Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 905/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 140 aa ust. 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3, ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) Protokolant Starszy referent Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (DIAS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 - k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. (spółka, skarżąca) od decyzji Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (NUCS) z dnia 30 maja 2023 r. nakładającej karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy:

Upoważnieni funkcjonariusze celno-skarbowi 5 lutego 2023 r., na drodze krajowej 57 zatrzymali do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego o numerze rejestracyjnym [...], oraz dwóch naczep o numerach rejestracyjnych: [...] oraz [...]. Zespołem pojazdów kierował M. G. Przewoźnikiem była firma: T. Sp. z o.o., zaś przewożony był złom stalowy, tj. towar podzielny, znajdujący się w dwóch kontenerach. Przejazd odbywał się na trasie U. - G. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca wyjaśnił, że przewozi złom stalowy z bazy firmy w U. do portu w G., trasą W.-G. Podczas załadunku, siedział w samochodzie, nie wykonywał innych czynności. W dokumenty transportowe wyposażył go spedytor. Zaś dokumenty dotyczące odpadów przekazano kierowcy po załadunku towaru. Kierowca nie wiedział, że pojazd powinien być oznakowany odpowiednią tabliczką (odpady), nie posiadał w pojeździe takiej tabliczki. Nie wiedział też, że wykonywany przez niego przejazd wymagał odpowiedniego zezwolenia. Na podstawie załączonej dokumentacji ustalono, że zestaw pojazdów razem z ładunkiem ważył 78 973 kg (19 193 kg masa pojazdów + 55 180 kg masa przewożonego ładu + waga pustych kontenerów 4 600 kg).

Ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole z 5 lutego 2023 r. oraz notatce urzędowej. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną przedstawiającą dowody rejestracyjne poszczególnych pojazdów, poszczególne części zespołu pojazdów z tablicami rejestracyjnymi oraz całość zespołu pojazdów. W wyniku kontroli funkcjonariusze celno-skarbowi stwierdzili, że przejazd wykonywany jest zespołem pojazdów składającym się z ciągnika siodłowego i dwóch naczep, co stanowi pojazd nienormatywny, którego przejazd wymaga posiadania zezwolenia odpowiedniej kategorii. Okazane przez kierowcę zdjęcie zezwolenia kategorii V nr [...] zawierało elementy nieadekwatne do obowiązującego stanu prawnego, czym wzbudziło podejrzenia co do jego autentyczności.

W toku postępowania administracyjnego Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o udzielenie informacji czy GDDiKA wydał zezwolenie kategorii V o numerze [...] z 13 września 2021 r. dla przedsiębiorcy T. Sp. z o.o. Czy dla wskazanego przedsiębiorcy organ wydawał zezwolenia jakiejkolwiek kategorii na przejazd pojazdu nienormatywnego w 2022 i 2023 roku. Do wniosku dołączono kopię zezwolenia okazanego przez kierowcę. W odpowiedzi GDDKiA pismem z 1 marca 2023 r. poinformowała, że dla T. Sp. z o.o. wydała tylko jedno zezwolenie kategorii V - w 2018 r. GDDKiA poinformowała również, że przesłana kopia zezwolenia nie jest kopią zezwolenia wydanego przez GDDKiA. Wskazanemu przedsiębiorcy GDDKiA nie wydała żadnego zezwolenia jakiejkolwiek kategorii na przejazd pojazdu nienormatywnego w 2022 r. i 2023 r.

NUCS uznał, że naruszono przepisy przewozu drogowego, stąd decyzją z 30 maja 2023 r. nałożył na T. Sp. z o.o., karę pieniężną w kwocie 15 000 zł, za wykonywanie przewozu pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.

Od decyzji tej spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § i art. 80 k.p.a., przez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie, prowadzące do wadliwego uznania, że w sprawie wystąpiły przesłanki do nałożenia kary pieniężnej. W ocenie spółki zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał nałożenia jakiejkolwiek kary pieniężnej.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia 4 sierpnia 2023 r. DIAS podniósł, że skontrolowany 5 lutego 2023 r. transport wykonywany był zespołem pojazdów, składającym się z trzech pojazdów: trzyosiowego ciągnika siodłowego marki Scania oraz dwóch naczep marki Broshuis - dwuosiowej oraz trzyosiowej. Zgodnie z art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 - Pr.rd.) zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Skontrolowany ciągnik nie stanowił ciągnika rolniczego ani pojazdu wolnobieżnego. Oznacza to, że skontrolowany zestaw złożony jest z większej niż dopuszczalna liczby pojazdów. Na podstawie art. 62 ust. 4b pkt 1 Pr.rd. przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ustępie 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w artykule 64d (kategorii V). Art. 64d ust. 1 zdanie pierwsze stanowi, że zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr.rd. wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ oraz przestrzegania warunków przejazdu, określonych w tym zezwoleniu. Stosownie zaś do treści art. 64 ust. 4 Pr.rd. kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom rzeczone zezwolenie.

DIAS podniósł, że organy uprawnione do wydawania zezwoleń wydają od 13 marca 2021 r., zezwolenia kategorii l-V na przejazd pojazdu nienormatywnego w zależności od potrzeb podmiotów ubiegających się o zezwolenie, na okres: zezwolenie kategorii V - jednokrotny lub wielokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego jest ważne 14 dni, zaś zezwolenie na wielokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego jest ważne - 30 dni. Kierowca pojazdu okazał kontrolującym zdjęcie w telefonie zezwolenia numer [...], (kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego), wydanego 13 września 2021 r. przez GDDKiA. Okazane zezwolenie nie mogło zostać uznane przez organy Krajowej Administracji Skarbowej. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad poinformowała, że nie wydała zezwolenia kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego o numerze [...] z 13 września 2021 r., a kserokopia zaświadczenia zaprezentowana przez kierowcę w dniu kontroli nie jest kserokopią zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego wydanego przez GDDKiA. Ponadto GDDKiA poinformowała, że nie wydała spółce żadnego zezwolenia jakiejkolwiek kategorii na przejazd pojazdu nienormatywnego w 2022 r. i w 2023 r.

Dalej argumentował, że w sprawie bezsporne jest, że skontrolowanym zespołem pojazdów przewożony był towar podzielny, w dwóch kontenerach - a więc nie był ładunkiem, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków (art. 2 pkt 35b Pr.rd.). Stosownie do treści art. 64 ust. 2 Pr.rd. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. W przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 PoRD). Zasady ustalania tej kary szczegółowo określa art. 140ab Pr.rd., uzależniając jej wysokość od kategorii zezwolenia, którym powinien legitymować się podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym. Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c Pr.rd. karę pieniężną, w przypadku braku zezwolenia kategorii V ustala się w wysokości 15 000 zł.

Dodatkowo DIAS wskazał, że ustawodawca w art. 140aa ust. 4 Pr.rd. przewidział przesłanki umożliwiające uniknięcie kary przez podmiot wykonujący przewóz. Wskazany przepis stanowi ogólną klauzulę, wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przewoźnika w razie spełnienia przesłanki polegającej na braku wpływu na powstanie naruszenia oraz dochowaniu należytej staranności, jako wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności wykonującego przewóz, i nie może być interpretowany rozszerzająco. Przewidziane w Pr.rd. przepisy wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone w toku kontroli naruszenia powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów. Skarżąca, pomimo zapewnionej jej możliwości, nie uczestniczyła czynnie w postępowaniu, nie wykazała zaistnienia okoliczności, które w świetle art. 140aa ust. 4 pkt 1 Pr.rd. stanowiłyby podstawę umorzenia postępowania. Nie wykazała też, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Natomiast zwolnienie od kary ze względu na brak wpływu na powstałe naruszenie będzie możliwe, gdy do naruszenia doszło jedynie wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń. Chodzi tu o zdarzenia szczególne, które występują rzadko i niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu najwyższej staranności i przezorności przy prowadzeniu działalności. Mogą to być zdarzenia, na które przewoźnik nie miał wpływu, np. wypadek, awaria drogi dopuszczającej przejazd o określonych naciskach osi na drogę, nieprzewidywalna sytuacja na drodze, klęska żywiołowa. W przedmiotowej sprawie żadna ze wskazanych sytuacji nie wystąpiła.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję DIAS, wnosząc o jej uchylenie, pełnomocnik skarżącej zarzucił jej naruszenie:

- przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. - polegające na niepodjęciu przez organ odwoławczy z urzędu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie nacisku osi, rzeczywistej masy oraz wymiaru pojazdu przewożącego ładunek w dniu 23 stycznia 2023 r., niedokonaniu w tym zakresie własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niepoczynieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji własnych ustaleń faktycznych odnoszących się do tej kwestii, w sytuacji gdy są to okoliczności istotne z perspektywy stosowania art. 140ab ust. 1 pkt 3 Pr.rd. i jako takie mają wpływ na treść orzekania z zakresie właściwego określenia wymiaru kary pieniężnej,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. - polegające na ograniczeniu uzasadnienia prawnego decyzji w zakresie analizy zastosowania art. 140ab ust. 1 pkt 3 Pr.rd. wyłącznie do przywołania i przytoczenia tego przepisu, w sytuacji gdy organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia, które to uchybienie może mieć wpływ na treść orzekania, gdyż nie pozwala zrozumieć racji, którymi organ kierował się, wydając zaskarżoną decyzję;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 11 k.p.a. - polegająca na niewyjaśnieniu przez organ w uzasadnieniu decyzji zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się, nakładając na skarżącą karę pieniężną na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 k.p.a., przy czym uchybienie może mieć wpływ na treść orzekania, gdyż nie pozwala zrozumieć racji, którymi organ kierował się, wydając zaskarżoną decyzję.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja DIAS o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 2 pkt 35a Pr.rd., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 Pr.rd., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 64 ust. 2 Pr.rd. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Ładunek niepodzielny, stosownie do definicji ustawowej z art. 2 pkt 35b Pr.rd. to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.

Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 Pr.rd. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, zasadniczo nakłada się na podmiot wykonujący przejazd - art. 140aa ust. 3 pkt 1 Pr.rd.

W świetle art. 140ab ust. 1 pkt 3 Pr.rd., za brak zezwolenia kategorii V ustala się karę pieniężną w wysokości:

a) 6.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 10.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

W myśl zaś art. 140ab ust. 2 Pr.rd., w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2022 r. poz. 2022 – rozporządzenie techniczne) dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton.

Bezspornym jest, że skontrolowany 5 lutego 2023 r. transport wykonywany był zespołem pojazdów, składającym się z trzech pojazdów: trzyosiowego ciągnika siodłowego marki Scania oraz dwóch naczep marki Broshuis - dwuosiowej oraz trzyosiowej. Dla każdego z trzech pojazdów wchodzących w skład zespołu wystawione zostały odrębne dowody rejestracyjne o różnych numerach, nadano tym pojazdom różne numery VIN, tablice rejestracyjne, jak również przeszły odrębne badania techniczne. Pojazdy te posiadają więc różne numery identyfikacyjne oraz posiadają indywidulane dane techniczne. Ponadto na podstawie załączonej dokumentacji (dowody rejestracyjne, list przewozowy, informacja dołączona do przemieszczania odpadów) ustalono, że zestaw pojazdów razem z ładunkiem ważył 78 973 kg (19 193 kg masa pojazdów + 55 180 kg masa przewożonego ładu + waga pustych kontenerów 4 600 kg).

Z powyższych ustaleń jednoznacznie wynika, że transport wykonywany był zespołem pojazdów, bowiem zgodnie z art. 2 pkt 49 Pr.rd. zespół pojazdów to pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania. Art. 62 ust. 4 Pr.rd. stanowi, że zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d (art. 62 ust. 4b pkt 1 Pr.rd.). Art. 64d ust. 1 Pr.rd. stanowi natomiast, że zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-IV. Z materiału aktowego niniejszej sprawy wynika (v: pismo GDDKiA z 1 marca 2023 r.), co nie budzi żadnej wątpliwości, że spółka nie posiadała zezwolenia kat. V.

Przewożony był towar (złom stalowy) podzielny, w dwóch kontenerach - a więc nie był ładunkiem, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków (art. 2 pkt 35b Pr.rd.). Trafnie zauważa DIAS, że przewoźnik może wykorzystywać cały zestaw w przypadku przewozu ładunku ponadgabarytowego, który jest niepodzielny, natomiast w codziennym użytkowaniu (tj. przewozu ładunku podzielnego) powinien używać zespołu pojazdów składającego się tylko z dwóch pojazdów. Tylko w przypadku przewozu towarów ponadgabarytowych niepodzielnych strona może wykorzystywać zestaw pojazdów w kompletacji jak w chwili kontroli, i wyłącznie po uzyskaniu właściwego zezwolenia.

Nie ulega również wątpliwości, że transport wykonywany był pojazdem nienormatywnym, co wynika z treści art. 2 pkt 35a Pr.rd. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia technicznego bowiem masa całkowita zespołu pojazdów przekroczyła 40 ton, co wynika, jak już wskazano, z dowodów rejestracyjnych, listu przewozowego oraz informacji do przemieszczania odpadów. Stosownie do przepisu art. 71 ust. 1 Pr.rd. dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu, który spełnia określone prawem wymagania, w tym wymagania o charakterze technicznym. Dowód rejestracyjny jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym, że pojazd, którego rejestracja została w ten sposób potwierdzona, jest pojazdem w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym. Jak wynika z wyżej cytowanych definicji ustawowych, w pojęciu pojazdu mieści się również naczepa. Zatem zarówno ciągnik, jak i obie naczepy były zarejestrowane jako odrębne pojazdy, bowiem dowód rejestracyjny określa status pojazdu.

W świetle przytoczonych regulacji i stwierdzonych w trakcie kontroli okoliczności należało uznać, że organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowany zespół pojazdów był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. Prawidłowo również organy przyjęły, że kontrolowany zespół pojazdów wymagał uzyskania pozwolenia kategorii V. Pojazdem tym jednak przewożony był ładunek podzielny. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 64 ust. 2 Pr.rd., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 Pr.rd., w świetle art. 140ab ust. 2 Pr.rd., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Stosownie natomiast do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c Pr.rd., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii V w pozostałych przypadkach, a więc w przypadkach nie wymienionych w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i b.

Zatem organy obu instancji nałożyły na skarżącą karę pieniężną w prawidłowej wysokości.

Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów procesowych. Organy wyjaśniły okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie w wyczerpujący sposób, nie budzi zatem wątpliwości skład spornego zespołu pojazdów, charakter przewożonego towaru, brak stosownego zezwolenia, jak i odpowiedzialność skarżącej za stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia.

Sąd podziela także stanowisko organu, który nie dopatrzył się w sprawie dowodów na dochowanie przez spółkę należytej staranności w realizacji czynności związanych z wykonywanym przewozem oraz na brak wpływu na powstanie naruszenia. Zgodnie z art. 140aa ust. 4 Pr.rd. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym jest odpowiedzialnością administracyjną, a nie karnoadministracyjną przewoźników. Ma więc charakter obiektywny, jest odpowiedzialnością za wystąpienie zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Wynika z tego domniemanie odpowiedzialności przewoźnika, które może on obalić jedynie w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 Pr.rd. Ciężar dowodu wykazania tych przesłanek spoczywa na przedsiębiorcy/przewoźniku, gdyż to on wywodzi z tego przepisu skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. II GSK 989/08, orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Istotą rozwiązania przyjętego w art. 140aa ust. 4 pkt 1 Pr.rd. (w zw. z ust. 1 tego przepisu) jest, że kara dotyczy samego przejazdu, a organ nie ma obowiązku badania z własnej inicjatywy, czy przewoźnik dochował należytej staranności. Przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 tej ustawy powoduje, że organ – choć nie ma obowiązku poszukiwać dowodów na dochowanie tej staranności lub na brak wpływu na powstanie naruszenia - to jednak nie powinien ich pominąć, oczywiście o ile są mu znane (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. II GSK 1215/15, CBOSA).

Natomiast zwolnienie od kary ze względu na brak wpływu na powstałe naruszenie byłoby uzasadnione w sytuacji, gdy do naruszenia doszło jedynie wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń. Chodzi tu o zdarzenia nadzwyczajne, które występują rzadko i niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy najwyższej staranności i przezorności przy prowadzeniu przez niego działalności. Podmiot wykonujący przewóz, przed rozpoczęciem przejazdu powinien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Skarżąca nie wykazała, że zaistniały nadzwyczajne i niezależne okoliczności, które spowodowały, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Okoliczności, co do zaistnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 Pr.rd. w niniejszej sprawie, nie wymagają szerszego uzasadnienia albowiem skarżąca w ogóle do zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych się nie odnosi.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przeprowadzone w sprawie jest wystarczające i pozwoliło na zebranie wszechstronnego materiału dowodowego, który wykazał bezsprzecznie dokonanie wskazanego naruszenia.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.