Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 198/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi M. P. prowadzącego działalność gospodarczą pn. P. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 17 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 198/23

Uzasadnienie

Inspektor Ochrony Środowiska, dalej "WWIOŚ lub organ", dnia 17 stycznia 2023 roku na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1070 z późn. zm.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 24.10.2022 r. do 19.12.2022 r. w firmie P. , [...] na terenie zakładu przy ul. [...], [...], udokumentowanych protokołem kontroli nr [...] wydał zarządzenie pokontrolne znak: [...], dalej ", którym zarządził w/w firmie :

1. Prowadzić ewidencję odpadów w sposób zgodny ze stanem rzeczywistym.

Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia.

Wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 30.01.2023 r.

W uzasadnieniu w/w zarządzenia wyjaśniono, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. w dniach od 24.10.2022 r. do 19.12.2022 r. w firmie P. , [...] (dalej jako skarżący) na terenie zakładu przy ul. [...], [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. zarządził w punkcie 1 ich usunięcie.

Podczas kontroli stacji demontażu pojazdów prowadzonej przez M. P. pod adresem ul. [...], [...] zweryfikowano sposób prowadzenia demontażu pojazdów oraz klasyfikację odpadów powstających w wyniku demontażu. Ustalono, że w wyniku demontażu pojazdy są osuszane (pozbawiane płynów eksploatacyjnych), usuwane są akumulatory i inne elementy niebezpieczne oraz koła. Następnie tak przetworzone "wraki pojazdów" wyposażone w m. in. fotele, kokpity, zderzaki, reflektory klasyfikowane były błędnie jako odpad 16 01 17 (Metale żelazne) i pod tym kodem przekazywane do dalszego zagospodarowania. Zgodnie z decyzją Marszałka Województwa W. znak: [...] z dnia 13.04.2016 udzielającą pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań dla zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zezwolenia na przetwarzanie odpadów w związku z prowadzeniem stacji i miejsca demontażu pojazdów, pod kodem 16 01 17 powinien być klasyfikowany odpad w postaci stopów żelaza.

W dniu 17.11.2022 r. przeprowadzono kolejne oględziny zakładu, które wykazały, że skarżący zmienił sposób demontażu pojazdów poprzez wymontowywanie z nich wszystkich elementów z tworzywa sztucznego i gumy. Na placu zmagazynowano odpady w postaci karoserii pojazdów, które został prawidłowo sklasyfikowane pod kodem 16 01 17. Pozostałe odpady z demontażu pojazdów zmagazynowano selektywnie w wyznaczonych kontenerach i pojemnikach.

Wcześniej, w dniu 29 lipca 2021 r. funkcjonariusze Pierwszego Referatu Realizacji w P., prowadzili czynności kontrolne, podczas których zatrzymali samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] (dwa kontenery). W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej na [...] ujawniono przewóz odpadów z błędnym nadaniem kodu odpadu. Zgodnie z kartą przekazania odpadów nr [...] przekazującym odpady była firma P. z siedzibą w miejscowości B. . W wyniku kontroli stwierdzono, że pojazd przewoził mieszaninę metali zawierającą: transformatory, alternatory, agregaty z lodówek rozruszniki, silniki elektryczne Al + Fe, wirniki, silniki Fe, silniki Fe + Cu łącznie w ilości 24,768 ton, pod jednym kodem odpadu: 17 04 07 (Mieszaniny metali).

Przeprowadzona podczas kontroli analiza przesłanych przez Urząd Celno-Skarbowy dokumentów (dokumentacja fotograficzna oraz WZ i karta przekazania odpadów), potwierdziła błędną klasyfikację odpadów przez przesyłającego odpady. W ocenie WIOŚ przedmiotowe odpady należy sklasyfikować w grupie 16 02 (Odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych) 16 02 16 Elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15.

Prowadzone czynności kontrolne wykazały, że skarżący naruszając art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach błędnie klasyfikował odpady powstałe w wyniku demontażu pojazdów oraz przekazywane z punktu skupu metali. "Posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów". Zgodnie z art. 4 ustawy o odpadach posiadacz odpadów ma obowiązek klasyfikować odpady m.in. "ze względu na źródło pochodzenia".

M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska, dalej "Organ", z dnia 17 stycznia 2023 roku, doręczone 19.01.2023 r., znak: [...], dalej "zarządzenie pokontrolne".

Zaskarżonemu zarządzeniu pokontrolnemu zarzucił naruszenie:

1. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1070 z późn. zm.), dalej "uIOŚ", w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.), dalej "u.o.". poprzez wydanie bezprzedmiotowego zarządzenia pokontrolnego, na skutek błędnego uznania, iż skarżący nie prowadzi ewidencji odpadów w sposób zgodny ze stanem rzeczywistym.

Wobec powyższego zaskarżył w całości zarządzenie pokontrolne i wniósł o uchylenie w całości punktu 1 zarządzenia pokontrolnego oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Inspektor Ochrony Środowiska w okresie od 24 października do 19 grudnia 2022 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną w rozumieniu art. 9 ust. 1 b pkt 2 uIOŚ. W dniu 23 grudnia 2022 r. przekazano skarżącemu protokół kontroli nr [...], który nie został podpisany.

Pismem z dnia 17 stycznia 2023 r. znak: [...] doręczonym w dniu 19 stycznia 2023 r., Organ wydał zarządzenie pokontrolne. Podstawą do sformułowania zarządzenia są ustalenia kontrolne udokumentowane w przywołanym protokole.

Skarżący zakwestionował w całości ustalenia kontroli, co spowodowało brak podpisania protokołu kontroli, oraz sformułowane na jego podstawie zarządzenia pokontrolne w zakresie wskazanym w punkcie 1.

Skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż przedmiotowe naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli miały miejsce wcześniej, aniżeli ostatnia kontrola w dniu 17.11.2022 r. Zatem wprowadzone działania naprawcze umożliwiły wyeliminowanie przedmiotowych naruszeń jeszcze przed wydaniem zarządzenie pokontrolnego. Tym samym organ naruszył art. 66 ust. 1 u.o. poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego, albowiem jak sam ustalił w trakcie przeprowadzonej kontroli skarżący prowadzi ewidencje odpadów w sposób zgodny ze stanem rzeczywistym.

Mając powyższe na uwadze zwrócono uwagę na cel wydania zarządzenia pokontrolnego. Zgodnie postanowieniem NSA z dnia 13.05.2014 r. II OSK 1112/14, LEX nr 1467709, "Przysługujące inspektorowi kompetencje w zakresie wydawania zarządzenia pokontrolnego nie mogą być przez organ wykorzystywane w celach instruktażowych, do bieżącego pouczania i przypominania o obowiązkach ciążących na kontrolowanej jednostce, a wynikających z przepisów prawa, gdyż służą wyłącznie przeciwdziałaniu stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom." .

Zatem przedmiotowe zarządzenie jest bezprzedmiotowe, gdyż zostało wydane wbrew prawnemu celowi wskazanemu w w/w postanowieniu NSA. Wprowadzone działania naprawcze, na co również uwagę zwrócił organ, okazały się wystarczające do prowadzenia działalności zgodnie z posiadaną decyzją i przepisami prawa.

Konkludując, w ocenie skarżącego na podstawie przeprowadzonej kontroli przez organ, w szczególności w dniu 17.11.2022 r. nie było podstawy na gruncie obowiązujących przepisów prawa, do wydania przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego, gdyż wprowadzone działania naprawcze wyeliminowały wskazane w pkt 1 naruszenie, tzn. jeszcze w czasie kontroli prowadzono i prowadzi się nadal ewidencję odpadów w sposób zgodny ze stanem rzeczywistym. Tym samym zarządzenie nie służy wyłącznie przeciwdziałaniu stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom i jednocześnie jego charakter wskazuje na charakter sankcyjny.

Inspektor Ochrony Środowiska w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do złożonej skargi WWIOŚ wyjaśnił, że zarządzenie pokontrolne znak: [...] z dnia 17.01.2023 r. zostało wydane w związku z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w dniach od 24.10.2022 r. do 19.12.2022 r., w firmie P. , [...] na terenie zakładu przy ul. [...], [...], udokumentowanej protokołem kontroli nr [...]. Zarządzeniem tym zobowiązano kontrolowanego w pkt 1 do prowadzenia ewidencji odpadów w sposób zgodny ze stanem rzeczywistym.

Podczas kontroli prowadzonej w dniach od 24.10.2022 r. do 19.12.2022 r. na stacji demontażu pojazdów prowadzonej przez M. P. pod adresem ul. [...], [...] zweryfikowano sposób prowadzenia demontażu pojazdów oraz klasyfikację odpadów powstających w wyniku demontażu. Ustalono, że w wyniku demontażu pojazdy są osuszane (pozbawiane płynów eksploatacyjnych), usuwane są akumulatory i inne elementy niebezpieczne oraz koła. Następnie tak przetworzone "wraki pojazdów" wyposażone mi.n. w fotele, kokpity, zderzaki, reflektory klasyfikowane były błędnie jako odpad 16 01 17 (Metale żelazne) i pod tym kodem przekazywany do dalszego zagospodarowania. Wyżej opisany stan potwierdziły oględziny zakładu przeprowadzone w dniu 24.10.2022 r.

Zgodnie z decyzją Marszałka Województwa W. znak: [...] z dnia 13.04.2016 udzielającą pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań dla zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zezwolenia na przetwarzanie odpadów w związku z prowadzeniem stacji i miejsca demontażu pojazdów, pod kodem 16 01 17 powinien być klasyfikowany odpad w postaci stopów żelaza.

W dniu 17.11.2022 r. przeprowadzono kolejne oględziny zakładu, które wykazały, że kontrolowany zmienił spodów demontażu pojazdów poprzez wymontowywanie z nich wszystkich elementów z tworzywa sztucznego i gumy. Na placu zmagazynowano odpady w postaci karoserii pojazdów, które został prawidłowo sklasyfikowane pod kodem 16 01 17. Pozostałe odpady z demontażu pojazdów zmagazynowano selektywnie w wyznaczonych kontenerach i pojemnikach.

Podczas kontroli przeanalizowano również wniosek W. Urzędu Celno - Skarbowego z dnia 10.07.2021 r. zgodnie z którym w dniu 29 lipca 2021 r. funkcjonariusze Pierwszego Referatu Realizacji w P. prowadzili czynności kontrolne podczas których zatrzymali samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] (dwa kontenery). W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej na [...] ujawniono przewóz odpadów z błędnym nadaniem kodu odpadu. Zgodnie z kartą przekazania odpadów nr [...] przekazującym odpady była firma P. z siedzibą w miejscowości [...] [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że pojazd przewoził mieszaninę metali zawierającą: transformatory, alternatory, agregaty z lodówek rozruszniki, silniki elektryczne Al + Fe, wirniki, silniki Fe, silniki Fe + Cu łącznie w ilości 24,768 ton, pod jednym kodem odpadu: 17 04 07 (Mieszaniny metali).

Przeprowadzona podczas kontroli analiza przesłanych przez Urząd Celno-Skarbowy dokumentów (dokumentacja fotograficzna oraz WZ i karta przekazania odpadów), potwierdziła błędną klasyfikację odpadów przez przesyłającego odpady. W ocenie WWIOŚ przedmiotowe odpady należy sklasyfikować w grupie 16 02 (Odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych) 16 02 16 Elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15.

Prowadzone czynności kontrolne udokumentowane protokołem kontroli wykazały, że skarżący naruszając art. 66 ust. 1 u.o. błędnie klasyfikował odpady powstałe w wyniku demontażu pojazdów oraz przekazywane z punktu skupu metali.

Podczas kontroli skarżący wprowadził działania naprawcze (zmiana sposobu demontażu pojazdów) ukierunkowane na naprawę stwierdzonej w pierwszych dniach kontroli nieprawidłowości. Jednak w okresie przed 17.11.2022 r. podmiot bezsprzecznie prowadził ewidencje odpadów niezgodnie ze stanem rzeczywistym, co dokumentują zapisy protokołu kontroli [...]

Podkreślono, że Zarządzeniem nie nałożono na kontrolowaną jednostkę organizacyjną żadnych dodatkowych obowiązków poza tymi, które powinna realizować z mocy prawa lub posiadanych decyzji administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej – p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15.04.2023 r.

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęte było zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 17 stycznia 2023 roku wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1070 z późn. zm., dalej jako uIOŚ)

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanego podmiotu określonego obowiązku, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., por. wyroki NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 723/12, publ. Lex nr 1219173, z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2036/09, publ. Lex nr 953009, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 października 2019 r., sygn. akt II SA/Go 538/19, publ. Lex nr 2731384). Zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, ale prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Wydanemu przez inspektora zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3236/18, publ. Lex nr 2763705, postanowienie NSA z 13.05.2014 r. o sygn. II OSK 1112/14, publ. CBOSA).

W orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska, albo innej osoby fizycznej (por. wyroki NSA: z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 10009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86; z dnia 27 stycznia, sygn. akt II OSK 1156/15, dostępne, [w:] CBOSA; zob. też T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011 r., nr 3, s. 93).

Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej karę za naruszenie środowiska, ma więc jedynie formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzeniem podjął. Mogą się one jednak sprowadzać do wyrażenia przekonania o braku konieczności podejmowania przez dany podmiot konkretnych działań, z podaniem stosownej argumentacji za tym przemawiającej

Celem wydania zarządzenia pokontrolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ jest wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa poprzez zobowiązanie do poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. Specyfika zarządzenia pokontrolnego polega bowiem na tym, że jest ono wydawane w oparciu o ustalenia faktyczne uzyskane podczas specjalistycznej kontroli dokonywanej przez właściwego miejscowo WIOŚ. Zarządzenie pokontrolne jest stosunkowo najłagodniejszą formą reakcji na ustalenia kontroli, w którym stwierdza się naruszenie konkretnego obowiązku prawnego dotyczącego ochrony środowiska.

W świetle art. 2 ust. 1 uIOŚ do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, w szczególności w zakresie m.in.: przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji, eksploatacji instalacji i urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem, przestrzegania przepisów o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej, a także przestrzegania przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Wyżej wymienione zadania kontrolne wykonuje Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska oraz upoważnieni przez nich inspektorzy - pracownicy Inspekcji (art. 9 ust. 1d uIOŚ). Szczególne uprawnienia inspektorów przy wykonywaniu kontroli zostały określone w art. 9 ust. 2 uIOŚ. Z art. 11 uIOŚ wynika natomiast, że z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej, przy czym kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej (odpowiednio: kontrolowana osoba fizyczna) może wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi. W razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobę fizyczną, inspektor czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska (art. 11 ust. 3 uIOŚ).

Przywołanie powyższych regulacji było niezbędne dla wyjaśnienia istoty art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ, który stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia pokontrolnego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 uIOŚ na podstawie ustaleń kontroli Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska może: 1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej; 1a) wydać na podstawie odrębnych przepisów zalecenia pokontrolne; 2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną; 3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej.

Adresatem zarządzenia pokontrolnego jest w każdym przypadku osoba fizyczna – także wówczas, gdy kontrolowanym przedsiębiorcą była osoba prawna (por. wyrok NSA z 23.06.2016 r., II OSK 1534/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). W tym przypadku adresatem zaskarżonego zarządzenia nie jest osoba prawna. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ, jeżeli jest adresowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, to w istocie stwierdza obowiązki prawne, jakie w ocenie organu Inspekcji ciążą na tej jednostce z mocy przepisów prawa lub decyzji z zakresu ochrony środowiska. Tym samym sprawa administracyjna wynikła na tle takiego zarządzenia dotyczy również interesu prawnego kontrolowanej jednostki w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., co oznacza, iż jednostka ta jest legitymowana do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne skierowane do jej kierownika (por.: T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011, nr 3, ss. 97-98; wyrok WSA z 20.10.2011 r., IV SA/Po 751/11, CBOSA).

Adresat zarządzenia pokontrolnego powinien podjąć działania wynikające z zarządzenia pokontrolnego, a w szczególności w myśl art. 12 ust. 2 uIOŚ obowiązek w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, poinformować Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Z przepisu art. 12 ust. 2 uIOŚ można wyprowadzić pewne wnioski także co do treści zarządzenia pokontrolnego. Po pierwsze, przepis ten przesądza, że zarządzenie pokontrolne powinno zawierać "wskazanie naruszeń", jakich, zdaniem organu Inspekcji, dopuścił się kontrolowany przedsiębiorca. Po drugie, owo wskazanie powinno być na tyle precyzyjne, iżby nie pozostawiało wątpliwości co do tego, jakie działania winien podjąć przedsiębiorca, aby doprowadzić do wyeliminowania wskazanych naruszeń (por. wyrok WSA z 20.10.2011 r., IV SA/Po 751/11, publ. CBOSA).

W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że zarządzenie pokontrolne uregulowane w uIOŚ nie jest decyzją administracyjną, lecz "innym aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (tak m.in. postanowienie NSA z 28.02.2008 r., II OSK 216/08, z aprobującą glosą B. Draniewicza, ZNSA nr 6/2009, s. 147 i n.; postanowienie NSA z 04.07.2008 r., II OSK 972/08, CBOSA; wyrok NSA z 02.06.2009 r., II GSK 1009/08, ONSAiWSA nr 5/2010, poz. 86; postanowienie NSA z 13.05.2014 r. o sygn. II OSK 1112/14, publ. CBOSA, T. Czech, op.cit., s. 97; Ł.M. Wyszomirski, Sądowa kontrola innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, Warszawa 2018, s. 201). Zarządzenie takie stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Badanie jego legalności oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do wydania zarządzenia, a to z kolei rodzi potrzebę zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane (por. wyrok NSA z 02.06.2009 r., II GSK 1009/08, ONSAiWSA z nr 5/2010, poz. 86; por. też wyroki WSA: z 25.03.2008 r., II SA/Op 5/08; z 09.09.2009 r., II SA/Gl 126/09; z 19.01.2011 r., IV SA/Po 800/10; z 20.10.2011 r., IV SA/Po 751/11 – CBOSA).

Sądowa weryfikacja zarządzenia pokontrolnego tak, jak i innych aktów z zakresu administracji publicznej, prowadzona jest wyłącznie pod względem zgodności danego aktu z prawem. Badanie legalności zarządzenia oznacza zasadniczo konieczność sprawdzenia, czy w świetle przepisów prawa i w ustalonym stanie faktycznym istniały podstawy do jego wydania – zarówno w wymiarze prawnomaterialnym, jak i proceduralnym. W konsekwencji dotyczy ona wyłącznie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. I choć w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to nie oznacza, że sąd został wyposażony przez ustawodawcę w kompetencje do zastępowania właściwych organów administracji publicznej w obowiązku wyjaśnienia istoty i stanu faktycznego danej sprawy administracyjnej. Przeciwnie, z mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest dalece ograniczone, co ma istotne znaczenie zwłaszcza przy kontroli spraw, których przedmiotem są zagadnienia wymagające rozbudowanego postępowania dowodowego i wiedzy specjalistycznej. Dlatego też należy przyjąć, że to na organie Inspekcji spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pisemnego utrwalenia efektów postępowania dowodowego, w tym jego oceny. Organ powinien nadto wyjaśnić motywy rozstrzygnięcia z powołaniem przepisów prawa. Jest to niezbędne, bowiem akty administracyjne nie zawierające powyższych elementów wymykają się kontroli sądowoadministracyjnej, co jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP) oraz konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) i sądowej kontroli działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP).

Do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne (wyrok NSA z dnia 21.06.2012 r., II OSK 723/12; zob. też wyrok NSA z 18.01.2011 r., II OSK 2036/09 oraz z 14.01.2020 r. o sygn. II OSK 503/18, publ. CBOSA). Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną.

Sąd wskazuje, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, jako organ administracji publicznej, zobowiązany jest prowadzić postępowanie kontrolne w trybie unormowanym ustawą IOŚ, który nie należy do żadnej grupy spraw wymienionych w art. 1 k.p.a., co oznacza, że nie mają w tym zakresie (zarówno co do czynności kontrolnych, jak i co do wydania zarządzenia pokontrolnego) zastosowania przepisy k.p.a. (por wyrok NSA z 30.07.2019 r. o sygn. II OSK 1706/18, publ. CBOSA).

Zarządzenie pokontrolne, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ, jest niewątpliwie indywidualnym aktem administracyjnym, a więc aktem o charakterze władczym (por. np.: B. Draniewicz, op.cit., s. 151; T. Czech, op.cit., s. 96; por. też Ł. Wyszomirski, op. cit., ss. 48 i 51). Nie jest to zatem wyłącznie "przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska". Zresztą, przynajmniej w zakresie wynikającym z art. 12 ust. 2 w zw. z art. 31a ust. 1 uIOŚ zarządzenie nakłada na adresata nowy obowiązek – obowiązek informacyjny obwarowany sankcją karną. Wszystko to sprawia, że do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (por. np. wyroki WSA: z 17.11.2010 r., II SA/Sz 789/10; z 17.03.2011 r., II SA/Po 908/10; z 20.10.2011 r., IV SA/Po 751/11 – CBOSA).

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, kryteriów do oceny prawidłowości zaskarżonego zarządzenia dostarczają – oprócz wskazanych wcześniej przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska – zasady i przepisy Konstytucji RP, na czele z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji) oraz z wyprowadzanymi z tej pierwszej, zasadami bardziej szczegółowymi, jak zasada ochrony zaufania obywatela do państwa.

Na przeszkodzie oczekiwaniu rzetelnego wyjaśnienia przez organ IOŚ stanu faktycznego sprawy przed wydaniem zarządzenia pokontrolnego nie stoi okoliczność, że w takiej sprawie nie znajdują wprost zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc także jego art. 7, który nakazuje organom administracji publicznej dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego załatwianej sprawy. Albowiem w sprawach, w których dochodzi do wydania aktu administracyjnego o charakterze władczym, ale nie w procedurze normowanej przez k.p.a., ów obowiązek wnikliwego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia da się w szczególności wyprowadzić z przywołanych wyżej zasad: legalizmu oraz demokratycznego państwa prawnego. Z tej ostatniej wynika zaś zasada zaufania obywateli do państwa oraz stanowionego i stosowanego przez nie prawa, której konsekwencją musi być z kolei przyjęcie, że działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w prawem przyznanym obszarze kompetencji, ale noszące znamiona arbitralności i niepodlegające kontroli oraz nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Obowiązek działania zgodnego z prawem, w połączeniu z zasadą zaufania, stwarza po stronie organów władzy publicznej obowiązek uzasadniania ich rozstrzygnięć, które to uzasadnienie musi odnosić się do konkretnego rozstrzygnięcia i nie może być jedynie pozorne. Powyższe oznacza, że choć w postępowaniu zakończonym wydaniem zarządzenia pokontrolnego nie stosuje się wprost przepisów k.p.a., to jednak organ IOŚ, wydając takie zarządzenie, musi w jego uzasadnieniu wykazać, że działa w granicach prawa, z czego wynika, że jego rozstrzygnięcie nie może być arbitralne, czy też oparte na nieprawdziwych podstawach faktycznych. Prawidłowe zarządzenie pokontrolne musi zatem spełnić wymogi funkcjonalnie zbliżone do tych wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Rezygnacja z tego rodzaju wymogów czyniłaby bowiem pozorną sądową kontrolę zgodności z prawem takiego aktu (por. wyrok NSA z 15.11.2018 r., II OSK 1853/18, CBOSA – zawierający analogiczne uwagi w odniesieniu do, wydawanego również poza ramami k.p.a., zarządzenia zastępczego wojewody).

Należy jednak podkreślić, że przy ocenie legalności zarządzenia pokontrolnego nie mogą znaleźć wprost zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż takie zarządzenia nie są wydawane w trybie określonym w k.p.a. (por. wyrok NSA z 02.06.2009 r., II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 86). Otwartą pozostaje natomiast kwestia, czy w odniesieniu do tych zarządzeń pokontrolnych możliwe jest stosowanie określonych przepisów k.p.a. "odpowiednio" (per analogiam). Zarówno część orzecznictwa, jak i doktryny możliwość taką zdają się dopuszczać (por. np.: postanowienie WSA z 05.11.2009 r., II SA/Po 745/09, CBOSA; T. Czech, op.cit., s. 99).

Użyte w art. 12 ust. 1 uIOŚ sformułowanie o możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego na podstawie ustaleń kontroli powoduje, że podstawowe znaczenie dowodowe, zarówno dla samej dopuszczalności wydania zarządzenia, jak i dla oceny prawidłowości tego rodzaju aktu, ma protokół kontroli. Protokół kontroli WIOŚ jest dokumentem wypełniającym normy określone w art. 7 k.p.a., a co więcej stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dlatego zarządzenie pokontrolne powinno wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy, który z kolei powinien znajdować swoje pełne odzwierciedlenie w protokole z czynności pokontrolnych. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie należą do organu, niemniej jednak kontrolowany podmiot nie jest w tym zakresie pozbawiony istotnych uprawnień, bowiem może wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi (art. 11 ust. 2 uIOŚ).

Protokół kontroli IOŚ jest dokumentem urzędowym (zob. np. wyrok NSA z 17.04.2021 r., II OSK 133/11; por. też wyrok NSA z 14.07.2004 r., OSK 601/04; dostępne w CBOSA). Stanowi zatem dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (argument z art. 76 § 1 k.p.a. oraz art. 244 § 1 k.p.c.). W konsekwencji dokumenty urzędowe cechuje szczególny reżim dowodowy – swoiste uprzywilejowanie – ustanowione dla tego rodzaju dokumentów. Jak się bowiem powszechnie przyjmuje, prawidłowo sporządzony dokument urzędowy korzysta z dwojakiego rodzaju domniemań: (i) domniemania prawdziwości (autentyczności), tzn. że dokument pochodzi od organu, który go wystawił, oraz – co tu szczególnie istotne – (ii) domniemania zgodności z prawdą zawartego w nim oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi (zob. m.in.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, art. 76 Nb 7; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska i in., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2020, uw. 7 do art. 76; T. Ereciński [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom 1, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2016, uw. 19 do art. 244). Nie można wprawdzie wykluczyć możliwości obalenia takiego domniemania, gdyż przepisy prawa nie wyłączają dopuszczalności przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych (por. odpowiednio: art. 76 § 3 k.p.a.), jednakże – na co trafnie zwraca się uwagę w orzecznictwie – jako że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące (por. np. wyroki NSA: z 03.03.2011 r., II OSK 389/10; z 27.11.2014 r., II OSK 1142/13 i II OSK 1142/13; z 30.08.2017 r., II GSK 1147/17; dostępne w CBOSA).

Aktualnie przyjmuje się, że sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z powyższych względów do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 723/12, LEX nr 1219173; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. II OSK 1706/18, LEX nr 2736821, z dnia 29.04.2022 r. o sygn. III OSK 1091/21, publ. CBOSA).

Sąd administracyjny rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ bada przede wszystkim, czy: 1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ; 2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli; 3) treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. W postępowaniu tym sąd nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 2036/09).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu zaskarżone zarządzenie pokontrolne w/w wymogom czyni zadość. Kontrolę przeprowadził uprawniony organ, treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli i znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Protokół kontroli został sporządzony przez upoważnionych inspektorów WWIOŚ, w zakresie ich kompetencji i w przepisanej formie, chociaż nie został podpisany przez skarżącego.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia wynika jasno na podstawie jakich ustaleń faktycznych oraz przepisów prawa wydano zaskarżone zarządzenie pokontrolne. Jak już wspomniano do zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a., gdyż jest to postępowanie odrębne (zob. w tej materii n.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r.; sygn. akt II OSK 723/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Powoduje to, że uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć ustaleniu stanu faktycznego. W wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. (wyrok o sygn. akt II OSK 2036/09; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że badanie aktu kontroli przez sąd nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego wydawanego w następstwie specjalistycznej kontroli może na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury bądź organ nałożył na dany podmiot obowiązki, które nie miały podstawy w treści obowiązujących przepisów prawa (tak też wyrok WSA w Poznaniu z 13.08.2020 r. o sygn. IV SA/Po 50/20 – publ. CBOSA).

Z akt sprawy wynika, że Inspektor Ochrony Środowiska zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym w punkcie 1 zarządził, aby skarżący prowadził ewidencję odpadów w sposób zgodny ze stanem rzeczywistym.

Z akt sprawy wynika, że stan faktyczny ustalony w sprawie w istocie jest bezsporny. W szczególności nie jest sporne, że od lipca 2021 r. (pierwsza czynność kontrolna pojazdu ciężarowego) do okresu pomiędzy 17.10.2022 r., 24.10.2022 r. (kontrola na stacji demontażu pojazdów), a 17.11.2022 r. (druga kontrola na stacji demontażu) skarżący błędnie klasyfikował odpady powstałe w wyniku demontażu pojazdów. Podczas drugiej kontroli na stacji demontażu pojazdów ustalono, że skarżący zmienił sposób demontażu pojazdów poprzez wymontowywanie z nich wszystkich elementów z tworzywa sztucznego i gumy. Na placu zmagazynowano odpady w postaci karoserii pojazdów, które został prawidłowo sklasyfikowane pod kodem 16 01 17. Pozostałe odpady z demontażu pojazdów zmagazynowano selektywnie w wyznaczonych kontenerach i pojemnikach.

Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 uIOŚ, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a uIOŚ (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 uIOŚ. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. np. T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93). Wynika z tego m. in., że strona może nie zgodzić się z zarządzeniami pokontrolnymi i poinformować o tym organ. Jeżeli strona uczyni to w terminie określonym w zarządzeniu pokontrolnym, nie poniesienie odpowiedzialności z art. 31a uIOŚ. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska (albo innej osoby fizycznej) – por. np. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15 - CBOSA.

Skarżący zarzucił przede wszystkim, że zarządzenie pokontrolne jest bezprzedmiotowe, ponieważ przed jego wydaniem wprowadził on działania naprawcze, które umożliwiły wyeliminowanie przedmiotowych naruszeń. W jego ocenie nie było wówczas podstaw do wydania zarządzenia pokontrolnego, ponieważ zaczął prowadzić ewidencję odpadów w sposób zgodny z rzeczywistym, zanim wydano zarządzenie pokontrolne.

Skarżący uzasadniał swoje zarzuty argumentacją postanowienia NSA z 13.05. 2014 r. o sygn. II OSK 1112/14 (publ. CBOSA). W postanowieniu tym NSA wskazał, że "Przysługujące inspektorowi kompetencje w zakresie wydawania zarządzenia pokontrolnego nie mogą być przez organ wykorzystywane w celach instruktażowych, do bieżącego pouczania i przypominania o obowiązkach ciążących na kontrolowanej jednostce, a wynikających z przepisów prawa, gdyż służą wyłącznie przeciwdziałaniu stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom."

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ wydał zarządzenie pokontrolne w pełni zgodne z powyższym poglądem NSA. Skoro bowiem stwierdzono, że w kontrolowanym zakładzie prowadzono błędną klasyfikację odpadów, to nie sposób uznać, że zarządzenie pokontrolne miałoby być wydane jedynie w celach instruktażowych. Nie ma znaczenia, że w trakcie prowadzenia kontroli skarżący zmienił sposób postępowania z odpadami i klasyfikacji odpadów na prawidłowy. NSA wskazał, że kompetencje w zakresie wydawania zarządzenia kontrolnego służą wyłącznie przeciwdziałaniu stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom. W toku kontroli stwierdzono naruszenia i jest to bezsporne. Stwierdzenie tych naruszeń w trakcie kontroli determinuje konieczność wydania zarządzenia pokontrolnego w zakresie prowadzenia ewidencji odpadów w sposób zgodny ze stanem rzeczywistym. Prowadzenie przez skarżącego ewidencji odpadów w sposób prawidłowy jako następstwo po stwierdzeniu naruszeń w trakcie czynności kontrolnych (jeszcze przed wydaniem zarządzenia pokontrolnego) nie powoduje, że wydanie zarządzenia pokontrolnego staje się bezzasadne. Poza tym, co istotne - nawet jeśli przyjąć, że w trakcie kontroli skarżący zmienił sposób demontażu pojazdów poprzez wymontowywanie wszystkich elementów z tworzywa i gumy i następnie prawidłowo klasyfikował karoserię pojazdów pod kodem 16 01 17 i nie było podstaw do wydawania zarządzenia pokontrolnego w tym zakresie - to w aktach sprawy znajdują się również informacje na temat nieprawidłowej klasyfikacji odpadów urządzeń elektronicznych i elektrycznych. W ocenie Sądu zarządzenie pokontrolne prawidłowo nakazuje prowadzenie ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym, ponieważ w kontrolowanym przedsiębiorstwie doszło do prowadzenia tej ewidencji niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu, że jeśli naruszenie wystąpiło w przeszłości i nie występowało bezpośrednio w momencie wydawania zarządzenia pokontrolnego, to nie ma już podstaw do wydania zarządzenia. Należy mieć na uwadze, że istnieją różne rodzaje naruszeń i niektóre (np. brak pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych) mają charakter ciągły, tzn. trwają w czasie tak długo, aż strona nie zmieni tego stanu. Natomiast naruszenia w zakresie prawidłowej klasyfikacji odpadów i prowadzenie ewidencji zgodnie ze stanem rzeczywistym mogą być krótkotrwałe i występować w różnych okresach, przeplatających się z okresami, gdzie takie naruszenia nie występują. Brak możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego w odniesieniu do naruszeń, które wystąpiły w przeszłości, a które w momencie zakończenia kontroli już nie występują sprawiłby, że instytucja zarządzenia pokontrolnego byłaby iluzoryczna.

Podkreślić trzeba, że celem wydania zarządzenia pokontrolnego jest wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa poprzez zobowiązanie do poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. w/w wyrok w sprawie o sygn. IV SA/Po 50/20). W odniesieniu do niniejszego stanu faktycznego trudna do zaakceptowania jest koncepcja, że organ miałby możliwość wydania zarządzenia pokontrolnego wyłącznie do momentu, w którym skarżący zmienił swój sposób postępowania z odpadami. Skoro w trakcie kontroli organ stwierdził wystąpienie naruszeń, to prawidłowo wydał zarządzenie pokontrolne zobowiązujące do prowadzenia ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym (nawet pomimo tego, że w trakcie kontroli kontrolowany zmienił sposób postępowania z odpadami w zakresie karoserii samochodowej). Kontrolowany powinien następnie poinformować organ, że zmienił sposób postępowania z odpadami karoserii, a także podjął działania mające na celu niedopuszczenie do ponownego wystąpienia naruszeń w tym zakresie, a także w zakresie postępowania z odpadami elektrycznymi i elektronicznymi (które to naruszenia również wykazano).

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych wyżej na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.