Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2676/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 oraz art. 134h ust. 1 w zw. z art. 134h ust. 3 pkt 1 i pkt 4, art. 135g ust. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant sekretarz sądowy Paulina Sierkin po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 133/16 w sprawie ze skargi M.R. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 133/16 oddalił skargę M.R. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Komendant Rejonowy Policji [...] orzeczeniem z dnia 3 lipca 2015 r. nr [...] uznał [...] M.R. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Na skutek wniesienia przez M.R. od powyższego orzeczenia odwołania sprawę rozpoznawał Komendant [...] Policji, który orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr 82/15 uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

Komendant Rejonowy Policji [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzeczeniem z dnia 9 października 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 135j ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko [...] M.R. – [...] Wydziału [...] Komisariatu Policji [...] Komendy Rejonowej Policji [...], obwinionemu o to, że wbrew przepisom wynikającym z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, uniemożliwiającym policjantowi podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą, bez pisemnej zgody przełożonego, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego i w dniu [...] maja 2015 r. wykonywał dodatkowe zajęcie zarobkowe, sprzeczne z obowiązkami wynikającymi z ustawy o Policji, polegające na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, za którą otrzymał do rąk własnych gotówką wynagrodzenie w kwocie 17 PLN, co wyczerpuje dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, tj. niedopełnienia obowiązków służbowych, stwierdził winę obwinionego i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Na skutek wniesienia przez obrońcę obwinionego M.R. od powyższego orzeczenia odwołania sprawę rozpoznawał Komendant [...] Policji, który orzeczeniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia podał, że przedmiotem postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...] M.R. było ustalenie, czy dopełnił ciążącego na nim obowiązku wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego polegającego na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, które wykonał w dniu [...] maja 2015 r. otrzymawszy do rąk własnych gotówką wynagrodzenie w kwocie 17 PLN, a więc czy naruszył dyscyplinę służbową określoną w dyspozycji art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji.

Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że w dniu [...] maja 2015 r. około godz. 10.00 policjanci Wydziału Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji, zgodnie z realizowanym przez ten Wydział harmonogramem działań kontrolno-prewencyjnych pod nazwą "[...]", wspólnie z funkcjonariuszami Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] brali udział w czynnościach związanych nieprawidłowościami zgłaszanymi w zakresie przewozu osób wykonywanego na terenie [...]. Czynności były realizowane na parkingu przy [...], w rejonie ul. [...] oraz ul. [...] w [...].

W trakcie tych czynności został zatrzymany samochód marki [...] nr rej. [...], którego kierowcą okazał się [...] M.R. Wymieniony w trakcie kontroli oświadczył, że jest policjantem. Kontrolująca inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] poza dokumentami kierowcy kontrolowanego pojazdu, tj. dowodem osobistym, dowodem rejestracyjnym samochodu marki [...] nr rej. [...], prawem jazdy i ubezpieczeniem OC od [...] M.R. otrzymała także paragon nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. wystawiony przez kierowcę nr [...] na kwotę 16,50 zł. Na paragonie były umieszczone dane firmy [...]. Pasażerem przewożonym przez [...] M.R. był P.T., który za wykonaną usługę zapłacił mu kwotę 17,00 zł. Podczas kontroli [...] M.R. nie posiadał dokumentu uprawniającego do wykonania przewozu drogowego, tj. licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Za popełnione wykroczenie otrzymał on mandat karny w wysokości 500 zł, który przyjął. Umowę o zlecenie na przewóz osób zawarł kolega obwinionego – G.Z. w dniu [...] maja 2015 r. z firmą [...]. Praca miała mieć charakter usługi ochroniarskiej. Zlecenia na przewóz osób były wysyłane przez system do kierowców za pośrednictwem aplikacji SMS. Firma "[...]" za przekazywanie zleceń otrzymywała od zleceniobiorcy jednorazową miesięczną opłatę, a wynagrodzenia otrzymywane za wykonane kursy były zyskiem kierowcy świadczącego usługi przewozu osób. G.Z. w okresie od dnia 5 do dnia 15 maja 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim.

W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na popełnienie przez wyżej wymienionego policjanta przewinienia dyscyplinarnego w zakresie objętym zarzutem. Potwierdzono, że obwiniony w dniu [...] maja 2015 r. wykonywał dodatkowe zajęcie zarobkowe, sprzeczne z obowiązkami wynikającymi z ustawy o Policji, polegające na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób przy wykorzystaniu pojazdu marki [...], za którą otrzymał wynagrodzenie od pasażera P.T.

W świetle art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, [...] M.R. przed podjęciem zajęcia zarobkowego poza służbą powinien był uzyskać w tym zakresie pisemną zgodę przełożonego. Ustawodawca powołany przepis umieścił w Rozdziale 7 "Obowiązki i prawa policjanta". Usytuowanie problematyki wykonywania zajęcia zarobkowego poza służbą wskazuje na to, iż to na policjancie spoczywa obowiązek wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego. Policjant ma prawo do podjęcia zajęcia zarobkowego poza służbą, ale dopiero po uzyskaniu zgody przełożonego. Akta osobowe [...] M.R. nie zawierają wystąpienia obwinionego do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego.

Zdaniem wyższego przełożonego, zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy jest wystarczający do wyjaśnienia okoliczności sprawy i pozwala na pełną i obiektywną ocenę stopnia zawinienia obwinionego w kwestii zarzucanego mu czynu. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w zeznaniach świadków: [...], a także dokumentacji w postaci nagrania zawierającego zapis rozmowy przeprowadzonej pomiędzy kierowcą pojazdu a pasażerem, która była zamieszczona na portalu "[...]" oraz materiałów udostępnionych z prowadzonego postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...]. Ponadto organ dyscyplinarny orzekający w pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia odniósł się do wyjaśnień obwinionego, odmawiając im wiarygodności i traktując jako przyjętą linię obrony. Wskazał również okoliczności przemawiające za odebraniem waloru wiarygodności zeznaniom złożonym przez G.Z. Przełożony dyscyplinarny w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia podał konkretne dowody, które potwierdzają popełnienie przez obwinionego przedstawionego mu w zarzucie czynu, a także wykazał powiązania dokonanych ustaleń z zachowaniem obwinionego, w szczególności z zawinieniem określonym w treści art. 132a ustawy o Policji. Organ orzekający w pierwszej instancji podał także, jakie dowody uznał za wiarygodne i pełne, a którym tego przymiotu odmówił. Dokonana ocena dowodów nie wykazuje błędów natury faktycznej bądź logicznej. Czynności wykonane przez rzecznika dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego są zgodne z zasadą obiektywizmu i uwzględniają okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.

Organ odwoławczy nie podzielił twierdzenia obwinionego, że dobrowolnie poinformował on przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym zdarzeniu przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Stwierdził, że złożenie raportu datowanego na dzień 13 maja 2015 r. było wynikiem rozmowy przeprowadzonej z Komendantem Komisariatu Policji [...] KRP [...]. Przełożony dyscyplinarny o zaistniałym zdarzeniu został poinformowany przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem Wydziału [...] Komendy [...] Policji. Powyższe ustalenie nie może być zatem uznane za okoliczność wpływającą na złagodzenie wymiaru kary.

W ocenie Komendanta [...] Policji, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut obwinionego odnoszący się do braku stosownych upoważnień do dokonania zleconych czynności w trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego, a także udostępnienia materiałów postępowania osobom do tego nieuprawnionym. W aktach postępowania dyscyplinarnego znajdują się stosowne decyzje Komendanta Rejonowego Policji [...], które zawierają upoważnienia do dokonania zleconych czynności dla I Zastępcy Komendanta Rejonowego Policji [...] – [...], Zastępcy Komendanta Rejonowego Policji [...] – [...], Koordynatora Zespołu [...] KRP [...] – [...], p.o. Koordynatora Zespołu [...] KRP [...] – [...]. Rzecznik dyscyplinarny wyznaczony do prowadzenia przedmiotowego postępowania wykonał wszystkie czynności zgodnie z dyspozycją art. 135 ustawy o Policji, zaś czynności realizowane przez [...] były czynnościami o charakterze formalno-materialnym i nie miały wpływu na zebrany materiał dowodowy oraz na treść wydanego przez przełożonego dyscyplinarnego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy uznał, że Komendant Rejonowy Policji [...] w zaskarżonym orzeczeniu orzekając o wymiarze kary wziął pod uwagę treść art. 134h ustawy o Policji. Kara wymierzona [...] M.R. jest współmierna do charakteru popełnionego czynu i stopnia zawinienia. Organ dyscyplinarny pierwszej instancji orzekając o wymierzeniu obwinionemu kary wydalenia ze służby uwzględnił rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej polegające na niedopełnieniu obowiązku służbowego), okoliczności jego popełnienia (kontrola [...] M.R., przyjęcie przez obwinionego nałożonego mandatu karnego za naruszenia ustawy o transporcie drogowym, zapis nagrania rozmowy świadka z obwinionym, okoliczności mające wpływ na zaostrzenie wymiaru kary), skutki czynu, w tym następstwa dla służby (naruszenie prestiżu służby, podważenie zaufania do Policji oraz negatywny wpływ na dyscyplinę służbową całej formacji – m.in. w wyniku publikacji medialnej zamieszczonej na portalu internetowym "[...]" pod adresem [...] pod tytułem "[...]", w której to [...] M.R. uczestniczy w sposób umożliwiający jego rozpoznanie), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (nieprzestrzeganie przepisów regulujących prawa i obowiązki policjantów), pobudki działania, zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz przebieg jego służby (pozytywna opinia służbowa).

Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego, wina obwinionego nie nasuwa wątpliwości. Stosownie do treści art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (art. 132a pkt 1) lub nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2). Przełożony dyscyplinarny przyjął, że wykonanie przez obwinionego w dniu [...] maja 2015 r. dodatkowego zajęcia zarobkowego polegającego na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, bez wymaganej zgody przełożonego, stanowi świadome i umyślne działanie. Obwiniony zdawał sobie sprawę z konsekwencji wynikających z wykonania dodatkowej pracy bez wymaganej zgody, a więc przynajmniej godził się na popełnienie zarzucanego mu czynu.

Komendant [...] Policji, odnosząc się do podanych w treści odwołania nieprawidłowości dotyczących naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów stwierdził, że w toku postępowania dyscyplinarnego zostały one wyeliminowane i nie miały wpływu na jakość, ciężar i ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M.R. zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W sposób szczegółowy wyjaśniono okoliczności czynu zarzucanego obwinionemu, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozostawił wątpliwości, co do stopnia jego zawinienia i został oceniony przez organ orzekający w pierwszej instancji w sposób prawidłowy i zgodny z dyspozycją art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia.

Komendant [...] Policji jako organ odwoławczy, stosownie do treści art. 135l ustawy o Policji, rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. [...] M.R. jako policjant z ośmioletnim stażem służby, winien znać podstawowe i ogólnodostępne przepisy regulujące problematykę praw i obowiązków policjanta. Policjant nie może podejmować dodatkowego zajęcia zarobkowego bez pisemnej zgody przełożonego, ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji. Policjanta obowiązuje w tym zakresie szczególnie rygorystyczny wymóg przestrzegania prawa i podporządkowania się dyscyplinie. W tym kontekście obwiniony podjął zajęcie, za wykonanie którego otrzymał pieniądze. Scedowanie wynagrodzenia na kolegę, czy też przekazanie mu zysku nie stanowi o tym, że jego uczestnictwo w zdarzeniu i związane z tym zajęcie przestało mieć charakter zarobkowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Szczecinie z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 99/08 )

Zachowanie obwinionego w sposób ewidentny świadczy o tym, że zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego dopuścił się w sposób umyślny z zamiarem bezpośrednim. Orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest współmierna do charakteru popełnionego czynu i stopnia zawinienia. Organ orzekający przy wymierzaniu przedmiotowej kary uwzględnił okoliczności przemawiające na korzyść obwinionego. Służbę w Policji może pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii podlegającej szczególnej dyscyplinie służbowej. Popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego podważyło zaufanie do jego osoby ze strony przełożonych. Postawa i zachowanie obwinionego przyczynia się do budowania negatywnego wizerunku oraz utraty wiarygodności Policji w odbiorze społecznym i uniemożliwia dalsze pozostawienie w służbie.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi M.R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

- naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym faktu posłużenia się [...] M.R. do wykonania cudzego zobowiązania, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

- naruszenie art. 8 K.p.a., poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

- naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a co za tym idzie nieuwzględnienie okoliczności niepodjęcia zajęcia zarobkowego poza służbą, co skutkowało brakiem konieczności uzyskania pisemnej zgody przełożonego,

- naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, które nie wskazuje w sposób wystarczający podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia, a w szczególności niewskazania w sposób wystarczający faktów, które Komendant [...] Policji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

- naruszenie art. 80 K.p.a., poprzez brak oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy wszystkie okoliczności zostały udowodnione, a co za tym idzie, pominięcie istotnych faktów zaistniałych w postępowaniu,

- naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że działanie w charakterze wykonawcy (osoby trzeciej, którą strona zlecenia posługuje się do wykonania ciążącego na niej zobowiązania) stanowi podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą,

- naruszenie art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu orzeczenia i prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego,

- naruszenie art. 135g ust. 2 ustawy o Policji, poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego, a wręcz potraktowanie ich jako argumenty obciążające obwinionego M.R.,

- naruszenie art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, poprzez wymierzenie obwinionemu kary niewspółmiernej do zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia nieuwzględniąjącą okoliczności faktycznych, jego pobudek działania, zachowania obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby,

- naruszenie art. 134h ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wpływających na złagodzenie wymiaru kary, jakimi było dobrowolne poinformowanie przez obwinionego przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym zdarzeniu przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego oraz pozytywnej opinii służbowej o obwinionym,

- naruszenie art. 134h ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez nieuwzględnienie faktu, iż obwiniony nie miał świadomości popełnienia czynu podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z działaniem jako osoba trzecia, którą posłużono się do wykonania zobowiązania.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...], ewentualnie o ich uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że art. 132 ust. 1-2 ustawy o Policji stanowi, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W świetle art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

Postawiony [...] M.R. zarzut naruszenia dyscypliny służbowej polegał na tym, że wbrew przepisowi z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, zakazującemu policjantowi podejmowania zajęcia zarobkowego poza służbą, bez pisemnej zgody przełożonego, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego i w dniu [...] maja 2015 r. wykonywał dodatkowe zajęcie zarobkowe polegające na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, za którą otrzymał do rąk własnych gotówką wynagrodzenie w kwocie 17 zł.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego przepisanego mu przewinienia dyscyplinarnego. [...] M.R., nie posiadając zgody przełożonego na wykonywanie dodatkowego zajęcia zarobkowego, w dniu [...] maja 2015 r. osobiście świadczył usługę przewozu osoby przy wykorzystaniu własnego samochodu marki [...], nie mając przy tym dokumentu uprawniającego do wykonywania przewozu drogowego. Pasażerem przewożonym przez skarżącego był P.T., który za wykonaną usługę zapłacił mu kwotę 17 zł.

Powyższe zachowanie zostało przez organ prawidłowo ocenione jako działanie świadome i umyślne. [...] M.R. zdawał sobie sprawę z konsekwencji wynikających z wykonywania dodatkowego zajęcia zarobkowego bez wymaganej zgody, a zatem co najmniej godził się na popełnienie zarzucanego mu przewinienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a okoliczności popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu przewinienia, nie nasuwają wątpliwości. Komendant [...] Policji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia szczegółowo wyjaśnił, w oparciu o jakie dowody ustalono stan faktyczny, wskazał dlaczego uznał winę obwinionego za udowodnioną, odniósł się także do zarzutów odwołania, nie podzielając ich zasadności.

Stosownie do treści art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

Sądowa kontrola orzeczenia w części dotyczącej kary dyscyplinarnej sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może bowiem ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i rozważać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.

Sąd pierwszej instancji przyjął, że w rozpoznawanej sprawie organ wymierzając [...] M.R. karę wydalenia ze służby kierował się ustawowymi dyrektywami określonymi w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Jednocześnie zauważył, iż wymierzona skarżącemu uprzednio kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku nie odniosła skutku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przechodząc do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia określonych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podał, że art. 135p ust. 1 ustawy o Policji jednoznacznie wskazuje, iż w postępowaniu dyscyplinarnym oprócz przepisów tej ustawy o Policji stosuje się wyłącznie przepisy rozdziałów 14, 15 i 21 Kodeksu postępowania karnego, z wyjątkiem stosowania kar porządkowych.

Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną zawartą w ustawie o Policji – art. 135p, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia: 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 472/06, LEX nr 290653, 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1155/12, LEX nr 1298297).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie nie mogło naruszać podanych w skardze art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., gdyż nie miały one w tej sprawie zastosowania.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.R., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 132 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że działanie w charakterze wykonawcy (osoby trzeciej, którą strona zlecenia posługuje się do wykonania ciążącego na niej zobowiązania) stanowi podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, co skutkuje koniecznością uzyskania zgody przełożonego, a brak uzyskania zgody na działanie w charakterze wykonawcy cudzego zobowiązania stanowi niedopełnienie obowiązków służbowych;

2) naruszenie art. 134h ust. 1 w zw. z art. 134h ust. 3 pkt 1 i pkt 4, art. 135g ust. 1 i ust 2 ustawy o Policji, poprzez nieuwzględnienie faktu, iż obwiniony nie miał świadomości popełnienia czynu podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z działaniem jako osoba trzecia, którą posłużono się do wykonania zobowiązania, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wpływających na złagodzenie wymiaru kary, jakimi było dobrowolne poinformowanie przez obwinionego przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym zdarzeniu przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego oraz pozytywnej opinii służbowej o obwinionym, poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu orzeczenia i prowadzeniu postępowania okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego, a wręcz potraktowanie ich jako argumenty obciążające obwinionego M.R., co skutkowało wymierzeniem obwinionemu kary rażąco niewspółmiernej do zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, nieuwzględniającej okoliczności faktycznych, jego pobudek działania, zachowania obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podał m.in. że zlecenie usługi przewozu z zapewnieniem ochrony zostało dokonane na rzecz G.Z. i to on, a nie M.R. był stroną umowy o świadczenie usług i przewozu. Przy wykonaniu zobowiązania G.Z. posłużył się osobą trzecią – wykonał je za pomocą skarżącego. Wskazał, że powierzenie wykonania zobowiązania osobie trzeciej nie powoduje ustania stosunku zobowiązaniowego powstałego na skutek wydania i przyjęcia zlecenia między G.Z. a pasażerem zamawiającym usługę – P.T., ani tym bardziej nawiązania odrębnego stosunku umownego między skarżącym a przewożonym. Wynagrodzenie za wykonany kurs należało się G.Z. a nie osobie, którą posłużył się on do wykonania usługi. Powierzenie wykonania zobowiązania może nastąpić poprzez czynność faktyczną, nieistotne jest, czy osoba, której powierzono wykonanie, działała za wynagrodzeniem czy nieodpłatnie, jak [...] M.R. W związku z powyższym nie może być mowy o zarobkowym charakterze zdarzenia czy działalności obwinionego, jak twierdzono w toku postępowania dyscyplinarnego m.in. w orzeczeniu nr [...]. Tylko gdyby [...] M.R. umówił się z G.Z. i otrzymał od niego wynagrodzenie za wykonanie zlecenia, możliwe byłoby twierdzenie o podjęciu przez niego zajęcia zarobkowego poza służbą. To, że obwiniony nie zatrzymał otrzymanych pieniędzy (w znikomej kwocie 16,50 zł – co też winno być wzięte pod uwagę podczas ustalania wymiaru kary) i przekazał je G.Z. tego samego dnia, nie jest w sprawie kwestionowane. [...] M.R. w żaden sposób nie próbował ukryć faktu należności zapłaty za wykonaną usługę i wystawił paragon.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wbrew twierdzeniom organu nie ma dużej różnicy w twierdzeniach obwinionego, jak i G.Z. Istniejąca rozbieżność pokazuje jedynie, że podczas ustalania sposobu wykonania zlecenia nie przywiązali oni wagi do wyglądu przekazanych paragonów.

W konsekwencji skarżący kasacyjnie stwierdził, że skoro w dniu [...] maja 2015 r. nie wykonywał żadnego zajęcia o charakterze zarobkowym poza służbą, to nie musiał zwracać się do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na dodatkowe zajęcie zarobkowe.

Argumentując drugi z zarzutów, w tym kwestie dotyczące świadomości popełnienia czynu podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej i wymiaru kary, autor skargi kasacyjnej podał, że [...] M.R. miał zamiar wykonać jednorazowo kurs w zastępstwie kolegi i był przeświadczony, iż może to legalnie zrobić. Wiedział, że G.Z. ma zawartą ważną umowę z firmą "[...]" i nie są mu stawiane takie wymogi, jak działalności taksówkarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął kwestię oceny wiarygodności dowodów oraz fakt braku bezstronności świadka P.T. Okoliczności zaistniałego zdarzenia zostały potwierdzone przez obwinionego oraz przez dwóch świadków: G.Z. i M.P. oraz w formie dokumentacji pozyskanej w ramach odpowiedzi z podmiotów "[...]" oraz "[...]". Zeznania tych świadków są spójne, a pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy nie podważa ich wiarygodności, m.in. nie istnieje żadna umowa, na podstawie której M.R. byłby zatrudniony w firmie "[...]", zaś stwierdzenie świadka P.T. (przewiezionego pasażera), iż w trakcie prowadzonej w czasie jazdy rozmowy zorientował się, że kierowca "zrobił sobie z przewozu osób stałe źródło dochodu" jest jedynie jego domniemaniem, opinią i nie może być potraktowane jako kategoryczny dowód świadczący o winie M.R. Tym bardziej, że świadek P.T., biorący udział w prowokacji, świadomie kierował rozmową w taki sposób, aby uzyskać jak najwięcej informacji. Ponadto świadek ten nie jest bezstronny, pracuje bowiem jako licencjonowany taksówkarz, a więc w jego interesie znajduje się utrudnianie działalności konkurencji, jaką są wszelkie podmioty świadczące usługi przewozu osób oraz świadomie zażądał on kursu w miejsce przeprowadzania kontroli. O jego stronniczości świadczy fakt potajemnego – nielegalnego – nagrania przez niego rozmowy.

W świetle orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym nie sposób mówić o współmierności kary wydalenia ze służby, w dodatku za brak przewinienia. Obwiniony poddał się kontroli, nie utrudniał jej przebiegu oraz przyjął nałożony na niego mandat kamy za naruszenie ustawy o transporcie drogowym. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pozytywna opinia służbowa dotycząca [...] M.R. oraz pozytywna notatka służbowa wystawiona przez Komendanta Komisariatu Policji [...].

W konsekwencji skarżący kasacyjnie stwierdził, że w niniejszej sprawie została dokonana wadliwa ocena materiału dowodowego, prowadząca do niesprawiedliwego i krzywdzącego dla niego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów. W sprawie miały miejsce rażące naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że nie rozpoznaje ponownie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji, ani nie bada w całości legalności postępowania przed tym Sądem. Kierunek czynności kontrolnych, jakie może podjąć Naczelny Sąd Administracyjny w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej. Sąd drugiej instancji może zatem uwzględnić tylko te przepisy, których naruszenie wyraźnie zarzucono w skardze kasacyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do poprawiania, konkretyzowania ani uzupełniania zarzutów podniesionych w tym środku zaskarżenia. Tym samym z własnej inicjatywy nie może rozpatrywać innych wad lub w innym zakresie niż naruszenia wskazane przez wnoszącego skargę kasacyjną. Podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie muszą być sformułowane precyzyjnie, nie pozostawiając miejsca na przypuszczenia i domysły co do rzeczywistych intencji strony skarżącej kasacyjnie.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszeniu określonych przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Przypomnieć należy, iż podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W tej sprawie obowiązkiem autora skargi kasacyjnej było zatem wskazanie, na czym polegała dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędna wykładnia poszczególnych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1461/12 , LEX nr 1479141). W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty dotyczące obu form naruszenia prawa materialnego powinny być formułowane w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie nasuwa wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Podnoszenie zarzutu w oparciu o podstawę wymienioną w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. jest nieskuteczne w przypadku, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego i ich ocenę. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczania ustaleń faktycznych i ich oceny może być skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia: 23 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2327/12, LEX nr 1572494, 4 listopada 2014 r., sygn. akt I GSK 824/13, LEX nr 1590921, 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 981/13, LEX nr 1637150). Nie ma również możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy równocześnie nie zakwestionowano ustaleń faktycznych, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1119/13, LEX nr 1664430).

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Podane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, a także art. 134h ust. 1 w zw. z art. 134 h ust. 3 pkt 1 i pkt 4, art. 135g ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz ich uzasadnienie, nie pozwala na skuteczne zakwestionowanie rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny z podanych wyżej powodów rozważając w/w zarzuty nie mógł zajmować stanowiska w kwestii poprawności ustalenia i oceny stanu faktycznego sprawy. Orzekał zatem na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydając zaskarżony wyrok, nie naruszył powołanych przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Przepis art. 62 ust. 1 tej ustawy stanowi, że policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji.

Wskazać należy, iż autor skargi kasacyjnej naruszenie tych przepisów upatruje w nieprawidłowym stanowisku Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował dokonaną przez organ dyscyplinarny ocenę zachowania [...] M.R. w dniu [...] maja 2015 r., przyjmując, że wykonanie przez obwinionego dodatkowego zajęcia zarobkowego, polegającego na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób własnym samochodem, bez wymaganej pisemnej zgody przełożonego (art. 62 ust. 1 ustawy o Policji) stanowiło niedopełnienie obowiązków służbowych, będące naruszeniem dyscypliny służbowej (art. 132 ust. 3 pkt 3 omawianej ustawy), za które to przewinienie ponosił on odpowiedzialność dyscyplinarną. Fakt scedowania przez wyżej wymienionego pobranego od pasażera P.T. wynagrodzenia za przewóz na rzecz G.Z. pozostawał bez wpływu na dokonaną ocenę jego zachowania. Argumentacja skarżącego kasacyjnie koncentruje się na wykazaniu, że jego działanie w charakterze wykonawcy (osoby trzeciej, którą strona zlecenia posługuje się do wykonania ciążącego na niej zobowiązania), przekazującemu stronie wynagrodzenie za usługę, nie stanowiło podjęcia zajęcia zarobkowego poza służbą i nie wymagało pisemnej zgody przełożonego. W związku z powyższym stwierdził, że organ dyscyplinarny błędnie uznał przedmiotowe zachowanie za niedopełnienie obowiązku służbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż analiza tego zarzutu prowadzi do wniosku, że w istocie skarżący kasacyjnie kwestionuje zastosowanie powołanych wyżej przepisów w świetle ustaleń i oceny stanu faktycznego sprawy, które jego zdaniem są nieprawidłowe. Tymczasem uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych i ich oceny poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może następować poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego. Badanie zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonane wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący kasacyjnie uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z dnia: z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369, 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11, LEX nr 1340138 ).

Wskazać należy, iż użyte przez ustawodawcę w art. 62 ust. 1 ustawy o Policji pojęcie "zajęcie zarobkowe" nie zostało zdefiniowane. Przepisy powołanej ustawy nie precyzują również formy wykonywania zajęcia zarobkowego, którego przepis ten dotyczy. Zauważyć należy, iż to pojęcie przede wszystkim eksponuje zarobek lub cel zarobkowy. Powinno być ono zatem rozumiane szeroko i obejmować wszelkie formy zatrudnienia połączone z uzyskiwaniem dochodów, czyli np. działalność gospodarczą, stosunek pracy czy każdy rodzaj umowy cywilnoprawnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że "zajęcie zarobkowe" to zajęcie, za które przysługuje wynagrodzenie. Konieczność wypłaty wynagrodzenia może wynikać z umowy lub ogólnie przyjętych zwyczajów. Niepodpisanie umowy, nieodebranie pieniędzy czy też ewentualne scedowanie odbioru zapłaty na inną osobę nie ma znaczenia przy ocenie czynu objętego postępowaniem dyscyplinarnym, opisanego w art. 62 ust. 1 ustawy o Policji (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 maja 2008r. , sygn. akt II SA/Sz 99/08). Oznacza to, że podejmowanie przez policjanta poza zakresem obowiązków wynikających z pełnienia przez niego służby jakiegokolwiek zajęcia zarobkowego (tj. takiego zajęcia, które wiąże się z uzyskiwaniem wynagrodzenia lub osiąganiem zysku), bez względu na formę wykonywania, a więc nawet bez podpisywania umowy, która określałaby warunki pracy, wymaga pisemnej zgody przełożonego. W pojęciu "zajęcia zarobkowego", o którym mowa w art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, mieści się zatem również działanie w charakterze wykonawcy, którą strona zlecenia posługuje się do wykonania ciążącego na niej zobowiązania. W omawianym przepisie chodzi zatem o każde zajęcie, za które przysługuje wynagrodzenie, a którego wykonywanie przez policjanta (z uwagi na charakter czy częstotliwość) mogłoby mieć wpływ na funkcjonowanie i realizację ustawowo określonych zadań Policji (danej jednostki organizacyjnej). Z tego względu przepis ten stanowi o zgodzie przełożonego policjanta, który jest zobowiązany czuwać nad właściwą organizacją służby w danej jednostce i obowiązany jest zapewnić, aby poprzez podjęcie przez policjanta poza służbą zajęcia zarobkowego ta służba nie doznała uszczerbku. Przełożony po zgłoszeniu przez policjanta prośby o zgodę rozważa i decyduje, czy dane zajęcie jest zajęciem zarobkowym i jest wymagana pisemna zgoda, a następnie ocenia czy wyrażenie zgody nie wpłynie na działanie danej jednostki organizacyjnej Policji. W tej sprawie obowiązkiem [...] M.R. było zatem zwrócenie się do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie tego rodzaju zajęcia. Przełożony rozważyłby wówczas, czy policjant poza służbą, nieposiadający licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób, może świadczyć osobiście usługi przewozu osób własnym samochodem oraz czy zajęcie to jest zajęciem zarobkowym.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł odnieść również drugi zarzut naruszenia prawa materialnego naruszenia – art. 134h ust. 1 w zw. z art. 134h ust. 3 pkt 1 i pkt 4, art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji.

Stosownie do treści art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

Z art. 134 h ust. 2 tej ustawy wynika, że na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:

1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka;

2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej;

3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji;

4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.

Z kolei art. 134h ust. 3 omawianej ustawy stanowi, że na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:

1) nieumyślność jego popełnienia;

2) podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków;

3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych;

4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego

W świetle art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

W tym przypadku skarżący kasacyjnie naruszenie wszystkich w/w przepisów upatruje w nieuwzględnieniu następujących faktów: nie miał on świadomości popełnienia czynu podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej, poddał się kontroli, nie utrudniał jej przebiegu oraz przyjął nałożony mandat karny za naruszenie ustawy o transporcie drogowym, w aktach osobowych posiada pozytywną opinię służbową oraz notatkę służbową wystawioną przez Komendanta Komisariatu Policji [...]. W konsekwencji poprzez te zarzuty podważa sposób zastosowania przez organ w postępowaniu dyscyplinarnym dyrektyw wymiaru kary.

Tymczasem z uzasadnień orzeczeń organów obu instancji wynika, że przesłanki określone w art. 134h ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji zostały spełnione. Uwzględniono rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej polegające na niedopełnieniu obowiązku służbowego z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji), stopień zawinienia (wina umyślna), okoliczności jego popełnienia (sytuacja w jakiej doszło do kontroli [...] M.R., przyjęcie mandatu karnego za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym – brak licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, nagranie rozmowy świadka z obwinionym), skutki czynu, w tym następstwa dla służby (naruszenie prestiżu służby i podważenie zaufania do Policji oraz negatywny wpływ na dyscyplinę służbową całej formacji), rodzaj i stopień naruszenia obowiązku (nieprzestrzeganie w/w przepisu ustawy o Policji), pobudki działania, zachowanie po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania), a także przebieg służby (pozytywna opinia służbowa).

Na zaostrzenie wymiaru kary wpływ miał fakt popełnienia przez [...] M.R. przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej – ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku (orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]). W sprawie nie dostrzeżono okoliczności łagodzących, o których mowa w art. 134h ust. 3, w tym powołanego przez autora skargi kasacyjnej przypadku, o którym mowa pkt 4 tego przepisu ustawy o Policji. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że złożenie przez [...] M.R. raportu z dnia 13 maja 2015 r. było wynikiem rozmowy przeprowadzonej z Komendantem Komisariatu Policji [...] KRP [...], a przełożony dyscyplinarny o zaistniałym zdarzeniu został poinformowany przez wyższego przełożonego za pośrednictwem Wydziału [...] Komendy [...] Policji. W tej sytuacji brak było podstawy do uznania, że wyżej wymieniony policjant dobrowolnie poinformował przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.