Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 2138/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku H. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg kasacyjnych H. P., M. G., Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 213/21 w sprawie ze skarg H. P., M. W., M. W., M. G., Wspólnoty Mieszkaniowej W. nad morzem w Gdyni przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 28 stycznia 2021 r. nr WI-I.7840.3.215.2020.GM w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 213/21 H. P. (dalej: "skarżąca") zwróciła się o wstrzymanie decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 28 stycznia 2021 r. nr WI-I.7840.3.215.2020.GM w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w niniejszej sprawie występuje nie tylko niebezpieczeństwo, co fakt wystąpienia szkody w postaci uczynienia mieszkania skarżącej nienadającym się do zamieszkania wedle § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), z uwagi na brak dostępu do światła dziennego oraz zbyt duże zaciemnienie. Sporny obiekt istnieje, tym samym wyburzenie części istniejącego obiektu jest niewątpliwie skutkiem trudnym do odwrócenia. Na obecnym etapie jest to jednak wciąż możliwe do osiągnięcia. Wraz z oddaniem obiektu do użytkowania Inwestor przeniesie własność lokali w wybudowanym przez siebie budynku. Zmiana właścicieli spowoduje stan realnej niemożliwości odwrócenia skutku wywołanego realizacją inwestycji i w praktyce teoretycznością orzeczenia wydanego orzeczenia wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że z uwagi, iż przedmiotowa budowa została zrealizowana a budynek został oddany do użytkowania, ww. wniosek jest bezprzedmiotowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Warunkiem wydania zatem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie, przez stronę o to wnioskującą, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia jej – w skutek wykonania aktu lub czynności, znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. To na stronie wnioskującej ciąży bowiem obowiązek wykazania, że w razie wykonania aktu lub czynności mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, której wstrzymania wykonania domaga się skarżąca kasacyjnie, została wydana w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca powołała się nie tyle na niebezpieczeństwo, ale na fakt już wystąpienia szkody w postaci uczynienia jej mieszkania nienadającym się do zamieszkania wedle § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z uwagi na zrealizowanie inwestycji, na podstawie zaskarżonej decyzji, nie posiada bowiem dostępu do światła dziennego.

Zaznaczyć należy, że rozpoznawany aktualnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest pierwszym wnioskiem złożonym przez skarżącą. Poprzednie wnioski w tym zakresie były składane na etapie postępowania przed Sądem I instancji i nie zostały uwzględnione. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż przy ich rozpoznawaniu Sąd I instancji wykazał się pewną niekonsekwencją, bowiem w postanowieniu z 8 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 213/21 stwierdził, że nie została uprawdopodobniona możliwość uchylenia decyzji ze względu na wykazywane uchybienia w postaci szkody wynikającej z ograniczenia prawa do dostępu do światła dziennego, natomiast rozpoznając kolejny wniosek w tym zakresie, do którego skarżąca załączyła dodatkowo ekspertyzę mającą na celu uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody w postaci zaciemnienia mieszkania w wyniku realizacji inwestycji, w postanowieniu z 18 maja 2022 r. Sąd uznał, iż ekspertyza ta nie może być wzięta pod uwagę na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Rozpoznając aktualnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji istotne znaczenie ma okoliczność, iż inwestor, na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, wybudował już sporną inwestycję. Tym samym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony. W orzecznictwie wskazuje się, że ze względu na wykonanie decyzji, strona nie może już w skorzystać z ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 29 stycznia 2013 r., II OZ 29/13). Cel przedmiotowej instytucji sprowadza się bowiem do zapobieżenia okolicznościom wywołanym wykonaniem aktu. Skoro w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została już wykonana, nie ma już żadnej możliwości zapobieżenia zaciemnienia lokalu skarżącej wywołanego realizacją spornej inwestycji - kwestia ta będzie niewątpliwie przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny podczas rozpoznania skargi kasacyjnej, gdyż w tym zakresie przedstawiono zarzuty. Zaznaczyć przy tym należy, że w zaskarżonym wyroku Sąd odniósł się do przedstawionej przez skarżącą ekspertyzy w zakresie zaciemnienia jej lokalu.

Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może przemawiać obawa skarżącej, iż wraz z oddaniem obiektu do użytkowania inwestor przeniesie własność lokali w wybudowanym przez siebie budynku, co spowoduje niemożliwością odwrócenia skutku wywołanego realizacją nieruchomości. Inwestor dokonując sprzedaży mieszkań winien poinformować nabywających o stanie prawnym nieruchomości, w tym czy nie toczą się w stosunku do niej postępowania sądowe. Podnieść także należy, że zmiana właściciela nieruchomości nie wpływa na możliwość wyegzekwowania doprowadzenia nieruchomości do jej zgodności z prawem.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.