Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5012/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 §  1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: 26 ust. 1,2 i 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19
journal: Dz.U. 2020 poz 797
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Marita Sikora po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. spółka z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 716/20 w sprawie ze skargi T. spółka z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku–Białej z dnia 26 marca 2020 r., nr SKO.V/428/1408/56/2020 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku–Białej na rzecz T. spółka z o.o. z siedzibą w O. kwotę 577 (słownie: pięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 26 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Gl 716/20 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. sp. z o. o. w O. (dalej: spółka, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: SKO) z 26 marca 2020 r. nr SKO.V/428/1408/56/2020 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 1 października 2012 r. Starosta C. udzielił firmie E. zezwolenia na zbieranie odpadów na przedmiotowej działce nr [...] (poprzednio). Starosta C. decyzją z 20 lutego 2017 r., nr WS.6233.00038.2012 stwierdził wygaśnięcie ww. zezwolenia z 1 października 2012 r. Podstawą wygaśnięcia decyzji był art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – zgon przedsiębiorcy.

W dniu 29 marca 2019 r. na ww. działce stwierdzono zaleganie opadów stałych o nieznanym pochodzeniu. Na podstawie opinii, sporządzonej przez biegłych sądowych na użytek postępowania karnego, organ ustalił, że są to odpady niebezpieczne. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że właścicielem nieruchomości, w skład której wchodzi m.in. przedmiotowa działka jest Skarb Państwa, zaś skarżąca spółka jest jej użytkownikiem wieczystym. W ocenie Wójta Gminy C. skarżąca spółka jako władająca powierzchnią ziemi jest posiadaczem znajdujących się tam odpadów. Decyzją z 6 września 2019 r. Wójt nakazał skarżącej spółce usunięcie tych odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Decyzją z 10 lutego 2020 r. SKO w Bielsku-Białej, po rozpatrzeniu odwołania, uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. Zdaniem Kolegium, Wójt Gminy nie był organem właściwym w niniejszej sprawie zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, bowiem obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o wygaszeniu zezwolenia – trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej z powodu zgonu przedsiębiorcy.

Skargę na decyzję ostateczną wniósł do sądu administracyjnego Prokurator Okręgowy w Bielsku-Białej, zarzucając naruszenie art. 26 ust. 2 i art. 26a ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. Prokurator podniósł, że w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów z podmiotem, któremu udzielono zezwolenia. W niniejszej sprawie doszło bowiem do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia z uwagi na zgon przedsiębiorcy. Zatem do wydania nakazu usunięcia odpadów przez ich posiadacza władny jest wójt gminy, zgodnie z art. 26 ust. 2 pkt 3 ustawy. Skarga Prokuratora zawisła pod sygn. akt II SA/Gl 431/20.

Zaskarżoną decyzją Kolegium uwzględniając skargę, orzekło o uchyleniu własnej decyzji i utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Skargę na decyzję Kolegium, wydaną w trybie autokontroli, wniosła spółka będąca adresatem nakazu, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Zdaniem organu odwoławczego, wydanie decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., może nastąpić w dotychczasowym składzie osobowym.

Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że prawidłowo Kolegium stwierdziło, że skarżąca spółka jest posiadaczem odpadów zgromadzonych na terenie nieruchomości, której jest użytkownikiem wieczystym, zobligowanym do ich usunięcia na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach (obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 797). Faktem jest, że odpady te były składowane na podstawie stosownego zezwolenia przez inny podmiot gospodarczy, będący dzierżawcą działki. Jednak śmierć przedsiębiorcy, będącego osobą fizyczną, spowodowała wygaśnięcie zezwolenia jako skutek trwałego zaprzestania działalności. Wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej nastąpiło w 2014 r. z mocy ówcześnie obowiązującego przepisu art. 37 ust. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2168). Ustawa ta nie przewidywała wprost skutków prawnych śmierci przedsiębiorcy. Zatem spadkobiercy przedsiębiorcy nie są ani wytwórcami odpadów, ani też ich posiadaczami w świetle ustawowej definicji z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy. Jest bowiem oczywiste, że nie władają oni przedmiotową działką. Skarżąca jako użytkownik wieczysty nigdy takiego zarzutu nie podniosła. Ewentualni spadkobiercy przedsiębiorcy, będącego dzierżawcą działki i legitymującego się zezwoleniem na zbieranie i składowanie odpadów, nie są zatem ich posiadaczami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy. Brak było więc podstaw do ich powiadomienia o wszczęciu postępowania, skoro nie mogli być adresatami nakazu ich usunięcia. Według Sądu I instancji, chybiony jest zarzut naruszenia art. 7, art. 7, art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.

W skardze kasacyjnej spółka (dalej: skarżąca kasacyjnie) reprezentowana przez r.pr. na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. W trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego:

1. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z art. 26a, ust. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach i z art. 232 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. (Dz.U z 2013 nr 21) przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż wobec składowania przez firmę E. odpadów na terenie działki [...] (przed zmianą numeracji działka nr [...]) położonej w C. przy ul. [....] w oparciu o decyzją nr WS.6233.00038.2012 z 1 października 2012 r. Starosty C. brak jest upoważnienia ustawowego do wydania zaskarżonej decyzji przez Wójta;

2. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z art. 26 ust. 1, 2 i 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, przez błędną wykładnię i przyjęcie, że posiadaczem odpadów jest skarżąca spółka, gdy tymczasem odpady wskazane w decyzji Wójta z 6 września 2019 r. nr OŚK.6236.2.2019.GK zostały składowane przez firmę E. w oparciu o decyzją nr WS.6233.00038.2012 z 1 października 2012 r. Starosty C.;

II. przepisów postępowania:

1. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ decyzja, wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej z 26 marca 2020 r. w sprawie: SKO.V/428/l408/56/2020 na podstawie art. 54 § 3 k.p.a., w ramach autokontroli, wydana została w składzie, w którym udział brało dwoje członków Kolegium, biorących także udział w wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 10 lutego 2020 r. uchylającej decyzję Wójta Gminy C. z 6 września 2019 r. nr OŚK.6236.2.2019.GK, a byli oni wyłączeni na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego; 3. wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.

Skarga kasacyjna jest zasadna, lecz nie wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiera usprawiedliwione podstawy.

Co do zasady, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji, za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie oparto na podstawie kasacyjnej uregulowanej w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt II.1. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ decyzja, wydana przez SKO w Bielsku-Białej z 26 marca 2020 r. w sprawie: SKO.V/428/l408/56/2020 na podstawie art. 54 § 3 k.p.a., w ramach autokontroli, wydana została w składzie, w którym udział brało dwoje członków Kolegium, biorących także udział w wydaniu decyzji SKO z 10 lutego 2020 r. uchylającej decyzję Wójta z 6 września 2019 r. nr OŚK.6236.2.2019.GK, "a byli oni wyłączeni na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.".

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że wykładnia skarżącej kasacyjnie dotycząca naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. jest błędna. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie podziela ukształtowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do instytucji autokontroli unormowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., a w konsekwencji pracownik organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji nie podlega wyłączeniu od udziału w wydaniu decyzji uwzględniającej w całości skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 21.12.2016 r., II OSK 836/15, LEX nr 2281142; wyrok NSA z 22.08.2017 r., II OSK 2972/15, LEX nr 2417984).

Zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt I.2. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z art. 26 ust. 1, 2 i 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, przez błędną wykładnię i przyjęcie, że posiadaczem odpadów jest skarżąca spółka, gdy tymczasem odpady wskazane w decyzji Wójta z 6 września 2019 r. zostały składowane przez firmę E. w oparciu o decyzję z 1 października 2012 r. Starosty C. Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 26 ust. 1, 2 i 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przedwcześnie w okolicznościach tej sprawy ocenił że "Prawidłowo Kolegium stwierdziło, że skarżąca Spółka jest posiadaczem odpadów zgromadzonych na terenie nieruchomości, której jest użytkownikiem wieczystym, zobligowanym do ich usunięcia na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 797)".

Błędne jest stanowisko Sądu I instancji, że "spadkobiercy przedsiębiorcy nie są ani wytwórcami odpadów, ani też ich posiadaczami w świetle ustawowej definicji z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy. Jest bowiem oczywiste, że nie władają oni przedmiotową działką. Skarżąca jako użytkownik wieczysty nigdy takiego zarzutu nie podniosła. Ewentualni spadkobiercy przedsiębiorcy, będącego dzierżawcą działki i legitymującego się zezwoleniem na zbieranie i składowanie odpadów, nie są zatem ich posiadaczami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy. Brak było więc podstaw do ich powiadomienia o wszczęciu postępowania, skoro nie mogli być adresatami nakazu ich usunięcia". Dalej Sąd I instancji stwierdza, że "Ewentualni spadkobiercy przedsiębiorcy, będącego dzierżawcą działki i legitymującego się zezwoleniem na zbieranie i składowanie odpadów, nie są zatem ich posiadaczami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy. Brak było więc podstaw do ich powiadomienia o wszczęciu postępowania, skoro nie mogli być adresatami nakazu ich usunięcia".

Z powyższego wywodu Sądu I instancji nie wynika, czy Sąd ten zbadał i ocenił status spadkobierców jako władających powierzchnią ziemi in abstracto, czy in concreto w okolicznościach tej sprawy. Sąd I instancji nie ocenił także, czy Kolegium zbadało zastosowanie wobec spadkobierców domniemania wynikającego z treści art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach.

Nie można zgodzić się z Sądem I instancji, który przyjął założenie, że spadkobiercy przedsiębiorcy nie są posiadaczami odpadów w świetle ustawowej definicji z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. Nie został także uzasadniony pogląd Sądu I instancji, że ewentualni spadkobiercy przedsiębiorcy, będącego dzierżawcą działki i legitymującego się zezwoleniem na zbieranie i składowanie odpadów, nie są zatem ich posiadaczami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.

Status prawny posiadacza odpadów (art. 3 pkt 19 u.o.) związany jest domniemaniem, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika również, czy Kolegium zbadało czy spadkobiercy B.M. dziedziczyli posiadanie nieruchomości obejmującej działkę nr [...] przy ul. [...] w C. W orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, który podziela NSA również w tym składzie, że "Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie można ustalić podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za odpady, obowiązuje domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Jeśli domniemanie nie zostanie obalone, odpowiedzialność za odpady będzie ponosił władający powierzchnią ziemi, na której odpady się znajdują" (zob. wyrok NSA z 14.11.2023 r., III OSK 2670/22, LEX nr 3650771).

Przesłanką odpowiedzialności posiadacza odpadów wynikającą z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy jest przede wszystkim władanie powierzchnią ziemi. Kolegium nie oceniło, czy spadkobiercy byli władającymi powierzchnią ziemi obejmującą teren działki nr [...] przy ul. [...] w C. w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.

W judykaturze SN przeważa, zasługujący na podzielenie pogląd, że dziedziczenie posiadania rzeczy, zgodnie z zasadą sukcesji uniwersalnej, polega na przejściu na spadkobierców - z mocy prawa, z chwilą otwarcia spadku - wszystkich skutków prawnych, jakie wynikały z jej posiadania przez spadkodawcę, nie zależy natomiast od tego, czy spadkobiercy objęli w faktyczne władztwo rzecz znajdującą się dotychczas w posiadaniu spadkodawcy, a więc czy kontynuują jego posiadanie (por.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1993 r., II CRN 90/93, niepubl., z dnia 28 kwietnia 1999 r., I CKU 105/98, OSNC 1999, Nr 11, poz. 197, i z dnia 11 kwietnia 2008 r., II CSK 626/07, niepubl., postanowienie SN z 1.12.2017 r., I CSK 78/17, LEX nr 2708718.).

Bez znaczenia, na tym etapie postępowania w sprawie była podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność, że zawarcie umowy dzierżawy nastąpiło przez poprzednika prawnego Spółki, lecz z uwagi na tożsamość członka zarządu obu Spółek, obecny użytkownik wieczysty nieruchomości musiał mieć wiedzę o zbieranych na niej odpadach.

W doktrynie i orzecznictwie przeważa zapatrywanie uznające dziedziczność posiadania (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1968 r., III CZP 100/67, OSNCP 1968, z. 8-9, poz. 134). W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 1999 r., I CKU (OSNC 1999, Nr 11, poz. 197) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dziedziczenie posiadania rzeczy polega na przejściu na spadkobierców - z mocy prawa, z chwilą otwarcia spadku - wszystkich skutków prawnych, jakie wynikały z jej posiadania przez spadkodawcę, nie zależy natomiast od tego, czy spadkobiercy objęli w faktyczne władztwo rzecz znajdującą się dotychczas w posiadaniu spadkodawcy, a więc, czy kontynuują jego posiadanie. Nie powinno też budzić wątpliwości, że posiadanie spadkobiercy - gdy jest kilku spadkobierców - przekształca się we współposiadanie spadkobierców (zob. postanowienie SN z 16.11.2017 r., V CSK 15/17, LEX nr 2447350).

Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA według którego prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec takiej osoby decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2020 r., I OSK 251/19) niezależnie od tego, czy wynikało ono z uchybień organu prowadzącego postępowanie. Jest to uzasadnione ustaniem zdolności prawnej osoby fizycznej z chwilą śmierci, co w konsekwencji powoduje, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji. Sytuacja taka nie jest jednak równoznaczna z przypadkiem, gdy poza osobą nieżyjącą adresatem decyzji jest ponadto inny podmiot osoba żyjąca, która ma przymiot strony postępowania w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Zwraca się na tego rodzaju sytuacje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślając, że np. w sytuacji, gdy analiza treści decyzji wykazuje, że decyzja ta określa jednocześnie jako jej adresata spadkobierców zmarłej osoby, nie można uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., II OSK 383/12; wyrok NSA z 14 października 2009 r., I OSK 871/08; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2020 r., I OSK 158/19). Zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo, o którym mowa w tym przepisie następuje z mocy prawa z momentem otwarcia spadku, czyli śmierci dotychczasowej strony. Następstwo procesowe uregulowane powyższym przepisem jest konsekwencją następstwa prawnego w prawie materialnym i polega na wstąpieniu do postępowania innego podmiotu na miejsce podmiotu, który dotychczas był jego stroną. Oznacza zatem, że poprzednik ustępuje z postępowania, a następca wstępuje w jego sytuację procesową, tak jakby od początku był stroną postępowania (zob. wyroki NSA: z 22 lutego 2022 r., I OSK 675/19, z 14 maja 2024 r., III OSK 3741/21).

Odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego byłoby przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna, dlatego na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 14 maja 2024 r., III OSK 3741/21 i orzeknie o żądaniach zawartych w skardze.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.