Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2001/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

P. N. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P. H.-U. S. z siedzibą w M. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia 11 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 2 400 zł.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] stycznia 2005 r. w T. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] należącego do skarżącego. Pojazdem tym kierował kierowca W. S.. Kierowca nie miał przy sobie i nie okazał do kontroli ani wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne, ani wypisu z licencji. Ponadto nie miał wykresówki lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień 17 stycznia 2005 r., a okazane wykresówki za dni 15 i 18 stycznia 2005r. były zbyt długo zapisywane, co nie wpłynęło jednak na czytelność zapisów na tych wykresówkach.

Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że jechał z M. do Ł. po odbiór rur PCV zakupionych tam przez firmę skarżącego, u którego jest zatrudniony. Przed wyjazdem nie otrzymał od skarżącego ani wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, ani wypisu z licencji. Kierowca zeznał też, że w dniu 17 stycznia 2005 r. miał dzień wolny od pracy, jednak skarżący nie dał mu przed wyjazdem zaświadczenia potwierdzającego tę okoliczność.

Kierowca podpisał protokół kontroli nie zgłaszając do niego żadnych uwag, ani zastrzeżeń.

W toku postępowania administracyjnego skarżący przedstawił [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego poświadczone za zgodność z oryginałem kopie zaświadczenia oraz wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne wystawione w dniu 31 stycznia 2005r., kopię umowy o pracę z dnia 21 września 2004 r. zawartą z kierowcą W. S., a także zaświadczenie z dnia 1 lutego 2005 r. potwierdzające, że kierowca W. S. w dniu 17 stycznia 2005r. nie pracował (miał dzień wolny od pracy).

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 2 400zł (w tym karę 2 000 zł – za wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia - na podstawie lp. 1.1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym; karę 200 zł – za nieokazanie wykresówki lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w dniu 17 stycznia 2005r. - na podstawie lp. 1.11.11. pkt. 1 lit. b załacznika do ustawy o transporcie drogowym oraz karę 200 zł – za okazanie wykresówek za dni 15 i 18 stycznia 2005 r., które były zbyt długo zapisywane, co nie miało jednak wpływu na czytelność zapisów na tych wykresówkach – na podstawie lp. 1.11.9. pkt 2 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym).

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W odwołaniu wniósł o umorzenie nałożonej kary pieniężnej wskazując na to, że w dniu 31 stycznia 2005 r. uzyskał wymagane zaświadczenie o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne, a więc kara pieniężna 2 000 zł za brak tego zaświadczenia jest bardzo krzywdząca. Podkreślił przy tym, że naruszenie przepisów o transporcie drogowym nie było celowe, lecz zostało spowodowane ich nieznajomością. Według niego karą za brak oraz nieprawidłowe zamontowanie wykresówek powinien natomiast zostać ukarany kierowca.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wykonywany w czasie kontroli przewóz spełniał warunki przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jednak skarżący w momencie kontroli nie posiadał wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 tej ustawy. Skarżący uzyskał takie zaświadczenie dopiero w dniu 31 stycznia 2005 r., po kontroli. Przewóz na potrzeby własne w dniu 19 stycznia 2005 r. wykonywany był więc z naruszeniem przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Nieokazanie przez kierowcę wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień 17 stycznia 2005 stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Okazanie natomiast wykresówek za dni 15 i 18 stycznia 2005 r., które były zbyt długo zapisywane stanowiło naruszenie art. 13 i art. 14 powołanego wyżej rozporządzenia Rady (EWG).

Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 92 ustawy o transporcie drogowym, odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego powinien znać i stosować obowiązujące przepisy, a odpowiedzialność za naruszenie tych przepisów ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, że nałożona kara pieniężna jest zbyt wysoka, gdyż naruszenie przez niego przepisów o transporcie drogowym było spowodowane ich nieznajomością. Powołując się na art. 92 ustawy o transporcie drogowym skarżący stwierdził, że organ mógł nałożyć karę pieniężna w wysokości od 50 zł do 15 000 zł, a więc on za swoje przewinienie byłby skłonny zapłacić karę w wysokości 900 zł. Podkreślił też, że nałożona kara pieniężna jest dużym obciążeniem dla jego małej firmy oraz dla jego rodziny.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 1 marca 2006 r. skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, jednak naruszenie przez niego przepisów było nieświadome, spowodowane ich nieznajomością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Skarga wniesiona przez P. N. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] marca 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę, lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika natomiast, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności.

Art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym stanowi z kolei, że podczas przewozu drogowego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi wypis z zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Za wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia lp. 1.1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną w wysokości 2 000 zł.

W niniejszej sprawie jest faktem bezspornym, iż w momencie dokonywania kontroli tj. w dniu [...] stycznia 2005 r. skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wcześniejszego uzyskania wymaganego przepisami ustawy o transporcie drogowym zaświadczenia. Zaświadczenie to skarżący uzyskał dopiero w dniu 31 stycznia 2005 r., a więc już po kontroli. Fakt uzyskania przez skarżącego stosownego zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne po kontroli nie mógł być podstawą do odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej lub obniżenia jej wysokości. Ustawa o transporcie drogowym nakłada bowiem bezwzględny obowiązek nałożenia kary pieniężnej na tego kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne z naruszeniem przepisów ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem.

Kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

Kierowca W. S. okazał do kontroli wykresówki za dni 15, 18 i 19 stycznia 2005 r., nie okazał natomiast wykresówki za dzień 17 stycznia 2005 r., ani zaświadczenia wskazującego przyczynę nieposiadania wykresówki za ten dzień.

Jeżeli kierowca W. S. w dniu 17 stycznia 2005 r. miał dzień wolny od pracy to powinien w momencie kontroli legitymować się stosownym zaświadczeniem wystawionym przez skarżącego potwierdzającym tę okoliczność.

Niedopełnienie tego obowiązku nie mogło być konwalidowane poprzez przedstawienie organowi stosownego zaświadczenia w późniejszym terminie.

Organ prawidłowo nałożył w tej sytuacji karę pieniężną w wysokości 200 zł zgodnie z lp. 1.11.11. pkt 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej przewiduje karę pieniężną w wysokości 200 zł za każdą wykresówkę.

Z protokołu kontroli wynika ponadto, że okazane przez kierowcę w czasie kontroli wykresówki za dni 15 i 18 stycznia 2005 r. były zbyt długo zapisywane, co nie wpłynęło jednak na czytelność zapisów na tych wykresówkach. Stanowiło to naruszenie wymogów określonych w art. 13, art. 14 i art. 15 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Kierowca nie zakwestionował tego faktu podpisując protokół kontroli bez jakichkolwiek uwag lub zastrzeżeń.

Okoliczność, iż skarżący dopiero po kontroli dowiedział się od funkcjonariuszy Policji, że wykresówki muszą być zmienianie co 24 godziny nie mogła być podstawą do odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej z tego tytułu.

W tej sytuacji należy uznać za zasadne także nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł na postawie lp. 1.11.9. pkt 2 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który za zbyt długie zapisywanie wykresówek z danego dnia, jeżeli nie spowodowało to wątpliwości co do zapisów na wykresówce, przewiduje karę w wysokości 100 zł za każdą wykresówkę.

Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne.

Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.

Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.

Podmiot prowadzący profesjonalną działalność gospodarczą nie może natomiast powoływać się na nieznajomość przepisów o transporcie drogowym, jako okoliczność zwalniającą go od odpowiedzialności za naruszenie tych przepisów.

Wysokość kar pieniężnych za poszczególne rodzaje naruszeń jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.

W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.