Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 200/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 4  , art 151 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2023 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.ZP/415/122/2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta C. decyzja z dnia 26 stycznia 2022 r. nr 4/F/2022 działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 K.p.a. odmówił uchylania decyzji nr 79/A/2020 znak: UGG-I.6730.41.2020.IP z dnia 27 lipca 2020 r. o warunkach zabudowy w obszarze nieruchomości ozn. dz. nr [...], [...] położonych w jedn. ewid. C.-miasto, obręb C. przy ul. [...] w C. dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, V kondygnacyjnego (IV kondygnacje mieszkalne) do 16 mieszkań, z garażem w kondygnacji przyziemia wraz z infrastrukturą techniczną, z budową parkingu na 10 miejsc postojowych oraz ciągów pieszo-jezdnych. W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie w oparciu o przesłankę z art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r. wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją Burmistrza Miasta C. z dnia 27 lipca 2020 r. o warunkach zabudowy, celem zbadania, czy wnioskodawca posiada przymiot strony, a także, czy bez własnej winy nie brał w nim udziału. W ww. zakończonym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy I. R. nie była uznana za stronę postępowania. O wydaniu ww. decyzji Burmistrza Miasta C. o warunkach zabudowy, wnioskodawca dowiedział się 12 października 2021 r. Swoje uprawnienia uargumentowała tym, że jako współwłaściciel nieruchomości, dz. ozn. nr [...] obręb C., sąsiaduje -graniczy punktem narożnym - z działką objętą ustaleniami warunków zabudowy, tj. z dz. nr [...] i powinien występować jako strona postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Działka ozn. nr [...] jest zabudowana znajduje się na niej V kondygnacyjny budynek mieszkalny wielorodzinny nr [...] przy ul. [...] w C.. Organ wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Złożony wniosek w części graficznej, sporządzony został na mapie zasadniczej w skali 1:1000, zgodnie z przepisami przedstawiał granice terenu objętego wnioskiem wraz z obszarem oddziaływania inwestycji. Określony przez inwestora obszar oddziaływania dla wnioskowanej inwestycji o ustalenie warunków zabudowy był tożsamy z granicą terenu, na którym planowana jest inwestycja i obejmował działki nr [...] i [...]. Wydanie decyzji zostało poprzedzone sporządzeniem przez urbanistę analizy urbanistycznej wraz z projektem decyzji (zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 60 ust. 4 u.p.z.p., ustalenie warunków zabudowy odbywa się z udziałem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia). W prowadzonym postępowaniu w sprawie warunków zabudowy został zbadany rodzaj inwestycji i jej rozmiar oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia. Stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Za strony postępowania uznano właścicieli działek bezpośrednio graniczącym z terenem objętym wnioskiem (obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie wykraczał poza granice terenu objętego wnioskiem). W przypadku postępowań o ustalenie warunków zabudowy krąg stron postępowania ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z,p. w zw. z art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dany podmiot posiada zaś interes prawny, o którym mowa w powołanym przepisie wtedy, gdy na podstawie konkretnego przepisu prawa może skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tego podmiotu. Nie ma wątpliwości, że przedstawione w powołanym art. 28 k.p.a. pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego, a więc interes prawny uprawniający do wszczęcia postępowania i bycia w nim stroną musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Nie wystarczy zatem samo wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się z interesem faktycznym, a nie prawnym (por. wyrok : NSA z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt l OSK 178/18). To nie art. 28 k.p.a. wyznacza w danym postępowaniu dla konkretnej osoby status strony, ale odrębny przepis (norma prawna), który chroni prawa danej osoby, a celem postępowania administracyjnego jest wydanie rozstrzygnięcia ingerującego lub kształtującego te prawa (zob. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 388/17, LEX nr 2624581), Przyjęta w art. 28 k.p.a. przesłanka przyznania jednostce statusu strony, przesłanka interesu prawnego, wymaga wprowadzenia z przepisów administracyjnego prawa materialnego. Przepisy prawa cywilnego, w tym art. 140, art. 144 i art. 154 k.c., dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego z tytułu prawa własności tylko o tyle, o ile przepisy administracyjnego prawa materialnego dają do tego podstawę. W przypadku braku podstaw w przepisach administracyjnego prawa materialnego do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej żądania jednostki, z przepisów prawa cywilnego nie ma podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2879/17, LEX nr 2737202). Zdaniem wnioskodawcy objęta decyzją o warunkach zabudowy inwestycja, polegająca na budowie V kondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, będzie oddziaływać na stanowiącą jego własność nieruchomość, w zakresie generowania hałasu, ruchu ulicznego, zacienienia, utrudnień z miejscami parkingowymi. Inwestycja będzie miała wpływ na bezpieczeństwo pożarowe i zaburzy harmonię istniejącego układu urbanistycznego osiedla, a przesłonięcie i ograniczenie dostępu do światła może być skutkiem obniżenia wartości lokali w znajdującym się na nieruchomości budynku. Niewłaściwie zostały przyjęte parametry dotyczące planowanej inwestycji. Organ stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy nie przesądza o dokładnej lokalizacji względem granic działek sąsiednich, wobec czego w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięto wyłącznie o potencjalnej lokalizacji planowanej inwestycji, a doprecyzowanie lokalizacji i odległości od granic, badanie wpływu zacienienia oraz zachowania norm pożarowych, nastąpi na kolejnym etapie inwestycyjnym, jakim jest postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę - konkretyzacja zapisów decyzji o warunkach zabudowy nastąpi w kolejnym postępowaniu z uwzględnieniem przepisów prawa ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ustalenie szczegółowych rozwiązań projektowych dotyczących planowanego zamierzenia na etapie ustalania warunków zabudowy prowadziłoby do pokrywania się zakresów postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oraz postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Tymczasem ustawodawca wyraźnie oddzielił te dwa postępowania spełniające dwie odmienne funkcje. Konkretne i definitywne ustalenia dotyczące szczegółowych rozwiązań technicznych planowanej inwestycji, w tym zagospodarowanie terenu będą miały miejsce na kolejnym etapie realizacyjnym, czyli przy ubieganiu się inwestora o pozwolenie na budowę, kiedy to inwestor będzie dysponował stosownym projektem budowlanym oraz planem zagospodarowania terenu. Dopiero na tym etapie dojdzie do definitywnego sprecyzowania kształtu projektowanej inwestycji, również w zakresie zbadania czy inwestycja spełnia inne konkretne wymogi Prawa budowlanego, w tym warunków technicznych. Odnosząc się do powołanych w piśmie przepisów art. 140 Kodeksu cywilnego jako źródła interesu prawnego organ stoi na stanowisku, że przepisy te nie mogą stanowić samoistnej podstawy uzyskania legitymacji strony postępowania. Dopiero w sytuacji stwierdzenia, że istnieje związek pomiędzy naruszeniem w postępowaniu związanym z ustaleniem warunków zabudowy normy administracyjnego prawa materialnego, a ograniczeniem w korzystaniu przez właściciela z jego nieruchomości można byłoby stwierdzić posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego. Opierając się na treści zgromadzonej dokumentacji, nie jest możliwe stwierdzenie, aby doszło do takiego naruszenia prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy musi być przepis prawa, a więc trzeba, aby istniała konkretna norma prawna, która gwarantuje podmiotowi określone prawa, czy jest źródłem ograniczeń w związku z realizacją zamierzenia budowlanego. Z materiału dowodowego nie wynika, aby zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmował nieruchomość będącą własnością wnioskodawcy. Tym bardziej nie było możliwe stwierdzenie, aby planowana inwestycja miała oddziaływać na wyżej wskazaną nieruchomości w stopniu ograniczającym wnioskodawcy korzystanie z rzeczy, co wówczas uzasadniałoby oparcie interesu prawnego na treści art. 140 kodeksu cywilnego. Przede wszystkim, z materiału dowodowego sprawy wynika, że działka nr [...] której współwłaścicielem jest I. R., nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi. Działki inwestycyjne otoczone są działkami, które nie stanowią jego własności. Ponadto działki inwestycyjne i stanowiąca własność Wnioskodawcy mają inny dostęp do drogi publicznej. W decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji Burmistrz C. określił dostęp do drogi publicznej jako. dojazd do terenu inwestycji, przez drogę gminną, ul. [...]. Przedmiotowa decyzja nie przewiduje obsługi komunikacyjnej dla planowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego poprzez istniejący układ komunikacyjny, z którego korzystają mieszkańcy położonego na działce ozn. nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Kwestie wpływu planowanej zabudowy wielorodzinnej na generowanie hałasu czy zacienienie okolicznych działek bądź oceny wystarczającej ilości miejsc parkingowych, jako że nie są przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, a podlegają weryfikacji dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, nie mogą mieć wpływu na ustalenie interesu prawnego w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a co za tym idzie nie mają wpływu na ustalenie interesu prawnego osób wnoszących o wznowienie postępowania. W związku z powyższym wnioskodawca nie ma interesu prawnego, który legitymowałby jej udział w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na dz. ozn. nr [...], [...] położonych w jedn. ewid. C. - miasto, obręb C. przy ul. [...] w C., co stanowiłby podstawę do uznania jej za stronę uprawnioną do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania w tej sprawie.

Od tej decyzji odwołanie wniosła I. R. zarzucając naruszenie art. 28 K.p.a. w związku z art. 1, 2 i 7, art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.ZP/415/122/2022 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że działka nr [...] pozostająca we współwłasności I. R. nie graniczy z terenem inwestycji (kubaturowej), graniczą jedynie punktem narożnym z działką stanowiącą teren inwestycji. W doktrynie oraz w orzecznictwie przyjmuje się, iż ustalanie kręgu stron postępowania nie ogranicza się do automatycznego uznawania za strony jedynie właścicieli lub użytkowników wieczystych działek bezpośrednio sąsiadujących. W zależności od charakteru i zakresu zamierzenia, może bowiem być uzasadnione przyznanie statusu stron również podmiotom władającymi działkami usytuowanymi w dalszym sąsiedztwie. Niemniej jednak, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie pozwala na stwierdzenie, iż I. R. przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot w/w zamierzenie inwestycyjne. W szczególności stwierdzić należy, iż z analizy akt sprawy wynika, iż działka pozostająca we współwłasności wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze potencjalnego oddziaływania terenu inwestycji, co stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie wnioskodawcy statusu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem inwestora. Z materiału dowodowego nie wynika, aby zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmował nieruchomość będącą własnością Wnioskodawcy. Tym bardziej nie było możliwe stwierdzenie, aby planowana inwestycja miała oddziaływać na wyżej wskazaną nieruchomości w stopniu ograniczającym wnioskodawcy korzystanie z rzeczy, co - wówczas - uzasadniałoby oparcie interesu prawnego na treści art. 140 kodeksu cywilnego. Przede wszystkim, z materiału dowodowego sprawy wynika, że działka nr [...], której współwłaścicielem jest I. R., nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi. Działki inwestycyjne otoczone są działkami, które nie stanowią jej własności. Ponadto działki inwestycyjne i stanowiąca własność wnioskodawcy mają inny dostęp do drogi publicznej. W decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji Burmistrz C. określił dostęp do drogi publicznej jako dojazd do terenu inwestycji, przez drogę gminną, ul. [...]. Przedmiotowa decyzja nie przewiduje obsługi komunikacyjnej dla planowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego poprzez istniejący układ komunikacyjny, z którego korzystają mieszkańcy położonego na działce ozn. nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Kwestie wpływu planowanej zabudowy wielorodzinnej na generowanie hałasu czy zacienienie okolicznych działek bądź oceny wystarczającej ilości miejsc parkingowych, jako że nie są przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, a podlegają weryfikacji dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, nie mogą mieć wpływu na ustalenie interesu prawnego w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a co za tym idzie nie mają wpływu na ustalenie interesu prawnego osób wnoszących o wznowienie postępowania. Mając na uwadze zasięg oddziaływania planowanej inwestycji należy stwierdzić, że nie ogranicza możliwości zabudowy działek wnioskodawcy zarówno z punktu widzenia planistycznego jak i prawnobudowlanego.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła I. R. zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a w zw. z art. 1, 2 i 7, art. 6 ust 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 140 K.c. poprzez przyjęcie, że Powszechnej Spółdzielni Mieszkaniowej w C. nie przysługuje status strony w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy zakończonym decyzja Burmistrza Miasta C. z dnia 27 lipca 2020 r. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ II instancji nie dokonał prawidłowej oceny prawnej istnienia interesu prawnego skarżącego w niniejszym postępowaniu. Nie sposób nie odnieść wrażenia, że oceny tej dokonano niejako w oderwaniu od przedmiotu postępowania o wydanie warunków zabudowy i celu tego postępowania. Organ II instancji przeniósł na grunt postępowania o wydanie warunków zabudowy pojęcie obszaru oddziaływania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego utożsamiając obszar oddziaływania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego z zasięgiem oddziaływania, którym to pojęciem posługuje się orzecznictwo w odniesieniu do postępowania o wydanie warunków zabudowy, a pojęć tych z uwagi na różne cele jakie realizowane są przez te dwa postępowania nie można utożsamiać. Celem postępowania o wydanie warunków zabudowy nie jest bowiem odniesienie się do warunków technicznych jakie budynek ma spełniać, lecz określenie dopuszczalnych parametrów planowanej inwestycji z punktu widzenia zasad prawidłowego planowania i zagospodarowania przestrzennego, a więc przede wszystkim z uwzględnieniem zasady dobrego sąsiedztwa. Prawo własności jest prawem o charakterze "niejednorodnym" interes prawny wynikający z tego prawa należy uwzględniać mając na uwadze wieloaspektowość tego prawa. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 2 określają pojęcie ładu przestrzennego wskazując, że należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne; jednocześnie nakazują uwzględniać na mocy art. 1 ust. 2 pkt 7 prawo własności i w przepisie art. 6 ust. 2 wskazują, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Ochrona tego interesu prawnego polega między innymi na prawie udziału w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy dla sąsiadującej nieruchomości nie tylko wówczas, gdy jak w przypadku skarżącej jest ona nieruchomością graniczącą bezpośrednio z działką, na której prowadzona ma być inwestycja, ale przede wszystkim, jeśli znajduje się na obszarze objętym analizą urbanistyczną. Ochrona interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dotyczy także ochrony wynikającego z prawa własności prawa do takiego kształtowania przestrzeni, na której położona jest nieruchomość skarżącej by było ono zgodne z ładem przestrzennym, o którym mówi ustawa i realizowana może być jedynie poprzez przyznanie statusu strony co umożliwia zgłaszanie uwag i zaskarżanie decyzji wydanych sprzecznie z zasada dobrego sąsiedztwa i mogących naruszać ład przestrzenny. Zagospodarowanie działki niezgodne z zasada dobrego sąsiedztwa narusza bowiem chroniony prawem interes osób trzecich, czyli właścicieli nieruchomości położonych na analizowanym obszarze, jeśli prowadzić może do zaburzenia ładu przestrzennego. Tak wąskie rozumienie interesu prawnego, jakie prezentuje organ II instancji, prowadzi do wykluczania właścicieli sąsiednich nieruchomości z udziału w postępowaniu, co skutkuje niejednokrotnie tzw. patodeweloperką i prowadzi do zaburzania ładu przestrzennego. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podlega ocena legalności decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku w zabudowie wielorodzinnej, wydana po wznowieniu postępowania. W ocenie organu skarżącej, będącej właścicielem lokalu mieszkalnego w budynku zlokalizowanym w sąsiedztwie zamierzenia inwestycyjnego nie przysługuje status strony tego postępowania. Nie ziściła się zatem przesłanka wznowieniowa.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z kolei przepis art. 149 k.p.a. przesądza, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4). Przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi natomiast, iż organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.

Postępowanie administracyjne po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania jest podzielone na dwie fazy. W pierwszej fazie, organ bada czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowych przesłankach wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 154a. Następnie bada czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. oraz czy wnoszący poddanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek tj. stwierdzenie, że podanie nie jest oparte na podstawie wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 154a lub też jest spóźnione lub wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a.

Kwestią odrębną jest uprawnienie organu do badania przymiotu strony na tym wstępnym etapie w sytuacji, kiedy wnoszący podanie o wznowienie postępowanie powołuje się na niezawiniony brak swojego udziału w postępowaniu. Przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, że uprawnienie do takiego badania a w konsekwencji do odmowy wznowienia postępowania na tym etapie, organ ma jedynie sytuacji oczywistości tej kwestii, wynikającej z samych twierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie, z których wynika, że podmiot wnioskujący o wznowienie nie mógł być stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jeżeli składający wniosek o wznowienie postępowania podnosi, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym nie brał udziału bez swojej winy, to weryfikacja tego stanowiska następuje po wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Jak mowa wyżej, jedynie w sytuacji kiedy zachodzi oczywistość, że dany podmiot nie mógł być stroną zakończonego postępowania administracyjnego (np. powołuje się nie na własny interes prawny ale na interes społeczny) organ uprawniony jest do odmowy wszczęcia postępowania. Wyrazem ustalenia (po wznowieniu postępowania), że podanie wniósł podmiot, który faktycznie nie był stroną tego postępowania, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (por. M. Jaśkowska i A. Wróbel, Komentarz do k.p.a., Zakamycze 2005, s. 882, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2008 r. II OSK 1892/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r. II OSK 1406/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2014 r. II GSK 451/13).

W niniejszej sprawie decyzja organu była następstwem ustalenia, że podmiot wnoszący o wznowienie postępowania z powołaniem się na własny interes prawny (skarżąca) w zakończonym ostateczną decyzją postępowaniu administracyjnym w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, nie miała statusu strony. Wskazać Należy, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, iż z sprawach administracyjnych dotyczących szeroko rozumianego prawa budowlanego, w tym powiązanego z nim prawa zagospodarowania przestrzennego, dotyczącego ustalania warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, stroną postępowania oprócz inwestora są miedzy innymi wspólnoty mieszkaniowe znajdujące się w obszarze odziaływania przyszłej inwestycji. Z obszarem oddziaływania (w rozumieniu ograniczeń związanych nie tylko z zabudową, ale też z zagospodarowaniem terenu) wiązać należy interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. a więc kryterium brane pod uwagę przy ustalaniu podmiotowej struktury postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wspólnotę mieszkaniową reprezentuje zaś zarząd a nie właściciele lokali tworzących tą wspólnotę. Właściciel lokalu w budynku należącego do wspólnoty mieszkaniowej, której nieruchomość jest w zasięgu oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego, może być wyjątkowo stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy czy o udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli wykaże swój indywidualny (niezależny od wspólnoty mieszkaniowej) interes prawny w toczącym się postępowaniu, w tym, w postępowaniu wznowieniowym. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2019 r. II OSK 1956/18 dla uzyskania przymiotu strony przez właściciela lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, konieczne jest wykazanie, że zamierzona inwestycja będzie oddziaływała na taki lokal. Przymiot strony będzie więc przysługiwał właścicielowi konkretnego lokalu pod warunkiem, że wykaże on wpływ tej inwestycji na indywidualne prawa i obowiązki związane z funkcjonowaniem jego lokalu mieszkalnego, w tym na prawo własności.

Podobny pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2017 r. II OSK 719/16 treść art. 28 ust. 2 p.b. w związku z art. 28 k.p.a. nie jest wystarczająca dla ustalenia przymiotu strony, gdy stosunki własnościowe odnoszące się do nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania obiektu są bardziej skomplikowane, niż dysponowanie tytułem prawnorzeczowym do całej nieruchomości przez jeden podmiot. Chodzi o nieruchomości objęte zarządem wspólnot mieszkaniowych oraz nieruchomości zarządzane przez spółdzielnie mieszkaniowe. Ustalenie stron postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę jest w tych sytuacjach uzależnione także od unormowań regulujących stosunki własnościowe w tych podmiotach zbiorowych. W sprawach z zakresu prawa budowlanego mających związek z nieruchomością wspólną, stroną postępowania jest spółdzielnia mieszkaniowa lub wspólnota mieszkaniowa. Uznanie właściciela lokalu za stronę jest wyjątkiem. Może mieć miejsce w sytuacji, gdy wykaże on, że planowana inwestycja będzie miała - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu.

Przytoczyć na koniec można pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2017 r. II OSK 671/15 - w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę członek wspólnoty mieszkaniowej musi wykazać, że planowana inwestycja będzie miała - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu.

Wyżej przytoczone orzeczenia dotyczą postępowań o udzielenie pozwolenia na budowę, jednakże w ocenie sądu mają one walor szerszy, obejmujący poprzedzający to postępowanie wcześniejszy etap inwestycyjny tj. postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. Jak mowa wyżej, interes prawny w tym postępowaniu, będącego niejako promesą do udzielenia pozwolenia na budowę (wykazującym czy dana inwestycja w konkretnej lokalizacji może być realizowana) oraz ustalającego parametry i wyznaczniki urbanistyczne dla zamierzenia inwestycyjnego, objętego tym postępowaniem, sprowadza się do ustalenia czy inwestycja ta będzie oddziaływała na sąsiednie nieruchomości, w tym nieruchomości zabudowane obiektami należącymi do wspólnoty mieszkaniowej. Wspólnota mieszkaniowa, której zabudowa na działce sąsiedniej może taką ingerencję wywoływać, jest stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Członek wspólnoty mieszkaniowej może być strona takiego postępowania jedynie wtedy, gdy wykaże, że zabudowa na działce sąsiedniej może bezpośrednio ingerować w sposób wykonywania przez niego prawa własności tj. że wpływać będzie na należący do niego lokal mieszkalny a wpływ ten jest niezależny od wpływu przyszłej zabudowy na pozostałe lokale w obrębie wspólnoty mieszkaniowej.

W ocenie sądu skarżąca takiej ingerencji nie wykazała. Powołuje się ona na wspólny ze wspólnotą mieszkaniową a także innymi członkami tej wspólnoty interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną o ustaleniu warunków zabudowy, wyrażający się w konieczności kontroli tej sprawy z uwagi na kwestie urbanistycznych, ładu przestrzennego, ochrony własności a także technicznobudowlane (nasłonecznienia). Ani w podaniu o wznowienie postępowania, ani też w skardze, skarżąca nie wskazuje na żaden interes prawny odrębny od tego jaki mogła by wykazać wspólnota mieszkaniowa. Wskazać przy tym należy, że interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. wymaga istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu, z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 K.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2022 r. II OSK 2000/21). W ocenie sądu skarżąca nie wykazał, że przysługiwał jej interes prawny w toczącym się postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, odrębny od interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej a zatem, że istnieje norma prawna oparta o przepis prawa materialnego, w oparciu o którą może żądać ochrony a która to ochrona nie przysługiwał by wspólnocie mieszkaniowej do której przynależy a którą reprezentuje zarząd. Znamiennym jest, że skarżąca w skardze posługuje się argumentacją wykazującą naruszenie interesu wspólnoty mieszkaniowej a nie jej samej. Na koniec wskazać należy, że potencjalna możliwość zmniejszenia wartości lokalu mieszkalnego skarżącej na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji (na który wskazuje w skardze) nie świadczy o istnieniu interesu pranego a jedynie interesu faktycznego. Nie istnieje bowiem żadna norma prawna z której taką zależność można by wywieść.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji.