwzględniająca zamiar, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając to uregulowanie, polegający na umożliwieniu prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od wielu lat, lecz niespełniających aktualnych norm, a nie obejście tych norm tylko dlatego, że budynek, w którym wykonano roboty budowlane, powstał przed 1 stycznia 1995 r. Oznacza to, że lokal powinien być wyodrębniony przed tą datą, zaś art. 2 ust. 1b może być podstawą wydania przez organ zaświadczenia, jeżeli możliwe okazuje się wykazanie za pomocą dostępnej dokumentacji historycznej wszelkich ewentualnych zmian w podziale lokali budynku w taki sposób, aby stan z daty składania wniosku o wydanie zaświadczenia pokrywał się z dokumentacją sporządzoną przed 1 stycznia 1995 r., bez wymagania tym samym spełnienia warunków określonych w ust. 1a (patrz: wyrok WSA w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 601/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1369/23 oraz H. Izdebski [w:] Własność lokali, Komentarz, publ. System informacji Prawnej LEX - stanowiska przywołane w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 510/23, dostępnym jw.).

Biorąc przy tym pod uwagę specyfikę dość mocno sformalizowanego, a zarazem uproszczonego postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, możliwość skorzystania z wyjątku od zasady, polegającego na odstąpieniu od spełnienia wymagań określonych w art. 2 ust. 1a u.w.l., uzależniona jest od ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości przesłanki wskazanej w art. 2 ust. 1b u.w.l., czyli od jednoznacznego potwierdzenia nie tylko, że budynek istniał przed 1 stycznia 1995 r. (lub powstał na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed 1 stycznia 1995 r.), lecz także tego, że lokal (lokale) objęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia istniał (istniały) w nim przed 1 stycznia 1995 r. i to w takim samym kształcie, jak obecnie (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 107/21 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 510/23, dostępne jw.).

To samo należy odnieść do warunku, o którym mowa w art. 2 ust. 1c u.w.l., z tym że istotna w tym wypadku jest data 11 lipca 2003 r. Zasadą jest, że w odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r., ale ponownie - tylko takich, które nie uległy po tej dacie rozbudowie lub przebudowie wpływającej na liczbę lub techniczne warunki samodzielnych lokali w takim budynku.

W przypadku wydawania zaświadczenia o samodzielności lokalu, starosta będzie związany adnotacją zamieszczoną w projekcie budowlanym, że przedmiotowy budynek jest dwulokalowy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 380/13, dostępny jw.). W przypadku budynku (domu) jednorodzinnego wymagane jest, aby był to budynek, w którym mogą zostać wydzielone zarówno dwa samodzielne lokale mieszkalne, jak i jeden lokal mieszalny, który ma funkcjonować obok innego lokalu, tj. użytkowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 312/23, dostępny jw.). Wynika to z art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725).

W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że budynek objęty wnioskiem (budynek mieszkalny przy ul. [...] w P.) został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 12 sierpnia 1978 r. znak [...], a następnie budynek ten został rozbudowany i przebudowany na podstawie decyzji nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia 16 września 2005 r. (znak [...]), którą organ ten zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej - prawy segment. Przy tym, tak pozwolenie z 1978 r., jak i pozwolenie z 2005 r. dotyczyły realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Dla takiego też obiektu inwestor uzyskał decyzję nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia 13 kwietnia 2005 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku jednorodzinnego - prawego segmentu budynku bliźniaczego (dobudowa prawego skrzydła mieszkalnego, zabudowa istniejącej loggii na II piętrze i istniejącego podcienia bliźniaka). Niewątpliwe zatem finalna liczba, układ i kształt samodzielnych lokali mieszkalnych, jakie chciałby wyodrębnić w tym budynku inwestor, powstały w wyniku rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego, co w sposób oczywisty miało miejsce po 1 stycznia 1995 r. i 11 lipca 2005 r.

Warto w tym miejscu zauważyć, że Prezydent Miasta w piśmie z dnia 4 lipca 2023 r. wezwał stronę o nadesłanie odpowiednich pozwoleń dotyczących przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku na budynek mieszkalny wielorodzinny, w którym projektowane jest wydzielenie 4 samodzielnych lokali. Strona zaś w odpowiedzi z dnia 17 lipca 2023 r. podtrzymała stanowisko wyrażone we wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 2 ust. 1 b i 1c u.w.l.

W konsekwencji, w rozpoznanej sprawie jest poza sporem, że skarżąca nie zachowała określonych w art. 2 ust. 1a i 1c u.w.l. wymogów warunkujących ustanowienie odrębnej własności lokali wchodzących w skład objętego jej wnioskiem budynku jednorodzinnego, gdyż nie zachodziły wskazane w art. 2 ust. 1a i 1c zd. drugie u.w.l. przesłanki zwalniające spod tych wymogów. Uniemożliwiało to wydanie zaświadczenia o żądanej treści.

W takiej sytuacji organ I instancji miał podstawy do odmowy wydania zaświadczeń o samodzielności lokali nr [...] w przedmiotowym budynku jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej, położonym w P. przy ul. [...]. W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają wymogi zawarte w art. 2 ust. 1a i 1c zd. pierwsze u.w.l.

W ocenie Sądu, organy nie naruszyły przepisów art. 2 ust. 1a, 2b i 1c u.w.l. ani przepisów postępowania dotyczących wydawania zaświadczeń. Zarzuty i argumenty skargi nie mogły w tych warunkach skutkować jej uwzględnieniem.

Z tych wszystkich powodów, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd postanowił oddalić skargę.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.