Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 342/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3 i 3a; ust. 3 pkt 23 lit. c)
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Dorota Apostolidis, sędzia WSA Monika Sawa, Protokolant specjalista Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z [...] grudnia 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2018 r. w przedmiocie świadczenia rodzinnego.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało na następujące okoliczności sprawy.

Prezydenta Miasta [...] decyzją z [...] listopada 2018 r. przyznał K. C.: 1. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat (Z. C.), na okres od 2018-11-01 do 2019-10-31; 2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (Z. C.); 3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (Z. C.), przyznany na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2, na okres od 2018-11-01 do 2019-10-31. Na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego wynoszącego [...] zł na osobę w rodzinie, zgodnie z art. 5 ust. 3a przyznano do wypłaty łączną kwotę zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w decyzji, w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie 2018-11-01 do 2018-10-31, w wysokości różnicy pomiędzy łączną kwotą przysługujących zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa art. 5 ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. C. kwestionując sposób ustalenia sytuacji dochodowej jej rodziny. Poinformowała, że od [...] października 2018 r. jest na zasiłku macierzyńskim, którego kwota wynosi 80% wynagrodzenia. Jest to dochód, z którego będzie się utrzymywać przez 52 tygodnie. Uznała zarazem swoje dotychczasowe wynagrodzenie za pracę jako dochód utracony, a zasiłek macierzyński jako dochód uzyskany.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (wskazaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2018 r.) SKO wskazało, że podaniem z [...] listopada 2018 r. K. C. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2018/2019 w postaci zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę Z. C., ur. [...] października 2018 r.

K. C. wraz z córką Z., znajdującą się w wieku poniżej 5. roku życia, tworzy dwuosobową rodzinę w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.). Na dochód rodziny K. C. składają się dochody jej członków, zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r.

Definicję dochodu członka rodziny podaje z kolei art. 3 pkt 2 lit. a) u.ś.r.: Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 - 4c.

Zgodnie z tym pod uwagę należy wziąć jedynie dochody K. C. osiągnięte przez nią w roku 2017 (roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy) z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej pn. [...]. Z weryfikacji danych o dochodach i składkach na ubezpieczenie zdrowotne w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że jej dochód osiągnięty w roku 2017, pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i należny podatek wyniósł - 0,00 zł. Jednak w sytuacji jej rodziny zaistniała okoliczność uzyskania dochodu, w rozumieniu przepisów powołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Definicję uzyskania tego rodzaju dochodu podaje art. 3 pkt 24 lit. c u.ś.r.: Ilekroć w ustawie jest mowa o uzyskaniu dochodu – oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z umowy o pracę z [...] lutego 2018 r. zawartej z [...] wynika, że K. C. z dniem [...] lutego 2018 r. podjęła pracę na czas określony do [...] sierpnia 2019 r.

Uzyskanie przez Panią K. C. dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. 2017, skutkuje koniecznością jego doliczenia do dochodu rodziny, od którego zależy prawo do zasiłku rodzinnego, zgodnie z art. 5 ust. 4 lit. b u.ś.r. Przepis ten stanowi, że "W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych."

Dochodem, o który należy powiększyć dochód K. C., a tym samym doliczyć do dochodu jej rodziny, według zasad wynikających z cytowanych przepisów, jest dochód uzyskany przez nią w miesiącu następującym po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. marcu 2018 r., w kwocie [...] zł (zaświadczenie pracodawcy z [...] października 2018 r.). Dochody z tytułu stosunku pracy uzyskuje również w okresie, na jaki ustalane jest jej prawo do świadczenia rodzinnego.

Nie ma przy tym podstaw do uznania dochodu z podjętej przez K. C. z dniem [...] lutego 2018 r. pracy w firmie [....], za dochód utracony, z powodu uzyskania prawa do zasiłku macierzyńskiego. Przedstawione okoliczności sprawy nie stanowią utraty zatrudnienia z tytułu wykonywanej pracy, jak i jego uzyskania, spowodowanego uzyskaniem prawa do zasiłku macierzyńskiego, w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 23 i 24 powołanej ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: 23) utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) (uchylona), f) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336 oraz z 2018 r. poz. 650 i 858) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.), g) (uchylona), h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, j) utratą świadczenia rodzicielskiego, k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, l) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;" i "24) uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) (uchylona), f) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, g) (uchylona), h) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego, j) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, k) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce."

Z cytowanych przepisów wynika, że aby można było uznać za dochód utracony uzyskiwany przez K. C. dochód z jej pracy w firmie [...], musiałoby dojść do utraty przez nią pracy (zatrudnienia) w tej firmie, z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. C. nadal pozostaje w zatrudnieniu (stosunek pracy nie został rozwiązany), które zgodnie z umową o pracę ma trwać do [...] sierpnia 2019 r. Powodem dla uznania tego dochodu za utracony nie jest również uzyskanie przez K. C. prawa do zasiłku macierzyńskiego, uzyskanego w ramach tego zatrudnienia, gdyż nie przewiduje tego cytowany art. 3 pkt 23 u.ś.r.

Podobnie uzyskanie prawa do zasiłku macierzyńskiego w ramach trwającego stosunku pracy nie stanowi uzyskania dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24 u.ś.r. W tym przepisie jest jedynie mowa o uzyskaniu zasiłku macierzyńskiego, przysługującego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, lub uzyskaniu zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, z czym, jak wyjaśniono wcześniej, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Z przywołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, definiujących dochód (art. 3 pkt 2 i pkt 2 lit. a), jego utratę i uzyskanie (art. 3 pkt 23 i pkt 24) wynika, że okresy zatrudnienia i trwającego w jego ramach zasiłku macierzyńskiego, należy traktować jako jeden okres uzyskiwania dochodu, a sam dochód, choć podlega wahaniom pod względem wysokości, jest dochodem pochodzącym z tego samego źródła i musi być uznawany łącznie za dochód członka rodziny. Uzyskiwanie mniejszego dochodu z tytułu zatrudnienia, w związku z pobieraniem w jego trakcie zasiłku macierzyńskiego w roku 2018, będzie miało wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego dopiero w przyszłym okresie świadczeniowym lat 2019/2020.

W tym stanie rzeczy dochód (przeciętny miesięczny) rodziny K. C., stanowiący obecnie podstawę ustalania prawa do zasiłku rodzinnego, wynosi 0,00 zł (dochód z 2017 r.) + [...] zł (dochód uzyskany w III 2018 r.) = [...] zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie: [...] zł: 2 osoby = [...] zł.

Obliczony w ten sposób dochód przewyższa kwotę kryterium dochodowego, uprawniającego wnioskodawczynię do uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego, określonego w art. 5 ust. 1 u.ś.r.: " Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 674,00 zł", (wg § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2018 r., poz. 1497). W rodzinie nie występuje niepełnosprawność jakiegokolwiek dziecka, która miałaby wpływ na zwiększenie kryterium dochodowego rodziny do kwoty 764,0 zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów).

W sytuacji dochodowej rodziny K. C. ma jednak zastosowanie art. 3 [powinno być art. 5 ust. 3] u.ś.r., łagodzący warunek kryterium dochodowego: "W przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a." Dochód rodziny (przeciętny miesięczny) – [...] zł przewyższa kwotę kryterium dochodowego, pomnożoną przez liczbę członków rodziny: [...] zł x 2 osoby = [...] zł o kwotę – [....] zł, a więc niższą niż łączna kwota przysługujących jej w skali miesiąca w tym okresie zasiłkowym świadczeń rodzinnych, tj. [...] zł.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 lit b [powinno być ust. 3b] u.ś.r.: "Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym: 1) zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków; 2) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11 a, art. 12a i art. 13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków; 3) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15, podzielonych przez 12."

Łączną kwotę zasiłków rodzinnych, należnych K. C. w okresie zasiłkowym 2018/2019, ustalono następująco: [...] zł (zasiłek rodzinny na dziecko) x 12 m-cy / 12 m-cy + [...] zł (dod. z tyt. urodzenia dziecka) / 12 + [...] zł (dod. z tyt. urodzenia dziecka) x / 12 m-cy /12 m-cy – [...] zł.

Wysokość świadczeń rodzinnych, o które wnioskowała K. C. i które stanowią podstawę wyliczeń należnych jej świadczeń, w obecnym okresie zasiłkowym została określona przez przepisy § 1 pkt 4 lit. a, pkt 5 i pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna: "4) wysokość zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 6 ustawy, wynosi miesięcznie: a) 95,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia,", "5) wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, o którym mowa w art. 9 ustawy, wynosi 1000,00 zł;" i "7) wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, o którym mowa w art. 11a ustawy, wynosi 193,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 386,00 zł na wszystkie dzieci."

Stąd też zgodnie z art. 3 lit. a [powinno być art. 5 ust. 3a] u.ś.r.: "W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny." K. C. przysługują wnioskowane przez nią świadczenia rodzinne (zasiłek rodzinny wraz z dodatkami) w łącznej wysokości: [...] zł (łączna kwota świadczeń rodzinnych) – [...] zł (kwota przekroczenia kryterium dochodowego) = [...] zł.

Okres, na który ustala się prawo do zasiłku rodzinnego określa art. 24 ust. 1 i 2 u.ś.r.: "Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i art. 14 - 17. 2. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego", tj. w rozpatrywanym przypadku, od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. C. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu podniosła m. in., że co prawda w rozumieniu kodeksu pracy nie straciła zatrudnienia, ale na dzień składania wniosku i do końca okresu świadczeniowego pracy świadczyć nie będzie, bo pozostaje na zasiłku macierzyńskim z dochodem [...] zł, czyli na osobę [...] zł. Zasiłek macierzyński to 80% wynagrodzenia, a więc nie jest to kwota 1649,12 zł, a sytuacja dochodowa zmieniła się ze względu na urodzenie dziecka. Organy obydwu instancji w ogóle nie wzięły tego pod uwagę, czym naruszyły wskazane wyżej przepisy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga podlegała uwzględnieniu.

Zmniejszenie wymiaru świadczeń rodzinnych, stosownie do art. 5 ust. 3 i 3a u.ś.r., organ umotywował przekroczeniem kryterium dochodowego, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z tymi przepisami "Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł [art. 5 ust. 1; kwota aktualna na dzień orzekania przez organ]. W przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a [art. 5 ust. 3]. W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny" (art. 5 ust. 3a)". Organ uznał przy tym, że uzyskanie prawa do zasiłku macierzyńskiego, w miejsce wynagrodzenia za pracę, nie jest utratą dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r.).

Przepis art. 3 pkt 23 lit. c) u.ś.r. ma identyczne brzmienie, jak art. 2 pkt 19 lit. c) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Na tle tego ostatniego przepisu w orzecznictwie przyjmuje się natomiast, że "W języku polskim słowo "utrata" rozumiane jest jako strata, zanik, ubytek, "fakt, że ktoś (rzadziej coś) został pozbawiony kogoś lub czegoś" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Tom 2, Warszawa 1999, s. 487). W odniesieniu do pojęcia dochodu trzeba zatem przyjąć, że o "utracie dochodu" należy mówić w sytuacji jego "straty, zaniku, ubytku", a zatem zarówno w sytuacji, gdy określona osoba przestała uzyskiwać jakikolwiek dochód, jak i w sytuacji, gdy jej dotychczasowy dochód uległ częściowemu zmniejszeniu. Zdarzenia wymienione w katalogu określonym w punktach a-j przepisu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci to zatem zdarzenia wpływające w ten właśnie sposób na dochody określonej osoby. Tak też należy wykładać istotne w realiach niniejszej sprawy przesłanki "utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" jako zdarzeń powodujących utratę dochodu. Skoro "utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" czyli "strata, zanik, ubytek" zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zdarzeniem powodującym, że określona osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bądź też powodującym, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu, to nie sposób wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym będą mieściły się wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodów. (...) Aktualna sytuacja finansowa determinowana jest nie tylko nawiązaniem lub rozwiązaniem stosunku pracy bądź podjęciem lub zakończeniem zatrudnienia w inny sposób, lecz również wszelkimi zmianami związanymi z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływającymi na zmniejszenie jej dochodów" (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2018 r., I OSK 378/18, LEX nr 2525351).

Pogląd taki już wcześniej wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 5 października 2017 r., I OSK 817/17 (LEX nr 2400794) i z 19 stycznia 2018 r., I OSK 1728/17 (LEX nr 2438474). W tym ostatnim wyroku przyjęto ponadto, że ustawodawca w zasadzie nie określił treści zwrotu "utrata dochodu", a jedynie wskazał na zdarzenia, które należy wiązać z utratą dochodu. Konieczne jest więc w takiej sytuacji uzupełnienie wykładni językowej również wykładnią celowościową.

Jeśli w powołanych wyżej przepisach dwóch ustaw (art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r. i art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) ustawodawca posługuje się tą samą treścią, to przepisy te należy tak samo wykładać. Podzielając zatem powyższe stanowisko NSA, wyrażone na gruncie art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przyjąć należy, że w niniejszej sprawie organy dokonały błędnej wykładni art. 3 pkt 23 lit. c) u.ś.r., w zakresie rozumienia dochodu utraconego. Wynagrodzenie za pracę, które zostało zastąpione wypłacanym przez inny podmiot zasiłkiem macierzyńskim, należało więc potraktować jako dochód utracony. W takiej sytuacji zasiłek macierzyński jest dochodem uzyskanym, w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. h) u.ś.r., mimo że stosunek pracy nie ustał. Przez utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakim mowa w tym ostatnim przepisie, należy więc rozumieć utratę dochodów ze stosunku pracy.

Przy uwzględnieniu takiej wykładni organy będą zatem musiały ponownie rozstrzygnąć sprawę w przedmiocie świadczenia rodzinnego (i dodatków do niego) dla skarżącej za okres 2018/2019.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku.