Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 722/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 psar. 1 par. 1a par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku skarżącego T. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lipca 2019 r. w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 1000 (słownie: tysiąc) złotych; 4. przyznaje skarżącemu T. S. od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sumę pieniężną w wysokości 1000 (słownie: tysiąc) złotych; 5. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego T. S. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

T. S. reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata (dalej jako "skarżący" lub "wnioskodawca") pismem z [...] października 2020 r. na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1, art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako "organ" lub "Minister") w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu nr [...]

z [...] lipca 2019 r.

Skarżący zarzucając organowi naruszenie art. 8 § 1, art. 9, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. , poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a") wniósł o:

1. zobowiązanie Ministra do wydania decyzji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a;

2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.;

3. stwierdzenie, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a;

4. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.;

5. na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzenie organowi grzywny w wysokości 49.181,70 zł (słownie: czterdzieści dziewięć tysięcy sto osiemdziesiąt jeden złotych i 70/100);

6. na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. przyznanie od Ministra na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 24.590,85 zł (słownie: dwadzieścia cztery tysiące pięćset dziewięćdziesiąt złotych i 85/100);

7. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnioskiem z [...] czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, 22a i 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (opubl. obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 723, dalej jako "ustawa zaopatrzeniowa").

Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Minister w dniu [...] lipca 2019 r. wydał decyzję nr [...]odmawiającą wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r.

W związku z wpływem ww. wniosku, Minister pismem z [...] sierpnia 2019 r. poinformował wnioskodawcę, że z uwagi na konieczność dokonania wnikliwej analizy niniejszej sprawy, nie zostanie ona załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. W związku z powyższym, sprawa miała zostać rozpoznana do [...] stycznia 2020 r.

Po upływie wskazanego wyżej terminu, pismem z [...] stycznia 2020 r. Minister poinformował wnioskodawcę, że niniejsza sprawa po raz kolejny nie może zostać załatwiona w uprzednio podanym terminie. Jako przyczyna powyższego ponownie została wskazana konieczność poddania sprawy wnikliwej analizie. Jednocześnie organ poinformował, że rozpatrzenie przedmiotowego wniosku powinno nastąpić do [...] maja 2020 r. oraz zaznaczył, że na długość ww. terminu bezpośredni wpływ ma znaczna liczba spraw do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, uniemożliwiająca pełną realizację zasady określonej w art. 12 k.p.a. - tj. zasady szybkości postępowania.

W dniu [...] czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżącego skierował do Ministra ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi, jej autor w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Podniósł, że pomimo tego, iż od dnia ponaglenia do wniesienia skargi upłynęły już ponad 4 miesiące, ze strony organu nadal brak jakiejkolwiek reakcji. Od momentu wniesienia ponaglenia jedyną czynnością podjętą przez Ministra, było zwrócenie się pismem z [...] września 2020 r. do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie szerszej dokumentacji na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego w trybie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. W ocenie skarżącego była to jednak czynność pozorna, niewnosząca do sprawy żadnej merytorycznej treści, a dążąca jedynie do przedłużenia postępowania. Minister jest bowiem w posiadaniu wszystkich dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy - wszelka dokumentacja została przekazana w toku postępowania przez pełnomocnika skarżącego, Dyrektora Zakładu Emerytalno -Rentowego MSWiA oraz z KGP w [...]. Do chwili wniesienia skargi Minister nie zajął stanowiska w sprawie, przekroczył wskazywane terminy do załatwienia sprawy, nie zawiadamiając o ustaleniu nowych, a podjęta przez organ czynność była czynnością pozorną, nie wnoszącą żadnej merytorycznej treści do sprawy.

Skarżący podniósł, że od złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął już ponad rok. Brak działania Ministra w sprawie nie może być sanowany przez problemy kadrowe, czy też liczbę wniosków wpływających do organu. Zdaniem skarżącego mogło dojść do rażącego naruszenia prawa z uwagi na czas oczekiwania na decyzję organu pomimo braku skomplikowania sprawy. Zasadny jest więc wniosek

o zasądzenie grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej stanowiącej rekompensatę za naruszenie praw skarżącego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że wydłużenie terminu załatwienia niniejszej sprawy jest uzasadnione, bowiem organ potrzebuje czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Do organu wpłynęła bowiem znaczna ilość spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę około 4 900) wniesionych na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji. Organ zakwestionował żądanie orzeczenia grzywny. Wskazał, że zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Samo ujęcie wskazanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że zasądzanie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań

w kontekście działań organu (vide: wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1695/16 - Lex nr 2237160). W sprawie nie nastąpiło rażące naruszenie prawa, gdyż organ musi dokonać wszechstronnej analizy całego zebranego materiału dowodowego, aby merytorycznie rozstrzygnąć sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność Ministra w zakresie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy wyłączenia na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy, jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Przed wniesieniem skargi skarżący wystąpił do organu z ponagleniem w zakresie załatwienia jego wniosku z [...] lipca 2019 r. w trybie art. 37 § 1 k.p.a., co czyni skargę dopuszczalną również w świetle art. 53 § 2b p.p.s.a.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a czynność nie została dokonana. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili jej rozpoznawania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji jako zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności, nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Jak wynika z akt sprawy skarżący wystąpił [...] lipca 2019 r. do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2017 r. Zauważyć też należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.

W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż

w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jednak

co istotne w niniejszej sprawie - w postępowaniu odwoławczym - termin ten to wyłącznie miesiąc. W danym przypadku zastosowanie znajdują reguły dotyczące rozpatrywania odwołań (tak art. 127 § 3 in fine k.p.a.).

Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, ale także wtedy, gdy nie załatwia sprawy w terminach ustawowych.

Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to rozpatrzenie wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r. nie zostało zakończone do daty złożenia skargi na bezczynność, tj. [...] października 2020 r. ani też do [...] kwietnia 2021 r., tj. daty jej rozpoznania przez Sąd. Zwłoka jakiej dopuścił się Minister w załatwieniu sprawy, nie budzi zatem wątpliwości i jest znaczna. Do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd upłynęło ponad 20 miesięcy, a wniosek nadal nie został rozpoznany.

Zauważyć w tym miejscu wypada, że ocenie Sądu podlega w tym przypadku postępowanie, które ma charakter odpowiadający procedurze dwuinstancyjnej - tj. postępowanie odwoławcze. Nie było więc konieczne zbieranie przez organ dowodów na wszelkie istotne w sprawy okoliczności, lecz jedynie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, zmierzającego ku rozstrzygnięciu wątpliwości - na gruncie konkretnych zarzutów, sformułowanych w środku odwoławczym (tu - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Tymczasem - co wynika z akt sprawy - poza określeniem terminu załatwienia wniosku (pisma z [...] sierpnia 2019 r. i [...] stycznia 2020 r.), do czasu wniesienia przez wnioskodawcę ponaglenia z [...] czerwca 2020 r., nie podejmowano żadnych czynności w sprawie. Dopiero po tym jak do organu wpłynęło ponaglenie wnioskodawcy - pismem z [...] września 2020 r. - zwrócono się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,

o przesłanie szerszej dokumentacji na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego zainicjowanego podaniem wnioskodawcy.

Nie do podważenia jest wprawdzie argumentacja organu, że samo wnikliwe wyjaśnienie sprawy jest niezbędne dla merytorycznego jej załatwienia. Jednakże brak jest uzasadnienia - w kontekście samej specyfiki danych spraw - dla podejmowania czynności z tak znaczną zwłoką. Wpływ wniosku skarżącego do organu o ponowne rozpoznanie sprawy miał miejsce w sierpniu 2019 r. Natomiast pierwsze faktycznie czynności w sprawie organ zainicjował dopiero we wrześniu 2020 r. Sprawy

w postępowaniu odwoławczym załatwiać zaś należy w terminie miesiąca, zaś pierwszą datę załatwienia sprawy organ zakreślił dopiero na [...] stycznia 2020 r.

W realiach niniejszej sprawy doszło więc do oczywistego - a więc rażącego - naruszenia prawa w kontekście bezczynności w sprawie.

Jeżeli - wobec obiektywnych ograniczeń technicznych czy organizacyjnych - nie mogą być dochowane terminy zakreślone w k.p.a., obowiązkiem organu jest takie komunikowanie się ze stroną, aby mogła mieć ona pewność, że - pomimo przekroczenia terminów - sprawa jej zostanie ostatecznie załatwiona w rozsądnym czasie. Zwłaszcza, gdy dotyczy ona sfery stosunkowo wrażliwej z perspektywy życia codziennego - świadczeń emerytalnych. Niedochowanie wskazywanych terminów załatwienia sprawy, przy równoczesnym braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności wyjaśniających, może rodzić u wnioskodawcy uzasadnione wątpliwości, czy jego sprawa w ogóle zmierza ku zakończeniu. Nie może być to akceptowane

w państwie prawnym. Znaczne ogólne przekroczenie terminu załatwienia danej sprawy, w powiązaniu z brakiem rzetelnej informacji dla wnioskodawcy, kiedy zostanie ona ostatecznie załatwiona, uzasadnia zaś ocenę, że bezczynność organu miała charakter rażący.

Ustawa zaopatrzeniowa nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza ich stosowania. Kwestie związane

z trudnościami organu wynikającymi z wpływem znacznej ilości spraw wniesionych na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nie zwalniają z zarzutu bezczynności. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd stwierdza, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie wprowadzony został ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W judykaturze przyjmuje się jednocześnie, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (vide: Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).

Sąd podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i prawnych, jednak z tego powodu nie można usprawiedliwić ponad 20 miesięcznego opóźnienia.

W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, jak i brak zintensyfikowanych działań ze strony organu zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, zwłaszcza po zebraniu w sprawie pełnej dokumentacji powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Bezczynność ta trwa nadal, bowiem do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie organ nie rozpoznał wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r. i nie zakończył postępowania wydaniem decyzji.

Powyższej oceny nie jest w stanie zmienić również uwzględnienie sytuacji epidemicznej. Według art. 15zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U.

z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dodanym do tej ustawy przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 31 marca 2020 r. - w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego

z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W związku z tym, że stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od 14 marca 2020 r., przyjąć należy, że od tej daty z mocy prawa nastąpił skutek wynikający z tej normy prawnej. Przepis art. 46 pkt 20 ustawy

z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych

w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875; dalej: "ustawa zmieniająca"), uchylił z dniem 16 maja 2020 r. art. 15zzr i art. 15zzs ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Jednocześnie ustawodawca w art. 68 ust. 6 i 7 ustawy zmieniającej wprowadził siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone biegną dalej. W konsekwencji rozpoczęcie biegu terminów, które zostały wstrzymane i kontynuowanie biegu terminów, które zostały zawieszone na podstawie art. 15zzr i art. 15zzs ustawy zmienianej, następuje od 24 maja 2020 r. Oznacza to, że z podanej przyczyny można organ zwolnić z braku działania jedynie w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r.

W związku z powyższym, Sąd uznał, że czas prowadzenia postępowania i ww. okoliczności dotyczące sposobu jego prowadzenia uzasadniały wymierzenie organowi grzywny.

Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco -represyjny, a suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter kompensacyjny. Podkreślić należy, że z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, a także czy wskazują na konieczność zrekompensowania tego faktu skarżącemu. Zarówno zatem wymierzenie grzywny, czy przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne.

Ustalając wysokość nałożonej grzywny (1.000 zł) Sąd wziął pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, a w szczególności brak dołożenia należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby bez zbędnej zwłoki wydać decyzję, a także brak przyczynienia się strony skarżącej do uchybienia terminowi załatwienia niniejszej sprawy. Ustalając wysokość nałożonej grzywny (1.000 zł) Sąd wziął pod uwagę znaczny upływ czasu od dnia złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do dnia rozpoznania skargi. Sąd miał jednocześnie na względzie bardzo dużą ilość wniosków złożonych do organu w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Wymierzona

w wyroku grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie

z którym grzywnę wymierza się w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a jej wysokość miarkuje rozmiar uchybień organu. W ocenie Sądu, wymierzona grzywna powinna zrealizować założenia sprawiedliwości naprawczej, przywracając zachwiane zaufania skarżącego do władzy publicznej oraz skłaniając organ do właściwego procedowania w przyszłości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OZ 521/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Sąd zasądził także z urzędu kwotę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za oczekiwanie na wydanie orzeczenia. Sąd uznał, że kwotą adekwatną jest również 1.000 zł. Przyjęto, że jest ona należna za okres niepodejmowania przez organ czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Sąd miał przy tym na względzie ograniczenia

w funkcjonowaniu administracji i wstrzymania biegu terminów, wynikającego ze stanu zagrożenia pandemią i jej występowania, a także okoliczność, że skarżącemu zostało znacząco obniżone świadczenie emerytalne. Zasądzenie kwoty pieniężnej jest zasadne wobec znacznego okresu oczekiwania na rozstrzygnięcie, nawet gdyby zwłoka organu nie była zawiniona. Przyznana suma pieniężna stanowi zadośćuczynienie za stan niepewności, w jakiej pozostaje wnioskodawca w następstwie znacznego przekroczenia ogólnych terminów załatwienia sprawy, zakreślonych w k.p.a. Przeszkodą dla jej zasądzenia nie może być przy tym brak wykazania konkretnych szkód, jakie poniósł skarżący w następstwie zwłoki przy załatwieniu jego sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r. w terminie określonym w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Podstawą wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącemu sumy pieniężnej stanowi art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 i 4 wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wynagrodzenie reprezentującego skarżącego pełnomocnika orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.), w punkcie 5 sentencji wyroku. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).