Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 217/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15g ust. 1, art. 15gg
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1292
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Inga Gołowska WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant st.sekr.sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 września 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 28 czerwca 2021 r., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 200 zł (dwieście złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 czerwca 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. odmówił H. . Oddział w [...] przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Organ powołał się na treść art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), dalej "ustawy o COVID-19", określającego krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania wnioskowanego przez stronę skarżącą dofinansowania, który wskazuje, że są to podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19. Z kolei przepis ten jednoznacznie określa, że podmiotem uprawnionym do otrzymania wsparcia jest "Przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców". Organ podał, że wnioskodawca jest działającym na terenie RP Oddziałem Zagranicznego Przedsiębiorcy H. . Stwierdził w związku z tym, że działające na terenie Rzeczypospolitej Polskiej podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.), których działalność oparta jest na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2021 r., poz. 994), jak wnioskodawca, nie należą do kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania wsparcia na podstawie art. 15gg ustawy o COVID-19.

Po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej, decyzją z dnia 20 września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że wnioskodawca prowadzi działalność na terenie RP na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym nie jest on przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców i nie może skorzystać z rozwiązań antykryzysowych wynikających z ustawy o COVID-19.

W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na decyzję organu odwoławczego strona skarżąca – wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania - zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 6, art. 7, art. 7a oraz art. 8 k.p.a. poprzez:

- dokonanie arbitralnej wykładni przepisów ustawy o COVID-19, która jest sprzeczna z celem regulacji mającej za zadanie ochronę miejsc pracy w związku z trwającą epidemią koronawirusa, a polegającą na przyjęciu, że oddział zagranicznego przedsiębiorcy (dalej jako: "Oddział"), mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zatrudniający na jej terytorium pracowników i opłacający składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie spełnia kryteriów do przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19;

- dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie wyników wykładni celowościowej oraz prowadzenie postępowania w celu wykazania z góry obranej tezy, tj. poprzez przyjęcie, że Oddział nie jest uprawniony do uzyskania wsparcia na podstawie art. 15gg ustawy o COVID-19, podczas gdy stan faktyczny sprawy, zebrany materiał dowodowy, jak również cel wprowadzonej regulacji, potwierdzają zasadność przyznania ww. dofinansowania również w przypadku prowadzenia działalności w formie oddziału przedsiębiorcy zagranicznego;

- stwierdzenie, że Oddział nie może być traktowany jak polski przedsiębiorca, co w efekcie doprowadziło do nieuzasadnionego zróżnicowania ochrony miejsc pracy z uwagi jedynie na formę prawną pracodawcy będącego oddziałem przedsiębiorcy zagranicznego;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 15gg ust. 1 w zw. z art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie nabywa statusu polskiego przedsiębiorcy w myśl przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy udzielania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z FGŚP;

b) art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zagraniczny przedsiębiorca, prowadzący w Polsce działalność gospodarczą w formie oddziału nie podlega tym samym zasadom jej prowadzenia co przedsiębiorcy polscy, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy udzielenia dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z FGŚP.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.; dalej: ‘’p.p.s.a.’’), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.], naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego [art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.], oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.]. Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., uchyla ten akt lub czynność albo stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio (art. 146 §1 p.p.s.a.)

Rozpatrując skargę w ramach wskazanych powyżej regulacji prawnych sąd stwierdził, że jest ona uzasadniona.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania wypłaty świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Stanowisko w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19, zgodnie z którym przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1057) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 roku, poz. 194), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia COVID-19, a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10. Przywołania regulacja zawiera enumeratywnie wyliczony katalog podmiotów uprawnionych do dofinansowania do wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy. Do wypłaty i rozliczania świadczeń wypłacanych ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz środków, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 7-16 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, z wyjątkiem art. 8 ust. 3 pkt 8 oraz art. 13 pkt 2 tej ustawy, oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy (art. 15g ust. 17 ustawy COVID-19). Zadania organów administracji wynikające z ust. 1 realizują dyrektorzy wojewódzkich urzędów pracy (art. 15g ust. 20 ustawy COVID-19).

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny prawidłowości decyzji organu w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz obrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników.

W realiach sprawy, organ powołał się na treść art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), określającego krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania wnioskowanego przez stronę skarżącą dofinansowania, który wskazuje, że są to podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19.

W ocenie organu odwoławczego, stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 15 g ust. 1 ustawy o COVID zawiera odwołanie do art. 4 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, co należy rozumieć, jako odesłanie do przedsiębiorców polskich, przeciwstawianych osobom zagranicznym, a w szczególności przedsiębiorcom zagranicznym, których aktywność reguluje ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji – zdaniem organu – skarżąca, będąc [...] spółką prawa handlowego prowadzącą działalność w [...] w formie oddziału, nie może ubiegać się o przyznanie świadczeń na rzecz obrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników.

Rozstrzygając tak zarysowany spór Sąd wziął pod uwagę, iż ustawa o COVID-19, jest aktem prawnym o charakterze interwencyjnym i ma w realiach epidemii zapoczątkowanej w 2020 r. zapewniać instrumenty prawne, jak zresztą stanowi sam tytuł ustawy, zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania COVID-19. Ustawa ma także przeciwdziałać wywołanym chorobą sytuacjom kryzysowym. Specustawa-2020 i jej najdalej idące zmiany wprowadzane były od marca 2020 r. w warunkach poważnych społecznych obaw związanych z możliwym rozwojem nowej, nierozpoznanej epidemii i zagrożeniami z nią związanymi, a także w warunkach równolegle wprowadzanego ogólnopolskiego tzw. lockdown’u. Wiele spośród przepisów specustawy-2020 składa się na pakiety przepisów określane w przestrzeni publicznej jako kolejne "tarcze antykryzysowe". Są to rozwiązania wprowadzane przez ustawodawcę szybko, możliwie proste w formie oraz zastosowaniu i ukierunkowane na wsparcie określonych grup beneficjentów.

Jedną z takich antykryzysowych form pomocy jest dofinansowanie, o którym stanowi art. 15g analizowanej ustawy. Służy ono – ujmując to w największym uproszczeniu – przedsiębiorcom i innym wymienionym podmiotom gospodarującym i ma na celu "ochronę miejsc pracy", która zapewniana jest przez wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19.

Należy jednak zauważyć, że na gruncie prawa krajowego, przy uwzględnieniu literalnej wykładni przepisów, odesłania z art. 15g ustawy COVID-19 do art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców nie należy odczytywać jako odesłania do pojęcia "przedsiębiorcy", które miałoby swym zakresem znaczeniowym obejmować "przedsiębiorcę zagranicznego". Sąd w tym zakresie podziela rozważania prawne zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Po 708/20 i II SA/Po 711/20 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2021r. sygn. akt V SA/Wa 4613/21 (dostępnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać zatem należy, że odniesienie art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 do art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców miało na celu wskazanie, iż z "wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy" mogą występować polscy przedsiębiorcy. Art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców stanowi, że przedsiębiorcą "jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą". Co prawda nie ma w tym przepisie zastrzeżenia, że chodzi o przedsiębiorcę z siedzibą w [...], to jednak jest w nim pośrednie powiązanie z podmiotami ukonstytuowanymi w polskim obszarze prawnym. W art. 4 ust. 1 powołanego aktu mowa jest bowiem między innymi o jednostkach organizacyjnych, którym "odrębna ustawa" (czyli polski akt prawny) przyznaje zdolność prawną. Za przyjęciem stanowiska, że ustawodawca odwołując się w art. 15g ustawy COVID-19 wyłącznie do art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców rozróżnia "przedsiębiorców" od "przedsiębiorców zagranicznych" przemawia nomenklatura pojęciowa występująca w Prawie przedsiębiorców i u.z.u.p.zagr., gdzie podmioty z siedzibą za granicą, określane są "osobami zagranicznymi", ale gdy wykonują też działalność gospodarczą za granicą, określane są przedsiębiorcami zagranicznymi. Wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne i przedsiębiorców zagranicznych uregulowano odrębnie w u.z.u.p.zagr. Wynika stąd, że przedsiębiorcy zagraniczni z u.z.u.p.zagr. są odrębną od przedsiębiorców z art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców kategorią podmiotów. Poza tym w regulacji z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 7 ze zm.; dalej: ‘’u.ochr.prac’’), analogicznej do tej, jaką zawarto w art. 15g ustawy COVID-19, wprost wymieniono w jednym zdaniu pracodawcę będącego przedsiębiorcą, o którym mowa w art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, aby dalej, odrębnie wskazać na uprawnienie przedsiębiorcy zagranicznego pochodzącego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Porozumieniu Gospodarczym, który utworzył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddział lub przedstawicielstwo, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z przywołanego przepisu wynika, że jeżeli ustawodawca intencjonalnie chce wyposażyć przedsiębiorcę zagranicznego w określone prawa, to wprost wymienia go w stosowym przepisie. Podsumowując przyjąć należy, że w warstwie językowej odesłanie z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 do art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców poczytywać należy jako odesłanie do polskich przedsiębiorców, przeciwstawianych osobom zagranicznym i zwłaszcza "przedsiębiorcom zagranicznym", których aktywność reguluje u.z.u.p.zagr. (art. 4 ust. 3 Prawa przedsiębiorców).

W ocenie sądu językowa wykładnia art. 15g ustawy COVID -19 w związku z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, która stała się podstawą do odmowy skarżącej zawarcia umowy o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyrażona w zaskarżonym akcie jest jednak nie do zaakceptowania w świetle prawa unijnego.

Należy uwzględnić, że w przypadku H. , [...] spółki prawa handlowego prowadzącej działalność w [...] w formie oddziału – czyli korzystającej w sposób modelowy z unijnej wtórnej swobody przedsiębiorczości – należy uszanować zasady traktatowe, które dotyczą tej swobody. Jedną z naczelnych reguł wynikających z TFUE, jak i konkretyzowanej w odniesieniu do konkretnych swobód, jest zakaz dyskryminacji i to zarówno jawnej jak i ukrytej, oraz bezpośredniej i pośredniej, ze względu na przynależność państwową przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 49 TFUE ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego są zakazane w ramach poniższych postanowień. Zakaz ten obejmuje również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub filii przez obywateli danego Państwa Członkowskiego, ustanowionych na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Swoboda przedsiębiorczości obejmuje podejmowanie i wykonywanie działalności prowadzonej na własny rachunek, jak również zakładanie i zarządzanie przedsiębiorstwami, a zwłaszcza spółkami w rozumieniu artykułu 54 akapit drugi TFUE, "na warunkach określonych przez ustawodawstwo Państwa przyjmującego dla własnych obywateli". Dodać można, że w myśl wspomnianego art. 54 TFUE, na potrzeby stosowania postanowień rozdziału TFUE dotyczącego swobody przedsiębiorczości, spółki założone zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego i mające swą statutową siedzibę, zarząd lub główne przedsiębiorstwo wewnątrz Wspólnoty są traktowane jak osoby fizyczne mające obywatelstwo państw członkowskich.

Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące swobody przedsiębiorczości jest bardzo rozbudowane, niemniej już bez jego szczegółowej analizy jawi się jako oczywiste, że zasada równego traktowania zapisana w art. 49 TFUE zakazuje nie tylko dyskryminacji jawnej ze względu na przynależność państwową, lecz również wszelkich ukrytych form dyskryminacji, które przez zastosowanie innych kryteriów rozróżnienia prowadzą w rzeczywistości do takiego samego rezultatu (zob. np. wyrok z dnia 22 marca 2007 r. w sprawie C-383/05 Talotta (Zb.Orz. str. I-2555, pkt 17). Niedopuszczalne są wszelkie takie regulacje krajowe, które uniemożliwiają lub zniechęcają obywatela państwa członkowskiego do opuszczenia państwa pochodzenia w celu skorzystania z prawa do swobodnego przepływu i do swobody przedsiębiorczości (zob. np. wyrok z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie C-9/02 De Lasteyrie du Saillant, Rec. s. I-2409, pkt 42).

W niniejszej sprawie Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w zaskarżonym akcie odmawiającym skarżącej zawarcia umowy o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, a później także w odpowiedzi na skargę, argumentuje, że świadczenia w celu ochrony miejsc pracy mogą być przyznane tylko przedsiębiorcy polskiemu wymienionemu w art. 4 ust. 1 i 2 P.p., a nie przedsiębiorcy zagranicznemu w rozumieniu u.z.u.p.zagr. Nie ulega więc wątpliwości, że organ optują za literalną wykładnia polskiego prawa i wprost dąży do różnego traktowania przedsiębiorców ze względu na przynależność państwową.

Tymczasem przytoczony wyżej art. 49 TFUE oczywiście sprzeciwia się takiej regulacji krajowego prawa polskiego, wedle której publiczne dofinansowanie przedsiębiorcy w celu ochrony miejsc pracy jego pracowników nie może być przyznane tylko dlatego, że przedsiębiorca, który się o nie ubiega, ma siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Polskie prawo (art. 15g specustawy-2020 w zw. z art. 9 ust. 2 specustawy-2013) stawia bowiem polskiego przedsiębiorcę w znacznie lepszej sytuacji, aniżeli przedsiębiorcę zagranicznego, a kryterium dyskryminacji opiera się na przynależności państwowej. Zdaniem Sądu należy więc w niniejszej sprawie bezpośrednio zastosować przepis Traktatu (art. 49 TFUE) w zakresie w jakim stanowi on o obowiązku traktowania przedsiębiorcy mającego siedzibę terytorium jednego państwa członkowskiego, a wykonującego działalność gospodarczą na terytorium innego państwa członkowskiego (także z uwzględnieniem swobody wtórnej – zakładania oddziałów) "na warunkach określonych przez ustawodawstwo państwa przyjmującego dla własnych obywateli". Oznacza to, że strona skarżaca, jako legalna spółka i osoba prawna prawa [...], będąca przedsiębiorcą zagranicznym, ma prawo korzystać na terenie [...], w granicach wyznaczonym zakresem działalności jej polskiego oddziału, z takich samych praw jak przedsiębiorcy polscy. W konsekwencji, skarżącej nie można odmówić zawarcia umowy o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych tylko z tego powodu, że jest przedsiębiorcą z siedzibą na terenie [...].

Uzupełniając powyższe dodać należy, że H. prowadzi w [...] w formie oddziału standardową działalność gospodarczą o profilu handlowym, zatrudnia polskich pracowników i wywiązuje się z obowiązków podatkowych oraz w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne z tego tytułu, a czyni to na takich samych zasadach jak przedsiębiorcy polscy. Nie ma więc żadnych powodów do tego, aby z jakichkolwiek powodów przedmiotowych aktywność skarżącej w zakresie jej polskiego oddziału traktować na odmiennych zasadach.

Przyjmując powyższe stanowisko, miał na uwadze, że zgodnie z art. 52 TFUE postanowienia rozdziału Traktatu dotyczące swobody przedsiębiorczości oraz środki podjęte na ich podstawie nie przesądzają o zastosowaniu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych przewidujących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego. W ocenie Sądu w odniesieniu do sytuacji skarżacej o zastosowaniu wyjątku z art. 52 TFUE nie może być mowy. W bardzo obszernym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej od kilkudziesięciu już lat konsekwentnie podkreśla się, że ograniczenie swobód unijnych z powołaniem na przepisy szczególne TFUE, takie jak art. 52, może następować w wyjątkowych tylko przypadkach. Formułuje się w tym zakresie pewne reguły. Przepisy krajowe mogące utrudniać lub zniechęcać do korzystania z podstawowych swobód chronionych na mocy traktatu muszą spełniać cztery warunki: muszą być stosowane w sposób niedyskryminacyjny, muszą być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, muszą prowadzić do realizacji celu, jakiemu służą, i nie mogą wykraczać poza to, co konieczne do jego osiągnięcia (zob. wyroki Trybunału z dnia 30 listopada 1995 r. w sprawie C-55/94 Reinhard Gebhard vs. Consiglio dell’Ordine degli Avvocati e Procuratori de Milano, Zb. Orz. 1995, s. I-4165, punkt 6 sentencji oraz z dnia 17 stycznia 2008 r. w sprawie C-152/05 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Federalnej Niemiec, ZOTSiS 2008/1/I-39, czy z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-104/06 Komisja przeciwko Szwecji, Zb.Orz. s. I-671, pkt 25 i przywołane orzecznictwo).

Odmowa więc skarżącej prawa do ubiegania się o możliwość otrzymania dofinansowania na rzecz ochrony miejsc pracy polskich pracowników, zatrudnionych w [...], przez pracodawcę/oddział w K., od których wynagrodzeń odprowadzane są składki na polski Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – tylko dlatego, że mamy do czynienia z przedsiębiorcą z siedzibą na terenie [...] (a konkretnie: bo z tego powodu nie jest "przedsiębiorcą" w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 P.p., ale "przedsiębiorcą zagranicznym" w rozumieniu u.z.u.p.zagr.) jest oczywiście dyskryminujące.

W ocenie Sądu nadrzędne względy interesu ogólnego nie tylko nie przemawiają za odmówieniem skarżacej prawa do zawarcia umowy o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ale nawet wskazywałyby na konieczność przyznania skarżącej takiego prawa. Rozsądnie rozumiany interes ogólny sugeruje bowiem, że powinna być zapewniona ochrona miejsc pracy – chodzi przecież o polskich pracowników, zatrudnionych w [...], przez pracodawcę/oddział w K., od których wynagrodzeń odprowadzane są składki na polski Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Gdyby natomiast zaakceptować stanowisko organu, że skarżąca o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy a limine ubiegać się nie może, to właśnie przede wszystkim owi polscy pracownicy pozbawieni byliby pośredniej ochrony odnoszącej się do ich miejsc pracy i zagrożeni zwolnieniami.

Powyższa konstatacja prowadzi także do wniosku, że skoro określeni pracownicy traciliby pośrednią ochronę ich miejsc pracy z powodu przynależności państwowej pracodawcy, to można również skutecznie wywodzić, iż mamy do czynienia z naruszeniem swobody przepływu pracowników, o której mowa w art. 45 TFUE. Doszłoby bowiem do dyskryminacji pośredniej ukrytej. Naruszenie swobody przepływu pracowników co prawda występowałoby w warunkach terytorialnie krajowych (polscy pracownicy zatrudniani w [...]), jednak z wyraźnym elementem międzynarodowym wyrażającym się w zapewnieniu pewnym pracownikom gorszych warunków wsparcia/ochrony miejsc pracy z uwagi na przynależność narodową przedsiębiorcy zatrudniającego. W ocenie Sądu można byłoby w takim przypadku postawić zarzut pośredniego ograniczenia swobody przepływu pracowników, niedopuszczalnego w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej do art. 45 TFUE oraz kolidującego z zasadami wyrażonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 27 maja 2011, str. 1-12, zob. zwłaszcza motyw 4, zdanie 3).

Kontynuując rozważania dotyczące prawa unijnego Sąd zaznacza, że wydając niniejszy wyrok brał pod uwagę, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji dotyczą nadzwyczajnej pomocy związanej z sytuacją kryzysową w następstwie wystąpienia epidemii COVID-19. Nie ma jednak żadnych powodów, aby cokolwiek przemawiało za ograniczeniem wsparcia niektórych przedsiębiorców z uwagi na przynależność państwową, zwłaszcza, że zatrudniają oni pracowników w [...], których skutki epidemii dotykają w taki sam sposób, jak wszystkich innych polskich przedsiębiorców i pracowników. W tej sytuacji zagraniczna przynależność przedsiębiorcy nie powinna mieć większego znaczenia z perspektywy ratio legis art. 15g ustawy COVID-19, chroniącego miejsca pracy w [...]. W tej sytuacji zagraniczna przynależność przedsiębiorcy nie powinna mieć większego znaczenia z perspektywy ratio legis art. 15g ustawy COVID-19, chroniącego miejsca pracy w [...].

Przedstawiając powyższe Sąd stanął zatem na stanowisku, że [...] zobowiązana jest na mocy umowy o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji do równego i sprawiedliwego traktowania skarżącej i zapewnienia jej dostępu do środków z FGŚP na dofinansowanie wynagrodzeń wypłacanych pracownikom przez pracodawców zgodnie z art. 15g ustawy COVID-19 na dokładnie takich samych zasadach, na jakich środki te są przyznawane polskim inwestorom (pracodawcom). Oznacza to, że skarżąca, jako legalna spółka i osoba prawna prawa [...], będąca przedsiębiorcą zagranicznym, ma prawo korzystać na terenie polski, w granicach wyznaczonym zakresem działalności jej polskiego oddziału z takich samych praw jak przedsiębiorcy polscy. W konsekwencji, skarżącej nie można odmówić przyznania spornego dofinansowania na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP wyłącznie z tego powodu, że jest przedsiębiorcą z siedzibą na terenie [...]. W konsekwencji, utrzymanie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji byłoby niezasadne z punktu widzenia ratio legis art. 15g ustawy COVID-19 a nadto – jak wcześniej wyjaśniono – z prawem unijnym.

Ponownie rozpatrując sprawę skarżącej organ zobligowany będzie do odejścia od literalnej wykładni art. 15g ustawy COVID–19 w związku z art. 4 ust. 1 i ust. 2 Prawa przedsiębiorców i do uwzględnienia oceny prawnej zaprezentowanej powyżej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.