Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2429/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37ap ust 1 pkt 2, art 78 ust 1 pkt 1, art. 86 ust 1
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2008 nr 136 poz 856
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.
article: art. 106 par. 1, 2, 5, art. 78 par. 1,art. 80, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r., w sprawie cofnięcia zezwolenia wydanego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...], zmienioną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w J. przy ul. K., wydanego dla przedsiębiorcy M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: "skarżąca", "spółka", "strona").

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 oraz art. 78 ust. 1 pkt 1 i art. 36z, art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 281, z późn. zm. dalej: "p.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "k.p.a.").

Wskazane powyżej decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 14 października 2013r. do kancelarii Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego wpłynęła informacja od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. o dokonywaniu przez hurtownię farmaceutyczną zlokalizowaną w J. przy ul. K., zakupów produktów leczniczych (w tym refundowanych) z aptek ogólnodostępnych. W związku z powyższym Główny Inspektor Farmaceutyczny w dniu [...] października 2013 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie obrotu hurtowego produktami leczniczymi w ww. hurtowni farmaceutycznej. Postępowanie wszczęto w oparciu o art. 37ap ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 78 ust. 1 pkt 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36z (w dniu wszczęcia art. 24 ust. 3c) p.f.

W piśmie z dnia [...] października 2013 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny pouczył jednocześnie stronę, że w oparciu o przepisy art. 10 § 1 oraz art. 73 k.p.a. w każdym stadium postępowania ma prawo do czynnego udziału, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań oraz do przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Ponadto organ wezwał stronę do zajęcie stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na powyższe pismo, pełnomocnik strony zwrócił się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na jakim etapie znajduje się postępowanie oraz o umożliwienie przejrzenia akt sprawy.

Główny Inspektor Farmaceutyczny poinformował stronę, iż akta zgromadzone w toku postępowania mogą być udostępniane stronie lub jej pełnomocnikowi w kancelarii Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego od poniedziałku do piątku w godzinach czynności urzędu, tj. 8.15-16.15. Strona nie skorzystała z powyższych uprawnień.

W dniu [...] listopada 2013 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny powołując się na treść art. 37at ust 3 pkt. 2 p.f., wezwał stronę w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, o przekazanie na adres Inspektoratu potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii wszystkich faktur, świadczących o obrocie (zakup / sprzedaż) produktami leczniczymi za okres od 17 lipca 2012 r. (data wydania zezwolenia) do dnia doręczenia pisma. Organ pouczył jednocześnie stronę, że w przypadku nie przekazania ww. dokumentów takie postępowanie zostanie potraktowane jako utrudnianie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Ponadto poinformował stronę o treści art. 81 ust. 2 pkt 1 p.f.

W dniu [...] grudnia 2013 r. do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego wpłynęła informacja od pełnomocnika strony o braku możliwości spełnienia powyższej prośby z uwagi, "iż ww. dokumenty zostały przekazane do Urzędu Kontroli Skarbowej w B. związku z wszczętym i prowadzonym u przedsiębiorcy M. sp. z o. o. postępowaniem kontrolnym". Na potwierdzenie powyższego pełnomocnik strony przesłał pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [....] października 2013 r. znak: [...].

W dniu [...] grudnia 2013 r. po zapoznaniu z treścią ww. pisma, pracownik Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego zadzwonił do Urzędu Kontroli Skarbowej w B. celem uzyskania informacji dotyczących postępowania kontrolnego prowadzonego wobec przedsiębiorcy M. sp. z o.o. Podczas rozmowy z pracownikiem UKS w B. ustalono, iż powyższy urząd nie prowadzi żadnych czynności kontrolnych wobec ww. spółki. (Na okoliczność przeprowadzonej rozmowy sporządzono notatkę służbową, którą włączono do akt postępowania).

Z uwagi na poczynione w dniu [...] grudnia 2013 r. ustalenia, Główny Inspektor Farmaceutyczny ponownie wezwał stronę o przekazanie do Inspektoratu potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii wszystkich faktur, świadczących o obrocie (zakup /sprzedaż), w terminie 3 dni od daty doręczenia wezwania.

Ponadto pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ zwrócił się do Okręgowej Izby Aptekarskiej w O. z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia udzielonego na rzecz spółki na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w J. przy ul. K.

W dniu [...] stycznia 2014 r. do kancelarii Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego wpłynęła odpowiedź strony na wezwanie organu z dnia [...] grudnia 2013 r. Pełnomocnik spółki ponownie poinformował o braku możliwości spełnienia powyższej prośby z uwagi, "iż ww. dokumenty zostały przekazane do Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w związku z wszczętym i prowadzonym u przedsiębiorcy M. sp. z o.o. postępowaniem kontrolnym". Ponadto pełnomocnik strony wniósł o przedłużenie terminu złożenia faktur i pouczył organ, iż "brak odpowiedzi na wniosek pełnomocnika strony odnośnie przedłużenia terminu na przedłożenie faktur stanowi naruszenie zasady informowania stron postępowania sformułowanej w art. 9 k.p.a".

W związku z powyższym Główny Inspektor Farmaceutyczny pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. przedłużył termin złożenia powyższej dokumentacji do dnia [...] stycznia 2014 r. Przedmiotowe pismo zostało przesłane faksem na numer wskazany w pismach pełnomocnika strony.

Ponadto w dniu [...] stycznia 2014 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny, wobec oświadczeń złożonych przez pełnomocnika strony o trwających czynnościach kontrolnych Urzędu Kontroli Skarbowe w B., zwrócił się z pismem do Dyrektora powyższego urzędu z prośbą o udzielenie informacji czy Urząd Kontroli Skarbowej w B. prowadzi postępowanie kontrolne u przedsiębiorcy M. sp. z o.o. z siedzibą w J. oraz czy w toku ewentualnego postępowania zostały zabezpieczone faktury świadczące o obrocie produktami leczniczymi, co uniemożliwia spółce wykonanie ich kopii i przesłanie ich do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego.

W dniu [...] stycznia 2014 r. wpłynęła odpowiedź z UKS w B. z informacją, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nie prowadzi postępowania kontrolnego wobec M. sp. z o.o. z siedzibą w J. i nie posiada oryginałów dokumentów tego podmiotu.

Działając w trybie art. 10 § 1 k.p.a., pismem z dnia 15 stycznia 2014 r., Główny Inspektor Farmaceutyczny poinformował pełnomocnika strony o zamiarze wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w J. Ponadto GIF poinformował, że przed zajęciem merytorycznego stanowiska w sprawie strona ma prawo, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłosić ewentualne żądania ich uzupełnienia. Strona nie skorzystała z uprawnień wynikających z art. 10 § k.p.a.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Okręgowa Izba Aptekarska w O. wniosła o przesłanie jej dokumentów, oraz innych informacji uzasadniających ewentualne cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni przez M. sp. z o.o. W odpowiedzi na powyższe pismo organ poinformował samorząd aptekarski, że dokumenty jakie posiada zostały opatrzone klauzulą "tajemnica skarbowa" w związku z czym dokumenty te nie mogą zostać przekazane do samorządu aptekarskiego.

W dniu [...] stycznia 2014 r. do kancelarii Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego wpłynęła uchwała samorządu aptekarskiego pozytywnie opiniująca wniosek GIF w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w J.

W dniu [...] stycznia 2014 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny wydał decyzję znak: [...], w przedmiocie cofnięcia zezwolenia wydanego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], zmienioną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w J. przy ul. K. wydanego dla przedsiębiorcy M. sp. z o.o. siedzibą w J.

Po wydaniu powyższej decyzji, w dniu [...] lutego 2014 r., do kancelarii Głównego Inspektora Farmaceutycznego wpłynął wniosek pełnomocnika strony z dnia [...] lutego 2014 r. o wyznaczenie terminu na przejrzenie akt postępowania przedmiotowej sprawy

W odpowiedzi na powyższy wniosek Główny Inspektor Farmaceutyczny pismem z dnia [...] lutego 2014 r. udzielił odpowiedzi, w której podniósł, że postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w J. zostało zakończone poprzez wydaną w dniu [...] stycznia 2014 r. decyzję w tej sprawie.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów:

I. Prawa materialnego, tj.:

- art. 81 ust. 2 pkt 1 p.f. poprzez bezzasadne uznanie, że skarżąca podejmowała działania obliczone na utrudnianie czynności urzędowych prowadzonych przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego;

II. Prawa postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia:

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przez wydaniem decyzji;

- art. 7, art. 75 § 1 art. 77 § i art. 81 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy;

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji mimo braku opinii Okręgowej Izby Aptekarskiej;

- art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na tym, że uzasadnienie decyzji nie zawierało właściwej analizy materiału dowodowego.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji jako naruszających prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], Główny Inspektor Farmaceutyczny wezwał stronę do wypowiedzenia się w terminie siedmiu dni co do zebranych materiałów dowodowych lub ewentualnie złożenia nowych wniosków dowodowych w sprawie, zgodnie z art. 10 k.p.a.

W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik strony w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania: 1) D. M. w charakterze strony na okoliczność przyczyn zakupu produktów leczniczych z aptek ogólnodostępnych, wydawania decyzji nakazujących dostosowanie w stosunku do innych przedsiębiorców oraz nie utrudniania w jakikolwiek sposób czynności kontrolnych, 2) pracownika Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego sporządzającą notatkę urzędową dotyczącą rozmowy z pracownikiem Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w przedmiocie ewentualnych postępowań, czynności kontrolnych względem przedsiębiorcy M. sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów ze względu na fakt, iż dowód z przesłuchania strony, o którym mowa w art. 86 k.p.a. ma charakter posiłkowy i znajduje zastosowanie wówczas, gdy po zgromadzeniu dokumentacji przez organ pozostały nie wyjaśnione okoliczności istotne dla sprawy.

Natomiast odnośnie wniosku strony o przesłuchanie pracownika Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego sporządzającego notatkę urzędową dotyczącą rozmowy z pracownikiem Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w przedmiocie ewentualnych postępowań, czynności kontrolnych względem przedsiębiorcy M. sp. z o.o., organ stwierdził, że wniosek ten jest bezzasadny, albowiem z zebranych dokumentów jasno wynika, że UKS w B. nie prowadził postępowania kontrolnego względem strony.

Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że hurtownia farmaceutyczna w J. przy ul. K. dokonywała zakupu produktów leczniczych od aptek ogólnodostępnych. Zakup produktów leczniczych został potwierdzony w przekazanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. fakturach VAT, dołączonych do pisma z dnia [...] października 2013 r. dokumentujących sprzedaż produktów leczniczych:

Spiriva 18mcg:

a) faktura VAT nr 5/08/2012 - w ilości 155 opakowań,

b) faktura VAT Auto PZ 351/08/2012 - w ilości 155 opakowań;

Xarelto 10 mg, 15 mg oraz 20 mg:

a) faktura VAT nr 1/09/2012 - w ilości 10 opakowań,

b) faktura VAT nr 4/09/2012 - w ilości 20 opakowań,

c) faktura VAT nr Auto PZ 385/09/2012 - w ilości 20 opakowań,

d) faktura VAT nr 3/09/2012 - w ilości 10 opakowań,

e) faktura VAT nr Auto PZ 384/09/2012 - w ilości 10 opakowań,

f) faktura VAT nr 6/09/2012 - w ilości 10 opakowań,

g) faktura VAT nr Auto PZ 398/09/2012 - w ilości 10 opakowań,

h) faktura VAT nr 10/09/2012 - w ilości 50 opakowań,

i) faktura VAT nr Auto PZ 401/09/2012 - w ilości 50 opakowań,

j) faktura VAT nr 9/09/2012 - w ilości 40 opakowań,

k) faktura VAT nr Auto PZ 399/09/2012 - w ilości 40 opakowań,

l) faktura VAT nr 3/09/2012 - w ilości 20 opakowań,

m) faktura VAT nr Auto PZ 400/09/2012 - w ilości 20 opakowań,

n) faktura VAT nr 7/09/2012 - w ilości 10 opakowań,

o) faktura VAT nr Auto PZ 397/09/2012 - w ilości 10 opakowań,

3) Seretide Dysk 500:

a) faktura VAT nr 7/09/2012 - w ilości 12 opakowań,

b) faktura VAT nr Auto PZ 409/09/2012 - w ilości 12 opakowań

Powyższe działanie narusza przepis art. 78 ust. 1 pkt 1 p.f., zgodnie z którym do obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność polegającą na prowadzeniu hurtowni farmaceutycznej należy m.in. zakup produktów leczniczych wyłącznie od przedsiębiorcy zajmującego się wytwarzaniem lub prowadzącego obrót hurtowy.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż spółka prowadziła działalność niezgodną z obowiązującym prawem, a co za tym idzie przestała spełniać warunki prowadzenia działalności gospodarczej na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Wobec powyższego wystąpiła przesłanka uzasadniająca cofnięcie zezwolenia na prowadzenie obrotu hurtowego produktami leczniczymi w hurtowni farmaceutycznej, o której mowa w art. 37 ap ust. 1 pkt 2 p.f.

Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał również na treść art. 81 ust 2 pkt 1 p.f. zgodnie z którym może on "cofnąć zezwolenie, w szczególności jeżeli: pomimo uprzedzenia, przedsiębiorca uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie czynności urzędowych przez Inspekcję Farmaceutyczną".

Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż strona pomimo uprzedzenia, utrudniała wykonywanie czynności urzędowych przez Inspekcję Farmaceutyczną, poprzez niedostarczenie (pomimo 3-krotnego wezwania), dokumentacji mającej znaczenie w przedmiotowym postępowaniu oraz przesyłanie nieprawdziwych informacji o trwających czynnościach kontrolnych innego organu, tj. Urzędu Kontroli Skarbowej w B., które rzekomo uniemożliwiały spełnienie żądania Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Do dnia wydania decyzji tj. [...] maja 2014 r. strona nie przekazała żądanych przez organ w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r., wszystkich faktur VAT świadczących o obrocie (zakupu/sprzedaży) produktami leczniczymi za okres [...] lipca 2012 r. do dnia doręczenia tego wezwania, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2013 r. Z powyższego nie wynika, iż skarżąca dążyła do zrealizowania nałożonych na nią obowiązków prawnych, lecz świadomie i celowo zwlekała z przekazaniem tych dokumentów jednocześnie uniemożliwiając prowadzenie czynności urzędowych przez organ inspekcji farmaceutycznej.

Organ nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 81 ust. 2 pkt 1 p.f. Spółka, nie udostępniła żądanej przez organ dokumentacji ani w trakcie kontroli ani po jej zakończeniu, pomimo tego że kilkakrotnie była informowana o konsekwencjach takiego postępowania. Organ nie zgodził się z argumentem, iż "strona nie odmawiała przedłożenia faktur, a wnosiła o wyznaczenie jej innego terminu na wykonanie wezwania organu", bowiem w jego ocenie doszło do utrudniania wykonywania czynności urzędowych przez skarżącą. Świadczy o tym okoliczności, iż skarżąca podała nieprawdziwe powody, dla których nie może przekazać żądanych dokumentów, a mianowicie wskazanie jakoby faktury VAT zostały przekazane do Urzędu Kontroli Skarbowej w B. (na dowód czego zostało załączone wezwanie Dyrektora Urzędu Kontroli w B.). Jednakże, jak wynika z samego wezwania, UKS w B. żądał "kserokopii dowodów zakupu" a nie przekazania oryginałów faktur, ponadto UKS nie żądał przekazania wszystkich faktur z określonego zakresu czasowego, lecz konkretnie wymienioną w wezwaniu fakturę i inne faktury, które związane były ze wskazanym w tym wezwaniu podmiotem. Powyższe zostało potwierdzone również w piśmie Dyrektora Urzędu Kontroli w B. z dnia [...] stycznia 2014 r.

Odnosząc się do zarzutu, iż spółka nie mogła wykonać zobowiązania do przedłożenia faktur do [...] stycznia 2014 r., bowiem ww. wezwanie pełnomocnik otrzymał dopiero w dniu [...] stycznia 2014 r., organ wskazał, iż zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. jest niezasadny. Spółka kilkukrotnie była wzywana do przedłożenia dokumentacji, jednakże do dnia wydania skarżonej decyzji z tego obowiązku się nie wywiązała. Organ podkreślił, iż rzekome przekazanie żądanych przez GIF dokumentów do Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w ogóle nie miało miejsca, a zatem brak przekazania tych dokumentów było działaniem obliczonym na utrudnianie wykonywania czynności urzędowych przez organ Inspekcji Farmaceutycznej. To zaś świadczy o tym, że skarżąca świadomie naruszała przepis art. 81 ust. 2 pkt 1 p.f., tym bardziej, że GIF za każdym razem informował ją o tym, iż nieprzekazanie żądanych przez niego dokumentów będzie traktowane jako naruszenie tego przepisu, co stanowiło podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.

Zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego zarzut naruszenia przepisu 81 p.f. nie został przez stronę należycie uzasadniony i jako taki nie zasługuje na uwzględnienie. Spółka została pouczona zarówno o przysługujących jej prawach (vide: pismo organu z dnia 30 października 2013 r.), jak również został jej zapewniony udział w postępowaniu nie tylko poprzez możliwość udzielenia wglądu do akt sprawy (vide: pismo organu z dnia 26 listopada 2013 r.), lecz również wypowiedzenia się, zgodnie z art. 10 k.p.a, przez wydaniem decyzji (vide: pismo organu z dnia 15 stycznia 2014 r.).

W zakresie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. organ wskazał, że jeżeli strona chciała przedstawić dowody, mające na celu obalenie zebranych przez organ dowodów, powinna to wykazać w trakcie prowadzonego przez organ postępowania odwoławczego, tym bardziej, że organ - przed wydaniem decyzji - wzywał stronę do zgłoszenia nowych wniosków dowodowych. W sytuacji braku nowych wniosków dowodowych, które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy (te złożone przez stronę nie dotyczyły kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy), organ przy wydaniu rozstrzygnięcia, brał pod uwagę tylko i wyłącznie dowody zebrane w trakcie prowadzonego postępowania. Organ podkreślił, że stan faktyczny, jaki został uwidoczniony w aktach sprawy, nie został zakwestionowany przez stronę. Jeżeli zatem strona twierdzi, że posiada inne dowody, powinna przedstawić konkretne dowody potwierdzające ten stan rzeczy, a nie oczekiwać od organu, że ten będzie wzywał do przedstawienia dowodów, mających na celu potwierdzenie tez głoszonych przez stronę.

W ocenie organu decyzja wydana w pierwszej instancji zawiera pełne przedstawienie stanu faktycznego, a także powołanie przepisów prawnych mających zastosowanie do tak ustalonego stanu faktycznego, a zatem zarzut naruszenia art. 10 § 1 i 3 k.p.a. należy uznać za bezpodstawny.

Natomiast w zakresie zarzutu, iż organ w decyzji I instancji nie wskazał produktów leczniczych podlegających refundacji, które były przedmiotem zakupu przez skarżącą, Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że produkty te zostały wymienione w decyzji organu II instancji.

Odnosząc się do tego zarzutu, iż "zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego mimo złożonego wniosku o którym wyżej, została wydana bez uzyskania opinii Izby Aptekarskiej" Główny Inspektor Farmaceutyczny stanął na stanowisku, że obowiązek uzyskania stanowiska innego organu winien wynikać z przepisu prawa materialnego, natomiast przykładowy obowiązek współdziałania GIF z samorządem aptekarskim, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991r. o izbach aptekarskich (Dz. U z 2008 r. Nr 136, poz. 856, z późn. zm.), nie jest i nie może być w żadnym zakresie interpretowany jako nakładający m.in. na Głównego Inspektora Farmaceutycznego obowiązek współdziałania w rozumieniu art. 106 § 1 k.p.a. Powyższe znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak np. orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 673/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 374/13.

Skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca zarzucając jej naruszenie:

I. Prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie

- art. 81 ust. 2 pkt 1 p.f., poprzez bezzasadne uznanie, że skarżąca podejmowała działania obliczone na utrudnianie czynności urzędowych prowadzonych przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego;

II. Prawa postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia:

- art. 106 § 1 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich w zw. z art. 39 i art. 40 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji mimo braku skutecznego doręczenia pełnomocnikowi opinii Okręgowej Izby Aptekarskiej;

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przez wydaniem decyzji;

- art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy;

- art. 9 k.p.a., poprzez brak odpowiedzi na wnioski strony w zakresie przedłużenia terminu na wykonanie zobowiązania organu tj. braku należytego o wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji i nie usunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji;

- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej w sentencji decyzji z dnia [...] lutego 2014 r.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Główny Inspektor Farmaceutyczny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do nowych zarzutów zawartych w skardze, organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 7, art. 9, art. 11 i art 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało powstać poprzez odmowę przeprowadzenia przesłuchania D. M. oraz pracownika Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, który sporządził notatkę służbową dotyczącą rozmowy z pracownikiem UKS w B. w przedmiocie czynności kontrolnych względem skarżącej. Organ wskazał, że zarówno z wniosku z dnia [...] marca 2014 r., jaki i ze skargi nie wynika, jak i wpływ na ustalony stan faktyczny sprawy, miałyby zeznania ww. osób. Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, iż art. 86 k.p.a. – dotyczący dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony - ma charakter posiłkowy i znajduje zastosowanie wówczas, gdy po zgromadzeniu dokumentacji przez organ pozostały nie wyjaśnione okoliczności istotne dla sprawy. Tego rodzaju dowód w sytuacji, gdy możliwe jest złożenie stosownych dokumentów, nie może mieć przesądzającego znaczenia. W świetle powyższego, wniosek strony o przesłuchanie pracownika Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego sporządzającego notatkę urzędową dotyczącą rozmowy z pracownikiem Urzędu Kontroli Skarbowej w B., należało uznać za bezzasadny, albowiem z zebranych dokumentów jasno wynika, że UKS w B. nie prowadził postepowania kontrolnego względem strony.

Główny Inspektor Farmaceutyczny podniósł, iż brak wskazania w podstawie prawnej decyzji organu art. 81 ust. 1 pkt 2 p.f., lecz powołanie się na ten przepis w uzasadnieniu tejże decyzji, nie powoduje, że decyzja ta jest obarczona wadą prawną, która skutkowałaby jej usunięciem z obrotu prawnego. Podstawą cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej jest przepis art. 37 ap ust. 1 pkt 2 p.f. W opinii Głównego Inspektora Farmaceutycznego jest to samodzielna podstawa do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, zaś wszelkie pozostałe przepisy pełnią w tym zakresie funkcje pomocniczą, które mają wskazać konkretne naruszenia przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność regulowaną w przedmiocie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego nie narusza prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organ ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Nie doszło do naruszenia praw skarżącej jako strony.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego utrzymująca w mocy decyzję tego organu w przedmiocie cofnięcia zezwolenia wydanego decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] zmienioną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w J. przy ul. K.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 ap ust. 1 pkt 2 p.f. zgodnie z którym organ zezwalający cofa zezwolenie jeśli przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Stosownie do treści art. 78 ust. 1 pkt 1 p.f. hurtownia farmaceutyczna może zaopatrywać się tylko u podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej lub na wytwarzanie produktów leczniczych. Zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub punktu aptecznego uprawnia wyłącznie do obrotu detalicznego produktami leczniczymi. Podmioty te nie są więc uprawnione do prowadzenia sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznych, a wszelki zakup produktów leczniczych przez hurtownie od aptek ogólnodostępnych lub punktów aptecznych stanowi zakup od podmiotu nieuprawnionego i naruszenie zasad określonych w art. 78 ust. 1 pkt 1.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że hurtownia farmaceutyczna w J. przy ul. K. dokonywała zakupu produktów leczniczych od aptek ogólnodostępnych, tj.: podmiotów nieuprawnionych do sprzedaży, przez co naruszył dyspozycję określoną w przepisie art. 78 ust. 1 pkt 1 p.f.

Tym samym wobec treści art. 37 ap ust. 1 pkt 2 p.f. organ zobowiązany był do cofnięcia zezwolenia.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż odwrócony łańcuch dostaw stanowi naruszenie nie tylko obowiązujących przepisów, lecz także stanowi zagrożenie zdrowia lub życia pacjentów. Albowiem odwrócony łańcuch dystrybucji produktów leczniczych uniemożliwia lub istotnie ogranicza zakup przez pacjentów leków w aptece, w tym ratujących życie, co powoduje realne zagrożenie w zakresie zdrowia publicznego poprzez brak zapewnienia dostępności leków. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 86 ust. 1 p.f. apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne.

Niezależnie od faktu, iż w sprawie zaistniały obligatoryjne przesłanki cofnięcia zezwolenia, zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł także przepis art. 81 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, który stanowi, że Główny Inspektor Farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, jeżeli przedsiębiorca, pomimo uprzedzenia, uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie czynności urzędowych przez inspekcję farmaceutyczną.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca utrudniała wykonywanie czynności urzędowych przez Inspekcję Farmaceutyczną, poprzez niedostarczenie dokumentacji mającej istotne znaczenie w przedmiotowym postępowaniu. Nadto podała nieprawdziwe informacje wskazując, iż Urząd Skarbowy w B. prowadzi czynności kontrolne w spółce. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona nie przekazała żądanych przez organ w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. dokumentów, pomimo tego, że kilkakrotnie była informowana o skutkach nieudostępniania przez nią żądanych informacji.

Zgodzić należy się z organem, iż opisane powyżej działania strony uniemożliwiły Inspekcji Farmaceutycznej uzyskanie dokumentacji sprzedaży i zakupów dokonywanych przez skarżącą. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek informacji uzyskanej od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. o dokonywaniu przez ww. hurtownię farmaceutyczną w J., zakupów produktów leczniczych z aptek ogólnodostępnych. Z faktur VAT przekazanych przez ww. Urząd Kontroli Skarbowej wyraźnie wynika, iż przedmiotowa hurtownia dokonywała zakupu produktów leczniczych, w tym Spiriva, Xarelto oraz Seretide Dysk 500.

W konsekwencji należy podzielić stanowisko GIF, iż skarżąca uchybiała obowiązkowi wynikającemu z art. 78 ust 1 pkt 1 p.f., a co za tym idzie zasadne było cofnięcie zezwolenia na prowadzenie obrotu hurtowego produktami leczniczymi w hurtowni farmaceutycznej o której mowa w art. 37 ap ust. 1 pkt 2 p.f.

W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się ze skarżącą, iż organ naruszył art. 77 § 1 k.p.a. Pomimo utrudniania przez stronę prowadzenia postępowania dowodowego tj. niedostarczenie dokumentów mających istotne znaczenie w sprawie, decyzje organu zostały oparte o rzetelny materiał dowodowy tj. faktury przedstawione przez Urząd Skarbowy w O.

Nie jest również zasadny zarzut skargi dotyczący konieczności wyrażenia opinii przez Izbę Aptekarską w trybie art. art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U z 2008 r. Nr 136, poz 856 z późn. zm.) związku z art. 106 § 1, 2 i 5 k.p.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej ani przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne ani powołane wyżej przepisy ustawy o izbach aptekarskich nie przewidują obowiązku organu zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego w przypadku wszczęcia postępowania o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Zasadnie zatem organ zauważył w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 6 lipca 2012 r., że przepis prawa materialnego musi taki obowiązek na konkretny podmiot nakładać wprost, przy czym - co nie budzi wątpliwości w doktrynie - obowiązku danego organu administracji państwowej nie można domniemywać. Taki obowiązek, albo istnieje, albo nie istnieje i w tym względzie winien wynikać wprost z przepisu. Taką podstawa z pewnością nie jest i nie może być przykładowy katalog uprawnień przysługujący izbom aptekarskim.

Na prawidłowość wydanej decyzji, w ocenie Sądu, nie miała wpływu odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań D. M. w charakterze strony oraz pracownika Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, który sporządził notatkę urzędową dotyczącą rozmowy z pracownikiem UKS w B. w przedmiocie czynności kontrolnych względem skarżącej. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Natomiast w myśl art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Zasadnie uznał organ, iż dopuszczenie dowodu z zeznań pracownika UKS w B. pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem w świetle okoliczności, iż UKS w B. nie prowadził postępowania wobec skarżącej, co wynika z dokumentów, zeznania ww. świadka nie mają znaczenia dla sprawy. Również dowód z zeznań D. M. na okoliczność przyczyn zakupu produktów leczniczych z aptek ogólnodostępnych, wydawania decyzji nakazujących dostosowanie w stosunku do innych przedsiębiorców oraz nie utrudnianie czynności kontrolny, w obliczu zgromadzonego materiału dowodowego nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. Fakt naruszenia przez skarżącą obowiązku wynikającego z art. 78 ust 1 pkt 1 p.f., obligował organ do wydania decyzji w oparciu o art. 37 ap ust. 1 pkt 2 p.f. Przyczyny ww. uchybienia pozostają natomiast bez wpływu.

Za bezzasadny w ocenie Sądu uznać należało zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania. Organ zebrał w sprawie materiał dowodowy i ocenił go zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 80 k.p.a. Organ zasadnie odmówił przeprowadzenia żądanych przez stronę dowodów, bowiem skarżąca nie kwestionowała dokonania zakupu leków od podmiotu nieuprawnionego, odmawiając jednocześnie okazania żądanych przez niego dokumentów. Zgłoszony prze stronę wniosek dowodowy, zdaniem organu, nie wniósłby niczego nowego do sprawy.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Strona miała prawo wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego o czym kilkukrotnie była informowana (vide: pismo organu z dnia 30 października 2013r., z 26 listopada 2013 r., z 15 stycznia 2014 r., z 14 marca 2014 r.).

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił