Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2373/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Go 344/18 w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 8 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Go 344/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 8 lutego 2018 r. w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Pismem z dnia 25 września 2017 r., Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. skierował do Starosty Krośnieńskiego wniosek o sprawdzenie kwalifikacji kierującego pojazdem skarżącego. Wniosek został uzasadniony tym, że ww. w okresie od 23 listopada 2014 r. do 1 września 2015 r. wskutek naruszenia zasad ruchu drogowego uzyskał 26 punktów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488 ze zm.).

Starosta Krośnieński decyzją z dnia 12 grudnia 2017 r., na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260), dalej powoływanej jako "P.r.d." oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978), dalej powoływanej jako "u.k.p.", skierował skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kategorii A i B.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze decyzją z dnia 8 lutego 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący przekroczył w okresie krótszym od jednego roku (tj. od 23 listopada 2014 r. do 1 września 2015 r.) limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp. o sprawdzenie kwalifikacji. Wniosek ten wskazuje zarówno daty w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów P.r.d. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący, zarzucając m.in. naruszenie:

1) art. 130 ust. 2 oraz art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b P.r.d.;

2) art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 K.p.a.;

3) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalając skargę podzielił stanowisko organu, że przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się skarżący jako kierujący pojazdem w ciągu roku, stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. i to nawet w sytuacji gdy jeden z wpisów uzyskał ma mocy wyroku sądu karnego ostateczność po upływie okresu wskazanego w art. 130 ust. 2 P.r.d.

Sąd zauważył, że skarżący pozostaje także w błędnym przekonaniu, jakoby ustanie karalności wykroczenia (art. 45 § 1 K.w.) skutkować powinno koniecznością odstąpienia od wydawania stosownych decyzji administracyjnych. Ostateczne wpisy do ewidencji o popełnionych przez kierowcę naruszeniach przepisów ruchu drogowego decydują o przyznaniu określonej ilości punktów karnych, a ilość takich punktów przesądza o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Nie ma natomiast znaczenia, czy w dniu rozpatrzenia takiego wniosku przez organ karalność wykroczenia ustała. Ustawodawca mając na uwadze poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przyjął bowiem sztywną zasadę, że przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wskazanego wniosku. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie ostatecznych wpisów, to organ administracji, podejmując decyzję na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d., nie był uprawniony do badania prawidłowości orzeczeń, na podstawie których dokonano w ewidencji takich wpisów, gdyż kwestie te należą do wyłącznej kompetencji organów prowadzących ewidencję. Organ ten nie jest również uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji nadal są ujęte w ewidencji, czy też w okresie po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie wobec zatarcia ukarania (skazania). Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy stanowi obligatoryjną, administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. P.r.d. nie przewiduje w tym zakresie jakichkolwiek wyjątków ani nie wprowadza żadnych ograniczeń czasowych co do daty wydania decyzji. Ustanie karalności za wykroczenie drogowe nie podważa faktu uzyskania przez kierowcę punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w dacie wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie:

1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię łub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

a) art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami na skutek przyjęcia, że okoliczności przedmiotowej sprawy związane z zachowaniem przypisywanym stronie postępowania przesądzają o zasadności i konieczności skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy poprzez przyjęcie, że osoba, która uzyskała w ciągu roku ponad 24 punkty karne musi bezwzględnie być skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji - bez uwzględnienia kiedy miało miejsce naruszenie przepisów ruchy drogowego skutkującego wpisaniem punktów do ewidencji, w szczególności bez uwzględnienia obowiązujących w systemie prawnym - w Kodeksie wykroczeń - art. 45 § 1 - okresu przedawnienia (2 - lata od popełnienia wykroczenia);

b) art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym na skutek uznania, że wpisanie do ewidencji kierowców przez właściwy organ punktów karnych za wykroczenia drogowe wywołuje daleko idące skutki prawne w postaci tego, że organy administracji (zwłaszcza zaś Starosta) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku, gdy właściwy organ Policji złożył w niosek w przedmiocie sprawdzenia albowiem takie podejście do istoty sprawia, że prowadzone przez organy administracji postępowanie administracyjne ma tylko pozorny charakter, gdyż decyzja jest z góry przesądzony - co w oczywisty sposób kłóci się z zasadami Państwa prawnego i zasadami K.p.a. nakazującymi należyte i rzetelne wyjaśnienie okoliczności sprawy;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez usankcjonowanie przez Sąd I instancji obrazy w toku postępowania administracyjnego art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 107 K.p.a. na skutek usankcjonowania przez organ odwoławczy faktu uchybienia przez organ orzekający ustawowej powinności zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz powinności rozpatrzenia i oceny całości prawidłowo zebranego materiału dowodowego, jak również usankcjonowanie postępowania, które godzi w zasadę praworządności na skutek uznania, że obowiązujący stan prawny jest tego rodzaju, iż iunctim w postaci spełnienia dwóch warunków - przekroczenia ilości 24 punktów w ciągu roku oraz wystąpienie z wnioskiem przez organ Policji implikuje konieczność wydania decyzji o z góry określonej treści.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi przez NSA i rozstrzygnięcie merytoryczne na zasadzie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji.

W piśmie z dnia 5 czerwca 2019 r. skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej w dniu 19 września 2022 r. sprawę skierował do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

W dniu 12 grudnia 2022 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło drogą mailową pismo skarżącego kasacyjne z dnia 11 grudnia 2022 r. do niniejszej sprawy, tj. I OSK 2373/19, w którym skarżący kasacyjnie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w skardze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna jest niezasadna.

Przed ustosunkowaniem się do zarzutów skargi kasacyjnej koniecznym jest przypomnienie, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

Przedstawienie powyższych uwag było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na konstrukcję wniesionej skargi kasacyjnej, w której na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. "art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978)" jak również art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzucono "usankcjonowanie przez Sąd administracyjny I instancji obrazy w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 oraz przepisu art. 77 § 1 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego".

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów zauważyć należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 138 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, nie zaś powoływany przez autora skargi kasacyjnej art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji miał następującą treść: "Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka doskonalenia techniki jazdy stanowi działalność regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek doskonalenia techniki jazdy." Zarzut ten najprawdopodobniej miał dotyczyć naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednakże jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach, Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na treść art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może domyślać się intencji skarżącego kasacyjnie ani uściślać zarzutów czy korygować wad skargi kasacyjnej. Wobec tego nie jest zobowiązany ani uprawniony do poprawiania jakichkolwiek błędów skargi kasacyjnej, sporządzonej przecież przez wykwalifikowanego prawnika, a takim jest adwokat czy radca prawny. Przytoczenie zatem jako podstawy skargi kasacyjnej przepisu, który nie miał w sprawie zastosowania, zarzut taki dyskwalifikuje.

Niezależnie od wadliwości sporządzenia ww. zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając go będzie miał na uwadze art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji, tj. 8 luty 2018 r., albowiem zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny bada legalność decyzji ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W tej dacie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. miał następującą treść: "Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: 1) osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty: lit. b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Wyjaśnić przy tym należy, że art. 114 P.r.d. uchylony został przez art. 125 pkt 10 lit. g) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151) z dniem 19 stycznia 2013 r., z tym, że w zakresie ust. 1 pkt 1 lit. b został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. Stąd w dacie rozpoznawania sprawy przez organy administracji i wydawania decyzji przez Starostę Krośnieńskiego z dnia 12 grudnia 2017 r. i zaskarżonej decyzji SKO w Zielonej Górze z dnia 8 lutego 2018 r., art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b P.r.d. obowiązywał i mógł stanowić podstawę prawną wydanych decyzji. Brzmienie obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. jednoznacznie wskazuje organ właściwy, procesową formę, charakter oraz przesłanki skierowania kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdu. W przypadku przekroczenia limitu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji – właściwy organ zobowiązany jest skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie omawianych kwalifikacji. Skierowania takiego w drodze decyzji administracyjnej dokonuje starosta, a w przypadku miast na prawach powiatu – prezydent miasta, lub burmistrz, a rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter decyzji związanej, nie zostało więc pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Kontrola zasadności wpisów do ewidencji pozostaje zatem poza kompetencją starosty wydającego decyzję na podstawie 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d., nie może on prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. W tej kwestii starosta pozostaje związany informacją przekazaną przez komendanta wojewódzkiego policji. Zatem z faktu, że starosta wydaje decyzję na wniosek, nie można wywodzić uprawnienia tego organu do podważania dokonanych przez inny organ wpisów w prowadzonej przez niego ewidencji. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy nie podlega więc badaniu prawidłowość naliczania w ewidencji punktów uzyskanych przez kierowcę tytułem naruszenia przepisów ruchu drogowego. Również poza kompetencją Sądu I instancji kontrolującego decyzję w przedmiocie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ww. ustawy pozostawały kwestie wpisu ilości punktów karnych do ewidencji prowadzonej przez Policję.

W niniejszej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wielkopolskim zwrócił się do Starosty Powiatowego w Krośnie Odrzańskim z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w ramach posiadanych uprawnień w związku z przekroczeniem 24 punktów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488 ze zm.) za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Naruszenia te miały miejsce w okresie od 23 listopada 2014 r. do 1 września 2015 r. czyli w ciągu jednego roku, zatem na dzień 1 września 2015 r. przypisana liczba punktów wynosiła 26 i przekroczyła 24 punkty. Wobec odmówienia przyjęcia mandatów karnych za popełnione wykroczenia, skierowane zostały wnioski do sądu, a przypisane w ewidencji punktu miały charakter tymczasowy. Jak wynika z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 listopada 2017 r. popełnione wykroczenia zostały potwierdzone prawomocnymi wyrokami sądu powszechnego, a zatem zaistniała przesłanka obligatoryjnego skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a dokonane wpisy w ewidencji uzyskały stały charakter. Wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie w sprawie II W 348/15, którym skarżący został uznany winnym zarzucanych wykroczeń uprawomocnił się w dniu 7 grudnia 2015 r. i stanowił podstawę do przypisania 16 punktów za wykroczenie z dnia 23 listopada 2014 r., natomiast wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie w sprawie o sygn. akt II W 866/15 uprawomocnił się w dniu 31 sierpnia 2017 r. i skutkował przypisaniem skarżącemu łącznie 10 punktów za wykroczenie z dnia 1 września 2015 r. Powołane wyroki potwierdzały popełnienie przez skarżącego wykroczeń, a co za tym idzie, zaistniała konieczność ostatecznego przypisania punktów karnych za naruszenie zasad ruchu drogowego, co uzasadniało skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy.

Niezasadny jest przy tym zarzut naruszenia art. 130 ust. 1 P.r.d., bowiem kierowca, w sytuacji gdy jest zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego kwestionując czynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub skarżąc bezczynność organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest przy tym pogląd, zgodnie z którym, w przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu. Zagadnienie to nie może zatem być rozpatrywane ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1451/09, z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1456/09, z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1721/10, z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 73/11, z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13, z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12 oraz z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1931/17). Skarżący kasacyjnie nie wystąpił ze skargą do sądu administracyjnego celem zakwestionowania dokonanych wpisów w ewidencji, a zatem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut, w istocie odnoszący się wyłącznie do okoliczności faktycznych związanych z naliczeniem skarżącemu punktów karnych, jako wykraczający poza sprawę stanowiącą przedmiot kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, nie mógł przynieść oczekiwanego rezultatu.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut związany z nieprawidłowym, zdaniem skarżącego, nieuwzględnieniem okresu przedawnienia od popełnienia wykroczenia. Właściwie bowiem Sąd I instancji zauważył, że ustawodawca mając na uwadze poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przyjął sztywną zasadę, że przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, które skutkowało obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wskazanego wniosku. Podkreślić trzeba, na co zwracano uwagę we wcześniejszych rozważaniach, że kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy stanowiło obligatoryjną, administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie przewidywała w tym zakresie jakichkolwiek wyjątków ani nie wprowadzała żadnych ograniczeń czasowych. Kwestia przedawnienia karalności za wykroczenia stanowiące naruszenie przepisów ruchu drogowego należy do kompetencji sądu powszechnego orzekającego w sprawach wykroczeń, w rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy w Świebodzinie w wyrokach sprawach II W 348/15 i II W 866/15 orzekł o popełnieniu zarzucanych wykroczeń, a wyroki stały się prawomocne. Skutkiem tych wyroków było m.in. dokonanie ostatecznego wpisu punktów do ewidencji, który miał charakter tymczasowy. Wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. było możliwe wówczas gdy w dacie wydania decyzji liczba punktów wpisanych do ewidencji przekraczała 24 (a nastąpiło to w ciągu roku od pierwszego przekroczenia) i wpis ten miał charakter ostateczny. Powołany przez autora skargi kasacyjnej art. 45 § 1 K.w. stanowi, że karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Przytoczony art. 45 § 1 reguluje sposób liczenia okresu przedawnienia karalności wykroczenia. Stosownie do treści art. 45 § 1 K.w. dwuletni termin rozpoczyna swój bieg dopiero z chwilą zakończenia podstawowego, rocznego okresu, a zatem karalność wykroczenia zostaje niejako przedłużona o dwa lata, a przedawnienie, w przypadku, gdy w rocznym terminie dojdzie do wszczęcia postępowania, następuje dopiero po upływie trzech lat od popełnienia czynu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV KK 361/21) przewiduje przedawnienie karalności wykroczenia, a więc ścigania i orzekania, a to należy do kompetencji sądu powszechnego orzekającego w sprawach wykroczeń. Natomiast zatarcie ukarania unormowane jest w art. 46 § 1 K.w. w myśl tego ostatniego przepisu ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Przepis o zatarciu skazania za wykroczenie, stwarzający prawną fikcję niekaralności, dotyczy wyłącznie kwestii związanej z karalnością za wykroczenia. Zatarcie faktu karalności za wykroczenia drogowe może spowodować wprawdzie usunięcie punktów wpisanych do ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 P.r.d., lecz rozważanie tego zagadnienia w niniejszej sprawie jest o tyle niezasadne, że wniosek o skierowanie na egzamin sprawdzający wpłynął przed zatarciem karalności, którego termin liczy się od prawomocności orzeczenia, a nie zdarzenia będącym wykroczeniem drogowym.

W związku z powyższym Sądowi I instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim trafnie bowiem wskazał, że decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. są rozstrzygnięciami związanymi. Oznacza to, że skoro B. T. w okresie od 23 listopada 2014 r. do 1 września 2015 r. otrzymał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co znalazło potwierdzenie w prawomocnych wyrokach sądu powszechnego, a ponadto wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim w jego sprawie został skierowany na podstawie ostatecznych wpisów do ewidencji, to Starosta Krośnieński zobligowany był orzec o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim nie miało podstaw do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, tj. art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami. Sąd administracyjny nie orzeka bowiem na podstawie przepisów K.p.a., lecz na podstawie przepisów P.p.s.a. To w oparciu o przepisy tej ustawy sąd administracyjny ocenia bowiem legalność postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie K.p.a. Stąd prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) powinien przywoływać odpowiednie przepisy procedury sądowoadministracyjnej, ale w powiązaniu z przepisami K.p.a.

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej nie tylko nie powiązał zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 K.p.a. z właściwymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również w istocie nie neguje ustaleń dokonanych przez organy i przyjętych za prawidłowe przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. Z ustaleń tych wynika, że skarżący pierwsze wykroczenie popełnił w dniu 23 listopada 2014 r., za które otrzymał 16 punktów karnych, a drugie w dniu 1 września 2015 r., za co otrzymał 10 punktów karnych. Następnie wykroczenia te stały się przedmiotem oceny zawartej w prawomocnych wyrokach Sądu Rejonowego w Świebodzinie w sprawach o sygn. akt II W 348/15 i II W 866/15 i co skutkowało wystąpieniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z wnioskiem o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy. Faktów tych, mających istotne znaczenie w sprawie, skarżący kasacyjnie nie kwestionował, a zatem przyjąć należało, że wszystkie okoliczności mające w istotne znaczenie zostały wyjaśnione. Organy administracji, o czym była już mowa, nie miały natomiast obowiązku badania, czy w dniu wydania decyzji, wpisy stanowiące podstawę wniosku Komendanta nadal figurowały w ewidencji, o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 P.r.d. Z tych względów nie było podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie. Prawidłowo Sąd I instancji przyjął zatem, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i jego najistotniejsze elementy są bezsporne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.