Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1092/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 724/19 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2019 r., nr WOP.7721.54.2019.PB w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 15 kwietnia 2019 r., znak WOP.5160.8.2017.RS; 2. zasądza od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K.B. kwotę 1227 (jeden tysiąc dwieście dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 17 grudnia 2019 r., II SA/Bk 724/19 oddalił skargę K.B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z 26 sierpnia 2019 r. nr WOP.7721.54.2019.PB w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PINB) decyzją z 15 kwietnia 2019 r. znak WOP.5160.8.2017.RS, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), dalej: p.b., nakazał K.B. jako inwestorowi rozbiórkę parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy ok. 42,66 m2, zrealizowanego samowolnie na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości W., przy granicy z działkami nr ew. [...] i [...].

W toku postępowania odwoławczego PWINB decyzją z 26 sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając wszystkie ustalenia przyjęte w sprawie przez PINB. Zdaniem PWINB, organ I instancji prawidłowo przypisał odwołującemu dopuszczenie się samowoli budowlanej związanej z budową budynku gospodarczego bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uznał za nieuprawnione twierdzenie odwołującego, że sporny obiekt pełni funkcję zaplecza budowy prowadzonej na działkach nr ew. [...] i jego realizacja nie musiała być poprzedzona zgłoszeniem stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. W sprawie PINB prawidłowo umożliwił odwołującemu legalizację samowolnie wybudowanego budynku, jednakże inwestor z tej możliwości nie skorzystał, nie przedkładając w wykonaniu postanowienia z 11 września 2017 r., znak WOP.5160.8.2017.RS, które PINB wydał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., wymaganego projektu budowlanego.

Oddalając skargę na powyższą decyzję PWINB, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że odpowiada ona prawu. Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na dwie przyczyny powodujące rozbiórkę obiektu: brak przedłożenia przez inwestora dokumentacji umożliwiającej legalizację (niezłożenie projektu budowlanego zgodnie z postanowieniem z 11 września 2017 r.) oraz brak przesłanek do zakwalifikowania obiektu jako tymczasowego zaplecza budowy. Aczkolwiek, druga z przyczyn nie została wnikliwie uzasadniona, to jednak organ zajął stanowisko co do najważniejszych kwestii, a mianowicie, że budynek na działce nr ew. [...] ma charakter gospodarczy, o czym świadczy jego przeznaczenie widoczne na fotografiach. Nie jest zapleczem budowy, ponieważ nie znajduje się na terenie inwestycji, nie został objęty pozwoleniem na budowę działek nr ew. [...], a jego realizacja nastąpiła wiele lat później niż uzyskane, przez skarżącego w 2006 r. pozwolenie na budowę. W ocenie Sądu I instancji, decyzji PWINB nie sposób zarzucić naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak też obrazę przepisu art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. Główne motywy rozstrzygnięcia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Sąd w całej rozciągłości, jak wyjaśnił, podziela orzecznictwo sądowe, którego przesłaniem jest ścisła interpretacja pojęcia budynku tymczasowego stanowiącego zaplecze budowlane, w przeciwnym razie doszłoby do sytuowania różnego rodzaju obiektów budowlanych bez pozwolenia na budowę, wbrew wymogom art. 28 ust. 1 p.b. W kontrolowanej sprawie, jak zaakcentował Sąd I instancji, nie są wiarygodne twierdzenia skarżącego, że budynek posadowiony w 2016 r. na działce nr ew. [...] nie jest budynkiem gospodarczym, lecz stanowi zaplecze dla budowy prowadzonej na działkach nr ew. [...]. Za brakiem wiarygodności takiego wniosku przemawia, zdaniem Sądu I instancji, to, że sporny budynek został zbudowany (w późniejszej wersji skarżącego – przeniesiony) 10 lat później niż wydane pozwolenie na budowę siedliska oddalonego ok. 130 m od działki nr ew. [...]. Działki inwestycyjne nr ew. [...] są na tyle duże, że posadowienie na nich zaplecza budowlanego nie stanowiło problemu. Skarżący nie wskazał, by urządzenie zaplecza budowy zostało ujęte w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz w projekcie zagospodarowania terenu. Dowody w postaci zdjęć, na co zwrócił uwagę Sąd, obrazują wygląd spornego budynku. Nie ulega wątpliwości, że został on wykonany staranie, z nowych materiałów, co przeczy jego "tymczasowości" i "przeniesieniu" z innego miejsca. Co istotne, wyposażenie budynku wskazuje na jego charakter gospodarczo-warsztatowy. Oprócz niewielkiej ilości materiałów budowlanych (worki, rury, siatka), znajduje się w nim też zaplecze ogrodnicze oraz drewno opałowe. W ocenie Sądu, budynek może być uważany w niewielkiej części jako przechowalnia dla materiałów budowlanych czy urządzeń, niemniej nie posiada atrybutu zaplecza budowlanego, ponieważ służy także innym celom gospodarczym inwestora. Sąd I instancji wskazał ponadto, że teren wokół spornego budynku jest zabudowany dużym budynkiem gospodarczo-socjalnym oraz urządzony (utwardzony) polbrukiem, co przeczy tymczasowości posadowienia spornego obiektu. Zwrócił również uwagę na to, że funkcją spornego budynku nie mogło być zaplecze budowy, ponieważ sam skarżący uzyskał, na własne życzenie, decyzję o warunkach zabudowy dla budynku gospodarczego i to dla celów produkcji rolnej. Zmianę stanowiska przez skarżącego na późniejszym etapie postępowania administracyjnego należy traktować jako zamiar przeforsowania fikcji prawnej co do charakteru spornego budynku w celu uniknięcia jego rozbiórki. Zdaniem Sądu, w sprawie zostało prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, co skutkowało niestwierdzeniem podstaw do uwzględnienia skargi.

K.B. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 48 ust. 1 i 2 p.b. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i nietrafne przyjęcie na jego podstawie, że: a) charakter spornego budynku został przez organy bezsprzecznie wyjaśniony jako gospodarczy, podczas gdy budynek ten stanowi zaplecze trwającej budowy i nie wymagał w związku z tym uzyskania pozwolenia na budowę; b) działanie skarżącego, prowadzącego inną budowę na działkach nr ew. [...] są zgodnie z pozwoleniem uzyskanym w 2006 r. stanowi obejście prawa z tej przyczyny, że wskazany obiekt został wybudowany później niż wydane pozwolenie na budowę, nie leży na terenie inwestycji i nie jest funkcjonalnie związany z robotami budowlanymi, zaś na działkach inwestycyjnych istnieje stary budynek drewniany, który może być zapleczem dla inwestycji tam prowadzonej, a nadto przedłożenie przez skarżącego w procesie legalizacji decyzji o warunkach zabudowy dla spornego budynku gospodarczego oznacza, iż taki właśnie charakter on posiada; c) całkowite niedostrzeżenie faktu, że postanowienie z 11 września 2017 r. stanowiące podstawę twierdzenia organu o niewykonaniu wskazanych w nim obowiązków dotknięte jest istotną wadliwością, albowiem zawiera pouczenie o jego ostateczności i niezaskarżalności zażaleniem, podczas gdy w rzeczywistości przysługiwał od tego rodzaju rozstrzygnięcia środek odwoławczy (zażalenie), o którym nie poinformowano adresata – strony.

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 48 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. poprzez przyjęcie, że obiekt będący zapleczem budowlanym trwającej inwestycji podlega rozbiórce na podstawie wskazanego przepisu;

2) art. 48 ust. 1 i 2 p.b. w zw. z art. 112 k.p.a. poprzez pozbawienie strony prawa do poddania ocenie organu na wcześniejszym etapie kwestii prawidłowości nałożenia obowiązku; skarżący wskutek błędów PINB i PWINB został pozbawiony możliwości zaskarżenia postanowienia z 11 września 2017 r., które obecnie jest wskazywane jako podstawa do orzeczenia nakazu rozbiórki, albowiem skarżący postanowień tego aktu nie wykonał w pełni.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz decyzji PWINB i PINB, zasądzenie kosztów postępowania, oświadczając, że wnosi o przeprowadzenia w sprawie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania L. i N. D.wnieśli o jej oddalenie.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 19 stycznia 2023 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta na częściowo uzasadnionej podstawie.

Przepis art. 48 ust. 2 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r. nie przewidywał zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu na inwestora określonych obowiązków umożliwiających ich zalegalizowanie. W tym stanie prawnym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 20 lipca 2012 r., II OSK 794/11) oraz w piśmiennictwie (por. A. Gliniecki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, Warszawa 2016, s. 668) jednolicie przyjmowano, że na postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nie przysługuje zażalenie i do postanowienia tego nie ma zastosowania art. 50 ust. 5 p.b. Stan ten uległ jednakże zmianie wskutek wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. przepisu art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255), który art. 48 ust. 2 p.b. nadał brzmienie wskazujące, iż na powyższe postanowienie przysługuje zażalenie. Cecha zaskarżalności przypisywana postanowieniu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., musi być odnoszona do stanu prawnego wynikającego z daty, w której został akt ten wydany, wobec czego niesporny charakter w kontrolowanej sprawie powinno mieć ustalenie, że od postanowienia PINB z 11 września 2017 r. (k. 45 akt adm.) wstrzymującego roboty budowlane związane ze spornym budynkiem gospodarczym i zobowiązującego skarżącego do przedłożenia do 30 kwietnia 2018 r. zaświadczenia Burmistrza Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję ustalającą warunki zabudowy dla samowolnie zrealizowanej inwestycji oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także do 31 lipca 2018 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku wraz z uzgodnieniami, opiniami i pozwoleniami powinno przysługiwać skarżącemu zażalenie. Niesporny charakter ma równocześnie okoliczność, na którą wskazał skarżący w złożonej skardze kasacyjnej, a która dotyczy zamieszczenia w omawianym postanowieniu przez PINB błędnego pouczenia o tym, że jest ono ostateczne i nie przysługuje stronom na nie zażalenie.

Sąd I instancji w toku kontroli zaskarżonego postanowienia nie zwrócił na powyższą okoliczność uwagi, pomimo że należało jej przypisać istotne znaczenie dla oceny legalności nałożonego na skarżącego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości W.. Trafnie bowiem skarżący, odwołując się do naruszenia w sprawie art. 48 ust. 1 i 2 p.b. w zw. z art. 112 k.p.a., podniósł, że wskazana wadliwość działania organu nadzoru budowlanego doprowadziła do pozbawienia go prawa do przeprowadzenia na etapie poprzedzającym wydanie decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne weryfikacji podstawy jego toczenia się z udziałem skarżącego, którą to podstawę odnosić należy do uznania przez organ budowy spornego budynku gospodarczego za samowolę budowlaną, która wyłącznie po spełnieniu przez stronę jako inwestora wymagań określonych w wydanym postanowieniu będzie mogła zostać zatwierdzona (zalegalizowana) decyzją, o której mowa w art. 49 ust. 4 p.b. Naczelny Sąd Administracyjny podziela sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek, że wobec faktu, iż przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki budynku był art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b. łączony z niepełnym zastosowaniem się przez skarżącego do nałożonego postanowieniem z 11 września 2017 r. obowiązku, analizowany błąd powinien być kwalifikowany przez Sąd I instancji w toku kontroli zaskarżonej decyzji jako mający wpływ na wynik sprawy.

Założenie, na jakim oparł się ustawodawca, wprowadzając możliwość zaskarżenia postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., odnosić należy do przyznania inwestorowi (sprawcy samowoli budowlanej) uprawnienia do uprzedniego potwierdzenia w toku kontroli instancyjnej, a następnie kontroli sądowej postanowienia (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 2 p.b.), prawidłowości jego wydania, co pozwala nadać tejże kwestii charakter sui generis "zagadnienia wstępnego". Powoduje to, że w przypadkach, gdy organ stwierdza, iż budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b., jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, warunkiem podjęcia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części z uwagi na niespełnienie w wyznaczonym terminie przez inwestora obowiązków wskazanych w wydanym przez organ postanowieniu jest umożliwienie inwestorowi zainicjowania odrębnego postępowania, w których przesądzona procesowo może zostać kwestia zasadności ich wyznaczenia. Cel, jaki zamierzał osiągnąć ustawodawca, wprowadzając możliwość zaskarżenia postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., wiązać trzeba z potrzebą zapewnienia, by okoliczność dopuszczenia się samowoli budowlanej przez inwestora i ciążące na nim obowiązki mogły zostać zweryfikowane na etapie wstępnym postępowania legalizacyjnego, gdy budzą one jakiekolwiek wątpliwości. Stosowanie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. w związku z nadaniem im wskazanej treści powinno tym samym prowadzić do tego, że w sytuacji, gdy inwestor kwestionuje fakt dopuszczenia się samowoli budowlanej określonej w art. 48 ust. 1 p.b. i treść nałożonego na niego przez organ nadzoru budowlanego w postanowieniu zobowiązania, a zarazem kontrola sądowa tego aktu potwierdzi prawidłowość prowadzenia postępowania legalizacyjnego, jego zakończenie nakazem rozbiórki, o którym mowa w art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b., nie powinno stanowić dla inwestora zaskoczenia, jako że musi być traktowane jako zaniechanie stanowiące konsekwencję nierespektowania ciążącego na inwestorze obowiązku prawnego, który ma charakter niesporny, albowiem wynikający z wcześniejszego przesądzenia, iż dopuścił się on budowy obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przewidzianych przepisami p.b. zasad reglamentacji tego rodzaju robót budowlanych.

Zaniechanie przypisane skarżącemu nie sposób jest traktować w opisany powyżej sposób, mając na uwadze uwarunkowania faktyczne sprawy, w której skarżącemu zostało doręczone postanowienie PINB z 11 września 2017 r. obarczone wadliwością w odniesieniu do zawartego w nim pouczenia, a przy tym skarżący odstąpił od wykonania tej części wskazanego w postanowieniu PINB z 11 września 2017 r. obowiązku, który dotyczył sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego obiektu, wskazując w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji PWINB, że wymaganie to budzi jego wątpliwości, ponieważ podważyć należy przyjętą przez organ kwalifikację prawną spornego budynku jako wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w następstwie tego również wymóg zastosowania się do obowiązku przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny, przypisując trafność zarzutowi skargi kasacyjnej nakierowanemu na wykazanie dopuszczenia się przez organy w kontrolowanym przez Sąd I instancji postępowaniu wadliwości w omawianym zakresie, jednakże nie podziela tych zastrzeżeń sformułowanych w skardze kasacyjnej, których przedmiotem jest uznanie, że Sąd naruszając art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., dokonał błędnej kwalifikacji spornego budynku, ponieważ traktować należy go jako obiekt stanowiący zaplecze budowy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b., przez co jego realizacja powinna być wyłączona z zakresu postępowania legalizacyjnego określonego w art. 48-49a p.b. Wskazany przepis art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. w brzmieniu odpowiadającym dacie budowy spornego budynku (2016 r.) stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych. Powołany przepis nie został w rozpoznawanej sprawie naruszony, ponieważ Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, że jego brzmienie jednoznacznie wskazuje na to, iż budowa na terenie budowy innego obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia tylko wówczas, gdy przeznaczeniem tego obiektu ma być "obsługa" zamierzonej budowy. Musi w tym zakresie istnieć ścisły, bezpośredni funkcjonalny i czasowy związek pomiędzy realizacją robót budowlanych objętych pozwoleniem lub zgłoszeniem a wyłącznie czasowym użytkowaniem obiektu jako zaplecza procesu budowy. Zgromadzony materiał dowodowy upoważniał Sąd I instancji do akceptacji ustaleń, na jakich zdecydował się w kontrolowanej sprawie oprzeć PWINB, niepozwalających potwierdzić istnienia tego rodzaju związku pomiędzy spornym budynkiem powstałym w 2016 r. a zamierzeniem budowlanym realizowanym na działkach nr ew. [...] w oparciu o udzielone dziesięć lat wcześniej pozwolenie na budowę. Ogólna argumentacja skargi kasacyjnej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowości tego wniosku nie podważyła. Brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania stanowiska, zgodnie z którym sporny budynek zlokalizowany na działce nr ew. [...] nie może być kwalifikowany jako obiekt zaplecza budowy, niezależnie od zauważonej jego konstrukcji, sposobu wykonania i estetyki niepozwalającej postrzegać go jako przeznaczonego do czasowego użytkowania, wynika już z samego faktu wykorzystywania budynku przez skarżącego do innych celów niż ten, który został ujęty przez ustawodawcę w art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. Przeprowadzone oględziny, w trakcie których został sporządzony materiał fotograficzny, niespornie ujawniały, że w budynku przechowywane są przez skarżącego liczne akcesoria ogrodnicze, jak również wskazywały, iż obiekt służy skarżącemu do zabezpieczenia zgromadzonego wewnątrz (w dużej ilości) drewna opałowego (kominkowego) przed złymi warunkami atmosferycznymi. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie tymczasem przyjmuje się, że aby stwierdzić, czy określone urządzenie (obiekt budowlany) jest urządzeniem zaplecza budowy, należy zbadać jego związek funkcjonalny z budową, to znaczy, czy urządzenie zaplecza budowy jest całkowicie wykorzystywane na cele tejże budowy. Brak takiego wyłącznego związku i wykorzystywanie obiektu na cele inne niż jako zaplecze techniczno-magazynowe dla realizowanej budowy wyklucza możliwość uznania go za urządzenie zaplecza budowy zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 8 lipca 2021 r., II OSK 2982/18; wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., II OSK 1705/15).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Stwierdzając, że zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku, a jednocześnie uznając, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. w następstwie uchylenia wyroku Sądu I instancji rozpoznał skargę i ją z przedstawionych wyżej powodów związanych z naruszeniem art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2, 3 i 4 p.b. w zw. z art. 112 k.p.a. uwzględnił, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB z 15 kwietnia 2019 r. Rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze ocenę prawną wskazującą wadliwość, która doprowadziła do podważenia decyzji nakazującej rozbiórkę spornego budynku gospodarczego. Przeprowadzona kontrola sądowa wydanej decyzji odpowiada zakresowi postępowania kształtowanemu normą art. 48 ust. 2 i 3 p.b., stąd zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, że szczególne uwarunkowania niniejszej sprawy, uniemożliwiając skarżącemu kwestionowanie postanowienia PINB z 11 września 2017 r. w oparciu o twierdzenie, iż nie dopuścił się samowoli budowlanej i nie powinien stąd pozostawać adresatem obowiązków w nim określonych, sprawiają, że sytuację prawną skarżącego organ nadzoru budowlanego powinien wyznaczyć, kierując się bezpośrednio oceną jego zachowania polegającego na przedstawieniu w nowo wyznaczonym terminie wymaganej dokumentacji projektowej i zastosowaniu się do pozostałych obowiązków, których spełnienie umożliwia legalizację samowoli budowlanej.

W kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.