Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 908/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49e pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1012/22 w sprawie ze skargi W. L. i T. L. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2022 r., nr OA.7721.18.8.2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki placu składowo - parkingowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od W. L. i T. L. solidarnie na rzecz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie kwotę 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 25 stycznia 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1012/22, po rozpoznaniu skargi W. L. i T. L. uchylił zaskarżoną decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 czerwca 2022 r., nr OA.7721.18.8.2022, oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z 31 marca 2022 r., nr PINB.5160.13.18.2021, nakazującą W. L. i T. L. dokonanie rozbiórki placu składowo-parkingowego, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w [...], w gminie [...].

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie prowadził postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem utwardzenia terenu tłuczniem na geowłókninie z przeznaczeniem na parking zlokalizowany na działkach nr [...] i [...]. W rezultacie przeprowadzonej kontroli ustalono, że teren parkingu jest ogrodzony. Od stron zachodniej i północnej istnieje ogrodzenie betonowe o wysokości 2 m, od strony południowej znajduje się ogrodzenie stalowe o wysokości 2 m, natomiast od strony północno-wschodniej istnieje ogrodzenie z siatki stalowej o wysokości 1,70 m. Wjazd na działkę znajduje się od strony południowej, poprzez stalową bramę przesuwną w części środkowej ogrodzenia stalowego. Za bramą teren stanowiący przedłużenie zjazdu z drogi powiatowej jest utwardzony kostką brukową o wymiarach zewnętrznych 9,85 m x 1,40 m. Ponadto w trakcie oględzin terenu działki stwierdzono, że obszar ww. działki w granicach zainwentaryzowanego ogrodzenia oraz w linii ściany zachodniej obiektu budowlanego znajdującego się na działkach nr [...] i [...] utwardzony jest za pomocą drobnego tłucznia. Pod warstwą tłucznia położona została geowłóknina zapobiegająca osiadaniu tłucznia w głąb gruntu. Dokonana przez organ pierwszej instancji analiza zdjęć satelitarnych oraz zgromadzony materiał dowodowy wykazały, że utwardzeniu podległa również w nieznacznej części działka nr [...] w [...], przylegająca bezpośrednio od strony południowo-wschodniej do działki nr [...]. Na obrzeżach działki nr [...] podczas czynności kontrolnych ustawione były w różnym stopniu zdemontowane pojazdy ciężarowe i dostawcze oraz części samochodowe (silniki, chłodnie, HDS-y) w ilości 11 sztuk. Nie stwierdzono istnienia żadnych znaków poziomych lub pionowych informujących lub wskazujących, że na przedmiotowej działce wydzielone zostały stanowiska postojowe lub znajduje się parking.

Obecny podczas kontroli współwłaściciel działek nr [...] i [...], T. L., oświadczył, że obszar działki nr [...] wykorzystuje do celów prywatnych, a na ww. działce nigdy nie istniał komercyjny parking, tzn. nie były pobierane opłaty od osób trzecich. Skarżący stwierdził, że około 8 lat temu utwardził nieruchomość mieszanką ziemi z tłuczniem, jednak nie ubiegał się o żadne zezwolenia uznając, że jego nieruchomość jest działką budowlaną i miał do tego prawo. Dodatkowo oświadczył, że wszelkie części samochodowe i pojazdy częściowo zdementowane stanowią jego własność prywatną i ustawione są tam czasowo.

Przeprowadzona przez organ powiatowy analiza archiwalnych zdjęć satelitarnych zawartych na stronie www.mapy.geoportal.gov.pl oraz w aplikacji "Google Earth" wykazała, że skarżący wykonali ww. utwardzenie działek nr [...] i [...] w drugiej połowie 2015 r. Na zdjęciu z 2 czerwca 2015 r. na ww. działkach widoczna jest jedynie porastająca je roślinność, natomiast ze zdjęcia z 5 lipca 2015 r. wynika, że roślinność została zlikwidowana, a na teren działek nr [...] i [...] nawieziona została ziemia i w części południowo-wschodniej znajduje się już częściowo tłuczeń. Z kolei analiza zdjęć z 9 sierpnia 2017 r. i 1 lipca 2019 r. wykazała, że na ww. terenie ustawiane są pojazdy osobowe, ciężarowe i dostawcze. W dniu 9 sierpnia 2017 r. na ww. terenie znajdowały się łącznie około 52 pojazdy, natomiast w dniu 1 lipca 2019 r. ustawionych było około 45 pojazdów.

Uznając, że wskazane roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, postanowieniem z 22 października 2021 r., nr PINB.5160.13.18.2021, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z wykonaniem utwardzenia terenu tłuczniem na geowłókninie z przeznaczeniem na parking zlokalizowany na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości [...], w gminie [...] (pkt 1), a także poinformował skarżących, jako właścicieli nieruchomości, o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. parkingu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji (pkt 2).

Na skutek wniesionego zażalenia na ww. postanowienie, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie postanowieniem nr OA.7722.18.20.2021 z 3 stycznia 2022 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i jednocześnie wstrzymał skarżącym prowadzenie robót budowlanych związanych z budową placu składowo-parkingowego, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości [...], w gminie [...] oraz poinformował, że w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca ww. obiektu budowlanego może złożyć wniosek o jego legalizację. Organ drugiej instancji poinformował również, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego koniecznym będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej. Organ odwoławczy wskazał, że stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie jest prawidłowe, jednak sentencja i uzasadnienie wymagały skorygowania w zakresie kwalifikacji przeznaczenia obiektu.

Prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 213/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na postanowienie organu odwoławczego.

Z uwagi na to, że skarżący w wyznaczonym terminie nie złożyli wniosku o legalizację decyzją z 31 marca 2022 r. organ pierwszej instancji nakazał dokonanie rozbiórki placu składowo-parkingowego, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...], położonych w miejscowości [...], w gminie [...]. Następnie Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie decyzją z 28 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę uchylił decyzje organów obu instancji stwierdzając, że trafne okazały się zarzuty dotyczące treści nałożonego obowiązku rozbiórki. Sąd Wojewódzki podkreślił bowiem, że jedynie precyzyjnie określony obowiązek rozbiórki stanowić będzie gwarancję skutecznie prowadzonej egzekucji. Jak wskazano, Sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości co do przedmiotu postępowania. Ze zgromadzonych akt, w tym dołączonych map, oględzin i zdjęć wynika, co jest przedmiotem postępowania. Niemniej jednak zwrócono uwagę, że tytuł wykonawczy stanowić będzie wyłącznie zaskarżona decyzja i to ona jest wyznacznikiem treści obowiązku. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, obowiązek ten nie został na tyle precyzyjnie określony, by w przyszłości uniknąć problemów dotyczących jego interpretacji. Dotyczy to zarówno samej treści obowiązku - rozbiórka placu składowo-parkingowego, jak też przedmiotu - działki nr [...] i [...].

W ocenie Sądu pierwszej instancji, obowiązek powinien zostać sformułowany poprzez określenie robót, które należy wykonać przy rozbiórce. Z ustaleń wynika, że plac składowo-parkingowy został wykonany poprzez nawiezienie ziemi, wyłożenie geowłókniną, a następnie wysypanie tłucznia. Wobec powyższego organ nakładając obowiązek rozbiórki powinien określić dokładnie jakie roboty inwestor musi wykonać w ramach rozbiórki. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają definicji słowa "rozbiórka", lecz odnosząc się do potocznego znaczenia tego słowa, a także mając na względzie definicję budowy zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, stwierdzić należy, że celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy przez co należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został on wybudowany. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, to nakaz rozbiórki całości tego obiektu. Pozostawienie części obiektu budowlanego oznacza, że dokonano rozbiórki tylko części obiektu budowlanego. Możliwość rozbiórki jedynie części obiektu budowlanego, która to rozbiórka jest wynikiem nakazu wydanego przez organ nadzoru budowlanego, musi wynikać wprost z decyzji tego organu. Decyzja powinna określać, które elementy obiektu mają być rozebrane, a które pozostawione.

Sąd pierwszej instancji zwrócił w tym zakresie uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące na problemy, jakie może rodzić nieprecyzyjne określenie obowiązku rozbiórki prowadzące nawet do niemożności wyegzekwowania nałożonych obowiązków.

Podobnie jako nieprecyzyjne Sąd ocenił określenie w decyzji lokalizacji placu poprzez odwołanie się do numerów działek [...] i [...]. Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia, że w postępowaniu ustalono, że obiekt znajduje się na tych działkach i jest ogrodzony, ani też to, że nie ma innego takiego obiektu. Jak wyjaśniono, chodzi o dokładne wskazanie, czy dotyczy to obiektu na całych działkach, czy na ich fragmencie. Jeśli dotyczy całych działek nie ma konieczności dookreślania poprzez wskazanie powierzchni, ale należy wówczas wskazać, że dotyczy całej działki. Inaczej, gdy dotyczy to fragmentu działki. W takiej sytuacji bezwzględnie należy dokładnie określić fragment tej działki i powierzchnię.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarówno z dołączonych do akt map, jak również z mapy udostępnionej w systemie geoportal wynika, że w odniesieniu do działki nr [...] obiekt zajmuje niewielką powierzchnię. Niemniej jednak dla uniknięcia wskazanych wątpliwości i trudności w wyegzekwowaniu nałożonego obowiązku konieczne jest precyzyjne określenie powierzchni działki, której dotyczy rozbiórka.

W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że na skutek nieprecyzyjnego określenia obowiązku rozbiórki doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak też postępowania. Mając zaś na uwadze zakres postępowania, a przede wszystkim konieczność dokładnego określenia przedmiotu i kierując się zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a., Sąd Wojewódzki stwierdził podstawę do uchylenia także decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze kasacyjnej Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytoczył podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie:

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej oraz niezastosowanie się do oceny prawnej sprawy wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 213/22, pomimo że nie doszło do żadnej zmiany okoliczności faktycznych i prawnych, które uzasadniały odstąpienie od oceny prawnej sprawy wynikającej z prawomocnego wyroku sądu administracyjnego;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób, który uniemożliwia kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz pozbawia zarówno organ, jak i strony postępowania informacji o powodach uwzględnienia skargi, a także poprzez brak wskazania podstawy prawnej wyroku oraz jej nieuzasadnienia w zakresie stwierdzonego naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania - co nie daje rękojmi, że dokonano w sposób zgodny z powołanymi przepisami kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 31 marca 2022 r., nr PINB.5160.13.18.2021, i zarazem uniemożliwia organowi podjęcie obrony przed niekorzystnym rozstrzygnięciem, inicjowanie kontroli instancyjnej wskutek złożonej skargi kasacyjnej i niewątpliwie ma wpływ na wynik sprawy.

W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie: art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że sentencja decyzji rozbiórkowej winna wskazywać, jakie roboty inwestor musi wykonać w ramach rozbiórki, dokładnie określać fragment działki, na której posadowiony jest przeznaczony do rozbiórki obiekt budowlany, a organy nadzoru budowlanego mają bezwzględny obowiązek wskazania wymiarów tego obiektu w sytuacji, gdy nie zachodzi żadna wątpliwość co do tożsamości obiektu, którego dotyczy orzeczona rozbiórka.

W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu od strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. L. i T. L. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (obecnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Nietrafny okazał się zarzut oparty na podstawie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przywołany przepis określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, wobec czego stanowi usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej wówczas, gdy to uzasadnienie nie zawiera elementów wskazanych w przepisie lub elementy te są sformułowane w sposób na tyle niepełny, niejasny lub oderwany od realiów sprawy, że nie pozwalają na rekonstrukcję podstawy i motywów rozstrzygnięcia, uniemożliwiając kontrolę wyroku. Oceniając uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie można stwierdzić, że jest ono dotknięte tak kwalifikowanymi uchybieniami. Motywy rozstrzygnięcia zostały w uzasadnieniu przedstawione odpowiednio precyzyjnie. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną wyroku i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia zatem podstawowe wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. i pozwala na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, nawet jeśli stanowisko to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest prawidłowe.

Sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ze wskazanego przepisu wynika, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające później w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu. Dotyczy to zatem postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w danej sprawie administracyjnej. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" odnosi się do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i zakresu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przesądza, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu.

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu, odzwierciedlony w zaskarżonym wyroku wynik przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie jest sprzeczny z wiążącą oceną prawną sformułowaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 2 sierpnia 2022 r., II SA/Rz 213/22. Wskazanym wyrokiem Sąd oddalił skargę na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 stycznia 2022 r., którym organ, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, wstrzymał skarżącym "prowadzenie robót budowlanych związanych z budową placu składowo-parkingowego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...], [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...]". W orzeczeniu tym przede wszystkim zaaprobowano przedstawioną przez organ odwoławczy kwalifikację prawną wykonanych przez skarżących robót budowlanych. Sąd podzielił stanowisko Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że utwardzona i ogrodzona przestrzeń działek skarżących stanowi plac składowo-parkingowy odpowiadający pojęciu obiektu budowlanego, który został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sposób opisu samego obiektu budowlanego oraz jego lokalizacji nie stanowią elementu wiążącej oceny prawnej w rozumieniu art 153 p.p.s.a w zw. z art 170 p.p.s.a. Wiążąca ocena prawna musi być oceną wprost i jasno sformułowaną przez Sąd w uzasadnieniu wyroku i nie stanowią jej pośrednie wnioski ani rezultat określonego rozumowania.

Niewątpliwie, przedmiot postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz decyzji o rozbiórce musi być tożsamy, co nie oznacza jednak, tożsamości sformułowań opisujących ten przedmiot. Treść obowiązku rozbiórki, w szczególności jej przedmiotu może ulegać uszczegółowieniu na etapie decyzji rozbiórkowej. Jest to zawsze wyraz pewnej konwencji językowej, która, o ile odnosi się do tego samego przedmiotu, może charakteryzować się innym ujęciem. Tym samym ocena dokonana przez Sąd a quo, że treść obowiązku nie była odpowiednio precyzyjna nie może być postrzegana jako uchybienie art. 153 p.p.s.a. w zw. z 170 p.p.s.a tylko z tego powodu, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 2 sierpnia 2022 r., II SA/Rz 213/22, sposób opisu przedmiotu rozbiórki i lokalizacji nie był przedmiotem zastrzeżeń.

Trafny okazał się natomiast podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, która doprowadziła Sąd pierwszej instancji do przekonania, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy treść nałożonego obowiązku rozbiórki nie została sformułowana w sposób precyzyjny, co stanowiło wyłączną przyczynę uchylenia decyzji organów obu instancji.

Zgodnie z art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Nie budzi wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie w odpowiednim terminie skarżący nie złożyli wniosku o legalizację obiektu budowlanego, co stanowiło samodzielną podstawę do wydania decyzji o rozbiórce. Pojęcie "rozbiórki" nie zostało zdefiniowane prawnie przez ustawodawcę pomimo, że pojęcie to należy do języka prawnego. Odnosząc się jednak do słownikowego znaczenia tego słowa w języku polskim, a także mając na względzie definicję budowy zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, rozbiórka obiektu budowlanego oznacza fizyczną likwidację całości określonego obiektu posadowionego w warunkach samowoli. Wykonanie obowiązku odbywa się w sferze fizycznej, poprzez roboty rozbiórkowe, których wynikiem ma być faktyczny demontaż całości obiektu. Istotą jego jest przywrócenie poprzedniego stanu, a w konsekwencji – możliwość nakazania rozbiórki jedynie w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w sprawie nie istnieją wątpliwości co do przedmiotu postępowania. Tych wątpliwości nie sformułował również Sąd pierwszej instancji. Zgromadzony materiał dowodowy, w tym znajdujące się w aktach administracyjnych mapy, protokół oględzin oraz zdjęcia potwierdzają, że koncentrowało się ono wokół ogrodzonego placu składowo-parkingowego, utwardzonego za pomocą tłucznia i geowłókniny, na terenie działek nr [...] i nr [...]. W toku postępowania ustalono, że plac składowo-parkingowy znajdujący się na tych działkach jest ogrodzony, a ponadto w przypadku działki nr [...] usytuowany jest on na niewielkim jej fragmencie. W konsekwencji należy wskazać, że zaskarżona decyzja, nakazująca rozbiórkę "placu składowo-parkingowego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...], [...] położonych w miejscowości [...], gm. [...]" w sposób dostatecznie precyzyjny i jednoznaczny określa treść obowiązku. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, tak sformułowany obowiązek, pomimo niedoskonałości, pozwala ustalić zakres nakazu rozbiórki. Stopień precyzji sformułowania treści obowiązku zawsze powinien uwzględniać do pewnego stopnia kontekst konkretnej sprawy, w związku z którą jest formułowany. Obawy o skuteczność egzekucji w wypadku braku precyzji decyzji, generalnie uzasadnione, w okoliczności sprawy wydają się zbyt daleko idące.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dokonał wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji. Błędna wykładnia art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego skutkowała wadliwym przyjęciem, że na skutek nieprecyzyjnego określenia obowiązku rozbiórki doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak też postępowania, co w ocenie Sądu Wojewódzkiego, uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji.

Wobec uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, w wyniku czego uznał za zasadne oddalenie skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. przy uwzględnieniu art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od skarżących na rzecz organu kwotę złożyły się kwota uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 (360 zł).

Wobec tego, że skarżący kasacyjnie organ w skardze kasacyjnej zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów tego pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.