Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 759/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 554/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2024 r., nr WOP.7721.76.2024.TN w przedmiocie nakazu rozbiórki dwóch reklam wielkoformatowych wolnostojących postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 554/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2024 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki dwóch reklam wielkoformatowych wolnostojących.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy i wiąże się z kosztami. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku będą to następstwa, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.). Należy rozróżnić konsekwencje rozbiórki różnych rodzajów obiektów i różne rodzaje podmiotów do tego zobowiązanych. Inna jest sytuacja, gdy nakaz rozbiórki obejmuje użytkowany budynek mieszkalny i wywołuje skutek w postaci konieczności zapewnienia miejsca przebywania, co dotyka codziennej egzystencji obywatela. Inną zaś jest sytuacja, w której nakaz rozbiórki dotyczy nośnika reklamowego, jest skierowany do przedsiębiorcy, a demontaż nośnika umożliwia ponowne wykorzystanie jego elementów. Zdaniem sądu złożony wniosek nie zawiera wskazania choćby przybliżonego kosztu rozbiórki obiektów, nie wskazuje jakiej wielkości korzyści obawia się utracić skarżący, jakie prace i jakiej wartości składają się na realizację zaskarżonej decyzji, jakiej wielkości są koszty odbudowy spornych nośników reklam. Jeśli skarżący powołuje się na konieczne a zbędne w jego ocenie koszty wykonania zaskarżonej decyzji, to powinien wskazać te koszty w sposób możliwie konkretny, ewentualnie przybliżony, a także odnieść je do swojej sytuacji finansowej, możliwości wykonania decyzji i powrotu do stanu poprzedniego w kontekście własnej kondycji ekonomicznej. Sąd zwraca przy tym uwagę, że w przypadku takich obiektów jak sporne w sprawie niniejszej nośniki, koszty rozbiórki mogą być choćby w części zrekompensowane ponownym montażem elementów. Strona nie wyjaśnia jak należy rozumieć "definitywne" rozebranie ww. obiektów. Nie wskazano w szczególności, by sporne nośniki cechowały się konstrukcją inną niż typowe nośniki reklamy wielkoformatowej, przez co ich ponowny montaż byłby niemożliwy czy wiązał się ze znacznymi kosztami.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wstrzymania wykonania decyzji o rozbiórce dwóch reklam wieloformatowych wolnostanowiskowych, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie wystąpiły i zostały uzasadnione ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania ww. decyzji, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci rozbiórki i w konsekwencji utracenia dochodu przez skarżącego;

2) art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że argumentacja skarżącego została niesłusznie uznana za niewystarczającą do pozytywnego rozpoznania wniosku pomimo jej oczywistości i bezsporności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).

W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej należy wskazać, że z orzecznictwa wypracowanego na kanwie art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczącego nakazu rozbiórki faktycznie wynika, że zasadniczo można przyjąć, iż tego typu decyzja może skutkować wystąpieniem niebezpieczeństw, o których mowa w tym przepisie, jednak nie oznacza to, że każda decyzja nakazująca rozbiórkę niejako automatycznie musi zostać objęta ochroną tymczasową. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, oceniając kwestię objęcia konkretnej decyzji ochroną tymczasową także i w przedmiocie nakazu rozbiórki należy mieć na uwadze nie tylko przedmiot decyzji, ale i argumentację strony oraz okoliczności danej sprawy.

Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że ochronę tymczasową należy rozważyć w przypadku, gdy strona w wyniku rozbiórki obiektu traci np. miejsce zamieszkania bądź możliwość prowadzenie jedynej działalności zarobkowej. W niniejszej sprawie strona skarżąca powołuje się na ogólne okoliczności związane z rozbiórką, czyli poniesienie pewnych, bliżej nieokreślonych, kosztów. Drugą przesłanką w ocenie skarżącego jest natomiast utrata wiarygodności i niepewność czy zdemontowany obiekt będzie mógł zostać ponownie wykorzystany.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można powyższych przesłanek potraktować jako wypełniających hipotezę art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca powołuje się bowiem na okoliczności zwyczajne (utrata środków finansowych), jak i zupełnie potencjalne, które mogą ale nie muszą wystąpić. Przyjmując argumentację strony jako zasadną należałoby uznać, że co do zasady każda decyzja rozbiórkowa musiałaby podlegać wstrzymaniu, bowiem można co do niej przyjąć podobne założenia odnośnie do występujących zagrożeń. Art. 61 § 3 p.p.s.a. daje natomiast sądowi prawo do oceny każdej decyzji i swobodę w uznaniu czy stronie, w konkretnych okolicznościach danej sprawy, przysługuje prawo do ochrony tymczasowej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.