Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 96/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 48 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2022 r. nr OA.7721.10.6.2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki - skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 96/23

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi M.P. jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z 16 listopada 2022 r. nr OA.7721.10.6.2021 dotycząca nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z 30 czerwca 2021 r. nr NB.5160.9.2019 – na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333, dalej: u.P.b.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca) - nakazał M.P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego silosu zbożowego typu BIN60 wraz z płytą fundamentową, instalacją elektryczną oraz podajnikiem, usytuowanego przy wschodnim narożu zadaszenia znajdującego się przy południowo - wschodniej ścianie zewnętrznej budynku magazynowego usytuowanego na działce nr [...] położonej N. przy ul. [...].

W uzasadnieniu podał, że wydanie decyzji poprzedziło niewykonanie przez inwestora obowiązku nałożonego postanowieniem z 3 października 2019 r. nr NB.5160.9.2019, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych polegających na samowolnej budowie siedmiu silosów zbożowych typu BIN wraz z urządzeniami towarzyszącymi oraz nałożeniu na M.P. jako właściciela działki nr [...] obowiązku dostarczenia w terminie do 29 lutego 2020 r. wskazanych dokumentów dotyczących ww. samowoli budowlanej. Inwestor przedłożył projekt budowlany sześciu silosów zbożowych, nieobejmujący jednak silosu oznaczonego na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu kontroli z [...] czerwca 2019 r. lit. "g", zlokalizowanego w odległości ok. 9,5 m od pozostałych 6 silosów w kierunku południowo - wschodnim.

Dodatkowo w projekcie zawarto informację, że jest to silos typu BIN60 i jest przeznaczony do rozbiórki. Brak przedłożenia dokumentów objętych ww. postanowieniem w zakresie wskazanego silosu zobowiązywał organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu jego rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 u.P.b. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Odnośnie pozostałych 6-ciu silosów wydane zostanie odrębne orzeczenie.

W odwołaniu od decyzji PINB M.P. zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 48 ust. 1 pkt 1 u.P.b.). Zarzucił organowi niedokonanie wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, tj. nieustalenie kiedy doszło do ewentualnej samowoli budowlanej, bowiem ustalenie tej daty przesądza o reżimie prawnym w oparciu o który samowola zostanie zlikwidowana. Zarzucił również nieustalenie w jakim zakresie ewentualna rozbiórka przedmiotowego silosu wpłynie na funkcjonowanie pozostałych silosów posadowionych na działce nr [...], gdyż stanowią one zorganizowaną gospodarczo - funkcjonalną całość. Wskazał, że w stosunku do pozostałych silosów wydano równocześnie postanowienie w zakresie nałożenia opłaty legalizacyjnej, a nie decyzję o rozbiórce. Ponadto nakaz rozbiórki może dotyczyć całości lub części obiektu, przy czym musi być on adekwatny do stwierdzonego zakresu samowoli budowlanej i celu regulacji w postaci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dlatego, jeżeli istnieje możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodności z prawem poprzez rozbiórkę tylko jego części, to niedopuszczalne jest orzeczenie rozbiórki całości obiektu.

PWINB po rozpatrzeniu odwołania opisaną na wstępie decyzją z 16 listopada 2022 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.) - utrzymał w mocy decyzję PINB z 30 czerwca 2021 r.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wyjaśnił, że na podstawie art. 25 ustawy zmieniającej, w sprawie mają zastosowanie przepisy u.P.b. w brzmieniu obowiązującym przed jej wejściem w życie, tj. przed 19 września 2020 r.

W dalszej części wskazał, że PINB prowadził postępowanie w sprawie samowolnej budowy siedmiu silosów zbożowych typu BIN posadowionych na płytach betonowych wraz z koszami zasypowymi, przenośnikami kubełkowymi, przenośnikami ślimakowymi, rurami zsypowymi, instalacją elektryczną oraz dwóch wiat przyjęciowych zlokalizowanych na działce nr [...] w N. Jak ustalono w toku postępowania, obiekty te powstały w latach 2008 – 2017.

PINB postanowieniem z 3 października 2019 r. nr NB.5160.9.2019, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na działce nr [...] oraz nałożył na M.P. obowiązek przedstawienia w określonym terminie odpowiednich dokumentów legalizacyjnych, umożliwiając dokonanie legalizacji wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej siedmiu silosów wraz z urządzeniami towarzyszącymi. 31 marca 2022 r. M.P. przedłożył projekt budowlany dotyczący jedynie sześciu silosów zbożowych z koszami zasypowymi, przenośnikami kubełkowymi, przenośnikami ślimakowymi, rurami zsypowymi, dwoma wiatami przyjęciowymi i instalacją wewnętrzną elektryczną. Projekt nie obejmował siódmego silosu objętego niniejszym postępowaniem, zlokalizowanego w odległości ok. 9,5 m od pozostałych sześciu silosów w kierunku południowo - wschodnim. W projekcie zawarto przy tym informację, że jest to silos typu BIN60 i przeznaczony jest do rozbiórki, co oznaczało, że inwestor nie chce go legalizować. Zatem zaskarżona decyzja orzekająca rozbiórkę przedmiotowego silosu (jednego z siedmiu) w oparciu o art. 48 ust. 1 u.P.b. usytuowanego na działce nr [...] w N. jest słuszna i uzasadniona.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo rozpatrywał sprawę budowy przedmiotowych obiektów w oparciu o art. 48 u.P.b., gdyż ich wybudowanie zarówno w dacie budowy jak i obecnie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Stanowisko organu I instancji co do kwalifikacji wykonanych robót będących budową wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę - zdaniem organu odwoławczego - jest w pełni uzasadnione. Stosownie do art. 3 pkt 1 u.P.b., ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym, należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowalnych. Z kolei budowla zdefiniowana jest w art. 3 pkt 3 u.P.b., zgodnie z którym jest to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

W ocenie organu odwoławczego z definicji tych wynika, że silosy zbożowe typu BIN wraz z koszami zasypowymi, przenośnikami kubełkowymi, przenośnikami ślimakowymi, rurami zsypowymi znajdującymi się przy silosach od strony północno -wschodniej wiaty nad koszem zasypowym oraz wiaty - przy budynku magazynowym na działce nr [...] w N. stanowią całość techniczno – użytkową, zapewniającą możliwość użytkowania zgodnie z przeznaczeniem (do magazynowania zbóż), co z kolei przesądza o konieczności ich zakwalifikowania do budowli w rozumieniu u.P.b. Wzniesienie przedmiotu postępowania wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. PINB umożliwił legalizację przedmiotowych silosów, wstrzymując postanowieniem z 3 października 2019 r. nr NB.5160.9.2019 prowadzenie robót budowlanych oraz nakładając obowiązek przedstawienia w określonym terminie odpowiednich dokumentów legalizacyjnych. Zobowiązany M.P. przedłożył 31 marca 2022 r. projekt budowlany dotyczący sześciu silosów, który nie obejmował siódmego silosu. Stwierdzenie tych okoliczności zobowiązywało organ I instancji do orzeczenia rozbiórki przedmiotu postępowania w oparciu o art. 48 ust. 1 u.P.b.

W skardze do WSA w Rzeszowie na decyzję PWINB z 16 listopada 2022 r. M.P. zarzucił:

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. poprzez brak zebrania pełnego materiału dowodowego i brak jego należytej oceny, a także poprzez podjęcie decyzji sprzecznej z zebranym materiałem dowodowym,

- naruszenie art. 97 § 2 k.p.a. poprzez podjęcie zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1, 3 i 9 art. 28 u.P.b., poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie wbrew ustaleniom faktycznym,

- naruszenie art. 48 ust. 3 u.P.b. wobec jego niezastosowania.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Wskazał, że w jego ocenie decyzja PWINB jest błędna. Istotną bowiem okolicznością dla rozstrzygnięcia sprawy jest prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazania rozbiórki pozostałych silosów zlokalizowanych na tej samej działce, gdyż obiekty te stanowią funkcjonalną całość, co ma bezpośredni wpływ na zakres rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Nakazana rozbiórka, obejmująca instalację elektryczną i podajnik, pozbawi bowiem możliwości korzystania z pozostałych obiektów, które aktualnie nie podlegają prawomocnemu reżimowi rozbiórki, a więc mogą funkcjonować. Prowadzenie zatem postępowania w takim zakresie jak ma to miejsce w niniejszej sprawie jest nieuprawnione do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w zakresie rozbiórki pozostałych elementów kompleksu technologicznego.

Niezależnie od powyższego skarżący zarzucił nieustalenie, kiedy doszło do ewentualnej samowoli budowlanej, co przesądza o reżimie prawnym w oparciu o który samowola zostanie zlikwidowana. Organ nie wyjaśnił też powodu stosowania przepisów obowiązujących przed ich zmianą dokonaną w 2020 r. Brak jest również ustaleń, w jakim zakresie ewentualna rozbiórka przedmiotowego silosu wpłynie na funkcjonowanie pozostałych silosów posadowionych na działce nr [...], a stanowiących zorganizowaną gospodarczo - funkcjonalną całość. Rozpatrując niniejszą sprawę organ powinien mieć na uwadze elementy funkcjonalne takiego obiektu, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania takiego obiektu jako całości użytkowo - technicznej. Ponadto w skład obiektu wchodzą zarówno urządzenia budowlane jak i niebudowlane, elementy techniczne oraz inne urządzenia i nie wszystkie podlegają reżimowi prawa budowlanego. W zaskarżonej decyzji brak jest rzetelnej analizy wskazującej, że sprawa faktycznie dotyczy jednego obiektu budowlanego, a nie różnego rodzaju obiektów, w tym częściowo budowlanych, ale również takich które nie podlegają rozbiórce bądź z tego powodu, że nie podlegają regulacjom prawa budowlanego, bądź że ich posadowienie nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia. Jest to o tyle istotne, że z rozbiórką wiążą się ogromne nakłady pracy i kosztów, które muszą być poniesione przez skarżącego. Jeżeli choćby część z tych kosztów okazała się zbędna, to ich poniesienie byłoby szkodą dla skarżącego. Nakaz rozbiórki może dotyczyć całości lub części obiektu, przy czym musi być on adekwatny do stwierdzonego zakresu samowoli budowlanej i celu regulacji w postaci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dlatego, jeżeli istnieje możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodności z prawem poprzez rozbiórkę tylko części obiektu, niedopuszczalne jest orzeczenie rozbiórki całości obiektu.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja PWINB z 16 listopada 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z 30 czerwca 2022 r. nakazującą skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanego silosu zbożowego typu BIN60 wraz z płytą fundamentową, instalacją elektryczną i podajnikiem, usytuowanego przy wschodnim narożu zadaszenia znajdującego się przy południowo - wschodniej ścianie zewnętrznej budynku magazynowego usytuowanego na działce nr [...] w N. (silos ten, oznaczony na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu kontroli PINB z 17 czerwca 2019 r. jako "1g" zlokalizowany jest w odległości ok. 9,5 m w kierunku południowo – wschodnim od pozostałych 6 silosów posadowionych na tej działce, oznaczonych odpowiednio na w/w szkicu sytuacyjnym jako "1a", "1b", "1c", "1d", "1e" i "1f").

Powyższe decyzje wydane zostały w następstwie postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 u.P.b. w związku ze stwierdzeniem wybudowania w/w silosu bez wymaganego pozwolenia na budowę (postępowanie to dotyczyło również wybudowanych w ramach samowoli budowlanej pozostałych silosów, w stosunku do których zapadły odrębne rozstrzygnięcia nakazujące ich rozbiórkę – decyzja PINB z 20 października 2022 r. nr NB.5160.9.2019 oraz utrzymująca ją w mocy decyzja PWINB z 19 grudnia 2022 r. nr OA.7721.10.7.2022; decyzje te na skutek skargi M.P. objęte są kontrolą Sądu w toczącej się równolegle sprawie o sygn. akt II SA/Rz 265/23).

I. Zdaniem Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia organów co do czasookresu budowy silosów, które powstawały etapami od 2008 do 2017 r. (wynika to ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć lotniczych oraz wyjaśnień skarżącego i przesłuchanych w charakterze świadków stron postępowania – właścicieli działek sąsiednich). W/w okres zawiera się w całości w trakcie obowiązywania u.P.b. z 1994 r., obowiązującej również w dacie wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji.

W związku z tym jako prawidłowe jawi się stanowisko orzekających w sprawie organów, że z uwagi na datę wszczęcia postępowania w sprawie (19 czerwca 2019 r.), zastosowanie do niej będą miały regulacje u.P.b. w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. W tym bowiem dniu weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z której art. 25, "do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym".

II. W rozpoznawanej sprawie nie budzi także zastrzeżeń Sądu kwalifikacja silosu będącego przedmiotem postępowania jako obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 u.P.b.) stanowiącego budowlę (dotyczy to także pozostałych silosów); zgodnie z art. 3 pkt 3 u.P.b., przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym m.in. zbiorniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Kryterium to spełnia przedmiotowy silos, stanowiąc wraz z płytą fundamentową, instalacją elektryczną i podajnikiem techniczną całość użytkową, bez wpływu na co pozostaje podjęta w skardze próba wywodzenia, że silos ten tworzy funkcjonalną całość z pozostałymi silosami i nie jest możliwe dokonanie jego rozbiórki bez wpływu na korzystanie z pozostałych silosów, czy też że w/w elementy warunkujące funkcjonowanie silosu stanowią odrębne urządzenia budowlane, których wykonanie miałoby nie podlegać w ogóle regulacjom u.P.b., bądź nie wymagać ani pozwolenia lub zgłoszenia na wykonanie, a przez to miałyby one nie podlegać obowiązkowi rozbiórki. O ile bowiem możliwe jest fizyczne wyodrębnienie w/w elementów, to ich istnienie i funkcjonowanie warunkowane jest istnieniem podlegającego rozbiórce silosu, którego możliwość użytkowania zgodnie z przeznaczeniem zapewniają.

Wyklucza to tym samym zarzut naruszenia art. 3 pkt 9 u.P.b. definiującego urządzenia budowlane (jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki), zwłaszcza że wg zawartej w art. 3 pkt 1 u.P.b. definicji obiektu budowlanego, należy przez niego rozumieć nie tylko budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, ale także instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Sąd nie kwestionuje twierdzeń skarżącego, że z rozbiórką wiążą się z reguły ogromne nakłady pracy i kosztów, niemniej poprzez podważanie kwalifikacji przedmiotowego silosu wraz z wymienionymi elementami jako budowli tworzących użytkową całość nie można zmierzać do nieuzasadnionego ograniczenia obowiązku rozbiórki tej budowli jako całości.

W tej sytuacji, skoro inwestor na wykonanie tego silosu nie dysponował wymaganym stosownie do art. 28 ust. 1 u.P.b. pozwoleniem na budowę (przy braku zastosowania wyłączeń o jakich mowa w art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 tej ustawy), zasadne było wydanie przez PINB na podstawie art. 48 ust. 2 u.P.b. 3 października 2019 r. postanowienia nr NB.5160.9.2019 wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych polegających na samowolnej budowie na działce nr [...] w N. 7 szt. silosów zbożowych typu BIN wraz z urządzeniami towarzyszącymi oraz nakładającego jednocześnie na skarżącego jako właściciela i inwestora obowiązek przedstawienia we wskazanym terminie dokumentów o jakich mowa w art. 48 ust. 3 u.P.b. (w tym projektu architektoniczno – budowlanego); możliwość zastosowania w sprawie tych przepisów wynika z art. 48 ust. 1 pkt 1 u.P.b., w myśl którego organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Bezsprzecznie przedłożony przez skarżącego 30 kwietnia 2021 r. projekt budowlany (uzupełniony względem pierwotnej wersji) dotyczył jedynie 6 silosów zbożowych oznaczonych jako "1a", "1b", "1c", "1d", "1e" i "1f" i nie obejmował swym zakresem silosu "1g" którego dotyczy zaskarżona decyzja. Oznacza to, że skarżący nie był zainteresowany legalizacją silosu "1g", co dodatkowo potwierdza zawarta w projekcie budowlanym informacja, że jest on przeznaczony do rozbiórki.

W kontekście tego należy stwierdzić, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, a jego uprawnieniem. Jeżeli nie spełni on warunków umożliwiających tę legalizację (w tym nie przestawi wymaganych do tego dokumentów), musi się liczyć z przewidzianymi dla tego konsekwencjami.

Wobec tego zasadnicze znaczenie należało w okolicznościach sprawy przypisać regulacji art. 48 ust. 4 u.P.b., zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Zasadność zastosowania tego przepisu - poprzez nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w N. silosu zbożowego typu BIN60 wraz z płytą fundamentową, instalacją elektryczną i podajnikiem - nie budzi w okolicznościach sprawy zastrzeżeń Sądu, zwłaszcza że skarżący na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego miał realną możliwość podjęcia działań umożliwiających legalizację przedmiotowego silosu, z czego z opisanych już wyżej przyczyn nie skorzystał.

III. W związku z tym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dot. naruszenia przepisów postępowania i podjęcia decyzji sprzecznej z zebranym materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza prawidłowość podjętych przez organy nadzoru rozstrzygnięć.

Wprawdzie z poczynionych w sprawie ustaleń wynika jedynie czasokres budowy wszystkich 7 silosów zbożowych (od 2008 do 2017 r.) i pozwalają one jedynie w przybliżeniu określić czas budowy silosu oznaczonego dla potrzeb sprawy jako "1g" (wg zdjęć lotniczych było w okresie 2010 – 2016), to z opisanych już wyżej względów - wynikających z dopuszczenia się samowoli budowlanej i prowadzenia postępowania legalizacyjnego w czasie obowiązywania tej samej ustawy P.b., przy niezmienionej kwalifikacji prawnej silosu zbożowego jako budowli i wymogu posiadania na jego wykonanie pozwolenia na budowę - bez znaczenia pozostaje ustalenie dokładnej daty dokonania tej samowoli budowlanej, którą zresztą sam skarżący do protokołu kontroli z [...] czerwca 2019 r. określił na "ok. 2010 r."

IV. Co do zarzutu naruszenia art. 97 § 2 k.p.a. poprzez podjęcie zawieszonego postępowania w sytuacji gdy nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania, należy wskazać, że PWINB postanowieniem z 28 września 2021 r. nr OA.7721.10.6.2021 na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z urzędu zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w związku z odwołaniem M.P. od decyzji PINB z 30 czerwca 2021 r. nr NB.5160.9.2019 nakazującej rozbiórkę silosu zbożowego oznaczonego w sprawie jako "1g".

Jako podstawę prawną zawieszenia organ ten wskazał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". Jako zagadnienie wstępne o którym mowa w tym przepisie organ potraktował konieczność ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej za legalizację budowy pozostałych 6 silosów zbożowych.

Postępowanie odwoławcze od w/w decyzji PINB z 30 czerwca 2021 r. zostało podjęte na mocy postanowienia PWINB z 16 września 2022 r. nr OA.7721.10.6.2021 w związku z ustaleniem przez PINB dla skarżącego - na mocy ostatecznego postanowienia z 30 czerwca 2022 r. nr NB.5160.9.2019 – opłaty legalizacyjnej w wysokości 1 mln zł za legalizację budowy 6 silosów zbożowych.

Abstrahując od tego, że została spełniona przesłanka z powodu której PWINB zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone w związku z odwołaniem skarżącego od decyzji PINB z 30 czerwca 2021 r. nakazującej rozbiórkę silosu zbożowego oznaczonego w sprawie jako "1g" (w związku z czym dalsze utrzymywanie stanu zawieszenia z tej przyczyny stało się bezprzedmiotowe), Sąd ubocznie wskazuje, że w ogóle zawieszenie postępowania przez PWINB w przedmiotowej sprawie ze wskazanej przyczyny było w jego ocenie błędne.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wszystkie siedem silosów zbożowych funkcjonujących na działce nr [...] w N. połączonych jest ze sobą systemem podajników załadowczych (kubełkowych) i rozładowczych (rurowych) w dwie baterie. Pierwszą tworzy 5 silosów (oznaczonych jako "1a", "1d", "1e", "1f" i "1g"), które obsługuje kosz zsypowy pod zadaszeniem przy budynku magazynowym oraz podajnik kubełkowy przy budynku magazynowym. Druga bateria składa się z 2 silosów (oznaczonych jako "1b" i "1c"), które obsługuje kosz zsypowy zlokalizowany pod wiatą.

Skoro jednak sam skarżący [...] kwietnia 2021 r. przedłożył (po dokonanych na wezwanie organu I instancji uzupełnieniach) projekt budowlany tylko 6 silosów zbożowych (oznaczonych jako "1a", "1b", "1c", "1d", "1e" i "1f") z koszami zasypowymi, przenośnikami kubełkowymi, przenośnikami ślimakowymi, rurami zsypowymi, wiatą przyjęciową i instalacją wewnętrzną elektryczną, to już z faktu że nie obejmował on silosa "1g" związanego z przedmiotem niniejszego postępowania (wraz z płytą fundamentową, instalacją elektryczną i podajnikiem) wynika, że ten ostatni nie warunkuje funkcjonowania pozostałych ujmowanych zarówno jako całość jak i zgrupowanych w ramach zainstalowanej baterii (tym bardziej, że znajduje się on w odległości ok. 9,5 m od pozostałych, zgrupowanych w jednym miejscu) i możliwe jest jego oddzielenie.

Brak jest w związku z tym podstaw do uwzględnienia zarzutu nieuzasadnionego podjęcia postępowania (zawieszonego postanowieniem PWINB z 28 września 2021 r.) z uwagi na brak ustąpienia przyczyny zawieszenia postępowania wywodzonej przez skarżącego z konieczności ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej za legalizację budowy pozostałych 6 silosów zbożowych. W okolicznościach sprawy są to dwie niezależne i nie warunkujące się wzajemnie kwestie, a sam organ II instancji zawieszając z tego powodu postępowanie w żaden sposób nie wykazał, że wynik postępowania dot. ustalenia opłaty legalizacyjnej odnośnie 6 pozostałych silosów "w sposób istotny wpływa na postępowanie prowadzone przez organ I instancji" co do silosu "1g". Z uwagi na brak wywiązania się przez skarżącego z obowiązku przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację tego silosu i wydanie 30 czerwca 2021 r. przez PINB decyzji nakazującej jego rozbiórkę zupełnie niezrozumiałe jawi się ponadto stwierdzenie PWINB zawarte w postanowieniu o zawieszeniu postępowania, że "inwestor ma (...) możliwość legalizować silos oznaczony lit. g" i "w takiej sytuacji brak byłoby podstaw do nakazywania rozbiórki siódmego silosu".

Tym samym jako nieuzasadniony i jednocześnie spóźniony jawi się również w okolicznościach sprawy zarzut skargi naruszenia art. 48 ust. 3 u.P.b. (w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.) dotyczący nałożenia w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy samowolnej budowie silosów obowiązku przedstawienia dokumentów umożliwiających legalizację samowoli.

Skarżący mając możliwość przedłożenia takich dokumentów – mimo przedłużenia przez PINB wyznaczonego do tego terminu - nie uczynił tego względem przedmiotowego silosu (oznaczonego dla potrzeb sprawy jako "1g").

Reasumując, wydane w sprawie decyzje (zaskarżona oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę) zostały podjęte z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy i odpowiadających im przepisów prawa materialnego, z poszanowaniem obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji brak zasadności zarzutów skargi połączony z brakiem stwierdzenia naruszeń prawa podlegających uwzględnieniu z urzędu, skutkował oddaleniem skargi jako niezasadnej na podstawie art. 151 P.p.s.a.