Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 724/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 64a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 października 2023 r. sprawy ze sprzeciwów A. B. i W. w S. od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 lipca 2023 r., nr WOP.7721.77.2023.TA w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala sprzeciwy.


UZASADNIENIE

Sprzeciwy A. B. i Wspólnoty Mieszkaniowej B. [...] w S. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...], wniesione zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przewodów kominowych budynku przy ul. B. [...] w S. zlokalizowanych w ścianie południowej budynku usytuowanej na granicy działek nr [...] a.m. [...] (ul. B. [...]) oraz nr [...] a.m. [...] (ul. M. [...]).

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 14 lipca 2020 r. organ ustalił, że w ścianie południowej budynku przy ul. B. [...] istnieje 7 przewodów kominowych usytuowanych nad dachem budynku przy ul. M. [...] w S.. Przewody te obsługują lokale nr [...], [...], [...] i klatkę schodową budynku przy ul. B. [...]. Na szkicu usytuowania przewodów kominowych w budynku przy ul. B. [...], stanowiącym uzupełnienie do opinii kominiarskiej z dnia 28 czerwca 2022 r., wskazano, że w ścianie zewnętrznej budynku na granicy z budynkiem przy ul. M. [...] w S. zlokalizowanych jest 7 przewodów kominowych rurowych. Patrząc od strony morza (strona wschodnia): dwa pierwsze przewody kominowe stanowią wentylację łazienki i kuchni lokalu nr [...], następnie usytuowany jest przewód spalinowy Co gaz lokalu nr [...], wentylacja korytarza lokalu nr [...], wentylacja łazienki lokalu nr [...], dwa ostatnie przewody kominowe stanowią wentylację klatki schodowej i są zaznaczone jako przewody do likwidacji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 marca 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. B. [...] w S., w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r., wykonać roboty budowlane polegające na:

- usunięciu dwóch rurowych przewodów wentylacyjnych (wentylacja kuchni i łazienki) mieszkania nr [...] zlokalizowanego na parterze, rurowego przewodu wentylacyjnego łazienki mieszkania nr [...] zlokalizowanego na 1 piętrze, dwóch rurowych przewodów wentylacyjnych klatki schodowej usytuowanych na poziomie [...] piętra, usytuowanych w ścianie południowej budynku usytuowanej na granicy działek nr [...] a.m. [...] (ul. B. [...]) oraz nr [...] a.m. [...] (ul. M. [...]);

- zamurowaniu otworów w ścianie zewnętrznej budynku przy ul. B. [...] w S. powstałych po wykonanej rozbiórce w/wym. przewodów kominowych materiałem budowlanym o klasie odporności ogniowej min. EI30;

- wykonaniu wentylacji kuchni i łazienki mieszkania nr [...] oraz wentylacji łazienki mieszkania nr [...] w obrębie klatki schodowej z wyprowadzeniem przez dach budynku nr [...] przy ul. B. w S.,

wskazując, że o wykonaniu w/wym. robót budowlanych należy pisemnie poinformować organ nadzoru budowlanego, przedkładając protokół opinii kominiarskiej potwierdzający prawidłowość wykonanych robót oraz ich zgodność z nakazem niniejszej decyzji, obowiązującymi przepisami oraz zasadami sztuki budowlanej.

Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia 20 października 1998 r., nr [...], zatwierdzony został projekt architektoniczno – budowlany i udzielone zostało Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. B. [...] w S. pozwolenie na budowę w całości obejmujące przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej w całym budynku i montaż 6 kotłów gazowych w mieszkaniach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na terenie położonym w S. przy ul. B. [...]. Inwestycja obejmowała wymianę całej instalacji gazowej w budynku. Zaprojektowano przebudowę instalacji gazowej na odcinku od kurka głównego do poszczególnych odbiorców gazu. Zaprojektowane zostały gazomierze G4 (dla mieszkania nr [...], [...], [...]) i G5 (dla mieszkania nr [...], [...], [...] i [...]). Dla odbiorcy z mieszkania nr [...] gazomierz zaprojektowano w szafce gazowej na zewnątrz budynku wraz z istniejącym głównym kurkiem gazowym. Z załączonej do projektu opinii kominiarskiej z dnia 20 sierpnia 1997 r., która zawiera szkic usytuowania przewodów kominowych i podłączeń do nich wynika, że w ścianie zewnętrznej istniały: WII5, PGII5, WKII5, Co gaz5 w postaci rur. Z rzutu parteru (obejmującego mieszkania nr [...], [...] i [...]) wynika, że przewody kominowe obsługujące lokal nr [...] nie były wyprowadzone przez ścianę południową budynku przy ul. B. [...] w S. Kocioł gazowy podłączony został do wewnętrznego komina a wentylacja kuchni, zaznaczona jako istniejąca, wyprowadzona była przez ścianę północną budynku. Rzut 1 piętra obejmujący mieszkania nr [...] i [...] nie przewidywał wykonania wentylacji w ścianie południowej budynku. Istniała wentylacja i przewody spalinowe w ścianie północnej budynku w mieszkaniu nr [...]. Rzut 2 piętra, obejmujący mieszkania nr [...] i [...] wskazuje, że w ścianie południowej budynku istniały cztery otwory, tj. dwa na klatce schodowej, na której zamontowany był grzejnik wody przepływowej i istniała wentylacja klatki schodowej, i 2 na korytarzu mieszkania nr [...], tj. przewód spalinowy od kotła c.o. i otwór wentylacyjny. Z opinii kominiarskiej również wynika, że cztery przewody rurowe służyły dla potrzeb mieszkania nr [...] (WII5, PGII5, WKII5, Co gaz5).

Zdaniem organu, powyższa dokumentacja nie przewidywała wykonania robót budowlanych w ścianie południowej budynku i wyprowadzenia nowych przewodów kominowych. Dokumentacja nie wskazuje na planowaną ingerencję w przewody kominowe usytuowane w ścianie południowej budynku – przewody zaznaczone były jako istniejące. Porównując szkic aktualnie istniejących rurowych przewodów kominowych z projektem zatwierdzonym w 1998 r. organ stwierdził, że: istniejące wentylacje z lokalu nr [...], istniejące aktualnie wentylacje klatki schodowej określone "do likwidacji", wentylacja łazienki lokalu nr [...] – nie były objęte tą dokumentacją. Z kolei, w projekcie z 1998 r. na korytarzu w mieszkaniu nr [...] istniał kocioł c.o. z wyprowadzoną przez ścianę zewnętrzną rurą spalinową i obok zlokalizowana była wentylacja – przebicie przez ścianę zewnętrzną stanowiące wentylację tego pomieszczenia, co jest zbieżne z aktualnie zaznaczonym przewodem spalinowym i wentylacyjnym korytarza. Skoro zatem projekt budowlany z 1998 r. obejmował przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej, w tym urządzeń gazowych posiadających i wymagających wyprowadzenia przewodów spalinowych i wentylacyjnych, to pozwolenie obejmowało również dwa przewody kominowe zlokalizowane na korytarzu mieszkania nr [...] (przewód spalinowy obsługuje kocioł gazowy objęty przebudową, zaś wentylacja pomieszczenia jest elementem niezbędnym w celu prawidłowego funkcjonowania urządzenia gazowego).

Nadto, organ wskazał, że zawiadomieniem z dnia 4 listopada 2011 r. organ architektoniczno – budowlany poinformował o przyjęciu do wiadomości zgłoszenia dotyczącego wykonania robót budowlanych polegających na remoncie pokrycia dachowego i dociepleniu budynku mieszkalnego przy ul. B. [...] w S. na terenie działki nr [...] k.m. [...]. Dokumentacja fotograficzna dołączona do projektu, stanowiącego załącznik do tego zgłoszenia przedstawia, że przewody kominowe, w formie jak obecnie istniejące, istniały w czasie opracowania tej dokumentacji, tj. w lipcu 2011 r. W dokumentacji architektonicznej z 1975 r. ściana południowa budynku była wolna od przewodów kominowych a w orzeczeniu technicznym z lutego 2008 r. znajduje się dokumentacja fotograficzna, na której uwidocznione są przewody kominowe objęte niniejszym postepowaniem w formie jak obecnie istniejące.

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że 2 przewody kominowe spalinowy i wentylacyjny korytarza mieszkania nr [...] wykonane zostały w okresie od 1975 r. do 1998 r. i na ich wykonanie nie została uzyskana zgoda organu architektoniczno – budowlanego. Aktualnie wyprowadzony przewód rurowy wentylacyjny został zamontowany w okresie od 1998 r. do 2008 r. Te dwa przewody kominowe były objęte dokumentacją projektową z 1998 r. w związku z przebudową wewnętrznej instalacji gazowej.

Z kolei, w ocenie organu, pozostałe 5 sztuk przewodów rurowych zostało wykonanych w okresie od 1998 r. do 2008 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz z naruszeniem granicy działek. Nie można bowiem uznać aby przewody te zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 20 października 1998 r., gdyż zatwierdzona dokumentacja projektowa nie przewidywała wykonania robót budowlanych w ścianie południowej budynku i wyprowadzenia nowych przewodów kominowych. Nadto, przewody te zostały wyprowadzone poprzez ścianę zewnętrzną budynku przy ul. B. [...] w S. zlokalizowanego na działce nr [...] i ingerują w teren działki nr [...] przy ul. M. [...]. Treść udzielonego pozwolenia na budowę wskazuje, że inwestycja ta obejmuje ingerencję w działkę nr [...] bez ingerencji w działkę nr [...]. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z dnia 24 sierpnia 1998 r. organ podczas rozpatrywania tej sprawy badał kwestię dysponowania inwestora prawem do nieruchomości na cele budowlane albowiem wymagał zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości w przypadku wejścia z przewodami na teren sąsiedniej nieruchomości. Po tym wezwaniu złożony został projekt wykonawczy, co potwierdza pismo Wspólnoty z dnia 24 września 1998 r., który wskazywał 4 przewody kominowe w ścianie południowej jako istniejące. Ostatecznie, organ zatwierdził projekt, który nie przewidywał nowych elementów – wyprowadzeń przewodów kominowych w ścianie południowej budynku. Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. B. [...] w S. nie posiadała zatem i nie posiada zgody właścicieli działki nr [...] na wykonanie/montaż tych przewodów kominowych w związku z powyższym nie ma prawa do dysponowania nieruchomością, tj. działką nr [...] na cele budowlane.

Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, nie istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego wykonanych 5 przewodów kominowych. W celu doprowadzenia istniejących w ścianie południowej przewodów kominowych do stanu zgodnego z przepisami należy zatem zlikwidować 5 przewodów kominowych służących mieszkaniom nr [...], [...] i klatce schodowej. Wentylację klatki schodowej wyprowadzoną przez ścianę południową należy zlikwidować, gdyż klatka schodowa posiada nową wentylację wyprowadzoną przez dach budynku, co wynika z opinii kominiarskiej. Otwory w ścianie zewnętrznej po usuniętych przewodach kominowych należy zamurować materiałem budowlanym o klasie odporności ogniowej min. EI30. W celu spełnienia warunków technicznych i zapewnienia odpowiedniej wentylacji pomieszczeń mieszkań nr [...] i [...] należy zaś wykonać nową wentylację wewnątrz budynku, tj. na klatce schodowej i wyprowadzić ją ponad dach. Wyprowadzenie tych wentylacji przez ścianę północną jest niedozwolone z uwagi na stanowisko Konserwatora Zabytków Miasta zawarte w piśmie z dnia 24 września 2020 r. Jednocześnie, organ wskazał, że właściciel lokalu nr [...] winien rozważyć przełożenie przewodu spalinowego i wentylacyjnego wyprowadzonego również przez ścianę południową, gdyż pomimo że nakaz niniejszej decyzji nie obejmuje rozbiórki tych dwóch przewodów kominowych, ponieważ ich istnienie usankcjonowała decyzja z 1998 r.) to ich usytuowanie narusza prawo własności. Organ wskazał przy tym, że nakaz nałożony zostaje na Wspólnotę Mieszkaniową, gdyż to Wspólnota była inwestorem wykonanych robót związanych z przebudową instalacji gazowej i wykonaniem przewodów kominowych.

Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania wnieśli E. i R. N. – właściciele budynku przy ul. M. [...] oraz Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. B. [...] w S.

E. i R. N. we wniesionym odwołaniu domagali się aby nakazem usunięcia objąć również dwa przewody kominowe należące do lokalu nr [...], podnosząc, że na ich wykonanie również nigdy nie otrzymano zgody właścicieli działki przy ul. M. [...].

Z kolei Wspólnota Mieszkaniowa we wniesionym odwołaniu wskazała, że brak jest wystarczających podstaw aby stwierdzić, że przewody kominowe wykonano w warunkach samowoli budowlanej i bez posiadania zgody właścicieli działki przy ul. M. [...] na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane związane z wyprowadzeniem instalacji wentylacyjnych na południowej ścianie budynku. Nadto, Wspólnota wskazała, że organ I instancji w ogóle nie rozważył, czy przed wydaniem nakazu zmian w fasadzie budynku od strony południowej oraz możliwej przebudowy i przeprowadzenia wentylacji przez klatkę schodową z wyprowadzeniem jej przez dach budynku, nie należało uzyskać pozwolenia wydanego w formie decyzji przez konserwatora zabytków.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 lipca 2023 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775) – zwanej dalej k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji z dnia 15 marca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że analizując legalność wykonania przedmiotowych przewodów uwzględnił następujący materiał dowodowy: Projekt adaptacji strychu budynku mieszkalnego znajdującego się w S. przy ul. B. [...] na mieszkanie i pracownię malarską, sporządzony w marcu 1966 r., stanowiący załącznik do decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 18 marca 1966 r.; Projekt architektoniczny remontu kapitalnego i przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. B. [...], sporządzony w grudniu 1975 r., stanowiący załącznik do decyzji Urzędu Miejskiego z dnia 14 marca 1976 r.; Projekt wykonawczy przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej, sporządzony w kwietniu 1998 r., zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta z dnia 20 października 1998 r., zatwierdzającą projekt architektoniczno – budowlany i udzielającą Wspólnocie Mieszkaniowej budynku B. [...] w S. pozwolenia na budowę pt. Przebudowa wewnętrznej instalacji gazowej w całym budynku i montaż 6 kotłów gazowych w mieszkaniach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. B. [...] w S.; Projekt techniczny wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym ul. B. [...] w S., sporządzony w styczniu 2002 r., zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta z dnia 11 marca 2002 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę pt. Modernizacja instalacji gazowej w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. B. w S.; zawiadomienie Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta z dnia 4 listopada 2011 r. o przyjęciu do wiadomości zgłoszenia robót budowlanych polegających na remoncie pokrycia dachowego i dociepleniu budynku mieszkalnego przy ul. B. [...] w S. wraz z projektem wymiany pokrycia dachowego, izolacji pionowej oraz ocieplenia wraz z kolorystyką budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] przy ul. B. [...] w S., sporządzony w lipcu 2011 r.

W wyniku analizy powyższych dokumentów, organ doszedł do wniosku, że w najstarszych dokumentacjach archiwalnych, zarówno z 1966 r., jak i z 1975 r., brak jest jakichkolwiek informacji o przedmiotowych wyprowadzeniach. Dwa wyprowadzenia rurowe – przewód wentylacyjny klatki schodowej i przewód spalinowy mieszkania nr [...], widnieją na dokumentacji z 1998 r. Wszystkie 7 sztuk rur uwidocznionych jest na dokumentacji z 2011 r. Dlatego też, zdaniem organu, przewód wentylacyjny klatki schodowej na południowej elewacji budynku nr [...] przy ul. B. i przewód spalinowy mieszkania nr [...] wykonane zostały w latach 1975 – 1989. Natomiast pozostałe przewody wykonane zostały w latach 1998 – 2011. Nadto, zdaniem organu, inwestorem wykonania przedmiotowych robót budowlanych - wyprowadzenia na południowej ścianie budynku B. [...] w S. omawianych odcinków instalacji rurowej jest Wspólnota Mieszkaniowa ulica B. [...], która była inwestorem wszystkich robót, na które wydano analizowane decyzje.

Jednocześnie, organ odwoławczy ocenił, że przedmiotowe roboty budowlane wymagały i obecnie też wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wskazał przy tym, że przedmiotowy budynek przy ul. B. [...] położony jest na terenie historycznego układu urbanistyczno – krajobrazowego miasta, wpisanego decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 12 lutego 1979 r, nr [...] (zmienioną decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 marca 2010 r.) do rejestru zabytków województwa pod nr [...]. Jest to wpis obszarowy. Zgodnie zaś z treścią art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego roboty budowlane, o których mowa w ust. 1 – 4 wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagają dokonania zgłoszenia. W dacie wykonywania przedmiotowych robót budowlanych, tj. w latach 1975 – 2011 wykonanie w konstrukcyjnej ścianie zewnętrznej otworów wraz z wyprowadzeniem instalacji (przewodów wentylacyjnych i spalinowych) wymagało, zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W dacie orzekania, zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia obszaru odziaływania obiektu poza działkę, na której budynek jest usytuowany. Przedmiotowe wyprowadzenie przewodów wentylacyjnych i odprowadzania spalin wykonano zaś na zewnątrz południowej ściany budynku ul. B. [...] zlokalizowanej na granicy działki i przewody zlokalizowane są już na sąsiedniej działce nr [...] przy ul. M. [...] a tym samym w wyniku wykonanych robót zwiększono obszar oddziaływania obiektu przy ul. B. [...] poza działkę nr [...].

Organ ocenił przy tym, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na ich wykonanie a więc przedmiotowe roboty wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej i w związku z tym w sprawie zasadnie zastosowano tryb art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W sprawie występuje bowiem przesłanka określona w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Organ odwoławczy wskazał jednakże, że organ I instancji nakazem rozbiórki objął 5 z 7 przewodów z tego powodu, że na wykonanie robót inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości, na której wykonano roboty, tj. działką nr [...], na cele budowlane. Natomiast, w odniesieniu do dwóch pozostałych przewodów – przewodu wentylacyjnego i spalinowego z mieszkania nr [...], organ stwierdził, że przewody te istniały już w 1998 r., zatem nakaz rozbiórki wobec tych przewodów nie jest zasadny. Jednak, jak zauważył organ odwoławczy, organ I instancji również wobec robót związanych z tymi dwoma przewodami wskazał, że inwestor i w tym przypadku nie dysponował prawem do nieruchomości działki nr [...] na cele budowlane. Współwłaściciele działki nr [...] w odwołaniu jednoznacznie podnieśli brak takiej zgody. Z kolei, Wspólnota w odwołaniu wskazała, że właścicielem działki nr [...] do stycznia 2004 r. była Gmina Miasta. Niewątpliwie zaś, również w postępowaniu naprawczym organ ma prawo badać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym samym, w przedmiotowej sprawie wymaganym dokumentem jest dokument wykazania się przez Wspólnotę Mieszkaniową tytułem prawnym do sąsiedniej działki nr [...], na której dokonano przedmiotowych robót budowlanych poprzez wyprowadzenie przewodów w ścianie zewnętrznej budynku nr [...] przy ul. B. na granicy, umiejscawiając te wyprowadzenia przewodów nad budynkiem przy ul. M. [...], zlokalizowanym na działce nr [...]. Organ I instancji do tej pory nie zbadał jednak jednoznacznie, czy inwestor posiadał i posiada obecnie takie prawo a ma to wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Nadto, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie zbadał, czy w sprawie występują również pozostałe przesłanki z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym przesłanki z punkt 2 i 4. Organ I instancji nie dokonał także ustaleń odnośnie zgodności pozostawionego przez organ I instancji jako legalnego przewodu spalinowego z mieszkania nr [...], wyprowadzonego na ścianie południowej budynku na granicy, z przepisami techniczno – budowlanymi, w tym z § 175 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2020 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225).

Co więcej, nie wykazano jednoznacznie, czy obowiązek z decyzji zasadnie nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową, albowiem nie ustalono czy wszystkie wyprowadzenia instalacyjne są powiązane z przestrzenią wspólną w budynku. Jedynie zaś w przypadku, gdy instalacja nie służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu a służy w przestrzeni wspólnej budynku stanowi to tzw. nieruchomość wspólną, którą zarządza wspólnota Mieszkaniowa.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien jednoznacznie ustalić, czy i jakie w sprawie zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do całości wykonywanych robót budowlanych.

Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko organu I instancji, że przedmiotowe roboty budowlane zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeprowadzone postępowanie nie ujawniło jednak, czy istnienie przedmiotowych przewodów w południowej ścianie budynku narusza przepisy techniczno – budowlane a doprowadzenie zaistniałej sytuacji do stanu zgodności z prawem może nastąpić jedynie przez zlikwidowanie przewodów i zamurowanie otworów po wyprowadzeniach tych przewodów określonym wyrobem budowlanym (o określonej odporności ogniowej min. EI30).

Od powyższej decyzji sprzeciw wniosła A. B., właścicielka lokalu nr [...] budynku przy ul. B. [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i podnosząc, że nieprawidłowe jest uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji odnośnie do lokalu nr [...], albowiem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji nie dotyczy tego lokalu. Nadto, podkreśliła, że osoby fizyczne, które powinny być stroną w sprawie, tj. właściciele przedmiotowych lokali zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw. Co więcej, wskazała, że decyzja z dnia 20 października 1998 r. została wydana i podpisana przez Prezydenta. W czasie wydawania decyzji nieruchomość sąsiednia, której właścicielem aktualnie są Państwo N., stanowiła własność gminy. Dlatego też nie było potrzeby, żaby Prezydent, wydając decyzję, musiał sam sobie sporządzić oświadczenie o wyrażeniu zgody. Sprzeciw ten zarejestrowany został w Sądzie pod sygn. akt II SA/Gd 724/23.

Od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2023 r. sprzeciw wniosła również Wspólnota Mieszkaniowa B. [...] w S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając, że decyzja ta wydana została z naruszeniem: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 104, art. 111 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że w dacie realizacji przedmiotowych robót budowlanych istniała zgoda właściciela sąsiedniej nieruchomości na realizację prac budowlanych dla 5 przewodów rurowych wentylacyjnych i w konsekwencji – uchyleniem z tej przyczyny decyzji organu I instancji a także naruszenie art. 104 w zw. z art. 111, art. 15 i art. 7 k.p.a., poprzez rozpoznanie i uwzględnienie środka odwoławczego co do nieistniejącego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia zgodności z przepisami 2 przewodów wentylacyjnych należących do mieszkania nr [...] usytuowanych na południowej ścianie budynku skarżącej Wspólnoty. Sprzeciw ten zarejestrowany został w Sądzie pod sygn. akt II SA/Gd 741/23.

Przekazując sprzeciwy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dni 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 741/23, wydanym na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), postanowił połączyć sprawę o sygn.. akt II SA/Gd 741/23 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt II SA/Gd 724/23 oraz prowadzić połączone sprawy pod sygn. akt II SA/Gd 724/23.

Rozpoznając wniesione sprzeciwy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2023 r. wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Zgodnie zaś z treścią art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Stosownie przy tym do treści art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia zatem, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który z uwagi na obowiązek zachowania dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne.

Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Sprzeciw nie jest zatem, co do zasady, środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem przede wszystkim charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3001/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu II instancji została oparta na przesłankach jej wydania określonych w art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17, Lex nr 2341954).

Organ odwoławczy co do zasady, a wynika to z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest, wynikające z 138 § 2 k.p.a., uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej podejmowanej na podstawie wskazanego przepisu opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji I instancji z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksowych lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zakończenie postępowania odwoławczego wydaniem tego typu decyzji wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuację, w której zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć istotny wpływ na treść decyzji.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wskazane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2023 r. z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie 7 przewodów kominowych usytuowanych w ścianie południowej budynku przy ul. B. [...] w S. nad dachem budynku przy ul. M. [...] w S., wydał w sprawie decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wskazując, że 5 z tych przewodów kominowych wykonane zostało w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Wskazać przy tym należy, że decyzja organu I instancji, wbrew twierdzeniom wnoszących sprzeciw, dotyczy faktycznie 7 przewodów kominowych. Niewątpliwie, konkretyzacja prawa dokonuje się wyłącznie w części decyzji wyodrębnionej jako rozstrzygnięcie (osnowa, sentencja), nie zaś w innych częściach decyzji. Jednakże, cechy rozstrzygnięcia można dostrzec także w takich fragmentach wypowiedzi organu administracji, które znajdą się formalnie w części decyzji nazwanej uzasadnieniem. Przesądzenie w uzasadnieniu decyzji o treści jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków adresata wiąże tak samo jak przesądzenie o nich w części nazwanej rozstrzygnięciem. Dopuszcza się zatem możliwość zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji treści będących wypowiedziami równoważnymi rozstrzygnięciu, które należy traktować tak samo jak rozstrzygnięcie, gdyż nie tylko je tłumaczą, lecz także precyzują prawa i obowiązki adresata aktu. Zamieszczenie rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji nie zmienia jego charakteru prawnego. O uznaniu wypowiedzi organu administracji publicznej za rozstrzygnięcie w sprawie przesądza treść, która kształtuje prawo strony, nie zaś miejsce, w którym organ zamieści ją w strukturze dokumentu tworzącego decyzję (zob. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 820/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, możliwe jest ustalenie rzeczywistej treści rozstrzygnięcia (jego wykładnia) z uwzględnieniem wypowiedzi zamieszczonych w części decyzji nazwanej formalnie jej uzasadnieniem (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 404/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, nie budzi wątpliwości Sądu, że decyzja organu I instancji dotyczy również przewodu spalinowego klatki schodowej obecnie wentylacji klatki schodowej i przewodu spalinowego, przynależnych do mieszkania nr [...], jako że również tych przewodów dotyczyło całe postępowanie i uzasadnienie wydanej decyzji odnosi się również do tych przewodów.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do zasadności przeprowadzenia w niniejszej sprawie postępowania w trybie art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane. W ocenie obu organów nie budzi bowiem wątpliwości, że przedmiotowe roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę w świetle art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, którego to posiadania co do 5 przewodów kominowych Wspólnota nie wykazała.

Zgodnie zaś z treścią art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

Przy tym, przede wszystkim, zgodzić należy się z organem odwoławczym, że prowadząc postępowanie w trybie art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane organ powinien zbadać i odnieść się do wszystkich okoliczności wskazanych w art. 50 ust. 1, w tym w niniejszej sprawie, organ powinien rozważyć również przesłanki określone w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, a więc, czy roboty budowlane wykonane zostały w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Organ I instancji nie odniósł się zaś w ogóle do tych przesłanek, w tym w odniesieniu do tych dwóch przewodów kominowych, co do których uznał, że ich wykonanie usankcjonowane zostało w decyzji o pozwoleniu na budowę z 20 października 1998 r., poddając jednocześnie pod wątpliwość wykonanie ich zgodnie z prawem, w tym czy inwestor posiadał na ich wykonanie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zgodzić należy się również z organem odwoławczym, że istota decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Mówiąc w tym przypadku o zgodności z prawem, jako że pozwolenie na budowę, zatwierdzenie projektu budowlanego oraz zgłoszenie wykonywania robót budowlanych są instytucjami prawa budowlanego, należy mieć na uwadze doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego, a nie innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego. Takie zawężenie rozumienia zwrotu "do stanu zgodnego z prawem" użytego w art. 51 ust. 1 pkt 2 co prawda nie wynika z jego literalnego brzmienia, jednak nie można przyjąć, aby w drodze decyzji administracyjnej nakładać na stronę postępowania administracyjnego obowiązki dotyczące innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego, czy też wynikające z nich (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 228/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan zgodności z prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - to nie tylko zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, ale także wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Rację ma zatem organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie jednoznacznego ustalenia wymaga, czy inwestor wykonanych 7 przewodów kominowych posiadał, bądź posiada prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane.

Podstawę do wydania przez organ I instancji decyzji było bowiem ustalenie, że przedmiotowe 7 przewodów kominowych wykonane zostało w południowej ścianie budynku przy ul. B. [...] zlokalizowanej bezpośrednio na granicy z działką nr [...], wystając ponad dach budynku przy ul. M. [...]. Niewątpliwe jest zaś, że taka inwestycja wymagała uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością, tj. działką nr [...] na cele budowalne, jako że wykonane roboty ingerowały w teren tej działki.

Organ I instancji stwierdził zaś, że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. B. [...] w S. takiego prawa nie posiadała albowiem uznać należy, że przy rozpatrywaniu sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę z dnia 20 października 1998 r. organ architektoniczno – budowlany badał sprawę dysponowania inwestora prawem do działki nr [...] na cele budowlane. W piśmie z dnia 24 sierpnia 1998 r. organ wymagał przedłożenia takiej zgody w przypadku wejścia przewodami na teren sąsiedniej nieruchomości. Organ I instancji ustalił przy tym, że po tym wezwaniu złożony został projekt wykonawczy i wydano pozwolenie na budowę, bez wykazania prawa inwestora do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Obecni właściciele działki nr [...] w odwołaniu wskazali, że takiej zgody nie udzielali. Jednakże, jak słusznie podniosła Wspólnota, właścicielem działki nr [...] do stycznia 2004 r. była Gmina Miasta a nie Państwo N. Powyższe świadczy o tym, że organ I instancji nie poczynił szczegółowych i jednoznacznych ustaleń w zakresie posiadania przez Wspólnotę prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane w zakresie wykonania wszystkich 7 przewodów kominowych.

Zgodnie przy tym z treścią art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Przepis ten oznacza tylko tyle, że prawo do dysponowania nieruchomością nie zostało ograniczone wyłącznie do wykazania tytułu prawnego wynikającego z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ale obejmuje też ograniczone prawo rzeczowe oraz stosunek zobowiązaniowy, przewidujący uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Tak szeroki zakres wykazania prawa do dysponowania nieruchomością obejmuje wyrażenie zgody na wykonywanie robót budowlanych (zob. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 526/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przy tym, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, dysponowanie nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu w powstępowaniu naprawczym. Istotnie, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. II OPS 2/10, wyklucza możliwość wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzji, którą nałożono by na inwestora obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W żadnym razie nie wyłącza jednak możliwości badania w postępowaniu naprawczym czy inwestor posiada takie prawo, a wręcz przeciwnie. Skoro bowiem w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestora obciąża obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w tzw. postępowaniu naprawczym, prowadzonym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Różnica, jaka w tym zakresie występuje polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy, wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych.

Nadto, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, organ I instancji wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, nie odniósł się w ogóle do tego, czy przedmiotowe przewody kominowe naruszają przepisy techniczno – budowlane, określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2020 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), a doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem może nastąpić jedynie przez ich usunięcie, co też nakazał organ I instancji w wydanej decyzji. Usunięcie przewodów kominowych powinno być zaś stosowane dopiero wtedy, gdy nie będzie można doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem bez potrzeby ich usuwania.

Jednocześnie, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń, czy przedmiotowe kominy służą do użytku wspólnego budynku czy też wyłącznie właścicielom konkretnych lokali a obowiązek wykonania wydanej przez siebie decyzji nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. B. [...] w S., uznając Wspólnotę za inwestora wykonanych robót.

Zgodnie zaś z treścią art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Przy czym, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wspólnota mieszkaniowa może być stroną postępowania w sprawach z zakresu prawa budowlanego, a w konsekwencji także adresatem nałożonych na mocy tej ustawy obowiązków, tylko wówczas, gdy roboty budowlane mają związek z nieruchomością wspólną (zob. wyrok NSA z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2772/13; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć tylko części wspólnych budynku (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 672/09, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku zaś lokalu stanowiącego odrębną własność jednego z członków wspólnoty, to on powinien być podmiotem zobowiązanym do utrzymania tego lokalu w należytym stanie sprawności technicznej.

W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości Sądu, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Skoro bowiem organ I instancji w ogóle nie zbadał wszystkich niezbędnych merytorycznych aspektów sprawy, a nadto uchybił przepisom w zakresie prawidłowego skompletowania materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) - celem poszanowania zasady dwuinstancyjności postępowania, zasadne było wydanie przez decyzji kasatoryjnej. Z uwagi przy tym na zakres i charakter niewyjaśnionych w niniejszej sprawie kwestii brak było możliwości uzupełnienia materiału dowodowego przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a.

Z powyższych względów brak było podstaw do uwzględnienia sprzeciwów.

Dlatego też Sąd orzekł na podstawie art. 151 a p.p.s.a. o oddaleniu sprzeciwów.

Sąd rozpoznał sprzeciwy na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 p.p.s.a.