Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1086/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 82/24 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 21 grudnia 2023 r., nr SKO. PO/41/8137/921/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 82/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. K. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 21 grudnia 2023 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniósł Skarżący. Działający w jego imieniu pełnomocnik na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. zaskarżył wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz.1540, dalej jako "O.p.") poprzez błędne zastosowanie i nie uznanie, że organ drugiej instancji błędnie uznał, że w sprawie nie występują nowe dowody (potwierdzające nowe okoliczności) istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane organowi i istotne dla sprawy bez rozważenia wszystkich zaoferowanych przez stronę dowodów i w konsekwencji oddalenie skargi, a nie uchylenie decyzji organu drugiej instancji i nie przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180 § 1, art. 191 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez oddalenie skargi mimo, iż organ postępowania nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego nieruchomości,

- art 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p., polegające na niewykazaniu okoliczności uzasadniających, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji, a także na wadliwej ocenie ustalonych faktów podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy wprost potwierdza, że były podstawy do uchylenia decyzji,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 241 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., przez brak uchylenia decyzji organu postępowania na skutek niezasadnego przyjęcia przez Sąd, że załączone przez Skarżącego dowody nie mogą być uznane za nowe dowody w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o dyspozycję art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wniósł:

- na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi tj. uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach,

- na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu administracji publicznej kosztów postępowania według norm przepisanych,

- o zasądzenie na rzecz Adwokat M.P. od Skarbu Państwa wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną Skarżącemu z urzędu w przedmiotowym postępowaniu według norm prawem przepisanych, oświadczając, że dotychczas koszty te nie zostały one uiszczone w całości ani w żadnej części.

Ponadto, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., oświadczył, że Skarżący nie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach nie skorzystało z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Na wstępie podkreślić należy, że tożsamy problem prawny był już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt III FSK 963/24, również w sprawie ze skargi kasacyjnej Skarżącego, dotyczącej odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. Podzielając argumentację przedstawioną w tym orzeczeniu, Sąd posłuży się nią w dalszej części uzasadnienia.

Spór w sprawie dotyczy wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. O istnieniu tej podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: (1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; (2) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, (3) nie były znane organowi, który wydał decyzję, (4) ale istniały w dniu wydania decyzji.

W sprawie zasadnie przyjęto, że wskazywane przez Skarżącego zmiany w ewidencji gruntów i budynków dokonane w 2019 r., w konsekwencji wydania przez Starostę B. decyzji z 30 kwietnia 2019 r., nie są nowymi okolicznościami lub dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji podatkowej na 2012 rok, nieznanymi organowi, który ją wydał.

W tym zakresie ustalono, że ostateczną decyzją z 30 kwietnia 2019 r. Starosta B. orzekł o wykreśleniu w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków: władającego H. K. w zakresie działek nr [...] (obręb S., gm. S.) oraz działek nr [...] (obręb K., gm. S.), jak również właściciela H. K. w zakresie działki nr [...] (obręb S., gm. S.).

Jednocześnie, jak stwierdziło Kolegium, ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów, aktualnych w dacie wydawania przez SKO decyzji ostatecznej w zakresie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012 wynika, że Skarżący ujawniony był wtedy w ewidencji jako właściciel działki 1/2 oraz jako władający (posiadacz samoistny) działek [...].

Uwzględniając datę wydania decyzji Starosty B. tj. 30 kwietnia 2019 r., nie stanowi ona dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji podatkowej na 2012 rok. Także okoliczność dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w 2019 r. (w konsekwencji wydania przez Starostę B. decyzji z 30 kwietnia 2019 r.), ani treść wprowadzonych zmian nie są okolicznościami istniejącymi w dniu wydania decyzji podatkowej na 2012 rok. Dokonanie zmiany w ewidencji nie ma mocy wstecznej. Datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Wprowadzenie zmiany danych ewidencyjnych przez Starostę B. powoduje związanie organów podatkowych danymi zaktualizowanymi, ale jedynie ze skutkiem na przyszłość.

Jak zaznaczono w uzasadnieniu tej decyzji, organ dokonał ustaleń aktualnych na dzień wydania rozstrzygnięcia, czyli na 30 kwietnia 2019 r. Poprzedzające rozstrzygnięcie Starosty postępowanie dowodowe nie dostarczyło podstaw do jednoznacznego stanowiska o posiadaniu lub braku posiadania przez wnioskodawcę wskazanych gruntów, albowiem zgromadzony materiał (w tym: oględziny, zeznania świadków oraz wnioskodawcy) zawierał sprzeczne ze sobą dowody. Wobec istniejących wątpliwości, czy skarżący nadal jest władającym opisanymi nieruchomościami, oraz mając na względzie żądanie strony, organ oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 7a § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Nadto wykreślono skarżącego jako właściciela działki 1/2, ponieważ nie został odnaleziony akt własności ziemi potwierdzający istnienie prawa własności. Również orzekając i w tym zakresie organ powołał art. 7a § 1 k.p.a. uwzględniając żądanie zawarte we wniosku strony.

W sprawie prawidłowo ustalono zatem, że dokonanie w 2019 r. zmian w ewidencji gruntów polegających na wykreśleniu skarżącego jako władającego i właściciela ww. nieruchomości nie wypełnia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego w pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że niedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. Przedmiotem postępowania, wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania, nie jest i nie może być ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym. Taka ocena może być dokonywana jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym. Celem kontrolowanego postępowania nie była zatem pełna weryfikacja prawidłowości ustalenia stanu faktycznego spornych nieruchomości w 2012 r., a wyłącznie ocena wystąpienia przesłanki wznowieniowej wskazanej przez Skarżącego. W tym wymaganym zakresie przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom określonym w przepisach O.p. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że przedstawione przez Skarżącego dowody i okoliczności nie spełniały warunków z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Mając to na względzie, stosownie do art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął jak w sentencji.

Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.

s. Bogusław Woźniak s. Stanisław Bogucki s. Krzysztof Przasnyski (spr.)