Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2211/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Finansów~Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i art. 2
journal: Dz.U. 1968 nr 12 poz 65
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych.
article: art. 15 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 97 § 1 pkt 4, art. 77 § 1, art. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 526/20 w sprawie ze skargi I. F. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od I. F. na rzecz Ministra Finansów kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2021 r. Sygn. akt I SA/Wa 526/20 oddalił skargę I. F. na decyzję Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 2019 r. nr PR3.6400.126.2017.19.LMD w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł I. F. na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej jako p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucając:

1.naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

a) błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65 - dalej również jako: "ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r.") w zw. z art. I ust. 1, II, III, IV i V lit. C Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych zawartego 16 lipca 1960 r. w zw. z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP polegającą na przyjęciu, że wydając decyzję stwierdzającą przejście własności nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie na rzecz Skarbu Państwa Minister Finansów nie jest uprawniony do badania czy nieruchomość ta rzeczywiście stanowiła własność obywateli amerykańskich D. T. i L. T. , którym przyznano odszkodowania i zobligowany jest do wydania decyzji stwierdzającej przejście własności całej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nawet wówczas, gdy w dacie wydania tej decyzji nieruchomość nie stanowiła wyłącznej własności ww. obywateli amerykańskich, Minister związany jest decyzją komisji amerykańskiej i nie ma podstaw do badania jej prawidłowości;

2. niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) w zw. z art. I ust. 1, II, III, IV i V lit. C Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych zawartego 16 lipca 1960 r. przez przyjęcie, że uznanie roszczenia D. T. i L. T. za ważne przez Rząd Stanów Zjednoczonych i wypłata im odszkodowania wyłącza możliwość badania skuteczności zrzeczenia się przez nich prawa do całej nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie, mimo ustalenia przez Sąd, że nie byli oni jedynymi właścicielami tej nieruchomości, a dekret przyznania spadku sygn. I 3 A 621/45 i 622/45, na którym oparła się Komisja został prawomocnie zmieniony;

3. błędną wykładnię art. IV Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych zawartego 16 polegającą na przyjęciu, że zarzuty skarżącego dotyczące rzeczywistego zakresu prawa własności D. T. i L. T. do nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie i skuteczności zrzeczenia się przez nich praw do całej nieruchomości mogą być wyłącznie przedmiotem ewentualnego sporu ze stroną amerykańską bądź postępowania cywilnego między uprawnionymi współwłaścicielami nieruchomości lub ich spadkobiercami, a całkowita zapłata ustalonej przez Komisję kwoty "spowodowała zwolnienie Rządu Polskiego oraz polskie osoby fizyczne i prawne od wszystkich zobowiązań objętych powołanym Układem (art. IV Układu)", podczas gdy zgodnie z art. IV Układu stronie amerykańskiej (tj. Rządowi Stanów Zjednoczonych) przekazuje się wyłącznie roszczenia obywateli Stanów Zjednoczonych do Rządu Polskiego z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, które miało miejsce w dniu lub przed dniem wejścia w życie Układu, a skarżący I. F. nie jest obywatelem amerykańskim

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że organ nie powinien uwzględnić aktualnego w chwili wydawania decyzji stanu faktycznego i prawnego, lecz związany jest decyzją komisji amerykańskiej i nie ma podstaw do badania jej prawidłowości nawet wówczas, gdy w dacie wydania decyzji przez Ministra wiadomym jest, że Komisja oparła swe ustalenia na dekrecie przyznania spadku sygn. I 3 A 621/45 i 622/45, który został prawomocnie zmieniony, a nieruchomość nie stanowiła wyłącznej własności obywateli amerykańskich;

b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) w zw. z art. II Układu między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych podpisanym 16 lipca 1960 rj w zw. z ustawą z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe przez błędne przyjęcie, że organ prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zostały w całości wykazane i spełnione przesłanki wydania decyzji stwierdzającej przejście własności nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie w całości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ww. przepisów;

c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uznanie za prawidłową odmowę zawieszenia przez Ministra Finansów postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie o zmianę stwierdzenia nabycia spadku po H. C. z S. T. i D. T. sygn. I 3 A 621/45 i 622/45, toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Podgórza w Krakowie XII Wydział Cywilny sygn. akt XII Ns 1024/16/P, i ostatecznego ustalenia kręgu ich spadkobierców, a tym samym współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie po ich śmierci, mimo iż rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia ww. zagadnienia wstępnego przez sąd;

d) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. II Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych zawartego 16 lipca 1960 r. przez błędne przyjęcie, że Minister prawidłowo ustalił, że w ocenie Komisji Stanów Zjednoczonych ds. Roszczeń Zagranicznych utrata udziałów w prawie własności nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie nastąpiła w dniu 12 lutego 1959 r., tj. z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. - Prawo lokalowe, podczas gdy Komisja ustaliła jedynie, że z tą datą i na podstawie tej ustawy nastąpiła utrata prawa użytkowania i korzystania z nieruchomości, a nie utrata prawa własności. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądu Administracyjnemu w Warszawie. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną udzielił Minister Finansów, wnosząc o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Sformułowane w skardze zarzuty kasacyjne nawiązują do obu podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 p.p.s.a., tj. wnoszący skargę kasacyjną zarzuca sądowi pierwszej instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów procesowych (pkt 2). W przypadku, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie jednak zarzuty naruszenia przepisów postępowania wiążą się w sposób bezpośredni z zarzutami naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego. Stąd też ocena podniesionych przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga równoczesnego odniesienia się do poprawności dokonanej przez sąd pierwszej instancji wykładni przepisów prawa materialnego.

Stanowisko skargi kasacyjnej oparte zostało na założeniu, że rolą Ministra Finansów w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. jest weryfikacja ustaleń Komisji Stanów Zjednoczonych do Spraw Uregulowania roszczeń zagranicznych. Stanowisko skargi kasacyjnej jest jednak nieprawidłowe, bowiem zakres orzekania przez Ministra Finansów w sprawie przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości stanowiących własność obywateli państw obcych określony został przepisami ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. Na podstawie art. 1 ust. 1 tej ustawy jej przepisy stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości obywateli państw obcych oraz uprawnień wynikających z wieczystego użytkowania lub z ustanowionych na rzecz tych obywateli ograniczonych praw rzeczowych, które to nieruchomości i prawa przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartych z rządami tych państw przez Rząd Polski. Na podstawie przepisów tej ustawy została wydana, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z 23 października 2017 r. stwierdzająca przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...], opisana jako własność D. H. T. i L. T. , każdego w udziale po ½ części. Ponieważ zaś - zgodnie z treścią art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. - ma ona zastosowanie tylko do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności, przeto zakres deklaratoryjnego stwierdzenia o przejściu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie umowy międzynarodowej ogranicza się wyłącznie do kwestii uzyskania przez Skarb Państwa tytułu własności, jako podstawy wpisu do księgi wieczystej, a nie prawa własności. Wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości lub uprawnionego do korzystania z wieczystego użytkowania albo z ograniczonego prawa rzeczowego następuje na podstawie decyzji Ministra Finansów, stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych (art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r.). Minister Finansów po ustaleniu, że zostały spełnione określone przesłanki na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r., obowiązany jest do wydania decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości danej nieruchomości. Minister Finansów nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania ustaleń Komisji Stanów Zjednoczonych do spraw uregulowania Roszczeń Zagranicznych i dokonywania ustaleń samodzielnych sprzecznych z ustaleniami Komisji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. V CSK 458/08). W konsekwencji za bezzasadne uznać trzeba zarzuty podniesione w pkt. 1.a–c oraz w pkt. 2.a skargi kasacyjnej, kwestionujące stanowisko o związaniu decyzją Komisji Stanów Zjednoczonych do spraw uregulowania Roszczeń Zagranicznych. Nietrafnie skarżący kasacyjnie w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. domaga się weryfikacji: czy rzeczywiście nieruchomość przy ul. [...] w Krakowie stanowiła własność obywateli amerykańskich, którym przyznano odszkodowania (pkt 1.a oraz 2.a skargi kasacyjnej), skuteczności zrzeczenia się przez D. T. oraz L. T. praw do całej nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...] (pkt 1.b) i rzeczywistego zakresu praw własności D. T. oraz L. T. (pkt 1.c) do tej nieruchomości. Zaakcentować należy, że zasadność zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane.

Jak natomiast wynika z orzeczenia Komisji Stanów Zjednoczonych do spraw uregulowania Roszczeń Zagranicznych oraz Zrzeczenia złożonego przez D. H. T. oraz L. T. w dniach odpowiednio: 11 marca 1966 r. oraz 10 marca 1966 r. każdy z "powodów" posiadał ½ udziałów w zabudowanej nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie, za co każdemu z nich ustalono odszkodowanie w wysokości wartości nieruchomości w chwili przejęcia. Na podstawie znajdującej się w aktach dokumentacji, którą jak wynika z orzeczenia dysponowała Komisja, można stwierdzić że 18 sierpnia 1965 r. L. T. zwracał się do Sądu Powiatowego Oddziału Ksiąg Wieczystych w Krakowie z pismem, w którym powołując się na postanowienia umowy polsko-amerykańskiej z dnia 16 lipca 1960 r. dotyczącej odszkodowania za mienie obywateli amerykańskich upaństwowione lub przejęte przez Państwo Polskie wnosił o wydane zaświadczenia na temat stanu faktycznego i prawnego nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...]. W aktach znajduje się również poświadczenie Państwowego Biura Notarialnego Oddziału Ksiąg Wieczystych w Krakowie z 5 października 1965 r. z którego wynika, że prawo własności nieruchomości składającej się z parceli i domu przy ul. [...] w Krakowie wpisane jest na L. T. w połowie oraz D. T. w połowie. Z załączonych do akt "Zrzeczeń" wynika, że L. T. oraz D. H. T. zrzekli się i odstąpili od uprawnień oraz przelali na rzecz rządu polski wszelkie ich prawa, tytuły, udziały w tych składnikach majątku z tytułu, których przyznano im zasądzoną kwotę. Zważywszy na wiążący charakter orzeczenia Komisji, zarzuty zawarte w pkt. 1.a-c oraz w pkt 2.a skargi kasacyjnej nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu, bezpodstawnie bowiem zasadności tych zarzutów skarżący kasacyjnie upatruje w ustaleniach sprzecznych z ustaleniami Komisji.

Odniesienie się do zarzutów zawartych w pkt 2.b i 2.d skargi kasacyjnej, z uwagi na sposób ich skonstruowania, wymaga w pierwszej kolejności wyjaśnienia charakteru oraz skutku stosowania Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych zawartego 16 lipca 1960 r. w powiązaniu z ustawą z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. Odnosząc się do skutków jakie rodził sam Układ, należy wskazać na wyrok NSA z 17 maja 1999 r. sygn. OSA 2/98 w którym kwestia ta została w sposób szczegółowy przedstawiona. Jakkolwiek, skarga kasacyjna szeroko odwołuje się do tego wyroku, to jednak wywodzi z niego nieuzasadnione wnioski i oczekiwania. Zawarty dnia 16 lipca 1960 r. w Waszyngtonie układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w Artykule VIII przewidywał, iż wchodzi w życie z dniem jego podpisania, nie był więc ani ratyfikowany ani też ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że układ ten, jakkolwiek jest umową międzynarodową nie stanowi źródła prawa w polskim systemie prawnym, a wobec tego układ ten i jego stosowanie nie mogło samo przez się powodować skutków prawnych w zakresie stosunków własnościowych. Nieruchomości nie mogły przejść na własność Skarbu Państwa wyłącznie na podstawie tego układu ze względu na to, że nie był on ratyfikowany i należycie ogłoszony a problematyka przeniesienia własności nieruchomości należy do kategorii regulowanej ustawowo. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17 maja 1999 r., ustawa z 9 kwietnia 1968 r. miała na celu uregulowanie spraw związanych ze stanem prawnym nieruchomości, które faktycznie zostały przejęte przez Państwo. Wskazano przy tym, że w art. II Układu mowa jest o uregulowaniu i zaspokojeniu układem roszczeń z tytułu różnego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia obywateli Stanów Zjednoczonych, nie tylko na podstawie obowiązujących wówczas ustaw i dekretów. Użyte w układzie określenie, że zaspokojenie roszczeń ma dotyczyć przejęcia przez Polskę mienia oznacza, że na podstawie układu zostały uregulowane i zaspokojone także roszczenia obywateli Stanów Zjednoczonych, których mienie zostało przejęte przez Polskę bez podstawy prawnej. Układ przyznawał, regulował i zaspokajał samoistnie prawo do odszkodowania dla obywateli Stanów Zjednoczonych niezależnie od tego, jak uprawnienia osób, których mienie zostało przejęte przez Państwo, były uregulowane w ustawodawstwie polskim. Układ był podstawą przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub praw, w rozumieniu art. 2 tej ustawy, jeżeli obywatel Stanów Zjednoczonych wystąpił o przyznanie odszkodowania na podstawie układu i otrzymał takie odszkodowanie, którego wartość była odnoszona do wartości praw przejętych przez państwo polskie.

To oznacza, że trafnie, w kontekście wskazówek interpretacyjnych zawartych w wyroku NSA z 17 maja 1999 r. sygn. OSA 2/98 zebrany materiał dowodowy ocenił Minister Finansów. Niezasadnie natomiast skarga kasacyjna zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. w zw. z art. II Układu oraz w zw. z ustawa z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (pkt 2.b skargi kasacyjnej). W pierwszej kolejności zaakcentować trzeba, że zarzut ten nie został sformułowany prawidłowo. Nie wskazano bowiem w nim jednoznacznie jakie jednostki redakcyjne ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe miały zostać naruszone. Tymczasem, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej i nie może zarzutów skargi kasacyjnej domniemywać.

Podniesiony w pkt. 2.b. zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu Wojewódzkiego o bezzasadności skargi I. F. i oddalenia jej (art. 151 p.p.s.a.), pomimo, że w ocenie skarżącego kasacyjnie w sprawie nie ziściły się przesłanki wydania decyzji stwierdzającej przejście własności nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wymienionych przepisów. Naruszenia wskazanych w pkt. 2.b. przepisów postępowania skarga kasacyjna upatruje w oddaleniu skargi przez Sąd Wojewódzki, pomimo, że w ocenie skarżącego kasacyjnie zaskarżona decyzja Ministra narusza przepisy prawa materialnego. Źródeł tego zarzutu skarżący kasacyjnie upatruje w odmiennej od przyjętej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd Wojewódzki interpretacji wskazanych przepisów. Zważywszy jednak na fakt, że dokonana przez Ministra interpretacja znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów jest prawidłowa, podniesiony w pkt. 2.b. skargi kasacyjnej zarzut nie mógł przynieść pożądanego efektu.

Niezasadnie również podniesiono zarzut zawarty w pkt. 2.d skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. II Układu. Naruszenia wskazanych w pkt. 2.d przepisów postępowania skarga kasacyjna upatruje w oddaleniu skargi przez Sąd Wojewódzki, pomimo, że w ocenie skarżącego kasacyjnie zaskarżona decyzja Ministra wydana została z naruszeniem przepisów postępowania.

Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie ustalenia faktyczne niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia zostały poczynione i udokumentowane. Odrębną kwestią pozostaje kwestia oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), czego jednak zarzuty skargi kasacyjnej nie dotyczą oraz prawidłowości zastosowania art. II Układu, co jednak stanowi już obszar wykładni i stosowania prawa materialnego prawa materialnego.

Bezzasadnie także skarga kasacyjna podnosi, że w sprawie doszło do naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z tej przyczyny, że jej rozpoznanie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Odnosząc się zatem do zarzutu zawartego w pkt 2.c skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, organ administracji zawiesza postępowanie. Zagadnieniem wstępnym jest jednak tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie może przesądzać o istnieniu zagadnienia wstępnego (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2872/15). Podkreślić też trzeba, że organ przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Zawieszając postępowanie na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami, co do wyniku postępowania, jak to czyni skarżący kasacyjnie, lecz tym czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno, bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji (wyrok NSA z 11.01.2017 r., II OSK 803/16). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Dlatego też nietrafnie zasadność zarzutu podniesionego w pkt 2.c skargi kasacyjnej upatruje się w postępowaniu sądowym w sprawie o zmianę stwierdzenia nabycia spadku po H. C. z S. T. i D. T. sygn. I 3 A 621/45 i 622/45, toczącym się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Podgórza w Krakowie XIl Wydział Cywilny sygn. akt XII Ns 1024/16/P, i ostatecznym ustaleniu kręgu ich spadkobierców.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.