Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 689/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 32, art. 50 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 153, art. 154 § 1, § 2, § 6, § 7
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1 i ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 3
journal: Dz.U. 1921 nr 44 poz 267
law: Ustawa z dnia 17 marca 1921 r. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.
article: art. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 36 poz 175
law: PROTOKÓŁ Nr 1 I Nr 4 DO KONWENCJI O OCHRONIE PRAW CZŁOWIEKA I PODSTAWOWYCH WOLNOŚCI sporządzony w Paryżu dnia 20  marca 1952 r. oraz sporządzony w Strasburgu dnia 16 września 1963 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. i B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1108/23 w sprawie ze skargi A. A. i B. B. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz A. A. i B. B. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1108/23 oddalił skargę A. A. i B. B. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

A. A. i B. B. 12 kwietnia 2023 r. wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14.

W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę

Sąd I instancji wyjaśnił, że wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14 został wydany w sprawie ze skargi C. C., D. D., E. E., F. F., G. G., H. H. i I. I. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z 2 lipca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", rej. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Jak wskazał Sąd I instancji, z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek z 2 lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania złożony został przez C. C., D. D., E. E., F. F., G. G., H. H. i I. I. We wniosku wyjaśniono, że osoby te są następcami prawnymi J. J. Przedstawiono dokumenty potwierdzające dziedziczenie, jak również wyjaśniono w jakich udziałach osoby te dziedziczą po J. J. Natomiast skargę z 12 kwietnia 2023 r. na niewykonanie wyroku z 20 sierpnia 2014 r. wniosły A. A. i B. B., które nie są spadkobiercami J. J. Pełnomocnik skarżących ani w wezwaniu do wykonania wyroku z 4 kwietnia 2023 r., ani w skardze nie wyjaśnił, z jakiego powodu za strony postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem z 2 lipca 2013 r. uznaje również A. A. i B. B.

Sąd I instancji podkreślił, że niniejsza sprawa jest już kolejną sprawą wniesioną m.in. przez A. A. i B. B. na niewykonanie wyroku z 20 sierpnia 2014 r.

Jak dalej wyjaśnił Sąd I instancji, z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", rozpoznając niniejszą sprawę jest związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1939/20 oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2090/21.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1939/20 uchylił w całości wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1712/19 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. NSA wskazał wówczas, że w myśl art. 154 § 1 P.p.s.a., skargę na niewykonanie wyroku złożyć może tylko strona, a posiadanie przez wszystkich skarżących takiego przymiotu powinno być wykazane i odzwierciedlone w treści uzasadnienia wydanego wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2090/21 oddalił skargę B. B. i A. A. uznając, że A. A. i B. B. nie mają przymiotu strony.

Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie stwierdził, że A. A. i B. B. wnosząc kolejną skargę na niewykonanie wyroku z 20 sierpnia 2014 r., również nie wykazały z jakich przyczyn należy uznać je za strony postępowania administracyjnego. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że skarżące nie mają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem z 2 lipca 2013 r. i oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły A. A. i B. B. zaskarżając wyrok w całości zarzucając Sądowi I instancji:

I) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 32 P.p.s.a. w związku z art. 50 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz w związku z art. 153 P.p.s.a. przez odmowę przyznania skarżącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym przymiotu strony z powodu rzekomego niewykazania w toku postępowania administracyjnego następstwa prawnego po J. J., podczas gdy:

a) do akt sprawy administracyjnej, której dotyczy zaskarżony wyrok, przy ponagleniu z 7 lutego 2022 r. zostało złożone prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po K. K. (wnuczce i bezpośredniej spadkobierczyni J. J.) z 22 maja 2015 r. sygn. akt I Ns 384/12, na mocy którego Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe uchylił akt poświadczenia dziedziczenia z 19 października 2010 r. oraz stwierdził, że spadek po K. K. nabyły m.in. A. A. w 3/10 i B. B. w 2/10;

b) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 303/22 przyznał już skarżącym, na podstawie wyżej opisanego postanowienia spadkowego, status stron postępowania sądowoadministracyjnego.

Powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w jego rezultacie doszło do:

- odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony, to jest naruszenia art. 32 P.p.s.a. w związku z art. 50 § 1 P.p.s.a. i art. 28 K.p.a., a w konsekwencji skarżące zostały pozbawione możliwości dokonania sądowoadministracyjnej kontroli rażącej bezczynności w rozpoznaniu ich sprawy administracyjnej;

- naruszenia wiążących ustaleń dokonanych w wyroku WSA w Warszawie z 14 lutego 2023 r. w zakresie przyznania skarżącym przymiotu strony, to jest naruszenia art. 153 P.p.s.a.;

- naruszenia wiążących ustaleń dokonanych w wyroku WSA w Warszawie z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 303/22 w zakresie stwierdzenia przez ten Sąd, że jedynym środkiem jaki przysługuje skarżącym, wobec wydania wyroku z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14, jest wniesienie skargi na niewykonania tego wyroku, to jest do naruszenia art. 153 P.p.s.a.;

- naruszenia przepisu prawa materialnego, to jest art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 oraz art. 154 § 7 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i niewymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy stosownej grzywny oraz nieprzyznanie sumy pieniężnej w związku z rażącym i uporczywym niewykonywaniem wyroku WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r.;

II) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, to jest:

1) art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1 i ust. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (ze względu na obowiązek bezpośredniego stosowania Konstytucji RP, o którym mowa w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP) przez brak zastosowania w sposób skuteczny rozstrzygnięcia pozwalającego na wyegzekwowanie prawomocnego orzeczenia sądu, co prowadzi do wieloletniego stanu oczekiwania na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku dotyczącego wywłaszczonej nieruchomości;

2) art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności a także artykułu 1 – Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez brak zastosowania w sposób skuteczny regulacji pozwalającej na wyegzekwowanie prawomocnego orzeczenia sądu, co prowadzi do wieloletniego stanu oczekiwania na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku dotyczącego wywłaszczonej nieruchomości, a także przez nieprzyznanie odpowiedniego zadośćuczynienia skarżącym za zaistniałą przewlekłość postępowania, którego zasadność przyznania wynika z treści przywołanego przepisu, a także orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Z uwagi na powyższe, mając też na uwadze, że nadal nie został wykonany wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14, wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości adekwatnej do ciężaru dokonywanych naruszeń, mając na względzie wieloletnie podważanie powagi i wiarygodności wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, to jest w wysokości maksymalnej, oraz przez zasądzenie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz każdej ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości maksymalnej, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy jedynie taka kwota może stanowić realny środek, mogący przymusić organ do wydania rozstrzygnięcia oraz realną rekompensatę za skutki opieszałego i przewlekłego prowadzenia postępowania.

Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Ponadto, wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

W skardze kasacyjnej wniesiono także - wobec notorycznego, rażącego i uporczywego ignorowania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r., pomimo zebrania w sprawie całości wymaganego materiału dowodowego, na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. - o orzeczenie przez Sąd istnienia uprawnienia skarżących do odszkodowania należnego na podstawie przepisu art. 215 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – z pozostawieniem organowi administracji ustalenia i rozstrzygnięcia co do wysokości należnego odszkodowania.

Wniesiono też o połączenie niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą I OSK 2505/23, która również dotyczy niewykonania wyroku WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. (odnośnie do innych stron tego postępowania) oraz o rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w toku postępowania administracyjnego zostało wykazane następstwo prawne po J. J. Przy ponagleniu z 7 lutego 2022 r. zostało złożone prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...] z 22 maja 2015 r. sygn. akt I Ns 384/12 o stwierdzeniu nabycia spadku po K. K. Na podstawie tego postanowienia spadkowego, WSA w Warszawie w wyroku z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 303/22 przyznał już skarżącym status stron postępowania sądowoadministracyjnego.

Uzasadniając naruszenie przepisów Konstytucji RP, wnoszące skargę kasacyjną wskazały na długotrwały brak możliwości wyegzekwowania prawomocnego orzeczenia sądu z 20 sierpnia 2014 r., zobowiązującego Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość.

Ponadto, jak podniosły wnoszące skargę kasacyjną, ETPCz wielokrotnie stwierdzał, że przedłużające się postępowanie administracyjne stanowi naruszenie przez Polskę art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sprawa, na której załatwienie oczekują wnioskodawcy, zdecydowanie nie została załatwiona w rozsądnym terminie, na który wskazuje art. 6 Konwencji. Sądowa kontrola przewlekłości w załatwieniu niniejszej sprawy ma charakter iluzoryczny.

Wnoszące skargę kasacyjną zwróciły się również o orzeczenie przez sąd istnienia uprawnienia skarżących do odszkodowania, należnego na podstawie art. 215 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosownie do treści art. 154 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. Jak podkreśliły, wyroki WSA nakazujące wydanie decyzji są ignorowane, a nakładane grzywny i przyznawane sumy pieniężne są zwykle ustalane w dolnych granicach określonych przez ustawę. Wskazany środek prawny pozwoli na bardziej zdecydowane dyscyplinowanie organu administracji do wykonania prawomocnego wyroku.

Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

W sprawie o sygn. akt I OSK 2505/23, na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 5 kwietnia 2024 r., adw. R. P., pełnomocnik wnoszących skargę kasacyjną, oświadczył, że cofa wniosek o rozpoznanie sprawy I OSK 2505/23 łącznie ze sprawą I OSK 689/24 i wniósł o pozostawienie pisma w tej sprawie bez rozpoznania.

Zarządzeniem z 8 kwietnia 2024 r. Prezes Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględnił wniosek o rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu, zasadnie bowiem skarżące kasacyjnie wytknęły zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 32 w związku z art. 50 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 28 K.p.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz w związku z art. 153 P.p.s.a. przez odmowę przyznania skarżącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym przymiotu strony z powodu niewykazania w toku postępowania administracyjnego następstwa prawnego po J. J.

Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 12 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 4835/21, wyrok NSA z 9 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 795/07, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z 27 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2331/12). Z kolei ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. dokonywana jest według stanu postępowania administracyjnego istniejącego w dniu jej wniesienia. W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. należy zatem przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, oraz dokonać jego oceny pod kątem tego, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu w wykonaniu wyroku, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Powyższe ustalenia powinny przy tym uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wniesienia skargi o wymierzenie grzywny (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 154; https://sip2.lex.pl, dostęp: 2024-07-09; wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2019 r. sygn. akt II SA/Po 405/19). Uprawnionym do wniesienia skargi w trybie art. 154 P.p.s.a. jest strona, z konsekwencjami wynikającymi z art. 30 § 4 K.p.a.

Uwaga ta, że Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, pozwala na zanegowanie twierdzeń zawartych w motywach zaskarżonego wyroku, że "pełnomocnik skarżących, wnosząc kolejną skargę na niewykonanie wyroku z dnia 20 sierpnia 2014 r. również nie wykazał z jakich przyczyn za strony postępowania administracyjnego uznaje A. A. i B. B., nie wyjaśnił także w wezwaniu z 4 kwietnia 2023 r. do wykonania wyroku". Akta administracyjne przedmiotowej sprawy wskazują, że przy ponagleniu z 7 lutego 2022 r. zostało złożone prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po K. K. (wnuczce i bezpośredniej spadkobierczyni J. J.) z 22 maja 2015 r. sygn. akt I Ns 384/12, na mocy którego Sąd Rejonowy [...] uchylił akt poświadczenia dziedziczenia z 19 października 2010 r., mocą którego spadek po K. K. nabyli jej synowie L. L. i H. H., oraz stwierdził, że spadek po K. K. nabyli syn H. H., wnuczka A. A. w 3/10, wnuczka B. B. w 2/10 i wnuczka I. I. (k. 476 akt adm. żółty segregator). Zmianie uległ zatem krąg osób będących następcami prawnymi J. J. W odniesieniu do niniejszej sprawy zaś, okoliczność ta skutkowała zmianą kręgu stron postępowania przez wstąpienie do sprawy skarżących, bowiem postępowanie zainicjowane wnioskiem C. C., D. D., E. E., F. F., G. G., H. H. i I. I. z 2 lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania, na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dotyczy interesu prawnego wszystkich spadkobierców dawnej właścicielki nieruchomości warszawskiej. W aktach administracyjnych sprawy (żółty segregator) znajdują się ponadto dokument pełnomocnictwa od A. A. dla adwokata R. P. z 14 września 2015 r. (k-178), dokument pełnomocnictwa od rodziców B. B. (H. H. i M. M.) dla adwokata R. P. z 10 września 2015 r. (k-467) i dokument pełnomocnictwa od B. B. dla adwokata R. P. z 2 stycznia 2018 r. (k-327).

Trafnie zauważył również autor skargi kasacyjnej, że postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie z 22 maja 2015 r. sygn. akt I Ns 384/12 było już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 303/22 uznał skarżące za uprawnione do wniesienia innego środka ochrony prawnej niż skarga na bezczynność, tj. skargi w trybie art. 154 P.p.s.a. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14 zobowiązującego Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z 2 lipca 2013 r.

Następstwo prawne zostało więc wykazane stosownymi dokumentami znajdującym się w aktach sprawy. Zatem twierdzenie Sądu I instancji, że pełnomocnik skarżących nie uzupełnił braków wniosku i skargi na niewykonanie wyroku jest wadliwe. Nie było wystraczające ze strony Sądu I instancji w niniejszej sprawie poprzestanie na wykazywaniu uwzględnienia związania na mocy art. 153 P.p.s.a. wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1939/20 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2090/21, ponieważ stan faktyczny sprawy uległ zmianie w wyniku złożenia do akt administracyjnych w dniu 7 lutego 2022 r. prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po K. K. Zawarte w art. 153 P.p.s.a. sformułowanie "w sprawie" oznacza tożsamość sprawy ocenianej przez sąd formułujący ocenę prawną oraz sprawy będącej przedmiotem ponownego postępowania sądowoadministracyjnego, zarówno pod względem podstawy prawnej, jak też stanu faktycznego. Zmiana stanu prawnego powoduje konieczność dokonania nowej oceny prawnej stanu faktycznego, zaś istotne zmiany w stanie faktycznym mogą powodować nieaktualność wskazań zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. W związku z powyższym trzeba zauważyć, że w stosunku do przyjętego stanu faktycznego, będącego podstawą orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 9 listopada 2021 r. nastąpiła zasadnicza zmiana, skoro w dniu 7 lutego 2022 r. zostało złożone nowe prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd I instancji orzekał więc bez zaznajomienia się z wszystkimi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, co w konsekwencji czyni zasadnym zarzut skargi kasacyjnej poczynienia przez Sąd I instancji niepełnych ustaleń na podstawie akt sprawy.

Powyższe naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 32 i art. 50 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 28 K.p.a. oraz w związku z art. 153 P.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy, co skutecznie zostało wykazane przez autora skargi kasacyjnej. Odmowa przyznania skarżącym przymiotu strony w konsekwencji pozbawia ich możliwości dokonania sądowoadministracyjnej kontroli bezczynności w wykonaniu wyroku zobowiązującego do rozpoznania ich sprawy administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł w niniejszej sprawie skorzystać z reformatoryjnych uprawnień orzeczniczych, przewidzianych w art. 188 P.p.s.a., i rozpoznać merytorycznie skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po uchyleniu zaskarżonego wyroku. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji dotyczyło wyłącznie kwestii wykazania przez skarżące legitymacji skargowej i statusu stron postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem C. C., D. D., E. E., F. F., G. G., H. H. i I. I. z 2 lipca 2013 r. Po prawomocnym przesądzeniu legitymacji procesowej skarżących, sprawa z ich skargi dotycząca niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14, musi zostać ponownie rozpoznana przez Sąd I instancji.

W konsekwencji przedwczesne było odnoszenie się do wskazanych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa materialnego dotyczących naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1 i ust. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności a także artykułu 1 – Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) zasądzając od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 440 zł. Na kwotę tę składają się: opłata sądowa za odpis wyroku z uzasadnieniem (100 zł), równowartość uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika, który sporządził skargę kasacyjną i prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem I instancji (240 zł).