Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 124/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 8, art. 80, art. 6, art. 107
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 48, art. 29, art. 30
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: par. 12
journal: Dz.U. 2022 poz 1225
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2023 r., znak: ZOA-XIV.7721.10.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 grudnia 2023 r., znak: [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania M. G., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Parczewie z dnia 17 października 2023 r., znak: [...], nakazującej M. G. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach rzutu poziomego 3,95 m x 7,82 m wraz z jego częścią rozbudowaną o wymiarach rzutu poziomego 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m usytuowanych na działkach nr [...] i [...] położonych w P. przy ul. [...] poprzez rozbiórki następujących elementów ww. budynku:

- pokrycia z blachy na rozbudowanej części budynku,

- konstrukcji drewnianej wraz z obiciem ściany blachą

- konstrukcji stalowej dachu wraz z jego przekryciem,

- konstrukcji stalowej ścian,

- utwardzenia z kostki betonowej stanowiącego posadzkę garażu i opaskę odwodnienia poza obiektem,

- elementów betonowych stanowiących fundament i posadzkę części rozbudowanej.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 3 września 2020 r. K. S., K. S. oraz Z. S. wystąpili do PINB w Parczewie z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli obiektów budowlanych zlokalizowanych w P. przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] stanowiącej własność M. G..

PINB w P. w dniu 21 października 2020 r. przeprowadził oględziny dotyczące obiektu gospodarczo-garażowego położonego na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. [...] z ustaleń, których został sporządzony protokół oględzin, szkic sytuacyjny oraz dokumentacja fotograficzna.

Z treści protokołu oględzin wynika, że na ww. działce zrealizowany jest obiekt gospodarczo-garażowy. Jest on usytuowany ścianą podłużną wschodnią przy granicy z działką sąsiednią nr ewid.[...] Przedmiotowy obiekt wraz z dobudowanym pomieszczeniem gospodarczym wypełnia przestrzeń działki nr ewid. [...] pomiędzy obiektem garażowym o konstrukcji stalowej o wymiarach 5,30 m x 3,00 m a budynkiem mieszkalnym na działce nr ewid.[...] Zasadnicza bryła budynku o konstrukcji stalowej ramowej obitej blachą trapezową o dachu jednospadowym krytym blachą ze spadkiem w kierunku działki nr ewid. [...] posiada wymiary w rzucie poziomym 3,95 m x 7,82 m i jest wykorzystywana jako obiekt gospodarczo-garażowy. Posadowiony jest na posadzce z kostki betonowej. Od strony sąsiedniej działki nr ewid.[...] obiekt posiada przegrodę pełną bez otworów. Od strony północnej dokonano rozbudowy ww. obiektu o dwa pomieszczenia o konstrukcji drewnianej, obitej blachą o wymiarach rzutu poziomego 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m, posadowionych na elementach betonowych (trylinkach). Pomieszczenia te są użytkowane jako gospodarcze. Według złożonych przez M. G. wyjaśnień działkę nr ewid. [...] nabył w październiku 2017 r. zaś ww. obiekt zrealizował jego brat - Z. L. (który zmarł) wraz z matką - K. G. około 12-13 lat temu. Jak oświadczyli K. S. i K. S. ww. obiekt powstał w kwietniu 2012 r. a pomieszczenia gospodarcze zostały dobudowane w okresie od 2012 r. do 2017 r. Do ww. protokołu oględzin został załączony sporządzony przez pracownika PINB w P. protokół z ustaleń z dnia 21 października 2020 r. (K-I-71 akt I instancji), z którego m.in. wynika, że M. G. wyjaśnił, iż prostuje wcześniejsze ustalenia i stwierdza, że dobudowana część gospodarcza do przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego stanowi jedno pomieszczenie, do którego wejście jest w części o wymiarach 1,40 m x 2,95 m, zaś konstrukcja części gospodarczej o wymiarach 2,00 m x 2,00 m wykonana jest w części z drzwi balkonowych zamontowanych na stałe i bez możliwości otwierania. Według oświadczenia p. M. G. dobudowa pomieszczenia gospodarczego została wykonana przez niego około 2 lata temu.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne.

W odpowiedzi na wezwanie organu pismem z dnia 7 listopada 2020 r. M. L. udzieliła wyjaśnień, że postanowieniem Sądu Rejonowego w R. P. z dnia 12 października 2017 r., który dokonał podziału spadku po zmarłej matce jej męża - K. G., działka nr [...] została przyznana jako współwłasność jej oraz jej synom T. i G.. Nie posiada wiedzy ani dokumentów odnośnie budowy przedmiotowego obiektu.

W oparciu o posiadaną ewidencję ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę prowadzoną od lipca 2003 r. przez PINB w P. oraz ewidencję zgłoszeń robót budowlanych stwierdzono, że na budowę ww. budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] w P. nie wydawano decyzji o pozwoleniu na budowę i nie dokonano zgłoszenia jego budowy.

Na podstawie dokonanej w dniu 8 lutego 2023 r. analizy prowadzonej przez PINB w P. od lipca 2003 r. ewidencji ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę oraz ewidencji zgłoszeń robót budowlanych stwierdzono, że nie wydawano decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu - budynku garażowego usytuowanego na działce nr ewid.[...] w P.. Dodatkowo w wyniku sprawdzenia prowadzonej od lipca 2003 r. przez PINB w P. ewidencji zgłoszeń robót budowlanych stwierdzono m.in., że M. G. dokonał w dniu 25 października 2011 r. zgłoszenia robót budowlanych (znak: [...]) na działce nr ewid.[...] w [...] przy ul. [...] mających w swoim zakresie: rozbiórkę budynku gospodarczego będącego w złym stanie technicznym o konstrukcji drewnianej i budowę budynku gospodarczego o konstrukcji metalowej pokrytej blachą posadowionego na kostce betonowej (budynek ze stali o wymiarach 4,00 m x 6,00 m).

PINB w P. w dniu 21 lutego 2023 r. przeprowadził następne w tej sprawie oględziny, z ustaleń których sporządził protokół oględzin oraz dokumentację fotograficzną. Z treści sporządzonego protokołu oględzin wynika, że stan nie uległ zmianie w stosunku do potwierdzonego podczas oględzin w dniu 21 października 2020 r. Uczestniczące w oględzinach strony podtrzymują dotychczasowe stanowiska dotyczące okresu budowy ww. obiektu. Według M. G. było to około roku 2010 do 2012 i usytuowany jest według użytkowanego stanu nieruchomości wyznaczonego przez stare ogrodzenie, a postępowanie sądowe w sprawie granic odbyło się później. Do akt przedmiotowej sprawy została załączona z akt odrębnej sprawy prowadzonej przez PINB w P. znak: [...] AE kopia protokołu oględzin przeprowadzonych również w dniu 21 lutego 2023 r. dotyczących budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] [...] w P. przy ul. [...], usytuowanego wzdłuż granicy z działką nr ewid.[...] i zrealizowanego jako dobudowa do budynku gospodarczo-garażowego o konstrukcji talowej wraz z dokumentacją fotograficzną oraz dwoma szkicami sytuacyjnymi obrazującymi i budowę m.in. na działce nr ewid. [...] i nr ewid. [...] (K-I-132-135 akt I instancji).

Z treści protokołu oględzin wynika, że w dniu oględzin potwierdzono niezmieniony stan faktyczny tego budynku ustalony przez pracowników PINB w P. podczas oględzin dokonanych w dniu 21 października 2020 r. Aktualnie stwierdzono, że w budynku tym wydzielone jest jedno pomieszczenie, w którym podczas oględzin znajdowały się gołębie. Tylna ściana budynku od strony działki nr ewid.[...] jak i pokrycie wykonane są z blachy trapezowej. M. G. potwierdził okres budowy tego obiektu, który określił na rok 2018 r. Inwestorem robót budowlanych był M. G.. Obiekt budowlany jest usytuowany bezpośrednio przy ścianie przyległego budynku gospodarczo-garażowego. W tej części ściana przyległego budynku konstrukcji stalowej jest ścianą wspólną dla obiektu będącego przedmiotem postępowania znak: [...] Ustalono, że tylna ściana przedmiotowego obiektu usytuowana jest w odległości 62 cm od ściany budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce nr ewid.[...] K. S. podtrzymał stanowisko zawarte w pismach swoich, wniesionych wcześniej do organu I instancji. Dodatkowo na działce nr ewid. [...] stwierdzono wiatę, altanę konstrukcji drewnianej do celów rekreacji, a na działce nr ewid. [...] dwa obiekty gospodarcze o konstrukcji drewnianej w odległości 2,60 m od budynku gospodarczo-garażowego. Według oświadczenia M. G. nie były wykonywane żadne roboty budowlane związane z ww. obiektem od czasu kontroli.

Do akt przedmiotowej sprawy została załączona z akt odrębnej sprawy PINB w P. znak: [...] kserokopia protokołu kontroli dokonanej przez PINB w P. w dniu 20 lipca 2000 r. w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid.[...] wraz ze szkicem usytuowania obiektów budowlanych na działce nr ewid. [...], [...] i [...] w P., decyzji PINB w P. z dnia 30 sierpnia 2000 r. znak: [...] oraz wyroku WS A w L. z dnia 16kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Lu [...] (K-I-140-144 akt I instancji). Dołączono również kserokopię pisma K. S. z dnia 28 marca 2023 r., w którym m.in. wniósł o dopuszczenie dowodów w postaci zdjęć fotograficznych z 26 lutego 2012 r., z 4 kwietnia 2012 r. i z 5 maja 2018 r., a także wskazał, że nie jest możliwe aby tak jak twierdzi M. G. obiekt ten został zrealizowany przez Z. L. i K. G. około 12-13 lat temu, gdyż oboje zmarli w 2007 r. Sporny obiekt powstał w kwietniu 2012 r.

W opisanym stanie faktycznym organ I instancji wydał decyzję z dnia 28 kwietnia 2023 r. znak: [...] [...], której podstawą materialnoprawną stał się przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) stosownie do art. 25 tej ustawy zmieniającej. Powyższą decyzją PINB w P. nakazał M. G. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie poziomym 3,95 m x 7,82 m wraz z częścią rozbudowaną budynku o wymiarach rzutu poziomego 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m, usytuowanych na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w P. przy ul. [...] poprzez rozbiórkę następujących elementów ww. budynku:

- pokrycia z blachy na rozbudowanej części budynku

- konstrukcji drewnianej wraz z obiciem ściany blachą

- konstrukcji stalowej dachu wraz z jego przekryciem,

- konstrukcji stalowej ścian,

- utwardzenia z kostki betonowej stanowiącego posadzkę garażu i opaskę odwodnienia poza obiektem,

- elementów betonowych stanowiących fundament i posadzkę części rozbudowanej.

Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym organ II instancji decyzją z dnia 26 czerwca 2023 r. znak: [...] uchylił w całości ww. decyzję PINB w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji. Organ odwoławczy wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii czy nie zostały naruszone przepisy techniczno-budowlane, a także ustalenia zgodności inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalenia czy budowa ww. obiektu budowlanego wymagała pozwolenia na budowę czy też stosownego zgłoszenia co wiąże się z zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa.

Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania PINB w P. zwrócił się do Burmistrza P. o przekazanie wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym jest zlokalizowana działka nr ewid. [...] w P.. W związku z powyższym przy piśmie z dnia 19 lipca 2023 r. znak: [...] sporządzonym z upoważnienia Burmistrza P. został przekazany wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z informacją iż zgodnie z ustaleniami Uchwały nr VIII/68/99 Rady Miasta i Gminy P. z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego m. P., ogł. w Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 52, poz. 1013 oraz w piśmie tym poinformowano, że działka nr ewid. [...] w P. jest położona na terenie oznaczonym w planie symbolem [...] - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

W przedmiotowej sprawie w dniu 9 sierpnia 2023 r. zostały przeprowadzone przez PINB w P. oględziny, z ustaleń których sporządzono protokół oględzin, szkice sytuacyjne oraz dokumentację fotograficzną.

W dniu oględzin na działce nr ewid. [...] i [...] położonych w P., stanowiących przed 2017 r. jedną działkę nr ewid.[...] stwierdzono niżej opisane obiekty budynki gospodarcze, garażowe i altanę:

1) budynek garażu o wymiarach w rzucie poziomym 3,00 m x 4,00 m o konstrukcji stalowej obity blachą typu "blaszak", który jest zlokalizowany w odległości (odpowiednio względem naroży ww. budynku) 56 cm i 10 cm od istniejącego na działce nr ewid. [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Posiada wrota garażowe od strony działki nr ewid. [...], zaś pozostałe przegrody bez otworów. Według ustaleń budynek ten został wykonany przez M. G. na podstawie dokonanego zgłoszenia robót budowlanych w Starostwie Powiatowym w P..

2) budynek gospodarczy o wymiarach 3,00 m x 5,30 m posiada konstrukcję stalową obitą blachą ze spadkiem połaci jednospadowej w kierunku wschodnim. Budynek posadowiony jest na utwardzeniu wykonanym z kostki betonowej. Obiekt posiada jedną przegrodę z otworami i wbudowanymi wrotami garażowymi (ściana zachodnia budynku). Jest zlokalizowany w odległości 8,75 m od ściany północnej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...].

3) budynek konstrukcji stalowej obity blachą o wymiarach w rzucie poziomym 3,95 m x 7,82 m z dachem jednospadowym ze spadkiem na działkę nr ewid. [...] (stanowi przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego wraz z obiektem opisanym w punkcie 4). Obiekt jest zlokalizowany w odległości 10 cm od budynku gospodarczego opisanego wyżej. Budynek pełni funkcję budynku gospodarczo-garażowego. W przegrodzie zachodniej i południowej posiada otwory okienne i drzwiowe, wrota garażowe. Jest posadowiony na utwardzeniu z kostki betonowej.

4) budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej z wypełnieniem przegród różnymi materiałami, w tym starą stolarką drzwiową. Dach jednospadowy ze spadkiem w kierunku zachodnim. Maksymalne wymiary w rzucie poziomym to 3,40 m x 2,90 m, obiekt o wymiarach 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m. Obiekt stanowi dobudowę do wyżej opisanego pod nr 3 obiektu gospodarczo-garażowego. Posiada jedno pomieszczenie. Przegroda północna wyżej opisanego budynku nr 3 jest przegrodą wspólną dla niniejszego dobudowanego budynku gospodarczego. Budynek posadowiony na elementach - bloczkach betonowych.

5) budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej. Konstrukcja słupowa z obiciem ścian deskami. Dach jest dwuspadowy w kierunku północnym i południowym. Obiekt jest posadowiony na elementach punktowych betonowych za pośrednictwem czterech słupków. Budynek posiada wymiary w rzucie poziomym 4,68 m x 3,30 m i jest usytuowany w odległości 18,20 m od ściany północnej ganku budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] i w odległości 2,60 m od ściany północnej obiektu opisanego w punkcie 3 oraz w odległości 90 cm od ściany zachodniej obiektu opisanego w punkcie 4.

6) budynek gospodarczy o konstrukcji nośnej drewnianej obitej blachą z dachem dwuspadowym. Obiekt posadowiony na punktowych elementach betonowych. Budynek posiada wymiary 2,05 m x 3,25 m i jest usytuowany w odległości 1,75 m od istniejącego betonowego ogrodzenia od strony działki nr ewid. [...]. Obiekt przesunięty jest w kierunku północnym od południowej ściany budynku opisanego w punkcie 5 na odległość 20 cm. Budynek użytkowany jest jako gospodarczy.

7) budynek użytkowany jako gospodarczy o słabym stanie technicznym o konstrukcji drewnianej ścian i dachu. Dach dwuspadowy. Budynek dwukondygnacyjny z drewnianymi wrotami. W ścianie południowej w poziomie II kondygnacji wykonane otwory, w części zamykane drewnianymi wrotami. Obiekt posadowiony na elementach betonowych. Budynek posiada wymiary 4,04 m x 6,10 m. Budynek jest usytuowany od budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w odległości 36,20 m.

8) budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej, w słabym stanie technicznym, który obecnie nie jest użytkowany o wymiarach 3,50 m x 3,40 m. Obiekt przylega bezpośrednio do ściany murowanego budynku gospodarczego położonego na działce sąsiedniej nr ewid.[...]

9) altana konstrukcji drewnianej słupowej, posadowiona na utwardzeniu z kostki betonowej i posiadająca dwuspadowy dach i w części ażurowe wypełnienie przegród. Wymiary altany wynoszą 2,62 m x 3,52 m. Altana jest zlokalizowana w odległości 67 cm od ogrodzenia z działką sąsiednią nr ewid. [...] i w odległości 4,95 m od ściany północnej zasadniczej bryły budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...].

Według wyjaśnień złożonych w trakcie oględzin przez M. G. najstarszy budynek to obiekt oznaczony numerem 7, zrealizowany w latach 1993-1995, budynek numer 5 został zrealizowany w roku 2007. Budynek oznaczony numerem 2 oraz numerem 3 - powstały w 2011 r. Garaż oznaczony numerem 1 - powstał w 2017 r. zaś budynek oznaczony numerem 6 zrealizowano w 2020 r. Dobudowa - budynek numer 4 zrealizowany został około 2017 r. zaś altanę oznaczoną numerem 9 wykonano w 2010 r. Budynek numer 8 został wybudowany w latach 2004-2005. Budynki jakie realizował M. G. to: budynek nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5 (jako z przeniesienia) nr 6, nr 7, nr 8, nr 9 pomimo, że w czasie ich realizacji nie był właścicielem nieruchomości. M. G. wyjaśnił, że budynki nr 7 i nr 8 nie są jego własnością i nie są przez niego użytkowane. Budynki te przynależą do działek. Jednocześnie też stwierdził, że budynek oznaczony numerem 2, który usytuowany jest w części - około 80 cm na działce sąsiedniej nr ewid.[...] jest w stanie przesunąć na swoją działkę. Uczestniczący w oględzinach K. S. zgodził się z ustaleniami faktycznymi. Dodatkowo nadmienił, że daty wybudowania budynków, które zna zostały podane w materiale dowodowym przedstawionym przez niego na początku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Oświadczył także, że nie wyraża zgody na usytuowanie budynków na działce nr ewid.[...] i korzystanie z tej działki na cele budowlane przez M. G.. G. L. wniósł o rozbiórkę budynków nr 5 i nr 6. Na budowę budynków - oprócz nr 1- M. G. nie uzyskiwał pozwoleń ani zgłoszeń.

Akta sprawy zawierają sporządzony w dniu 16 sierpnia 2023 r. przez PINB w P.: protokół ustaleń dotyczących zgodności z planem zagospodarowania budynku gospodarczego o wymiarach 3,95 m x 7,82 m wraz z częścią rozbudowaną budynku o wymiarach rzutu poziomego 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m usytuowanych na działkach nr ewid. [...] i [...] w P., a także załączona kopię wyrysu z planu zagospodarowania w skali 1:500 - szkic usytuowania przedmiotowego budynku wobec ustaleń planistycznych obowiązujących na tym terenie.

Mając powyższe na uwadze decyzją z dnia 17 października 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. działając w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał M. G. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach rzutu poziomego 3,95 m x 7,82 m wraz z jego częścią rozbudowaną o wymiarach rzutu poziomego 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m usytuowanych na działkach nr [...] i [...] położonych w P. przy ul. [...] poprzez rozbiórkę następujących elementów ww. budynku:

- pokrycia z blachy na rozbudowanej części budynku,

- konstrukcji drewnianej wraz z obiciem ściany blachą

- konstrukcji stalowej dachu wraz z jego przekryciem,

- konstrukcji stalowej ścian,

- utwardzenia z kostki betonowej stanowiącego posadzkę garażu i opaskę odwodnienia poza obiektem,

- elementów betonowych stanowiących fundament i posadzkę części rozbudowanej.

W wyniku odwołania wniesionego przez M. G. w sprawie orzekał Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia 27 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji nakazujące rozbiórkę budynku gospodarczego.

Na wstępie organ wyjaśnił, że fakt wpływu do PINB w P. w dniu 4 września 2020 r. pisma K. S. i K. S. z dnia 3 września 2020 r. i następnie jego uzupełnień z dnia 9 września 2020 r. oraz z dnia 15 września 2020 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), tj. przed 19 września 2020 r. powoduje, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe Prawa budowlanego (tj. w Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.).

Jak wskazał organ odwoławczy przedmiotem postępowania stał się usytuowany na działkach nr ewid. [...] i [...] w P. obiekt garażowo-gospodarczy o wymiarach rzutu poziomego: część garażowa - 3,95 m x 7,82 m (powierzchnia zabudowy 30,89 m2) posadowiona na posadzce z kostki betonowej i część gospodarcza (rozbudowa) - 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m (powierzchnia zabudowy 8,13 m2) posadowiona na elementach betonowych. Część garażowa o konstrukcji stalowej usytuowana jest wzdłuż wschodniej granicy działki nr ewid. [...] z działką sąsiednią nr ewid.[...] i stanowi wypełnienie przestrzeni pomiędzy obiektem gospodarczym o konstrukcji stalowej i wymiarach 5,30 m x 3,00 m a budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ewid.[...] Pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m, dobudowane do ww. części garażowej posiada konstrukcję drewnianą i jest zlokalizowane w świetle ściany podłużnej ww. budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid.[...]

Mając na uwadze wyjaśnienia złożone przez M. G. do protokołu oględzin z dnia 9 sierpnia 2023 r., z których wynika, że zrealizował obiekt oznaczony nr [...] (przeznaczenie na garaż o wymiarach rzutu poziomego 3,95 m x 7,82 m) w roku 2011, a także wobec dostarczonej przez K. S. dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do pisma z dnia 12 września 2020 r. wykazującej istnienie przedmiotowego obiektu budowlanego - oznaczonego nr 3 w dniu 4 kwietnia 2012 r. należało uznać, iż powyższy budynek typu "blaszak" został zrealizowany w okresie od 2011 r. do kwietnia 2012 r. Natomiast z oświadczenia do protokołu oględzin z dnia 9 sierpnia 2023 r. M. G. wynika, iż rozbudowa (obiekt oznaczony nr 4 o wymiarach rzutu poziomego 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m) została zrealizowana przez niego około 2017 r. Podczas oględzin dokonanych w dniu 21 października 2020 r. M. G. stwierdził natomiast, że rozbudowa była zrealizowana około roku 2018. W tej sytuacji należało przyjąć, że rozbudowa została wykonana w okresie 2017-2018 r. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono także, iż inwestorem wykonanych robót budowlanych był M. G. co wynika z ww. pisma M. G. z dnia 31 marca 2023 r., jak też z ustaleń dokonanych podczas oględzin w dniu 9 sierpnia 2023 r. Z faktem tym również zgodził się K. S. uczestniczący podczas oględzin w dniu 9 sierpnia 2023 r.

PINB w P. przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia czy ww. inwestycja powstała w sposób legalny, czy też należy uznać, iż jej realizacja nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Z oświadczenia M. G. z dnia 31 marca 2023 r. (pismo z dnia 31 marca 2023 r.), wynika że przedmiotowy obiekt "blaszak" o wymiarach 3,95 m x 7,82 m został wykonany bez wymaganych pozwoleń. Wskazana okoliczność została potwierdzona przez inwestora podczas oględzin dokonanych przez PINB w P. w dniu 9 sierpnia 2023 r. Jednocześnie nadmienić należy, iż organ I instancji w oparciu o posiadaną ewidencję ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę prowadzoną od lipca 2003 r. oraz ewidencję zgłoszeń robót budowlanych stwierdził, że na budowę ww. budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] w P. nie wydawano decyzji o pozwoleniu na budowę i nie dokonano zgłoszenia jego budowy (protokół PINB w P. z dnia 16 listopada 2020 r.).

Organ podkreślił przy tym, że ocena, czy zaistniała samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych.

W tym kontekście organ stwierdził, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed wejściem ww. nowelizacji Prawa budowlanego) do robót budowlanych można przystąpić jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed wejściem w życie ww. nowelizacji Prawa budowlanego). W świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed wejściem ww. nowelizacji Prawa budowlanego) - pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed wejściem ww. nowelizacji Prawa budowlanego) budowa ww. obiektów wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.

W przyjętym przez organ I instancji okresie realizacji przedmiotowego obiektu, tj. tzw. "blaszaka" o wymiarach 7,82 m x 3,95 m (od 2011 r. do kwietnia 2012 r.) zgodnie z brzmieniem ówcześnie obowiązującego przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (tekst jednolity w Dz. U. z dnia 12 listopada 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Budowa jednak taka wymagała na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 2010 r. dokonania zgłoszenia właściwemu organowi.

Z uwagi na zapis ww. przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 stwierdzić należy, iż przedmiotowy budynek o wymiarach 7,82 m x 3,95 m nie spełnił jednego z wymogów wynikających z tego przepisu, a dotyczącego zachowania określonej powierzchni zabudowy do 25 m2, bowiem powierzchnia zabudowy ww. obiektu wynosiła 30,89 m2 wobec ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego (oględziny w dniu 21 października 2020 r., oględziny w dniu 9 sierpnia 2023 r.) wymiarów budynku wynoszących 3,95 m x 7,82 m. Dodać także należy, iż z akt sprawy wynika, iż w okresie budowy, tj. od 2011 r. do kwietnia 2012 r. istniała działka oznaczona nr ewid.[...], której podział na działki nr ewid. [...] i [...] nastąpił dopiero w 2017 r., a więc po dacie realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego. W oparciu o wypisy z rejestru gruntów z dnia 7 września 2020 r., a także postanowienie Sądu Rejonowego [...] Wydział Cywilny z dnia 12 października 2017 r. o sygn. akt [...] ustalono, że powierzchnia dawnej działki oznaczonej nr ewid.[...] wynosiła 1200 m2. Ilość oraz okresy realizacji, a także charakter (kategorie) obiektów o których mowa w ww. art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego został ustalony przez PINB w P. podczas oględzin dokonanych w dniu 9 sierpnia 2023 r., co odzwierciedla sporządzony protokół oględzin. Mając zatem na uwadze dokonane ustalenia podczas ww. oględzin należy stwierdzić, iż w 2011 r. na działce, która poprzednio oznaczona była nr ewid.[...] istniały trzy budynki gospodarcze (budynek oznaczony nr 7, budynek oznaczony nr 8, budynek oznaczony numerem 5) i altana (oznaczona numerem 9) posiadające powierzchnię do 25 m2. Tak więc przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy o wymiarach 3,95 m x 7,82 m był już piątym budynkiem (przy założeniu, że powstał przed realizacją na tej działce budynku oznaczonego w trakcie oględzin w dniu 9 sierpnia 2023 r. przez PINB w P. numerem 2, który także został zrealizowany w 2011 r., w innym przypadku przedmiotowy budynek byłby już szóstym obiektem na działce). W powyższej sytuacji ww. obiekt mógł być zrealizowany wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę. Z uwagi na powierzchnię działki wynoszącą 1200 m2 inwestor mógł zrealizować na zgłoszenie, o czym mowa w ww. art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed wejściem w życie ww. nowelizacji Prawa budowlanego) cztery obiekty budowlane o kategorii wymienionej w tym przepisie. Każda kolejna budowa wymagała już uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zrealizowana w okresie 2017-2018 r. (a więc w okresie dokonania podziału działki nr ewid.[...] na dwie działki: nr ewid. [...] o powierzchni 0,07 ha i [...] o powierzchni 0,05 ha) dobudowa pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m do ww. obiektu tzw. "blaszaka", który był już piątym bądź szóstym już obiektem o charakterze wymienionym w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z wykorzystaniem jego ściany nie spełniała warunków przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 i Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) obowiązującego w dacie budowy, który stanowił o zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki - stąd jej realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

W niniejszej sprawie przyjęto, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w dwóch etapach: najpierw zrealizowano w przedziale czasowym od 2011 r. do kwietnia 2012 r. obiekt o wymiarach 7,82 m x 3,95 m, a następnie w okresie 2017-2018 r. dobudowano do niego pomieszczenie o wymiarach 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m. Maksymalne wymiary rzutu poziomego obiektu, który jest usytuowany na działkach nr ewid. [...] i [...] w P. przy ul. [...] wynoszą aktualnie 3,95 mx 11,22 m. Jak wykazano M. G. nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę ww. obiektu. Należy więc zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, iż przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. W tej sytuacji nie można przyjąć, że ww. obiekt został zrealizowany na podstawie dokonanego w dniu 25 października 2011 r. zgłoszenia znak: [...] do organu administracji architektoniczno-budowlanej, dotyczącego budowy budynku gospodarczego o konstrukcji metalowej o wymiarach 4,00 m x 6,00 m.

W związku z powyższym słuszne było zastosowanie przez PINB w P. trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed wejściem w życie ww. nowelizacji Prawa budowlanego).

Jak wyjaśnił organ treść art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego (dla postępowania prowadzonego w trybie określonym w art. 48 Prawa budowlanego), określa kolejność postępowania organu nadzoru budowlanego. W pierwszym etapie organ nadzoru budowlanego powinien, obok wyjaśnienia czy nie zostały naruszone przepisy, w tym techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, wyjaśnić zgodność inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Legalizacja nie jest możliwa wtedy, gdy zakres niezgodności z przepisami jest taki, że uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W trakcie postępowania dowodowego (oględziny dokonane przez PINB w P. w dniu 21 lutego 2023 r. - [...] akt I instancji) ustalono, iż przedmiotowy obiekt od strony dobudowanego pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m został zrealizowany w odległości 62 cm od ściany budynku mieszkalnego usytuowanego na sąsiedniej działce nr ewid.[...] - który jest usytuowany w granicy działki. Z ustaleń dokonanych przez PINB w P. w dniu 16 sierpnia 2023 r. na podstawie kopii wyrysu w skali 1:500 z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wrysowania w zadanej skali lokalizacji przedmiotowego obiektu stwierdzono, że zlokalizowanie obiektu gospodarczo- garażowego od granicy z działką nr ewid.[...] wynosi od 50 cm do 62 cm.

W sprawie przeanalizowano zgodność usytuowania obiektu z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, a więc spełnienie warunków usytuowania określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 - dalej rozporządzenie). Przepis § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia określa że, w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 przewidziana jest możliwość usytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Zgodnie z § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest możliwe gdy będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Według § 12 ust. 4 pkt 3 w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Jednakże stosowanie § 12 ust. 2 jest łącznie ze spełnieniem wymogu § 12 ust. 3 lub § 12 ust. 4 w przypadku zabudowy jednorodzinnej. W myśl przepisu § 272 ust. 3 ww. rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.

Należy zauważyć, iż obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest taki sam jak w okresie budowy ww. budynku gospodarczego. Zgodnie z ustaleniami uchwały nr VIII/68/99 Rady Miasta i Gminy P. z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego m. P., ogł. w Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 52, poz. 1013 działka nr ewid. [...] w P. znajduje się w granicy ustalenia oznaczonego symbolem [...] - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (pismo z upoważnienia Burmistrza P. z dnia 19 lipca 2023 r. znak: [...], wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Jak wynika z wypisu ww. planu dla terenu o symbolu [...] obowiązują warunki zagospodarowania jak dla obszaru oznaczonego w planie [...] dla, którego m.in. przewidziano możliwość budowy zbliźnionych z sąsiadami budynków gospodarczych bez poddaszy użytkowych z dachami przestrzennie kształtowanymi. Linia zabudowy od strony ul. [...] określono na 12 m od osi tej ulicy, pozostałe według oznaczeń na rysunku planu.

W oparciu o ustalenia dokonane podczas oględzin w dniu 9 sierpnia 2023 r. oraz dokonanego na kopii wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w skali 1:500 naniesienia w zadanej skali lokalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego gospodarczo-garażowego stwierdzono, że narusza on ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez usytuowanie jego w odległości od 62 cm do 50 cm od granicy działki nr ewid. [...] z działką nr ewid.[...], podczas gdy plan ten przewiduje możliwość budowy zbliźniaczonych z sąsiadami budynków gospodarczych, co oznacza, że plan ten dopuszczał budowę budynku gospodarczego w granicy działki i jednocześnie zbliźniaczonego z budynkiem gospodarczym na działce sąsiedniej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że taka sytuacja nie występuje w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo stwierdzić należy, że część dokonanej dobudowy w postaci pomieszczenia gospodarczego została zrealizowana z przekroczeniem granicy działki [...], co zostało ustalone podczas oględzin w dniu 21 lutego 2023 r., a także w dniu 9 sierpnia 2023 r. i w związku z tym jest ona częściowo usytuowana także na sąsiedniej działce nr ewid. [...], co również stanowi o naruszeniu przepisów. Jednocześnie M. G. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działki nr ewid. [...].

Dodatkowo przedmiotowy budynek narusza obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego z uwagi na zrealizowanie dachu jednospadowego, a także przekroczenie linii zabudowy określonej dla tego terenu jako 12 m od osi ulicy [...] oraz usytuowanie obiektu w lokalizacji z oznaczonym rysunkiem wskazującym na lokalizację innej zabudowy działki (budynku mieszkalnego).

Z uwagi na powyższe organ uznał, że stwierdzone podczas prowadzonego przez PINB w P. postępowania wyjaśniającego usytuowanie ww. budynku gospodarczo-garażowego jest niezgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i jednocześnie narusza ww. przepisy techniczno-budowlane. Okoliczność doprowadzenia obiektu do zgodności z nimi wiązałaby się z koniecznością usytuowania jego w innej, nowej lokalizacji co powodowałoby konieczność jego rozbiórki, a następnie na nowo jego budowy.

W sytuacji naruszenia przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisów techniczno-budowlanych nie mogła zostać wdrożona procedura legalizacyjna. Wynika to wprost z treści przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed wejściem w życie ww. nowelizacji Prawa budowlanego). Zgodnie z ww. art. 48 ust. 2 - jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Następnie dopiero może organ podjąć kolejne działania legalizacyjne, które wynikają z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

W takiej sytuacji zatem organ I instancji był uprawniony do zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed wejściem w życie ww. nowelizacji Prawa budowlanego).

Odnosząc się do poruszonych w odwołaniu kwestii organ II instancji stwierdził, że w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy został zebrany przez PINB w P. w sposób właściwy i wystarczający aby wydać niniejsze rozstrzygnięcie. Zostały zachowane zasady, o których mowa w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Należy też stwierdzić, iż zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. - jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W przedmiotowej sprawie stosownie do ww. przepisu w szczególności dowodem stały się ustalenia dokonane podczas dokonywanych przez PINB w P. oględzin, jak też dowody uzyskane z właściwych organów administracji.

Wyjaśnić także należy, iż przedmiotowy budynek nie został zrealizowany jako tymczasowy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym z daty jego budowy), gdyż budowa tego typu obiektów wiąże się z koniecznością rozbiórki obiektu w terminie nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy. Część garażowa o wymiarach 3,95 m x 7,82 m została wykonana w okresie od 2011 r. do kwietnia 2012 r., zaś dobudowane pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m zostało zrealizowane w okresie 2017 r. - 2018 r.

W sprawie nie można było również zakwalifikować ww. obiektu jako gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową bowiem teren, na którym usytuowana jest działka nr ewid. [...] oznaczony jest w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...] który przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną rozproszoną.

Decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego została zaskarżona przez M. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze decyzji zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [tj. Dz. U. 2023r, poz. 682 ze zm. - zw. dalej Prawem budowlanym] poprzez przyjęcie, że dla przedmiotowej inwestycji na podstawie obowiązujących w dacie budowy przepisów prawa wymagane było pozwolenie na budowę, podczas, gdy do budowy tego budynku gospodarczego nie było wymagane pozwolenia na budowę,

- art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [tj. Dz. U. 2023r., poz. 682 ze zm. - zw. dalej Prawem budowlanym], poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż istnieją przesłanki do nakazania Skarżący rozbiórki budynku wraz z dobudowaną częścią, podczas gdy analiza stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazuje, iż podczas Skarżący jedynie wyremontował i wzmocnił stary budynek gospodarczy budowlany w latach 60 tych XX w.,

- art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [tj. Dz. U. 2023r., poz. 682 ze zm.- zw. dalej Prawem budowlanym] polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy miał on zastosowanie, gdyż przedmiotowa inwestycja zlokalizowana na działce gruntu nr ew. [...], położonej przy ulicy [...] w P. nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia budowy do Starostwa Powiatowego w P., gdyż została wybudowana przed wejściem w życie przepisów ustawy prawo budowlane;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 7 KPA, art. 77 KPA w zw. z art. 80 KPA - poprzez dokonanie błędnej i nieobiektywnej oceny przez organ I instancji materiału dowodowego zgromadzonego skutkującej uznaniem, iż w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności dające podstawę do rozbiórki budynku gospodarczego kwalifikowanej błędnie przez organ I instancji jako wymagającego pozwolenia na budowę podczas, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby remont budynku gospodarczego wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy do organu architektoniczno - budowlanego

Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygające w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.

Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te dotyczące czasu powstania (wykonania) spornego budynku gospodarczego.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów, w tym w szczególności ze złożonego projektu budowlanego i załączonych do niego dokumentów. Większość dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona.

Podkreślić należy również, że także sam skarżący nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.

Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.

W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.

Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.

Zaskarżoną decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nakazujące rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach rzutu poziomego 3,95 m x 7,82 m wraz z jego częścią rozbudowaną o wymiarach rzutu poziomego 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m, usytuowanych na działkach nr [...] i [...] położonych w P. przy ul. [...] poprzez rozbiórki następujących elementów ww. budynku:

- pokrycia z blachy na rozbudowanej części budynku,

- konstrukcji drewnianej wraz z obiciem ściany blachą

- konstrukcji stalowej dachu wraz z jego przekryciem,

- konstrukcji stalowej ścian,

- utwardzenia z kostki betonowej stanowiącego posadzkę garażu i opaskę odwodnienia poza obiektem.

Przedmiotem postępowania był więc obiekt budowlany w postaci budynku gospodarczo-garażowego z dobudowaną częścią gospodarczą, usytuowany na działkach nr [...] i [...] (poprzednio do 2017 r. ww. działki stanowiły jedną działkę nr [...]) w P. przy ul. [...], przy granicy z działką sąsiednią nr [...].

Przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy jest budynkiem konstrukcji stalowej, obity blachą, o wymiarach w rzucie poziomym 3,95 m x 7,82 m, z dachem jednospadowym ze spadkiem na działkę nr [...]. Cześć dobudowana jest konstrukcji drewnianej z wypełnieniem przegród różnymi materiałami, w tym starą stolarką drzwiową. Dach jednospadowy ze spadkiem w kierunku zachodnim. Maksymalne wymiary w rzucie poziomym to 3,40 m x 2,90 m, obiekt o wymiarach 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m.

Na szkicach z oględzin i mapach budynek gospodarczo-garażowy oznaczany był nr 3, zaś część dobudowana nr 4.

Prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."), które - stosownie do treści art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) - stosowano w brzmieniu dotychczas obowiązującym, tj. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r.

Decyzja nakazująca rozbiórkę wydana została po przeprowadzeniu tzw. postępowania legalizacyjnego, a prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 48 ust. 1 prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia skutkuje co do zasady wydaniem nakazu rozbiórki obiektu, o ile nie jest możliwa legalizacja obiektu.

Wdrożenie legalizacji zależy od stwierdzenia zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi aktami prawa miejscowego oraz brakiem naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 p.b.).

Legalizacja nie jest możliwa, gdy zakres niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, jest taki, że uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.

Zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego: art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego oraz przepisów postępowania: art. 7, art. 77 i 80 k.p.a., opierają się na twierdzeniu skarżącego jakoby sporny budynek powstał już w latach 60. XX wieku, zaś skarżący jedynie wyremontował i wzmocnił stary budynek gospodarczy.

Zarzuty te należy uznać za nie uzasadnione z tej podstawowej przyczyny, że twierdzenia jakoby przedmiotowy budynek gospodarczy wykonany został w latach 60-tych ubiegłego wieku są niezgodne ze stanem faktycznym ustalonym przez organy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności o oparciu o informacje i oświadczenia, które w toku trwającego postępowania podawał sam skarżący.

Z ustaleń organów wynika, że powyższy obiekt gospodarczo-garażowy powstał w dwóch etapach, tj. w okresie 2011 do kwietnia 2012 r. został zrealizowany przez M. G. obiekt o wymiarach 3,95 m x 7,82 m, a następnie w latach 2017-2018 dokonano rozbudowy o jedno pomieszczenie o wymiarach 1,40 m x 2,95 m i 2,00 m x 2,00 m.

Ustaleń tych organy dokonały na podstawie zgromadzonych w aktach i wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów, w tym w szczególności na podstawie informacji, które podawał sam skarżący.

W szczególności m.in. w oświadczeniu z dnia 31 marca 2023 r. M. G. wskazał, że na działce nr [...] znajdował się drewniany budynek gospodarczy o wymiarach 5,00 m x 10,00 m i drewniany garaż o wymiarach 4,00 m x 6,00 m, w 2010 r. w wyniku obfitych opadów śniegu budynki te uległy zawaleniu, a skarżący na miejscu zawalonych obiektów postawił budynki "blaszaki" o wymiarach nie większych od poprzednich budynków, które się zawaliły (k.148 akt administracyjnych akt I instancji).

Na taką datę wykonania budynków skarżący wskazywał także w odwołaniu z dnia 16 maja 2023 r., w protokole oględzin z 9 sierpnia 2023 r. i protokole oględzin z dnia 21 października 2020 r.

Organ uwzględniając powyższe informacje przekazane przez skarżącego w konfrontacji z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym materiałem pochodzącym także od uczestników postępowania, trafnie zatem ustalił, że sporny budynek gospodarczy powstał w latach 2011-2012.

Obecne twierdzenia skarżącego jakoby budynek ten został wykonany w latach 60. XX wieku, są więc nie tylko gołosłowne, tj. nie poparte żadnymi dowodami, ale przede wszystkim sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym także tym podanym przez samego skarżącego.

Już więc z tych względów zwarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego procesowego, oparte na twierdzeniu jakoby sporny budynek powstał już w latach 60. XX wieku, uznać należy za całkowicie chybione.

Odmiennych wniosków nie uzasadniają przywoływane przez skarżącego zdjęcia lotnicze albowiem co najwyżej wskazują one na istniejące uprzednio stare budynki drewniane, a nie na obecnie wykonany budynek konstrukcji stalowej, obity blachą.

Skoro jak twierdził sam skarżący istniejące uprzednio stare budynku drewniane uległy zawalaniu, zaś skarżący w ich miejsce postawił nowe budynki wykonane z blachy, to tym samym nie mamy w takim przypadku do czynienia z odbudową, czy też remontem budynku, lecz z wykonaniem nowego obiektu budowlanego. Na marginesie już więc tylko należy zauważyć, że odbudowa też jest budową w rozumieniu prawa budowlanego (art. 3 pkt 6 p.b.).

W realiach sprawy organy trafnie także ustaliły, że wykonanie przedmiotowego budynku gospodarczego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.

Po pierwsze w oparciu o wskazane w uzasadnieniu decyzji dokumenty organy ustaliły, że na budowę wymienionego budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działkach nr [...] i [...] w P. nie wydawano decyzji o pozwoleniu na budowę i nie dokonano zgłoszenia jego budowy.

Jeżeli chodzi o zgłoszenie ustalono dodatkowo, że M. G. dokonał w 2011 r. zgłoszenia robót budowlanych na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] mających w swoim zakresie: rozbiórkę budynku gospodarczego będącego w złym stanie technicznym o konstrukcji drewnianej i budowę budynku gospodarczego o konstrukcji metalowej pokrytej blachą posadowionego na kostce betonowej (budynek ze stali o wymiarach 4,00 m x 6,00 m) oraz w 2012 r. zgłoszenia dotyczącego wymiany pokrycia dachowego budynku mieszkalnego z blachy na blachę.

Zgłoszenie z 2011 r. dotyczyło obiektu o wymiarach 4,00 m x 6,00 m, co oznacza, że nie mogło to być zgłoszenie dotyczące wykonania spornego budynku gospodarczego, którego wymiary wynoszą 3,95 m x 7,82 m.

Jak prawidłowo przyjął to organ ocena czy zaistniała samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych.

W ustalonym przez organy okresie, w którym wykonano przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach 7,82 m x 3,95 m (lata 2011 r. - 2012 r.), zgodnie z brzmieniem ówcześnie obowiązującego przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, przy czym – stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. - budowa taka wymagała jednak dokonania zgłoszenia właściwemu organowi.

Przepis ten nie mógł zostać zastosowany w sprawie z uwagi na niespełnienie jednego z wynikających z niego wymogów dotyczącego zachowania powierzchni zabudowy do 25 m2. Sporny budynek gospodarczy o wymiarach 7,82 m x 3,95 m miał bowiem większą niż wymagana powierzchnię zabudowy wynoszącą 30,89 m2.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w okresie budowy, tj. w latach 2011 r. - 2012 r. istniała działka nr [...], której podział na działki nr [...] i [...] nastąpił dopiero w 2017 r., a więc po dacie realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego. Powierzchnia dawnej działki nr [...] wynosiła 1200 m2.

Ilość oraz okresy realizacji, a także charakter (kategorie) obiektów o których mowa w ww. art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego realizowanych na działce nr [...] został ustalony przez organy w oparciu o wyniki przeprowadzonych w sprawie oględzin i informacje podawane przez strony, w tym w szczególności w oparciu o dane przekazane przez skarżącego.

Mając zatem na uwadze dokonane w sprawie ustalenia należy stwierdzić, że w 2011 r. na działce, która poprzednio oznaczona była nr [...] istniały już trzy budynki gospodarcze (budynek oznaczony nr 7, budynek oznaczony nr 8, budynek oznaczony numerem 5) oraz altana (oznaczona numerem 9) posiadające powierzchnię do 25 m2. Tak więc przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy o wymiarach 3,95 m x 7,82 m był już piątym budynkiem (przy założeniu, że powstał przed realizacją na tej działce budynku oznaczonego w trakcie oględzin w dniu 9 sierpnia 2023 r. przez PINB w P. numerem 2, który także został zrealizowany w 2011 r., w innym przypadku przedmiotowy budynek byłby już szóstym obiektem na działce).

Trafnie więc przyjął organ, że w powyższej sytuacji ww. obiekt mógł być zrealizowany wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę. Z uwagi na powierzchnię działki wynoszącą 1200 m2 inwestor mógł zrealizować na zgłoszenie, o czym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego jedynie cztery obiekty budowlane o kategorii wymienionej w tym przepisie. Każda kolejna budowa wymagała już uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę.

Możliwość wykonania bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przewidywał także art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) prawa budowlanego, który w brzemieniu obowiązującym w latach 2011-2012 stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, w tym parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m.

Co do zasady sporny budynek gospodarczy spełniał wymagania tego przepisu w części odnoszącej się do maksymalnej powierzchni zabudowy i rozpiętości konstrukcji.

W ocenie organu przepis ten nie miał zastosowania w sprawie ze względu na to, że w sprawie nie można było zakwalifikować ww. obiektu jako gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową bowiem teren, na którym usytuowana jest działka nr ewid. [...] oznaczony jest w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 27MNj, który przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną rozproszoną.

Mając na uwadze, że zabudowa zagrodowa i zabudowa jednorodzinna to dwa różne rodzaje zabudowy, przy czym zabudowa jednorodzinna nie stanowi kontynuacji zabudowy zagrodowej, stanowisko takie należy podzielić.

Na marginesie już więc tylko należy zauważyć, że nawet gdyby przyjąć, iż skarżący mógł wybudować sporny budynek gospodarczy bez pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.b. to i tak powyższe w żaden sposób nie dyskwalifikowałoby prawidłowości wydanej sprawie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego.

Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) prawa budowlanego zwalniał od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej.

Wynikające z tego przepisu zwolnienie dotyczyło jedynie pozwolenia na budowę. Budowa takich obiektów nadal jednak wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., w brzemieniu obowiązującym w latach 2011-2012, stanowił bowiem, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3, budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3.

W takiej sytuacji skarżący, który nie dokonał także zgłoszenie budowy powyższego obiektu, zrealizowałaby ten obiekt również w warunkach samowoli budowlanej albowiem w myśl art. 48 ust. 1 prawa budowlanego samowolą budowlaną jest tak wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak też realizacja takiego obiektu bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a.

Jak wskazano już wyżej wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia skutkuje co do zasady wydaniem nakazu rozbiórki obiektu, o ile nie jest możliwa legalizacja obiektu.

Legalizacja nie jest możliwa, gdy zakres niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub innymi aktami prawa miejscowego oraz przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, jest taki, że uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie organu możliwość doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem wykluczały tak przepisy planu miejscowego, jak i przepisy techniczno-budowlane w postaci rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 - dalej jako: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków" lub "r.w.t.b.u.").

Organ w tym kontekście wskazał, że w sprawie przeanalizowano zgodność usytuowania obiektu z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, a więc spełnienie warunków usytuowania określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia określa że, w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 przewidziana jest możliwość usytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Zgodnie z § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest możliwe gdy będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Według § 12 ust. 4 pkt 3 w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Jednakże stosowanie § 12 ust. 2 jest łącznie ze spełnieniem wymogu § 12 ust. 3 lub § 12 ust. 4 w przypadku zabudowy jednorodzinnej. W myśl przepisu § 272 ust. 3 ww. rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.

W odniesieniu do ustaleń planu miejscowego organ wskazał, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest taki sam jak w okresie budowy ww. budynku gospodarczego. Zgodnie z ustaleniami uchwały nr VIII/68/99 Rady Miasta i Gminy P. z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego m. P., ogł. w Dz. Urz. Woj. L. . Nr [...], poz. 1013 działka nr ewid. [...] w P. znajduje się w granicy ustalenia oznaczonego symbolem [...] - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (pismo z upoważnienia Burmistrza P. z dnia 19 lipca 2023 r. znak: [...], wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Jak wynika z wypisu ww. planu dla terenu o symbolu [...] obowiązują warunki zagospodarowania jak dla obszaru oznaczonego w planie 26 MNj dla, którego m.in. przewidziano możliwość budowy zbliźnionych z sąsiadami budynków gospodarczych bez poddaszy użytkowych z dachami przestrzennie kształtowanymi. Linia zabudowy od strony ul. [...] określono na 12 m od osi tej ulicy, pozostałe według oznaczeń na rysunku planu. W oparciu o ustalenia dokonane podczas oględzin w dniu 9 sierpnia 2023 r. oraz dokonanego na kopii wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w skali 1:500 naniesienia w zadanej skali lokalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego gospodarczo-garażowego stwierdzono, że narusza on ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez usytuowanie jego w odległości od 62 cm do 50 cm od granicy działki nr ewid. [...] z działką nr ewid.[...], podczas gdy plan ten przewiduje możliwość budowy zbliźniaczonych z sąsiadami budynków gospodarczych, co oznacza, że plan ten dopuszczał budowę budynku gospodarczego w granicy działki i jednocześnie zbliźniaczonego z budynkiem gospodarczym na działce sąsiedniej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że taka sytuacja nie występuje w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo stwierdzić należy, że część dokonanej dobudowy w postaci pomieszczenia gospodarczego została zrealizowana z przekroczeniem granicy działki [...], co zostało ustalone podczas oględzin w dniu 21 lutego 2023 r., a także w dniu 9 sierpnia 2023 r. i w związku z tym jest ona częściowo usytuowana także na sąsiedniej działce nr ewid. [...], co również stanowi o naruszeniu przepisów. Jednocześnie M. G. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działki nr ewid. [...]. Dodatkowo przedmiotowy budynek narusza obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego z uwagi na zrealizowanie dachu jednospadowego, a także przekroczenie linii zabudowy określonej dla tego terenu jako 12 m od osi ulicy [...] oraz usytuowanie obiektu w lokalizacji z oznaczonym rysunkiem wskazującym na lokalizację innej zabudowy działki (budynku mieszkalnego).

Kwestie sytuowania budynków w odniesieniu do granicy działek reguluje przede wszystkim § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków.

Generalną zasadą, wyrażoną w § 12 ust. 1 r.w.t.b.u., pozostaje sytuowanie budynku w odległości nie mniejszej od granicy działki niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy oraz 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

W drodze wyjątku od tej reguły § 12 ust. 2 r.w.t.b.u. stanowi, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.

Możność sytuowania budynku w sposób określony w § 12 ust. 2 r.w.t.b.u. istnieje tylko wówczas, gdy możliwość taką przewiduje plan miejscowy.

Z obowiązującego na tym terenie planu miejscowego wynika, że w planie tym przewidziano jedynie możliwość budowy zbliźnionych z sąsiadami budynków gospodarczych bez poddaszy użytkowych z dachami przestrzennie kształtowanymi.

Sporny obiekt tych warunków nie spełnia, albowiem nie jest budynkiem gospodarczym zbliźnionym z sąsiadami, jak też nie ma dachu przestrzennie kształtowanego.

Tym samym też wykluczyć należy możność zgodnego z prawem usytuowania spornego budynku na podstawie § 12 ust. 2 r.w.t.b.u. w związku postanowieniami planu miejscowego.

Możliwość taką wykluczyć należy i z tego podstawowego względu, że § 12 ust. 2 r.w.t.b.u. pozwala na sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy. Warunku tego nie spełnia sporny budynek albowiem został on posadowiony w odległości od 62 cm do 50 cm od granicy z działką nr [...].

Nie jest dopuszczalne takie rozumienie § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, aby ściana budynku mogła być usytuowana w dowolnej odległości od granicy, byleby mieściła się w przedziale od 0-1,5 m. Musi być ona usytuowana albo w odległości 1,5 m, albo bezpośrednio przy granicy.

Zgodzić należy się natomiast ze skarżącym co do tego, że przewidzianej w planie miejscowym możliwości budowy zbliźnionych budynków gospodarczych, nie powinno się automatycznie utożsamiać z zakazem sytuowania budynków w sposób odbiegający od reguły wynikającej z § 12 ust. 1 r.w.t.b.u.

Brak takiego zakazu w planie miejscowym nie oznacza dowolności w tym względzie albowiem w takiej sytuacji zastosowanie mają przywoływane wyżej regulacje z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków.

Usytuowanie spornego budynku narusza natomiast plan miejscowy w zakresie, w jakim plan ustala linię zabudowy od strony ul. [...] na 12 m od osi tej ulicy, co trafnie dostrzegł także organ.

Jak wskazano już wyżej w sprawie nie mogło mieć zastosowania odstępstwo od reguł ogólnych statuowane w § 12 ust. 2 r.w.t.b.u.

Wyjątki od ogólnej zasady sytuowania budynków określonej w § 12 ust. 1 r.w.t.b.u. wynikają także z przepisów § 12 ust. 3 i 4 r.w.t.b.u.

Określenie relacji jakie istnieją między tymi przepisami budzi istotne rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W szczególności m.in. wyrażane są poglądy, że regulacja zawarta w § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczy dopuszczalności sytuowania budynku gospodarczego lub garażu, lecz jedynie wówczas, gdy dla danego terenu (działki) nie obowiązuje plan miejscowy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 12/19).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w składzie rozpoznającym sprawę, nie podziela takiego stanowiska i przyjmuje, że regulacje z § 12 ust. 3 i 4 r.w.t.b.u. mogą być stosowane także wówczas, gdy na danym terenie istnieje plan miejscowy.

Spośród wyjątków przewidzianych § 12 ust. 3 i 4 r.w.t.b.u. zastosowanie w sprawie mógłby mieć potencjalnie jedynie § 12 ust. 4 pkt 3 r.w.t.b.u., który stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, dopuszcza budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.

W realiach niniejszej sprawy przepis ten nie może uzasadniać twierdzenia o zgodnym z prawem usytuowaniu spornego obiektu budowlanego z tego podstawowego względu, że 12 ust. 4 pkt 3 r.w.t.b.u. pozwala na sytuowanie budynku gospodarczego lub garażu bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m.

Warunku tego nie spełnia sporny budynek albowiem został on posadowiony w odległości od 62 cm do 50 cm od granicy z działką nr [...].

Nie jest dopuszczalne takie rozumienie § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, aby ściana budynku gospodarczego lub garażu mogła być usytuowana w dowolnej odległości od granicy, byleby mieściła się w przedziale od 0 - 1,5 m. Musi być ona usytuowana albo w odległości 1,5 m, albo bezpośrednio przy granicy.

Reasumując stwierdzić należy, że prawidłowo przyjęły organy, że usytuowanie spornego budynku gospodarczego narusza tak przepisy techniczno-budowlane (art. 12 rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków), jak i postanowienia obowiązującego na tym terenie planu miejscowego (naruszenie ustalonej linii zabudowy od strony ul. [...]; niespełnienie warunków przewidzianej w planie możliwości budowy zbliźnionych budynków gospodarczych).

W sprawie nie była więc możliwa legalizacja spornego budynku gospodarczego albowiem jego usytuowanie pozostaje w niezgodności tak z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak i przepisami techniczno-budowlanymi, co uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Okoliczność doprowadzenia obiektu do zgodności z nimi wiązałaby się z koniecznością usytuowania obiektu w innej, nowej lokalizacji co powodowałoby konieczność jego rozbiórki, a następnie na nowo jego budowy.

W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego.

Z tych też względów i w związku z przywołanymi wyżej przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.