Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 304/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1 k.p.a. , art. 16 § 1 k.p.a.
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1 pkt. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
article: § 3 ust.1, § 4 ust. 1 pkt 5, § 5 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.) Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

T. K. (dalej, jako: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej, jako: Komendant lub organ) z dnia [...] grudnia 2023 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji (dalej także, jako: organ I instancji) z prośbą o ustalenie prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] marca 2004 r. do dnia [...] grudnia 2009 r.

Komendant Stołeczny Policji, po przeprowadzeniu stosownego postępowania w sprawie, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił T. K. ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] marca 2004 r. do dnia [...] grudnia 2009 r.

Od tej decyzji skarżący odwołał się.

Komendant postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym (od dnia 7 maja 2013 r.) wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2194/12 oddalił skargę T. K. na to postanowienie.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Komendant Główny Policji odmówił stwierdzenia nieważności ww. rozkazu personalnego, a w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1810/15 oddalił skargę na powyższą decyzję.

Wnioskiem z dnia [...] września 2023 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji z prośbą o zmianę w trybie art. 154 § 1 K,p.a. rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W dniu [...] października 2023 r. Komendant Stołeczny Policji, na podstawie art. 154 § 1 K.p.a., wydał decyzję nr [...], którą odmówił zmiany rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Od tej decyzji skarżący odwołał się.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant przytoczył treść art. 16 § 1, art. 154 i art. 155 K.p.a., odniósł się do zasady trwałości decyzji i reguł postępowania w trybach nadzwyczajnych, wskazując, że Komendant Stołeczny Policji jest organem właściwym do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. Organ odwołał się do pojęcia "nabycia prawa" i wyjaśnił, że w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień. Do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nie nabyła prawa, należy zaliczyć również decyzje, w których treścią rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień. Inaczej jest natomiast w przypadku decyzji nakładających na stronę obowiązek, gdyż na mocy tych decyzji pewne osoby nabywają prawo do wykonania tych obowiązków, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo w rozumieniu art. 155 K.p.a.

W ocenie organu, rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] marca 2004 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. stanowi decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu przepisów K.p.a. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie może mieć zastosowanie jedynie art. 154 K.p.a.

Organ wyjaśnił, że tryb nadzwyczajny przewidziany w art. 154 K.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami (niedającymi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, czy do wznowienia postępowania) lub decyzji prawidłowych. Daje zatem możliwość weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego lub decyzji wydanych w ramach norm prawa materialnego - norm uznaniowych, które pozwalają organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy, a więc pozostawiają uznaniu organu wybór treści rozstrzygnięcia, a dokonany wybór może być zmieniony.

Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie podstawę prawną rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. stanowił m.in. art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz § 3 ust. 1, § 4 i § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152 poz. 1732, z późn. zm.).

Organ przytaczając treść przepisów wskazanych aktów prawnych podał, że istotnym zagadnieniem przy ich stosowaniu jest więc ustalenie normatywnej treści pojęcia "domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin", z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy. Stosownie do art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, mającej zastosowanie do oceny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Cytowana ustawa precyzuje zatem pojęcie "domownika" i wprowadza między innymi wymóg stałej pracy w gospodarstwie rolnym.

W kontekście trybu z art. 154 § 1 K.p.a. organ zauważył, że użyte przez prawodawcę w § 4 ust. 1 pkt 5 powołanego rozporządzenia z 2001 r. sformułowanie "zalicza się" jednoznacznie wskazuje na związany charakter decyzji wydawanej w tym przedmiocie. Decyzja, o której mowa w § 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia, opiera się na ściśle określonych w przepisach prawa materialnego przesłankach i rolą organu orzekającego w tej sprawie jest stwierdzenie, w oparciu o analizowany materiał dowodowy (podlegający jedynie w tym zakresie swobodnej ocenie), czy tak określone przesłanki zaistniały, czy też nie (w omawianej sprawie zbadania wymagało, czy T. K. spełniał wymogi określone w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, pozwalające na uznanie go za domownika). Natomiast poza wolą organu pozostaje wybór rozstrzygnięcia, gdyż ten wynika wprost z przepisów prawa materialnego. Oznacza to, że decyzja taka jest decyzją związaną - organ ma obowiązek wydać decyzję w sprawie w określonych prawem okolicznościach i wola strony nie może skutkować wydaniem decyzji wbrew określonym prawem kryteriom.

Konstrukcja i charakter wskazanego przepisu prawa uniemożliwia zatem zastosowanie trybu przewidzianego art. 154 K.p.a.

Jednocześnie organ zauważył, że przy ocenie żądania strony uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której nie nabyła ona prawa, należy mieć także na uwadze, że przepis art. 154 K.p.a. nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej. W trybie art.. 154 K.p.a. mogą być zmieniane lub uchylane zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje nie dotknięte żadnymi wadami wyłącznie, jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Taka konstrukcja przepisu art. 154 K.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji. Uchylenie bądź zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 K.p.a. mogą być dokonane tylko w granicach stanu faktycznego sprawy załatwionej tą decyzją ostateczną, przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję ostateczne wydano. Przyjęcie zaś stanowiska, według którego, w postępowaniu opartym na art. 154 K.p.a. możliwe byłoby ustalenie na nowo stanu faktycznego oraz ocena tego na nowo ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do norm prawa materialnego skutkowałaby utożsamieniem tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej z postępowaniem zwykłym.

Mając powyższe na uwadze, organ uznał wniosek dowodowy zawarty w odwołaniu za niezasadny.

Dalej organ odniósł się do pojęcia "słusznego interesu strony" oraz "interesu społecznego" i wskazał, że w tej sprawie doszło do konfliktu obu interesów. W jasno bowiem sformułowanym interesie strony leży przyznanie prawa do wzrostu uposażenia z tytułu zaliczenia wskazanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat. Jednocześnie jednak kryterium to nie może derogować jednoznacznego przepisu prawnego w każdej sytuacji, w której indywidualny interes strony jest naruszony, czy też w której ma miejsce subiektywne poczucie naruszenia takiego interesu. Natomiast w interesie Policji (tożsamym z interesem społecznym) pozostaje, aby wszelkie rozstrzygnięcia miały oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących i były z nimi zgodne.

Opierając się na powołanych wyżej przepisach prawa Komendant Stołeczny Policji w rozkazie personalnym z dnia [...] sierpnia 2012 r. uznał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przedłożonych przez stronę dokumentów i zeznań świadków, brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący świadczył pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Aktualnie nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby wpłynąć na ewentualną zmianę przywołanego wyżej stanowiska organu. Uchylenie ww. decyzji w trybie art. 154 K.p.a., byłoby zatem nie tylko sprzeczne z interesem społecznym, skutkując eliminacją rozstrzygnięcia prawidłowego i zgodnego z tym interesem, ale też prowadziłoby do naruszenia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Organ wskazał także, że strona miała możliwość wniesienia odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r., o czym została pouczona, a po ewentualnym wyczerpaniu administracyjnego toku instancji także prawo do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w celu weryfikacji ustaleń dokonanych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem zgodności z prawem. Odwołanie jednak skarżący złożył z przekroczeniem 14-dniowego terminu do dokonania tej czynności, co skutkowało stwierdzeniem przez Komendanta Głównego Policji wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.

W ocenie Komendanta, w świetle powyższego brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wniósł o nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu (analogicznie jak w odwołaniu) w postaci akt sprawy postępowania administracyjnego dotyczących rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w sprawie zaliczenia okresu pracy G. K..

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to:

a. art. 154 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że na gruncie tej sprawy nie można zastosować tego przepisu,

b. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez działanie przez organ I instancji w sposób sprzeczny z unormowaniami zawartymi w tym artykule, a to naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i równego traktowania,

c. art. 6 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności wyrażonej w tym przepisie;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 4 ust 1 pkt 1 oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego poprzez przyjęcie, że decyzja wydawana na podstawie tego rozporządzenia ma charakter związany, a tym samym tryb przewidziany w art 154 K.p.a. nie może mieć zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono stosowną argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Skarżący wskazał m. in., że jego brat G. K. również funkcjonariusz Komendy Stołecznej Policji rozkazem personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] uzyskał prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat ze względu na pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Stan faktyczny w przypadku policjanta G. K. jest identyczny jak w przypadku T. K, obydwaj pracowali w podobnym okresie, uczyli się w podobnym trybie (w tej samej szkole gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej, do której dojeżdżali tymi samymi środkami transportu publicznego), wykonywali ten sam zakres obowiązków. Rodzice w żaden sposób nie różnicowali synów w odniesieniu do pracy w gospodarstwie rolnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a., decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Są to sytuacje nadzwyczajne enumeratywnie wymienione w przepisach prawa. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia, bądź wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, winno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych (por. np. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 586/06).

Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 154 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Postępowanie prowadzone w tym trybie stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujący przypadki weryfikacji decyzji ostatecznych. Jak każde postępowanie zmierzające do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji, omawiane postępowanie jest traktowane jako nowe postępowanie w sprawie. Ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego. Zadaniem organu, który prowadzi takie postępowanie jest wyjaśnienie i ocena, czy w danych okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki wymienione w art. 154 § 1 K.p.a.

Zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. jest możliwa przy spełnieniu łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze - sprawa dotyczy ostatecznej decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa; po drugie zaś - za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. ma więc za przedmiot ustalenie przesłanek wzruszenia obowiązującej decyzji, która może być prawidłowa pod względem prawnym albo też może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc niedającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Na tle tej sprawy należy podkreślić i wyjaśnić, że "Przedmiotem postępowania w trybie art. 154 k.p.a. nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek. Brak spełnienia którejkolwiek z nich, wyklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji. Wynika to bowiem z tego, że istotą postępowania w trybie art. 154 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem.". "Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, ale służy przeprowadzeniu weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego." (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1476/22).

Z tego względu prawidłowe okazało się stanowisko organu dotyczące wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu. Zarzuty skarżącego w tym zakresie są więc pozbawione racji. Z analogicznych względów Sąd nie dopuścił dowodu z dokumentów wskazanych w skardze. Wniosek dowodowy skarżącego zmierza bowiem do ponownego ustalenia stanu faktycznego, gdy tymczasem – jak już była o tym mowa - zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 K.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory.

Dalej wyjaśnić trzeba, że rozstrzygnięcie, jakie wydaje organ orzekając na podstawie art. 154 K.p.a. oparte jest na uznaniu administracyjnym co wynika z użycia w nim zwrotu "może być (...) uchylona lub zmieniona". Postępowanie prowadzone w omawianym trybie ma na celu zweryfikowanie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą/uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jest to postępowanie nowe, w którym badane są tylko i wyłącznie przesłanki z art. 154 § 1 K.p.a.

Jak podaje się w orzecznictwie i na co słusznie wskazał organ, oceniając, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany/uchylenia decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Nie mieści się w pojęciu interesu strony orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 835/23). Również interes społeczny może polegać na zapewnieniu niesprzeczności decyzji z obowiązującym w danej materii prawem.

Na tle tej sprawy podnieść trzeba, że ustalenie prawa policjanta do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym, możliwe jest po spełnieniu określonych przesłanek wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. art. 101 ust. 1 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku skarżącego, rozkazem personalnym z dnia 28 sierpnia 2012 r. odmówił przyznania funkcjonariuszowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego za okres od dnia 23 marca 2004 r. do dnia 8 grudnia 2009 r. Komendant Stołeczny Policji przeprowadził postępowanie dowodowe – zgromadził i ocenił materiał dowodowy, a następnie wyjaśnił, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił wiarygodności. Organ stwierdził, że skarżący nie udowodnił stałej pracy w gospodarstwie rolnym we wskazanym okresie, a tym samym nie spełnia wszystkich wymogów ustawowych do ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym.

W ocenie Sądu prawidłowa jest ocena Komendanta, że po pierwsze rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2012 r. ma charakter decyzji o charakterze związanym. Tymczasem wzruszenie decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania przewidzianym w art. 154 K.p.a. możliwe jest w sprawach, w których ustawodawca przyznał organom administracji pewien zakres uznaniowości, swobody działania. W sprawach, w których zastosowanie tzw. uznania administracyjnego jest wyłączone wzruszenie decyzji w trybie art. 154 § 1 K.p.a. jest niedopuszczalne. Przepisu z art. 154 K.p.a. nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania decyzji określonej treści (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1053/21, LEX nr 3671067 oraz B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019r., str. 890).

W ocenie Sądu prawidłowe jest po drugie stanowisko organu, że uchylenie ww. decyzji w trybie art. 154 K.p.a., byłoby nie tylko sprzeczne z interesem społecznym, skutkując eliminacją rozstrzygnięcia prawidłowego i zgodnego z tym interesem, ale też prowadziłoby do naruszenia przepisów będących podstawą wydania rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. (art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników). Podkreślić należy, iż skarżący dąży w istocie do ponownego rozpoznania sprawy, a temu nie służy tryb przewidziany w art. 154 § 1 K.p.a. Skarżący wskazywał we wniosku z dnia 21 września 2023 r., że wszelkie okoliczności faktyczne nie uległy zmianie, a na żądanie organu może przedstawić "dalszy materiał dowodowy"; z resztą na dalszych etapach postępowania składał wnioski dowodowe. Takie działanie skarżącego wykazuje cechy dążenia do "otwarcia sprawy na nowo", a nie zbadania decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. pod kątem przesłanek wynikających z art. 154 § 1 K.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł jak w sentencji.