Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1420/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 8 , art. 34 § 4 , art. 56 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za nieuzasadniony oraz odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1420/14

UZASADNIENIE

I.

Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej jako K.p.a.), art. 34 § 1, § 4 i 5 w trybie art. 17 § 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.; u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego R. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z 2.09.2014 r., którym uznano za nieuzasadniony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za nieuzasadniony oraz odmówiono zawieszenia postępowania egzekucyjnego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

II.

Stan sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego (będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego R. K. Postępowanie prowadzone jest na podstawie tytułów wykonawczych nr:

- "a" z 28.05.2014 r. (obejmującego należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za okres 2012 r.),

- "b" z 28.05.2014 r. (obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 1 - 4/2012 r.),

- "c" z 28.05.2014 r. (obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 5 - 8/2012 r.),

- "d" z 28.05.2014 r. (obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 10-11/2012 r.),

- "e" z 28.05.2014 r. (obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 1 - 4/2013 r.),

- "f" z 28.05.2014 r. (obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 5-8/2013 r.),

- "g" z 28.05.2014 r. (obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 9 i 11/2013 r.).

W oparciu o ww. tytuły wykonawcze, organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, dokonał zgodnie z dyspozycją art. 80 § 1 u.p.e.a., zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, w "A" S.A. w Ł. (zawiadomieniem nr [...] z dnia 30.05.2014 r.). Przedmiotowe zawiadomienie dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu 10.06.2014 r., natomiast odpis tego zawiadomienia (wraz z odpisami tytułów wykonawczych od nr "a" do nr "h") zobowiązanemu w dniu 09.06.2014 r.

Dłużnik zajętej wierzytelności uznał zajętą wierzytelność i pismem z 13.06.2014 r. poinformował organ egzekucyjny, że aktualnie na rachunku zobowiązanego brak jest środków wystarczających na zaspokojenie pełnej należności wynikającej z zajęcia. W miarę wpływu środków bank będzie przekazywać zgodnie z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.

Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego A. B. wniósł na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., skargę na ww. czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego z 30 maja 2014 r. w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie:

1) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej w sposób sprzeczny z zasadą dobrej administracji,

2) art. 8 K.p.a. zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywatela do organów państwa,

3) art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez stosowanie środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym został wykonany.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o "uchylenie zaskarżonych czynności egzekucyjnych,; wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 3 u.p.e.a.".

W dniu 17.06.2014 r. pełnomocnik strony złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem nr [...] z dnia 25.06.2014 r., po zapoznaniu się z pismem z dnia 12.06.2014 r. nazwanym "skarga na czynności organu egzekucyjnego" prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr od nr "a" do nr "h" oraz z pismem z dnia 13.06.2014 r. nazwanym "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej" na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wezwał stronę do sprecyzowania woli strony reprezentowanej przez pełnomocnika, w szczególności czy intencją strony jest złożenie: zarzutów zgodnie z treścią art. 33 u.p.e.a., skargi w rozumieniu art. 54 u.p.e.a., wniosku o zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego w postaci zajęcia rachunku bankowego prowadzonego, żądania opartego o treść innych przepisów z jednoczesnym ich wskazaniem.

W odpowiedzi pełnomocnik strony podkreśliła, że intencją strony było wniesienie zarzutów w rozumieniu art. 33 u.p.e.a. z uwagi "na zastosowanie nader uciążliwego środka egzekucyjnego"; zajęcie przez organ egzekucyjny rachunku bankowego R. K. uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej i osiąganie z tego tytułu wymiernych korzyści. W ocenie zobowiązanego reprezentowanego przez pełnomocnika działanie organu egzekucyjnego jest tożsame z brakiem możliwości regulowania ciążących na podatniku bieżących zobowiązań. W zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji wskazano, iż aktualnie podatnik zwrócił się z prośbą o przyznanie ulgi podatkowej umożliwiającej spłatę powstałych zaległości podatkowych. Podniósł zobowiązany, że organ podatkowy nie wydał jeszcze decyzji w kwestii ulg. Wobec powyższego zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika, uznał za przedwczesne podjęte przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne, wnosząc o zawieszenie prowadzonego postępowania i nie podejmowanie przez organ egzekucyjny czynności w niniejszej sprawie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za nieuzasadniony oraz odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Pełnomocnik skarżącego złożyła zażalenie zarzucając naruszenie:

1) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej w sposób sprzeczny z zasadą dobrej administracji,

2) art. 7 w zw. z art. 12 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego oraz wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3) art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywatela do organów państwa,

4) art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez stosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

5) art. 56 § 1 pkt 1 w zw. z art. 54 1 i 6 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "B" R. K. 1.04.2014 r. złożył zeznanie podatkowe za rok 2013 wraz deklaracjami VAT-7 za okres od stycznia 2013 r. do listopada 2013 r. Nie złożenie deklaracji w terminie nie było wynikiem złej wiary, a braku specjalistycznej wiedzy pozostawania w błędnym przekonaniu o rozliczaniu zobowiązań podatkowych na koniec roku obrotowego; ponadto skarżący nie posiadał obsługi rachunkowo-księgowej. 26.05.2014 r. skarżący wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o rozłożenie na raty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. i podatku od towarów i usług za 2013 r., a także o umorzenie części zaległości podatkowych za rok 2013 i umorzenie w całości odsetek od tychże zaległości. Podkreślono, że czynności organu egzekucyjnego naruszają zasadę dobrej administracji. Została ona uznana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na zasadę prawa europejskiego, a także expresis werbis wyrażona w art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a także zasady art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej zasadą demokratycznego państwa prawnego. Na poparcie swojego stanowiska przywołano wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1094/11, z 29 września 1997 r., sygn. akt I SA/Wr 700/97, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lipca 2010 r., VII SA/Wa 858/10 i z 8 kwietnia 2008 r. w sprawie sygn. akt I SA/Gd 26/08.

Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bowiem organ trefnie rozstrzygnął w kwestii wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt u.p.e.a. zarzutu uznając go za nieuzasadniony; zasadnie wskazał, że z mocy art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków, środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Oceniając zarzut oparty na przesłance z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny, ma na celu przymusowe wykonanie obowiązku. Art. 7 § 2 u.p.e.a. statuuje dwie zasady ogólne postępowania egzekucyjnego, zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego oraz drugą, zasadę celowości czyli stosowania środków prowadzących do wykonania obowiązku. Bowiem obowiązkiem organu egzekucyjnego jest stosowanie przepisu prowadzącego do bezpośredniego wyegzekwowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a w sytuacji, gdy istnieje wiele możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych prowadzących do bezpośredniego wyegzekwowania obowiązku, organ winien wybrać ten, który jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Organ egzekucyjny w przedmiotowym postępowaniu nie posiadał wiedzy o innych składnikach zobowiązanego niż wierzytelności przysługujące z rachunku bankowego. Ponadto, sam zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika nie wskazał innych składników majątkowych, z których organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. W ocenie organu egzekucyjnego, jak też Dyrektora Izby Skarbowej nie można uznać za uzasadniony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego tylko z tej przyczyny, że zdaniem zobowiązanego uniemożliwia to prowadzenie działalności gospodarczej.

W stosunku do skarżącego zastosowano jedynie zajęcie rachunku bankowego, z którego prowadzenie egzekucji jest prawem dozwolone. W przypadku prowadzenia egzekucji należności pieniężnych ma prawo organ egzekucyjny stosować środki przewidziane w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., zaś ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wyłącza stosowania zajęcia rachunku bankowego służącego finansowaniu działalności gospodarczej. Ponadto w art. 81 § 4 i § 5 u.p.e.a. ustawodawca przewidział okoliczności w których bank, bez zgody organu egzekucyjnego, może dokonywać wypłat z zajętego rachunku bankowego.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie działał "przedwcześnie" i nie naruszył zasad: celowości, niezbędności oraz gospodarnego prowadzenia egzekucji, gdyż z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Na podkreślenie zasługuje, wynikająca z przedłożonych tut. organowi nadzoru akt sprawy, okoliczność, że skarżący przed dokonaniem czynności egzekucyjnej nie wskazał innego możliwego do zastosowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.).

Z informacji udzielonej w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 23.09.2014 r. wynika, że R. K. 24.01.2014 r. darował nieruchomość położoną w G., ul. [...] (dowód: wydruk z CZM).

Zgodnie z art. 13 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Z akt wynika, iż zobowiązany z takim wnioskiem nie wystąpił.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 2.09.2014 r. odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego ze względu na brak przesłanek jego zawieszenia. Bowiem zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; na żądanie wierzyciela; w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Jak stwierdził organ egzekucyjny żaden z enumeratywnie wymienionych przypadków nie miał miejsca. Skarżący jako jedyny powód zawieszenia wskazał, że wniósł zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz złożył wniosek o przyznanie ulgi podatkowej. Podstawy zawieszenia postępowania, o jakich mowa w art. 56 u.p.e.a. zostały wymienione w sposób enumeratywny, co oznacza, że organ egzekucyjny wydając postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego może je oprzeć wyłącznie na jednej z wymienionych przesłanek. Powołanie przez stronę innych okoliczności nie może więc stanowić podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego; samo złożenie wniosków z 26.05.2014 r. "o przyznanie mu ulgi podatkowej umożliwiającej spłatę powstałych zaległości podatkowych" nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a.; dopiero wydanie pozytywnej decyzji w kwestii ulg podatkowych skutkuje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia z dnia 11.09.2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu nie zostały naruszone przepisy art. 33 § 1 pkt 8 i art. 56 oraz art. 7 § 2 u.p.e.a., jak również nie został naruszony art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jak też art. 7, 8 i 12 K.p.a. Podkreślić należy, iż z treści art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. O zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić, gdy istnieje możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sprawie organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie tylko jest on uprawniony ale i zobowiązany do jego stosowania.

Końcowo wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją nr [...], [...], [...], [...] z dnia 15.09.2014 r. odmówił w ramach pomocy de mini mis: częściowego umorzenia zaległości podatkowych, rozłożenia na raty zapłaty pozostałej kwoty zaległości oraz umorzenia całości odsetek za zwłokę z tytułu:

- podatku od towarów i usług za miesiąc 01-08, 10,11/2012 r., 01-09, 11/2013 r., w kwocie 735.616,00 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 113.012,00 zł naliczone na dzień 28.05.2014 r.,

- zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2012 r. wg PIT-28 w kwocie 185.092,00 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 38.757,00 zł naliczone na dzień 28.05.2014 r.,

- podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., wg PIT-36 w kwocie 429.114,00 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 3.292,00 zł naliczone na dzień 28.05.2014 r.

III.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesiono wstrzymanie przez Dyrektora Izby Skarbowej, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 u.p.e.a., wykonania zaskarżonego postanowienia w całości; w razie nieuwzględnienia tego wniosku - o wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wykonania zaskarżonego postanowienia w całości, ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj. uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej i utratę płynności finansowej.

Wniesiono ponadto o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako rażąco naruszających prawo oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

1) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997r. poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej w sposób sprzeczny z zasadą dobrej administracji,

2) art. 7 w zw. z art. 12 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego oraz wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3) art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i kompletność w postępowaniu dowodowym,

4) art. 8 K.p.a. zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywatela do państwa,

5) art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez stosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

6) art. 56 § 1 pkt 1 w zw. z art. 54 § 1 i § 6 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono te same okoliczności, co w pismach z dnia 12.06.2014 r. i 13.06.2014 r., a także zażaleniu 11.09.2014 r. m.in., że w dniu 26.05.2014 r. skarżący wniósł wniosek o rozłożenie na raty przedmiotowych zaległości podatkowych oraz o umorzenie części zaległości podatkowych i umorzenie w całości odsetek od tych zaległości. Skarżący wskazał, że prowadzona działalność gospodarcza jest jego jedynym źródłem utrzymania; przynosiła ona znaczne dochody, jednakże z powodu braku należytej wiedzy skarżącego w przedmiocie obowiązków podatkowych zaewidencjonowane faktury nie zostały rozliczone. Skarżący wydatkował wszystkie pozyskane środki finansowe w celu rozszerzenia zakresu prowadzonej działalności, ale czynności te nie przyniosły rezultatu. Kontrahenci, powziąwszy wiadomość o niewywiązaniu się przez skarżącego z zobowiązań podatkowych, zrezygnowali z dalszej współpracy i skarżący został zmuszony do pozyskiwania nowych klientów oraz pokrywania bieżących wydatków wyłącznie z środków uzyskanych z drobnych zleceń. Natomiast czynności podejmowane przez organ egzekucyjny uniemożliwiają prowadzenie efektywnej działalności gospodarczej oraz osiąganie przychodów pozwalających na uregulowanie zobowiązań podatkowych, a co więcej mogą doprowadzić do nieodwracalnej utraty płynności finansowej przez skarżącego. W ocenie skarżącego niedopuszczalne jest, aby organy władzy publicznej, zobowiązane zgodnie z art. 2 i 7 Konstytucji RP do urzeczywistnienia zasady sprawiedliwości społecznej oraz do działania na podstawie i w granicach prawa, obciążały skarżącego skutkami jego niezawinionego działania wykorzystując jego niewiedzę. Czynności organu egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie zostały podjęte przedwcześnie i z naruszeniem zasad niezbędności, celowości oraz gospodarnego prowadzenia egzekucji.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

V.

Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Sąd administracyjny bowiem został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia postanowienia, sąd bada jego zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego, zgodnie z kryterium legalności, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Organy w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oceniły stan faktyczny i prawny sprawy.

VI.

Podzielając argumentację organu drugiej instancji Sąd wskazuje, że z mocy art. 7 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie i które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2 art. 7 u.p.e.a.).

Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (§ 3 art. 7 u.p.e.a.).

W wyroku z 9 lutego 2000 r. w sprawie I SA/Gd 213/98 (publ. LEX nr 40392) NSA postawił tezę - akceptowaną przez Sąd w niniejszej sprawie - że z treści art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru.

Zasada stosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego wiąże się, co w tej sprawie należy podkreślić, z zasadą celowości; celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Podstawowym zadaniem organów prowadzących postępowanie egzekucyjne jest ściągnięcie od zobowiązanego zaległości, stąd możliwe jest stosowanie równolegle kilku środków egzekucyjnych.

Oczywistą kwestią jest, że stosowanie środka egzekucyjnego nie może być represją, a to oznacza, że stosowanie środków egzekucyjnych nie może zmierzać do wyrządzenia zobowiązanemu dolegliwości poprzez wybór najbardziej uciążliwego. Gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie.

W stosunku do strony, wobec braku możliwości wyboru, zastosowano jedynie zajęcie rachunku bankowego, z którego prowadzenie egzekucji jest prawem dozwolone.

Mając na uwadze treść stanowiska strony prezentowanej przez pełnomocnika w toku całego postępowania, należy wskazać, że Sąd podziela pogląd prezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2012 r., II FSK 1435/10 (cbois.nsa.gov.pl), który przyjął, że postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie, zaś konieczność wskazania podstawy prawnej spoczywa na zobowiązanym, zaś obowiązek wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. zobowiązany opiera swój zarzut, spoczywa na zobowiązanym (por. wyrok NSA z 1 września 2011 r., II FSK 407/10, LEX 954961; wyrok NSA z 14 września 2007 r., I OSK 522/07; por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008r. w sprawie I SA/Gd 1013/07, cbois.nsa.gov.pl).

Skarżący w doręczonych tytułach wykonawczych został pouczony zarówno o terminie do wniesienia zarzutów, jak i o podstawach, na których mogą być one wniesione, poprzez przytoczenie w tych tytułach treści art. 33 u.p.e.a. zawierającego enumeratywne wyliczenie tych podstaw.

VI.

Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego w pozostałym zakresie.

Zasadnie organ postanowieniem z 2 września 2014 r. odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego ze względu na brak przesłanek jego zawieszenia.

Z mocy art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; na żądanie wierzyciela; w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Żaden z wymienionych przypadków nie miał w tej sprawie miejsca. Skarżący jako jedyny powód zawieszenia wskazał, że złożył wniosek o przyznanie ulgi podatkowej.

Prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a.; dopiero wydanie pozytywnej decyzji w kwestii ulg podatkowych skutkuje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 u.p.e.a.

Nie zostały też naruszone przepisy art. 33 § 1 pkt 8 i art. 56 oraz art. 7 § 2 u.p.e.a., jak również nie został naruszony art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ani też art. 7, 8 i 12 K.p.a.

Nie zostały też naruszone przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Ustawa ta nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Reasumując:

1/ z dyspozycji art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości;

2/ o zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić, gdy istnieje możliwość wyboru; jeśli w konkretnej sprawie organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - wówczas jest nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do jego stosowania.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

EK