Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1152/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Par. 6, par. 8
journal: Dz.U. 2022 poz 1836
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wolas Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w S. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 maja 2024 r., nr NP.9081.2.7.2024 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 16 maja 2024 r., nr NP.9081.2.7.2024 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpoznaniu odwołania V. Sp. z o.o. w S. (dalej "strona skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie (dalej "PPIS w Chrzanowie") Nr 6/24 z 20 lutego 2024 r., znak PSE.HP-450-24/20, o stwierdzeniu u M. S. (dalej "uczestniczka") choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, określonej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Organ pierwszej instancji decyzją z 29 maja 2023 r. orzekł jak wyżej.

Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie. Zarzuciła w nim naruszenie:

art. 7 w zw. art. 77 § 1, art. 78 i art. 84 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie i jego wszechstronnego rozpatrzenia;

art. 80 w zw. z art. 107 § 6 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia;

art. 2351 Kodeks pracy, poprzez niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej.

Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, ze wskazaniem na ewentualną konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zarzucono bezkrytyczne przyjęcie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz niedopełnienie obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Ponadto poddano w wątpliwość spełnienie drugiej przesłanki art. 2351 Kodeksu pracy, tj. stwierdzenia bezspornego lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, która w ocenie strony skarżącej nie została wykazana przez organ I instancji. Zdaniem strony skarżącej organ I instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego, w związku z tym orzeczenie lekarskie wydane na jego podstawie nie uwzględnia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Wymienioną na wstępie decyzją z 16 maja 2024 r. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia odnośnie ustalonego w sprawie stanu faktycznego wskazano, że uczestniczka w okresie:

- od 18 listopada 1996 r. do 31 marca 1997 r. zatrudniona była L. Sp. z o.o. w M., obecnie L. Sp. z o.o. w T. na stanowisku szwaczki, gdzie wykonywała czynności polegające na szyciu [...] z różnych materiałów oraz wszywaniu poszczególnych elementów tapicerki na maszynie przemysłowej, wymagające powtarzalności ruchów (ruchy monotypowe w zakresie stawów nadgarstkowych);

- od 1 kwietnia 1997 r. do 31 sierpnia 1998 r. zatrudniona była w "S." Sp. z o.o. w M. (spółka zlikwidowana) na stanowisku krawcowej, gdzie wykonywała czynności polegające na szyciu [...], zszywaniu poszczególnych elementów wykonanych z różnego rodzaju materiałów przy użyciu przemysłowej maszyny szwalniczej. Swoje obowiązki wykonywała w systemie akordowym. Ww. czynności wymagały powtarzalności ruchów (ruchy monotypowe w zakresie stawów nadgarstkowych);

- od 2 lutego 2005 r. do 4 listopada 2017 r. zatrudniona była u strony skarżącej, na stanowisku operatora produkcji, mistrza produkcji (lidera), gdzie wykonywała prace montażowe lamp samochodowych, polegające na zgrzewaniu wibracyjnym, obsłudze pieca wygrzewającego, montażu bulbholderów i uszczelek, sprawdzaniu szczelności lampy i funkcji świecenia, wkręcaniu śrub w obudowę lamp, obsługiwaniu polerki, kontrolowaniu i pakowaniu wyrobów. Powyższe czynności wymagały wykonywania powtarzalnych ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych w ciągu zmiany roboczej. W zależności od linii montażowej ilość wykonywanych ruchów monotypowych w ciągu zmiany roboczej wynosiła 1980, 270 lub 4500, 850 do 4480, 5625, 2160 lub 3600.

Uczestniczka jest nadal zatrudniona w powyższej spółce, jednak zgodnie z zaleceniem ograniczenia ruchów monotypowych w obrębie nadgarstka prawego, ujętym w orzeczeniu lekarskim z 6 listopada 2017 r. na stanowisku operatora produkcji, wykonuje inne prace produkcyjne, które mają charakter różnorodny.

Uczestniczka badana była w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy (dalej: "MOMP w Krakowie"), który 14 lipca 2020 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano min., że cyt.: "W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, badanie neurologiczne, badania laboratoryjne, badanie EKG, badanie RTG nadgarstków i kręgosłupa szyjnego, zapoznano się z dostarczoną dokumentacją medyczną, w tym EMG z dnia 5 czerwca 2017 r. oraz dokonano analizy narażenia zawodowego pod kątem narażenia na ruchy monotypowe w obrębie nadgarstków. W wyniku przeprowadzonego badania rozpoznano zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej, stan po zabiegu uwolnienia nerwu pośrodkowego prawego (4 sierpnia 2017 r.) (...). Analiza narażenia zawodowego w latach 1996-1998 wykazała, że w trakcie zatrudnienia na stanowisku krawcowa sposób wykonywania pracy mógł wiązać się z ruchami monotypowymi nadgarstków (opracowanie w załączeniu). Ponadto ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez PPIS w Chrzanowie potwierdza, że pracownik w trakcie wykonywania czynności zawodowych na stanowisku operator produkcji, mistrz produkcji (lider) w okresie 2 lutego 2005 r. - 19 kwietnia 2010 r., 5 listopada 2010 r. - 27 września 2015 r., 22 grudnia 2015 r. - 3 sierpnia 2017 r. również wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych. Od listopada 2017 r. pacjentka nie pracuje w narażeniu. Wyżej wymienione dają podstawę do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą, a warunkami pracy i rozpoznania choroby zawodowej - prawostronny zespół cieśni nadgarstka".

PPIS w Chrzanowie zwrócił się do MOMP w Krakowie o wydanie uzupełniającej opinii medycznej do ww. orzeczenia lekarskiego i ustalenie czy czteromiesięczny okres zatrudnienia uczestniczki w narażeniu na ruchy monotypowe w L. II Sp. z o.o. w T. w latach 1996-1997 przyczynił się u niej do powstania choroby zawodowej oraz czy stwierdzona choroba zawodowa - prawostronny zespół cieśni nadgarstka mógł być wywołany predyspozycjami osobniczymi uczestniczki, skoro praca w monotypii dotyczyła obu rąk natomiast choroba rozwinęła się jedynie w obrębie nadgarstka prawego. Ponadto zwrócił się z prośbą o wskazanie dokładnej daty wykonania badania EMG u uczestniczki.

W odpowiedzi, w piśmie z 18 stycznia 2022 r., jednostka orzecznicza wskazała, że całość pracy zawodowej ma wpływ na powstanie schorzenia zawodowego, także praca w latach 1996 - 1997 nie pozostaje bez wpływu na rozwój zespołu cieśni nadgarstka w okresie późniejszym, nawet po okresie przerwy w pracy. W odniesieniu do przyczyn pozazawodowych, jednostka wyjaśniła, iż w trakcie postępowania diagnostyczno - orzeczniczego zostały przeprowadzone badania mające na celu wykluczenie schorzeń mogących mieć wpływ na rozwój zespołu cieśni nadgarstka. Wywiad i badania (badania analityczne, badania radiologiczne) nie ujawniły takich schorzeń. Badanie EMG wskazane w uzasadnieniu orzeczenia zostało wykonane w dniu 5 czerwca 2017 r.

W toku postępowania, 15 listopada 2023 r. dokonano aktualizacji karty oceny narażenia zawodowego uczestniczki w zakresie narażenia występującego w S. Sp. z o.o. w K. oraz chronometrażu czynności wykonywanych podczas zatrudnienia w firmie L. Sp. z o.o. w T.

W dniu 3 stycznia 2024 r. MOMP w Krakowie, odnosząc się do ustalonego narażenia na ruchy monotypowe nadgarstków przedstawionego w ww. karcie oceny narażenia zawodowego poinformował, cyt.: "(...) w przedstawionych w karcie zakładach pracy, występowało znaczne obciążenie ruchami monotypowymi nadgarstków, co pozwala na uznanie z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy w tych zakładach pracy".

Organ drugiej instancji wskazał, że wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez organ I instancji wykazały, że uczestniczka podczas wykonywania obowiązków zawodowych była narażona na monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu. Również proces orzeczniczy przeprowadzony przez uprawnionego lekarza orzecznika potwierdził, że genezę zdiagnozowanego u badanej schorzenia należy wiązać z pracą w firmie "S." Sp. z o.o. w K. (zakład zlikwidowany) na stanowisku szwaczki, a także w L. Sp. z o.o. w T. na stanowisku szwaczki oraz na stanowisku operatora produkcji u strony skarżącej. Dowodzi tego w ocenie organu, wskazany bezpośrednio w orzeczeniu lekarskim okres narażenia zawodowego, podczas zatrudnienia w tych zakładach pracy oraz stanowisko uprawnionej placówki medycznej wyrażone w opinii uzupełniającej z dnia 18 stycznia 2022 r.

W tak ustalonym stanie faktycznym, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej u uczestniczki, tj.: upoważniona jednostka orzecznicza rozpoznała schorzenie, które figuruje pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, analiza narażenia zawodowego wykazała, iż sposób wykonywania pracy wiązał się z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w trakcie zatrudnienia. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie organ ocenił w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. i uznał je za nie budzące wątpliwości, jasno i wyczerpująco uzasadnione w kwestii dokonanego rozpoznania przedmiotowej choroby.

W dalszej części uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania uznając je za bezpodstawne.

Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7, 10 § 1, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że organ ten wydał decyzję bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało tym, że orzekł nie wyjaśniając wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę, tj. nie miał możliwości rzetelnego zbadania całokształtu okoliczności kwalifikujących możliwość wystąpienia choroby zawodowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

b) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., 80 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ ten nie wskazał w uzasadnieniu pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

c) art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji zmierzającego do całościowego rozpoznania analizowanej sprawy;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba uczestniczki wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2492) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej: p.p.s.a. Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 1645 ze zm.), dalej K.p., Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 237 § 1 pkt 3 K.p., Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. 2022. 1836), dalej "rozporządzenie".

Stosownie do treści ww. regulacji, na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235 2). Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.

W myśl § 8 ust. 1 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Orzeczenie lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie choroby zawodowej ma walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., czyli stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie przez organy zgodnie z regułami dowodowymi, zawartymi w art. 80 k.p.a.

Stosownie zaś do § 6 ust. 1 rozporządzenia, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Tak więc ocena narażenia zawodowego, ujęta w karcie oceny narażenia zawodowego, jest zasadniczym dowodem w oparciu o który, właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu, bądź braku rozpoznania choroby zawodowej.

Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej (§ 4 ust. 1). Ten też organ sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania, przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Narażenie zawodowe podlega ocenie, a przy jej dokonywaniu uwzględnia się – w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5).

Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 567/19).

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż organ prowadzący postępowanie jest związany orzeczeniem lekarskim jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie powyższe wynika z tego, że orzeczenie lekarskie właściwej medycznej jednostki orzeczniczej stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji państwowej są związane ustaleniami orzeczeń ośrodków diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. Organy nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów, ponieważ nie dysponują wiedzą medyczną (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 654/12, LEX nr 1252141, wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 22212/11, LEX nr 1138108, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 699/11, LEX 1152987).

Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem zaskarżoną decyzję, może kwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do podważenia pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. jeżeli zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź lekarza uprawnionego, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu jednostce organizacyjnej, jednak nie może dotyczyć treści orzeczenia lekarskiego, które, jak już wcześniej podkreślono, ma charakter opinii biegłego. Podobnie organy administracji nie dysponując wiedzą medyczną nie mogą podważać opinii specjalistów.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Wyniki przeprowadzonych u uczestniczki badań wykonywanych przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, wymienionych w orzeczeniu lekarskim Nr [...] z 14 lipca 2020 r. i wnioski zawarte w tym orzeczeniu wskazują na istnienie podstaw do stwierdzenia u uczestniczki postępowania ww. choroby zawodowej. Sporządzone na potrzeby postępowania administracyjnego orzeczenie lekarskie nie budzi zastrzeżeń i jednoznacznie oraz przekonywująco wskazuje na istnienie związku przyczynowo - skutkowego, pomiędzy chorobą a wykonywaną przez uczestniczkę pracą zawodową. W orzeczeniu wskazano wyraźnie na związek między rodzajem pracy wykonywanej przez uczestniczkę w latach 1996 -1998 i 2005 do nadal i istniejącą chorobą narządu ruchu. Orzeczenie to powołuje się na przeprowadzone aktualnie badania i analizę dokumentacji lekarskiej, a także na przebyty w 2017 r. przez uczestniczkę zabieg uwolnienia nerwu pośrodkowego prawego. Lekarz formułując orzeczenie stwierdzające u uczestniczki chorobę zawodową dysponował zatem wszechstronną wiedzą i wziął pod uwagę także osobnicze jej uwarunkowania zdrowotne. Skoro lekarz orzecznik nie uznał za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację i korzystanie z możliwości przewidzianej w § 6 ust. 5 rozporządzenia, brak jest podstaw do przyjęcia, że lekarz orzecznik nie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że obowiązujące przepisy w zakresie orzecznictwa chorób zawodowych nie nakładają na jednostkę orzeczniczą obowiązku wskazywania czynników pozazawodowych, a jedynie wykazanie bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpatrywanym schorzeniem, a narażeniem zawodowym, co zdaniem Sądu w przedmiotowym orzeczeniu zostało zawarte.

Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, rolą orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby zawodowej, jego podstawą są wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. II OSK 3615/19). Zatem organ inspekcji sanitarnej, co do zasady, nie powinien wypowiadać się na temat diagnozy, wynikającej z orzeczenia lekarskiego, weryfikować zawartych tam konkluzji, np. poprzez własną interpretację wyników badań czy zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej.

Wątpliwości zgłaszane wobec orzeczenia lekarskiego z 14 lipca 2020 r. przez stronę skarżącą należy uznać wyłącznie za polemikę z nim. W ocenie Sądu, brak jest podstaw, by podawać w wątpliwość treść przedmiotowego orzeczenia, odwołującego się ogólnie do wiedzy medycznej, skoro posiadanie wiadomości specjalnych zaliczających się do tej dziedziny jest oczywistą i konstytutywną cechą lekarza właściwego do orzekania w zakresie chorób zawodowych, który zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia musi spełniać specjalistyczne wymagania kwalifikacyjne.

Sąd nie uznał też aby zachodziły podstawy do uzupełnienia przedmiotowego orzeczenia. W ocenie Sądu zostało ono należycie uzasadnione i nie zawiera w sobie sprzecznych informacji. Ponadto w toku postępowania, w miarę uzupełniania materiału dowodowego, czy też pojawiających się wątpliwości, organ sanitarny dwukrotnie zwracał się do jednostki orzeczniczej, czy ujawnione okoliczności mogą mieć wpływ na treść orzeczenia (stanowiska jednostki orzeczniczej z 18 stycznia 2022 r. i 3 stycznia 2024 r., k. 106 i k. 206 a.a.). Zatem organ dokładał należytych starań aby orzeczenie opierało się na pełnym stanie faktycznym sprawy. Zawartość akt administracyjnych nie wskazuje aby treść orzeczenia lekarskiego była sprzeczna z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie. Także strona skarżąca nie sformułowała zarzutu w tym zakresie. Zatem wbrew wywodom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia § 8 ust. 2 rozporządzenia.

Reasumując, w ocenie Sądu, organy słusznie oceniły, że przedmiotowe orzeczenie jest klarowne i brak jest podstaw do jego uzupełnienia.

W przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie wraz ze stanowiskami uzupełniającymi było podstawowym, ale nie jedynym dowodem do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy brały bowiem również pod uwagę ocenę narażenia zawodowego pracownika, opis stanowiska pracy i charakter wykonywanych obowiązków (k. 197 a.a.), a także zeznania uczestniczki (k. 26-27 a.a.). Kwestia narażenia zawodowego zobrazowana całościowo w karcie oceny narażenia zawodowego, zaktualizowanej 15 listopada 2023 r. (k. 197 a.a.) nie była kwestionowana przez stronę skarżącą. Ponadto jednostka orzecznicza I stopnia odnosząc się do zaktualizowanej karty narażenia zawodowego stwierdziła, że we wszystkich trzech zakładach pracy (w tym u strony skarżącej) występowało znaczne obciążenie ruchami monotypowymi nadgarstków, co pozwala na przyjęcie z wysokim prawodopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy chorobą uczestniczki, a sposobem wykonywania pracy w tych zakładach.

Decyzje organów uwzględniają więc pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. Organy słusznie uznały, że uczestniczka była zatrudniona w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową. Wykonywała przy tym czynności powtarzalne, przy których zginała nadgarstki. Tym samym przesłanka niezbędna dla stwierdzenia choroby zawodowej tj. sposób wykonywania pracy, który z wysokim prawdopodobieństwem spowodował chorobę zawodową została spełniona.

Wbrew stanowisku strony skarżącej organ, przy braku jakichkolwiek przesłanek, nie miał obowiązku poszukiwania ewentualnych pozazawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia. Ewentualne współwystępowanie schorzeń mogących być pozazawodowym czynnikiem etiologicznym schorzenia (które w toku kontrolowanego postępowania nie zostały ustalone), wcale nie wyklucza możliwości uznania zawodowej etiologii choroby w przypadku potwierdzenia istnienia narażenia zawodowego. Podkreślić ponownie należy, że dla rozpoznania danego schorzenia jako choroby wystarczy stwierdzenie istnienia warunków pracy narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały.

Odnosząc się do argumentacji skargi kwestionującej monotypię ruchów podczas czynności wykonywanych w czasie zatrudnienia skarżącej Sąd wskazuje, że nie ma prawnie zdefiniowanych poziomów wykonywania czynności monotypowych, od których intensywności i długotrwałości zależy rozwój choroby zawodowej - cieśni nadgarstka. Skarżąca spółka w istocie prezentuje więc w tym względzie własne oceny stanu faktycznego, próbując wykazać, że ilość ruchów monotypowych w trakcie zmiany pracownicy była za niska, przez co choroba nie mogła powstać w ten sposób. Rzecz jednak w tym, że wystarczające jest wysokie prawdopodobieństwo powstania choroby w związku z pozostawaniem w narażeniu, a to niewątpliwie miało miejsce (por. wyrok NSA z 16 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 419/21).

Reasumując, w ocenie Sądu organ ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały dokonane zgodnie z zasadami oceny dowodów określonymi w art. 80 k.p.a. Ponadto odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, przedstawiając w tym zakresie stosowną argumentację. Dokonał powtórnej, wnikliwej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. przedstawił okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że decyzja I instancji odpowiada prawu. Również postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek zaistnienia choroby zawodowej zostało przeprowadzone przez organy administracji zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., która wymaga ażeby organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.

Zauważyć przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie wyjaśniające nie ma obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Jeśli w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego zbierze materiał dowodowy, w oparciu o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musi przeprowadzać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń. Zawarty w art. 235¹ K.p. wymóg stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, LEX nr 1216762). W realiach kontrolowanej sprawy zebrany i oceniony przez organy materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia u uczestniczki choroby zawodowej cieśni nadgarstka.

Wbrew zarzutom skargi, organ nie dopuścili się także naruszenia art. 235¹ K.p. oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, gdyż w sprawie wykazano wystąpienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez pracownicę we wskazanym okresie, a stwierdzoną u niej chorobą zawodową. Jednocześnie dochowano sformułowanych w rozporządzeniu wymogów odnośnie sposobu prowadzenia postępowania w zakresie choroby zawodowej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.