Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 141/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 1, art. 3 par. 2a, art. 151a par. 1, art. 200, art. 64b par. 1, art. 64e, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 2, art. 136 par.1, art. 7, art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 80 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 82
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
article: art. 15 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu V. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 26 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na Eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego Mielenko Drawskie MD" na gruntach działki nr [...],obręb Mielenko Drawskie gm. Drawsko Pomorskie. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz strony wnoszącej sprzeciw kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 stycznia 2024 r. nr.[...] po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] z dn. 20 września 2023 r.

nr. [...] odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na " Eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego M. "na gruntach działki nr [...], obręb M. gm. D. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "K.p.a.").

Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że negatywne rozstrzygnięcie dla inwestora oparte jest jedynie o wypis z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy bez dokonania szczegółowej wykładni zarówno planu miejscowego jak i subsumpcji tej wykładni do zapisów art. 80 ust.3 ustawy z dnia

3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm. dalej u. u. o.i.ś) w kontekście planowanego przedsięwzięcia. W aktach administracyjnych brak jest dokumentu niniejszego planu, Kolegium odnalazło na stronach internetowych scan planu który nie zawiera jednak załączników. Z analizy postanowień ogólnych dokumentu wynika w myśl § 4 ust.1, że integralną częścią planu jest rysunek w skali 1:25000 dla obszaru Gminy oraz w skali 1:5000 dla poszczególnych jednostek osadniczych (...) Zgodnie z § 4 ust. 3 oznaczenia graficzne w rysunku planu są obowiązującymi ustaleniami planu. Zatem plan miejscowy jako akt prawa miejscowego, podlega wykładni tak jak inne źródła prawa powszechnie obowiązującego. Wykładni postanowień planu należy przy tym dokonywać w pierwszej kolejności w oparciu o postanowienia zawarte w samym planie, jednocześnie wykładnia ta nie może być sprzeczna z normami prawa zawartymi w ustawach i rozporządzeniach.

W przypadku, gdy plan miejscowy nie definiuje używanych w nim pojęć, wyjaśnienia tych pojęć należy poszukiwać w obiektywnie obowiązującym prawie (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt. II OSK 81/17, LEX nr 2611463).

W ocenie Składu Orzekającego Kolegium, zamierzona działalność nie narusza przeznaczenia przedmiotowego obszaru w planie ustalenia te są dokonane w następstwie wykładni przepisów prawa miejscowego w jego części tekstowej i graficznej. Przypomnieć należy, iż zgodnie z wypisem z mpzp działka nr [...] ma przeznaczenie w części jako tereny rolnicze do potencjalnych zalesień oraz w części działki - tereny łąk i pastwisk. Rzeczony wypis zawiera również informacje dodatkową zgodnie z którą część ww. działek znajduje się w granicy obszaru, który na rysunku obowiązującego planu w skali 1:25000 oznaczony jest linia ciągłą koloru fioletowego. Jak podano w wypisie brak jest wyjaśnienia w legendzie planu co przedmiotowa linia oznacza, a z informacji uzyskanej od autora planu wynika, że jest to obszar potencjalnej eksploatacji kruszyw, który został udokumentowany w zasobie złóż mineralnych W. .

Wobec powyższego, zasadnym staje się uchylenie niniejszej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skarżąca ww. decyzji zarzuciła: naruszenie prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo tego, że brak było przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podała, że w jej ocenie skarżącej eksploatacja odkrywkowa kruszywa naturalnego mogłaby być możliwa do realizacji jedynie na części wnioskowanego terenu, po uprzednim dokonaniu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D. z uwagi na fakt, iż planowana inwestycja doprowadzi do utraty funkcji danego terenu, ustalonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Pogląd, na który powołuje się skarżąca, został sprecyzowany w ugruntowanym orzecznictwie:

"Oceniając zamierzone przedsięwzięcie pod kątem jego wpływu na przeznaczenie działek o nr (...), i (...) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Sąd doszedł do przekonania, że metoda wydobycia kopalin piasku w sposób opisany w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia naruszy przeznaczenie nieruchomości określone w miejscowym planie zagospodarowania. W przypadku działalności wydobywczej prowadzonej metodę odkrywkową, ze względu na zakres ingerencji w strukturę nieruchomości gruntowej, działalność ta wykluczy możliwość rolniczego wykorzystania nieruchomości. Jak wskazuje się w orzecznictwie, jeżeli nieruchomości, w granicach których ma być prowadzona działalność wydobywcza metodą odkrywkową, nie zostaną przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w studium na wydobywanie kopaliny, wówczas planowana działalność będzie naruszać przeznaczenie nieruchomości określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub sposób wykorzystywania nieruchomości ustalony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2020 r., II SA/Sz 414/20, LEX

nr 3094020).

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Stosownie do art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Rozpoznając sprzeciw sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie sprzeciwu nie jest uzależnione od określonego wpływu naruszenia przepisów postępowania na treść kwestionowanej decyzji (por. A. Kabat, w: B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 151(a)).

Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania,

a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stosownie zaś do art. 138 § 2a k.p.a., jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Do postępowania przed dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód [...] stosuje się przy tym przepisy K.p.a., co wynika z art. 14 ust. 2 Prawa wodnego.

Należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. Stosownie do § 1 tego przepisu organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Kolegium uchylająca w całości decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie odmowy wydania na rzecz strony skarżącej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego M. [...] "na gruntach działki nr [...], obręb M. gm. D. , że zamierzona działalność nie narusza przeznaczenia przedmiotowego obszaru w planie ustalenia te są dokonane w następstwie wykładni przepisów prawa miejscowego w jego części tekstowej i graficznej. Przypomnieć należy, iż zgodnie z wypisem z mpzp działka nr [...] ma przeznaczenie w części jako tereny rolnicze do potencjalnych zalesień oraz w części działki - tereny łąk i pastwisk.

Tym samym materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 80 ust. 3 u.u.o.i.ś) cyt. "właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim - z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, jeżeli plany te zostały odpowiednio uchwalone albo przyjęte."

Konsekwencją prawa gminy do samodzielnego, ale niedowolnego, ustalenia w aktach planowania przestrzennego przeznaczenia terenów objętych aktem planistycznym jest postanowienie art. 80 ust. 2 u.u.o.i.ś. Zgodnie z przywołanym przepisem organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim – z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej.

Przywołany przepis zawiera w sobie normę nakazującą, w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględnianie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki dla terenu objętego wnioskiem został uchwalony. Generalną zasadę, jaką przyjął ustawodawca jest konieczność zbadania zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a z obowiązku tego zwolnił m.in. przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko i które związane są z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kopalin. Natomiast dla pozostałych przedsięwzięć, realizowanych na podstawie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, a więc także wydobywania takich kopalin ze złóż jak w niniejszej sprawie, norma z art. 80 ust. 3 ustawy, wprowadza - jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2020 r. (II OSK 395/19, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA") - zmianę kryterium oceny lokalizacji danego przedsięwzięcia. Wynika to z tego, że nie jest już wymagane stwierdzenie jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz tylko uznanie, że takie przedsięwzięcie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że dla stwierdzenia braku sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest wymagane ustalenie w planie miejscowym, wskazujące na dopuszczalność prowadzenia takiej działalności gospodarczej. Ponadto, ocena zgodności danego przedsięwzięcia powinna – jak dalej zauważył NSA - uwzględniać również dyspozycję art. 7 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, który stanowi, że podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu tej ustawy jest dozwolone, jeżeli nie narusza przeznaczenia nieruchomości ustalonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w odrębnych przepisach.

Wskazaną w cyt. przepisie przesłankę, aby objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie nie naruszało przeznaczenia nieruchomości, przyjętego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, należy wykładać szerzej. Mianowicie trzeba dokonać oceny, czy planowane wydobycie kopaliny spowoduje, że tereny, które zgodnie z ustaleniami planu są przeznaczone pod grunty rolne będą mogły być wykorzystane właśnie w sposób oznaczony w planie.

W realiach badanej sprawy taka sytuacja nie ma miejsca. Zgodnie bowiem z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie położone jest na obszarze, który przewidziany jest jako tereny rolnicze przeznaczone do potencjalnego zalesienia oraz pastwiska i łąki, dla którego podstawowym przeznaczeniem są tereny rolnicze .Umieszczenia na mapie załączniku graficznym linii koloru fioletowego bez oznaczenia go w legendzie mapy nie może stanowić ,że działka ta została przeznaczona jako teren przyszłej eksploatacji odkrywkowej kruszywa. Także stanowisko autora projektu planu wydane po latach nie może być uznane, że przedmiotowa działka jest przeznaczona pod przyszłą eksploatację odkrywkową kruszywa. W ocenie Sądu, tak przyjęte przeznaczenie sprzeciwia się przeznaczeniu niniejszego terenu pod eksploatację odkrywkową kruszywa naturalnego. W sposób wyraźny niniejsze przedsięwzięcie polegające na eksploatacji odkrywkowej kruszywa narusza postanowienia planu, gdyż oznaczona działalność wydobywcza ze względu na ingerencję w strukturę nieruchomości gruntowej wyklucza przyjęte przeznaczenie pod grunty rolne. Cele rolne nie obejmują prowadzenia eksploatacji odkrywkowej kruszywa. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty:

1) określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne;

2) pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa;

3) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu;

3a) pod budynkami, budowlami i urządzeniami wchodzące w skład biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz.U. poz. 1597), a także grunty położone między tymi budynkami, budowlami i urządzeniami lub w bezpośrednim ich sąsiedztwie, tworzące zorganizowaną całość gospodarczą, w tym zajęte pod dojazdy, place składowe, postojowe i manewrowe, śmietniki, miejsca magazynowania odpadów i ogrodzenia, o ile ich łączna powierzchnia nie jest większa niż 1 ha i wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego;

4) pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych;

5) parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi;

6) rodzinnych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych;

7) pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi;

8) zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa;

9) torfowisk i oczek wodnych;

10) pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych.

Nieprawidłowo zatem przyjął organ II instancji, że planowana inwestycja nie zniweczyłaby założony w planie miejscowym sposób użytkowania terenu jako grunty rolne.

Sąd nie podziela stanowiska Kolegium, że skoro obowiązujący miejscowy plan nie wprowadza zakazu wydobycia kopaliny, to dozwolone jest prowadzenie na działce nr [...] działalności polegającej na wydobyciu kruszywa metodą odkrywkową, otóż, biorąc pod uwagę treść przytaczanego już wcześniej przepisu art. 7 ust. 1 ustawy Prawo górnicze i geologiczne, należy podkreślić, iż sposób wykorzystania nieruchomości musi być ustalony przez odniesienie do jej przeznaczenia w planie miejscowym.

Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2023,poz. 997 t.j.) w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Oczywiście może być to przeznaczenie jedyne, względnie główne i w tej sytuacji pozostające względem niego w sytuacji podrzędnej przeznaczenie uzupełniające. Dopuszczalne jest także ustalenie dychotomicznego, tj. równoległego i niezależnego od siebie przeznaczenia terenu pod pewnymi warunkami, w szczególności niewątpliwego wyznaczenia linii rozgraniczających owe równolegle dopuszczalne przeznaczenia nieruchomości, względnie sposoby ich zagospodarowania. Prezentowana egzemplifikacja sposobów ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania niewątpliwie dowodzi o pozytywnej metodologii ustalania rzeczonego przeznaczenia. Oczywiście dopuszczalne są (i takowe się spotyka), że w ramach przeznaczenia terenu (jedynego, głównego, równoległego) lokalny ustawodawca wprowadza wyjątki odnoszące się do zakazu realizacji ścisłe zwerbalizowanych przeznaczeń względnie sposobu zabudowy terenu. Jednakże zawsze pozostają one w relacji do przeznaczenia terenu, jako wyjątek do reguły. Poczynione uwagi mają na celu wykazanie całkowitej bezzasadności zaprezentowanego stanowiska organu II Instancji, opierającej się na założeniu, że skoro uregulowania planistyczne dla zamierzonej inwestycji nie wprowadzają ścisłe określonych zakazów (w tym przypadku wydobyciu kruszywa), to tego rodzaju działalność nie narusza przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 80 ust. 3 u.i.ś. Prezentowany przez pełnomocnika sposób interpretacji ustaleń planistycznych pozostaje w oczywistej opozycji do metodologii uchwalania planu sprowadzającej się do tezy, że dopuszczalne jest tylko i wyłącznie takie przeznaczenie terenu (jego sposób zagospodarowania), jaki został wprost przewidziany w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie taki, jaki nie został zakazany w wyjątku od przeznaczenia (ich rodzajów). Gdyby przyjąć optykę skargi, to w przypadku braku zastrzeżonych w planie wyjątków (zawsze z istoty rzeczy pozostających w relacji podporządkowania do zasady) dopuszczalny byłoby przeznaczenie terenu na każdy cel, jak również wszelaki możliwy sposób jego zagospodarowania. Tego zaś rozumowania (o nazwie własnej) nie sposób zaaprobować, gdyż wywracałoby ono całą metodologię uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i stojącą za nim filozofię jasnego, wprost wyrażonego i niepozostawiającego pola do dywagacji przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania. Gdyż taki jest jedyny cel uchwalania miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego W przeciwnym wypadku, tj. zastrzegania w nim wyjątków (bądź najlepiej w ogóle) nie miałoby jakiegokolwiek sensu i znaczenia, skoro "dozwolone" byłoby to wszystko, co w nim nie zapisano w postaci owych wyjątków. Z tej też przyczyny Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w wyrokach prezentowanych w skardze. Oznacza to, że wykorzystanie nieruchomości ma być zgodne z jej sposobem przeznaczenia, a cele rolne nie obejmują prowadzenia kopalni odkrywkowej. Tym samym nie można uznać, że dozwolona jest w takim obszarze każda działalność, która nie została wskazana jako zakazana (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r., II GSK 117/19, dostępny w CBOSA).

Należy również podkreślić, że wydobywanie kopalin ze złóż podlega koncesjonowaniu zgodnie z przepisami Prawa geologicznego i górniczego. Zatem działalność polegająca na wydobywaniu kamieni, piasku i gliny należy do jednej sekcji przemysłu, która zawiera górnictwo i wydobywanie (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2020 r., II OSK 395/19, dostępny w CBOSA). Planowane przez przedsięwzięcie polegające na działalności wydobywczej ze względu na ingerencję w strukturę nieruchomości gruntowej wyklucza przyjęte w planie przeznaczenie pod grunty rolne.

Na zagadnienie prawidłowego stosowania zarówno art. 138 § 2, jak i

art. 138 § 2a k.p.a. zwracał uwagę NSA w przywołanym wyroku z dnia 14 marca 2024 r. Sygn. akt II GSK 334/24 wskazując, że naruszenie tego ostatniego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy organ odwoławczy – uprzedzając rozważania i oceny prawne organu I instancji lub je uzupełniając – wyraża pogląd interpretacyjny lub oceny prawne, które w ocenie sądu administracyjnego są błędne i które z racji przyjęcia formy wytycznych dla organu pierwszej instancji mogą przeniknąć do dalszego postępowania, skutkując wydaniem wadliwych decyzji w kolejnym toku instancji.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium wykonało kompetencję kontrolną określoną w tym przepisie.

W tym stanie rzeczy obowiązkiem Sądu było uwzględnienie sprzeciwu w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji (pkt I. wyroku). W myśl tego przepisu Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

W sprawie niniejszej skarżąca poniosła koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw. Wniosła o zasądzenie kosztów.

O zwrocie kosztów postępowania z tytułu uiszczonego wpisu w kwocie [...]zł (pkt II. wyroku) Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.

Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl.