Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 364/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. M. i Z. M. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (Minister) decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 5 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] (Dz. U. z 2020 r. poz. 1554 – zw. specustawą) - po rozpatrzeniu odwołania B. i Z. M. od decyzji Wojewody [...] (Wojewoda) z dnia [...] czerwca 2020 r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] - gazociągu [...], Etap I [...]-[...] z infrastrukturą – odc. 1 od [...] do [...] dług. ok. 23 km – jako części inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu pn. "Budowa gazociągów [...] -[...] wraz z infrastrukturą niezbędną do ich obsługi na terenie województw [...], [...], [...] i [...]", uchylił wymienione zapisy i w to miejsce ustalił nowe zapisy, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Minister podkreślił, że wniosek złożył [...] S.A. w [...] zgodnie z art. 38 pkt 2 specustawy. We wniosku zawarto wszystkie elementy wymienione w art. 6 w zw. z art. 39 ust. 1. Prawidłowo poinformowano strony o wszczęciu postępowania. Decyzja czyni też zadość wymogom z art. 10 ust. 1 cyt. ustawy. Niemniej wymagała korekty. W pkt VI, gdyż w tabeli nr 7 podano nieprawidłową powierzchnię działki nr [...] (przed podziałem nr [...]) obr. [...]. W wykazie zmian gruntowych na mapie podziałowej działkę nr [...] podzielono na działkę nr [...], o pow. 0,0315 ha i nr [...] o pow. 4,2185 , a nie jak wskazał organ 3,3781 ha. Podobnie, w kolumnie nr 6 tabeli nr 8, w pkt VII, na str. 27 decyzji podano powierzchnię działki nr [...] 314 m2, zamiast 315 m2. Na str. 40 błędnie wskazano nr kolumny w tabeli nr 9 dot. oznaczenia nieruchomości objętych ograniczeniem w korzystaniu, gdyż kolumny 5 i 6 odnoszą się do powierzchni ograniczeń, a nie numeru nieruchomości objętej ograniczeniem w korzystaniu, bo te wskazane są w kolumnie 3. W ww. tabeli, w pkt IX w poz. 1-3 błędnie też wymieniono działki nr [...], nr [...] i nr [...], z obr. [...], gdyż stanowią one już własność inwestora. Dodatkowo, wbrew art. 10 ust. 1 pkt 9 specustawy, decyzja w pkt XII str. 51 nie wskazuje terminu wydania nieruchomości, a jedynie okres, w jakim mają być one wydane. Zasadnym więc było doprecyzowanie ww. zapisu.

Minister przytoczył następnie art. 6 ust. 1 pkt 11 i art. 10 ust. 1 pkt 8 specustawy, podkreślając, że organ może posiłkować się opiniami, jednak nie może ich powielać, jak to uczyniono na str. 42-49 decyzji. Wskazano bowiem wymagania, które nie stanowią "sposobu, miejsca i warunków" umieszczenia na gruntach pokrytych wodami, na gruntach stanowiących pas drogowy oraz gruntach objętych obszarem kolejowym, obiektów i urządzeń. Podobnie błędnie stwierdzono na str. 46, że lokalizacja gazociągu ma być zgodna z opinią GDDKiA, co nie wynika z żadnego przepisu specustawy. Ponadto, rozstrzygnięto kwestie odszkodowawcze, pomimo że art. 10 ust. 1 pkt 8 specustawy nie przyznaje takiego uprawnienia. Dotyczy bowiem aspektów technicznych umieszczenia inwestycji na gruntach drogowych, kolejowych czy wodnych. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 2 specustawy, nie można uzależniać ustalenia lokalizacji inwestycji od zobowiązania inwestora do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.

Organ podkreślił również, że Wojewoda niejako zobowiązał inwestora do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w zakresie prowadzenia robót i na umieszczenie obiektu lub urządzenia, przewidzianego w art. 39 ust. 3a pkt 3 u.d.p. Zaznaczył, że stosunki inwestora z zarządcą drogi lub zarządzającym wodami po zakończeniu inwestycji dot. np. geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej i wyników okresowej kontroli stanu technicznego gazociągu w pasie drogowym, wyłączenia poszczególnych obszarów z ewidencji melioracji wodnych prowadzonej przez Wody Polskie, też nie mieszczą się w art. 10 ust. 1 pkt 8 specustawy. Kwestie te mogą być uregulowane w porozumieniu (art. 25a specustawy), jednak nie w decyzji. Dlatego błędne były zapisy w pkt 15 lit. a-c na str. 46 i w pkt 3 lit. a-c na str. 47.

Nadto zaznaczył, że Wojewoda nie uwzględnił, że zgodnie z wnioskiem, na etapie lokalizacji inwestycji przyjmuje się dwie metody bezwykopowe przekroczenia drogi wojewódzkiej nr [...] (dz. nr [...], obr. [...]) - mikrotunel w rurze ochronnej lub Direct Pipe bez rury ochronnej.

Minister dodał, że w pkt 4 na str. 49-50 decyzji organ określił warunki przejścia inwestycji przez działkę leśną (dz. nr [...], z obr. [...]), powielając opinię Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z [...] listopada 2019 r. wykraczając poza art. 10 ust. 1 pkt 8 specustawy. W konsekwencji wymagały zmian.

Odnosząc się do odwołania skarżących Minister podkreślił, że organy nie są uprawnione do korygowania trasy inwestycji, ani do zmiany rozwiązań, o których decyduje wyłącznie inwestor. Ocenie organów podlega zgodność z prawem przedsięwzięcia. Inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu inwestycji, a organ wyznacza prawne granice tej kreacji, a w razie spełnienia wymagań zobligowany jest wydać decyzję zgodną z wnioskiem.

Organ zaznaczył, że [...] września 2020 r. inwestor ustosunkował się do zarzutów stron i do pism uzupełniających, uznając je za niezasadne. Stanowisko to przesłano skarżącym 15 października 2020 r., do którego się oni nie odnieśli.

Organ uznał zatem zarzuty odwołania za niezasadne dodając, że nieruchomość skarżących nr [...] obr. [...] wymieniono w tabeli nr 9 (poz. 297), w pkt IX dot. ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości (art. 24 ust. 1 i ust. 1b specustawy). Przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, oraz innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wskazano cel ograniczenia - zapewnienie prawa wejścia w celu budowy inwestycji i wykonania prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami i usuwaniem awarii. W myśl art. 24 ust. 1b, na wniosek inwestora ograniczenie to może nastąpić na czas określony.

Dalej wyjaśnił, że w takich sprawach nie jest wymagana zgoda właściciela działki na ograniczenie w korzystaniu. Art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 24 specustawy stanowi bowiem normę szczególną wobec art. 124 ust. 1 i ust. 3 ugn i ograniczenie powyższe może być oparte tylko na ww. przepisach. Wyłączono obowiązek rokowań pomiędzy właścicielem nieruchomości a inwestorem, wbrew stanowisku skarżących. Specustawa upraszcza i skraca procedurę przygotowania i realizacji takich inwestycji. Nie ma zatem zastosowania art. 20 ust. 6a specustawy do pozyskiwania tytułu prawnego do gruntów leżących w obrębie gazociągów, gdyż wystarczające jest ograniczenie sposobu korzystania. Uzyskanie pełnego władztwa nad rzeczą, jak określa ww. przepis jest uzasadnione w przypadku lokalizacji ogrodzonych obiektów kubaturowych z wydzielonym dojazdem i zakazem wstępu osób nieuprawnionych, jak np. stacje gazowe czy tłocznia gazu.

Natomiast z akt i wyjaśnień inwestora wynika, że na działce skarżących planowana jest tylko budowa gazociągu pod ziemią, co nie uzasadnia wywłaszczenia. Przewidziano więc jedynie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (art. 24 specustawy). W takiej sytuacji prymat przyznaje się interesowi publicznemu, chyba że ingerencja w prawo podmiotowe prowadziłaby do jego naruszenia (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP), co w tej sprawie nie miało miejsca.

Minister podkreślił, że ocena, czy inwestycja uniemożliwia prawidłowe, dotychczasowe korzystanie z gruntów będzie możliwe po jej zrealizowaniu, a skutki ograniczenia, na mocy art. 24 ust. 1 specustawy, oceniane są w przewidzianym w specustawie odrębnym postępowaniu odszkodowawczym.

Skarżący wskazują art. 124 ust. 5 ugn, mimo, że odwołują się do art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 ugn, a przepisy te dotyczą odszkodowań, jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, a więc nie stanowią o możliwości wywłaszczenia nieruchomości, czy też wykupie jej w całości przez inwestora. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 124 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 4 ugn jest odszkodowaniem za szkody wynikające z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i jest należne tylko po wykazaniu szkody, a nie potencjalności jej wystąpienia. Roszczenie o wykup nieruchomości, w sytuacji uregulowanej ww. przepisem następuje w drodze umowy, a nie w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli nie doszło do zawarcia umowy zainteresowany może wystąpić do sądu powszechnego o wydanie wyroku zastępującego oświadczenie woli. Argumenty skarżących w powyższym zakresie nie świadczą o wadliwości zaskarżonej decyzji. Organ nie jest kompetentny do oceny przesłanek ekonomicznych i społecznych inwestycji, skoro ocenia wniosek jedynie pod względem jego zgodności z prawem.

W kwestii projektów realizacji trzech inwestycji na nieruchomości skarżących - bo oprócz gazociągu również autostrady A[...] przez GDDKiA w [...] i rurociągu wody i solanki przez [...] - Minister podkreślił, że przedmiotem tej sprawy jest wyłącznie budowa gazociągu, a ze specustawy nie wynika, że jego lokalizacja może być ustalona tylko na nieruchomości wolnej od innych innej zabudowy. Bez wpływu na wynik sprawy pozostawały zatem wnioski dowodowe skarżących.

Natomiast wszystkie okoliczności mające znaczenie dla sprawy ustalono w oparciu o materiał dowodowy, który nie wymagał uzupełnienia.

Odnośnie pism Wójta Gminy organ wyjaśnił, że takim jednostkom przyznano możliwość kwestionowania ww. decyzji, ale tylko w zakresie ich interesu prawnego. Ponadto, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 12 w zw. z ust. 3 pkt 11 specustawy, do wniosku dołączono opinię Wójta Gminy [...] z [...] września 2019 r. co do lokalizacji i pismo z [...] lutego 2019 r. pozytywnie opiniujące lokalizację gazociągu.

W kwestii bezpieczeństwa zamieszkiwania w sąsiedztwie gazociągu, Minister zaznaczył, że decyzja - zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 specustawy - w pkt II określa warunki techniczne, w pkt III i IV warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków, w tym przeciwdziałania awariom przemysłowym, warunki ochrony przeciwpożarowej, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich (pkt V), w tym zapewnienie ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie oraz przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. W tej kwestii wypowiedział się także inwestor w piśmie z [...] września 2020 r. Ponadto, zagadnienia dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko i ludzi przeanalizowano i określono w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] września 2019 r. o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odnośnie zarzutu lokalizacji budowy na gruntach rolniczych, a nie przemysłowych, organ powtórzył stanowisko o braku uprawnień do weryfikacji trasy inwestycji i podkreślił, że to w postępowaniu środowiskowym, nastąpiła ocena oddziaływania na środowisko i lokalizacja. Na tym etapie skarżący mogli żądać zmiany jej przebiegu (por. wyrok NSA z 11 października 2011 r., sygn. II OSK 1688/11). Natomiast w tym postępowaniu organy z mocy prawa są związane ustaleniami decyzji środowiskowej (art. art. 86 pkt 2 ustawy z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, ze zm.).

Minister wskazał, powołując się na ww. pismo inwestora z [...] września 2020 r., że poddano analizie różne warianty przebiegu gazociągu, z uwzględnieniem: istniejącego zagospodarowania i czynników technicznych, prawnych, ekonomicznych, warunków terenowych, gruntowo-wodnych i przyrodniczo-środowiskowych. Obecnie nie ma możliwości dokonania korekty trasy z uwagi na kwestie techniczne, prawne i środowiskowe. Trasa ta jest ograniczona ustaleniami inwentaryzacji przyrody, decyzją środowiskową, autostradą A[...] z MOP [...] z drogami dojazdowymi, drogą wojewódzką nr [...], przebiegiem gazociągu DN[...], zamierzeniem [...] S.A. odnośnie rurociągów wody i solanki oraz jak najmniejszym obciążeniem właścicieli nieruchomości (przebieg możliwie blisko granic nieruchomości - w odsunięciu od zabudowań i przez tereny rolnicze - tak aby po zakończeniu budowy było możliwe ich dalsze wykorzystywanie). Inwestor nadmienił, że przy obiektach liniowych ww. warunki uwzględnia się dla całych odcinków gazociągu (kilku nieruchomości) ze uwagi na techniczną niemożliwość dowolnego kształtowania punktów załamania gazociągu i konieczność odpowiedniego zbliżenia do obiektów kolidujących z jego przebiegiem.

Przebieg inwestycji liniowych jest zatem zawsze kompromisem pomiędzy szeregiem czynników i nie jest możliwa całkowita rezygnacja z ich lokalizacji przez prywatne nieruchomości. Nie jest możliwe zaprojektowanie inwestycji o takim przebiegu, który nie wzbudzałby sprzeciwu części właścicieli. Protesty właścicieli nie mogły zatem stanowić podstawy do kwestionowania legalności ustalenia lokalizacji ww. inwestycji.

Kończąc organ wyjaśnił, że przepisy nie przewidują możliwości zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i Z. M. i wnosząc o jej uchylenie wskazali, że dotyczy ona gospodarstwa rolnego na 4 ha, które powinno być wywłaszczone wobec realizacji na tym terenie czterech inwestycji Skarbu Państwa, a więc jego przekształceniem w grunty inwestycyjne, co powoduje, że nie można na nich mieszkać, ani prowadzić gospodarki rolnej, co narusza konstytucyjne prawo własności skarżącyc.

Strony wystąpiły o zasądzenie kosztów postępowania, dopuszczenie dowodu z ponaglenia wojewody, pisma starosty włocławskiego i opinii biegłego akustyka.

Skarżący wskazali, że na ich gruntach rolnych umieszcza się największe inwestycje w województwie [...]. W 2005 r. skarżących częściowo wywłaszczono pod budowę autostrady. Na skutek prac archeologicznych przecięto meliorację, w związku z czym dom zaczął być podmywany, ściany popękały, jak i budynki gospodarskie. Ziemia przestała rodzić, latem wysychała, a zimą i wiosną roztopy niszczyły uprawy. Okoliczności te znane były władzom, licznym komisjom starostwa, województwa, GDDKiA.

Strony wskazały, że jedyne odszkodowanie za plony zasądził Sąd Okręgowy i podtrzymał Sąd Apelacyjny, a obecnie toczy się sprawa o odszkodowanie za zniszczone budynki i wykup gruntów. Na gruntach stron są posadowione - Autostrada A[...] 30 m od domu, kilkanaście metrów 2 drogi krajowe i MOP. Planuje się kolejne inwestycje – solankę i gazociąg ok. 20 - 30 m od domu.

Zdaniem skarżących, inwestycja jest niedopuszczalna, gdyż narusza ich konstytucyjne prawo własności przez jego pozbawienie bez wymaganego ekwiwalentu. Gospodarstwo powinno być w całości wykupione lub wywłaszczone, natomiast wywłaszczana jest tylko część konieczna do użytkowania, a pozostały teren pozostawiony, pomimo utraty jego pierwotnej funkcji. Gruntów tych nie można wykorzystać do przeniesienia siedliska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd kontrolował w tej sprawie decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] grudnia 2020 r. – uchylającą w opisanym zakresie decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r. ustalającą lokalizację inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] - gazociągu [...], Etap I [...]-[...] z infrastrukturą – na wskazanym odcinku i ustalającą w to miejsce nowe zapisy, a w pozostałej części ww. decyzję utrzymującą w mocy.

Przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań, podkreślić na wstępie trzeba, że ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...], której przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, jest aktem o szczególnym charakterze. Została bowiem uchwalona w celu realizacji konkretnego przedsięwzięcia o charakterze ogólnopaństwowym i określenia zasad przygotowania, realizacji i finansowania inwestycji w zakresie terminalu wymaganych ze względu na istotny interes bezpieczeństwa państwa oraz inwestycji towarzyszących (art. 1 ust. 1). Terminalem jest terminal regazyfikacyjny skroplonego gazu ziemnego w [...] wraz z obiektami, urządzeniami, sieciami i instalacjami służącymi do jego budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, użytkowania, zmiany sposobu użytkowania, eksploatacji lub rozbiórki, w szczególności wraz z obiektami sieci gazowej, sieciami i przyłączami elektroenergetycznymi, wodociągowymi, kanalizacyjnymi, cieplnymi, telekomunikacyjnymi i teleinformatycznymi, infrastrukturą drogową lub kolejową, nabrzeżami, placami składowymi, obiektami magazynowymi, budynkami produkcyjnymi, montowniami lub wytwórniami (art. 1 ust. 2 pkt 1).

Stąd unormowania zawarte w tej ustawie mają charakter zamknięty i wyczerpująco regulują powyższą materię, chyba że co innego wynika wprost z jej zapisów.

W art. 6 pkt 1 – 14 specustawa wymienia niezbędne elementy, które winien zawierać wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, przy czym na równi traktuje inwestycje towarzyszące inwestycjom w zakresie terminalu.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że powyższe kryteria zostały spełnione oraz stanowisko w zakresie konieczności dokonania wymienionych szczegółowo korekt zapisów zawartych w decyzji organu I instancji, nie ma zatem potrzeby argumentacji tej powtarzać.

Natomiast w świetle zarzutów skargi wskazać trzeba, że stosownie do art. 15 ust. 2 specustawy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu wiąże wojewodę wydającego pozwolenie na budowę. Zgodnie zaś do z art. 24 ust. 1 specustawy w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, oznaczonych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji w zakresie terminalu, a także prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia w szczególności na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy art. 124 ust. 4-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy

Treść art. 24 ust. 1 specustawy nie pozostawia zatem wątpliwości, że intencją ustawodawcy było takie ukształtowanie i możliwość ograniczenia prawa własności nieruchomości objętych inwestycją, aby stworzyć warunki do jak najszybszego przystąpienia do jej realizacji przez inwestora, a następnie prowadzenia prac konserwacyjnych. Tylko ograniczenie prawa własności mocą decyzji, czyli w drodze władczego aktu organu administracji, pozwala na zrealizowanie takiego celu. W przeciwnym razie realizacja obiektu, a następnie konserwacja urządzeń związane byłyby z koniecznością albo zawarcia umów cywilnoprawnych, np. umów przesyłu albo, w przypadku braku porozumienia stron, wydania odrębnej decyzji ograniczającej własność w zakresie niezbędnym do realizacji i konserwacji gazociągu. Wykładnia gramatyczna jak i celowościowa przytoczonej regulacji pozwala zatem stwierdzić, że zamiarem prawodawcy było przyznanie właściwemu organowi uprawnienia do ograniczenia prawa własności w omawianym zakresie.

Wbrew zarzutom skargi, przedstawiona interpretacja nie narusza również art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, który jednocześnie w ust. 3 pozwala wprost na ograniczenie prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Własność nie jest zatem prawem absolutnym.

W tej sprawie ograniczenie prawa własności nieruchomości należących do skarżących nastąpiło niewątpliwie w regulacji rangi ustawowej i wynika z celu publicznego, jakim jest budowa inwestycji towarzyszącej w zakresie terminalu regazyfikacyjnego, jako części inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu pn. "Budowa gazociągów [...] -[...] wraz z infrastrukturą niezbędną do ich obsługi na terenie województw [...], [...], [...] i [...]. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem praw właścicielskich stron.

Sąd miał ponadto na uwadze, że wprawdzie na gruncie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, niemniej zawierającej analogiczne rozwiązania prawne - w omawianym zakresie - do ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt K 4/10, uznał je za zgodne z Konstytucją RP.

W świetle zarzutów skargi podkreślenia wymaga również, że z art. 24 ust. 2 w zw. z ust. 1 tego przepisu specustawy wynika, że w związku z ograniczeniem prawa właścicielom i użytkownikom wieczystym przysługuje odszkodowanie, którego obowiązek zapłaty obciąża inwestora. Uprawnienia te strony mogą jednak realizować w odrębnym postępowaniu. Do ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości stosuje się bowiem art. 124 ust. 4 - 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z których wynika, że jeżeli po przeprowadzeniu stosownych prac przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4, zgodnie z którym odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości szkód, a jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Rację ma organ odwoławczy również co tego, że projektowanie trasy gazociągu, z uwagi na – przede wszystkim - obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa jego funkcjonowania, podlega rygorystycznym regułom określonym w przepisach technicznych, jak i uwarunkowane jest istniejącą zabudową terenu. Lokalizacja inwestycji liniowej zazwyczaj musi uwzględniać sprzeczne interesy inwestora i podmiotów, których prawa mogą być zagrożone, naruszone czy ograniczone w związku z realizacją przedsięwzięcia.

Minister wystarczająco obszernie przedstawił przyczyny zaproponowanego przez [...]S.A. przebiegu zamierzenia. Z wyjaśnień zawartych w piśmie z [...] września 2020 r. wynika, że podano badaniu różne warianty trasy, z uwzględnieniem: istniejącego zagospodarowania terenu i czynników technicznych, prawnych, ekonomicznych, warunków terenowych, w tym gruntowo-wodnych i przyrodniczo-środowiskowych. Usytuowanie inwestycji na omawianym odcinku ograniczone było nie tylko wnioskami wynikającymi z inwentaryzacji przyrody, warunkami określonymi w decyzji środowiskowej, uwarunkowaniami wynikającymi z przebiegu Autostrady A[...] z MOP [...] z drogami dojazdowymi, położeniem drogi wojewódzkiej nr [...], trasą istniejącego gazociągu DN[...], planowanym rurociągiem wody i solanki, ale również jak najmniejszym obciążeniem właścicieli nieruchomości. Inwestor musiał wziąć również pod uwagę, że wskazane wyżej warunki - w przy przypadku obiektów o charakterze liniowym - uwzględnia się dla całych odcinków gazociągu ze względu na techniczny brak niemożliwości swobodnego kształtowania punktów załamania gazociągu i konieczność odpowiedniego zbliżenia do obiektów kolidujących z jego przebiegiem.

Słusznie zatem - w oparciu o przedstawioną przez inwestora analizę - organ przyjął, że nie było zarówno prawnych, technicznych, jak i środowiskowych możliwości dokonania zmiany trasy przedmiotowego gazociągu, jak tego domagali się skarżący.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest jednolite stanowisko, że wyznaczenie przebiegu inwestycji liniowych pozostaje jedynie w gestii inwestora, który samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i techniczno - wykonawczych przy jednoczesnym minimalizowaniu uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Na organie spoczywa natomiast wyłącznie obowiązek sprawdzenia zgodności planowanego zamierzenia z prawem, w szczególności spełnienia wymogów określonych w specustawie. W konsekwencji organ nie może ingerować w lokalizację takiej inwestycji, a zatem również korygować jej przebiegu (por. wyroki NSA: z 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1373/16; z 25 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 454/16; z 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 106/15, z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 3221/14 – publ. CBOSA).

W świetle przedstawionej argumentacji, nie mogły odnieść zamierzonego skutku podnoszone przez skarżących okoliczności, że inwestycję zaplanowano na terenie o charakterze rolnym, na którym ponadto zrealizowano i zaplanowano szereg innych inwestycji jak i to, że gospodarstwo powinno być w całości wykupione lub wywłaszczone.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, nie dawała również podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które z urzędu Sąd byłby zobowiązany wziąć pod rozwagę. Decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jej uzasadnienie jest prawidłowe. Minister podjął czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organ wyczerpująco odniósł się także do twierdzeń skarżących. Wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie

Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.