Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2849/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2022 r. nr DN.rn.625.103.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 3 października 2022 r., nr DN.rn.625.103.2021, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosków [...] S.A. w W. oraz Prezydenta m. st. Warszawy o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił w części własną decyzję z 17 maja 2017 r., nr GZ.rn.625.216.2016, oraz umorzył z mocy prawa postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Orzeczeniem z 1 sierpnia 1945 r., nr L.dz.271/45-Pr, Wojewódzki Urząd Ziemski w Warszawie, działając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, uznał, że działy ziemi: 1) oznaczone na planie gruntów majątku "O. Nr [...] Kol. K." sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B. numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni 43,3002 ha, stanowiące własność [...] S.A. oraz 2) oznaczony na wyżej opisanym planie numerem [...] o powierzchni 48,0084 ha, stanowiący własność J. i P. W. - nie podlegają przejęciu na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z dekretem z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Orzeczeniem z 2 czerwca 1949 r., nr UR.2.I.2/42/48, Minister Rolnictwa i Reform Rolnych, działając na podstawie art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, w pkt 1 uchylił z urzędu orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 1945 r., zaś w pkt 2 uznał, że nieruchomość ziemska "O. Nr [...] Kolonia K.", położona w gminie S. powiatu warszawskiego, o obszarze 91,3086 ha, w tym ponad 50 ha użytków rolnych, własność J. i P. małż. W., przeszła w dniu 13 września 1944 r. na własność Skarbu Państwa, na cele reformy rolnej, zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Pismem z 10 sierpnia 2001 r. [...] S.A. w W. wystąpiły o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 2 czerwca 1949 r. w całości.

Decyzją z 18 lutego 2002 r., nr GZ.rn-051/625-355/01, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 2 czerwca 1949 r.

Decyzją z 14 maja 2002 r., nr GZ.rn-057-625-131/02, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Wyrokiem z 10 lutego 2004 r., sygn. akt: IV SA 2541/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 maja 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z 18 lutego 2002 r.

Decyzją z 16 marca 2005 r., nr GZ.rn-057-625-153/04, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 2 czerwca 1949 r.

Decyzją z 30 czerwca 2005 r., nr GZ.rn-057-625-246/05, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Wyrokiem z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1694/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. na powyższą decyzję.

Wyrokiem z 26 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 387/06, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2005 r. i przekazał sądowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z 30 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 505/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 czerwca 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 16 marca 2005 r.

Decyzją z 4 grudnia 2012 r., nr GZ.rn.-057-625-420/07, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w pkt 1 stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 2 czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o powierzchni 43,3002 ha pochodzącej z majątku "O. Nr [...] Kolonia K.", stanowiącej własność [...] SA, oznaczonej jako dział [...] i [...] na planie sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B., zaś w pkt 2 umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o powierzchni 48,0084 ha, pochodzącej z majątku "O. Nr [...] Kolonia K.", stanowiącej własność P. i J. W., oznaczonej jako dział [...] na planie sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B..

Decyzją z 22 maja 2013 r., nr GZ.rn.057-625- 424/12, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w pkt 1 utrzymał w mocy własną decyzję z 4 grudnia 2012 r., zaś w pkt 2 umorzył postępowanie odwoławcze z wniosku Agencji Mienia Wojskowego.

Wyrokiem z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1821/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił pkt 1 decyzji z 22 maja 2013 r. oraz uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 4 grudnia 2012 r. w zakresie punktu 1.

Wyrokiem z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1859/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku z 12 marca 2014 r.

Decyzją z 17 maja 2017 r., nr GZ.rn.625.216.2016, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w pkt 1 stwierdził nieważność orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o pow. 43,3002 ha, pochodzącej z majątku "O. Nr [...]Kolonia K.", stanowiącej własność [...], oznaczonej jako dział [...] i [...] na planie sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B. w zakresie aktualnych działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...]; z obrębu [...]: [...], cz. [...], zaś w pkt 2 stwierdził, że orzeczenie z 2 czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o pow. 43,3002 ha pochodzącej z majątku "O. Nr [...] Kolonia K." stanowiącej własność [...], oznaczonej jako dział [...] i [...] na planie sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B., zostało wydane z naruszeniem prawa w zakresie aktualnych działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...]; z obrębu [...] nr: [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...] z powodu wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych.

Decyzją z 22 listopada 2017 r., nr GZ.rn.625.171.2017, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w pkt 1 uchylił decyzję z 17 maja 2017 r. w zakresie w jakim orzekł o aktualnych działkach ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...], w pkt 2 stwierdził nieważność orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o pow. 43,3002 ha, pochodzących z majątku "O. Nr [...] Kolonia K.", będącego własnością [...], w zakresie działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...], oznaczonych na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji, w pkt 3 stwierdził, że orzeczenie z 2 czerwca 1949 r. w części dotyczącej nieruchomości o pow. 43,3002 ha, pochodzących z majątku "O. Nr [...] Kolonia K.", będącego własnością [...], zostało wydane z naruszeniem prawa w zakresie działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...], oznaczonych na mapach, stanowiących załączniki nr 1 i nr 2 do decyzji - lecz nie stwierdził nieważności tego orzeczenia z powodu wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych oraz w pkt 4 utrzymał decyzję z 17 maja 2017 r. w pozostałym zakresie w mocy.

Wyrokiem z 10 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 221/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w całości decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 listopada 2017 r.

Wyrokiem z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 351/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne [...] S.A. oraz Miasta Stołecznego Warszawy i Skarbu Państwa - Prezydenta m. st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 października 2018 r.

Decyzją z 6 września 2021 r., po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w pkt 1 uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 maja 2017 r. w części, to jest w zakresie w jakim orzekł o działkach ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...] i cz. [...] oraz w zakresie w jakim orzekł o działkach ewidencyjnych z obrębu [...] nr: cz. [...], w pkt 2 stwierdził, że orzeczenie z 2 czerwca 1949 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, w części dotyczącej aktualnych działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...], i [...], oznaczonych na mapie stanowiącej załączniki do decyzji, wchodzących w skład dawnego majątku "O. Nr [...] Kolonia K.", będącego własnością [...] - lecz nie stwierdził nieważności tego orzeczenia z powodu wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych oraz w pkt 3 stwierdził nieważność orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. w części dotyczącej aktualnych działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: [...] i cz. [...] oraz w części dotyczącej aktualnych działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr: cz. [...], oznaczonych na mapie stanowiącej załączniki do decyzji, wchodzących w skład dawnego majątku "O. Nr [...] Kolonia K.", będącego własnością [...].

Wyrokiem z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2671/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta Stołecznego Warszawy i Skarbu Państwa – Prezydenta m.st. Warszawy na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 września 2021 r.

Od powyższego wyroku wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Prezydenta m. st. Warszawy.

W związku z powyższym do rozpoznania pozostały wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożone od decyzji z 17 maja 2017 r. dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 2 czerwca 1949 r. w zakresie nie objętym decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 września 2021 r., tj. w części dotyczącej aktualnych działek ewidencyjnych: a) z obrębu [...] nr cz. [...].

Decyzją z 3 października 2022 r., sprostowaną postanowieniem z 18 października 2022 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił w części własną decyzję z dnia 17 maja 2017 r. w części dotyczącej nieruchomości o pow. 43,3002 ha, pochodzącej z majątku "O. Nr [...] Kolonia K.", stanowiącej własność [...], oznaczonej jako dział [...] i [...] na planie sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B. w zakresie w jakim orzekł o działkach ewidencyjnych z obrębu [...] nr: cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...] oraz umorzył z mocy prawa postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał zasadę związania wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. Jednakże, zdaniem Ministra, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ocena prawna wyrażona w wydanych w sprawie wyrokach utraciła moc wiążącą. Z dniem 16 września 2021 r. weszła bowiem w życie ustawa z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, której art. 2 ust. 2 stanowi, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Minister wskazał, że w aktach administracyjnych nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru spornego orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. Określenie daty doręczenia musi jednak napotykać trudności spowodowane obiektywną przeszkodą jaką jest znaczny upływ czasu. Od wydania kwestionowanego aktu upłynęło kilkadziesiąt lat, w czasie których zmieniały się ustrój organów władzy publicznej, kompetencje i struktura organizacyjna urzędów, podział administracyjny kraju, a także sposób funkcjonowania i zakres działania archiwów państwowych. W ocenie organu, wymienione okoliczności sprzyjały rozproszeniu lub zaginięciu dokumentacji. Ponadto, tylko część dokumentów urzędowych ma wartość historyczną i jest przechowywana wieczyście. Pozostałe zaś materiały po upływie określonego czasu podlegają zniszczeniu (brakowaniu). Zdaniem organu, to że dziś nie można wykazać za pomocą dokumentów, że doręczenie nastąpiło i miało miejsce określonego dnia nie pozwala na zanegowanie faktu doręczenia decyzji, tym bardziej że decyzja ta została wykonana. O tym zaś, że orzeczenie z 2 czerwca 1949 r. musiało zostać doręczone i wykonane świadczą, zdaniem Ministra, zebrane w aktach archiwalne dokumenty, to jest pismo Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych z 2 czerwca 1949 r. do Urzędu Wojewódzkiego Dział Rolnictwa i Reform Rolnych w Warszawie, przekazujące 3 orzeczenia Ministra, z dyspozycją jego doręczenia stronie postępowania za pokwitowaniem odbioru oraz załączenia do akt Urzędu Wojewódzkiego i Starostwa Powiatowego oraz pismo Urzędu Wojewódzkiego Dział Rolnictwa i Reform Rolnych w Warszawie z 15 czerwca 1949 r. do Starostwa Powiatowego w Aninie przekazujące dwa egzemplarze orzeczenia z 2 czerwca 1949 r., w celu pozostawienia egzemplarza w aktach Starostwa Powiatowego oraz doręczenia za pokwitowaniem stronie postępowania. Wobec powyższego organ nadzoru uznał, że doręczenie spornego orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. nastąpiło po dniu 15 czerwca 1949 r.

Organ wskazał następnie, że wniosek [...] S.A. o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. wpłynął do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 17 sierpnia 2001 r, (data prezentaty wpływu) i ten dzień należy uznać za datę wszczęcia postępowania.

Minister podsumował, że skoro wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. nastąpiło po upływie 30 lat od doręczenia tego orzeczenia, to postępowanie administracyjne z dniem 16 września 2021 r. podlega umorzeniu z mocy prawa. Oznacza to brak możliwości załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji merytorycznej, a w konsekwencji konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania w całości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyły [...] S.A. w W. zaskarżając tę decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak również postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 2 ust 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji poczynienie błędnych i zarazem dowolnych, bo nie znajdujących oparcia w materiale dowodowym, ustaleń, z których wynika, że wniosek Zakładów z 17 sierpnia 2001 r. został złożony z przekroczeniem 30-letniego terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., liczonym od dnia skutecznego doręczenia orzeczenia z 2 czerwca 1949 r., co nastąpiło "po dniu 15 czerwca 1949 r.", podczas gdy na podstawie całości akt sprawy, w tym w szczególności treści: a) orzeczenia z 2 czerwca 1949 r., b) pisma z 2 czerwca 1949 r. (znak: UR.2.1.2/42), skierowanego przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych Departament Przebudowy Ustroju Rolnego do Urzędu Wojewódzkiego Dział Rolnictwa i Reform Rolnych w Warszawie, c) pisma z 15 czerwca 1949 r. (znak: RUP-4/Wr/3), skierowanego przez Urząd Wojewódzki w Warszawie do Starostwa Powiatowego Referatu Rolnictwa i Reform Rolnych w A. oraz d) pisma pełnomocnika [...] S.A. z 10 sierpnia 2022 r. zawierającego stanowisko w sprawie oraz wniosek o wydanie dalszej decyzji częściowej obejmującej dział [...] "Kolonii K.", z którego wynika że skarżąca kwestionuje fakt doręczenia mu orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 2 czerwca 1949 r.

a) nie powinno budzić wątpliwości organu, że o ile Minister Rolnictwa i Reform Rolnych za pismem z 2 czerwca 1949 r. przekazał Urzędowi Wojewódzkiemu Działowi Rolnictwa i Reform Rolnych w Warszawie akta postępowania wraz z 3 odpisami zarządzenia Ministra z 2 czerwca 1949 r., z których jeden egzemplarz należało "doręczyć stronie za pokwitowaniem z odbioru", to jednak Urząd Wojewódzki wskazanego polecenia nie wykonał w związku z brakiem możliwości ustalenia adresu E. W. i pismem z 15 czerwca 1949 r. upoważnił Starostwo Powiatowe Referat Rolnictwa i Reform Rolnych w A. do doręczenia wskazanego powyżej orzeczenia za pokwitowaniem E. W., przy czym w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, tak bezpośredniego (pokwitowania) jak i pośredniego, z którego wynikałoby, że orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 2 czerwca 1949 r. zostało komukolwiek oraz kiedykolwiek doręczone, a w szczególności że zostało ono doręczone E. W., będącemu (w postępowaniu prowadzonym w 1945 r.) pełnomocnikiem P. W. oraz spółki [...] S.A., jak również, że zostało ono doręczone bezpośrednio Zakładom, tym bardziej, że fakt doręczenia (zarówno za pośrednictwem pełnomocnika jak i jej bezpośrednio) Zakłady kwestionowały w toku postępowania;

b) ponadto, we wskazanej przez organ dacie (tj. 15 czerwca 1949 r), od której ma być liczony termin przedawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. nie było możliwe, z powodu braku podstaw prawnych, doręczanie pism (w tym w szczególności orzeczeń administracyjnych) przez inne upoważnione do tego organy, gdyż w myśl art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r., organy administracji wezwania i inne pisma urzędowe mogły doręczać za potwierdzeniem odbioru jedynie przez pocztę lub przez swoich funkcjonariuszy, zaś za pośrednictwem (jedynie) władz gminnych mogły być doręczane tylko te pisma, które zostały zaadresowane do miejscowości, w których nie ma zorganizowanej pocztowej służby doręczeń; tym samym wskazane powyżej przepisy procedury administracyjnej (inaczej niż miało to miejsce do 1 kwietnia 1938 r. oraz ma to miejsce obecnie pod rządami k.p.a.) nie przywidywały możliwości doręczania pism przez inne upoważnione organy administracji; nie było więc możliwe w zgodzie z obowiązującymi przepisami upoważnienie do doręczenia orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. najpierw Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie, a następnie Starostwa Powiatowego w A. (co nastąpiło odpowiednio pismami z 2 czerwca 1949 r. oraz 15 czerwca 1949 r.),

c) zaś nawet gdyby przyjąć, z najdalej posuniętej ostrożności, że tego rodzaju uprawnienie do doręczania pism (w tym orzeczeń administracyjnych) przez inne organy, upoważnione do tego przez organ prowadzący dane postępowanie, było dopuszczalne na mocy art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 22 marca 1928 r. (co pełnomocnik skarżącej oczywiście neguje), to organ powinien był dojść do wniosku, że do tego rodzaju doręczenia z całą pewnością nie doszło w niniejszej sprawie, bowiem Starostwo Powiatowe w A. nie posiadało stosownego upoważnienia do doręczenia orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 2 czerwca 1949 r., ten bowiem upoważnił pismem z 2 czerwca 1949 r. do doręczenia kwestionowanego orzeczenia jedynie Urząd Wojewódzki w Warszawie, przy czym z upoważnienia tego nie wynikało uprawnienie do udzielania dalszych upoważnień, a tego rodzaju kompetencji nie sposób domniemywać,

- tym samym dokonując swobodnej, ale nie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, oraz w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. organ powinien był dojść do przekonania, że wskutek braku skutecznego doręczenia tego orzeczenia komukolwiek oraz kiedykolwiek, w tym w szczególności braku doręczenia tego orzeczenia [...]S.A., nie rozpoczął również biegu termin wynikający z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., a tym samym nie zaistniały wynikające z tego przepisu przesłanki przemawiające za umorzeniem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., rzeczonego postępowania wszczętego z wniosku skarżącej z 17 sierpnia 2001 r.;

2) art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 16 § 1 oraz art. 39 § 1, § 2, § 3 i § 4 k.p.a. (w dacie wydania decyzji dekretowej odpowiednio art. 73 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym) oraz art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP:

- poprzez dokonanie ich błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że zdarzeniem prawnym, którego wystąpienie upoważnia do zastosowania terminu wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. jest "wykonanie" (które analizując treść zaskarżonej decyzji należy rozumieć jako "wejście do obrotu prawnego") kontrolowanego aktu administracyjnego, zaś sam 30-letni termin przedawnienia liczony jest dla strony postępowania niezależnie od tego, czy organ administracji publicznej doręczył jej kontrolowaną decyzję (postanowienie) w zgodzie z obowiązującymi przepisami procedury administracyjnej (skutecznie) czy też nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w tym zakresie,

podczas gdy dokonując prawidłowej wykładni powołanych przepisów organ powinien był dojść do wniosku, że rozpoczęcie wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. terminu na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), o którym mowa w art. 156 i następne k.p.a. - dla danej strony postępowania - uzależnione jest od skutecznego (a więc dokonanego zgodnie z przepisami prawa) doręczenia kontrolowanego aktu administracyjnego tej stronie, zaś bez znaczenia w tym zakresie pozostaje fakt, kiedy decyzja administracyjna (orzeczenie administracyjne) zostało "wykonane" ("weszło do obrotu prawnego"),

- tym samym, że skoro w okolicznościach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów z których wynikałoby, że orzeczenie z 2 czerwca 1949 r. zostało doręczone komukolwiek oraz kiedykolwiek, w tym że zostało doręczone [...] S.A. zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami rozporządzenia z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (tj. skutecznie), tym bardziej, że faktowi takiego doręczenia skarżąca zdecydowanie zaprzecza, to dla skarżącej nie rozpoczął w ogóle biegu 30-letni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r.,

3) art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 101 ust. 1 lit. a), lit. b), lit. c), lit. d) i lit. e) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym oraz art. 11 pkt 78 i art. 18 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1989 r. nr 75 poz. 444)

polegające na ich błędnej wykładni skutkującej przyjęciem, że 30-letni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), z uwagi na jej wydanie "z rażącym naruszeniem prawa" (o czym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), rozpoczął swój bieg w dacie jej doręczenia i biegł nieprzerwanie niezależnie od tego, czy doszło do niego przed 1 września 1980 r. (ewentualnie przed 31 grudnia 1989 r.) czy też po tej dacie,

podczas gdy dokonując prawidłowej wykładni wskazanych powyżej przepisów organ powinien był dojść do przekonania, że w przypadku decyzji administracyjnych (orzeczeń) doręczonych skutecznie przed 1 września 1980 r. (lub nawet przed 31 grudnia 1989 r.) ów 30-letni termin przedawnienia, w którym możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych (orzeczenia administracyjnego) z uwagi na ich wydanie "z rażącym naruszeniem prawa", uległ zawieszeniu od dnia doręczenia wadliwego aktu administracyjnego do dnia 31 sierpnia 1980 r. (ewentualnie do 30 grudnia 1989 r.) i rozpoczął swój bieg dopiero po tej dacie;

- tym samym nawet gdyby przyjąć, że orzeczenie z 2 czerwca 1949 r. zostało skutecznie doręczone 15 czerwca 1949 r. (jak tego chce Minister), to termin na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności z uwagi na wydanie "z rażącym naruszeniem prawa", o czym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozpoczął de facto swój bieg najwcześniej 1 września 1980 r., a zatem wniosek Zakładów z 17 sierpnia 2001 r. został złożony w terminie wynikającym z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a.;

ewentualnie, nawet gdyby dojść do przekonania, że wszczęcie postępowania umorzonego przez Ministra nastąpiło po upływie terminu wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

4) art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 oraz art. 8 ust 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP

poprzez ich błędną, bowiem pozostającą w sprzeczności z Konstytucją, wykładnię skutkującą przyjęciem, że wskutek umorzenia z dniem 16 września 2021 r. z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych wszczętych po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia tych decyzji nie jest również możliwe prowadzenie po tej dacie tych postępowań w kierunku stwierdzenia wydania tych decyzji z naruszeniem prawa (o czym mowa w art. 158 § 2 k.p.a.),

podczas gdy norma wywodzona z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w sposób jak powyżej, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest oczywiście sprzeczna z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, bowiem sprzeczność normy z nią tożsamej została już stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 18 kwietnia 2019 r. (sygn. akt SK 21/17); tym samym do czasu zmiany art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. zarówno organy administracji publicznej jak i sądy mają obowiązek stosować wykładnię zgodną z Konstytucją, a zatem dokonać takiej interpretacji przywołanych przepisów, której rezultatem jest możliwość stwierdzenia, że ostateczne decyzje administracyjne zostały wydane z naruszeniem prawa,

- co w niniejszej sprawie winno skutkować tym, że organ powinien był dojść do przekonania, że przedmiotowe postępowanie wszczęte na podstawie wniosku skarżącej z 17 sierpnia 2001 r., nie zostało umorzone z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., w zakresie w jakim dotyczy stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa orzeczenia z 2 czerwca 1949 r., a zatem, że po 16 września 2021 r. może się dalej toczyć w kierunku wydania decyzji, o której mowa w art. 158 § 2 k.p.a.;

- oraz pozostające w związku z naruszeniem, o którym mowa w punkcie 4 skargi naruszenie

5) art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 158 § 1 i § 2, art. 157 § 2 oraz art. 61 § 1 k.p.a.

poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że art. 158 § 2 k.p.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, ukierunkowanego na wydanie decyzji stwierdzającej jedynie wydanie kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa (o której mowa w art. 158 § 2 k.p.a.), ale nie ukierunkowanej na uzyskanie decyzji stwierdzającej nieważność tej decyzji (o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a.), tym samym, że decyzja stwierdzająca wydanie kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa może zapaść jedynie w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, uregulowanego w art. 156 k.p.a. i następne,

podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że w przypadku postępowań administracyjnych wszczętych na żądanie strony, to zakres tego żądania określa przedmiot oraz granice sprawy administracyjnej, a ponadto, że na gruncie art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. postępowanie w sprawie stwierdzenia wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa należy traktować jako postępowanie odrębne od postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej; z tego też powodu art. 158 § 2 k.p.a. nie tylko może, ale wręcz powinien stanowić odrębną podstawę prawną do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ukierunkowanej na wydanie decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa, które to postępowanie nie podlega umorzeniu z mocy prawa;

a w końcu, z uwagi na fakt, że zgodnie z Konstytucją Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, naruszenie:

6) art. 2 ust 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz z art. 64 ust 1 i ust 2 w związku z art. 8 ust 1 i 2 Konstytucji RP

polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu skutkującym umorzeniem na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. przedmiotowego postępowania nadzorczego wszczętego z wniosku skarżącej z 17 sierpnia 2001 r. (a więc ponad 20 temu), jako wszczętego po upływie 30-letniego terminu przedawnienia, pomimo że aż do 16 września 2021 r. obowiązywała ustanowiona jeszcze 1 września 1980 r. norma wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 oraz § 2 k.p.a., zgodnie z którą jeżeli ostateczna decyzja administracyjna rażąco narusza prawo zawsze można wnosić o stwierdzenie jej nieważności i taki wniosek nie był ograniczony żadnym terminem,

co narusza wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i tworzonego przez nie prawa, wynikającą z istoty demokratycznego państwa prawnego, która sprowadza się do "zakazu zastawiania przez przepisy prawne pułapek, formułowania obietnic bez pokrycia bądź nagłego wycofywania się przez państwo ze złożonych obietnic lub ustalonych reguł postępowania", co wiąże się, między innymi, z zakazem wprowadzania do systemu prawnego regulacji działających wstecz, a zatem dopuszczających zastosowanie nowych norm do zdarzeń domkniętych w przeszłości, z którymi prawo nie wiązało dotąd takich skutków prawnych, a szczególnie wtedy, kiedy pogarszają one sytuację obywatela, oddziałują niekorzystnie na interesy podmiotów ukształtowane przed dokonaniem zmiany stanu prawnego, zwłaszcza na prawa podmiotowe nabyte zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami (zakaz retroakcji) oraz na przyznaniu ochrony jednostce w tych sytuacjach, w których rozpoczęła ona określone przedsięwzięcia na gruncie dotychczasowych przepisów (nakaz poszanowania interesów w toku),

- tym samym, działając na podstawie art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji, organ nie powinien był orzekać o umorzeniu postępowania nadzorczego wszczętego ze wskazanego powyżej wniosku nawet w sytuacji gdyby doszedł do przekonania, że wystąpiły przesłanki wynikające z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., jako że wskazany przepis przewidujący umorzenie z mocy prawa postępowań w toku pozostaje niezgodny z Konstytucją,

na skutkek naruszenia przepisów, o których mowa w punktach powyżej skarżąca zarzuciła również naruszenie:

7) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r.

poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i w konsekwencji umorzenie postępowania wszczętego z wniosku skarżącej z 17 sierpnia 2001 r. w wyniku niezasadnego przyjęcia, że wskazany wniosek złożono po upływie wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. 30-letniego terminu liczonego od dnia doręczenia orzeczenia z 2 czerwca 1949 r., ewentualnie, że wszczęte z tego wniosku postępowanie nadzorcze po 16 września 2021 r. nie mogło dalej się toczyć w sprawie stwierdzenia wydania wskazanej powyżej decyzji z naruszeniem prawa (o czym mowa w art. 158 § 2 k.p.a.).

Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie, na podstawie art. 135 p.p.s.a., postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 października 2022 r. oraz zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie odnosząc się do podniesionej w skardze argumentacji.

Pismem z 10 lipca 2023 r. uczestnik postępowania Skarb Państwa - Prezydent m. st. Warszawy przedstawił swoje stanowisko dotyczące zarzutów podniesionych w skardze.

Pismem z 24 lipca 2023 r. zatytułowanym "Załącznik do protokołu rozprawy z 20 lipca 2023 r." skarżąca podtrzymała stanowisko oraz wnioski zawarte w skardze i przedstawiła dodatkową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 października 2022 r., sprostowana postanowieniem z 18 października 2022 r., którą organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491, dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 11 sierpnia 2021 r."), uchylił własną decyzję z 17 maja 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 2 czerwca 1949 r., w części dotyczącej nieruchomości o pow. 43,3002 ha, pochodzącej z majątku "O. Nr [...] Kolonia K.", stanowiącej własność [...], oznaczonej jako dział [...] i [...] na planie sporządzonym w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego L. B. w zakresie, w jakim orzekł o działkach ewidencyjnych z obrębu [...] nr: cz. [...]; z obrębu [...] nr: cz. [...] oraz umorzył z mocy prawa postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister wyjaśnił, że z dniem 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z 11 sierpnia 2021 r., której art. 2 ust. 2 stanowi, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Odnosząc powyższe do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego organ wskazał, że wprawdzie z uwagi na znaczny upływ czasu, zmiany w strukturze organizacyjnej urzędów wywołane zmianami kompetencji organów (zmiana ustroju państwa) oraz sposób funkcjonowania i zakres działania archiwów państwowych, nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru spornego orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. Jednakże, zdaniem Ministra, powyższe nie oznacza, że wskazane orzeczenie nie zostało doręczone, tym bardziej, że zostało ono wykonane. Organ podniósł, że o tym, że sporne orzeczenie musiało zostać doręczone i wykonane świadczą zgromadzone w trakcie postępowania archiwalne dokumenty, którymi są: pismo Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 2 czerwca 1949 r. do Urzędu Wojewódzkiego Dział Rolnictwa i Reform Rolnych w Warszawie, przekazujące 3 orzeczenia Ministra, z dyspozycją jego doręczenia stronie postępowania za pokwitowaniem odbioru oraz załączenia do akt Urzędu Wojewódzkiego i Starostwa Powiatowego oraz pismo Urzędu Wojewódzkiego Dział Rolnictwa i Reform Rolnych w Warszawie z 15 czerwca 1949 r. do Starostwa Powiatowego w A., przekazujące dwa egzemplarze orzeczenia Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 2 czerwca 1949 r., w celu pozostawienia egzemplarza w aktach Starostwa Powiatowego oraz doręczenia za pokwitowaniem stronie postępowania. W związku z tym organ nadzoru przyjął, że doręczenie spornego orzeczenia nastąpiło po dniu 15 czerwca 1949 r.

W rezultacie Minister stwierdził, że skoro wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. wpłynął w dniu 17 sierpnia 2001 r. (data prezentaty), to oznacza, że wpłynął on po upływie 30 lat od doręczenia spornego rozstrzygnięcia. Tym samym, zdaniem Ministra, mając na uwadze treść art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. zainicjowane wspomnianym wnioskiem postępowanie administracyjne z dniem 16 września 2021 r. podlegało umorzeniu z mocy prawa. W tym bowiem dniu omawiane postępowanie nieważnościowe nie było zakończone.

W ocenie Sądu, w skardze i piśmie z 24 lipca 2023 r. nie przedstawiono argumentacji, która zdołałaby podważyć prawidłowość powyższych ustaleń i ocen dokonanych przez organ nadzoru.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do eksponowanej przez skarżącą kwestii braku prawidłowego ustalenia daty doręczenia spornego orzeczenia z 1949 r. zgodzić się trzeba z Ministrem, że przy ocenie zagadnienia niezachowania się zwrotnych dowodów doręczenia nie można abstrahować od faktu znacznego upływu czasu od dnia wydania przedmiotowego orzeczenia i wynikającej stąd całkowitej racjonalności zakładania, że sporne dowody doręczenia tego orzeczenia uległy w międzyczasie zaginięciu lub rozproszeniu. Przedmiotowa sprawa dotyczyła sytuacji sprzed ponad 70 lat. W trakcie tego czasu, jak trafnie podniósł organ, niewątpliwie doszło do przeobrażeń ustrojowych państwa i związanych z tym faktem zmian w organizacji i kompetencjach organów i obsługujących je urzędów. Zwrotny dowód doręczenia orzeczenia stwierdzającego pod koniec lat 40-tych XX-go wieku przejście na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej jednej z wielu należących do podmiotów prywatnych nieruchomości ziemskich nie jest przy tym dokumentem o znaczeniu historycznym. Dlatego też, w ocenie Sądu, w sytuacji zaginięcia tego rodzaju dowodu, ustalenie faktu i przybliżonej daty doręczenia związanej z nim decyzji (orzeczenia) może być dokonywane w oparciu o inne dowody lub fakty, jak to prawidłowo uczynił organ odwoławczy. Jak wynika z zebranej w sprawie dokumentacji, i co nie jest przez skarżącą kwestionowane, na podstawie orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. dokonano wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Niewątpliwie zatem orzeczenie z 1949 r. weszło do obrotu prawnego i wywołało skutki prawne. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny prawidłowości ustalenia daty doręczenia spornego orzeczenia w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. Stąd też Sąd nie podzielił zawartych w skardze i piśmie z 24 lipca 2023 r. zarzutów o braku prawidłowego ustalenia daty ogłoszenia/doręczenia orzeczenia z 1949 r. Zdaniem Sądu, prawidłowa wykładnia art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. polega na przyjęciu, że dla ustalenia rozpoczęcia biegu 30-letniego terminu istotna jest data doręczenia czy ogłoszenia spornego aktu. Jednakże, gdy takiej daty nie da się ustalić, biorąc pod uwagę znaczny upływ czasu (w tym przypadku upływ ponad 70-u lat), należy brać pod uwagę datę wejścia orzeczenia do obrotu prawnego. Dopiero bowiem ta data skutkowała, tak jak w tym przypadku, pozbawieniem strony prawa do nieruchomości a więc odnosiła skutek rzeczowy. Nie można przecież oceniać skutków wywłaszczenia w sytuacji, w której orzeczenie wywłaszczające nie wywarło danego skutku w sferze tych praw. Dlatego przyjęcie w takiej sytuacji koncepcji, że w razie gdy nie da się ustalić daty doręczenia, decydujące znaczenie ma data wejścia w życie orzeczenia do obrotu prawnego, jest racjonalne i korzystne dla strony.

W ocenie Sądu, nie można uznać za prawidłowe powoływania się po ponad siedemdziesięciu latach na brak dokumentów związanych z doręczeniem spornego orzeczenia. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że w okresie po wydaniu orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. kwestia zaliczania akt do materiałów archiwalnych uregulowana była w rozporządzeniu Rady Ministrów z 26 kwietnia 1952 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego (Dz. U. z 1952 r., Nr 24., poz. 165). Na mocy § 2 tego aktu, w skład państwowego zasobu archiwalnego wchodziły w szczególności materiały archiwalne, które: 1) powstały i powstają w wyniku i w czasie działalności naczelnych, centralnych i terenowych władz i urzędów państwowych i ich organów, władz b. samorządu terytorialnego, władz samorządu gospodarczego i zawodowego, instytucji i przedsiębiorstw państwowych i spółdzielczych, banków, instytucji i zrzeszeń społecznych i kulturalnych oraz zlikwidowanych przedsiębiorstw prywatnych oraz 2) powstały w wyniku działalności władz, urzędów i instytucji państw obcych, które kiedykolwiek sprawowały władzę na ziemiach objętych obecnymi granicami państwowymi Polski Ludowej, o ile działalność ta dotyczyła tych ziem. Ponadto, zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia, do państwowego zasobu archiwalnego włącza się materiały archiwalne: 1) pozostałe po majątkach ziemskich, które w wyniku reformy rolnej weszły do Państwowego Funduszu Ziemi, 2) pozostałe po rodzinach i rodach, które odgrywały w przeszłości rolę historyczną. Rozporządzenie z 26 kwietnia 1952 r. zostało uchylone z dniem 4 marca 1957 r. na mocy przepisów rozporządzenia Rady Ministrów 19 lutego 1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego (Dz. U. z 1957 r., Nr 12, poz. 66). Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia, w skład państwowego zasobu archiwalnego zaliczone zostały, między innymi, materiały archiwalne powstałe w wyniku prowadzonej po dniu 22 lipca 1944 r. działalności organów władzy i administracji państwowej. Przepis § 7 rozporządzenia stanowił, że urzędy organów administracji były zobowiązane czasowo przechowywać wytworzone materiały archiwalne w swoich składnicach akt. Przy tym w przypadku urzędów na szczeblu centralnym okres tego przechowywania wynosił 15 lat (§ 10 ust. 1 lit a rozporządzenia). Po upływie tego okresu materiały archiwalne podlegały przekazaniu do właściwych archiwów państwowych (§ 11 rozporządzenia), z tym, że materiały nie posiadające historycznej wartości politycznej, społecznej, gospodarczej i naukowej, które utraciły znaczenie praktyczne - podlegały wybrakowaniu i przekazaniu na zniszczenie (§ 12 ust. 1 rozporządzenia). Zdaniem sądu w składzie orzekającym, w świetle wskazanych wyżej przepisów dotyczących terminów archiwizacji powoływanie się przez skarżącą na brak dokumentów potwierdzających doręczenie spornego orzeczenia z 1949 r. nie znajduje uzasadnienia. Wywodzenie z tej okoliczności pozytywnych dla strony skutków prawnych jest zatem chybione.

Podsumowując, skoro sporne orzeczenie z 2 czerwca 1949 r. zostało wykonane, to wyżej przedstawiony w tym zakresie pogląd organu nadzoru nie może budzić wątpliwości co do faktu doręczenia spornego orzeczenia z 1949 r. Jednocześnie podkreślić wypada, że ustawa z 11 sierpnia 2021 r., a zwłaszcza jej art. 2 ust. 2, nie zawiera norm, które wprowadzałyby jakiekolwiek ograniczenia w postępowaniu dowodowym prowadzonym w kierunku ustalenia faktu i daty doręczenia lub ogłoszenia kontrolowanej w trybie nieważnościowym decyzji (postanowienia). Oczywiście najbardziej predystynowanym dowodem na potwierdzenie powyższych faktów pozostaje wskazanie na treść zwrotnego dowodu doręczenia stronom postępowania spornego aktu. Niemniej jednak w sytuacji braku takiego dowodu, zdaniem sądu w składzie orzekającym, okoliczności te organ może, a nawet powinien ustalić przy pomocy innych dowodów (pośrednich), czemu z reguły winno towarzyszyć przeprowadzenie logicznego wnioskowania. Taka zaś sytuacja, jak już wskazano wyżej, wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

Z podanych wyżej przyczyn za niezasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 2 ust 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym oraz art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 16 § 1 oraz art. 39 § 1, § 2, § 3 i § 4 k.p.a. (w dacie wydania decyzji odpowiednio art. 73 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym), a także art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP.

Nie jest również trafna podniesiona w skardze argumentacja, że w przypadku decyzji (orzeczeń) doręczonych skutecznie przed 1 września 1980 r. (lub nawet przed 31 grudnia 1989 r.) 30-letni termin przedawnienia, w którym możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (orzeczenia) z uwagi na wydanie "z rażącym naruszeniem prawa" uległ zawieszeniu od doręczenia wadliwego aktu administracyjnego do 31 sierpnia 1980 r. (ewentualnie do 30 grudnia 1989 r.) i rozpoczął swój bieg dopiero po tej dacie. Sąd wyjaśnia, że sądownictwo powszechne, a także administracyjne, istniało jeszcze przed II wojną światową. Na gruncie obcych porządków prawnych wykształciło się wiele modeli sądownictwa administracyjnego. W Polsce sądownictwo administracyjne powstało w 1922 r. jako Najwyższy Trybunał Administracyjny działający do 1939 r. Po II wojnie światowej sądownictwo administracyjne przywrócono ustawą z 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Było ono jednoszczeblowe, ale Naczelny Sąd Administracyjny działał także przez ośrodki zamiejscowe. Obecna struktura sądów administracyjnych jest efektem reformy z 2002 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. Powyższe oznacza, że co najmniej od 31 stycznia 1980 r. istniała kontrola aktów administracyjnych przez sąd administracyjny. Nie było zatem żadnych przeszkód natury prawnej aby skarżąca mogła podjąć inicjatywę i złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności spornego orzeczenia z 2 czerwca 1949 r. Pomimo możliwości uruchomienia we wskazanych datach drogi administracyjnej skarżąca o stwierdzenie nieważności orzeczenia pozbawiającego ją prawa do nieruchomości wystąpiła dopiero w 2001 r. Trudno w takich okolicznościach przyjmować prezentowaną w skardze tezę o braku możliwości dochodzenia swoich roszczeń czy to w postępowaniu administracyjnym, czy też przed sądem powszechnym.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 oraz art. 8 ust 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzucając naruszenie tych przepisów skarżąca argumentuje, że przedmiotowe postępowanie nie zostało umorzone z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy w zakresie w jakim dotyczy stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa orzeczenia z 2 czerwca 1949 r., a zatem, że po 16 września 2021 r. może się ono dalej toczyć w kierunku wydania decyzji, o której mowa w art. 158 § 2 k.p.a., a także że art. 158 § 2 k.p.a. nie tylko może, ale wręcz powinien stanowić odrębną podstawę prawną do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ukierunkowanej na wydanie decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa, które to postępowanie nie podlega umorzeniu z mocy prawa.

Sąd powyższego stanowiska skarżącej nie podziela. Wyjaśnić trzeba, że celem nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie, czy kontrolowana w tym postępowaniu decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z regulacji k.p.a. wynika przy tym, że rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać albo na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia jej nieważności albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa. Nie istnieje natomiast odrębny tryb postępowania w sprawie stwierdzenia wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa. Powyższe rozstrzygnięcia zapadają w jednym i tym samym postępowaniu administracyjnym. Jeśli bowiem organ administracji publicznej uzna, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., to ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji, o czym wprost stanowi art. 158 § 2 k.p.a. Powyższe w pełni potwierdza systematyka kodeksu postępowania administracyjnego, gdzie formy rozstrzygnięć w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ujęto w jednym przepisie (tj. w art. 158 k.p.a.). W konsekwencji, wbrew zawartej w skardze argumentacji, niewystąpienie negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji nie uruchamia odrębnego (kolejnego) postępowania nieważnościowego w celu wydania decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Wydanie decyzji stwierdzającej wydanie kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa następuje bowiem w ramach tego samego postępowania. Zdaniem Sądu, art. 158 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. zostały przez ustawodawcę zredagowane w sposób jednoznaczny. Regulacje te uniemożliwiają wnioskodawcy, po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia kwestionowanego aktu, żądania wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania nieważnościowego, a w konsekwencji uniemożliwiają uzyskanie decyzji stwierdzającej naruszenie prawa. Zmiana wprowadzona ustawą z 11 sierpnia 2021 r. odnosi się do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania nieważnościowego w ogóle, a nie tylko, jak wywodzi skarżąca, do wybranych przez stronę form rozstrzygnięć w tym postępowaniu, w tej sytuacji – stwierdzenia nieważności decyzji. Taki sposób wykładni omawianych przepisów prowadzić musi do wniosku, że po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (orzeczenia) nie jest możliwe zarówno wszczęcie postępowania nieważnościowego (zaś wszczęte powinno zostać umorzone), jak również uzyskanie decyzji stwierdzającej, że wydanie kontrolowanej decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa.

Prawidłowości zaskarżonej decyzji nie zdołały również podważyć zarzuty skargi nakierowane na wykazanie, że art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. naruszał przepisy konstytucyjne, takie jak art. 2, art. 45 ust. 1 oraz z art. 64 ust 1 i ust 2 w związku z art. 8 ust 1 i 2 Konstytucji RP. Sąd wyjaśnia, że jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z 11 sierpnia 2021 r. (druk sejmowy nr IX.1090) dokonana tym aktem nowelizacja miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (OTK ZU Nr 5A, poz. 62).. Powołanym orzeczeniem sąd trybunalski stwierdził niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP, w zakresie w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W motywach powyższego orzeczenia Trybunał podniósł, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie wskazał, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. W tym kontekście sąd konstytucyjny zaznaczył, że określając przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania ustawodawca powinien wziąć pod uwagę całość zasad mieszczących się w klauzuli państwa prawnego, którą przewiduje art. 2 Konstytucji RP. Z kolei odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których należy również możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał dostrzegł również, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału, obowiązkiem ustawodawcy jest wręcz kształtowanie regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu, wraz z upływem czasu, stanu niepewności. Niezbędne jest zatem, zdaniem sądu trybunalskiego, ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być bowiem pozorna. Taka zaś pozorność wystąpiłaby nie tylko wtedy gdyby ustawodawca nie przewidział ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale także wówczas gdyby ograniczenia te nie były wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej przewidywać nieograniczoną w czasie możliwość wzruszania aktu, na podstawie którego strona nabyła prawo lub ekspektatywę.

Te właśnie przyczyny stały się podstawą przyjętej przez ustawodawcę regulacji, którą w art. 156 § 3 k.p.a. wprowadzono cezurę czasową uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło trzydzieści lat. W konsekwencji, nie ma obecnie możliwości zakończenia merytorycznym rozstrzygnięciem spraw o stwierdzenie nieważności będących w toku. Niemożność ta wynika wyraźnie z przepisu zawartego w ustawie zmieniającej (art. 2 ust. 2), który zakłada umorzenie z mocy prawa wszystkich postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

Przy tym czasowe ograniczenia w dochodzeniu roszczeń, a także różnego rodzaju skutki prawne, które następują po upływie określonego terminu, nie są czymś nowym w porządku prawnym. Tego rodzaju ograniczenia przewidziano bowiem również w systemie prawa cywilnego czy karnego. Przykładowo, system prawa cywilnego zna instytucję zasiedzenia, co następuje odpowiednio po upływie 30-tu bądź 20-tu lat w zależności od tego czy mamy do czynienia z posiadaczem w złej czy dobrej wierze (art. 172 § 1 i 2 k.c.). Kolejnym przykładem przyjętych przez ustawodawcę w systemie prawa cywilnego ograniczeń czasowych jest przedawnienie roszczeń przeciwko użytkownikowi wieczystemu o naprawienie szkód wynikłych z niewłaściwego korzystania z gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków, a także roszczenie użytkownika wieczystego o wynagrodzenie za budynki i urządzenia istniejące w dniu zwrotu użytkowanego gruntu które przedawniają się z upływem lat trzech od tej daty (art. 243 k.c.) czy przedawnienie roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych (art. 4421 § 1 i 2 k.c.). Z kolei w postępowaniu karnym ustawodawca przewidział ustanie karalności po 30-tu latach, gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa (art. 101 § 1 pkt 1 k.k.), zaś po 20-tu latach, gdy czyn stanowi inną zbrodnię (art. 101 § 1 pkt 2 k.k.). Wszystkie powołane regulacje (poza szczególnymi wyjątkami) określają maksymalny termin przedawnienia (dochodzenia) roszczeń na 30 lat.

Dalej wskazać trzeba, że w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zawarta została zasada proporcjonalności. Wymaga ona aby ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw były wprowadzane w formie ustawy (aspekt formalny), aby konieczność ustanawiania takich ograniczeń nie naruszała istoty danej wolności lub prawa podmiotowego i tylko wtedy gdy istnieje konieczność ich wprowadzenia w demokratycznym państwie prawa dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Zakres wprowadzonych ograniczeń powinien być zatem proporcjonalny tzn. konieczny dla realizacji określonego celu (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 24 stycznia 2006 r., SK 40/04, OTK ZU 1/2006, poz. 5, z 29 września 2008 r., SK 52/05, 28 września 2006 r., K 45/04, OTK ZU 8/A/2006, poz. 111). Jak wskazywał wiele razy Trybunał Konstytucyjny należy w takim kontekście rozważyć czy istnieje rzeczywista potrzeba wprowadzenia danej regulacji, a z drugiej strony należy mieć pewność, że podjęte środki prawne będą skuteczne, tj. rzeczywiście służące i niezbędne dla realizacji określonego celu. Chodzi bowiem o stosowanie jak najmniej uciążliwych środków dla podmiotów, których prawa będą regulacją ustawową ograniczone (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 17 maja 2007 r., K 33/05, OTK ZU nr 5/A/2006, poz. 57 oraz 2 października 2006 r., SK 34/06 OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 118). Zasada proporcjonalności łączy się z zakazem nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności konstytucyjnych. Test proporcjonalności polega więc na ocenie czy ograniczenia (tu: czasowe) są konieczne w demokratycznym państwie prawa, czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków, czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest połączona oraz czy jej efekty pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych na obywatela.

Sąd nie podziela zarzutów skarżącej opartych na przywołanych w skardze przepisach Konstytucji RP. W ocenie Sądu, racje konstytucyjne w aspekcie zasady praworządności mogły zostać ograniczone przez potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto przez zasadę zaufania obywatela do państwa, w tym zasadę pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP. Z tego względu przyjęte rozwiązanie normatywne spełnia zasadę proporcjonalności w zakresie w jakim racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 148/22, Lex nr 3354507).

Zdaniem Sądu, przyjęte w ustawie z 11 sierpnia 2022 r. rozwiązanie prawne ograniczające możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej było konieczne i wynikało z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 46/13. Regulacja ta doprowadziła do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków, to jest ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych i służeniu ochronie interesu publicznego, w tym interesu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły prawa, przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez wiele lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Okres 30-u lat był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego.

Podsumowując powyższe wskazać trzeba, że wprawdzie wprowadzona ustawą z 11 sierpnia 2021 r. zmiana przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie jest oczywiście korzystna i dogodna dla stron toczącego się w tym czasie postępowania nieważnościowego, a ponadto, z uwagi na brak odpowiednich przepisów przejściowych, może niejednokrotnie nasuwać wątpliwości interpretacyjne, to jednak biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności, nie można było w tym przypadku pomijać znaczenia omawianej nowelizacji.

Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku.

W sytuacji zatem gdy Trybunał Konstytucyjny uzna, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to wówczas strona będzie uprawniona do żądania wznowienia niniejszego postępowania administracyjnego w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a k.p.a.).

Z podanych wyżej przyczyn niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 2 ust 2 ustawy z 11 sierpnia 2022 r. w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz z art. 64 ust 1 i ust 2 w związku z art. 8 ust 1 i 2 Konstytucji RP.

Podsumowując, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. uchylając decyzję organu pierwszej instancji we wskazanej w zaskarżonej decyzji części i umarzając w tym zakresie postępowanie przed tym organem.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji.