Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 477/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 134, art. 145, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.
article: art. 16, art. 83, art. 145, art. 145a , art. 145b, art. 148, art. 149
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 21 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 maja 2023 roku nr 48/2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi S.A., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w W. przy ul.[...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu M.W. z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 11 maja 2023 r. nr 48/2023 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARIMR, po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez M.W., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wydane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu nr 0095-00000016013/23 z 21 marca 2023 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu nr 0095-2016-000012652 z 11 stycznia 2017 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu nr 0095-2010-000004387 z 30 września 2010 r. w sprawie znak 0095-69100-0095-00003127/10 (dotyczy płatności ONW).

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym

15 czerwca 2022 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu wpłynął wniosek M.W. o wznowienie postępowań za lata 2004-2011 w sprawach przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w sprawach przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w tym sprawy o przyznanie płatności ONW, zakończonej decyzją ostateczną z 11 stycznia 2017 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu z 30 września 2010 r. (dotyczy płatności ONW). Wraz z wnioskiem strona złożyła kopię protokołu z przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich rozprawy z 16 maja 2022 r., kopię protokołu przesłuchania świadka – R.W. z 9 lutego 2016 r. oraz kopię notatki służbowej z 9 lutego 2016 r., sporządzoną na okoliczność przesłuchania świadków – W.W. i R.W. przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu.

Postanowieniem z 15 lipca 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu odmówił wznowienia postępowania i wskazał, że strona nie zachowała miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie, w treści którego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 145 k.p.a. oraz 148 § 1 k.p.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Postanowieniem nr 132/2022 z 22 listopada 2022 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżone postanowienie z 15 lipca 2022 r. wydane przez organ I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu. W uzasadnieniu ww. postanowienia Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR zobowiązał organ I instancji do uzupełnienia braku formalnego wniesionego przez stronę wniosku o wznowienie postępowania poprzez wezwanie M.W. do złożenia podpisu na ww. wniosku o wznowienie postępowania, a następnie do podjęcia stosownego merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie wznowienia postępowania. Postanowienie zostało doręczone stronie 8 grudnia 2022 r. Strona nie wniosła sprzeciwu od ww. postanowienia.

Pismem z 2 lutego 2023 r. Kierownik Biura powiatowego ARiMR w Wieluniu wezwał M.W. do uzupełnienia braku formalnego datowanego na 14 czerwca 2022 r., a złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w Wieluniu 15 czerwca 2022 r. pisma zatytułowanego "Wniosek o wznowienie postępowania dotyczący prowadzenia działalności rolniczej za lata 2004-2011. Na wniosek strony lub z Urzędu", poprzez złożenie podpisu pod ww. pismem. Wezwanie doręczono stronie 16 lutego 2023 r. W odpowiedzi na ww. wezwanie 21 lutego 2023 r. strona z zachowaniem 7-dniowego terminu uzupełniła brak formalny ww. pisma z 14 czerwca 2022 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu 21 marca 2023 r. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydał postanowienie, na mocy którego odmówił wznowienia postępowania z urzędu i na wniosek strony, ponieważ uchybiła ona terminowi wynikającemu z art. 148 § 1 k.p.a.

Na powyższe postanowienie M.W. złożył zażalenie, w którym podniósł, że nie uchybił terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Stwierdził, że organ w sposób niewystarczający rozparzył materiał dowodowy, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. Podał, że jego syn – R.W. do 2012 r. zamieszkiwał w D. i posiada wiedzę dotyczącą użytkowania i zarządzania wspólnymi gruntami w latach 2004-2011. Świadek powinien zostać ponownie wezwany i przesłuchany. Na rozprawie 16 maja 2022 r. przed Sądem Rejonowym w Wieluniu –W.W. przyznała, że zamieszkuje z nią najstarszy syn R.W., a notatka służbowa z 9 lutego 2016 r. została sporządzona w oparciu o twierdzenia skonfliktowanej z nim byłej żony. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z 11 maja 2023 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego w Wieluniu z 21 marca 2023 r. o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Postępowanie to można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie na wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Wobec tego organ nie odnosi się do zarzutów sformułowanych przez stronę w uzasadnieniu zażalenia. Dopiero w toku drugiej fazy, prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na tym etapie możliwe jest dokonanie materialnoprawnej oceny przedmiotu sprawy przez organ. Jednym z warunków formalnych umożliwiających prowadzenie postępowania wznowieniowego jest zachowanie przez wnioskodawcę terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 k.p.a.

Organ podkreślił, że z informacji znanych mu z urzędu wynika, że decyzja z 11 stycznia 2017 r., stwierdzająca na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., że dotychczasowa decyzja z 30 września 2010 r. została wydana z naruszeniem prawa jest decyzją ostateczną. Decyzja ta została doręczona stronie 30 stycznia 2017 r. i strona nie złożyła od niej odwołania

Strona we wniosku o wznowienie postępowania podała, że nową okolicznością, nieznaną w chwili wydania decyzji za lata 2004-2011, tj. 11 stycznia 2017 r., jest nieprzesłuchanie przez organ w charakterze świadka R.W. ze względu na to, że świadek nie posiadał miejsca zamieszkania, ani stałego miejsca pobytu i nie było możliwości jego ustalenia.

Organ wskazał, że przedstawione okoliczności zostały już wskazane przez M.W. w piśmie z 16 stycznia 2020 r., w którym w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania z 28 listopada 2019 r. sam skarżący wskazał, że syn R.W. cały czas mieszka razem z W.W., a zatem strona o tej okoliczności posiadała wiedzę już w tej dacie, nie zaś jak wskazuje od 16 maja 2022 r. czyli dnia rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu.

Z akt sprawy wynika również, że postanowieniem z 13 lutego 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 11 stycznia 2017 r. stwierdzającą wydanie dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa. Postanowieniem z 14 kwietnia 2020 r. organ odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka R.W., ponieważ podczas rozprawy przeprowadzonej 13 marca 2018 r. świadek skorzystał z prawa wynikającego z art. 83 k.p.a. i odmówił składania zeznań. Decyzją z 20 kwietnia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu odmówił uchylenia decyzji z 11 stycznia 2017 r., a Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi, decyzją z 29 października 2020 r., utrzymał powyższą decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu m.in., że okoliczność noszenia przez R.W. paliwa była znana organowi już na etapie wznowionego z urzędu postępowania, organ dokonał oceny tej okoliczności, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z 11 stycznia 2017 r.

We wniosku o wznowienie postępowania, który wpłynął do organu 15 czerwca 2022 r., M.W. po raz kolejny powołuje się na okoliczność nieprzesłuchania przez organ R.W., która nie stanowi nowej okoliczności w sprawie. W ocenie organu odwoławczego załączone do wniosku o wznowienie postępowania dokumenty również nie wskazują na ujawnienie żadnych nowych okoliczności, nieznanych w chwili wydania decyzji, mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że adres wykorzystany przez organ I instancji do wezwania R.W. na rozprawę administracyjną 9 lutego 2016 r. (tj. [..]), został ustalony na podstawie zeznań świadka – S.S., przesłuchanej 5 stycznia 2016 r. podczas rozprawy administracyjnej w sprawie dotyczącej płatności przyznanych stronie za lata 2004-2012, na której M.W. był obecny. Organ wezwał również R.W. oraz W.W. na przesłuchanie w charakterze świadka. R.W. nie stawił się, a koperta zwierająca wezwanie została zwrócona z adnotacją nie podjęto w terminie. W.W. stawiła się, jednak korzystając z przysługującego jej prawa wynikającego z art. 83 k.p.a. odmówiła składania zeznań.

Strona wskazuje, że datą, od której powinien być liczony termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a., jest 16 maja 2022 r., czyli dzień rozprawy przeprowadzonej w Sądzie Rejonowym w W., podczas której była żona strony – W.W. zeznała, że jej najstarszy syn R.W. mieszka razem z nią. Zdaniem organu odwoławczego strona posiadała wiedzę o powyższej okoliczności już 27 listopada 2019 r., tj. od dnia sporządzenia wcześniejszego wniosku o wznowienie postępowania a także w dacie sporządzenia pisma z 16 stycznia 2020 r., a zatem wniosek jest spóźniony.

Na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 11 maja 2023 r. skargę do sądu administracyjnego złożył M.W., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, zamiast jej uchylenie;

2) art. 145 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek do wznowienia postępowania;

3) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie uchybił terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że jego była żona – W.W. zataiła okoliczność, że posiada wiedzę gdzie mieszka syn – R.W. i z tego powodu nie został przesłuchany w trakcie prowadzonego postępowania. W postępowaniu przed Sądem Rejonowym w W. 16 maja 2022 r. W.W. potwierdziła, że syn mieszkał z nią cały czas i jest to, w ocenie skarżącego, nowa okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał także, że skarżący składał już wielokrotnie wnioski o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu z 11 stycznia 2017 r.

Pismem z 15 listopada 2023 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podtrzymał stanowisko skarżącego, że dochował on terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a organ – stwierdzając niedochowanie tego terminu – naruszył przepisy postępowania ujęte w k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 11 maja 2023 r., jak i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu z 21 marca 2023 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 11 stycznia 2017 r., stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu z 30 września 2010 przyznającej skarżącemu płatności ONW, wydane zostały z naruszeniem prawa.

Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a albo art. 145b k.p.a. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Pierwszy etap ogranicza się do badania przesłanek formalnych wniosku, do których należy stwierdzenie: czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Na tym etapie organ nie bada, czy wskazana we wniosku podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Natomiast, gdy z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot w sposób oczywisty niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).

W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazany w powołanym przepisie miesięczny termin na wniesienie wniosku jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu. Jednocześnie to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od tego dnia. Obowiązkiem organu jest natomiast jednoznaczne ustalenie kwestii dochowania przez stronę terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a.

W ocenie sądu w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że wniosek z 15 czerwca 2023 r. o wznowienie postępowania złożony został przez skarżącego po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie skarżącego nową okolicznością w sprawie jest nieprzesłuchanie przez organy w charakterze świadka jego syna R.W. z powodu braku możliwości ustalenia jego miejsca zamieszkania, podczas gdy w trakcie postępowania, tj. w lutym 2016 r., R.W. zamieszkiwał wspólnie z matką W.W. Do wniosku strona załączyła kopię protokołu z rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 16 maja 2022 r., kopię protokołu przesłuchania świadka – R.W. z 9 lutego 2016 r. (z adnotacją, że świadek nie stawił się) oraz kopię notatki służbowej z 9 lutego 2016 r. sporządzonej przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu na okoliczność przesłuchania dwóch świadków – W.W. i R.W. (który nie stawił się mimo prawidłowego powiadomienia). W ocenie skarżącego treść protokołu z rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 16 maja 2022 r., z którego wynika, że W.W. potwierdziła, że jej syn R.W. mieszka razem z nią, oznacza, że znany był jednak adres zamieszkania R.W. i powinien on zostać przesłuchany przed wydaniem decyzji z 11 stycznia 2017 r. w celu ustalenia, że to skarżący użytkował rolniczo wskazane we wniosku o dopłaty grunty w latach 2004-2011. W związku z tym decyzja z 11 stycznia 2017 r. powinna zostać, po wznowieniu postępowania, uchylona.

.

Jak to zostało wskazane powyżej przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania organ jest zobowiązany do zbadania terminowości wniesienia podania. Tylko bowiem prawidłowo wniesione podanie może być przedmiotem rozpoznania przez organ. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania terminem tym jest miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że termin ten liczony jest od dnia uzyskania przez stronę informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1135/20 LEX nr 3082219, wyrok NSA z 21 czerwca 2021 r., II OSK 1670/20 LEX nr 3243765). Istotne zatem w niniejszej sprawie było ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej, w jego przekonaniu, podstawę do wznowienia postępowania, tj. adresie zamieszkania R.W. i możliwości jego przesłuchania w celu dokonania dodatkowych ustaleń dotyczących prac polowych prowadzonych na gruntach skarżącego, tj. czy informacje te uzyskał z protokołu rozprawy przed sądem powszechnym z16 maja 2022 r, czy też posiadał je wcześniej.

Nie ulega wątpliwości sądu, że miesięczny termin, o którym wyżej mowa, nie może być w niniejszej sprawie liczony, jak tego domaga się skarżący, od dnia rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu, czyli od 16 maja 2022 r., kiedy to jak twierdzi strona dowiedziała się o nowej okoliczności w sprawie, nieznanej organowi w dniu 11 stycznia 2017 r, a mianowicie o tym, że R.W. mieszkał w 2016 r. z W.W., więc powinien zostać przesłuchany w charakterze świadka przed wydaniem decyzji z 11 stycznia 2017 r. Prawidłowo w tym kontekście przyjęły organy obydwu instancji, że okoliczności zawarte w protokole z rozprawy przed sądem powszechnym z 16 maja 2022 r. były już skarżącemu znane znacznie wcześniej i podnoszone w trakcie uprzednich postępowań wszczynanych na żądania skarżącego w celu wzruszenia ostatecznej decyzji z 11 stycznia 2017 r. Organ obszernie przedstawił w zaskarżonym postanowieniu, kiedy i w jakich okolicznościach skarżący powoływał się na konieczność (jego zdaniem) przesłuchania R.W., a także okoliczność dotyczącą miejsca zamieszkania R.W.

Organy wykazały, że przedstawione okoliczności zostały już wskazane przez stronę w piśmie z 16 stycznia 2020 r., w którym w odpowiedzi na wezwanie organu do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania z 27 listopada 2019 r., sam skarżący wskazał, że jego syn R.W. cały czas mieszka z matką W.W., a zatem strona o tej okoliczności posiadała wiedzę już na pewno w tej dacie, nie zaś jak wskazuje 16 maja 2022 r. podczas rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieluniu.

Z akt sprawy wynika również, że postanowieniem z 13 lutego 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 11 stycznia 2017 r. stwierdzającą wydanie dotychczasowej decyzji z 30 września 2010 r. z naruszeniem prawa. Wydanym w tej sprawie postanowieniem z 14 kwietnia 2020 r. organ odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka R.W., ponieważ podczas rozprawy przeprowadzonej 13 marca 2018 r. świadek skorzystał z prawa wynikającego z art. 83 k.p.a. i odmówił składania zeznań. Decyzją z 20 kwietnia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, a Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi, decyzją z 29 października 2020 r., utrzymał powyższą decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu m.in., że okoliczność noszenia przez R.W. paliwa dla skarżącego była znana organowi już na etapie wznowionego z urzędu postępowania. Fakt ten potwierdzili świadkowie wskazani przez stronę, przesłuchani w 2016 r, organ dokonał oceny tej okoliczności, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z 11 stycznia 2017 r.

We wniosku o wznowienie postępowania, który wpłynął do organu 15 czerwca 2022 r., M.W. po raz kolejny powołał się na okoliczność nieprzesłuchania przez organ R.W., która nie stanowi nowej okoliczności w sprawie.

W ocenie sądu organy prawidłowo przyjęły, że treść protokołu z rozprawy przed sądem rejonowym z 16 maja 2022 r., który skarżący dołączył do wniosku o wznowienie postępowania z 15 czerwca 2022 r., pokrywa się z wcześniejszymi ustaleniami, dokonanymi w postępowaniach wszczynanych na wnioski skarżącego w celu wzruszenia decyzji z 11 stycznia 2017 r. Sprowadzały się one do kolejnych prób udowodnienia tezy, że w latach 2004-2011 to skarżący użytkował rolniczo grunty zgłoszone do płatności i nie było podstaw do przyjęcia, że pierwotne decyzje przyznające mu dopłaty za te lata wydane zostały z naruszeniem prawa.

W okolicznościach rozstrzyganej sprawy nie ulega wątpliwości, że o okolicznościach, o których mowa protokole z rozprawy przed Sądem Rejonowym w W. z 16 maja 2022 r., skarżący wiedział ponad dwa lata wcześniej, co wprost wynika z chronologicznie przytoczonych powyżej faktów.

Na marginesie należy również zauważyć, że z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych. Nie może to jednak dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (por. Komentarz do art. 145 § 1 k.p.a. pod red. M. Wierzbowski, 2019 Legalis i przywołane w nim orzecznictwo sądowoadministracyjne). W ocenie sądu zaś wszystkie przedstawiane przez skarżącego okoliczności, powoływane zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak konieczność przesłuchania R.W., zmierzały właśnie do przedstawienia odmiennej oceny dowodów, które organy obszernie i wyczerpująco zebrały w trakcie wznowionego postępowania, zakończonego w 2017 r. wydaniem decyzji o uznaniu decyzji przyznającej płatności za wydaną z naruszeniem prawa. Skarżący konsekwentnie bowiem kwestionuje ustalenia organów, że to nie on użytkował rolniczo grunty, do których otrzymał płatności, powołując się przy tym wciąż na te same okoliczności (w tym tych samych świadków i te same argumenty).

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że to strona ma wykazać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Z art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, że strona zamierzająca doprowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego powinna takie podanie wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (wyrok NSA z 13 lutego 2019 r., II OSK 735/17). Ponieważ organ bada spełnienie tej przesłanki z urzędu, stwierdzenie, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, ponieważ musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby więc rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (wyrok NSA z 25 października 2018 r., I OSK 2813/16 LEX nr 2582224).

Skoro za początek terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. uznaje się datę faktycznego dowiedzenia się o danej okoliczności, a nie fakt jej potwierdzenia na piśmie, zaś skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył 15 czerwca 2022 r., choć o okolicznościach stanowiących w jego ocenie podstawę wznowienia postępowania wiedział znacznie wcześniej (przedstawione zostały one bowiem już choćby w piśmie skarżącego do organu I instancji z 16 stycznia 2020 r. ), to prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany. Tym samym organ prawidłowo, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18), w związku z art. 250 p.p.s.a.

d.j.