Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 186/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2022 poz 1836
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 r. [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: PPIS, organ I instancji) decyzją z dnia [...] r., nr [...] stwierdził u E. J. (dalej: strona) chorobę zawodową, tj.: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: [...], wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836, dalej: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych). Ww. decyzja została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (dalej: WOMP) z dnia [...]r., nr [...] o rozpoznaniu u strony ww. choroby zawodowej oraz wyników przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego.

Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] r. odwołanie wniósł pracodawca P. sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka, skarżąca).

Spółka zaskarżyła decyzję w całości, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa:

1. art. 80 Kpa, art. 77 K.p.a. oraz art.7 K.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co polegało w szczególności na:

a. nieuwzględnieniu przez organ I instancji, że strona zakończyła pracę w spółce w dniu [...] r., a zgłoszenie o podejrzeniu choroby zawodowej nastąpiło w marcu [...] r. tj. ponad rok od zakończenia pracy w spółce,

b. nieuwzględnieniu, że strona nie przedłożyła do akt postępowania administracyjnego, które udostępnione zostały odwołującemu, żadnej dokumentacji medycznej wskazującej na wystąpienie rzekomych objawów choroby w toku zatrudnienia,

c. uwzględnieniu przez organ I instancji wyłącznie wyjaśnień złożonych przez stronę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego,

d. nieuwzględnieniu przez organ I instancji stanowiska spółki wyrażonego w piśmie z dnia [...] r. stanowiącego odpowiedź na zawiadomienie PPIS z dnia [...] r. co do możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, co doprowadziło do:

2. naruszenia § 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wraz z załącznikiem do ww. rozporządzenia, poprzez całkowite pominięcie przez organ I instancji faktu, iż strona powinna dokonać zgłoszenia wystąpienia podejrzenia choroby zawodowej nie później niż 1 rok od zaprzestania pracy w spółce, ewentualnie dysponować i przedłożyć stosowną dokumentację medyczną wskazującą na występowanie objawów choroby zawodowej w trakcie zatrudnienia oraz w przypadku nieuznania przez organ II instancji ww. zarzutu:

3. naruszenia § 3 ust 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez całkowite pominięcie przez organ I instancji faktu, iż strona winna dokonać niezwłocznego zgłoszenia podejrzenia u siebie choroby zawodowej.

Z ostrożności, w przypadku nieuznania przez organ ww., zarzutów spółka zarzuciła naruszenie: art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokładnych okoliczności faktycznych sprawy, tj.:

a. na podstawie jakich dokumentów medycznych uznano, że strona wykazuje objawy choroby zawodowej,

b. że niezwłoczne niezgłoszenie przez stronę ewentualnych objawów chorobowych występujących w trakcie zatrudnienia w spółce P. - pracodawcy lub lekarzowi medycyny pracy - przyczyniłoby się do zatrzymania lub spowolnienia rozwoju ewentualnej choroby zawodowej,

c. że ewentualna choroba zawodowa powstała na skutek pracy w poprzednich zakładach pracy tj. [...], [...] , [...] oraz [...], gdzie strona pracowała przez 20 lat, co doprowadziło do naruszenia zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a.

W oparciu o podniesione wyżej zarzuty, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty - na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a., ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ewentualnie wydanie przez organ I instancji nowej decyzji na podstawie art. 132 § 1 i § 2 k.p.a..

Jednocześnie spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z orzeczeń lekarskich Lekarza Medycyny Pracy za okres [...]r., tj. za pełen okres zatrudnienia strony w spółce, na okoliczność zatajenia przez stronę objawów choroby [...] przed lekarzem medycyny pracy, co spowodowało dopuszczenie strony do pracy na określonych stanowiskach, jak również niepodjęcie działań prewencyjnych przez pracodawcę.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] (PWIS) decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając decyzję PWIS wskazał, że do PPIS w dniu [...] r. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u strony, tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: [...] - poz. [...] wykazu chorób zawodowych, dokonane przez lekarza z Poradni Chorób Zawodowych WOMP oraz pismo o przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego. Wobec powyższego PPIS pismem z dnia [...] r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej.

Dnia [...] r. w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, podczas którego strona okazała dokumentację przebiegu całego okresu zatrudnienia. Następnie [...] r. przeprowadzono wywiad zawodowy oraz sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. PPIS ustalił, że strona pracę zawodową rozpoczęła w [...] r. i pracowała w następujących zakładach pracy: [...], od [...] r. do [...] r., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku: tkacz oraz od [...] r. do [...] r. na stanowisku: przędzarz pomoc. Praca polegała na obsłudze 6 krosien STB (zakład zlikwidowany), [...], od [...] r. do [...] r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku: czesacz-rozciągacz. Praca w akordzie polegała na obsłudze 5 czesarek (zakład zlikwidowany), [...] , od [...] do [...] w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku czesacz-rozciągacz (zakład zlikwidowany), [...], od [...] do [...] w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku czesacz- rozciągacz (zakład zlikwidowany), [...], od [...] do [...] w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku czesacz - rozciągacz taśm, zgrzeblarz.

Dalej PPIS ustalił, że charakter wykonywanej pracy przez stronę nie zmieniał się, natomiast zmianie ulegały nazwy zakładów pracy i formy prawne prowadzonej działalności zakładów pracy. Ustalono, że pracodawca w czesalni, gdzie były maszyny włókiennicze do czesania wełny - czesarki: 5 sztuk czesarek z ramą natykową i dwie czesarki francuskie z ramą w postaci stołu. W skład zespołu maszyn wchodzą rozciągarki: rozciągarka garowa, rozciągarka końcowa i wiązarka bamsów (bamsiarka). Strona obsługiwała maszynę - rozciągarkę końcową i nastawiała maszyny. Często zdarzało się, że obsługiwała wszystkie czesarki (7 sztuk). Czesarki przerabiają/czeszą wełnę, która w postaci taśmy czesankowej trafia do gara. Gary są przestawiane do rozciągarki garowej, która przerabia/rozciąga taśmy czesankowe w taśmę z rozciągarki. Taśma z rozciągarki trafia do gara. Napełnione gary są podstawiane pod rozciągarkę końcową, która znów rozciąga taśmę. Produkt następnie trafia do wiązarki - bamsiarki. Wiązarka przy asyście strony związywała Bamsa, który był produktem końcowym. Obsługa czesarki: praca w systemie 3 zmianowym, polegała na sprawdzeniu czystości taśm na czesarkach. Z każdej maszyny strona urywała kawałek taśmy. Łączyła taśmy splatając końce. Następnie przeglądała je pod światłem. Czynność ta powtarzana była 3 x na zmianie. Ponadto czyściła grzebienie przełykowe: ściągała zanieczyszczenia roślinne, sztuczne włókna (czynność wykonywana całą dłonią prawej ręki, lewą ręką strona asekurowała, przytrzymywała grzebień) - czynność tę powtarza 6 x na zmianie. Zdarzało się czyścić grzebień częściej, jeżeli wełna do czesania była bardziej zanieczyszczona. Następnie wyłączna maszynę i wybierała wyczesy poprodukcyjne, do wózka zabudowanego lekkiego, niskiego. Czynność wybierania wyczesów powtarzana była cyklicznie co 20 minut. Jeżeli wełna była bardziej zanieczyszczona to wózek z wyczesami strona wywoziła do innej hali. Następnie rozładowywała pełny wózek, wyczesy wyrzucała do belowarki. Obkładanie maszyny: gdy kończyła się taśma na ramie natykowej strona odwijała taśmę z cewek, wyrównywała taśmy doplatając je (20 - 22 taśmy), następnie zaczynała obkładać kłęby ze zgrzebłami (jeden kłąb - bobina ważył 3,5 - 4 kg). Strona na ramę natykową zakładała 20 - 22 sztuki. Czyszczenie maszyny strona zaczynała ok. 2 godziny przed końcem zmiany. Wybierała kurz czesankowy z wentylatorów. Po wybraniu kurzu ze wszystkich maszyn wywoziła zanieczyszczenia na belownię. Czesarkę czyściła sprężonym powietrzem - pistoletem odmuchiwała pole grzebieniowe, ramę, obszar przy maszynach. Następnie czyściła maszyny czyściwem. W ten sam sposób czyściła wszystkie maszyny. W międzyczasie obkładała maszyny pozostające na biegu. W przypadku zerwania taśmy strona ścinała ją nożem, odwijała. Bobinę nakładała na wrzeciono zdejmując z wrzeciona pustą cewkę. Na wrzeciono doplatała końce taśm. Nadmiar taśm nawijała na założoną bobinę aby taśma była naciągnięta. Łączyła stare taśmy z nową. Czynność odbywa się na biegu maszyny, przez co czynność trzeba wykonywać szybko i trwa to ok. 20 - 30 minut, dwa razy na zmianie. W przypadku czesarek francuskich czynności wyglądały tak samo, jednak kłęby miały inną wagę 7,5 kg - 10 kg. PPIS ustalił, że czyszczenie, wybieranie z kurzu zajmowało ok. 15 - 20 minut, a czyszczenie maszyn czesarek ok. 1,5 godziny. Podczas obłożenia czesarek przez ręce przechodziło 1 000 kg, liczba kłębów bobin ok. 200 - 220 + ok. 60 szt. kłębów francuskich. W wydziale czesalni: rozciągarki końcowe. Wykonywane czynności to: podkańczanie taśm z garów czesankowych, wyciąganie gara z pod rozciągarki garowej wymiana garów - doplatanie końca taśmy z początkiem w kolejnym garze. Ustawienie gara pod bamsiarką, asekuracja - przytrzymywanie gara na bamsiarce rękami, zdjęcie bamsa i ułożenie na wózku, kontrola wagi metra taśmy wełny - ważenie, kontrola wagi bamsa. Produkcja zmianowa w kg to ok. 650 - 700 kg. Do wykonywanych obowiązków należało: naprawianie drobnych awarii, nawinięć na wałki - odwijanie, ścinanie nawiniętej wełny odpady nożem, zmiana asortymentu - zmiany partii wełny, wyrównanie, doplatanie, zrywanie. Podczas obsługi bamsiarki - wykonywane czynności to: założenie sznurka, jego wymiana, asekuracja procesu wiązania, przytrzymywanie za trok, przytrzymywanie, równanie bamsa, opuszczenie bamsa po zakończeniu wiązania, ściąganie rękoma wiązanie bamsa i odkładanie na wózek, czyszczenie sprężonym powietrzem. Przy obsłudze rozciągarki nr 2 wykonywane czynności to: zakładanie kłębów na ramę, odwijanie kończących się kłębów na ramie, czyszczenie maszyny, ważenie kłębów z rozciągarki, splatanie końców kłębów pakowanie kłębów w worki foliowe. Z kolei przy rozciągarce nr 3 - wykonywane czynności to: kłęby z 2 rozciągarki zakładane są na 3, podłączanie, obkładanie, splatanie końców, ścinanie nożem małych nawinięć, czyszczenie maszyny, zmiana partii. Czesalnia - rozciągarki - maluchy, gdzie wykonywane czynności to: rozcinanie sznurków, którymi są wiązane bamsy z farbiarni, zakładanie taśm na stoły - ramę rozciągarki, doplatanie taśm do kończących się bamsów z nowego, rozpakowanego, odkładanie gotowych kłębów na wózek, obkładanie, rozdzielanie taśm, podłączanie na ramę, odbieranie gotowego produktu ścinanie nożem małych nawinięć.

W dalszej części uzasadnienia PWIS wyjaśnił, że z przedłożonej do akt sprawy dokumentacji wynika także, że strona była również zatrudniona w zakładach sprzątających na stanowisku sprzątaczki, tj.: [...] , w okresie od [...] do [...] r. w wymiarze 1/4 etatu oraz w okresie od [...] do [...] r. w wymiarze 15/16 etatu; [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] , w okresie od [...] do [...] r. w wymiarze 1/4 etatu; [...]z siedzibą w [...] w okresie od [...] do [...] r. w wymiarze 1,5/8 etatu; [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] w okresie od [...] do [...] r. w wymiarze 1/4 etatu.

Obecnie strona przebywa na świadczeniu przedemerytalnym.

PPIS ustalił, że w czasie zatrudnienia badania profilaktyczne wykonywane były w każdym zakładzie pracy. W orzeczeniach brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na danym stanowisku. Pierwsze objawy chorobowe u strony pojawiły się ok. [...] r.: były to bóle rąk. Strona podjęła leczenie oraz uczęszczała na zabiegi fizykoterapii. W roku [...] zdiagnozowano u strony obustronny [...] i zastosowano leczenie objawowe. Dnia [...] r. odbył się zabieg operacyjny - dekompresja nerwu pośrodkowego prawego. Po upływie ok. 6 miesięcy od zabiegu wróciły dolegliwości bólowe w prawej ręce: drętwienie palców, mrowienie dłoni. Dnia [...] r. przeszła zabieg operacyjny - odbarczenie [...]. W maju [...] r. u strony zdiagnozowano nawrót [...] ze wskazaniem do ponownej operacji. W roku [...] pojawiły się dolegliwości bólowe lewego nadgarstka: mrowienie, drętwienie dłoni. Zastosowano leczenie objawowe, leki p. bólowe. W roku [...] pojawiły się problemy ze zginaniem palców.

Dnia [...] r. WOMP wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u strony. Według orzeczników, okres narażenia zawodowego obejmował lata: od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] do [...] r.

Zawiadomieniem z dnia [...] r., PPIS poinformował spółkę o rozpoznaniu u strony choroby zawodowej, a następnie pismem z dnia [...] r. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów i materiałów oraz zgłaszanych żądań w sprawie. W odpowiedzi na powyższe, spółka pismem z dnia [...] r., zwróciła się z prośbą o umożliwienie zapoznania się z dokumentacją dotyczącą postępowania w sprawie choroby zawodowej strony, a następnie wnioskiem z dnia [...] r. o możliwość przedłużenia terminu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Po zapoznaniu się z dokumentacją w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej spółka w piśmie z dnia [...] r. wyjaśniła m.in, że pracodawca bierze pod uwagę obciążenia fizyczne pracowników produkcyjnych na stanowiskach czesacz/ zgrzeblarz/ pomoc produkcji i możliwość wystąpienia u nich chorób obwodowego układu nerwowego, w związku z tym praca na tych stanowiskach wykonywana jest w systemie rotacyjnym i pracownicy wykonują zadania na różnych maszynach. Ponadto pracodawca przez cały okres zatrudnienia nie miał podstaw do podejrzeń o wystąpieniu choroby zawodowej u strony, ponieważ strona nie zgłaszała dolegliwości związanych z chorobami obwodowego układu nerwowego pracodawcy ani lekarzowi medycyny pracy podczas wykonywanych badań wstępnych, okresowych i kontrolnych. W związku z tym pracodawca nie miał podstaw do podjęcia środków zaradczych. Według pracodawcy, zgodnie z obserwacją stanowisk pracy w spółce nie występują prace związane z monotypowością typową dla prac przy taśmach produkcyjnych. W związku ze złożonymi wyjaśnieniami spółki, w dniu [...] r. upoważnieni pracownicy przez PPIS przeprowadzili kontrolę stanowisk pracy, przy których wykonywała prace strona. Kontrolą objęto wykonywanie pracy przy następujących maszynach: rozciągarki, czesarki, bamsiarki. Natomiast nie oceniono pracy na stanowisku: zgrzeblarz, gdyż maszyny były wyłączone i nie odbywały się prace przy zgrzeblarce. W kontroli uczestniczył szef działu utrzymania ruchu, który w czasach zatrudnienia strony pełnił stanowisko zastępcy szefa produkcji (kierownika działu utrzymania ruchu) oraz specjalista ds. bhp. W trakcie kontroli stwierdzono, że: na stanowisku rozciągarki na zgrzebłami odbywa się nawijanie taśm białych w kłęby ok. 5 kg. Czynności wykonywane przez pracownika przy maszynie to: rozciąganie taśmy rękoma - ruchy zginania i prostowania nadgarstka, ruchy chwytania palcami. Dokładanie taśm na maszynę - ruchy odgięcia łokciowego, ruchy chwytania palcami. Obsługa rozciągarki (maluchy) - polegała na tych samych czynnościach jak podczas obsługi rozciągarki na zgrzebłami. Praca różniła się jedynie wagą kłębów (ok. 7 kg). Kłęby były wcześniej pofarbowane. Obsługa czesarki (wydział czesalni): praca polega na obłożeniu maszyny kłębami wełny (5kg) na wrzeciono. Następnie maszyna automatycznie pobiera taśmy wełny, które przechodzą przez czesarkę. Pracownik nadzoruje pracę maszyny, odwija końce taśm wykonując przy tym mchy zginania i prostowania nadgarstka, ruchy chwytania palcami; następnie odwinięte taśmy przywiązuje do innych kłębów przy czym wykonuje mchy zginania nadgarstka. Obsługa bamsiarki: praca polega na umieszczeniu kłębów w garach. Praca ta wiąże się z przenoszeniem ciężaru ok. 10 kg. Obsługa zgrzeblarki to: 3 zgrzeblarki, praca polegała na odstawianiu garów, czyszczeniu maszyn, podczas zerwania taśmy należało ją nałożyć, wykonując ruchy zginania nadgarstka. W toku postępowania ustalono, że strona pracowała na jednym typie maszyn przez całą zmianę roboczą według aktualnego zapotrzebowania (8h). Podczas zmiany wykonywała też takie czynności jak: czyszczenie maszyn, przesuwanie garów z wełną (przyciąganie do siebie), przenoszenie ręczne kłębów na wózek. W trakcie kontroli uzyskano informacje od szefa działu utrzymania ruchu, który sprawował nadzór nad pracownikami (w czasach zatrudnienia strony pełnił stanowisko - zastępca szefa produkcji/kierownik działu utrzymania ruchu), który wyjaśnił, że strona obsługiwała samodzielnie 5 czesarek. Zdarzało się, że sprawowała nadzór nad 10 czesarkami (np. podczas chwilowego wyjścia drugiego pracownika). Na jednej czesarce należało nałożyć 22 kłęby na wrzeciona. W trakcie jednej zmiany roboczej na każdej czesarce następowały dwie zmiany kłębów. Na wydziale czesalni znajdowało się 72 czesarki. W chwili obecnej praca odbywa się na 8 czesarkach i zwiększyła się wydajność maszyn. Maszyny są bardziej zautomatyzowane. Pod koniec roku 2000 następowała wymiana maszyn. Przed modernizacją maszyn praca wymagała większej ilości ruchów rąk. Strona obsługiwała 2 rozciągarki na zgrzebłami oraz 2 rozciągarki na czesalni. Strona dziennie przenosiła do 1,5 t na odległość 3 m (przenoszenie kłębów). W chwili obecnej w zakładzie wykorzystywana jest mniejsza ilość maszyn ze względu na spadek produkcji. Produkcja zakładu w latach przed modernizacją wynosiła 25 ton na dobę. Produkcja za czerwiec [...] r. wynosiła 12 ton. Praca odbywała się w systemie 3 zmianowym. Tempo pracy oraz ilość wykonywanych mchów rękoma w latach w których pracowała strona było znacznie większe przy wszystkich typach obsługiwanych maszyn.

PWIS podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej zasadniczo jest zdeterminowane regulacjami Kodeksu pracy i rozporządzenia wykonawczego w sprawie chorób zawodowych. Stanowią one lex specialis wobec przepisów k.p.a. Oznacza to, że zasady - normy procedury administracyjnej, zwłaszcza te dotyczące postępowania dowodowego, pełnią rolę służebną w procesie stwierdzenia choroby zawodowej, gwarantując obiektywne i praworządne prowadzenie postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2013 r., II OSK 2492/12). Zgodnie z art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2023r., poz.1465, dalej: k.p.) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Co istotne ustawodawca w przypadku choroby zawodowej ujętej w wykazie pod poz. [...] wskazał, że okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Zauważyć jednak należy, że wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby. Rozpoznanie choroby zawodowej (art.2352 k.p.) może nastąpić w późniejszym okresie od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, niż okres ustalony w wykazie chorób zawodowych - stanowiący załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, pod warunkiem, że w okresie ustalonym przez ustawodawcę wystąpiły objawy chorobowe i objawy te są udokumentowane, co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych.

PWIS wskazał, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych).

Podkreślenia – zdaniem PWIS - wymaga, że zgodnie z art. 235 § 1 k.p., pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zgłosić właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej. Obowiązek, o którym mowa w § 1, dotyczy także lekarza podmiotu właściwego do rozpoznania choroby zawodowej, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 6. (235 § 2 k.p.). Ponadto zgłoszenia może w każdym przypadku podejrzenia choroby zawodowej dokonać :1) lekarz, 2) lekarz dentysta, który podczas wykonywania zawodu powziął takie podejrzenie u pacjenta - kierując na badania w celu wydania o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania.

Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może również dokonać pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną (235 § 21 § 22 k.p.) .

Na podstawie przepisu § 4 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Skierowania na badania do jednostki orzeczniczej I stopnia nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza tej jednostki.

Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.

Jeżeli zakres informacji zawarty w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów określonych w § 6 ust. 5 pkt 1-5.

W ocenie PWIS zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji zbadał warunki wykonywania pracy przez osobę, u której podejrzewa się chorobę zawodową, przez cały okres zatrudnienia. Istotą sprawy w przedmiocie choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, że określone schorzenie kwalifikowane jako choroba zawodowa ma swoje źródło w środowisku pracy. Zauważyć przy tym trzeba, że z obowiązujących przepisów nie wynika jednak, aby na organach sanitarnych, orzekających w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej, spoczywał obowiązek badania, u którego pracodawcy choroba ta powstała. Zadanie ich polega jedynie na ustaleniu, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy, to jest, czy stanowi efekt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy bądź zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy.

W przypadku więc, gdy pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym na rzecz kilku podmiotów, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu zostało ono spowodowane zatrudnieniem u każdego z tych pracodawców z osobna.

Wniosek taki płynie m.in. z treści § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W omawianym przepisie chodzi więc o zatrudnienie w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnieniu w warunkach, które te skutki spowodowały (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 września 2011 r., III SA/Gd 214/11, LEX nr 1087135).

Fakt stosowania działań profilaktycznych nie wyklucza rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutować może tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK. 2492/12).

Zatem przesłanie decyzji nie stanowi wskazania zakładu pracy, w którym doszło do zachorowania, gdyż organy inspekcji sanitarnej mają jedynie kompetencje do ustalenia, gdzie występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia. Zakład pracy, będący adresatem decyzji, nie staje się automatycznie zobowiązany do świadczeń z tytułu choroby zawodowej, gdyż zagadnienie odpowiedzialności odszkodowawczej pozostaje poza właściwością organów inspekcji sanitarnej, a do rozpoznania tego rodzaju spraw są powołane sądy powszechne.

W ocenie PWIS z akt sprawy wynika, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w sposób dostateczny wyjaśniło kwestię sposobu wykonywania pracy zawodowej przez stronę. Zaś dokonana przez lekarzy orzeczników analiza sposobu wykonywania pracy przez badaną, potwierdziła wykonywanie prac obciążających kończyny górne w tym nadgarstki oraz wykonywanie prac monotypowych. Podkreślenia przy tym wymaga, że monotypia ruchów, nie jest jedynym czynnikiem wywołującym to schorzenie, co znajduje potwierdzenie w literaturze przedmiotu.

Powyższe ustalenia dały podstawy do uznania, że u strony omawiane schorzenie z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy.

Podkreślenia przy tym wymaga, że w trakcie postępowania odwoławczego został uzupełniony materiał dowodowy. Strona w odniesieniu do zarzutów spółki złożyła pisemne wyjaśnienia i przekazała dokumentację z badań profilaktycznych (pisma z dnia [...] r. i [...] r. z załącznikami). Następnie PWIS pismem z dnia [...] r. wystąpił do Poradni Chorób Zawodowych WOMP o weryfikację wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r., nr [...] załączając do oceny przekazane przez stronę skarżącą orzeczenia lekarskie z wykonanych badań profilaktycznych latach [...] oraz dokumentację medyczną przekazaną przez stronę.

W odpowiedzi na powyższe lekarze orzecznicy wyjaśnili, że przekazana dokumentacja nie ma wpływu na treść wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. o rozpoznaniu choroby zawodowej z poz. [...] u strony. Po analizie załączonej dokumentacji stwierdzono, że zawierała ona wpis lekarza zawarty w karcie badania profilaktycznego strony z dnia [...] r. "[...]". Przypomniano, że pacjentka podawała w wywiadzie, iż pierwsze dolegliwości ze strony kończyny górnej zaczęły się pojawiać około [...] r. Z tego powodu pobierała zabiegi rehabilitacyjne. Ze względu na brak poprawy została skierowana do ortopedy celem dalszej diagnostyki, co potwierdza posiadana przez WOMP dokumentacja z [...] r. strony z Poradni Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej w [...]. Ponadto wyjaśniono, że przesłana przez tut. organ dokumentacja zawierała również wpis w ww. karcie badania profilaktycznego pacjentki z dnia [...] r. odnośnie: "wola guzkowego-obserwacja" . Przypomniano, że do czynników ryzyka [...] zaliczamy m.in. niedoczynność tarczycy. Z wywiadu z pacjentką oraz na podstawie wyników badań wynikało, że posiadane przez nią [...] okazało się "[...]znym" (niepowodującym niedoczynności tarczycy ani nadczynności tarczycy) niewymagającym leczenia. Ponadto w ocenie orzeczników zostały spełnione wszystkie kryteria wynikające z art. 235 k.p. Ponowna analiza dokumentacji badanej potwierdziła wcześniejsze ustalenia, tym samym opinia odnośnie choroby zawodowej strony nie uległa zmianie.

W ocenie PWIS orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych WOMP z dnia [...], nr [...], uzupełnione w piśmie z dnia [...]r., [...] jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Należy stwierdzić, że ww. orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u strony przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: [...], wymienionej pod poz. [...] wykazu chorób zawodowych, zostało wydane przez specjalistów z zakresu medycyny pracy, co spełnia wymagania kwalifikacyjne niezbędne do wykonywania orzecznictwa lekarskiego w zakresie chorób zawodowych (§ 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, tj. Dz. U. z 2022r. poz. 1157), zatrudnionego w jednostce orzeczniczej I stopnia, wskazanej w § 5 ust. 2 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wydane w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie uwzględnia czas wystąpienia objawów chorobowych, wyniki badań strony. Orzeczenie to pozostaje w zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz oceny narażenia zawodowego strony.

PWIS podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej związane są rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu i nie są upoważnione do kwestionowania treści merytorycznej orzeczenia, ani też nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. Strona odwołująca w toku postępowania nie przedłożyła żadnych dowodów podważających wydane w sprawie lekarskie. Załączone do odwołania zaświadczenia z badań profilaktycznych o braku przeciwskazań lekarskich do wykonywania pracy na stanowiskach pracy w skarżącej spółce, nie podważają dokonanych przez organ ustaleń.

W ocenie PWIS, orzeczenie lekarskie wydane w niniejszej sprawie zawiera elementy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym odniesienie się do czynników pozazawodowych mogących mieć wpływ na rozpoznane schorzenie i wskazuje, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru wykonywania pracy, stwierdzić można z wysokim prawdopodobieństwem, iż rozpoznana choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym) - tak jak wymaga art. 2351 k.p.

Powyższa decyzja PWIS stała się przedmiotem skargi spółki złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art 80 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą w szczególności na:

a. nieuwzględnieniu, że strona zakończyła pracę w spółce w dniu [...] r., a zgłoszenie o podejrzeniu choroby zawodowej nastąpiło w marcu [...] r., tj. ponad rok od zakończenia pracy w spółce,

b. nieuwzględnieniu, że strona pierwsze objawy chorobowe zaobserwowała u siebie w [...] r. a mimo to przez kolejne 10 lat pracy w spółce nie dokonała ich zgłoszenia, jak również zataiła powyższy fakt przed lekarzem medycyny pracy podczas badań profilaktycznych,

c. nieuwzględnieniu, że niezwłoczne niezgłoszenie przez stronę rzekomych objawów choroby występujących w trakcie zatrudnienia w spółce - pracodawcy lub lekarzowi medycyny pracy - przyczyniłoby się do zatrzymania lub spowolnienia rozwoju ewentualnej choroby zawodowej,

d. nieuwzględnieniu, że ewentualna choroba zawodowa może być spowodowana czynnikami szkodliwymi lub szkodliwym sposobem wykonywania pracy występującym w poprzednich zakładach pracy, w których strona zatrudniona była w latach [...],

e. nieuwzględnieniu stanowiska skarżącej wyrażonego w piśmie z dnia [...] r., stanowiącego odpowiedź na zawiadomienie PPIS z dnia [...] r. co do możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów,

co w rezultacie doprowadziło do:

2. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

a. § 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w zw. z poz. [...] załącznika do ww. rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, iż strona winna dokonać zgłoszenia wystąpienia podejrzenia choroby zawodowej nie później niż 1 rok od zaprzestania pracy u skarżącej.

b. § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez całkowite pominięcie przez PWIS faktu, iż strona powinna zgłosić podejrzenie choroby zawodowej niezwłocznie po wystąpieniu pierwszych objawów chorobowych.

Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości przez organ II instancji, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie nowej decyzji oddalającej decyzję organu I instancji, ewentualnie o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyli w całości, ewentualnie o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca wniosła także o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola legalności oparta jest na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt. Sąd wyrokuje zaś na podstawie akt sprawy, tj. materiału procesowego znajdującego się w aktach administracyjnych i sądowych (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 235¹ k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 235² k.p. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Ustawodawca w art. 235¹ k.p. wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., II OSK 748/12 - LEX nr 1216762). Na gruncie art. 235¹ k.p. nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem.

Skarżąca podnosi w skardze, że pierwsze objawy chorobowe strona zaobserwowała u siebie w [...] r., zatem powinna zgłosić podejrzenie choroby zawodowej niezwłocznie po wystąpieniu pierwszych objawów chorobowych. Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy, że wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby. Rozpoznanie choroby zawodowej (art. 235² k.p.) może nastąpić w późniejszym okresie od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, niż okres ustalony w wykazie chorób zawodowych - stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych - pod warunkiem, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych wystąpiły objawy chorobowe i objawy te są udokumentowane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r., II OSK 1872/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Wskazania, wobec stanowiska skarżącej że ewentualna choroba zawodowa mogła być spowodowana czynnikami szkodliwymi lub szkodliwym sposobem wykonywania pracy występującym w poprzednich zakładach pracy (w których strona zatrudniona była w latach 1984-2004), także wymaga, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną (bądź wspólnie z innymi) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego; do rozpoznawania tego rodzaju spraw - w razie powstania sporu w tym zakresie - powołane są sądy powszechne - sądy pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 1999 r., II SA/Ka 2111/97, z dnia 8 czerwca 2001r., I SA 1780/00, LEX nr 77662, z dnia 18 sierpnia 1998 r., I SA 823/98, LEX nr 45821). Przedmiotem ustaleń w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym nie jest także określanie ewentualnego stopnia przyczynienia się przez pracownika do wystąpienia stwierdzonych u niego schorzeń ani tym bardziej weryfikowanie wcześniej wydanych pracownikowi zaświadczeń o zdolności do pracy. Istotne natomiast jest ustalenie zachodzenia związku (na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa) pomiędzy warunkami wykonywanej pracy (w narażeniu zawodowym) a stwierdzonym schorzeniem, które ujęte jest w wykazie chorób zawodowych - co też finalnie miało miejsce w niniejszej sprawie. Takie bowiem ustalenie, oparte na prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym, miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Przechodząc do oceny pozostałych podniesionych w skardze zarzutów kwestionujących prawidłowość dokonanej przez organy oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy, wskazać należy, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej ani sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa powyżej, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz może wystąpić o ich uzupełnienie do: pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego, pracownika lub byłego pracownika - w zależności do zakresu wymaganych informacji (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). W postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej, jednostkami, które mają prawo i obowiązek orzekania w przedmiocie chorób zawodowych (tj. czy dane warunki pracy mogły spowodować chorobę zawodową), są wyłącznie jednostki szczegółowo określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej nie są natomiast uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2015 r., II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015 r., II OSK 1567/13, z dnia 2 marca 2021 r., II OSK 1102/18, z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, z dnia 23 lipca 2003 r., I SA 108/03, z dnia 24 maja 2001 r., SA 1801/00, z dnia 2 czerwca 1998 r., I SA 225/98, publ. CBOSA).

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie zgodnie z powyższymi uregulowaniami oraz z zachowaniem wymogów ustanowionych przepisami k.p.a. W sprawie zebrano całość dokumentacji medycznej strony. Na jej podstawie PPIS przeprowadził ocenę narażenia zawodowego oraz sporządził karty oceny narażenia zawodowego. Dokumentacja wraz z pracownikiem została poddana ocenie przez lekarzy WOMP jako uprawnioną i kompetentną jednostkę orzeczniczą w sprawach związanych z wykrywaniem chorób zawodowych. Opinia była sporządzona przez lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U,. z 2022 r. poz. 437) zatrudnionego w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Na tej podstawie lekarz jednostki orzeczniczej wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., zgodnie z którym u strony (pacjentki) stwierdzono chorobę zawodową pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: [...], wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.

Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przewiduje, że jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 § 8 ww. rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W rozpoznawanej sprawie kwestia, czy choroba stwierdzona u strony z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem powstała w związku ze sposobem wykonywania pracy rozstrzygnęła jednostka orzecznicza w opiniach: pierwotnej z dnia [...] r. i uzupełniającej z dnia [...] r. W toku bowiem postępowania odwoławczego PWIS wystąpił do jednostki orzeczniczej I stopnia o zajęcie stanowiska wobec zarzutów sformułowanych w odwołaniu przez spółkę. Pismem z dnia [...] r. lekarze orzecznicy wyjaśnili, że przekazana dokumentacja nie ma wpływu na treść wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. o rozpoznaniu choroby zawodowej z poz. [...] u strony. W konsekwencji uprawnione było wnioskowanie PWIS, że ocena narażenia zawodowego dokonana została w oparciu o należycie zebrany materiał dowodowy przez PPIS. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii lub sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organów orzekających od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organy sanitarne orzekające w sprawie chorób zawodowych związane są orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez wyspecjalizowane placówki medycyny pracy, gdyż orzeczenia te stanowią wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej lub jej braku, jeżeli oczywiście nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06; wyrok z dnia 12 lipca 2016 r., II OSK 2688/14, publ. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie organy słusznie uznały, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak było powodów do zakwestionowania orzeczenia lekarskiego, a w konsekwencji decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. PWIS utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie dopuścił się zatem zarzucanych mu naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z powodów wskazanych wyżej, nie są także usprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.