Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 220/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: § 3 ust. 2 pkt. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 88 poz 809
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji  Bezpieczeństwa Wewnętrznego
article: § 20 ust. 1, § 23 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 160 poz 1552
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa  Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.
article: § 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 160 poz 1552
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa  Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.
article: art. 3 § 2 pkt. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak, Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Protokolant Ewelina Ryszka, po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 822/09 w sprawie ze skargi M. S. na stanowisko Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie oceny zdolności do służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz M. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 822/09 oddalił skargę M. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie oceny zdolności do służby i związku inwalidztwa ze służbą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Regionalna Komisja Lekarska nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Gdańsku orzeczeniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] uznała M. S. za trwale niezdolnego do służby (kategoria "D"), a ponadto zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidzkiej, uznając przy tym, że stwierdzone inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą.

M. S. zaskarżył orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Gdańsku w części dotyczącej "związku choroby ze służbą", zarzucając, że Komisja nie stwierdziła związku choroby ze służbą, mimo ustalenia, że jest chory na przewlekłą nerwicę upośledzającą sprawność organizmu, niepoddającą się leczeniu.

Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchyliła orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW oraz zarządziła ponowne przeprowadzenie czynności orzeczniczych przez Regionalną Komisję Lekarską ABW nr [...] w Warszawie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ podał, że stan zdrowia pacjenta był oceniany przez lekarza prowadzącego, co stanowi naruszenie zasady bezstronności procesu orzeczniczego oraz że M. S. wymaga dodatkowych badań specjalistycznych.

Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia jako wydanego z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 6 – 14 k.p.a. oraz zakazu pogorszenia sytuacji prawnej strony. Zarzucił przede wszystkim, że w swoim odwołaniu wyraźnie wskazał, że jest niezadowolony z orzeczenia Regionalnej Komicji Lekarskiej nr [...] ABW w Gdańsku jedynie w części dotyczącej nieuznania związku schorzenia ze służbą. Natomiast nie kwestionował rozstrzygnięcia dotyczącego jego niezdolności do służby i przyznanej mu z tego tytułu kategorii D. Dlatego w ocenie skarżącego niedopuszczalne było uchylenie przez organ odwoławczy orzeczenia Regionalnej Komicji Lekarskiej ABW nr [...] w Gdańsku w całości, a ponadto skierowanie go na ponowne badania do innej komisji lekarskiej.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska domagała się jej oddalenia, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 822/09 skargę M. S. oddalił.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone w przedmiotowej sprawie stanowisko Centralnej Komisji Lekarskiej ABW (zwane też orzeczeniem) stanowi akt z zakresu administracji publicznej ujęty w art. 3 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Sąd stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają jedynie przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy ABW i AW, emerytów i rencistów UOP, ABW i AW (Dz.U. Nr 160, poz. 1552 ze zm. – dalej powoływane jako rozporządzenie). Określenie w prawomocnym rozporządzeniu trybu postępowania wyłącza w tym zakresie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Rozporządzenie w załączniku nr 8 określa orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej jako "stanowisko" oraz wskazuje zamknięty katalog rozstrzygnięć tego organu. Uprawnienia kontrolne Centralnej Komisji Lekarskiej w stosunku do orzeczeń podległych jej komisji są znacznie szersze niż organu II instancji w rozumieniu przepisów k.p.a. Dlatego władna jest ona uchylić zaskarżone orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej ABW i zarządzić przeprowadzenie określonych czynności orzeczniczych.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, iż w swym odwołaniu zaskarżył orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej jedynie w części, a Centralna Komisja Lekarska ABW rozstrzygnęła sprawę w szerszym zakresie, Sąd I instancji wyraził pogląd, iż orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej stanowi całość i jego dzielenie na dowolne części nie jest dopuszczalne. Rozporządzenie przewiduje jedynie dwa rodzaje rozstrzygnięć Centralnej Komisji Lekarskiej, a zatem może ona albo utrzymać w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej albo uchylić je i zarządzić ponowne przeprowadzenie czynności orzeczniczych przez organ I instancji (por. załącznik nr 8 do rozporządzenia). Oznacza to, że nawet teoretycznie nie jest możliwe wydanie takiego orzeczenia, jakiego domagał się M. S. w swoim odwołaniu. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie, zdaniem WSA w Warszawie, ocenić należy za chybione. Nie można też podzielić zastrzeżeń skarżącego w pozostałej części. Centralna Komisja Lekarska przeprowadziła bowiem postępowanie zgodnie z wymogami przewidzianymi w powołanym rozporządzeniu. Zasadnie ponadto wskazała, że niedopuszczalne było oparcie orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej na podstawie opinii innego lekarza, czyli w istocie prywatnej opinii lekarza prowadzącego zainteresowanego, a nie na podstawie badań i obserwacji Komisji. W konsekwencji Centralna Komisja Lekarska trafnie też stwierdziła, że Regionalna Komisja Lekarska naruszyła zasady bezstronności, co uzasadniało zmianę właściwości terytorialnej Regionalnej Komisji Lekarskiej zobowiązanej do ponownego przeprowadzenia czynności orzeczniczych.

Konkludując WSA w Warszawie uznał, że całe postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami i dlatego na podstawie art. 132 i art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł M. S., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1)naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.:

- art. 1 i art. 3 § 1 P.p.s.a. polegające na wydaniu orzeczenia w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego;

- § 26 ust. 2 w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do wzruszenia trwałości orzeczeń komisji lekarskiej;

- § 23 ust. 3 w związku z § 26 ust. 2 i § 26 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, że w przypadku odwołania wniesionego, co do części orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej, Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego może rozpatrywać sprawę w zakresie nieobjętym odwołaniem;

- § 26 ust. 5 rozporządzenia, poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że właściwym do wydania nowego orzeczenia lekarskiego, jest dowolna komisja lekarska, zamiast regionalna komisja lekarska od orzeczenia której wniesiono odwołanie

2)naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na błędzie w ustaleniach faktycznych i przyjęciu, iż opinia lekarska, lekarza specjalisty powołanego przez komisję lekarską w Gdańsku stanowi "prywatną opinię innego lekarza prowadzącego zainteresowanego" oraz, że oceny stanu zdrowia dokonane przez lekarzy specjalistów powołanych przez komisję lekarską, ekspertyzy ze szpitali, wypis ze szpitala, stanowią jedynie materiał pomocniczy, a nie podstawę orzeczenia;

- art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z orzeczeniem komisji lekarskiej ustalającym schorzenie danej osoby i ich związek ze służbą dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Od takich decyzji przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, natomiast, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. W uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99 orzeczono, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Pogląd ten został powtórzony w postanowieniu składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000r. OSA 1/00. Dlatego też stwierdzić należy, że orzeczenia komisji lekarskich podlegających Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w części, w której dotyczą zagadnienia samego inwalidztwa, a także związku choroby ze służbą poddane są kontroli wyłącznie sądów powszechnych.

Gdyby sąd kasacyjny nie podzielił tych argumentów, to należy wziąć pod uwagę, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że przedmiotem odwołania może być tylko całość orzeczenia. Zgodnie bowiem z § 23 ust. 3 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003 r. przedmiotem odwołania może być orzeczenie w całości lub w części. Natomiast stosownie do § 26 ust. 2 Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby skierowanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Zatem powyższe normy wyraźnie wskazują, że skarżący mógł dzielić wydane orzeczenie co najmniej na dwie części- dotyczącą inwalidztwa oraz związku inwalidztwa ze służbą.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie naruszony został również § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz.U. nr 160, poz. 1552 ze zm.), gdyż zgodnie z nim skierowanie do regionalnej komisji lekarskiej traci ważność po upływie 30 dni od daty pierwszego badania wyznaczonego przez regionalną komisję lekarską. Oznacza to, że przepis ten stanowi zakaz merytorycznego rozpatrywania sprawy po przekroczeniu terminu 30 dni od wyznaczenia pierwszego badania.

Ponadto zaskarżonemu wyrokowi należy zarzucić naruszenie § 26 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego poprzez uznanie, że właściwym do wydawania nowego orzeczenia lekarskiego w sprawie może zostać dowolna komisja lekarska powołana przez Centralną Komisję Lekarską ABW.

W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż przyjął za podstawę stan sprawy niezgodny ze stanem rzeczywistym. Miedzy innymi błędnie uznano, że komisja lekarska powinna wydać opinię lekarską jedynie na podstawie własnych badań i obserwacji, zamiast na podstawie materiału dowodowego już zgromadzonego. Związek schorzeń i ułomności ze służbą komisje lekarskie ustalają na podstawie wywiadu chorobowego, wyników badań lekarskich, zaświadczeń i zapisów szpitalnych, historii choroby, wyroków sądowych i innych dokumentów. Natomiast w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji uznał, że powyższe dowody w sprawie są wyłącznie prywatną opinią lekarza prowadzącego zainteresowanego, a pozostałe dokumenty mogą stanowić jedynie materiał pomocniczy do wypracowania własnej opinii lekarskiej przez Regionalną Komisję Lekarską.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej stanowią akty, o których mowa w akt 3 "§ 1 pkt. 4" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany § 1 art.3 P.p.s.a. nie dzieli się na żadne punkty. Należy zatem przyjąć, że w tym zakresie doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, a Sądowi I instancji chodziło w istocie o art.3 § 2 pkt.4 P.p.s.a. Z powyższym stanowiskiem trudno jest jednak podjąć merytoryczną polemikę, gdyż WSA w Warszawie w pisemnych motywach w ogóle nie podał w oparciu, o jakie dokładnie przepisy doszedł do tak kategorycznego przekonania ani nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że orzeczenia komisji lekarskich w całości podlegają kognicji sądów administracyjnych. Niewskazanie i niewyjaśnienie w tej części podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt.1, art.1 i art.3 § 1 P.p.s.a, które to uchybienie w okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W orzecznictwie od dawna utrwalony jest pogląd- akceptowany także przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę- że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia te łączą elementy wiedzy z elementami typowymi dla orzecznictwa administracyjnego. Ma być w nich bowiem rozpoznanie lekarskie (element wiedzy medycznej) oraz ustalenie kategorii do służby lub określenie związku chorób i ułomności ze służbą (element orzecznictwa). Trzecim obligatoryjnym ich składnikiem jest uzasadnienie, które ma wykazać zasadność rozpoznania lekarskiego oraz zaliczenia do kategorii zdolności do służby lub określenia związku chorób i ułomności ze służbą. Wskazuje to bezspornie na władztwo i jednostronność działania takich komisji lekarskich oraz potwierdza prawidłowość kwalifikowania omawianych działań do decyzji administracyjnych.

Powyższe uwagi w pełni odnoszą się do komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów ABW czy Urzędu Ochrony Państwa. Orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii do służby, jak i samej zdolności do służby. Takie orzeczenia są podejmowane na podstawie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003r w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz.U. Nr 88, poz.809 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art.45 ust.2 ustawy z dnia 24 maja 2002r o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 74, poz.676).Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one jednak byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art.3 § 2 pkt.1 P.p.s.a. Natomiast druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów między innymi emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, to jest przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003r w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 160, poz.1552 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art.21 ust.5 ustawy z dnia 18 lutego 1994r o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz.214 ze zm.). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008r sygn. akt II OSK 667/08 opublik. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 199r sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998r sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000r sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47).

Z tych względów nie można podzielić stanowiska WSA w Warszawie, że wszystkie orzeczenia komisji lekarskich ABW stanowią wyłącznie "rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego" oraz że orzeczenia regionalnych komisji lekarskich stanowią nierozerwalną całość, a zatem ich dzielenie na dowolne części jest tu niedopuszczalne". Sam fakt, że w obu kategoriach spraw w pierwszej instancji orzekają regionalne komisje lekarskie (§ 3 ust.1 pkt.1 cyt. rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003r i § 3 ust.2 pkt.1 rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2003r) nie oznacza, że orzeczenie takiej komisji w znaczeniu materialnym i procesowym stanowi jedno rozstrzygnięcie. W tym zakresie podstawowe znaczenie ma przedmiot i podstawa rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] bezspornie dotyczyło dwóch kwestii, a mianowicie po pierwsze zdolności M. S. do służby, a po drugie zaliczenia badanego do grupy inwalidztwa i związku stwierdzonych u niego schorzeń ze służbą. Wymieniony w złożonym odwołaniu bezspornie powołał się na § 23 ust.3 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003r i zaskarżył orzeczenie pierwszoinstancyjne wyłącznie "w części dotyczącej stwierdzenia związku choroby ze służbą". Zarówno wstępna część, jak i uzasadnienie tego środka zaskarżenia, nie powinny budzić wątpliwości, co do intencji odwołującego się. Jasno z nich bowiem wynika, że celem odwołującego się nie było w ogóle kwestionowanie orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, czyli orzeczenia, o jakim mowa w § 13 i nst. rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2003r. W sposób oczywisty zwalczał on, i to w określonym zakresie, wyłącznie orzeczenie przewidziane w § 20 ust.1 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003r.

WSA w Warszawie z powyższego nie wyciągnął należytych wniosków, mimo że treść wniesionego przez M. S. odwołania miała decydujące znaczenie dla oceny legalności kontrolowanego przezeń orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z przepisów rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2003r w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Centralna Komisja Lekarska może podejmować działania w dwojakiego rodzaju trybie, tj. w postępowaniu odwoławczym wszczynanym w wyniku odwołania wniesionego przez badanego (§ 23 rozporządzenia), albo w trybie nadzoru (§ 25 rozporządzenia). Podobne rozwiązania przewiduje również rozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2003r, określając, jakie rozstrzygnięcia Centralna Komisja Lekarska wydaje w postępowaniu odwoławczym (§ 26), a jakie w trybie nadzoru (§ 28 ). W obu kategoriach spraw orzeczenia kończące postępowanie odwoławcze podejmowane są zatem po "rozpatrzeniu odwołania" i mogą odnosić się tylko do "zaskarżonego orzeczenia", czyli orzeczenia regionalnej komisji lekarskiej, od której badany wniósł odwołanie. Oznacza to, że orzeczenia pierwszoinstancyjne, od których nie zostało złożone odwołanie stają się prawomocne. Centralna Komisja Lekarska w stosunku do nich może rozważać podjęcie jedynie działań w trybie nadzoru a nie jako organ odwoławczy.

M. S. nie wniósł odwołania od orzeczenia w przedmiocie jego niezdolności do służby, a zatem brak było podstaw do uchylenia przez Centralną Komisję Lekarską orzeczenia Regionalnej Komisji ABW nr [...] w Gdańsku także w tym zakresie. Centralna Komisja Lekarska, działała bowiem wyłącznie w trybie § 26 ust.1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003r w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy (...). W tej sytuacji i skoro badany kwestionował wyłącznie orzeczenie pierwszoinstancyjne w przedmiocie związku stwierdzonych u niego chorób ze służbą, to podzielić należy stanowisko autora skargi kasacyjnej, że Centralna Komisja Lekarska, uchylając orzeczenie Regionalnej Komisji ABW nr [...] w Gdańsku w całości, w sposób oczywisty przekroczyła swe uprawnienia przewidziane w § 26 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003r w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę na takie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, złamał powołany przepis w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozpatrywana skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie. Sąd kasacyjny nie rozpatrywał pozostałych zarzutów kasacyjnych, gdyż ich ocena na obecnym etapie postępowania jest przedwczesna. Sprawa wymaga bowiem ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, z uwzględnieniem powyższej oceny prawnej.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art.185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt.1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił natomiast wniosku strony przeciwnej o nałożenie poniesionych przez organ kosztów na M. S. Skarżący, składając skargę kasacyjną, korzystał z przysługujących mu uprawnień procesowych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwalifikowania takich czynności do działań, o jakich mowa w art.208 P.p.s.a.