Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1610/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 sierpnia 2022 r. znak SKO-NP-4115-383/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 sierpnia 2022 r., znak SKO-NP-4115-383/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy [...] odmawiającej A. F. (dalej: "skarżąca") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką M. G. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej: "u.ś.r.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 7 kwietnia 2022 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Matka skarżącej jest wdową. Z orzeczenia z dnia 17 marca 2022 r. wynika, że matka skarżącej jest okresowo niezdolna do samodzielnej egzystencji od dnia 1 stycznia 2022 r. do marca 2023 r. Z oświadczenia skarżącej wynika, że matka skarżącej posiada poza skarżącą [...] dzieci: J. G. mieszkającego w [...], pracującego; E. G. zamieszkałego w [...], pracującego; A. B. zamieszkałego w [...], pracującego [...]; Z. P. pracującą, zamieszkałą w [...]; I. G. zamieszkałą w [...], pracującą; C. D. zamieszkałą w [...], pracującą; W. G. mieszkającego w [...], pracującego [...]; M. P. zamieszkałą w [...], pracującą. Z oświadczenia skarżącej (bez daty) wynika, ze od dnia 1 stycznia 2022 r. podjęła opiekę nad matką i zrezygnowała z pracy w gospodarstwie rolnym.

Z przeprowadzonego w dniu 2 maja 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że matka skarżącej porusza się samodzielnie, potrzebuje pomocy w czynnościach samoobsługowych, utrzymaniu higieny osobistej, czynnościach pielęgnacyjnych, a także w podejmowaniu aktywności życiowej oraz wsparcia w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Opieka sprawowana przez skarżącą polega na: pomocy matce w utrzymaniu higieny i obejmuje: kąpiel, obcinanie paznokci, czesanie, prowadzenie do toalety, przygotowanie ubrań i ubieranie. Skarżąca ponadto mierzy ciśnienie, podaje leki, przygotowuje i podaje posiłki, sprząta, prasuje, organizuje wizyty lekarskie, realizuje recepty, opłaca rachunki, robi zakupy. Zakres sprawowanej opieki uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia. Matka skarżącej zamieszkała u córki ze względu na pogorszenie stanu zdrowia, a skarżąca zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że Z. P. nie może sprawować osobistej opieki nad matką ze względu na miejsce zamieszkania, nie jest też w stanie ponosić kosztów utrzymania matki, [...]. Z oświadczenia M. P. wynika, że może pomóc w opiece nad matką, ewentualnie pomagać materialnie matce. Z oświadczenia I. G. wynika, że pracuje Z oświadczenia E. G. wynika, że pracuje zawodowo, nie może opiekować się chorą matką, ani pomagać jej finansowo. Z oświadczenia J. G. wynika, że pracuje zawodowo, nie może opiekować się chorą matką, ani pomagać jej finansowo. Z oświadczenia skarżącej wynika, że nie utrzymuje ona kontaktu z rodzeństwem zamieszkałym [...] C. D., ani A. B. Nie mają oni też kontaktu z matką.

Decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r. Wójt Gminy [...] odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. W uzasadnieniu wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W odwołaniu od decyzji skarżąca podniosła, że nikt z rodzeństwa nie jest w stanie podjąć się opieki nad matką, która umożliwiłaby skarżącej podjęcie zatrudnienia.

Decyzją z dnia 16 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium nieprawidłowe jest stanowisko, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 dopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. SKO w Nowym Sączu wskazało, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej. Organ zwrócił uwagę, że przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego spowodowałoby przerzucenie na całe społeczeństwo ciężaru realizacji obowiązku alimentacyjnego, który spoczywa na skarżącej i pozostałych dzieciach M. G. W ocenie organu brak jest ponadto związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego a opieką nad matka.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła, że wbrew ustaleniom organów jest jedyną osobą z rodzeństwa, która może opiekować się matką. Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, ponieważ nie może zostawić matki na osiem godzin. Wskazała, że ma [...] dzieci, a utrzymanie rodziny zapewnia mąż, jednakże przyznane świadczenie pielęgnacyjne umożliwiłoby skarżącej funkcjonowanie bez martwienia się, że braknie jej pieniędzy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 14 marca 2023 r. skarżąca podniosła, że stan zdrowia matki uległ pogorszeniu po wydaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, zmienił się także zakres czynności opiekuńczych – obejmują one obecnie również pomoc przejściu do toalety, zachowaniu higieny osobistej, zmianie odzieży, przygotowanie posiłków oraz podawanie posiłków. Skarżąca dołączyła do pisma karty informacyjne z leczenia szpitalnego matki z 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na oddalenie.

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że nie zawiera ona wad dających podstawę jej uchylenia, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, a zatem nie może brać pod uwagę okoliczności, ani dokumentów powstałych po wydaniu decyzji. Z tego też względu Sąd nie przeprowadził dowodów z przedłożonych przez skarżącą pismem z dnia 14 marca 2023 r. dokumentów, ponieważ powstały one po wydaniu zaskarżonej decyzji, a zatem w świetle art. 106 §3 p.p.s.a. nie miały one znaczenia dla kontroli jej legalności.

Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest, że matka skarżącej jest posiada orzeczenie o okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji, jest wdową, a skarżąca sprawuje opiekę nad matką. Niesporne również jest, że matka skarżącej ma [...] dzieci. Niesporny był, ustalony przez organy, zakres opieki skarżącej nad matką. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, uległ on modyfikacji już po zakończeniu postepowania administracyjnego, w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia matki. Sporne w niniejszym postępowaniu było, czy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego a opieką nad matką istnieje związek przyczynowy oraz, czy okoliczność, że matka skarżącej ma łącznie [...] dzieci, w stosunku do których nie zachodzą obiektywne przeszkody realizacji obowiązku alimentacyjnego względem matki, ma wpływ na ocenę spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Sądu prawidłowo ustalił organ w zaskarżonej decyzji, że zakres opieki skarżącej nad matką nie był na dzień wydawania decyzji tego rodzaju, aby wykluczał całkowicie prowadzenie gospodarstwa rolnego przez skarżącą, a zatem prawidłowo stwierdził, że brak było związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą a opieką nad matką. Zasadnie również - przy ocenie spełnienia przez skarżącą przesłanek świadczenia pielęgnacyjnego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu uwzględniło okoliczność, że matka skarżącej ma łącznie [...] dzieci zobowiązanych względem niej do alimentacji.

Należy wskazać, że prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, jest to bowiem konsekwencją orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

W ocenie Sądu prawidło ustaliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, że brak jest w niniejszej sprawie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego a opieką nad matką.

Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Należy wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19, CBOSA). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13, CBOSA).

Zdaniem Sądu za brakiem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zaprzestaniem przez skarżącą prowadzenia gospodarstwa rolnego a opieką nad matką przemawia określony przez skarżącą w oświadczeniach oraz w wywiadzie środowiskowym zakres opieki, a także okoliczność, że poza skarżącą do alimentacji względem matki zobowiązane jest [...] jej dzieci.

Przede wszystkim, ocena konieczności rezygnacji z zatrudnienia powinna uwzględniać dwie okoliczności: charakter pracy w gospodarstwie rolnym oraz zakres czynności opiekuńczych, których wymaga osoba niepełnosprawna. Zdaniem Sądu charakter pracy w gospodarstwie rolnym, daje możliwość elastycznego planowania zajęć, znacznie większą niż przy zatrudnieniu na podstawie umów o pracę, czy umów cywilnoprawnych. W ocenie Sądu z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby czynności opiekuńcze, których wymaga matka skarżącej całkowicie uniemożliwiały prowadzenie przez skarżącą gospodarstwa rolnego. W wywiadzie środowiskowym wskazano, że matka skarżącej porusza się samodzielnie, potrzebuje pomocy w czynnościach samoobsługowych, utrzymaniu higieny osobistej, czynnościach pielęgnacyjnych, a także w podejmowaniu aktywności życiowej, wsparcia w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Skarżąca pomaga matce w utrzymaniu higieny, przygotowuje posiłki, robi zakupy, utrzymuje porządek w domu, robi zakupy i organizuje wizyty lekarskie.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 918/22), w świetle którego takie czynności jak: przygotowanie posiłków, ich podanie, podanie leków, czynności higieniczne, a tym bardziej czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego mogą być realizowane przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu, a także w dni wolne. Nie sposób przyjąć, aby takie czynności, jak dbanie o czystość w domu- sprzątanie, pranie, zmienianie pościeli, towarzyszenie w wizytach lekarskich, badaniach, wykupywanie leków, pilnowanie ich przyjmowania, pomoc w ubieraniu się, przygotowanie posiłków, czy ich podanie, dokonanie pomiaru ciśnienia wymagały całkowitej rezygnacji przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Podkreślić należy, że są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je (dla siebie, a przy okazji także dla domowników) przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, czy w dni wolne od pracy. Nawet gdyby skarżąca mieszkała sama, to i tak musiałaby wykonywać większość ww. czynności (sprzątanie, pranie, robienie zakupów, czy przygotowanie posiłków). Tymczasem skarżąca mieszka z mężem i [...] dzieci, a zatem codziennie wykonuje czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Natomiast czynności polegające na pomocy w utrzymaniu higieny, czy podawanie posiłków czy leków nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia.

Zdaniem Sądu ocena, czy istnieje związek pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, wymaga również ustalenia, czy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby niepełnosprawnej w tym samym stopniu, co osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W przypadku bowiem osób zobowiązanych w różnym stopniu, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została jednoznacznie określona w art. 17 ust. 4 u.ś.r. i potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. (I OPS 2/22, CBOSA). Konieczność uwzględnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji przy ocenie spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika w pierwszej kolejności z faktu, że są to świadczenia z zakresu pomocy społecznej, a zatem ich przyznanie powinno uwzględniać zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka nie może poradzić sobie sama. Równocześnie, interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji). W ocenie Sądu, pomoc Państwa powinna być stosowana tam, gdzie jednostka (rodzina) nie jest w stanie poradzić sobie samodzielnie.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 14 listopada 2022 r. (I OPS 2/22, CBOSA) wskazał, że obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty, nie oznacza obowiązku wspierania każdego w taki sam sposób, to ustawodawca powinien określić formy i zasady wsparcia państwa, a takie zasady zostały określone m. in. w u.ś.r. W ocenie Sądu, brak uwzględnienia przy ocenie konieczności rezygnacji lub powstrzymania się z zatrudnienia przez skarżącą przepisów o obowiązku alimentacyjnym, prowadziłoby do naruszenia przepisów k.r.o. i niedopuszczalnego modyfikowania przepisów określających obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, a w rezultacie do nieprzewidzianego ustawą zwolnienia pozostałych zobowiązanych z obowiązków alimentacyjnych względem matki.

Zdaniem Sądu, nie może budzić również wątpliwości, że w zakresie nieuregulowanym w u.ś.r. zastosowanie znajdują inne przepisy prawa, w tym w szczególności przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej: "k.r.o."). Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale z dnia 14 listopada 2022 r. wskazał, że uregulowania u.ś.r. mają charakter lex specialis, w stosunku do k.r.o. W zakresie jednak obowiązku alimentacyjnego dzieci względem rodziców w u.ś.r. brak jest regulacji, a zatem odwołać się należy do przepisów k.r.o. Trzeba bowiem podzielić pogląd, że zastosowanie modelu derywacyjnego wykładni wymaga odwołania się do wszystkich argumentów interpretacyjnych- językowych, systemowych oraz celowościowych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r, I OPS 2/22). Wykładnia systemowa zakłada natomiast odwołanie się do kontekstu węższego (czyli miejsca przepisu w danym akcie prawnym) oraz szerszego (całego systemu prawa). Dokonując zatem interpretacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest uwzględnienie zarówno miejsca przepisu w ustawie o świadczeniach rodzinnych, jak w całym systemie prawa – tj. w szczególności uwzględnienia postanowień Konstytucji RP (a przede wszystkim zasad subsydiarności oraz pomocy rodzinie), a także przepisów k.r.o.

W niniejszej sprawie, poza skarżącą do alimentacji względem matki zobowiązanych jest [...] dzieci. W stosunku do żadnej z tych osób nie zachodzi obiektywna przyczyna uzasadniająca zwolnienie z obowiązku alimentacji względem matki- zobowiązania zawodowe, konieczność utrzymania małoletnich dzieci, niesatysfakcjonujące zarobki, odległość od miejsca zamieszkania osoby wymagającej opieki, czy problemy zdrowotne nie wyłączają obowiązków alimentacyjnych względem matki. Podstawy do zwolnienia pozostałego rodzeństwa z takiego obowiązku nie stanowi także okoliczność wystąpienia przez jedną z osób z rodzeństwa z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczności podnoszone przez skarżącą oraz w oświadczeniach rodzeństwa, mające uzasadnić przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, mogą utrudniać realizację obowiązku alimentacyjnego przez rodzeństwo, ale nie stanowią podstawy zwolnienia z tego obowiązku. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji – gdy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji, w stosunku do których brak jest obiektywnych przeszkód w realizacji ustawowego obowiązku, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, ponieważ w opiece nad matką powinny uczestniczyć również pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji, a zatem nie zachodzi konieczność rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia w celu opieki nad matką. Podkreślić bowiem należy, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, Państwo powinno udzielać jej w sytuacji, w której jednostka nie może sobie sama poradzić z pojawiającymi się trudnościami, a nie zastępować jednostkę we własnych staraniach o zaspokojenie potrzeb życiowych.

Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej: "k.r.o.") obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. W rezultacie, możliwe jest zdaniem Sądu takie podzielenie się obowiązkami, żeby skarżąca mogła podjąć zatrudnienie, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Podkreślić należy, że realizacja obowiązku nie musi polegać na osobistych staraniach, lecz może polegać na finansowaniu usług opiekuńczych dla matki. Zgodnie bowiem z art. 135 § 2 k.r.o. wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowym zastosowaniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego, a Sąd nie dopatrzył się w niej wad dających podstawę do jej uchylenia.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.