Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 78/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. a151  par. 1 pkt 1 i 2,   par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 239 par. 1 pkt 1 lit. b,
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska,, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 grudnia 2023 r., nr WZPS-1.8640.1.185.2023 Wojewoda (dalej: "organ II instancji", "Wojewoda") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "organ I instancji", "Starosta") z dnia 26 października 2023 r., nr PUP-P-IX-5240-16/2023/AZ orzekającą o:

- uchyleniu decyzji nr 3/06/23 z dnia 1 czerwca 2023 r. o utracie przez A. D. (dalej: "strona", "skarżąca") prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 maja 2023 r.,

- utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 sierpnia 2022 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją nr 82/05/22 z dnia 9 maja 2022 r. Starosta orzekł o uznaniu strony z dniem 9 maja 2022 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji z uwagi na to, że w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązała stosunek pracy na mocy porozumienia stron.

Następnie w dniu 1 września 2022 r. Starosta wydał decyzję nr 83/05/22, w której orzekł o przyznaniu stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7 sierpnia 2022 r. do dnia 8 maja 2023 r.

Kolejno decyzją nr 3/06/23 z dnia 1 czerwca 2023 r. Starosta orzekł o utracie przez stronę prawa do zasiłku od dnia 9 maja 2023 r., z uwagi na upływ maksymalnego okresu jego pobierania.

W dniu 7 lipca 2023 r. organ I instancji wygenerował raport ZUS-U2, z którego wynikało, że strona świadczyła pracę na podstawie umowy zlecenia w dniach 19-20 sierpnia 2022 r. Po wszczęciu postępowania z urzędu, Starosta wydał w dniu 31 lipca 2023 r. decyzję nr 332/07/23 orzekającą o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 sierpnia 2022 r. oraz utracie przez nią prawa do zasiłku z dniem 19 sierpnia 2022 r., wskazując w uzasadnieniu, że z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że strona podjęła zatrudnienie (inną pracę zarobkową).

Wskutek odwołania strony Wojewoda, decyzją z dnia 14 września, nr WZPS-1.8640.1.148.2023.DB, uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał m.in., że skoro decyzją Starosty z dnia 1 czerwca 2023 r., nr 3/06/23 orzeczono o utracie prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania to decyzja ta załatwiała w sposób ostateczny tę sprawę. Wobec tego sprawa ta nie mogła być ponownie przedmiotem zwykłego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji niedopuszczalne było ponowne rozstrzygnięcie decyzją nr 332/07/23 z dnia 31 lipca 2023 r. w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skoro organ I instancji w dniu 7 lipca 2023 r. pozyskał informacje z raportu ZUS-U2 stanowiące w jego ocenie istotne dowody mające wpływ na wynik sprawy, to powinien wznowić postępowanie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Starosta postanowieniem z dnia 28 września 2023 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Starosty z dnia 1 czerwca 2023 r., nr 3/06/23, a następnie decyzją z dnia 26 października 2023 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735 ze zm., dalej: "ustawa o promocji zatrudnienia") uchylił swoją decyzję nr 3/06/23 z dnia 1 czerwca 2023 r. i orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 sierpnia 2022 r.

W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że podstawą wznowienia postępowania była okoliczność, która ujawniła się już po wydaniu decyzji z dnia 1 czerwca 2023 r., tj. w dniu 7 lipca 2023 r., a dotycząca świadczenia przez stronę pracy na podstawie umowy zlecenia w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej, co zostało ustalone na podstawie wygenerowanego raportu ZUS-U2. Starosta stwierdził, że ujawnienie tej okoliczności skutkowało koniecznością uchylenia decyzji z dnia 1 czerwca 2023 r. o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu pobierania tego zasiłku i orzeczeniem o utracie statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 sierpnia 2022 r.z powodu podjęcia zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej (umowa zlecenia).

Wskazaną na wstępie decyzją Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 26 października 2023 r., nr PUP-P-IX-5240-16/2023/AZ.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przedstawił chronologię zdarzeń od czasu rejestracji strony w urzędzie pracy w dniu 9 maja 2022 r. i wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia starosta pozbawia statusu bezrobotnego tego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotnym w rozumieniu tej ustawy jest m.in. osoba, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej, która ponadto spełnia pozostałe warunki przewidziane w tym przepisie. Tym samym w ustawowej definicji bezrobotnego uczyniono wyraźne zastrzeżenie, że z tego statusu mogą korzystać tylko osoby pozostające poza zatrudnieniem lub niewykonujące innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że jakakolwiek aktywność mająca na celu uzyskiwanie zarobków, mieszcząca się w ramach tego, co uznawane jest w ustawie jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa, skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego albo też stanowi przesłankę do utraty statusu bezrobotnego. Z kolei zgodnie z ustawową definicją innej pracy zarobkowej, może ona być wykonywana również na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowy zlecenia, o dzieło), przy czym nie chodzi jedynie o rzeczywiste wykonywanie pracy, ale o pozostawanie w stosunku prawnym, z którego wynika uzyskiwanie dochodów (niezależnie czy rzeczywiście one były uzyskiwane w danym okresie) oraz podleganie ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym. Oznacza to, że nie ma znaczenia przez jaki czas była świadczona praca, ponieważ sam fakt podjęcia przez bezrobotnego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest przesłanką do pozbawienia go statusu bezrobotnego.

Organ II instancji wskazał, że w dniu rejestracji w urzędzie pracy, strona potwierdziła, że znane są jej prawa i obowiązki osoby zarejestrowanej w PUP. Strona potwierdziła to również w odwołaniu od decyzji wskazując cyt. "W dniu rejestracji podpisałam oświadczenie, że zostałam pouczona o obowiązku zawiadamiania o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej w ciągu 7 dni". Natomiast dalsze twierdzenie strony, iż nie była świadoma, że obowiązek ten dotyczy umowy zlecenia stoi w sprzeczności ze złożonym przez nią w dniu 9 maja 2022 r. oświadczeniem, gdzie w pkt 1 zadeklarowała, iż nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, tj. nie wykonuje pracy i nie świadczy usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym m.in.: pracy na umowę zlecenie. Według organu II instancji strona miała zatem pełną świadomość przesłanek decydujących o uzyskaniu statusu bezrobotnego. Tym samym nie jest możliwe skuteczne branie pod uwagę tego, że strona nie miała świadomości, że podpisanie umowy spowoduje skutek w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku.

W ocenie organu II instancji również podnoszona przez stronę niewielka wysokość uzyskanego dochodu nie może stanowić argumentu w przedmiotowej sprawie. W przypadku podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej dla pozbawienia statusu bezrobotnego wystarczające jest samo podjęcie zatrudnienia, niezależnie od osiąganych z tego tytułu przychodów, gdyż w żaden sposób przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia nie odwołuje się do kryterium dochodowego, a jedynie do faktu podjęcia pracy zarobkowej lub zatrudnienia.

Wojewoda podkreślił, że przyjęcie przez ustawodawcę w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia konstrukcji, w której termin utraty statusu osoby bezrobotnej określony został poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, powoduje, że nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie fakt, że strona podpisała umowę na krótki okres czasu. Wydanie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej nie jest uzależnione od "zatrudnienia incydentalnego" ani od winy (zachowania) osoby, co do której orzeczono utratę statusu bezrobotnego. W analizowanej sprawie doszło do zawarcia przez stronę w dniu 19 sierpnia 2022 r. umowy, na mocy której zobowiązała się ona do świadczenia usługi w formie umowy zlecenia w okresie od 19 sierpnia 2022 r. do dnia 20 sierpnia 2022 r. za co otrzymała wynagrodzenie, czemu sama nie zaprzecza. Z treści art. 2 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia wynika wprost, że ilekroć w ustawie mowa jest o wykonywaniu innej pracy zarobkowej oznacza to świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o pomocy przy zbiorach w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników albo wykonywanie pracy w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.

Organ II instancji dodatkowo wskazał, że nie jest możliwe pozbawienie strony prawa do zasiłku dla bezrobotnych tylko za okres od dnia 19 sierpnia 2022 r. do dnia 20 sierpnia 2022 r., gdyż prawo do pobierania zasiłku ustaje z chwilą utraty statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda ponownie przy tym podkreślił, że przyjęcie przez ustawodawcę w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia konstrukcji, w której termin utraty statusu osoby bezrobotnej określony został poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, powoduje, że nie ma znaczenia z rozpoznawanej sprawie fakt, że skarżąca podpisała umowę na krótki okres czasu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia 35 § 2 k.p.a. organ II instancji wskazał, że to na bezrobotnym ciąży obowiązek powiadamiania urzędu pracy o wszelkich zmianach danych wskazanych w trakcie rejestracji oraz złożonych oświadczeniach.

Konkludując, Wojewoda wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona w okresie od dnia 19 sierpnia 2022 r. do dnia 20 sierpnia 2022 r. podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy w ramach umowy zlecenia, a zatem w dniu 19 sierpnia 2022 r. nie spełniała warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Tym samym decyzja organu I instancji jest zasadna.

Odnosząc się zaś do orzeczeń sądowych przytoczonych przez stronę w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie strona została pozbawiona statusu bezrobotnego z tytułu wykonywania innej pracy zarobkowej, zatem argument "ciągłości zatrudnienia" oraz argument "jednorazowego przychodu" należało uznać za chybiony.

Na powyższą decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła A. D., zarzucając jej naruszenie:

- art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i uznanie, że właściwe jest pozbawienie skarżącej statusu osoby bezrobotnej z mocą wsteczną za cały okres, w którym podlegała ubezpieczeniu, na skutek wykonania kilkugodzinnej usługi za kwotę niższą niż kilka procent najniższego wynagrodzenia;

- art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez niewłaściwe uznanie, że powstały przesłanki dla pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej za cały okres podlegania ubezpieczeniu, a nie wyłącznie za czas wykonywania pracy, tj. 19-20 sierpnia 2022 r. i przyjęcie, że nie była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy z uwagi na uznanie, że była osobą zatrudnioną i wykonującą inną pracę zarobkową;

- art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez działanie przez organ administracji publicznej wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywatelki, mimo, iż nie pozostawał on w kolizji z prawem a także wbrew zasadzie proporcjonalności;

- art. 35 § 2 k.p.a. poprzez opieszałość w działaniu organu, mimo dysponowania wszelkimi dowodami i możliwością ich ustalenia niezwłocznie w ZUS-ie, a mimo to wydanie decyzji pozbawiającej skarżącą statusu osoby bezrobotnej i utracie zasiłku po niemalże 11 miesiącach od wydania decyzji przyznającej jej te uprawnienia.

W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody w całości oraz decyzji Starosty w części, w której orzeczono o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 sierpnia 2022 r., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że nie była świadoma, że ma obowiązek zgłosić świadczenie usługi z tytułu umowy zlecenia wykonanej przez 8 godzin pracy w nocy z 19 sierpnia na 20 sierpnia 2022 r., że była to jedyna usługa jaką wykonała w czasie kiedy objęto ją statusem osoby bezrobotnej oraz że nie wpływało to w żaden sposób na jej zdolność do podjęcia pracy i była gotowa do jej podjęcia. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że w tym czasie nie posiadała uprawnienia do zasiłku, ponieważ Powiatowy Urząd Pracy przyznał jej go dopiero w decyzji nr 83/05/2022 z dnia 1 września 2022 r. Zdaniem skarżącej uzasadnione było przypuszczać, że nie dopuściła się naruszenia przepisów skoro przyznano jej zasiłek po wykonanym zleceniu. Uznała, że Powiatowy Urząd Pracy przed wydaniem decyzji dokładnie zbadał sprawę, bo ma dostęp do informacji z ZUS-u. Skoro zatem Urząd przyznał jej zasiłek to należy uznać, że nie widział przeciwko temu podstaw. Dopiero po upływie 11 miesięcy (7 lipca 2023 r.) Powiatowy Urząd Pracy wygenerował raport ZUS-U2, z którego wynikało, że świadczyła pracę na podstawie umowy zlecenia w dniach 19-20 sierpnia 2022 r. i wszczął przeciwko niej postępowanie cofające przyznane dotychczas świadczenia z mocą wsteczną. Skarżąca nadmieniła, że postanowienie w tej sprawie otrzymała dopiero w dniu 2 października 2023 r. Według skarżącej potwierdza to naruszenie przez organ art. 35 § 2 k.p.a. ponieważ, mimo iż dysponował wszelkimi dowodami albo miał do nich dostęp, nie działał należycie i z rażącym opóźnieniem.

Skarżąca podniosła ponadto, że organ nie zwrócił także uwagi na fakt, że opóźnienie z jakim wydano decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, nie pozwala na ponowne zarejestrowanie jej jako osoby bezrobotnej po dniu 20 sierpnia 2022 r. Gdyby natomiast działał w terminach ustawowych, bez zbędnej zwłoki, to skarżąca miałaby możliwość, po utracie statusu osoby bezrobotnej, ponownie się zarejestrować.

Skarżąca podniosła również, że konsekwencją utraty statusu bezrobotnego jest nie tylko utrata prawa do zasiłku, ale także prawa do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podał na jakiej podstawie przyjął, że można pozbawić ją statusu osoby bezrobotnej za cały okres, w którym podlegała ubezpieczeniu, a nie wyłącznie za czas wykonywania pracy tj. 19-20 sierpnia 2022 r. Skarżąca, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, dodała, że wprawdzie brak jest uregulowania wskazującego na możliwość pozbawienia osoby objętej ubezpieczeniem społecznym statusu bezrobotnego tylko za dany okres, w którym osoba ta podlegała ubezpieczeniu, ale ustawa nie zawiera również przepisu z którego wynikałoby, aby jedynym możliwym sposobem określenia terminu zastosowania takiej sankcji była tylko i wyłącznie data powstania zdarzenia prawnego. Ponadto jedynie oczywisty stan "zatrudnienia" może spowodować to, że osoba bezrobotna przestała spełniać warunki do posiadania takiego statusu i o takiej oczywistości można mówić tylko i wyłącznie wtedy, gdy bezrobotny uzyskał stałe zatrudnienie, a nie zatrudnienie "incydentalne". Organ zastosował sankcję pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnej z datą wsteczną nie biorąc pod uwagę żadnych innych okoliczności. Tymczasem – w ocenie skarżącej – powinien był rozważyć, czy z uwagi na słuszny interes skarżącej jako strony postępowania, nie należało orzec co najwyżej o utracie statusu osoby bezrobotnej jedynie za dni 19-20 sierpnia 2022 r., za które stwierdzono objęcie skarżącej ubezpieczeniem społecznym.

Według skarżącej zastosowana wobec niej sankcja, polegająca na pozbawieniu za okres wsteczny statusu osoby bezrobotnej w sytuacji, w której tylko przez 8h świadczyła pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej i uzyskiwany dochód wynosił [...] zł brutto, jest nieadekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia. Celem ustawodawcy było bowiem uznanie za bezrobotną osoby, która jest niezatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Tak też było w przypadku skarżącej. Tym bardziej, że praca została przez nią wykonana zanim decyzja o uzyskaniu przez nią prawa do zasiłku została wydana oraz jej doręczona.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy rozstrzyganiu sprawy Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie skarżącego, okolicznościami, które miałyby uzasadniać zastosowanie czy też niezastosowanie jakiegoś przepisu prawa.

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a, b, c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji oraz na mocy art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd uznał, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Uwzględnienie skargi nastąpiło z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd z urzędu.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane wskutek wznowienia postępowania.

Instytucja wznowienia postępowania służyć ma umożliwieniu ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano dotknięte jest jedną z wad wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. lub zachodzą przesłanki z art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Istotą wznowienia postępowania administracyjnego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy już zakończonej decyzją ostateczną, o ile zaistnieją wyżej określone przesłanki, umożliwiające takie działanie organu. Wznowienie postępowania może przy tym nastąpić albo na wniosek strony albo z urzędu.

Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W zależności od dokonanych ustaleń organ wydaje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. Mianowicie:

1. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.),

2. uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.),

3. stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można jej uchylić na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 (art. 151 § 2 k.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie Starosta postanowieniem z dnia 28 września 2023 r. z urzędu wznowił postępowanie zakończone decyzją nr 3/06/23 Starosty z dnia 1 czerwca 2023 r., w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Podstawą faktyczną wznowienia postępowania było powzięcie w dniu 7 lipca 2023 r. przez organ I instancji informacji, że skarżąca świadczyła pracę na podstawie umowy zlecenia w dniach 19-20 sierpnia 2022 r.

Podkreślić należy, iż decyzją nr 3/06/23 z dnia 1 czerwca 2023 r. Starosta, w oparciu o art. 73 ust. 1 pkt 2a ustawy o promocji zatrudnienia, orzekł o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku od dnia 9 maja 2023 r. Zgodnie z tymże przepisem okres pobierania zasiłku wynosi 365 dni - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.

W związku z powyższym, we wznowionym postępowaniu zakończonym ww decyzją Starosta, orzekając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. mógł uchylić decyzję nr 3/06/23 z dnia 1 czerwca 2023 r. i orzec wyłącznie w zakresie rozstrzygnięcia zakończonego tą decyzją, tj. w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych.

Podkreślić należy, iż wznowienie postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania zwykłego i – jak to już wyżej wskazano – stwarza możliwość ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi. Należy zaznaczyć, że w toku wznowionego postępowania organ bada konkretną przesłankę wznowienia i jej wpływ na konkretne rozstrzygnięcie.

Tymczasem Starosta decyzją z dnia 26 października 2023 r., nr PUP-P-IX-5240-16/2023/AZ, uchylił swoją decyzję nr 3/06/23 z dnia 1 czerwca 2023 r. i na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i utracie przez nią prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 sierpnia 2022 r. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Tym samym stwierdzić należy, że Starosta, orzekając o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, naruszył art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem orzekł ponad zakres rozstrzygnięcia decyzją nr 3/06/23 z dnia 1 czerwca 2023 r. Naruszenia tego nie dostrzegł Wojewoda, przez co nieprawidłowo utrzymał w mocy decyzję.

Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ wyda stosowną decyzję rozstrzygając w granicach wznowionego postępowania. Organ powinien przy tym pamiętać, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie było dotknięte określonymi wadami, czy i w jakim zakresie ta wadliwość postępowania wpłynęła na byt prawny decyzji, zaś w przypadku stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).

W przypadku uznania przez organ, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Rozstrzygnięcie to ma dotyczyć sprawy objętej decyzją dotychczasową.

Sąd uznał za niecelowe odnoszenie się do zarzutów skargi, bowiem dotyczyły one w istocie rozstrzygnięcia w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, które to rozstrzygnięcie nie mogło zapaść w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 p.p.s.a.). Skarżąca zwolniona była od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., a ponadto nie stawiła się na rozprawie.