Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 968/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 27 ust. 1 i ust. 2, art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 158 par. 1 i par. 1zn. 1, art. 365 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1550
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j.)
article: art. 5 ust. 2a
journal: Dz.U. 2023 poz 810
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j).
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 22 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 września 2023 r. nr SKO.4114.561.2023 w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 11 sierpnia 2023 roku nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z 19 września 2023 r., nr SKO.4114.561.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 16 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "u.ś.r." – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 11 sierpnia 2023 r., nr [...], orzekającej o zmianie decyzji nr [...] z 15 lipca 2010 r., zmienionej decyzją nr [...] z 5 października 2018 r., w ten sposób, że przyznano M.G. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia T.G., w wysokości 153,00 zł miesięcznie na okres od 01.05.2010 r. do 31.10.2018 r., w wysokości 184,42 zł miesięcznie na okres od 01.11.2018 r. do 31.10.2019 r., w wysokości 215,84 zł miesięcznie na okres od 01.11.2019 r. do 31.07.2023 r.

Kolegium w pierwszej kolejności, w oparciu o przepisy art. 3 pkt 20, art. 16, art. 24 ust. 1-3 i art. 32 ust. 1 u.ś.r., wyjaśniło zasady przyznawania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie świadczeń rodzinnych, a następnie wskazało, że M.G. 13 lipca 2010 r. złożył w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko T.G..

Na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, iż spełnione zostały kryteria ustawowe do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego i decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 15 lipca 2010 r., nr [...] przyznano M.G. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia, na dziecko T.G., w wysokości 153,00 zł miesięcznie na okres od 01.05.2010 r. do 31.01.2024 r.

Następnie Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 5 października 2018 r., nr [...], zmienił własną decyzję z 15 lipca 2010 r., nr [...], w ten sposób, że orzekł o przyznaniu M.G. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 184,42 zł miesięcznie na okres od 01.11.2018 r. do 31.10.2019 r., w wysokości 215,84 zł miesięcznie na okres od 01.11.2019 r. do 31.01.2024 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że 25 lipca 2023 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynął wyrok z [...] marca 2022 r., sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydziału Cywilnego wraz z protokołem, z którego wynika, iż do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka T.G. uprawniona jest jego matka A.G.

Ponadto w tym samym dniu do organu I instancji wpłynął wniosek A.G. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko T.G.. Postanowieniem z 25 sierpnia 2023 r., nr [...], Prezydent Miasta Łodzi przedłużył termin rozpatrzenia wniosku A.G. z 25 lipca 2023 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka T.G. do dnia 25 września 2023 r.

Następnie decyzją z 11 sierpnia 2023 r. nr [...], Prezydent Miasta Łodzi orzekł o zmianie własnej decyzji nr [...] z 15 lipca 2010 r., zmienionej decyzją nr [...] z 5 października 2018 r., w ten sposób, że orzekł o przyznaniu M.G. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia T.G., w wysokości 153,00 zł miesięcznie na okres od 01.05.2010 r. do 31.10.2018 r., w wysokości 184,42 zł miesięcznie na okres od 01.11.2018 r. do 31.10.2019 r., w wysokości 215,84 zł miesięcznie na okres od 01.11.2019 r. do 31.07.2023 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wskazało, że zgodnie z treścią protokołu Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny z [...] marca 2022 r., sygn. akt [...], cyt: " Strony ustalają, że matka będzie pobierać w całości zasiłek pielęgnacyjny na małoletniego syna, świadczenie 500 plus na oboje dzieci, ulga rodzinna będzie w całości rozliczana przez matkę".

W związku z powyższym organ II instancji uznał, że zasiłek pielęgnacyjny dla dziecka T.G. od 1 sierpnia 2023 r. nie przysługuje M.G..

W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M.G., zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem skarżącego jedyną zgodną z prawem decyzją jest podział zasiłku pielęgnacyjnego po 50% pomiędzy oboje rodziców opiekujących się dzieckiem od 1 sierpnia 2023 r.

Skarżący wyjaśnił, że na mocy zaskarżonej decyzji poczynając od 1 sierpnia 2023 roku został pozbawiony prawa do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności syna T.G..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zmiana decyzji została dokonana w oparciu o wyrok z [...] marca 2022 r. wydany przez Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie sygn. akt [...] oraz protokół.

Powołując się na ww. dokumenty uznano, że osobą uprawnioną do pobierania całego zasiłku pielęgnacyjnego na syna jest matka A.G., ponieważ wynika to z treści protokołu rozprawy, na której zeznawały strony.

Skarżący podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że rozwód rodziców małoletniego T.G. spowodował istotną zmianę w jego życiu i są to okoliczności mające wpływ na wypłatę należnego mu świadczenia, jednakże w sposób odmienny niż wynika to z zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z ww. wyrokiem, mocą którego został rozwiązany związek małżeński M.G. z A.G., każdy z rodziców sprawuje nad małoletnimi dziećmi: T.G. urodzonym [...] stycznia 2008 roku w Ł. oraz A. G. urodzoną [...] marca 2006 roku w Ł. opiekę naprzemienną cotygodniową od piątku od godziny 15:00 do następnego piątku do godziny 8:00 - poczynając od 1 kwietnia 2022 r., kiedy to matka będzie sprawować pieczę, a następnie ojciec i w kolejnych tygodniach naprzemiennie. Na mocy tego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku dzieci pozostają pod opieką naprzemienną obydwojga rozwiedzionych rodziców, którzy sprawują ją w porównywalnych i powtarzających się okresach. Jednocześnie sąd zobowiązał każdego z rodziców do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci w okresie pobytu dzieci w jego miejscu zamieszkania w ramach sprawowanej opieki.

Prawnie wiążące ustalenia dokonane przez sąd w końcowym orzeczeniu przyznały jednakowe prawa każdemu z rodziców co do sprawowania opieki nad dziećmi i jednakowe obowiązku co do ponoszenia kosztów ich utrzymania.

Od chwili prawomocnego zakończenia sprawy rozwodowej M.G. wypełnia obowiązki wynikające z wyroku, sprawując opiekę nad synem i utrzymując go w czasie, gdy z nim mieszka.

Skarżący zaznaczył, że ani w sprawie rozwodowej, ani w żadnym innym postępowaniu nie doszło do zawarcia porozumienia pomiędzy M.G. i A.G., co do sposobu pobierania świadczeń przysługujących na dzieci, w taki sposób, że m.in, świadczenie pielęgnacyjne dla T.G. będzie wypłacane w całości do rąk matki małoletniego A.G..

W ocenie skarżącego, wydając zaskarżoną decyzję, a następnie podtrzymując ją w mocy, dokonano dowolnej i niedopuszczalnej interpretacji wyroku w oparciu o protokół z rozprawy rozwodowej. Konsekwencją tego było nieuprawnione pozbawienia M. G. prawa do otrzymywania połowy zasiłku pielęgnacyjnego przysługującego synowi T.G. z tytułu niepełnosprawności. Stanowi to rażące naruszenie prawa, narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw dziecka.

Przebieg sprawy rozwodowej jest objęty tajemnicą, a postępowanie odbywa się przy drzwiach zamkniętych. Protokoły z przebiegu rozpraw, rejestrujące m.in. przesłuchania stron zeznających na różne okoliczności nie są dokumentem i nie wywołują skutków prawnych na żadnej płaszczyźnie. Wyłącznie prawomocne orzeczenie wydane przez Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie rozwodowej M. i A.G. w formie wyroku wywołuje skutki prawne, musi być respektowane, także przez organy władzy publicznej i interpretowane zgodnie z jego literalną treścią.

Według skarżącego w niniejszej sprawie należy odwołać się do sytuacji związanej z wypłatą świadczenia 500+. W związku z orzeczeniem opieki naprzemiennej nastąpiła zmiana decyzji i każdy z rodziców otrzymuje po 250 złotych na każde z dzieci.

Taka sama zasada musi obowiązywać przy zasiłku pielęgnacyjnym z tytułu niepełnosprawności na rzecz T.G. i każdy z rodziców powinien otrzymywać połowę należnego świadczenia.

Należy też zauważyć, że zasiłek pielęgnacyjny, mimo iż był przyznany na ojca - M. G. w roku 2010, przez okres od lipca 2010 zawsze był przekazywany na konto bankowe A.G., zostało to zmienione dopiero w kwietniu 2023 roku.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, że od 1 sierpnia 2023 r. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla T.G. będzie wypłacany rodzicom małoletniego M.G. i A.G. w równych częściach po 50%.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie argumenty zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do sądu decyzji.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując w zakreślonych powyżej granicach kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd stwierdził, że naruszają one prawo w stopniu, który w świetle powołanego art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uzasadnia ich uchylenie w całości.

W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Przywołany przepis stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, dlatego też powinien być stosowany w ściśle określonych w nim sytuacjach. Katalog przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. ma charakter zamknięty. Wystąpienie chociażby jednej z wymienionych wyżej przesłanek stwarza organowi administracji publicznej prawną możliwość uruchomienia z urzędu postępowania w celu weryfikacji decyzji ostatecznej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przewidziany w art. 32 ust. 1 u.ś.r. tryb zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej warunkowany jest zmianą sytuacji faktycznej lub prawnej. Instytucja ta w założeniu ma zastosowanie do sytuacji faktycznych, gdy w trakcie wypłaty świadczenia wystąpiła jedna z okoliczności o których mowa w tym przepisie, czyli zmianie uległ "pierwotny" stan sprawy (z chwili ustalania prawa do świadczenia), a która spowodowała konieczność zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji. Obowiązkiem organu jest zatem wykazanie, że po pierwsze nastąpiła zmiana stanu faktycznego w stosunku do pierwotnego, pozwalającego przyznać stronie uprawnienia, a nadto zmiana ta jest istotna z punktu widzenia nabycia tego uprawnienia.

Reasumując każda z wymienionych w art. 32 ust. 1 u.ś.r. przesłanek stanowi samodzielną i odrębną podstawę uchylenia lub zmiany decyzji, przy czym zakresy wszystkich wyszczególnionych podstaw uchylenia lub zmiany decyzji są rozłączne. Zatem organ musi wykazać, że zaistniała przynajmniej jedna z ww. przesłanek uprawniająca do zmiany decyzji albo jej uchylenia bez zgody strony. Należy więc dokonać weryfikacji, na ile wystąpienie jednej z tych przesłanek wpłynęło na podstawę faktyczną lub prawną decyzji przyznającej świadczenie. Analiza tych okoliczności musi odbywać się więc w odniesieniu do przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego.

Dodać również należy, że ostatnia z przesłanek wskazanych w omawianym przepisie określona została w sposób ogólny, jako wystąpienie "innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń". Przesłanka ta swym zakresem obejmuje wszelkie okoliczności świadczące o wystąpieniu negatywnej przesłanki przyznania (a w konsekwencji też pobierania) świadczenia rodzinnego.

Jak wynika zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, okolicznością, którą organy obu instancji uznały za wystąpienie przesłanki uzasadniającej zmianę ostatecznej decyzji przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16. roku życia była treść protokołu rozprawy rozwodowej z [...] 2022 r. M. G. i A.G.. Jak wynika bowiem z treści tego protokołu podczas rozprawy strony ustaliły, że matka będzie pobierać w całości zasiłek pielęgnacyjny na małoletniego syna, świadczenie 500 plus na oboje dzieci, a ulga rodzinna będzie w całości rozliczana przez matkę.

Jednak w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie oświadczenia stron zawarte we wskazanym wyżej protokole rozprawy rozwodowej nie mają charakteru ustaleń samodzielnie wiążących. Stosownie bowiem do art. 158 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego protokół sporządzony pisemnie zawiera oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia, nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, interwenientów, jak również obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz oznaczenie sprawy i wzmianki co do jawności. Ponadto protokół sporządzony pisemnie zawiera wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone, streszczenie wyników postępowania dowodowego, a także czynności stron wpływające na rozstrzygnięcie sądu (ugoda, zrzeczenie się roszczenia, uznanie powództwa, cofnięcie, zmiana, rozszerzenie lub ograniczenie żądania pozwu) oraz inne czynności stron, które według szczególnych przepisów ustawy powinny być wciągnięte, wpisane, przyjęte, złożone, zgłoszone lub wniesione do protokołu. Jeżeli sporządzenie odrębnej sentencji orzeczenia nie jest wymagane, wystarcza zamieszczenie w protokole treści samego rozstrzygnięcia. Czynności wymagające podpisu strony mogą być zamieszczane w odrębnym dokumencie stanowiącym część protokołu. Nadto protokół, o którym mowa w § 1, może zawierać wnioski i twierdzenia stron oraz inne okoliczności istotne dla przebiegu posiedzenia; zamiast wniosków i twierdzeń można w protokole powołać się na pisma przygotowawcze (art. 158 § 11 k.p.c.).

Protokół z rozprawy rozwodowej, o którym wyżej mowa nie zawiera żadnych rozstrzygnięć sądu o charakterze orzeczenia. Nie potwierdza również czynności wymagających podpisu strony. W szczególności nie wymienia takich czynności stron jak np. ugoda, która po zatwierdzeniu przez sąd i nadaniu jej klauzuli wykonalności mogła by zainicjować postępowanie egzekucyjne. Natomiast niewątpliwie przebieg rozprawy i złożone podczas niej oświadczenia stron wpłynęły na treść wyroku rozwodowego, który po uprawomocnieniu ma moc powszechnie obowiązującą i wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 365 § 1 k.p.c.).

Jak wynika natomiast z wyroku Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny z [...] marca 2022 r., sygn. akt [...], orzeczono m.in. o: pozostawieniu obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi T.G. urodzonym [...] stycznia 2008 r. w Ł. oraz A.G. urodzoną [...] marca 2006 r. w Ł. (pkt 2 wyroku); ustaleniu, że każdy z rodziców będzie sprawował nad ww. małoletnimi dziećmi opiekę naprzemienną (pkt 3 wyroku); zobowiązaniu każdego z rodziców do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci w okresie pobytu dzieci w jego miejscu zamieszkania w ramach opieki naprzemiennej (pkt 4 wyroku); ustaleniu, że miejscem zamieszkania dzieci będzie każdorazowe miejsce zamieszkania rodzica, u którego aktualnie dzieci przebywają (pkt 5 wyroku).

Z powyższego wyroku nie wynika zatem, żeby skarżący utracił prawo do występowania w imieniu swego niepełnosprawnego syna o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego, w szczególności skarżący nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej, ani nawet władza ta nie została w żaden sposób ograniczona.

W tym miejscu należy odnotować również fakt, że do wyroku rozwodowego, o którym mowa, nie zostało sporządzone uzasadnienie. Zatem rację należy przyznać skarżącemu, że organy dokonały nieuprawnionej interpretacji wyroku w oparciu o protokół z rozprawy rozwodowej.

Skoro tak, to w niniejszej sprawie należy odwołać się do treści art. 27 u.ś.r., regulującego zbieg prawa rodziców do świadczeń rodzinnych. Zgodnie z ust. 1 powołanego artykułu w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka do świadczeń rodzinnych świadczenia te wypłaca się temu z rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka, który pierwszy złożył wniosek.

Z akt sprawy wynika, że pierwszym z rodziców, który złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla niepełnosprawnego dziecka – T.G., był skarżący M.G. (wniosek został złożony 13 lipca 2010 r.). W związku z tym brak było jakichkolwiek podstaw do zmiany w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 15 lipca 2010 r., nr [...] , zmienionej decyzją z 5 października 2018 r., nr [...].

W tej sytuacji, wobec treści art. 27 ust. 1 u.ś.r., wniosek matki niepełnosprawnego T.G. – A.G. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego powinien zostać załatwiony odmownie. Dla wypłaty spornego świadczenia nie ma natomiast żadnego znaczenia fakt, że w protokole rozprawy rozwodowej zostało zawarte oświadczenie stron, z którego wynika, że zasiłek pielęgnacyjny będzie w całości pobierać matka dziecka, jak również fakt, że skarżący zlecił organowi wypłatę na swoje konto bankowe. Jak już zostało to wyżej podkreślone oboje rodzice mają w niniejszej sprawie prawo do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, a to któremu z nich będzie świadczenie wypłacone rozstrzyga wyłącznie przepis art. 27 ust. 1 u.ś.r. Natomiast ewentualne roszczenia A.G. względem skarżącego o niewywiązanie się z ustaleń zawartych w toku postępowania rozwodowego mogą być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym.

Podkreślić również należy, że wbrew oczekiwaniu skarżącego zasiłek pielęgnacyjny nie może być wypłacony po połowie obojgu rodzicom, bowiem w przeciwieństwie do art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 810 ze zm.), ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości ustalenia kwoty zasiłku pielęgnacyjnego każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc tego zasiłku.

W niniejszej sprawie nie ma również zastosowania przepis art. 27 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje, bowiem jak zostało już wyżej wskazane, w pkt 3 wyroku rozwodowego z [...] marca 2022 r. ustalono, że opiekę nad małoletnimi dziećmi będą sprawowali naprzemiennie – cotygodniowo oboje rodzice, a nadto miejscem zamieszkania dzieci będzie każdorazowe miejsce zamieszkania rodzica, u którego aktualnie dzieci przebywają (pkt 5 ww. wyroku).

Na koniec warto również odwołać się do istoty zasiłku pielęgnacyjnego. Jest to świadczenie rodzinne o charakterze opiekuńczym (art. 2 pkt 2 u.ś.r.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z kolei z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wynika, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m.in. niepełnosprawnemu dziecku. Zatem faktycznym beneficjentem tego świadczenia jest w niniejszej sprawie wyłącznie niepełnosprawny T.G., natomiast w jego imieniu i z racji wykonywanej władzy rodzicielskiej świadczenie to wypłacane jest jednemu z rodziców. Z akt sprawy nie wynika natomiast, że skarżący uchyla się od obowiązku przeznaczania kwoty zasiłku pielęgnacyjnego na pokrycie miesięcznych wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji niepełnosprawnego syna.

Reasumując Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpodstawnie zastosowały przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. i uznały, że od 1 sierpnia 2023 r. skarżącemu nie przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego syna. W sprawie nie zachodziła bowiem żadna z określonych wyżej wskazanym przepisem przesłanek uprawniająca organ administracji do zmiany ostatecznej decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. i art. 120 p.p.s.a.