Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1337/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 art. 5 art. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] stycznia 2019 r. nr [...], mocą której odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego na córkę – M. W., na okres świadczeniowy 2018/2019 i przyznano świadczenie wychowawcze na córkę – B. W. od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. w wysokości 500 zł miesięcznie.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

P. W. w dniu [...] sierpnia 2018 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019, na córki M. i B.

Prezydent W. decyzją z [...] stycznia 2019 r. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na M. W. na okres świadczeniowy 2018/2019 i przyznał świadczenie wychowawcze na B. W. od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wyniósł [...] zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę i przekracza określone ustawą kryterium dochodowe wysokości 800 zł, uprawniające do otrzymania świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie.

P. W. wniosła odwołanie od powyższej decyzji argumentując m.in., że organ pierwszej instancji nie doliczył do dochodu rodziny straty z tytułu działalności gospodarczej w 2017 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci stanowiące materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia podkreślając, że ogółem w 2017 r. rodzina wnioskodawczyni uzyskała dochód w wysokości [...] zł, miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wyniósł [...] zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód wyniósł [...] zł. Do dochodu rodziny wliczono dochód P. W. uzyskany w 2017 r. z tytułu działalności gospodarczej. Z załączonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu z działalności gospodarczej w roku podatkowym 2017 nie wynika by wnioskodawczyni uzyskała stratę.

Organ zaznaczył, że w oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. P. W. oświadczyła, że nie uległy zmianie dane złożone w oświadczeniu z 2017 r. i we wniosku o przyznanie świadczenia.

W świetle powyższego, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, SKO w Warszawie uznało, że brak było postaw do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Organ podkreślił dodatkowo, że przyznanie w/w świadczenia nie ma charakteru uznaniowego i organ administracji publicznej nie posiada żadnej swobody w zakresie przyznania tego rodzaju świadczenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. W. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 kpa i art. 77 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że skarżąca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła dochód, a nie stratę, w sytuacji gdy z załączonych do wniosku dokumentów PIT 37 oraz PIT 36L skarżącej wynika, że w 2017 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej zanotowała ona stratę.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organy ustalając wysokość osiągniętego dochodu za rok 2017 uwzględniły wyłącznie dochód z ZUS z tytułu "zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego", nie uwzględnił natomiast dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej gdzie za rok 2017 miała stratę.

Zgodnie z ustawą świadczeniach rodzinnych w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej za dochód uznaje się przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania, z czego wynika, że dochód ten może być ujemny, czyli może być również stratą, zaś w takim przypadku należało by zsumować obie pozycje, tj. dochód z ZUS z tytułu "zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego" oraz stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W takim zaś przypadku kwota dochodu rodzinnego nie przekracza 800 zł.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.), która określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia.

Stosownie do treści art. 5 ust. 3 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) warunkiem przyznania świadczenia na pierwsze dziecko jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800 zł.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości spełnienie warunków do przyznania świadczenia wychowawczego na drugie dziecko – B. W. Kwestię sporną stanowi natomiast prawidłowość wyliczenia przez organy administracji publicznej miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej, a tym samym ustalenie czy przekroczone zostało kryterium dochodowe warunkujące przyznanie prawa do świadczenia na pierwsze dziecko.

Stosownie do przepisów powołanej ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1), dochodem rodziny jest natomiast suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4), zaś dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a (art. 2 pkt 2).

W myśl przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.) przez dochód należy rozumieć, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a), dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (art. 3 pkt 1 lit. b) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, enumeratywnie wskazane w treści ustawy (art. 3 pkt 1 lit. c).

Istotne jest, że powołane wyżej przepisy jednoznacznie określają definicję dochodu oraz jakie należności można odliczyć od osiągniętego przychodu. Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się przy tym z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.

W rozpoznawanej sprawie – jak słusznie stwierdziły organy orzekające - rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok 2017. Ustalając dochód czteroosobowej rodziny skarżącej uwzględniono informacje zawarte we wniosku o przyznanie świadczenia, dokumenty i oświadczenia załączone do wniosku, informacje z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów oraz informacje o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2017.

Z powyższych dokumentów wynika, że P. W. w 2017 r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, który po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i podatku wyniósł [...] zł (netto), pochodzący z prowadzonej działalności gospodarczej rozpoczętej przed 2017 r. oraz dochód z ZUS z tytułu "zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego" osiągniętego w trakcie trwania działalności gospodarczej. T. W. (mąż wnioskodawczyni) w 2017 r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł, który po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wyniósł [...] zł (netto), pochodzący z prowadzonej działalności gospodarczej rozpoczętej przed 2017 r. oraz dochód z ZUS z tytułu "zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego" osiągniętego w trakcie trwania działalności gospodarczej. Rodzina osiągnęła ponadto dochody niepodlegające opodatkowaniu, tj. kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł (niewykorzystana ulga na dzieci).

Z powyższego wynika zatem, że w 2017 r. rodzina osiągnęła roczny dochód w wysokości [...] zł, co oznacza, że miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wyniósł [...] zł, zaś w przeliczeniu na jedną osobę - [...] zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że powyższa kwota przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r., tj. kwotę 800 zł uprawniającą do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko. Słusznie zatem organy orzekające uznały, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie przysługuje.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących nieuwzględnienia przy ustalaniu wysokości dochodu straty poniesionej przez skarżącą w 2017 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej zauważyć trzeba, że co prawda błędnie organ wskazał, że skarżąca nie poniosła w 2017 r. straty z prowadzonej działalności gospodarczej. Okoliczność powyższa – wbrew twierdzeniom skarżącej - nie miała jednak wpływu na kwestię ustalenia dochodu rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Nie można bowiem uznać, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej stanowi utratę dochodu, o jakiej mowa w powołanej ustawie. Jak wyżej wskazano prawo do świadczenia wychowawczego ustala się z uwzględnieniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Stosownie zaś do art. 2 pkt 19 lit. e) tej ustawy utrata dochodu z działalności gospodarczej spowodowana jest wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w 2017 r., a także w momencie ustalania prawa do świadczenia wychowawczego. Nie można zatem uznać, że w przypadku skarżącej nastąpiła utrata dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w powołanym wyżej art. 2 pkt 19 lit. e). Utratą dochodu z działalności gospodarczej nie jest bowiem zmniejszenie dochodu, czy też poniesienie straty z tego źródła przychodów. Innymi słowy utraty dochodu, o której mowa we wskazanym przepisie nie można utożsamiać ze stratą poniesioną z prowadzonej działalności gospodarczej, nie doszło bowiem do wyrejestrowania ani do zawieszenia prowadzonej działalności.

Zdaniem Sądu dochód rodziny skarżącej w 2017 r. ustalony zatem został prawidłowo. Wydane w sprawie decyzje organów obu instancji są więc zgodne z prawem i brak jest podstaw do ich uchylenia. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.