Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 815/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1 w zw. z art. 197
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 839/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 23 sierpnia 2024 r. nr SKO/GD/440/1840/2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.


UZASADNIENIE

Robert Gryziecki (dalej: Skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej: Kolegium) z 23 sierpnia 2024 r. nr SKO/GD/440/1840/2024 utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z 3 kwietnia 2024 r. nr GN.6831.40.2023.AG zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], gmina [...], stanowiącą własność R. G., w sposób następujący:

1) działka nr [...] o pow. [...] ha,

2) działka nr [...] o pow. [...] ha,

3) działka nr [...] o pow. [...] ha.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało między innymi, że podziału dokonano z urzędu zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy K. z dnia 30 listopada 2015 r., nr XV/109/15. Projektowana do wydzielenia działka nr [...] przeznaczona jest pod publiczną drogę klasy lokalnej, oznaczoną symbolem 02 KDL, natomiast działka nr [...] przeznaczona jest pod publiczną drogę klasy dojazdowej, oznaczoną symbolem 013a KDD. Z kolei działka nr [...] przeznaczona jest pod produkcję rolniczą i drogę wewnętrzną.

W skardze Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek wskazał, że zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody po jego stronie, jak i spowodowania trudnych, bądź niemożliwych do odwrócenia skutków w postaci istotnej zmiany powierzchni działki, a co za tym idzie uniemożliwienia mu prowadzenia działalności gospodarczej w sposób przewidziany w m.p.z.p., jak ma to miejsce dotychczas.

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 839/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: Sąd I instancji), na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu I instancji, wniosek Skarżącego nie zawiera żadnego uzasadnienia ani argumentacji, z której wynikałoby jakie realne zagrożenie i trudne do odwrócenia skutki zaskarżona decyzja wywoła. Skarżący podał jedynie ogólnie sformułowane tezy, których nie poparł żadnymi dowodami. W szczególności, zdaniem Sądu I instancji, argumentacja wniosku nie zawiera żadnych informacji w przedmiocie jaka jest obecnie powierzchnia gospodarstwa Skarżącego i do jakiej powierzchni zostanie ona zmniejszona. Jaki wpływ na prowadzoną przez niego działalność będzie miał podział nieruchomości, a także czy i w jakim stopniu ją ograniczy bądź uniemożliwi jej prowadzenie, a w konsekwencji spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Konkludując Sąd I instancji uznał, że brak uzasadnienia wniosku w powyższym zakresie uniemożliwia sądowi dokonanie oceny jego zasadności. Podkreślono przy tym, że nie jest rolą sądu poszukiwanie argumentacji i ustalanie okoliczności pozwalających na ocenę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. To rolą Skarżącego jest takie umotywowanie wniosku, aby możliwa była jego obiektywna ocena.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Przedmiotowemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji przy wydawaniu przedmiotowego postanowienia, opisanego w skardze do Sądu I instancji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Kolegium z 23 sierpnia 2024 r. i uznanie przez ten Sąd, że Skarżący nie wykazał zaistnienia ryzyka wystąpienia skutków, o których mowa w przedmiotowym przepisie, podczas gdy z treści uzasadnienia skargi jednoznacznie wynika, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W uzasadnieniu zażalenia podał, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji zostało wskazane już w skardze. Skarżący wówczas wykazał wpływ decyzji na jego interes oraz wskazał przyczyny zaskarżenia. Samo zaś uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania (złożone w ramach skargi na przedmiotową decyzję) nie powinno być przez sąd rozpatrywane w oderwaniu od całkowitej treści wniesionej skargi. Podał, że jak wynika z uzasadnienia skargi Skarżący wówczas uzasadnił wpływ jej wykonania na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą związaną z prowadzeniem zakładu drobiu. Skarżący prowadzi działalność rolniczą -fermę drobiu. Z uwagi na powyższe, na teren działalności Skarżącego transportowane są pisklęta, zaś odchowane już kurczęta są z niej wywożone. Dla transportu ww. drobiu wykorzystywane są zaś specjalistyczne samochody wyposażone w odpowiedni sprzęt (są to tzw. ciężarówki do przewozu drobiu), przy czym są one większych rozmiarów, niż standardowe ciężarówki typu TIR. Powyższe spowodowane jest koniecznością zapewnienia odpowiednich warunków transportowania żywych zwierząt, w tym m.in. wyposażenia samochodów w wentylację, systemy monitorujące dobrostan zwierząt czy też systemy mające na celu zmniejszenie stresu przewożonych zwierząt. Do powyższej kwestii Skarżący odniósł się także szczegółowo w złożonej skardze. Z uwagi na charakterystykę samochodów wykorzystywanych do transportu drobiu konieczne jest zapewnienie odpowiedniej wielkości placu manewrowego - tak, aby możliwe było dostarczenie piskląt na działkę, a następnie (po wykonaniu odpowiedniego manewru, celem zmiany pozycji i prawidłowego ustawienia samochodu) załadowanie kurcząt odchowanych, które następnie transportowane są do ubojni. Zdaniem Skarżącego, dodatkowo istotną kwestią jest, że przedmiotowa działalność wymaga dodatkowej powierzchni, która pozwoli także na przemieszczanie się innych pojazdów (m.in. przeznaczonych do załadunku - tzw. ładowarek) w obrębie działki - tj. między halą, a ciężarówkami do transportu drobiu. Skarżący jednocześnie podkreślił, iż nie została ustalona minimalna wielkość działki, która, musi zostać zachowana, jednakże powyższe kwestie są nieoderwalnie związane z koniecznością przestrzegania przez niego (jako podmiotu prowadzącego działalność nadzorowaną) przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt które to przepisy są sądowi znane z urzędu. Co istotne, projekt kurnika oraz zagospodarowanie terenu fermy drobiu został uzgodniony i zaakceptowany przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Wymiary placu manewrowego na nieruchomości Skarżącego obecnie są równe 15x15. Na ww. placu samochody odbierające żywe kurczęta (a także samochody odbierające obornik) ustawiane są prostopadle do budynku kurnika, przed bramą wjazdową do kurnika. Pomiędzy tak ustawionymi samochodami odbierającymi, a bramą kurnika musi zostać zachowana przestrzeń dla ładowarek, które wwożą do budynku puste kontenery na kurczęta, ładowarek wywożących pełne kontenery z kurczętami, a także ładowarek wywożących obornik po każdym cyklu produkcyjnym. Konieczne jest także zapewnienie dostępu samochodom, które dostarczają do kurnika ściółkę, jak i pozostałe środki niezbędne do produkcji. Istotnym jest przy tym, iż w obrębie przedmiotowej nieruchomości Skarżącego (a ściślej wydzielonego placu manewrowego) przeprowadzany jest rozładunek jednodniowych piskląt z samochodów do kurnika. Powyższe ma miejsce w trakcie całego roku, natomiast dla zdrowia i prawidłowego rozwoju tak młodych piskląt konieczne jest zachowanie temperatury 30 stopni Celsjusza, co jest znacznie utrudnione zwłaszcza zimą, toteż konieczne jest przeprowadzenie rozładunku jak najbliżej budynku (kurnika). Zmniejszenie powierzchni działki Skarżącego (a co za tym idzie, zmniejszenie opisanego placu manewrowego) znacząco wpłynie na procesy logistyczne związane z transportem zwierząt i środków do produkcji. W przypadku zmniejszenia powierzchni działki niemożliwe będzie usytuowanie pojazdów w taki sposób, jak dotychczas, co będzie skutkowało zwiększeniem odległości samochodów od budynku i bramy kurnika. Obecnie bowiem samochody przy rozładunku (załadunku) parkowane są w miejscu, w którym zaplanowano wydzielenie drogi publicznej. Co istotne, czynności rozładunku oraz załadunku trwają każdorazowo nawet do 5 godzin, zaś w przypadku 3 dokonania podziału działki nie będzie możliwe zaparkowanie samochodów w obrębie działki skarżącego. Powyższe zaś prowadziłoby do konieczności parkowania przedmiotowych samochodów częściowo na drodze publicznej przez cały czas rozładunku, tj. do 5 godzin. W odniesieniu do pojazdów - ładowarek oraz sztaplarek -istotnym jest, aby przy załadunku i rozładunku pokonywały one jak najkrótszą trasę między budynkiem kurnika a samochodem transportującym zwierzęta. Powyższe uwarunkowane jest koniecznością zachowania dobrostanu zwierząt, a także przeciwdziałania chorobom zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zwierząt, co warunkowane jest m.in. czasem przewozu. Skarżący wskazał także, iż ciągły rozwój technologii załadunku i transportu zwierząt powoduje, że już na obecnym etapie plac manewrowy na jego działce ma najmniejszy z możliwych rozmiarów, zatem podział nieruchomości (a tym samym zmniejszenie jego działki aż o [...] ha) uniemożliwi zachowanie szeregu wymogów związanych z prowadzeniem działalności nadzorowanej. Ładowarki zaś produkowane są w coraz to większych rozmiarach, co wiąże się z koniecznością zapewnienia im większej powierzchni dla wykonywania manewrów. Odnosząc się do kwestii, nieodwracalnych skutków oraz szkody w postaci uniemożliwienia prowadzenia dotychczasowej działalności, potwierdzenie, w ocenie Skarżącego, znajduje się w przepisach ustawy o ochronie zdrowia zwierząt. Zgodnie z ww. ustawą, w przypadku stwierdzenia uchybień w prowadzeniu działalności nadzorowanej, powiatowy lekarz weterynarii może m.in., wydać decyzję nakazującą wstrzymanie działalności (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy) lub nawet zakazać umieszczania na rynku lub handlu określonymi zwierzętami oraz zakazać produkcji (art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy). Ponadto w rozdziale 10 ww. ustawy zawarto szereg przepisów karnych w związku z m.in. niespełnianiem wymagań weterynaryjnych przez prowadzącego działalność nadzorowaną. Ww. konsekwencje stanowią tylko część realnych następstw podziału działki Skarżącego, których wystąpienie jest wysoce prawdopodobne. Dodatkową, równie istotną kwestią w przedmiotowym przypadku jest umiejscowienie zbiorników gazu na działce Skarżącego, bowiem w przypadku podziału nieruchomości nie zostanie zachowana odpowiednia odległość zbiorników od granic nieruchomości, co będzie skutkowało koniecznością ich przemieszczenia przez Skarżącego. Z uwagi zaś na charakter prowadzonej działalności oraz szereg wymogów związanych z hodowlą drobiu, wydzielenie innego miejsca w obrębie działki Skarżącego jest szczególnie ograniczone.

Podsumowując, w ocenie Skarżącego, mając na uwadze przytoczone wyżej, jak i opisane uprzednio w skardze okoliczności, wykonanie zaskarżonej decyzji stanowi realne zagrożenie dla interesu Skarżącego i trudne do odwrócenia skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy - § 3 art. 61 p.p.s.a.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Natomiast obowiązkiem sądu jest odniesienie się do wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności w kontekście przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest przy tym uprawniony do uwzględnienia z urzędu okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu, jak również okoliczności stojących w opozycji do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2017, s. 397; por. także postanowienie NSA z 9.12.2021 r. II GZ 418/21).

Uzasadniając odmowę zastosowania ochrony tymczasowej Sąd wskazał, że Skarżący nie przedstawił we wniosku o wstrzymanie żadnego uzasadnienia ani argumentacji, z której wynikałoby jakie realne zagrożenie i trudne do odwrócenia skutki zaskarżona decyzja wywoła. Zdaniem Sądu I instancji, Skarżący podał jedynie ogólnie sformułowane tezy, których nie poparł żadnymi dowodami. W szczególności, zdaniem Sądu I instancji, argumentacja wniosku nie zawiera żadnych informacji w przedmiocie jaka jest obecnie powierzchnia gospodarstwa Skarżącego i do jakiej powierzchni zostanie ona zmniejszona. Jaki wpływ na prowadzoną przez niego działalność będzie miał podział nieruchomości, a także czy i w jakim stopniu ją ograniczy bądź uniemożliwi jej prowadzenie, a w konsekwencji spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Stanowisko Sądu I instancji jest błędne. Zgodzić się bowiem należy ze Skarżącym, że wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej został szczegółowiej uzasadniony w treści złożonej skargi. Po jego sformułowaniu i uzasadnieniu Skarżący wskazał wprawdzie w sposób ogólnikowy, że zmniejszenie powierzchni działki wyrządzi mu znaczną szkodę, jak i spowoduje trudne bądź niemożliwe do odwrócenia skutki, które uniemożliwią Skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej, jak ma to miejsce dotychczas ale powyższe należy potraktować jako podsumowanie dotychczasowej argumentacji. W realiach tej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można tracić z pola widzenia pozostałych argumentów, które podniosła strona broniąc swoich interesów. W treści skargi Skarżący wskazał bowiem, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, że jego działka ma zostać zmniejszona aż o [...] ha. Z działki o pow. [...] ha zmniejszy się ona do [...] ha. Podał przy tym, że tak zasadnicze ograniczenie powierzchni jego nieruchomości stanowi zaś istotne zagrożenie dla jego interesu, jakim jest prowadzona działalność rolnicza w postaci fermy drobiu. Podał przy tym, że prowadzenie fermy drobiu wiąże się z koniecznością przestrzegania wielu standardów, w szczególności zaś niezbędny jest odpowiedniej wielkości plac manewrowy, który wykorzystywany jest do transportu piskląt na fermę. Wskazał, że z jego fermy wywożone są do ubojni odchowane kurczęta, przy czym samochody (tzw. ciężarówki do przewozu drobiu) je transportujące są większych rozmiarów, niż standardowe ciężarówki typu TIR. Większy rozmiar samochodów spowodowany jest specjalistycznym wyposażeniem w celu zapewnienia odpowiednich warunków transportu, takim jak wentylacja, systemy monitorujące dobrostan zwierząt (m.in. kamery, monitoring temperatury i wilgotności czy izolacja akustyczna mająca na celu zmniejszenie stresu zwierząt). Dodał przy tym również, że istotne zmniejszenie powierzchni działki, jakie nastąpi w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwi zatem wjazd na działkę, manewr oraz wyjazd wyżej opisanych pojazdów z nieruchomości Skarżącego, a co za tym idzie - zablokuje możliwość dalszego prowadzenia gospodarstwa przez Skarżącego.

W takiej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji winien był ocenić spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wszystkich twierdzeń strony mających znaczenie z punktu widzenia zastosowania ochrony tymczasowej. Ocena taka nie wynika z treści uzasadnienia. Stąd zaszła podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania Sądowi I instancji wniosku do ponownego rozpoznania.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.