Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3995/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1  i ust. 3, art. 78e ust. 2, art. 78h ust. 2, ust 3 i ust. 10
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] września 2014 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. K., utrzymała w mocy uchwałę nr [...] Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2014 r. z siedzibą w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Komisja wyjaśniła, iż wskazaną wyżej uchwałą został ustalony negatywny wynik z egzaminu adwokackiego K. K., który z zadania z zakresu prawa karnego otrzymał ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę niedostateczną, a z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dobrą. W konsekwencji wynik końcowy egzaminu adwokackiego został ustalony jako negatywny.

Komisja dokonała analizy obowiązującego stanu prawnego i stwierdziła, że z punktu widzenia zakresu orzekania szczegółowe ustosunkowanie się Komisji II stopnia winno obejmować te zarzuty i argumenty, które zostały zawarte w odwołaniu skarżącego, ale ocena i rozstrzygnięcie co do zaskarżonej uchwały musi wiązać się z całościową oceną zasadności części egzaminu zakwestionowanych w odwołaniu, zgodnie z zasadą dwukrotnego rozpoznania sprawy. Treść odwołania w sposób bezsporny dowodzi zaskarżenia oceny z zadania z prawa cywilnego i prawa gospodarczego i nie wynika z niego, aby odwołujący kierował jakiekolwiek zarzuty pod adresem innych ocen niż z pracy pisemnej z prawa cywilnego i prawa gospodarczego.

Komisja odnosząc się do argumentacji zdającego w części dotyczącej zadania z prawa cywilnego stwierdziła, że apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika powinna określać zarzuty precyzyjnie ze wskazaniem przepisów naruszonych przez sąd. Profesjonalny pełnomocnik powinien w apelacji tak sformułować zarzuty aby trafić w istotę wadliwości wyroku i sporządzić uzasadnienie zawierające logiczny wywód przystający treścią do postawionych zarzutów, a sprowadzający się do wytknięcia wyrokowi sądu pierwszej instancji popełnionych błędów. Sam właściwy wybór środka odwoławczego, zachowanie wymogów formalnych apelacji określonych w art. 368 § 1 i 2 k.p.c. nie jest wystarczający, aby uzyskać ocenę pozytywną z egzaminu adwokackiego. Przedmiotem oceny jest również sposób sformułowania zarzutów apelacyjnych w tym właściwość zastosowanych przepisów prawa, sposób uzasadnienia zarzutów (logiczny wywód prawny) oraz kwestia czy zarzuty i ich uzasadnienie trafiają w istotę wadliwości wyroku oraz czy apelacja należycie uwzględnia interes reprezentowanej strony.

Zadaniem przystępujących do egzaminu adwokackiego jest przygotowanie profesjonalnej pracy, zarzut apelacyjny wskazujący na naruszenie prawa materialnego winien wskazywać konkretny naruszony przepis, a zatem jeżeli składa się on z kilku jednostek redakcyjnych również właściwą jednostkę redakcyjną. Niewskazanie jednostek redakcyjnych (§ 1) art. 991 k.c. i art. 994 k.c., było błędem, bowiem skoro egzaminowany zdecydował się na wskazywanie przepisów prawa materialnego, które zostały naruszone, to powinien zrobić to precyzyjnie. Komisja oceniając pozytywnie ujęcie ww. zarzutów podkreśliła, że w uzasadnieniu apelacji zdający nie przedstawił sposobu wyliczenia zachowku. Podstawowym założeniem zawartym w zaleceniach dla zdających egzamin adwokacki jest, aby rozwiązanie zadania uwzględniało interes reprezentowanej strony. Brak wyliczenia wysokości zachowku i w efekcie nieprecyzyjne określenie zakresu zaskarżenia wyroku jest błędem istotnym. Wprawdzie we wnioskach apelacyjnych wskazano "mechanizm wyliczenia zachowku", ale w uzasadnieniu apelacji nie ma o tym mowy. Ponadto wywód prawny dotyczący sposobu wyliczenia zachowku, biorąc pod uwagę prawidłową konstrukcję apelacji powinien znaleźć się w jej uzasadnieniu, a nie we wnioskach apelacyjnych, które powinny być ujęte precyzyjnie i zwięźle. W zarzucie 3 zdający wskazał na naruszenie art. 320 k.p.c., którego dopuścił się sąd. W ocenie Komisji zastrzeżenie budzi ujęcie tego zarzutu, gdyż skarżący zwrócił uwagę jedynie na sytuację materialną pozwanej i nie wskazywał, że w sprawie nie zachodzi szczególna sytuacja, o której mowa w art. 320 k.p.c. uzasadniająca rozłożenie świadczenia na raty, a także że rozłożenie tego świadczenia na wiele lat i szereg niewysokich rat w sposób, nie będzie ekonomicznie odczuwalne dla wierzyciela. Skarżący wskazywał jedynie, że pozwana ma majątek, którego spieniężenie pozwoli na zaspokojenie roszczenia, a nie zwrócił uwagi na przesłanki, które zezwalają sądowi na zastosowanie art. 320 k.p.c. Komisja zauważyła, że w uzasadnieniu apelacji znalazł się wywód dotyczący sytuacji materialnej powódki, a zarzut ten w powiązaniu z jego uzasadnieniem, mógłby zostać zaakceptowany. Zdaniem Komisji słuszne są uwagi egzaminatorów, że skarżący nie postawił zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. poprzez ich niezastosowanie tj. zasądzenie odsetek ustawowych od kwoty żądanej tytułem zachowku od daty wyrokowania, podczas gdy odsetki winny być zasądzone od dnia następującego po upływie terminu do spełnienia świadczenia określonym w wezwaniu do zapłaty. Nie zaskarżenie wyroku i nie zawarcie zarzutu w zakresie odsetek jest błędem i jest niekorzystne dla reprezentowanej strony. Samo zawarcie wniosku apelacyjnego w tym zakresie jest niewystarczające, zresztą jak podniesiono wyżej wniosek ten jest sformułowany w sposób nieprecyzyjny. Kwestia naliczania odsetek przez sąd nie została poruszona w uzasadnieniu apelacji. Brak w tym zakresie jakiegokolwiek wywodu prawnego.

Zdaniem Komisji apelacja sporządzona przez skarżącego w ramach trzeciej części egzaminu, przy uwzględnieniu wszystkich pozytywnych jej aspektów oraz popełnionych w apelacji błędów w skali ocen od 2-6 nie zasługuje na ocenę pozytywną. Skarżący nie wyliczył wysokości zachowku należnego powódce, a w konsekwencji źle określił zakres zaskarżenia wyroku i wartość przedmiotu sporu. Wniosek apelacyjny nie pokrywa się z zakresem zaskarżenia. Brak jest zarzutu naruszenia art. 455 w zw. z art. 481 § 1 k.c. oraz jakiejkolwiek argumentacji dotyczącej oddalenia żądania zasądzenia odsetek od dnia 1 czerwca 2013 r. Apelacja nie chroni więc w pełni interesów reprezentowanej strony, i odwołanie od oceny wystawionej z zadania z zakresu prawa cywilnego nie zasługuje na uwzględnienie.

Komisja odnosząc się do argumentacji skarżącego w części dotyczącej zadania z prawa gospodarczego stwierdziła, że dla uzyskania oceny pozytywnej konieczne było poprawne wypełnienie każdego z czterech ustawowych kryteriów oceny pracy w kontekście obowiązku sporządzenia pozwu o zapłatę, który powinien spełniać wymogi formalne pisma procesowego, a w szczególności zawierać: prawidłowe określenie stron, właściwego rzeczowo i miejscowo sądu, wnioski dowodowe, wniosek o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, właściwe sformułowanie wynikających ze stanu faktycznego zadania roszczeń pozwu oraz uzasadnienie podstaw prawnych i faktycznych zgłoszonego żądania. Projekt pozwu przygotowany przez skarżącego w ramach rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego został odmiennie oceniony przez egzaminatorów. Egzaminator SSO J. W. przyznał ocenę dostateczną natomiast adw. J. D. ocenę niedostateczną.

W ocenie Komisji, ponowna analiza pozwu przygotowanego przez skarżącego w ramach egzaminu z zakresu prawa gospodarczego zasadniczo spełnia wymogi formalne określone w dyspozycji przepisu art. 187 § 1 k.p.c. Skarżący prawidłowo określił strony tj. wspólników spółki cywilnej po stronie powodowej oraz ubezpieczyciela po stronie pozwanej, wraz ze wskazaniem ich adresów zamieszkania/siedziby, numerów PESEL oraz dane pełnomocnika wraz ze wskazaniem jego adresu. Prawidłowo dołączono jeden odpis pozwu wraz z załącznikami. Komisja pozytywnie oceniła sformułowanie wniosku o przeprowadzenie dowodu z wymienionego dokumentu wraz ze wskazaniem okoliczności, które mają zostać wykazane. Zdaniem Komisji właściwie zamieszczono informację o prowadzeniu przez powodów działalności w formie spółki cywilnej zarówno w petitum pozwu, jak i w uzasadnieniu. Właściwość miejscowa sądu została natomiast określona w sposób niekorzystny dla powodów tj. z pominięciem miejsca ich zamieszkania, co świadczy o braku znajomości regulacji zawartej w przepisie art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Skarżący prawidłowo dostrzegł potrzebę podzielenia roszczenia na części składowe, jednak nieprawidłowo zamiast trzech kwot wskazał dwie. W sposób błędny została określona data od której naliczane powinny być odsetki za zwłokę. Żądanie zapłaty powinno zostać sformułowane jako żądanie zapłaty określonych w pozwie kwot na rzecz określonych w petitum powodów.

Zdaniem Komisji zaproponowany przez skarżącego sposób rozstrzygnięcia problemu w podstawowym zakresie uwzględnia interes reprezentowanej strony. Prawidłowo została określona wartość przedmiotu sporu, a wywody uzasadnienia i zamieszczone tam wyliczenia matematyczne dowodzą, że pozew dotyczy wszystkich składowych części roszczenia przysługującego powodom. Potwierdza to zdaniem Komisji, że skarżący posiada umiejętność krytycznej analizy akt sprawy i wiedzę odnośnie tego co jest elementem składowym szkody. Skarżący dostrzegł potrzebę sformułowania wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, lecz nie sformułował wniosku o dołączenie do akt sprawy akt szkodowych, w których znajdowały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dokumenty.

W ocenie Komisji skarżący wykazał się znajomością przepisów prawa dotyczących merytorycznych podstaw żądania pozwu i omówił je w podstawowym zakresie. Praca z zakresu prawa gospodarczego w jej całokształcie, pozwala na stwierdzenie, że skarżący wykazał się umiejętnością właściwego stosowania i interpretacji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu podstawowym, co umożliwia przyznanie mu oceny pozytywnej z tej części egzaminu.

Skarżący nie uzyskał jednak pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego, ponieważ z jednej części egzaminu adwokackiego (prawo cywilne) uzyskał ocenę negatywną. Fakt ten skutkuje utrzymaniem w mocy uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały.

Podniósł zarzut naruszenia :

- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 78 d ust. 1 i ust. 10 oraz art. 78 e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na sprawdzeniu w toku postępowania odwoławczego przygotowania prawniczego skarżącego z drugiej części egzaminu adwokackiego, tj. z zadania z zakresu prawa cywilnego z pominięciem zawartych w w/w przepisach kryteriów i skali ocen oraz niedokonanie merytorycznej oceny wystawionej z egzaminu z prawa cywilnego, co doprowadziło do ustalenia negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego;

- przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego; przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów; niewzięcie pod uwagę przy ocenie pracy z drugiej części egzaminu adwokackiego wszystkich zarzutów przedstawionych w odwołaniu, pominięcie przy ocenie pracy, że spełniała ona założenia, o których mowa w opisie istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa cywilnego, a także naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonej uchwały, co doprowadziło do nieuwzględnienia słusznego interesu skarżącego, polegającego na ustaleniu pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego, a tym samym, umożliwieniu jak najszybszego rozpoczęcia wykonywania zawodu adwokata;

- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia merytorycznie po raz drugi sprawy, w sytuacji gdy istota postępowania administracyjnego polega na ponownym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty podkreślając m.in., że jeśli nawet jego praca nie spełniała wszelkich wymogów i założeń, to nie powinna być oceniona od razu na ocenę negatywną, bowiem skala ocen umożliwia wystawienie oceny pozytywnej z tej części egzaminu.

W ocenie skarżącego sporządzony przez niego na egzaminie projekt apelacji odpowiadał wymogom przepisów prawa i mógłby funkcjonować w obrocie prawnym jako środek skuteczny, a jeśli zachodziłaby konieczność jego uzupełnienia w trybie art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 oraz art. 373 k.p.c., nie czyni to z apelacji środka nieskutecznego, skoro wymogi stawiane zdającym nie powinny odbiegać od tych, jakim sprostać mają adwokaci wykonujący zawód. Nie można zatem czynić zdającemu z tego tytułu zarzutu, skoro procedura cywilna przewiduje możliwość usunięcia dostrzeżonych braków środka odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wnosząc o jej oddalenie podtrzymała dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Na wstępie należy pokreślić rolę sądu administracyjnego, który nie jest trzecią komisją egzaminacyjną ani nie jest rodzajem superarbitra, gdyż nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy, lecz jedynie bada czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym, uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia.

Postępowanie związane z egzaminem adwokackim regulują przepisy art. 78d - art. 78 i ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146 poz. 1188 ze zm.). Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r. poz. 829) zakres, tryb i sposób przeprowadzenia egzaminu adwokackiego i radcowskiego w latach 2014 i 2015 odbywa się na podstawie ustaw zmienianych w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że egzaminy nie będą obejmowały zadania polegającego na rozwiązaniu testu.

Egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Zadanie z zakresu prawa karnego polega na przygotowaniu aktu oskarżenia lub apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Zadanie z zakresu prawa cywilnego polega na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Zadanie z zakresu prawa gospodarczego polega na przygotowaniu umowy albo pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Zadanie z zakresu prawa administracyjnego polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna - niedostateczna (2).

W trakcie egzaminu adwokackiego zdający może korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa.

Oceny rozwiązania każdego z zadań dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego.

Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów przy czym: oceny pozytywne to: celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00; bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50; dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50; dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50; ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Podkreślić przy tym należy, że różnicowanie ocen pozytywnych (od dostatecznej do celującej) nie oznacza, że błędy popełnione w rozwiązaniu zadania, świadczące o niespełnieniu podstawowych kryteriów określonych w art. 78e ust. 2 poa, mogą być kwalifikowane w ramach stopniowalności oceny pozytywnej. A zatem, że wprowadzenie wielostopniowej skali ocen sprawia, że możliwe jest uzyskanie pozytywnej oceny z części od drugiej do piątej egzaminu adwokackiego, mimo istnienia błędów w zakresie, czy to dochowania wymogów formalnych, czy materialnoprawnych, czy też nieuwzględnienia interesu strony, którą zdający zgodnie z zadaniem reprezentuje. Pogląd ten pozostaje w sprzeczności z ustawowym celem egzaminu adwokackiego. Tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do "przejścia" do skali ocen pozytywnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 225/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2333/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 195/12).

Egzamin adwokacki przeprowadzają komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, w składzie 8 członków, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich, a do składu komisji egzaminacyjnych kandydatów na członków wskazują: Minister Sprawiedliwości - 4 egzaminatorów i 4 zastępców egzaminatorów, Naczelna Rada Adwokacka - 4 adwokatów, jako egzaminatorów i 4 adwokatów, jako zastępców egzaminatorów (art. 78 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze), przy czym członek Komisji Egzaminacyjnej podlega wyłączeniu z przyczyn podanych w art. 78 ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze.

Jak wynika z akt administracyjnych skład Komisji Egzaminacyjnej odpowiadał wymaganiom przepisu art. 78 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, a członkowie Komisji złożyli oświadczenia o braku podstaw z art. 78 ust. 6 powołanej ustawy, do wyłączenia ich z Komisji.

Egzamin został przeprowadzony w kolejności i w podziale na części wskazane w wymienionych przepisach, a ocenę prac oparto na przepisach według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu. Egzamin został przeprowadzony także zgodnie z trybem określonym w Rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu adwokackiego. Podane w przepisach tego rozporządzenia czasy na poszczególne części egzaminu były zachowane. Podczas rozwiązywania zadań zdający mogli korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa (art. 78d ust. 12 ustawy).

Z przebiegu egzaminu adwokackiego sporządzono niezwłocznie protokół, który podpisali członkowie komisji egzaminacyjnej uczestniczący w egzaminie adwokackim. Z kolei Komisja II Stopnia, zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, odbyła posiedzenia, na których jej członkowie wskazani przez przewodniczącego sporządzili dla konkretnych odwołań opinie odnoszące się do poszczególnych zarzutów w nich podnoszonych. Takie opinie w sprawie zadań skarżącego członkowie Komisji II Stopnia sporządzili uznając, że z zadania z zakresu prawa cywilnego zasadnie otrzymał ocenę niedostateczną. W tym zakresie Komisja II Stopnia uzasadniła w sposób wyczerpujący, dlaczego ocena Komisji Egzaminacyjnej była właściwa. Komisja II Stopnia opisała pracę skarżącego wskazując na uchybienia, które w jej ocenie nie kwalifikowały tego zadania na ocenę pozytywną (w punktacji 3 do 6). Należy przy tym podkreślić, że egzaminatorzy oceniający prace i komisje podejmujące uchwały ustalają wyniki zdających w ramach posiadanej profesjonalnej wiedzy.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się w sposób wystarczający do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2014 r. z siedzibą w Krakowie uzasadniając swoją opinię, co do poprawności oceny Komisji i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów.

Sąd w składzie orzekającym uznał stanowisko Komisji II Stopnia za prawidłowe. Nie dokonując oceny pracy skarżącego, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, jako stan faktyczny sprawy, należy podzielić argumentację Komisji II Stopnia, co do istotnych jej stwierdzeń. Wnioski Komisji (w części zasadniczej pokrywające się z wnioskami egzaminatorów) zostały wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione. Trafne wywody merytoryczne zawarte w zakwestionowanej uchwale pozwalają na pominięcie i nieprzytaczanie w tym miejscu ponownie argumentów dotyczących mankamentów pracy z zakresu prawa cywilnego sporządzonej przez skarżącego. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje na to, że ocena rozwiązania zadania z zakresu prawa cywilnego została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji.

Komisja wywiodła, że sporządzona przez skarżącego apelacja zawiera mankamenty, których ilość i waga stanowi o nieprawidłowym rozwiązaniu tego zadania i świadczy o niewystarczającym przygotowaniu egzaminowanego do wykonywania zawodu adwokata. W konsekwencji wadliwość sporządzonej przez skarżącego apelacji uzasadniała otrzymanie przez niego oceny nie zaliczającej tej części egzaminu adwokackiego.

W tym miejscu godzi się przypomnieć, że dla oceny pracy nie ma znaczenia, jakie ewentualne decyzje podjąłby sąd, który miałby orzekać na skutek wniesionego środka zaskarżenia. Przy ocenie pracy egzaminacyjnej istotnym jest to, czy zdający prawidłowo ocenił problem oraz czy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów właściwie skonstruował środek zaskarżenia.

Sąd wskazuje, że celem egzaminu adwokackiego jest przede wszystkim sprawdzenie umiejętności stosowania przepisów prawa w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, stanowiącego zadanie egzaminacyjne. Podkreślić należy, że w myśl materialnej podstawy rozstrzygnięcia, podany w zadaniach z zakresu prawa cywilnego stan faktyczny realizował cel egzaminu adwokackiego. Art. 78d ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, określając zakres przedmiotowy egzaminu, kładł nacisk na sprawdzenie przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W związku z tym wymagania stawiane zdającemu nie przewidują odmiennego jego traktowania od takiego, jakiemu poddaje się czynnego zawodowo adwokata. Dlatego zdający wykazując się wiedzą prawniczą powinien także wykazać się właściwym przygotowaniem do (jak to określa przepis) samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Wiedza w zakresie prawidłowego i zupełnego zastosowania odpowiednich przepisów prawa jest, bowiem gwarantem właściwego wykonywania zawodu i na te okoliczności zwróciła uwagę Komisja. Egzamin adwokacki jest dla predestynującego do zawodu adwokata ostatnim sprawdzianem jego umiejętności. Zdaniem Sądu, skoro więc zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata, zatem sporządzany na tym egzaminie projekt winien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny oraz należycie chroniący interesy strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Ocenie egzaminatorów muszą zatem podlegać wszystkie elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie adwokackim, zaś stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny.

W ocenie Sądu, sposób sprawdzenia wiedzy skarżącego został dokonany zgodnie z art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez ocenę rozwiązania każdego z zadań przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyła praca pisemna i niezależnie od siebie. Egzaminatorzy w swoich ocenach, a w ślad za tym wydane na ich podstawie uchwały komisji egzaminacyjnej uwzględniły w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji. Komisja II Stopnia została powołana przez Ministra Sprawiedliwości w składzie zgodnym z przepisem art. 78h ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze. Działanie tej Komisji nie naruszało przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego. Z prac Komisji II Stopnia sporządzono protokół stwierdzający podjęcie zaskarżonej uchwały zgodnie z przepisem art. 78h ust. 10 ustawy Prawo o adwokaturze oraz uchwała ta została podpisana przez wszystkich członków tej Komisji.

W niniejszej sprawie organ administracji ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie uchwały wyczerpująco wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawa, obszernie zostały wyjaśnione motywy rozstrzygnięcia oraz wskazano na stosowne orzecznictwo. Komisja II stopnia odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego argumentów dokładnie uzasadniła wadliwości sporządzonej przez niego apelacji. Uzasadnienie uchwały zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd zauważa nadto, iż opis istotnych zagadnień jest dokumentem kierowanym do egzaminatorów, a przedmiotem odwołania są wystawione przez te osoby oceny oraz ich poprawność. Opis istotnych zagadnień jest jedynie pomocniczym instrumentem o charakterze wewnętrznym. Opisowi temu nie został jednakże przyznany przez ustawodawcę żaden walor normatywny. .

Reasumując Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcia organu zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.