Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 474/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Z.M. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 stycznia 2023 r. nr OR16-6524.3-OR1600178/22 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Z.M. (dalej: "wnioskodawca", "strona", "skarżący"), jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") z 2 stycznia 2023 r. nr OR16-6524.3-OR1600178/22 w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej w zakresie działania

5.3 Środki dotyczące obrotu w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze".

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Wnioskodawca 7 grudnia 2022 r. złożył w Z. Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o realizację operacji w zakresie wsparcia za dodatkowe koszty poniesione przez podmioty w sektorze rybołówstwa i akwakultury w związku z zakłóceniami rynku spowodowanymi prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie i jej wpływem na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury, o której mowa w art. 68 ust. 3 rozporządzenia nr 508/2014 w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przewarzania zawartego w Programie Operacyjnym ‘'Rybactwo i Morze".

W toku weryfikacji wniosku organ stwierdził, iż wnioskodawca jako armator statku rybackiego (...) o oznace (...) dopuścił się poważnego naruszenia i został wpisany do rejestru naruszeń zgodnie z art. 80 ustawy z 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. z 2022. poz. 540 oraz 2185, dalej: "ustawa o rybołówstwie morskim").

Zaskarżonym rozstrzygnięciem z 2 stycznia 2023 r. ARiMR odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Jako podstawę prawną odmowy wskazano art. 12 pkt 3 lit. b ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2020 r. poz. 2140, dalej: "ustawa").

Strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na odmowę przyznania pomocy. W skardze sformułowano zarzuty obrazy:

1) art. 15 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2020 r. poz. 2140 dalej: "ustawa o EFMR") poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na niewypełnieniu obowiązku stania na straży praworządności, wyczerpującego rozpatrzenia i rzetelnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w ramach prowadzonego postępowania, a także niezapewnieniu wnioskodawcy jako stronie postępowania czynnego udziału w każdym jego stadium (stadium poprzedzającym odmowę przyznania pomocy finansowej), tj.

- poprzez niezweryfikowanie przez organ, iż decyzja Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego z 14.09.2022 r. w sprawie wymierzania kary pieniężnej armatorom statku rybackiego o oznace (...) i przyznania punktów za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa znak sprawy: (...) nie jest decyzją ostateczną, z uwagi na złożone przez stronę odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym podniesiono szereg zarzutów wskazujących na niezgodności z przepisami prawa zapadłej decyzji i wymierzania bezpodstawnie armatorowi statku (...) punktów za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa skutkującego wpisem do rejestru naruszeń jedynie z uwagi na rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie wymierzenia punktów, nie zaś w zakresie ustaleń dotyczących dopuszczenia się poważnego naruszenia przez armatora statku (...);

- uniemożliwienia przed wydaniem zaskarżonej odmowy przyznania pomocy finansowej przedłożenia przez stronę wyjaśnień odnośnie prowadzonego postępowania administracyjnego (niezakończonego ostateczną decyzją) w zakresie wymierzania kary pieniężnej armatorom statku rybackiego o oznace (...) i przyznania punktów za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa znak sprawy: IS-DK/93/2021, co mogłoby skutkować wstrzymaniem się z wydaniem decyzji przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do czasu rozstrzygnięcia sprawy odnośnie przyznania punktów za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, albowiem w przypadku uchylenia decyzji o przyznanie punktów za poważne naruszeni przepisów wspólnej polityki rybołówstwa dla armatorów (...), odpada przesłanka negatywna udzielenia dofinansowania z art. 12 pkt 3 lit. b ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, co oznaczałoby, iż armatorzy statku (...) zostaliby pokrzywdzeni z uwagi na niemożność uzyskania dofinansowania na realizację operacji przez armatorów statku, którzy wykonują rybołówstwo komercyjne w zakresie wsparcia za dodatkowe koszty poniesione przez podmioty w sektorze rybołówstwa i akwakultury w związku z zakłóceniami rynku spowodowanymi prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie i jej wpływem na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury, o której mowa w art. 68 ust. 3 rozporządzenia nr 508/2014, w zakresie Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze", co w konsekwencji skutkowało dowolną, nieuzasadnioną i przedwczesną odmową przyznania przedmiotowej pomocy finansowej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia ARiMR i nakazanie organowi wstrzymania się z rozpoznaniem wniosku w zakresie armatora statku (...) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego lub postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie wymierzania kary pieniężnej armatorom statku rybackiego o oznace (...) i przyznania punktów za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa znak sprawy: IS-DK/93/2021 (Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego).

Nadto sformułowano wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. - tj. odwołania armatorów (...) od decyzji Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego z 14.09.2022 r. w sprawie wymierzania kary pieniężnej armatorom statku rybackiego o oznace (...) i przyznania punktów za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa znak sprawy: IS-DK/93/2021 na okoliczność - złożenia odwołania przez armatorów statku (...) od decyzji Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego z 14.09.2022 r. w sprawie wymierzania kary pieniężnej armatorom statku rybackiego o oznace (...) i przyznania punktów za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa znak sprawy: IS-DK/93/2021, które może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i wykreśleniem armatora statku (...) z rejestru, o którym mowa w art. 80 ustawy z 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim i odpadnięciu negatywnej przesłanki z art. 12 pkt 2 ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, co powinno skutkować wstrzymaniem się organu z wydaniem decyzji w niniejszej sprawie (ewentualnym zawieszeniem postępowania) do czasu rozstrzygnięcia wyżej wymienionej sprawy mającej wpływ na przyznanie dofinansowania dla armatora (...), a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2023 r. Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt V SA/Wa 474/23 oraz V SA/Wa 476/23 do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 11 pkt 1 do 3 ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego pomoc w ramach Programu przyznawana jest osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej na wniosek o dofinansowanie, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach wskazanych w ustawie oraz w przepisach rozporządzenia wykonawczego wydanych na podstawie art. 24 tejże ustawy.

Przepis art. 13 ust. 4 ustawy stanowi, że wniosek o dofinansowanie jest oceniany przez instytucję pośredniczącą w zakresie poprawności sporządzenia i złożenia, zgodności planowanej operacji z celami działania, w ramach którego ma być realizowana operacja oraz celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji (w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ustawy).

W przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, podmiot właściwy do przyznania pomocy informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy (art. 16 ust. 1 ustawy). Nadto, istotne regulacje w kontekście omawianej sprawy znajdują się w art. 12 ustawy, zawierającym katalog negatywnych przesłanek skutkujących odmowa przyznania dofinansowania. Zgodnie z tym przepisem, pomoc nie przysługuje podmiotowi:

1) wobec którego został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz dostępu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, ze zm.), zakaz korzystania z dotacji, subwencji lub innych form wsparcia finansowego środkami publicznymi lub zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne;

2) wobec którego sąd ogłosił upadłość;

3) który jest wpisany do:

a) rejestru podmiotów wykluczonych, o którym mowa w art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, lub

b) rejestru naruszeń, o którym mowa w art. 80 ustawy z 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. z 2020 r. poz. 277 i 285), w związku z dopuszczeniem się poważnego naruszenia.

Rejestr naruszeń, o którym mowa powyżej, uregulowany w przepisach ustawy o rybołówstwie morskim jest rejestrem prowadzonym w formie elektronicznej przez ministra właściwego ds. rybołówstwa. Zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy o rybołówstwie morskim rejestr ten zawiera:

1) imię i nazwisko albo nazwę armatora statku rybackiego i kapitana statku rybackiego, przy użyciu którego dokonano naruszenia przepisów WPR;

2) numer CFR i oznakę rybacką statku rybackiego, przy użyciu którego dokonano naruszenia przepisów WPR;

3) rodzaj naruszenia przepisów WPR;

4) liczbę przyznanych punktów za poważne naruszenia;

5) wysokość kar pieniężnych wymierzonych za dokonane naruszenia przepisów WPR.

Jak wynika z akt sprawy, podstawą odmowy udzielenia dofinansowania na wniosek złożony przez Z.M. było jego wpisanie (jako armatora statku rybackiego) do rejestru naruszeń, o którym mowa w art. 80 ustawy o rybołówstwie morskim. Zgodnie z informacjami wynikającymi z ww. rejestru Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w Słupsku, po przeprowadzonym postępowaniu, w dniu 14 września 2022 r. wydał decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej i nałożeniu punktów karnych wobec A.S. i Z.M., będących współarmatorami jednostki rybackiej (...). W rejestrze naruszeń znajduje się informacja, iż w sprawie o ww. numerze stwierdzono wystąpienie naruszenia o statusie naruszenia poważnego, za które nałożono na armatorów 6 punktów karnych oraz wymierzono karę finansową w wysokości 940 383 tys. zł, co stanowi pięciokrotność ogólnej wartości nieprawidłowo pozyskanych produktów rybołówstwa, czyli kwoty 188 076,60 zł. Wpis do rejestru naruszeń, po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym wszczętym w dniu 30 września 2021 r., dokonany został przez uprawniony do tego organ, tj. Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Słupsku. W związku z powyższym, zaistniała jedna z przesłanek negatywnych skutkujących odmową przyznania dofinansowania wymieniona w art. 12 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji wystąpienia jednego ze wskazanych w nim przypadków, a więc również wpisu do rejestru - w naruszeń, o którym mowa w art. 80 ustawy o rybołówstwie morskim, podmiotowi będącemu osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej pomoc finansowa nie przysługuje. Co istotne, w przypadku wystąpienia jednej z ww. przesłanek negatywnych, organ ma ustawowy obowiązek do wydania rozstrzygnięcia w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej.

Skarżący podnosi, że organ powinien wstrzymać się z wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej i przyznania punktów karnych za poważne naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących rybołówstwa. Skarżący wywodzi, że gdyby ARiMR nie dopuściła się nieprawidłowości w procedowaniu sprawy, a więc nie pominęła przy dokonywaniu oceny faktu złożenia odwołania od opisanej wyżej decyzji, mogłaby wówczas wstrzymać się z wydaniem decyzji w zakresie złożonego wniosku o dofinansowanie.

Tak formułowany zarzut pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Wskazać należy, że przepisy regulujące rozpatrywanie wniosków aplikacyjnych w ramach Programu nie przewidują możliwości wstrzymania przez organ procedowania złożonego wniosku. Zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy do postępowań w zakresie przyznania pomocy finansowej nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków (o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej). Zatem organ nie miał kompetencji do zastosowania w omawianej sprawie między innymi przepisów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wstrzymania się z wydaniem decyzji do czasu zakończenia sprawy odwoławczej. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie następuje w terminie 3 miesięcy od dnia jego złożenia. W przypadku nierozpatrzenia wniosku w tym terminie instytucja pośrednicząca zawiadamia wnioskodawcę o przyczynach zwłoki, określając nowy termin rozpatrzenia wniosku, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Należy uznać za bezzasadny zarzut dotyczący nieprawidłowego działania organu polegający na braku wstrzymania się z procedowaniem wniosku o dofinansowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej i przyznania punktów karnych. Sąd podkreśla, że odmowa przyznania dofinansowania nie jest uzależniona o tego, czy decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej i przyznaniu punktów karnych za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa jest decyzją ostateczną, czy też złożono od niej odwołanie do organu II instancji. Organ rozpatrując wniosek o dofinansowanie opiera się na danych wprowadzonych do Systemu Elektronicznej Rejestracji i Elektronicznego Raportowania (ERS) i w przypadku, gdy w systemie ERS w rejestrze naruszeń znajduje się informacja o dopuszczeniu się przez dany podmiot poważnego naruszenia przepisów wspólnej polityki rybołówstwa zobligowany jest do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami organ (ARiMR) nie ma kompetencji do badania czy decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej i przyznaniu punktów za poważne naruszenie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa uzyskała walor ostateczności. Organ nie bada również prawidłowości wpisów dokonanych w rejestrze naruszeń prowadzonym przez ministra właściwego ds. rybołówstwa, istotny jest fakt wpisania podmiotu do ww. rejestru.

Na marginesie wypada zwrócić uwagę na fakt, że w trakcie prowadzonego postępowania przed Sądem, postanowieniem z 14 września 2023 r. odmówiono zawieszenia postępowania, gdyż nie dopatrzono łączności procesowej obecnie kontrolowanej sprawy ze sprawą V SA/Wa 816/23 dotyczącą wymierzenia kary pieniężnej. Jednocześnie podsumowując tą kwestię wskazać wypada, że sprawa V SA/Wa 816/23 została zakończona wydaniem przez tut. Sąd wyroku oddalającego skargę. Tym samym, Sąd potwierdził prawidłowość ustaleń dokonanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie poważnego naruszenia przez Z.M. przepisów wspólnej polityki rybołówstwa.

Sąd uznaje za bezzasadny także zarzut braku wypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku stania na straży praworządności, wyczerpującego rozpatrzenia i rzetelnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zasada praworządności, której naruszenie zarzuca skarżący, oznacza obowiązek działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Celem tej zasady jest więc przeciwdziałanie dowolności i arbitralności działania organów państwa oraz poddanie tego działania kontroli w oparciu o kryterium zgodności z obowiązującym prawem. W niniejszej sprawie, organ zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dokonał weryfikacji Z.M. jako podmiotu wnioskującego o dofinansowanie, między innymi w kontekście wystąpienia przesłanek określonych w art. 12 ustawy i prawidłowo odmówił przyznania dofinansowania.

Podsumowując, Sąd stwierdza, ze zarzuty skarżącego uznać należało za nieuzasadnione. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Nadto Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze, gdyż przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie nie mogła być ocena zasadności złożenia odwołania od decyzji, a do tego w istocie zmierzał ów wniosek.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.