Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 107/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 152
journal: Dz.U. 2022 poz 1360
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 21 czerwca 2022 r. nr SKO.404.GG.593.13.2022 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w [...] (dalej w skrócie: "Prokurator") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 21 czerwca 2022 r. nr SKO.404.GG.593.13.2022 wydane w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w następującym stanie faktycznym sprawy;

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczonej jako działki ew. nr [...] i [...] stanowiącej własność J. K. obj. księgą wieczystą Kw nr [...] z działkami ew. nr [...] pozostającymi w ustawowej wspólności małżeńskiej S. S. oraz J. S., dla którego jako zarządca masy spadkowej ustalona została T. K. - w części na długości do 98,66 m w kierunku wschodnim oraz z działkami ew. nr [...] stanowiącymi własność S. R. obj. księgą wieczystą Kw nr [...].

Natomiast decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] organ I instancji umorzył postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte na wniosek J. K. postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. mające na celu doprowadzenie do ustalenia granic m.in. pomiędzy działką ew. nr [...] stanowiącą własność J. K. obj. księgą wieczystą Kw nr [...] a działką ew. nr [...] pozostającą w ustawowej wspólności małżeńskiej S. S. oraz J. S., który zmarł i wobec nieobjęcia spadku jako zarządca masy spadkowej ustalona została T. K., w części dotyczącej granicy na długości ok. 117 m w kierunku wschodnim, która na mapie z rozgraniczenia nieruchomości stanowi odcinek A-B i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi.

Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] organ I instancji: ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w obrębie [...], tj. działek ew. nr [...] z działkami ew. nr [...] na kwotę 5.500,00 zł, co stanowi koszt wynagrodzenia geodety upoważnionego do dokonania czynności technicznych (pkt 1 postanowienia); kosztami obciążył strony w odpowiedniej wysokości: J. K. kwotą 2.750,02 zł, T. K. kwotą 740,39 zł, S. S. kwotą 740,39 zł, S. R. kwotą 1.269,24 zł (pkt 2 postanowienia).

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku powyższego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], organ I instancji: ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w obrębie [...], tj. działek ew. nr [...] z działkami ew. nr [...] na kwotę 5.500,00 zł, co stanowi koszt wynagrodzenia geodety upoważnionego do dokonania czynności technicznych (pkt 1 postanowienia); kosztami obciążył strony w odpowiedniej wysokości: J. K. kwotą 2.750,02 zł za czynności rozgraniczenia działek nr [...] z działkami nr [...], T. K. kwotą 740,39 zł za czynności rozgraniczenia działek nr [...] z działkami nr [...], S. S. kwotą 740,39 zł za czynności rozgraniczenia działek nr [...] z działkami nr [...], S. R. kwotą 1.269,24 zł za czynności rozgraniczenia działek nr [...] z działkami nr [...] (pkt 2 postanowienia).

Na skutek rozpoznania zażalenia T. K. na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], Kolegium utrzymało postanowienie Wójta w mocy.

Powyższe postanowienie SKO zostało zaskarżone przez T. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1272/21, Sąd uchylił ww. zaskarżone postanowienie Wójta oraz postanowienie Kolegium. Sąd wskazał, że już z treści art. 263 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że do kosztów postępowania administracyjnego, ustalanych w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 264 § 1 k.p.a., zalicza się przede wszystkim koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Z regulacji tej należy wyprowadzić wniosek, że wewnętrzne odesłanie do art. 56 k.p.a. ma kardynalne znaczenie dla określenia zasad ustalania i wymiaru kosztów postępowania. W przepisie art. 263 § 1 k.p.a. jest bowiem w pierwszej kolejności mowa o kosztach "w przypadkach przewidzianych w art. 56". Tymczasem przepis art. 56 k.p.a. w zakresie kosztów podróży i innych należności (w tym świadków, biegłych, tłumaczy) odsyła do przepisów działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Odesłanie to nie może być ignorowane i pomijane przez organy administracji publicznej. Organy administracyjne mają więc obowiązek ustalać koszty podróży i inne należności wskazane w dziale 2 tytułu III u.k.s.c. według zasad określonych w przepisach właśnie tej ostatniej ustawy.

Dalej Sąd wyjaśnił, że zgodnie z zasadą wynikającą z art. 89 ust. 1 i 2 u.k.s.c., stosowaną w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 263 § 1 w zw. z art. 56 § 1 k.p.a., biegłemu przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych dla wydania opinii, natomiast samą wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się, uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków – na podstawie złożonego rachunku. W tym zakresie konieczne jest zatem wyraźne rozdzielenie wynagrodzenia za pracę biegłego oraz zwrot wydatków poniesionych przez biegłego w toku wykonywania zleconych czynności. O ile wynagrodzenie za pracę biegłego jest obliczane według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są oni specjalistami, przy czym podstawę obliczenia stawki wynagrodzenia za godzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa (art. 89 ust. 3 u.k.s.c.), o tyle należny zwrot wydatków jest określany przez biegłego w przedłożonym rachunku, który następnie podlega weryfikacji organu z punktu widzenia przesłanki "niezbędności" poniesionych wydatków dla wydania opinii.

Sąd wskazał na konieczność określenia wynagrodzenia za wykonaną pracę biegłego z dziedziny geodezji i kartografii w zakresie czynności rozgraniczeniowych albo według stawki określonej w paragrafach 2-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (w brzmieniu Dz.U. z 2013 r., poz. 518 ze zm.), albo taryfy zryczałtowanej wskazanej w załączniku nr 3 do wskazanego rozporządzenia. Zaznaczył również, że wydatki biegłego mogą być uwzględnione jedynie w razie przedłożenia odpowiednich rachunków (lub oświadczenia) o ile organ ustali, że były one niezbędne do wydania opinii.

W związku z powyższym, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, działając na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 265 ze zm.; dalej: "k.p.a."), w dniu 25 lutego 2022 r. Wójt wydał postanowienie nr GN.I.6830.3.1.2020, którym w pkt 1, ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w obrębie [...] - działek nr [...] z działkami [...] na kwotę 5500 zł, co stanowi koszt wynagrodzenia geodety upoważnionego przez Wójta do dokonania czynności technicznych. W pkt 2 postanowienia, Wójt ww. kosztami obciążył strony postępowania w następującej wysokości:

- J. K. kwotą 2750,02 zł, za czynności rozgraniczenia działek [...] z działkami [...];

- T. K. kwotą 740,39 zł, za czynności rozgraniczenia działek [...] z działkami [...];

- S. S. kwotą 740,39 zł; za czynności rozgraniczenia działek [...] z działkami [...];

- S. R. kwotą 1269,24 zł za czynności rozgraniczenia działek [...] z działkami [...].

W uzasadnieniu wydanego postanowienia, Wójt podał, że uwzględniając wskazania Sądu zwrócono się do geodety o podanie informacji, jakie wydatki przez niego poniesione składają się na przedłożony rachunek. W odpowiedzi z dnia 7 lutego 2022 r. geodeta uszczegółowił poniesione wydatki. Wskazał, że rozliczył pracę godzinowo przyjmując łącznie 103 godziny pracy w tym:

- analiza sprawy i dokumentów 25 godzin;

- przygotowanie dokumentów do rozgraniczenia 33 godziny;

- założenie osnowy i pomiar granic do wpasowania mapy 16 godzin;

- rozgraniczenie w obecności stron 6 godzin;

- badanie ksiąg wieczystych w wydziale sądu 3 godziny;

- opracowanie dokumentacji z rozgraniczenia 18 godzin;

- sporządzenie opinii co do prawidłowości przebiegu granicy 2 godziny.

Ponadto geodeta wskazał wydatki, które poniósł ponad godzinowe wyliczenie, na które złożyły się:

- opłata za składnice geodezyjną w kwocie 60 zł;

- transport za 500 km stanowiący dojazd z siedziby firmy do i od miejsca wykonywania prac w kwocie 200 zł;

- graniczniki betonowe za 6 sztuk po 25 zł w łącznej kwocie 150 zł;

- opłata za korzystanie z sieci [....] w kwocie 20 zł;

- opłata za wynajem lokalu w kwocie 70 zł.

Organ I instancji ocenił, że przedstawione przez geodetę wyliczenia mieszczą się w rozsądnych granicach, ponieważ praca dotyczyła trudnego terenu leśnego i znacznej długości granic wymagających ustalenia (łącznie ponad 860 metrów). Praca geodety nie stanowiła pojedynczej czynności, ale szereg przygotowań, analiz i obliczeń oraz wiązała się z koniecznością kilkukrotnego dojazdu bądź do ośrodka dokumentacji geodezyjnej, sądu wieczystoksięgowego, czy też rozpoznania śladów terenowych przed przystąpieniem do samego rozgraniczenia. Przygotowane zostały trzy protokoły graniczne, odpowiednia opinia, która uzasadniała przekazanie do Sądu sprawy rozgraniczenia części granicy, której nie udało się ustalić oraz odpowiednie mapy. Wskazane 103 godziny pracy odpowiadają około 13 dniom pracy w wymiarze 8 godzin, co w opinii organu jest miarodajną ilością pracy włożoną w przygotowanie skomplikowanej dokumentacji spełniającej wymagania odpowiednich przepisów – w tym przygotowanie opracowań zarówno dla Wójta Gminy [...], dla stron postępowania, jak i dokumentacji z danymi do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Dokonując analizy wskazanych w oświadczeniu wydatków organ sprawdził dane dotyczące średnich cen paliw w Polsce w lipcu 2021 r. i na tej podstawie uznał za prawdopodobną przytoczoną kwotę 200 zł za dojazd do miejsca wykonywania pracy poza biurem. Organ ustalił, że ceny graniczników betonowych na stronach internetowych również wahają się w kwotach pomiędzy około 10 zł a 35 zł bez dostawy, w związku z czym stwierdził, że cena 25 zł za jeden granicznik nie jest wygórowana. W ocenie Wójta nie można również uznać, że opłata za wynajem lokalu wskazana przez geodetę jako kwota 70 zł mogłaby być zawyżona. Z kolei stałe opłaty za dostęp do materiałów geodezyjnych oraz specjalistycznej sieci organ uznał za oczywisty składnik rachunku geodety. Reasumując organ stwierdził, że kwota 5500 zł odpowiada zarówno realnym wydatkom, które poniósł geodeta, jak i wyliczonej przez niego ilości pracy. Wszystkie wyliczenia odpowiadają przepisom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym. Wynagrodzenie geodety jako biegłego zostało obliczone według stawki za godzinę pracy i powiększone o poniesione wydatki, które udokumentowane zostały złożonym oświadczeniem i których konieczność poniesienia nie budzi żadnych wątpliwości.

W dalszej kolejności Wójt podał, że zgodnie ze wskazaniem Sądu, po zweryfikowaniu niezbędności poniesionych wydatków, postanowił obciążyć strony postępowania kosztami postępowania rozgraniczeniowego, stosownie do przyjętych już w tym postępowaniu zasad. Organ, zwracając uwagę na ilość punktów granicznych, które zostały ustalone, a także granicę, która pozostała sporna wskazał, że geodeta ustalał 13 punków, co daje przyjęcie 13 zetknięć się granic, określanych dalej nazwą "styk" i na tę ilość styków została podzielona kwota 5500 stanowiąca wysokość wynagrodzenia geodety. Ponieważ punkt graniczny stanowi koszt 423,08 zł (5500:13), zetknięcie granic (styk), jako połowa tego kosztu stanowi 211,54 zł. Każdy z punktów granicznych dotyczy styków granic dwóch uczestników postępowania. Żaden z nich nie stanowi trój-miedzy, czy czwór-miedzy.

Wobec powyższego organ ustalił, że J. K. łącznie winien opłacić koszt 13 styków (6+7), czyli 13 x 211,54, co daje kwotę 2750,02 zł; T. K. jako zarządca masy spadkowej po J. S. winna opłacić połowę kosztu 7 styków, czyli 7 x ½ x 211,54, co daje kwotę 740,39 zł; S. S. winna opłacić połowę kosztu 7 styków, czyli 7 x ½ x 211,54, co daje kwotę 740,39 zł; S. R. winien opłacić koszt 6 styków, czyli 6 x 211,54, co daje kwotę 1269,24 zł.

Jednocześnie organ zwrócił uwagę na odmienne stanowisko w przedmiocie sposobu rozliczania należności geodety wykonującego czynności ustalenia granic w postępowaniu rozgraniczeniowym niż to przyjął WSA w ww. wyroku, przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2682/19.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła T. K., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zarzucając naruszenie:

1. art. 263 § 1 k.p.a. w zw. z art. 56 k.p.a. w zw. z art. 89 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 755) poprzez bezkrytyczne przyjęcie kosztów rozgraniczenia;

2. art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie się w zaskarżanym postanowieniu do wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2021 r.;

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych elementów stanu faktycznego polegające na niewskazaniu kosztów za godzinę pracy geodety, nie wskazanie maksymalnego wynagrodzenia przysługującego geodecie.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej podniósł, że ilość godzin wskazanych przez geodetę jest rażąco zawyżona. Wskazane przez geodetę czynności pokrywają się. W ocenie pełnomocnika strony poważne wątpliwości budzi analiza sprawy i dokumentów przez 25 godzin a następnie przygotowywanie dokumentów do rozgraniczenia przez 33 godziny. Podczas rozgraniczenia geodeta skorzystał z osnowy założonej wcześniej przez prywatnego geodetę, zatem wskazana ilość 16 godzin na założenie osnowy i pomiar granic do wpasowania mapy jest wątpliwa. Następnie przedstawiając własne wyliczenia, pełnomocnik strony wskazał, że wynagrodzenie geodety zostało zawyżone o co najmniej 1 668,6 zł.

W wyniku rozpoznania powyższego zażalenia, Kolegium postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r. opisanym na wstępie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., w pkt 1 uchyliło zaskarżone postanowienie Wójta w całości; w pkt 2 ustaliło koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie [...] - działek nr [...] z działkami nr [...] na kwotę ostateczną w wysokości 3835,14 zł; w pkt 3 obciążyło ustalonymi kosztami:

- J. K. kwotą 1917,5 zł, za czynności rozgraniczenia działek [...] z działkami [...];

- T. K. kwotą 516,25 zł, za czynności rozgraniczenia działek [...] z działkami [...];

- S. S. kwotą 516,25 zł, za czynności rozgraniczenia działek [...] z działkami [...];

- S. R. kwotą 885,00 zł, za czynności rozgraniczenia działek [...] z działkami [...].

Organ odwoławczy wskazał, że w świetle § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym, stawka wynagrodzenia biegłych powołanych przez sąd za każdą rozpoczętą godzinę pracy wynosi - w zależności od stopnia złożoności problemu będącego przedmiotem opinii, nakładu pracy oraz warunków, w jakich opracowano opinię - od 1,28% do 1,81% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa. Z kolei kwota bazowa dla: osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe w 2021 r. - w wynosiła -1 789,42 zł.

Kolegium wskazało, że w celu wyjaśnienia zarzutów przedstawionych w zażaleniu w dniu 10 maja 2022 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną. W trakcie rozprawy zostało ustalone, że czynności przygotowywania dokumentów do rozgraniczenia zajęły biegłemu 33 godziny i złożyły się na nie: przygotowywanie lub częściowe sporządzenie protokołu granicznego i ewentualnego aktu ugody, co zwiększa czasochłonności przy udziale więcej niż dwóch stron; szkic połowy terenu objętego rozgraniczeniem który zawiera w sobie przebieg granic, numery działek, nazwiska właścicieli, numery ksiąg wieczystych; sporządzenie zgłoszenia pracy geodezyjnej - co wymagało osobistego dostarczenia dokumentu do Starostwa; odbiór dokumentów od Starostwa, po dokonaniu zgłoszenia, w tym odebranie kopii mapy zasadniczej, ewidencyjnej, katastralnej, wypisy z rejestrów gruntów; badanie ksiąg wieczystych w [...]. Z kolei analiza sprawy i dokumentów obejmowała: porównanie mapy ewidencyjnej z mapą zasadniczą; porównanie mapy po modernizacji z mapą zasadniczą i ewidencyjną; porównanie mapy katastralnej z wyżej wskazanymi mapami; wyjazd w teren w celu dokonania pomiarów jednoznacznie zidentyfikowanych punktów na mapach i w terenie; analiza w programie komputerowym obliczeń; zakończenie tej analizy polegające na odrzuceniu obliczeń z uwagi na ich zbyt małą dokładność i przyjęcie analizy graficznej, które to czynności zajęły biegłemu 25 godzin.

Ponadto biegły zeznał, że założenie osnowy i pomiar granic do wpasowania mapy ewidencyjnej przed modernizacją, które zostały określone jako trwające 16 godzin, zostały dokonane przed spotkaniem na gruncie w dniu 14 września 2020 r. Biegły wskazał, że są to inne czynności niż te, które miały miejsce w dniu 14 września 2020 r.

Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium wskazało, że nie kwestionuje zakresu prac biegłego i poświęconego czasu zgodnie z wykazem wskazanym przez geodetę w piśmie z dnia 7 lutego 2022 r. jako łączny czas pracy 103 godzin. Z uwagi na stopień złożoności problemu i nakład pracy biegłego SKO przyjęło stawkę wynagrodzenia biegłego: 1,81% ww. kwoty bazowej co oznacza, że 1 godzina pracy biegłego to 32,38 zł. Zatem po przemnożeniu koszty te wyniosły 3335,14 zł.

Ponadto Kolegium zaaprobowało wskazane przez biegłego wydatki w łącznej kwocie 500 zł, wskazując przy tym, że przedstawione przez geodetę wydatki na transport zostały wskazane jako dwukrotnie niższe niż wynikające z wyliczeń z zastosowaniem właściwego wskaźnika.

Odnośnie podziału kosztów Kolegium przyjęło wskazaną przez organ I instancji ilość punktów granicznych i obciążyło strony postępowania ustalonymi kosztami według zasad przyjętych przez organ I instancji.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez Prokuratora Rejonowego w [...], który zarzucił naruszenie:

1. art. 6, art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 1 k.p.a. w zw. z art. 56 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że wysokość wynagrodzenia geodety wykonującego w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości określa się na podstawie art. 89 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz wydanego na podstawie art. 89 ust. 5 tej ustawy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym;

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego mających znaczenie dla ustalenia wysokości należnego geodecie wynagrodzenia.

W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że zaskarżone postanowienie pozostaje w sprzeczności z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie statusu geodety w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym i sposobu ustalania wynagrodzenia należnego mu za wykonane w tym postępowaniu czynności, wyrażonym w wyroku z dnia 10 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2682/19. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku wyraził pogląd, że geodeta wykonujący w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości nie ma statusu biegłego, a w konsekwencji do ustalania kosztów postępowania administracyjnego w zakresie należności geodety wykonującego w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości nie mają zastosowania przepisy zawarte w dziale 2 tytułu III ustawy z 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w tym również przepisy wydanego w oparciu o art. 89 ust. 5 ustawy z 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych rozporządzenia z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym. Geodeta wykonujący czynności ustalenia przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym nie może być bowiem uznany za biegłego z art. 84 k.p.a., chociażby z tego względu, że obowiązki geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym są szersze niż te, które przypisuje się biegłym w innych postępowaniach.

W związku z powyższym Prokurator aprobując pierwotne stanowisko Wójta Gminy [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Kolegium.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wyjaśniając, że zarówno organ administracji jak i Sąd rozpatrując ponownie sprawę, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Do powyższego jeszcze dodać należy, że z art. 153 P.p.s.a. wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, ze skarga jest oczywiście bezzasadna.

Nie ulega wątpliwości, że przepisy prawa będące podstawą skarżonego postanowienia w okresie od wyroku tut. Sądu z dnia 9 listopada 2021 r., II SA/Rz 1272/21 nie uległy zmianie. Identyczne jest brzmienie art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 1 i art. 56 k.p.a. a także art. 89 ust. 5 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ani rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, (...) w zakresie, który był niezbędny do orzeczenia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego w stanie faktycznym sprawy.

Niezależnie od tego czy Sąd w składzie aktualnie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku tut. WSA z dnia 9 listopada 2021 r. i niezależnie od tego czy ten pogląd podzielają organy, które rozstrzygały w sprawie kwestię kosztów rozgraniczenia, pogląd prawny wyrażony w ww wyroku był wiążący, podobnie jak obszernie wcześniej przytoczone stanowisko. Jeżeli zaś nie zmieniły się przepisy, to odstępstwo od wskazań zawartych w powyższym wyroku było niedopuszczalne.

Prokurator w skardze jakby nie dostrzegał treści art. 153 P.p.s.a., do którego wprost nawiązywało SKO. Wskazywany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. I OSK 2682/19 nie jest uchwałą w składzie 7 sędziów i do tego nie został wydany w tej konkretnej sprawie. Został on wydany i był dostępny przed wyrokiem WSA z dnia 9 listopada 2021 r. Pogląd przedstawiony przez WSA w niniejszej sprawie, sygn. II SA/Rz 1272/21 mógł być zwalczany poprzez skargę kasacyjną ale złożoną od tamtego wyroku a nie skargą złożoną w sytuacji, gdy jest on prawomocny, a co za tym idzie wiążący dla każdego sądu, który aktualnie orzeka w tej sprawie, jeśli nie nastąpiły zmiany w tych przepisach, które były podstawą wydania postanowienia, które zdezaktualizowałyby wcześniej wyrażony w sprawie pogląd.

Sąd stwierdza, że SKO w zaskarżonym postanowieniu dokładnie wykonało prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2021 r., który był wydany w tej sprawie, która aktualnie jest przedmiotem kontroli. Kolegium rzetelnie zweryfikowało wynagrodzenie biegłego i poniesione przez niego wydatki przedstawione przez niego w rozliczeniu w piśmie z dnia 7 lutego 2022 r. Nie zakwestionowało przy tym czasu pracy biegłego geodety i zakresu wykonanych przez niego prac. Z uwagi na stopień złożoności problemu i nakład pracy przyjęto maksymalną wysokość wynagrodzenia za 1 godzinę pracy, tj. 1,81 kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa – w tym wypadku za 2021 r., kiedy biegły wykonał swoją opinię. Ww kwota bazowa wynosiła wówczas 1,789,42 zł, co oznaczało, że maksymalna wysokość stawki wynagrodzenia dla biegłego wynosiła 32,38 zł za godzinę pracy. Po pomnożeniu przez 103 godziny, które zajęły biegłemu czynności szczegółowo opisane w zaskarżonym postanowieniu, dało to kwotę 3335,14 zł obliczoną stosownie do § 2 rozporządzenia.

Do powyższej kwoty należało dodać wydatki, które według oświadczenia biegłego były następujące:

- opłata za składnicę geodezyjną w kwocie 60 zł,

- 200 zł jako koszty transportu samochodu [...] o poj. silnika 2,0 l na benzynę (szczegółowe wyliczenie w uzasadnieniu postanowienia SKO, które były niższe od tego, którego mógł zażądać biegły w oparciu o art. 85 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych oraz § 3 i § 2 pkt 1 rozporządzenia (0,8358 zł za kilometr pomnożonych przez 500 km),

- graniczniki betonowe – 6 sztuk po 25 zł – łącznie 150 zł,

- opłata za korzystanie z sieci [....] w kwocie 20 zł,

- 70 zł za wynajem lokalu.

W sumie zweryfikowane wydatki i wynagrodzenie biegłego zamykały się w kwocie 3835,14 zł, które stanowiły udokumentowane koszty postępowania rozgraniczeniowego.

Nie budzi zastrzeżeń przedstawiony przez SKO sposób rozliczenia tych kosztów, co do zasady zbieżny z tym przedstawionym przez organ I instancji, który w żaden sposób nie zweryfikował jednak faktury, opierając się na zawartej z biegłym umowie.

Zgodnie z art. 152 Kodeksu cywilnego koszty rozgraniczenia należało rozdzielić na właścicieli rozgraniczanych nieruchomości – co do zasady po połowie (odnośnie graniczących ze sobą nieruchomości). Nie było bowiem szczególnych okoliczności uzasadniających inne ich rozłożenie. Jeśli więc geodeta wyznaczył w sumie 13 punktów granicznych, SKO prawidłowo obliczyło kwotę przypadającą na jeden punkt styku granic (295,01 zł za punkt) i koszty podzieliło na te 13 punktów, zaś otrzymany wynik rozdzieliło proporcjonalnie na właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Wszystko to zostało szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób klarowny i zrozumiały. Postanowienie SKO jest zgodne ze wskazaniami tut. Sądu z prawomocnego wyroku z dnia 9 listopada 2021 r. Ponieważ postanowienie organu I instancji nie realizowało tych wskazań, zasadnie SKO skorzystało z kompetencji przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i orzekło jak w sentencji postanowienia.

Mając na uwadze powyższe skarga nie mogła zostać uwzględniona i należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.