Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1018/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lipca 2023r. nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.), art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) - dalej k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącej – K. N., świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, wnioskowanego na ojca – W. N.

Do wydania ww. decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy:

Otóż, dnia [...] kwietnia 2023 r. K. N. złożyła do M. w K. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Do wniosku załączyła orzeczenie wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] zaliczające okresowo ojca, ur. [...] r., do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 31 lipca 2023 r. oraz stwierdzające, że niepełnosprawność u ww. istnieje od 23 czerwca 2022 r. oraz, że niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić.

Burmistrza K. w decyzji z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], odmawiającej przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego powołał się na przepisy art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którymi świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Zdaniem organu I instancji, ojciec skarżącej nie spełnia warunku dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej z art. 17 ust. 1b uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, złożyła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji, w którym nie zgodziła się z rozstrzygnięciem. Wniosła o uchylenie decyzji w całości i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie skarżącej, decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez brak uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r. sygn. akt K 38, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim norma ta różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co narusza art. 7, art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie uwzględniło odwołania skarżącej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył ustalenia stanu faktycznego. Mianowicie to, że skarżąca ur. [...] r. - lat [...] - zamieszkuje wspólnie z ojcem, który jest wdowcem oraz 2 swoich małoletnich dzieci (córką [...] ur. [...] r. oraz synem [...] ur. [...] r.). W dniu [...] kwietnia 2023 r. złożyła w MGOPS w K. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad ojcem - legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopieniu niepełnosprawności, okresowo- do dnia [...] .07.2023 r., przy wskazaniu, że ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 23.06.2022 r., a niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić. Skarżąca jest osobą nieaktywną zawodowo, gdyż nie pracowała zawodowo, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Ojciec skarżącej choruje na nowotwór. W zakresie sprawowanej opieki nad ojcem skarżąca: prowadzi gospodarstwo domowe, pomaga przy higienie drenu, robi zakupy, posiłki, załatwia sprawy urzędowe, dowozi do lekarza, podaje leki. Ojciec nie jest w stanie długo chodzić, nie posiada dożywiania pozajelitowego.

Organ II instancji wskazał, że w sprawie istotna jest okoliczność, że skarżąca złożyła w sierpniu 2022 r. pierwszy wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] - odmawiającą przyznania świadczenia.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, że w sprawie nie zostały spełnione warunki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wynikające z art. 17 ust. 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w postaci daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W ocenie Kolegium art. 17 ust. 1 lit. b trzeba odczytywać w kontekście rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Natomiast Kolegium stwierdziło, że skarżąca nadal nie spełniła wszystkich przesłanek zawartych w ustawie umożliwiających przyznanie jej świadczenia. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Zauważyć wymaga również, że niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., to sytuacja, w której wnioskodawca z własnej woli zaprzestaje wykonywania czynności zarobkowych wymienionych w art. 3 pkt 22 tej ustawy. Jednocześnie zakończenie stosunku prawnego zatrudnienia lub innego stanu pracy zarobkowej powinno być podyktowane zamiarem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, związaną z ubiegającym się o świadczenie, węzłem obowiązku alimentacyjnego.

Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie kluczowe jest, że w poprzedniej decyzji z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] Kolegium stwierdziło, że "Skarżąca nie zrezygnowała z pracy, nie pracowała, nie przedłożyła jakiegokolwiek oświadczenia, zaświadczenia odnośnie pracy i kariery zawodowej". Staż zawodowy Skarżącej, która jest w wieku [...] lat to 0 lat przepracowanych. Jednocześnie, wraz z kolejnym wnioskiem złożonym w dniu [...] kwietnia 2023 r. przez pełnomocnika (pełnomocnictwo poświadczone za zgodność z oryginałem [...] .04.2023 r.) Strona przedłożyła umowę zlecenia zawartą [...] marca 2023 r. w Ł., w której jako zleceniobiorca - ulotkarz zobowiązała się do dystrybucji plakatów reklamowych w miejscowości zamieszkania oraz dozoru, czy dany plakat jest eksponowany w ciągu miesiąca. Organ pierwszej instancji ustalił, że Skarżąca wykonywała ww. umowę zlecenia w okresie od dnia [...] marca 2023 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. Skarżąca nie złożyła oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, że wykonywane zlecenie w okresie 1 miesiąca kolidowało ze sprawowaną opieką nad ojcem.

Organ odwoławczy wskazał, że w opisie wykonywanych czynności zał. nr 14 akt sprawy Skarżąca wskazała na czynności dotyczące opieki nad osobą niepełnosprawną: pobudka, pomoc przy ubraniu, pomoc w czynnościach higienicznych, asystowanie do toalety, szykowanie: śniadania, obiadu, podwieczorku, kolacji, podawanie leków, wysyłanie smsów, włączanie telewizora, wyjazdy na zakupy, palenie w piecu, wspólne planowanie menu na dzień następny, zmywanie, prasowanie, sprzątanie, mierzenie ciśnienia, podłączenie drenów, wyjścia na ogród, opieka nad psem.

Mając na uwadze tak ustalone okoliczności, Kolegium stwierdziło, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. może być przyznane osobie, która zrezygnowała z pracy w związku ze świadczoną opieką nad osobą bliską, lub nie podejmuje w związku z tymi obowiązkami pracy zawodowej. Zatem brak spełnienia powyższej przesłanki nie daje podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium, w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a wykonywaną opieką nad ojcem.

Kolegium zaznaczyło, że kluczowe dla przyznania świadczenia jest to, iż zaniechanie podjęcia lub rezygnacja z pracy zarobkowej wymusza konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. W sprawie zabrakło spełnienia tego warunku. Kolegium uznało, że zawarcie umowy zlecenia na 1 miesiąc, w sytuacji poprzedniej decyzji Kolegium, w której jasno przedstawiono stanowisko odnośnie braku jakiejkolwiek aktywności zawodowej skarżącej, która jest osobą młodą wychowującą 2 dzieci, nie może skutkować uznaniem, że strona zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem. Skoro skarżąca nie pracowała zawodowo, nie ma żadnych kwalifikacji zawodowych to w sprawie zarówno - brak podejmowania zatrudnienia i rezygnacja z umowy zlecenia nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowo -skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przy czym, Kolegium podkreśliło, że nie kwestionuje w żaden sposób opieki skarżącej nad ojcem, uznaje tylko, że warunki zawarte w art. 17 ust. 1 ustawy nałożone przez ustawodawcę nie zostały spełnione w tej sprawie.

Z powyższych powodów Kolegium uznało, iż decyzję organu pierwszej instancji należy utrzymać w mocy, z pominięciem zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, w zakresie kryterium momentu powstania niepełnosprawności.

Skarżąca reprezentowana przez adw. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] maja 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że zachodzi przesłanka uniemożliwiająca przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, a mianowicie brak związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd działając z urzędu, niezależnie od granic skargi i podniesionych zarzutów, nie stwierdził ponadto naruszeń prawa materialnego lub procesowego, których postać lub stopień miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.). W granicach możliwości weryfikacyjnych sądu administracyjnego zaskarżona decyzja jest więc prawidłowa. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wystarczający do dokonania oceny prawidłowości wykładni prawa materialnego oraz subsumpcji faktów sprawy.

Zasadniczą okolicznością sporną w przedmiotowej sprawie było zagadnienie dotyczące rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania przez skarżącą z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

Stanowisko prawne strony skarżącej reprezentowanej przez adwokata jest pozbawione zasadności.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390), powoływanej dalej także jako "u.ś.r.". Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd zauważa, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy.

Sąd podziela też stanowisko organu odwoławczego, że mimo błędnego stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie ww. aspektu, decyzję należało utrzymać w mocy z uwagi na niezaistnienie przesłanki w postaci związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją lub nie podejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

Niekwestionowane okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że ojciec skarżącej choruje na nowotwór i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca w ramach opieki nad ojcem: prowadzi gospodarstwo domowe, pomaga przy higienie drenu, robi zakupy, posiłki, załatwia sprawy urzędowe, dowozi do lekarza, podaje leki. Ojciec nie jest w stanie długo chodzić, nie posiada dożywiania pozajelitowego. Skarżąca zamieszkuje wspólnie z ojcem i dwójką własnych dzieci.

Sąd wskazuje, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. System świadczeń rodzinnych został bowiem tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowo skutkowy (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Opieka ta powinna być zatem w takim stopniu absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla podopiecznego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 51/21).

Tymczasem stan faktyczny sprawy wskazuje, że ojciec skarżącej niewątpliwie jest osobą chorą i wymaga wsparcia, ale jednak nie jest osobą obłożnie chorą, bez kontaktu, czy też z objawami wymagającymi ciągłej obecności opiekuna. Samodzielnie przemieszcza się po mieszkaniu, a nie wskazuje aby był on zależny od drugiej osoby w stopniu uniemożliwiającym pozostawienie go samego w domu na część dnia. Opieka sprawowana przez skarżącą, nie ma więc takiego charakteru, żeby zmuszała ją do definitywnej rezygnacji i niepodejmowania jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

Słusznie organ wskazał w ustaleniach stanu faktycznego, że w poprzedniej decyzji z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] Kolegium stwierdziło, że "Skarżąca nie zrezygnowała z pracy, nie pracowała, nie przedłożyła jakiegokolwiek oświadczenia, zaświadczenia odnośnie pracy i kariery zawodowej". Staż zawodowy Skarżącej, która jest w wieku [...] lat to 0 lat przepracowanych. Jednocześnie, wraz z kolejnym wnioskiem złożonym w dniu [...] kwietnia 2023 r. przez pełnomocnika (pełnomocnictwo poświadczone za zgodność z oryginałem [...] .04.2023 r.) Strona przedłożyła umowę zlecenia zawartą [...] marca 2023 r. w Ł., w której jako zleceniobiorca - ulotkarz zobowiązała się do dystrybucji plakatów reklamowych w miejscowości zamieszkania oraz dozoru, czy dany plakat jest eksponowany w ciągu miesiąca. Organ pierwszej instancji ustalił, że Skarżąca wykonywała ww. umowę zlecenia w okresie od dnia [...] marca 2023 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. Skarżąca nie złożyła oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, że wykonywanie zlecenie w okresie 1 miesiąca kolidowało ze sprawowaną opieką nad ojcem.

Organ odwoławczy wskazał, że w opisie wykonywanych czynności zał. nr 14 akt sprawy Skarżąca wskazała na czynności dotyczące opieki nad osobą niepełnosprawną: pobudka, pomoc przy ubraniu, pomoc w czynnościach higienicznych, asystowanie do toalety - jeśli potrzeba, szykowanie: śniadania, obiadu, podwieczorku, kolacji, podawanie leków, wysyłanie smsów, włączanie telewizora, wyjazdy na zakupy, palenie w piecu, wspólne planowanie menu na dzień następny, zmywanie, prasowanie, sprzątanie, mierzenie ciśnienia 2 razy dziennie, podłączenie drenów, wyjścia na ogród, opieka nad psem.

W ocenie Sądu, wyżej opisanych czynności nie sposób uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Również pomoc w czynnościach higienicznych jest wykonywana zwykle w określonych porach dnia lub raz na jakiś czas, a zatem i ta czynność nie ma charakteru ciągłego. Są to typowe czynności dnia codziennego, które mogą być wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo i wykonujące je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, mające pod opieką starszych zwykle schorowanych rodziców. Do tego rodzaj i charakter tych czynności mieści się w zakresie prawidłowych relacji rodzinnych jakie występują pomiędzy rodzicem, a dzieckiem.

Powyższe, w ocenie Sądu, wskazuje, że w sytuacji skarżącej nie zachodzi okoliczność braku możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia z uwagi na potrzebę sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Okoliczności sprawy nie wskazują również, że skarżąca zrezygnowała z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad ojcem. Skarżąca nie wykazała, aby kiedykolwiek była osobą aktywną zawodowo, poza miesięcznym zatrudnieniem na umowę zlecenia. Skarżąca nie jest osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy.

Dodatkowo, poza zasadniczą przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. brakiem związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez skarżącą pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, Sąd zauważa, że skarżąca ma dwójkę rodzeństwa, na którym ciąży również obowiązek alimentacyjny. W sprawie skarżąca nie wykazała aby istniały obiektywne przeszkody we wspieraniu skarżącej w opiece nad ojcem w ramach ciążącego obowiązku alimentacyjnego. Nie są takimi praca zawodowa, czy zamieszkiwanie w innej miejscowości lub za granicą. Przeszkody obiektywne bowiem to takie, które są niezależne od woli, a na ich wystąpienie nie ma się żadnego wpływu. Nadto wskazać należy, że świadczenie alimentacyjne nie musi polegać na fizycznym sprawowaniu opieki nad osobą jej wymagającą, lecz może polegać np. na finansowaniu usług opiekuńczych (por. uchwała Sądu Najwyższego z 24 maja 1990 r., sygn. akt III CZP 21/90). Możliwe jest więc zatem takie ułożenie stosunków rodzinnych aby dzieci osoby niepełnosprawnej - w wybranej przez siebie formie - współuczestniczyły w opiece nad ojcem.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym możliwość współdziałania rodzeństwa wnioskodawcy w opiece nad niepełnosprawnym rodzicem jest postrzegana jako element stanu faktycznego mający wpływ na ustalenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem aktywności zawodowej wnioskującego, a potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1235/22, wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1280/22, wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 października 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 669/22, wyrok WSA w Krakowie z 5 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 918/22)".

Reasumując, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem. Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia ojca skarżącej i konieczności opieki oraz faktu, że skarżąca tę opiekę sprawuje. Jednakże samo sprawowanie opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd orzekł w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek skarżącej zwarty w skardze , przy braku sprzeciwu strony przeciwnej.

Mając na względzie powyższe argumenty i przesłanki, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.