Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 127/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 i par. 2, art. 144 par. 1a pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie Asesor sądowy Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi S. [...] spółki komandytowej w O. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 29 grudnia 2022 r. nr 308000-COP.4103.59.2022.2 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, dalej: "Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego", "organ", odmówił S. Spółka Jawna w O. , dalej: "spółka", "strona", "skarżąca", przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 12 lipca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i listopad 2014 r.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 12 lipca 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego określił stronie w podatku od towarów i usług kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za kwiecień 2014 r. w wysokości 273.653 zł, za maj 2014 r. w wysokości 199.821 zł, za czerwiec 2014 r. w wysokości 183.374 zł, za lipiec 2014 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 29.176 zł i kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0 zł, za sierpień 2014 r. kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 42.759 zł, za wrzesień 2014 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 20.249 zł i kwotę do zwrotu na rachunek bankowy 0 zł, za listopad 2014 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 26.607 zł. Organ pouczył przy tym stronę o 14-dniowym terminie do złożenia odwołania.

Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony na adres Kancelarii Radcy Prawnego M. K. R. w dniu 3 sierpnia 2022 r., w związku z czym termin 14-dniowy do wniesienia odwołania upłynął 17 sierpnia 2022 r.

W dniu 14 listopada 2022 r. spółka złożyła wniosek datowany na 10 listopada 2022 r. o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem datowanym na 10 sierpnia 2022 r. od ww. decyzji. W uzasadnieniu wniu9osku spółka podniosła, że 3 listopada 2022 r. otrzymała ona od Banku informację o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. działającego jako organ egzekucyjny, gdzie jako podstawę czynności egzekucyjnej wskazano właśnie decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 12 lipca 2022 r. Spółka zakwestionowała zatem skuteczność doręczenia ww. decyzji przesłanej za pośrednictwem operatora pocztowego. W ocenie spółki ewentualne uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Jednocześnie spółka wniosła o doręczenie ww. decyzji. W ocenie spółki pomimo tego, że tekst decyzji został przesłany za pośrednictwem operatora pocztowego na ręce radcy prawnego M. K. R., nie można uznać, że została ona prawidłowo doręczona spółce i weszła do obiegu prawnego.

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w pierwszej kolejności przypomniał okoliczność, że decyzja z dnia 12 lipca 2022 r. została doręczona za pośrednictwem operatora pocztowego zgodnie z art. 144 § 1c pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), dalej: "O.p.", pełnomocnikowi strony w dniu 3 sierpnia 2022 r., co pełnomocnik poświadczyła na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdującym się na k. 850 akt postępowania podatkowego pierwszej instancji. Zatem termin 14-dniowy do wniesienia odwołania upłynął 17 sierpnia 2022 r.

Następnie organ przywołał treść art. 162 § 1 O.p. stanowiący, że w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ zaznaczył przy tym, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się więc z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przez stronę przy dokonywaniu czynności procesowej. Następnie organ wskazał na treść art. 162 § 2 O.p. zaznaczając, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść wciągu 7. dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Powołany wyżej przepis więc kreuje cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu, tj. uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

W ocenie organu, w tej sprawie zasadnicze znaczenie ma niedotrzymanie przez zainteresowanego terminu złożenia wniosku o przewrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 12 lipca 2022 r. Powołując treść § 3. w art. 162 O.p. zgodnie z którą 7- dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jest nieprzywracalny, organ wskazał, że dla wywołania skutku w postaci przystąpienia przez organ do rozważenia, czy do uchybienia terminowi doszło bez winy strony (zainteresowanego), ów termin 7-dniowy musi być bezwzględnie dochowany. Bez znaczenia pozostają powody, które mogły doprowadzić do niedotrzymania tego terminu przewidzianego do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Następnie organ zaznaczył, że decyzja z dnia 12 lipca 2022 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi spółki w dniu 3 sierpnia 2022 r., i z tą datą powziął on wiedzę o treści decyzji, co potwierdziła strona we wniosku z dnia 10 listopada 2022 r. O powyższym świadczy również dołączone do ww. wniosku odwołanie od decyzji, które zostało sporządzone w dniu 10 sierpnia 2022 r., czyli w okresie 14-dniowego terminu do złożenia odwołania od decyzji. Wobec powyższego, w ocenie organu, nie można podzielić stanowiska zawartego we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, że spółka uzyskała wiedzę o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania oraz nastąpiło ustanie przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w dniu 3 listopada 2022 r., gdy spółka otrzymała od Banku informację o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Zatem skoro decyzja wydania w pierwszej instancji 12 lipca 2022 r. została doręczona pełnomocnikowi stronie w dniu 3 sierpnia 2022 r. to 14- dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 17 sierpnia 2022 r. W dniu 18 sierpnia 2022 r. rozpoczął swój bieg 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, gdyż strona miała o niej wiedzę, a upływał z dniem 24 sierpnia 2022 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony dopiero w dniu 10 listopada 2022 r. został więc złożony bez zachowania ustawowego terminu przewidzianego na jego złożenie. Organ podkreślił przy tym, że termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (termin 7-dniowy) jest terminem prekluzyjnym, a to znaczy, że czynności dokonane po jego upływie jest bezskuteczne, a termin nie może zostać przywrócony. Oznacza to zatem, że strona nie dopełniła pierwszej z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 12 lipca 2022 r., a brak spełnienia choćby jednej z nich czyni bezprzedmiotową kwestię rozważenia przez organ odwoławczy wystąpienia pozostałych przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Na marginesie jednak organ dodał, że okoliczności, na które powołuje się spółka w złożonym wniosku oraz piśmie z dnia 10 listopada 2022 r. nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Organ podał też, że postanowieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 12 lipca 2022 r. wskazując, iż ww. decyzja została skutecznie doręczona adresatowi w dniu 3 sierpnia 2022 r., tak więc bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu 4 sierpnia 2022 r. a upłynął w dniu 17 sierpnia 2022 r. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania w 14-dniowym terminie stosownie do przepisu art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Tym samym rozstrzygnięto kwestię prawidłowości doręczenia ww. decyzji.

Na koniec organ zauważył, że instytucja przywrócenia terminu, z której skorzystała spółka, odnosi się co do zasady do sytuacji, gdy termin został uchybiony. Uchybienie terminu może być konsekwencją skutecznego doręczenia, z którym to doręczeniem wiąże się początek biegu terminu do dokonania czynności. Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Złożenie wniosku w takiej sytuacji czyni go bezprzedmiotowym. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi taka sytuacja, gdyż decyzja została skutecznie doręczona, a tym samym bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczął się.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego, wnosząc o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpoznania, zarzuciła naruszenie:

1. art. 162 § 1 i § 2 O.p., przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne określenie początkowej daty biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w efekcie niezasadną odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 12 lipca 2022 r., pomimo iż skarżąca:

a) złożyła przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem 7-dniowego terminu do jego złożenia, tj. w terminie 7 dni ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. od dnia pozyskania informacji z banku o zajęciu rachunków bankowych spółki w związku z czynnościami egzekucyjnymi prowadzonymi w oparciu o decyzję z dnia 12 lipca 2022 r.;

b) uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony;

2. art. 120, art. 121 §1, art. 187 § 1 oraz art. 191 w związku z art. 162 § 1 O.p. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz niedopełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i jego wyczerpującego rozpatrzenia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, polegającego na uznaniu, że decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 12 lipca 2022 r. została skutecznie stronie doręczona w dniu 3 sierpnia 2022 r, zaś związane z brakiem prawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji zaniedbania organu, który zaniechał przesłania stronie decyzji stosownie do regulacji wynikającej z art. 144 O.p. nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania;

3. art. 145 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 162 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku uznania, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego z dnia 12 lipca 2022 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu 3 sierpnia 2022 r. pomimo, że organ skierował ją do pełnomocnika skarżącej w formie niezgodnej z przepisami, wbrew regulacjom wynikającym z przepisu - art. 144 § 5 O.p., bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa o wskazanie elektronicznego adresu do doręczeń;

4. art. 210 § 4 w zw. z art. 217 § 2 i w związku z art. 219 O.p. przez niedostateczne uzasadnienie skarżonego postanowienia, a w szczególności niewyjaśnienie okoliczności i powodów związanych z odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 12 lipca 2022 r., w tym tych dotyczących skuteczności jej doręczenia.

W uzasadnieniu skargi strona odwołała się do treści art. 144 § 5 O.p. stanowiącego, że doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Inne sposoby doręczania pism organ może stosować wyłącznie, gdy nie jest możliwe doręczenie w sposób wskazany w tym przepisie. W drodze wyjątku od tych zasad organ podatkowy może doręczyć pisma w inny sposób, np. pocztą lub do rąk własnych adresata przy pomocy pracowników organu podatkowego. Wyjątki od tej zasady dotyczą jedynie orzeczeń posiadających rygor natychmiastowej wykonalności. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wyekspediował do pełnomocnika spółki decyzję z dnia 12 lipca 2022 r. za pośrednictwem operatora pocztowego, w sposób niezgodny z przepisami O.p. Skoro decyzja nie została przesłana zgodnie z przepisami o doręczeniach, to skutkowało to niewejściem tego aktu do obrotu prawnego.

W ocenie Spółki też termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji nie upłynął w dniu 24 sierpnia 2022 r. Skoro informację o wydaniu wobec niej decyzji z dnia 12 lipca 2022 r. spółka powzięła dopiero w dniu 3 listopada 2022 r., kiedy to otrzymała informację od banku, w którym prowadzone są jej rachunki o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przez organ egzekucyjny, to tym samym początek biegu 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć dopiero od dnia 3 listopada 2022 r. Zatem wniosek został złożony w terminie, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p.

Strona wywodziła też, że brak wskazania adresu elektronicznego przez pełnomocnika zawodowego, skutkuje nie tylko wadliwością pełnomocnictwa, które nie spełnia wymogów określonych w art. 138c § 1 O.p., ale także brakiem możliwości skutecznego doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Taka wada pełnomocnictwa stanowi brak formalny, który uniemożliwia nadanie podaniu w rozumieniu art. 168 O.p. biegu i który obliguje organ do wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braku, co nie miało miejsca w sprawie.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 29 grudnia 2022 r., którym organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji tego organu z dnia 12 lipca 2022 r. zmieniającej stronie rozliczenie w podatku od towarów i usług.

Sprawa niniejsza, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z powołanym przepisem sprawa może być bowiem rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z uwagi zatem na rodzaj zaskarżonego aktu rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym nie było uzależnione od wniosku stron w tym zakresie.

Analizując ustalenia faktyczne oraz podstawy prawne zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby w związku z jego wydaniem doszło do naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jego uchylenia.

Podkreślić w tym miejscu należy, że przy badaniu aktów mających charakter ściśle proceduralny należy mieć na uwadze zakres postępowania dowodowego, który jest ograniczony do danej kwestii proceduralnej. Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika, że w dniu 29 grudnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wydał dwa odrębne akty administracyjne: postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (sprawa zarejestrowana pod sygnaturą akt I SA/Lu 128/23) oraz postanowienie o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania (sprawa niniejsza, zarejestrowana pod sygnaturą akt I SA/Lu 127/23). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 12 lipca 2022 r.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że ustawodawca w przepisach O.p. wyznaczył ramy czasowe do dokonania określonych czynności w toku postępowania, poprzez wskazanie w ustawie terminów, których niedotrzymanie powoduje bezskuteczność podjętej czynności. Zarazem przewidziano ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Wynika ona z treści art. 162 § 1 O.p., który stanowi, że w razie uchybienia terminu do złożenia odwołania należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Ponadto z treści § 2. wskazanego artykułu wynika, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7. dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Tym samym złożenie podania o przywrócenie terminu z uchybieniem owego terminu 7. dni jest bezskuteczne.

W świetle powołanych przepisów pierwszą przesłanką dopuszczalności podania o przywrócenie terminu, wniesionego w trybie art. 162 § 1 O.p., jest obiektywne istnienie uchybienia terminu. Następnie organ odwoławczy oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu powinien zbadać, czy złożenie przez stronę wniosku nastąpiło w ciągu 7. dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i czy dopełniono wraz z tym wnioskiem czynności, dla której był ustanowiony termin, to jest wniesiono odwołanie, a następnie zbadać uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wszystkich wymienionych powyżej przesłanek.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy podkreślić, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 12 lipca 2022 r. został uchybiony, co organ odwoławczy stwierdził postanowieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. nr [...] Skargę na to postanowienie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. I SA/Lu 128/23).

Co istotne, postępowanie przed organem działającym jako organ drugiej instancji, wszczęte na skutek wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji, musi być zakończone wydaniem orzeczenia kończącego to postępowanie. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie kończy postępowania przed organem odwoławczym, gdyż postanowienie to jest orzeczeniem wydanym w postępowaniu wpadkowym. Postępowanie przed organem drugiej instancji kończy natomiast postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, bowiem postępowanie odwoławcze kończy wydanie jednego z postanowień wskazanych w art. 228 § 1 pkt 1, pkt 2 albo pkt 3 O.p. albo wydanie decyzji ostatecznej.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zapatrywania wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 sierpnia 2012 r.; sygn. akt I FSK 1445/11 (a także m.in. w wyrokach z tej samej daty o sygn. akt I FSK 1443/11, I FSK 1444/11 oraz I FSK 1446/11), jak i w wyroku z dnia 5 maja 2015 r.; sygn. akt I FSK 322/14, że wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy. Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 O.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że, aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie złożony mimo braku uchybienia terminowi jest niedopuszczalny.

Z tej perspektywy pierwszeństwo winno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postawienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego został on przewidziany. Umożliwia ono zajęcie się badaniem zasadności wniosku o przywrócenie terminu, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin (np. na wniesienie środka odwoławczego) został uchybiony.

W realiach niniejszej sprawy Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wydał postanowienie z dnia 29 grudnia 2022 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, mające swoją podstawę w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Uzasadniając to postanowienia organ przyjął, że nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji pierwszej instancji w trybie określonym art. 144 § 1 i 2 O.p. W wydanym postanowieniu organ ustalił dzień doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącej na dzień 3 sierpnia 2022 r., dzień wniesienia odwołania od tej decyzji (14 listopada 2022 r.) oraz fakt przekroczenia 14–dniowego, ustawowego terminu na złożenie odwołania. Powyższe obligowało organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ wytłumaczył przy tym okoliczności i przyczyny niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi drogą elektroniczną, akcentując okoliczność niepodania przez pełnomocnika adresu elektronicznego.

Przechodząc do oceny dochowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu danego aktu. Nie może to być data, w której strona zapoznała się z treścią decyzji, gdyż o dacie, od której należy liczyć ww. termin, decydowałaby wówczas sama strona, a nie przepis prawa (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2010 r.; sygn. akt II FSK 1090/09 oraz z dnia 8 marca 2017 r.; sygn. akt I FSK 1473/15).

W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w pełni zasadnie przyjął, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ustała najpóźniej w dniu 24 sierpnia 2022 r., skoro po otrzymaniu w dniu 3 sierpnia 2022 r. na ręce pełnomocnika decyzji z dnia 12 lipca 2022 r. rozpoczął swój bieg 14–dniowy termin na złożenie odwołania, a 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, liczony od dnia następnego po dniu 18 sierpnia 2022 r., upływał właśnie 24 sierpnia 2022 r.

Za dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, z przyczyn opisanych powyżej, nie może być zatem w żadnej mierze uznany wskazywany przez skarżącą dzień 3 listopada 2022 r., gdy otrzymała ona z Banku informację o zajęciu wierzytelności z jej rachunku bankowego i, jak twierdzi dowiedziała się o istnieniu decyzji z dnia 12 lipca 2022 r. i następnie mogła zapoznać się z jej treścią. Raz jeszcze podkreślić trzeba, że okoliczność prawidłowego doręczenia decyzji w dniu 3 sierpnia 2022 r. uwarunkowała przyjęcie, że od tego dnia strona i jej pełnomocnik powzięli wiedzę o wydaniu decyzji i jej treści, wtedy rozpoczął swój bieg 14–dniowy termin na złożenie odwołania, a następnie termin 7-dniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania.

Jak prawidłowo wskazał organ, dodatkowo okoliczność otrzymania decyzji (i dowiedzenia się o niej) w dniu 3 sierpnia 2022 r. potwierdza data sporządzenia odwołania od tej decyzji, gdyż odwołanie opatrzono datą 10 sierpnia 2022 r.

Mając na uwadze, że skarżąca, składając wniosek o przywrócenie terminu 10 listopada 2022 r., co nie jest kwestionowane przez strony a wynika z datownika pieczęci na kopercie, w której przesłano wniosek i odwołanie, spółka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bezprzedmiotowa staje się ocena argumentów skarżącej, koncentrujących się na kwestii braku winy w uchybieniu terminowi do zaskarżenia decyzji. Argumenty te zresztą dotyczyły zasadniczo nieprawidłowego doręczenia stronie decyzji z dnia 12 lipca 2022 r., zaś ta kwestia została już wystarczająco omówiona i przesądzona przez Sąd w sprawie I SA/Lu 128/23. Zatem zarówno okoliczności wskazywane przez skarżącą we wniosku i w skardze nie mogły - w tym aspekcie - podlegać kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie niniejszej. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminowi, nie podlega on merytorycznemu rozpoznaniu i w tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy strona ponosi winę, czy też nie za uchybienie terminowi i zbędne jest ustalanie istnienia tej przesłanki (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 listopada 2015 r.; sygn. akt I FSK 852/14).

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżone postanowienie narusza prawo (art. 134 § 1 P.p.s.a.) Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.