Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 161/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art.59 ust.7
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art.53 ust.1 , ust.3
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 17 marca 2023 r., nr 034/2023 w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2022 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Namysłowie z dnia 31 stycznia 2023 r., nr 0161-2023-000913, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 zł (słownie złotych: sześćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K. J. (dalej jako: "Skarżąca", "Strona", "Wnioskodawczyni") jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej jako: "organ II instancji", "Dyrektor ARiMR w Opolu") z dnia 17 marca 2023 r., który - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – dalej jako: "K.p.a."), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2157 ze zm. – dalej jako: "ustawa o ARiMR") oraz art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 ze zm. – dalej jako: "ustawa PROW") – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Namysłowie z dnia 31 stycznia 2023 r. o odmowie przyznania Skarżącej płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2022.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 27 maja 2022 r. Skarżąca, za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności ONW oraz płatności ekologicznej (PROW 2014 – 2020). Strona zadeklarowała grunty rolne o łącznym areale 37,41 ha.

W dniu 22 grudnia 2022 r. gospodarstwo rolne Skarżącej zostało wytypowane do kontroli w ramach rolnictwa ekologicznego z inicjatywy Biura Powiatowego ARiMR. W dniu 30 grudnia 2022 r. kontrolę na miejscu podjęło dwoje inspektorów terenowego Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału ARiMR. W godzinach porannych kontrolerzy skontaktowali się telefonicznie ze Skarżącą. Telefonicznie poinformowali ją o zakresie i terminie kontroli. W trakcie tej rozmowy ustalono, że z powodu nieobecności Skarżącej (miała przebywać poza granicami kraju) czynności kontrolne działek zadeklarowanych we wniosku zostaną rozpoczęte pod jej nieobecność, a dokumentację Skarżąca przekaże w późniejszym czasie, po telefonicznym kontakcie w dniu 10 stycznia 2023 r. Wizytację działek gospodarstwa rolnego Skarżącej uniemożliwił jednak "starszy mężczyzna", który miał do nich podejść podczas kontroli jednej z działek (sadu). Został poinformowany o prowadzonej w uzgodnieniu ze Skarżącą kontroli. Pomimo tej informacji był wobec osób prowadzących kontrolę agresywny, zdenerwowany i straszył policją. Z powodu agresywnego zachowania mężczyzny i w uzgodnieniu ze swoim przełożonym przerwali oni czynności kontrolne o godz. 11:00. Kolejny raz próbowali się skontaktować ze Skarżącą w dniach 10-13 stycznia 2023 r. z uwagi na wcześniejsze telefoniczne z nią ustalenia. Skarżąca nie odbierała jednak połączeń pochodzących z numeru jednego z inspektorów terenowych. W dniu 13 stycznia 2023 r. drugi z inspektorów, ze swojego telefonu, wykonał trwające 3:35 minuty połączenie, w trakcie którego Strona wskazała, iż "(...) nie wyraża zgody na kontynuowanie kontroli (...) nie wyraża zgody na przeprowadzenie dalszych czynności kontrolnych i nie okaże dokumentacji do czasu, kiedy nie otrzyma odpowiedzi" na złożone przez nią pismo. W związku z powyższym w Raporcie z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego nr [...] (dalej jako: "Raport") inspektorzy zastosowali kod nieprawidłowości GR2 ("Rolnik uniemożliwił przeprowadzenie kontroli") wpisując w rubryce przeznaczonej na: "Uwagi osoby obecnej przy kontroli", że Skarżąca złożyła: " (...) Oświadczenie telefonicznie o braku wyrażenia zgody na przeprowadzanie kontroli, kontynuowanie czynności kontrolnych. Oświadczenie złożone w dniu 13.01.2023 r." (dowód: Raport z kontroli, sekcja VI, VII, VIII, IX i XVIII Raportu, w aktach admin. k. 43, k. 45 i k. 94 ale także Notatka służbowa z dnia 18 stycznia 2023 r., w aktach admin. k. 132).

Pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. Skarżąca zwróciła się do Biura Prezesa ARiMR w Warszawie z prośbą o ocenę opisanych w piśmie zdarzeń. W piśmie przyznała m.in., że w dniu 30 grudnia 2022 r., o godzinie 9:30, otrzymała telefon o kontroli gospodarstwa o czym uprzedziła "osobę opiekującą się gospodarstwem podczas mojej nieobecności", której to osobie inspektorzy mieli odmówić wylegitymowania się i okazania dokumentów upoważniających do kontroli.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r. odmówił Skarżącej przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2022. W uzasadnieniu podkreślono, że przyczyną opisanego rozstrzygnięcia jest uniemożliwienie wykonania czynności kontrolnych.

Sąd w tym miejscu zauważa, że decyzja z dnia 31 stycznia 2023 r. o odmowie przyznania Skarżącej płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2022 znajduje się w aktach administracyjnych przy sprawie ze skargi Strony sygn. akt I SA/Op 160/23. W przesłanych do sprawy sygn. akt I SA/Op 161/23 aktach administracyjnych znajduje się omyłkowo wpięta decyzja organu I instancji z dnia 31 stycznia 2023 r. o odmowie przyznania Skarżącej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, która winna być wpięta do akt administracyjnych sprawy ze skargi Strony sygn. akt I SA/Op 160/23.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor ARiMR w Opolu wydał opisaną we wstępie decyzję z dnia 17 marca 2023 r. W jej uzasadnieniu prawnym zaznaczył m.in., że stosownie do art. 59 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE. L.2013.347.549 ze zm. - dalej jako: "Rozporządzenie nr 1306/2013"), wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest odrzucany, jeżeli beneficjent lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W jego ocenie w sprawie wystąpiły przesłanki do odmowy przyznania płatności, albowiem Skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli na miejscu, czy też podjęła działania, które nie pozwoliły pracownikom na przeprowadzenie kontroli na miejscu w jej gospodarstwie.

W obszernym uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR w Opolu wskazał m.in., że w gospodarstwie rolnym Skarżącej inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału ARiMR podjęli próbę przeprowadzenia kontroli na miejscu, co zostało utrwalone w Raporcie z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego nr [...] (dalej jako: "Raport"). Wskazał, że z Raportu wynika, że Strona uniemożliwiła przeprowadzenie czynności kontrolnych (kod błędu GR2). W tym zakresie powołał się m.in. na ustalenia zawarte w Raporcie i na wyjaśnienia inspektorów terenowych.

Dyrektor ARiMR w Opolu zaznaczył m.in., że w trakcie kontroli na miejscu w dniu 30 grudnia 2022 r. "sąsiad" Strony uniemożliwił inspektorom pracę, wykonanie obowiązków służbowych i przeprowadzenie kontroli. Stwierdził, że działał on na rzecz Skarżącej pomimo, że formalnie nie był jej pełnomocnikiem. Skupił się on na zastraszeniu inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału ARiMR celem uniemożliwienia im wykonania obowiązków służbowych. Zaznaczył, że każdy pracownik wykonujący czynności kontrolne posiada stosowny identyfikator, który okazuje osobom uprawnionym do dysponowania kontrolowanymi nieruchomościami. Do tej grupy nie zalicza się jednak osób trzecich. Wskazał, że jeśli ta "(...) osoba działająca na rzecz Wnioskodawczyni faktycznie miała obiekcje do statusu kontrolerów mogła wykonać telefon do siedziby organu". Twierdzenie, że kontrolerzy nie okazali stosownych upoważnień jest niezgodne ze stanem faktycznym, bowiem nie mieli oni komu okazać tejże dokumentacji (Skarżąca znajdowała się w innym miejscu).

Dyrektor ARiMR w Opolu wyjaśnił m.in., że kontrola na miejscu w ramach rolnictwa ekologicznego obejmuje, poza wizytacją terenową, analizę dokumentacji posiadanej przez Wnioskodawcę. Zasadą jest, że tego typu dowody powinny zostać przekazane kontrolerom w dniu przeprowadzenia czynności w terenie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pokazuje, że inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału ARiMR wyrazili zgodę na przedłożenie tejże dokumentacji w późniejszym terminie, co ustalili w trakcie rozmowy telefonicznej, uwzględniając fakt nieobecności Strony w dniu prowadzenia oględzin terenowych. Ostatecznie Skarżąca ze swego zobowiązania się nie wywiązała (nie dostarczyła dokumentacji organowi prowadzącemu czynności sprawdzające). Takowa dokumentacja nie pojawiła się nawet na etapie postępowania odwoławczego.

We wniesionej do Sądu skardze Strona zarzuciła skarżonej decyzji naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a., gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że Skarżąca nie wykazała, że nie ponosi winy za to, że kontrola się nie odbyła, a materiał dowodowy wskazuje, na to, że nieprzeprowadzenie kontroli było efektem intencjonalnych działań Skarżącej;

b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz ocenienie sprawy na podstawie wybiórczego materiału dowodowego przy pominięciu istotnych jego części tj.:

- błędne uznanie, iż Skarżąca została poinformowana o zamiarze przeprowadzenia kontroli w dniu 30 grudnia 2022 r., podczas gdy Skarżąca o planowanej kontroli dowiedziała się podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 30 grudnia 2022 r. z osobą podającą się za pracownika ARiMR;

- błędne uznanie, że Skarżąca zaniechała wydania dokumentacji gospodarstwa do wglądu osobom kontrolującym, podczas gdy Skarżąca wyraźnie poinformowała pracowników ARiMR, że udostępni dokumentację, jak zostanie rozpoznana, złożona przez nią w dniu 13 stycznia 2023 r., prośba o ocenę merytoryczną i formalną czynności dokonanych przez rzekomych pracowników ARiMR uprawnionych do kontroli jej gospodarstwa;

- błędne uznanie, iż organ kontrolny nie miał realnej możliwości przeprowadzenia kontroli na miejscu, z uwagi na postawę producenta oraz nienależyty zarzut, że producent mógł ustanowić swojego pełnomocnika, który reprezentowałby Skarżącą w toczącym się postępowaniu, podczas gdy tego typu wnioski są daleko idące i niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż Skarżąca nie miała realnej wiedzy na temat prowadzonej kontroli i terminie planowanych czynności na miejscu, zatem Skarżąca nie mogła przewidzieć, że jej nieobecność w terminie świąteczno-noworocznym wymaga ustanowienia pełnomocnika.

Strona wskazała także, na naruszenia prawa materialnego, które miały – w jej ocenie - wpływ na wynik sprawy. W oparciu o sformułowane zarzuty Strona wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty i ich uzasadnienie okazały się zasadne.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona w ramach sądowego wymiaru sprawiedliwości kontrola zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), dała podstawy do stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu Sąd przypomina, że zasadnicze znaczenie dla każdego postępowania administracyjnego ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe zastosowanie prawa materialnego i ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Skarżąca wskazywała na uchybienia proceduralne w tym zakresie popełnione w trakcie kontroli na miejscu. Sąd w pierwszej kolejności skoncentrował się zatem na tym aspekcie sprawy.

Zaznaczyć należy, że spór w sprawie co do zasady dotyczy tego, czy Dyrektor ARiMR w Opolu zasadnie odrzucił w całości wniosek Skarżącej o dopłaty (tu: płatności ekologiczne w tym przyznanie kosztów transakcyjnych), a w konsekwencji odmówił jej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok. Z uzasadnienia decyzji Dyrektora ARiMR w Opolu wynika, że wobec beneficjenta płatności podjęto dwukrotnie próby przeprowadzenia kontroli na miejscu której przeprowadzenie – w ocenie organu - uniemożliwiła Skarżąca. W dniu 30 grudnia 2022 r. kontrolę na miejscu uniemożliwił nieustalony z imienia i nazwiska: "starszy mężczyzna", "sąsiad". Osoba ta nie będąc formalnie pełnomocnikiem Skarżącej ale – w ocenie organu - "(...) nie ulega wątpliwości(...) działała na rzecz" Skarżącej. Z kolei w dniu 13 stycznia 2023 r. Skarżąca w rozmowie telefonicznej odmówiła inspektorom terenowego Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału AriMR wyrażenia zgody na przeprowadzenie, kontynuowanie czynności kontrolnych.

Skarżąca twierdzi z kolei, że nie odmówiła wejścia inspektorów na teren działek rolnych gospodarstwa w dniu 30 grudnia 2022 r., bo w tym dniu była nieobecna. Samą kontrolę zapowiedziano jej telefonicznie w godzinach porannych w dniu 30 grudnia 2022 r. Nie kwestionuje też obecności podczas kontroli w dniu 30 grudnia 2022 r. "osoby opiekującej się gospodarstwem pod jej nieobecność" ale zarzuca, że kontrolerzy nie okazali tej osobie imiennego upoważnienia do dokonania czynności kontrolnych. Z kolei w dniu 13 stycznia 2023 r. nie odmówiła poddania się kontroli i przedłożenia dokumentacji, ale że w pierwszej kolejności prosiła o rozpatrzenie jej zastrzeżeń do sposobu zachowania się inspektorów w dniu 30 grudnia 2022 r., które zgłosiła do organu pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. Zdaniem Sądu, lektura akt administracyjnych sprawy dowodzi, że odrzucenie wniosku, a w konsekwencji odmowa przyznania płatności, było co najmniej przedwczesne.

W ocenie Sądu, że w pierwszej kolejności należy poddać ocenie prawidłowość przeprowadzenia i udokumentowania kontroli na miejscu w postaci Raportu stanowiącego w sprawie podstawowe źródło ustaleń faktycznych. Przepisy prawa zobowiązują ARiMR do przeprowadzania kontroli na miejscu w sprawach z wniosków, które zostały wytypowane do kontroli. Celem kontroli na miejscu jest weryfikacja wniosków w oparciu o stan zastany w gospodarstwie, na działkach lub w dokumentacji. Przepisy te nakładają na ARiMR określone obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzania i dokumentowania jej wyników oraz trybu weryfikacji raportów z kontroli. Kwestie te reguluje kilka aktów prawnych.

Na gruncie krajowym podstawowym aktem prawnym jest ustawa o PROW. Jak wynika z jej art. 3 ust. 1 pkt 11 obejmuje ona działania w zakresie rolnictwa ekologicznego i poddziałania: płatności na rzecz konwersji na ekologiczne praktyki i metody w rolnictwie oraz płatności na ich utrzymanie. Kwestie te reguluje także wydane na jej podstawie rozporządzenie z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1344 ze zm. – dalej jako: "Rozporządzenie o KNM"). W ocenie Sądu jego regulacje organu obu instancji przeoczyły, co miało swoje opisane dalej konsekwencje.

Z kolei na gruncie prawa unijnego ramy prawne wyznaczają regulacje Rozporządzenia nr 1306/2013 i rozporządzenie Wykonawcze Komisji UE nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE. L. 2014.227.69 ze zm. - dalej jako: Rozporządzenie nr 809/2014). Oba rozporządzenia unijne zachowały w kontrolowanej sprawie swoją moc prawną na podstawie i w zakresie określonym w przepisach przejściowych: art. 14 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz. U. UE. L.2022.183.23) i art. 104 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. U. UE. L.2021.435.187).

Zgodnie z art. 47 ustawy o PROW czynności kontrolne w ramach: 1) kontroli na miejscu lub 2) wizyt, o których mowa w art. 48 ust. 5 rozporządzenia nr 809/2014, lub 3) kontroli ex post, o których mowa w art. 52 rozporządzenia nr 809/2014, lub 4) kontroli przeprowadzanych na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 lub 2 - są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane odpowiednio przez organ agencji płatniczej, właściwy organ podmiotu wdrażającego, właściwy organ instytucji pośredniczącej lub instytucję zarządzającą (ust. 1). Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie, o którym mowa w ust. 1 (ust. 2). Imienne upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres oraz podstawę prawną ich wykonania (ust. 3).

W myśl Rozporządzenia nr 809/2014 kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, pod warunkiem że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nie przekracza 14 dni (art. 25 zd. 1). Z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej zgodnie z przepisami niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia szczegółowy przegląd przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu należy w szczególności zamieścić następujące dane: a) poddane kontroli środki oraz wnioski lub wnioski o płatność; b) obecne osoby; c) informację, czy zawiadomienie o wizycie zostało przekazane beneficjentowi, a jeśli tak - z jakim wyprzedzeniem; d) wyniki kontroli oraz - w odpowiednich przypadkach - wszelkie uwagi szczegółowe; e) wszelkie dalsze środki kontrolne, które należy podjąć (art. 53 ust. 1). W przypadku wykrycia jakichkolwiek niezgodności beneficjent otrzymuje kopię sprawozdania z kontroli (art. 53 ust. 3 zd. 3).

Zgodnie z Rozporządzenie o KNM czynności kontrolne, o których mowa w § 1, są wykonywane co najmniej przez dwie osoby posiadające imienne upoważnienie, o którym mowa w art. 47 ust. 1 ustawy, zwane dalej "kontrolującymi" (§ 2 ust. 1). Podmiot kontrolowany umożliwia kontrolującym sprawne wykonywanie czynności kontrolnych, o których mowa w § 1 (§ 4). Kontrolujący wykonujący czynności kontrolne, o których mowa w § 1, sporządzają z tych czynności sprawozdanie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 809/2014, zwane dalej "raportem z czynności kontrolnych" (§ 5 ust. 1). Raport z czynności kontrolnych wykonanych w ramach wizyty zawiera dane, o których mowa w art. 53 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia nr 809/2014; przepis art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 stosuje się odpowiednio (§ 5 ust. 2). Podmiot kontrolowany otrzymuje kopię raportu z czynności kontrolnych (§ 6 ust. 1). Jeżeli podmiot kontrolowany nie zgadza się z wynikami kontroli zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, może zgłosić jednostce kontrolującej umotywowane uwagi na piśmie co do wyników kontroli zawartych w tym raporcie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania kopii raportu z czynności kontrolnych, chyba że bezpośrednio po zakończeniu czynności kontrolnych podmiot kontrolowany zgłosił kontrolującym umotywowane uwagi co do wyników kontroli zawartych w tym raporcie (por. § 7 ust. 1 lit. b). Jeżeli uwagi są zasadne, kontrolujący niezwłocznie sporządzają zmieniony lub uzupełniony raport z czynności kontrolnych; do zmienionego lub uzupełnionego raportu z czynności kontrolnych § 6 stosuje się odpowiednio (§ 7 ust. 2). Jeżeli uwagi nie zostaną uwzględnione, kontrolujący niezwłocznie przekazują podmiotowi kontrolowanemu pisemną informację zawierającą wskazanie przyczyn ich nieuwzględnienia (§ 7 ust. 3).

W tym miejscu wskazać też trzeba, że zgodnie z powołanym w zaskarżonej decyzji art. 59 ust. 7 Rozporządzenia nr 1306/2013 wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest odrzucany, jeżeli beneficjent lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Użyte w tym przepisie wyrażenie: "uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu" - w poprzednio obowiązującym stanie prawnym - było przedmiotem zainteresowania TSUE w wyroku z 16 czerwca 2011 r., sygn. akt C-536/09 (dostępny na stronie: http://curia.europa.eu). Trybunał wyjaśnił, że wyrażenie to stanowi autonomiczne pojęcie prawa Unii, którego znaczenie i zakres powinny być identyczne we wszystkich państwach członkowskich. Wyrażenie to, jak wskazał, podlega jednolitej wykładni w ten sposób, że obok zachowań umyślnych obejmuje każde działanie lub zaniechanie działania wynikające z niedbalstwa rolnika lub jego przedstawiciela, które w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu, jeżeli ten rolnik lub jego przedstawiciel nie przyjął wszystkich środków, których można racjonalnie oczekiwać z jego strony dla zapewnienia przeprowadzenia w pełni tej kontroli.

Ocena, czy w oznaczonym stanie faktycznych zachowanie Strony stanowi niedbalstwo pozwalające przyjąć, że w świetle art. 59 ust. 7 Rozporządzenia nr 1306/2013 uniemożliwia ona przeprowadzenie kontroli na miejscu, spoczywa na Dyrektorze ARiMR w Opolu. To organ z oceny tej wywodzi negatywne dla Skarżącej skutki prawne. Z uwagi na oznaczone okoliczności faktyczne, zwłaszcza z użytego w Raporcie kodu nieprawidłowości GR2, wywodzi on odmowę przyznania Skarżącej wnioskowanych płatności. Zatem w tym zakresie ciężar dowodu nie spoczywa na Skarżącej (zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o PROW), ale na Dyrektorze ARiMR w Opolu, który (zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PROW) stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dyrektor ARiMR w Opolu zobowiązany jest wobec tego dokonać, w zakresie zastosowanej sankcji, niezbędnych wyjaśnień, gromadząc potrzebny do tego materiał dowodowy, który poddany zostanie analizie w jego całokształcie, dopełniając tym samym wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także dając wyraz tak przeprowadzonym wyjaśnieniom w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Obowiązkom tym Dyrektor ARiMR w Opolu nie sprostał.

Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do stanu faktycznego sprawy Sąd stwierdza, że stanowiący podstawowe źródło ustaleń faktycznych Raport został sporządzony z naruszeniem przepisów postępowania, a utrwalone w nim ustalenia faktyczne błędnie ocenione, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd dostrzegł, że w Raporcie zawarto prawidłowe pouczenie Skarżącej o brzmieniu: "W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustalenia zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych może zgłosić jednostce kontrolującej umotywowane uwagi na piśmie do ustaleń w nim zawartych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu z czynności kontrolnych, chyba że bezpośrednio po zakończeniu czynności kontrolnych podmiot kontrolowany zgłosił kontrolującemu umotywowane uwagi, co do ustaleń zawartych w tym raporcie" (dowód: Raport w aktach admin. k. 44). W aktach sprawy nie ma jednak dowodu doręczenia Raportu dla Skarżącej w postaci zwrotnego potwierdzenia jego odbioru. Fakt jego doręczenia dla Skarżącej oraz, że miało to miejsce w dniu 20 stycznia 2020 r. wynika z dowodów pośrednich (dowód: w Piśmie Dyrektora ARiMR w Opolu z dnia 20 lutego 2023 r., na jego str. 5 organ zawarł oświadczenie o doręczeniu Raportu w dniu 20 stycznia 2020 r., w aktach admin. k. 134 oraz Pismo Skarżącej z dnia 24 stycznia 2023 r. którym przyznała, że otrzymała Raport, ale nie podała w jakiej dacie, w aktach admin. k. 126).

Ponieważ doręczenie raportu z kontroli otwiera dla rolnika termin do złożenia umotywowanych zastrzeżeń to tym samym koniecznym jest, aby organy, które przecież w sposób profesjonalny zajmują się rozpatrywaniem wniosków o przyznanie płatności, zabezpieczyły sobie możliwość wykazania, że do doręczenia raportu rzeczywiście doszło. Pozwala ustalić datę rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zastrzeżeń i datę kiedy upłynął. W ocenie składu orzekającego Sądu, dokonywanie ustaleń w zakresie doręczenia istotnego w sprawie dowodu jak raport, nie powinno odbywać się za pomocą danych z oświadczenia zawartego w piśmie organu. Kwestia doręczenia Raportu dla Skarżącej nie została przez Dyrektora ARiMR w Opolu wyjaśniona.

Sąd dalej zauważa, że Skarżąca pozbawiona została uprawnienia do uwzględnienia, w toku postępowania administracyjnego, wyników wniesienia i rozpatrzenia jej umotywowanych uwag w zakresie sporządzonego Raportu.

O ile Raport został doręczony – jak twierdzi organ – 20 stycznia 2023 r. to termin 14. dni na wniesienie zastrzeżeń upłynąłby dopiero w dniu 3 lutego 2023 r. Organ I instancji w ogóle nie czekał na upływ terminu do wniesienia przez Skarżącą umotywowanych zastrzeżeń i na sposób ich załatwienia. W otwartym terminie do ich złożenia wydał decyzję pierwszoinstancyjną w dniu 31 stycznia 2023 r.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Skarżąca nie była obecna przy kontroli, ani w dniu 30 grudnia 2022 r., ani w dniu 13 stycznia 2023 r. Nie mogła zatem bezpośrednio wnieść swoich uwag do treści sporządzonego Raportu. Bezpodstawnie zatem kontrolerzy odnotowali w Raporcie jej telefonicznie zgłoszone zastrzeżenia jako: "Uwagi osoby obecnej przy kontroli" (dowód: Raport, sekcja XVIII, poz. 02, w aktach admin. k. 45) tym bardziej, że Raport nie był sporządzony podczas czynności kontrolnych z udziałem Skarżącej, o czym świadczy także brak podpisu kontrolowanej (bądź wskazania, że odmówiła ona podpisu (dowód: Raport, sekcja XIX w aktach admin. k. 45).

Także Dyrektor ARiMR w Opolu choć trafnie zauważył w zaskarżonej decyzji, że Skarżąca pismem z dnia 24 stycznia 2023 r. (czyli według organu już po doręczeniu Raportu) złożyła "(...) zastrzeżenia odnośnie sposobu przeprowadzenia czynności sprawdzających", to jednak przeoczył prawne tego konsekwencje. Przeoczył, że pismem tym "(...) w związku z otrzymanym" Raportem, zgłosiła ona faktycznie zarzuty wobec tegoż Raportu, w tym zarzut jego "sfałszowania", uzasadniając w dalszej części swoje stanowisko, wskazując z jakimi jego ustaleniami się zgadza, a z jakimi nie (dowód: Pismo z dnia 24 stycznia 2023 r., w aktach admin. k. 126). Pismem uruchomiła zatem szczególny weryfikacji Raportu z inicjatywy beneficjenta, który został przez organy obu instancji zignorowany.

Zatem Dyrektora ARiMR w Opolu, powołując się na wynikający z Raportu kod GR2 i uwagi w nim zawarte, dostrzegając jednocześnie, że Skarżąca wniosła do Raportu, w terminie otwartym do wniesienia uwag, zastrzeżenia (w istocie będące umotywowanymi, pisemnymi uwagami do zawartości otrzymanego Raportu), wpierw winien ustalić jaki był wynik ich rozpatrzenia. Wadliwie oparł swoje kluczowe ustalenie faktyczne na Raporcie, co do którego – jak wynika z akt administracyjnych – nie został wyczerpany szczególny tryb jego zaskarżania i weryfikacji z inicjatywy beneficjenta. Organ powinien wyjaśnić, że działająca w sprawie jednostka kontrolująca wywiązała się z obowiązków nałożonych na nią przez prawo wynikających z § 7 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3 Rozporządzenia o KNM. Rozważań w tym zakresie w zaskarżonej decyzji brak.

Z akt administracyjnych wynika zaś tylko tyle, że jej pismo z dnia 24 stycznia 2023 r. organ zakwalifikował jako skargę powszechną na podstawie art. 227 K.p.a., na pracowników Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału ARiMR i tak ją rozpatrzył (dowód: Pismo Dyrektora ARiMR w Opolu z dnia 20 lutego 2023 r., w aktach admin. k. 138). Istotnym w tym miejscu jest jednak zauważenie, że inny charakter ma skarga powszechną na podstawie art. 227 K.p.a., a inny wynikające z regulacji Rozporządzenia o KNM uprawnienie kontrolowanego, jeżeli nie zgadza się z ustalenia zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, do zgłoszenia jednostce kontrolującej umotywowanych uwag, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu z czynności kontrolnych.

Kwestia rozpatrzenia uwag wniesionych do Raportu przez Skarżącą nie została przez Dyrektora ARiMR w Opolu wyjaśniona.

W ocenie Sądu sanacji opisanych wad Raportu nie można było dokonać poprzez odtworzenie stanu faktycznego sprawy przez Dyrektora ARiMR w Opolu na podstawie treści notatki służbowej sporządzonej w dniu 18 stycznia 2023 r. przez inspektorów terenowego Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału AriMR, czy też wykazu połączeń telefonicznych. W notatce został opisany przebieg zdarzeń - co do zasady - spójny z tym co utrwalono w Raporcie (dowód: Notatka służbowa z dnia 18 stycznia 2023 r., w aktach admin. k. 132). W ocenie Sądu ww. notatki nie można jednak uznać za równoważną treści dowodu jakim jest Raport. Możliwość sporządzenia adnotacji z czynności organu jest przewidziana w art. 72 K.p.a., ale notatka nie może dotyczyć ustaleń istotnych, merytorycznych dla sprawy, tym bardziej, że cytowane powyżej przepisy wymagają utrwalenia czynności kontroli na miejscu w formie szczególnego dowodu z dokumentu urzędowego jakim jest Raport.

Ponadto podkreślić należy, że nałożonemu na rolnika obowiązkowi zapewnienia niezbędnej pomocy przy wykonywaniu czynności kontrolnych, odpowiada nałożony na dokonującego kontrolę, przed przystąpieniem do czynności kontrolnych, obowiązek okazania imiennego upoważnienia (art. 47 ust. 2 i 3 ustawy o PROW). W tym miejscu należy podkreślić, że Skarżąca dość konsekwentnie, w toku postępowania kontrolnego i administracyjnego, a także w skardze do Sądu zarzucała, że nie odmawiała poddania się kontroli w dniu 30 grudnia 2022 r., bo w jej trakcie była nieobecna w kraju (tej ostatniej okoliczności organ nie kwestionuje). Zarzucała natomiast, że przed przystąpieniem do kontroli na miejscu w dniu 30 grudnia 2022 r. kontrolerzy nie okazali "(...) osobie opiekującej się gospodarstwem" upoważnienia do jej przeprowadzenia. Przyznała obecność w trakcie kontroli "(...) osoby opiekującej się gospodarstwem", która miała poprosić inspektorów o wylegitymowanie się i okazanie dokumentów upoważniających do przeprowadzenia czynności, na co oni nie wyrazili zgody (dowód: Pismo Strony z dnia 24 stycznia 2023 r., w aktach admin. k. 126).

W treści Raportu faktycznie nigdzie nie wskazano, aby przed przystąpieniem do kontroli, w dniu 30 grudnia 2022 r., inspektorzy okazali imienne upoważnienie dla osoby oznaczonej w Raporcie jako: "(...) starszy mężczyzna". Równocześnie nie wskazano w Raporcie, czy miała ona status przedstawiciela Skarżącej. Także w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono kto to był i czy miał on status przedstawiciela Skarżącej. Ma to znaczenie w sprawie, bo wypełnia - zdaniem Sądu - definicję "uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli na miejscu" z art. 59 ust. 7 Rozporządzenia nr 1306/2013, obok zachowań umyślnych, każde działanie lub zaniechanie działania wynikające z niedbalstwa nie tylko samego rolnika, ale także jego przedstawiciela, które w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu, jeżeli jego przedstawiciel nie przyjął wszelkich środków, których można racjonalnie oczekiwać z jego strony dla zapewnienia przeprowadzenia w pełni tej kontroli. Nie można natomiast zaliczać na rachunek beneficjenta nagannych zachowań osób trzecich. Z tego powodu opisane w zaskarżonej decyzji, agresywne wobec kontrolerów zachowanie osoby obecnej podczas kontroli w dniu 30 grudnia 2022 r., można byłoby zaliczyć na rachunek Skarżącej tylko wtedy jeśli organ udowodniłby, że był on jej przedstawicielem czego organ nie uczynił. Kwestia ustalenia statusu tej osoby jako przedstawiciela Skarżącej nie została przez Dyrektora ARiMR w Opolu wyjaśniona.

Sąd dostrzega przy tym istotną rozbieżność w logice uzasadnienia decyzji. Dyrektor ARiMR w Opolu uznaje, że osoby kontrolujące w dniu 30 grudnia 2022 r. nie były zobowiązane do okazania komukolwiek imiennych upoważnień, bo "(...) nie miały komu okazać", traktując obecnego przy kontroli w dniu 30 grudnia 2022 r. "mężczyznę" za osobę trzecią, czy też za "pozornego pełnomocnika". Jednak jego działanie zalicza na rachunek Skarżącej, bo – jak twierdzi Dyrektora ARiMR w Opolu – "(...) nie ma wątpliwości(...) działał na rzecz" Wnioskodawczyni. Przy takiej jednak kwalifikacji jego statusu nie sposób zaakceptować za prawidłowe brak okazania w dniu kontroli tej osobie, przez inspektorów, imiennego upoważnienia.

W sytuacji takiej jak ma miejsce w niniejszej sprawie, skoro w ocenie organu należało obciążyć Skarżącą konsekwencjami działania osoby trzeciej będącej na miejscu zdarzenia w dniu 30 grudnia 2022 r., należałoby w pierwszej kolejności poczynić ustalenia kim rzeczywiście była ta osoba i jaki faktycznie przysługiwał jej formalny status. Skoro bowiem osoba ta jest znana Skarżącej, która to sama określa ją jako osobę opiekującą się gospodarstwem podczas jej nieobecności, to należało w toku postępowania ustalić jej dane. Ustalić też w jakim charakterze uczestniczy ona w zajściu mającym miejsce w dniu 30 grudnia 2022 r. Sąd w tym miejscu jedynie na marginesie zauważa, że w aktach sprawy znajduje się przedłożone wraz z pismem Skarżącej z dnia 13 stycznia 2023 r. informacja dla lekarza kierującego POZ z dnia 2 stycznia 2023 r. dotycząca T. J. Wprawdzie z dokumentu tego nie wynika miejsce zamieszkania tej osoby, ani inne dane osobowe, jednakże fakt przedłożenia tego dokumentu przez Skarżąca może wskazywać, że jest to dla niej osoba bliska, a możliwe także, że też wspólnie z nią zamieszkująca. Tym bardziej, że w ogólnie dostępnych danych internetowych pojawia się pod tym samym adresem co Skarżącej G. Tym bardziej zatem istotnym staje się poczynienie pełnych ustaleń, co do danych personalnych osoby określanej przez samą Skarżącą jako, opiekującą się gospodarstwem podczas jej nieobecności. Dodatkowo pozwoli to w pewnym stopniu na skonfrontowaniu sprzecznych twierdzeń Skarżącej i inspektorów prowadzących kontrolę w dniu 30 grudnia 2022 r., co do rzeczywistego przebiegu zajścia jakie miało miejsce w tym dniu.

Dyrektora ARiMR w Opolu zignorował też wyjaśnienia Skarżącej i wskazywany przez nią okoliczności, nie biorąc ich w ogóle pod uwagę przy ocenie jej zachowania w świetle art. 59 ust. 7 Rozporządzenia 1306/2013. Nie uwzględnił tego, że o pierwszym terminie kontroli, zaplanowanej na dzień 30 grudnia 2022 r., Skarżąca poinformowana została telefonicznie w tym samym dniu, tuż przed jej rozpoczęciem, w godzinach porannych, pod jej nieobecność w kraju mającą trwającą do dnia 10 stycznia 2023 r. Chociaż organ trafnie stwierdza, że zawiadomienie "(...) winno być z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum", to nie wyjaśnił dostatecznie jakie to realne środki Skarżąca miałaby podjąć w opisanych okolicznościach jej powiadomienia, aby zapewnić przeprowadzenie kontroli, przez co przypisanie w tym względzie Skarżącej niedbalstwa jawi się jako co najmniej przedwczesne. Zwłaszcza, że rolnik nie musi być stale obecny pod adresem, pod którym prowadzi działalność rolniczą. Nie ma też obowiązku powołania pełnomocnika.

Wbrew zarzutom skargi z art. 59 ust. 7 Rozporządzenia nr 1306/2013 nie wynika obowiązek powiadomienia rolnika lub jego przedstawiciela o przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Nie oznacza to natomiast tego, że Dyrektor ARiMR w Opolu w ogóle nie powinien brać pod uwagę okoliczności konkretnego powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli i opierając się także na pozostałych istotnych okolicznościach faktycznych dokonać oceny zachowania Skarżącej w świetle art. 59 ust. 7 Rozporządzenia nr 1306/2013. Zresztą to, że w realiach rozpatrywanej sprawy inspektorzy jednak podjęli kontrolę na miejscu w dniu 30 grudnia 2022 r. i bez udziału Skarżącej (bo nie był on w ich ocenie wymagany do zaplanowanej na ten dzień kontroli działek rolnych) oraz, że podjęli też kolejną próbę kontroli w styczniu 2023 r. sugeruje, że ocena zachowania Skarżącej w dniu 30 grudnia 2022 r., na tym etapie kontroli, nie przemawiała jeszcze za zastosowaniem tej regulacji i kodu GR2.

Istnieje zatem istotna rozbieżność między tym co wynika z akt administracyjnych i z zasadniczego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy jakim Raport a decyzją i przyjętym w niej stanem faktycznym według, którego to Skarżąca (jej przedstawiciel) uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli w dniu 30 grudnia 2022 r.

Dalej wskazać trzeba, że Dyrektor ARiMR w Opolu nie wyjaśnił także okoliczności przeprowadzenia kontroli w styczniu 2023 r. Dyrektor ARiMR w Opolu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że: "(...) Strona wskazała, że uniemożliwi inspektorom wstęp na teren jej gospodarstwa", a "(...) pracownicy ARiMR nie mieli realnej możliwości wykonania czynności sprawdzających" (dowód: Decyzja z dnia 17 marca 2023 r., k. 160 i 162 w aktach admin.). W Raporcie zaś stwierdzono, że Skarżąca w rozmowie telefonicznej w dniu 13 stycznia 2023 r. "(...) poinformowała nas, że nie wyraża zgody na kontynuowanie kontroli (...) nie wyraża zgody na przeprowadzenie dalszych czynności kontrolnych i nie okaże dokumentacji do czasu, kiedy nie otrzyma odpowiedzi" na złożone przez nią pismo (dowód: Raport, sekcja XVIII, poz. 03, w aktach admin. k. 45).

W ocenie Sądu stanowisko Skarżącej przedwcześnie zostało zakwalifikowane przez Dyrektora ARiMR w Opolu jako "uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli" na miejscu, co skutkować winno odrzuceniem wniosku o przyznanie płatności w trybie art. 59 ust. 7 Rozporządzenia nr 1306/2013. W ocenie Sądu w zakres analizowanego pojęcia "uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli" nie wpisuje się wyrażenie przez rolnika, w rozmowie telefonicznej zdania o tym, że nie wyraża on zgody na podjęcie czynności kontrolnych i dokumentacji. Z przepisów nie wynika przecież, by przeprowadzenie kontroli na miejscu w jakikolwiek sposób zależało od uprzedniego wyrażenia (bądź nie) zgody przez kontrolowanego. Co więcej, kontrola taka nie musi być nawet zapowiedziana (art. 25 akapit pierwszy Rozporządzenia nr 809/2014), a czynności kontrolne w ramach kontroli mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy o kontroli rolnik został powiadomiony. Słusznie wskazuje Dyrektora ARiMR w Opolu w innej części zaskarżonej decyzji, że nie da się zaakceptować logiki, że to beneficjent wskazuje termin przeprowadzenia czynności kontrolnych, czy też wyraża zgodę na ich przeprowadzenie. Zatem telefoniczne przekazanie Skarżącej zamiaru kontroli na miejscu przez inspektora w dniu 13 stycznia 2023 r. można traktować co najwyżej jako ustne jej zawiadomienie o kontroli na miejscu. Miało ono charakter jedynie informacyjny. Ustna i negatywna odpowiedź Skarżącej sama w sobie nie powinna odnieść skutku w zakresie odstąpienia od przeprowadzenia kontroli na miejscu w styczniu 2023 r. i późniejszego odrzucenia jej wniosku. Sąd podziela pogląd, że dopiero realne zachowanie Skarżącej (jej przedstawiciela) na miejscu kontroli, po faktycznym przystąpieniu do niej, mogłoby podlegać ocenie jako "uniemożliwianie" (bądź nie) jej przeprowadzenia (podobnie WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 435/21). W konsekwencji inspektorzy terenowego Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału ARiMR wadliwie zaniechali wizytacji terenowej. Nie mogli tym samym wykazać i stwierdzić w Raporcie kodem GR2, że beneficjent uniemożliwił im przeprowadzenie takiej kontroli na miejscu także w dniu 13 styczniu 2023 r. W konsekwencji budzi sprzeciw Sądu postępowanie organu, bo z góry założył, że w dniu kontroli na miejscu Skarżąca realnie ją uniemożliwiła (uniemożliwiła swobodny dostęp do działek gruntu, czy odmówiła udostępnienia dokumentów).

Dyrektor ARIMR w Opolu nie dostrzegł przy tym identycznych wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, przez co należy uznać i rozstrzygnięcie organu I instancji za nieodpowiadające prawu.

Podsumowując, ocena czy w stanie faktycznym sprawy zachowanie Skarżącej pozwala przyjąć, że w świetle art. 59 ust. 7 Rozporządzenia nr 1306/2013 uniemożliwiała ona przeprowadzenie kontroli na miejscu, spoczywa na organie. Tymczasem Dyrektor ARIMR w Opolu nie rozważył prawidłowo jej zachowania w świetle tego przepisu, czym naruszył przepisy art. 8 i art. 9 K.p.a., a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 59 ust. 7 Rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz przedstawionej oceny prawnej. Wiążą one organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko Sądu. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy niezbędne będzie wszechstronne i rzetelne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych wskazanych w powyższych wywodach. Istotnym w sprawie jest w szczególności ustalenie, czy zaistniała w dniu kontroli 30 grudnia 2022 r. sytuacja, której skutkiem było jej przerwanie, była w jakimś stopniu za wiedzą samej Skarżącej, czy też nie miała ona na nią wpływu, a wręcz była działaniem całkowicie sprzeczny z jej interesem i od niej całkowicie niezależnym.

Sąd uznał za przedwczesne i nieuzasadnione na tym etapie postępowania ustosunkowywanie się do pozostałych, dalszych zarzutów skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego. Sąd zobowiązany był zbadać, czy organ prawidłowo wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla sprawy. Zdaniem Sądu, skoro zaskarżona decyzja została uchylona z uwagi na naruszenia prawa procesowego i zakwestionowanie stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, to przedwczesne i nieuzasadnione jest odniesienie się szczegółowe do wszelkich zarzutów Skarżącej zgłaszanych w skardze. Kontrola zaskarżonej decyzji byłaby w tym zakresie przedwczesna z uwagi na wskazane w uzasadnieniu wyroku Sądu braki i naruszenia procesowe.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania i uwzględnienia w tym zakresie zarzutów skargi, zasadnym stało się uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 oraz art.135 p.p.s.a. zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. i art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 poz. 1800 z zm.).