Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 441/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt SKO Gd/5322/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego R. B. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pan R. B. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO, Kolegium) z 23 lutego 2024 r. w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wójt Gminy M. decyzją z 28 sierpnia 2023 r. odmówił Skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spowodowanej konicznością opieki nad niepełnosprawną matką.

W uzasadnieniu decyzji Wójt stwierdził, że po dokonaniu analizy materiału dowodowego ustalono, że Skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką jednak nie jest uprawniony do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ niepełnosprawność podopiecznej powstała w wieku 77 lat.

SKO zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymało w mocy decyzją Wójta.

Kolegium podało, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. z 14 września 2021 r. Pani D. B. urodzona 31 maja 1944 r., zaliczona została do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności; "niepełnosprawność istnieje - nie da się ustalić; natomiast ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 2 sierpnia 2021 r.; orzeczenie wydano na stałe". Dalej Kolegium uznało – powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt. K 38/13, że brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tylko dlatego, że niepełnosprawność podopiecznej powstała po 18. roku życia.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Wnioskodawca nie choruje przewlekle i nie posiada orzeczonej niepełnosprawności. Nie pracuje zawodowo, ani dorywczo, ani też nie jest zarejestrowany w biurze pracy jako osoba bezrobotna. Nie posiada źródła dochodu. Wnioskodawca posiada wykształcenie podstawowe. Oświadczył, że posiada staż pracy w wymiarze 19 lat, ale na potwierdzenie tego faktu przedstawił jedynie dwa świadectwa pracy z których wiadomo, że był zatrudniony w zakładach: "M." Spółka z o.o.– w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 27 sierpnia 2018 r., P., w okresie od 11 marca 2019 r. do 20 września 2022 r. Natomiast na podstawie weryfikacji danych o bezrobociu w Aplikacji Centralnej Rynku Pracy stwierdzono, że Skarżący posiada staż pracy w ilości 3 lat 6 miesięcy i 22 dni. Jako miejsce ostatniego zatrudnienia wskazał "M., gdzie pracował w okresie od 11 marca 2019 r. do 20 września 2022 r., a za powód rozwiązania umowy o pracę podał konieczność zapewnienia opieki nad matką. Pani D. B. (podopieczna) jest wdową. Oprócz syna R. posiada jeszcze dwóch synów – A. B. pracuje zawodowo w godzinach 5.00 - 18.00, w dni wolne od pracy pomaga w wykonywaniu cięższych prac prowadzanego gospodarstwa domowego oraz E. B. – mieszka w Anglii, utrzymuje sporadyczny kontakt, nie pomaga w żaden sposób.

Podopieczna choruje przewlekle na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu 2, utrwalone migotanie przedsionków, przewlekłą niewydolność serca, przewlekłą niewydolność krążenia mózgowego, nieokreśloną chorobę tkanki śródmiąższowej płuc. Ponadto jest w stanie po wszczepieniu biologicznej zastawki aortalnej w marcu 2021 r. Niepełnosprawna matka wnioskodawcy porusza się przy pomocy chodzika. Samodzielnie spożywa przygotowane posiłki i samodzielnie przyjmuje lekarstwa. Pomocy wymaga przy: myciu, kąpaniu, ubieraniu odzieży, dawkowaniu i podawaniu insuliny oraz pomocy przy wykonywaniu różnych prac gospodarstwa domowego. Pan R. B. sprawuje stałą opiekę nad chorą matką od 21 września 2022 r. Zakres wykonywanych czynności przez wnioskodawcę według złożonego oświadczenia to: pomoc przy porannej i wieczornej toalecie (0,5 godziny), podawanie i dozowanie leków i insuliny (0,5 godziny), przygotowywanie posiłków (4 godziny); obsługa aparatu tlenowego (0,5 godziny), robienie zakupów (0,5 godziny), palenie w piecu CO (co 2 godziny), sprawdzanie ciśnienia (0,5 godziny), pomoc przy ubieraniu (0,5 godziny), pomoc w czasie wizyt u lekarzy średnio co miesiąc.

W ocenie SKO zakres sprawowanej przez Skarżącego opieki nad matką nie skutkuje niemożnością podjęcia przez Niego zatrudnienia. Chora nie wymaga leczenia odleżyn, ran, nie wymaga pielęgnacji przetok czy stomi. Ponadto nie wymaga karmienia przez sondę, nie jest używany cewnik, nie potrzebuje stałej pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Czynności opiekuńcze Skarżącego bezpośrednio związane z osobą matki sprowadzają się do pomocy przy ubraniu, pomocy w higienie, podaniu leków, przygotowaniu posiłków, wyjściu na wizyty lekarskie. Nie są to jednak czynności, które zajmują cały dzień, czy też większość część dnia. Pomoc w ubraniu, poranna higiena, czy też przygotowanie posiłków są czynnościami, które mogą być wykonane w godzinach porannych, przed pójściem do pracy.

We wniesionej do Sądu skardze domagano się uchylenia decyzji organów obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Decyzji SKO zarzucono:

Naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez Skarżącego nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga – w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej;

Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art, 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki Skarżącego nad matką, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa Skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego.

SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390) – dalej jako u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd podziela stanowisko Kolegium dotyczące przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r., w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 r. życia. Znajduje ono bowiem podstawę w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. K 38/13 oraz w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Przywołany zatem przez Wójta art. 17 ust. 1b ustawy nie mógł stanowić podstawy dla odmowy przyznania Skarżącemu wnioskowanego świadczenia.

Po drugie, dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką a niepozostawaniem w zatrudnieniu, w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (por. NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21). Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy przy tym wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. Pamiętać należy, że rezygnacja z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą potrzebującą oznacza całkowite poświęcenie się na rzecz drugiej osoby, co stanowi wielokrotnie o poświęceniu fizycznym oraz psychicznym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 359/22). Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi natomiast oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21). Istotne jest przy tym, że oceny zakresu opieki sprawowanej przez wnioskodawcę, uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy każdorazowo dokonywać z uwzględnieniem całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej opieki, w tym m.in. rodzaju jej niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych itp. Innego zakresu opieki wymaga bowiem np. osoba sprawna ruchowo, lecz niewidoma, a innego osoba widząca, ale stale leżąca (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1637/22). Wobec tego nie można przyjmować, że tylko osoby leżące lub niezdolne do jakiegokolwiek samodzielnego poruszania się czy samoobsługi wymagają opieki ze strony innych osób. Także osoby, które nie są w takim stanie, mogą wymagać opieki lub asystowania w codziennych czynnościach w celu zapewnienia im egzystencji z zachowaniem względów godności człowieka. Dotyczy to m.in. osób dotkniętych chorobami układu krążenia, układu oddechowego, układu wydzielania lub układu nerwowego, z którymi wiązać się może konieczność interwencyjnego podania lekarstw lub udzielenia innego wsparcia chociażby w razie nagłego zasłabnięcia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 835/23).

Na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca przewidział specyficzny instrument badania i weryfikacji, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zarobkową i zawodową jej opiekuna. Zgodnie bowiem z przepisem art. 23 ust. 4aa u.ś.r. jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268, ze zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. Tym samym, wywiad środowiskowy jest podstawowym narzędziem w zakresie ustalenia czy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne spełnia warunki, o których mowa w art. 17 u.ś.r., w szczególności, czy konieczny zakres sprawowanej opieki uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, bądź zmusza do rezygnacji z pracy zarobkowej. Z uwagi na powyższe wywiad ten powinien spełniać wszelkie wymogi przewidziane w przepisach prawa.

Jednym z warunków właściwego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego jest uczestniczenie w nim osoby niepełnosprawnej, w związku z opieką, nad którą wnioskodawca domaga się przyznania świadczenia. Zgodnie bowiem z treścią § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2021 r., poz. 893) w przypadku przeprowadzania wywiadu w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy, wywiad przeprowadza się z osobą deklarującą sprawowanie faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie, w miejscu sprawowania tej opieki, w obecności osoby, nad którą jest sprawowana faktyczna opieka. Przepis art. 107 ust. 1a pkt 1, o którym mowa wyżej, to przepis ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w myśl którego rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych u osoby ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Zauważyć bowiem trzeba, że o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki przesądza to, jaki jest rzeczywisty zakres tej opieki i jednocześnie jakie są potrzeby danej osoby niepełnosprawnej, wynikające z posiadanych przez nią konkretnych schorzeń.

W niniejszej sprawie przeprowadzono wywiad środowiskowy, jednakże z treści tego dokumentu wynika, że pracownik socjalny oparł się on na jedynie na wyjaśnieniach Skarżącego, przy czym brak jest jakiejkolwiek wzmianki o obecności podopiecznej w trakcie przeprowadzania wywiadu. Oznacza to, że w trakcie prowadzonego postępowania nie zweryfikowano twierdzeń Skarżącego a ustalenia, co do zakresu faktycznie sprawowanej przez Skarżącego opieki nad matką oparte zostały tylko na jednostronnych oświadczeniach zainteresowanego. Ponadto z przeprowadzonego wywiadu nie wynika, w jaki sposób wykonywane czynności opiekuńcze rozkładają się faktycznie czasowo w ciągu doby. Przy poszczególnych czynnościach wskazano co prawda, ile wedle Skarżącego poświęca On na nie czasu, jednakże nie ustalono w jakich porach dnia są one wykonywane (podano jedynie, że palenie w piecu odbywa się co 2 godziny). Stan taki sprzeczny jest z obowiązkiem wyrażonym w art. 7 k.p.a., podejmowania przez organy administracji czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy, przy czym aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Organ powinien zatem przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Realizacja przez organ administracji publicznej powyższych obowiązków nie pozbawia oczywiście strony prawa do czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego związanych z realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Z kolei, wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 1988 r., sygn. akt SA/Po 1495/87, niepubl.), co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego; organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., sygn. akt I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7–8, poz. 131). To zaś uzasadnia wniosek, że o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów można w przekonujący sposób twierdzić w sytuacji, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1994 r., sygn. akt III SA 491/93). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym.

W niniejszej sprawie nie dość, że nie zweryfikowano twierdzeń Skarżącego poprzez rozmowę z podopieczną – matką (albo wskazaniem przyczyn dla których nie było to możliwe), to pominięto także konieczność ustalenia pór w jakich wykonywane są stałe czynności opiekuńcze, a nadto nie dokonano oceny wyjaśnień Skarżącego złożonych w trakcie wywiadu środowiskowego. Nie budzi wątpliwości w sprawie, że matka Skarżącego wymaga wsparcia, jednakże zakres tego wsparcia i jego faktyczne udzielanie ustalano wyłącznie na podstawie deklaracji osoby zainteresowanej przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie zauważyć należy, że niejasne jest z jakiego powodu Skarżący poświęca na przygotowanie posiłków aż 4 godziny dziennie, a także dlaczego zmuszony jest do palenia w piecu co 2 godziny. Celem usunięcia wątpliwości stanu faktycznego niezbędna jest zarówno krytyczna ocena podawanych informacji, jak i ich weryfikacja przy pomocy dostępnych środków dowodowych. To obowiązkiem organu jest ustalenie czy zakres sprawowanej opieki powoduje obiektywną niemożność podjęcia zatrudnienia i w tym zakresie należało co najmniej uzyskać informację od podopiecznej, co oczywiście nie wyklucza możliwości zastosowania również innych środków dowodowych – np. przesłuchanie świadków. Błędnym jest przy tym wywodzenie ze stanu zdrowia podopiecznej wniosku, że nie wymaga Ona opieki w zakresie uniemożliwiającym Skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Ocena ta jest dowolna i niepoparta należytymi ustaleniami stanu faktycznego sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako - P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a. SKO posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku, w szczególności uprawnione jest, stosownie do art. 136 § 1 K.p.a., do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie labo zlecenie tego organowi pierwszej instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), zasądzając od Kolegium na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika.

Sprawę rozpoznano w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niższej sprawie zarówno Skarżący jak i SKO domagali się rozpoznania sprawy w tym trybie.

Stosownie do art. 153 P.p.s.a, przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium zobowiązane będzie do uzupełnienia postępowania dowodowego zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z oceny prawnej wyrażonej powyżej, w szczególności koniecznym będzie powtórzenie wywiadu środowiskowego w obecności matki Skarżącego i ewentualne przeprowadzenie innych dowodów w zależności od ustalonych okoliczności sprawy, a następnie do dokonania subsumpcji w pełni zgromadzonego materiału dowodowego z treścią przepisów u.ś.r.

Przywołane w treści uzasadnienia orzeczenia, dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.