Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 595/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 marca 2023 r. nr SKO.F/41.4/1253/2022/20538 w przedmiocie ulg płatniczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 8 marca 2023 r., nr SKO.F/41.4/1253/2020/20538, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ, SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. (dalej jako NUS, organ I instancji) w sprawie:

- nie wyrażenia I. S. (dalej jako strona, skarżąca, wnioskodawczyni) zgody na rozłożenie na 120 rat płatnych do dnia 15 każdego miesiąca począwszy od 1 października 2022 r. zaległości z tytułu podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za lata 2018 -2021 oraz za I i II ratę 2022 roku w kwocie 70.912,06 zł,

- wyrażenia zgody na rozłożenie na 24 raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie 69.066 zł wraz z odsetkami w kwocie 2.029 zł płatnych do 15 go każdego miesiąca począwszy od grudnia 2022 roku.

Stan sprawy:

Wnioskodawczyni składając wniosek o rozłożenie opisanej wyżej zaległości na 120 rat podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na odziedziczone po zmarłym mężu pasywa w postaci zadłużenia i obciążeń hipotecznych na rzecz banków, Urzędu Miejskiego, ZUS, i Urzędu Skarbowego. Ponadto poinformowała, że jest osobą przebywająca na emeryturze, schorowaną z nikłymi perspektywami na podjęcie pracy zarobkowej.

W toku postępowania, organ I instancji dopuścił jako dowód w sprawie dokumenty zebrane w postępowaniu prowadzonym w roku 2021-2022 w zakresie udzielenia ulgi podatkowej w formie umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w postaci:

- aktu notarialnego Rep. A nr [...] z 12 sierpnia 2021 r. - protokół złożenia wykazu inwentarza,

- decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Z. z 9 lutego 2022 r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek,

- pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z 16 marca 2022 r.,

- zeznania podatkowego PIT-37 za 2019 rok.

W trakcie prowadzonego postępowania wnioskodawczyni przedłożyła:

- zeznanie podatkowe PIT-40A za rok 2020,

- zeznanie podatkowe PIT-37 za rok 2021,

- pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Informacja o wysokości świadczenia,

- potwierdzenie wykonania przelewu za czynsz za wrzesień 2022 r.,

- historii transakcji w A. za okres od 3 marca 2022 r. do 3 września 2022 r. – opłaty T.,

- oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej z 4 września 2022 r.,

- zaświadczenie lekarskie z 2 września 2022 r.,

- pismo Prezydenta Miasta Z. z 8 sierpnia 2022 r. - stan zaległości z tytułu podatku od nieruchomości,

- umowę najmu nr [...] zawartej 30 września 2022 r. wynajem garaży.

Organ podatkowy ustalił, że decyzją z 9 lutego 2022 r. o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy wnioskodawczyni została zobowiązana do spłaty zaległości z tytułu składek za ubezpieczenie społeczne, zdrowotne fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych pozostałych po zmarłym mężu. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że stałe źródło dochodu strony stanowi świadczenie emerytalne, które po potrącaniach tytułem zaległości względem ZUS wynosi 2.371,82 zł. Podatniczka uzyskuje również miesięczny dochód z wynajmu części działki, której jest właścicielką na kontener P. w wysokości 60 zł oraz wynajmu garaży w wysokości 700 zł. Strona ponosi miesięcznie czynsz w kwocie 588,59 zł, opłatę za energię elektryczną w kwocie 369,59 zł, koszty związane z leczeniem (choroba [...], [...], [...]) w kwocie 350 zł. Po odliczeniu środków na żywność, środki czystości, odzież i obuwie stronie pozostaje na chwilę obecną 1.760 zł. Podatniczka wskazała, że pozostała kwota zostanie odłożona na zapłatę bieżących podatków rocznych.

Strona nie korzysta z pomocy MOPR. Posiada majątek nieruchomy w postaci nieruchomości położonej w Z., w której użycza bezpłatnie część pomieszczeń biurowych, socjalnych, handlowych i magazynowych na prowadzenie działalności gospodarczej swojemu synowi.

Organ I instancji ustalił, że strona posiada zaległości z tytułu podatku od ww. nieruchomości w łącznej kwocie 69.066 zł plus odsetki. Ponadto posiada zaległości wobec ZUS w kwocie 880.755,79zł (decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek po zmarłym mężu z dobrodziejstwem inwentarza. ZUS poinformował organ, że strona wniosła odwołanie od tej decyzji).

Dalej organ I instancji podał, że jak wynika z zapisów aktu notarialnego zawierającego protokół złożenia wykazu inwentarza oraz z oświadczenia strony, zaległości wraz z odsetkami na rzecz Urzędu Skarbowego wynoszą 1.055.257,28 zł. Obecnie toczy się postępowanie w zakresie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego męża, a więc ostateczna kwota znana będzie po zakończonym postępowaniu.

W wyniku poczynionych ustaleń organ I instancji uznał za zasadne rozłożenie zaległości podatkowej na 24 raty, z czego 23 raty po 1.500 zł każda oraz ostatnia rata w kwocie 36.595,06 zł.

Zdaniem organu taki układ ratalny z jednej strony zapewni realną spłatę zadłużenia w stosunkowo krótkim terminie, a z drugiej strony kwota 1.500 zł leży w granicach możliwości majątkowych strony. Taki układ ratalny jest też uzasadniony ważnym interesem strony oraz interesem publicznym.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona wnosząc odwołanie. W jego uzasadnieniu strona powołała orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że rozłożenie należności na raty musi być możliwe do wykonania.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji odwołania.

Wskazał przede wszystkim na poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne, które uznał za prawidłowe. Oceniając ustalony stan faktyczny przez pryzmat normy prawa materialnego, organ przywołał art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 – dalej jako Ordynacja podatkowa, OP), z którego wynika, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Organ wskazał, że jakkolwiek to podatnik winien wykazać zasadność wniosku, jednak na organie ciąży obowiązek ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym również przesłanek zastosowania ulg w spłacie podatku. Organ poddał analizie opisane wyżej dokumenty i stwierdził, że sytuacja finansowa strony obecnie jest trudna. Jednak sama ta okoliczność nie może stanowić o zasadności przyznania ulgi podatkowej, zwłaszcza w takiej sytuacji, w której powstanie zaległości nie jest wynikiem żadnych nadzwyczajnych zdarzeń. Przyczyną ich powstania jest nie zapłacenie przez stronę podatku wykazanego w informacjach podatkowych.

Oceniając, czy w sprawie wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny organ wskazał, że są to pojęcia nieostre, co obliguje organ do szczególnie wnikliwej ich oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Przez ważny interes podatnika w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumie się między innymi przypadek, gdy na skutek uiszczenia podatku, podatnik miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać z pomocy społecznej; sytuacja gdy z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować, czy też sytuacje, w których niemożność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie miał wpływu i są niezależne od sposobu jego postępowania.

Z drugiej strony, ograniczenie tej przesłanki wyłącznie do nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych zdarzeń losowych, mających bezpośredni wpływ na sytuację podatnika byłoby zbyt daleko idącym zawężeniem i uproszczeniem. Pojęcie ważnego interesu podatnika należy rozumieć szerzej, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez podatnika dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków. Zdaniem organu przyznanie ulgi płatniczej w sytuacji, gdy podatnik świadomie nie odprowadzał podatku mimo, że dysponował niezbędnymi ku temu środkami, powodowałoby premiowanie zamierzonych przez podatnika działań niezgodnych z prawem.

Dokonując wykładni przesłanki interesu publicznego organ wskazał, że jest to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia gminy, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

W analizowanej sprawie SKO wskazało, że organ podatkowy ustalił sytuację faktyczną strony i mając na uwadze podnoszone przez nią okoliczności, kierując się względami natury słusznościowej, rozpatrzył sprawę rozkładając na 23 raty zaległe zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości wraz z należnymi na dzień 24 sierpnia 2022 r. odsetkami za zwłokę. Natomiast pozostałą kwotę zawarto w racie 24 z odległym terminem płatności. Jak wskazuje organ podatkowy, pozwoli to stronie w sytuacji poprawy jej kondycji finansowej na jednorazowe jej uregulowanie.

SKO wskazało, że organ I instancji w piśmie przekazującym akta wraz z odwołaniem przychylił się do propozycji strony złożonej w odwołaniu o rozłożenie należności na 48 rat. Organ wskazał, że może to nastąpić wówczas, kiedy strona przed terminem płatności ostatniej 24 raty, złoży wniosek o rozłożenie tejże należności na kolejne 24 raty, co łącznie dałoby 48 rat.

W skardze na to rozstrzygnięcie złożonej do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 61 § 1 kpa, poprzez nie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz do załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes odwołującej,

- naruszenie art. 67a OP poprzez nieuwzględnienie treści odwołania i argumentów wskazanych przez odwołującą przemawiających za wnioskowanym sposobem rozłożenia na raty.

W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, na ponoszone koszty swojego utrzymania, które sięgają ok 1.200 zł. W związku z tym pozostaje jej miesięcznie kwota ok 1.000 zł na zaspokojenie jej potrzeb. Wymieniona w decyzji SKO nieruchomość obecnie wymaga znacznych nakładów finansowych, na poniesienie których skarżącej nie stać. Z tego względu nie może ona przynosić żadnego dochodu. Skarżąca wskazała, że wraz ze spadkiem odziedziczyła znaczne zadłużenie po swoim mężu. Jej zdaniem zaproponowany przez organ układ ratalny jest niemożliwy do wykonania. Nadto nie sposób obecnie przyjąć, że za dwa lata skarżąca będzie w stanie zapłacić ostatnią, wysoką ratę zadłużenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek.

Sąd zwraca uwagę, że pojęcia ważnego interesu podatnika" i interesu publicznego" nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę. Ich rozumienie zostało natomiast wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z powołanego przepisu wynika, że przyznanie ulgi w spłacie należności podatkowych na rzecz Skarbu Państwa nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organy podatkowe na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego oceniają, czy w konkretnym przypadku tę ulgę można zastosować.

Z uwagi na nieostrość pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", a przez to ich szeroki zakres rozumienia, wszelkie próby zdefiniowania skazane byłyby na niepowodzenie. W literaturze wskazuje się, że "interes podatnika" to pewien stan oczekiwania, określona potrzeba zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra. Z definicji, z natury rzeczy bardzo ogólnej, niewiele wynika. Podobnie rzecz ma się z pojmowaniem w doktrynie "interesu publicznego". Należy go rozumieć jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostka samorządu terytorialnego), takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp.

Zasadniczy wpływ na sprecyzowanie omawianych pojęć ma orzecznictwo sądowe. W szeregu orzeczeń sąd, rozpatrując konkretne sprawy, wskazywał na przesłanki, których wystąpienie świadczyło o istnieniu "ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego". Na podstawie analizy orzecznictwa można wskazać na kilka głównych tez precyzujących te niedookreślone pojęcia.

Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, POP 2000, z. 6, poz. 168).

Przesłanki ulgi (a więc ważny interes podatnika i interes publiczny) należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty (wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r., I SA/Łd 13/98, LEX nr 41054). W sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygnięcia sprawy (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2000r., I SA/Ka 1821/98 (w:) D. Jankowiak, Ordynacja podatkowa w orzecznictwie SN i NSA, Wrocław 2004, s. 179).

Przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (wyrok NSA z dnia 21 marca 2001, I SA/Ka 577/00, LEX nr 47500). Pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia).

W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji rodzinnej podatnika (wyrok NSA z 10 marca 2009 r., I FSK 31/08, LEX nr 537191).

Analiza wyżej przytoczonych orzeczeń wskazuje w sposób jednoznaczny, iż orzecznictwo sądowe podejmując próbę zdefiniowania spornych pojęć skupia się głównie na aspektach ekonomicznych, sytuacji materialnej i zdrowotnej podatnika oraz eksponuje wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości podatkowej. Podkreślenia wymaga nadto, że art. 67a § 1 pkt 1 i 3 OP, jako oparty na uznaniu administracyjnym ogranicza kontrolę sprawowaną przez sąd administracyjny, ponieważ decyzja negatywna nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy ważny interes podatnika lub interes publiczny wystąpiły lub też, gdy nie wystąpiły. Jeżeli postępowanie dowodowo – wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to samo wyprowadzenie z takiej oceny wniosku, czy należy umorzyć zaległości podatkowe jest już zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli sądu administracyjnego - sprawującego tylko kontrolę legalności. Co istotne Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Oceniając przez pryzmat powołanych wyżej argumentów legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że nie jest ona dotknięta wadą powodującą konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przede wszystkim podkreślić należy, że organ przeprowadził wnikliwą analizę przedstawionych przez stronę dokumentów, ustalił wysokość jej zadłużenia oraz wysokość miesięcznych dochodów i kosztów jej utrzymania. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja materialna skarżącej nie jest łatwa, choć pozwala na uiszczanie rat w wysokości określonej przez organ.

Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, że na skarżącej co prawda ciążą zobowiązania, które weszły w skład spadku, jednak jej odpowiedzialność za długi spadkowe ograniczona jest do wartości stanu czynnego spadku; wszak przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Ograniczenie odpowiedzialności za zobowiązania wynika już z decyzji ZUS przenoszącej na skarżącą odpowiedzialność za zobowiązania jej zmarłego męża. W konsekwencji zobowiązania zmarłego męża skarżącej de facto obciążają majątek spadkowy przez niego pozostawiony. To do wartości tego majątku ogranicza się odpowiedzialność skarżącej.

Co więcej na dzień rozpatrywania wniosku o raty, nie były ostateczne decyzje w przedmiocie przeniesienia na skarżącą zobowiązań jej zmarłego męża. Nie sposób zatem z góry założyć wyniku, z jakim skończą się te postępowania. Organ nie miał obowiązku wzięcia tych zobowiązań pod uwagę, ponieważ skarżąca na dzień decyzji organu jeszcze za nie nie odpowiadała. Istotnym jest również i to co już wyżej wskazano, że przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza chroni skarżącą przed odpowiedzialnością za długi spadkowe całym jej majątkiem.

W tym zakresie ustalenia organu są prawidłowe.

Organ prawidłowo ustalił również miesięczne koszty utrzymania skarżącej i wysokość uzyskiwanych dochodów. W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 tej ustawy). W niniejszej sprawie organy uczyniły zadość wymaganiom wynikającym z powołanych przepisów i zebrały materiał pozwalający jednoznacznie ustalić jaka wysokość miesięcznej raty leży w zakresie możliwości skarżącej. Ustalenia te zresztą nie były przez stronę podważane. Skarżąca nie kwestionowała, że po potrąceniu zaległości na rzecz ZUS, opłat za mieszkanie, energię elektryczną i leczenie, pozostaje jej do dyspozycji kwota ok 1.760 zł.

Przy udzielaniu ulgi należy mieć na względzie i tą okoliczność, że rozłożenie zaległości podatkowej na raty jest pewnym dobrodziejstwem, pomocą dla podatnika, który z różnych przyczyn nie jest w stanie zapłacić jednorazowo należności publicznoprawnej. Jest to jednak wyjątek od ogólnej zasady równości obywateli wobec prawa podatkowego i konieczności płacenia podatków. Ilość rat i ich wysokość z jednej strony muszą być możliwe do wykonania przez podatnika, a z drugiej muszą prowadzić do możliwie szybkiego wykonania zobowiązania wobec Skarbu Państwa. Niezapłacone podatki obciążają bowiem innych obywateli, którzy systematycznie spełniają swoje obowiązki. Obciążenie skarżącej kwotą miesięczną 1.500 zł nie spowoduje konieczności sięgnięcia po świadczenia opieki społecznej.

Prawem do zastosowania ulgi dysponuje w tym przypadku organ podatkowy, który może, ale nie musi przyznać ulgę podatkową. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom do zastosowania preferencji podatkowej, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 OP. Instytucja ulgi ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 OP (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. W niniejszej sprawie organ taką ulgę przyznał, a ustalając wysokość miesięcznej raty miał na względzie przede wszystkim zdolności płatnicze skarżącej. Jak już wyżej wskazano, nie miała znaczenia odpowiedzialność za długi spadkowe, ponieważ po pierwsze, skarżąca odpowiada do stanu czynnego spadku, a po drugie, na dzień rozpatrywania wniosku nie były zakończone wszystkie postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne.

W konsekwencji zdaniem Sądu organ wykonał ciążące na nim obowiązki i decyzję w przedmiocie udzielenia skarżącej ulgi podatkowej poprzedził wnikliwym zbadaniem jej sytuacji majątkowej i zdolności do spłacania ciążącej na niej zaległości. Stanowisko organu nie jest dowolne, lecz znajduje oparcie tak w zebranym materiale dowodowym, jak i przedstawionej wyżej wykładni ważnego interesu podatnika i interesu społecznego.

Sąd miał na uwadze, że ostatnia, 24. rata obecnie jest dla skarżącej nieosiągalna. Nie można jednak tracić z pola widzenia możliwości złożenia kolejnego wniosku o rozłożenie na raty tej ostatniej należności tym bardziej, że organ I instancji taką gotowość wyraża. Zresztą możliwość złożenia wniosku o ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego nie jest limitowana, co oznacza, możliwość złożenia ponownego wniosku w razie niemożności spłaty zobowiązań.

Z tych względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.