Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 351/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Z. I. i Z. I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie ogrodzenia i otworu okiennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 24 marca 2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 listopada 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) z 16 marca 2000 r. o umorzeniu postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G. i umorzył wznowione postępowanie organu I instancji w sprawie decyzji ostatecznej z 16 marca 2000 r. umarzającej postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskiem z 7 stycznia 2014 r. Z. i Z. I. wystąpili do organu I instancji o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 16 marca 2000r. umarzającą postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB albo organ odwoławczy) postanowieniem z 4 lutego 2014r. wyłączył W. B. pełniącego funkcję PINB od rozpatrzenia wniosku z 7 stycznia 2014r. Z. i Z.I. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją PINB z 16 marca 2000 r. umarzającą postępowanie w sprawie ogrodzenia między posesjami przy ul. J. i A. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G., oraz wyznaczył do załatwienia przedmiotowej sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB albo organ I instancji). W w/w wniosku małżonkowie I. przywołali art. 145 § 1 pkt 7 i 8 k.p.a. twierdząc, że "decyzja PINB z 2000 roku została wydana w oparciu o inną decyzję- decyzję Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę nr [..] z dnia 19 września 1994roku (Decyzja z 1994 roku)- która to decyzja została następnie uchylona decyzją Prezydenta Miasta z 2 kwietnia 2009 roku ". Ponadto w w/w wniosku wnioskodawcy przywołali również art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. twierdząc, że " decyzja PINB z 2000 roku została wydana na podstawie Decyzji z 1994 roku, do której załączona została dokumentacja - Projekt rozbudowy domu jednorodzinnego- nigdy niezatwierdzona przez Urząd (w tej dokumentacji brakuje prawidłowego ostemplowania i zatwierdzenia ) a więc dowód na podstawie, którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazał się fałszywy oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ja wydał".

Organ I instancji po analizie wniosku z 7 stycznia 2014r. ustalił, że wniosek ten pochodzi od strony postępowania, natomiast z treści wniosku nie mógł ustalić, kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

W związku z powyższym organ I instancji pismem z 5 marca 2014 r. zwrócił się do wnioskodawców o uzupełnienie wniosku z 7 stycznia 2014 r. o wskazanie terminu, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z 16 marca 2000 r..

W dniu 25 marca 2014r. wnioskodawcy oświadczyli, że "o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedzieliśmy się po otrzymaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. decyzji z dnia 19 grudnia 2013r., tak więc nasz wniosek złożony został w terminie "

Organ I instancji rozpatrując przedmiotową sprawę stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z 16 marca 2000 r. podpisane przez Z. I. w dniu 22 marca 2000 r., zatem organ ten nie może dać wiary dacie wskazanej w w/w oświadczeniu. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że wnioskodawcy nie wykazali, iż zachowany został ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i postanowieniem z 23 lipca 2014r. odmówił wznowienia postępowania prowadzonego przez PINB zakończonego decyzją ostateczną z 16 marca 2000r. umarzającą postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G.

W postępowaniu odwoławczym WINB po przeprowadzeniu analizy wszystkich przesłanek zawartych we wniosku małżonków I. z 7 stycznia 2014r, które ich zdaniem są powodem do wznowienia postępowania w sprawie decyzji z 2000 roku tj. art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. postanowieniem z 24 października 2014r. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu w/w postanowienia wskazał, iż organ I instancji winien wznowić postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a następnie w trakcie tego postępowania wyjaśnić kwestię fałszywości dowodu będącego podstawą wydania omawianej decyzji z 2000 r. i w zależności od ustaleń uchylić bądź odmówić uchylenia przedmiotowej decyzji z 2000r.

Wnioskiem z 31 grudnia 2015 r. E. M. – H. i R. H. reprezentowani przez r. pr. J. M. zwrócili się o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie decyzji z dnia 16 marca 2000r. oraz o odmowę uchylenia w/w decyzji. Organ I instancji rozpatrując ponownie wniosek Z. i Z. I. oraz wniosek E. M. – H. i R. H. postanowieniem z 20 stycznia 2015r. wznowił w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją PINB z 16 marca 2000r. umarzającą postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G. Następnie decyzją z 24 lutego 2015r. organ I instancji odmówił uchylenia decyzji PINB z 16 marca 2000r. umarzającej postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G. W postępowaniu odwoławczym WINB decyzją z 28 maja 2015r. utrzymał w/w decyzję organu I instancji w mocy. Natomiast WSA w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z 10 listopada 2015r. sygn. akt II SA/Gd 431/15 uchylił decyzję WINB z 28 maja 2015r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie organu I instancji z 20 stycznia 2015 r.. W uzasadnieniu sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji rozpatrzy wniosek małżonków I. z 7 stycznia 2014r. o wznowienie postępowania, co do wszystkich wskazanych w nim przesłanek wznowienia.

Jednocześnie sąd wyjaśnił, że żądanie Państwa I. uchylenia decyzji PINB z 16 marca 2000r. w żaden sposób nie będzie mogło być uwzględnione na skutek upływu terminów określonych w art. 146 § 1 k.p.a..

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji postanowieniem z 17 sierpnia 2016r. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 5, 7 i 8 k.p.a. postępowanie administracyjne zakończone ostateczną z 16 marca 2000r. umarzającą postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G.

Następnie decyzją z 14 listopada 2016r. organ I instancji odmówił uchylenia decyzji PINB z dnia 16 marca 2000r. umarzającej postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym WINB wskazał, że w toku postępowania prowadzonego po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 k.p.a. prowadzone jest postępowanie, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub 145b albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Organ I instancji w wyniku wyroku sądu z 10 listopada 2015r., po ponownym rozpatrzeniu wniosku Państwa I. i wniosku Państwa H. postanowieniem z 17 sierpnia 2016r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją PINB z 16 marca 2000r. umarzającą postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G.

Państwo I. we wniosku przywołali cztery przesłanki, które ich zdaniem są powodem do wznowienia postępowania w sprawie decyzji z 2000 r. tj. art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a.. Organ I instancji analizując w/w przesłanki wskazane we wniosku Państwa I. stwierdził, że żadna z podanych przesłanek nie może mieć wpływu na zmianę ostatecznej decyzji z 16 marca 2000r., dlatego odmówił uchylenia decyzji PINB z 16 marca 2000r.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji rozpatrując ponownie wnioski o wznowienie postępowania nie przeanalizował ich pod kątem występowania formalnych podstaw do wznowienia postępowania, co miałoby wpływ na wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmowie wznowienia tego postępowania. W tym stanie rzeczy wydanie postanowienia z 17 sierpnia 2016r., wznawiającego postępowanie zakończone decyzją ostateczną z 16 marca 2000r bez przeprowadzenia formalnej analizy wniosków było nieprawidłowe. Taką analizę przesłanek formalnych wniosku małżonków I. organ I instancji przeprowadził dopiero na etapie wydawania decyzji w trybie 151 § 1 k.p.a..

Na etapie postępowania odwoławczego WINB przeprowadził analizę wniosku Państwa I. pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania i stwierdził, co następuje:

• wskazując art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. wnioskodawcy twierdzą, że "decyzja PINB 2000 r. została wydana w oparciu o inną decyzję - decyzję Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę nr [..] z dnia 19 września 1994r - która to decyzja została następnie uchylona decyzją Prezydenta Miasta z 2 kwietnia 2009 roku". Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Analizując dochowanie przez wnioskodawców terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 kpa stwierdził WINB, że o fakcie uchylenia w/w decyzji z 19 września 1994 r., wnioskodawcy dowiedzieli się z decyzji Prezydenta Miasta z 2 kwietnia 2009r., gdyż decyzja ta była im doręczona. A zatem o okolicznościach stanowiących ewentualną podstawę do wznowienia postępowania wnioskodawcy mieli wiedzę już w 2009r., wobec czego w stosunku do przesłanki art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. nie został zachowany termin 1 miesiąca wynikający z przepisu art. 148 § 2 k.p.a..

• wskazując art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Państwo I. stwierdzili, że w/w decyzja z 1994 r, -"do której załączona została dokumentacja -Projekt rozbudowy domu jednorodzinnego- nigdy niezatwierdzona przez urząd w G. (w tej dokumentacji brakuje prawidłowego ostemplowania i zatwierdzenia ) a więc dowód na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazał się fałszywy oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ja wydał".

Podkreślił WINB, że w aktach sprawy znajduje się pismo Państwa I. z 1 kwietnia 2013r. skierowane do Urzędu Miasta, w którym w/w proszą o sprawdzenie czy nieostemplowana dokumentacja projektowa, stanowiąca załącznik do decyzji z 19 września 1994 r. o pozwoleniu na nadbudowę budynku jednorodzinnego przy ul. A. w G., była legalnym załącznikiem do w/w decyzji. Z powyższego wynika, że o dokumentacji, którą wnioskodawcy przywołują we wniosku z 7 stycznia 2014r, która zdaniem wnioskodawców stanowi ewentualną podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Państwo I. wiedzieli już w kwietniu 2013r., zatem w dniu złożenia wniosku nie był zachowany ustawowy termin 1 miesiąca wynikający z przepisu art. 148 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, przy czym zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a. co do zasady wymagane jest stwierdzenie fałszu dowodów orzeczeniem sądu lub innego organu. Z akt sprawy wynika, że Państwo I. pomimo wezwania nie przedłożyli dowodu w postaci orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego, że dokumentacja będąca podstawą do wydania omawianej decyzji z 2000r., została sfałszowana. WINB stwierdził ponadto, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania pomimo braku takiego orzeczenia. Art. 145 § 2 k.p.a. dopuszcza bowiem wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. pomimo braku stwierdzenia fałszu dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu wyłącznie wówczas, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Niezależnie od powyższego, wnioskodawcy nie dochowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co wykazano przy analizie dopuszczalności wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W pocenie organu odwoławczego powyższą analizę dopuszczalności wznowienia postępowania organ I instancji winien przeprowadzić przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. W odniesieniu do wskazanych przez Państwa I. przesłanek art. 145 § 1 pkt 5, pkt 7, pkt 8 k.p.a., nie było podstaw do wznowienia postępowania, gdyż w/w wniosek został złożony z naruszeniem przepisu art. 148 § 2 k.p.a. , tj. nie był zachowany ustawowy termin 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dodatkowo, w odniesieniu do przesłanki art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., organ I instancji nie miał podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego fałsz dowodu.

Natomiast rozpatrując wniosek E. M. – H. i R. H. reprezentowanych przez r. pr. J. M. stwierdził WINB, że co prawda jest to wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie decyzji z 16 marca 2000r., ale jednocześnie jest to wniosek o odmowę uchylenia w/w decyzji z 16 marca 2000r. W uzasadnieniu w/w wniosku E. M. –H. i R. H. wyjaśnili, że Z.i Z. I. składając swój wniosek o wznowienie postępowania w sprawie w/w decyzji nie zachowali terminu wynikającego z przepisu art. 148 § 1 k.p.a.. Z w/w wniosku małżonków H. wynika również, że brak jest jakiegokolwiek dowodu, że dokumentacja stanowiąca załącznik do omawianej decyzji została sfałszowana. Stwierdzili że małżonkowie I. nie przedłożyli żadnego dowodu potwierdzającego, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, zatem przywołana przez nich przesłanka art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie znajduje potwierdzenia.

Stwierdził dalej WINB, że niezależnie od treści uzasadnienia wniosku małżonków H. organ I instancji obowiązany był do przeanalizowania w/w wniosku pod kątem występowania formalnych podstaw do wznowienia postępowania, co miałoby wpływ na wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmowie wznowienia tego postępowania. Organ I instancji takiej analizy w/w wniosku małżonków H. nie przeprowadził. Natomiast analizując wniosek ten na etapie postępowania odwoławczego stwierdził organ odwoławczy, że został on złożony z naruszeniem przepisów art. 148 § 1 k.p.a., gdyż o przesłance art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., która została wskazana we wniosku małżonków I. małżonkowie H. dowiedzieli się najpóźniej z postanowienia z 24 października 2014r. doręczonego im w dniu 31 października 2014r.. Ponadto małżonkowie H., w w/w wniosku sami stwierdzili, że nie istnieje żaden dowód potwierdzający fałszywość dowodów będących podstawą wydania decyzji z 2000r.

W tym stanie rzeczy, podsumowując analizę zarówno wniosku Z. i Z. I. jak i wniosku E. M.- H. i R. H. pod kątem występowania formalnych podstaw do wznowienia postępowania stwierdził WINB, że organ I instancji nie miał podstaw do wznowienia postępowania w sprawie ostatecznej decyzji z 16 marca 2000r.

Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r., II OSK 2043/12, LEX nr 1450858). Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1, przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., II OSK 773/09, LEX nr 597851).

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co, do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzje w całości i umorzył wznowione postępowanie organu I instancji w sprawie decyzji ostatecznej z 16 marca 2000r. umarzającej postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G.oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli Z. i Z. I. (dalej skarżący) zarzucając godzące w prawa strony naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się pomimo, że zaskarżona decyzja nie naruszała rażąco prawa lub interesu społecznego, tj. wydanie decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania nie zgodnie z wnioskiem skarżących, lecz w oparciu o bezpodstawne uznanie, że decyzja organu I instancji była wadliwa ze względu na rzekomą wadliwość postanowienia organu I instancji wznawiającego postępowanie.

W pierwszej kolejności podnieśli skarżący zarzut naruszenia przez organ odwoławczy regulacji art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się oraz naruszenia art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że nie było podstaw do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, które to postanowienie nie było objęte odwołaniem skarżących.

Przywołali skarżący fragment uzasadnienia wyroku WSA w Gdańsku z 10 listopada 2015 r., gdzie wskazano, że "...Natomiast cala istota sporu w niniejszej sprawie, jak się zdaje dotyczy otworów okiennych w budynku przy A. znajdujących się w odległości 2,8 m od granicy z budynkiem przy ul. J. naniesione jak twierdził PINB w decyzji z dnia 16 marca 2000r. i istniejących w projekcie nadbudowy do decyzji z dnia 19 września 1994 r. i istniejących według pierwotnej decyzji na pozwoleniu n budowę. W tym zaś zakresie jakby wynikało z akt sprawy, prowadzone jest obecnie postępowanie przed organem nadzoru budowlanego pierwszej instancji." Podkreślili skarżący, że w ich ocenie cała rozbudowa budynku przy ul. A. nosi znamiona samowoli budowlanej, zaś sporne okna nie zostały zatwierdzone żadną dokumentacją. Orzekające w sprawie organy ograniczają się do weryfikacji przesłanek wznowienia postępowania, zamiast skupić się na wykazaniu legalności rozbudowy domy przy ul. A. Wadliwie zdaniem skarżących uznały organy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania gdyż punkt 8 przepisu art. 145 § 1 k.p.a. został wykazany, powiem decyzja o pozwoleniu na budowę z 19 września 1994r. została uchylona. Zaś decyzja ostateczna z 16 marca 2000 r. została wydana w oparciu o decyzję z 19 września 1994r. Zdaniem skarżących oznacza to, że wznowienie postępowania jest jak najbardziej zasadne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 marca 2017 r. uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 listopada 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) z 16 marca 2000 r. o umorzeniu postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G. i umarzająca wznowione postępowanie organu I instancji w sprawie decyzji ostatecznej z 16 marca 2000 r. umarzającej postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G.oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G.

Istotną kwestią w sprawie jest okoliczność wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 437/15. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1359) - przywoływanej dalej "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek (w:) System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, tamże, s. 319).

W wydanym w sprawie wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że (...) podanie strony skarżącej, jak to zostało wcześniej opisane, dotyczyło szeregu przesłanek wznowienia postępowania, natomiast wznowienie postępowania, jak to wynika z treści obu decyzji oraz postanowienia z dnia 20 stycznia 2015 r. (obejmującego wniosek małżonków I. oraz późniejszy wniosek małżonków H.) nastąpiło wyłącznie w odniesieniu do przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Jest niesporne, że nie zapadło jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w odniesieniu do wniosku Z. i Z. I. w pozostałym zakresie, nie można bowiem za takie uznać kasacyjnego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 października 2014 r. W rezultacie zarówno decyzja organu pierwszej instancji jak i decyzja zaskarżona, podjęte na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odnoszą się wyłącznie do oceny braku przesłanki, na podstawie której postępowanie zostało wznowione. Tym samym wniosek małżonków I. z dnia 7 stycznia 2014 r. inicjujący postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 16 marca 2000 r. nie został w pełni rozpatrzony. W tej sytuacji zdaniem sądu doszło do naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem zaskarżona decyzja akceptuje stan częściowego rozpatrzenia podania małżonków I. o wznowienie postępowania.

W ocenie sądu orzekającego w niniejszym składzie organy nadzoru budowlanego rozpatrując ponownie sprawę działały w zgodzie z art. 153 p.p.s.a. albowiem przedmiotem ich oceny były wszystkie przesłanki wznowienia postępowania wskazane we wniosku małżonków I., to jest określone w art. 145 § 1 pkt 1, 5, 7 i 8 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Wznowienie postępowania, podobnie jak każdy inny nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od ogólnej zasady stabilności orzeczeń administracyjnych wynikającej z art. 16 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym jednak zastrzeżeniem, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze przedmiotu powszechnie przyjmuje się, że wznowienie postępowania na wniosek strony składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada wyłącznie przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, tj. ustala czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od podmiotu mającego czynną legitymację procesową, czy wniosek został złożony z zachowaniem terminów określonych w art. 148 k.p.a. i czy wskazano w nim ustawową przyczynę wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a zgodnie z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ten etap kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, stanowiącym podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.) lub wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy w świetle twierdzeń wynikających z wniosku o wznowienie wynika, że: brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Gdy okoliczności takie nie występują, wówczas organ administracji publicznej jest uprawniony do wznowienia postępowania (etap drugi) i przeprowadzenia go zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy.

Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy sąd uznał za zasadne stanowisko organu odwoławczego, iż Z. i Z. I. składając w dniu 7 stycznia 2014 r. podanie o wznowienie postępowania nie zachowali terminów określonych w art. 148 § 1 k.p.a.

Zgodnie z powyższym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Skarżący określając podstawy wznowienia postępowania wskazali następujące okoliczności je stanowiące:

- dla przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., że decyzja PINB z 16 marca 2000 r. wydana została na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 19 września 1994 r. o pozwoleniu na budowę, do której została dołączona dokumentacja – Projekt rozbudowy domu jednorodzinnego- nigdy niezatwierdzona przez Urząd,

- dla przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 7 i 8 k.p.a., że decyzja PINB z 16 marca 2000 r. została wydana w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 września 1994 r. o pozwoleniu na budowę, która została następnie uchylona decyzją Prezydenta Miasta z dnia 2 kwietnia 2009 r.

Jednakże należy mieć na uwadze, że w aktach sprawy (k. 44 akt administracyjnych) znajduje się pismo skarżących z dnia 15 kwietnia 2013 r. do Urzędu Miasta, w którym znajduje się wzmianka o nieostemplowanej dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do decyzji z dnia 19 września 1994 r. o pozwoleniu na budowę budynku jednorodzinnego przy ul. A. w G. Zauważyć też należy, że o okoliczności uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 19 września 1994 r. o pozwoleniu na budowę Z. i Z. I. dowiedzieli się z decyzji Prezydenta Miasta z dnia 2 kwietnia 2009 r., która była doręczona skarżącym.

Z powyższego wynika, iż o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie Z. i Z. I. dowiedzieli się przed terminem jednego miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Zauważyć też należy, iż skarżący żądając wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie przedstawili orzeczenia sądu lub innego właściwego organu stwierdzającego fałszerstwo dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik decyzji z dnia 19 września 1994 r. o pozwoleniu na budowę budynku jednorodzinnego przy ul. A. w G.

Z powyższych względów zasadnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał w zaskarżonej decyzji, iż niedopuszczalne było prowadzenie postepowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 16 marca 2000 r. umarzającą postępowanie w sprawie ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. J. i ul. A. w G. oraz otworu okiennego w budynku przy ul. A. w G.

Mając na względzie dotychczasowe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie stwierdzając naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.