Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 938/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 7a i pkt 11, art. 29 ust. 2 pkt 1aa, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 , ust. 3 i ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: par. 79 ust. 1, par. 95 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 106 par. 3, art. 133, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2023 roku sprawy ze skargi S. w Ł. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2022 roku nr 214/22 znak WOP.7721.1288.2022.DB w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. w Ł. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. ał


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 września 2022 r., nr 214/2022 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) - dalej: k.p.a.; art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333) – dalej p.b.; Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2021 r., nr 750/2021 nakazującą T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym w Ł. przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez wymianę na drugim piętrze i poddaszu drzwi do łazienek z wc na drzwi 80/200 z kratką nawiewną oraz przesunięcie ścianek między pomieszczeniami w celu zapewnienia odpowiedniej szerokości korytarza, zgodnie z projektem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w lokalu nr [...], autorstwa mgr inż. R. P., stanowiącym integralny załącznik do decyzji, w terminie do dnia 31 marca 2022 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że zawiadomieniem z dnia 10 października 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wszczął na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w Ł. (skarżąca) postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z podziałem lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego w Ł. przy ul. [...], na lokale nr [...] i [...].

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że inwestorowi wykonanych robót spółce T. (uczestnik postępowania) przysługuje ograniczone prawo rzeczowe – spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, nabyte na podstawie aktu notarialnego z dnia 2 sierpnia 2017 r., Rep. [...] nr [...]. Lokal w dacie nabycia przez spółkę ograniczonego prawa rzeczowego był mieszkaniem dwupoziomowym (usytuowanym na drugim piętrze i poddaszu budynku) o powierzchni użytkowej 142,79 m2, na które składało się 5 pokoi, kuchnia, dwie łazienki z ubikacjami oraz przedpokój.

Z akt sprawy wynika nadto, że pismem z dnia 20 września 2017 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "C." w Ł. wyraziła zgodę na wykonanie przez spółkę T. robót budowlanych związanych z podziałem przedmiotowego lokalu na dwa samodzielne lokale, zgodnie z kondygnacjami mieszkania. Planowane prace przewidywały między innymi wykucie dodatkowych drzwi wejściowych na klatce schodowej budynku, prowadzących do lokalu usytuowanego na poddaszu. Udzielona przez stronę skarżącą zgoda na podział lokalu obwarowana została wymogiem: zachowania obecnej powierzchni użytkowej lokalu; przedłożenia przez inwestora określonej dokumentacji inwentaryzacyjnej lokalu oraz dokumentacji technicznej dotyczącej planowanych robót, zgłoszenia spółdzielni zakończenia robot budowlanych oraz przedłożenia protokołów przeglądu kominiarskiego, gazowego i elektrycznego dla obydwu lokali.

Ustalono także, że w następstwie wykonanych robót budowlanych z lokalu nr [...] wydzielono dwa lokale oznaczone jako lokal nr [...] (zlokalizowany na drugim piętrze budynku) oraz lokal nr [...] (zlokalizowany na poddaszu budynku). Lokal nr [...] składa się z pięciu pokoi z aneksami kuchennymi, łazienkami z wc oraz przedpokoju, natomiast lokal nr [...] składa się z czterech pokoi z aneksami kuchennymi, łazienkami z wc oraz przedpokoju. W obu lokalach wykonano ścianki działowe w systemie Nida – Gips, nowe wewnętrzne instalacje: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, wentylacyjną (grawitacyjną). Ponadto wykonano roboty związane z bieżącą konserwacją lokalu, w tym malowanie ścian, wymiana wierzchnich posadzek oraz zamontowano nowe okna dachowe. Przeprowadzone roboty budowlane są zakończone, wykonane zostały przez inwestora systemem gospodarczym w roku 2018, samowolnie, bez uprzedniego wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę, czy też dokonania zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia 10 października 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi działając na podstawie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 15 listopada 2018 r., ekspertyzy technicznej w zakresie: 1) wykonanych w związku z dokonanym podziałem lokalu robót ogólnobudowlanych; 2) regulacji przewodów wentylacyjno-kominowych; 3) instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz 4) instalacji energii elektrycznej. W zakreślonym terminie inwestor przedłożył do akt sprawy określoną wyżej dokumentacje techniczną wraz dokonanymi pomiarami potwierdzającą, że wszystkie wykonane roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną.

Z uwagi na niekompletność przedłożonej dokumentacji, pismem z dnia 4 listopada 2020 r. spółka T. wezwana została do uzupełnienia ekspertyzy budowlanej w zakresie: 1) oceny ryzyka przeciążenia systemu kanalizacji budynku (pionu kanalizacyjnego i odpływowego) spowodowanego wytwarzaniem zwiększonej ilości ścieków gospodarczych, jego niedrożnością oraz nieszczelnością wraz z określeniem jednoznacznego sposobu usunięcia nieprawidłowości; 2) oceny ryzyka przeciążenia systemu instalacji wewnętrznej wodnej budynku i pionu wodnego do którego włączony jest lokal nr [...], spowodowanego zwiększonym zapotrzebowaniem na wodę wraz z określeniem jednoznacznego sposobu usunięcia nieprawidłowości; 3) oceny ryzyka przeciążenia systemu instalacji centralnego ogrzewania, do którego jest włączony lokal nr [...] , wraz z obliczeniem mocy cieplnej i jej wpływu na pracę całego zakładu instalacji centralnego ogrzewania; 4) oceny ryzyka przeciążenia wewnętrznej instalacji zasilającej budynek i wewnętrznej instalacji elektrycznej w lokalu nr [...] na skutek zwiększonego poboru energii dla potrzeb dodatkowych punktów poboru energii w tym lokalu, wraz z określeniem jednoznacznego sposobu usunięcia nieprawidłowości; 5) oznaczenia graficznego przewodów kominowych na przedłożonych rysunkach lokalu nr [...]; 6) oceny możliwości wykonania przewodów kominowych wentylacyjnych i podłączenia do tych przewodów kominowych dodatkowych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i aneksów kuchennych wraz z określeniem jednoznacznego sposobu usunięcia nieprawidłowości; 7) dołączenia protokołu kominiarskiego dla występujących przewodów wentylacyjnych określającego ich szczelność, drożność i prawidłowy ciąg; 8) zaznaczenia na rzutach lokali miejsca występowania aneksów kuchennych oraz zwymiarowanie poszczególnych pomieszczeń; 9) oceny prawidłowości wykonanego otworu drzwiowego z zamontowaniem drzwi i nadproża w celu wykonania wejścia na poddasze; 10) dokonania obliczeń dotyczących dodatkowego obciążenia stropu nowo wykonanymi ścianami wydzielającymi pomieszczenia.

Wykonując powyższe zobowiązanie, inwestor w dniu 7 grudnia 2020 r. przedłożył do akt sprawy "Ekspertyzę techniczną prawidłowości wykonania robót budowlanych na zmianie struktury lokalu mieszkalnego" z listopada 2020 r., autorstwa mgr inż. R. P. legitymującego się uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z treści przedłożonej ekspertyzy wynika, że zarówno rozbudowa instalacji elektrycznej, jak i rozbudowa kanalizacji sanitarnej i wodociągowej oraz instalacji centralnego ogrzewania w lokalu nr [...] o dodatkowe urządzenia sanitarne, poboru wody i grzewcze wykonana została poprawnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie spowodowała przeciążenia całego układu instalacji obsługującej budynek. Ponadto stwierdzono, że otwór drzwiowy na poddasze został wykonany zgodnie z warunkami technicznymi, a wytrzymałość stropów po posadowieniu nowopowstałych ścianek działowych nie przekracza wartości dopuszczalnych SGU i SGN. Jednocześnie stwierdzono konieczność przeprowadzenia robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia lokalu do stanu zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno budowlanymi w zakresie wymiany drzwi do łazienek na drzwi o wymiarach 80/200 oraz zmianę układu ścianek działowych w przedpokoju. Zakres prac niezbędnych do wykonania został przedstawiony w przedłożonym przez inwestora "Projekcie Budowlanym usunięcia nieprawidłowości wykonania robót budowlanych na zmianie struktury lokalu mieszkalnego" z listopada 2020 r., autorstwa mgr inż. R. P. Końcowo autor ekspertyzy stwierdził, że obecny stan lokalu po przebudowie i po wykonaniu zaprojektowanych robót naprawczych zapewnia jego dalszą bezpieczną eksploatację.

Natomiast w piśmie z dnia 23 stycznia 2021 r. inwestor wyjaśnił, że zastosowana wentylacja mechaniczna posiada osobne kanały czerpni i wyrzutowy, co jest zastosowaniem poprawnym technicznie, a co potwierdza załączony do pisma protokół badania wentylacji przeprowadzonej firmę A. Odnośnie instalacji grzewczej lokalu strona wyjaśniła, że w tym zakresie nie dokonywano żadnych zmian. Ponadto wskazała, że w wyniku przeprowadzonych robot nie doszło do zmiany zarówno kubatury pomieszczeń, jak i powierzchni użytkowej lokalu. Nie dokonano też przebić w elementach konstrukcyjnych budynku, nie doszło do ingerencji w strop budynku.

Z kolei w piśmie z dnia 8 kwietnia 2021 r. autor przedłożonej ekspertyzy technicznej – mgr inż. R. P. wyjaśnił, że odprowadzenie ścieków z lokalu odbywa się w oparciu o dwa istniejące piony kanalizacyjne DN100. Piony te są umieszczone symetrycznie w stosunku do urządzeń sanitarnych, a obciążenie każdego z nich nie przekracza 2,5 l/s (odpływ z wc). Dalej wyjaśnił, że obliczenia przykanalika odpływowego wykazały, że rozbudowa instalacji kanalizacji sanitarnej w lokalu nr [...] o dodatkowe 30 urządzeń sanitarnych nie spowodowała przeciążenia całego układu instalacji obsługującej budynek. Zarówno przekroje jak i spadki instalacji kanalizacyjnej zapewniają grawitacyjne odprowadzenie ścieków ze wszystkich lokali. Istniejąca w lokalu, zarówno na piętrze jak i na poddaszu, instalacja c.o. wykonana została przed przebudową lokalu polegającą na wydzieleniu 9 lokali. Lokalizacja istniejących grzejników, ich wymiary pozostały bez zmian.

Ponadto przy piśmie z dnia 11 maja 2021 r. inwestor przedłożył do akt sprawy opinię mistrza kominiarskiego D. K. z dnia 6 maja 2021 r. z wyników przeprowadzonych oględzin urządzeń grzewczo-kominowych, które wykazały, że w lokalu występuje jedynie wentylacja mechaniczna Natomiast jak wynika z oświadczenia inwestora z dnia 31 maja 2021 r. wydzielone w lokalu łazienki są ogrzewane grzejnikami elektrycznymi "drabinkowymi".

W toku postępowania administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa "C." w Ł. kwestionowała poprawność i kompletność przedłożonej dokumentacji techniczno-budowlanej, jak również kwestionowała posiadanie przez uczestnika postępowania tytułu prawnego do dysponowania lokalem na cele budowlane. Ponadto zarzucała dokonanie nieuprawnionej zmiany sposobu użytkowania lokalu, co w ocenie skarżącej potwierdza fakt wydzielenia z przedmiotowego lokalu 9 osobnych lokali mieszkalnych oraz wynikający z przedłożonego do akt sprawy odpisu KRS spółki jeden z zakresów działalności gospodarczej spółki – usługi hotelowe.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 1 grudnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nakazał T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym w Ł. przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez wymianę na drugim piętrze i poddaszu drzwi do łazienek z wc na drzwi 80/200 z kratką nawiewną oraz przesunięcie ścianek między pomieszczeniami w celu zapewnienia odpowiedniej szerokości korytarza, zgodnie z projektem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w lokalu nr [...], autorstwa mgr inż. R. P., stanowiącym integralny załącznik do decyzji, w terminie do dnia 31 marca 2022 r.

Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia Spółdzielnia Mieszkaniowa "C." w Ł. wniosła odwołanie, w którym zarzucała naruszenie powszechnie obowiązujących przepisów zawartych w ustawie Prawo budowlane, w szczególności art. 71 tej ustawy, jak i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez pominięcie faktu nieuprawnionej zmiany przez inwestora sposobu użytkowania części budynku z mieszkalnego na usługowy o charakterze hotelowym, a nadto przeprowadzenia przez spółkę robót budowlanych pomimo braku posiadania przez inwestora tytułu prawnego do dysponowania lokalem na cele budowlane. Z uwagi na powyższe skarżącą wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji i stwierdzenie, że wykonane roboty budowlane zrealizowane zostały z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów i bez zgody właściciela lokalu, a nadto o nakazanie inwestorowi rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych; ewentualnie o zobowiązanie inwestora do wydzielenia dwóch lokali mieszkalnych w sposób, który nie zmieni powierzchni użytkowej lokalu.

W uzasadnieniu odwołania strona podnosiła, że zaakceptowanie przez organy dokonanej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu skutkować będzie zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego, jak i warunków higieniczno-sanitarnych, z uwagi na fakt, że prowadząca do lokalu na poddasze klatka schodowa o konstrukcji drewnianej i szerokości 90 cm, nie spełnia wymogów technicznych wynikających z § 68 powołanego wcześniej rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Powyższe implikuje konieczność zastosowania w sprawie trybu określonego w art. 71 p.b. Ponadto wskazując na różnice pomiędzy przysługującym jej prawie własności lokalu, a posiadanym przez inwestora ograniczonym prawem rzeczowym – spółdzielczym własnościowym prawem do przedmiotowego lokalu wywodziła, iż charakter jak i zakres wykonanych robót budowlanych w lokalu, ingerujących w części wspólne budynku, takie jak piony instalacyjne, przyłącza energetyczne, wodociągowe, cieplne, wymagał uprzedniego uzyskania zgody skarżącej.

Utrzymując w mocy kwestionowane odwołaniem rozstrzygnięcie organu I instancji Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż podstawę materialnoprawną podjętej w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 50-51 p.b. regulujące tzw. postępowanie naprawcze, w brzmieniu obwiązującym do dnia 18 września 2020 r., stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471). Organ odwoławczy wyjaśnił, że zasadniczym celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych, w przypadkach innych niż wymienione w art. 48 i art. 49b p.b., do stanu zgodnego z prawem, to jest do stanu, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności przepisami prawa budowlanego. W toku tego postępowania organy nadzoru budowlanego zobligowane są do precyzyjnego określenia charakteru wykonanych robót budowlanych pod kątem konieczności uprzedniego uzyskania przez inwestora zezwolenia na budowę, czy też dokonania zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, zakresu wykonanych już robot, jak i zakresu robót budowlanych koniecznych do wykonania, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Dalej mając na uwadze dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, iż bezspornym pozostaje, że wykonane przez inwestora roboty budowlane nie wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, jak również dokonania stosownego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Zakres, jak i charakter wykonanych robót budowlanych kwalifikuje je do przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b., jednakże z uwagi na fakt, że nie ingerowały w żaden sposób w przegrody zewnętrzne budynku, jak i w jego elementy konstrukcyjne, które nie wymagały one pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 1aa p.b.). Ponadto jak wynika z art. 29 ust. 1 pkt 27 p.b. budowa instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, klimatyzacyjnych i telekomunikacyjnych wewnątrz użytkowanego budynku nie wymaga pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, że z treści przywołanych wyżej ekspertyz technicznych oraz przedłożonej dokumentacji techniczno-budowlanej bezspornie wynika, że wszystkie wykonane roboty budowlane, poza zamontowanymi drzwiami do łazienek oraz szerokością wydzielonych w lokalu nr [...] i [...] korytarzy, przeprowadzone zostały zgodnie ze sztuką budowlaną, umożliwiają bezpieczną eksploatację lokalu, a zastosowane rozwiązania w żaden sposób nie przeciążają istniejących w budynku instalacji elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej, c.o. Natomiast co do stwierdzonych, wskazanych wyżej nieprawidłowości odnośnie wymiarów zastosowanych drzwi do łazienek i wymiarów wydzielonych korytarzy, sprzecznych z wymogami wynikającymi odpowiednio z § 79 ust. 1 i § 95 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. organ odwoławczy stwierdził, iż w tym zakresie, mając na uwadze charakter uchybień, jak również możliwość ich usunięcia zgodnie z przedłożonym do akt sprawy projektem budowlanym, organ I instancji prawidłowo zastosował tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. zobowiązując inwestora do wykonania, w zakreślonym terminie określonych decyzją robót budowlanych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu organ odwoławczy stwierdził, iż zarówno zakres wykonanych robot budowlanych, jak przedmiot działalności gospodarczej prowadzonej przez inwestora – krótko terminowy wynajem noclegów turystycznych i miejsc zakwaterowania może świadczyć, że celem spółki jest zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego kwestia samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego ma charakter wtórny względem samowolnego wykonania określonych robót budowlanych. Powyższe oznacza, iż w pierwszej kolejności niezbędnym jest usunięcie stanu nielegalności wynikającej z nielegalnej przebudowy (w trybie określonym w art. 50-51 p.b.), a następnie rozważenie konieczności wdrożenia trybu postępowania zmierzającego do sankcjonowania stanu wynikającego z nielegalnej zmiany sposobu użytkowania, w trybie określonym w 71a p.b.

Natomiast, co do zarzutu braku legitymowania się przez inwestora tytułem prawnym do dysponowania lokalem na cele budowlane organ odwoławczy wskazał, iż posiadane przez spółkę ograniczone prawo rzeczowe – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego stanowi jeden z tytułów prawnych do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wprost wynika z treści art. 3 pkt 11 p.b. Wskazał ponadto, że wykonane przez inwestora roboty budowlane przeprowadzone zostały w obrębie lokalu nr [...], bez jakiejkolwiek ingerencji w części wspólne budynku, a co za tym idzie nie wymagały uzyskania zgody skarżącej.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółdzielnia Mieszkaniowa "C." w Ł. zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

- art. 244 k.c. w zw. z art. 172 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i pominięcie, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym;

- art. 71 p.b. poprzez pominięcie, że doszło do trwalej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego;

- art. 7 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez niezastosowanie przepisów wynikających z § 68 ust. 1, § 209 i § 249 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.;

- art. 35 p.b. poprzez nieuwzględnienie, iż przedłożona przez inwestora dokumentacja techniczna dotycząca przeprowadzonych w lokalu zmian jest niekompletna.

Z uwagi na powyższe strona skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o nakazanie spółce T. usunięcie dokonanych zmian budowlanych i przywrócenie lokalu do stanu z dnia jego przejęcia. Jednocześnie strona wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca ponowiła dotychczas prezentowaną argumentacje, co do konieczności zastosowania w sprawie trybu pokreślonego w art. 71 p.b. z uwagi na dokonaną przez inwestora samowolną zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu, wpływającą na zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, jak i warunków higieniczno-sanitarnych budynku, w szczególności z uwagi na konstrukcję i wymiary klatki schodowej prowadzącej do wydzielonego lokalu na poddaszu budynku. Skarżąca ponowiła również argumentację, co do wykonania przedmiotowych robót budowlanych, ingerujących w części wspólne budynku, takie jak piony instalacyjne, przyłącza energetyczne, wodociągowe, cieplne, jak również w sposób nieuprawniony skutkujących zwiększeniem mocy energetycznej i cieplnej budynku, bez jej zgody jako właściciela zarówno lokalu. Strona podniosła dodatkowo, że zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu na cele prowadzonej przez inwestora działalności gospodarczej skutkować będzie wzrostem obciążeń podatkowych spółdzielni, jak również wpływa na udzieloną przez Gminę Miasto Ł. bonifikatę związaną z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest budynek w prawo własności gruntu.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 10 marca 2023 r. na rozprawie strona skarżąca, reprezentowana przez członka zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w Ł. oraz ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika popierała wniesioną skargę. Skarżąca podkreślała, że udzielona inwestorowi we wrześniu 2017 r., zgoda na podział przedmiotowego lokalu nr [...] upoważniała go jedynie do wydzielenia dwóch lokali mieszkalnych, podczas gdy w rzeczywistości w wyniku przeprowadzonych robót powstało lokali dziewięć. Strona skarżąca wyjaśniła jednocześnie, że udzielając zgody na podział lokalu miała na uwadze sprzeczność w zakresie konstrukcji i wymiarów klatki schodowej prowadzącej na poddasze budynku z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, jednakże miał być to tylko jeden lokal, a nie dziewięć. Podkreśliła, że w budynku przy ul. [...] są jeszcze trzy lokale o powierzchni użytkowej odpowiadającej powierzchni lokalu nr [...]. Zaaprobowanie wykonanych przez uczestnika postępowania robót budowlanych stanowiłby niedopuszczalny precedens, który mógłby skutkować tym, iż budynek stałby się budynkiem czterdziestolokalowym.

Obecny na rozprawie pełnomocnik uczestnika postępowania wnosił o oddalenie skargi. Podkreślił, że wszystkie wykonane roboty budowlane, poza zakresem robót wskazanych w zaskarżonej decyzji czego spółka nie kwestionuje, są zgodne z obowiązującymi przepisami i zostały przeprowadzone zgodnie ze sztuką budowlaną. Zdaniem pełnomocnika spółka miała pełne prawo do przeprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych na podstawie posiadanego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Wykonane prace obejmowały bowiem jedynie wnętrze lokalu, nie ingerowały w części wspólne budynku, jak i w jego elementy konstrukcyjne.

Obecny na rozprawie prezes zarządu spółki T. oświadczył, że roboty budowlane, do których wykonania spółka zobowiązana została zaskarżoną decyzją nie zostały wykonane do dnia dzisiejszego.

Ponadto strona skarżąca, jak i uczestnik postępowania zgodnie oświadczyli, że nie doszło do wyodrębnienia oddzielnej własności powstałych lokali.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329)- dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi Spółdzielnia Mieszkaniowa "C." w Ł. uczyniła decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2021 r. nakazującą uczestnikowi postępowania – T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym w Ł. przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez wymianę na drugim piętrze i poddaszu drzwi do łazienek z wc na drzwi 80/200 z kratką nawiewną oraz przesunięcie ścianek między pomieszczeniami w celu zapewnienia odpowiedniej szerokości korytarza, zgodnie z projektem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w lokalu nr [...], autorstwa mgr inż. R. P., stanowiącym integralny załącznik do decyzji, w terminie do dnia 31 marca 2022 r.

Kwestionowana skargą decyzja podjęta została w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w tzw. trybie postępowania naprawczego, w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1333) – dalej: p.b., w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.

Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (Prawo budowlane – przypis Sądu), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie samowolnie wykonanych przez spółkę T. robót budowlanych związanych z podziałem lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. [...] wszczęte zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2018 r. Postępowanie to nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie w/w ustawy nowelizującej, co miało miejsce w dniu 19 sierpnia 2020 r. Tym samym procedujące w sprawie organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że sprawa podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy p.b. w brzmieniu sprzed dokonanej nowelizacji.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada w drodze decyzji obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 p.b.). Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 p.b.). Przy czym w tym ostatnim przypadku postanowienia o wydaniu postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych nie wydaje się.

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika bezspornie, że uczestnik postępowania – T. sp. z o.o. z siedzibą w P. przeprowadziła roboty budowlane w lokalu, do którego posiada tytuł prawny – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W następstwie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu wydzielono dwa lokale oznaczone jako lokal nr [...] (zlokalizowany na drugim piętrze budynku) oraz lokal nr [...] (zlokalizowany na poddaszu budynku). Lokal nr [...] składa się z pięciu pokoi z aneksami kuchennymi, łazienkami z wc oraz przedpokoju, natomiast lokal nr [...] składa się z czterech pokoi z aneksami kuchennymi, łazienkami z wc oraz przedpokoju. W obu lokalach wykonano ścianki działowe w systemie Nida – Gips, nowe wewnętrzne instalacje: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, wentylacyjną (grawitacyjną). Ponadto jak wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego w lokalu wykonano roboty związane z jego bieżącą konserwacją, polegające między innymi na malowaniu ścian, wymianie wierzchnich posadzek oraz wymianie na nowe okien dachowych. Przeprowadzone roboty budowlane zostały przeprowadzone przez inwestora samowolnie, bez uprzedniego wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę, czy też dokonania zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu i są zakończone.

Z przedłożonych do akt sprawy, na wezwanie organu, ekspertyz technicznych dotyczących charakteru i zakresu wykonanych prac wynika, że zarówno rozbudowa instalacji elektrycznej, jak i rozbudowa kanalizacji sanitarnej i wodociągowej oraz instalacji centralnego ogrzewania w lokalu nr [...] o dodatkowe urządzenia sanitarne, poboru wody i grzewcze wykonana została poprawnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie spowodowała przeciążenia całego układu instalacji obsługującej budynek. Wykonane wewnątrz lokalu instalacje oraz zastosowane rozwiązania w zakresie wentylacji (mechaniczna) działają prawidłowo, są drożne, a wytrzymałość stropów po posadowieniu nowopowstałych ścianek działowych nie przekracza wartości dopuszczalnych SGU i SGN. Z przedstawionej dokumentacji wynika nadto , że wykonany dodatkowy otwór drzwiowy prowadzący na poddasze na poddasze został wykonany zgodnie z warunkami technicznymi. Jednocześnie stwierdzono konieczność przeprowadzenia robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia lokalu do stanu zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi w zakresie wymiany drzwi do łazienek na drzwi o wymiarach 80/200 oraz zmianę układu ścianek działowych w przedpokoju. Zakres prac niezbędnych do wykonania został przedstawiony w przedłożonym przez inwestora "Projekcie Budowlanym usunięcia nieprawidłowości wykonania robót budowlanych na zmianie struktury lokalu mieszkalnego" z listopada 2020 r., autorstwa mgr inż. R. P. Obecny stan lokalu po przebudowie i po wykonaniu zaprojektowanych robót naprawczych zapewnia jego dalszą bezpieczną eksploatację. Przedłożona dokumentacja została przeanalizowana przez pracowników organów nadzoru budowlanego legitymujących się stosowną wiedzą i uprawnieniami umożliwiającymi ocenę jej poprawności i zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.

Poprawność przedłożonej przez inwestora dokumentacji techniczno-budowlanej nie została skutecznie zakwestionowana na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą.

Wobec tak dokonanych ustaleń faktycznych, w ocenie Sądu uznać należy, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo nałożyły na inwestora, w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., obowiązek wykonania w zakreślonym terminie, określonych robót budowlanych, polegających na wymianie drzwi do łazienek z wc na drzwi o wymiarach 80/200 z kratką nawiewną, odpowiadające wymogom określonym a w § 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), jak również przesunięcie ścianek między pomieszczeniami w celu zapewnienia odpowiedniej szerokości korytarzy w lokalu [...] i [...], zgodnych z wymogami określonymi w § 95 ust. 2 powołanego rozporządzenia.

Za prawidłowe w ocenie Sądu uznać należy również stanowisko organów administracji, iż wykonane przez inwestora roboty budowlane nie wymagały uprzedniego uzyskania przez spółkę pozwolenia na budowę, jak również ich zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Co prawda wykonane przez uczestnika postępowania roboty budowlane stanowią przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b., gdyż w wyniku przeprowadzonych prac doszło do zmiany parametrów użytkowych lokalu poprzez wydzielenie dodatkowych pomieszczeń, niemniej jednak z zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji techniczno-budowlanej bezspornie bowiem wynika, że dokonana przez uczestnika postępowania przebudowa przedmiotowego lokalu nie obejmowała przegród zewnętrznych budynku, jak również nie ingerowała w jego konstrukcje nośną. Wykonany na klatce schodowej dodatkowy otwór drzwi wejściowych prowadzący do lokalu na poddaszu został wykonany za zgodą skarżącej i jak wynika z przedłożonej ekspertyzy budowlanej odpowiada wymogom prawnym. Ponadto, jak wynika z przedłożonej przez stronę skarżącą dokumentacji technicznej budynku zlokalizowanego przy ul. [...], budynek ten stanowi budynek mieszkalny wielorodzinny niski, o wysokości nieprzekraczającej 4 kondygnacji nadziemnych, na które składają się garaże w parterze budynku, dwa piętra oraz poddasze, zaliczony do strefy pożarowej ZL IV (§ 8 pkt 3 oraz § 209 ust. 2 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Tego rodzaju budynek nie stanowi obiektu budowlanego, którego projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, co wynika z treści nieobowiązującego już, lecz znajdującego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. 2015 poz. 2117). Zgodnie bowiem z § 7 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1722) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego dokonana przebudowa nie stanowiła przebudowy, której projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Tym samym w sprawie znajdował zastosowanie przepis art. 29 ust. 2 pkt 1aa p.b. Ponadto, jak słusznie stwierdziły organy administracji pozwolenia na budowę nie wymaga budowa instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, klimatyzacyjnych i telekomunikacyjnych wewnątrz użytkowanego budynku (art. 29 ust. 1 pkt 27 p.b.).

Wbrew stanowisku strony skarżącej za nieuzasadniony uznać również należało zarzut, co do braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania lokalem na cele budowlane. W tym zakresie wskazać należy, że jak wynika z art. 3 pkt 11 p.b. jednym z tytułów prawnych, który ustawodawca uznaje za prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest ograniczone prawo rzeczowe. Zgodnie natomiast z powołanym przez skarżącą art. 244 § 1 k.c. ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka. Ponadto jak wynika z § 2 przywołanego wyżej przepisu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipotekę regulują odrębne przepisy. Dalej wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, iż spółce T. przysługuje ograniczone prawo rzeczowe – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...], znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Ł. Mając na uwadze charakter ograniczonego prawa rzeczowego, do którego tytuł prawny posiada inwestor, jak również nie kwestionując przysługującego skarżącej prawa własności do budynku i gruntu na, którym jest posadowiony wskazać należy, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu zawiera w sobie uprawnienie do korzystania z lokalu, które obejmuje: prawo posiadania lokalu, prawo używania lokalu, prawo używania pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku, prawo pobierania pożytków i innych przychodów z lokalu, jak również prawo do dyspozycji faktycznych, w tym między innymi zakładania urządzeń i czynienia innych zmian w lokalu (por. J.Piuliński [w:] System Prawa Prywatnego. Tom 21. Prawo spółdzielcze, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2020, s. 558-559). Natomiast prawo do korzystania z lokalu nie obejmuje zmiany sposobu użytkowania spółdzielczego lokalu mieszkalnego lub jego przeznaczenia, przez którą rozumie się podjęcie lub zaniechanie działań skutkujących zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska czy tez wielkością lub układem obciążeń. Tego rodzaju zmiana wymaga poinformowania spółdzielni, a nawet uzyskania jej zgody, co jest zależne od treści obowiązujących regulaminów w poszczególnych spółdzielniach. Wskazać należy również, że przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 483), które na mocy powołanego wyżej art. 244 § 2 k.c. regulują kwestie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, nie zawierają postanowień dotyczących zakresu prac budowlanych, do przeprowadzenia, których, co należy podkreślić jedynie w obrębie lokalu, uprawniony jest podmiot posiadający owo ograniczone prawo rzeczowe. Kwestia ta nie została również uregulowana w obowiązującym w Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w Ł. "Regulaminie używania lokali w domach Spółdzielni oraz porządku domowego i współżycia mieszkańców w Spółdzielni Mieszkaniowej "C." uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Nadzorczej z dnia 12 listopada 2015 roku obejmującym zmiany wprowadzone uchwałami Rady Nadzorczej nr [...] z dnia 24 listopada 2016 roku oraz nr [...] z dnia 28 września 2017 roku" (ogólnie dostępny na stornie internetowej skarżącej pod adresem [...]). Wobec powyższego mając na uwadze zakres wykonanych robót budowlanych, które co wynika w sposób bezsporny z załączonej do akt sprawy dokumentacji zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi, ograniczały się jedynie do wnętrza przedmiotowego lokalu, bez jakiejkolwiek ingerencji w części wspólne budynku, których zarządcą jest skarżącą, w szczególności w ściany zewnętrzne, konstrukcje nośną budynku, istniejące w budynku piony technologiczne, nie wpływają na bezpieczeństwo pożarowe, warunki higieniczno-sanitarne, jak również nie powodują przeciążenia całego układu instalacji obsługującej budynek, a nadto co już wcześniej wskazano ich przeprowadzanie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia, uznać należy, że inwestor był uprawniony do ich przeprowadzenia. Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 244 k.c. w zw. z art. 172 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (regulującego, co należy podkreślić kwestie zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub jego ułamkowej części) nie znajduje uzasadnienia.

Za chybiony w ocenie Sądu uznać również należało zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 69 ust. 1, § 209 i § 249 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., które to naruszenie strona wywodzi z pominięcia przez organy nadzoru budowlanego okoliczności, iż w wyniku wykonanych robót budowlanych do zlokalizowanego na poddaszu lokalu nr [...] prowadzi klatka schodowa, której zarówno drewniana konstrukcja, jak i szerokość nie odpowiadają wymogom określonym w wyżej wskazanych przepisów rozporządzenia. Wskazać bowiem należy, że jak wynika ze zgodnego oświadczenia stron obecnych na rozprawie w dniu 10 marca 2023 r., w wyniku podziału lokalu mieszkalnego nr [...] nie doszło do wyodrębnienia odrębnej własności lokali. Tym samym uznać należy, że przedmiotowy lokal w świetle prawa nadal jest lokalem mieszkalnym dwupoziomowym, a co za tym idzie szerokość biegu schodów prowadzących na drugi poziom lokalu spełnia normy określone w § 68 ust. 1 rozporządzenia. Jednocześnie z akt sprawy wynika bezspornie, że przeprowadzone roboty budowlane, poza wykuciem za zgodą skarżącej dodatkowych drzwi na klatce schodowej budynku, inwestor nie dokonywał jakiejkolwiek ingerencji w konstrukcję wewnętrznej klatki schodowej prowadzącej na poddasze.

Zdaniem Sądu nie znajduje również uzasadnienia zarzut skargi, co do naruszenia art. 71 ust. 1 p.b. polegający na pominięciu przez organy nadzoru budowlanego okoliczności dokonania przez spółkę samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu, na co wskazuje zdaniem skarżącej fakt wydzielenia de facto 9 odrębnych lokali wyposażonych w aneksy kuchenne oraz łazienki z wc, jak również określony w rejestrze spółek jeden z przedmiotów działalności gospodarczej inwestora polegający na świadczeniu usług hotelowych. W tym zakresie, mając na uwadze dokonane w sprawie ustalenia faktyczne Sąd podziela wyrażone przez organy administracji stanowisko, co do wtórnego charakteru postępowania dotyczącego kwestii samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego względem samowolnego wykonania określonych robót budowlanych. Wobec faktu, iż wykonane przez inwestora roboty budowalne nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, jak również dokonania zgłoszenia, w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 71 ust. 6 pkt 1-2 p.b. Powyższe oznacza, iż procedujące w sprawie organy zasadnie uznały, iż w pierwszej kolejności niezbędnym jest usunięcie stanu nielegalności wynikającej z nielegalnej przebudowy (w trybie określonym w art. 50-51 p.b.), a dopiero następnie rozważenie, co do konieczności wdrożenia trybu określonego w art.71a p.b. Podkreślenia w tym miejscu wymaga również, że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i zgormadzony materiał dowodowy nie potwierdzają stawianego przez skarżącą zarzutu dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu, co wymagałoby zastosowania trybu określonego w art. 71a p.b. Sama zmiana parametrów użytkowych lokalu poprzez wydzielenie dodatkowych pokoi, jak również powoływany przedmiot działalności gospodarczej uczestnika postępowania, nie są wystarczające do uznania, że do owej zmiany sposobu użytkowania w rzeczywistości doszło. Stwierdzić zatem należy, że kwestia ewentualnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego będzie mogła być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybach określonych w art. 71 lub 71a, w którym skarżąca z racji przysługującego jej prawa własności do budynku przy ul. [...] w Ł. posiadać będzie przymiot strony.

Natomiast, co do podnoszonego naruszenia art. 35 p.b. stwierdzić należy, iż w tym zakresie skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji, co uniemożliwiło Sądowi ustosunkowanie się do stawianego zarzutu.

Odnosząc się natomiast do złożonego na rozprawie wniosku dowodowego strony skarżącej o powołanie biegłego na okoliczność poprawności wykonanych robót budowlanych wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym ustawa p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego w oparciu o w/w przepis nie jest natomiast ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego (por. wyroki NSA z 23 listopada 2022 r., III OSK 4027/21; z 30 listopada 2022 r., II GSK 1141/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego strony skarżącej, gdyż wniosek o jego przeprowadzenie ma na celu zakwestionowanie poprawności dokonanych przez organy ustaleń faktycznych oraz zgromadzonego materiału dowodowego, co strona skarżąca winna wykazywać w toku prowadzonego postępowania przed organami nadzoru budowlanego.

Pomimo wykazanej niezasadności zarzutów skargi Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazać bowiem należy, że z treści art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. stanowiącego podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia wynika, iż nakładając obowiązek czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zakreśla jednocześnie termin do ich wykonania. Orzekający w I instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zakreślił termin wykonania przedmiotowych robót budowlanych do dnia 31 marca 2021 r. Jak wynika ze złożonego na rozprawie oświadczenia uczestnika postępowania, nałożony na spółkę decyzją z dnia 1 grudnia 2021 r. nie został wykonany. Tym samym zaskarżona decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2022 r. utrzymująca w mocy w całości decyzje organu I instancji, bez określenia nowej daty wykonania terminu przedmiotowego obowiązku, który co należy podkreślić w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia już upłynął, jest obarczona wadą niewykonalności. Powyższe skutkowało koniecznością jej uchylenia. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy zobowiązany będzie do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzje. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

is