Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 967/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski,, Asesor WSA Łukasz Cieślak, Protokolant: Starszy specjalista Magdalena Rogaleiwcz, , po rozpoznaniu w Wydziale I – na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi: M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 27 września 2023 r., nr 0201-IEW2.4123.74.2023.4 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę: oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. M. (dalej: Strona, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, Organ odwoławczy) z 27 września 2023 r., nr 0201-IEW2.4123.74.2023.4 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej jako: NUS, Organ I instancji) z 30 maja 2023 r., nr 0202-SEW.4124.5.2021, orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Strony jako byłego członka zarządu L. sp. z o.o. zs. w B. (dalej jako: Spółka) za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. w wysokości 143.749,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 50.610,00 zł. Postanowieniem z 14 października 2021 r. Organ I instancji wszczął wobec Strony postępowanie w sprawie orzeczenia o Jej odpowiedzialności we wskazanym zakresie. Z akt wynika, że pomimo złożenia przez Spółkę deklaracji VAT-7 za styczeń 2020 r., wykazane w niej zobowiązanie nie zostało uregulowane. Pismem z 24 grudnia 2021 r. Strona wskazała, że od lutego 2019 r. nie była już członkiem zarządu Spółki z uwagi na rezygnację z tej funkcji, złożoną wobec jej udziałowców. Opisała również m.in. szereg problemów, które powstały w związku z brakiem dokumentacji Spółki. Od stycznia 2019 r. Spółka nie prowadziła żadnej działalności produkcyjnej, handlowej i usługowej, zaś w lutym 2019 r. z powodu braku zapłaty za dostawy, Spółce odcięto dostęp do mediów. Zdaniem Strony C. K., będący udziałowcem Spółki fałszował i generował fikcyjne dokumenty księgowe w celu uzyskania korzyści majątkowych oraz złożył w imieniu Spółki deklarację za badany okres, a także posługiwał się pieczęcią firmową pomimo tego, że nie był uprawniony do reprezentacji Spółki. Strona uzupełniła swoje wyjaśnienie w piśmie z 29 grudnia 2021 r., w którym wskazała, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożyła jej wspólnikom. Podniosła także, że wskutek zajęcia wszelkiej dokumentacji Spółki przez Policję, nie posiada dokumentów potwierdzających fakt zgłoszenia wniosku o upadłość, zaś pomimo tego, że domagała się od wspólników środków finansowych na opłaty sądowe, nie otrzymała ich. W toku postępowania Strona przedłożyła szereg dokumentów.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału, Organ I instancji wskazał, że 15 maja 2019 r. Strona przesłała oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa Spółki na swój własny adres mailowy. Złożyła również drugą rezygnację z dnia [...].03.2020 r., którą przekazała do Krajowego Rejestru Sądowego, co według organu I instancji potwierdzało okoliczność, że Strona miała świadomość, że złożona wcześniej rezygnacja nie była skuteczna. NUS wyjaśnił, że wniosek o upadłość Spółki skierowany do jej udziałowców nie jest okolicznością, która może uwolnić Stronę od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Zgodnie bowiem z art. 21 pkt 1 ustawy – Prawo upadłościowe, wniosek ten należy skierować do właściwego sądu. Odnośnie złożonego przez Stronę do Prokuratury Rejonowej w B. zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez osoby powiązane ze Spółką NUS wskazał, że prokuratura umorzyła śledztwo m.in. w sprawie podrobienia podpisów Strony w celu ich użycia jako autentycznych na dokumentach pełnomocnictwa i prokury, które upoważniały do działania w imieniu Spółki stwierdzając, że podpis na pełnomocnictwie do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej został naniesiony przez Stronę. Tym samym, C. K. był umocowany do złożenia w imieniu Spółki deklaracji VAT za styczeń 2020 r. Deklaracja została zatem złożona skutecznie. Następnie, wskazując jako podstawę wydania decyzji art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1-3 oraz art. 116 § 1, § 2 i 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – w skrócie o.p., NUS podniósł, że choć to Spółka jest podmiotem głównym, który odpowiada za zobowiązania podatkowe (należność główna i odsetki), to Strona jest sobą trzecią na której ciąży odpowiedzialność z tego tytułu z uwagi na to, że Strona była jej prezesem. Organ wyjaśniał, że odpowiedzialność solidarna oznacza, że Strona na równi ze Spółką odpowiada za zaległości Spółki. Dalej Organ I instancji wskazał, że wobec tego, że tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie złożonej przez Spółkę deklaracji, w sprawie nie ma konieczności wydawania decyzji wymiarowej wobec Strony. NUS przeanalizował również przesłanki warunkujące odpowiedzialność Strony za zobowiązania Spółki i wskazał, że w czasie, w którym powstały zaległości podatkowe Strona była prezesem Spółki, zaś prowadzona do majątku Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Ustalenie tych przesłanek leżało po stronie organu podatkowego. Przesłankami wyłączającymi odpowiedzialność Strony (tj. egzoneracyjnymi), które z kolei powinna wykazać Strona są: zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość oraz wskazanie mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie w znacznej części zaległości podatkowych. W myśl uchwały zgromadzenia wspólników nr [...] z [...] grudnia 2018 r. wskazano, że Strona została powołana na funkcję prezesa zarządu Spółki, na co wyraziła zgodę, natomiast wnioskiem z 29 lipca 2020 r. przesłanym do Sądu Rejonowego dla W. – F. IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego Strona poprosiła o wykreślenie z Rejestru, wobec złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji w dniu [...].03.2020 r. W wyniku powyższego wniosku Sąd wykreślił Stronę z KRS. Mając na uwadze okres pełnienia przez Stronę ww. funkcji w Spółce, Organ I instancji stwierdził, że w tym okresie upływał termin płatności zobowiązania Spółki za styczeń 2020 r. w podatku VAT. NUS wskazał również, że w sprawie nastąpiła bezskuteczność egzekucji, gdyż w stosunku do Spółki wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 27 maja 2020 r. nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. za zaległość z tytułu podatku VAT za styczeń 2020 r. Postanowieniem nr 0202SEE/711/724/667/2020 z 17 czerwca 2020 r. NUS, działając jako organ egzekucyjny, umorzył postępowanie egzekucyjne stwierdzając, że w prowadzonej egzekucji nie ma możliwości uzyskania kwoty wyższej niż wydatki egzekucyjne. Organ I instancji nie ustalił również żadnego majątku podlegającego egzekucji. Także inne postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Spółki zostały umorzone ze względu na ich bezskuteczność (tj. prowadzone postanowieniem z 13 lutego 2020 r. nr 0202-SEE/711/724/409/2020 co do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...] co do podatku od towarów i usług). W prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych ustalono, że:

– brak jest nieruchomości Spółki (księgi wieczyste),

– brak pojazdów spółki (ewidencja pojazdów CEPIK),

– w odpowiedzi na zajęcia: B. S.A. wskazał, że do wierzytelności na rachunku bankowym jako pierwszy skierował egzekucję Dyrektor ZUS w L.; B.(1) S.A. wskazał, że rachunek bankowy został zajęty przez Komornika Sądowego oraz ZUS w L.; A. odpowiedział, że nie prowadzi rachunku Spółki.

Zdaniem Organu I instancji ostatnim momentem na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, zgodnie z ustawą z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe był 17 lutego 2018 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2344 ze zm.) - 30 dzień od daty wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości. Niewypłacalność to niezdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, którą ustawodawca zdefiniował jako ponad trzymiesięczne opóźnienie w ich wykonywaniu. Spółka posiadała szereg zaległości, a najstarszymi są wobec ZUS - tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 28.09.2018 r. (składki na ubezpieczenie społeczne z terminem płatności 18.07.2017 r.) oraz Prezydenta Miasta B. - tytuł wykonawczy [...] z dnia 7.12.2017 r. (podatek od nieruchomości z terminem płatności do 17 października 2017 r.), a więc niewypłacalność wystąpiła od dnia 18.01.2018 r., bo Spółka posiadała już co najmniej 2 wierzycieli, a opóźnienie wobec drugiego przekraczało trzy miesiące. Tym samym najpóźniej 17 lutego 2018 r. minął 30-dniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Skoro Strona objęła funkcję prezesa zarządu Spółki z dniem 17.12.2018 r., to niezwłocznie winna zapoznać się ze stanem finansowym i zgłosić stosowny wniosek – taki wniosek nie został złożony. Spółka nie wywiązała się również z obowiązku podatkowego za styczeń 2020 r. z terminem płatności do 25 lutego 2020 r. Od decyzji NUS Strona wniosła odwołanie wskazując, że nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, gdyż od 30 września 2019 r. nie była członkiem jej zarządu. W tym zakresie wniosła o przeprowadzanie dowodu z protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki z 30 września 2019 r. Jak wywodziła Strona, z funkcji prezesa zarządu została odwołana uchwałą zgromadzenia wspólników nr [...], zaś w Jej miejsce powołano M. N.

Po rozpoznaniu odwołania DIAS utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji podzielając ustalenia dokonane przez NUS. Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie wystąpiły przesłanki odpowiedzialności Strony tj. istnieje zaległość podatkowa, wykazano bezskuteczność egzekucji wobec majątku Spółki m.in. z uwagi na wielość wierzycieli i znaczne kwoty długów. Ponadto DIAS wskazał, że nie ma wątpliwości, że Strona pełniła funkcję członka zarządu 25 lutego 2020 r. – w dacie płatności zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. DIAS argumentował, że zgodnie z wpisami w Krajowym Rejestrze Sądowym Strona pełniła funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie Spółki od [...] lutego 2019 r. do [...] października 2020 r. Mając jednakże na uwadze deklaratoryjny charakter tych wpisów i podniesione przez Stronę zarzuty, DIAS przeanalizował szczegółowo zgromadzone w sprawie dokumenty i stwierdził, że na funkcję prezesa zarządu Stronę powołano uchwałą zgromadzenia wspólników nr [...] z [...] grudnia 2018 r., zaś z oświadczenia Strony z tego samego dnia wynika, że wyraziła zgodę na objęcie tej funkcji. Dalej DIAS wskazał, że choć Strona powołała się na okoliczność złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji w lutym 2019 r., to nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. Następnie wskazano na pismo Strony datowane na 15 maja 2019 r., mające stanowić rezygnację przekazaną wspólnikom Spółki drogą mailową. Brak jest jednak dowodów potwierdzających, że oświadczenie to faktycznie zostało złożone. Nie ma zatem podstaw aby ww. rezygnacje z lutego i maja 2019 r. uznać za skuteczne. Ponadto – podkreślił DIAS – po ww. datach Strona nadal działała w imieniu Spółki m.in. na posiedzeniu zarządu w dniu 23.08.2019 r. odwołała prokurę udzieloną M. N., a pismem z 29 lipca 2020 r. skierowała do Sądu Rejonowego dla W.-F. wniosek o wykreślenie Jej z funkcji prezesa zarządu Spółki, w którym powołała się na okoliczność złożenia Spółce 20 marca 2020 r. rezygnacji. To ostatnie pismo stanowiło podstawę do dokonania stosownego wpisu w KRS i uznanie przez Organ odwoławczy rezygnacji Strony z funkcji prezesa zarządu Spółki za skuteczną z dniem [...].04.2020 r. DIAS dalej podniósł, że niezrozumiałym jest powoływanie się przez Stronę na protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 30 września 2019 r. (odwołanie Strony z funkcji prezesa zarządu Spółki), skoro postanowieniem z 2 stycznia 2020 r., sygn. [...] Sąd Rejonowy W. – F. oddalił wniosek o dokonanie zmian w KRS, stwierdzając, że wyznaczone na 30 września 2019 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników zostało zwołane nieprawidłowo i nie było zdolne do podejmowania uchwał, gdyż osoby zgłaszające żądania jego zwołania nie były w dacie żądania wspólnikami Spółki.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem DIAS, Strona zaskarżyła je do Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc w wywiedzionej skardze zarzuty o naruszeniu:

– art. 116 § 1 o.p., art. 191 o.p., art. 226 § 1 o.p. oraz art. 233 § 1 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki zawarte w treści art. 116 § 1 o.p. dla orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego wobec zaległości Spółki, gdyż organy poprzestały na ustaleniach wynikających jedynie z deklaracji VAT-7 za styczeń 2020 r., podczas gdy w sprawie nie ustalono, czy zobowiązanie podatkowe istnieje tj. czy doszło do wystawienia faktury bądź faktur przez Spółkę na łączną kwotę podstawy opodatkowania 630.000,00 zł, a jeśli tak, to kto w imieniu Spółki wystawił fakturę lub faktury opiewające łącznie na taką kwotę w sytuacji, gdy wedle ustaleń organów podatkowych Spółka przestała być wypłacalna już w styczniu 2018 r., kiedy to odłączono Spółce dostawę energii elektrycznej, wody i zaprzestano odbierać odpady ze względu na zadłużenie, a zatem prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego winna prowadzić do ustalenia, że zawarte w deklaracji VAT-7 twierdzenia nie polegają na prawdzie;

– art. 191 o.p., art. 226 § 1 1 o.p. oraz art. 233 § 1 pkt 1 o.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, podczas gdy zachodziły podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na treść pism Strony z 24 i 29 grudnia 2021 r., z których wynikało, że Spółka nie prowadziła żadnej działalności od stycznia 2019 r., a zatem nie mogła świadczyć usług na łączną kwotę wynikającą z deklaracji VAT-7 za styczeń 2020 r., jak również z uwagi na toczące się postępowanie karne w przedmiocie sfałszowania podpisu Skarżącego na pełnomocnictwie udzielonym C. K.

W oparciu o zarzuty skargi Strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, a ponadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – w skrócie p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (odnosi się, bowiem do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2309) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; bądź gdy nie wskazuje on mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Powyższy przepis przewiduje zatem ściśle określone okoliczności, które przesądzają o tym, czy osobie pełniącej funkcję członka zarządu można przypisać solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki, czy też nie. Skarżący sformułował wobec organów podatkowych zarzuty koncentrujące się na prawidłowości złożonej przez Spółkę deklaracji. Podniósł, że wątpliwości organów powinien wzbudzić fakt wygenerowania obowiązku zapłaty stosunkowo wysokiego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług przez Spółkę, która w rzeczywistości nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej, produkcyjnej, handlowej czy usługowej i której sytuacja finansowa była tak dalece zła, że wstrzymano dostawy podstawowych mediów tj. energii elektrycznej, wody, odpadów. Skarżący zarzucił także, że organy podatkowe nienależycie przeanalizowały kwestię toczących się wobec wspólników Spółki postępowań karnych, a w szczególności uprawnienia M. N. do złożenia deklaracji VAT-7 za styczeń 2020 r. Jak wskazał, postępowanie karne jest w toku, czego ma dowodzić załączone do skargi postanowienie Sądu Okręgowego w J. z 23 czerwca 2023 r., sygn. [...].

Podnoszone przez Skarżącego zarzuty okazały się bezzasadne, a i dokonana w oparciu o przepis art. 134 p.p.s.a. kontrola sądowoadministracyjna, nieograniczona zarzutami skargi, nie stwierdziła wad skutkujących obowiązkiem wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie w trybie art. 116 § 1 o.p. nie służy przeprowadzaniu kontroli prawidłowości rozliczenia Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. Nie ma bowiem podstaw do badania w tym postępowaniu (art. 116 o.p.) zarzutów dotyczących prawidłowości trybu złożonej deklaracji VAT-7, ani analizowania powodów wystawienia – jak podnosił Skarżący - faktury bądź faktur na łączną kwotę podstawy opodatkowania 630.000,00 zł i badania uprawnienia poszczególnych osób do wystawienia faktur w imieniu Spółki. Z istoty postępowania, o którym mowa w art. 116 o.p., wynika, że odpowiedzialność za zaległość podatkową dotyczy zaległości istniejącej, a więc już stwierdzonej w decyzji lub - jak w niniejszym przypadku - wynikającej z deklaracji. Stosownie bowiem do art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 361) zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości. Złożona w niniejszej sprawie deklaracja była również podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, a wbrew twierdzeniom Skarżącego z akt wynika, że nie toczy się postępowanie karne w przedmiocie sfałszowania (podrobienia) podpisu Skarżącego na pełnomocnictwie w oparciu o które została złożona deklaracja Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. W tym miejscu Sąd wskazuje, że powoływane postanowienie Sądu Okręgowego w J. z 23 czerwca 2023 r. sygn. akt [...] obejmuje swoim zakresem (uchyla) jedynie pkt II postanowienia o umorzeniu śledztwa asesor Prokuratury Rejonowej w B. z 29 grudnia 2022 r. o sygn. akt [...], gdy to pkt I tego postanowienia z dnia 29.12.2022 dotyczy umorzenia śledztwa:

"I. ... w sprawie podrobienia w celu użycia za autentyczny podpisów M. M. w nieustalonym miejscu i czasie nie później niż 30 grudnia 2021 roku na dokumentach pełnomocnictwa i prokury, które upoważniały do działania w imieniu spółki L. sp. z o.o. tj. o czyn z art. 270 § k.k.

- wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego (art. 17§ 1 pkt 2 k.p.k.)"

(k. 234 akt administracyjnych).

W uzasadnieniu postanowienia asesor Prokuratury Rejonowej w B. zaś wprost wskazano, że:

"W toku prowadzonego postępowania ustalono, że podpis na Pełnomocnictwie do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej został naniesiony przez M. M., a zatem brak jest podstaw do uznania, aby doszło do realizacji czynu zabronionego ..."

(k. 231 akt administracyjnych).

Natomiast ewentualna weryfikacja zadeklarowanego przez Spółkę w deklaracji zobowiązania mogłaby się odbywać w ramach odrębnego postępowania (lub złożenia korekty przez Spółkę), którego jednak nie było i jego zainicjowanie nie jest możliwe w ramach postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej. Przedmiotem postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich mogą być wyłącznie kwestie związane z ustaleniem i istnieniem podmiotu, na który przenosi się odpowiedzialność, dotyczące zakresu należności objętych odpowiedzialnością, a także określenia terminu płatności tych należności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2024 r., sygn. III FSK 4160/21 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Co istotne Skarżący, jako członek zarządu Spółki, miał możliwość i jednocześnie obowiązek weryfikacji tego rozliczenia (i dokonania ewentualnej korekty deklaracji) lub podjęcia działań zmierzających do uchylenia się od odpowiedzialności za zobowiązania, które w jego ocenie nie znajdowały odzwierciedlenia w rzeczywistym obrocie gospodarczym zwłaszcza w sytuacji, gdy – jak sam wskazuje - miał pełną świadomość w jakiej kondycji pozostawała Spółka (brak dostaw podstawowych mediów, wstrzymanie płatności na rzecz pracowników, nieprowadzenie działalności, brak komunikacji ze wspólnikami, brak dokumentacji). Pełnienie funkcji w charakterze członka zarządu nie polega, bowiem jedynie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, ale przede wszystkim na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań w zakresie zarządu spółką lub osób, którymi zarząd się posługuje. Skarżącemu powinien być znany na bieżąco stan finansów Spółki, sposób jej funkcjonowania oraz charakter zawieranych przez nią transakcji. To Skarżący ponosi odpowiedzialność za ewentualną nierzetelność rozliczeń podatkowych (nierzetelność składanych deklaracji), gdyż jako członek zarządu nie może powoływać się na brak świadomości i wiedzy, co do tego jak powinien być rozliczony podatek w okresie, w którym pełnił swoją funkcję (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2024 r., sygn. III FSK 4673/21 - CBOSA).

Skarżący nie wykazał także istnienia okoliczności, które mogłyby Go uwolnić od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. W tym zakresie Sąd stwierdza, że dokonane przez organy podatkowe ustalenia, dotyczące pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki w okresie od [...] grudnia 2018 r. i w dacie powstania zaległości za styczeń 2020 r., aż do skutecznej rezygnacji w dacie [...].04.2020 r., są prawidłowe. Podejmowane zaś próby wykazania przez Skarżącego wcześniejszej rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki, nie tylko nie mają oparcia w materiale dowodowym, ale również stoją w sprzeczności z udokumentowanymi działaniami Skarżącego, który reprezentował Spółkę w okresie gdy - jak podnosił - nie miał już do tego prawa. W szczególności zwrócić należy uwagę na wspomniany już wniosek Skarżącego z 29 lipca 2020 r., skierowany do Sądu Rejonowego dla W. F. IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, w którym jednoznacznie Skarżący stwierdza, iż złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki w dniu [...].03.2020 r., która stała się skuteczna z dniem następującym po dniu, na który zwołano zgromadzenie wspólników tj. w dniu [...].04.2020 r.

(k. 370 akt administracyjnych).

Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie wykonuje obowiązki członka zarządu, to nawet po złożeniu rezygnacji może ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 o.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. III FSK 986/23; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2024 r., sygn. III FSK 482/22 - CBOSA).

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 17.04.2024 r., sygn. I SA/Wr 599/22 w przeciwieństwie do przepisów Kodeksu spółek handlowych, przepisy o odpowiedzialności członka zarządów w Ordynacji podatkowej oparte są na tak zwanej zasadzie ryzyka, a nie zasadzie winy. Osoba, która godzi się pełnić funkcję członka zarządu, przyjmuje na siebie ryzyko, że będzie odpowiadała za zobowiązania podatkowe. Od tego ryzyka może się uwolnić tylko w jeden sposób - zgłaszając w terminie wniosek o ogłoszenie upadłości, czyli nadzorując sprawy Spółki i prawidłowo je prowadząc. Jeżeli taki wniosek nie został zgłoszony, członek zarządu odpowiada za zobowiązania Spółki, chyba że wykaże, że obiektywnie nie ponosi winy, ale nie w powstaniu zaległości, tylko w tym, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszeniu upadłości. W niniejszej sprawie brak jest okoliczności, które uwalniałyby Skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązanie Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. To na Skarżącym spoczywał ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych, co w sprawie nie miało jednak miejsca (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. III FSK 4203/21 - CBOSA). Mimo obowiązku Skarżącego zgłoszenia wniosku, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 o.p., po objęciu funkcji członka zarządu (tj. najpóźniej po upływie 30 dnia po objęciu – art. 21 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. 2017, poz. 2344 ze zm.)), wniosek taki nie został w ogóle zgłoszony do odpowiedniego sądu. Z akt administracyjnych wynika, że złożenie takiego wniosku było konieczne z uwagi na podnoszoną wielość nieopłaconych zaległości Spółki już z 2017 r.

Sąd nie stwierdził również innych uchybień, w zakończonym zaskarżoną decyzją postępowaniu, w zakresie ustalenia zarówno pozytywnych przesłanek odpowiedzialności Skarżącego, jak i braku wykazania przez Stronę przesłanek umożliwiających Jej uwolnienie się od takiej odpowiedzialności. Wskazane w części sprawozdawczej niniejszego wyroku ustalenia mają odzwierciedlenie w aktach administracyjnych. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 191 o.p., który stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z powyższym przepisem, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności.

Mając powyższe na uwadze, skargę należało oddalić jako nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.