Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 293/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 49f, art, 49g ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. Ś. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2024 r., nr 189/2024 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dla rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr 111/2023 z dnia 13 grudnia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył na J. K. obowiązek dostarczenia następujących dokumentów: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego, ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego obiektu budowlanego (na podstawie art. 49 g i art. 49f Prawa budowlanego). Wskazany obowiązek związany jest z postępowaniem w celu doprowadzenia prac budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w Z. do stanu zgodnego z prawem, wszczętym dnia 18 września 2023 r.

Na postanowienie wniosła zażalenie J. Ś., która zainicjowała postępowanie przed PINB informując pismem z dnia 7 sierpnia 2023 r. o nielegalnej rozbudowie wskazanego wyżej budynku. Wnosząca zażalenie przywołała okoliczności faktyczne i prawne przemawiające jej zdaniem za nielegalnością wskazanej inwestycji, polemizując z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji, i wskazując dokonanie samowoli przez ojca J. K. Zaznaczyła, że obiekt powoduje zacienianie jej nieruchomości oraz jest wykorzystywany jako skład opału.

Postanowieniem nr 189/2024 z dnia 8 lutego 2024 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB. Relacjonując przebieg dotychczasowego postępowania organ odwoławczy wskazał ustalenia dokonane przez PINB, z których wynika, że rozbudowy dokonano na początku lat 80-tych XX w. (1981-1982). Organ II instancji podkreślił, że materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że roboty budowlane zakończono ponad 20 lat temu, a co więcej wykonano je przed 1995 r. Oprócz tego brak informacji, aby dla tych robót uzyskano pozwolenie na budowę. W konsekwencji trzeba uwzględnić, że roboty wykonano pod rządem Prawa budowlanego z 1974 r., i w ówczesnym stanie prawnym wymagane było pozwolenie na budowę. DWINB podał, że ze złożonej ekspertyzy stanu technicznego oraz działań J. K. wynika, że wniosek o legalizację samowoli budowlanej dotyczył rozbudowy (zabudowy narożnika budynku) stanowiącej część murowaną wykonaną z bloczków i pustaków, oraz drewnianą w narożniku budynku. W ocenie DWINB zaistniały przesłanki do wydania postanowienia w oparciu o art. 49g ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, mając na uwadze żądanie J. K. oraz art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się do argumentów zażalenia organ II instancji wskazał, że na tym etapie nie nastąpiła legalizacja samowoli budowlanej, a kwestie ewentualnego zagrożenia będą badane w kolejnych stadiach procedury.

J. Ś. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie DWINB (za postanowieniem PINB nr 111/23). W piśmie z dnia 18 marca 2024 r. wyraziła negatywne stanowisko co do postępowania organów w zakresie "doprowadzenia do stanu legalności samowoli" i ustaleń stanu faktycznego. Skarżąca zwróciła się także o zwrot kosztów. W piśmie z dnia 26 marca 2024 r. (data wpływu do organu), rozwijając skargę, skarżąca zarzuciła kolaborację organu z J. K., podanie nieprawdziwych informacji co do okoliczności kontroli nieruchomości, błędy i braki w zgromadzonej dokumentacji, fałszywe zeznania składane przez J. K. i inne osoby. Wniosła także o obalenie opinii technicznej i operatu obecnych w aktach, zarzucając brak staranności w ich rozpatrzeniu przez organy.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, pozostając przy stanowisku wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu nadzoru budowlanego zobowiązujące do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w związku z samowolą budowlaną zrealizowaną na początku lat 80-tych ubiegłego wieku. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów jest art. 49f oraz art. 49g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682), odniesiony do rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dokonanej na początku lat 80-tych XX w., a więc ponad 40 lat temu, w Z., przy ul. [...].

Art. 49f dotyczy uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W kolejnych, relewantnych w sprawie ustępach, przepis stanowi: 1. W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. 2. W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. 3. W przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne: 1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz 2) usunięcie stanu zagrożenia.

Z kolei art. 49g Prawa budowlanego odnosi się do wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w kolejnych jednostkach redakcyjnych stanowiąc: ust. 1: w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia; ust. 2: do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego, 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

Trzeba podkreślić, że przedmiotowa samowola budowlana nastąpiła na początku lat 80-tych XX w., a więc spełniona jest przesłanka wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Nie mamy do czynienia z sytuacją, w której stosowanie art. 48 Prawa budowlanego byłoby wyłączone, skoro przed wejściem w życie ustawy nie wszczęto postępowania administracyjnego, a postępowanie wszczęto na wniosek J. K. (o legalizację rozbudowy). Tym samym spełniona jest przesłanka prowadzenia postępowania legalizacyjnego na wniosek uprawnionego podmiotu, o którym mowa w art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego. W rezultacie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ ma obowiązek postanowienia o przedłożeniu wskazanych wcześniej dokumentów legalizacyjnych, a ów obowiązek jest konsekwencją wszczęcia takiego postępowania. Z takim stanem rzeczy mamy do czynienia w ramach kontrolowanego postępowania: zaszły przesłanki uruchomienia uproszczonej procedury legalizacyjnej, a więc organ był związany w zakresie zobowiązania do przedłożenia wskazanych ustawą dokumentów legalizacyjnych. Weryfikacja złożonych dokumentów legalizacyjnych następuje w kolejnych stadionach postępowania administracyjnego, o których mowa w szczególności w art. 49h i nast. Prawa budowlanego. Tym samym zarzuty skarżącej skupione w istocie rzeczy na poprawności dokumentacji legalizacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku, na tym etapie postępowania administracyjnego. Argumentacja skarżącej w zakresie czynności podejmowanych przez organ w ramach wyjaśniania stanu faktycznego sprawy, w tym ewentualne zafałszowania dokumentacji, nie opiera się na faktach, a jedynie na wrażeniach skarżącej, i nie zawiera rzeczowej polemiki mogącej wykazać wadliwość w postępowaniu organu istotnie wpływającą na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego ewentualne fałszowanie dokumentacji jest przedmiotem innych postępowań prawnych.

Z podanych powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.