Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 778/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par 3, art.246 par 2 pkt 2, art.260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Kraków, dnia 19 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Nina Półtorak po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa "G" Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo "G" Sp. z o.o. (dalej "Spółka") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 marca 2013 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...], którym odmówiono Spółce wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 maja 2013 r. skarżąca Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia

2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).

W dniu 10 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz dołączonych dokumentów wynikało, że Spółka zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, z wyłączeniem prowadzenia działalności w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych, wideo loterii oraz gier telebingo. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 1.000.000 zł, a wartość jej środków trwałych 300.155,92 zł. W roku 2012 Spółka osiągnęła zysk w wysokości 713.731,90 zł, a na koncie w Deutsche Banku S.A. ma zgromadzone środki pieniężne w wysokości 180.334,29 zł.

Strona skarżąca podniosła, że obecnie zobowiązana jest do uiszczenia wpisów od skarg w 28 sprawach o sygn. akt I SA/Kr 755 - 782/13, a podobnych postępowań w sprawach stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier Spółka prowadzi kilkaset. Niektóre z nich zakończyły się już decyzjami ostatecznymi, co wiąże się, według niej, z koniecznością uiszczania wpisów stosunkowych, niejednokrotnie o znacznej wysokości.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie oddalił wniosek Spółki w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła w terminie sprzeciw.

W uzasadnieniu Spółka zarzuciła, że zaskarżone rozstrzygnięcie opiera się na błędnych ustaleniach faktycznych, które stanowią skutek nieprawidłowej oceny, nieuwzględniającej specyfiki działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą spółkę. Orzeczenie w przedmiocie zwolnienia od kosztów powinno uwzględniać fakt, że działalność skarżącej ze swej istoty wymaga posiadania zasobów obrotowych, które tylko pozornie wydają się znaczne. W praktyce bowiem skarżąca musi mieć możliwość, by regulować na bieżąco i bez opóźnień zobowiązania względem wynajmujących lokale na punkty gier, wypłacać wygrane graczom, opłacać serwis i obsługę urządzeń, a także uiszczać podatek od gier niezależnie od tego, czy działalność przynosi pozytywny wynik finansowy.

Niezasadne jest, zdaniem skarżącej, wskazywanie na znaczną bilansową wartość środków trwałych z tego powodu, że wartość bilansowa aktywów nie odzwierciedla ich wartości rzeczywistej, a jedynie wartość księgową. Z uwagi na obecną sytuację prawną automaty o niskich wygranych mają realnie wartość rynkową taką, jak materiały wtórne, które można z nich uzyskać po demontażu. Na rynku brak potencjalnych nabywców tych urządzeń w celu ich dalszej eksploatacji, albowiem taka nie będzie możliwa, przedsiębiorcy już prowadzący działalność posiadają niezbędny sprzęt, a ewentualne przerobienie urządzeń do innych celów jest ekonomicznie nieopłacalne. Po drugie, zbycie środków trwałych w celu pozyskania środków na setki postępowań sądowoadministracyjnych oznaczałoby brak możliwości dalszego prowadzenia działalności, a zatem jest w praktyce nieracjonalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W związku z powyższym, na skutek prawidłowo wniesionego przez Spółkę sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2013 r., postanowienie to utraciło moc, a wniosek podlega ponownemu rozpoznaniu przez Sąd w całości.

W ocenie Sądu wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których Spółka byłaby zobowiązana, składa się w niniejszej sprawie wpis wysokości 100 zł, a jak podaje Spółka, spraw takich z jej skargi toczy się dwadzieścia osiem, a więc łączna kwota

wpisu w tych sprawach to 2.800 zł. W świetle znacznych dochodów, jakie uzyskuje Spółka, wartości jej majątku trwałego, a przede wszystkim środków dostępnych na rachunku bankowym niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy.

Mając na uwadze wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy wysokość zysku za ostatni rok obrotowy (713.731,90 zł) oraz wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych (180.334,29 zł), w żadnym razie nie można uznać, aby Spółka wykazała, że nie jest w stanie ponieść w niniejszej sprawie kwoty wpisu w wysokości 100 zł, nawet przy uwzględnieniu, że podobnych spraw spółki zawisło w sądzie więcej i łączna kwota wpisu w tych sprawach wynosi 2.800 złotych.

Rozważając realne możliwości poniesienia opłat w toczącym się postępowaniu, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej działalności i ujawnionych wielkościach ekonomicznych, kwota opłaty sądowej od skargi, a także inne ewentualne przyszłe koszty, jeśliby się pojawiły w tej sprawie (sprawach), jawi się jako nieznacząca dla kondycji finansowej spółki. Spółka w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy posiadała środki pieniężne, które mogły posłużyć do zapłaty wpisu, co pozwoliłoby na rozpoznanie spraw.

W ocenie Sądu rozpatrującego złożony wniosek za przyznaniem skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie przemawia również mnogość postępowań sądowoadministracyjnych zainicjowanych przez Spółkę w skali kraju. Należy mieć bowiem na uwadze, że Spółka nie wykazała łącznej ilości tych postępowań jak i wysokości wszystkich realnych kosztów, które w tych postępowaniach zobligowana była ponieść. Przy zróżnicowanym charakterze ewentualnie zainicjowanych postępowań (sprawy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku, sprawy dotyczące gier na automatach) trudno jest zestawić orientacyjną wysokość tych kosztów z aktualnym stanem majątkowym spółki. Przy czym aktualny stan majątkowy Spółki, jak wynika z wniosku, w żadnym razie nie wskazuje, aby nie była ona w stanie ponieść nawet znacznie wyższych kosztów postępowania sądowego niż łączna kwota wpisów w sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w wysokości 2.800 złotych.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis /wydanie IV/). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009 r.).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.