Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 617/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 stycznia 2023 r. nr 21/OPON/2023 w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r., nr 21/OPON/2023, uchylił w całości postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy, nr 598/ŚRD/2022, z dnia 7 listopada 2022 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta m.st. Warszawy, nr 35/ŚRD/2018, z dnia 31 stycznia 2018 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku M. oraz T. wraz z zagospodarowaniem tereny i infrastrukturą techniczną, położonego na terenie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...],[...] (część), [...](część) z obrębu [...] w W. - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia 31 stycznia 2018 r., nr 35/ŚRD/2018, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku M. oraz T. wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną położonego na terenie nieruchomości stanowiącej działki nr [...], [...] (część), [...](część) z obrębu [...] w W.

Pismem z dnia 9 marca 2018 r., W. w W. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 stycznia 2018 r., nr 35/ŚRD/2018.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2018 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił wznowienia postępowania, a Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia 28 września 2018 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na ww. postanowienie Wojewody Mazowieckiego (z dnia 28 września 2018 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło M. w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18, oddalił skargę.

Na skutek ponownego rozpoznania Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem z dnia 2 września 2021 r., ponownie odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, a Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia 8 października 2021 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie (z 8 października 2021 r.) Wojewody Mazowieckiego wniosło M. w W., która wyrokiem z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2490/21, została oddalona. Od tego wyroku wywiedziona została skarga kasacyjna przez M. w Warszawie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r., nr 598/ŚRD/2022, po raz kolejny odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.

Wojewoda Mazowiecki uwzględniając odwołanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że powołanie się we wniosku o wznowienie postępowania na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wymaga od organu wznowieniowego wszczęcia postępowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jego całokształcie. Jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, ponieważ opiera się na istocie przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W sytuacji złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę przez podmiot powołujący się na własny interes prawny, organ jest obowiązany wszcząć postępowanie, a następnie w jego toku ustalić, czy ma on interes prawny do występowania w niniejszej sprawie. Ustalenia w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy nie mogą być dokonywane poza formami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w tym zakresie organ administracyjny powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Braki postępowania w tym zakresie czynią usprawiedliwionym zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ w tego rodzaju sprawach jest to istotna wada postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt: II OSK 2230/16).

W ocenie Wojewody, organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego z naruszeniem przepisu art. 149 § 2 i § 3 K.p.a. Jak wynika bowiem z akt przedmiotowej sprawy, termin określony art. 148 K.p.a. został dochowany przez wnioskującego o wznowienie postępowania. Kwestię zaś posiadania przez, niego interesu prawnego, a co za tym idzie stwierdzenie, czy zachodzi przesłanka zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i stanowiąca podstawę wniosku, organ administracji winien zbadać dopiero w toku wznowionego postępowania administracyjnego, tj. po wydaniu postanowienia w tym przedmiocie.

Wojewoda wskazał, że powyższe uzasadnienie jest w istocie powtórzeniem argumentacji zawartej w wydanych uprzednio w niniejszej sprawie decyzjach organów i prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18.

Wojewoda Mazowiecki uznał, że postępowanie pierwszej instancji toczyło się z naruszeniem procedury postępowania administracyjnego, w szczególności art. 149 K.p.a., a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zw. dalej "P.p.s.a.", poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia o przyczyny merytoryczne, które w niniejszej sprawie nie mogły stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, z nieuwzględnieniem oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym orzeczeniu sądu.

Stosownie do art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 K.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Powyższe oznacza, iż w przypadku zażaleń odpowiednie zastosowanie ma art. 138 K.p.a. regulujący rodzaje decyzji odwoławczych. Wobec powyższego, z uwagi na konieczność ponownego zbadania sprawy przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy, uznał za uzasadnione przychylenie się do wniosku zawartego w zażaleniu i skorzystanie z uprawnień kasacyjnych wynikających z art. 138 § 2 K.p.a. Usuwanie istotnych naruszeń proceduralnych organu pierwszej instancji, na gruncie postępowania odwoławczego, nie jest dopuszczalne, gdyż prowadziłoby do naruszenia fundamentalnej dla postępowania administracyjnego zasady dwuinstancyjności.

Wojewoda stwierdził, że Prezydent m. st. Warszawy winien przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 31 stycznia 2018 r wziąć pod uwagę ustalenia dotyczące dochowania przez wnioskodawcę terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie. Natomiast kwestie merytorycznej oceny wskazanych w tym wniosku przesłanek uchylenia ostatecznej decyzji winno nastąpić na etapie postępowania wznowionego postanowieniem, zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a.

Skargę od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 stycznia 2023 r. wniosło M. w W., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 149 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ I instancji powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i zbadać legitymację wnioskodawcy W. w W. dopiero w toku wznowionego postępowania, w sytuacji gdy brak przymiotu strony był w niniejszej sprawie oczywisty, co uprawniało organ I instancji do odmowy wznowienia postępowania. Organowi I, jak i II instancji znany jest bowiem z urzędu wynikający z dokumentów urzędowych oraz orzeczeń sądów administracyjnych w sprawach, w których organ I instancji był stroną, fakt utraty prawa własności działki [...] przez W. w W. na skutek wywłaszczenia i nabycia tego prawa przez Miasto Stołeczne Warszawa, którego Prezydent jest organem;

- art. 77 § 1 i 4, art. 7 i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak wyjaśnienia przez Wojewodę Mazowieckiego w sposób wyczerpujący i wszechstronny stanu faktycznego sprawy, z uwagi na pominięcie powołania się przez Prezydenta w zaskarżonym postanowieniu na znane mu z urzędu, a zatem niewymagające dowodu, fakty dotyczące utraty prawa własności działki [...] przez W. w W. na skutek wywłaszczenia i nabycia tego prawa przez Miasto Stołeczne Warszawa, którego Prezydent jest organem. Wojewoda uchylił się od jakiejkolwiek oceny znaczenia faktów znanych Prezydentowi z urzędu na wydane przez niego postanowienie, w sytuacji gdy znajomość tych faktów przez Prezydenta powodowała, że brak legitymacji W. w W. był dla niego oczywisty, co uprawniało go do odstąpienia od dalszego badania legitymacji i odmowy wznowienia postępowania;

- art. 153 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ I instancji pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18, które obligują organ do wznowienia postępowania, w sytuacji gdy ocena prawna w powyższym wyroku została wyrażona i zastosowana w odniesieniu do innych okoliczności faktycznych (oceniane w tym wyroku postanowienie zawierało wskazanie odmiennej przyczyny odmowy wznowienia postępowania), co winno prowadzić do wniosku o braku związania organów obu instancji w przedmiotowej sprawie oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18;

- art. 149 § 1-3 w zw. z art. 146 § 2 w zw. z art. 12 § 1 i 2 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie przez uznanie za niedopuszczalną odmowę wznowienia postępowania i nakazanie organowi I instancji wznowienia postępowania, które nie może doprowadzić do skutku pożądanego przez wnioskodawcę (uchylenia pozwolenia na budowę), co dodatkowo narusza zasadę szybkości i prostoty postępowania;

- art. 8 § 1-2 K.p.a. przez odstąpienie przez Wojewodę Mazowieckiego bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw i wprowadzenie labilności orzeczniczej, gdyż Wojewoda rozstrzygnął przedmiotową sprawę w sposób zgoła odmienny niż tożsamą sprawę zakończoną postanowieniem z dnia 8 lipca 2021 r. nr 293/OPON/2021 (wyrok z 19 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1695/21);

- art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie przez uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi, w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu, a zatem winien znaleźć zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a.

Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewody Mazowieckiego oraz zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.

Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonym postanowieniu.

W pierwszej kolejności należało wskazać, że sposób procesowej reakcji organu administracji publicznej na wniosek spółki z 8 marca 2018 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta m.st. Warszawy był przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 10 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2490/21. Na mocy tego wyroku oddalono skargę M. w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 16 stycznia 2023 r., którym to organ odwoławczy uchylił postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania wznowieniowego.

W przytoczonym wyroku z 10 maja 2022 r. Sąd stwierdził, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania można wyróżnić: fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania takich jak przykładowo zachowanie terminu czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Również w literaturze podkreśla się, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 K.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Tę zasadniczą dla budowy postępowania w sprawie wznowienia postępowania zasadę potwierdza treść art. 149 § 2 K.p.a., zgodnie z którym postanowienie o wznowieniu postępowaniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Instytucja wznowienia postępowania służy również analogicznej ocenie wad procesowych wynikłych w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia (art. 126 K.p.a.).

Oceniając poprzednio wydane postanowienie Wojewody Mazowieckiego, Sąd zastrzegł, że prowadzenie postępowania w sprawie wznowienia następuje w oparciu o postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Jest ono aktem potwierdzającym, że wniosek o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi proceduralne umożliwiające dokonanie merytorycznej oceny wadliwości postępowania zakończonego decyzją ostateczną lub takim postanowieniem. Złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi zatem do wszczęcia postępowania, ale skutkuje podjęciem przez organ czynności proceduralnych podejmowanych poza ramami postępowania (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r., sygn. I OSK 1390/06). W dotychczasowym orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w kodeksie oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić zatem wyłącznie ze względów formalnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. I OSK 1247/14).

W omawianym wyroku, Sąd wyjaśnił, że w skład przesłanki formalnej dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowanie wlicza się również interes prawny składającego wniosek, niemniej – co należy podkreślić – nie dotyczy to przypadku, gdy wniosek opiera się o podstawę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wynika to z faktu, że ocena zaistnienia przesłanki wznowieniowej, jak wcześniej zostało to już zauważone, odbywa się w fazie postępowania in merito, stąd niedopuszczalne jest, by w fazie wstępnej organ był uprawniony do rozstrzygnięcia, czy zapatrywanie wnioskodawcy, że nie uczestniczył w postępowaniu bez swojej winy, chociaż przysługiwał mu interes prawny, było uzasadnione. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia ta ujmowana jest jednolicie (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 1879/10; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. II OSK 1981/06). Jak stwierdził NSA w wyroku z 7 maja 2013 r., sygn. I OSK 2185/11, przewidziana dla odmowy wznowienia postępowania forma postanowienia podkreśla formalny charakter tego rozstrzygnięcia, w konsekwencji czego, w przypadku wskazania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Stwierdzenie w kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. II OSK 550/15; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. II OSK 1286/09; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. II OSK 1332/09; wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 1747/07). W części orzeczeń wskazuje się jednocześnie, że w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej strony składającej wniosek, dopuszczane jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia. Oczywistość takiego braku legitymacji nie może jednak być skutkiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przypadki takiego oczywistego braku legitymacji mogą być przykładowo związane z powołaniem się przez wnioskodawcę na interes prawny przysługujący innej osobie albo z istniejącymi regulacjami prawnymi, które ograniczają krąg podmiotów danego postępowania do określonych osób, wykluczając udział innych stron (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK1687/14).

Z uwagi na powyższe rozważania, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela i przyjmuje za własne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 10 maja 2022 r. stwierdził, że postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 2 września 2021 r., naruszało art. 149 § 1-3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co słusznie podkreślił organ odwoławczy. Skoro bowiem za niesporną w sprawie uznawać okoliczność, iż wniosek spółki o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 stycznia 2018 r. opierał się na przesłance wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to niedopuszczalne było wydanie postanowienia, którego treścią była odmowa wznowienia postępowania uzasadniona nieposiadaniem przez skarżącą przymiotu strony w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę planowanej inwestycji. Kwestia interesu prawnego przysługującego skarżącej w tejże sprawie, jako posiadająca wymiar materialny a nie formalny, mogła zostać oceniona przez organ wznowieniowy wyłącznie w kolejnej fazie postępowania – po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.). Niedopuszczalne było zatem szczegółowe odniesienie się do powyższego problemu i przesądzenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że spółka nie jest stroną postępowania o pozwoleniu na budowę. W omawianym wyroku uznano, że słusznie organ odwoławczy wskazał, że podniesione przez skarżącą kwestie przysługiwania jej służebności gruntowej do nieruchomości inwestycyjnej, wymagają zbadania w kontekście ewentualnego przysługiwania jej przymiotu strony we wznowionym postępowaniu. Dopiero ocena podnoszonych przez skarżąca argumentów pozwoli organom na stwierdzenie czy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa opisana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

W wyroku z 10 maja 2022 r. WSA w Warszawie zauważył, że nawet, jeżeli w analizowanym zakresie Sąd oparłby się na tym przywołanym wyżej stanowisku interpretacyjnym, które w wyjątkowych przypadkach dopuszcza odmowę wznowienia postępowania (art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, to nie może ulegać wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie żaden z warunków, które takie rozstrzygnięcie by dopuszczał, nie miał miejsca. Zagadnienie posiadania przez spółkę interesu prawnego w postępowaniu, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę powinien był rozważyć na podstawie przepisu szczególnego jakim jest art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, co w konsekwencji oznacza, że organ winien ustalić czy nieruchomość spółki pozostaje w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a więc, czy będzie ona ograniczać sposób zagospodarowania czy też użytkowania nieruchomości spółki. Nie przesadzając kwestii czy przymiot strony spółce przysługuje czy też nie, Sąd ponownie podkreśla, że orzecznictwie dominujący jest pogląd, że jeżeli wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o przesłankę wskazaną w powyższym przepisie i wnioskodawca uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, którego wznowienia żąda, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy następuje w drugiej fazie postępowania wznowieniowego, czyli już po jego formalnym wszczęciu. Zatem w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został oparty o ww. przesłankę, zasadą jest wydanie przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania, a dopiero w trakcie tego postępowania organ ma możliwość ustalenia prawdziwości twierdzeń wnioskodawcy. Innymi słowy, jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania, to może być ona badana dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego.

W tym stanie rzeczy należało przypomnieć, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Mając powyższe przepisy na uwadze należy zatem wskazać, że ocena prawna zawarta w wyroku oddalającym skargę na rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego jest, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a., wiążąca dla organu administracji ponownie rozpoznającego sprawę oraz dla sądu administracyjnego. Oczywiście to związanie ma miejsce, gdy wojewódzki sąd administracyjny w swym orzeczeniu taką ocenę prawną w sposób jednoznaczny sformułuje (wyrok NSA z 16 marca 2017 r., I FSK 1772/15). Przywołane przepisy gwarantują zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98). W ich świetle dokonanie przez Sąd na gruncie niniejszego postępowania odmiennej oceny prawnej okoliczności ustalonych w toku zakończonych postępowań, której domagała się strona skarżąca, jawi się jako niedopuszczalne.

Dlatego też nie sposób zarzucić Wojewodzie Mazowieckiemu naruszenia prawa, skoro zaskarżone postanowienie uchylało rozstrzygnięcie organu I instancji będące w oczywisty sposób sprzeczne z wyrokiem sądu administracyjnego. Wymaga podkreślenia, że w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, jak i w motywach zaskarżonego postanowienia nie odniesiono się wprost do wspomnianego wyroku WSA w Warszawie z 10 maja 2022 r. Istotne jest to, że Wojewoda Mazowiecki sformułował w swoim rozstrzygnięciu stanowisko prawne zgodne z treścią tego wyroku. Z tych przyczyn nie mógł okazać się skuteczny żaden z zarzutów skargi, albowiem każdy z nich podważał wynikającą z wyroku Sądu zasadę postępowania z wnioskiem spółki o wznowienie postępowania administracyjnego. Wobec tego zbędne jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów skargi, albowiem prawidłowość zaskarżonego postanowienia wynika z wyroku, którym organy obu instancji są związani. Zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że prawidłowa była ocena statusu strony spółki już na etapie wstępnej fazy rozpatrzenia wniosku o wznowienie. W ocenie Sądu, z uwagi na moc wspomnianego wyroku, okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą, w tym wydane w związku z nimi orzeczenia i inne rozstrzygnięcia, strona skarżąca może zasygnalizować organowi I instancji, który powinien je zweryfikować po wydaniu postanowienia o wznowieniu spornego postępowania administracyjnego.

Zarzuty skargi okazały się zatem nieskuteczne. Sąd nie stwierdził również aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie tego postanowienia lub stwierdzenie jego nieważności. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sąd wyjaśnia również, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Sąd może rozpoznać sprawę w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowane postanowienie mieściło się w tym zakresie. W ocenie Sądu nie wystąpiły żadne okoliczności, które uzasadniałyby rezygnację z możliwości, jaką daje ww. przepis i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.