Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 172/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
658
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par 1, art. 119, art. 4, art. 120, art.156 par 6, art. 53 par 2b,
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 35-38, art. 12, art. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 2085/21 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego R. K. sumę pieniężną w kwocie 3.500 (słownie: trzy tysiące pięćset) złotych, 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego R. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

R. K. (dalej "skarżący") wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "MSWiA" lub "organ") o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288), dalej "ustawa zaopatrzeniowa", o wyłączeniu stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Pismem z [...] września 2019 r. skarżący zwrócił się do organu z ponagleniem. W dniu [...] września 2019 r. wniósł natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność MSWiA w przedmiocie rozpoznania jego wniosku inicjującego niniejsze postępowanie.

MSWiA decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Ww. decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] września 2019 r.

W dniu [...] października 2019 r. (data nadania w placówce pocztowej),

pełnomocnik skarżącego wniósł do MSWiA wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] września 2019 r.

Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 695/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że MSWiA dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r. (pkt 1), stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), wymierzył MSWiA grzywnę w wysokości 500 złotych (pkt 3) oraz zasądził od MSWiA na rzecz skarżącego kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok jest prawomocny.

W dalszym toku postępowania w dniu [...] lipca 2020 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącego.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją MSWiA z dnia [...] września 2019 r. nr [...] organ decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność MSWiA w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 272/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że MSWiA dopuścił się bezczynności

w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] października 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją MSWiA z dnia [...] września 2019 r.

nr [...] (pkt 1), stwierdził, że bezczynność opisana w punkcie 1 wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), przyznał od MSWiA na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2 000 złotych (pkt 3) oraz zasądził od MSWiA na rzecz skarżącego kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4). Wyrok jest prawomocny.

W dalszej kolejności wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/21, po rozpoznaniu skargi skarżącego na decyzję MSWiA z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2019 r. nr [...] oraz zasądził od MSWiA na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu [...] maja 2022 r.

W dniu [...] grudnia 2023 r. skarżący wniósł kolejne ponaglenie.

Następnie w dniu [...] lutego 2024 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność MSWiA po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/21.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 35 § 1 i 3 k. p. a. w zw. z art. 36 § 1 k. p. a. poprzez niewydanie przez organ decyzji o wyłączeniu zastosowania art. 15c ustawy zaopatrzeniowej

w terminie, mimo iż od dnia wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przedmiocie uchylenia zaskarżonych decyzji Ministra o odmowie wyłączenia art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy, upłynęły ponad 2-lata, a skarżący nie zna chociażby terminu zakończenia sprawy, podczas gdy zgodnie z k.p.a. załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno zakończyć się w terminie do dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, a temu organ w niniejszym postępowaniu nie zadośćuczynił;

2. art. 12 § 1 k p. a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez Ministra postępowania administracyjnego z nieuzasadnioną zwłoką, podważając przy tym zaufanie skarżącego do władzy publicznej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia wyroku zapadłego w niniejszej sprawie;

2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego świadczenia pieniężnego w kwocie 6 000 zł,

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa;

4. rozpoznanie niniejszej sprawy w postępowaniu uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że od grudnia 2022 r. nie posiada żadnych informacji w sprawie. Nie posiada on wiedzy, chociażby o planowanym terminie zakończenia jego sprawy. Pełnomocnik skarżącego wielokrotnie próbował uzyskać jakikolwiek kontakt telefoniczny z organem jednak okazało się to bezskutecznie.

Skarżący stwierdził, że działania, na mocy których nie ma on żadnej wiedzy

o postępowaniu prowadzonym w sprawie jego zabezpieczenia społecznego, które stanowi jedno z podstawowych uprawnień zapewnionych mu w art. 67 Konstytucji RP, nie może w żadnym stopniu budować zaufania obywatela do władzy publicznej. Dodatkowo, z przedsięwziętych przez organ czynności nie wynika, aby wymagały tak znacznego nakładu czasowego, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie.

W przedmiocie żądania zasądzenia świadczenia pieniężnego na jego rzecz skarżący wskazał, iż taka kwota choć w części zrekompensuje mu bezczynność organu. Postępowanie trwa ponad 7 lat. Przez cały powyższy okres skarżący uzyskuje świadczenie emerytalne w niższej wysokości.

MSWiA w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej musi dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy. W ocenie organu wydłużenie terminu załatwienia niniejszej sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. MSWiA wskazał, że właściwy czas na wydanie

i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin.

Na marginesie MSWiA dodał również, że do organu wpłynęła znaczna ilość spraw wniesionych na podstawie przywołanego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 października 2016 r. I SAB/Wa 1262/16, LEX nr 2158457, stwierdził, iż: "Okoliczności, jak znaczna ilość spraw, jakie przed wniesieniem odwołania wpłynęły do organu i ograniczony zasób kadrowy komórki merytorycznej urzędu obsługującego organ odpowiedzialnej za ich załatwienie, nie uwalniają od zarzutu bezczynności. Sposób organizacji pracy i wykorzystania kadr nie są bowiem okolicznościami zwalniającymi organ od obowiązku respektowania terminów określonych przepisami procedury administracyjnej. Niemniej są one czynnikami obiektywnie weryfikowalnymi, które powinny być uwzględniane przy ocenie charakteru zaistniałej bezczynności". W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd podniósł, że: "Dokonując oceny charakteru zaistniałej zwłoki w załatwieniu sprawy stwierdzić trzeba, że nie była ona efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalne działanie ukierunkowane na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania". Zdaniem organu

w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji.

Przy piśmie procesowym z dnia [...] marca 2024 r. organ złożył do akt sprawy decyzję MSWiA z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] o wyłączeniu stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

Przedmiotem skargi skarżący, uczynił bezczynność organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 2085/21 uchylającym decyzję MSWiA z [...] marca 2021 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września

2019 r. nr [...] odmawiającą wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Zdaniem Sądu skarga jest zasadna.

Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

Jak wynika z akt sprawy odpis sentencji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/21, wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi wpłynęły do organu w dniu [...] maja 2022 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że do dnia wydania decyzji z [...] marca 2024 r. o wyłączeniu stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, oprócz wystąpienia do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z zapytaniem, czy skarżący odwoływał się od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności.

Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Podkreślić trzeba również, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy

w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, ale także wtedy, gdy nie załatwia sprawy w terminach ustawowych.

Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa sprawa do [...] lutego 2024 r., tj. do dnia wniesienia skargi na bezczynność, nie została zakończona poprzez wydanie decyzji. Zwłoka jakiej dopuścił się MSWiA w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a.

Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył w ustawowym terminie ponownego postępowania administracyjnego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/21. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone rozstrzygnięciem administracyjnym także do dnia wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu w tej sprawie, a zatem skarga była zasadna w dniu jej wniesienia. Bezspornie zatem organ dopuścił się bezczynności. Okoliczność, że MSWiA wydał w wyniku rozpatrzenia wniosku decyzję z [...] marca 2024 r., czyli przed rozpoznaniem niniejszej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie zmienia ustalenia Sądu w tym zakresie. Wydanie rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi na bezczynność organu powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw, aby zobowiązać organ do wydania decyzji. Powyższa okoliczność nie czyni natomiast w stanie faktycznym tej sprawy skargi na bezczynność bezzasadną.

Zaakcentowania wymaga okoliczność, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza ich stosowania. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu bezczynności. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W świetle powyższego bezsporne jest, że organ pozostawał w bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 stycznia

2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/21.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd stwierdza, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12).

W judykaturze przyjmuje się jednocześnie, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (vide: Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).

Sąd podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie musi być poprzedzone wszechstronnym i wnikliwym zbadaniem sprawy, jednak z tego powodu nie można usprawiedliwić tak znacznej opieszałości organu, która miała miejsce już po zwrocie akt administracyjnych wraz

z prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/21. Jak już wyżej podniesiono z akt sprawy nie wynika, aby po doręczeniu prawomocnego wyroku podejmowano w sprawie jakiekolwiek czynności procesowe usprawiedliwiające tak długie procedowanie. Nie informowano przy tym skarżącego o przyczynach zwłoki powodujących niedotrzymanie ustawowego terminu załatwienia sprawy i nie wskazywano nowego terminu jej załatwienia.

Długość postępowania, brak w istocie jakichkolwiek działań po [...] maja

2022 r. oraz zignorowanie wniesionego przez skarżącego ponaglenia, doprowadziły Sąd do wniosku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

O ile wymierzenie grzywny ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować stronie skarżącej stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności czy przewlekłości organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1268/16, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak

i przyznanie sumy pieniężnej, nie jest obligatoryjne. Przy czym zaznaczyć należy, że stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa nie jest powiązane

z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności.

Wiadomym jest, że ilość załatwianych przez MSWiA wniosków w sprawie

o wydanie decyzji o ustalenie podleganiu wyłączeniu stosowania art. 15 lit. c ustawy zaopatrzeniowej jest bardzo duża. I chociaż dla stwierdzenia bezczynności nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe leżące po stronie organu, to jednak – w pewnych sytuacjach – powinny one rzutować na rozstrzygnięcie Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 p.p.s.a.

Niemniej jednak mając na uwadze potrzebę zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy przez organ Sąd orzekł o przyznaniu skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 3 500 zł. Sąd uwzględnił długość okresu, w którym organ nie dokonywał żadnych istotnych czynności w sprawie, a także przedmiot wniosku skarżącego. Określając wysokość sumy pieniężnej Sąd wziął pod uwagę nie tylko rozmiar uchybień organu, ale i okoliczności znane Sądowi z urzędu co do ilość wniosków załatwianych przez organ w tego typu sprawach. Sąd wziął pod uwagę również fakt, że już dwukrotnie tutejszy Sąd uwzględniał skargi na bezczynność wnoszone przez skarżącego w tej samej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Podstawą przyznania od organu na rzecz skarżącemu sumy pieniężnej stanowi przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. – pkt 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania - pkt 4 sentencji wyroku - Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na wysokość zasądzonych kosztów składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości

480 zł.