Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 703/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 71
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 145
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] lutego 2017r. nr [...], II. Zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm. dalej Kpa.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 07.04.2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania P. M. i M. M. (dalej zwani łącznie stroną lub skarżącym) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej PINB) z dnia [...].02.2018r. nr [...]) nakazującej panu A. S. wykonać przy wiacie inwentarskiej posadowionej przy wiacie gospodarczej na działce nr ewid. [...] w C. przy ul. [...], gm. S. L. w terminie do dnia [...].05.2018 r. następujące roboty budowlane:

1. wprowadzić dodatkowe słupy z dwuteownika 100, podpierające kratownice - wiązary; słupy ustawić na fundamentach stopowych z betonu C 20/25 (B25) o wym. 60 x 60 cm, o głębokości posadowienia 80 cm, poniżej poziomu terenu,

2. słupy zewnętrzne wzmocnić poprzez zastosowanie zastrzałów z rur stalowych o przekroju kwadratowym 50 x 50 mm (zaznaczonych na rysunku nr 1 w ekspertyzie technicznej liniami przerywanymi) wg schematu zawartego na rysunku nr 1 rzutu przyziemia i przekroju 1-1 oraz na stronie 13 ekspertyzy technicznej wiaty inwentarskiej znajdującej się na działce nr ewid. [...] w C. przy ul. [...], gm. S. L. sporządzonej przez inż. K. P. i tech. bud. H. F., stanowiących odpowiednio załącznik nr [...] do zaskarżonej decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł, że obowiązek ten należy wykonać do 31 lipca 2018r. a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Skarżący pismem z dnia 23 września 2015 r. wnieśli o przeprowadzenie kontroli rozbudowanej wiaty na działce przy ul. [...] w C. , służącej od 21 września 2015 r. hodowli byków.

W toku postępowania dowodowego organ nadzoru budowlanego ustalił po przeprowadzeniu kontroli w dniu 14 grudnia 2015 r., iż na działce nr ewid. [...] w C. przy ul. [...] należącej do Pana A. S. znajduje się wiata o wymiarach ok. 6 m x 19,5 m przy wiacie gospodarczej w odległości ok. 10,5 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Przedmiotowa wiata została wyremontowana na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego z dnia 6 lutego 2014 r. Jak ustalili kontrolujący ww. wiata obecnie służy do hodowli byków.

W dniu 9 marca 2016 r. Państwo M. i J. S. oświadczyli, iż zabudowa działki nr ewid. [...] w C. przy ul. [...] powstała w latach 70-tych XX wieku. Działka wówczas należała do ojca Pana J. S. - Pana J. S. , który był inwestorem całej zabudowy na działce. Wybudowano wówczas chlewnię, wiatę gospodarczą - tzw. dużą wiatę, wiatę stalową - tzw. małą wiatę, budynek mieszkalny i magazyn paliw płynnych. Państwo S. posiadają dokumentację pozwoleń na budowę budynku mieszkalnego, chlewni i magazynu paliw płynnych na działce nr ewid. [...] w C. , nie posiadają natomiast pozwolenia na budowę wiaty będącej przedmiotem zainteresowania w sprawie. Państwo S. podali, iż we wszystkich dokumentach dotyczących ww. pozwoleń na budowę na mapach zaznaczona jest ww. wiata i nikt nigdy nie miał co do niej zastrzeżeń, żaden urząd nigdy nie kwestionował tego obiektu. Zgodnie z wiedzą Państwa S. wiata ta w dacie budowy była obudowana z trzech stron płytami z eternitu i posiadała eternitowy dach, natomiast na podstawie zgłoszenia z dnia 5 lutego 2014 r. do Starostwa Powiatowego została ona wyremontowana. W kwestii przeznaczenia wiaty Państwo S. wyjaśnili, że zawsze służyła ona do celów gospodarstwa, zależnie od jego potrzeb, dawniej były w niej trzymane kury, konie, siano, słoma, a aktualnie jest tam bydło. Do akt sprawy załączono kopię mapy sytuacyjnej z dnia 1974 r., na której widniej w miejscu aktualnego położenia wiaty obiekt oznaczony jako szopa na narzędzia rolnicze.

Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez Panią M. M. w dniu 16 marca 2016 r., wiata inwentarska przed 21 września 2015 r. służyła potrzebom gospodarczym Państwa S. , nie hodowano w niej zwierząt, natomiast po tej dacie stała się oborą dla byków. Ponadto na początku 2015 r. Państwo S. dokonali utwardzenia powierzchni gruntu pod wiatą, a latem 2015 r. rozpoczęto przystosowywanie ww. wiaty pod funkcję obory.

Na podstawie korespondencji z Urzędem Gminy S. L. (pismo z dnia 26 lutego 2016 r. oraz 10 sierpnia 2016 r.) oraz Starostwa Powiatowego w P. (pismo z dnia 14 marca 2016 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego ustalił, iż w zasobach ww. urzędów nie znajdują się pozwolenia na budowę wiaty będącej przedmiotem niniejszej sprawy.

Z pisma Burmistrza Gminy S. L. z dnia 26 lutego 2016 r. wynika, że dla działki nr ewid. [...] w C. obowiązywały następujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego:

1. Uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Suchy Las zatwierdzony zarządzeniem Naczelnika Powiatu Poznańskiego nr 94 z dnia 31 grudnia 1974r.

2. Ogólny plan Gminy Suchy Las z 1986 r. zatwierdzony uchwalą G.R.N. Nr 70/86 z dnia 21 maja 1986r.

3. Ogólny plan Gminy Suchy Las z 1994 r. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Suchy Las nr XV/84/94 z dnia 9 grudnia 1994r.

4. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Chludowo-Południowy Wschód rejon pomiędzy ulicami Polną, Zapłocie, Łagiewnicką wraz z terenami przyległymi o tych ulic a granica poligonu zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr XXIX/274/2000 z dnia 17 sierpnia 2000 r. oraz zmieniony uchwałą Rady Gminy nr V725/2011 z dnia 24 lutego 2011r.

Z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. pozyskał zdjęcie lotnicze obszaru obejmującego działkę nr ewid. [...] w C. z 13 sierpnia 1995 r.

W okresie lipiec-sierpień 2016 r. organ nadzoru budowlanego przesłuchał świadków: Panią A. M., Panią R. K., Panią J. K., którzy podali, że nigdy nie byli na działce uczestnika, przebywali na terenie należącym do skarżących i ich zdaniem wiata istniała na pewno 10 lat i została zmodernizowana. Przesłuchał też świadków: Pana A. B., Pana A. W. oraz Pana R. K., którzy podali, że pamiętają, iż wiata powstała w latach 70 - tych, hodowane były w niej różne zwierzęta, w tym konie. M. i J. S. zeznali, że w wiacie zawsze były jakieś zwierzęta choć skala hodowli była zmienna. Po wybudowaniu wiaty J. S. wprowadził tam bydło – opasy, 2 krowy i cielaki.

Pismem z dnia 3 listopada 2016 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. poinformował, iż nie można stwierdzić z uwagi na okoliczność, iż emisja niezorganizowana nie jest normowana, aby wiata będąca przedmiotem sprawy powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, zaś Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. odmówił zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. organ nadzoru budowlanego nakazał Państwu J. i M. i S. przedstawić ekspertyzę techniczną wiaty, której dotyczy niniejsza sprawa.

Pismem z dnia 1 lutego 2017 r. Państwo J. i M. S. poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. , iż przekazali działkę nr ewid. [...] w C. przy ul. [...], gm. S. L. swojemu synowi A. S..

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2017 r. organ nadzoru budowlanego nakazał Panu A. S. przedstawić ekspertyzę techniczną wiaty, której dotyczy niniejsza sprawa, uchylając wcześniejsze postanowienie z [...] grudnia 2016r.

W dniu 5 kwietnia 2017 r. do siedziby organu nadzoru budowlanego wpłynęła ekspertyza techniczna wiaty . PINB umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja ta została uchylona decyzją WWINB z 2.08.2017r. po rozpoznaniu odwołań stron.

Gmina S. L. podała, że w zakresie zgodności sposobu użytkowania wiaty z miejscowym planem właściwy jest organ nadzoru budowlanego.

W dniu 27 października 2017 r. pełnomocnik Pana A. S. złożył pisemne stanowisko w sprawie, w którym wskazał, że wiata będąca przedmiotem postępowania od daty jej wzniesienia służyła celom inwentarskim, a jej przeznaczenie nigdy nie zostało zmienione.

Mając powyższe na uwadze, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. postanowił o uzupełnieniu postępowania dowodowego. W tym celu zobowiązał Pana A. S. do przedstawienia ekspertyzy technicznej wiaty inwentarskiej, która wpłynęła do siedziby organu nadzoru budowlanego w dniu 8 grudnia 2017 r.

Pismem z dnia 15 listopada 2017 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, że w dniu 14 listopada 2017 r. przeprowadził kontrolę wiaty, której sprawa dotyczy, jak również, że spełnia ona warunki dobrostanu, chroni przez niesprzyjającymi warunkami klimatycznymi oraz że zbudowana jest materiałów nadających się do dezynfekcji.

Pismem z dnia 15 listopada 2017 r. Wójt Gminy S. L. w odpowiedzi na zapytanie organu nadzoru budowlanego poinformował, że nie ma wiedzy, jakie było przeznaczenie ww. wiaty na przestrzeni lat oraz czy się zmieniało.

W dniu 28 listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego przesłuchał w charakterze świadków Państwa J. i M. S., zaś w dniu 22 stycznia 2018 r. w charakterze strony P. M. i M. M..

Decyzją z dnia 28 lutego 2018 r. PINB nakazał panu A. S. wykonać opisane we wstępie roboty budowlane.

Organ analizując przepisy obowiązujące w czasie budowy wiaty oraz obecnie wskazał, że dla przedmiotowej wiaty o wymiarach 6mx19,50m w dacie jej budowy i obecnie należało uzyskać pozwolenie na budowę, czego inwestorzy nie dokonali. Wobec tego organ uznał, że przedmiotowa wiata została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Zdaniem organu wykonanie legalnego, na podstawie zgłoszenia z dnia 5 lutego 2014r., remontu w/w wiaty nie przesądza o legalności budowy, a tym samym nie sankcjonuje samowolnie powstałego obiektu budowlanego. Z uwagi na powyższe organ podał, że był obowiązany przeprowadzić postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 p..b. Z uwagi na datę budowy zastosowanie znalazł art. 103 ust. 3 p.b., który odsyła do przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, tj. art. 37, 40, 42 i 39 prawa budowlanego z 1974r. nawet do obiektów wzniesionych samowolnie do dnia 1 marca 1975r.

Powołując się na treść art. 37 ust. 1 organ wskazał, że w pierwszej kolejności obowiązany był zweryfikować zgodność budowy wiaty z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie prowadzenia niniejszego postępowania. Zgodnie z planami z 2000r. i 2011r. działka nr [...], na której posadowiona jest wiata położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną bez możliwości sytuowania na nim obiektów inwentarskich. Wiata jest więc niezgodna z obowiązującym planem miejscowym. Powołując się na uchwałę NSA z 16 grudnia 2013r. (II OPS 2/13) organ wskazał, że w niniejszej sprawie celowym było ustalenie czy budowa wiaty w dacie budowy była zgodna z planami miejscowymi. Zgodnie z planem uproszczonym z 1974r. działka [...] leżała na terenie upraw polowych a zgodnie z ogólnym planem miejscowym z 1986r. na terenie zabudowy zagrodowej. Organ uznał, że nie ma możliwości nakazania rozbiórki wiaty skoro jej budowa była zgodna z planem miejscowym z lat 80 – tych.

W ocenie organu nadzoru budowlanego przeznaczenie terenu działki nr ewid. [...] w C. na przestrzeni lat dopuszczało budowę wiaty o charakterze inwentarskim, w związku z czym niemożliwym jest wydanie nakazu jej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. j.w.). Powyższe stanowi konsekwencję ustalenia, iż wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi obiekt inwentarski, a taka zabudowa dopuszczalna była na ww. terenie w latach 80-tych XX wieku.

Obiekt, którego sprawa dotyczy, od wczesnych lat swego powstania służył gospodarstwu Państwa S. i miał charakter inwentarski już od lat 70-tych XX wieku. W obiekcie tym bowiem na przestrzeni kilkudziesięciu lat hodowano zwierzęta, co przesądza o jego inwentarskim charakterze. Zintensyfikowanie zaś w 2015 r. ww. hodowli na skutek zwiększenia liczebności bydła przebywającego we wiacie nie sprawiło, iż jej przeznaczenie się zmieniło. Wobec powyższego możliwym było dokonanie oceny zgodności przeznaczenia ww. wiaty jako obiektu inwentarskiego z planami miejscowymi obowiązującymi dla działki nr ewid. [...] w C. od lat 70-tych XX wieku. Wniosek, iż ww. wiata ma charakter inwentarski i służyła hodowli zwierząt wcześniej niż od 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wyprowadził po ponownej analizie zeznań świadków przesłuchanych w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z zeznań osób, które od wielu lat bywają na terenie działki nr ewid. [...] w C. w tym m.in. Pana R. K., w przedmiotowym obiekcie w latach 80-tych znajdowały się konie, zaś zgodnie z zeznaniami Pana A. W. w przedmiotowej wiacie prowadzona była hodowla różnych zwierząt, w tym kur, kaczek, cieląt, czy bydła już w latach 80-tych XX wieku. Co więcej jak zeznał Pan A. B., w okresie gdy gospodarstwem zarządzał jeszcze Pan J. S., w przedmiotowej wiacie były hodowane zwierzęta, w tym konie. Nie bez znaczenia dla sprawy są także zeznania Państwa M. i J. S., którzy już w dniu 9 marca 2016 r. wyjaśniali, że wiata inwentarska od zawsze służyła celom gospodarstwa i zależnie od jego potrzeb stanowiła schronienie dla kur, koni czy też bydła. Ponadto podczas przesłuchania w dniu 28 listopada 2017 r. wyjaśnili, że już niedługo po wybudowaniu wiaty Pan J. S. wprowadził tam bydło-opasy, 2 krowy i cielaki. Po przejęciu gospodarstwa przez P. J. S. hodował on w ww. wiacie kury, konie, króliki, kozy. Skala hodowli była zmienna, w zależności od możliwości i potrzeb gospodarstwa oraz warunków finansowych, niemniej jednak zawsze były w niej jakieś zwierzęta. Mając na uwadze powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego uznał, że wiata będąca przedmiotem zainteresowania w sprawie od początku swego istnienia służyła celom inwentarskim a wprowadzenie w 2015r. bydła w liczbie 30 sztuk stanowiło efekt zdynamizowania produkcji.

Przechodząc do analizy zgodności ww. wiaty z przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. jw.), organ wyjaśnił, że nie stwierdził także drugiej z przesłanek przymusowej rozbiórki, o której mówi pkt 2 ww. przepisu tj. powodowania przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co wykluczyło możliwość wydania decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U.j.w.J.

Z uwagi na fakt, iż nie wykazano, aby wiata inwentarska była niezgodna z przepisami z zakresu planowania przestrzennego lub powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia brak było podstaw do nakazania rozbiórki ww. obiektu.

Jednocześnie dając możliwość legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego (art. 40 ustawy z 1974r.), PINB opierając się na ustaleniach ekspertyzy technicznej sporządzonej przez tech. bud. H. F. i inż. K. P., nakazał wykonać przy ww. wiacie roboty budowlane polegające na wprowadzeniu dodatkowych słupów i wzmocnień ściśle wg schematu zawartego na rysunku nr [...] rzutu przyziemia i przekroju 1-1 oraz na stronie 13 ekspertyzy technicznej załączonej do decyzji. Organ wyjaśnił, że różnica długości wiaty wynikająca z protokołu kontroli (19,50m) i z ekspertyzy (17,35m) wynika z faktu, że podczas kontroli uwzględniono pozostałości po dawnym silosie, które nie zostały wówczas rozebrane. Organ dokonując oceny zgodności wiaty z przepisami technicznymi, w tym odległości od granicy działki sąsiedniej (10,5m), nie stwierdził naruszenia przepisów w tym zakresie.

Odwołanie od ww. decyzji PINB dla powiatu poznańskiego w ustawowym terminie wnieśli Państwo M. i M. M.. W odwołaniu tym wskazali, że nie wnoszą o fizyczną likwidację wiaty pod warunkiem zachowania jej dotychczasowej funkcji gospodarczej. Sprzeciwiają się użytkowaniu wiaty jako inwentarskiej, co w ich ocenie jest niezgodne z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Opisana we wstępie decyzją WWINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji zmieniając jedynie termin wykonania nałożonych obowiązków budowlanych. WWINB podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie możliwości legalizacji wiaty w oparciu o przepisy ustawy z 1974r.

W uzasadnieniu decyzji WWINB wskazał, że z zapisów uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Suchy Las zatwierdzonego zarządzeniem Naczelnika Powiatu Poznańskiego nr [...] z dnia 31.12.1974r. wynika, iż działka nr ewid. [...] w dacie jego obowiązywania leżała w terenie upraw polowych, zaś w myśl zapisów ogólnego planu Gminy Suchy Las z 1986 r. zatwierdzonego uchwałą G.R.N. Nr 70/86 z dnia 21.05.1986r. ww. działka znajdowała się na terenie zabudowy zagrodowej. Plan miejscowy z 1986 r. dopuszczał budowę na działce nr ewid. [...] w C. wiaty inwentarskiej, której niniejsza sprawa dotyczy, wobec czego nie ma możliwości, aby nakazać jej rozbiórkę . W ocenie organu nadzoru budowlanego przeznaczenie terenu działki nr ewid. [...] w C. na przestrzeni lat dopuszczało budowę wiaty o charakterze inwentarskim. Przedmiotowa wiata stanowi obiekt inwentarski, a taka zabudowa dopuszczalna była na ww. terenie w latach 80-tych XX wieku. Natomiast jak wynika z treści obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Chludowo-Południowy Wschód rejon pomiędzy ulicami Polną, Zapłocie, Łagiewnicką wraz z terenami przyległymi o tych ulic a granicą poligonu zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr XXIX/274/2000 z dnia 17.08.2000r. oraz zmienionego uchwałą Rady Gminy nr W25/2011 z dnia 24.02.201 lr., działka nr ewid. [...] w C. położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Z przedłożonej przez zobowiązanego ekspertyzy technicznej wynika, iż obiekt jest w zadowalającym stanie technicznym, nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi i spełnia warunki przeciwpożarowe. W celu zabezpieczenia obiektu niezbędne jest wykonanie podparcia wiązarów dodatkowymi słupami oraz wprowadzenie dodatkowego wzmocnienia w formie zastrzałów w narożnych zewnętrznych słupach w kierunku podłużnym i poprzecznym.

Nie zachodzi stan niezgodności z przepisami technicznymi, w tym w szczególności w zakresie jej odległości od granicy działki sąsiedniej, w tym z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. /. 2015 r. poz. 1422 ze zm.).

WWIN podał, że mając na uwadze uchwałę NSA z 16.12.2013r. (II OPS 2/13) brak było podstaw do rozbiórki. Obiekt znajduje się na działce ponad 30 lat i nie był niezgodny z przepisami z zakresu planowania przestrzennego, nie powodował też niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W ocenie organu zarzuty odwołania były niezasadne.

Mając to na uwadze WWINB uznał, że decyzja PINB odpowiada prawu, zmieniając jedynie (wobec jego upływu) termin wykonania obowiązków na dzień 31 lipca 2018r. w związku z upływem terminu jego wykonania.

W skardze do WSA państwo M. wnieśli o uchylenie decyzji WWINB i poprzedzającej ją decyzji PINB i zarzucili:

1. błędne dokonane na podstawie wątpliwych przesłanek ustalenie stanu faktycznego dotyczącego samowolnego wzniesienia obiektu budowlanego bez przeprowadzenia wymaganej procedury oraz co do rzeczywistego przeznaczenia tego obiektu w dacie zgłoszenia robót budowlanych 6 lutego 2014 r.

2. błędną interpretację art. 103 ust. 1 i 2 pr.bud. i błędną interpretację uchwały NSA z 16.12.2013r. (II OPS [...]),

3. niesprostanie wymogom KPA poprzez nieustosunkowanie się do sprzecznych dowodów w tym zeznań świadków nieuzasadniając dlaczego organ tylko jedne uznał za wiarygodne a innym zaś tego przymiotu odmówił

4. celowa przewlekłość postępowania organów I i II instancji wykorzystujących ich sytuację, w której nie stać ich na pomoc profesjonalnego pełnomocnika w wyniku czego postępowanie toczy się ślamazarnie co powoduje, że są zmuszeniu mieszkać od trzech lat wraz z niepełnosprawną córką w skandalicznych warunkach osaczeni potwornymi odorami z obory i chlewni oraz atakowani przez niezliczone roje owadów i much, sami dysponując jednocześnie legalnym pozwoleniem na budowę domu mieszkalnego w przeciwieństwie do sąsiadów.

W uzasadnieniu podali, że wiata kwalifikuje się do przymusowej rozbiórki, gdyż została wzniesiona w nieznanym terminie i nie ma żadnych przesłanek do twierdzenia, że jej budowa została zakończona wcześniej niż na skutek przeprowadzonych robót budowlanych wykonanych w ramach ich zgłoszenia w starostwie. Zgłoszenie to stanowiło próbę obejścia przepisów, bowiem ten obiekt nigdy wcześniej nie został zalegalizowany. Wiata służyła w trakcie samowolnej przebudowy (a może też rozbudowy) w różnych celach, jednak jej zakończenie zmierzało do nadania jej cech pozwalających na sposób użytkowania, który jest całkowicie niezgodny z obecnie obowiązującym planem miejscowym. Skarżący podali, że w ich ocenie nie ma podstaw do stosowania przepisów z 1974r. i legalizowanie wiaty na podstawie "starych" planów miejscowych. Podali, że od 2000r. obowiązuje plan miejscowy zabraniający tego typu zabudowę a mimo to na skutek zaniechania organu nie zgłoszono sprzeciwu do zgłoszenia z 2014r. inwestor na skutek zgłoszonych robót zmienił de facto sposób użytkowania obiektu, wprowadzając do niego intensywną produkcję zwierzęcą nie bacząc na aktualny stan przepisów dot. zagospodarowania przestrzennego terenu jak i stan zagospodarowania działek sąsiednich. Podali, że bezpośrednio przed rozpoczęciem przebudowy w roku 2015 wiata nie miała nawet utwardzonej posadzki a w ramach rzekomego "remontu" została wylana na całej powierzchni posadzka betonowa. Ich zdaniem nie ma materiału dowodowego pozwalającego stwierdzić, że obecna wiata jest tożsama z budowlą wzniesioną 40 lat temu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie przed tutejszym Sądem 15 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Podał, że największym problemem jest fakt podjęcia przez inwestora działania związanego z hodowlą byków na terenach mieszkalnych. Zastosowane przez organ przepisy nie był prawidłowe. Inwestorowi służyły do zatuszowania działalności.

Skarżąca podała, że wnosi i wywodzi jak w skardze. Załączyła 8 zdjęć przed i po remoncie (k.35-42 akt sądowych).

Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że ustalenia faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji są prawidłowe.

Pełnomocnik skarżącej wskazał, że przed tutejszym sądem pod sygnaturą II SA/Po 459/18 toczy się postępowanie dotyczące innego budynku - wiaty gospodarczej. Podaje, że plan miejscowy się zmienił i obiektu nie można zalegalizować. Po remoncie powstał nowy obiekt, którego celem jest intensyfikacja hodowli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302, ze zm. dalej: p.p.s.a.)

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie mimo, że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się trafne.

W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia czy możliwa jest legalizacja budynku wiaty stalowej o pow. 105,83 m2 i w planie 6x17,35 m usytuowanej na działce nr [...] w C. ul. [...] (zwanej dalej wiatą stalową) oraz na podstawie jakich przepisów.

Bezspornie ustalono, że budynek wiaty został wzniesiony w latach 70 – tych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Budynek ten na mapach z 1974 istniał i był oznaczony nr [...] jako szopa na narzędzia rolnicze o wymiarach 6,06m x17,80m, z jednej strony przylegał do silosu o wymiarach 6,5mx2,05m a z drugiej do wiaty na narzędzia rolnicze o wymiarach 11mx10m . Znajdował się w odległości 10,5 m od działki skarżących. Na terenie działki [...] (poprzednio nr [...]) oprócz w/w trzech obiektów znajdowały się jeszcze: budynek mieszkalny – bliźniak, magazyn paliw, chlewnia o wymiarach 9,50mx30m i budynek gospodarczy (k. 68 akt administracyjnych). Aktualnie przedmiotowa wiata zaś służy jako obora dla 30 byków. (protokół z 14.12.2015r. k. 29 akt adm.)

Nie było sporne to, że przedmiotowa wiata stanowi obiekt budowlany, do posadowienia którego wymagane jest pozwolenie na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, t.j. dz.U. 2018.1202). Rozmiary wiaty nie wyłączają jej z uzyskania tego pozwolenia.(art. 29 ust. 1 pkt 1a, art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b.). Pozwolenia takiego inwestor nie uzyskał. Tym samym niezbędne było prowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 1 p.b.

Słusznie organy uznały, że taki obiekt jak przedmiotowa wiata, posiadający ściany i dach również pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów, tj. prawa budowlanego z 31.01.1961 (art. 36 ust. 1 i art. 1 pkt 4) i z 24 października 1974r. (art. 28 ust. 1 i art. 2 pkt 1 i 3 ) wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązujące wówczas rozporządzenia: Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (t.j. Dz.U. z 1961r., nr 38, poz. 197 ze zm.) oraz Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (t.j. Dz.U. z 1975r., nr 48, poz. 8) obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie wyłączały.

Organy prawidłowo przyjęły, że w sytuacji zakończenia bez wymaganego pozwolenia na budowę tj w ramach samowoli budowlanej budowy obiektu pod rządami prawa budowlanego z 1974 r. zgodnie z art. 103 ust. 2 p.b. zastosowanie mają stare przepisy.

Zgodnie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r., (ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt ten lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Zgodnie z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r., przymusowa rozbiórka samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego może zostać orzeczona w stosunku do obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w art. 37 ust. 1.

W przedmiotowej sprawie organy doszły do wniosku, że nie zachodzi żadna z ww. przesłanek z art. 37, która uniemożliwiłaby zalegalizowanie budynku. Organy przyjęły, że prace związane z modernizacją budynku nie zmieniły ani kubatury obiektu ani żadnych innych parametrów wskazujących na uznanie, że powstał w istocie inny budynek. Jak wynika z akt sprawy, na skutek zgłoszenia z 5 lutego 2014 r. przeprowadzono roboty polegające na wymianie trzech ścian i dachu. Dotychczasowe ściany i dach z eternitu wymieniono na blachę falistą. Zaskarżonymi decyzjami organy nałożyły na właściciela obiektu obowiązki zmierzające do doprowadzenia obory do zgodności z prawem. Zastosowano bowiem tryb z art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 , właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z prawem.

W swoich rozważaniach organ przyjął, że przeznaczenie wiaty zarówno w dacie jej budowy, jak i obecnie jest takie samo – jest to wiata inwentarska służąca celom prowadzonego gospodarstwa rolnego. Z uwagi na fakt, że przeznaczenie wiaty zarówno w dacie budowy jak i obecnie jest tożsame organ powołując się na treść uchwały NSA z 16.12.2013r. uznał, że przy legalizacji tego obiektu nie należy odnosić się do aktualnie obowiązujących planów, które od 2000r. nie dopuszczają na tym terenie takiej zabudowy tylko do planów obowiązujących w dacie budowy obiektu. Wówczas zabudowa obiektów inwentarskich była dopuszczalna. Skarżący zaś konsekwentnie wskazywali, że na skutek robót wykonanych w związku ze zgłoszeniem z 2014 r. a także dodatkową zmianą posadzki przedmiotowy budynek został przeznaczony do chowu byków, czemu wcześniej nie służył.

Kwestią sporną pozostaje więc ocena czy faktycznie w niniejszej sprawie legalizowany jest tożsamy obiekt z tym, który był posadowiony w końcu lat 70 – tych a w konsekwencji czy istnieje możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie wskazanym przez organ tj. z zastosowaniem przepisów "starych".

Niewątpliwie bowiem przy uznaniu, że legalizacja dotyczy budynku, który wprawdzie wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej ale jego budowa w dacie jej wykonania była dopuszczalna, uwzględniać należy przepisy planów miejscowych z daty budowy. Zgodnie z powoływaną przez organ uchwałą NSA z 16 grudnia 2013r. (II OPS 2/13) wprawdzie przy zastosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, lecz sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby nakazanie rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. Zgodnie z taką wykładnią, którą Sąd w niniejszej sprawie podziela, badanie przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym konieczne jest tylko wtedy, gdy aktualne przepisy zabudowy danego rodzaju nie dopuszczają, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Do zastosowania tej wykładni niezbędne jest jednak również ustalenie czy legalizowany obiekt jest tożsamy z tym, który został wzniesiony przed wejściem w życie aktualnego prawa budowlanego. Tożsamość nie oznacza identyczności ale winna obejmować ustalenie czy obiekt jest posadowiony w tym samym miejscu i w efekcie dokonywanych w okresie późniejszym robót budowlanych nie doszło do zmiany jego tożsamości. Jak bowiem wynikało z w/w uchwały przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. ma nadal zastosowanie nie tylko do obiektów samowolnie wybudowanych w okresie obowiązywania tej ustawy, lecz również do obiektów wybudowanych w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1961r. i 1928r., również tych, których budowa została rozpoczęta i nie zakończona w tamtym czasie. Jak podał NSA " o ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne to jednak w przypadku bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowoli podczas, gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez szereg lat bardziej korzystny dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę". Ochrona zaufania obywatela do państwa prawa akcentowana była również w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996r. (K 9/95). Wykładnia dokonana przez NSA w w/w uchwale pozwalająca na stosowanie przepisów dotychczasowych winna być wykładana ściśle i dotyczyć tylko w zakresie stosowania art. 48 p.b. i w sytuacji gdy nie doszło do zmiany tożsamości budynku. Z możliwości skorzystania z przepisów łagodniejszych może bowiem korzystać tylko ten inwestor, który posadowił budynek dopuszczalny na danym terenie w dacie budowy i przez cały czas użytkuje go w dotychczasowy sposób bez zmiany tożsamości tego budynku, w tym jego parametrów użytkowych.

Rozpoznając sprawę organ powinien zatem jednoznacznie ustalić nie tylko okres w jakim budynek posadowiono ale również szczegółowy zakres prowadzonych po 1 stycznia 1995r. robót budowlanych dotyczących spornej wiaty stalowej, a także wpływ tych robót na zachowanie lub zmianę tożsamości tego obiektu.

Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do wniosku, że była ona przedwczesna. Nie dokonano bowiem dokładnych ustaleń faktycznych w zakresie rodzaju robót wykonanych przy wiacie po 1.01.1995r., a w szczególności od roku 2014r. oraz ich wpływu na zachowanie tożsamości budynku. Zdaniem Sądu organ niesłusznie oceny przeznaczenia tego obiektu dokonał jedynie przez pryzmat bardzo ogólnego przeznaczenia na cele gospodarcze. W ocenie Sądu czym innym jest bowiem użytkowanie budynku na przechowywanie narzędzi, słomy czy niewielkiej ilości albo małych zwierząt a czym innym użytkowanie go jako obory dla 30 byków. Organy przedwcześnie i niezasadnie uznały, że taka intensyfikacja produkcji rolnej nie może zostać uznana za zmianę tożsamości obiektu budowlanego, szczególnie w sytuacji gdy do tej intensyfikacji wymagane było przeprowadzenie stosownych robót budowlanych.

Wprawdzie jak słusznie zauważył w toku postępowania WWINB w przypadku legalizacji budynku nie prowadzi się osobnego postępowania w zakresie zmiany sposobu użytkowania. Nie można bowiem prowadzić postępowania co do zmiany sposobu użytkowania skoro dotychczasowy nigdzie nie został określony – z uwagi na brak pozwolenia na budowę czy pozwolenia na użytkowanie. Okoliczność ta jednak w sprawie legalizacji ma znaczenie. Nie można bowiem legalizować budynku przystosowanego po 1.01.1995r. na inne cele niż w dacie budowy stosując przepisy z daty budowy. Legalizuje się bowiem budynek w stanie takim w jakim znajduje się w dacie legalizacji. Stosowanie wyjątku opisanego wyżej, umożliwiającego przyjęcie wobec inwestora łagodniejszego reżimu prawnego nie miałoby bowiem w takiej sytuacji na celu ochrony jego praw, w tym działania w zaufaniu do organów państwa ale prowadziłoby w istocie do obejścia aktualnych przepisów zakazujących, jak w niniejszej sprawie budowania na tym terenie budynków nie tylko nie związanych z zabudową mieszkaniową ale i takich, które pozwalają na prowadzenie wyłączonych planem miejscowym przedsięwzięć mających potencjalny wpływ na środowisko ( § 5 planu miejscowego z 2011r. k. 189.

W przedmiotowej sprawie jak wynika z pisma WIOŚ z 3.11.2016r. (k. 354 akt adm.) wiata, która była obsadzona bykami, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010.1397) należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z uwagi na jej posadowienie w odległości mniejszej niż 100m od terenów mieszkaniowych (§ 3 ust. 1 pkt 103 w/w rozporządzenia). Wiata znajduje się na terenach mieszkaniowych a 30 byków, jak wynika z pisma WIOŚ to 42 DJP.

W sytuacji gdyby przedmiotowa wiata była legalna, inwestor rozpoczynając w niej hodowlę byków zobowiązany byłby uzyskać nie tylko decyzję o zmianie sposobu użytkowania ale i spełnić wymogi związane ze środowiskowymi uwarunkowaniami. W takiej sytuacji osiągnięcie tego celu w drodze legalizacji budynku w sposób przeprowadzony przez organy stawiałby inwestora w nieuzasadnienie lepszej sytuacji niż tych, którzy obiekt budowlany wybudowali z zachowaniem przepisów, w tym po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Legalizacja przeprowadzona przez organ mogłaby być uznana za prawidłową tylko w sytuacji gdyby nie doszło do zmiany tożsamości budynku, w tym tak dużej intensyfikacji produkcji i to w ostatnich latach.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 71 pr. bud. przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.

Analiza art. 71 ust. 1 pkt 2 prowadzi do wniosku, że wskazany przepis nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Definicja zawarta w tym przepisie nie jest zatem definicją wyczerpującą. Świadczy o tym użycie określenia "w szczególności". Wymienione w tej normie zmieniające określone warunki rodzaje działalności zostały więc wyszczególnione jedynie przykładowo. Oznacza to, że oprócz sytuacji wskazanych w powyższym przepisie (najbardziej powszechnych i typowych) mogą także zaistnieć inne, które również można zakwalifikować jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 11.12.2007 r., II OSK 1664/06, CBOSA, wyrok NSA z 29.08.2018 r. sygn. II OSK 2141/16, CBOSA).

Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. Wymagania te zostały określone w art. 5 i uwzględniają wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 tej ustawy warunki. Warunki te wskazują na niezbędny zakres działań, które powinny być prowadzone w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu lub jego części, z uwzględnieniem niezbędnych prac projektowych związanych np. z przeróbką i dostosowaniem pomieszczeń w obiekcie do nowych potrzeb. Opracowania te wymagają m.in. uprzedniego sprawdzenia wytrzymałości konstrukcji obiektu i ewentualnego zaprojektowania jej wzmocnień, dokonania zmian w układzie konstrukcyjnym obiektu i być może także w jego kubaturze, przeprojektowania instalacji w obiekcie budowlanym w dostosowaniu do nowej funkcji i zapewnienia nowych rozwiązań projektowych, związanych ze zmienionym zapotrzebowaniem i zaopatrzeniem obiektu w wodę, energię elektryczną i cieplną oraz inne media w tym zakresie (por. E. Janiszewska-Kuropatwa [w:] T. Asman [i in.], Prawo budowlane..., red. Z. Niewiadomski, 2009, s. 658).

Należy zwrócić uwagę, że dokonane przez organy ustalenia w ogóle nie zajmowały się sprawdzeniem czy obiekt, który powstał na skutek prac począwszy od 2014 r. z uwagi na zmianę sposobu użytkowania nie stał się zupełnie nowym obiektem, który winien być legalizowany na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Jak wynika z akt sprawy sporny budynek został poddany remontowi. Wiata została obita blachą stalową. W budynku usunięto eternitowe ściany i dach oraz zamontowano blachę trapezową. Ponadto ze zgłoszenia z 5 lutego 2014 r. wynika, że przedmiotem zgłoszenia było również utwardzenia podłoża płytami chodnikowymi (k. 313, 314). Zupełnie pominięto fakt, że co do podobnego zgłoszenia z 17.10.2013r. (wobec którego Starosta zgłosił sprzeciw, uznając, że wymagane jest pozwolenie na budowę, k. 307 -310), była wskazana wylewka betonowa na podłodze, wykonanie blaszanych drzwi i obudowanie ścian istniejącej wiaty na konstrukcji metalowej pokrytej eternitem płytami z blachy obornickiej. Z protokołu kontroli z 14.12.2015r. nie wynika jak obecnie wygląda przedmiotowa wiata (k. 29). Z akt administracyjnych, w tym z ekspertyzy technicznej. P. i H. [...] nie wynika czy i kiedy wykonano prace związane z wybetonowaniem podłoża, czy zamontowania drzwi w elewacji frontowej. Jak wynika z opisu planowanego remontu załączonego do zgłoszenia z 19 marca 2014 r. dotyczącego innego budynku inwentarskiego (wobec którego również Starosta zgłosił sprzeciw) planowane prace zakładały wykonanie kanałów zbiornika na gnojowicę, wykonanie zadaszenia nad wybiegami zewnętrznymi, wykonanie ściany szczytowej tylnej z blachy trapezowej, wymiana posadzki betonowej na ruszt betonowy (stosowany przy hodowli zwierząt gospodarskich np. bydła lub świń- przyp. Sądu). W ocenie Sądu podejmowane przez Inwestora działania na terenie całego gospodarstwa zmierzały więc do zintensyfikowania hodowli zwierząt na bardziej profesjonalną niż dotychczas i w tym zmiany przeznaczenia przedmiotowego budynku z szopy na budynek służący do hodowli zwierząt. Trudno bowiem porównać wykorzystywanie budynku do 2014 r. jako obory dla kilu zwierząt (kilka kur, 3 koni, kaczek,) lub magazynu np. na zboże z aktualnie zmodernizowanym budynkiem przeznaczonym do hodowli byków. Niewątpliwie doszło do znacznej intensyfikacji hodowli zwierząt. Wbrew temu co twierdził inwestor i powołani w sprawie świadkowie nie zostało wykazane, że w takiej liczbie wcześniej przebywały tam zwierzęta a jedynie, że okresowo przebywały tam zwierzęta innego gatunku i to w dużo mniejszej liczbie i innych warunkach. Nie zostało wykazane, że w przedmiotowej wiacie J. S. hodował opasy. Na terenie gospodarstwa jest też bowiem wybudowany budynek chlewni, w którym jak wynika z protokołu wizji lokalnej z 1 czerwca 2015r. dokonanej przez K. Ż. pracownika Urzędu Gminy [...] przebywało 9 byków i 20 cieląt w kojcach. W budynku tym znajdowały się stanowiska dla bydła i dla trzody chlewnej. W trakcie wizji część budynku przeznaczonego dla trzody chlewnej była pusta (k. 486 – 491 akt adm). Skoro obecnie istnieje możliwość wydzielenia w tym jednym budynku części dla trzody chlewnej a w drugim dla bydła, nie ma podstaw do uznania, że i J. S. bydło trzymał właśnie w tym budynku a nie w przedmiotowej wiacie, określanej wówczas jako szopa na narzędzie. Z ustaleń organów nie wynika bowiem czy przed robotami wykonanymi od 2014r. w ogóle przedmiotowa wiata mogła być użytkowana na hodowlę byków.

Wydana przez Lekarza Weterynarii ocena wskazuje, że aktualnie (czyli po wykonanych robotach) wiata spełnia warunki dobrostanu, chroni przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi i zbudowana jest z materiałów nadających się do dezynfekcji. Modernizacja wiaty miała więc na celu podjęcie prac związanych z poprawą dobrostanu zwierząt i przygotowaniem miejsca do ich hodowli, zmiany warunków sanitarnych. Należy mieć na uwadze, to co wyżej wskazano, że hodowla 30 byków (42 DJP, jak wynika z pisma WIOŚ) to przedsięwzięcie mogące potencjalnie wpływać na środowisko. W ocenie Sądu w sytuacji gdy doszło do zmiany sposobu użytkowania wiaty polegającego na intensyfikacji działalności i to w wiacie a nie w innym budynku faktycznie byki przebywają, nie ma podstaw do stosowania poprzednich przepisów prawa budowlanego. Jak już bowiem wskazano art. 103 ust. 2 p.b odsyła do stosowania "starych" przepisów jedynie w odniesieniu do legalizowania samowoli budowlanej. I dotyczy w istocie legalizowania budynków, które bez wymaganego pozwolenia zostały wybudowane przed wejściem w życie nowych przepisów, co nie było kwestionowane przez organy i nadto budynki te nadal są użytkowane w dotychczasowy sposób.

Z powyższych względów obie zaskarżone decyzje należało uchylić.

Powołując się na uchwałę NSA z 16.12.2013r. II OPS 2/13 (dostępna w bazie orzeczeń CBOSA) należy stwierdzić, że legalizacja budynków, które powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1995 odbywa się na podstawie dotychczasowych przepisów, przy czym odnosząc się do zgodności ich pobudowania z planami miejscowymi należy mieć na uwadze aktualne w dacie orzekania przez organy obowiązujące plany. Zastosowanie takiej wykładni chroni prawa osób, które wybudowały i użytkowały budynek zgodnie z dotychczasowym prawem, czego organy przez lata nie kwestionowały.

W przedmiotowej sprawie z uwagi na aktualny sposób użytkowania wiaty wynikający z dokonanych robót budowlanych zastosowanie tej zasady nie zostało w sposób należyty wykazany. Dodać trzeba, że aktualnie plan obowiązujący na terenie działki gdzie położona jest wiata stalowa przewiduje zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (k. 17 akt II instancji).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie ustalenie:

- czy dokonane zmiany związane były z modernizacją budynku na potrzeby hodowli byków, czy też do hodowli byków przeznaczony jest inny budynek,

- jak dokładnie wyglądała wiata w latach 70, i jakie zmiany wprowadzono obecnie,

- czy na zgłoszenie z 5.02.2014r. wykonano jedynie roboty polegające na wymianie materiału z którego wykonano dach i ściany (ile ścian i czy wcześniej była częściowo zabudowa wiaty od strony północno – wschodniej wiaty (por. zdjęcie "widok od strony północno – wschodniej" str. 20 ekspertyzy), czy też inne prace, w tym czy wzmocniono konstrukcję stalową wiaty (osadzenie słupów w podłożu, konstrukcja ścian i dachu) czy i kiedy zamontowano bramę/drzwi w elewacji frontowej wiaty, kratownice stalowe wewnątrz wiaty, czy i jakie prace wykonano celem zabezpieczenia budynku przed samowolnym opuszczeniem go przez zwierzęta i celem dostosowania go do potrzeb tych zwierząt, czy i w jaki sposób utwardzono powierzchnię wiaty,

- czy wobec tego doszło do zachowania tożsamości tego obiektu czy z uwagi na intensyfikację hodowli jest to inny obiekt.

Powyższe pozwoli na znamienne w sprawie rozstrzygniecie, czy budynek wiaty stalowej (obory) w swoim obecnym stanie i przeznaczeniu może tak nadal funkcjonować.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit c w zw. z art. 135 orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Przy prawidłowej wykładni przepisów organy nie dokonały prawidłowo ustalenia stanu faktycznego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) pozwalającego na uznanie, że w przedmiotowej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania podane wyżej co do niezbędnych ustaleń faktycznych i zastosowania w związku z tym trybu postępowania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r. poz. 1804 ze zm).