Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 297/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1199
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
article: § 13zi
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Robert Hałabis Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. Ł. kwotę 2 237 zł (dwa tysiące dwieście trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 maja 2022 r. (nr [...]) Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor Lubelskiego Oddziału ARiMR", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania K. Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. L. (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR", "organ I instancji") z dnia 9 lutego 2022 r. (nr [...]) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 30 sierpnia 2021 r. K. Ł. (dalej jako: "wnioskodawca", "Koło Gospodyń Wiejskich", "strona skarżąca") złożyło do organu I instancji wniosek o przyznanie pomocy finansowej na realizację w terminie do dnia 30 września 2021 r. inicjatyw dotyczących organizacji wydarzenia mającego na celu wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień przeciwko COVID-19. We wniosku wskazano, że wydarzenie zaplanowano na dzień 5 września 2021 r. w T. .

Decyzją z dnia 2 września 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie §13zi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) – dalej jako: "rozporządzenie z dnia 27 stycznia 2015 r.", przyznał stronie skarżącej pomoc finansową w kwocie 8.000 zł na realizację inicjatywy dotyczącej organizacji wydarzenia mającego na celu wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień przeciwko COVID-19.

W dniu 15 września 2021 r. wnioskodawca złożył sprawozdanie wraz z załącznikami z realizacji zorganizowanego w dniu 5 września 2021 r. wydarzenia. Następnie w dniu 8 listopada 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał informację o braku akceptacji powyższego sprawozdania.

W tych okolicznościach w dniu 22 listopada 2021 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej.

Decyzją z dnia 9 lutego 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił stronie skarżącej kwotę (8.000 zł) nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej dla kół gospodyń wiejskich na realizację w terminie do 30 września 2021 r. inicjatyw dotyczących organizacji wydarzenia mającego na celu wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień przeciwko COVID-19.

K. G. W. wniosło odwołanie od wskazanej decyzji.

Dyrektor L. Oddziału ARIMR rozpoznał odwołanie i decyzją z dnia 4 maja 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji argumentując m.in., że dokonanie płatności z uchybieniem któregokolwiek z warunków jej przyznania, oznacza nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu, jako płatności nienależnej należy dochodzić. Zorganizowanie w jednym miejscu i w jednym czasie wydarzenia jednocześnie przez dwa Koła Gospodyń Wiejskich narusza § 13zi ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. Aby uzyskać tego rodzaju dofinansowanie, koło gospodyń wiejskich musiało być organizatorem wydarzenia i powinno spełnić wszystkie niezbędne wymogi wynikające z przepisów prawa. W sytuacji, gdy kilku współorganizatorów (kilka kół gospodyń wiejskich) realizuje wspólne wydarzenie w jednym miejscu i czasie oraz w jednym wspólnym punkcie szczepień, to nawet jeżeli koła wskażą osobno realizację aktywności, to – w świetle powołanego rozporządzenia – nie są spełnione warunki do uzyskania pomocy finansowej. W takiej sytuacji otrzymana pomoc w wysokości 8.000 zł podlega zwrotowi jako nienależna. Organ odwoławczy stwierdził również, że w świetle art. 44 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, ze zm.), dalej jako "u.f.p.", wspólne organizowanie wydarzenia mającego na celu wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień przeciwko COVID-19, należało uznać za niewystarczające, nieefektywne oraz nieuzasadnione.

K. G. W. wniosło skargę na powyższą decyzję Dyrektora L. Oddziału ARIMR.

Wyrokiem z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 310/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił m.in., że celem uregulowania zawartego w § 13zi rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. było zwiększenie dostępności do szczepień przeciwko COVID-19 dla społeczności wiejskiej poprzez skierowanie wsparcia finansowego do ściśle określnego podmiotu – koła gospodyń wiejskich. Nie można uznać, że jedno wspólne zdarzenie dostatecznie promuje szczepienia przeciwko Covid-19 i zwiększa dostępność do szczepień dla lokalnej społeczności, a zatem, że zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy. Skoro skarżące Koło podało we wniosku, że jest organizatorem wydarzenia, to oznacza, że to ono samodzielnie, a więc odrębnie od innych podmiotów również ubiegających się o pomoc, zobowiązało się do zorganizowania konkretnego wydarzenia, a nie do jego współzorganizowania, czy uczestnictwa w nim. Na odmienną ocenę poczynionych przez organ ustaleń nie ma wpływu okoliczność zawarcia przez każde z kół gospodyń wiejskich oddzielnej umowy o zapewnieniu usług medycznych w zakresie wykonywania szczepień.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznaną wyrokiem z dnia 15 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 303/23. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie wyjaśniając, że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest dopuszczalność zobowiązania skarżącego Koła do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej z uwagi, jak przyjęły organy orzekające w sprawie, na niezrealizowanie celu udzielenia tej pomocy, jakim było zwiększenie dostępności lokalnej społeczności do szczepień.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że:

- Sąd pierwszej instancji pominął rezultaty wykładni językowej § 13zi ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przyjmując, że pomoc finansowa na realizację wydarzenia w nim wymienionego adresowana jest do indywidualnego koła gospodyń wiejskich, które samodzielnie realizuje określone w nim zadanie dotyczące zwiększenia dostępności szczepień;

- Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił błędną wykładnię § 13zi ust. 1 rozporządzenia oraz błąd subsumcji art. 29 ustawy o ARiMR w związku z § 13zi ust. 1 i ust. 22 rozporządzenia polegający na zastosowaniu instytucji zwrotu nienależnie pobranej pomocy, przy jednoczesnym zrealizowaniu wyżej wskazanego schematu osiągnięcia celu udzielanej pomocy finansowej;

- skarżący kasacyjnie nie zgłosił zarzutu naruszenia przepisów procesowych, a zatem ustalony przez organ i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny był wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego ;

- literalne brzmienie § 13zi ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie pozwala na stwierdzenie, że pomoc finansowa na realizację wydarzenia w nim wymienionego adresowana jest do indywidualnego koła gospodyń wiejskich, które samodzielnie realizuje określone w nim zadania;

- celem udzielenia kołom gospodyń wiejskich wsparcia, o którym mowa w § 13zi ust. 1 rozporządzenia, była realizacja, w terminie do dnia 30 września 2021 r., inicjatyw dotyczących organizacji wydarzenia mającego na celu wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień przeciwko COVID-19, zwanego dalej "wydarzeniem", na które wstęp jest bezpłatny i które nie może trwać dłużej niż 3 dni. Cel ten został określony w sposób jednoznaczny i klarowny i sprowadzał się on do zwiększenia dostępności lokalnej społeczności do szczepień przeciwko COVID-19. Metodą prowadzącą do jego osiągniecia, w założeniu prawodawcy, był organizacja co najmniej trzech wydarzeń, spośród tych jakie zostały wymienione w katalogu zawartym w § 13zi ust. 12 rozporządzenia;

- każde koło gospodyń, które pomoc otrzymało, powinno było – poza licznymi atrakcjami – zapewnić punkt szczepień dla miejscowej społeczności z terenu swojego działania. Prawodawca nie wprowadził jednak dodatkowych wymogów, z których wynikałoby, że bezwzględnie wyłączona została możliwość działań promujących szczepienia w jednym miejscu i czasie przez co najmniej dwa uprawnione do uzyskania wsparcia podmioty;

- realizowanie bowiem przez więcej niż jedno koło gospodyń wiejskich przedsięwzięć promujących szczepienia, wyodrębnionych organizacyjnie, choć wykonywanych w tym samym miejscu i czasie, samo w sobie nie sprawia, że cel wsparcia zostaje przez to zniweczony;

- trafnie skarżący kasacyjnie wskazał, że zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, nazywana także zasadą lojalności państwa względem obywateli, ściśle wiąże się z bezpieczeństwem prawnym jednostki, wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny;

- przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Lublinie weźmie pod uwagę wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie wykładni §13zi ust. 1 pkt 1 rozporządzenia oraz odniesie się w sposób jednoznaczny i kompleksowy do całokształtu okoliczności sprawy, w tym zakresie dokona oceny spełnienia przez KGW wymogów jakie w tym względzie wynikają z przepisów rozporządzenia oraz rozważy czy w sprawie zaistniały inne niż wynikające z zakwestionowanej wykładni § 13zu ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przesłanki od ustalenia KGW kwoty nienależnie pobranych płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ponownie rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając na uwadze art. 190 p.p.s.a. wskazać należy, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu NSA jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni i oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art.153 p.p.s.a.).

Z innego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r. sygn. OSK 320/23 wynika, po pierwsze, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane, a po drugie, że pojęcie "oceny prawnej" odnosi się do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie związany był wykładnią przepisów prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 303/23 i odnoszącą się do reguł stosowanych przy zwrocie pomocy finansowej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarga na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 4 maja 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 9 lutego 2022 r. zobowiązująca K. Ł. do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej z uwagi na niezrealizowanie celu udzielenia tej pomocy, jakim było zwiększenie dostępności lokalnej społeczności do szczepień przeciwko wirusowi COVID-19, jest usprawiedliwiona. Za takim zapatrywaniem przemawiają poniższe względy.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199) środki publiczne:

1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowe, przeznaczone na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej.

Wspomniany przepis określa ogólne przesłanki do wydania decyzji "zwrotowej" w sytuacji, kiedy płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków publicznych zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków.

W rozpoznawanej sprawie nie zawarto umowy o przyznaniu pomocy finansowej. Ocena zachowania KGW w Ł. będącego organizatorem zdarzenia oraz czynności podjętych przez organ ARiMR w ramach badania przesłanek do wydania rozstrzygnięcia o zwrocie środków finansowych (wypłaconych na podstawie wcześniejszej decyzji tego samego organu) powinna być dokonana z uwzględnieniem zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyraźnie wskazał, że za płatność nienależną uznaje się płatność przyznaną niezgodnie z przepisami i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności czy pomocy i przy interpretacji pojęcia nienależnie pobranych środków w wyniku naruszenia prawa organ ARiMR zobowiązany do działania w granicach i na podstawie prawa, powinien uwzględnić regulację szczególną jaką jest § 13zi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w tym uregulowanie § 13zi pkt 22 określające katalog przesłanek do żądania zwrotu udzielonej pomocy finansowej.

Zdaniem składu orzekającego WSA w Lublinie, ponowna analiza przesłanek "zwrotowych" mieszczących się w ustawowym pojęciu "w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania pomocy finansowej" użytym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR prowadzi do wniosku, że w zaskarżonej decyzji organ ARiMR pomija okoliczności świadczące na korzyść skarżącego Koła Gospodyń Wiejskich, a do takich okoliczności zaliczyć trzeba to, że Agencja udziela pomocy finansowej na wykonanie zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, w tym – jak to określa przepis § 13 zi ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – na realizację inicjatyw dotyczących organizacji wydarzenia mającego na celu wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień przeciwko COVID-19, na które wstęp jest bezpłatny i które nie może trwać dłużej niż 3 dni.

Nie może umykać uwadze organu odwoławczego to, że do organizacji wydarzenia mającego na celu wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień przeciwko COVID-19 niewątpliwie doszło w dniu 5 września 2021 r. i pomoc finansowa w wysokości 8 000 zł została przyznana decyzją z dnia 2 września 2021 r., po wcześniejszej ale krótkiej (bo dwudniowej) weryfikacji wniosku z dnia 30 sierpnia 2021 r., który został zaakceptowany jako kompletny i spełniający wymagania określone w cyt. rozporządzeniu. Poza tym skarżące KGW w Ł. wykonało w określonym przez rozporządzenie terminie obowiązek dotyczący przedłożenia sprawozdania. Nie jest sporne, że K. G. W. zorganizowało trzy wydarzenia, rozpowszechniło informacje o tych wydarzeniach i szczepieniach w formie ulotek, plakatów i w dniu 1 września 2021 r. zawarło stosowną umowę z S. P. Z. O. Z. w T. L., której przedmiotem było zorganizowanie punktu szczepień w umówionym terminie i miejscu organizowanych trzech wydarzeń. Powyższe oznacza, że odpada przesłanka z §13zi pkt 22 podpunkt 1 rozporządzenia. W myśl tego przepisu pomoc finansowa na realizację wydarzeń, podlega zwrotowi na rachunek Agencji w całości w przypadku niezorganizowania wydarzenia przez koło gospodyń wiejskich. Skarżące Koło przedłożyło w dniu 15 września 2021 r. tj. w wymaganym terminie sprawozdanie. Nie wchodzi więc w grę uregulowanie zawarte w §13zi pkt 22 podpunkt 2 cyt. rozporządzenia upoważniające organ do żądania zwrotu udzielonej pomocy finansowej. Sprawozdanie zawierało elementy określone w ust. 17. Zawierało ono: datę i miejsce przeprowadzenia wydarzenia (5 września 2021 r. w T. przy u[...]), wskazywało zrealizowanie czterech aktywności (w postaci - atrakcji dla dzieci, strefy gastronomicznej, warsztatów i szkoleń, występów artystycznych) oraz wyczerpujący opis przeprowadzonej kampanii informacyjnej. Skarżące K. G. W. przedłożyło dokumenty określone w ust. 18 (umowę z dnia 1 września 2021 r. o zapewnienie usług medycznych w zakresie wykonywania szczepień z SP ZOZ w T. L., dołączyło materiały dokumentujące przeprowadzenie kampanii informacyjnej w mediach lokalnych, materiał fotograficzny dokumentujący realizowanie wyżej wspomnianych aktywności podczas wydarzenia z dnia 5 września 2021 r.). Poniosło też wymierne koszty związane z organizacją wydarzenia w dniu 5 września 2021 r.(7 480,64 zł), co wyraźnie sygnalizowało w swoich wyjaśnieniach z dnia 22 września 2021 r. będących odpowiedzią Koła Gospodyń Wiejskich na wezwanie organu. Wysokości tych kosztów organ ARiMR nie zakwestionował. Nie miał też żadnych wątpliwości, co do tego, że zgodnie z wymogami określonymi w § 13zi ust. 12 rozporządzenia w ramach wydarzenia KGW w T. zapewniło co najmniej trzy z wymienionych w tym przepisie aktywności.

Informacja organu ARiMR z dnia 8 listopada 2021 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia sprawozdania Koła Gospodyń Wiejskich z dnia 15 września 2021 r. opierała się na generalnym założeniu, że powodem braku akceptacji było to, że skarżące Koło nie spełniało wymagań wynikających z przepisów rozporządzenia. W uzasadnieniu informacji podano m.in., że:

- koło gospodyń wiejskich ma możliwość uzyskania dofinansowania jeśli jest organizatorem wydarzenia i jeżeli spełnia wszystkie niezbędne wymogi wynikające z przepisów;

- w sytuacji, kiedy kilka kół gospodyń wiejskich realizuje faktycznie wspólne wydarzenie w jednym miejscu i czasie oraz w jednym punkcie szczepień, to nawet jeżeli koła te wskażą osobno realizację aktywności, to postępują wbrew przepisom rozporządzenia;

- wspólna organizacja jednego wydarzenia w jednym miejscu i czasie oraz stworzenie możliwości zaszczepienia się w jednym punkcie szczepień nie zapewnia w sposób efektywny i racjonalny realizacji celu określonego w § 13zi ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jakim jest wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień;

- jednakowy efekt polegający na zwiększeniu dostępności do szczepień zostałby osiągnięty zarówno przez organizację wydarzenia przez jedno koło gospodyń wiejskich w tym samym miejscu i czasie, jak i przez kilka podmiotów;

- nieuzasadnione jest organizowanie wspólnego wydarzenia w świetle art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych i wyrażonych w tym przepisie zasad wydatkowania środków publicznych w sposób celowy, oszczędny, efektywny i skuteczny.

Trzeba przypomnieć, że w przypadku braku akceptacji sprawozdania, o którym mowa w ust. 16, kierownik biura powiatowego Agencji informuje na piśmie koło gospodyń wiejskich o odmowie akceptacji sprawozdania z podaniem przyczyny tej odmowy (§ 13zi ust. 21 rozporządzenia). Ze wspomnianego ostatnio przepisu wynika, że podana przyczyna odmowy akceptacji sprawozdania powinna być obiektywnie uzasadniona i wypływać z należytej oceny zgromadzonych dowodów.

Tymczasem argumentacja organu zaprezentowana w ww. informacji wskazuje, że zasadniczą podstawą odmowy zatwierdzenia sprawozdania było wspólne zorganizowanie wydarzenia. Tego rodzaju stanowisko pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami skarżącego Koła, które stwierdziło, że było organizatorem wydarzenia mającego na celu wsparcie lokalnej społeczności w zakresie dostępności do szczepień oraz że dysponowało samodzielnym punktem szczepień i w tym celu zawarło stosowną umowę z SP ZOZ w T. L. (pismo strony z dnia 29 listopada 2021 r.).

W tym stanie rzeczy pogląd organu ARiMR o niezorganizowaniu wydarzenia przez KGW w Ł. i przyjęcie, że zachodzą postawy do zwrotu dofinansowania na podstawie § 13 zi pkt 22 podpunkt 1 rozporządzenia był przedwczesny, a przez to nieusprawiedliwiony. Jak wcześniej wykazano przepis ten stanowi, że pomoc finansowa na realizację wydarzeń, podlega zwrotowi na rachunek Agencji w całości, w przypadku niezorganizowania wydarzenia przez koło gospodyń wiejskich. Z uwagi na charakter prowadzonego sporu trzeba wyjaśnić dodatkowo, że normatywne podstawy zwrotu dofinansowania określone w § 13 zi pkt 22 podpunkt 1-5 rozporządzenia powinny być interpretowane ściśle z uwagi na dotkliwe konsekwencje wynikające dla beneficjentów, których obciąża się obowiązkiem zwrotu przyznanego dofinansowania wraz z odsetkami, w przypadku nieuregulowania należności w wyznaczonym terminie. Nie sposób więc podzielić dokonanej przez organ odwoławczy rozszerzającej wykładni § 13 zi pkt 22 podpunkt 1 rozporządzenia, prowadzącej do uznania, że w grę wchodzi nienależnie pobrana płatność, o której mowa w art. 29 ustawy o ARiMR, podlegająca zwrotowi jako płatność pobrana niezgodnie z zasadami jej udzielania na podstawie wspomnianego rozporządzenia i podlegająca zwrotowi.

Za płatność nienależną uznaje się płatność przyznaną niezgodnie z przepisami i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności czy pomocy. Przy ustalaniu pojęcia nienależnie pobranych środków finansowych w wyniku naruszenia prawa, organ ARiMR zobowiązany jest do działania w granicach i na podstawie prawa. Wymaga tego zasada praworządności (art. 7 Konstytucji RP).

W tym stanie rzeczy nie wystąpiły normatywne podstawy do odmowy zatwierdzenia sprawozdania zwłaszcza, że skarżące Koło przedłożyło wszystkie niezbędne dokumenty świadczące o zorganizowaniu spornego wydarzenia.

Organ odwoławczy – jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji – argumentował, że strona nie przedłożyła żadnych dodatkowych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że zostały spełnione przesłanki do uzyskania pomocy finansowej. Jednak w tej materii organ nie odnosi się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Przy ponownym rozpoznawaniu odwołania od decyzji organu I instancji rzeczą organu odwoławczego będzie uwzględnienie istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, której realia nie wskazywały, aby organ ARiMR przyznający pomoc finansową na podstawie wniosków dwóch kół gospodyń wiejskich (wniosku KGW w Ł. z dnia 30 sierpnia 2021 r. oraz wcześniejszego wniosku KGW w T. z dnia 24 sierpnia 2021 r.) zarzucał wówczas beneficjentom tej pomocy uzgodnione działanie wspólnie podjęte w wyniku wcześniejszego porozumieniu obu kół.

W świetle powyższych rozważań zaskarżone rozstrzygnięcie wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz § 13 zi pkt 22 podpunkt 1 rozporządzenia) podlegało uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. W myśl tego przepisu Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

O zwrocie kosztów postępowania (w wysokości 2 237 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Koszty te obejmują – wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej (1 800 zł), uiszczony wpis od skargi (320 zł), oplata za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł) i opłata za pełnomocnictwo (17 zł).