Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 958/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15(4)
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 145, par 1 pkt 1 lit.a, c, art. 134
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 103 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 grudnia 2021 r. przy udziale Prokuratora Regionalnego w S. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta K. orzekł o cofnięciu A. K. (dalej powoływanemu jako Strona lub Skarżący) uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, wydanego w dniu [...] listopada 2020 r., nr [...]

Jak wskazał organ, podstawą takiego rozstrzygnięcia był wpływ do urzędu w dniu [...] stycznia 2021 r. odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Karny (sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2020 r.), w którym orzeczono wobec Strony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 6 miesięcy licząc od zwrotu prawa jazdy do urzędu.

W odwołaniu od powyżej decyzji Strona wywodziła, iż nie sam fakt zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B jest czynnikiem determinującym cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Powinien nim być sam fakt dostosowania się do decyzji Sądu. Jak oświadczał skarżący do wyroku sądu karnego się zastosował mimo braku zwrotu prawa jazdy. Dodatkowo Skarżący wywodził, iż w następstwie zwrotu blankietu prawa jazdy, z którego wynika jego uprawnienie do prowadzenia również pojazdów innych kategorii niż "B", zostanie on pozbawiony możliwości wykonywania zawodu kierowcy zawodowego. Powyższa praca jest wykonywana na podstawie uprawnień, które nie zostały mu przez sąd karny odebrane.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej powoływane jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Jak podano w uzasadnieniu powyższej decyzji, z samego brzmienia sentencji wyroku Sądu Rejonowego w W. wynika, iż Strona została zobowiązana do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych wystawcy dokumentu, tj. Prezydentowi Miasta K.. Natomiast orzeczony okres cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (tj. 6 miesięcy) zaczyna biec od dokonania zwrotu dokumentu prawa jazdy do organu nie zaś od daty wyroku, jak oczekuje tego strona w odwołaniu.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy, data zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, otwiera bieg okresu orzeczonego w wyroku środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów a okres utraty uprawnień do kierowania pojazdami musi być bezwzględnie zgodny z zapisami wyroku sądu karnego. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy Skarżący nie zwrócił do organu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Tym samym twierdzenia Strony, że zastosowała się do zakazu pomimo braku zwrotu dokumentu nie mogą się ostać, i nie zasługują na uwzględnienie wobec jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości brzmienia wyroku, przepisu art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm. – dalej powoływana jako u.k.p.), a także zapisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231).

Kolegium wskazało także, iż zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 51 ze zm. – dalej powoływany jako k.k.w.) organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wydanie duplikatu dokumentu prawa jazdy w zakresie dotyczącym uprawnienia do kierowania pojazdów kategorii C, C1, CE, CE1, T, Kolegium wyjaśniło, że z treści wyroku sądu karnego wynika obowiązek wyegzekwowania zwrotu przez Skarżącego blankietu (dokumentu) prawa jazdy.

Pismem z [...] sierpnia 2021 r. A. K. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Wniósł także o zobowiązanie Prezydenta Miasta K. do wydania skarżącemu blankietu prawa jazdy pozbawionego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, z zachowaniem uprawnień kat C, C1, C+E, C1+E, T jako zgodnego z wyrokiem Sądu Rejonowego w W..

Jak oświadczył Skarżący, nie sprzeciwia się on zwrotowi blankietu prawa jazdy, pod warunkiem, że będzie jemu wydany wtórny blankiet prawa jazdy z pozostawionymi pozostałymi uprawnieniami. Podkreślił też, że wyrok sądu karnego dotyczył, cofnięcia uprawnień kategorii B, z jednoczesnym pozostawieniem skarżącemu pozostałych uprawnień, co było determinowane koniecznością wykonywania przez niego zawodu kierowcy i pozyskiwania w ten sposób środków utrzymania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. do postępowania przystąpił Prokurator Prokuratury Regionalnej w S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i podnosząc, iż jest ona wadliwa z innych przyczyn aniżeli wskazane w skardze.

Prokurator podkreślił, iż decyzja o cofnięciu uprawnień, wobec orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów przez sąd karny ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie może, ani interpretować wydanego wyroku sądu karnego, ani dokonywać rozszerzenia czy zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Zwłaszcza zaś nie może weryfikować wyroku sądu karnego. Skoro organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są związane jego treścią, oznacza to, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami następuje tylko w ściśle określonym w wyroku zakresie. Ów zakres odnosi się do zakresu przedmiotowego, w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów (zatem odnosi się do kategorii objętych zakazem), a także do okresu na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. Powyższe oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu.

Skoro cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na tej podstawie prawnej musi nastąpić na ściśle oznaczony czas, to rozstrzygnięcie dotyczące określenia czasu obowiązywania cofnięcia powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji, a nie w jej uzasadnieniu. Nie powinno się bowiem rozstrzygać o uprawnieniach lub obowiązkach strony w uzasadnieniu decyzji.

Prokurator oświadczył zatem końcowo, iż skoro w osnowie decyzji organu I instancji zawarto wyłącznie rozstrzygnięcie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, pomijając wskazanie, na jaki okres ma nastąpić owo cofnięcie, oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i powinna zostać uchylona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Podstawą orzekania był również art. 182 § 2 k.k.w., zgodnie z którym, organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Jak zasadnie uznały organy decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ma charakter związany co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie może, ani interpretować wydanego wyroku sądu karnego, ani dokonywać rozszerzenia czy zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu, zwłaszcza zaś, nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego.

Zatem w następstwie powzięcia wiedzy o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, w świetle jednoznacznej treści art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., organ był zobowiązany cofnąć, uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. W powyższym przedmiocie wydaje się decyzję administracyjną, przy czym, decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień powinna określić nie tylko kategorie objęte zakazem kierowania ale również okres na jaki sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów danej kategorii.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w osnowie decyzji (w rozstrzygnięciu decyzji) o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, organ winien był jednoznacznie wskazać okres na jaki orzeczono zakaz. Jak słusznie zauważył Prokurator, w świetle art. 182 § 2 k.k.w. organ administracji publicznej, któremu w trybie art. 182 § 2 k.k.w. przesłany został odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika więc obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Skoro w wyroku określono wyraźnie kategorię uprawnień oraz czas na jaki skarżący ma ich zostać pozbawiony, organ administracji nie mógł się ograniczyć tylko do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ale winien był także cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie.

Pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnieść należy w szczególności do okresu na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 698/09; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 16 grudnia 2019 r.; sygn. akt II SA/Gl 1219/19 oraz z dnia 19 lutego 2020 r.; sygn. akt II SA/Gl 1396/19; zob. ponadto: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2009 r.; sygn. akt III SA/Gd 348/09;).

Innymi słowy okres na jaki cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B powinien zostać zamieszczony w osnowie decyzji albowiem nie powinno się rozstrzygać o uprawnieniach lub obowiązkach strony w uzasadnieniu decyzji. Rozróżnienie charakteru i treści poszczególnych składników decyzji administracyjnej ma istotną doniosłość prawną, czemu ustawodawca dał wyraz wprost w regulacji zawartej w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Wyróżnienie w tych przepisach poszczególnych składników decyzji służy nie tylko zapewnieniu kompletności, czy zupełności decyzji administracyjnej, ale także podkreśla odrębność tych składników. Odrębność ta związana jest zwłaszcza z ich funkcją i charakterem. W tym kontekście w znacznym uproszczeniu należy stwierdzić, że to z osnowy decyzji jej adresat ma czerpać wiedzę na temat treści uprawnień lub obowiązków zindywidualizowanych wobec niego poprzez wydanie danej decyzji administracyjnej. Rolą uzasadnienia jest z kolei transparentne wyjaśnienie adresatowi decyzji dlaczego (z jakich powodów) owa indywidualizacja uprawnień lub obowiązków nastąpiła. Sytuacja, w której w celu określenia treści zindywidualizowanego decyzją administracyjną uprawnienia lub obowiązku koniecznym jest sięganie do treści uzasadnienia stanowi przejaw zacierania się odrębności ról przypisanych poszczególnym składnikom decyzji administracyjnej, czego w realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób zaakceptować.

W realiach rozpatrywanej sprawy organ pierwszej instancji w osnowie decyzji nieprawidłowo zawarł wyłącznie rozstrzygnięcie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Tak opisany w decyzji zakres uraty uprawnień nie dopowiada zatem środkowi karnemu zastosowanemu w wyroku Sądu Rejonowego z W. z [...] lipca 2020 r. w którym wskazano, iż na podstawie art. 86 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 6 (sześciu) miesięcy, zobowiązując obwinionego na podstawie art. 29 § 3 k.w. do zwrotu wystawcy dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, wywodzącego wadliwość decyzji organu odwoławczego z rozszerzającego stosowania prawa poprzez wprowadzenie w życie zakazu kierowania przez skarżącego pojazdami kat. C, C1, C+E, C1+E, T przez zobowiązanego, co miałoby być skutkiem odmowy wydania lub zwrotu dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi których nie dotyczy zakaz sądowy, należy wyjaśnić, iż powyższe okoliczności nie były przedmiotem rozstrzygnięcia. Wbrew argumentacji skargi cytowane wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych tj. WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt. II SA/Po 1034/16 oraz WSA w Kielcach z 18 listopada 2020 r. sygn. akt. II SA/Ke 695/20 nie zapadły z zbliżonych sprawach. Dotyczyły one bowiem wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy kategorii nie objętych zakazami sądowymi. Nie zapadły one zatem w związku z postępowaniem mającym za przedmiot cofnięcie uprawnień w następstwie wyroku sądu karnego. Zatem argumentacja podnoszona w skardze jawi się jako przedwczesna, albowiem mogłaby ona dotyczyć sytuacji, gdyby po złożeniu przez skarżącego wniosku o wydanie prawa jazdy w zakresie kategorii nie objętych zakazem sądowym, organ administracji odmówił wydania dokumentu objętego wnioskiem. Warto na marginesie zauważyć, iż wystąpienie z wnioskiem o wydanie prawa następuje poprzez złożenie stosownego wniosku na druku urzędowym. Z okoliczności sprawy nie wynika aby skarżący występował z takim prawidłowo sporządzonym wnioskiem.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (punkt pierwszy sentencji wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę [...]zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji zobligowany jest uwzględnić poczynione wyżej rozważania Sądu (art. 153 p.p.s.a.).

Cytowane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl