Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 56/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1a i c  w zw. z  art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 201 ust. 1a
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 194 poz 6
law: Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) NR 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone  rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na  przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji*
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 282 poz 29
law: Rozporządzenie Komisji  (UE) NR 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia  środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa  lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji,  zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji
journal: Dz.U.UE.L 2012 nr 275 poz 1
law: Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) NR 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające  ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 343 poz 51
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych  z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (wersja ujednolicona)
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 29 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych  elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. nr [...]; [...] w przedmiocie określenia ostatecznego cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 4 września 2013 r. nr [...]; [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej "A" Spółki Akcyjnej w Ł. kwotę 5.630 (pięć tysięcy sześćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

C. Spółka Akcyjna w Ł. (dalej: "spółka", "skarżąca"), za pośrednictwem przedstawiciela pośredniego – S. Sp. z o.o. w G. zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu "podkładki stalowe" oraz "śruby imbusowe" importowane z Malezji, objęte uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu, klasyfikowane do kodów Taric 7318 22 00 95 oraz 7318 15 69 81 ze stawką celną 0% oraz stawką podatku VAT 22%.

W dniu 29 października 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa i stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji i poddające ten przywóz rejestracji.

Zgłoszenie dotyczące importowanych z Malezji przez spółkę C. podkładek i śrub zostało przyjęte w dniu 8 listopada 2010 r. i uzyskało numer ewidencyjny [...].

W dniu 11 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r., zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009.

Decyzją z dnia 4 września 2013 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, art. 20 ust. 3 pkt g, art. 78, art. 201 ust. 1 lit. a, art. 218 ust. 2, art. 221 ust. 1, art. 222 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ze zmianami (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE Nr L 194/6 z 26 lipca 2011 r.), art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 3, art. 34 ust. 4, art. 37, art. 38 ust 2, art. 41 ust. 1 i art. 146 ust. 1a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U 2004 Nr 54, poz. 535 ze zm.):

1. określił kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości 76 281 zł;

2. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towaru ujętego w SAD nr [...] w wysokości 36 832 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że funkcjonariusze Referatu Kontroli I Urzędu Celnego przeprowadzili kontrolę dokumentacji handlowej i księgowej w siedzibie firmy C. Wynik kontroli został zwarty w protokole kontroli z dnia 20 maja 2013 r. Kontrolujący ustalili, że w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nie zostało pobrane ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzaniem wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 26 lipca 2013 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego nr [...].

W uzasadnieniu organ celny wskazał, że w dniu objęcia przesyłki procedurą celną obowiązywało Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. L 282/29 z 28.10.2010 r.) - dalej: "Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 966/2010".

Mając na uwadze Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) Nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dla towarów klasyfikowanych do pozycji 7318 22 00 95 oraz 7318 15 69 81 przywiezionych z Malezji, należy pobrać cło antydumpingowe ostateczne w wysokości 85% od wartości zgłoszonego towaru. Organ zaznaczył, że firma, od której strona zakupiła zgłoszony towar nie jest w wykazie przedsiębiorstwa wymienionych w art. 1 rozporządzenia.

W uzasadnieniu wskazano dodatkowo, że przepisy rozporządzenia wykonawczego Nr 723/2011 nie zawierają żadnych szczególnych postanowień, dotyczących odstąpienia od stosowania norm w nich zawartych na przykład ze względu na datę zawarcia transakcji handlowej lub datę wysyłki towaru. Przedsiębiorca, który zamierza sprowadzić towar na obszar celny powinien skorzystać z elektronicznych przeglądarek taryfowych. Pozwala to uniknąć błędu polegającego na przeoczeniu przepisów wspólnotowego prawa celnego wprowadzonych ze stosunkowo dużą częstotliwością licznymi aktami prawnymi. Przy kodzie 7318 22 00 95 oraz 7318 15 69 81 znajduje się informacja, zgodnie z którą klasyfikowane do tego kodu śruby z łbem sześciokątnym objęte były rejestracją antydumpingu w okresie od 29 października 2010 r. do dnia 26 lipca 2011 r. na podstawie aktu prawnego RO 966/10, czyli w dacie dokonania niniejszego zgłoszenia celnego.

Cło antydumpingowe zwiększyło tym samym podstawę do wymiaru należnego zobowiązania w podatku VAT stosownie do art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o VAT.

C. Spółka Akcyjna w Ł. odwołała się od tej decyzji podnosząc, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT (Kodeksu Antydumpingowego), stanowiącego załącznik do 1A do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu oraz naruszenie przepisów o postępowaniu, tj. art. 120, art. 121 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 3 grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ostateczne cło antydumpingowe, które zostało nałożone na towary klasyfikowane do kodu Taric 7318 22 00 95 oraz 7318 15 69 81, przywożone z Malezji, poprzez rozszerzenie ostatecznego cła antydumpingowego, nałożonego wcześniej rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009 na te same towary pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej, nastąpiło dopiero w chwili zakończenia dochodzenia wszczętego rozporządzeniem Komisji (UE) nr 966/2010. Postępowanie to było w toku w dniu zgłoszenia celnego. Od dnia 29 października 2010 r. towary objęte ww. kodami podlegały rejestracji antydumpingu. Dochodzenie wszczęte na podstawie rozporządzenia nr 966/2010 wykazało jednoznacznie, że ostateczne cła antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub pochodzących z Chin były obchodzone przez przeładunek w Malezji. Wyniki dochodzenia zostały opublikowane w treści rozporządzenia nr 723/2011, rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe. Z powyższego wynika więc, że ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone na wszystkie towary klasyfikowane do kodów 7318 22 00 95 oraz 7318 15 69 81, których import nastąpił po dacie 29 października 2010 r.

Zdaniem organu odwoławczego importerzy winni liczyć się z możliwością nałożenia cła antydumpingowego z mocą wsteczną od daty rejestracji importu. Organ nie ma kompetencji do kontroli legalności aktów prawa wspólnotowego, na podstawie których wydaje decyzje. Wobec tego ocena, czy rozporządzenia, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku, były zgodne z normami WTO zawartymi w odpowiednich umowach międzynarodowych i Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

Spółka C. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT (dalej: "Kodeksu Antydumpingowego WTO" albo "KA WTO") stanowiącego załącznik 1A do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu ("Porozumienie WTO"), zatwierdzonego decyzją 94/800/WE, interpretowanego zgodnie z wykładnią zastosowana przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawie 69/89 Nakajama AU Precision Co. Ltd. v. Rada, tj. w sposób umożliwiający powołanie normy KA WTO w postępowaniu wewnętrznym w sytuacji, gdy akt wewnętrzny UE, na podstawie którego postępowanie jest prowadzone, został wydany w wykonaniu konkretnego zobowiązania wynikającego z GATT - poprzez jego niezastosowanie w części, w jakiej wskazuje on, że "środek antydumpingowy" należy zastosować wyłącznie [...] po przeprowadzeniu dochodzenia wszczętego i zakończonego zgodnie z postanowieniami niniejszego Porozumienia", co w niniejszej sprawie nie miało miejsca,

- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 120 O.p. i art. 121 § 1 i §2 O.p. w związku ze stanowiącą ogólną zasadę prawa wspólnotowego zasadą nieretroakcji, wiążącą również organy państw członkowskich w toku wykonywania prawa UE, polegające na złamaniu zasady legalizmu poprzez niedopuszczalne retroaktywne zastosowania rozporządzenia 723/2011, które nie jest "legalizowane" poprzez działanie art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1225/2009, w połączeniu z "zapowiedzią" możliwości zastosowania środków retroaktywnych w pkt. 18 preambuły rozporządzenia 966/2010, bowiem sama preambuła nie ma samoistnej nośności normatywnej, w szczególności zaś nie może ona stanowić środka służącego obejściu zasady nieretroakcji, która jest ogólną zasadą prawa UE, wiążącą tak instytucje Unii, jak i jej państwa członkowskie,

- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 120 zw. z art. 210 § 4 O.p. poprzez błędne oznaczenie w zaskarżonej decyzji jej podstawy prawnej na skutek niezastosowania obowiązującego w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, art. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (uE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie WE nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa i stali pochodzących Chińskiej Republiki Ludowej, nakładającego w odniesieniu do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 74, 1%.

W obszernym uzasadnieniu strona stanęła na stanowisku, że organ celny zobowiązany był do zastosowania przepisów Kodeksu Antydumpingowego WTO z pierwszeństwem przed przepisami rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011, względnie powinien był zastosować przepisy tego rozporządzenia tak, aby zadośćuczynić obowiązkom wynikającym z zasad ogólnych prawa UE i z umowy międzynarodowej zawartej przez Unię Europejską.

W ocenie strony nie ulega zaś wątpliwości, że sprzecznie z dyspozycją art. 1 KA WTO rozszerzenie stosowania ceł antydumpingowych (dodatkowo ze skutkiem retroaktywnym) w trybie art. 13 rozporządzenia podstawowego nr 1225/2009 - jest sprzeczne z dyspozycją art. 1 KAWTO, który pozwala na stosowanie środków antydumpingowych, tylko po przeprowadzeniu dochodzenia wszczętego i zakończonego zgodnie z KA WTO, a także z art. 18 ust. 1 KA WTO, zgodnie z którym zakazane jest podejmowanie jakichkolwiek szczególnych działań przeciwko dumpingowi w eksporcie towarów z innego państwa członkowskiego WTO, z wyjątkiem takich, które są zgodne z postanowieniami GAT 1994 interpretowanymi przez KA WTO.

W ocenie skarżącej istnieje potrzeba skierowania pytania prejudycjalnego w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu UE w kwestii:

- czy art. 13 ust. 3 rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 jest ważny w świetle zasad prawa własności chronionej przez art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE i art. 1 Protokołu 1 do Europejskiej Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności ?;

- czy art. 13 ust. 3 rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 jest ważny w świetle art. 1 i art. 18 ust. 1 Kodeksu Antydumpingowego WTO w zw. z art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu UE ?

Zdaniem skarżącej, skoro art. 13 ust. 3 rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 dokonuje w swej treści implementacji zobowiązań wynikających z prawa WTO, to strona w postępowaniu ma prawo powołać się na normy Kodeksu Antydumpingowego WTO i ma prawo podnieść zarzut niezgodności tego przepisu z prawem międzynarodowym, zaś sąd administracyjny zobowiązany jest w szczególności na podstawie art. 4 ust. 3 TUE i art. 216 TFUE do zbadania tego zarzutu i ewentualnie odmowy zastosowania przepisów wykonawczych (rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011) jako niezgodnych z zobowiązaniami międzynarodowymi Unii albo do skierowania pytania prejudycjalnego.

Strona podniosła, że niedopuszczalne jest retroaktywne stosowanie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011, gdyż tylko pozornie jest ono legalizowane przez art. 13 ust. 3 rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 i pkt 18 preambuły rozporządzania 966/2010 oraz wyraziła wątpliwość, czy art. 13 ust. 3 rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 jest zgodny z art. 2 i art. 7 w związku z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP.

Spółka wskazała końcowo, że konieczność zastosowania w sprawie Rozporządzenia Wykonawczego Rady nr 924/2012 potwierdziły wyroki WSA w Gdańsku, o sygn. akt III SA/Gd od 126/13 do 133/13, III SA/Gd od 160/13 do 163/13 oraz III SA/Gd od 167/13 do 169/13. Wynika z nich jednocześnie, że zaskarżona decyzja z dnia 4 września 2013 r. została wydana na podstawie nieobowiązującego już w tym czasie Rozporządzenia nr 723/2012, co jest dostateczną podstawą dla jej uchylenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga jest zasadna, jednak nie z wszystkich przyczyn podniesionych w skardze.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca określenia cła antydumpingowego. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Okoliczności faktyczne sprawy obejmowały przede wszystkim przyjęcie zgłoszenia celnego w dniu 8 listopada 2010 r. dotyczącego określonej ilości podkładek stalowych i śrub nimbusowych sprowadzonych z Malezji. Klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów nie była między stronami sporna.

Należy w tym miejscu przywołać przepisy art. 201 ust. 1a rozporządzenia Rady (EWG) numer 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) zwanego dalej WKC, według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Art. 201 ust. 2 stanowi zaś, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

Co do zasady datą decydującą o tym, jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Warszawa 2007 str. 841).

Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.

W istotnej dla sprawy dacie 8 listopada 2010 r. kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 25 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.

Z przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.

Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji (Dz.U.UE.L.2010.282.29), zwane dalej "rozporządzeniem Komisji nr 966/2010".

Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.

Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą. Towary objęte tym zgłoszeniem podlegały zatem rejestracji.

Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie nr 723/2011 stanowi w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r., to weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 723/2011 ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%.

Dnia 28 lipca 2011r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak – Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70.).

W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012 r.

Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%.

Z powyższego wynika, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji i organ odwoławczy tj. odpowiednio w dniu 4 września 2013 r. i w dniu 3 grudnia 2013 r. obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności między rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. op.cit., s. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów.

Organy administracji, ustalając wysokość cła antydumpingowego w niniejszej sprawie nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. daty zgłoszenia celnego. W dacie dokonywania zgłoszenia celnego rozporządzenie nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r.

Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi, że po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana ( zob. op. cit. str. 66 ).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz. Urz. UE. L Nr 201 str. 10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych.

Zastosowanie przez organ odwoławczy stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat - ani w dacie dokonania zgłoszenia celnego, ani w dacie orzekania przez organy. Organy rozpoznając sprawę administracyjną mają natomiast obowiązek orzekania na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania przez te organy decyzji. Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organ odwoławczy na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną.

Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organy naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Art. 135 p.p.s.a. pozwala sądowi na zastosowanie niezbędnych środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności objętych sprawą jeśli jest to niezbędne dla jej końcowego zakończenia. Biorąc pod uwagę wymogi wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania celnopodatkowego, w sytuacji daleko idącej zmiany stanu prawnego zasadnym było, zdaniem sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, obok uchylenia decyzji odwoławczej, także uchylenie decyzji organu I instancji.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT , dalej zwanego "Porozumieniem", stwierdzić trzeba, wbrew poglądowi zaprezentowanemu w skardze, że w omawianej sprawie naruszenie to nie miało miejsca. Zważyć wszakże należy, że wskazana umowa międzynarodowa (Kodeks Antydumpingowy WTO) zawiera również regulacje dotyczące dumpingu i możliwości podejmowania interwencji celem przeciwstawiania się spowodowanej nim szkody dla ochrony interesu Wspólnoty. Akt ten stanowi, że decyzja o nałożeniu lub nienałożeniu cła antydumpingowego w sytuacji, gdy wszystkie warunki dla nałożenia cła zostały spełnione, oraz decyzja o tym, czy wysokość nałożonego cła będzie równa marginesowi dumpingu, czy też będzie mniejsza, są decyzjami pozostającymi w kompetencjach władz Członka - importera. Jest pożądane, aby nałożenie cła nie było zbyt rygorystycznie stosowane na terytoriach wszystkich Członków i aby cło było mniejsze od marginesu dumpingu, jeśli niższe cło będzie wystarczające do zażegnania szkody dla przemysłu krajowego ( art. 9 ust. 1). A skoro tak, to postanowienia rozporządzeń wspólnotowych zabezpieczających rynek wspólnotowy przed dumpingiem nie są sprzeczne z postanowieniami Porozumienia.

Jak wspomniano wyżej, niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 z Porozumieniem Antydumpingowym w istotnym dla sprawy zakresie uznana została przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012, obniżającego stawkę cła antydumpingowego. Koresponduje to wprost z postanowieniami Porozumienia, że nałożenie cła antydumpingowego nie może być stosowane zbyt rygorystycznie i nie może przekraczać marginesu dumpingu.

Nie ma racji również skarżąca spółka twierdząc, że nałożenie cła nastąpiło bez wszczęcia dochodzenia, o którym mowa w art. 1 Porozumienia. Zauważyć należy, że w myśl tego przepisu środek antydumpingowy będzie stosowany tylko w okolicznościach określonych w Artykule VI GATT 1994 oraz w wyniku postępowań wszczętych i prowadzonych zgodnie z postanowieniami niniejszego Porozumienia. Jak wynika z wcześniejszych rozważań, rozporządzeniem nr 966/2010 Komisja wszczęła dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji. Zatem i w tym wypadku przepisy obu aktów są ze sobą koherentne, a nie, jak próbuje wywodzić skarżąca – sprzeczne. Co więcej, rozporządzenie nr 723/2011, stanowiące podstawę do nałożenia ceł antydumpingowych, zostało przyjęte po zakończeniu dochodzenia, którego wynik wskazywał na konieczność zastosowania środków ochrony przed dumpingiem.

W świetle powyższego za całkowicie nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 Porozumienia.

Sąd zdaje sobie sprawę z istniejących zwłaszcza w nauce prawa kontrowersji, dotyczących zgodności z Porozumieniem Antydumpingowym mechanizmu związanego z zapobieganiem omijaniu środków antydumpingowych (art. 13 Rozporządzenia 384/96). Podkreślić należy jednak wyraźnie, że decyzja Ministrów GATT, stanowiąca jeden z dokumentów kończących Rundę Urugwajską określa jednoznacznie, że problem obchodzenia środków antydumpingowych był przedmiotem negocjacji poprzedzających zawarcie Porozumienia Antydumpingowego lecz nie udało się uzgodnić w tym zakresie konkretnych postanowień. W tej sytuacji postanowiono przekazać sprawę Komitetowi do Spraw Praktyk Antydumpingowych do rozwiązania (decyzja dostępna na stronie internetowej WTO: www.wto.org/english/docs_e/legal_e/39-dadp1_e.htm). Pomimo uznania, że pożądane jest ustanowienie w tym zakresie jednolitych zasad – do dziś członkowie WTO nie zdołali osiągnąć porozumienia.

W świetle tego oficjalnego stanowiska stron sygnatariuszy Porozumienia kończącego Rundę Urugwajską uznać należy, że kwestia zapobiegania obchodzeniu środków antydumpingowych nie została bynajmniej objęta zakresem Porozumienia. Skoro tak, to nie sposób uznawać środków ochronnych przedsięwziętych w tym celu przez Unię Europejską, za naruszające to Porozumienie. Dopóki bowiem nie zostanie zawarta odrębna umowa międzynarodowa w tym przedmiocie, regulująca problem obchodzenia środków antydumpingowych, należy uznać, że członkom WTO przysługuje swoboda w kształtowaniu stosowanych w omawianym zakresie środków, ograniczana ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego, a w odniesieniu do Unii Europejskiej także wspólnotowym prawem pierwotnym. Także i Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie dostrzega żadnego powodu, by uznać za sprzeczny z tym zespołem norm prawnych mechanizm chroniący rynek wspólnotowy przed praktykami zmierzającymi do unicestwienia prowadzonej polityki antydumpingowej, a w konsekwencji do zniszczenia tego rynku. Mechanizm ten przewiduje bowiem niezbędne gwarancje ochrony praw zarówno importerów, jak i eksporterów, podobnie jak w przypadku postępowania zmierzającego do nałożenia "zasadniczego’ cła antydumpingowego.

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że źródło obejścia zasady nieretroakcji stanowiła preambuła rozporządzenia 966/2010, która nie ma "samoistnej nośności normatywnej". Zauważyć należy, że zarówno Porozumienie, jak i rozporządzenie podstawowe przewiduje możliwość nakładania środków z mocą wsteczną. Zatem pkt 18 preambuły jest w swej istocie powtórzeniem zawartych tam regulacji odnoszących się do tego przedmiotu.

Potwierdzeniem dopuszczalności wyjątkowego "złamania" zasady nieretroakcji, jest stanowisko Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zawarte w wyroku z dnia 26 kwietnia 2005 r. C-376/02, zgodnie z którym o ile jest ogólną regułą, że zasada pewności prawa sprzeciwia się temu, by temporalny zakres obowiązywania aktu wspólnotowego rozpoczynał się przed jego publikacją, to jednak może tak być na zasadzie wyjątku, gdy wymaga tego cel interesu ogólnego i gdy w należyty sposób respektowane są uzasadnione oczekiwania zainteresowanych.

Z kolei Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007r. sygn. akt SK 19/06 stwierdził, że zasada lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego. Konstytucja dopuszcza wyjątki od tej zasady w szczególnych wypadkach, jeżeli ingerencja w stosunki i sytuacje prawne z przeszłości jest konieczna dla zapewnienia realizacji innej, szczególnie cennej wartości konstytucyjnej, a jednocześnie wartości tej nie można urzeczywistnić w inny sposób ( opubl. OTK-A 2007/4/37).

Rozciągnięcie ceł antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem nr 723/2011 także na towary sprowadzone przed jego wejściem w życie – lecz zarejestrowane na podstawie rozporządzenia nr 966/2010 stanowiło wprawdzie istotnie przejaw działania prawa wstecz – lecz dozwolonego zarówno w świetle Konstytucji RP jak i prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich – w tym polskiej, przed szkodliwymi, niszczącymi praktykami dumpingowymi. Polityka antydumpingowa i służące jej realizacji regulacje prawne opierają się na fundamentalnych, obowiązujących od lat i znanych importerom założeniach - obejmujących także stosowanie środków antydumpingowych z mocą wsteczną – nie sięgającą jednak dalej niż wejście w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie. Gwarancje praw zainteresowanych wynikają z objęcia rejestracją i co za tym idzie późniejszym obciążeniem cłem z mocą wsteczną jedynie towarów sprowadzonych po wejściu w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie (nr 966/2010). Rezygnacja ze stosowania środków antydumpingowych przewidzianych powołanymi powyżej przepisami spowodowałaby zagrożenie bytu dla wielu gałęzi gospodarki Państw Członkowskich UE ze strony państw prowadzących szczególnie agresywną politykę gospodarczą, a zwłaszcza tych, w których zasady gospodarki rynkowej nie są przestrzegane (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r., I GSK 15/12 dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Wobec powyższego nie ma racji skarżąca zarzucając organom naruszenie art. 2 i 7 w zw. z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP.

W reasumpcji Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje obu organów.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje podstawę w art. 200 i 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji celnej wynikają z powyższych rozważań.

Na mocy art. 152 w/w aktu normatywnego Sąd stwierdził w wyroku, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.