Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2149/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15,  art. 138,  art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 83 ust. 1,  ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Ewa Jóźków, Sędzia WSA -Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA -Joanna Gierak (spr.), Protokolant -Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ...czerwca 2007 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z ...04.2007 r. o nr ...


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... lipca 2007 r., wniesionej przez G. B., jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... czerwca 2007 r. nr ..., wydana w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z ...stycznia 2005 r. (wpływ do organu w dniu ... stycznia 2005 r.), G. B. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie jej zobowiązań z tytułu zaległych składek. W uzasadnieniu powołała się na swoją wcześniejszą prośbę skierowaną do organu o zastosowanie tej ulgi, zawartą w piśmie z ... sierpnia 2004 r. Z uwagi na to, że jej sytuacja -jak podała- pogarsza się, postanowiła ponowić swoje żądanie.

Decyzją z ... marca 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3a oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku strony z ... stycznia 2005 r. odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami upomnienia, w łącznej kwocie ... zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia wynikające z art. 28 ust. 3 i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z ... kwietnia 2005 r., strona podtrzymała swoje żądanie o umorzenie zaległości składkowych. Wskazała na swoją trudną sytuację finansową oraz chorobę męża. Podała też, że na utrzymaniu ma dwóch bezrobotnych synów, bez prawa do zasiłku.

Decyzją z ... kwietnia 2005 r. Prezes ZUS, powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), postanowił podtrzymać stanowisko wykazane w decyzji z ... marca 2005 r. W krótkim uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że dokonał powtórnej analizy sprawy oraz zebranych dowodów. Następnie podał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały nowe okoliczności. W konsekwencji, stanowisko ZUS zawarte w decyzji z ... marca 2005 r. organ orzekający uznał za aktualne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na ww. decyzję Prezesa Zakładu strona wniosła o ponowne rozpatrzenie jej prośby oraz umorzenie zaległości.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z ... grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa .../05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 119 pkt 1, art. 120 oraz art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Sąd wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, organem właściwym do rozpatrywania odwołania od decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydawanych w pierwszej instancji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, był Minister Polityki Społecznej. Tymczasem skarżoną decyzję wydał Prezes Zakładu.

Postanowieniem z ... października 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, w oparciu o przepis art. 65 § 1 oraz art. 180 i art. 181 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r., Nr 137, poz. 887 ze zm.), przekazał Prezesowi ZUS, jako organowi właściwemu, wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu zaległych składek. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, iż w dniu 24 sierpnia 2005 r. zmianie uległa treść art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na jego podstawie stronie niezadowolonej z decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Następnie, z akt sprawy wynika, iż pismem z ... października 2006 r. organ pouczył stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, złożenia oświadczenia co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. W tym samym piśmie organ wezwał też stronę do dostarczenia wymienionych dokumentów, celem ustalenia aktualnej sytuacji finansowej zainteresowanej.

Przy piśmie z ... października 2006 r. strona dołączyła do akt m.in. karty informacyjne dotyczące leczenia jej męża, oświadczenie dotyczące sytuacji finansowej oraz umowy kredytowe.

Pismem z ... marca 2007 r. wnioskodawczyni została ponownie pouczona o jej prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

Następnie, decyzją z ... kwietnia 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w łącznej kwocie 15.472,17 zł. W sentencji decyzji organ powołał przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia po przedstawieniu przebiegu sprawy, wskazaniu na zgromadzony materiał dowodowy oraz na podstawy materialnoprawne organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia wynikające z art. 28 ust. 3 i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W zakresie art. 28 ust. 3 wymienionej ustawy, który umożliwia umorzenie należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, organ wskazał, że wobec strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Zainteresowana utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego. Jej mąż również uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury. Fakt uzyskiwania dochodów oraz prowadzenie postępowania egzekucyjnego wyklucza możliwość umorzenia należności w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Następnie, mając na uwadze art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, organ wskazał, że żadna z przesłanek wynikających z ww. rozporządzenia w sprawie nie została spełniona. Organ orzekający uznał m.in., iż opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawi strony oraz jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podał, iż przy ocenie wpływu skutków posiadania zaległości wobec funduszy obsługiwanych przez ZUS na sytuację finansową strony, posłużył się kryterium dochodowym na osobę w rodzinie - określonym w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Na koniec organ pouczył stronę o przysługującym jej wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 2 maja 2007 r.

Pismem z ... maja 2007 r. zainteresowana zwróciła się z żądaniem ponownego rozpatrzenia jej sprawy, przy czym swoje żądanie zmodyfikowała, albowiem wniosła o umorzenie jedynie odsetek za zwłokę.

Decyzją z ... czerwca 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na przepis art. 83 ust. 1 i 4 oraz art. 123 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) oraz art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z wnioskiem płatnika z ... maja 2007 r. stwierdził, iż nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ orzekający wskazał na przepis art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, na podstawie którego strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie decyzja doręczona została zainteresowanej w dniu 2 maja 2007 r., zatem termin 14 dni w sprawie upływał z dniem 16 maja 2007 r. Prośba strony o ponowne rozparzenie sprawy została zaś nadana w urzędzie pocztowym w dniu 18 maja 2007 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, G. B. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Wskazać też należy, iż zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek zastosować wszelkie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej: u.s.u.s., uznał, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek z powodów innych niż w niej podniesione. Zdaniem Sądu skarżona decyzja oraz decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... kwietnia 2007 r., wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem ich nieważności, a tym samym wyeliminowaniem tych decyzji z obrotu prawnego.

Podstawę prawną do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w wyniku rażącego naruszenia prawa stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w poglądach doktryny przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 706/05, LEX nr 196278). Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Innymi słowy, rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 83 ust. 1 i ust. 4 u.s.u.s. w związku z art. 127 § 2 i 3 oraz art. 15 i 138 k.p.a.

Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zatem decyzja po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne powinna być wydana przez Prezesa ZUS reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych i odpowiadać treści art. 138 k.p.a.

Powołany przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organy odwoławcze. Według dyspozycji art. 138 § 1 k.p.a. w przypadku rozstrzygnięć merytorycznych organ odwoławczy (organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (§ 1 pkt 1) - gdy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy uznaje w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości, albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (§ 1 pkt 2 ab initio) - gdy widzi potrzebę skorygowania wad prawnych decyzji pierwszej instancji, wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych, lub zmiany w toku postępowania tych okoliczności, mającej wpływ na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Organ odwoławczy (organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) w ramach art. 138 § 1 k.p.a. może także uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji (§ 1 pkt 2 in fine) albo umorzyć postępowanie odwoławcze (§ 1 pkt 3). O tym, iż jest to katalog zamknięty świadczy kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań organu drugiej instancji. Każde inne rozstrzygnięcie jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne.

W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z ... grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa .../05 stwierdzający nieważność decyzji Prezesa ZUS wydanej w II instancji w dniu ... kwietnia 2005 r., nadal do rozpatrzenia pozostał wniosek skarżącej z ... kwietnia 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... marca 2005 r. Prezes ZUS powinien więc, stosownie do przepisu art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w związku z art. 127 § 2 i 3 k.p.a. - rozpoznać ponownie sprawę zakończoną tą, powyżej wskazaną decyzją z ... marca 2005 r. i wydać decyzję odpowiadającą dyspozycji art. 138 k.p.a., i -co równie istotne- dotyczącą tego samego przedmiotu, co wydane w I instancji rozstrzygnięcie.

Natomiast w niniejszej sprawie, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z ... grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa .../05 Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu ... kwietnia 2007 r. decyzję, którą odmówił stronie umorzenia zadłużenia w oparciu o przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., a więc działał jako organ I instancji. Następnie, w dniu ... czerwca 2007 r. wydał kolejną decyzję w sprawie, tym razem w II instancji, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mimo więc, iż WSA wyrokiem z ... grudnia 2005 r. wyeliminował z obrotu prawnego tylko skarżoną decyzję wydaną w II instancji, a pozostawił w obrocie prawnym decyzję wydaną w I instancji w dniu ... marca 2005 r., to organ po uprawomocnieniu się tego wyroku, nie zważając na zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a., wydał kolejne dwie decyzje w sprawie, które w ogóle zapaść w sprawie nie powinny. Nie było bowiem podstawy ani do orzekania w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., albowiem taka decyzja już w sprawie została wydana i nie została przez Sąd uznana za niezgodną z przepisami prawa, ani do wydania orzeczenia w II instancji w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. z uwagi na stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który organ obowiązany był na skutek ww. wyroku Sądu raz jeszcze rozpatrzeć, został wniesiony przez stronę z zachowaniem ustawowego 14-dniowego terminu, a zatem podlegał merytorycznej ocenie.

Oczywiste i rażące naruszenie wskazanych reguł orzekania w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowiło -w ocenie Sądu- podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji z... kwietnia 2007 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym bez znaczenia w sprawie pozostaje kwestia uchybienia przez stronę terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z ... kwietnia 2007 r., albowiem decyzja ta, jak powyżej wyjaśniono, nie powinna być wydana.

Na marginesie tylko wyjaśnić należy, mając na uwadze treść skargi, iż Sąd nie jest uprawniony do przywracania uchybionego w postępowaniu administracyjnym przez stronę terminy. Może jedynie zbadać legalność zaskarżonego aktu administracyjnego i tak też w sprawie uczynił. Uprawnionym do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym jest organ administracyjny orzekający w konkretnej sprawie, w tym przypadku Prezes ZUS, do którego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest kierowany. Zastosowanie tu znajdują przepisy art. 58 i art. 59 k.p.a.

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, iż rozpatrując ponownie wniosek strony z 1 kwietnia 2005 r., Prezes Zakładu powinien na wstępie ustalić zakres tego podania. Wprawdzie w podaniu tym skarżąca wnosiła wyraźnie o umorzenia całego zadłużenia wobec ZUS, ale trzeba mieć na względzie, że w piśmie z ... maja 2007 r. kierowanym do organu po wydaniu decyzji z ... kwietnia 2007 r., zainteresowana zakres żądania ograniczyła tylko do odsetek za zwłokę. Właściwe zatem byłoby wyjaśnienie, o co strona wnosi. Nie można bowiem obecnie wykluczyć, iż zgadza się z decyzją organu o odmowie umorzenia należności głównej, a kwestionuje jedynie decyzję odmowną w zakresie dotyczącym odsetek za zwłokę. W takiej sytuacji należałoby uznać, iż strona w części cofnęła swój wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i w tej części może okazać się zasadne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem postępowanie odwoławcze w części dotyczącej należności głównej będzie bezprzedmiotowe.

Organ prowadząc postępowanie dowodowe i orzekając w sprawie winien też pamiętać, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne podejmowane na podstawie art. 28 u.s.u.s oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji, stosownie do art. 7 k.p.a., ma więc obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych.

Sąd podkreśla też, iż kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie poprzestając na wymienieniu występującego w aktach sprawy materiału dowodowego - organ powinien przeprowadzić w uzasadnieniu decyzji jego rzetelną analizę, zwłaszcza w oparciu o przesłanki umorzenia ujęte w przepisach ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 13 lipca 2003 r. Uzasadnienie decyzji organu w tej części winno wskazywać na szczególnie wnikliwe wyjaśnienie przez organ w toku postępowania dowodowego aktualnej sytuacji majątkowej strony, jej zdolności płatniczych (dochodów i niezbędnych wydatków), a w konsekwencji ustalenie, czy zapłata zaległych należności rzeczywiście może zagrozić jej egzystencji. Dopiero takie ustalenia są przydatne w sytuacji rozważania przesłanek wynikających z zastosowania treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z treścią przepisów wymienionego rozporządzenia.

Pełne przedstawienie toku rozumowania organu wydającego decyzję powinno zaś być zawarte w uzasadnieniu decyzji zgodnym z art. 107 § 3 k.p.a. i realizującym zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Uchybienia w tym zakresie -zależnie od ich stopnia- mogą skutkować nawet uchyleniem decyzji obarczonej taką wadą, zwłaszcza, gdy decyzja ma charakter uznaniowy, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym przypadku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny oraz działając na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. orzekł jak w sentencji.