Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 421/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust 2 i 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2024 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia 11 lutego 2019 r. wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako PINB) wniosek A.CH. o nakazanie rozbiórki wiaty wybudowanej w obrębie posesji w [...]. Wskazano w nim, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, zaś jego inwestorem jest S.M. W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2019 r. czynności kontrolnych ustalono, że na działce ewidencyjnej nr [...] (stanowiącej własność inwestora S.M. oraz A.CH.) wybudowano wiatę. Obiekt ten przylega do ściany istniejącego budynku gospodarczego znajdującego się na tej samej działce. Dach wiaty składa się z dwóch połaci blachy trapezowej. W odległości 4,26 m od ściany przyległego budynku znajdują się trzy słupy stalowe, na których umieszczono drewnianą płatew kalenicową. Oparto na niej krokwie obu połaci dachu. Od strony przyległego budynku gospodarczego krokwie podtrzymujące drugą połać dachu oparto na płatwi, ułożonej na czterech słupach stalowych, znajdujących się w odległości 8,04 m od ściany w/w budynku gospodarczego. Słupy te zakotwiono w gruncie. Wiata posiada wymiary 8,98 m x 9,10 m - jest to wymiar po obrysie dachu. Wysokość tej budowli wynosi: 2,80 m przy budynku gospodarczym, mierzona od dolnej krawędzi krokwi; mierzona w ten sam sposób w kalenicy wysokość ta wynosi 3,20m; natomiast od strony zewnętrznej wysokość wynosi 2,90 m (1,70 - mur z bloczków betonowych + l,20m wypełnienie przestrzeni powyżej muru z tworzywa sztucznego). Teren pod wiatą został utwardzony płytą betonową oraz kostkami typu polbruk. Od strony północno-wschodniej na całej szerokości wiaty wykonano bramę drewnianą o wysokości 185 cm. Inwestorem robót był S.M. Roboty wykonano w 2005 r., a przed wystąpieniem do ich wykonania inwestor nie załatwił żadnych formalności w organie administracji architektoniczno -budowlanej.

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej jako P.b.) - w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz niektórych innych ustaw, PINB nakazał S.M. dokonać rozbiórki przedmiotowej wiaty, wybudowanej bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Jednocześnie PINB określił, że rozbiórką należy także objąć utwardzenie terenu pod wiatą (z płyt betonowych i typu polbruk). Zdaniem PINB budowa przedmiotowej wiaty wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a jego brak powoduje przypadek, o którym mowa w art. 48 P.b. Organ nadzoru budowlanego w takim przypadku zobowiązany jest do doprowadzenia tej inwestycji do zgodności z prawem. Legalizacja obiektu jest możliwa, jeśli są spełnione przesłanki, określone w art. 48 ust. 2. Natomiast w ocenie PINB budowa wiaty narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przekroczone zostały bowiem współczynniki maksymalnej powierzchni zabudowy i minimalnej powierzchni biologicznej. Z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego terenu miasta [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] wynika, że działka nr [...] przy ul. [...] oznaczona jest symbolem MN.g4 - przeznaczenie podstawowe to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. W odniesieniu do parametrów i wskaźników zagospodarowania terenu występują następujące ograniczenia: powierzchnia zabudowy - nie więcej niż 30%; powierzchnia biologicznie czynna - nie mniej niż 60%. PINB w [...] ustalił, że działka nr [...] w [...] ma powierzchnię [...] ha ([...] m2). Suma powierzchni zabudowy budynków (numer inw. [...]) znajdujących się naw/w działce wynosi 81m2. Natomiast maksymalny współczynnik zabudowy dla tej działki wynosi 69m2 (230m2 X 30%). W związku z tym jakakolwiek dalsza zabudowa byłaby niedopuszczalna. Ponadto naruszony został warunek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnoszący się do powierzchni biologicznie czynnej, która dla tej działki powinna wynosić ona co najmniej 138 m2 (230 m2 x 60%). Tym samym powierzchnia, która może podlegać utwardzeniu nie może przekroczyć 92 m2 (230 m2 - 138 m2). Istniejące budynki posiadają łącznie powierzchnię zabudowy 81 m2 Zatem pozostała do wykorzystania (poza w/w budynkami) powierzchnia utwardzona nie może przekroczyć 11 m2 (92 m2 - 81 m2). Teren utwardzony pod powierzchnią wiaty ma powierzchnię 81,72 m2. Z tego względu zdaniem PINB jedynie prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem jest nakazanie rozbiórki obiektu budowanego w warunkach samowoli budowlanej z jednoczesnym naruszenie zapisów MPZP w sposób uniemożliwiający doprowadzenie do zgodności z prawem.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako [...]WINB) z dnia [...] r., znak: [...]., wydaną po rozpatrzeniu odwołania S.M.

Następnie powyższe decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 306/21 wydanym po rozpatrzeniu skargi S.M. Przy czym o prawomocności ww. wyroku przesądził ostateczny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2354/21 oddalający skargę kasacyjną A.CH. od ww. wyroku. Uzasadniając uchylenie decyzji organów obu instancji WSA w Gorzowie Wlkp. wskazał, że drewniana konstrukcja jaką wybudował inwestor odpowiada definicji wiaty ukształtowanej przez orzecznictwo administracyjne. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo obliczyły powierzchnię przedmiotowej wiaty biorąc pod uwagę wymiary jej zadaszenie, co dało powierzchnię 81,718 m2. Skoro konstrukcję wiaty jako całości stanowi zadaszenie wsparte na słupach, to powierzchnię wiaty liczyć należy po obrysie dachu. Zdaniem Sądu, nie można liczyć powierzchni zabudowy wiaty po obrysie słupów, gdyż same słupy bez zadaszenia nie stanowiłyby wiaty jako całości. Liczenie powierzchni zabudowy wiaty po krawędzi słupów prowadziłoby bowiem do obejścia prawa. Jednakże skarżący w odwołaniu od decyzji rozbiórkowej podniósł, że na działce nr [...] znajduje się jeden budynek gospodarczy, natomiast organ odwoławczy nie wyjaśnił tej kwestii. W ocenie Sądu jednoznaczne ustalenie wskazanego zagadnienia posiadało natomiast istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, albowiem z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikało, że budynek o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni zabudowy 42 m2 został wskazany zarówno odnośnie działki [...] i [...]. Z tego powodu zdaniem Sądu przedwczesny był wniosek organu, że dalsza zabudowa nie jest możliwa. Przy czym takiej oceny nie zmieniało stanowisko przedstawione w decyzji organu II instancji, że nawet zmniejszenie powierzchni zabudowy wiaty poprzez jej częściową rozbiórkę nie usunęłoby przeszkody do legalizacji budowy ze względu na brak zgody współwłaściciela nieruchomości na realizację inwestycji. W związku z tym Sąd stwierdził, że fakt, iż współwłaścicielka nieruchomości, na której jest postawiona wiata wystąpiła z żądaniem jej rozbiórki nie może powodować odstąpienia od wskazanej powyżej procedury i pozbawić skarżącego możliwości przedłożenia wymaganego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Zgodne z art. 199 Kodeksu cywilnego do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było więc uprawnione przyjęcie, że inwestor nie uzyska zgody współwłaścicielki nieruchomości, jeżeli zważyć możliwą sytuację polegającą na dostosowaniu przedmiotowej wiaty do wymagań obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez zmniejszenie powierzchni zabudowy wiaty. Ponadto do oceny zgodności budowy wiaty z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należało uwzględnić całą powierzchnię nieruchomości - której inwestor jest współwłaścicielem, a więc składającej się z działek nr [...], a nie tylko działki nr [...], na której postawiona jest wiata. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji dopuściły się naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 P.b., a także art. 7, art. 77 art. 80 i 107 § 3 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB decyzją z dnia [...], znak: [...], powołując się na art. 48 ust. 1 P.b. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r., nakazał S.M. dokonać rozbiórki wiaty o wymiarach 8,98 x 9,10 m, usytuowanej na działce nr [...], wybudowanej bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] - Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. W sentencji decyzji określono, że rozbiórką należy objąć wszystkie elementy składowe obiektu, w tym: konstrukcję dachu, słupy podporowe, utwardzenie pod wiatą z płyt betonowych oraz z kostek typu polbruk. Ponadto wskazano, że nie określono w niej terminu wykonania obowiązku albowiem będzie on wymagalny z chwilą, gdy decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji PINB wyjaśnił, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadził w dniu [...] czerwca 2023 r. oględziny nieruchomości przy ul. [...] i ustalił, że jest ona zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym dwulokalowym (numer ewidencyjny: [...]), budynkiem gospodarczym stanowiącym konstrukcyjną całość, który został podzielony geodezyjnie na trzy budynki (numery ewidencyjne: [...]) oraz wiatą stanowiącą przedmiot postępowania. Przy czym: "Parametry wiaty od czasu kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r. nie uległy zmianie: obiekt nie został poddany rozbudowie, nadbudowie, przebudowie bądź rozbiórce. Ustaleń tych można było dokonać z terenu posesji pomimo nieobecności inwestora". Dalej organ I instancji wskazał, że współczynnik zabudowy określony ww. planem nie został przekroczony, natomiast wiata nie spełnia wymagań planu odnośnie nachylenia dachu (kąt nachylenia dachu jest mniejszy od wymaganego planem). W związku z tym PINB stwierdził: "Przy zastosowaniu większego kąta nachylenia dachu wysokości przy okapie ulegałyby odpowiednio dalszemu obniżeniu. Uzyskanie takich parametrów wymagałoby dokonania rozbiórki całego pokrycia i konstrukcji dachu, następnie zaprojektowania (przekroje poszczególnych elementów więźby dachowej wymagają obliczeń statycznych z uwzględnieniem obciążenia śniegiem i wiatrem), wykonania nowej konstrukcji przy zachowaniu co najmniej minimalnych spadków obu połaci (13°) oraz ponownego zamocowania pokrycia. Doprowadzenie do zgodności z prawem obiektu wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej nie może polegać na nakazaniu jego rozbiórki oraz budowy innego obiektu w tym samym miejscu. Takie działanie podejmowane pod pozorem legalizacji stanowiłoby w istocie akceptację kontynuowania robót w warunkach samowoli budowlanej". Ponadto PINB ocenił, że budowa wiaty nie odpowiada wymaganiu obowiązującego planu miejscowego odnośnie lokalizacji na obszarze oznaczonym symbolem 6MN jednego budynku pomocniczego na jednej działce budowlanej. Wiata jest bowiem budowlą w rozumieniu P.b.

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] [..]WINB uchylił ww. decyzję PINB z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie dokonał kompletnych ustaleń odnośnie aktualnej formy techniczno-architektonicznej omawianego obiektu budowlanego, co uniemożliwiało prawidłową ocenę zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rezultacie stanowisko PINB odnośnie braku możliwości doprowadzenia rozpatrywanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego było przedwczesne. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie dostrzegł żadnych zapisów planu wykluczających dopuszczenie zabudowy w postaci obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Natomiast zakres wskazanych w decyzji odwoławczej wątpliwości co do zapisów planu powodował, że organ powiatowy nie mógł nie być uprawniony do samodzielnej i jednoznacznej oceny braku zgodności budowy przedmiotowego obiektu z przepisami planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skutkującej wydaniem bezwarunkowego nakazu rozbiórki. W takiej zaś sytuacji zdaniem [...]WINB właściwe z punktu widzenia przejrzystości postępowania byłoby wydanie przez organ I instancji postanowienia nakładającego obowiązek przedstawienia przez inwestora dokumentów legalizacyjnych w tym zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy rozpatrywanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. To organ właściwy w sprawie wydania zaświadczenia dokonuje oceny zgodności budowy zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia budowę (lub bez wymaganego zgłoszenia) z obowiązującym planem miejscowym.

Ponownie rozpatrując sprawę PINB przeprowadził w dniu [...] marca 2024r. oględziny przedmiotowej wiaty. W trakcie oględzin ustalono, że wymiary dachu po zewnętrznym jego obrycie wynoszą 9,35 x 9,05 m (powierzchnia zabudowy wiaty: 84,25 m2) oraz szczegółowo zinwentaryzowano elementy konstrukcyjne obiektu. W tym zakresie stwierdzono, że od czasu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019r. dokonano zmiany sposobu oparcia krokwi wzdłuż ściany przyległego budynku gospodarczego w ten sposób, że zostały one oparte na płatwi ułożonej na trzech słupach podporowych rozstawionych bezpośrednio przy ścianie budynku. W trakcie oględzin ustalono również, że od strony zewnętrznej (północno - wschodniej) pod wiatą znajduje się nieutwardzony pas terenu o wymiarach 9,31 x 0,87 m, przy czym wprowadzone przez inwestora kolejne przeróbki nie rzutują na zmianę parametrów metrycznych wybudowanej wiaty, a tym samym na kwalifikację prawną tej inwestycji. W szczególności zaś oddzielenie krokwi od gniazd podporowych poprzez ich przecięcie wzdłuż ściany budynku nie skutkuje zmniejszeniem powierzchni zabudowy do wartości poniżej 50 m2.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] PINB w [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. P.b. – w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) oraz art. 123 k.p.a. nakazał S.M. w pkt 1 wstrzymać roboty budowlane prowadzone przy budowie wiaty o wymiarach dachu 9,31 x 9,05 m na nieruchomości w [...] przy ul. [...], działka nr ewid. [...], z powodu wykonywania robót bez uzyskania pozwolenia na budowę z organu administracji architektoniczno-budowlanej, a także w pkt 2 dostarczyć do PINB, w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia, wymienione w tym postanowieniu dokumenty dotyczące w/w wiaty, a mianowicie: a) zaświadczenie Burmistrza Miasta [...] o zgodności przedmiotowej wiaty z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] - Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2022r. pozycja [...]); b) oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością w [...] przy ul. [...] na potrzeby legalizacji przedmiotowej wiaty; c) cztery egzemplarze projektu budowlanego wiaty, z zastrzeżeniem, że projekt budowlany może sporządzić osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane do projektowania, zaś projektant ma obowiązek zapewnić: - sprawdzenie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, - uzyskanie pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydanego na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - z uwagi na usytuowanie wiaty na obszarze historycznego układu urbanistycznego miejscowości [...] ujętego w gminnej ewidencji zabytków.

W uzasadnieniu PINB wskazał, że w zakresie wymagań techniczno-budowlanych brak jest przepisu, który zostałby naruszony w wyniku budowy wiaty. Natomiast ewentualne wątpliwości dotyczące interpretacji zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinny być przedmiotem weryfikacji dokonanej przez Burmistrza [...] na etapie wydawania zaświadczenia o zgodności budowy z tym planem. W związku z tym stwierdził, że istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia każdy z obowiązków nałożonych na inwestora.

Postanowieniem z dnia [...] r., znak [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił postanowienie PINB w [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej zastrzeżenia, że projektant ma obowiązek zapewnić uzyskanie pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydanego na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i jednocześnie uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej określenia terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych, orzekając jednocześnie w tym zakresie o wyznaczeniu terminu na 60 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia odwoławczego, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że o ile P.b. oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy nie formułują definicji terminu "wiata", to jednak tego rodzaju obiekt wymienia się w przepisach tej ustawy regulujących kwestie dotyczące reglamentacji robót budowlanych. Natomiast jeśli ustawodawca nie formułuje legalnych definicji pojęć stosowanych w tekstach prawnych, wówczas należy im przypisywać znaczenie tożsame ze znaczeniem, jakie mają w języku polskim. W powszechnym rozumieniu za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach" (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996), "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku" (Uniwersalny słownik języka polskiego pod redakcją S. Dubisza, t.5, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003, s.80). Zatem w świetle powyższego do podstawowych cech wiaty, zdaniem organu odwoławczego należy zaliczyć wsparcie danego obiektu na słupach, stanowiących jego podstawowy element konstrukcyjny (nośny). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że panuje ugruntowany pogląd, iż wiata nie może być zaliczona ani do obiektów małej architektury, ani do tymczasowych obiektów budowlanych. Skoro zatem wiata nie jest obiektem małej architektury, ani tymczasowym obiektem budowlanym i nie jest również budynkiem w świetle definicji zawartej w P.b., to należy ją zaliczyć do budowli, których przykładowe wyliczenie zawiera art. 3 pkt 3 P.b. Ustawa ta nie stawia przy tym wymogu trwałego związania takiej budowli z gruntem.

Organ odwoławczy zauważył, że powyższą kwalifikację zaakceptował WSA w Gorzowie Wlkp. w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 306/21 stwierdzając, że drewniana konstrukcja jaką wybudował skarżący odpowiada definicji wiaty ukształtowanej przez przytoczone przez Sąd orzecznictwo administracyjne tożsame z orzecznictwem zaprezentowanym powyżej przez organ odwoławczy.

W przedmiotowej sprawie PINB dokonał również kwalifikacji prawnej budowy przedmiotowego obiektu budowlanego uznając, że jego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a skoro inwestor nie uzyskał takiej decyzji, to w sprawie należało zastosować przepisy określone w artykule 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu - z uwagi na datę wszczęcia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją - obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2020r. poz. 471 (patrz: art. 25 ustawy nowelizującej). Z ustaleń organu powiatowego wynika bowiem, że roboty wykonano w 2005 r., a przed wystąpieniem do ich wykonania inwestor nie zorganizował żadnych formalności w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją w 2020 r., ale również po tej nowelizacji, pozwolenia na budowę nie wymagały wolnostojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany oraz przydomowe oranżerie (ogrody zimowe) o powierzchni zabudowy do 35 m2, a także wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 usytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. I takie stanowisko w zakresie wymagalności pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty zostało zaakceptowane w ww. wyroku z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 306/21.

Zdaniem [...]WINB dotychczasowe ustalenia organu I instancji, w tym w szczególności ustalenia podjęte w wyniku przeprowadzonych w dniu [...] marca 2024 r. oględzin przedmiotowej wiaty nie wskazują, aby aktualna forma obiektu mogła spowodować odmienną niż zaakceptowaną przez sąd administracyjny kwalifikację budowy rozpatrywanej wiaty. W szczególności zaś za prawidłowe należy uznać wyznaczenie powierzchni zabudowy przedmiotowej wiaty jako powierzchni rzutu dachu. W tym zakresie organ odwoławczy powołał się na stanowisko WSA w Gorzowie Wlkp. w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 306/21, zgodnie z którym jeśli konstrukcję wiaty jako całości stanowi zadaszenie wsparte na słupach, to powierzchnię wiaty liczyć należy po obrysie dachu. Nie można bowiem liczyć powierzchni zabudowy wiaty po obrysie słupów, gdyż same słupy bez zadaszenia nie stanowiłyby wiaty jako całości. Liczenie powierzchni zabudowy wiaty po krawędzi słupów prowadziłoby natomiast do obejścia prawa. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje,, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganego pozwolenia na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2). Natomiast na mocy art. 48 ust. 2 P.b., jeżeli budowa obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Wydając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, organ ma obowiązek nałożyć na adresata rozstrzygnięcia obowiązek przedstawienia określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 P.b. dokumentów, na które składają się dokumenty wymagane do wniosku o pozwolenie na budowę. W ocenie [...]WINB powiatowy organ nadzoru budowlanego zasadnie uznał, iż wstępna ocena wskazująca na brak okoliczności do bezwzględnego nakazu rozbiórki, obligowała PINB do wydania postanowienia w trybie art. 48 ust. 3 P.b.

Organ odwoławczy w pełni podzielił ocenę jaka w tym zakresie zawarta została w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i podkreślił, że organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 P.b. Natomiast to, w jaki sposób zakończy się postępowanie legalizacyjne zależy już wyłącznie od inwestora, gdyż legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale uprawnieniem.

Ponadto, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia decyzji kasacyjnej z dnia [...] lutego 2024 r. organ odwoławczy wskazał, że organ właściwy w sprawie wydania zaświadczenia dokona w omawianym przypadku oceny zgodności budowy zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia budowę wiaty. Organ, do którego wystąpiono z wnioskiem o wydanie zaświadczenia z art. 48 ust. 3 pkt 1 (lub art. 49b ust. 2 pkt 3) P.b. wydaje zaświadczenie w oparciu o posiadane dokumenty albo odmawia wydania zaświadczenia. Odmowa wydania zaświadczenia przede wszystkim może nastąpić z tego powodu, że brak jest zgodności obiektu budowlanego z planem. Przy czym postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest aktem, na który służy zażalenie, co pozwala dokonać kontroli instancyjnej prawidłowości odmowy wydania zaświadczenia, które z uwagi na element oceny zgodności obiektu budowlanego z planem nie jest typowym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 217 i następnych k.p.a.

Konkludując [...]WINB stwierdził, że organ I instancji wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu S.M. zasadnie zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nałożył na inwestora obowiązek wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie przedmiotowej wiaty oraz nakazał inwestorowi dostarczenie wymienionych tym postanowieniem dokumentów dotyczących w/w wiaty. Jednocześnie wstrzymanie robót budowlanych, o których mowa w art. 48 ust. 2 P.b. jest elementem postępowania legalizacyjnego, uregulowanym w tym przepisie i nie ma związku z tym znaczenia czy roboty są prowadzone, czy też zostały już zakończone w dacie prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Wstrzymanie bowiem prowadzenia robót budowlanych w tym przypadku ma dwojakie znaczenie. Po pierwsze, wstrzymuje roboty budowlane, jeżeli są one obecnie prowadzone, a po drugie, stanowi zakaz prowadzenia takich robót na przyszłość, do zakończenia postępowania. W związku z tym [...]WINB zauważył, że jakkolwiek w sentencji zaskarżonego postanowienia organ powiatowy nie ustalił wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy wiaty, to jednak nie było to konieczne, albowiem budowa wiaty została już faktycznie zakończona. Na fakt jakiegokolwiek działania inwestora polegające na kontynuacji budowy (np. poprzez rozbudowę) w żadnym razie nie wskazują ustalenia podjęte przez PINB w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2024 r. Przy czym odnotowane w tym protokole zmiany i przeróbki wiaty miały charakter jednorazowy i zostały dokonane przed wydaniem uchylonej poprzednio decyzji rozbiórkowej PINB z dnia [...], znak: [...].

Ponadto [...]WINB podzielając zgodność z prawem zakresu nałożonych na inwestora obowiązków w postaci dostarczenia określonych zaskarżonym postanowieniem dokumentów nie podzielił jednak zasadności obowiązku wynikającego z zastrzeżenia, iż projektant ma obowiązek zapewnić uzyskanie pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydanego na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - z uwagi na usytuowanie wiaty na obszarze historycznego układu urbanistycznego miejscowości [...] ujętego w gminnej ewidencji zabytków. W związku z tym zauważył, że w pierwszej kolejności oceny zgodności budowy przedmiotowej wiaty pod kątem wymagań wynikających z ochrony konserwatorskiej dokona w omawianym przypadku organ właściwy do wydania zaświadczenia o zgodności budowy wiaty z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten zawiera bowiem ustalenia w tym zakresie wynikające z usytuowanie wiaty na obszarze historycznego układu urbanistycznego miejscowości [...] ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Po drugie w wypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego lub naprawczego wobec już wykonanych samowolnie robót budowlanych stosuje się odpowiednio wymóg uzgodnienia z organem konserwatorskim, o którym mowa w art. 39 ust. 3 P.b. (zgodnie z tym przepisem: stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków).

[...]WINB zauważył, że w orzecznictwie administracyjnym aktualny jest pogląd, że w razie złożenia przez inwestora kompletnych dokumentów wymaganych art. 48 ust. 3 P.b. rzeczą właściwego organu będzie - przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego – dokonanie uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Przy czym na zasadzie art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 124 § 1 k.p.a. adekwatną formą takiego uzgodnienia jest postanowienie. Tym niemniej, takie uzgodnienie jest niezbędne wówczas, gdy ten konserwator nie wypowiedział się w sprawie w sposób zdecydowany i przesądzający kwestie incydentalne. Zatem w procedurze legalizacyjnej i naprawczej to nie inwestora obciąża obowiązek uzyskania odpowiedniego uzgodnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków, lecz całą złożoną przez niego dokumentację organ nadzoru budowlanego winien samodzielnie przedstawić wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków do uzgodnienia, co następuje w trybie art. 106 k.p.a, a więc postanowieniem, na które inwestorowi służy zażalenie. Postanowienie takie jest więc wydawane już w toku postępowania legalizacyjnego (naprawczego), podobnie jak w toku postępowania o pozwolenie na budowę. Niezaskarżone lub też utrzymane w mocy postanowienie uzgodnieniowe wiąże organ załatwiający sprawę, który jest zobligowany wówczas orzec stosownie do wyników uzgodnienia. Uzgodnienie w formie postanowienia ma charakter stanowczy, a nie opiniodawczy, zarówno w kwestii orzeczenia pozytywnego czy też negatywnego, jak i w zakresie określonych w nim warunków.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zastrzeżenia, iż projektant ma obowiązek zapewnić uzyskanie pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydanego na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - z uwagi na usytuowanie wiaty na obszarze historycznego układu urbanistycznego miejscowości [...] ujętego w gminnej ewidencji zabytków. W tym zakresie organ odwoławczy odstąpił od wydania orzeczenia merytorycznego i wyjaśnił, że zgodnie z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale II Kodeksu postępowania administracyjnego pt. "Zażalenia", do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Powyższe oznacza, że w przypadku zażaleń odpowiednie zastosowanie ma art. 138 k.p.a. Tak więc w sytuacji, gdy po rozpatrzeniu kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia organ II instancji ustali, że nie było podstaw prawnych lub faktycznych do wydania w danej kwestii postanowienia, winien uchylić zaskarżone postanowienie w całości lub w części. Zróżnicowanie kwestii procesowych regulowanych w formie powoduje, że ostatni człon przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowiący umarzam postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, musi być stosowany z zachowaniem odpowiedniości. Oznacza to, że w niektórych sprawach nie będzie można go stosować, na przykład: w razie braku podstaw faktycznych lub prawnych do wydania określonego postanowienia lub jego części jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.

Ponieważ zakres obowiązków nałożonych na inwestora w zakresie dostarczenia dokumentów legalizacyjnych uległ modyfikacji na skutek opisanego wcześniej uchylenia części zaskarżonego postanowienia należało zdaniem [...]WINB uchylić również to postanowienie w części dotyczącej określenia terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących wiaty i jednocześnie orzekł w tym zakresie o wyznaczeniu terminu 60 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia odwoławczego. Zdaniem organu odwoławczego wyznaczony termin jest tożsamy terminowi określonemu przez organ I instancji i będzie wystarczający dla spełnienia przez inwestora warunków do legalizacji obiektu poprzez przedstawienie dokumentów wynikające wprost z art. 48 ust. 3 P.b.

S.M., reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie [...]WINB z dnia [...]r. zarzucając:

1. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia (art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 140 i 144 k.p.a.), w szczególności organy administracji publicznej nie dokonały w ogóle ustalenia powierzchni zabudowy wiaty poprzez sporządzenie pomiaru po zewnętrznych krawędziach słupów, a jedynie dokonały pomiaru wg powierzchni dachu, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż przedmiotowa wiata posiada powierzchnię zabudowy 84,25 m2 i przekracza powierzchnię 50 m2, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazuje, iż wiata posiada powierzchnię zabudowy 48m2 tj. nie przekraczającą 50 m2;

2. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia (art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 140 i 144 k.p.a.), w szczególności organy administracji publicznej nie ustaliły, czy przedmiotowa wiata powinna być traktowana na równi z budynkiem o prostej konstrukcji w rozumieniu art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b.;

3. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia (art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 140 i 144 k.p.a.), w szczególności organy administracji publicznej nie ustaliły kubatury przedmiotowej wiaty, co jest okolicznością relewantną w kontekście ustalenia zakresu uprawnień projektanta do sporządzenia stosownego projektu wiaty, zgodnie z treścią art. 15a ust. 3 P.b.;

4. art. 8 i art. 11 k.p.a. przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów państwa i niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy oby instancji przy załatwieniu sprawy;

5. art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w sytuacji w której organ administracji publicznej nie dokonał w uzasadnieniu decyzji rzetelnego wyjaśnienia dlaczego powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty nie powinna być liczona po krawędzi słupów, a przy użyciu odmiennej metodologii - według powierzchni dachu;

6. art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w sytuacji w której organ administracji publicznej nie dokonał w uzasadnieniu decyzji rzetelnego wyjaśnienia dlaczego przedmiotowa wiata przedmiotowa wiata nie powinna być traktowana na równi z budynkiem o prostej konstrukcji w rozumieniu art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b.;

7. art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. przez błędne zastosowanie tego przepisu i nieuznanie, iż wiata posadowiona na działce strony ma powierzchnię zabudowy przekraczającą 50 m2, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy przedmiotowa wiata nie przekracza 50 m2 powierzchni zabudowy;

8. art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. przez błędną wykładnię przedmiotowej normy polegającą na przyjęciu, iż powierzchnia zabudowy wiaty winna być liczona według powierzchni dachu, nie zaś po zewnętrznych krawędziach słupów;

9. art. 20 ust. 3 P.b. przez niezastosowanie normy prawnej wynikającej z ww. przepisu i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż projektant ma zapewnić sprawdzenie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, podczas gdy w stosunku do obiektu budowlanego o prostej konstrukcji, którym niewątpliwie jest przedmiotowa wiata, obowiązek ten nie ma zastosowania;

10. art. 48b ust. 1 P.b. przez zastosowanie normy prawnej wynikającej z ww. przepisu i w konsekwencji nałożenie przez organy nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, mimo braku złożenia wniosku legalizacyjnego przez stronę, podczas gdy możliwość nałożenia tegoż obowiązku jest wprost uzależniona od wcześniejszego wniosku strony - organ nie może na stronę nakładać obowiązku w sposób dowolny i uznaniowy;

11. art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. przez zastosowanie normy prawnej wynikającej z w/w przepisu i w konsekwencji wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy wiaty, podczas gdy jej wybudowanie nie wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części i uchylenie poprzedzającego go postanowienia PINB w [...] z dnia [...] r., znak: [...] w części, która nie została uchylona zaskarżonym postanowieniem lub zobowiązanie organu II instancji do wydania w terminie 30 dni postanowienia o uchyleniu postanowienia organu I instancji w części, która nie została uchylona zaskarżonym postanowieniem;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiot tak rozumianej kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowiło postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. uchylające postanowienie PINB w [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej zastrzeżenia, że projektant ma obowiązek zapewnić uzyskanie pozwolenia [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydanego na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i jednocześnie uchylające zaskarżone postanowienie w części dotyczącej określenia terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych, orzekając jednocześnie w tym zakresie o wyznaczeniu terminu na 60 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia odwoławczego, a w pozostałej części utrzymujące zaskarżone postanowienie w mocy tj. co do wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie przedmiotowej wiaty, a także co do nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia do PINB wymienionych w tym postanowieniu dokumentów dotyczących w/w wiaty, a mianowicie: a) zaświadczenia Burmistrza Miasta [...] o zgodności przedmiotowej wiaty z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] - Uchwała nr [...[ Rady Miejskiej w [....] z dnia [...] (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2022r. pozycja [...]); b) oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością w [...] przy ul. [...] na potrzeby legalizacji przedmiotowej wiaty; c) czterech egzemplarze projektu budowlanego wiaty, z zastrzeżeniem, że projekt budowlany może sporządzić osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane do projektowania, zaś projektant ma obowiązek zapewnić: - sprawdzenie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

Przy czym skarżący, jak wynika z treści skargi, w zasadzie zaskarżył w/w postanowienie w części, w której organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, czyli skarga nie objęła elementów uchylonych przez organ II instancji odnoście postanowienia organu I instancji tj. co do terminu na wykonanie obowiązku wyznaczonego przez PINB w postanowieniu oraz co do nałożonego na inwestora przez PINB obowiązku zapewnienia przez projektanta uzyskania pozwolenia [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie orzekał już sąd administracyjny (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 czerwca 2021 r., II SA/Go 306/21 przytoczony i opisany w stanie faktycznym uzasadnienia oraz wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2354/21 oddalający skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji). Powyższe ma istotne znaczenie z uwagi na treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 153.). Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku.

Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Dodatkowo zwrócić należy uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze należało zatem przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy uwzględnić przede wszystkim wiążące wskazania i ocenę prawną zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 czerwca 2021 r., II SA/Go 306/21 i następnie w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2023 r., II OSK 2354/21. W wyrokach tych Sądy przede wszystkim przesądziły w sposób wiążący, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy P.b. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzona ustawą zmieniającą z dnia 13 lutego 2020 r. (z uwagi na treść art. 25 ustawy zmieniającej nakazującego stosować do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, przepisy dotychczasowe). Sąd orzekł w prawomocnym wyroku, iż sporny obiekt to wiata, która stanowi budowlę. Powierzchnię jej należy liczyć po obrysie dachu, nie zaś po obrysie słupków. Jednocześnie Sąd przesądził, iż w/w wiata wzniesiona została w 2005 r. w ramach samowoli budowlanej, gdyż budowla taka wymagała uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, a to z uwagi na wielkość powierzchni wiaty, która nie została objęta zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przy czym, co nie było sporne, inwestor takiego pozwolenia na budowę nie uzyskał. Sąd w wyroku z 17 czerwca 2021 r. wskazał przy tym, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją w 2020r., ale również po tej nowelizacji, pozwolenia na budowę nie wymagały wolnostojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany oraz przydomowe oranżerie (ogrody zimowe) o powierzchni zabudowy do 35 m2, a także wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 usytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. Sąd przesądził także o braku podstaw do orzeczenia o rozbiórce obiektu bez umożliwienia inwestorowi przedłożenia wymaganego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, biorąc pod uwagę, iż zgodne z art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest uprawnione przyjęcie a priori tezy, że skarżący nie uzyska zgody współwłaścicielki nieruchomości. Natomiast obowiązkiem organów według Sądu orzekającego w wyroku z 17 czerwca 2021 r. jest wyjaśnienie w sprawie czy możliwe jest doprowadzenie budowli do stanu zgodnego z prawem. W opisanym zakresie NSA zaś w pełni podzielił w/w ocenę Sądu I instancji.

Tym samym, wobec wiążącej oceny prawnej i wskazań, o których była mowa, PINB został zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy, a przede wszystkim do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, konieczność jego ponownej analizy i oceny na tle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem, iż decyzja o rozbiórce stanowi ostateczność, w przypadku dopiero gdy legalizacja okaże się niemożliwa lub inwestor nie wykona nałożonych na niego obowiązków.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uzupełnił materiał dowodowy w sprawie tj. organ I instancji prawidłowo uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o wypisy z ewidencji gruntów m.in. spornej nieruchomości, uzyskała od organu analizę co do zgodności inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (pismo z dnia [...] kwietnia 20203 r.), przeprowadził oględziny w dniu [...] czerwca 2023 r., a potem także w dniu [...] marca 2024 r., z dokładnym opisem i materiałem fotograficznym.

Co prawda nastąpiła po wydaniu w/w wyroków WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 czerwca 2021 r. i NSA zmiana stanu prawnego związana z podjęciem przez Radę Miejską w [...] uchwały Nr [...] r. z [...] r. o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], która zastąpiła wcześniej obowiązującą uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta[...]. Jednak okoliczność ta zdaniem Sądu nie miała wpływu rozstrzygnięcie, mając na uwadze treść zaskarżonego postanowienia, w którym organy nie odnosiły się do analizy i oceny samowolnie wykonanych robót z punktu widzenia zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jedynie nałożono w zaskarżonym postanowieniu na inwestora obowiązek m.in. dostarczenia organowi nadzoru zaświadczenia Burmistrza Miasta [...] o zgodności przedmiotowej wiaty z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów opisane powyżej elementy, czyli ocena prawna i wskazania sądów w sprawie, przesadzone w prawomocnym wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r., pozostają wiążące dla sądów i organów.

Z akt sprawy wynika także, iż nastąpiła w sprawie zmiana w stanie faktycznym polegająca na tym, że w trakcie ostatnich oględzin tj. [...] marca 2024 r. ostatecznie powierzchnia wiaty została określona na 84,25 m2 (9,35x9,05m) oraz ustalono zmianę sposobu oparcia krokwi wzdłuż ściany przyległego budynku gospodarczego, w ten sposób, że zostały one oparte na płatwi ułożonej na trzech słupach podporowych rozstawionych bezpośrednio przy ścianie budynku. Jednak jak słusznie zauważyły organy w tym zakresie, powyższe zmiany nie mają wpływu na kwalifikację prawną inwestycji. Nadal jest to samowola budowlana, a zatem ocena prawna i wskazania Sądu wyrażone w prawomocnym wyroku z 17 czerwca 2021 r. pozostają aktualne i wiążące dla sadów i organów.

W tych okolicznościach Sąd uznał, iż organy spełniły wymogi art. 153 i art. 170 p.p.s.a. wykonując wskazania Sądu wyrażone w wyroku z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 306/21 i stosując się do zawartej w nich oceny prawnej.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego zgodności z prawem. W sprawie prawidłowo zebrany został materiał dowodowy w sprawie, ustalono właściwie stan faktyczny i dokonano prawidłowego zastosowania przepisów prawa.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo orzekł w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 P.b. o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków: a) zaświadczenie Burmistrza Miasta [...] o zgodności przedmiotowej wiaty z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] - Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2022r. pozycja [...]); b) oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością w [...] przy ul. [...] na potrzeby legalizacji przedmiotowej wiaty; c) cztery egzemplarze projektu budowlanego wiaty, z zastrzeżeniem, że projekt budowlany może sporządzić osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane do projektowania, zaś projektant ma obowiązek zapewnić: - sprawdzenie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 2020r. poz. 1333, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganego pozwolenia na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2). Z kolei w myśl art. 48 ust. 2 P.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl zaś ust. 3 cyt. artykułu w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów, uwzgledniające przy tym wiążącą ocenę prawną wyrażoną przez WSA w wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r., iż brak jest na tle zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, przesłanek do orzeczenia na tym etapie o bezwzględnym nakazie rozbiórki spornej wiaty. Powyższe zaś uzasadniało zastosowanie przez organy art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Zatem prawidłowo nałożone zostały na inwestora w decyzji organu II instancji (z uwzględnieniem uchylonych elementów) obowiązki wymienione wcześniej. W tym miejscu zauważyć należy, iż w zakresie zgodności budowy z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie orzeka organ nadzoru, ale to wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje w tym zakresie zaświadczenie, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 P.b. Natomiast niewątpliwie wynik procesu legalizacji w sprawie nie jest jeszcze przesądzony, gdyż na razie skarżony akt dotyczy nałożenia na inwestora obowiązku dokonania pewnych czynności, a dopiero w zależności od wykonania tych obowiązków, proces ten zakończony może zostać ewentualnie legalizacją (jeżeli warunki zostaną spełnione) lub rozbiórką.

Nie budziło wątpliwości i zastrzeżeń Sądu orzeczenie przez organy o wstrzymaniu robót budowlanych, choć roboty budowlane dotyczące wiaty zostały zakończone. Zastosowanie takie rozwiązania znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie. Przyjmuje się, że takie wstrzymanie robót budowlanych (kiedy nie są prowadzone) przez organ można również rozumieć jako zakaz podjęcia lub wznowienia robót budowlanych w pewnym momencie po wszczęciu postępowania. Nie ma bowiem nigdy pewności, czy – gdyby organ nie wstrzymał robót budowlanych – inwestor nie zacząłby ich prowadzić, nie mając formalnego zakazu. W świetle obecnej regulacji art. 48 ust. 2 w takiej sytuacji organ byłby bezsilny, gdyby wcześniej wydał postanowienie na podstawie wymienionego przepisu, którym nie wstrzymał prowadzenia robót budowlanych, uznając, że budowa została zakończona. (zob. komentarz do art. 50a). A. Gliniecki [w:] A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 48.

Organ II instancji także prawidłowo orzekł o uchyleniu postanowienia organu I instancji w części dotyczącej zastrzeżenia, że projektant ma obowiązek zapewnić uzyskanie pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W procedurze legalizacyjnej i naprawczej to nie inwestora obciąża obowiązek uzyskania odpowiedniego uzgodnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków, lecz całą złożoną przez niego dokumentację organ nadzoru budowlanego winien samodzielnie przedstawić wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków do uzgodnienia, co następuje w trybie art. 106 k.p.a., a więc postanowieniem, na które inwestorowi służy zażalenie. Postanowienie takie jest wydawane już w toku postępowania legalizacyjnego (naprawczego), podobnie jak w toku postępowania o pozwolenie na budowę. Uzgodnienie w formie postanowienia ma charakter stanowczy, a nie opiniodawczy, zarówno w kwestii orzeczenia pozytywnego czy też negatywnego. Obowiązek uzyskania takiego uzgodnienia wynika z treści art. 39 ust. 3 P.b. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 lipca 2020 r., II SAB/Gd 29/20, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2023 r., II SA/Wr 739/22).

Także za uzasadnioną uznać należało określenie przez organ odwoławczy na nowo terminu na dostarczenie dokumentów legalizacyjnych, gdyż w sposób logiczny urealniło to możliwość zachowania przez inwestora terminu na wykonanie nałożonych obowiązków. Dodać przy tym należy, iż termin wskazany w art. 48 ust. 3 P.b. jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli lub na żądanie strony, jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 kwietnia 20204 r., II SA/Ol 1127/23).

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd w całości uznał je za nieuzasadnione.

Co do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia (art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 140 i 144 k.p.a.), w szczególności brak ustalenia przez organy powierzchni zabudowy wiaty poprzez sporządzenie pomiaru po zewnętrznych krawędziach słupów, a jedynie dokonanie pomiaru wg powierzchni dachu, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż przedmiotowa wiata posiada powierzchnię zabudowy 84,25 m2 i przekracza powierzchnię 50 m2, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazuje, iż wiata posiada powierzchnię zabudowy 48m2 tj. nie przekraczającą 50 m2, należało uznać go za pozbawiony podstaw. Sąd zwraca uwagę, iż w tym zakresie zasadnicze znaczenie ma wynikające z przywołanego uprzednio art. 153 i art. 170 p.p.s.a., związanie Sądu i organów oceną prawną wyrażoną przez Sądy w wydanych w rozpoznawanej sprawie wyrokach. Powyższe bowiem skutkuje brakiem możliwości dokonania przez organ a następnie także Sąd, odmiennej oceny prawnej, bądź ponownej analizy określonego zagadnienia, co do którego uprzednio sąd administracyjny wyraził stanowisko w prawomocnym wyroku. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, iż w wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r. Sąd odniósł się precyzyjnie do kwestii sporządzenia pomiaru odnośnie objętej samowolą budowlaną wiaty. Mianowicie orzekł, iż skoro konstrukcję wiaty jako całości stanowi zadaszenie wsparte na słupach, to powierzchnię wiaty liczyć należy po obrysie dachu. Zdaniem Sądu nie można liczyć powierzchni zabudowy wiaty po obrysie słupów, gdyż same słupy bez zadaszenia nie stanowiłyby wiaty jako całości. Liczenie powierzchni zabudowy wiaty po krawędzi słupów prowadziłoby bowiem do obejścia prawa (str. 12 uzasadnienia wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r.). Z powyższych względów za oczywiste uznać należy, iż brak było podstaw do odmiennego przyjęcia sposobu pomiaru wiaty przez organy oraz Sąd, gdyż stanowiłoby to naruszenie art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia, w szczególności organy administracji publicznej nie ustaliły, czy przedmiotowa wiata powinna być traktowana na równi z budynkiem o prostej konstrukcji w rozumieniu art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b., Sąd również uznał zarzut ten za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 20 ust. 2 P.b. projektant zapewnia sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Natomiast w myśl art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b. obowiązek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż według stanu prawnego mającego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie, czyli P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. (z uwagi na treść art. 25 ustawy zmieniającej), zgodnie z art. 48 ust. 3 pkt 2 P.b. w postanowieniu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 P.b. tj. postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych organ ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Jednak jak wyraźnie zaznaczył ustawodawca - do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (na powyższe wskazał też Sąd w uzasadnieniu wyroku z 17 czerwca 2021 r. str. 11). Powyższe oznacza, iż na gruncie przedmiotowej sprawy, biorąc pod uwagę mający w sprawie zastosowanie stan prawny, którego prawidłowość potwierdził Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r., art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b. został wyłączony z zastosowania w procesie legalizacji. Wobec powyższego należało stwierdzić, iż zbędne było dokonywanie przez organy ustaleń czy wiata powinna być traktowana na równi z budynkiem o prostej konstrukcji w rozumieniu art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b., skoro przepis ten nie miał w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie o legalizację.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia, w szczególności organy administracji publicznej nie ustaliły kubatury przedmiotowej wiaty, co jest okolicznością relewantną w kontekście ustalenia zakresu uprawnień projektanta do sporządzenia stosownego projektu wiaty, zgodnie z treścią art. 15a ust. 3 P.b. wskazać należy, iż także nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z jego treścią uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie uprawniają do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi, w odniesieniu do architektury obiektu o kubaturze do 1000 m3 w zabudowie zagrodowej lub na terenie zabudowy zagrodowej. Przepis ten, jak wskazuje jego treść, odnosi się obiektów projektowanych wyłącznie na obszarze o ustalonej funkcji zabudowy zagrodowej. Za zabudowę zagrodową należy uznać wszelkie obiekty pozostające w funkcjonalnym związku z gospodarstwem rolnym w znaczeniu określonym w art. 553 k.c., w którym mowa jest w szczególności o gruntach rolnych wraz z budynkami i ich częściami, urządzeniami i inwentarzem stanowiącym lub mogącym stanowić zorganizowana całość gospodarczą. Mając na uwadze powyższe Sąd zwraca uwagę, iż z akt sprawy i ustaleń faktycznych organu brak przesłanek wskazujących na to, aby objęty samowolą budowlaną obiekt znajdował się w ramach zabudowy zagrodowej, w w/w rozumieniu. Stąd zdaniem Sądu dokonywanie w w/w zakresie przez organy ustaleń byłoby nieuzasadnione i zbędne. Miejscowość, w której położona jest nieruchomość i na której wzniesiono wiatę to miasto, a według wypisu z ewidencji gruntów działka nr [...] oznaczona jest jako Bi, czyli inne tereny zabudowane (k. 10 akt administracyjnych organu I instancji). Przy czym podkreślić należy, iż okoliczność dotycząca objęcia w/w terenu zabudową zagrodową nie została też w żaden sposób uprawdopodobniona przez skarżącego.

Niewątpliwie za niezasadny Sąd uznał także podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 i art. 11 k.p.a. przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów państwa i niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy obu instancji przy załatwieniu sprawy. Analiza treści zaskarżonego postanowienia, którego uzasadnienie zawiera zarówno opis stanu faktycznego jak i prawnego, szczegółowo wyjaśnia wszystkie przesłanki, które stały się podstawą powzięcia przez organ takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, co nie pozwala zgodzić się Sądowi ze stanowiskiem strony skarżącej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, w której organ administracji publicznej nie dokonał w uzasadnieniu decyzji rzetelnego wyjaśnienia dlaczego powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty nie powinna być liczona po krawędzi słupów, a przy użyciu odmiennej metodologii - według powierzchni dachu, Sąd ponownie odwołuje się do wcześniejszych rozważań zawartych w uzasadnieniu, a wskazujących na związanie Sądu i organów co do oceny prawnej wyrażonej w prawomocnych wyrokach sądów obu instancji, w tym dotyczyło to właśnie sposobu pomiaru powierzchni wiaty.

Podobnie co do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, w której organ administracji publicznej nie dokonał w uzasadnieniu decyzji rzetelnego wyjaśnienia dlaczego przedmiotowa wiata przedmiotowa wiata nie powinna być traktowana na równi z budynkiem o prostej konstrukcji w rozumieniu art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b. W tym bowiem zakresie, tj. co do braku podstaw zastosowania art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b., Sąd również wyraził stanowisko, uznając zarzut za niezasadny.

Za nieuzasadniony uznać należało zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. przez błędne zastosowanie tego przepisu i nieuznanie, iż wiata posadowiona na działce strony ma powierzchnię zabudowy przekraczającą 50 m2, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy przedmiotowa wiata nie przekracza 50 m2 powierzchni zabudowy, co wiąże się przede wszystkim z wcześniejszymi rozważaniami wyrażonymi przez Sąd w składzie orzekającym. Po pierwsze w prawomocnym wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r. Sąd przesądził, iż sporna wiata wzniesiona została jako samowola budowlana, tj. budowla wzniesiona bez wymaganego pozwolenia na budowę., mając na uwadze treść art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 13 lutego 2020 r. (str. 12 uzasadnienia wyroku z 17 czerwca 2020 r.). Zdaniem Sądu brak podstaw do zakwestionowania prawidłowości w działaniu organów co do ustalenia powierzchni zabudowy dotyczącej wiaty. Określenie tej powierzchni, jest następstwem przyjętego sposobu obliczenia tej powierzchni, która wynika jednoznacznie z uzasadnienia wyroku Sądu z 17 lipca 2021 r., co do którego skarga kasacyjna została oddalona, o czym była już mowa powyżej w niniejszym uzasadnieniu. Skoro wynik pomiaru według powierzchni dachu – 84,25 m2, dokonany z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w prawomocnych wyrokach, o których mowa powyżej, to brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania prawidłowości określenia powierzchni zabudowy wiaty i uznania, że sporna powierzchnia zabudowy spornej wiaty nie przekracza 50 m2, jak wskazuje skarżący.

Z tych samych względów, o czym była kilkukrotnie mowa wcześniej, Sąd uznał także za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. przez błędną wykładnię przedmiotowej normy polegającą na przyjęciu, iż powierzchnia zabudowy wiaty winna być liczona według powierzchni dachu, nie zaś po zewnętrznych krawędziach słupów.

Niezasadnym jest także zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 P.b. przez niezastosowanie normy prawnej wynikającej z ww. przepisu i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż projektant ma zapewnić sprawdzenie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, podczas gdy w stosunku do obiektu budowlanego o prostej konstrukcji, którym niewątpliwie zdaniem skarżącego jest przedmiotowa wiata, obowiązek ten nie ma zastosowania. Odnośnie braku podstaw do zastosowania na gruncie rozpoznawanej sprawy art. 20 ust. 3 pkt 2 P.b. Sąd wyraził stanowisko powyżej, a w świetle tego stanowiska zarzut uznać należało za nieuzasadniony.

Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia

art. 48b ust. 1 P.b. przez zastosowanie normy prawnej wynikającej z ww. przepisu i w konsekwencji nałożenie przez organy nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, mimo braku złożenia wniosku legalizacyjnego przez stronę, podczas gdy możliwość nałożenia tegoż obowiązku jest wprost uzależniona od wcześniejszego wniosku strony - organ nie może na stronę nakładać obowiązku w sposób dowolny i uznaniowy. Sąd ponownie zwraca uwagę, iż na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdują przepisy P. b. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. Tymczasem art. 48 b ust. 1 P.b. wprowadzony został właśnie na podstawie ustawy zmieniającej z 13 lutego 2020., co oznacza, iż nie ma on zastosowania na gruncie rozpoznawanej sprawy. Tym samym organy prawidłowo zastosowały przepisy P.b. i zasadnie nie zastosowały

art. 48b ust. 1 P.b., co czyni zarzut skargi nieuzasadnionym.

Podobnie odnoście zarzutu naruszenia art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. przez zastosowanie normy prawnej wynikającej z w/w przepisu i w konsekwencji wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy wiaty, podczas gdy jej wybudowanie nie wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Po pierwsze Sąd zwraca uwagę, iż zaskarżone postanowienie nie zostało wydane w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., który dotyczy rozbiórki, a na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Po drugie Sąd ponownie wskazuje, iż kwestia stwierdzenia na gruncie przedmiotowej sprawy samowoli budowlanej została przesadzona w wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r., gdzie Sąd potwierdził, iż wzniesienie wiaty dokonane zostało bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec powyższego ocena prawna i ustalenia Sądu zwarte w prawomocnym wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r. są wiążące dla Sądu, jak i dla organów. Powyższe jednocześnie czyni opisany zarzut skargi nieuzasadnionym.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.