Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 287/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1,  ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2023 r. sprawy ze skargi D.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia 27 lutego 2023 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek D.A. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem przez wnioskodawczynię osobistej opieki nad ojcem M.C., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W toku wszczętego postępowania administracyjnego ustalono, iż M.C. ma 78 lat, jest osobą schorowaną, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności powstał po ukończeniu przez niego 25 roku życia (w wieku 76 lat). Nie jest w stanie wykonywać samodzielnie podstawowych czynności, takich jak ubieranie się, kąpiel przygotowywanie posiłków, utrzymanie porządku w mieszkaniu, samodzielny dojazd do lekarza, robienie zakupów, w tym leków, przyniesienie opału. M.C. pozostaje w związku małżeńskim z T.C., która nie jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Wszelkie czynności związane z opieką nad ojcem przejęła córka D.A., która wprawdzie nie mieszka z rodzicami, ale według ustaleń poczynionych w toku wywiadu środowiskowego jest jedyną osobą mogącą sprawować opiekę nad niepełnosprawnym ojcem.

Wnioskodawczyni nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, zasiłku dla opiekuna lub świadczenia pielęgnacyjnego, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zrezygnowała z zatrudnienia z dniem [...] czerwca 2021 r. i pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem do 31 stycznia 2023 r. na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] oraz decyzji zmieniającej z dnia [...] stycznia 2023 r., na M.C. jako osobę wymagającą opieki, inna osoba nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury.

Decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając na podstawie upoważnienia Burmistrza, w oparciu o treść m.in. art. 17 ust. 1b, ust. 5 pkt 2 lit. a, art. 20 oraz art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm. – w wersji obowiązującej w dacie wydania tej decyzji, dalej w skrócie u.ś.r.) odmówił przyznania D.A. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad M.C..

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż nie neguje sprawowania przez wnioskodawczynię opieki nad ojcem, jednakże nie ma możliwości przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ z przedstawionych dokumentów wynika, że pozostaje on w związku małżeńskim z T.C., która nie jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Tymczasem zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto w ocenie organu na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku stoi treść art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem niepełnosprawność M.C. powstała w wieku dorosłym.

Po wniesieniu przez D.A. odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium uznało za niesporne okoliczności dotyczące stanu zdrowia M.C., jak również że wymaga on opieki i pomocy osoby drugiej w codziennym życiu oraz że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad ojcem. W ocenie Kolegium organ I instancji dokonał niewłaściwej interpretacji art. 17 ust. 1b u.ś.r. – bez uwzględnienia zmiany stanu prawnego spowodowanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, którego bezpośrednim skutkiem jest utrata domniemania konstytucyjności przez art. 17 ust. 1b we wskazanym zakresie z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw, tj. 23 października 2014 r. Przy rozpatrywaniu od tej daty wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, składanych przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia z wyłączeniem części przepisu art. 17 u.ś.r., uznanej za niekonstytucyjną, tzn. bez względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Z akt sprawy wynika jednakże, iż ojciec skarżącej M.C. pozostaje w związku małżeńskim z T.C., która legitymuje orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie podkreślił, że zachodzi przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., tzn. osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, przy czym współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przesłanka ta powoduje, że nie można przyznać przedmiotowego świadczenia córce, skoro żona M.C. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z art. 17 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. wynika, iż pozostawanie podopiecznego w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza co do zasady, z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku (w tym dzieci podopiecznego). Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych przysługuje zaś dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy. Inna interpretacja w/w przepisów nie znajduje uzasadnienia prawnego. Z tej przyczyny Kolegium nie dopatrzyło się podstaw do przyznania wnioskodawczyni prawa świadczenia pielęgnacyjnego. Podnoszona przez stronę okoliczność sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem, nie znosi przy tym sama w sobie obowiązku alimentacyjnego jej matki względem ojca, wyprzedzającego obowiązek alimentacyjny dziecka względem rodzica.

Na powyższą decyzję D.A., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci:

1) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem, gdyż posiada on małżonkę, na której w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek opieki nad mężem, mimo, że osoba ta nie jest w stanie opiekować się współmałżonkiem z uwagi na stan zdrowia (orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności) oraz podeszły wiek;

2) art. 132 k.r.o. poprzez jego niezastosowanie skutkujące uznaniem, że brak jest możliwości przyznania skarżącej świadczenia z uwagi na pozostawanie przy życiu małżonka osoby wymagającej opieki, podczas gdy obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje m.in. wówczas gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy ta osoba nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie;

3) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez różnicowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności;

4) art. 17 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku z opieką nad ojcem z uwagi na moment powstania niepełnosprawności, podczas gdy przepis we wskazanym wyżej zakresie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z art. 32 Konstytucji.

Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). W myśl cytowanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w powyższym trybie złożył organ, natomiast skarżąca w terminie 14 dni od daty zawiadomienia o tym fakcie nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji).

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W odniesieniu do tego ostatniego przepisu Kolegium trafnie wywiodło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się obszernie na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż w pierwszym rzędzie zobowiązani do opieki, a przez to i uprawnieni do świadczenia pielęgnacyjnego są małżonkowie osób niepełnosprawnych, co znajduje oparcie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących kolejności obowiązku alimentacyjnego. Natomiast inne osoby mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne tylko wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki nie będzie mógł sam tej opieki sprawować. Przy czym ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. sprowadził brak możliwości sprawowania opieki przez małżonka tylko do sytuacji, gdy ten legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Takie rozwiązanie w sposób istotny ogranicza przypadki, w których opieką nad niepełnosprawnym współmałżonkiem mogliby zająć się inni krewni.

W nawiązaniu do przytoczonej wyżej regulacji wskazać również należy, iż dnia 14 listopada 2022 r., w sprawie o sygn. akt I OPS 2/22 Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, w myśl której: 1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.); 2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).

Należy przy tym mieć na uwadze, iż orzekając w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany cytowaną uchwałą. W myśl bowiem art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej izby albo w uchwale pełnego składu NSA, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż dokonana w uchwale składu poszerzonego wykładnia przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych jak i rozszerzonych składów orzekających. Jest ona wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Jeżeli sąd w toku rozpoznania sprawy nie podzieli stanowiska wyrażonego w uchwale, może jedynie powstałe zagadnienie prawne przedstawić do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi poszerzonemu. Uchwała traci moc tylko na skutek podjęcia na podstawie art. 269 p.p.s.a. nowej uchwały, odmiennie rozstrzygającej problem, którego dotyczyła wcześniejsza uchwała. Dopóki bowiem nie nastąpi zmiana stanowiska wyrażonego w uchwale, dopóty sądy administracyjne obowiązane są je respektować, (por. A. Skoczylas, Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2004, s. 234-235; M. Romańska, Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010, s. 230).

Treść tej uchwały pociąga za sobą taki skutek w realiach niniejszej sprawy, iż w sytuacji, gdy małżonka M.C. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma prawnej możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej jako osobie z nim spokrewnionej, wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Nie został bowiem spełniony wynikający z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. warunek sprowadzający się do wymogu posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności przez małżonkę osoby wymagającej opieki. Powyższa uchwała NSA, w sposób wskazany w przytoczonej wyżej sentencji, rozstrzygnęła wcześniejsze rozbieżności w orzecznictwie co do interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., m.in. w zakresie możliwości ubiegania się przez osoby, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnego wymagającego opieki (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.), a więc między innymi dzieci, o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy małżonek osoby niepełnosprawnej nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W tej sytuacji zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało uznać za zgodną z prawem, podobnie jak argumentację zawartą w uzasadnieniu tej decyzji. Okoliczności innego rodzaju, niepoparte treścią przepisów ustawy, nie mogą być bowiem brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Rozstrzygając tego rodzaju sprawy organ ograniczony jest ściśle ustalonymi kryteriami ustawowymi i nie działa w ramach uznania administracyjnego. Nie może zatem kierować się zasadami współżycia społecznego, słuszności, nawet w przypadkach trudnych sytuacji życiowych, w jakiej niewątpliwie znajduje się rodzina skarżącej, w szczególności jej rodzice.

Dodatkowo wskazać należy, iż jak wynika z uzasadnienia przywołanej wyżej uchwały NSA z dnia 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22, limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu. Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był przy tym uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Taka regulacja nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa, jak też z wyrażoną w art. 2 zasadą sprawiedliwości społecznej. Sprawiedliwość społeczna oznacza nakaz równego traktowania podmiotów należących do takiej samej kategorii istotnej. Wyróżnienie tej kategorii nastąpiło za pomocą kryterium sformalizowanego związanego z orzeczeniem o niepełnosprawności, które pozostaje w rzeczowym związku z celami świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest zatem kryterium przyjętym arbitralnie. Zastosowanie takiego kryterium zobiektywizowanego, niezależnego od ocen stanu faktycznego dokonywanych każdorazowo przez organ, nie narusza w oczywisty sposób wartości wiązanych z państwem prawnym, takich jak pewność prawa i przewidywalność rozstrzygnięć władzy publicznej w stosunku do obywatela.

Podobnie nie kwestionowana w sprawie okoliczność, że skarżąca sprawuje nad niepełnosprawnym ojcem faktyczną opiekę, jak również trudna sytuacja zdrowotna matki skarżącej, nie stanowiły wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. O uprawnieniu do omawianego świadczenia decydują bowiem wyłącznie przesłanki normatywne, ściśle określone w ustawie i niespełnienie chociażby jednej z nich uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Nie jest również zasadna zawarta w uzasadnieniu skargi teza, jakoby skarżąca jako córka niepełnosprawnego M.C., została na skutek wydanych w sprawie decyzji "automatycznie wykluczona z kręgu potencjalnych osób, którym mogłoby być przyznane świadczenie pielęgnacyjne". Brak jest podstaw do formułowania twierdzenia o "wykluczeniu", gdyż uprawnienie skarżącej do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem zaktualizuje się w przypadku przyznania T.C. – małżonce M.C. a zarazem matce skarżącej – orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Ponadto za bezprzedmiotowe w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać ostatnie dwa z podniesionych w skardze zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazało bowiem, iż organ I instancji dokonał niewłaściwej interpretacji art. 17 ust. 1b u.ś.r. – tzn. bez uwzględnienia zmiany stanu prawnego spowodowanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, którego bezpośrednim skutkiem jest utrata domniemania konstytucyjności przez art. 17 ust. 1b we wskazanym zakresie z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw, tj. 23 października 2014 r. Przy rozpatrywaniu od tej daty wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składanych przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia, z wyłączeniem części przepisu art. 17 u.ś.r., uznanej za niekonstytucyjną, tzn. bez względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Jednakże w niniejszej sprawie przyczyną utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji było wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., tzn. osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, przy czym jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ta właśnie przesłanka spowodowała, że nie było prawnej możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącej jako córce osoby wymagającej opieki. W tej sytuacji błędne powołanie się przez organ I instancji na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie miało wpływu na wynik sprawy, a w szczególności na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Wobec powyższych okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.