Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4999/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.6 ust.1 pkt 4, art.13 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1230
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)
article: art.109 ust.1 i 4, art.66 ust.1 pkt 1 lit.e
journal: Dz.U. 2022 poz 2561
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
article: art.627,734,750,65,353,638,556
journal: Dz.U. 2023 poz 1610
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi W. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego W. z siedzibą we W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ", "Organ") z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], którą uznał, że Pani K. K. (dalej: "Zainteresowana") podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania zawartej z Województwem D. (dalej: "płatnik składek", "Skarżący", "Województwo") - umów nazwanych "umowami o dzieło", co do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia w okresach: od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. i od [...] sierpnia 2018 r. do [...] października 2018 r. (dalej: "Zaskarżona decyzja").

Podstawą prawna wydania Zaskarżonej decyzji był art. 109 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach", w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej "K.p.a.") oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach.

Zaskarżona decyzja została wydana w ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. (dalej "ZUS", "Wnioskodawca") pismem z dnia [...] września 2022 r., znak: [...] skierowanym do D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o rozpatrzenie sprawy w zakresie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowanej z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów nazwanych "umowami o dzieło", zawartych z płatnikiem składek w okresach: od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. i od [...] sierpnia 2018 r. do [...] października 2018 r.

Powyższe umowy w trakcie przeprowadzonej kontroli zostały zakwalifikowane jako umowy o świadczenie usług.

Do wniosku ZUS załączył kserokopie m.in.:

1. umowy cywilnoprawnej nazwanej "umową o dzieło nr [...] na udział eksperta w wyborze projektów do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020 (...)". zawartej w dniu [...] lutego 2018 r., której przedmiotem była:

1) ocena formalna (w tym także ocena formalna w ramach etapu oceny formalno- merytorycznej) wniosków o dofinansowanie projektów przekazanych przez Zamawiającego do oceny, również w sytuacji wystąpienia rozbieżności w ocenie i konieczności powołania trzeciego oceniającego, a także w przypadku skierowania projektu do kolejnego etapu oceny w wyniku przeprowadzonej procedury odwoławczej,

2) ocena merytoryczna (w tym także ocena merytoryczna w ramach etapu oceny formalno-merytorycznej) wniosków o dofinansowanie projektów przekazanych przez Zamawiającego do oceny, również w sytuacji wystąpienia rozbieżności w ocenie i konieczności powołania trzeciego oceniającego, a także w przypadku skierowania projektu do kolejnego etapu oceny w wyniku przeprowadzonej procedury odwoławczej,

3) opiniowanie projektów, w ramach procedury odwoławczej prowadzonej przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa D. 2014-2020 (...), wraz z rachunkiem potwierdzającym wykonanie prac objętych w/w umową,

- umowa została zawarta na czas określony "od dnia jej podpisania do momentu zrealizowania całości przedmiotu umowy, nie dłużej jednak niż do dnia [...].08.2018 r. lub rozwiązania umowy.",

2. Umowy cywilnoprawnej nazwanej "umową o dzieło nr [...] na udział eksperta w wyborze projektów do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020 (...)", zawartej w dniu [...] sierpnia 2018 r., której przedmiotem była:

1) ocena formalna (w tym także ocena formalna w ramach etapu oceny formalno-merytorycznej) wniosków o dofinansowanie projektów przekazanych przez Zamawiającego do oceny, również w sytuacji wystąpienia rozbieżności w ocenie i konieczności powołania trzeciego oceniającego, a także w przypadku skierowania projektu do kolejnego etapu oceny w wyniku przeprowadzonej procedury odwoławczej,

2) ocena merytoryczna (w tym także ocena merytoryczna w ramach etapu oceny formalno-merytorycznej) wniosków o dofinansowanie projektów przekazanych przez Zamawiającego do oceny, również w sytuacji wystąpienia rozbieżności w ocenie i konieczności powołania trzeciego oceniającego, a także w przypadku skierowania projektu do kolejnego etapu oceny w wyniku przeprowadzonej procedury odwoławczej,

3) opiniowanie projektów, w ramach procedury odwoławczej prowadzonej przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa D. 2014-2020 (...), wraz z rachunkiem potwierdzającym wykonanie prac objętych w/w umową,

- umowa została zawarta na czas określony "od dnia jej podpisania do momentu zrealizowania całości przedmiotu umowy, nie dłużej jednak niż do dnia [...].05.2019 r. lub rozwiązania umowy.",

3. protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2022 r.,

4. aneksu nr 1 z dnia [...] czerwca 2022 r. do protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2022 r.,

5. zastrzeżeń płatnika składek z dnia [...] czerwca 2022 r.,

6. informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2022 r.,

7. odpowiedzi płatnika składek z dnia [...] maja 2022 r. na wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie zawieranych umów,

8. odpowiedzi płatnika składek z dnia [...] maja 2022 r. w sprawie ustalenia faktycznych okresów wykonywania umów,

9. odpowiedzi płatnika składek z dnia [...] maja 2022 r. w sprawie ustalenia faktycznych okresów wykonywania umów,

10. protokołu przesłuchania w charakterze osoby reprezentującej płatnika składek Pani M. J. z dnia [...] maja 2022 r.,

11. protokołu przesłuchania w charakterze ubezpieczonego Pani A. C. z dnia [...] maja 2022 r.,

12. protokołu przesłuchania w charakterze ubezpieczonego Pana A. L. z dnia [...] maja 2022 r.

Płatnika składek pismem z dnia z dnia [...] maja 2022 r. poinformował ZUS o faktycznych okresach wykonywania umów. Z informacji wynikało, że:

• w przypadku umów EFS: data podpisania ostatniej karty oceny była datą zrealizowania całości przedmiotu w ramach umów (...),

• w przypadku umów EFRR datą zrealizowania całości przedmiotu: W ramach Komisji Oceny Projektów jest "Datą zakończenia oceny ostatniego projektu w systemie SNOW" rozumiana jako data oceny/opinii w ramach procedury odwoławczej, natomiast w przypadku wystosowania opinii poza Komisją Oceny Projektów to jest to data jej zakończenia, która widniała na opinii".

Z protokołu ZUS z dnia [...] czerwca 2022 r., przy uwzględnieniu Aneksu nr 1 do protokołu z dnia [...] czerwca 2022 r. wynika, że faktyczny okres wykonywania umowy:

• nr [...]wynosił od [...] sierpnia 2018 r. do [...] października 2018 r.,

• nr [...] wynosił od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r.,

Wniosek ZUS skierowany do D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia obejmował więc faktyczne okresy wykonywania umów.

Wnioskodawca poinformował, że płatnik składek we wnioskowanym okresie nie zgłosił do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowanej w związku z wykonywaniem ww. umów cywilnoprawnych. W ocenie ZUS w/w umowy nie są w istocie umowami o dzieło, tylko stanowią umowy o świadczenie usług, do któreych, zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego zastosowanie winny znaleźć przepisy dotyczące zlecenia (art. 750 k.c.). ZUS wskazał m.in., że: "(...) Podstawą do oceny badanych w trakcie kontroli umów (...) był zakres czynności, które należało na podstawie tych umów wykonać oraz warunki ich realizacji (...). Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że czynności wykonawców były powtarzalne, a współpraca z płatnikiem odbywała się niejednokrotnie w sposób systematyczny. Czynności polegające na ocenie wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. nie były wykonywane jednorazowo, bowiem umowy były zawierane kilkakrotnie o tej samej treści lub w ramach jednej umowy wykonawca oceniał kilka wniosków o dofinansowanie projektów. Wielokrotne i systematyczne świadczenie pracy nawet gdy zmierza do osiągnięcia określonych rezultatów z prawnego punktu widzenia wskazuje na umowę zlecenia (...). Wykonawcy dokonując starań, wykorzystując posiadaną wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie sporządzali dokumenty (kartę oceny wniosku o dofinansowanie projektu) według obowiązujących kryteriów i przepisów. Wynikiem ich starań były dokumenty, które zawierały informacje przewidziane przepisami wypełnione w odpowiedni sposób w formie przekazanego przez zamawiającego formularza. Ocena wniosku o dofinansowanie polegała na analizie dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę i jej zgodności z kryteriami wynikającymi z przepisów unijnych oraz innych przepisów wykonawczych. Sposób wykonywania czynności przez wykonawców zgodnie z narzuconymi normami i instrukcją czy też innymi wytycznymi bez możliwości swobodnego dokonywania zmian w sposobie postępowania przemawia za tym aby uznać przedmiotowe umowy cywilnoprawne za umowy zlecenia. Dla zakwalifikowania czynności jako wykonanych w ramach umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług istotny jest sposób wynagradzania. W razie gdy pracownik opłacany jest za wykonanie poszczególnych czynności, mamy do czynienia z umową o świadczenie usług, gdy zaś wynagrodzenie stanowi równowartość wytworu - z umową o dzieło. Natomiast wysokość zapłaty w przedmiotowych umowach określona w stałej ryczałtowej kwocie nie zależała od wartości "dzieła" lub konkretnego wkładu pracy wykonawcy, wskazuje, że wynagradzana była usługa a nie konkretny zindywidualizowany rezultat podlegający ocenie i ewentualnej odpowiedzialności za wady. Brak elementu charakterystycznego jakim w umowach o dzieło jest sprecyzowanie konkretnego rezultatu oraz faktyczne warunki wykonywania umów zadecydowały o zakwalifikowaniu tych umów w trakcie kontroli jako umów o świadczenie usług do których według treści art. 750 k.c. stosuje się przepisy dotyczące umów zlecenia (...).".

Pismem z dnia 28 października 2022 r. strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych, noszących w opinii ZUS znamiona umów o świadczenie usług.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie płatnik składek przekazał swoje stanowisko w sprawie, w którym podtrzymał swoje stanowisko zgłoszone w zastrzeżeniach do protokołu kontroli z dnia [...]czerwca 2022 r. Województwo wniosło także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach [...].06.2018-[...].09.2018 r. stwierdzając, iż: "Porównanie wyżej przywołanego protokołu kontroli z protokołem z kontroli z 2022 r., wskazuje, że w wypadku obu kontroli kontrolowane były umowy zawierane z tymi samymi osobami".

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezes NFZ w dniu [...] lipca 2023 r. wydał Zaskarżaną decyzję.

Organ uzasadniając Zaskarżoną decyzję przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Swoją argumentację poparł orzecznictwem sądów powszechnych i administracyjnych. Końcowo organ wskazał, że zarówno z przedmiotowych umów, jak i z protokołu kontroli płatnika składek nie wynika, aby w ramach ww. umów ustalono cechy szczególne "dzieł", oznaczone w sposób indywidualny, z których wynikałoby, jaki konkretnie rezultat strony uzgodniły. Czynności w ramach umowy były powtarzalne, często w ramach systematycznej, a nie incydentalnej współpracy z płatnikiem składek. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż uzyskanie wyniku umowy nie było zależne wyłącznie od wykonawcy (zwanego "Ekspertem"), gdyż podlegał on szeregowi ograniczeń w zakresie obowiązujących kryteriów i przepisów. Wynikiem tych działań było wypełnienie formularza oceny, który trudno w tej sytuacji uznać za "dzieło". Ponadto wynagrodzenie miało stały, ryczałtowy charakter, bez powiązania jego wysokości z wkładem pracy konkretnego "Eksperta", co wskazuje na cechy umowy zlecenia. To wszystko, zdaniem Prezesa NFZ, dowodzi, iż przedmiotem spornej umowy było świadczenie usług, do których zastosowanie mają przepisy o zleceniu.

Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodził się Skarżący, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 109 ust. 3 i 3a ustawy o świadczeniach poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji z przekroczeniem wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia [...] września 2022 r., a zatem wbrew temu wnioskowi, a także w oparciu o dokumentację - protokół kontroli, który nie dotyczył skarżącego tj. Województwa D.,

2) art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co spowodowało sprzecznie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustalenie, że:

a) strony tj. Województwo D. i pani K. K. (zwana także ekspertem) w zawartych umowach cywilnoprawnych na udział eksperta w wyborze projektów do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020 w okresach od [...] lutego 2018 roku do [...] kwietnia 2018 roku i od [...] sierpnia 2018 roku do [...] października 2018 roku nie uzgodniły konkretnego rezultatu, podczas gdy, jak wynika z materiału dowodowego, każdorazowym rezultatem tych umów była ocena projektów w postaci, odmiennej od pozostałych, opinii eksperckiej, która ze swej istoty ma charakter twórczy, niepowtarzalny i odnoszący się do skonkretyzowanego projektu przekazanego do oceny. Dokonanie oceny wymagało od eksperta (tu: pani K.K.) samodzielności i wkładu intelektualnego. Ekspert, aby mógł dokonać takiej oceny, musiał legitymować się stosowną wiedzą, doświadczeniem i umiejętnościami, czego nie przekreśla fakt sporządzenia jej z wykorzystaniem formularza,

b) uzyskanie wyników umów z ekspertem nie było wyłącznie zależne od eksperta, gdyż podlegał on szeregowi ograniczeń w zakresie obowiązujących kryteriów i przepisów, podczas gdy, jak wynika z materiału dowodowego, ekspert posiadał swobodę co do sposobu wykonania świadczenia, a fakt, że ekspert bazował na dokumentacji programowej nie wyklucza swobody jego działania i jest to nic innego jak sposób "oznaczenia dzieła" przez zamawiającego wyznaczające spodziewany rezultat,

c) czynności w ramach umów były powtarzalne w ramach systematycznej a nie incydentalnej współpracy ze skarżącym podczas gdy, jak wynika z materiału dowodowego, poszczególne oceny projektów nie były czynnościami powtarzalnymi a wykonanie szeregu dzieł nie musi opierać się tylko na incydentalnej współpracy stron i choć ekspert w ocenie każdego z projektów operował tymi samymi narzędziami tj. kryteriami oceny i przepisami prawa, to każdy projekt był inny i ekspert musiał oceniać go indywidualnie, bowiem dokumentacja składana wraz z wnioskiem o dofinansowanie projektu a podlegająca ocenie przez eksperta była zazwyczaj bardzo szczegółowa i skomplikowana, co oznacza, że nie można mówić o żadnej powtarzalności,

d) rezultat umowy z ekspertem nie poddawał się sprawdzianowi na istnienie wad w sposób, jaki tego wymaga art. 638 k.c. w zw. z art. 556 § 1 i 2 k.c., podczas gdy, jak wynika z materiału dowodowego, poszczególne oceny projektów nie tylko mogły ale też i były takiemu sprawdzianowi poddawane, czego wyrazem było nałożenie na innego eksperta kary umownej za nienależyte wykonanie jego dzieła,

e) wynagrodzenie miało charakter stały, ryczałtowy bez powiązania jego wysokości z wkładem pracy konkretnego eksperta, podczas gdy, jak wynika z materiału dowodowego, ekspertowi przysługiwało wynagrodzenie za liczbę ocenionych wniosków, przy czym należne było dopiero za prawidłowo wykonaną opinię tj. wypełnione Karty oceny,

f) do umów zawartych przez Strony stosuje się przepisy dotyczące umów zlecenia co w efekcie oznacza, że świadczenie eksperta polegało na starannym działaniu, podczas gdy, jak wynika z materiału dowodowego, świadczeniem eksperta była ocena projektu, będąca opinią ekspercką, która ze swej istoty ma charakter twórczy, niepowtarzalny i odnoszący się do skonkretyzowanego projektu przekazanego do oceny. Dokonanie oceny wymagało od eksperta samodzielności i wkładu intelektualnego. Ekspert, aby mógł dokonać takiej oceny, musiał legitymować się stosowną wiedzą, doświadczeniem i umiejętnościami, czego nie przekreśla fakt sporządzenia jej z wykorzystaniem formularza,

3) naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. w związku z art. 81a K.p.a. poprzez nieuwzględnienie poglądu prawnego wyrażonego w Protokole kontroli przeprowadzonej przez Oddział ZUS we W. w dniach od [...] czerwca 2018 r. do [...] września 2018 r. w odniesieniu do skarżącego, na tle takiego samego stanu faktycznego i prawnego tj. oceny umów o dzieło zawartych przez Województwo D. z ekspertami w 2016 r., bez uzasadnienia zmiany stanowiska,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

1) art. 627 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.,, dalej: "k.c.") przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawarte przez Województwo D. z zainteresowaną umowy nie były umowami o dzieło, podczas gdy treść tych umów, jak również inne dowody zgromadzone w sprawie, jednoznacznie wskazują, że strony łączyły umowy o dzieło,

2) art. 734 k.c. w związku z art. 750 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do wadliwego uznania, że Województwo D. z panią K. K. łączyły umowy o świadczenie usług, do których zastosowanie mają przepisy dotyczące zlecenia, a nie umowy o dzieło,

3) art. 65 § 2 k.c. z związku z art. 3531 k.c. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie zgodnego zamiaru i woli stron umów, zawartych pomiędzy Województwem D. - a panią K. K. w zakresie kwalifikacji prawnej dokonanej przez nie czynności w ramach zasady swobody umów, co skutkowało niezasadnym zakwalifikowaniem przez Organ zawartych umów jako umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, pomimo że ich wykładnia, jak również zgodny zamiar stron, prowadzi do wniosku, że są to umowy o dzieło.

Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie Zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Województwa D. kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, a to:

a) decyzji nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Z. Oddział Wojewódzki w S. z dnia [...] kwietnia 2023 r. dot. eksperta pani B. T.

- na okoliczność, że w sprawie innego eksperta, w której stan faktyczny i prawny jest taki sam jak niniejsza sprawa Prezes NFZ uznał, że ekspert nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o dzieło zawartej z Województwem D.,

b) wniosku ZUS Oddział we W. do M. Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. z dnia [...] września 2022 r. o rozpatrzenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez eksperta panią B. G.,

c) wniosku ZUS Oddział we W. do Ś. Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. z dnia [...] września 2022 r. o rozpatrzenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez eksperta panią E. N.,

d) wniosku ZUS Oddział we W. do Ś. Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2022 r. o rozpatrzenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez eksperta pana H. N.,

- na okoliczność wskazania przez ZUS jako strony postępowania Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. oraz że wnioski o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skierowane do innych aniżeli D. Oddziałów NFZ były formułowane identycznie jak w niniejszej sprawie i jako płatnika wskazywały Urząd Marszałkowski Województwa D., a nie Województwo D.,

e) decyzji nr [...] ZUS Oddział we W. (data wpływu do Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. [...].01.2023 r.),

f) decyzji nr [...] ZUS Oddział we W. (data wpływu do Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. [...].01.2023 r.),

g) decyzji nr [...]ZUS Oddział we W. (data wpływu do Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. [...].01.2023 r.),

- na okoliczność, że ZUS Oddział we W. uchylił własne decyzje z tego powodu, że adresatem decyzji powinno być Województwo D. a nie Urząd Marszałkowski Województwa.

W uzasadnieniu obszernej skargi płatnik składek rozwinął i uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. Skarżący poinformował, że w dniu 10 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok w analogicznej sprawie, tj. w sprawie ze skargi Województwa D. na decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (sygn. akt VI SA/Wa 3333/23). Skarżący wskazała, że w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów art. 7, art. 77 (...). Ponadto Skarżący wskazała, że w ocenie Sądu stanowisko Organu wyrażone w zaskarżonej decyzji odnośnie charakteru zawartej przez Skarżącego i Zainteresowanego umowy jest nieprawidłowe. Województwo wskazało, iż Sąd stwierdził, że zawarta pomiędzy Zainteresowanym a Skarżącym umowa jest umową o dzieło, a rezultatem zawartej umowy byłą ocena projektów. Ekspert w ramach swoich obowiązków umownych miał dokonać oceny projektu, która ma charakter twórczy, niepowtarzalny i odnosiła się do skonkretyzowanego projektu przekazanego do oceny. Wymiernym i materialnym efektem była karta oceny. Skarżący wskazał, że tut. Sąd wyrokami wydanymi w dniu 30 listopada 2023 r. w sprawach o sygnaturze VI SA/Wa 5004/23, VI SA/Wa 5006/23, VI SA/Wa 5007/23; z dnia 29 grudnia 2023 r. w sprawach o sygnaturze VI SA/Wa 5008/23, VI SA/Wa 5010/23, VI SA/Wa 5011/23; z dnia 5 stycznia 2024 r. w sprawach o sygnaturze VI SA/Wa 5005/23, VI SA/Wa 5049/23, VI SA/Wa 5050/23, VI SA/Wa 5051/23 - uwzględnił skargi Województwa i uchylił decyzje NFZ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Uwzględniając ww. przepisy prawa Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonując kontroli Zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach, uznając skargę za zasadną, Sąd uchylił Zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne. Otóż kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny dwóch umów realizowanych w okresach: od [...] lutego 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. i od [...] sierpnia 2018 r. do [...] października 2018 r. przez Zainteresowaną, dotyczących jej udziału, jako eksperta w wyborze projektów do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Województwa D.. W ocenie Skarżącego umowy te wypełniają kryteria umowy o dzieło a zdaniem Organu, Zainteresowanej zlecono tylko staranne wykonanie czynności. Istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytania, czy były to umowy o dzieło czy też inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i czy w zaistniałym stanie faktycznym Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartych umów.

Podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c., stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm., dalej "u.s.u.s.") stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Natomiast na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z kolei według art. 13 pkt 2 u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Jednocześnie do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Oznacza to, że sam fakt nazwania umowy między jej stronami "umową o dzieło" nie przesądza o jej charakterze. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, iż subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w rozumieniu art. 734 K.c. (vide: L. Ogiegło /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, ..., s. 573 i nast.). Decydująca okazuje się treść zawartej umowy. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy.

Uznanie, iż sporne umowy nie stanowiła umowy o dzieło (art. 627 i nast. k.c.), lecz umowę świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.) oznacza, że Skarżący był obowiązany, jako płatnik składek, do obliczania i pobrania składki z dochodu ubezpieczonego oraz jej odprowadzenia – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady.

Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387; podobnie: M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 1989, s. 685). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił czy nie.

Podsumowując powyższe uwagi, należy stwierdzić, że cechami szczególnymi umowy o dzieło jest jej konkretny, z góry określony rezultat, za którego osiągnięcie przyjmujący zamówienie odpowiada. Ponadto, wynagrodzenie z tytułu tej umowy przysługuje za jej wykonanie w sposób wskazany w umowie, a nie za samo staranne działanie podjęte w celu osiągnięcia określonego rezultatu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że stanowisko Organu wyrażone w Zaskarżonej decyzji odnośnie charakteru zawartych przez Skarżącego i Zainteresowaną umów jest nieprawidłowe. Sąd w pierwszej kolejności zaznacza, że sporne umowy (co wynika z ich treści) zostały zawarte w wyniku otwartego i konkurencyjnego naboru kandydatów na ekspertów, przy uwzględnieniu zapisów art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. Nadto, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, np. protokoły przesłuchania (s. 78-84 akt administracyjnych), kandydat na eksperta musiał udokumentować swoje wykształcenie i kwalifikacje, w tym również przez przedłożenie określonych certyfikatów z wiedzy eksperckiej w konkretnych zakresach Ministerstwa Rozwoju.

Sąd analizując sprawę stwierdza, że rezultatem spornych umów zawieranych z ekspertem (tu: Zainteresowaną) była ocena projektów. Przedmiot spornych umów został wprost wyartykułowany przez strony w § 1 ust. 1. Natomiast konkretyzacja zadania eksperta została określona w § 1 ust. 2. Ekspert w ramach swoich obowiązków umownych miał dokonać oceny projektu, która ma charakter twórczy, niepowtarzalny i odnosiła się do skonkretyzowanego projektu przekazanego do oceny. Dokonanie oceny wymagało od eksperta samodzielności i wkładu intelektualnego. Ekspert aby mógł dokonać takiej oceny musiał legitymować się stosowną wiedzą, doświadczeniem i umiejętnościami. Wymiernym i materialnym efektem - rezultatem pracy eksperta była karta oceny projektu, a więc ocena projektu dokonana w formie pisemnej poprzez wypełnienie stosownych pól w karcie oceny projektu. Ocena ta jak wskazał Skarżący nie sprowadzała się do postawienia "krzyżyka", ale do wyrażenia opinii, czy projekt spełnia dane kryterium, a także przedstawienia motywów swojej oceny przy każdym kryterium. W przypadku zaś kryteriów, w ramach których stosowana jest określona punktacja, ekspert miał obowiązek przyznać punkty i przedstawić motywy przyznania takiej, a nie innej ilości punktów. Zatem ocena każdego projektu stanowiła swoistą opinię, fachową ekspertyzę eksperta. W ocenie Sądu stanowisko Organu, iż do oceny wniosków wykorzystywana była karta oceny, co ma zaprzeczać zawarciu umowy o dzieło jest chybione. Nie budzi wątpliwości, że Zainteresowana miała dokonać oceny projektu. Taka ocena ma charakter intelektualny, a zmaterializowanie pracy eksperta dokonywane jest na jakimś nośniku materialnym. W rozpoznawanej sprawie na rzeczonej karcie oceny. Zdaniem Sądu charakteru wyniku umowy zawartej pomiędzy Skarżącym a Zainteresowaną nie zmieniłby nawet fakt sporządzenia oceny na innym nośniku, innym formularzu. Co więcej, posługiwanie się przez Zainteresowaną kartą oceny, czyli de facto formularzem miało, w ocenie Sądu, na celu dokonanie obiektywnej oceny projektów, według określonych, mierzalnych i sprawdzalnych kryteriów.

Z uwagi na charakter stosunku, kształtowany przez wskazane wyżej umowy wymagało przeprowadzenie właściwej analizy i stanowiła swoistą fachową opinię eksperta co, wymagało nie tylko posiadania przez Zainteresowaną niezbędnej wiedzy i umiejętności, ale przede wszystkim znacznej samodzielności i poważnego z jej strony wkładu intelektualnego. Należy zauważyć, że poszczególne oceny projektów nie były czynnościami powtarzalnymi. Istotnie, ekspert w ocenie każdego z projektów operował tymi samymi narzędziami, a to kryteriami oceny oraz przepisami prawa. Jednak należy zauważyć, że każdy projekt jest inny i każdy projekt trzeba ocenić indywidualnie. Dokumentacja składana wraz z wnioskiem o dofinansowanie projektu, a podlegająca ocenie przez eksperta jest zazwyczaj bardzo szczegółowa i skomplikowana, nie może tu być mowy o żadnej powtarzalności czy rutynowym działaniu. W konsekwencji, każda ocena projektu stanowiła swoistą ekspertyzę, opinię merytoryczną, fachową o wniosku.

Powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiot spornych umów wskazuje na wolę stron zawarcia umów o dzieło, w rozumieniu w art. 627 K.c. Nie można bowiem uznać, że istotą umowy pozostawało jedynie staranne dążenie Zainteresowanej do osiągnięcia pewnego rezultatu. Gdyby bowiem Zainteresowana nie sporządziła opinii w formie określonej w umowie, nie wykonałaby tej umowy, choćby dokonał oceny z najwyższą starannością. Wobec tego należy uznać, że to określony rezultat, a nie czynności do niego prowadzące, stanowił przedmiot umowy stron, zawartej i ukształtowanej w granicach zakreślonych przez prawo i naturę (właściwość) danego stosunku prawnego. Należy także zauważyć, że to właśnie od wyniku pracy eksperta (tu: Zainteresowanej) w dużej mierze zależało czy dany projekt zostanie zakwalifikowany do udziału w poszczególnym programie finansowanym przez Województwo. Tym samym, to nie staranne działanie, ale rezultat pracy eksperta miał istotne znaczenie w związku z realizacją spornych umów. Sąd zauważa, że Zainteresowana na podstawie spornych umów zobowiązała się do oceny merytorycznej projektów z dziedziny edukacja, co już z założenia wymaga wkładu intelektualnego, którego wynikiem jest określona ekspertyza, opinia. W ramach tego zobowiązania musiała dokonać samodzielnej oceny/opinii przekazanych jej projektów. Odwołując się w tym miejscu do karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach EFS (k. 17-25 akt administracyjnych) Sąd w składzie rozpoznającym sprawę zauważa, że w części merytorycznej Zainteresowana musiał dokonać oceny punktowej oraz uzasadnić swoje stanowisko (vide: k. 21 – 23 akt administracyjnych). Ponadto Zainteresowana dokonywała oceny merytorycznej projektów w sytuacji rozstrzygania rozbieżności powstałych w wyniku oceny innych ekspertów (por. § 1 i § 2 ust. 3 spornych umów). W ocenie Sądu ustalony spornymi umowami zakres prac Zainteresowanej daje podstawy do stwierdzenia, że w ramach zawartych umów powstawało dzieło, które mogło zostać poddane na test wad fizycznych dzieła. Należy bowiem zauważyć, że dokonana przez Zainteresowaną ocena podlegała następczej kontroli, w ramach zakwestionowanego kryterium (§ 2 ust. 3 pkt 6).

Wskazać ponadto trzeba, że z art. 645 k.c. wynika, że w przypadku umowy o dzieło istotne są często osobiste przymioty wykonawcy. Należy zauważyć, że umowę do oceny konkretnego projektu zawierano z osobami posiadającym niezbędne i odpowiednie przymioty. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę ta przesłanka została spełniona. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, nabór ekspertów prowadzony był w ramach otwartego i konkurencyjnego naboru, to dodatkowo kandydat na eksperta musiał wykazać się stosownymi kwalifikacjami. Sąd nie ma wiedzy na temat samej procedury wyboru ekspertów, w szczególności o wszystkich kandydatach, którzy zgłosili swój akces do konkursu. Niemniej jednak zasadny jest wniosek, że skoro Zainteresowana została wyłoniona w drodze konkursu, to legitymowała się wysokimi kwalifikacjami.

Oznacza to, iż oczekiwany i sprawdzalny rezultat pracy (dzieła) ma wykonywać osobiście starannie wybrana i wyselekcjonowana osoba, posiadająca odpowiednie umiejętności. W odróżnieniu od umowy o dzieło, w przypadku umowy zlecenia cechy osobowe zleceniobiorcy nie są już tak istotne.

Kolejną cechą charakterystyczną umowy o dzieło, która występuje w umowach dotyczących opinii naukowych, jest sposób zapłaty, o jakim jest mowa w art. 632 § 1 k.c. Z postanowień spornych umów wynika, że wynagrodzenie przysługiwało Zainteresowanej jedynie za wykonanie dzieła. Samo podjęcie przez eksperta działań zmierzających do dokonania oceny, ale bez jej wykonania lub skończenia, niezależnie od przyczyn niewykonania - nie mogło być podstawą do wypłacenia za daną ocenę wynagrodzenia. Ekspert ponosił więc całkowite i wyłączne ryzyko wykonania oceny. Ponadto sporne umowy przewidują kary umowne za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umów oraz możliwość dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych (vide § 9 spornych umów). Tymczasem przy umowie zlecenia zleceniobiorca takiego ryzyka nie ponosi, a wynagrodzenie należy mu się już za samo podejmowanie czynności zmierzających do wytworzenia określonych dokumentów, niezależnie od tego, czy sam wynik prac prowadziłby do powstania oczekiwanego rezultatu. Zleceniobiorcy należy się zwykle wynagrodzenie nawet wówczas, gdy żaden rezultat jego pracy nie został osiągnięty, o ile działał dostatecznie starannie. Ponadto Sąd dostrzega, a co chyba umknęło Organowi, że faktycznym przedmiotem umów była ocena merytoryczna projektów (vide § 7 i § 8 spornych umów), co przemawia za przyjęciem stanowiska Skarżącego, iż wynikiem pracy Zainteresowanej jest określony rezultat.

Powyższe argumenty prowadzą do wniosku, że opinia eksperta posiada wszelkie istotne elementy dzieła, gdyż stanowi efekt oceny projektu, przy czym nie jest możliwe skonstruowanie uniwersalnej opinii przy pomocy innych źródeł, co przesądza o jej oryginalnym charakterze. Zmiany oceny w tym zakresie nie powoduje również okoliczność, iż przedmiot umowy, czyli ocena wniosków zgłoszonych do dofinansowania dokonywana była w oparciu o kryteria wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. oraz inne dokumenty, o których mowa w § 1 ust. 4 spornych umów. O ile Zainteresowana musiała uwzględniać te dokumenty, o tyle sporządzona ocena zawierała jej autorską i niepowarzelną opinię w zakresie konkretnie ocenianego projektu.

Mając na względzie powyższe Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez Prezesa NFZ, że "Zarówno z przedmiotowych umów, jak i z protokołu kontroli płatnika składek nie wynika, aby w ramach ww. umów ustalono cechy szczególne "dzieł", oznaczone w sposób indywidualny, z których wynikałoby, jaki konkretnie rezultat strony uzgodniły. (...) Ponadto zwrócić należy uwagę, iż uzyskanie wyniku umów nie było zależne wyłącznie od wykonawcy (zwanego "Ekspertem"), gdyż podlegał on szeregowi ograniczeń w zakresie obowiązujących kryteriów i przepisów. Wynikiem tych działań było wypełnienie formularza oceny, który trudno w tej sytuacji uznać za "dzieło". Ponadto wynagrodzenie miało stały, ryczałtowy charakter, bez powiązania jego wysokości z wkładem pracy konkretnego "Eksperta", co wskazuje na cechy umowy zlecenia.".

W świetle dokonanych wyżej ustaleń, w ocenie Sądu, strony spornych umów określiły w sposób konkretny i jednoznaczny przedmiot umów, którym miały być konkretne prace Zainteresowanej oraz sporządzone dokumenty spełniające określone w umowach wymogi. Dlatego też, zdaniem Sądu, nie można uznać, że tak określony przedmiot umowy nie może stanowić rezultatu umowy w rozumieniu art. 627 k.c., który też nie poddawałby się sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych według kryteriów obiektywnych i powszechnie sprawdzalnych. Nie można również uznać, że tak określony przedmiot umowy nie jest samoistnym, a więc pozostającym po jego wytworzeniu niezależnie od dalszego działania twórcy rezultatem, materialnym, obiektywnie osiągalnym i w konkretnych warunkach pewnym. Jeżeli zaś umowa przynosi konkretny rezultat w niej oznaczony, to tylko ten rezultat, a nie czynności do niego prowadzące, stanowi przedmiot umowy stron (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II UK 39/13, LEX nr 1378531, sygn. akt I UK 313/15 z 21 lipca 2016 r., postanowienie Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II UK 315/17).

Wszystkie powyżej wymienione cechy są właściwe, zgodnie z przytoczonym powyżej orzecznictwem, dla umowy o dzieło i cechy te, w ocenie Sądu, charakteryzują sporne umowy. Sąd nie zgadza się zatem z przeciwnym stanowiskiem Organu, niepopartym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz przekonującą argumentacją. Tym samym Sąd podziela stanowisko Województwa, że zawarte pomiędzy Zaineresowaną a Skarżącym umowy, których przedmiotem był udział eksperta w wyborze projektów do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. Województwa D. są umowami o dzieło.

Sąd podziela w tym zakresie ocenę przedstawioną m.in. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który w wyroku z 19 marca 2015 r. sygn. akt III AUa 291/14 uznał, że: "(...) zgodzić należy się ze stwierdzeniem, iż uzależnienie wypłaty wynagrodzenia, określonego ryczałtem, od efektu końcowego, polegającego na prawidłowym wykonaniu dzieła, przemawia za kwalifikacją umowy odmienną, niż poczynił to Sąd I instancji. Zarówno bowiem rzeczywisty nakład pracy lustratora, jak i staranność działań, o ile nie znalazły ucieleśnienia w końcowym efekcie jego pracy, nie stanowiły same w sobie przesłanek wypłaty wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę te wszystkie okoliczności brak było podstaw do przyjęcia, że organ emerytalny skutecznie zakwestionował charakter prawny umów zawartych pomiędzy Krajowa Radą Spółdzielczą a w szczególności, że organ ten zdołał wykazać, iż treść lub cel tych umów sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku prawnego, ustawie, lub zasadom współżycia społecznego".

Sąd doszedł do przekonania, że wadliwe zakwalifikowanie spornych umów skutkowało wadliwym zastosowaniem przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach. Nadto zasadne jest stanowisko Skarżącego, że Organ wydając Zaskarżoną decyzję winien wziąć pod uwagę sposób oceny umów z ekspertami, jakiego dokonał ZUS Oddział we W. w 2018 r. Umowy te były analogiczne. Oczywiście że Organ może zmienić interpretację ale konieczne jest szczegółowe uzasadnienie odmiennego rozstrzygnięcia. Wydając zaskarżoną decyzję organ wydał odmienną ocenę analogicznej umowy, czym naruszył podnoszone w skardze przepisy postępowania.

Z tych względów Sąd uznał, że Organ naruszył przepis art. 734 § 1 w zw. z art. 750 k.c., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że łączące strony umowy o dzieło były umowami o świadczeniu usług, a nie umową o dzieło, w myśl art. 627 k.c., pomimo że specyfika umów zawartych z Zainteresowaną wskazuje na wszelkie cechy umowy o dzieło. Doprowadziło to w konsekwencji do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, polegające na uznaniu, że Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w związku udziałem Zainteresowanej w ocenie projektów na rzecz Województwa.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało dopuszczenia wnioskowanych przez Skarżącego wniosków dowodowych, które Sąd oddalił.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji, uchylając Zaskarżoną decyzję. Jako że prowadzenie dalszego postępowania administracyjnego byłoby w przedmiotowej sprawie zbędne, Sąd na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie w punkcie 2 sentencji wyroku.

Sądowi z urzędu znany jest wyrok tut. Sądu z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 3333/23, którym to wyrokiem została uchylona zaskarżona decyzja. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stwierdził, że uchylając Zaskarżoną decyzję zasadne jest, z uwagi na poczynione ustalenia, umorzyć postępowanie administracyjne.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasadzając na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł.

Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.