Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2567/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 28 ust.2,  § 29
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 141 § 4, art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 18 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 574/20 w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2020 r. nr 990/20 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 574/20 oddalił skargę H.P. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2020 r. nr 990/20 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr [...], położonej w miejscowości D., gmina [...].

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca zwróciła się do PINB w Radomiu dokonanie kontroli sposobu odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych budynków gospodarczych zlokalizowanych na ww. nieruchomości.

Przeprowadzone 10 września 2019 roku czynności kontrolne doprowadziły do ustalenia, że na ww. działce przy granicy z działką sąsiednią oznaczoną nr [...] znajduje się ciąg zabudowy gospodarczej. Wody opadowe z połaci dachowych tych budynków odprowadzane są za pomocą rynien na teren tej działki. Organ wskazał, że z pomiaru dokonanego za pomocą serwisu Geoportal 2 wynika, że odległość ścian podłużnych budynków gospodarczych od granicy wynosi około 50 cm, co tym samym potwierdza, że wody opadowe są odprowadzane na teren działki własnej inwestora.

Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomiu decyzją z nr 156/2020 umorzył postępowanie administracyjne.

Na skutek odwołania skarżącej MWINB zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy uznał, że odprowadzanie wód opadowych w okolicznościach sprawy dokonuje się w sposób nienaruszający normy prawnej określonej w § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 roku, poz. 1065 dalej rozporządzenie), zgodnie z którą ,,dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione‘’. Ponadto zgodnie z § 28 ust.2 wyżej powołanego rozporządzenia ,,w przypadku budynków niskich lub budynków dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych‘’.

Powyższe ustalenia uprawniały organ do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. ponieważ postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

W skardze do WSA w Warszawie skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w zakresie ustaleń stanu faktycznego. Skarżąca podniosła, że budynek gospodarczy na sąsiedniej działce jest zlokalizowany niezgodnie z przepisami względem jej działki, a dach tego budynku nie powinien mieć spadku w stronę jej działki. Nierzetelnie prowadzono sprawę gdyż dach budynków na sąsiedniej działce nie został w ogóle zmierzony.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd stwierdził, że zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ustalenie czy wody z połaci dachowych budynku gospodarczego należącego do P.S. są odprowadzane na teren jego posesji, czy też na teren posesji skarżącej.

Sąd wskazał, że organ przeprowadził dowód w postaci oględzin, dowód z dokumentacji fotograficznej, wydruku map. Ze zgłoszenia robót budowlanych wynika, że P.S. zgłaszał w dniu 31 października 2016 r. roboty budowalne w postaci wymiany pokrycia dachowego, bez zmiany istniejącej konstrukcji dachu. Organ nie zgłosił sprzeciwu.

Sąd mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy, uznał, że weryfikacji wymagało zbadanie zgodności wykonanych robót z przepisami § 28 i § 29 rozporządzenia. Przepis § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia stanowi, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku zaś budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Ponadto, § 29 rozporządzenia przewiduje zakaz zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

Sąd przywołał treść art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego na mocy którego, organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego są uprawnione do nałożenia na inwestora obowiązku podjęcia działań zapobiegających zmianie naturalnego spływu opadowych wód powierzchniowych powodującego zatrzymywanie się tych wód na sąsiedniej działce. Sąd uznał, że określona w tym przepisie norma znajdzie bez wątpienia także zastosowanie w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości sąsiedniej domaga się utrzymania dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych z terenu jego nieruchomości, który to spływ został zmieniony na skutek podjęcia robót budowlanych. W takiej sytuacji wzorcem normatywnym, wyznacznikiem pożądanego stanu zgodności z prawem, jest § 29 rozporządzenia, zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Przepis ten reguluje zarówno stany faktyczne dotyczące odprowadzania wód opadowych z terenów wyżej położonych na tereny niżej położone, jak i sytuacje spowodowane robotami budowlanymi skutkującymi podwyższeniem rzędnej terenu w wyniku czego dochodzi do zmiany dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych. Odnosząc się do kwestii tego, czy ewentualna zmiana kierunku spływu wód opadowych winna zostać rozwiązana na gruncie przepisów Prawa budowlanego czy Prawa wodnego Sąd przywołał treść art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którą przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności prawa wodnego - w odniesieniu do urządzeń wodnych. Tak skonstruowany przepis pozwala na zastosowanie przepisów prawa budowlanego do stanów faktycznych związanych z naruszeniem stosunków wodnych, jeżeli zostało to spowodowane działaniami związanymi z projektowaniem oraz budową obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych z nimi związanych.

Z przeprowadzonych oględzin wynika, że wody opadowe z budynku gospodarczego P.S. odprowadzane są rynnami na teren jego posesji. Taki sposób odprowadzania wód opadowych jest zgodny z § 28 rozporządzenia.

Sąd zauważył, że przedmiotowe budynki gospodarcze zostały wybudowane w latach osiemdziesiątych i jak wynika z załączonych map są one usytuowane na terenie działki P.S. Organ w postępowaniu w przedmiocie odprowadzania wody na teren posesji skarżącej nie miał podstaw do przeprowadzania postepowania rozgraniczeniowego i ustalania przebiegu granicy miedzy działkami skarżącej i P.S. w ramach przedmiotowego postępowania.

Organ również w przedmiotowym postępowaniu nie miał prawa by czynić ustaleń czy wymiana pokrycia dachowego została wykonana w zakresie prac objętych zgłoszeniem, czy też doszło do ich wykonania w zakresie przekraczającym zgłoszenie.

Sąd podkreślił, że przedmiotem kontrolowanej decyzji było umorzenie postępowania w związku z odprowadzaniem wód opadowych z budynku gospodarczego na teren działki skarżącej.

Skoro z przeprowadzonego postępowania nie wynika, aby P.S. doprowadził poprzez swoje działania, do zmiany ukształtowania terenu skutkującego odprowadzaniem wód opadowych z budynku gospodarczego na teren posesji skarżącej, to w tym zakresie postępowanie było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

Sąd zauważył ponadto, że H.P. zgłosiła szereg zarzutów do organu inspekcji nadzoru budowalnego w związku z usytuowaniem i robotami budowlanymi oddziaływującymi na teren jej posesji i organ wydawał odrębne rozstrzygnięcia w zakresie każdej z tych spraw.

Przedmiotowa sprawa rozstrzyga jeden z zarzutów podnoszonych przez skarżącą – w zakresie skierowania wód opadowych z dachu budynku gospodarczego na teren jej działki.

W ocenie Sądu, organ działał na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), dokonał oceny w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze motywy rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 K.p.a.. Ustalenia organu są spójne, logiczne, a strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w postępowaniu. W sytuacji gdy nie doszło do naruszenia norm prawa budowlanego, a szczególnie § 28 i 29 rozporządzenia, to organ prawidłowo na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.

H.P. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości podnosząc zarzuty naruszenia:

• § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez uznanie, że wody opadowe z przedmiotowego budynku gospodarczego znajdującego się na działce [...] z połaci dachowych odprowadzane są zgodnie z tymi przepisami w sytuacji gdy, połać dachu wystaje 80 cm poza ścianę budynku gospodarczego i wody opadowe spływają bezpośrednio na działkę skarżącej H.P., a także brakuje na terenie działki [...] dołu chłonnego czy zbiornika retencyjnego czy chociażby takiego spadku terenu, że uniemożliwiałyby spływ wód opadowych na nieruchomość skarżącej;

• art. 5 ust. 1 pkt 9 Ustawy Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że posadowiony na nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] budynek gospodarczy i spadek dachu tego budynku skierowany na posesję skarżącej zapewnia poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w sytuacji gdy dach tego budynku jest dwuspadowy, a jeden ze spadków skierowany jest na posesję skarżącej i sięga 80 cm w jej nieruchomość, co tym samym uniemożliwia odprowadzenie wody opadowej z tego dachu na inną działkę niż działkę skarżącej i powoduje ustawiczne zalewanie jej.

Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy skarżąca wskazuje na naruszenie:

• art. 141 § 4 P.p.s.a, poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uniemożliwiającego w istocie przeprowadzenie kontroli toku rozumowania Sądu i w związku z tym mającego istotny wpływ na wynik sprawy przez lakonicznie stwierdzenia, że odprowadzenie wody z dachu przedmiotowego budynku gospodarczego następuje w sposób prawidłowy, co gwarantuje posadowienie ściany tego budynku w odległości 50 cm od granicy dziełek, w sytuacji gdy problem spływu wód opadowych dotyczy dachu i tego, iż sięga aż 80 cm w głąb nieruchomości skarżącej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez H.P. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd I instancji słusznie uznał, że organy administracji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Z ustaleń tych wynika, że wody opadowe z budynku gospodarczego mającego dwuspadowy dach są przy użyciu zamontowanych na tym budynku rynien odprowadzane na działkę o nr ew. [...]. Słusznie też Sąd I instancji uznał, że brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości (§ 29). Z § 28 ust. 2 wynika, że w przypadku budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Aby spełnić wymóg wynikający z tego przepisu wystarczające jest odprowadzanie wody na własny nieutwardzony teren. Nie ma jednoczesnego wymogu tworzenia dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych. To, czy dach budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej sięga w głąb nieruchomości skarżącej kasacyjnie na głębokość 80 cm nie ma znaczenia dla oceny odprowadzania wody na własny nieutwardzony teren bowiem z akt sprawy wynika, że woda opadowa z dachu tego budynku, orynnowaniem odprowadzana jest w na teren tej działki, a nie na działkę skarżącej kasacyjnie.

Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 Prawo budowlane uznać należy za niezasadny. Przedmiotem postępowania było ustalenie, czy woda opadowa z dachu budynku gospodarczego jest odprowadzana na działkę skarżącej kasacyjnie nie zaś kwestia rodzaju dachu na tym budynku.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił, jak również odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów skargi. Uzasadnienie wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz ocenę prawidłowości wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.