Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1441/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z [...] września 2023r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] Prezydent M. [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił B. W. (Skarżącej) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką Z. O.. Wydane rozstrzygnięcie organ uzasadnił nieziszczeniem się przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej jako "u.ś.r."), ponieważ nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności Z. O..

W następstwie wniesionego od powyższej decyzji odwołania - w którym Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, którym to uznano niekonstytucyjność części wskazanej normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki - Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności, że nie podziela stanowiska organu I instancji co do niespełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. i tym samym podstawę odmowy wnioskowanego świadczenia, na której oparł się Prezydent uznaje za wadliwą. Niemniej jednak zdaniem organu odwoławczego skarżącej należało odmówić wnioskowanego świadczenia z uwagi na nieziszczenie się przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. związanej z bezpośrednim związkiem przyczynowym pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną. Podkreślił przy tym, że zakres opieki ustalony w toku postępowania nie wymusza konieczności rezygnacji z zatrudnienia/niepodejmowania zatrudnienia, ponieważ pomoc związana z opieką nad osobą niepełnosprawną wykonywana jest rano i wieczorem. Ponadto, jak wskazało Kolegium, skarżąca posiadała status studentki, więc skoro do tej pory mogła sprawować opiekę nad matką i studiować to równie dobrze mogłaby zrezygnować z pracy i podjąć zatrudnienie lub podjąć pracę w przyszłości. Bez znaczenia zdaniem SKO pozostaje okoliczność możliwości dowolnego kształtowania planu zajęć przez skarżącą, ponieważ studiowanie to czynność absorbująca znaczą ilość czasu nie tylko przez uczestnictwo na zajęciach, a także poprzez samodzielną pracę przy przyswajaniu wiedzy, co zdaniem organu, powoduje niespełnienie przesłanki sprawowania opieki o charakterze stałym. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że Z. O. ma poza skarżącą jeszcze córkę i syna, których z obowiązku alimentacyjnego nie zwalnia praca zarobkowa.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, formułując zarzuty naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego w związku z zaistniałym stanem faktycznym.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2942 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wykazała, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu.

Istotą sporu w niniejszej sprawie – w następstwie wydania decyzji przez organ odwoławczy, który w ocenie Sądu prawidłowo uznał za wadliwą podstawę odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia, na której oparł się organ I instancji, wynikającą z art. 17 ust. 1b u.ś.r., związaną z momentem powstania niepełnosprawności u wymagającej opieki Z. O. - jest wyłącznie kwestia którą w toku postępowania odwoławczego zakwestionowało Kolegium, tj. czy w wynikającej z ustalonego w sprawie stanu faktycznego sytuacji życiowej oraz rodzinnej Skarżącej, która w momencie złożenia wniosku miała status studentki, zachodzi przesłanka bezpośredniego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy koniecznością rezygnacji przez nią z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) lub niepodejmowaniem zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) z uwagi na opiekę sprawowaną nad niepełnosprawną matką.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z przepisu tego wprost wynika, że wnioskujący o to świadczenie musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. W każdym przypadku rozpoznawania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne niezbędne jest zatem przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy, a następnie przeanalizowanie ustalonych okoliczności przy jednoczesnym uwzględnieniu aktualnej indywidualnej sytuacji życiowej wnioskodawcy oraz osoby wymagającej opieki.

Podkreślić należy w tym miejscu, że rozmiar i zakres opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym, konieczny, bo o tym przesądza orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wynika z aktualnych potrzeb osoby niepełnosprawnej. Wśród niepełnosprawnych o znacznym stopniu niepełnosprawności są bowiem zarówno osoby leżące, wymagające całodobowych czynności pielęgnacyjnych, jak też osoby z naruszoną sprawnością organizmu ale poruszające się po mieszkaniu, wymagające w większym zakresie czynności opiekuńczych i organizacyjnych niż pielęgnacyjnych. W stosunku do tych drugich, czynności pielęgnacyjno - opiekuńcze nie muszą trwać całą dobę, ale winny angażować uwagę opiekuna na tyle, że nie pozwalają na prowadzenie przez opiekuna aktywności zawodowej. Na uwadze należy mieć ponadto, że nawet jeżeli średnio nie wyczerpują one 8-godzinnego dnia pracy, to ich zmienne natężenie oraz rozłożenie w czasie wymagające kilkukrotnej aktywności opiekuna połączonej z obecnością przy osobie niepełnosprawnej, mogą stanowić przyczynę rezygnacji z zatrudnienia lub przeszkodę w podjęciu zatrudnienia. Na tle każdej indywidualnej sprawy należy więc rozważyć jakiej opieki i w jakim rozmiarze potrzebuje osoba niepełnosprawna i w jakim stopniu zaabsorbowanie sprawowaniem opieki uniemożliwia opiekunowi podjęcie zatrudnienia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 695/22 – dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym wynika, że niepodejmująca zatrudnienia wnioskodawczyni B. W. w momencie składania wniosku, tj. w kwietniu 2023 r. posiadała status studentki. Przy czym, jak wynika z akt administracyjnych, w grudniu 2022 r. Skarżąca zakończyła pisanie pracy magisterskiej (oświadczenie Skarżącej z dnia [...].08.2023 r. – nieponumerowane akta organu I instancji), na zajęcia uczęszczała do [...] czerwca 2023 r., a dnia [...] lipca 2023 r. (a więc jeszcze przed wydaniem decyzji przez SKO) złożyła egzamin dyplomowy i uzyskała tytuł magistra – co potwierdza znajdujące się w aktach zaświadczenie o stanie odbytych studiów z dnia [...].08.2023 r. nadesłane przez Państwową Akademię Nauk Stosowanych we [...]. Skarżąca w toku postępowania podkreśliła ponadto: że uczelnia, na której odbywała studia uwzględniała plan zajęć dla osób pracujących i realizowała zajęcia online; że udział w wykładach nie był obowiązkowy; że przyswajanie wiedzy w celu przygotowania się do egzaminu nie sprawiało jej problemu w opiece nad matką oraz że po zakończeniu III semestru w styczniu/lutym 2023 r. nie uczęszczała na zajęcia na uczelni. Z akt sprawy wynika ponadto że wymagająca opieki Z. O. od stycznia 2023 r. leczona jest onkologicznie, a przed [...] marca 2023 r. stwierdzono u niej powstanie niezdolności do samodzielnej egzystencji – o czym orzeczono w orzeczeniu Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...].04.2023 r. nr [...]. Opieka Skarżącej nad matką – jak wynika z treści wywiadu środowiskowego z dnia [...].05.2023 r. oraz listy czynności wykonywanych podczas opieki z dnia [...].04.2023 r. - polega na pomocy w samoobsłudze oraz pozostałych czynnościach domowych, a w szczególności: pomocy w higienie, korzystaniu z toalety, wymianie pielucho-majtek, smarowaniu kremami przeciw odparzeniom, podejmowaniu czynności przeciw powstawaniu odleżyn, masażu, podawaniu leków, przyrządzaniu posiłków. Czynności te, jak wskazano w wywiadzie środowiskowym, wykonywane są na przestrzeni całej doby i zajmują od 8-12 godzin dziennie w zależności od dnia. Z akt sprawy wynika ponadto, że Skarżąca ma brata i siostrę, którzy – jak wyjaśniła Skarżąca – nie mogą sprawować opieki nad matką z uwagi na pracę zawodową, przy czym brat pracuje za granicą i nie ma z nim kontaktu, a siostra odwiedza matkę, robi jej czasami zakupy i zostaje z nią w razie gdy Skarżąca musi wyjść.

Mając na uwadze opisany powyżej, wynikający z akt stan faktyczny, i działając wbrew pozytywnej ocenie pracownika socjalnego, który sprawowanie stałej opieki przez Skarżącą ocenił jako prawidłowe (zob. protokół z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia [...].05.2023 r. – akta adm. organu I instancji, nieponumerowane), organ odwoławczy orzekł jednak o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skupiając się przede wszystkim na tym, że – w jego ocenie – w niniejszej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad matką, ponieważ Skarżąca posiadała status studentki i w związku z tym – zgodnie z argumentacją organu – skoro do tej pory mogła swobodnie studiować i opiekować się matką, to mogła także bez uszczerbku dla tej opieki podjąć pracę zarobkową równolegle albo zrezygnować z nauki i podjąć pracę czy też podjąć pracę w przyszłości. Kolegium podkreśliło również że bez znaczenia jest to, że Skarżąca mogła sama kształtować sobie program nauki poprzez wybór określonych zajęć oraz że ilość zajęć wymagająca osobistego stawiennictwa była niewielka, wskazując, że studiowanie to nie tylko udział w zajęciach, ale samodzielna praca mająca na celu przyswajanie wiedzy, która wymaga wysiłku intelektualnego i czasu, co w ocenie organu uniemożliwia sprawowanie stałej opieki. W związku z powyższym SKO uznało, że studiowanie oraz jednoczesne sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką świadczy o braku podstaw do przyjęcia, że Z. O. wymaga ciągłej i nieprzerwanej opieki, która jest jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Taka ocena, zdaniem Sądu, narusza jednak przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Stwierdzony przez organ brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia/niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką - co organ wywiódł w sprawie na podstawie przede wszystkim tego, że Skarżąca w momencie składania wniosku posiadała status studentki

– w ocenie Sądu uznać należy za nieuzasadniony i wynikający z błędnego przekonania, że fakt studiowania przez Skarżącą wyklucza możliwość sprawowania stałej opieki nad matką. Podkreślenia wymaga jednak, że – jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – nawet fakt odbywania nauki w trybie dziennym, sam w sobie, nie stanowi przeszkody w sprawowaniu opieki uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1206/11 i z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1214/12, oraz WSA w Lublinie z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 539/10). W orzeczeniach tych akcentuje się, że zapatrywanie organów opierające się na rozumowaniu, które z góry prowadziłoby do pozbawienia świadczeń pielęgnacyjnych osoby podejmujące się opieki nad niepełnosprawnymi członkami rodziny, rezygnujące w tym celu z zarobkowania, tylko z tego powodu, że pobierają naukę w trybie dziennym, pozostaje w sprzeczności z ratio legis art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz z przepisem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie wskazać należy, że ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a-b u.ś.r. ustalił zamknięty katalog okoliczności, których spełnianie przez osobę sprawującą opiekę uniemożliwia uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Katalog ten nie statuuje jako przesłanki negatywnej uzyskania świadczenia okoliczności pobierania nauki w szkole średniej lub wyższej w systemie dziennym lub zaocznym. O tym, czy taki system nauki w okolicznościach danej sprawy pozostaje w sprzeczności z celami opieki nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., organ zobowiązany jest każdorazowo ustalić w toku postępowania administracyjnego, a swoje wnioski w tym zakresie w sposób racjonalny uzasadnić (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 806/22 – dostępny na stronie jw.). Tego jednak w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wykonał w sposób prawidłowy. Zgromadził bowiem konieczny w tym zakresie materiał dowodowy – pozyskując w tym celu stosowne dokumenty, m.in. zaświadczenie z uczelni oraz oświadczenia Skarżącej na temat tego jak wyglądała kwestia jej uczestnictwa w zajęciach, organizacja nauki oraz pisania pracy magisterskiej podczas studiów przy jednoczesnym sprawowaniu opieki nad matką – jednak przyjął błędne założenie, że już sam fakt studiowania, rozumiany nie tylko jako uczestnictwo w zajęciach, ale też samodzielna nauka, jest na tyle czasochłonny, że uniemożliwia sprawowanie stałej opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. - co w świetle zebranego materiału dowodowego uznać należy za niezasadny wniosek, naruszający ww. przepis w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy.

Ponadto należy zwrócić uwagę na okoliczność, której SKO zdaje się nie dostrzegać, tzn. że w okresie w jakim matka Skarżącej rozpoczęła leczenie onkologiczne, które niewątpliwie miało wpływ na jej stan zdrowia oraz konieczność sprawowania nad nią opieki – tj. w styczniu 2023 r., Skarżąca zgodnie ze swoim oświadczeniem de facto była już po napisaniu pracy magisterskiej i – jak wskazała – od stycznia/lutego 2023 r. nie uczęszczała już na zajęcia. W momencie złożenia wniosku, tj. w kwietniu 2023 r. Skarżąca posiadała zatem status studentki, co na tym etapie studiów wiązało się w rzeczywistości już tylko i wyłącznie z przygotowaniem do egzaminów końcowych. To zaś umożliwiało Skarżącej pozostawanie w domu i sprawowanie stałej opieki nad matką, w szczególności poprzez regularne wykonywanie poszczególnych czynności w ciągu dnia, takich jak np. zmiana pieluchomajtek, pomoc w skorzystaniu z toalety – które to czynności z uwagi na swoją częstotliwość wymagają stałej obecności opiekuna. Charakter czynności wykonywanych w ramach opieki, ich zmienne natężenie oraz rozłożenie w czasie, pozwala przyjąć, że Skarżąca czas jaki miała pomiędzy ich wykonywaniem, mogła więc poświęcić na naukę do egzaminów. Zdaniem Sądu w żadnym wypadku okoliczność ta – tj. możliwość jednoczesnego studiowania i podejmowania opieki – w oderwaniu od reszty okoliczności faktycznych, nie stanowi jednak o tym, że skarżąca mogłaby w związku z tym podejmować również zatrudnienie. Zwłaszcza, że w ocenie Sądu wynikający z akt sprawy zakres sprawowanych czynności opiekuńczych – wbrew stwierdzeniu SKO – wymaga zaangażowania Skarżącej w zakresie czasowym uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia. Czynności takie jak pomoc w skorzystaniu z toalety, wymiana pieluchomajtek czy też przeciwdziałanie odleżynom są bowiem czynnościami, które powinny być wykonywane regularnie w ciągu dnia, w miarę zaistnienia takiej potrzeby, co byłoby utrudnione bądź niemożliwe jeśli Skarżąca podjęłaby pracę zawodową. Dodatkowo argumentem przemawiającym za tym, że matka skarżącej wymaga stałej obecności drugiej osoby w ciągu dnia i nie zostaje sama na dłużej, jest okoliczność na którą wskazała Skarżąca w oświadczeniu złożonym w toku postepowania, że gdy musi ona wyjść z domu aby załatwić jakieś sprawy osobiste, wtedy do matki przychodzi jej siostra.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że SKO po ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, doszło do błędnych wniosków i niezasadnie uznało, że okoliczność studiowania (na etapie składania wniosku o przyznanie świadczenia) przez Skarżącą świadczy o tym, że zakres sprawowanej przez nią opieki nie spełnia wymogów z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Na marginesie Sąd pragnie dostrzec, że prawidłową ocenę okoliczności studiowania przez Skarżącą w związku z możliwością uzyskania świadczenia, wyraził natomiast organ I instancji, którego decyzja nie mogła się jednak ostać w obrocie prawnym z uwagi na inne uchybienie (naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r.), które SKO skutecznie wyeliminowało.

Przechodząc dalej, odnieść należy się również do drugiej z okoliczności na którą SKO zwróciło uwagę jako na przeszkodę dla przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. na fakt posiadania przez Z. O. oprócz Skarżącej jeszcze dwójki dzieci – córki i syna, którzy nie są zwolnieni z obowiązku alimentacyjnego. Ogólna argumentacja organu odwoławczego w tym zakresie była co prawda zasadna, ale jednocześnie całkowicie oderwana od realiów przedmiotowej sprawy. Żaden z organów nie poczynił bowiem w toku postępowania ustaleń odnoszących się do brata oraz siostry Skarżącej z perspektywy możliwości współpartycypowania tych osób w opiece nad niepełnosprawną matką, które to ustalenia uznać należy za konieczne, tym bardziej jeśli możliwość pomocy rodzeństwa w opiece nad matką SKO uznało za jedną z przyczyn odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ odwoławczy operując ogólnikami wskazał m.in.: że na rodzeństwie Skarżącej również ciąży obowiązek alimentacyjny, że nie zwalnia ich z niego praca zarobkowa, oraz że obowiązek alimentacyjny dzieci może przybrać zarówno postać świadczeń dobrowolnych jak i zasądzonych przez sąd, w związku z czym nie może on być przejęty przez Państwo w postaci przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioski te uznać należy jednak za przedwczesne z uwagi na brak wystarczających ustaleń co do realnych możliwości partycypowania w sprawowaniu opieki nad matką przez rodzeństwo Skarżącej, takich jak np. ustalenia dotyczące miejsca ich zamieszkiwania, odległości dzielącej ich od rodzica podlegającego opiece, jak też osiąganego przez brata oraz siostrę Skarżącej dochodu, z uwzględnieniem struktury kosztów życia i sytuacji rodzinnej. Dla oceny powyższych okoliczności z pewnością niewystarczające są bowiem jedynie oświadczenia skarżącej, która wskazywała w toku postępowania, że rodzeństwo pracuje zawodowo i nie jest w stanie uczestniczyć w opiece nad matką, ani też jej finansować. Organy informacji tych nie zweryfikowały bowiem w żaden sposób, a organ odwoławczy na podstawie tak ubogich ustaleń w tym zakresie sformułował wnioski, które ocenić należy jako dowolne, z uwagi na to że nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu dopiero po zebraniu wyczerpującego materiału dowodowego w powyższym zakresie, organy będą mogły zatem ocenić czy faktycznie rodzeństwo skarżącej jest w stanie wywiązać się obiektywnie ze swojego obowiązku alimentacyjnego, w taki sposób by skarżąca mogła podejmować aktywność zawodową.

Z powyższych przyczyn, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że w toku postępowania administracyjnego naruszono zarówno przepisy prawa materialnego – tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. (organ I instancji) oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r.(organ II instancji), jak i przepisy postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które nakazują praworządne działanie organów oraz rozstrzyganie sprawy na podstawie wyczerpująco zebranego, całościowo rozpatrzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego.

Podkreślić należy jednocześnie, że Sąd nie przesądza niniejszej sprawy co do meritum, a jedynie wskazuje, na dostrzeżone uchybienia organów w zakresie przeprowadzonego w sprawie postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.