Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 163/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1230
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2023 r., nr 2434/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. N. (dalej jako: skarżący, strona, wnioskodawca) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22.11.2023 r., którą organ ten na podstawie:

1. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230), [zwanej dalej "u.s.u.s."], odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 194 971,52 zł;

2. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem", odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 146 018,55 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Skarżący – za pośrednictwem pełnomocnika - zwrócił się z prośbą o umorzenie należności z tytułu składek, co umotywował trudną sytuacją finansową oraz stanem zdrowia. Wskazał, że jest utrzymywany przez rodzinę i znajomych. Dodał, że jest osobą niepełnosprawną w sposób znaczny i opiekuje się nim córka. Nie pobiera żadnych zasiłków. Do wniosku dołączono komplet dokumentów medycznych.

W toku postępowania ustalono, że skarżący prowadził działalność gospodarczą do 31 stycznia 2012 r. W okresie powadzenia działalności nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek za ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności. W ten sposób został dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Organ wyjaśnił, że przedmiotowe należności mogą być dochodzone. Wskazał, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z podjęciem czynności egzekucyjnych.

W stosunku do spornych zaległości wszczęcie postępowania egzekucyjnego w dniu 23.07.2004 r. oraz podejmowane czynności egzekucyjne w kolejnych okresach spowodowało, iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu i trwał do 19.12.2014 r. tj. do dnia wydania postanowienia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O.

Składki wymienione w sentencji decyzji, uległy przedawnieniu na zasadach ogólnych, jednakże okolicznością przesądzającą o wymagalności przedmiotowej należności jest fakt, że Zakład zabezpieczył ich spłatę poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości skarżącego o nr [...] - wpis hipoteki nastąpił 21.11.2011r., 14.12.2011 r., 9.02.2012 r. i 5.09.2012 r. a więc dokonany został przed upływem terminu przedawnienia. Organ wskazał, iż nadal istnieje możliwość dochodzenia należności z przedmiotu hipoteki (art. 24 ust. 5 u.s.u.s.).

W zakresie sytuacji finansowej strony organ ustalił, że skarżący figuruje jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia u płatnika L. Sp. z o.o. Podstawa wymiaru składek wg RCA : za IX/2023 r. wynosi 250,00 zł; za X/2023 r. wynosi "0 zł". Ponadto skarżący złożył wniosek o emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz wniosek o oświadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych dla samodzielnej egzystencji. Ww. wnioski są w trakcie rozpatrywania.

Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która zgodnie z oświadczeniem osiąga dochód w wysokości ok. 5 000,00 zł netto. Ma ustaloną z żoną rozdzielność majątkową.

Zgodnie z informacją zawartą w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS żona zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę od 4.07.2001 r. u płatnika N. z podstawą wymiaru składek wg RCA : za VIII/2023 r.- 16 800,00 zł brutto, za IX/2023 r.- 15 113,44 zł brutto, za X/2023 r.-16 959,40 zł brutto. Zgodnie z powyższą informacją żona osiągnęła dochód w wysokości 16 290,94 zł brutto tj. 11 435,28 zł netto (średnia z ww. miesięcy).

Skarżący ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie ok. 2 100,00 zł ( w tym: czynsz, opłaty eksploatacyjne w kwocie ok. 1 500,00 zł oraz koszty związane z leczeniem w wysokości ok. 600,00 zł.). Wszystkie koszty utrzymania i leków są opłacane przez żonę.

W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazał, że posiada zobowiązania pieniężne w Urzędzie Skarbowym, jednak nie posiada informacji o ich wysokości. Ponadto do akt sprawy dołączono ugodę zawartą pomiędzy skarżącym a C. na kwotę 58 742,77 zł. Z ugody tej wynika, że zobowiązał się on do spłaty zadłużenia w wysokości 35 245,20 zł w zaproponowanych przez F. ratach. Rata za 11/2023 r. wynosi 600,00 zł.

Nie korzysta z pomocy społecznej oraz innych form pomocy.

Skarżący podał, że posiada mieszkanie, położone w O., o nr [...]. W Bazie Ksiąg Wieczystych figuruje on jako właściciel na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości - lokalu niemieszkalnego położonego w O., o pow. 26,04 m2, o nr [...]. Nieruchomość jest obciążona hipoteką na rzecz ZUS.

Skarżący nie posiada ruchomości, co zostało potwierdzone ustaleniami z urzędu.

Nie posiada innych praw majątkowych, innych składników mienia ruchomego oraz wierzytelności.

Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny, organ stwierdził, że w sprawie występują przesłanki całkowitej nieściągalności art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s.

Wyjaśnił, że zaległości mogą być egzekwowane jedynie z przedmiotu hipoteki, ustanowionej na nieruchomości – [...] o pow. 26,04 m2, która obciążona jest wpisami hipotecznymi na rzecz innych wierzycieli. Analiza zasadności przeprowadzenia egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia wykazała, że postępowanie egzekucyjne spowoduje powstanie wysokich kosztów egzekucyjnych, a w przypadku nieskutecznej egzekucji ZUS będzie zmuszony do pokrycia kosztów postępowania. Powyższe świadczy o wystąpieniu wskazanych przesłanek.

Pomimo wystąpienia ww. przesłanek organ nie znalazł podstaw do umorzenia zaległości.

Uznał, że za odmową umorzenia przemawia interes publiczny, który przeważa nad interesem zobowiązanego.

Składki na ubezpieczenia społeczne służą gromadzeniu środków na wypłaty różnego rodzaju świadczeń, w tym rent i emerytur. Interes społeczny, jakim jest zapewnienie wymienionych świadczeń, będących źródłem utrzymania dużej grupy społeczeństwa przemawia za odmową umorzenia zaległych składek.

Akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek nie tylko godzi w prawa innych płatników lecz również narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych.

Skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w lutym 2012 r. Podjął zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia/umowy agencyjnej w okresie od 8.11.2018 - 31.12.2018 r., od 22.02.2019 do 5.10.2022 r. oraz od 1.11.2022 r. do nadal (podstawa wymiaru składki na podstawie RCA za IX/2023 r. wyniosła 250,00 zł, za X/2023 r. wynosi 0,00 zł.). Pozostaje na utrzymaniu żony. Żona zgodnie z Kompleksowym Systemem Informatycznym ZUS osiąga dochód w wysokości 11 435,28 zł (średnia wynagrodzenia za okres VIII-X/2023 r.).

Skarżący wskazał, że zawarł ugodę dotyczącą spłaty zobowiązania cywilnoprawnego. Nie podał jednak czy zobowiązanie to jest spłacane. Tym samym nie wyjaśnił w pełni swojej sytuacji finansowej.

Organ wskazał, że ustrój rozdzielności majątkowej zabezpiecza jedynie jedną ze stron przed odpowiedzialnością za długi współmałżonka w przypadku prowadzonych postępowań egzekucyjnych do majątku skarżącego. Jednak bezspornie dochody żony mają znaczenie dla ustalenia aktualnej sytuacji materialnej, co wynika z art. 27 i art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz. U. z 2017. poz.682 ze zm.), zwanego dalej "k.r.o."

Ponadto skarżący w październiku 2023 r. złożył wniosek o emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz o świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Obecnie ww. wnioski z uwagi na zatrudnienie strony w A. zostały przekazane do ZUS Oddział w N. celem rozpatrzenia. Aktualnie sprawa pozostaje w postępowaniu wyjaśniającym z uwagi na oczekiwanie na wydanie orzeczenia przez Lekarza Orzecznika ZUS.

Zdaniem organu brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że aktualna sytuacja materialna skarżącego ma charakter trwały. Nie bez znaczenia dla podjęcia rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że w kwietniu 2016 r. złożył on wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na niezłożenie dokumentacji niezbędnej do podjęcia rozstrzygnięcia.

W ocenie Zakładu podjęcie decyzji o umorzeniu przedmiotowych należności z uwagi na ich szczególny charakter jest niezasadne.

Ponadto organ nie znalazł podstaw do umorzenia zaległości na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Skarżący nie osiąga dochodów i jest utrzymywany przez żonę, z którąś pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, zatem brak umorzenia nie narazi go na utratę zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

W zakresie stanu zdrowia ustalono, że skarżący jest po [...], nie porusza się samodzielnie. Cierpi również na [...] , [...]. Ponadto z przedłożonego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego do 31.07.2024 r. wynika, że wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Jednakże choroba skarżącego nie uniemożliwia mu całkowicie uzyskanie dochodu niezbędnego do opłacenia należności. Sytuacja taka nie zachodzi, gdyż zgodnie z Kompleksowym Systemem Informatycznym ZUS nadal skarżący posiada tytuł do ubezpieczenia, tj. jest osobą zatrudnioną na podstawie umowy agencyjnej/umowy zlecenia. Ponadto w trakcie rozpatrywania pozostają wnioski o przyznanie emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz o świadczenia uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Zatem w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania umorzenia należności wskazane w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma również zastosowania - zaprzestano prowadzenia działalności.

Ostatecznie organ stwierdził brak podstaw do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

We wniesionej skardze skarżący podniósł zarzuty:

1. naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

- art. 7 K.p.a. poprzez odstąpienie od podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

- art. 77 § 1 K.p.a. poprzez odstąpienie od zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całości materiału dowodowego w sprawie,

2. błędu w ustaleniach faktycznych, mającego istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, polegającego na:

a) pominięciu, że skarżący jest osobą wobec której wydano orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 31.07.2024 r., wobec czego wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczną ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, jak i pominięciu, że z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 21.11.2023 r. wynika, iż skarżący jest osobą po omdleniu w dniu 12.11.2023 r. z utratą przytomności i następczym urazie głowy, ze stwierdzoną zmianą ogniskową w sąsiedztwie komory bocznej lewej, ze stwierdzoną zmianą guzowatą wychodzącą z zatoki klinowej, w stanie po urazowym krwotoku podpajęczynówkowym,

b) błędnym ustaleniu, że nie wystąpiły okoliczności potwierdzające istnienie przesłanki wynikającej z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) - dalej: rozporządzenia o umorzeniu, gdyż zgodnie z Kompleksowym Systemem Informatycznym ZUS skarżący nadal posiada tytuł do ubezpieczenia społecznego, tj. nadal jest osobą zatrudnioną na podstawie umowy agencyjnej, podczas gdy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego skutkowałoby stwierdzeniem, iż skarżący na skutek wyjątkowo złego stanu zdrowia nie jest w stanie wykonywać jakiejkolwiek pracy, w związku z czym nie osiąga żadnych dochodów, a podstawa wymiaru składek wg RCA wynosi "0 zł",

c) braku zbadania i wskazania przez organ, w stosunku do każdej z należności odrębnie, kiedy nastąpił termin wymagalności składki jako początek biegu terminu przedawnienia oraz w jakim okresie miało miejsce zawieszenie biegu przedawnienia,

d) błędnym ustaleniu, że dochody żony skarżącego mają znaczenie dla ustalenia aktualnej sytuacji materialnej skarżącego, podczas gdy między skarżącym a jego żoną istnieje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej, powodujący, że każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem, a wszystkie składniki majątku nabyte w przyszłości, w tym również wynagrodzenie, jak i dochody z działalności gospodarczej, wchodzą w skład wyłącznie indywidualnego majątku jednego z małżonków, a nie są wspólne,

3. naruszenia prawa materialnego w postaci:

a) § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia o umorzeniu poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało brakiem uznania, że skarżący uprawniony jest do skorzystania z umorzenia należności z tytułu składek, z uwagi na fakt, iż wykazał on, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jak i że znajduje się on w stanie przewlekłej choroby i konieczności sprawowania nad nim opieki, pozbawiającej go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności,

b) art. 24 ust. 5 u.s.u.s. poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie przez organ, iż w sprawie należało zastosować wyłącznie brzmienie u.s.u.s. obowiązującym od dnia 24.11.1998 r. do 31.12.2011 r., przyjmując tym samym że roszczenia ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, podczas gdy postępowanie egzekucyjne względem skarżącego wszczęto z dniem 23.07.2004 r. na skutek czego bieg przedawnienia roszczeń uległ zawieszeniu do dnia 19.12.2014 r., tj. do dnia wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O., w związku z czym najpóźniej z dniem 01.01.2020 r. roszczenia z tytułu składek uległy przedawnieniu, tj. z upływem 5 lat,

c) art. 28 ust. 3 pkt 3,5 i 6 u.s.u.s. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż nie zaszły przesłanki pozwalające na ustalenie, iż w sprawie doszło do całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, podczas gdy organ jednocześnie niespójnie i sprzecznie stwierdził, iż analiza zasadności przeprowadzenia egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia wykazała, iż postępowanie egzekucyjne spowoduje powstanie wysokich kosztów egzekucyjnych, a w przypadku egzekucji ZUS będzie zmuszony do pokrycia kosztów postępowania - co w pełni uzasadnia iż w interesie społecznym leży wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności z uwagi na fakt ich nieściągalności przez organ.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu w zakresie odmowy umorzenia zaległości z tytułu ww. składek i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634.- dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z kolei w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2).

Przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22.11.2023 r. w przedmiocie odmowy umorzenia:

- należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 194 971,52 zł,

- należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 146 018,55 zł.

Rozpoznając niniejszą sprawę z uwzględnieniem powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, które skutkowałoby wadliwością zaskarżonej decyzji, która uzasadniałaby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że należności z tytułu składek objęte zaskarżoną decyzja nie uległy przedawnieniu, a zatem złożony przez skarżącego wniosek o ich umorzenie nie był bezprzedmiotowy.

Ze stanu sprawy wynika, że na należności objęte wnioskiem składają się :

1. należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 194 971,52 zł, w tym na:

a) ubezpieczenia społeczne za okres 12/2003 r., 06/2004 r., 07/2004 r.-10/2007 r., 12/2007-01/2012 r. w łącznej kwocie 141 841,31 zł, w tym z tytułu: składek-56 529,11 zł, odsetek - 84 837,00 zł, kosztów upomnienia - 475,20 zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2004 r., 08/2004-10/2007 r., 12/2007-11/2010 r., 01/2011-01/2012 r. łącznej kwocie 43 591,22 zł, w tym z tytułu: składek - 17 163,42 zł, odsetek - 25 979,00 zł, kosztów upomnienia - 448,80 zł,

c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2004 r., 06/2004 r., 07/2004-10/2007 r., 12/2007-06/2009 r. w łącznej kwocie 9 538,99 zł, w tym z tytułu: składek - 3 856,19 zł, odsetek - 5 234,00 zł, kosztów upomnienia - 448,80 zł,

2. należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 146 018,55 zł, w tym na:

a) ubezpieczenia społeczne za okres 12/2003 r., 06/2004-10/2007 r., 12/2007-01/2012 r. w łącznej kwocie 99 108,34 zł, w tym z tytułu: składek - 45 325,14 zł, odsetek - 53 308,00 zł, kosztów upomnienia - 475,20 zł;

b) ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2004 r., 08/2004-10/2007 r., 12/2007¬11/2010 r., 01/2011-01/2012 r. w łącznej kwocie 37 371,22 zł, w tym z tytułu: składek - 17 163,42 zł, odsetek - 19 759,00 zł, kosztów upomnienia - 448,80 zł,

c) Fundusz Pracy za okres 02/2004 r., 06/2004-10/2007 r., 12/2007-06/2009 r. w łącznej kwocie 9 538,99 zł, w tym z tytułu: składek - 3 856,19 zł, odsetek - 5 234,00 zł, kosztów upomnienia - 448,80 zł.

Jak trafnie wskazano w decyzji, zgodnie z zapisami ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie od 24 listopada 1998 r. do 31 grudnia 2011 r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. W związku z uchwaleniem ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, której przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostały wprowadzone zmiany dotyczące m.in. skrócenia okresu przedawniania należności z tytułu składek do 5 lat.

Jak wynika z art. 24 ust. 5 u.s.u.s., nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

Jak wynika z akt sprawy, podstawowy termin przedawnienia dla składek objętych wnioskiem upłynął, jednakże okolicznością przesądzającą o wymagalności przedmiotowej należności jest fakt, że Zakład zabezpieczył ich spłatę poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości skarżącego o nr [...] - wpis hipoteki nastąpił 21.11.2011r., 14.12.2011 r., 9.02.2012 r. i 5.09.2012 r. a więc dokonany został przed upływem terminu przedawnienia. Nadal istnieje możliwość dochodzenia należności z przedmiotu hipoteki.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2020 r., PK 2/18, art. 24 ust. 5 u.s.u.s w zakresie w jakim wyłącza przedawnienie należności na ubezpieczenie społeczne z tytułu składek zabezpieczonych hipoteką, jest zgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Tym samym organ miał podstawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku.

Stwierdzić również należy, ze Sąd podziela stanowisko organu odnośnie wystąpienia w sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 3, 5, 6 u.s.u.s.

Zgodnie z art. 28 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umorzone przez Zakład tylko w przypadku całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust. 3a.

Nieściągalność należności została zdefiniowana w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. i zachodzi w przypadku, gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił nieruchomości nie podlegające egzekucji, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe,

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumienie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa,

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

4b. nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,

4c. ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

5. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z ustaleń w tym zakresie wynika, że do należności za okres 12/2003-01/2012 postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 23.07.2004 r. przez Dyrektora ZUS Oddział w Opolu. W ramach prowadzonego postępowania dokonano zajęcia rachunków bankowych (P. S.A., R.). Z uwagi na bezskuteczność postępowania egzekucyjnego tytuły wykonawcze przekazano do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O., który postanowieniem z 19.12.2014 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność. Z uwagi na to, że w sprawie od tego czasu nie toczyło się postępowanie egzekucyjne, należności uległy przedawnieniu i mogą być dochodzone jedynie z przedmiotu hipoteki.

Do należności za okres 12/2003-01/2012 r. istnieje możliwość dochodzenia należności z przedmiotu zabezpieczenia tj. z nieruchomości o nr [...], na której Zakład dokonał zabezpieczenia w postaci wpisu hipoteki. Z zapisów treści księgi wieczystej wynika, że przedmiotem hipoteki jest lokal niemieszkalny – [...] o pow. 26,04 m2. Zgodnie z danymi zawartymi w Bazie Danych Ksiąg Wieczystych nieruchomość obciążona jest wpisem hipotecznym na rzecz ZUS (wpis nr 3), na rzecz P. S.A w W. I Oddział w O. na kwotę 100 000,00 zł (wpis nr 1) oraz na rzecz osoby fizycznej – D. K. na kwotę 10 504,75 zł (wpis nr 2).

W przypadku skierowania wniosku o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości przez administracyjny organ egzekucyjny (NUS) konieczne będzie uiszczenie organowi egzekucyjnemu zaliczki na pokrycie przewidywanych wydatków. Zgodnie z art. 110 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji łączna kwota zaliczki od wierzyciela finansującego nie może być większa niż 5% egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami i nie większa niż 11.400,00 zł. Kwota zadłużenia wraz z odsetkami wynosi 194 971,52 zł. Zaliczka na przewidywane wydatki może wynieść 9 748,57 zł.

W przypadku ewentualnego wszczęcia egzekucji z nieruchomości w trybie egzekucji sądowej, zgodnie z art. 942 k.p.c., wierzyciel musi złożyć wniosek o opis i oszacowanie przedmiotowej nieruchomości, następnie uiścić zaliczkę na koszty biegłego sądowego rzeczoznawcy majątkowego, który zostanie powołany przez komornika sądowego do wyceny nieruchomości dłużnika - co stanowi koszty ok. 1.500 zł. W przypadku sądowej egzekucji z nieruchomości, wierzyciel ponosi również koszty ogłoszenia w mediach o licytacjach nieruchomości. Dodatkowo wniosek o wpis w KW "Ostrzeżenia" o wszczęciu egzekucji z nieruchomości obciążonej hipoteką kierowany przez komornika do sądu wieczystoksięgowego podlega opłacie w kwocie 60 zł.

W przypadku egzekucji bezskutecznej, uiszczone opłaty i zaliczki będą stanowiły koszt egzekucji obciążający wierzyciela.

Od czasu umorzenia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. postępowania egzekucyjnego w 2014 r. ZUS nie wszczął ponownie postępowania egzekucyjnego. Obecnie w związku z przedawnieniem zobowiązań, istnieje możliwość dochodzenia należności jedynie z ww. nieruchomości.

Organ wykazał zatem, że analiza zasadności przeprowadzenia egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia pokazała, że postępowanie egzekucyjne spowoduje powstanie wysokich kosztów egzekucyjnych, a w przypadku nieskutecznej egzekucji ZUS będzie zmuszony do pokrycia kosztów postępowania.

Tym samym w sprawie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności.

Organ nie stwierdził przy tym wystąpienia przesłanek umorzenia wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Jednak w związku z tym, że w sprawie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, zaskarżona decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu składek została wydana w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że istota uznania administracyjnego polega na tym, że samo stwierdzenie przez organ ziszczenia się ustawowych przesłanek umożliwiających przyznanie wnioskowanej ulgi może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. Nie może to jednak oznaczać dowolności organu. Powinien on bowiem rzetelnie, z poszanowaniem zasad procesowych, wyjaśnić w ustalonym stanie faktycznym motywy swego rozstrzygnięcia. Tak więc nawet w przypadku, gdy organ stwierdzi istnienie przesłanek umorzenia, może - działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić ich umorzenia, co oznacza, że odmowa umorzenia nie narusza prawa zarówno wówczas, gdy wystąpią przesłanki do ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie mają one miejsca (por. np. wyrok NSA z 23 lutego 2016 r., sygn. II FSK 3740/13, wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA" na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w przypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszym przypadku.

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowego, kontrola legalności aktów wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Należy to do wyłącznej kompetencji organu administracji. Kontrola sądowa ogranicza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył powołane przez wnioskodawcę okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi.

Sąd nie dokonuje także oceny wydanego rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego słuszności czy sprawiedliwości. Kontrola sądowa decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego zmierza natomiast do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Decyzja taka może być przez sąd uchylona w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z powyższego wynika, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności musi być poprzedzona wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych oraz zawierać szczegółowe uzasadnienie prawne i faktyczne. Organ jest obowiązany dokonać ustaleń na okoliczność występowania w sprawie przesłanek umorzenia. Jeżeli stwierdzi, że w sprawie nie występuje przesłanka umorzenia, jest obowiązany odmówić umorzenia. Natomiast w sytuacji ustalenia, że w sprawie występuje przynajmniej jedna z ustawowych przesłanek umorzenia, wówczas orzeka w granicach uznania administracyjnego.

W ocenie Sądu organ w niniejszej sprawie nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a tym samym nie uchybił przepisom wyznaczającym zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Organ uczynił zadość stawianym wymogom i wyczerpująco ustalił zarówno sytuację życiową skarżącego. Prawidłowo ustalony stan faktyczny stał się zaś podstawą oceny tego, czy w rozpoznawanej sprawie ziściły się przesłanki umorzenia należności z tytułu składek.

W zakresie sytuacji życiowej skarżącego - aktualnej na dzień wydania zaskarżonej decyzji – na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie ustalono, że skarżący nie osiąga dochodów, a w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS figuruje jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia u płatnika L. Sp. z o.o. Podstawa wymiaru składek wg RCA : za IX/2023 r. wynosi 250,00 zł, za X/2023 r. wynosi "0 zł". Nie korzysta on z pomocy społecznej oraz innych form pomocy.

Skarżący złożył wniosek o emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz wniosek o oświadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych dla samodzielnej egzystencji.

Gospodarstwo domowe skarżący prowadzi z żoną, która zgodnie z oświadczeniem osiąga dochód w wysokości ok. 5 000,00 zł netto. Pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej.

Z dodatkowych ustaleń poczynionych samodzielnie przez organ wynika, iż żona skarżącego osiąga wyższe, niż deklarowane w oświadczeniu, dochody.

Zgodnie z informacją zawartą w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS żona zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę od 4.07.2001 r. u płatnika N. z podstawą wymiaru składek wg RCA : za VIII/2023 r.- 16 800,00 zł brutto, za IX/2023 r.- 15 113,44 zł brutto, za X/2023 r.-16 959,40 zł brutto. Zgodnie z powyższą informacją żona osiągnęła dochód w wysokości 16 290,94 zł brutto tj. 11 435,28 zł netto (średnia z ww. miesięcy).

Stałe wydatki gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem wynoszą ok. 2 100,00 zł ( w tym: czynsz, opłaty eksploatacyjne w kwocie ok. 1 500,00 zł oraz koszty związane z leczeniem w wysokości ok. 600,00 zł.). Wszystkie koszty utrzymania i leków są ponoszone przez żonę skarżącego.

Zgodnie z oświadczeniem o stanie majątkowym skarżący posiada zobowiązania pieniężne w Urzędzie Skarbowym, jednak nie posiada informacji o ich wysokości. Ponadto do akt sprawy dołączono ugodę zawartą pomiędzy wnioskodawcą a C. na kwotę 58 742,77 zł. Z ugody tej wynika, że skarżący zobowiązał się do spłaty zadłużenia w wysokości 35 245,20 zł w zaproponowanych przez Fundusz ratach. Rata za 11/2023 r. wynosi 600,00 zł.

Posiadany przez skarżącego majątek stanowi lokal - położony w O., o nr KW [...]. W Bazie Ksiąg Wieczystych skarżący figuruje jako właściciel na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości- lokalu niemieszkalnego położonego w O., o pow. 26,04 m2, o nr [...]. Nieruchomość jest obciążona hipoteką na rzecz ZUS.

Skarżący nie posiada ruchomości jak i innych praw majątkowych, innych składników mienia ruchomego oraz wierzytelności.

Co do sytuacji zdrowotnej ustalono, że skarżący jest po [...], nie porusza się samodzielnie. Cierpi na [...] ,[...] . Ponadto z przedłożonego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego do 31.07.2024 r. wynika, że skarżący wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Ustalenia powyższe wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie budzą wątpliwości.

Sąd stwierdza, że organ przeprowadził prawidłową analizę sytuacji życiowej i materialnej skarżącego pod kątem wystąpienia przesłanek umorzenia zawartych w § 3 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Niewątpliwie w sprawie nie występuje przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, gdyż skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej.

Ustalenia poczynione w sprawie nie świadczą również o wystąpieniu przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z dokumentacji zgromadzonej w aktach wynika, że skarżący choruje i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, jednakże wskazana przesłanka ma zastosowanie jedynie do takich sytuacji, kiedy choroba osoby zobowiązanej lub któregoś z członków jej rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskanie dochodu niezbędnego do opłacenia należności. Natomiast zgodnie z Kompleksowym Systemem Informatycznym ZUS skarżący nadal posiada tytuł do ubezpieczenia, tj. jest osobą zatrudnioną na podstawie umowy agencyjnej/umowy zlecenia. Podczas rozprawy ujawnione zostało, iż skarżącemu decyzją z dnia 23 lutego 2024 r. przyznano – począwszy od dnia 1 września 2023 r. - świadczenie emerytalne w kwocie zaliczkowej (a zatem postępowanie w tej mierze w dalszym ciągu jest w toku).

Organ trafnie również ocenił, że sytuacja skarżącego nie świadczy o wystąpieniu przesłanki związanej z pozbawieniem zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych ze względu na koniczność opłacenia należności z tytułu składek.

W zakresie oceny wystąpienia powyżej przesłanki należy przede wszystkim zauważyć, że w związku z upływem podstawowego terminu przedawnienia należności z tytułu składek objętych wnioskiem, obecnie mogą być one egzekwowane jedynie z przedmiotu hipoteki - nieruchomości o nr KW [...] (lokalu niemieszkalnego – [...] o pow. 26,04 m2).

Tym samym ewentualne dochody czy inne składniki majątkowe skarżącego nie będą podlegały zagrożone egzekucją w związku z przedmiotową zaległością.

Skarżący na dzień wydania decyzji nie posiadał dochodu (oczekiwał na decyzję w sprawie przyznania emerytury), był na utrzymaniu żony z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej (a zatem nie jest ona narażona na egzekucję z tytułu przedmiotowych zaległości). Zgodnie z ustaleniami organu żona osiąga dochód w wysokości ok. 11 435,28 zł netto. Przy czym deklarowane koszty utrzymania wynoszą ok. 2 100,00 zł (czynsz, opłaty eksploatacyjne, koszty związane z leczeniem).

Z uwagi na powyższe ustalenia organ słusznie przyjął, że odmowa umorzenia nie narazi skarżącego na sytuację, w której po uiszczeniu należności z tytułu nie będzie dysponował on środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubranie itp.).

Skarżący pozostaje na utrzymaniu żony, która nie jest narażona na egzekucję z tytułu przedmiotowych zaległości. Z akt sprawy nie wynika aby dochód przypadający na ich gospodarstwo domowe (średnio ok. 11 435,28 zł netto miesięcznie) był niewystarczający dla opłacenia kosztów życia. Prowadzenie egzekucji z obciążanej hipotecznie nieruchomości skarżącego jest niecelowe, co opisano już powyżej.

W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że skarżący jest pozbawiony środków finansowych niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb. Opisana sytuacja finansowa skarżącego nie nosi znamion ubóstwa.

W ocenie Sądu organ działając w ramach uznania administracyjnego należycie uzasadnił swoje stanowisko odnośnie braku podstaw do umorzenia należności pomimo wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności.

Badając prawidłowość działania organu w tej kwestii Sąd ma na uwadze zwłaszcza okoliczność, że odmowa umorzenia należności nie zagrozi egzystencji skarżącego, co omówiono już powyżej.

Organ należycie wykazał, iż we wskazanych okolicznościach uzasadnione jest przyznanie pierwszeństwa interesowi publicznemu.

Znaczenie ma tu szczególny charakter przedmiotowych należności, które służą gromadzeniu środków na wypłaty różnego rodzaju świadczeń, w tym rent i emerytur. Interes społeczny, jakim jest zapewnienie wymienionych świadczeń, będących źródłem utrzymania dużej grupy społeczeństwa przemawia za odmową umorzenia zaległych składek.

Na uwadze należy mieć tu również fakt, że skarżący prowadził działalność gospodarczą do 31 stycznia 2012 r. W okresie powadzenia działalności nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek za ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności. Przedmiotowe zaległości dotyczą znacznego okresu (powstawały w latach od 2003 do 2012). Skarżący uporczywie nie wywiązywał się zatem z obowiązku opłacenia składek. W tej sytuacji, jak słusznie uznał organ, umorzenie należności stanowiłoby nieuzasadnione premiowanie dłużników ZUS kosztem osób, które regulują swoje należności z tytułu składek na terminowo, co naruszałoby narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych.

Dodatkowo na rozprawie przeprowadzonej przed tut. Sądem w dniu 8.05.2024 r. ujawnione zostało, że skarżący spłaca w ratach zobowiązanie cywilnoprawne (zob. protokół rozprawy, k. 33 akt sądowych). Powyższe oznacza, iż skarżący posiadał środki, którymi spłaca m.in. należności cywilnoprawne objęte wspomnianą powyżej ugodą, mimo, iż zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa nad należnościami publicznoprawnymi.

Zaznaczyć również należy, że nie może mieć wpływu na wynik sprawy podniesiona przez skarżącego na rozprawie okoliczność, że w trakcie przedmiotowego postępowania sądowego zdiagnozowano u niego nowotwór.

Organ wydaje bowiem decyzję na podstawie akt i informacji posiadanych na dzień jej wydania. Późniejsze podnoszenie w skardze czy na rozprawie dodatkowych okoliczności nie może zatem stanowić podstawy do kwestionowania rozstrzygnięcia.

Niemniej jednak wniosek o umorzenie należności składkowych na rzecz ZUS nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a więc może być ponawiany w przypadku zmiany stanu faktycznego lub po uzyskaniu nowych dowodów. Z tego też względu istnieje możliwość wystąpienia do organu z nowym wnioskiem.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze.

W szczególności brak podstaw do kwestionowania wymagalności zaległości, skoro – jak wskazano powyżej - należności objęte wnioskiem zostały zabezpieczone hipotecznie (zob. k. 49 akt adm.) i w związku z tym wniosek o ich umorzenie nie jest bezprzedmiotowy.

Ponadto, dla oceny sytuacji materialnej skarżącego nie ma znaczenia okoliczność, że pozostaje on w ustroju rozdzielności majątkowej. Jak wynika z oświadczenia skarżącego - pozostaje on na utrzymaniu żony, natomiast nie jest ona narażona na egzekucję z tytułu przedmiotowych zaległości.

Z omówionych powyżej przyczyn, stan zdrowia skarżącego nie daje podstaw do umorzenia należności.

Organ – pomimo stwierdzenia wystąpienia przesłanki umorzeniowej - działając w ramach uznania administracyjnego prawidłowo uzasadnił przyczyny nieuwzględnienia wniosku strony.

Z podanych wyżej powodów skargę, jako niezasadną, Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.