Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 335/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Dnia 21 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: AWSA Anna Kopeć WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 roku posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 12 stycznia 2023 roku, znak: WS-VI.7570.1.117.2021.MD w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody Małopolskiego (dalej: Wojewoda, organ) z dnia 12 stycznia 2023 r., znak: WS-VI.7570.1.117.2021.MD, którym stwierdzono na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", że odwołanie S. K. (dalej: skarżąca) od decyzji Starosty C. z dnia 2 czerwca 2020 r., znak: AGN.6832.77.2017.PF16/PKK22 zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Postanowienie to zostało wydane w następujących okolicznościach.

Starosta C. decyzją nr 5/2017 z dnia 20 września 2017 roku zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi (droga gminna, klasa techniczna D) od ul. [...] (droga krajowa, klasa techniczna GP) do ul. 29-go Listopada (droga gminna, klasa techniczna L) wraz z uzbrojeniem, oświetleniem i zielenią w ramach zadania p.n. Rewitalizacja Centrum C. – Etap IV w C. ".

Na mocy tej decyzji m.in. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0268 ha, położonej w jedn. ew. C. obr. nr [...] C. , stała własnością Gminy C. . W związku z tym Starosta C. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za tę nieruchomość.

Decyzją z dnia 2 czerwca 2020 r., znak: AGN.6832.77.2017.PF16/PKK22 Starosta C. ustalił i przyznał odszkodowanie za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawym, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0268 ha, położonej w jedn. ew. C. , obr. nr [...] C. , zgodnie z wykazem hipotecznym LWH [...] gm. kat. C. , stanowiącej współwłasność w udziałach wynoszących po 1/2 części S. z M. K. M. oraz M. M. (k.198-201 akt adm.)

Doręczenie wskazanej decyzji Starosty z dnia 2 czerwca 2020 r. nastąpiło w trybie określonym art. 49 § 1 K.p.a. to jest w formie publicznego obwieszczenia. Na gruncie tej sprawy obwieszczenie udostępniono na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w C. , w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie Starostwa Powiatowego w C. obwieszczenie Starosty C. z 2 czerwca 2020 r. o wydaniu decyzji z 2 czerwca 2020 r., znak: AGN.6832.77.2017. PF16/PKK22 od dnia 2 czerwca 2020 r. Ponadto od 5 do 20 czerwca 2020 r. obwieszczenie to zostało zamieszczone również na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w C. (k.203-204, 206-207 akt. adm.).

Pismem z dnia 11 października 2021 r. Skarżąca S. K. oraz A. M. zwrócili się do Starosty C. o udzielenie informacji, czy toczy się postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] obr. nr [...] C. (k. 210 a.a.).

W odpowiedzi na powyższe Starosta pismem z dnia 18 października 2021 r. wskazał, że została wydana decyzja w tej sprawie (w aktach administracyjnych nie ma pisma Starosty z dnia 18 października 2021 r. W aktach brakuje k. 211, na której najpewniej było wskazane pismo Starosty).

Następnie pismem z dnia 2 listopada 2021 r. skarżąca zwróciła się do Starosty C. o doręczenie jej odpisu decyzji z dnia 2 czerwca 2020 r. (k.212 akt adm.).

Za pismem z dnia 3 listopada 2021 r. Starosta C. przesłał skarżącej kserokopię decyzji z dnia 2 czerwca 2020 r. Skarżąca odebrała korespondencję w dniu 3 listopada 2021 r. (k.213-214 akt. adm.).

W dniu 16 listopada 2021 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji, w którym podała, że odwołanie złożyła w dniu 16 listopada 2021 r. ponieważ decyzja została jej doręczona dopiero za pismem z dnia 3 listopada 2021 r. (k.217).

Następnie w piśmie z dnia 25 listopada 2021 r. skierowanym do Starosty C. skarżąca wyjaśniła, że jej pismo z dnia 16 listopada 2021 r. należy traktować jak odwołanie (k. 218).

Pismem z 16 maja 2022 r. Wojewoda Małopolski wezwał Skarżącą do wykazania legitymacji do złożenia przedmiotowego odwołania. Poinformował również skarżącą, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 29 czerwca 2020 r. Wobec powyższego działając na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Wojewoda wyznaczył Skarżącej termin 30 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

W odpowiedzi, w piśmie z 15 czerwca 2022 r. skarżąca podała, że odwołanie od decyzji złożyła 16 listopada 2021 r. ponieważ zaskarżona decyzja została jej doręczona dopiero za pismem z 3 listopada 2021 r. Wcześniej nie wiedziała, że Starosta orzekł o odszkodowaniu za wywłaszczone działki bez jej udziału. W szczególności nie wiedziała o wywieszaniu decyzji na tablicy ogłoszeń, gdyż w czasie pandemii bardzo rzadko wychodziła z domu, a jeszcze rzadziej jeździła do C. . Podała też, że w tym okresie budynek Starostwa był zamknięty dla petentów i nie było żadnej możliwości przeglądania dokumentów umieszczonych na tablicy ogłoszeń. Doręczenie decyzji był zatem fikcją.

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r., znak: WS-VI.7570.1.117.2021.MD Wojewoda Małopolski odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 2 czerwca 2020 r. Postanowienie to zostało doręczone w trybie art. 49 § 2 k.p.a.

Ponadto drugim postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r., WS-VI.7570.1.117.2021.MD Wojewoda Małopolski na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z 2 czerwca 2020 r., znak AGN.6832.77.2017.PF16/PKK22 z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu do tego postanowienia organ wskazał, że Skarżąca pismem z dnia 16 listopada 2021 r. wniosła odwołanie od ww. decyzji Starosty C. z dnia 2 czerwca 2020 r., znak AGN.6832.77.2017.PF16/PKK22. Decyzja ta jednak została doręczona stronom w dniu 19 czerwca 2020 r. W konsekwencji wynikający z art. 129 § 2 K.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął stronom w dniu 3 lipca 2020 r. Ponadto postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r. znak: WS-VI.7570.1.117.2021.MD Wojewoda Małopolski odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty C. z dnia 2 czerwca 2020 r. W związku z tym organ odwoławczy obowiązany był na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Na powyższe postanowienie, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, skargę wniosła Skarżąca.

Skarżąca podała, że decyzja została jej doręczona dopiero za pismem z 3 listopada 2021 r., a o fakcie, że jej działki stały się przedmiotem wywłaszczenia dowiedziała się we wrześniu 2021 r. Oba postępowania zostały przeprowadzone bez jej udziału, co narusza jej prawa. Zdaniem skarżącej starostwo prowadząc postępowania o wywłaszczenie, a potem o odszkodowanie, "udawało, że nie wie do kogo należy przedmiotowa nieruchomość". Tymczasem pracownikom Starostwa C. dobrze znany był fakt, że działka należy do skarżącej i jej rodziny. Skarżąca podała też, że wcześniej toczyło się latami postępowanie w Sądzie Rejonowym w C. o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie na rzecz Gminy C. , którego uczestnikiem był Powiat C. . Wszyscy wówczas byli informowani i uczestniczyli w postępowaniu. Wówczas nie było problemu z ustaleniem nazwisk i adresów. Zdaniem skarżącej Starosta Powiatowy potraktował działkę, jako mającą nieuregulowany stan prawny i nie poinformowano właścicieli o toczącym się postępowaniu. Tymczasem zgodnie z art. 113 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Natomiast ust. 7 stanowi, że powyższy przepis stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. Skarżąca podała, że w rozpatrywanym przypadku zarówno Urząd Miejski w C. jak i Starostwo C. znało już przed wszczęciem postępowania zarówno prawa do nieruchomości jak i ścieżkę dziedziczenia po jej hipotecznych właścicielach. Postępowanie o zasiedzenie przeprowadzone w Sądzie odbyło się z udziałem wszystkich właścicieli nieruchomości, stąd posłużenie się przepisami art. 113 ust. 6 i 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami było nieuprawnione i spowodowało de facto odsunięcie prawowitych właścicieli od sprawy. Podał, że z ostrożności procesowej wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ale innym postanowieniem Wojewoda odmówił jej przywrócenia terminu. Zdaniem skarżącej taki sposób prowadzenia sprawy narusza przepisy procedury administracyjnej, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 9 oraz 10 k.p.a. W ocenie skarżącej " udawanie, że nie zna się faktów, aby łatwiej przeprowadzić procedurę wywłaszczenia nie jest dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego". Skarżąca podał też, że zaistniałe w toku postepowania wątpliwości Wojewoda winien był rozstrzygnąć na korzyść, tymczasem zaskarżone postanowienie ma na celu zamknięcie jej drogi do słusznego odszkodowania za utraconą własność. Takie prowadzenie postępowania nie budzi zaufania do władzy publicznej. Podniosła też, że nie została potraktowana równo z innymi właścicielami, którzy zostali poinformowani o swoich sprawach. Nie otrzymała nawet postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W odpowiedzi Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 12 stycznia 2023 r., znak: WS-VI.7570.1.117.2021.MD stwierdzające, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Starosty C. z 2 czerwca 2020 r., znak: AGN.6832.77.2017.PF16/PKK22 z uchybieniem terminu.

Odnosząc się do skargi przede wszystkim należy wskazać, że trafnie organ przyjął, iż Skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Nie budzi wątpliwości nr gruncie niniejszej sprawy, że decyzja Starosty z dnia 2 czerwca 2020 r. została doręczona w trybie art. 49 § 1 i 2 K.p.a., tj. w formie publicznego obwieszczenia. Faktycznie miało miejsce obwieszczenie Starosty C. nr AGN.6832.77.2017.PF16/ PKK22 o wydaniu wskazanej decyzji, które zostało wywieszone na tablicach ogłoszeń w urzędach na terenie Miasta C. i stronie internetowych.

W świetle powyższego należy uznać, że decyzja Starosty C. z 2 czerwca 2020 r. została doręczona stronom postępowania w dniu 19 czerwca 2020 r. W konsekwencji wynikający z art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 3 lipca 2020 r.

Skarżąca wniosła natomiast odwołanie pismem z dnia 16 listopada 2021 r. Ponadto Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jednak rozpoznając ten wniosek Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r., znak: WS-VI.7570.1.117.2021.MD odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 2 czerwca 2020 r.

Wobec jednoznacznego stwierdzenia, że odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu i ponadto wobec nieprzywrócenia terminu do jego wniesienia organ odwoławczy obowiązany był na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Podkreślić trzeba, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianemu w art. 134 K.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, co oznacza, że organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 8 lutego 2023 roku, sygn. II OSK 369/20).

Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.