Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 323/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 14r, art. 165a
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 42b
journal: Dz.U. 2021 poz 1285
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Anna Kuczyńska – Szczytkowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi S. T. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 lutego 2023 r. nr 0115-KDIT1.4011.609.2022.4.MST w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 grudnia 2022 r. nr 0115-KDIT1.4011.609.2022.1.MN; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. T. (dalej jako: Skarżący, Strona, Wnioskodawca) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: Organ, Organ interpretacyjny, Organ podatkowy) z dnia 13 lutego 2023 r., nr 0115-KDIT1.4011.609.2022.4.MST, którym organ ten utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 2 grudnia 2022 r., nr 0115-KDIT1.4011.609.2022.1.MN o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej.

Do organu interpretacyjnego wpłynął wspólny wniosek Skarżącego oraz E. T. (dalej jako: Zainteresowany 1) i G. S. (dalej jako: Zainteresowany 2) o wydanie interpretacji indywidualnej. We wniosku wskazano, że Wnioskodawca, Zainteresowany 1 i Zainteresowany 2, są osobami fizycznymi podlegającymi w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca wraz z żoną, Zainteresowany 1 (córka Wnioskodawcy i żony Wnioskodawcy) oraz Zainteresowany 2 (zięć Wnioskodawcy i żony Wnioskodawcy) mają zamiar zawrzeć w formie aktu notarialnego umowę dożywotniej renty w rozumieniu art. 903 Kodeksu cywilnego (k.c.). Zgodnie z planowaną umową renty, Zainteresowany 1 ustanowi rentę odpłatną na rzecz ojca (Wnioskodawcy) oraz rentę nieodpłatną na rzecz matki – żony Wnioskodawcy. Z kolei Zainteresowany 2 ustanowi rentę odpłatną na rzecz Wnioskodawcy (teścia) oraz rentę nieodpłatną na rzecz teściowej. Odpłatność za rentę na rzecz Wnioskodawcy mają stanowić udziały w spółce z o.o. Wnioskodawca posiada 299 udziałów spółce z o.o. które zostały nabyte poza małżeńską wspólnotą majątkową i stanowią jego majątek odrębny. Wnioskodawca zamierza przenieść część posiadanych przez niego udziałów w spółce z o.o. (prawdopodobnie po 118 udziałów) na rzecz Zainteresowanego 1 (córka Wnioskodawcy) i Zainteresowanego 2 (zięć Wnioskodawcy) w zamian za ustanowienie odpłatnej dożywotniej renty w rozumieniu art. 903 k.c. na rzecz Wnioskodawcy. Renta odpłatna (na rzecz Wnioskodawcy) i nieodpłatna (na rzecz żony Wnioskodawcy) będą ustalone i wypłacane przez Zainteresowanego 1 i Zainteresowanego 2 w złotych polskich i płatne miesięcznie przelewami na rachunki bankowe Wnioskodawcy w kwocie X oraz żony Wnioskodawcy w kwocie Y.

Obie renty (odpłatna i nieodpłatna) mają być ponadto waloryzowane raz do roku w styczniu każdego roku o wskaźnik średniorocznej inflacji z roku poprzedniego opublikowany przez Główny Urząd Statystyczny, a co do obowiązku jej wypłaty Zainteresowany 1 i Zainteresowany 2 poddadzą się egzekucji na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). W przypadku śmierci któregokolwiek z Uprawnionych, przysługująca Uprawnionym wspólnie renta wypłacana będzie na rzecz pozostałego przy życiu Uprawnionego w pełnej kwocie.

Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem niniejszego wniosku jest renta odpłatna ustanowiona na rzecz Wnioskodawcy, natomiast renta nieodpłatna na rzecz żony Wnioskodawcy będzie przedmiotem odrębnego wniosku o wydanie interpretacji podatkowej.

W tak opisanym stanie faktycznym Wnioskodawca zadał następujące pytania:

1. Czy z tytułu przeniesienia przez Wnioskodawcę udziałów w spółce z o.o. na rzecz córki (Zainteresowanego 1) i zięcia (Zainteresowanego 2), prawdopodobnie po 118 udziałów dla każdego z nich, w zamian za odpłatne ustanowienie dożywotniej renty na rzecz wnioskodawcy, na Wnioskodawcy ciąży obowiązek deklarowania i zapłaty PIT z tytułu zbycia udziałów?

2. Czy Wnioskodawca będzie zobowiązany do deklarowania i zapłaty podatku PIT od otrzymywanej comiesięcznie odpłatnej renty?

3. Czy w przypadku odpłatnego zbycia w przyszłości przez Zainteresowanego 1 i Zainteresowanego 2 całości lub części otrzymanych w zamian za rentę udziałów spółki z o.o., wydatki poniesione przez Zainteresowanego 1 i Zainteresowanego 2 na wypłatę renty na rzecz Wnioskodawcy, w wysokości poniesionej do dnia zbycia tych udziałów, będą dla każdego z nich (Zainteresowanego 1 i Zainteresowanego 2) kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów?

Do każdego z ww. pytań Wnioskodawca przedstawił własne stanowisko w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego.

Odmawiając postanowieniem z dnia 2 grudnia 2022 r. wszczęcia postępowania, Organ podatkowy wskazał, że wniosek – jako całość – nie jest wnioskiem Zainteresowanych mających uczestniczyć w tych samych zdarzeniach przyszłych. Nie spełnia więc wymogów wniosku wspólnego, które są określone w art. 14r § 1 ordynacji podatkowej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne uznanie, że wniosek dotyczy zdarzeń przyszłych, w których nie będą uczestniczyli wszyscy Zainteresowani, a tym samym, że złożony wniosek wspólny nie spełnia wymogów wniosku wspólnego określonych w art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej; 2) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h i art. 14r § 5 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania, pomimo niewystąpienia w sprawie przesłanek wskazanych w tym przepisie uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania, w tym bezpodstawne uznanie, że wniosek wspólny został złożony przez osoby niebędące zainteresowanymi.

Powołanym na wstępie postanowieniem z 13 lutego 2023 r. Organ podatkowy utrzymał w mocy własne postanowienie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołał przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej jako: O.p.). Podkreślił, że pod pojęciem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego użytego w art. 14r § 1 O.p. rozumieć należy zespół okoliczności faktycznych (zaistniałych lub planowanych) mogących wywołać określone skutki w sferze prawa podatkowego, identycznych (tych samych) dla wszystkich podmiotów występujących z wnioskiem wspólnym o wydanie interpretacji, mających znaczenie dla wydania prawidłowej interpretacji. Wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej można złożyć, jeżeli: stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe jest wspólne dla kilku podmiotów (wszystkie podmioty uczestniczą w tym samym stanie faktycznym albo wszystkie podmioty będą uczestniczyły w tym samym zdarzeniu przyszłym) oraz każdy z tych podmiotów ma status "zainteresowanego" w odniesieniu do zagadnienia (problemu podatkowego), którego dotyczy wniosek wspólny, tj. skutki podatkowe z tego zdarzenia powstają dla każdego z zainteresowanych.

Organ podatkowy podkreślił, że złożony wniosek dotyczy trzech zdarzeń przyszłych:

1) skutków podatkowych przeniesienia przez Wnioskodawcę udziałów w spółce z o.o. na rzecz córki i zięcia, w którym będą uczestniczyli jako strony umowy S. T., E. T. i G. S., jednakże skutki podatkowe dotyczą wyłącznie S. T. (E. T. i G. S. nie są zainteresowani uzyskaniem interpretacji w tym zakresie);

2) skutków podatkowych otrzymywania comiesięcznie odpłatnej renty, w którym będą uczestniczyli S. T. jako otrzymujący rentę dożywotnią oraz E. T. i G. S., którzy będą wypłacali rentę dożywotnią, jednakże skutki podatkowe dotyczą wyłącznie S. T. (E. T. i G. S. nie są zainteresowani uzyskaniem interpretacji w tym zakresie);

3) w zakresie kosztów uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży udziałów przez E. T. oraz G. S. otrzymanych w zamian za świadczenie dożywotniej renty, w którym będą uczestniczyli wyłącznie E. T. oraz G. S., w którym to zdarzeniu wystąpią skutki podatkowe wyłącznie po stronie E. T. oraz G. S. (S. T. nie jest zainteresowany uzyskaniem interpretacji w tym zakresie).

Wobec powyższego Organ podatkowy uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 14r § 1 O.p.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu twierdzenia, zgodnie z którym wniosek wspólny został złożony w sposób zgodny z poprzednim postanowieniem Organu interpretacyjnego z 5 września 2022 r. (nr 0114-KDIP2-2.4011.543.2022.2.SP, 0111- KDIB2-2.4015.91.2022.3.MZ), Organ wskazał, że poprzednie postanowienie zawierało wyłącznie wskazanie dlaczego tamten konkretny wniosek wspólny złożony przez te podmioty nie może wszcząć postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. Jednocześnie nie dokonano analizy w jakich czynnościach uczestniczą wszyscy zainteresowani, ani czy uczestnicząc w tych czynnościach wystąpią po ich stronie skutki podatkowe. Tym samym uzasadnienie tamtego postanowienia zawierało jedynie wskazówki jak należy rozumieć (badać) wspólne zdarzenie przyszłe, nie zaś jak należy skonstruować kolejny wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej. W obecnie analizowanej sprawie zaistniały – zdaniem Organu – przesłanki odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. W konsekwencji nie było podstaw do uchylenia skarżonego postanowienia.

W skardze do Sądu na ww. postanowienie Skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego, zarzucił naruszenie:

1. art. 165a § 1 w zw. z art. art. 14r § 1 O.p. przez bezpodstawne uznanie, że wniosek dotyczy zdarzeń przyszłych, w których nie będą uczestniczyli wszyscy zainteresowani, a tym samym, że złożony wniosek wspólny nie spełnia wymogów wniosku wspólnego określonych w art. 14r § 1 O.p.;

2. art. 165a § 1 w zw. z art. 14h i art. 14r § 5 O.p. poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania, pomimo niewystąpienia w sprawie przesłanek wskazanych w tym przepisie (tj. art. 165a § 1 O.p.) uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania, w tym bezpodstawne uznanie, że wniosek wspólny został złożony przez osoby nieuczestniczące w tym samym zdarzeniu przyszłym;

3. art. 121 § 1 w zw. z art. 14b § 1 w zw. 14h O.p. poprzez podtrzymanie odmowy wydania interpretacji, podczas gdy wniosek wspólny został złożony w sposób zgodny z poprzednim odmownym postanowieniem Organu interpretacyjnego (postanowienie Dyrektora KIS z dnia 5 września 2022 r. znak: 0114-KDIP2-2.4011.543.2022.2.SP, 0111-KDIB2-2.4015.91.2022.3.MZ), a przez to działanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, podczas gdy w podobnych sprawach Organ interpretacyjny wydaje interpretacje na wniosek wspólny.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o: 1. uchylenie w całości: a) zaskarżonego postanowienia; b) postanowienia z dnia 2 grudnia 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego (dalszego) rozpoznania przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej; 2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że na podstawie wniosku wspólnego z dnia 5 lipca 2022 r. cztery osoby: Wnioskodawca, Zainteresowany 1, Zainteresowany 2 i Zainteresowany 3, wystąpiły o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn w związku z planowanym zawarciem umowy renty odpłatnej i nieodpłatnej. We wniosku wskazano, że Wnioskodawca, Zainteresowany 1 (żona Wnioskodawcy), Zainteresowany 2 (córka Wnioskodawcy i Zainteresowanego 1) oraz Zainteresowany 3 (zięć Wnioskodawcy i Zainteresowanego 1) mają zamiar zawrzeć w formie aktu notarialnego umowę dożywotniej renty w rozumieniu art. 903 Kodeksu cywilnego ("k.c."). Zgodnie z planowaną umową renty, Zainteresowany 2 ustanowi rentę odpłatną na rzecz Wnioskodawcy (ojca) oraz rentę nieodpłatną na rzecz Zainteresowanego 1 (matki). Z kolei Zainteresowany 3 ustanowi rentę odpłatną na rzecz Wnioskodawcy (teścia) oraz rentę nieodpłatną na rzecz Zainteresowanego 1 (teściowej). Dyrektor KIS postanowieniem z dnia 5 września 2022 r. znak: 0114-KDIP2-2.4011.543.2022.2.SP, 0111-KDIB2-2.4015.91.2022.3.MZ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uznając, że w złożonym wniosku występują dwa oddzielne stany przyszłe, tj. stan dotyczący ustanowienia odpłatnej renty i ustanowienia renty nieodpłatnej. Zgodnie z tym stanowiskiem Skarżący złożył ponownie wniosek wspólny dotyczący renty odpłatnej. Zmiana obecnie stanowiska i ponowne kwestionowanie prawidłowości ponownego wniosku wspólnego złożonego zgodnie z treścią ww. postanowienia z 5 września 2022 r. stanowi – w ocenie Skarżącego - jawne naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 14b § 1 w zw. 14h Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, pomimo spełnienia ustawowych wymogów do jej wydania oraz działanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

Skarżący podkreślił, że umowa renty ma zostać zawarta pomiędzy Wnioskodawcą oraz Zainteresowanym 1 (córka) i Zainteresowanym 2 (zięć). Zatem wszystkie 3 osoby będą uczestniczyć w jednym zdarzeniu przyszłym, co spełnia przesłanki wskazane w ww. art. 14r § 1 O.p. Przepis ten nie zawiera żadnych innych zastrzeżeń związanych ze wspólnym wnioskiem. W związku z tym, skoro wszystkie 3 osoby uczestniczyć mają w przyszłym zdarzeniu (zawarcie umowy renty za udziały w spółce), to każda z nich ma prawo zapytać o swoje obowiązki podatkowe związane z tymże zdarzeniem w jednym wspólnym wniosku. Wbrew twierdzeniom Organu interpretacyjnego, Zainteresowani mają interes prawny w zakresie dowiedzenia się, czy przyszła umowa ustanowienia renty za udziały będzie traktowana z punktu widzenia przepisów o PIT jako umowa odpłatna, zarówno dla Wnioskodawcy, jak i pozostałych Zainteresowanych. Uznanie bowiem, że w zakresie obowiązków Wnioskodawcy (pytanie 1 i 2 Wniosku) jako podatnika PIT, jest to umowa odpłatna, a otrzymywana miesięcznie renta stanowić będzie zapłatę za przeniesione udziały w spółce, ma bowiem wpływ na stanowisko w sprawie pytania (nr 3 Wniosku), tj., comiesięczna wypłata renty będzie stanowić koszty dla Zainteresowanego 1 i Zainteresowanego 2 z tytułu zbycia tych udziałów, bowiem będzie stanowić zapłatę za nabycie tych udziałów. Wniosek wspólny ma zapobiegać sytuacji, w której Organ interpretacyjny przyjąłby inne zasady traktowania renty dla Wnioskodawcy jako osoby, która ma otrzymywać comiesięczną rentę, a inne dla Zainteresowanych 1 i 2, które będą comiesięcznie wypłacać tę rentę. Stanowisko Organu w zakresie kosztów (stanowiących odpłatność za rentę), o które pytają Zainteresowany 1 i Zainteresowany 2, powinno być zatem zbieżne ze stanowiskiem odnośnie braku podatku PIT u Wnioskodawcy z uwagi na to, że dla Wnioskodawcy renta będzie miała charakter odpłatny i stanowić będzie zapłatę za przeniesienie własności udziałów w spółce z o.o.

Skarżący dodał, że w analogicznych sprawach Organ Interpretacyjny wydaje interpretacje na wniosek wspólny, a nie odmawia wszczęcia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy złożony przez Skarżącego wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej (w rozumieniu art. 14r § 1 O.p.) mógł wszcząć postępowanie w przedmiocie udzielenia takiej interpretacji przez organ.

Zgodnie z art. 14b § 1 O.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). W myśl natomiast art. 14r § 1 O.p. z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym albo mających uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym (wniosek wspólny). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 w zw. z art. 14r § 5 O.p.).

Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, na mocy której art. 14r O.p. został wprowadzony do porządku prawnego (ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2015 r. poz. 1649) wynika, że ratio legis tego rozwiązania stanowiło wyeliminowanie zbędnych i generujących dużą liczbę wniosków przypadków, gdy każdy z podmiotów chcący uzyskać stanowisko organu podatkowego co do skutków podatkowych wynikających dla niego z danego zdarzenia, musiał złożyć odrębny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, przedstawiając w nim w istocie to samo zdarzenie. Wobec często występującej różnej właściwości organów wydających interpretacje, związanej z miejscem zamieszkania lub siedzibą podatnika, to samo zagadnienie było przedmiotem równoległej analizy w różnych organach (zob. druk nr 3462, Sejm VII kadencji, www.sejm.gov.pl). Istotą wniosku wspólnego składanego przez grupę zainteresowanych jest ich zaangażowanie w tym samym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) i w konsekwencji dążenie do uzyskania ochrony prawnej przed negatywnymi skutkami podatkowymi mogącymi powstać dla każdego z zainteresowanych (K. Teszner, komentarz do art. 14r O.p., (w:) L. Etel (red.), R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX 2023).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że złożony przez Skarżącego wniosek wspólny był podstawą do wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidulanej. W sprawie ma bowiem zostać zawarta pomiędzy Wnioskodawcą oraz Zainteresowanym 1 (córka) i Zainteresowanym 2 (zięć) odpłatna umowa renty – w zamian za rentę Wnioskodawca ma przenieść na Zainteresowanych posiadane udziały w spółce z o.o. W spornym wniosku opisane zostały okoliczności faktyczne dotyczące wzajemnych relacji Wnioskodawcy oraz dwóch Zainteresowanych, na tle których pojawiły się wątpliwości co do prawidłowego sposobu opodatkowania dokonywanych w ich ramach zdarzeń. Spełniony został zatem podstawowy warunek określony w art. 14r § 1 O.p., tj. wniosek został złożony przez zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym. Celem zaś złożonego wniosku było uzyskanie przez zainteresowanych jednego spójnego stanowiska organu m.in. w zakresie ustalenia czy przyszła umowa ustanowienia renty za udziały będzie traktowana z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2647 ze zm.) jako umowa odpłatna, co ma znaczenie zarówno dla Wnioskodawcy, jak i pozostałych Zainteresowanych. Jak słusznie podkreślił pełnomocnik Skarżącego w skardze, uznanie, że w zakresie obowiązków Wnioskodawcy (pytanie 1 i 2 Wniosku) jako podatnika PIT, jest to umowa odpłatna, a otrzymywana miesięcznie renta stanowić będzie zapłatę za przeniesione udziały w spółce, ma wpływ na stanowisko w sprawie pytania nr 3 Wniosku, tj., czy comiesięczna wypłata renty będzie stanowić koszty dla Zainteresowanego 1 i Zainteresowanego 2 z tytułu zbycia tych udziałów, bowiem będzie stanowić zapłatę za nabycie tych udziałów. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że stawiając wymóg, jakoby warunkiem wydania interpretacji indywidualnej na wniosek wspólny było zaistnienie wspólnych dla występujących z tym wnioskiem podmiotów skutków podatkowych, Organ dokonuje nieuprawnionej rozszerzającej wykładni art. 14b § 1 i art. 14r § 1 O.p. (por. wyrok NSA z 11 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 722/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako: CBOSA). W sprawie już sam fakt uczestnictwa w jednym zdarzeniu przyszłym stanowił podstawę do rozpoznania złożonego wniosku wspólnego.

Błędne jest zatem stanowisko Organu, że przedmiotowy wniosek został złożony przez podmioty nieuprawnione do wystąpienia z wnioskiem wspólnym na podstawie art. 14r O.p. Nie można zatem zaakceptować stanowiska Organu, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przeszkody uniemożliwiające wszczęcie i prowadzenie postępowania interpretacyjnego z wniosku wspólnego. Tym samym nieuprawnione było zastosowanie przez Organ art. 165a w zw. z art. 14h i art. 14r § 5 O.p.

Zdaniem Sądu Organ interpretacyjny naruszył także art. 120 i art. 121 § 1 O.p. pozostawiając Wnioskodawcę i Zainteresowanych w dalszej niepewności co do skutków podatkowych planowanej umowy renty. Zauważyć należy, że podatnicy decydują się na wnoszenie wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych, ponieważ przepisy ustaw podatkowych są niejednokrotnie nieprecyzyjne i niejasne. Odmowa wydania interpretacji indywidualnej pozostawia podatników w stanie niepewności, co nie powinno mieć miejsca wobec obowiązku działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Wobec powyższego Sąd uchylił postanowienia Organu podatkowego wydane w obu instancjach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687). Zasądzona na rzecz Skarżącego kwota 597 zł obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez doradcę podatkowego w wysokości 480 zł, zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a także zwrot poniesionej przez skarżącego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wynoszącej 17 zł.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.