Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 819/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 83a ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Bogusław Wolas Sędziowie Grzegorz Klimek Michał Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 października 2022 r. sprawy ze skargi M. C. oraz J. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 maja 2022 r. nr 180000/71/213094/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

1.1. Pismem z 18 maja 2022 r. M. C. oraz J. C.– nazywani dalej "Skarżącym", zwrócili się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne ustalenie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności, między innymi za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. objęty decyzją z 1 marca 2021 r.

Jako podstawę prawną wniosku Skarżący wskazali art. 83a ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009; dalej jako "u.s.u.s.").

1.2. Decyzją z 25 maja 2022 r. (nr 180000/71/213094/2022) organ stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, jak również Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał art. 31zq ust. 8 stawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.; dalej jako "ustawa o Covid-19") oraz art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej jako "k.p.a.").

Następnie zaś wskazał, że wspomniana decyzja z 1 marca 2021 r. została doręczona Skarżącym tego samego dnia. Stąd też termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upłynął 15 marca 2021 r. Tymczasem wniosek Skarżących został złożony dopiero 23 maja 2022 r., czyli po upływie właściwego terminu.

2.1. W skardze wywiedzionej od powyższe decyzji Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:

- art. 83a ust. 1 u.s.u.s polegające na jego błędnym zastosowaniu przez ZUS przejawiające się tym, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz ujawnionych nowych okoliczności organ nie dokonał ponownego ustalenia prawa do zwolnienia nas z opłacenia należności z tytułu powstałych składek za od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r..;

- art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o Covid-19 polegające na jego błędnym zastosowaniu przez ZUS przejawiającym się tym, że we właściwym rejestrze kod PKD Spółki nie stanowi przeważającej działalności jako płatnika składek uprawniającego do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek ubezpieczeniowych w sytuacji, gdy zastosowanie przez organ przedmiotowego przepisu w sposób prawidłowy doprowadziłoby do zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacenia przedmiotowych składek z powodu rzeczywiście wykonywanej działalności gospodarczej o numerze PKD 56.10., a wskazanej w treści ww. regulacji prawnej;

3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niedokonaniu przez ZUS wszelkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy w postaci braku zbadania okoliczności wykonywania rzeczywistej działalności gospodarczej skarżących o nr PKD 56.10.A uprawniającej do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek ubezpieczeniowych.

2.2. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 1 marca 2021 r.

2.3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

3.1. Z motywów kontrolowanej decyzji wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych z 18 maja 2022 r. odczytał pismo Skarżących jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego ma zastosowanie art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31zq ust. 8 ustawy o Covid-19. Stąd też przyjął, że skoro decyzja, której dotyczy powyższe pismo została doręczona Skarżącym 1 marca 2021 r., czternastodniowy termin do złożenia wniosku upłynął 15 kwietnia 2021 r. Tym samym stwierdził, że wniosek strony został złożony z uchybieniem terminowi i wydał decyzją na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 83b ust. 1 u.s.u.s. oraz art. 31zw ust. 3 ustawy o Covid-19.

3.2. Rzecz jednak w tym, że Skarżący wskazali jako podstawę prawną swojego wniosku art. 83a ust. 1 u.s.u.s., czyli przepisu, który umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wówczas gdy w sprawie pojawią się nowe dowody lub okoliczności, które nie były znane Zakładowi w chwili wydawania rozstrzygnięcia. Dalej zaś Skarżący podkreślili, że zwracają się z prośbą o ponowne ustalenie prawa do zwolnienie z opłacania należności za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., czyli w sprawie, w której organ wydał decyzję ostateczną. Treść wniosku wyraźnie wskazuje zatem, że Skarżący nie domagali się ponownego rozpatrzenia sprawy tylko wszczęcia postępowania, które miało na celu wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 83a ust. 1 u.s.u.s. Podkreślić przy tym należy, że to treść wniosku strony, który inicjuje postępowanie, determinuje rodzaj sprawy administracyjnej (art. 61 § 1 k.p.a.).

Obowiązkiem organu było zatem merytoryczne zbadanie, czy w sprawie zostały przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które miałyby wpływ na prawo Skarżących. Innymi słowy organ powinien był na żądanie strony przeprowadzić merytoryczne postępowanie w sprawie, a następnie ustalić, czy powoływane okoliczności mają charakter nowości, dalej zaś wydać rozstrzygnięcie o odmowie dokonania ponownego ustalenia, bądź też zmienić swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie rozpoznał wniosku Skarżących co do jego istoty, czym naruszył art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 83a ust. 1 u.s.u.s.

Oznacza to również, że na tym etapie postępowania rozpatrywanie pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne, a Sąd nie ma podstaw do poddania merytoryczna kontroli w zakresie przesłanek wyrażonych w art. 83a ust. 1 u.s.u.s., których wystąpienie mogłoby skutkować koniecznością zmiany decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 1 marca 2021 r.

3.3. Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do sformułowanej w niniejszym wyroku oceny prawnej.

3.4. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329).