Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 650/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 2; § 3; § 5
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2422
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 59 ust. 1;
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 28;
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr 9003-2023-000757 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor ARiMR"), po rozpatrzeniu odwołania W. P. (dalej także jako "skarżący"), uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Parczewie (dalej: "organ I instancji", "Kierownik BP ARiMR") z dnia [...] 2023 r. i orzekł co do istoty sprawy w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] 2022 r., za pomocą aplikacji eWniosekPlus, W. P. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022.

W dniach od [...] 2022 r. do [...] 2022 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, utrwalona w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...].

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] 2023 r. przyznał rolnikowi płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2022 w łącznej wysokości [...] zł. Organ I instancji wskazał przy tym, że ustalone kwoty sankcji w ramach poszczególnych wariantach będą potrącane z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lal kalendarzowych. Nadto, tą samą decyzją organ I instancji ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym.

Skarżący złożył odwołanie od decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] 2023 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r. Dyrektor ARiMR uchylił w całości decyzję z dnia [...] 2023 r. i przyznał W. P. płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2022 w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

- Wariant: 2.1 Międzyplony w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, i nałożył sankcję w wysokości [...] zł;

- Wariant: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, i nałożył sankcję w wysokości [...] zł;

- Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, i nałożył sankcję w wysokości [...] zł;

- Wariant: 6.1 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie - w przypadku uprawy w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, i nakładam sankcję w wysokości [...] zł.

Ponadto, zaskarżoną decyzją Dyrektor ARiMR ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię:

- Zobowiązanie Wariant: 2.1 Międzyplony podjęte w dniu [...].2018 r. na powierzchnię [...] ha;

- Zobowiązanie Wariant: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu [...].2018 r. na powierzchnię [...] ha;

- Zobowiązanie Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu [...].2018 r. na powierzchnię [...] ha;

- Zobowiązanie Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu [...].2019 r. na powierzchnię [...] ha;

- Zobowiązanie Wariant: 6.1 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie - w przypadku uprawy podjęte w dniu [...].2018 r. na powierzchnię [...] ha.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że kwestia materialnoprawnych przesłanek przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.).

Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2022 został poddany kontroli kryteriów kwalifikowalności, w myśl art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549), dalej "rozporządzenie nr 1306/2013", która wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego działek rolnych.

Dyrektor ARiMR podkreślił, że w dniach od [...] 2022 r. do [...] 2022 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono kontrolę na miejscu. Wyniki kontroli udokumentowano sporządzając raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Wykonana została także dokumentacja fotograficzna. Kontrola przeprowadzona została upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego przez Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono m.in. następujące nieprawidłowości mające wpływ na płatność, w przypadku działek rolnych:

- A1 położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha (wariant 5.4), powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha. Zastosowano kod nieprawidłowości DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej ";

- B1 położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha (wariant 5.4), powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha. Zastosowano kod nieprawidłowości DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej ";

- S3 położonej na działce ewidencyjnej nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha (wariant 5.4), powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha. Zastosowano kod nieprawidłowości DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej"

- P2 położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha (wariant 6.1), powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha. Zastosowano kod nieprawidłowości DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej".

Ponadto, w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono uchybienia w przestrzeganiu wymogów realizowanego zobowiązania w ramach wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne - nieprawidłowość oznaczona kodem:

- R_5_4_12, tj. rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej, dotyczy działki rolnej S3 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]);

- R_5_4_9, tj. rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15-20 % powierzchni nieskoszonej, dotyczy działki rolnej T1 wariant 5.4 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]).

W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono także, iż rolnik nie zachował na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych, nieprawidłowość oznaczona kodem R_13_o, tj. Rolnik/zarządca nie przekształca występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013.

W raporcie z czynności kontrolnych nr [...] w części XII. Formularz wymogów wspólnych, pole 13. Uwagi, wskazano, cyt.: "Ad. RJ3_o - zaznaczono na N/E - w związku ze stwierdzeniem podczas kontroli przekształcenia części działki TUZ w drogę dojazdową do stawów. Powierzchnia TUZ wg planu to [...] ha natomiast w dniu kontroli stwierdzono powierzchnię TUZ [...] ha. Spowodowane jest to zastosowaniem kodów DR51, DR52, DR53 do działek rolnych A1, B1, S3.".

Organ odwoławczy podkreślił, że w dniu 9 marca 2023 r. do wpłynęło do niego pismo W. P. kwestionujące wyniki kontroli na miejscu zawarte w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].

Pismem z dnia 17 marca 2023 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że zastrzeżenia strony są niezasadne.

W wyniku ponownej weryfikacji w raporcie z czynności kontrolnych dokonano korekty w związku z uszczegółowieniem zapisów do punktu R_13_o. Pozostałe ustalenia zawarte w raporcie pozostały bez zmian. W wyniku analizy przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Parczewie wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił wyniki kontroli na miejscu w gospodarstwie W. P. i przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, jednakże przy wyliczaniu sankcji zastosował błędną powierzchnię zobowiązania.

Dyrektor ARiMR podkreślił, że w ramach wariantu 5.4 skarżący podjął zobowiązanie do działek rolnych zarówno w roku 2018 jak i 2019. W przypadku realizacji przez rolnika kliku takich samych zobowiązań podjętych w różnych latach i stwierdzenia nieprawidłowości tylko w jednym zobowiązaniu, sankcje z tytułu niespełnienia wymogów należy wyliczyć w odniesieniu do wszystkich realizowanych zobowiązań w ramach tego wariantu i za wszystkie lala realizacji tych zobowiązań (§ 33 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego).

W treści zaskarżonej decyzji w wariancie 5.4 organ 1 instancji wyliczając sankcje z tytułu nieprawidłowości R_5_4_12, tj. rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej do wyliczenia przyjął powierzchnię, na której powinny być spełnione wymogi, tj. 4,38 ha. Tożsamą powierzchnię przyjął do wyliczenia sankcji wynikającej z nieprawidłowości R_5_4_9, tj. rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15-20 % powierzchni nieskoszonej. Natomiast z zaskarżonej decyzji wynika, iż powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 5.4 wyniosła [...] ha. Zatem organ I instancji przy wyliczaniu sankcji na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego z tytułu nieprawidłowości w nieprzestrzeganiu wymogów w wariancie 5.4 winien uwzględnić całą powierzchnię objętą zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym ww. wariancie, tj. [...] ha.

Dyrektor ARiMR podniósł, że na etapie postępowania odwoławczego ponownie przeprowadzono kontrolę. W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dokładne wyliczenia wysokości przyznanej płatności i sposób jej pomniejszenia i sankcji.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR odniósł się do zarzutów skarżącego, dotyczących przeprowadzonej w gospodarstwie kontroli na miejscu. Podniósł, że W. P. pismem z dnia 7 marca 2023 r. zgłosił uwagi do raportu z czynności kontrolnych nr [...]. W wyniku ponownej weryfikacji raportu z kontroli Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w piśmie z dnia 17 marca 2023 r. podtrzymał wyniki kontroli, uznając zgłoszone uwagi za niezasadne. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu wyjaśnił, że w przypadku działki rolnej A1 inspektorzy terenowi w wyniku dokonanego pomiaru stwierdzili pomniejszenie powierzchni TUZ w obrębie rowów w związku z powiększeniem terenów zakrzaczonych. Na ww. działce zastosowano kod DR52 i DR53 oraz zmniejszono pow. [...] ha na [...] ha. Podobna sytuacja miała miejsce na działce rolnej B1. gdzie nastąpiło powiększenie wcześniej wykluczonego nieużytkowanego obszaru. IV raporcie do ww. działki zastosowano DR52 i DR53 oraz zredukowano powierzchnię z [...] ha na [...] ha w przypadku działki S3 zmniejszenie powierzchni nastąpiło również w wyniku zastosowania kodów DR51, DR52, DR53. W północnej części inspektorzy wyłączyli teren nieużytkowany rolniczo oraz w wyniku utworzenia nasypu z ziemi wokół stawu i utworzenia drogi dojazdowej do stawu nastąpiło zmniejszenie powierzchni TUZ. Powierzchnię działki S3 zmniejszono więc z [...] ha do [...] ha.

Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego kwestionujących wyniki kontroli na miejscu, organ odwoławczy wskazał, że strona nie przedstawiła dowodów, które mogłyby podważyć stanowisko organów w tej kwestii, samo kwestionowanie ustaleń kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej nie mogło stanowić przesłanki do uzyskania wnioskowanej płatności w pełnej wysokości. Ustalenia poczynione w toku kontroli zawarte w protokole kontroli są dowodem w sprawie i podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Raport z kontroli należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy. Szczegółowa analiza zapisów protokołu z czynności kontrolnych, szkicu pomiarów działek (dane wektorowe, dane powierzchniowe), fotografii wykonanych podczas kontroli, wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy, nie stwierdzono żadnych uchybień. Kontrola na miejscu miała doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.

W końcu organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie przestrzegał wymogów niezbędnych dla przyznania wnioskowanej płatności w pełnej wysokości. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kar administracyjnych w związku z niespełnieniem obowiązków związanych z warunkami przyznawania pomocy w pełnej wysokości. Występując z wnioskiem producent rolny przyjmuje na siebie zobowiązania do spełnia wszystkich prawnych wymogów otrzymania płatności. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, odpowiada bowiem występujący z nim rolnik. Wnioskodawca składając ww. oświadczenie ma świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godzi się na obarczanie go określonymi konsekwencji w razie naruszenia prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. P. podkreślił, że w jego gospodarstwie rolnym przeprowadzano kontrole w latach 2015, 2017, 2018, które to kontrole nie wykazały żadnych nieprawidłowości. Kontrola przeprowadzana w roku 2022 w dniach od 8 do [...] 2022 r. odbywała się w bardzo niesprzyjających warunkach atmosferycznych. Intensywne opady śniegu uniemożliwiały nawet dojazd do dziatek nr [...], a obciążone nadmiarem śniegu gałęzie drzew nie pozwalały precyzyjnie dokonać pomiarów i wyznaczyć granice dziatek. Sporne działki były objęte też kontrolą w roku 2018 i powierzchnie deklarowane do płatności oraz stwierdzone na miejscu zgadzały się. Skarżący podkreślił, że nie zmieniał powierzchni rzeczywistej i zadeklarowanej do płatności, starał się kosić te same powierzchnie co roku, starając się robić to jak najdokładniej - zostawiał jedynie małą przestrzeń między rowem a łąką - z uwagi na swoje bezpieczeństwo i możliwość uszkodzenia sprzętu rolniczego. Teren jest podmokły, trudny w użytkowaniu ze względu na sukcesję naturalną, objęty bardzo intensywną działalnością bobrów. O skali trudności w dokonywaniu pomiarów może świadczyć przykład działki nr [...], dla której kontrolujący przyjmują zmienne parametry. Różnica wynosi 0,20 ha, co dowodzi, że wyniki pomiarów są wątpliwe i do podważenia. Obciążone nadmiarem śniegu drzewa i krzewy spowodowały, że inspektorzy terenowi uznali, iż nastąpiło pomniejszenie powierzchni TUZ w obrębie rowów w związku z powiększeniem terenów zakrzaczonych.

Skarżący podkreślił, że składając wniosek o przyznanie płatności deklarował rzeczywistą powierzchnię i działek. W gospodarstwie wykorzystuje ciągnik rolniczy, który na wyposażeniu posiada odbiornik GPS i wszelkie prace połowę prowadzi w oparciu o mapy, na których widać granice poszczególnych terenów. Działki te były i są użytkowane rolniczo jako TUZ, co roku dokładnie koszone, więc zastosowanie w tym przypadku sankcji z powodu przekształcenia TUZ, czyli niedochowania R_13_o jest krzywdzące i nieuzasadnione. Różnice między powierzchnią deklarowaną a zmierzoną powinny się zmieścić w granicach dozwolonego błędu 3% powierzchni stwierdzonej.

W odniesieniu do rozbieżności w powierzchni na działce S3, zlokalizowanej na działkach o nr ewide[...], [...], [...], [...], [...], [...], skarżący podniósł, że od roku 2019 są one przez niego dzierżawione i w tymże roku rozpoczął na nich realizację pakietów rolno-środowiskowo-klimatycznych. Kontrolujący stwierdzili na działce S3 widoczne przejazdy sprzętem rolniczym. Okazało się, że to właściciel gruntów bez zgody i wiedzy skarżącego dojeżdżał do swojego stawu. O wyrządzonej szkodzie skarżący dowiedział od kontrolujących. Właściciel zrobił to w okresie, kiedy wszystkie prace połowę na łące, czyli koszenie i zbiór były zakończone. Teren został niezwłocznie przywrócony do stanu pierwotnego i nie miało to wpływu na to, że łąka trwała jest tam nadal i była użytkowana nieprzerwalnie jako TUZ. Postępowanie właściciela, wynikało z niewiedzy, w związku z zaistniałą sytuacją złożył stosowne oświadczenie. Jest to zatem, zdaniem skarżącego - zdarzenie przez niego zupełnie niezawinione. Ponadto, skarżący dodał, że obecnie prowadzona jest przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...]-[...], a działka leży w pobliżu, właściciel zgłosił skarżącemu, że niektórzy kierowcy omijając światła i roboty drogowe, robią sobie przejazd przez działkę. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie upilnować tego, co dzieje się na działce, położonej w odległości 15 km od jego miejsca zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja z dnia [...] 2023 r., którą Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał W. P. płatność rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 w łącznej wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nakładającą na skarżącego sankcję w wysokości [...] zł, a także ustalającą obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym na [...] ha.

W odniesieniu do materialnoprawnej podstawy zaskarżonej decyzji wskazać należy, że płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna określona została w art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 s. 487 z dnia 20 grudnia 2013 r.). Płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które określane są przez państwa członkowskie (art. 28 ust. 2). Zobowiązania w ramach tego działania podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat (ust. 3).

Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne objęte są krajowym Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach działań i poddziałań objętych programem określone zostały w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2422), dalej jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich", natomiast szczegółowe warunki przyznawania pomocy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 z późn. zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne" lub "rozporządzenie".

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 –jednej rasy lokalnej zwierząt albo jednego pakietu – w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu (§ 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia). Pakiety i warianty zostały określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013 lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu. Zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizowane w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (ust. 2).

Stosownie do § 5 ust. 4, rolnik lub zarządca realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

Zgodnie zaś z § 15 ust. 1 rozporządzenia, wysokość płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za: 1) hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 lub 2) sztukę zwierzęcia i liczby zwierząt, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7 – po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia (ust. 2).

Przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (ust. 3).

Z art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 wynika, że państwa członkowskie w odniesieniu do każdej działki referencyjnej określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Na mocy art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013 płatności dla rolników na obszarach górskich i innych obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami udzielane są rocznie na hektar użytków rolnych w celu zrekompensowania rolnikom wszystkich lub części dodatkowych kosztów i utraconych dochodów związanych z ograniczeniami dla produkcji rolnej na danym obszarze.

Dla porządku wyjaśnić należy, że zarówno rozporządzenie nr 640/2014, podobnie jak rozporządzenie nr 1306/2013, rozporządzenie nr 1305/2013, rozporządzenie nr 1307/2013 oraz rozporządzenie wykonawcze Komisji (WE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 ze zm.) dalej "rozporządzenie nr 809/2014" – mają nadal zastosowanie, stosownie do regulacji:

- art. 13 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz. U. UE. L.2022.183.12 z 8 lipca 2022);

- art. 14 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.U.UE.L.2022.183.23);

- art. 154 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.1);

- art. 104 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187).

Zatem, w świetle przytoczonych przepisów, płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne przysługują do działek rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza w znaczeniu określonym w art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013. Płatności przysługują wyłącznie do tych działek rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza i udzielane są rocznie na hektar użytków rolnych. Działki rolne muszą być utrzymywane w należytej kulturze rolnej.

Zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia działek rolnych jest weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących przekroczenia powierzchni zgłoszonej do płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014.

Stosownie do art. 19a ust. 1 powołanego rozporządzenia jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Kara administracyjna nie przekracza 100 % wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar.

Skarżący w niniejszej sprawie złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022. W toku postępowania wniosek został poddany weryfikacji. W tym celu przeprowadzono kontrolę na miejscu oraz kontrolę administracyjną, przewidziane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz w przepisach prawa unijnego, w tym w art. 59 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz w art. 24 rozporządzenia nr 809/2014.

Skarżący kwestionuje ustalenia organu odwoławczego i w konsekwencji nieuwzględnienie w całości wniosku o przyznanie płatności oraz nałożenie sankcji. W świetle zawartych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że spór dotyczy dwóch aspektów, sprowadzających się do oceny prawidłowości:

- ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej;

- terminu przeprowadzenia kontroli na miejscu, pomimo niesprzyjającej pogody.

W związku z treścią zarzutów skarżącego wskazać należy, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Jednocześnie w ust. 2 art. 27 ustawy przewidziano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Konsekwencją powyższych regulacji jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, gdyż organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony.

Z akt sprawy nie wynika aby skarżący z takim żądaniem występował. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie przedstawił żadnych dodatkowych dowodów. Takich dowodów, ani wniosków dowodowych skarżący nie złożył również wraz z wniesionym odwołaniem od decyzji organu I instancji. We wniesionych zastrzeżeniach do protokołu, odwołaniu, jak i w samej skardze, skarżący poza ogólnikowym zakwestionowaniem ustaleń organu, zarówno co do stwierdzonego zaniechania prowadzenia działalności rolniczej, różnic między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, kwestii odmowy uznania siły wyższej, na żadne konkretne uchybienia organu I instancji nie wskazał.

W ocenie Sądu, ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe oraz pozostają w logicznym związku z przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym dowodami, które zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone przez organ – stosownie do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Trafne jest stanowisko organu, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli na miejscu.

Wbrew zarzutom skargi organy wykazały i uzasadniły swoje stanowisko co do odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 i zastosowania odpowiednich sankcji. Nietrafny jest zarzut co do nieprawidłowości przeprowadzenia kontroli zimą, w czasie gdy działki były pokryte śniegiem z powodu intensywnych opadów, co uniemożliwiało dojazd do działek [...], a obciążone pod nadmiarem śniegu gałęzie drzew nie pozwalały precyzyjnie dokonać pomiarów granic działek. Po pierwsze, załączone do protokołu kontroli fotografie zostały wykonane na miejscu, zatem dojazd do przedmiotowych działek był możliwy. Po drugie, z fotografii o numerach od 115 do 125 (str. 3 protokołu) jasno wynika, że istotnie – na tych działkach występuje śnieg, jednak w ilościach śladowych na gruncie. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że drzewa i krzewy na tych fotografiach w ogóle nie są pokryte śniegiem. Zatem zarzuty skarżącego w tym zakresie są całkowicie bezpodstawne. Organ zastosował wyniki kontroli zasadniczej (kontrola na miejscu - metoda inspekcji terenowej) całego gospodarstwa oraz w oparciu o system LPIS. Wyniki kontroli udokumentowano sporządzając raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni (nr [...]). Wykonana została także dokumentacja fotograficzna. Kontrola przeprowadzona została upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego przez Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

O wadze raportu z czynności kontrolnych świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 313/22, LEX nr 3503669).

Organy ARiMR zobowiązane są do ustalania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w oparciu o tzw. system LPIS. Ten system umożliwia stosowanie jednolitych standardów. Zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia działek rolnych jest, zgodnie z przepisami, weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej, która może być uzupełniana przez kontrolę na miejscu. Uzyskane w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli wyniki mają równoprawne znaczenie.

Stosownie bowiem do regulacji art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013).

To Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest właściwa do tworzenia i prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, który zawiera m.in. wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 640/2014, a także identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Do prowadzenia tego systemu wykorzystuje się w szczególności: ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego; dane z ewidencji gruntów i budynków; dane z wniosków o przyznanie płatności; wyniki kontroli na miejscu, o których mowa rozporządzeniu nr 640/2014 i rozporządzeniu nr 809/2014 – zob. art. 9a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił poszczególne powierzchnie zadeklarowanych działek oraz powierzchnie stwierdzone w kontekście kwalifikacji do płatności na 2022 r. Z przedstawionego zestawienia zawartego m.in. na str. 6 – 7 zaskarżonej decyzji jasno wynika, których działek nieprawidłowości dotyczą i jak jest różnica w powierzchni zadeklarowanej a stwierdzonej.

Przeprowadzenie kontroli na miejscu, metodą inspekcji terenowej, polegającej na wizytacji zadeklarowanych działek i wizualnej ocenie ich rzeczywistego stanu przez upoważnione do kontroli osoby, dysponujące odpowiednimi kwalifikacjami, pozwala na skorygowanie powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe przede wszystkim w ramach bezpośrednich oględzin, takich jak ustalenie obszarów wykluczających płatność, czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw, czy faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości nie odpowiada złożonej deklaracji.

Skarżący wprawdzie dokonuje próby wykazania, że zabiegi agrotechniczne wykonuje jak najdokładniej, z wykorzystaniem zainstalowanego w ciągniku odbiornika GPS, jednak twierdzeń swoich nie poparł żadnymi dokumentami, w tym rejestrem danych z tego urządzenia, na okoliczność wykazania, że wyniki pomiarów utrwalone w protokole kontroli są nieprawidłowe, to jest odbiegające od odczytu z pokładowego odbiornika GPS w ciągniku. W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że w toku kontroli przeprowadzane są pomiary za pomocą urządzenia GPS, a wyniki kontroli są dokumentowane za pomocą szkiców graficznych oraz fotografii obrazujących stan w czasie kontroli poszczególnych zadeklarowanych działek. Jednocześnie protokół kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Analiza sporządzonego w niniejszej sprawie protokołu z kontroli oraz obszernej dokumentacji fotograficznej obejmującej ponumerowane zdjęcia przedstawiające stan każdej z działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego jednoznacznie wskazują, że rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a deklarowanym we wniosku skarżącego, zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały przypisaniem im odpowiednich kodów nieprawidłowości oraz stwierdzeniem różnic pomiędzy powierzchniami działek rolnych deklarowanymi przez rolnika, a powierzchniami stwierdzonymi.

Wymaga jeszcze raz podkreślenia, że skarżący żadnych przeciwdowodów na te okoliczności nie przedstawił, poza ogólnym stwierdzeniem, że organ niezasadnie uznał, że występuje jakakolwiek różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną.

Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przeprowadził kontrolę administracyjną wniosku w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych), tj.: poprawność wyznaczenia wektorowych granic odniesienia, dla przedmiotowej działki ewidencyjnej w powiazaniu z obrazem ortofotomapy (mając na uwadze widoczne granice użytkowania, analizę powierzchni sąsiednich działek ewidencyjnych) oraz poprawność wyznaczenia pól zagospodarowania na ortofotomapie.

Ortofotomapy działek ewidencyjnych, co wymaga podkreślenia prezentują w sposób rzeczywisty i czytelny stan pokrycia oraz zagospodarowania terenu, a wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne. Agencja dysponuje zatem, w stosunku do każdej działki ewidencyjnej odpowiednimi informacjami na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego.

W tym stanie rzeczy brak podstaw do podważenia ustaleń organów zakresie rzeczywistej powierzchni uprawniającej skarżącego do płatności, rzeczywistej powierzchni MKO zadeklarowanych przez skarżącego działek, zwłaszcza, gdy skarżący żadnych przeciwdowodów na te okoliczności nie składa.

Przechodząc do kolejnego zarzutu skargi, zwrócić należy uwagę, że nie ma sporu co do ustalenia kontroli - przekształcenia części działki TUZ w drogę dojazdową do stawów. Organ ustalił, że powierzchnia TUZ wg planu to [...] ha natomiast w dniu kontroli stwierdzono powierzchnię TUZ [...] ha. Sporna jest natomiast ocena skutków tych okoliczności. Organ zastosował kody DR51, DR52, DR53 do działek rolnych A1, B1, S3. Natomiast skarżący podnosi, że powyższe nie było przez niego zawinione, lecz wynikało z działań właściciela tych działek, jak również prowadzona jest przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...], a działka leży w pobliżu, właściciel zgłosił skarżącemu, że niektórzy kierowcy omijając światła i roboty drogowe, robią sobie przejazd przez działkę. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie aby upilnować co dzieje się na działce, położonej w odległości 15 km od jego miejsca zamieszkania.

W odniesieniu do powyższego, zdaniem Sądu, prawnie obojętna jest okoliczność, że gospodarstwo rolne zgłoszone przez skarżącego do pomocy składa się z wielu odrębnych działek znajdujących się znacznej odległości od jego miejsca zamieszkania. Nie można mieć wątpliwości, że na obszarze gruntu zajętym pod drogę nie może być prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu przepisów prawa. Ponadto, postępowanie w sprawach dotyczących płatności jest sformalizowane. Oświadczenia woli wnioskodawcy składane są na formularzu. Organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku. Nie ma on natomiast obowiązku, ani też uprawnienia do zastępowania skarżącego i rozszerzającego interpretowania wniosków, wywodząc z nich żądania w nich niewskazane. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej. Zauważyć też należy, że każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz powinien mieć świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Beneficjent pomocy ma także obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne, bądź nadmierne przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie, w szczególności, gdy dotyczy wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości upraw

W końcu, przeprowadzone wyliczenia kwot poszczególnych pakietów oraz sankcji nie są kwestionowane przez skarżącego, a w ocenie sądu, brak jest podstaw do podważenia ustaleń organów w zakresie rzeczywistej powierzchni uprawniającej skarżącego do płatności, rzeczywistej powierzchni MKO zadeklarowanych przez skarżącego działek, zwłaszcza, gdy skarżący żadnych przeciwdowodów na te okoliczności nie składa. Powody wykluczenia przedmiotowych działek z płatności organ w sposób szczegółowy omówił w zaskarżonej decyzji.

Podsumowując, w ocenie Sądu, zarzuty sformułowane przez skarżącego nie podważają skutecznie prawidłowości zaskarżonej decyzji i nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji pozostają bowiem w logicznym związku z przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym dowodami, które zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone. Uznać także należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. Trafne jest stanowisko organu odwoławczego, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli na miejscu jak i w oparciu o bazę referencyjną LPIS. Wywiązywanie się z obowiązków przyjętych w ramach programu rolnośrodowiskowego ocenia się w perspektywie podjętego wieloletniego zobowiązania, zatem stwierdzenie uchybień w realizacji programu oznacza niedotrzymanie zobowiązania wieloletniego i skutkuje obowiązkiem uwzględnienia pobranych kwot, również wypłaconych w latach wcześniejszych, przyznanych za realizację tego zobowiązania, za cały okres ich pobierania.

Organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy i rozważył całokształt materiału dowodowego. Dokonane przez organ ustalenia nie budzą wątpliwości i znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Poczynione na ich podstawie wnioski organu są spójne i logiczne. Organ zasadnie przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2022 w pomniejszonej wysokości oraz nałożył sankcje, z uwagi na zmniejszoną w stosunku do zadeklarowanej we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej powierzchnię zakwalifikowaną do płatności części działek oraz stwierdzone nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów podjętego zobowiązania.

Organ prawidłowo ocenił niepodważony przez skarżącego ustalony stan faktyczny w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych zgłoszonych do płatności, powołały dowody, na których się oparły. W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił szczegółowo sposób ich zastosowania w odniesieniu do poszczególnych płatności, wraz ze stosownymi wyliczeniami obrazującymi kolejno elementy mające wpływ na ustaloną ostatecznie przyczynę odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), oddalił skargę.