Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1397/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2,  art. 129 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] w R. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju na rzecz [...] w R. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2019 r., nr [...] Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku C. Sp. z oo w [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2015 r., nr [...]. Powyższą decyzją Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości, położnej w [...], oznaczonej jako działki nr: [...],[...],[...],[...] i [...].

Pismem z 23 grudnia 2015 r. C. Sp. z o.o. w [...] wniosła odwołanie od decyzji Wojewody wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. We wniosku podniosła, że ze względu na błędnie zaadresowaną decyzję Wojewody [...] z [...] września 2015 r. nie została ona jej doręczona.

Minister Inwestycji i Rozwoju w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa jednym z warunków skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego czternastodniowego terminu. Termin ten liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. W przypadku strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Wówczas, jeżeli strona biorąca udział w postępowaniu wniosła odwołanie, to strona pozbawiona takiego udziału może wnieść odwołanie aż do chwili zapadnięcia decyzji organu odwoławczego (ostatecznej). Natomiast w sytuacji, gdy od decyzji pierwszej instancji nie zostało wniesione odwołanie i decyzja ta stała się ostateczna na skutek upływu czternastodniowego terminu do jego wniesienia osoba, która nie brała udziału w postępowaniu nie ma prawa do wniesienia odwołania. Minister podał, że decyzja Wojewody [...] stała się ostateczna [...] listopada 2015 r.

Organ zaznaczył, że po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, stronie pominiętej w postępowaniu przysługuje jedynie żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jeśli bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W konsekwencji, strona pominięta w postępowaniu i której nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji nie może również skorzystać z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W razie niewniesienia przez stronę odwołania decyzja staje się bowiem ostateczna nawet wówczas, gdy organ nie doręczył jej wszystkim stronom, które powinny brać udział w sprawie.

Organ powołał orzeczenia sądów na poparcie swojego stanowiska i podkreślił, że z uwagi na niedoręczenie decyzji Spółce brak jest podstaw prawnych do przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania.

Na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] maja 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła C. Sp. z o. o.

w [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 9 kpa polegające na niezakwalifikowaniu jej pisma z 23 grudnia 2015 r., a w szczególności wniosku o przywrócenie terminu, jako wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy z jego treści jednoznacznie wynika, że strona bez swojej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu. Skarżąca zaznaczyła, że treść pisma, pomimo nazwania go odwołaniem, jasno wskazywała, że spółce nie została doręczona decyzja Wojewody [...] z [...] września 2015 r., a co za tym idzie Spółka bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podniosła, że nawet, jeśli strona nie wskazała jasno, że żąda wznowienia postępowania, to zgodnie z treścią art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] maja 2019 r. oraz zakwalifikowanie pisma skarżącej, jako wniosku o wznowienie postępowania i nadanie sprawie dalszego biegu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż w niej wskazano. Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca Spółka została uznana za stronę w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę [...]. W aktach sprawy znajduje się odpis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...],[...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...], w której Spółka wpisana jest, jako właściciel działki nr [...]. Z działki tej wydzielona została działka [...], m.in. o której orzekał Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2015 r. Oznacza to, że skarżąca miała przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w zw. z art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DZ. U. Nr 1333,poz. 872). Powyższy przepis był podstawą orzekania przez Wojewodę w wyżej wskazanej decyzji. Do skarżącej, jako strony postępowania Wojewoda skierował zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] kwietnia 2015 r. oraz pismo z [...] maja 2015 r. o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu decyzji z [...] września 2015 r. Wojewoda wskazał, że działka [...] objęta jest księgą wieczystą nr [...], w której prawo własności wpisane jest na rzecz C. Spółki z oo w [...], a także, że działka [...] została podzielona na działki nr: [...] i [...]. Spółka ta została również wymieniona "w rozdzielniku" stron, do których organ przesłał decyzję.

Wobec tego chybione jest stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca Spółka została pominięta w postępowaniu toczącym się przez Wojewodą, jako strona tego postępowania. Należy bowiem odróżnić ustalenie stron postępowania przez organ od skuteczności doręczenia im pism, czy orzeczeń.

Jak wyżej podniesiono w postępowaniu przed Wojewodą skarżąca została uznana za stronę, której jednakże nie doręczono skutecznie pism i decyzji Wojewody. Diametralnie odmienna jest sytuacja, gdy dany podmiot nie jest wskazany, jako strona z różnych przyczyn (np. wadliwego ustalenia stron, zmian podmiotowych w toku postępowania). Wówczas taki podmiot może w terminie otwartym dla pozostałych stron wnieść odwołanie, a po upływie terminu do jego złożenia służy mu wniosek o wznowienie postępowania.

Należy podnieść, że w niniejszej sprawie Wojewoda nie podjął skutecznych działań, aby doręczać skarżącej Spółce pisma i decyzję na właściwy adres. Jak wynika ze zwrotnych dowodów doręczenia skarżącej pism z [...] kwietnia 2015 r. i z [...] maja 2015 r. pisma te zwrócone zostały do organu z adnotacją "niedokładny adres". Pomimo takiej informacji organ I instancji przesłał Spółce decyzję na ten sam adres ([...] ul. [...]). Wprawdzie powyższy adres podany został w akcie notarialnym - umowie sprzedaży z [...] marca 2014 r., [...] nr [...], jednakże wobec zwrotu korespondencji, z powyżej wskazaną adnotacją, Wojewoda powinien sprawdzić prawidłowość adresu w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Przedsiębiorców. Takie działania jednakże nie zostały podjęte.

Jak się następnie okazało niedokładny adres wynikał z pomyłki notariusza, który sporządzał akt notarialny kupna - sprzedaży działki. Z akt sprawy nie wynika, aby umowę tę przedłożyła Spółka. Sprostowania pomyłki dokonano aktem notarialnym z [...] grudnia 2015 r., [...] nr [...], o czym skarżąca powiadomiła organ załączając odpis aktu notarialnego do wniosku o przywrócenie terminu.

Zważyć należy, że organ mając wiedzę odnośnie niedokładnego adresu strony nie może także uznać, że nastąpiło skuteczne doręczenie na podstawie art. 44 § 4 kpa, gdyż właściwy adres odbiorcy przesyłki jest kluczowym elementem, aby można było uznać spełnienie przesłanek doręczenia pisma w trybie zastępczym z art. 44 § 4 kpa.

W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji nie została skutecznie skarżącej doręczona, co oznacza, że nie było podstaw do złożenia przez nią wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem, bowiem termin na złożenie odwołania w stosunku do tej strony nie rozpoczął biegu. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, z przyczyn powyżej wskazanych.

Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa Sąd orzekł jak pkt 1 w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono z mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa (pkt 2 sentencji wyroku). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 ppsa.

Organ I instancji doręczy stronie decyzję na właściwy adres, a od dnia jej skutecznego doręczenia rozpocznie bieg termin do złożenia odwołania.