Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 505/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 § 1, art. 58 § 1 pkt 6, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 20 pkt 3, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 140, art. 144
journal: Dz.U. 2023 poz 1610
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
article: art. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1984
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zmianami), nakazał Spółce z o.o. W wstrzymać roboty budowlane prowadzone przy budowie odcinka bocznicy kolejowej na działce o nr ewid. [...] (tor nr [...] - oznaczenie wg Protokołu z kontroli okresowej z dnia [...] kwietnia 2022 r.) przy ul. [...] - z powodu ich wykonywania bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. przeprowadzono na ww. działce kontrolę w celu sprawdzenia legalności robót obejmujących budowę bocznicy kolejowej do zakładu W Sp. z o.o.. W wyniku kontroli ustalono, że odcinek drogi szynowej (bocznica) łączący tenże zakład z ogólnokrajową siecią kolejową istnieje od 1963 roku i jest to tor o prześwicie normalnotorowym wynoszącym 1435 mm. Zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela Spółki (właściciela bocznicy) na przełomie lat 2022- 2023 przeprowadzono prace zalecone w protokole z rocznej kontroli okresowej z dnia [...] kwietnia 2022r. dotyczące toru nr [...] o długości ogólnej 249 m (numeracja i parametry zgodne z zapisami wskazanego protokołu z kontroli okresowej). Ustalono, że zakres tych robót obejmował wymianę podsypki z pospółki na tłuczeń, wymianę podkładów kolejowych drewnianych na podkłady staroużyteczne strunobetonowe, a następnie ułożenie szyn. Poczynione w wyniku kontroli ustalenia stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy przedmiotowego odcinka bocznicy kolejowej na działce nr [...]. W wyniku kolejnych oględzin w dniu [...] maja 2023r. ustalono, że: "zakres robót przeprowadzonych na przełomie 2022 i 2023 roku obejmował rozbiórkę szyn i starych podkładów drewnianych, wymianę podsypki z pospółki na tłuczeń (usunięcie starej a następnie ułożenie nowej warstwy) ułożenie "staroużytecznych" podkładów strunbetonowych, ułożenie szyn na podkładach". W związku z tym PINB stwierdził, że: "W praktyce czynności polegały więc na całkowitym zdemontowaniu odcinka toru, usunięciu podsypki z pospółki. W kolejnym etapie ponownie wykonano wszystkie elementy odcinka bocznicy (podtorza i nawierzchni toru). Taki zakres prac stanowił więc rozbiórkę oraz odbudowę odcinka obiektu liniowego. Niemniej w ocenie inwestora wykonane roboty nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej".

W ocenie PINB budowa, a więc odbudowa rozpatrywanego obiektu (będącego drogą "szynową" czyli budowlą i będącego też obiektem liniowym zaliczonym do XXV kategorii obiektów budowlanych według załącznika do ustawy Prawo budowlane) nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z tego względu zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 48-49e ustawy Prawo budowlane, którego pierwszym etapem było wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót.

Zażalenie na postanowienie PINB wniosła Spółka z o.o. W zarzucając niewłaściwe zastosowanie norm z art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 49d ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz niewłaściwe przyjęcie, że remont odcinka toru [...] można kwalifikować jako budowę wymagającą decyzji o pozwoleniu na budowę. W zażaleniu zarzucono między innymi, że organ powiatowy nieprawidłowo zakwalifikował przedmiotowy zakres robót budowlanych jako budowę, podczas gdy prace faktycznie wykonywane na fragmencie toru [...] - będącym częścią składową budowli kolejowej - były zgodne z legalną definicją remontu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżone postanowienie uznając, iż opisane roboty budowlane były jedynie remontem, na który nie było wymagane pozwolenie.

W uzasadnieniu postanowienia w pierwszej kolejności omówiono definicję pojęcia "obszar kolejowy" - art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 602 ze zmianami) oraz definicję "bocznicy kolejowej" - art. 4 pkt 10 tej ustawy. Organ odwoławczy nie podzielił przyjętej przez PINB kwalifikacji rozpatrywanych robót budowlanych jako budowy "odcinka bocznicy kolejowej" w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. WINB wskazał, że stosownie do art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane przez obiekt liniowy należy rozumieć między innymi drogę kolejową. Natomiast z definicji zawartej w art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie kolejowym wynika, że bocznica kolejowa to wyznaczona przez zarządcę infrastruktury drom kolejowa, połączona bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służąca do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej. Z kolei załącznik nr 1 do ww. ustawy zawiera wykaz elementów infrastruktury kolejowej (pkt 1 -12). W świetle tych przepisów bocznica kolejowa, rozumiana jako obiekt liniowy, to nie tylko elementy wskazane przez PINB, których dotyczyły rozpatrywane roboty budowlane, to jest: szyny kolejowe, podkłady kolejowe oraz podsypka. Niewątpliwie elementy te posiadają zasadnicze znaczenie, jeśli chodzi o funkcję bocznicy kolejowej, jako drogi kolejowej (bez tych elementów nie może funkcjonować droga kolejowa), to jednak nie stanowią one - bez jednoczesnego udziału innych elementów infrastruktury kolejowej wymienionych w załączniku do ustawy o transporcie kolejowym, posiadający charakter budowlany - o istnieniu drogi kolejowej w postaci bocznicy kolejowej. Nie wystarczy zatem wykonanie od podstaw (i jak ustalił organ powiatowy - po uprzedniej rozbiórce) wymienionych przez PINB elementów infrastruktury kolejowej, aby stwierdzić, że mamy do czynienia z budową obiektu liniowego w postaci drogi kolejowej - bocznicy kolejowej, czy też budowy samodzielnej funkcjonalnie i technicznie części takiego obiektu - odcinka bocznicy kolejowej. Z treści znajdującego się w aktach sprawy "Protokołu z okresowej - rocznej kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej poszczególnych elementów drogi kolejowej (...) bocznicy kolejowej W sp. z o.o." wynika, że rozpatrywany obiekt liniowy składa się z elementów infrastruktury kolejowej innych niż wskazane przez organ powiatowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a więc tych elementów w odniesieniu do których PINB nie stwierdził wykonywania żadnych robót budowlanych. Elementami tymi są: tory numer [...], podtorze, przejazdy (w tym dwa przejazdy w torze nr [...] w km 0, 086 i 0,188), sygnały i wskaźniki, kozły oporowe, obiekty współpracujące z torem i obiekty inżynieryjne.

W rezultacie, zdaniem WINB, ustalony przez organ powiatowy zakres robót budowlanych stanowi remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego jednak przy założeniu, że przebieg trasy rozpatrywanego odcinka bocznicy kolejowej pozostał bez zmian. Ewentualną zmianę trasy, niebędącą jednak odchyłką montażową, lecz zmianą przebiegu trasy w granicach działki zajętej przez bocznicę kolejową, w świetle art. 3 pkt 7a zdanie drugie ustawy Prawo budowlane posiłkowo można by zakwalifikować jako przebudowę wskazanego odcinka drogi kolejowej (zgodnie z ww. przepisem: "w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego"). Jakkolwiek w wyniku dotychczasowych ustaleń organ powiatowy stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że nie jest możliwe ustalenie, czy "nowo wybudowany" odcinek biegnie po tej samej trasie co tor "poddany rozbiórce", to jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę, że przedmiotowych robót nie można było zakwalifikować jako budowy (odbudowy) obiektu liniowego - drogi kolejowej - bocznicy kolejowej. Zarówno remont, jak i przebudowa obiektu nie są budową (odbudową) obiektu budowlanego i do ewentualnych naruszeń prawa w tym zakresie nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 48 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, lecz przepisy art. 50 i 50 tej ustawy.

Zdaniem WINB powyższe okoliczności powodowały, iż należało uwzględnić zażalenie Spółki z o.o. W i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. postanowienie PINB uchylić w całości.

Postanowienie WINB zostało zaskarżone w całości skargą wniesioną przez S.K., w której zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przedmiotowa bocznica zbudowana na działkach [...] nie jest samowolą budowlaną. Zdaniem skarżącego nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, że przeprowadzone roboty budowlane były jedynie remontem, na który nie było wymagane pozwolenie, bowiem w urządzonej dla działki nr [...] księdze wieczystej działka ta figuruje jako teren niezabudowany i jako taka została sprzedana przez Urząd Miasta dla firmy A spółka cywilna C., P. (w akcie notarialnym działka była wskazana jako niezabudowana - kw nr [...]). Kolejna sprzedaż działki [...] dla firmy W również obejmowała działkę niezabudowaną (vide kw nr [...]). Trudno zatem przyjąć, że miał miejsce remont budowli, która nie była ujawniona w księdze wieczystej.

Skarżący podkreślił, iż przedmiotem skargi i prośby o przeprowadzenie kontroli budowy z dnia [...] marca 2023 nie była cała bocznica kolejowa firmy W z różnorodnymi elementami infrastruktury kolejowej, a jedynie prace na odcinku stycznym z działką [...]. W trakcie kontroli PINB okazało się, że prace budowlane przebiegały również na działce [...] będącej własnością Gminy oraz działce [...]. Ustalono, że na żadną z ww. działek nie wystąpiono o pozwolenie na budowę, nie dokonano też żadnego zgłoszenia prac do Starostwa Powiatowego. Te trzy wymienione działki składają się na inwestycję nazywaną przez przedstawicieli W torem [...] w obrębie nieruchomości przy ulicy [...]. Kolejnym argumentem przemawiającym za tym, że spółka W przystąpiła do budowy bocznicy jest fakt, że rozpoczynając budowę, usunęła słupek graniczny między działką [...], a działką [...], jak również wyrwała całkowicie bednarkę (urządzenia odgromowe) z działki [...]. Świadczy to również o budowie, a nie remoncie bocznicy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.) Sąd nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, był natomiast w pierwszej kolejności zobowiązany do zbadania, czy skarga pochodzi od uprawnionego podmiotu, gdyż zgodnie z przyjętą na gruncie polskiego sądownictwa administracyjnego zasadą skargowości, do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wymagane jest, by skarga została wniesiona przez legitymowany podmiot.

Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. jest jego związek z konkretną normą prawa, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W celu ustalenia interesu prawnego, a tym samym możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, niezbędnym jest więc istnienie związku o charakterze materialnym pomiędzy sytuacją faktyczną danego podmiotu, a normą prawa materialnego. W ocenie Sądu skarżący nie legitymował się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., co przesądziło o podjętym rozstrzygnięciu.

W sprawach dotyczących udzielenia pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.), zgodnie z którym stronami w takim postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przez który to obszar - zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu". W orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, że w prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego postępowaniach w sprawach samowoli budowlanej przywołany wyżej art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zawężający krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie ma zastosowania (por. np. wyroki NSA z 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1505/09, z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 573/10, z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1268/17). Wyznaczenie kręgu stron postępowania w sprawach samowoli budowlanej następuje zatem na zasadach ogólnych, tj. przy zastosowaniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), zgodnie z którym stroną postępowania jest podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo ten podmiot, który ze względu na swój interes prawny lub obowiązek żąda czynności organu. Należy podkreślić, że przepis art. 28 k.p.a. nie może stanowić samoistnej normy prawnej do uznania osoby trzeciej za stronę takiego postępowania, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego przy uwzględnieniu danego stanu faktycznego może nastąpić tylko w związku z inną normą prawa materialnego. W judykaturze przyjmuje się, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Do uzyskania przymiotu strony nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być interes prawny, a więc oparty na prawie, przy czym, to czy interes będący treścią żądania ma charakter prawny, czy tylko faktyczny decyduje treść obowiązujących przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 1993 r., II SA 1783/93).

W postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej źródłem interesu prawnego, oprócz norm prawa administracyjnego, mogą być również normy prawa cywilnego odnoszące się do treści prawa własności tzw. prawa sąsiedzkiego - art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego (por. np. wyroki NSA z 8 listopada 2017 r., II OSK 2873/16, z 24 czerwca 2016 r., II OSK 2603/14, z 8 lipca 2015 r., II OSK 2969/13, z 23 kwietnia 2015 r., II OSK 2148/13). Zgodnie z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.) w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Z przepisu tego wynika, że niedopuszczalne są bezpośrednie ingerencje w wykonywanie prawa własności przez właściciela, określane jako tzw. immisje bezpośrednie. Immisje bezpośrednie polegają na celowym, bezpośrednim kierowaniu określonych substancji (wody, ścieków, pyłów) na inną nieruchomość. Art. 144 k.c. reguluje natomiast tzw. immisje pośrednie, np. hałas, uciążliwe zapachy, zacienienie. W myśl tego przepisu właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Objęcie danej nieruchomości immisjami bezpośrednimi lub pośrednimi wywołanymi przez inwestycję oznacza, że właściciel tej nieruchomości ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej na nieruchomości sąsiedniej i przysługuje mu przymiot strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem postępowania przed organami nadzoru były prace budowlane przeprowadzone na położonej w [...] działce o nr ewid. [...], polegające na całkowitym zdemontowaniu odcinka toru, wymianie podsypki z pospółki na tłuczeń, wymianie podkładów kolejowych drewnianych na podkłady staroużyteczne strunobetonowe, a następnie ułożeniu szyn. Spór nie dotyczył zakresu wykonanych robót, lecz wyłącznie tego, czy powinny być one zakwalifikowane jako remont, jak to przyjął organ odwoławczy, czy też jako odbudowa, jak przyjął organ pierwszej instancji i z czym zgadza się skarżący.

W ocenie Sądu z poczynionych przez organy ustaleń odnośnie do zakresu wykonanych robót budowlanych na działce o nr ewid. [...] nie wynika, aby w ich następstwie nastąpiła zmiana stanu faktycznego skutkująca zmienionym oddziaływaniem na należącą do skarżącego działkę nr ewid. [...], bądź też nie istniejącymi wcześniej ograniczeniami w zabudowie tej działki. W sprawie nie jest sporne, że działka nr [...], której właścicielem jest skarżący, sąsiaduje (graniczy) bezpośrednio z działką nr [...] i niewątpliwie jest poddana ograniczeniom i immisjom związanym z wykorzystywaniem działki nr ewid. [...] jako odcinka bocznicy kolejowej. Jednak wywodzenie istnienia interesu prawnego skarżącego w postępowaniu dotyczącym legalności wykonanych na działce sąsiedniej robót budowlanych wyłącznie z faktu sąsiedztwa nie jest uzasadnione, skoro roboty te nie miały żadnego wpływu na korzystanie z działki należącej do skarżącego. Na skutek wykonanych robót nie zmieniło się bowiem wykorzystanie działki nr ewid. [...] jako odcinka bocznicy kolejowej i nie zmienił się zakres immisji bezpośrednich i pośrednich wynikających z takiego wykorzystywania tej działki. Wykonane roboty nie spowodowały żadnych zmian w sposobie korzystania z działki skarżącego, ani też nie doszło do zmiany okoliczności mogących inaczej kształtować ograniczenia w zabudowie na należącej do niego działce. Jeżeli chodzi o stan prawny działki nr ewid. [...] to nie mają znaczenia podnoszone w skardze okoliczności związane z określeniem jej w księdze wieczystej jako działki niezabudowanej. Należy bowiem wskazać, że wynikające z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1984) domniemanie zgodności wpisu prawa z rzeczywistym stanem prawnym obejmuje jedynie prawa i roszczenia wpisane w działach II-IV księgi wieczystej, a nie dane faktyczne wpisane w dziale I-O, takie jak położenie nieruchomości, obszar, sposób korzystania z nieruchomości (por. uchwała Sądu Najwyższego z 29 lutego 1996 r., III CZP 16/96). Domniemanie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie oznacza zatem, że nieruchomość, dla której jest prowadzona księga wieczysta, posiada cechy wynikające z jej opisu zawartego w dziale I-O. Ponadto, jak zauważono w odpowiedzi na skargę, w dziale I-O księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr ewid. [...] jako sposób korzystania wskazano "TK-Tereny kolejowe", co jest zgodne ze stanem faktycznym.

Ponieważ zatem, jak wynika z niespornych ustaleń organu nadzoru budowlanego, na skutek wykonanych na działce nr ewid. [...] robót budowlanych nie uległ zmianie stan faktyczny i prawny, w porównaniu z tym jaki istniał przed przeprowadzeniem robót, nie ma żadnych przesłanek do stwierdzenia, że ewentualne wykonanie tych robót w warunkach samowoli mogłoby naruszać interes prawny skarżącego. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, dającymi podstawę skierowanego żądania w celu podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Taki interes faktyczny skarżącego, jak zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, wynika z prowadzonych negocjacji w sprawie wydzierżawienia należącej do skarżącego działki nr ewid. [...] właścicielowi działki nr ewid. [...], jednak nie stanowi o posiadaniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie ma w obowiązującym systemie prawa normy prawa materialnego, z której wynikałby taki interes prawny skarżącego.

Skutkiem braku uprawnień o charakterze materialnoprawnym jest brak legitymacji skargowej, o której mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., czyli prawa żądania oceny zaskarżonego aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tylko podmiot rzeczywiście legitymujący się interesem prawnym może bowiem dochodzić ochrony prawnej przed sądem administracyjnym. W rezultacie, wobec braku interesu prawnego skarżącego, Sąd kierując się dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. i nie będąc związany zarzutami skargi, wbrew intencjom skarżącego zobowiązany był do podważenia jego uprawnienia do udziału w postępowaniu administracyjnym odnoszącym się do badania legalności robót budowlanych na działce nr ewid. [...].

Końcowo Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądów występują rozbieżności co do uznania, czy stwierdzenie braku występowania interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnia sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., czy też jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. Dominuje pogląd, w myśl którego stwierdzenie u skarżącego braku legitymacji skargowej będące rezultatem badania jego interesu prawnego powinno skutkować wydaniem wyroku oddalającego skargę (por. T. Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2016, uw. 34 do art. 50, a także uzasadnienie uchwały NSA z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04 oraz postanowienia NSA: z 13 czerwca 2007 r., II FSK 1337/06, z 5 lutego 2014 r., II GSK 9/13, z 8 lipca 2014 r., I OSK 1351/14 i wyroki NSA: z 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, z 19 grudnia 2017 r., I OSK 115/16). Wydanie postanowienia odrzucającego skargę jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo, gdy brak legitymacji skargowej (interesu prawnego) jest ewidentny i nie wymaga badania (por. postanowienia NSA: z 28 grudnia 2010 r., II FSK 2404/10, z 27 stycznia 2011 r., II FSK 2500/10, z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2339/22), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.