Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 393/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 6-11, 35-37
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 149
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Piotr Kieres, Asesor WSA Łukasz Cieślak, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Y. A. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i postępowanie prowadził przewlekle; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 200 (dwieście) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postępowanie przed organem.

Przedmiotem skargi Y. A. (dalej: skarżąca, strona), obywatelki U., jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca od 2017 r. sukcesywnie uzyskuje zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, gdzie przebywa razem z mężem. Ostatnim (dotyczącym niniejszego postępowania) wnioskiem z 13 czerwca 2022 r., złożonym osobiście w tym samym dniu, skarżąca wystąpiła o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP wraz ze stosownymi dokumentami. Jednocześnie ze złożeniem wniosku skarżąca złożyła odciski linii papilarnych.

Pismem z 15 czerwca 2022 r. organ wezwał stronę do przedłożenia wskazanych w piśmie dokumentów w terminie 30 dni od otrzymania pisma – z zastrzeżeniem, że wezwanie należy uznać za niebyłe, jeśli dokumenty wymienione w piśmie zostały już dostarczone.

Pismem z 20 czerwca 2022 r. Wojewoda wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (doręczono 28 czerwca 2022 r.) oraz Komendy Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej (doręczono 27 czerwca 2022 r.) o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt Cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odpowiedź Policji o braku zastrzeżeń wpłynęła do organu 9 września 2022 r.

Pismem z 25 lipca 2023 r. strona wniosła ponaglenie na bezczynność/przewlekłość organu.

Pismem z 28 sierpnia 2023 r., które wpłynęło do organu 7 września 2023 r., skarżąca wniosła skargę na bezczynność/przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę.

Decyzją z 6 października 2023 r. Wojewoda udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy do 6 października 2026 r.

Postępowanie przed Sądem.

W skardze z 28 sierpnia 2023 r., która wpłynęła do Sądu 12 października 2023 r., skarżąca zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 i art. 37 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 112a ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.) wniosła o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności/przewlekłości w prowadzeniu postępowania, 2) zobowiązanie Wojewody do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 3) stwierdzenie, że bezczynność/przewlekłość prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) przyznanie od Wojewody na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 4.000,00 zł, 5) zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 6) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołał art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.; dalej upoU) i podniósł, że z przytoczonych przepisów wynika, iż w okresie, którego dotyczy skarga strony, bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Nadto w ww. okresie w spawach tych nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. Organowi nie wymierza się także grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych. Zaprzestanie czynności w tego typu postępowaniach lub ich dokonywanie z opóźnieniem we wskazanych w ww. przepisach okresach nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Przywołał nadto liczbę wniosków o legalizację pobytu cudzoziemców, które wpłynęły w latach 2020 – 2022.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt. 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Strona spełniła formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem stosownego ponaglenia do właściwego organu.

Bezczynność organu została zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Z "bezczynnością organu" mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.).

Przewlekłość postępowania została zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W piśmiennictwie wskazuje się, że z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w sytuacji, gdy postępowanie to nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Organ administracyjny wprawdzie podejmuje działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to też sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodne z procedurą, w sposób nieefektywny, w dużym odstępie czasu lub też dokonuje czynności pozornych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny, ewentualnie mnoży czynności dowodowe ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45-46).

Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Ustawa z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r., poz. 519 ze zm.) przewiduje dłuższe terminy na załatwienie sprawy dotyczące pobytu cudzoziemca (art. 112a, art. 210, art. 223 ww. ustawy). Zgodnie z art. 112a ustawy o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, przy czym termin ten rozpoczyna swój bieg od momentu złożenia wniosku lub uzupełnienia braków formalnych i niezbędnych dokumentów lub od bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego cudzoziemcowi przez organ do uzupełnienia braków formalnych wniosku i przedłożenia brakujących dokumentów.

Natomiast, w ocenie Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, powołane w odpowiedzi na skargę przepisy art. 100c upoU i art. 100d upoU, zawieszające/blokujące rozpoczęcie biegu terminu do załatwienia sprawy cudzoziemca ubiegającego się o zezwolenie na pobyt oraz uniemożliwiające stosowanie przepisów o bezczynności i zakazujące wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości i bezczynności (w obowiązującym stanie prawnym do 30 września 2025 r.) - nie mogą mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania.

W myśl art. 1 ust. 1 upoU "ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa [...]". W zakresie legalizowania pobytu ustawa ta dotyczy zatem wyłącznie: 1) obywateli Ukrainy, 2) którzy od dnia 24 lutego 2022 r. 3) przybyli na terytorium RP bezpośrednio z terytorium Ukrainy, 4) szukając schronienia przed wojną.

Ww. art. 1 ust. 1 upoU określa zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy. Przepisy upoU dotyczące legalizacji pobytu, w tym art. 100c upoU i art. 100d upoU, nie mogą dotyczyć cudzoziemców innej narodowości, a także obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP niebezpośrednio z terytorium Ukrainy lub – tak jak w niniejszej sprawie, o czym niżej - przybyli na terytorium RP przed wybuchem konfliktu zbrojnego lub bez związku z konfliktem zbrojnym.

Podobnie kolejny przepis upoU regulujący kwestię legalności pobytu, odnosi się wprost do związku z wojną, konkretnym obywatelstwem i art. 1 ust. 1 upoU mówiącym o przemieszczeniu bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z wojną.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 upoU jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny (w stanie prawnym obowiązującym w dniu orzekania) do 30 września 2025 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki.

Dalsze przepisy upoU dotyczące legalizacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP wskazują na związek modyfikacji wskazanej procedury legalizacyjnej z osobami uciekającymi przed wojną w Ukrainie i będącymi obywatelami tego państwa: art. 3 upoU - zarejestrowanie pobytu obywatela Ukrainy na terytorium RP; art. 100b upoU – unieważnienie zaświadczenia ogólnego potwierdzającego korzystanie z ochrony czasowej, wydanego cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lub 2 upoU.

W ocenie Sądu, treść powyżej wskazanych przepisów wprost dowodzi, że modyfikacja procedury administracyjnej dokonana przez art. 100c upoU i art. 100d upoU, dotyczy tylko obywateli Ukrainy, którzy masowo schronili się na terytorium RP przed wojną od 24 lutego 2022 r. i przybyli bezpośrednio z tego kraju. Tej kategorii cudzoziemców ustawodawca przyznał natomiast inną ochronę w postaci automatycznej legalizacji pobytu (art. 2 ust. 1 upoU). W zakresie innych cudzoziemców procedura administracyjna dotycząca terminów załatwienia sprawy oraz instytucji przewlekłości i bezczynności, pozostaje bez zmian.

Sąd wskazuje nadto, że inne rozumienie tych przepisów w praktyce oznaczałoby akceptację powszechnego i całkowitego odebrania cudzoziemcom prawa do sądu (przez odebranie prawa do wiążącego organ żądania wypowiedzi organu administracji i uregulowania sytuacji prawnej oraz odebranie prawa do skutecznego żądania przymuszenia organu do wypowiedzi przez Sąd, a następnie kontroli sądowej tej wypowiedzi), o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ustawodawca poprzez sukcesywną nowelizację art. 100d upoU trwale blokuje stosowanie przepisów o bezczynności (w ocenie Sądu, tylko w stosunku do bezpośrednich uchodźców wojennych z Ukrainy, którym przyznał inną ochronę w postaci automatycznej legalizacji pobytu) – po kolejnej nowelizacji według stanu prawnego z daty rozpoznania sprawy do 30 września 2025 r., a więc już ponad 3 lata. Zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Akceptacja wykładni art. 100c upoU i art. 100d upoU zaproponowanej przez Wojewodę oznaczałaby, że w sprawach o zezwolenie na pobyt cudzoziemca sądowa kontrola sprawy w zakresie prawa do uzyskania rozstrzygnięcia organów, byłaby niemożliwa (podobnie z szerszym uzasadnieniem wyrok tut. Sądu z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 361/23, dostępny w CBOSA, tj. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem, oceniając wprowadzone regulacje Sąd stwierdza, że wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 upoU zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach oraz p.p.s.a., przepisy art. 100c upoU i art. 100d upoU nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą w niniejszej sprawie, jak i w konsekwencji kontroli legalności tego postępowania dokonywanej przez sąd administracyjny.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca pierwsze zezwolenie na pobyt czasowy otrzymała już w 2017 r. i sukcesywnie uzyskiwała je do roku 2022. W 2020 r. wraz z mężem zakupiła we W. mieszkanie i tam też została wówczas zameldowana. Skarżąca nie jest więc uchodźcą wojennym; nie przybyła na terytorium RP bezpośrednio z terytorium Ukrainy chroniąc się przed działaniami wojennymi. Zatem Sąd mógł orzec o bezczynności Wojewody w przedmiotowej sprawie pomimo, że zaistniała ona po wejściu w życie upoU, jak i po wejściu w życie później dodanych do niej art. 100c i art. 100d.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej złożonego 13 czerwca 2022 r., naruszając zasady i terminy określone w art. 12 k.p.a., art. 35 § 1 i 2 k.p.a. i art. 112a ustawy o cudzoziemcach. Przy czym wyjaśnić trzeba, że przedmiotem wyrokowania Sądu jest ocena prowadzenia przez organ postępowania od dnia jego zainicjowania wnioskiem strony do dnia złożenia skargi do Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę.

Z akt sprawy wynika, że od wpływu wniosku 13 czerwca 2022 r. do 7 września 2023 r. (wpływ skargi z 28 sierpnia 2023 r.) jedyną czynnością, którą Wojewoda wykonał w sprawie było wystosowanie do organów bezpieczeństwa zapytań z 20 czerwca 2022 r. Wezwanie z 15 czerwca 2022 r. do przedłożenia dokumentów okazało się zbędne zgodnie z zawartym w nim zastrzeżeniem organu. Skarżąca do wniosku załączyła komplet niezbędnych dokumentów, w oparciu o które organ 6 października 2023 r. wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne.

Zgodnie z art. 112a ustawy o cudzoziemcach 60-dniowy termin na załatwienie sprawy skarżącej rozpoczął swój bieg w dniu złożenia wniosku, tj. 13 czerwca 2022 r. (wezwanie do przedłożenia dokumentów było zbędne; dokumenty, o których była mowa w wezwaniu zostały złożone z wnioskiem; wezwanie nie zablokowało rozpoczęcia biegu terminu do załatwienia sprawy; trudno mówić o bezskutecznym upływie terminu do przedłożenia brakujących dokumentów, czym mowa w ww. art. 112a ustawy, w sytuacji wezwania do przedłożenia dokumentów z zastrzeżeniem, że wezwanie należy uznać za niebyłe w sytuacji przedłożenia dokumentów wraz z wnioskiem).

Pomimo niewyartykułowania wprost w ustawie o cudzoziemcach instytucji przewidzianej w art. 35 § 5 k.p.a., należy przyjąć, że do 60-dniowego terminu nie należy zaliczać okresu oczekiwania na odpowiedź od organów bezpieczeństwa (przyznane przez ustawę 30 dni). Z uwagi na wykorzystanie przez organy bezpieczeństwa przyznanego im przez ustawodawcę czasu na udzielenie odpowiedzi (z akt wynika, że odpowiedzi ABW i SG nie zostały udzielone, a odpowiedź Policji została udzielona z opóźnieniem), termin na załatwienie sprawy faktycznie uległ wydłużeniu z 60 do 90 dni. Korzystnie dla Wojewody można przyjąć, iż wniosek skarżącej powinien zostać załatwiony najpóźniej do 11 września 2022 r. (tj. w terminie 90 dni liczonym od 13 czerwca 2022 r.).

Zatem, w dniu wniesienia skargi, co miało miejsce 7 września 2023 r., zarzucane Wojewodzie bezczynność (zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. niezałatwienie sprawy w terminie) i przewlekłość (zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. prowadzenie sprawy dłużej, niż jest to niezbędne) trwały od 11 września 2022 r. tj. blisko 12 miesięcy. Odnotowac trzeba, że jak wynika z akt administracyjnych, decyzja została wydana 6 października 2023 r., tj. po upływie blisko 13 miesięcy.

Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości (pkt I sentencji wyroku).

Z uwagi na nieskomplikowany charakter sprawy (sprawa jest typowa, a skarżąca złożyła wraz z wnioskiem komplet dokumentów) oraz rok zwłoki, bezczynność i przewlekłość organu należy w sprawie uznać za rażące, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

Przy czym – mając na uwadze podniesione w odpowiedzi na skargę i znane Sądowi z urzędu okoliczności związane ze znaczną liczbą zawisłych przed organem spraw dotyczących cudzoziemców – w ocenie Sądu, przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowane były okolicznościami niezależnymi od poszczególnych pracowników. Należy jednak podkreślić, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Stosownie do treści art. 22 pkt 6 ustawy z 11 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2022 r., poz. 135), wojewoda odpowiada za wykonywanie polityki Rady Ministrów w województwie, a w szczególności: wykonuje inne zadania określone w odrębnych ustawach oraz ustalone przez Radę Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. Zatem Wojewoda, po zidentyfikowaniu ryzyka niezałatwiania w terminach wniosków w sprawach o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy, powinien był podjąć odpowiednie działania naprawcze. Zagadnienia związane z trudnościami organizacyjnymi w wykonywaniu zadań przez obsługujący Wojewodę urząd nie mogą powodować negatywnych konsekwencji dla uczestników postępowania, polegających na bezczynności organu i przewlekłym prowadzeniu dotyczących ich spraw.

Z uwagi na wydanie aktu kończącego postępowanie w sprawie (decyzja z 6 października 2023 r.), należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 200 zł (pkt IV sentencji wyroku). Zasądzona kwota stanowi przede wszystkim sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego oraz ma walor dyscyplinujący organ do zmiany standardu postępowania w przedmiotowym zakresie. Jednocześnie zasądzona kwota stanowi rekompensatę dla strony za naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Miarkując wysokość zasądzonej sumy pieniężnej Sąd miał na względzie to, że w wyniku złożonej skargi skutek w postaci ustania stanu przewlekłości i bezczynności został osiągnięty przez wydanie decyzji, nadto zgodnej z oczekiwaniem strony skarżącej.

Sąd miarkował przyznaną kwotę mając na względzie fakt, iż z akt sprawy wynika, że zwłoka organu spowodowana była także nieprawidłową wykładnią przepisów, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia ta jest rozbieżna.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na kwotę kosztów składa się kwota wpisu sądowego w wysokości 100 zł, kwota opłaty skarbowej w wysokości 17 zł oraz kwota wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 480 zł (pkt V sentencji wyroku).