Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 156/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 64 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. Z. P. F. R. O. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie

egzekucyjne na wniosek skarżącego – P. N. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na A. W., obejmujących należności dotyczące nieuiszczonej wpłaty na [...] z tytułu niezatrudnienia osób niepełnosprawnych za miesiące od lutego do września 2012 r., z tytułu refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za listopad 2011 r. oraz dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych

za miesiące od czerwca 2009 r. do lutego 2010 r. i od października 2010 r. do kwietnia 2013r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z powodu bezskuteczności egzekucji, umorzył w trybie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2020r. poz. 1427 ze zm. dalej jako: "u.p.e.a.") postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku A. W.. Z uwagi na to, że powstałe w toku postępowania egzekucyjnego koszty egzekucyjne nie mogły być wyegzekwowane od zobowiązanego, pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ egzekucyjny zawiadomił Wierzyciela o wysokości kosztów przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

Pismami z dnia [...] i [...] sierpnia 2019r. wierzyciel zwrócił się do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi postępowania przeprowadzonego z majątku A. W. w łącznej kwocie [...]zł.

Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] października 2019 r. wierzyciel złożył zażalenie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2019r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi postępowania przeprowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wobec zobowiązanego A. W. w kwocie [...]zł. Na koszty te składała się opłata manipulacyjna wynosząca 1% kwoty egzekwowanych należności (wraz z odsetkami za zwłokę) naliczona do tytułów wykonawczych w łącznej w kwocie [...]zł. Natomiast opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego stanowiące 5% kwoty egzekwowanej należności wyniosły łącznie [...] i zostały obliczone według wytycznych Trybunału Konstytucyjnego, tj. przy uwzględnieniu stawki maksymalnej za zajęcie.

Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. złożono zażalenie, żądając zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Na orzeczenie to wierzyciel złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 02 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 176/20 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Organ, po ponownym rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] listopada 2020r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł. Organ egzekucyjny ustalając kwotę kosztów egzekucyjnych wskazał na koszty wynikające z opłat manipulacyjnych oraz opłat za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w aktach sprawy znajdują się dwa pisma [...] datowane na [...] maja 2019 r. W jednym bank informuje, że saldo zajętych rachunków wynosi [...] zł, w drugim natomiast zaznacza, że zaistniał zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej do wierzytelności z rachunku bankowego i że środki będą przekazywane do komornika sądowego. W kwestii zajęcia rachunku bankowego w [...] organ egzekucyjny wyjaśnił, że odstąpił od obciążenia wierzyciela opłatą z tego tytułu. Tym niemniej kwota opłat z tytułu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie uległa zmianie, ponieważ zostały one naliczone w związku z dokonanym zajęciem w [...] gdzie na rachunku znajdowała się kwota [...]zł.

Pismem z dnia [...] grudnia 2020r. wierzyciel wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy orzeczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B..

W uzasadnieniu wskazano, że organ egzekucyjny stosownie do art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego – A. W.. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. obciążył zatem wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w związku z realizacją tytułów wykonawczych w łącznej kwocie [...]zł. Organ egzekucyjny naliczył opłaty egzekucyjne za zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych w [...] ponieważ na zajętym rachunku bankowym znajdowały się środki pieniężne. Bank ten w odpowiedziach na zawiadomienie o zajęciu, stanowiących dwa pisma z dnia [...] maja 2019 r. (dołączone do akt sprawy) poinformował, że saldo zajętych rachunków wynosi [...] zł, oraz że zaistniał zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej do wierzytelności z rachunku bankowego i że środki będą przekazywane do komornika sądowego. Z pisma [...] z dnia [...] maja 2019 r. wynika również, że wykorzystana kwota wolna wynosi [...] zł, przy saldzie zajętych rachunków [...] zł. Z zestawienia tych kwot wynika, że bank jako dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał komornikowi żadnych kwot, a zatem nie mogło dojść do zaspokojenia wierzyciela w jakimkolwiek stopniu (z uwagi na niewykorzystaną kwotę wolną od zajęcia). Okoliczność ta nie powoduje braku możliwości naliczenia opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, bowiem znajdowała się na nim kwota [...]zł. Nie naliczono zaś opłaty za zajęcie rachunków bankowych w [...]. Kwota określonej opłaty egzekucyjnej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w administracji nie uległa zmianie z uwagi na przepis art. 64 § 5, który stanowi, że jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6, za dokonanie kolejnej czynności egzekucyjnej pobiera się opłatę egzekucyjną pomniejszoną o opłatę za wcześniej dokonaną czynność egzekucyjną, nie mniej jednak niż [...] zł 80 gr. Zajęcie wierzytelności w [...] zostało dokonane później niż w [...].

W zakresie wysokości nałożonych opłat organ wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1244). Wypełniając lukę prawną stwierdzoną w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego polegającą na braku wyznaczenia maksymalnej wysokości opłat za zastosowane środki egzekucyjne zaznaczyć należy, że ustalone w sprawie opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne nie przekraczają górnej granicy kosztów egzekucyjnych ustalonej w proporcji do zajęcia nieruchomości, tj. kwoty [...]zł (jedynej ze wszystkich środków egzekucyjnych określonej w ustawie). W przypadku bowiem zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8% kwoty egzekwowanej należności (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Prowadzenie zaś egzekucji z innej wierzytelności jest mniej skomplikowane niż prowadzenie egzekucji z nieruchomości. Skoro zatem, przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż [...] zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności należy uwzględnić nakład pracy. Tym samym organ przyjął, że w związku z brakiem ustawowej regulacji, opłata za zajęcie wierzytelności musi być niższa niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawce w kwocie [...]zł dla 8%. Wobec tego, skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata za zajęcie nieruchomości może wynosić maksymalnie [...] zł, to organ przyjął, że zachowując proporcję, 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie [...] zł. Wyliczona według tej samej metody 1% opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż [...] zł.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny, w postępowaniach prowadzonych na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych naliczył opłatę manipulacyjną w kwotach odpowiednio [...] zł, [...] zł i [...] zł z kolei opłatę na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. odpowiednio [...] zł, [...] zł i [...] zł. Powyższe opłaty manipulacyjne nie przekraczają kwoty [...]zł, a opłaty za czynności egzekucyjne nie są wyższe niż [...] zł.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, że zmiana wysokości obciążenia z [...] zł na [...] zł nie jest zmianą, która odzwierciedlałaby racjonalną zależność miedzy wysokością opłat, a czynnością faktyczną organu egzekucyjnego, za podjęcie której opłaty te zostały naliczone dodatkowo organ wskazał na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 24 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 407/19 oraz w wyroku z dnia 13 maj 2020 r. sygn. akt II FSK 2950/19. Organ podkreślił, że sposób wyliczenia opłaty manipulacyjnej w niniejszej sprawie został zaakceptowany przez WSA w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z dnia 02 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 176/20. Dokonana przez Sąd ocena tego zagadnienia jest więc dla organów wiążąca.

Odnosząc się do wskazania naruszenia terminu określonego w 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. organ wyjaśnił, że nie miało ono miejsca. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego doręczono wierzycielowi w dniu [...] lipca 2019 r. i z uwagi na niezłożenie zażalenia stało się ono ostateczne z upływem [...] lipca 2019 r. Zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych wydano natomiast [...] sierpnia 2019r., a więc z zachowaniem określonego terminu od dnia, gdy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

W kwestii nieobciążania wierzyciela będącego państwową jednostką budżetową kosztami egzekucyjnymi na podstawie art. 64c § 6 u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że przepis ten będzie obowiązywał od [...] lutego 2021 r., zatem nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie.

Na to rozstrzygnięcie, pismem z dnia [...] lutego 2021 r. wierzyciel złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B., zarzucając naruszenie:

- art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. przez ich błędne zastosowanie;

- art. 64 § 4 u.p.e.a. przez niekorzystne dla wierzyciela zastosowanie;

- art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm. dalej jako: "k.p.a.") przez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2020 r., pomimo że organ winien był na podstawie art. 138 § 2 powołanej ustawy uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a). Wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1867/17).

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż odpowiada ono prawu. Zatem skarga podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie wypowiedział się już tut. Sąd, wyrokiem z dnia z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 176/20 uchylając postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2020r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wyjaśnił, iż istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma także to, czy możliwe jest pobranie opłaty egzekucyjnej w sytuacji, gdy nie doszło do wyegzekwowania należności pieniężnych. W tym względzie tut. Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2017r., sygn. akt II FSK 693/15, iż opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. We właściwym odczytaniu wyżej przywołanego przepisu wystarczającym jest zastosowanie wykładni językowej. Zasadniczy prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego (por. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść powyższego przepisu, nie pozostawia wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości wyżej określonej, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w cytowanym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków finansowych. Podobne stanowisko NSA zaprezentował w wyrokach: z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 589/17; z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 778/16; z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 693/15. Odnosząc powyższe twierdzenia do stanu faktycznego sprawy Sąd wskazał, iż raz organ twierdzi, że na wskazanym rachunku bankowym znajduje się kwota [...]zł, innym razem, że brak jest na nim środków pieniężnych. W aktach sprawy nie było natomiast pisma z dnia [...] maja 2019 r. skierowanego przez Bank do organu egzekucyjnego i Sąd nie miał możliwości zweryfikowania ustaleń organu. Wobec czego Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ załączy do akt sprawy powyższe pismo i wyjaśni w sposób nie budzący wątpliwości, czy na wymienionym rachunku bankowym znajdowały się środki pieniężne i w jakiej wysokości. W odniesieniu do zajęcia rachunku bankowego w [...] Sąd wyraził pogląd, iż organ egzekucyjny bezpodstawnie obciążył wierzyciela opłatą wyliczoną na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. z tytułu zajęcia rachunku bankowego , gdyż na zajętym rachunku brak było środków pieniężnych. Przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują opłaty za zajęcie samego rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Organ nie przedstawił dowodów, z których wynikałoby, że na powyższym rachunku bankowym znajdowały się środki finansowe. Oceniając natomiast obciążenie wierzyciela opłatą manipulacyjną Sąd wskazał, że opłata manipulacyjna jest odrębną opłatą, naliczaną obok innych opłat za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych i jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdyby po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego. Jest ona niezależna od zastosowanych środków egzekucyjnych i wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności. Z przepisu art. 64 § 10 u.p.e.a. wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Opłata manipulacyjna stanowi swego rodzaju zwrot wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny za wszelkie podejmowane czynności manipulacyjne (np. doręczenie tytułu wykonawczego) dokonane w toku prowadzonej egzekucji, a obowiązek jej zapłaty, nie zależy od efektów tych czynności i całego postępowania egzekucyjnego (por. wyroki WSA z dnia: 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 743/19; 26 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 598/19; 27 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 596/19; 26 września 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 685/19; 6 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 704/19). W rozpoznawanej sprawie obciążenie skarżącego opłatą manipulacyjną było zasadne i organ nie naruszył art. 64 § 6 u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz do konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1821/16).

W niniejszym postępowaniu organ wykonał zalecenia Sądu zwarte w powołanym wyżej orzeczeniu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w dniu [...] grudnia 2020 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie, w którym kosztami egzekucyjnymi, w kwocie [...]zł, obciążył wierzyciela. Wyjaśnił, iż na koszty egzekucyjne złożyła się opłata manipulacyjna oraz opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...], na którym znajdowała się kwota [...]zł (mieszcząca się w kwocie wolnej od zajęcia). Wskutek tego mimo zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, organ sądowy nie został zaspokojony a kwota ta w dalszym ciągu znajdowała się na rachunku. Organ jednocześnie wskazał, iż odstąpił od zajęcia rachunku w [...], z uwagi na brak środków na koncie. Opłata manipulacyjna wyniosła łącznie [...] zł, natomiast opłata związana z zajęciem rachunku bankowego wyniosła łącznie [...] zł. Organ wskazał, iż opłaty te zostały wyliczone na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z uwzględnieniem zaleceń zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14.

Stosując się do wskazówek WSA organ wykazał (załączając do akt sprawy pisma z dnia [...] maja 2019r. k-11a,11b, akt admin.) , iż na zajętym rachunku bankowym znajdowały się środki pieniężne, zatem nie doszło do zajęcia pustego rachunku. W konsekwencji organ prawidłowo przyjął, iż w rozpoznawanej sprawie, mimo braku rzeczywistego ściągnięcia wierzytelności, została dokonana czynność egzekucyjna w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Tym samym wystąpiły przesłanki do ustalenia opłaty z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Do rozważenia pozostało więc zagadnienienie czy wysokość naliczonej opłaty była prawidłowa. W tym miejscu podnieść należy, że w zakresie wysokości nałożonych opłat Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1244) wskazał, że opłaty za czynności egzekucyjne ponosi się za podejmowane i dokonywane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne. Z kolei opłata manipulacyjna stanowi zwrot wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny za wszelkie czynności manipulacyjne dokonywane w toku prowadzonej egzekucji. Opłaty te są formą zryczałtowanego wynagrodzenia dla organu prowadzącego egzekucję. Trybunał zaakceptował możliwość ustalania wysokości opłat w formie ryczałtowej, poprzez zastosowanie stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości tych opłat. Jednak w tym sposobie określenia wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji (i to zarówno na korzyść, jak i niekorzyść organu), lecz jest konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Ponadto z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Ponadto Trybunał wskazał, iż brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Trybunał uznał, że regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. Mając na względzie dyrektywy zawarte w wyżej wymienionym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, aby wypełnić lukę prawną polegającą na braku wyznaczenia przez ustawodawcę maksymalnej wysokości opłat za zastosowane środki egzekucyjne przyjąć należy, akceptowaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m. in. w wyrokach z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. akt II FSK 2094/18 oraz z dnia 24 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 407/19), metodę zachowania ustawowej proporcji. Przyjmując, iż opłata za zajęcie nieruchomości wynosi 8%, a jej maksymalna wysokość ograniczona została do kwoty [...]zł, wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności. Należy zauważyć, ze prowadzenie egzekucji z innej wierzytelności jest mniej skomplikowane niż prowadzenie egzekucji z nieruchomości. W związku z tym, skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata ta została ograniczona do 8% i kwoty [...]zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności należy uwzględnić mniejszy nakład pracy. Tym samym przyjąć należy, że w związku z brakiem ustawowej regulacji, opłata za zajęcie wierzytelności musi być niższa niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawce w kwocie [...]zł dla 8%. Wobec tego, skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata za zajęcie nieruchomości może wynosić maksymalnie [...] zł, to należy przyjąć, że zachowując proporcję, 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie [...] zł. Wyliczona według tej samej metody 1% opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż [...] zł. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny, w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] naliczył opłatę manipulacyjną w kwotach odpowiednio [...] zł, [...] zł i [...] zł, z kolei opłatę na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w kwotach odpowiednio [...] zł, [...] zł i [...] zł. Powyższe opłaty manipulacyjne nie przekraczają kwoty [...]zł, a opłaty za czynności egzekucyjne nie są wyższe niż [...] zł. Wobec powyższego, wynikające z zastosowania stawek procentowych (5% w przypadku opłaty za czynności i 1% opłaty manipulacyjnej) koszty egzekucyjne nie powodują, jak słusznie przyjął organ zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Określenie w ten sposób maksymalnej wysokości kosztów egzekucyjnych można przyjąć za dopuszczalne w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co potwierdziło orzeczenie NSA z 24 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 407/19. Wartości wyznaczone proporcjonalnie do ustawowej maksymalnej kwoty opłaty z tytułu zajęcia nieruchomości, wyznaczają maksymalny pułap opłat i dzięki temu limitują kwoty określone procentowo przed ich nadmierną wysokością. W ten sposób nie jest ona dodatkową sankcją pieniężną, lecz jest formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności. Zaletą tej metody jest oparcie wyliczenia na rozwiązaniach ustawowych. Wobec powyższego w ocenie Sądu organ nie naliczył opłaty w nadmiernej wysokości.

W niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 64 § 4 u.p.e.a., albowiem organ zamierzał pobrać opłaty egzekucyjne tylko raz w toku postępowania, fakt że zostały one naliczone oddzielnie od każdego z tytułów wykonawczych nie narusza w/w przepisu. Jak trafnie zauważył WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 12 października 2010 r., I SA/Sz 552/10, LEX nr 750390, "Opłaty za czynności egzekucyjne, zostały określone procentowo, w zależności od rodzaju zastosowanego środka egzekucyjnego i choć oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych, to pobiera się je tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane i zawsze podstawą ich naliczenia jest wysokość egzekwowanej należności, którą w rozpoznawanej sprawie stanowi suma dochodzonej przez wierzyciela należności".

Na uwzględnienie nie zasługiwało podniesione przez skarżącego wskazanie, iż przy podejmowaniu rozstrzygnięcia należałoby uwzględnić treść przepisu art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu określonym ustawą z dnia 20 lutego 2021 r. wskazującego, że wierzyciela działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będącego państwową jednostką budżetową nie obciąża się kosztami egzekucyjnymi, albowiem rozwiązania takiego nie przewidują przepisy przejściowe. Jednocześnie, jak słusznie wskazał organ, przepis art. 64 c § 4d u.p.e.a. zawierający enumeratywny katalog podmiotów zwolnionych od ponoszenia kosztów egzekucyjnych nie wymienia Prezesa [...], zatem w niniejszej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od naliczania opłaty.

W świetle powyższego Sąd za bezpodstawny uznał także zarzut naruszenia art. 138 § 1 w związku z art. 144k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.