Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 733/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 § 1, art. 13 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 27 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia 27 września 2024 r., nr [...], Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 14 sierpnia 2024 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego D. S. (dalej jako: "strona" lub "skarżący") .

Zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

1.1. Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie 10 tytułów wykonawczych wystawionych przez organ I instancji z dnia: 5 maja 2023 r., 26 czerwca 2023 r., 13 listopada 2023 r., 22 grudnia 2023 r., 15 lutego 2024 r., 19 marca 2024 r., 18 kwietnia 2024 r. i 1 lipca 2024 r., obejmujących zaległości strony w kwocie [...]zł. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podjął liczne czynności egzekucyjne, w tym w dniu 9 lipca 2024 r. dokonał tymczasowego zajęcia ruchomości - modułów paneli fotowoltaicznych, model [...] w opakowaniach zbiorczych na 9 paletach w ilości 300 sztuk. Tymczasowo zajęte ruchomości oddano w dozór Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we [...]. Organ I instancji postanowieniem z dnia 11 lipca 2024 r. zatwierdził powyższe tymczasowe zajęcie ruchomości, wskazując, iż należności wynikające z tytułów wykonawczych opisane w protokole są wymagalne, nie wygasły i nie udzielono ulg w ich spłacie. Ponadto, tymczasowo zajęte ruchomości nie zostały wyłączone spod egzekucji, ani od niej zwolnione. Zdaniem organu I instancji ziściły się przesłanki do zatwierdzenia tymczasowego zajęcia ruchomości w całości, a zajęcie stało się zajęciem egzekucyjnym.

Strona pismem z dnia 15 lipca 2024 r. początkowo zawnioskowała o uchylenie zajęcia w całości, a następnie doprecyzowała, że wnioskuje o zwolnienie z egzekucji składników majątkowych w postaci 300 sztuk modułów paneli fotowoltaicznych. Zdaniem strony składnikiem majątkowym, do którego można skierować egzekucję jest samochód ciężarowy [...] rok prod. 2001 oraz rachunki bankowe w trzech bankach w: [...] S.A., [...] S.A. i [...] S.A.

1.2. Organ I instancji postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2024 r. odmówił zwolnienia spod egzekucji 300 sztuk modułów paneli fotowoltaicznych M., w postępowaniu egzekucyjnym. W motywach rozstrzygnięcia organ pouczył stronę, że może złożyć wniosek o wyrażenie zgody na sprzedaż ruchomości, w trybie art. 104a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), czyli w trybie sprzedaży przez zobowiązanego. Zdaniem organu I instancji obawa o uzyskanie niskich cen zajętych ruchomości podczas sprzedaży w drodze licytacji publicznej nie wypełnia przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" i nie może stanowić podstawy do odstąpienia od egzekucji z zajętych składników majątkowych. Odnosząc się do wskazanych przez stronę alternatywnych środków egzekucyjnych, organ I instancji podał, że pojazd [...] rok prod. 2001, nie przedstawia żadnej handlowej wartości (jest zniszczony i z powodu braku badań technicznych wygasła z mocy prawa decyzja o jego rejestracji). Z kolei na podanych rachunkach bankowych nie ma żadnych wierzytelności i wykazują one saldo zerowe.

1.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia 14 sierpnia 2024 r., strona podtrzymała twierdzenie o zasadności wniosku o zwolnienie z egzekucji składników majątkowych. Wyjaśniła, że w dniu 15 kwietnia 2024 r. otrzymała zamówienie od firmy O. Sp. z o.o. na 296 sztuk modułów fotowoltaicznych M. . Stąd w dniu 22 kwietnia 2024 r. została wystawiona faktura zaliczkowa i tego samego dnia wpłynął przelew od zamawiającego na 100% wartości zamówionego towaru, tj. na kwotę [...]zł. Moduły fotowoltaiczne zostały zamówione u producenta w [...] i dostarczone do oclenia do Agencji Celnej [...] we [...], gdzie zostały zajęte. Strona podała, że w żadnym momencie nie była właścicielem tego towaru, a jej udział polegał na pośrednictwie w załatwieniu formalności celnych. W zażaleniu powołano się na art. 94y ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o K. A. S., z którego wynika, że tymczasowemu zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby. W opinii strony jedynym właścicielem towaru jest O. Sp. z o.o., a wartość modułów wynika z faktury i wynosi [...] zł wraz z transportem do kraju, przy czym cena detaliczna jest ok. 15% wyższa. Autor zażalenia uznał, że w przypadku sprzedaży w wyniku licytacji cena towaru bez gwarancji osiągnie cenę złomu. Strona stoi na stanowisku, że nie może złożyć wniosku o wyrażenie zgody na sprzedaż ruchomości przez zobowiązanego, gdyż nie jest właścicielem modułów, bo jest nim O. Sp. z o.o., a zajęcie i egzekucję sprzętu firmy niepowiązanej z jego firmą uznał za sprzeczne z elementarnym pojęciem sprawiedliwości.

1.4. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 27 września 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, a w jego motywach podkreślono, że skarżący nie wykazał ważnego interesu, który jest warunkiem niezbędnym do zastosowania wnioskowanego zwolnienia. Zwolnienie spod egzekucji wskazanego składnika majątkowego następuje na zasadzie uznania administracyjnego, przy zastosowaniu ustawowych przesłanek: złożenia wniosku oraz wykazania istnienia po stronie wnioskodawcy ważnego interesu, uzasadniającego ten wniosek. Organ II instancji podzielił pogląd organu I instancji, że wskazany przez stronę składnik majątku, w postaci pojazdu [...], jest bez wartości, a innych składników majątkowych nie podano. Zaznaczono, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wielokrotnie stosował wobec strony środki egzekucyjne, które jednak okazały się nieskuteczne, a nawet skutecznie zastosowane środki nie doprowadziły do realizacji dochodzonych od skarżącego należności. Nie ujawniono majątku (ruchomego, nieruchomego), do którego organ egzekucyjny mógłby kierować egzekucję. Dokonane w dniu 9 lipca 2024 r. tymczasowe zajęcie ruchomości, które po zatwierdzeniu stosownym postanowieniem stało się zajęciem egzekucyjnym, uznano za jedyny skuteczny środek, dający realną szansę na częściowe zaspokojenie dochodzonych należności.

Dyrektor IAS wyjaśnił, że wbrew przeświadczeniu strony, zajęte ruchomości nie stanowią własności firmy O. Sp. z o.o., która wskazany towar zamówiła i której skarżący wystawił fakturę pro forma, która zdaniem organu II instancji, stanowi ofertę, czy też propozycję zawarcia umowy sprzedaży towaru lub usługi i nie jest dowodem dokonania transakcji sprzedaży.

2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona zaskarżyła powyższe postanowienie Dyrektora IAS, zarzucając naruszenie prawa materialnego, poprzez prowadzenie egzekucji dotyczącej zaległości w podatku VAT, ze składnika majątku, który nie jest i nie był własnością skarżącego, ani którym nigdy nie dysponował i nie władał. W uzasadnieniu skargi rozszerzono argumentację przedstawioną uprzednio w zażaleniu, akcentując, że specjalistyczny sprzęt, nie będący własnością strony, jeśli zostanie sprzedany na licytacji bez gwarancji nie osiągnie rozsądnej ceny, co przyniesie straty dla Skarbu Państwa. Zdaniem autora skargi organizatorzy licytacji znaleźli sobie dodatkowe źródło dochodów, podstawiają swoich nabywców i sprzedają im towar za ułamek wartości. W skardze pojawiło się stwierdzenie o fałszywej fakturze wystawionej przez organ podatkowy, o dzieleniu się korzyściami z organizującymi licytacje i współpracy z paserami.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kwoty [...]zł + odsetki liczone od dnia 2 lipca 2024 r., tj. od daty oclenia towaru, na rzecz pokrzywdzonego podmiotu - O. sp. z o.o. oraz obciążenie organu kosztami postępowania.

2.1. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje:

3. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie

art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z powyższych względów w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie dotyczy niniejszej sprawy.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które rodziłyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

3.1. Istota sporu dotyczy podstaw odmowy zastosowania zwolnienia z egzekucji składników majątkowych w postaci 300 sztuk modułów paneli fotowoltaicznych M..

Podstawą prawną wniosku skarżącego o zwolnienie z egzekucji składnika majątku jest art. 13 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może na czas oznaczony lub nieoznaczony zwolnić spod egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Przez zwolnienie spod egzekucji należy rozumieć niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości lub części składników majątkowych zobowiązanego (art. 1a pkt 21 u.p.e.a.). Celem instytucji zwolnienia z egzekucji jest eliminowanie sytuacji zmierzających do wyrządzenia zobowiązanemu nadmiernych dolegliwości. Pozwala ona na zmniejszenie uciążliwości egzekucji wówczas, gdy ta jest prowadzona ze składnika majątkowego szczególnie ważnego dla zobowiązanego. W tym zakresie należy mieć jednak na uwadze, że uciążliwość egzekucji nie może stanowić samodzielnej przesłanki przesądzającej o zwolnieniu z egzekucji, ponieważ istotą postępowania egzekucyjnego jest dolegliwa i przymusowa ingerencja w sytuację majątkową zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności publicznoprawnej. Egzekucja jest następstwem zaniechania przez podmiot zobowiązany dobrowolnej zapłaty ciążącej na nim należności. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania w sposób przymusowy obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem z jednej strony skuteczne, z drugiej zaś organ winien stosować środki, które zostały przewidziane w ustawie, powinien też brać pod uwagę, aby nie były nadmiernie uciążliwe dla dłużnika.

Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego spod egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu" zobowiązanego. Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Prawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, ponieważ pozytywne rozpoznanie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie jest uzależnione od jego zgody. Jednakże uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może prowadzić do jej bezskuteczności. Uwzględniając powyższe, zasadne jest przeciwstawienie okoliczności związanych z ważnym interesem zobowiązanego z okolicznościami związanymi z interesem wierzyciela. Zatem niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego. Zobowiązany musi nie tylko przedstawić argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. Dokonując wykładni przesłanek określonych w art. 13 § 1 u.p.e.a. należy mieć na uwadze podstawowy cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest zaspokojenie stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności. To z kolei nakłada na organ egzekucyjny obowiązek między innymi rozważenia, czy wskazane przez zobowiązanego inne sposoby zaspokojenia wierzyciela ze składników majątkowych zobowiązanego wierzyciela, faktycznie mogą doprowadzić do realizacji podstawowego celu egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2024 r., o sygn. akt III FSK 1422/22 - powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzeczenia są dostępne na stronie internetowej bazy CBOSA). Reasumując regulacja zawarta w art. 13 § 1 u.p.e.a. stanowi dodatkowy środek ochrony na wypadek, gdyby zaistniały nadzwyczajne okoliczności, a przewidziane w u.p.e.a. gwarancje w postaci przepisów przewidujących wyłączenia i ograniczenia egzekucji z poszczególnych składników majątkowych zobowiązanego, okazały się niewystarczające w danej sytuacji.

Jak słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonym postanowieniu istotną cechą instytucji z art. 13 § 1 u.p.e.a. jest to, że działa ona na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o tzw. uznanie administracyjne. Postanowienia dotyczące zwolnienia z egzekucji podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli sądu nie podlega bowiem uznanie administracyjne samo w sobie lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. To oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do uwzględnienia wniosku zobowiązanego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość, i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej w ograniczonym zakresie.

3.2. Skarżący, występując z wnioskiem o zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych jako argument w sprawie podał, że zajęte ruchomości, w postaci 300 sztuk modułów fotowoltaicznych M., stanowią własność firmy O. Sp. z o.o., co potwierdza faktura zaliczkowa z dnia 22 kwietnia 2024 r., na kwotę [...]zł. Zdaniem strony skarżącej sprzedaż paneli bez gwarancji w drodze licytacji spowoduje, że uzyskana cena będzie stanowiła ułamek wartości towaru, a nabycie paneli przez potencjalnego pasera będzie oznaczało wystawienie przez organ "pustej faktury". Skarżący stoi także na stanowisku, że wskazany przez niego składnik majątku w postaci pojazdu [...], rok prod. 2001, można sprzedać za 10% wartości oraz prowadzić egzekucję z rachunków bankowych.

Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że akta sprawy nie potwierdzają twierdzeń strony, że zajęte ruchomości w postaci 300 szt. paneli fotowoltaicznych stanowią własność firmy O. Sp. z o.o., która wskazany towar jedynie zamówiła i której skarżący wystawił fakturę pro forma. W toku rozpatrywania wniosku dłużnika o zwolnienie z egzekucji nie ma podstaw do badania zasadności dokonanego zajęcia egzekucyjnego, do czego w istocie zmierza strona swoimi argumentami. Zdaniem Sądu porównanie przez skarżącego sprzedaży w drodze licytacji po zaniżonej cenie z nabyciem przez potencjalnego pasera oraz przeprowadzanie analogii do wystawienia "pustej faktury" uznać należy za pozbawione jakichkolwiek racjonalnych podstaw. Twierdzenia autora skargi dotyczące nieuczciwości organizatorów licytacji, którzy mieliby czerpać z nich dochody, podstawiać swoich nabywców, wystawiać fałszywą fakturę i współpracować z paserami nie zostały potwierdzone przez stronę żadnymi dowodami czy poszlakami, stąd brak jest podstaw uznania je za wiarygodne. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że na każdym obywatelu ciąży ustawowy społeczny obowiązek zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, co wynika z art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego. Przepis ten stanowi, że każdy kto dowiedział się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym Prokuraturę lub Policję. Sformułowane w skardze twierdzenia dotyczące podejrzenia popełnienia czynów zabronionych nie mogą być przedmiotem badania przez sąd administracyjny i jako niepotwierdzone nie mogą stanowić przesłanki zwolnienia spod egzekucji.

Sąd zauważa, że autor skargi nie podważył także twierdzenia organu, że pojazd [...] nie przedstawia żadnej handlowej wartości (jest uszkodzony, skorodowany, nie posiada szyb i z powodu braku od 10 lat badań technicznych wygasła z mocy prawa decyzja o jego rejestracji). Wobec powyższego twierdzenie o możliwości sprzedaży pojazdu za 10% wartości uznać należy za gołosłowne, stąd nie może ono stanowić wystarczającej podstawy do zwolnienia spod egzekucji. W interesie dłużnika było przedstawienie organowi egzekucyjnemu konkretnych danych co do wartości powyższego pojazdu, a nie hipotetycznych rozważań o możliwości sprzedaży pojazdu za 10% wartości.

Tożsamą argumentację należy odnieść do podanych przez skarżącego informacji o rachunkach bankowych w trzech bankach. Skarżący nie obalił twierdzenia organów obu instancji w tym zakresie, a mianowicie, że brak jest środków na powyższych rachunkach i wykazują one saldo zerowe. W konsekwencji uznać należy, że skarżący nie wykazał determinacji do wskazania innego środka egzekucyjnego, który byłby dla niego mniej uciążliwy, a jednocześnie skuteczny. W niniejszej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że jak dotąd zajęcie przedmiotowych ruchomości było jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym, który może prowadzić do częściowego zrealizowania zaległości.

3.3. Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący nie wykazał ważnego interesu w uzyskaniu zwolnienia z egzekucji i nie przekonał, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych. Innymi słowy skarżący nie dowiódł, że istnieje po jego stronie przesłanka zwolnienia spod egzekucji dokonanego zajęcia 300 szt. paneli fotowoltaicznych. Sąd nie ma wątpliwości, że w interesie skarżącego było definitywne zbycie powyższego towaru zamawiającej go firmie, co ułatwiłoby prowadzenie działalności gospodarczej. Niemniej wobec skarżącego toczyła się egzekucja należności o znacznej wartości, co zdaje się on pomijać, a istotą egzekucji jest przymus, szybkość i skuteczność. Powyższe cechy determinują obowiązek, jaki wynika z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli harmonizowania interesu publicznego i interesu indywidualnego. W niniejszej sprawie skarżący kontestuje głównie ekonomiczny rezultat zbycia w drodze licytacji zajętych składników majątkowych, w postaci 300 szt. paneli fotowoltaicznych, bez wskazania konkretnych danych w tym zakresie. Powyższe argumenty nie mają wprost przełożenia na "ważny interes zobowiązanego" i nie mogą osiągnąć zamierzonego rezultatu wobec uprawnionego stanowiska organu, że zwolnienie z egzekucji tych składników majątkowych niesie ze sobą ryzyko bezskuteczności egzekucji.

Stosownie do art. 6 § 1 u.p.e.a. na wierzycielu ciąży fundamentalny obowiązek podjęcia czynności w celu doprowadzenia do przymusowego wykonania obowiązku w przypadku jego wymagalności. Przepis ten nie pozostawia organowi wyboru, nakładając na niego prawny obowiązek podjęcia odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Niewykonanie wymagalnego obowiązku nakłada na wierzyciela obowiązek zainicjowania działań zmierzających do jego wyegzekwowania.

3.4. Przyjmuje się, że warunkiem koniecznym do udzielenia zwolnienia spod egzekucji w całości lub w części jest zaistnienie okoliczności nagłej i niespodziewanej, na którą skarżący nie miał wpływu, choć nie musi być ona nadzwyczajna. Podstawową przesłanką upoważniającą, ale nie obligującą, organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego". W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. np. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., o sygn. akt II GSK 154/15). Powyższe wiąże się z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., o sygn. akt II FSK 1791/12). Kluczowym jest, że "ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2009 r., o sygn. akt II FSK 789/08).

Mając na uwadze powyższe, uprawnione jest stanowisko organów obu instancji o odmowie stronie zwolnienia spod egzekucji wskazanego składnika majątkowego z powodu niewykazania w sprawie przesłanki ważnego interesu, co szczegółowo umotywowano w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Sądu prawidłowość postępowania organów w przedmiocie zastosowania spornej instytucji, rzetelność dokonanych ustaleń i ocena istnienia przesłanki, a także prawidłowości uzasadnienia odmowy nie budzi wątpliwości. Należy także podkreślić, że nawet w sytuacji gdyby zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 13 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny miałby prawo odmówić przedmiotowego zwolnienia, albowiem decyzja o zwolnieniu z egzekucji określonego składnika majątkowego ma charakter "fakultatywny", co oznacza, że organ egzekucyjny orzeka w ramach uznania administracyjnego, które przejawia się m.in. w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia jego wniosku. Wobec powyższego Sąd uznał, że w omawianym zakresie granice obowiązków organu wyznaczone przez normy prawne zawarte w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 nie zostały naruszone. W tym stanie rzeczy zamierzonego rezultatu nie mogły odnieść zarzuty skargi dotyczące uchybienia przepisom u.p.e.a., które zostały prawidłowo zastosowane przez organ. Reasumując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne, odpowiadają prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

3.5. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości jako bezzasadną.