Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2384/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5b ust. 12 i ust. 13
journal: Dz.U. 2021 poz 1372
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) protokolant asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 335/22 w sprawie ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 2 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchwały w sprawie powołania Młodzieżowej Rady Miasta 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Gminy Piekary [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 335/22 uwzględnił skargę Gminy P. Ś. i uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], którym stwierdzono nieważność uchwały nr [...] Rady Miasta P. Ś. z dnia [...] października 2021 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta P. Ś. z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie powołania Młodzieżowej Rady Miasta P. Ś.

W motywach orzeczenia Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że sporządzone uzasadnienie kontrolowanego aktu nadzoru zawiera niepełne rozważania stwierdzonych uchybień oraz wybiórcze, przykładowe ich wyliczenie. Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze należało zatem uznać za wadliwe w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, gdyż nie zawiera pełnej analizy legalności kontrolowanego w trybie nadzoru aktu, argumentacji wskazującej na przeprowadzenie całościowego i wnikliwego nadzoru nad kwestionowanym aktem oraz konstatacji, że wszechstronnie przeprowadzone badanie legalności spornego aktu w pełni wyczerpuje środki ostrzegawcze i prewencyjne ingerencji nadzorczej co w konsekwencji stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności w całości. Niedopuszczalne jest bowiem jedynie wybiórcze badanie legalności aktów gminnych i częściowe nadzorowanie działalności uchwałodawczej.

Odnosząc się merytorycznie do wskazanych przez Wojewodę w rozstrzygnięciu uchybień Sąd uznał, że chybiona jest część zarzutów stanowiących podstawę całościowego unieważnienia uchwały nr [...] Rady Miasta P. Ś. z dnia [...] października 2021 r., którą nadano Radzie Młodzieżowej Miasta P. Ś. nowy statut (§ 1 uchwały), a którego treść stanowi załącznik do tej uchwały - zwany dalej Statutem. Bezpodstawne jest twierdzenie o naruszeniu zasady równości przez pozbawienie prawa wyborczego młodzież uczącą się w szkołach dla dorosłych oraz w szkołach wyższych - studentów. Nie jest to już bowiem młodzież tylko osoby dorosłe. Zasadny jedynie był zarzut dotyczący w tym zakresie młodzieży nieuczącej się, ale nie może to uzasadniać całościowego unieważnienia przepisu uchwały.

Nietrafny okazał się również zarzut dotyczący zakazu dla rad młodzieżowych podejmowania współpracy z instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi, skoro katalog zadań z ust. 8 ma charakter przykładowy i nie istnieje przepis prawa zabraniający takich kontaktów. Wręcz przeciwnie, w dobie globalizacji zacieśnianie więzi i współpracy z podmiotami europejskimi sprzyja realizacji celów rady co do wspierania i upowszechniania idei samorządowej wśród młodzieży. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty niezgodności z prawem § 8 pkt 3 i 5 Statutu stanowiący, że: celem działania Rady jest "nauka wystąpień publicznych, retoryki i erystyki oraz wyrabianie umiejętności podejmowania decyzji" oraz "koordynowanie działań na rzecz młodych mieszkańców Miasta, w szczególności w zakresie nauki, kultury i sportu". Skoro celem istnienia rady młodzieżowej z art. 5b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie u.s.g. jest działanie na rzecz wspierania i upowszechniania idei samorządowej wśród mieszkańców gminy, w szczególności wśród młodzieży, angażując ją w sprawy dla niej istotne, to doskonalenie się i podejmowanie różnego rodzaju aktywności w powyższym zakresie mieści się w tej regulacji.

Zdaniem Sądu także ustanowiony w § 6 ust. 4 Statutu zapis o apolityczności nie stoi w kolizji z żadną normą prawną. Nie sposób także podzielić zarzutu dot. § 9 pkt 1 Statutu i użytego w nim wyrazu "sesja" skoro termin ten jest ogólnie przyjęty, stosowany i jednoznacznie rozumiany m.in. w regulacjach ustawy o samorządzie gminnym.

Nie podzielono argumentacji Wojewody, że zapis § 3 ust. 2 Statutu, mocą którego Rada postanowiła, że: prezydent zapewnia warunki lokalowe i obsługę administracyjną Rady stanowi niedozwoloną modyfikację regulacji ustawowej tj. art. 5b ust. 15 u.s.g. i wkracza w wyłączne kompetencje Prezydenta Miasta, jako kierownika Urzędu Miasta P. Ś. z art. 33 ust. 1-3 u.s.g. Analogicznie zarzuty wkroczenia w kompetencje Prezydenta Miasta P. Ś. organ podniósł także do treści § 21 ust. 12 – dot. przechowywania dokumentów w komórce organizacyjnej i § 34 – przechowywania protokołów sesji rady. Skoro zgodnie z art. 5b ust. 15 u.s.g. "Obsługę administracyjno-biurową młodzieżowej rady gminy zapewnia urząd gminy. Koszty obsługi młodzieżowej rady gminy pokrywa urząd gminy", a urząd gminy to jednostka organizacyjna gmin, której przedmiotem działalności jest świadczenie pomocy prezydentowi w zakresie realizacji uchwał rady gminy określonych przepisami prawa. Organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny nadany przez prezydenta w drodze zarządzenia i tenże prezydent jest kierownikiem urzędu i wykonuje uprawnienia zwierzchnie, a tym samym nieuprawnione są powyższe zarzuty organu nadzoru.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut dotyczący określenia możliwości ubiegania się o zwrot kosztów zawarty w § 6 ust. 2 Statutu, który stanowi dopełnienie ust. 1 i nie jest ani sprzeczny z art. 5b ust. 11 u.s.g. ani też go nie zmienia.

Podobnie za bezzasadny oceniono zarzut pominięcia w § 10 Statutu zadań wymienionych w art. 5b ust. 8 pkt 1-3 u.s.g. skoro stanowiłoby to powtórzenie regulacji ustawowych, a katalog zadań rady młodzieżowej ma charakter otwarty i może być rozszerzony w statucie, zatem dublowanie przepisów ustawy byłoby niedopuszczalne.

Natomiast zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nawet gdyby przyjąć za zasadne zarzuty i twierdzenia organu nadzoru co do niezupełnego określenia szczegółowych wymagań, które musi spełniać opiekun oraz zasad jego odwoływania, to należy zwrócić uwagę na fakultatywny charakter tej instytucji. Zatem stwierdzone braki w tym zakresie nie mogą uzasadniać unieważnienia całości aktu i zawartych w nim prawidłowych regulacji, tylko winny być przedmiotem działań nadzorczych w tej konkretnej części. Podobne działania winny być podjęte w kwestii wykraczających poza delegację ustawową postanowień Statutu przyznających władcze kompetencje Przewodniczącemu Rady Miasta jako niemające oparcia w przepisach oraz powierzających Radzie Młodzieżowej, w ramach przyznanych zadań, rozstrzyganie w innych sprawach – tj. wadliwe regulacje mogły być unieważnione jedynie w tym zakresie bez konieczności stwierdzania nieważności całego aktu.

Konkludując Sąd stwierdził, że działanie nadzorcze organu winno być wszechstronne, pełne i wyczerpujące, nie jest zaś rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu nadzoru w rzetelnym wykonaniu tego obowiązku, w szczególności poprzez uzupełnianie niezbędnych rozważań czy też tłumaczenie niejasnych lub niepełnych wywodów. Dlatego zaskarżone rozstrzygnięcie jako wadliwe nie mogło się ostać.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Śląski, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, mających wpływ na wynik sprawy:

a) art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a to poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, w tym niedokonanie pełnej kontroli rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego;

b) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną, poprzez niewyjaśnienie naruszenia jakich przepisów uzasadniających uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego dopuścił się organ nadzoru, ani też - na czym naruszenie to miało polegać;

c) art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, a to poprzez przyjęcie, że w treści wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda Śląski nie dokonał pełnej oceny uchwały, podczas gdy Wojewoda Śląski prawidłowo dokonał oceny legalności całej uchwały i wskazał istotne naruszenia prawa, polegające na niewypełnieniu delegacji ustawowej, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w całości;

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5b ust. 12 i ust. 13 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że możliwe jest przesądzenie w statucie o obowiązku powołania opiekuna Rady Młodzieżowej, bez równoczesnego określenia szczegółowych wymagań, które opiekun musi spełniać, bez określenia zakresu jego obowiązków oraz zasad odwoływania, a w konsekwencji powyższego naruszenie art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. - przez błędne zastosowanie mimo braku przesłanek ku temu, a w konsekwencji uwzględnienie skargi, zamiast jej oddalenie w całości.

W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina P. Ś. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ weryfikacja prawidłowości wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego dokonana przez Sąd pierwszej instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Obowiązek rozpoznania jako pierwszych zarzutów procesowych dotyczy przypadków, gdy autor skargi kasacyjnej kwestionuje przyjęte za podstawę wyrokowania ustalenia faktyczne (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 717/12).

Z tych względów jako pierwsze zostaną rozpoznane zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że w treści wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda Śląski nie dokonał pełnej oceny uchwały.

Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" o jakim mowa w tym przepisie oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Aktami sprawy w rozumieniu tego przepisu są zarówno akta sądowe jak i przestawione sądowi akta sporządzone na potrzeby podjęcia zaskarżonego aktu (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wydanie 3, Warszawa 2015, str. 567-569). Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. może stanowić w ramach art. 174 pkt 2 P.p.s.a. usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1957/15; wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2970/15). Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi i także strona wnosząca skargę kasacyjną powyższych okoliczności nie wykazała.

Sąd przestawił w uzasadnieniu wyroku wszystkie okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy, które znajdują potwierdzenie w aktach sprawy. Podnoszone w tym zakresie przez stronę skarżącą kasacyjnie argumenty dotyczące oceny istnienia i zakresu delegacji ustawowej do podjęcia uchwały w przedmiocie Statutu Młodzieżowej Rady Miasta P. Ś. nie mogą uzasadniać naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przepisu prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a to poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, w tym niedokonanie pełnej kontroli rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia zarzutu polegającego na naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. należy stwierdzić, że zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], którym stwierdzono nieważność uchwały nr [...] Rady Miasta P. Ś. z dnia [...] października 2021 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta P. Ś. z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie powołania Młodzieżowej Rady Miasta P. Ś. Przedmiot tej właśnie sprawy, tj. kontroli rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, ponieważ ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1142/15). Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1488/17).

Powołany przepis określający granice orzekania sądu nie może zostać naruszony w ten sposób, że w ocenie strony skarżącej kasacyjnie sąd pierwszej instancji orzekając w granicach sprawy nie dokonał właściwej w rozumieniu tej strony interpretacji zaskarżonego aktu.

Także nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną i poprzez niewyjaśnienie podstaw uzasadniających uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego.

Przepis ten może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd.

Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a. Ponadto nie można dostrzec niespójności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew argumentacji strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji wskazał przytaczając w szczególności art. 91 ust. 1 u.s.g., art. 5b z kolejnymi ustępami ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 165 ust. 2, art. 169 ust. 4 i art. 171 ust. 1 Konstytucji RP jako podstawy prawne pozwalające na kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również przesłanki uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego akcentując przede wszystkim konieczność precyzyjnego wykazania przez organ nadzoru naruszenia prawa unieważnioną uchwałą.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie pozwala na ocenę prawidłowości wykładni prawa lub jego zastosowania w danej sprawie przez Sąd pierwszej instancji.

Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie jedynego zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego należy stwierdzić, że zarzut ten obejmuje dokonanie błędnej wykładni art. 5b ust. 12 i ust. 13 u.s.g. poprzez uznanie, że możliwe jest przesądzenie w statucie o obowiązku powołania opiekuna rady młodzieżowej bez równoczesnego określenia szczegółowych wymagań, które opiekun musi spełniać, bez określenia zakresu jego obowiązków oraz zasad odwoływania, a w konsekwencji powyższego naruszenie art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. - przez błędne ich zastosowanie mimo braku przesłanek ku temu i uwzględnienie skargi, zamiast jej oddalenia w całości.

Także i ten zarzut nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z art. 5b ust. 12 u.s.g. młodzieżowa rada gminy może posiadać opiekuna. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że powoływanie w statucie młodzieżowej rady opiekuna jest fakultatywne.

Stosownie do treści art. 5b ust. 13 u.s.g. statut młodzieżowej rady gminy może określać szczegółowe wymagania, które musi spełniać opiekun, zakres jego obowiązków oraz zasady jego odwoływania. Przyjęte w tym zakresie przez stronę skarżącą kasacyjnie stanowisko sprowadza się do założenia, że wprawdzie samo uregulowanie w statucie młodzieżowej rady jej opiekuna jest fakultatywne, ale jeżeli już jest taki opiekun ustanowiony, to musi statut regulować szczegółowe wymagania dotyczące tego opiekuna, zakres jego obowiązków oraz zasady jego odwoływania.

Wykładnia językowa art. 5b ust. 13 u.s.g. wskazuje na fakultatywność tejże regulacji w każdym statucie młodzieżowej rady gminy, co z kolei mogłoby prowadzić do stwierdzenia, że nawet powołanie opiekuna takiej rady nie oznacza obowiązku uregulowania jako obowiązków czy wymagań wobec takiej osoby. Taki jednak wniosek nie jest zasadny, ponieważ opiekun młodzieżowej rady gminy posiada wobec takiej rady kompetencje tylko takie, jakie będą wynikały właśnie ze statutu tej rady. Ponadto powołanie opiekuna danego organy bez wskazania na zakres jego obowiązków byłoby niezasadne i nielogiczne. Opiekun bowiem nie mógłby wykonywać żadnych uprawnień wobec takiej rady, a więc w istocie nie byłby żadnym jej opiekunem. Taki też pogląd zaprezentowano w doktrynie (por. R. Marchaj, Młodzieżowa rada gminy, Przegląd Prawa Publicznego, 2022 r. nr 3, s. 81-94) i należy go zaaprobować. Tym samym stosując dodatkowo wykładnię funkcjonalną i systemową art. 5b ust. 12 i ust. 13 u.s.g. należy stwierdzić, że jeżeli już rada gminy w statucie młodzieżowej rady gminy powołuje stanowisko jej opiekuna, to obligatoryjnie określa co najmniej zakres jego obowiązków, szczegółowe wymagania dotyczące tego opiekuna oraz zasady jego odwoływania. Także kolejność regulacji zawartych najpierw w art. 5b ust. 12 u.s.g. a następnie ust. 13 tego przepisu potwierdza przyjętą w tej sprawie interpretację.

Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutu dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 5b ust. 12 i ust. 13 u.s.g. należy stwierdzić, że Sąd ten wprost wskazał na znaczenie fakultatywnych rozwiązań przyjętych w statucie rady młodzieżowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym wyroku podniósł, że nawet przyjmując za zasadne zarzuty organu nadzoru dotyczące braku pełnego określenia szczegółowych wymagań wobec opiekuna Młodzieżowej Rady Miasta P. Ś. oraz zasad jego odwoływania, to i tak nie uzasadniało to unieważnienia całego Statutu, a jedynie jego części. Co do zasady pogląd ten należy podzielić. Skoro ustawodawca dopuszcza fakultatywną część statutu rady młodzieżowej, to wady w tej fakultatywnej części powinny skutkować jedynie częściowym unieważnieniem statutu, a nie unieważnieniem całej uchwały. Statut może bowiem funkcjonować także bez jego fakultatywnej części.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść § 35 Statutu Młodzieżowej Rady Miasta P. Ś. nie jest obarczona wadą istotnego naruszenia prawa. § 34 ust. 4 tego Statutu określa obowiązki opiekuna tej Rady, ust. 6 tego przepisu określa zasady jego odwoływania, a § 34 ust. 2 wraz z ust. 3 Statutu określa wymagania dotyczące opiekuna Młodzieżowej Rady Miasta P. Ś. Żaden przepis ustawy o samorządzie gminnym nie określa, czym różnią się wymagania wobec opiekuna rady młodzieżowej wobec szczegółowych wymagań dotyczących takiego opiekuna. Tym samym określenie w Statucie Młodzieżowej Rady Miasta P. Ś. wymagań wobec opiekuna takiej Rady należy uznać za nienaruszające w istotnym zakresie art. 5b ust. 13 u.s.g., a tylko istotne naruszenie prawa uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci unieważnienia części lub całej uchwały.

Tym samym skoro Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że nie ma podstaw do unieważnienia całej uchwały i na podstawie art. 148 P.p.s.a. uchylił w tej sprawie akt nadzoru, to nie jest zasadny zarzut braku zastosowania art. 151 P.p.s.a., który to przepis przewiduje oddalenie skargi w razie jej nieuwzględnienia.

Zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach art. 150 P.p.s.a. jest bezzasadny. Przepis ten określa zakres kognicji sądu administracyjnego w odniesieniu do skarg przewidzianych w przepisach szczególnych w innych przypadkach niż wymienione w art. 145-148 P.p.s.a. Skoro w tej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo skorzystał z kognicji uregulowanej w art. 148 P.p.s.a., to zarzut naruszenia art. 150 P.p.s.a. nie może być uznany za zasadny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Koszty te obejmują wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).