Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 310/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 682 ze zm.)
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi V. S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2024 r., nr 236/2024 w przedmiocie nakazu sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr 670/2023, z dnia 13 listopada 2023 r. (NB/TRM/5180/12/20), wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2023, poz. 682 ze zmianami), art. 123 w związku z art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - (tekst jednolity: Dz. U. 2023, poz. 735 ze zmianami), w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na przebudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] AM-[...] w T. w zakresie przebudowy lokali nr [...] i nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowił nałożyć na inwestora - V. S. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w terminie 90 dni (od dnia doręczenia niniejszego postanowienia) oceny technicznej wykonanych robót polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na kondygnacji piętra oraz lokalu nr [...] usytuowanego na kondygnacji poddasza w budynku mieszkalnym, znajdującym się na działce nr [...] AM-[...] w T. , wykonanej przez osobę uprawnioną, posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe (uprawnienia konstrukcyjno-budowlane) i iegitymującą się odpowiednim wpisem na listę samorządu zawodowego - w rozumieniu przepisów prawa, określającą: • zakres oraz zgodność wykonanych robót z przepisami technicznobudowianymi, tj. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j-: Dz.U. 2022, poz. 1225 ze zmianami), • zgodność wykonania tych robót w zakresie spełnienia wymagań określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane, a w przypadku konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem - wskazanie czynności, które należy wykonać.

Na uzasadnienie organ wskazał, że w związku z wnioskiem pełnomocnika M. T. i M. P. (wniosek z dnia 3 marca 2020 r.), PINB w T. poinformował o terminie czynności kontrolnych (przełożonych ze względu na zagrożenie epidemiczne COVID- 19). Jak wynikało z protokołu z przeprowadzonych czynności kontrolnych z dnia 16 lipca 2020r., ze względu na nieobecność właścicieiki - V. S. (prawidłowo powiadomionej) - bark było możliwości wejścia do lokali nr [...] i nr [...] oraz budynku garażu (budynku gospodarczego). Jednakowoż, osoby obecne złożyły do protokołu oświadczenia, zgodnie z którymi budynek garażu to budynek wykonany ok. 15 lat temu w miejscu, w którym wcześniej znajdował się mniejszy budynek o konstrukcji drewnianej. Zawiadomieniem z dnia 22 września 2020 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnych robót budowlanych wykonanych na działce nr [...], AM-[...] w T. polegających na budowie budynku o funkcji garażu. Pismem z dnia 25 września 2020 r. organ wystąpił do Starosty Powiatowego (Wydział Architektury i Budownictwa z prośbą o udzielenie informacji, czy na te inwestycje w latach 2000-2020 wydawane były prawem przewidziane zgody bądź sprzeciwy. Pismem z dnia wezwano V. S. do osobistego stawiennictwa w siedzibie urzędu celem złożenia wyjaśnień we wskazanym zakresie. Dnia 2 listopada 2020 r. wpłynęło pismo Starosty T. z informacją, że na wykonanie budynku o funkcji garażu Starosta nie wydawał pozwolenia na budowę, nie przyjmował zgłoszeń. Wnioskiem z dnia 24 listopada 2020 r. PINB w T. wystąpił do Burmistrza Gminy T. z wnioskiem o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru PESEL V. S., w związku z nieodbieraniem przez nią korespondencji i powzięcia przez organ wątpliwości co do prawidłowości w zakresie posiadanych danych adresowych. W odpowiedzi na powyższe, organ gminy przekazał (pismem z dnia 30 listopada 2020 r.) informację w zakresie adresu zameldowania na pobyt stały strony. Dnia 5 lipca 2020 r. V. S. (zgodnie z notatką urzędową) zapoznała się z aktami sprawy, w tym z wnioskiem adw. Pana Ł. K. - pełnomocnika Pani M. T. i M. P. Pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. pełnomocnik w imieniu tych osób złożył pismo o udzielenie informacji o podjętych czynnościach w sprawie. Zawiadomieniem z dnia 12 sierpnia 2021 r. organ poinformował strony o terminie planowanych czynności kontrolnych. Dnia 16 sierpnia 2021 r. w tutejszym inspektoracie stawiła się V. S. oświadczając, że będzie obecna podczas kontroli dnia 9 września 2021r. o godz. 11.00. Ponadto oświadczyła, że od czasu zakupu nieruchomości przez sąsiadów trwa konflikt. Państwo P. nie zamieszkują w mieszkaniu (lokal nr [...]), ale utrudniają zamieszkiwanie. Oświadczyła także, że budynek garażu to obiekt, który w tym miejscu stoi od ok. 30 lat (od 1994 r.) i jest wykonany legalnie. Na dowód powyższego nie posiada jednak żadnych dokumentów. Pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r. poinformowano pełnomocnika M. T. i M. P. o przeprowadzonych dotąd przez organ czynnościach. Jak wynika z protokołu z przeprowadzonych dnia 9 września 2021 r. na działce nr [...] AM-[...] oględzin, czynności zostały przeprowadzone jedynie w ograniczonym zakresie (wynikającym z wniosku z dnia 3 marca 2020 r.), albowiem brak było możliwości wejścia do lokali nr [...] i nr [...] w budynku mieszkalnym. Odnosząc się do wniosku stwierdzono także, że wymiary, usytuowanie budynku jest zgodnie z ostatnim protokołem. Stan garażu od tamtego czasu nie uległ zmianie. W nawiązaniu do treści wniosku z dnia 3 marca 2020 r. ustalono: 1 w zakresie garażu (Ad. 1 wniosku) V. S. oświadczyła, że: 1. w 1995 r. zakupiła tę nieruchomość, na której znajdował się już garaż (jak na załączonym zdjęciu do protokołu (zdjęcie nr 1); 2. w 1995 r. przeprowadziła remont i nadbudowę budynku garażowego, tj. dokonała rozbiórki dachu płaskiego, w miejsce którego wykonała dach dwuspadowy - jaki istnieje obecnie - ponadto w ramach remontu wymieniła bramę garażową, wykonała nową elewację w zakresie warstwy tynku i cokołu; 3. posiada niezbędne w tym zakresie pozwolenia i dokumenty (nie dysponowała dokumentacją w trakcie kontroli). Obecna przy kontroli B. P. oświadczyła, że: 1. nie zgadza się z oświadczeniami złożonymi przez V. S.; 2. przedkłada do protokołu kopię zdjęć (zdjęcie nr 2 i nr 3) przedstawiających stan części obiektu z lat osiemdziesiątych oraz stan obecny; 3. ze zdjęć wynika, że nie było tam garażu, ale stała jedynie mała komórka (o funkcji gospodarczej); 2. W zakresie likwidacji otworu okiennego w izbie przeznaczonej na toaletę w lokalu nr [...] Ad. 2 wniosku). Na kondygnacji I piętra, na elewacji północnej budynku mieszkalnego widoczny jest jeden otwór okienny doświetlający pomieszczenie gospodarcze (komórka należąca do lokalu nr [...]). Na elewacji brak śladów w zakresie zamurowania drugiego otworu okiennego, o którym mowa we wniosku strony. Wg oświadczenia V. S., od dnia zakupu nieruchomości nie wykonywała żadnych robót polegających na zamurowaniu otworu okiennego. B. P. oświadczyła, że obok opisanego okna istniało drugie, takie jak na I piętrze - zgodnie z załączonym do protokołu zdjęciem (zdjęcie nr 4) i na rzucie piętra. 3. W zakresie wyburzenia ścian w lokalu nr [...] doprowadzającej prawdopodobnie do zmiany funkcji izb i zwiększenia powierzchni użytkowej lokalu nr [...] Ad. 3 wniosku. Brak możliwości wejścia do lokalu nr [...] i ustalenia stanu faktycznego w zakresie punktu 3. Wg oświadczenia B. P., opisane roboty zaznaczono na rzucie piętra (kopia rysunku znajduje się w aktach sprawy). 4. W zakresie umieszczenia w przewodzie wentylacyjnym rury kanalizacyjnej, obsługującej izbę lokalu nr [...] przeznaczona na łazienkę Ad. 4 wniosku. W pomieszczeniu piwnicznym należącym do V. S. widoczny odcinek rury kanalizacyjnej zamocowany do ściany, wchodzący w ścianę kominową i najprawdopodobniej zajmujący przewód kominowy (zdjęcie załączone do akt). Przedmiotowy odcinek służy najprawdopodobniej obsłudze lokali nr [...] i nr [...]. 5. W zakresie przebudowy werandy położonej w zachodniej części budynku, od ulicy [...], polegającej na likwidacji ściany oporowej o wysokości ok. 1.2m., pełniącej jednocześnie funkcje balustrady. co w konsekwencji doprowadziło do powiększenia otworu okiennego z wymiaru 2x4m do wymiaru 3x4m (Ad. 5 wniosku) na elewacji zachodniej, na poziomie I piętra w lokalu nr [...] widoczna zamontowana nowa stolarka okienna PCV w przestrzeni zajmowanej przez werandę. Owa oszklona w całości stolarka zajmuje w całości istniejące otwory. Jak oświadczyła V. S. w roku 1995 dokonała demontażu istniejącej stolarki drewnianej z demontażem drewnianej ścianki podokiennej i w tym miejscu zamontowała widoczną obecnie stolarkę (opisany stan widoczny jest na zdjęciu nr 5 i nr 6). B. P. oświadczyła, że istniejąca uprzednio lekka konstrukcja stropu werandy została obciążona obecną, ciężką stolarką stalową i dodatkowo prawdopodobnie okładziną podłogi z drewnianej na płyty OSB wraz z płytkami ceramicznymi, co w jej ocenie, spowodowało widoczne od spodu pęknięcia w narożu okiennym. 6. W zakresie budowy kominków w lokalach nr [...] i nr [...] Ad. 6 wniosku. Brak możliwości wejścia i ustalenia stanu faktycznego ze względu na brak możliwości wejścia do lokali mieszkalnych. Z protokołu wynikało ponadto, iż pełnomocnicy podnieśli dodatkowo kwestię lukarny na elewacji na kondygnacji poddasza w lokalu nr [...] tj. jej legalności. Stwierdzono, zgodnie z protokołem, że na elewacji południowej widoczna jest lukarna o konstrukcji drewnianej, stanowiąca werandę z barierką stalową i zewnętrznymi roletami, bez stolarki okiennej. Jak oświadczyła V. S., lukarna jako rozbudowa została przez nią wykonana ok. 2000 roku na podstawie projektu sporządzonego przez architekta i na podstawie pozwolenia na budowę. Prace zakończone zostały ok. 2000 r. W trakcie kontroli V. S. nie dysponowała dokumentacją. B. P. oświadczyła, że z posiadanych przez nią informacji wynika, że uzgodnienie Z DWKZ dotyczyło jedynie okien połaciowych, gdy tymczasem wykonano inny element dachu. Podczas prac projektowych sporządzono inwentaryzację strychu ukazująca stan na kwiecień 1999 r. (kopia rysunku załączona do akt sprawy), zgodnie z którym w tym miejscu w dachu znajdowało się naświetle pionowe o szerokości 186 cm. Dnia 10 września 2021 r. V. S. złożyła do akt pełnomocnictwo na rzecz K. R., natomiast dnia 16 września 2021 r. zostały przedłożone do akt sprawy zdjęcia przechodzącej przez przewód kominowy rury kanalizacyjnej. Pismem z dnia 29 września 2021 r. PINB w T. w nawiązaniu do prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na przebudowie z rozbudową budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] AM-[...] w T. , zwrócił się do Starosty Powiatu T. - Wydział Architektury i budownictwa z prośbą o udzielenie informacji, czy na tę inwestycję w latach 2000-2020 wydawane były prawem przewidziane zgody bądź sprzeciwy. Zawiadomieniem z dnia 29 września poinformowano strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie. Jednocześnie w tym samym dniu (29.09.2021) PINB w T. wezwał właścicieli lokali nr [...]-[...] do przedłożenia aktualnego protokołu z okresowej kontroli, przeprowadzanej co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w budynku mieszkalnym znajdującym się w T., przy ul. [...], działka nr [...] AM-[...]. Pismem z dnia 13 września 2021r. (data wpływu: 27 września 2021 r.), w nawiązaniu do budowy garażu na działce, DWKZ we Wrocławiu poinformował, że działka ta położona jest na terenie historycznego układu urbanistycznego miasta T. ujętego w gminnej ewidencji zabytków i podlega ochronie konserwatorskiej. Na wskazanym terenie obowiązują ograniczenia i wymogi stąd wynikające, w tym wymóg uzgadniania wszelkich inwestycji z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków we Wrocławiu. Dnia 12 października 2021 r. wraz z pismem przewodnim, pełnomocnik V. S. przedłożył protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z października 2021 r. Z protokołu wynikało, że w salonie na I i II piętrze brak jest wentylacji. Pismem z dnia 25 października 2021r. (data wpływu: 26 października 2021 r. Starosta T. poinformował, w nawiązaniu do pisma PINB w T. z dnia 29 września 2021r., że na inwestycję polegającą na przebudowie z rozbudową budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] AM [...] w T. nie posiada dokumentacji. Dnia 28 października 2021 r. wpłynęło pismo wraz z protokołem kominiarskim w zakresie lokalu nr [...], który nie wykazał nieprawidłowości w zakresie samych przewodów, jednakże z uwagą o utrudnieniach związanych z wejściem na dach (wejście przez lokal nr [...]). Pismem z dnia 27 października 2021 r. organ zwrócił się dodatkowo do Gminy T. z zapytaniem o posiadaną dokumentację w sprawie wykonania garażu na działce. Pismem z dnia 27 października 2021 r. wezwano V. S. do przedłożenia dokumentacji decyzji pozwolenia na budowę, projektu, uzgodnień z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków itp.) potwierdzającej zgodę organu administracji architektoniczno-budowlanej na wykonanie robót budowlanych w budynku mieszkalnym znajdującym się w T., przy ul. [...], działka nr [...] AM- [...], tj. robót o których mowa w protokole z kontroli z dnia 9 września 2021r., zaś zawiadomieniem z tego samego dnia poinformowano strony o przesunięciu terminu załatwienia sprawy. Pismem z dnia 10 listopada 2021r. (data wpływu: 17 listopada 2021r.) Burmistrz T. poinformował, w nawiązaniu do zapytania PINB w T. w zakresie dokumentacji związanej z pozwoleniem na wykonanie budynku garażu, że w zasobach archiwalnych tego organu brak jest takiej dokumentacji. Zawiadomieniem z dnia 27 października 2021 r. poinformowano strony o terminie czynności kontrolnych (prawidłowe doręczenie zawiadomień). Jednakowoż, jak wynika z protokołu oględzin z dnia 2 grudnia 2021r., na miejscu kontroli brak było możliwości do przeprowadzenia czynności kontrolnych z uwagi na nieudostępnienie lokali nr [...] i nr [...]. B. P., oświadczyła, ukazując lokal nr [...], iż w wyniku prac budowlanych prowadzonych w lokalach znajdujących się powyżej doszło do pęknięć i zarysowań na ścianach i suficie. Pismem z dnia 19 listopada 2021r. (data wpływu: 30 listopada 2021r.) DWK2 we Wrocławiu poinformował, że budynek (mieszkalny), znajdujący się na działce stanowi obiekt zabytkowy, który powstał w latach dwudziestych ubiegłego wieku i położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej. Pismem z dnia 15 grudnia 2021 r. organ zawiadomił strony o przesunięciu terminu załatwienia sprawy w przedmiocie przebudowy z rozbudową budynku mieszkalnego na działce, a ponadto zawiadomił o ustalonym terminie przeprowadzenia czynności kontrolnych. Jak wynika z protokołu z oględzin z dnia 20 stycznia 2021 r., lokale nr [...] i nr [...] zostały udostępnione do przeprowadzenia czynności kontrolnych przez służby inspekcyjne nadzoru budowlanego. Oględziny przeprowadzono w zakresie: 1. Instalacji gazowej w lokalach nr [...] i nr [...]. Stwierdzono, że wewnętrzna instalacja gazowa wykonana, zaprojektowana i uwidoczniona w dokumentacji projektowej (załączonej do zgłoszenia) w trybie art. 30 ustawy Prawo budowlane, co do którego Starosta T. zaświadczeniem z dnia 23.09.2021 r., stwierdził zgodność ze stanem istniejącym; trasa instalacji, średnica rur, miejsce montażu kotłów gazowych, kanałów powietrzno-spalinowych oraz miejsce wentylacji wywiewnej zostały wykonane zgodnie z projektem. Dodatkowo stwierdzono, że w lokalu mieszkalnym nr [...] (lokal na poddaszu), w kanale wywiewnym widoczna jest pionowa rura z PCV o średnicy 70-75 mm, która znacznie zawęża przekrój tego kanału. Wg oświadczenia B. P., prawdopodobnie w lokalu nr [...] w pomieszczeniu kuchni w kanale wywiewnym znajduje się również rura kanalizacyjna prawdopodobnie o większej średnicy, która również obsługuje lokal nr [...] (w postępowaniu w sprawie przebudowy z rozbudową lokali nr [...] i [...] przedłożono do akt zdjęcie tego kanału od strony piwnicy). Dodatkowo stwierdzono zmianę sposobu połączenia kotłów gazowych do przewodu powietrzno-spalinowego. Projekt budowlany przewidywał podłączenie dwóch kotłów do jednego wspólnego przewodu powietrzno-spalinowego o średnicy 150 mm., który wykonano, z tą jednak zmianą, że obsługuje on jedynie kocioł w lokalu nr [...], zaś kocioł w lokalu nr [...] posiada odrębny przewód kominowy powietrzno-spalinowy o średnicy 125 mm i znajduje się obok tego przewodu o przekroju 150 mm. Dodatkowo stwierdzono, że przewody kominowe, tj. odcinki ponad połacią dachu nie zostały obudowane płytą OSB. 2. Przebudowy lokali nr [...] i nr [...]; lokal nr [...]- po porównaniu rzutu piętra (rysunek okazany przez B. P. i załączony do akt sprawy) stwierdzono, że układ pomieszczeń i ścian w rzeczywistości jest inny, i tak: - dokonano rozbiórki ściany pomiędzy pomieszczeniem kuchni i WC, powiększając przy tym pomieszczenie kuchni, - zamurowano dwa otwory drzwiowe w pomieszczeniu WC oraz w pomieszczeniu schowka, z wyburzeniem ściany pomiędzy schowkiem a łazienką, powiększając tym samym przestrzeń łazienki. W tym zakresie kompetentny organ nie wniósł sprzeciwu. Dalej stwierdzono, że zamurowano otwór drzwiowy pomiędzy przedpokojem a pokojem (pokój 25,10m2), - wyburzono część ściany pomiędzy pokojem (30,10m2) a pokojem (25,10m2) wraz z demontażem stolarki drzwiowej, powiększając przejście do szerokości 3,14m i wysokości 2,19m (ściana o gr. 29 cm), - na werandzie wykonano nowe warstwy posadzki (widoczna wierzchnia warstwa to płytki ceramiczne) oraz zamontowano w całym otworze werandy zamykając jej przestrzeń stolarkę okienną połączoną z elementami witryn, - zamurowano otwór okienny w pomieszczeniu WC, - zamurowano otwór drzwiowy w schowku o powierzchni 3,4m2, - w ścianie pomiędzy pokojem (19,3m2) a schowkiem znajduje się otwór drzwiowy wraz z zamontowaną stolarką, - w pomieszczeniu pokoju (30,10m2) zamontowano kominek żeliwny zamykany z wykonaną obudową. Lokal nr [...]: Po porównaniu rysunków rzutu poddasza (dołączonego przez stronę do akt sprawy) stwierdzono, że układ ścian i pomieszczeń różni się i tak: - funkcja pomieszczeń strychowych - poddasza to funkcja mieszkalna, - porównując stan istniejący z rysunkiem rzutu strychu będącym częścią inwentaryzacji sporządzonej w 1999 r. (stan sprzed wykonania robót budowlanych) stwierdzono, że występują różnice, tj.: - zamurowano otwór drzwiowy w pomieszczeniu nr [...], - dokonano rozbiórki ściany pomiędzy pomieszczeniem nr [...] i nr [...], - w pomieszczeniu nr [...] wykonano schody o konstrukcji drewnianej na poziom antresoli znajdującej się nad pomieszczeniem nr [...], - w pomieszczeniu nr [...] zamontowano żeliwny kominek wraz z obudową, - w pomieszczeniu nr [...] wykonano lukarnę z otwartą przestrzenią, likwidując przy tym naświetla pionowe w dachu, ścian elewacyjna lukarny to barierki stalowe na podmurówce wraz z roletami systemowymi zamontowanymi nad barierkami, - pomieszczenie nr [...] to pokój, zaś pomieszczenia nr [...] i [...] to łazienka z WC, pomieszczenia nr [...] to kuchnia, [...] - korytarz. Dodatkowo, zgodnie z oświadczeniem B. P., w pomieszczeniu nr [...] na ścianie dłuższej zamontowane były dwa mniejsze, zupełnie inne okna niż te, które widać obecnie. Nie było również okien połaciowych na zachodniej połaci - pomieszczenia nr [...]. Postanowieniem nr 122/2022 z dnia 14 marca 2022 r. PINB w T. nakazał inwestorowi V. S. wstrzymanie prowadzenia przedmiotowych robót budowlanych i zabezpieczenie miejsca prowadzonych robót zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz nałożył na inwestora V. S., obowiązek sporządzenia i przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót oraz oceny technicznej, a uwzględniającej aktualny stan wykonanej przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie lokalu nr [...] znajdującego się na I piętrze oraz lokalu nr [...] znajdującego się na II piętrze budynku oraz wskazującej możliwość dalszego bezpiecznego użytkowania. Postanowieniem nr 494/2022 z dnia 11 maja 2022 r., z uwagi na zażalenie wniesione przez pełnomocnika V. S. z dnia 28 marca 2022 r.. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości postanowienie PINB w T. nr 122/2022 z dnia 14 marca 2022 r. Jednocześnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ II instancji wskazał, że organ stopnia powiatowego niesłusznie wydał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane wskazując, że przepis art. 50 ust.1 P.b. znajduje zastosowania w przypadku robót budowlanych, które nadal są prowadzone. Jeśli zaś organ nadzoru budowlanego wydaje rozstrzygnięcie już po zakończeniu robót budowalnych, wówczas nie ma konieczności aby wykonane już prace wstrzymywać postanowieniem. Nadmienić należy, że w związku z toczącym się postępowaniem nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji DWINB nr 669/2022 z dnia 28 czerwca 2022 r. uchylającej decyzję PINB w T. nr 141/2022 z dnia 25 marca 2022 r. w przedmiocie rozbiórki budynku o funkcji garażu znajdującego się na działce nr [...] AM-[...] w T. , akta sprawy przekazano organom właściwym do czasu rozpatrzenia sprawy. Wraz z pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r. (data wpływu: 12 kwietnia 2023 r.) DWINB - wraz z wydanymi rozstrzygnięciami - przekazał akta sprawy tutejszemu organowi. W tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym, z uwagi na wytyczne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w postanowieniu nr 494/2022 z dnia 11 maja 2022 r. zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r. PINB w T. poinformował, że dotychczas prowadzone postępowanie w przedmiocie samowolnych robót budowlanych polegających na przebudowie z rozbudową budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] AM-[...] w T. , zostało zmienione i dalej toczy się w przedmiocie: 1. samowolnych robót budowlanych polegających na przebudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] AM-[...] w T. w zakresie przebudowy lokali nr [...] i nr [...]; 2. samowolnych robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] AM-[...] w T. o lukarnę wykonaną w lokalu mieszkalnym nr [...], od strony działki nr [...] AM-[...]. Postanowieniem nr 262/2023 z dnia 8 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nałożył na inwestora V. S. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w zakreślonym terminie 90 dni oceny technicznej wykonanych robót polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na kondygnacji piętra oraz lokalu nr [...] usytuowanego na kondygnacji poddasza w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce nr [...] AM-[...] w T. , wykonanej przez osobę uprawnioną, posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe (uprawnienia konstrukcyjno-budowlane) i legitymującą się odpowiednim wpisem na listę samorządu zawodowego - w rozumieniu przepisów prawa, określającą:• zakres oraz zgodność wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.: Dz.U. 2022, poz. 1225 ze zmianami) • zgodność wykonania robót w zakresie spełnienia wymagań określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane, a w przypadku konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem - wskazanie czynności, które należałoby wykonać. Zażaleniem z dnia 22 maja 2023 r. pełnomocnik V. S. zaskarżył postanowienie organu I instancji. Postanowieniem nr 866/2023 z dnia 21 września 2023 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia tutejszemu organowi. Mając na względzie zaistniały stan faktyczny, po ponownej analizie sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, stwierdził co następuje. Postępowanie administracyjne oparte jest na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz przepisach prawa materialnego. Organ administracyjny obowiązany jest do stosowania prawa i nie może w dowolny sposób dokonywać interpretacji przepisów gdyż narusza to prawa i obowiązki stron postępowania oraz godzi w zaufanie do organów państwowych. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż organy nadzoru budowlanego działając w oparciu o swoje ustawowe kompetencje, zawarte w ustawie Prawo budowlane powołane są do kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów ustawy i tylko w tym kontekście mogą wypowiadać się wiążąco na temat legalności prowadzonych robót budowlanych oraz ich poprawności technicznej. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 w związku z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zobligowany jest do zebrania materiału dowodowego w sposób pełny i wyczerpujący zapis art. 81c ust 2 Prawa budowlanego będący podstawą niniejszego postanowienia, umożliwia przerzucenie ciężaru zebrania materiału dowodowego na podmioty w nim wskazane i ponoszenia związanych z tym kosztów. Należy stwierdzić, że ocena techniczna wykonanych robót budowlanych, polegających na przebudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] AM-[...] w T. w zakresie przebudowy lokalu nr [...] znajdującego się na piętrze budynku i lokalu nr [...] znajdującego się na poddaszu, powinna być sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe do zakresu ekspertyzy i legitymującą się aktualnym wpisem na listę samorządu zawodowego (należy załączyć stosowne decyzje i zaświadczenie). Ocena powinna wyjaśniać zgodność wykonanych, opisanych w protokole robót z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodność wykonania robót ze sztuką budowlaną, zgodność wykonania ww. robót w zakresie spełnienia wymagań określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane, a w przypadku konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem - wskazanie czynności, jakie należy wykonać. Ocena techniczna powinna odnosić się do kwestii robót budowlanych wykonanych w poszczególnych lokalach - nr [...] i nr [...], mając na uwadze między innymi zapisy z protokołów kontroli przeprowadzonych przez PINB w T., jak również odnosić się do wszystkich wykonanych robót, tj. zarówno w elementach konstrukcyjnych budynku - ścianach, dachu, stropie, jak też robót polegających na instalowaniu kominków, instalacji sanitarnej (rura kanalizacyjna w przewodzie kominowym) etc., jak też oceniać wpływ przeprowadzonych robót na stateczność konstrukcji całego budynku oraz na lokal nr [...], znajdujący się poniżej lokali nr [...] i nr [...]. Ocena techniczna, o której mowa powinna w sposób jednoznaczny wykazać również, czy roboty budowlane wykonane zostały poprawnie technicznie, mając na uwadze art. 5 P. b. oraz czy stan istniejący obecnie nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz czy w takiej sytuacji zarówno lokale jak i cały obiekt mogą być bezpiecznie użytkowane. W ocenie technicznej należy wskazać ewentualne roboty budowlane, jakie należy wykonać w przypadku braku spełnienia tych warunków. Odnosząc się do wytycznych Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawartych w postanowieniu nr 866/2023 z dnia 21 września 2023 r. wyjaśnić należy, że stan budynku po przeprowadzeniu robót budowlanych (zakrytych) stwarza poważne i uzasadnione wątpliwości organu nadzoru budowlanego co do ich stanu technicznego, a przede wszystkim wątpliwości do ich bezpiecznego - pod względem konstrukcyjnym - dalszego użytkowania. Nie jest możliwa - w opisanym stanie - samoistna ocena służb organu nadzoru budowlanego bez dokonania odkrywek, analizy odkrytych robót, czy też stanu wnętrza odkrywek, przeprowadzenia innych badań i obliczeń, a na tej podstawie ustalenia zakresu niezbędnych prac przywracających odpowiedni, a przede wszystkim bezpieczny stan techniczny budynków. Organ nadzoru budowlanego nie jest organem wykonującym ekspertyzy techniczne, nie posiada także kompetencji do narzucenia rozwiązania w zakresie ewentualnie wykrytych nieprawidłowości. Takie wnioski - w porozumieniu z inwestorem - powinna ustalić w żądanej ekspertyzie osoba z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, działająca na zlecenie właściciela/inwestora, któremu powinno zależeć na szeroko rozumianym bezpieczeństwie. Ponadto, jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 275/23 - jeżeli pomimo innych czynności podejmowanych w toku postępowania, przede wszystkim oględzin, pomiarów oraz analizy dokumentacji nie jest możliwe poczynienie ustaleń wymagających wiedzy specjalistycznej przez pracowników organu prowadzącego postępowanie, np. z uwagi na stopień skomplikowania sprawy, konieczność użycia specjalistycznych przyrządów, narzędzi pomiarowych, wykonania badań i porównań wymagających oceny zjawisk technicznych dotyczących obiektu budowlanego jako całości lub jego części, zachodzi uzasadniona potrzeba odwołania się do wiedzy osób posiadających specjalistyczną wiedzę z dziedziny budownictwa na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. Biorąc pod uwagę powyższe, organ nałożył obowiązek na stronę, która de facto dopuściła się wykonania samowolnych robót budowlanych - w celu dokładnego ustalenia prawidłowości wykonanych robót, w tym dokonania oceny dalszego bezpiecznego użytkowania obiektu jako całości. Przeprowadzające oględziny służby, przez wzgląd na konieczność dokonania ewentualnych odkrywek, badań czy też obliczeń etc. nie mogły stwierdzić jednoznacznie, czy przeprowadzone roboty nie wpłyną negatywnie na funkcjonowanie całego obiektu, dlatego też nałożenie obowiązków wynikających z niniejszego postanowienia było w pełni uzasadnione. Obowiązki nałożone niniejszym postanowieniem są w pełni adekwatne do zaistniałego stanu faktycznego, gdyż ocena techniczna robót, zgodność wykonania robót z przepisami techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną, Polską Normą oraz wyjaśniająca kwestię bezpieczeństwa, jak również odnoszącą się do kwestii ewentualnych robót, które należy wykonać dla poprawnego funkcjonowania zamierzenia inwestycyjnego, określi w sposób jednoznaczny poprawność wykonania i funkcjonowania inwestycji. Ponadto, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, autor opracowania – posiadający odpowiednie przygotowanie zawodowe - winien określić w sposób precyzyjny - czynności lub roboty budowlane, jakie należy wykonać w celu przywrócenia pełnej sprawności technicznoużytkowej zamierzenia budowlanego i doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Dodatkowo, wykonane roboty budowlane budzą bowiem wątpliwości organu nadzoru budowlanego co do poprawności ich wykonania, gdyż inwestor nie legitymował się zgodą organu właściwego w przedmiocie wykonanych robót. Wskazana do wykonania w sentencji niniejszego postanowienia ocena powinna uwzględniać aktualną sytuację w obiekcie. Zapis art. 81c ust 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć, w drodze postanowienia na inwestora - jako uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, będący podstawą niniejszego postanowienia, umożliwia przerzucenie ciężaru zebrania materiału dowodowego na podmioty w nim wskazane i ponoszenia związanych z tym kosztów. Jednocześnie należy poinformować adresata niniejszego postanowienia, że niewykonanie tych obowiązków w wyznaczonym terminie spowoduje dla niego ujemne skutki prawne. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż nałożony w postanowieniu termin wykonania przedmiotowej dokumentacji, jest terminem realnym, który umożliwi zobowiązanemu prawidłowe wykonanie obowiązków. Organ nadmienia ponadto, mając na względzie zapis art. 36 § 2 w związku z art. 35 § 5 kpa, iż do czasu przedłożenia żądanych materiałów dowodowych, terminy procesowe do załatwiania sprawy pozostają bez biegu.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Od postanowienia organu pierwszej instancji zażalenie złożyła V. S., działając przez ustawowego pełnomocnika.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia 19 lutego 2024 r. nr 236/2024 wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. 2023, poz. 682 ze zm.). Organ podkreśla, że nakładane tym przepisem obowiązki dotyczą sytuacji, w której organ architektoniczno-budowlany lub nadzoru budowlanego poweźmie uzasadnione wątpliwości w zakresie wykonanych robót budowlanych lub użytych materiałów budowlanych lub także stanu technicznego obiektu budowlanego, a we własnym zakresie nie jest w stanie dokonać w tym zakresie ustaleń. Koszty nałożenia obowiązku obciążają podmiot zobowiązany. Ekspertyza winna określać 1 zakres i zgodność wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi; 1 zgodność wykonania robót w zakresie spełnienia wymagań określonych w art. 5 p.b., czy w przypadku konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem - wskazanie czynności, które należy wykonać. W treści tego postanowienia PINB w T. odniósł się do wytycznych Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zawartych w postanowieniu nr 866/2023. Postanowienie PINB w T. nr 670/2023 z dnia 13 listopada 2023 r., w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia zażaliła się V. S.- reprezentowana przez adwokata B. D.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa oraz po analizie zasadności argumentów podnoszonych w zażaleniu, stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 p.b. Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych i stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek przedłożenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Uprawnienie do nałożenia obowiązku przedłożenia ocen i ekspertyz odnosi się jedynie do sytuacji, w której organ nie jest w stanie samodzielnie dokonać wyczerpujących ustaleń, np. co do wątpliwości stanu technicznego obiektu budowlanego, czy też wykonanych robót budowlanych, a przedłożona dokumentacja i przeprowadzone przez organ czynności kontrolne nie pozwoliły w tej mierze na sformułowanie niezbędnych ocen, od których uzależnione jest wydanie przez organ rozstrzygnięć kończących, co do istoty postępowanie główne. Równocześnie przyczyną wydania takiego postanowienia może być sytuacja, w której organ nadzoru budowlanego samodzielnie nie może poczynić ustaleń faktycznych w celu wydania rozstrzygnięcia, gdyż z dotychczas prowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że jest nadmiernie utrudnione. PINB w T. w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że ocena techniczna powinna wyjaśniać zgodność wykonanych, opisanych w protokole robót z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), zgodność realizacji wykonanych robót ze sztuką budowlaną, prawidłowość wykonania robót w zakresie spełnienia wymagań określonych w art. 5 p.b., a w przypadku konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem wskazanie czynności, jakie należy wykonać. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. ponownie rozpatrując sprawę wydał postanowienie nr 670/2023 z dnia 13 listopada 2023 r., którym nałożył na V. S. obowiązek sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] i [...] położonych w nieruchomości, na działce nr [...], AM – [...] w T.

W dalszej części doprecyzowano, że ocena ta powinna odnosić się do kwestii robót budowlanych wykonanych w poszczególnych lokalach nr [...] i nr [...], mając na uwadze między innymi okoliczności wynikające z protokołów kontroli przeprowadzonych przez PINB w T., jak również odnosić się do wszystkich wykonanych robót, tj. zarówno w elementach konstrukcyjnych budynku - ścianach, dachu, a też robót polegających na instalowaniu kominków, kanalizacji sanitarnej (rura kanalizacyjna w przewodzie kominowym) etc., jak też oceniać wpływ przeprowadzonych robót na stateczność konstrukcji całego budynku oraz na lokal nr [...], znajdujący się poniżej lokali nr [...] i nr [...]. Zdaniem PINB - ocena techniczna powinna w sposób jednoznaczny wykazać również, czy roboty wykonane zostały poprawnie technicznie, mając na uwadze art. 5 p.b. oraz czy stan istniejący obecnie nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz czy w takiej sytuacji zarówno lokale, jak i cały obiekt mogą być bezpiecznie użytkowane oraz jakie roboty budowlane należy wykonać, aby doprowadzić do spełnienia tych warunków.

Ustosunkowując się do uwag, zawartych w postanowieniu Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z września 2023 r. organ I instancji wskazał, że wykonanie robót budowlanych (w szczególności zakrytych) stwarza poważne i uzasadnione wątpliwości organu nadzoru budowlanego odnośnie do ich stanu technicznego, a przede wszystkim wątpliwości do ich bezpiecznego — pod względem konstrukcyjnym - dalszego użytkowania W ocenie tego organu nie jest możliwa - w opisanym stanie — samoistna ocena służb organu nadzoru budowlanego bez dokonania odkrywek, analizy ukrytych robót, czy też stanu wnętrza odkrywek, przeprowadzenia innych badań i obliczeń, a na tej podstawie ustalenia zakresu niezbędnych prac przywracających odpowiedni, a przede wszystkim bezpieczny stan techniczny budynków. Zdaniem PINB w T. organ nadzoru budowlanego nie jest podmiotem wykonującym ekspertyzy techniczne, nie posiada także kompetencji do narzucenia rozwiązań w zakresie ewentualnie wykrytych nieprawidłowości. Takie wnioski - w porozumieniu z inwestorem powinna ustalić w żądanej ekspertyzie osoba z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, działająca na zlecenie właściciela/inwestora, któremu powinno zależeć na szeroko rozumianym bezpieczeństwie.

Z powyższego zatem wynika, że przy nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych PINB w T. kierował się charakterem ich wykonania (zakryte), które mają stwarzać poważne zagrożenie i uzasadnione wątpliwości co do ich stanu technicznego, a przede wszystkim wątpliwości do ich bezpiecznego - pod względem konstrukcyjnym - dalszego użytkowania. Nadto, wątpliwości te potęguje liczba wykonanych prac budowlanych polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na kondygnacji piętra oraz lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na kondygnacji poddasza w budynku mieszkalnym znajdującym się na dz. nr [...] AM-[...] w T. , które odnotowano w protokole oględzin z dnia 20 stycznia 2022 r. oraz fakt, że inwestor tych robót nie legitymował się zgodą organu administracji architektoniczno-budowlanej na ich wykonanie. To drugie z kolei daje uzasadnione podejrzenie, że prace mogły zostać wykonane bez odpowiedniego do tego nadzoru, a niewątpliwie wykonane prace były dość zaawansowane. W związku z tym PINB w T. trafnie uznał że wykonane roboty budowlane wymagają szerszego opracowania, tj. wykonania oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. W tym miejscu organ dodaje, że przepis art. 81 c ust 2c ma miejsce wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, jakimi dysponuje organ, wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych – niezbędnych dla rozstrzygnięcia (tak np. wyrok NSA z dnia 26 września 2023 r., sygn.. II OSK- Zdaniem organu odwoławczego taka sytuacja jak wskazana, ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż charakter wykonanych prac (zakrytych) uniemożliwia organowi nadzoru budowlanego oceny ich wpływu na funkcjonowanie całego obiektu budowlanego. Dlatego ma zostać sporządzona ich ocena techniczna, która w sposób kompleksowy określi zgodność robót wykonanych z przepisami techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną, Polską Normą oraz uwzględniać kwestię bezpieczeństwa, jak również odnosić się do kwestii ewentualnych wykonania robót niezbędnych dla poprawnego funkcjonowania zamierzenia inwestycyjnego oraz określająca w sposób jednoznaczny poprawność wykonania i funkcjonowania przedmiotowej inwestycji. Na koniec organ wskazuje, iż nie sposób zgodzić się z argumentem strony skarżącej, że organ I instancji usiłuje przerzucić na nią koszty wykonania oceny technicznej. Skarżąca dokonała, w sposób niezgodny z prawem - bez uprzedniej zgody właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej, oraz najprawdopodobniej bez udziału osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje, szeregu prac budowlanych o znaczącym stopniu zaawansowania które mogą mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie całości obiektu Za nałożeniem obowiązku sporządzenia i przedstawienia oceny technicznej niewątpliwie przemawia charakter wykonania robót budowlanych (zakrytych), który niejako wymusza ich sprawdzenie za pomocą specjalistycznych metod, tj. dokonywanie odkrywek, obliczeń itp. Nie można także zgodzić się, zdaniem organu, z zarzutem dotyczącym braku określenia przez PINB w T. zakresu robót budowlanych, jakim powinna zostać objęta ocena techniczna. Niniejsza sprawa dotyczy przebudowy lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na kondygnacji piętra oraz lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego na kondygnacji poddasza w budynku mieszkalnym znajdującym się na dz. nr [...] AM[...] w T. W związku z tym ocena techniczna powinna uwzględniać właśnie wykonane prace w tych pomieszczeniach, które organ I instancji odnotował w protokole oględzin z dnia 20 I 22 oraz przytoczył w treści zaskarżonego postanowienia. Reasumując, DWINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Skargę na ostateczne postanowienie do sądu administracyjnego złożyła, działając przez zawodowego pełnomocnika V. S. W skardze podniesiono, że zaskarżonym postanowieniem nr 236/2024 wydanym 19 lutego 2024 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nr 670/2023 wydane 13 listopada 2023 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (sygn. NB/TRM/5180/12/20), w którym nałożono na inwestora -V. S. - obowiązek sporządzenia i przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w terminie 90 od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej wykonanych robót polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na kondygnacji piętra oraz lokalu nr [...], usytuowanego na kondygnacji poddasza w budynku mieszkalnym, znajdującym się na działce nr [...] AM-[...] w T. , wykonanej przez osobę uprawnioną, posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe i legitymującą się odpowiednim wpisem na listę samorządu zawodowego. Ocena ta winna określać zakres oraz zgodność wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zgodność wykonania tych robót w zakresie spełnienia wymagań określonych w art. 5 Prawa budowlanego, a w przypadku konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem - wskazanie czynności, które należy wykonać. Z zaskarżonym postanowieniem nie zgadza się V. S., podnosząc, że organ powiatowy nieprawidłowo określił termin na sporządzenie i przedłożenie wymaganej dokumentacji, przez co uniemożliwił wykonanie nałożonego na inwestora obowiązku w zakreślonym terminie. Orzeczenie, które nie jest ostateczne, co do zasady nie wiąże strony. W treści utrzymanego w mocy postanowienia nr 670/2023 wydanego 13 listopada 2023 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (sygn. NB/TRM/5180/12/20) zakreślono inwestorce termin 90 dni na sporządzenie i przedłożenie organowi wymaganej dokumentacji. W treści uzasadnienia tegoż postanowienia wskazano, że jednocześnie należy poinformować adresata niniejszego postanowienia, że niewykonanie przedmiotowych obowiązków w wyznaczonym terminie spowoduje dla niego ujemne skutki prawne. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, na nałożony w postanowieniu termin wykonania dokumentacji, nie jest terminem realnym, który umożliwi zobowiązanemu prawidłowe wykonanie obowiązków. Z kolei lektura treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Dolnośląskiego, nie określa takiego terminu. Organ wojewódzki do zakreślonego zobowiązanej terminu w ogóle nie odniósł się. Jest to niezrozumiałe ze tego względu, że zaskarżone postanowienie organu wojewódzkiego zostało wydane 19 lutego 2024 r. a więc już po upływie terminu zakreślonego przez organ powiatowy. Oznacza to, że wydając zaskarżone postanowienie, organ wojewódzki z urzędu powziął wiedzę o zakreślonym terminie oraz dniu, w którym upływał. Zobowiązana zaś, uzyskując i odbierając zaskarżone postanowienie, które jest jednocześnie orzeczeniem ostatecznym w sprawie, z przyczyn niezawinionych i obiektywnych, nie miała możliwości zrealizowania nałożonego na nią obowiązku w terminie. Mając na względzie powyższe, zaskarżone orzeczenie winno zostać uchylone, bowiem organy administracji budowlanej winny były z urzędu określać terminy, liczone od dnia, w którym postanowienie nakładające na stronę wykonanie obowiązku, stanie się ostateczne od dnia, w którym strona otrzyma orzeczenie organu I instancji, terminu 90 dni na wykonanie nałożonego obowiązku od dnia doręczenia orzeczenia prawomocnego. Zgodnie z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego, jednostka, w kontakcie z organem, zwłaszcza w przypadku realizacji przez organ uprawnień władczych, ma prawo do otrzymania jasnego i jednoznacznie określonego zakresu nakładanych na nią obowiązków. Zaskarżone postanowienie nie czyni zadość temu obowiązkowi, wobec czego winno zostać uchylone, zgodnie z treścią niniejszej skargi.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył:

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakresem kognicji sądów administracyjnych, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., objęte są m.in. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Mając na uwadze skazane kryteria, sąd, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia DWINB, stwierdził, że ani to postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie są obarczone wadą, powodującą konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 81c ust. 2 p.b., stosownie do którego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. ma charakter dowodowy i jest to regulacja szczególna w stosunku do przepisu kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego dowodu z opinii biegłego (art. 84 k.p.a.) (por. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, str. 920, 923). Oznacza to, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Skoro art. 81c ust. 2 p.b. znajduje się w rozdziale dotyczącym organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, może więc być stosowany we wszystkich sprawach należących do właściwości tych organów administracji. W kontekście wskazanego uregulowania należy podkreślić, że nałożenie obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz uzależnione jest od istnienia przesłanki w postaci uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, bądź też co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Nie budzi więc wątpliwości, że organ wydający postanowienie na podstawie tego przepisu powinien tę przesłankę wykazać w sposób jasny, precyzyjny i przekonujący oraz dać temu wyraz w uzasadnieniu swego aktu. Za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 p.b. muszą bowiem przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale wątpliwości uzasadnione, czyli o charakterze kwalifikowanym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1774/19 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na użycie w powołanym przepisie nieostrych pojęć: "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie tej normy, musi wynikać ze szczegółowej analizy stanu faktycznego konkretnej sprawy oraz wymaga wyczerpującego uzasadnienia. Nadto organ powinien wykazać, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego oraz że znajdują one odzwierciedlenie w zgromadzonym materialne dowodowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 524/23 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Ld 358/23). Przepis art. 81c ust. 2 up. b., który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego robót budowlanych, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Instytucja ta nie może być nadużywana, a zatem nie może być tak, że arbitralnym rozstrzygnięciem nakłada się na strony obowiązek bez żadnego, czy dostatecznego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2068/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 139/23). Podkreśla się także w orzecznictwie sądowym, że powołany przepis powinien być stosowany jedynie wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 751/18 oraz z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II OSK 917/12). Mając na względzie zaprezentowane stanowisko sądów administracyjnych, które sąd w całości podziela, należy stwierdzić, że wydane przez PINB postanowienie z dnia 13 listopada 2023 r., nakładające na skarżącą obowiązek sporządzenia i przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w terminie 90 dni (od dnia doręczenia postanowienia) oceny technicznej wykonanych robót polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na kondygnacji piętra oraz lokalu nr [...] usytuowanego na kondygnacji poddasza w budynku mieszkalnym, znajdującym się na działce nr [...] AM-[...] w T. , wykonanej przez osobę uprawnioną, posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe (uprawnienia konstrukcyjno-budowlane) i legitymującą się odpowiednim wpisem na listę samorządu zawodowego - w rozumieniu przepisów prawa, określającą: zakres oraz zgodność wykonanych robót z przepisami technicznobudowlanymi, tj. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.-: Dz.U. 2022, poz. 1225 ze zmianami), zgodność wykonania tych robót w zakresie spełnienia wymagań określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane, a w przypadku konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem - wskazanie czynności, które należy wykonać. Można dodać, (co istotne), że skarżone postanowienie stanowi element postępowania dowodowego związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na przebudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] AM-[...] w T. w związku z przebudową lokali nr [...] i nr [...]. Niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy wskazuje jednoznacznie, że w rozpoznawanej sprawie występują, zdaniem Sądu, uzasadnione wątpliwości o jakich mowa w art. 81c ust. 2 p.b., zaś wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego nie była wystarczająca do ich wyjaśnienia. Czynności kontrolne jakie możliwe były do przeprowadzenia przez organ powiatowy, doprowadziły do oględzin budynku i widocznych, w warstwie zewnętrznej, przeprowadzonych w nim robót budowlanych. W takiej sytuacji, po przeprowadzeniu czynności oględzin, organ nie był w stanie dokonać pełnych ustaleń dotyczących prawidłowości wykonania robót budowlanych w pełnym zakresie. Robót tych bowiem, z uwagi na ich charakter, nie można ocenić wyłącznie na podstawie oglądu części widocznych bez głębszych badań robót obecnie nie widocznych, a ponadto dotyczą one dziedzin specjalistycznych. Powyższe wątpliwości co do robót przeprowadzonych w lokalach i związanych z nimi ewentualnych prac naprawczych, wykraczają poza pojęcie prac prostych i nieskomplikowanych, mogących być przedmiotem samodzielnej oceny przedstawiciela organu powiatowego, wyłącznie w oparciu o kontrolę oraz oględziny. Jeśli zaś chodzi o wskazany w postanowieniu termin, to po pierwsze trudno mu zarzucić nierealność (90 dni) a przede wszystkim ustawodawca stworzył po stronie zobowiązanej możliwość zmiany decyzji (tu: postanowienia) w trybie art. 155 kpa, natomiast utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji organ odwoławczy nie miał konieczności odnosić się do terminu wskazanego w skarżonym orzeczeniu. Nadto trzeba pamiętać, że postępowanie w sprawie już toczy się bardzo długo, od marca 2020 r., a orzeczenia organu powiatowego były uchylane, a sprawa przekazywana do ponownego rozpoznania, więc należy uznać, ze wskazany termin jest realny.

Skarga nie wskazuje także z jakiej przyczyny strona nie miała możliwości zrealizowania nałożonego na nią obowiązku w terminie, ani akta na takie okoliczności nie wskazują.

Reasumując, sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę jako niezasadną oddalił.