Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 778/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr NS-EP.907.2.7.2022 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia 21 czerwca 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 5 sierpnia 2022 r. nr NS-EP.907.2.7.2022 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: PWIS, organ odwoławczy), po rozpoznaniu zażalenia A.K. (dalej: strona, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. (dalej: PPIS, organ pierwszoinstancyjny) z 21 czerwca 2022 r. nr [...], w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, oddalające zarzuty i stwierdzające ich niedopuszczalność.

W podstawie prawnej postanowienia organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 34 § 2 w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.).

Z akt administracyjnych wynika, że organ pierwszoinstancyjny przesłał skarżącej upomnienie z 3 grudnia 2021 r., nr [...] wzywające do poddania małoletniego dziecka skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, pneumokokom, błonicy, tężcowi, krztuścowi, haemophilus influenzae, poliomyelitis, odrze, śwince oraz różyczce.

Wobec niewykonania przez zobowiązaną obowiązku, organ pierwszoinstancyjny skierował 30 grudnia 2021 r. do Wojewody Śląskiego wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego i nałożenie grzywny w celu przymuszenia rodzica do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Jednocześnie organ wydał tytuł wykonawczy nr [...] z 30 grudnia 2021 r., w którym sformułował treść obowiązku, dotyczącego poddania małoletniego szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, pneumokokom, błonicy, tężcowi, krztuścowi, haemophilus influenzae, poliomyelitis, odrze, śwince oraz różyczce.

Wojewoda Śląski postanowieniem z 24 stycznia 2022 r. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień u małoletniego. Pismem z 14 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącej złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wojewoda Śląski przekazał organowi pierwszoinstancyjnemu jako wierzycielowi pismo zobowiązanego.

Postanowieniem z 21 czerwca 2022 r., organ pierwszoinstancyjny oddalił zarzuty skarżącej i stwierdził ich niedopuszczalność.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 34 § 2 pkt 1 i 3 lit. b w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W zażaleniu na to rozstrzygniecie, strona wniosła o jego uchylenie, zarzucając: naruszenie K.p.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela do sytuacji indywidualnej zobowiązanego i ustalenia kiedy obowiązek stał się wymagalny; nieustosunkowanie się do twierdzeń strony dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych; nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego; naruszenie Konstytucji RP i ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wraz z przepisami wykonawczemu poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego; uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego; naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu organ przytoczył obowiązujące przepisy prawa w zakresie wykonywania szczepień ochronnych i wyjaśnił, że PPIS wezwał zobowiązanego do uzupełnienia obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniej a obowiązek ten nie został wykonany. Zobowiązana nie poddała małoletniego dziecka szczepieniu, nie przedłożyła zaświadczenia o odroczeniu szczepienia z uwzględnieniem okresu tego odroczenia, ani nie przedłożyła skierowania lekarza do konsultacji specjalistycznej. Kwestie sposobu egzekwowania obowiązku szczepień, jako obowiązku o charakterze niepieniężnym, zostały określone w przepisach u.p.e.a.

Do egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym wynikających wprost z przepisów prawa (niepodlegających konkretyzacji w drodze rozstrzygnięć indywidualnych tych organów) i pozostających w nadzorze organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (w tym m.in. obowiązku poddawania dzieci szczepieniom ochronnym), właściwym organem egzekucyjnym jest wojewoda (art. 20 § 1 pkt 1 powołanej ustawy).

Państwowy inspektor sanitarny nie prowadzi postępowania administracyjnego, lecz wystawia upomnienie i tytuł wykonawczy jako wierzyciel, tj. przygotowuje dokumentację celem złożenia wniosku do wojewody o wszczęcie egzekucji administracyjnej. Aby uniknąć takiej sytuacji stara się przekonać zobowiązanych do dobrowolnego poddania dziecka szczepieniom ochronnym poprzez wzywanie na szczepienia oraz do wyjaśnienia przyczyn niewywiązywania się z obowiązku.

W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie postanowienia PWIS, zarzucając naruszenie:

1. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, że może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo że akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli;

2. art. 5 ust. 1 pkt 1 b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek;

3. art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, że skarżący może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w treści Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r.;

4. art. 124 § 1 i 2, art. 107 § 3, art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej;

5. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1, art. 47, art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia;

6. art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez uznanie, że nałożona na skarżącego grzywna nie stanowi środka zbyt uciążliwego.

Nadto skarżąca wniosła o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału: Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Skarżąca wskazała, że powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny, zatem wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie, do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, niż zarzuty w niej podnoszone.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie PWIS z 5 sierpnia 2022 r. nr NS-EP.907.2.7.2022, utrzymujące w mocy postanowienie PPIS, z 21 czerwca 2022 r. nr [...], oddalające zarzuty i stwierdzające ich niedopuszczalność.

Podstawę prawną zaskarżonych postanowień stanowi art. 34 § 2 pkt 1 i 3 u.p.a.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do treści art. 34 § 1, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Stosownie do treści art. 34 § 2 u.p.e.a., wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na mocy art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu przysługuje zażalenie.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca w ramach wniesionego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej powołała się na: 1) brak wymagalności obowiązku szczepień; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zatem podstawę zarzutów zgłoszonych przez skarżącą stanowiły przepisy art. 33 § 1 pkt 2 i 8 u.p.e.a., (brak wymagalności obowiązku, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego). Organ w odniesieniu do powyższego, opierając się na art. 34 § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a., wydał postanowienie oddalające zarzuty i stwierdzające ich niedopuszczalność.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, że w art. 34 § 2 w pkt 1 i 3 u.p.e.a. przewidziano dwa różne rozstrzygnięcia: organ może oddalić zarzut w oparciu o art. 34 § 2 w pkt 1 u.p.e.a. albo stwierdzić niedopuszczalność zarzutu w oparciu o 34 § 2 w pkt 3 u.p.e.a.

Postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów i zajęcia stanowiska w ich przedmiocie służy merytorycznemu ich załatwieniu w tym postępowaniu. Konsekwencją tego jest oddalenie zarzutów z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., bądź ich uznanie w części lub całości (art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a.). Zawsze takie rozstrzygnięcie oznacza ich merytoryczne rozpoznanie przez organ i stwierdzenie, że są one bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Organ egzekucyjny nie może natomiast merytorycznie badać zarzutu, który jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. W takich okolicznościach ustawodawca przewidział konieczność wydania rozstrzygnięcia o niedopuszczalności zarzutu z art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., a nie oddalenia go.

Zatem rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego jest błędne, gdyż nie odpowiada treści art. 34 u.p.e.a.

Błędne jest także zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne.

Wskazać przyjdzie, że w myśl art. 18 K.p.a. jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie przepisy K.p.a.

Ustawa egzekucyjna nie reguluje rozstrzygnięć organu odwoławczego, ani postępowania przed tym organem, zatem w sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy K.p.a.

Wyjaśnić należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Realizując więc zasadę dwuinstancyjności postępowania, przepis art. 138 K.p.a. ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym. Merytoryczny bądź merytoryczno-reformacyjny charakter mają w związku z tym również decyzje tego organu (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 zdanie pierwsze), ukierunkowane na rozstrzygnięcie o określonych prawach lub obowiązkach. Procesowym wyrazem merytorycznych kompetencji organu II instancji jest treść jego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ ten utrzymuje w mocy pierwszoinstancyjną decyzję bądź uchyla ją i sam rozstrzyga o istocie sprawy tj. reformuje orzeczenie organu I instancji. Natomiast w art. 138 w § 1 pkt 3 K.p.a. ustawodawca unormował rozstrzygnięcia formalne dopuszczając umorzenie postępowania odwoławczego; w § 2 wydanie decyzji kasatoryjnej.

Mając na uwadze powyższe, wynik postępowania organu odwoławczego utrzymujący w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, nie mieszczące się w katalogu art. 34 § 2 u.p.e.a., stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też powodów zaskarżone postanowienie należało uchylić.

Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania w związku ze skierowaniem pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego ewentualnie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Sąd nie znalazł przesłanek do wystąpienia z nimi we wnioskowanym zakresie. Kwestia ta była już wielokrotnie wyjaśniana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wystarczy powołać uzasadnienie wyroku NSA z 5 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 1151/19 (publ.: CBOSA), gdzie Sąd wskazał, że: "W tej bowiem sprawie mamy do czynienia ze zderzeniem się dwóch interesów indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy (jedno ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej – art. 87 Konstytucji RP). Powyższe wyklucza także istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, jak i braku zgodności z ustawą zasadniczą. Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Tego rodzaju rozwiązanie w ocenie składu Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tej sprawie nie prowadzi do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., II OSK 2547/18). Podobnie, z uwagi na powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do ETPCz o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji. Należy wskazać, że ETPCz w wyroku Wielkiej Izby z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13 (Vavřička i inni) wskazał, iż obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. To powiedziawszy, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne, zdaniem Trybunału, realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa (zob. K. Warecka, Obowiązek szczepienia, a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, opubl. LEX/el. 2021). Tym samym wobec niewykazania naruszenia wskazanej wyżej normy Konwencji brak jest podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania."

Sąd w składzie orzekającym stanowisko to podziela. Na tym etapie postępowania Sąd uznał, że zbyteczne jest odnoszenie się do zarzutów merytorycznych skargi, z uwagi na brak prawidłowego rozpatrzenia zarzutów.

Ponownie rozpoznając sprawę organy wydadzą rozstrzygnięcie wskazane w art. 34 § 2 u.p.e.a., mając na uwadze, że tych samych zarzutów nie można jednocześnie oddalić i odrzucić.

Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 134 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie pierwszoinstancyjne. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.