Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 855/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel NSA Andrzej Niecikowski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skarg S. Ż., M. S., F. D., J. Ż., M. Ł. i J. Ś. na decyzję Wojewody z dnia 6 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargi oddala


UZASADNIENIE

[...].2001 r. J. Ż. wniósł pismo do Wydziału Architektury, Geodezji i Budownictwa UM o zwrot gruntów wywłaszczonych przez Prezydium WRN w K. w 1952 r., a należących do jego rodziców: J. i M. Ż. Wnioskodawca sprecyzował, iż chodzi o działki nr [...],[...],[...],[...] obr. [...] w N. Wniosek ten poparli pozostali spadkobiercy: F. z Ż. D., J. z Ż. Ś., M. z Ż. G., J. Ż. i S. Ż., wykazując jednocześnie następstwo prawne po J. i M. Ż.

Sprawa dotycząca działki nr [...] zakończyła się decyzją Prezydenta Miasta K. z [...].2003 r. (znak: [...]) orzekającej o zwrocie działki wnioskodawcom.

W punkcie 6 tejże decyzji wydanej na podstawie art. 4 pkt 9b1, art. 136 ust. 3, art. 137. art. 138 ust. 1, art. 140 i art. 142 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm. ) art. 104 kpa oraz upoważnienia nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2003 r. orzeczono o odmowie zwrotu wnioskodawcom części działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha obj. KW [...], nr [...] o pow. [...] ha obj. KW [...], KW [...] oraz całej działki nr [...] o pow. [...] ha obj. KW [...] położonych w obrębie [...] jednostka ewidencyjna N., M. K. odpowiadających wywłaszczonym parcelom katastralnym, l. kat [...], i l. kat [...] b. gm. kat C.).

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że parcele katastralne l. kat [...] o pow. [...] ha i l. kat. [...] o pow. [...] ha obj. LWh [...] stanowiące własność J. Ż. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium WRN w K. z dnia [...].1952 r. Nr [...] z przeznaczeniem dla realizacji narodowych planów gospodarczych - pod budownictwo przemysłowe.

Zgodnie z dokumentacją geodezyjną sporządzoną przez uprawnionego geodetę –T. C. ([...] z dnia [...].2001 r.) parcele katastralne l. kat

[...] i l. kat. [...] odpowiadają częściom działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] oraz całej działce nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna N. m. K. Parcele I. kat [...] o pow. [...] ha planem podziału z [...].1962 r. nr [...] podzieliła się na parcele l. kat. [...] o pow. [...] i l. kat. [...] o pow. [...] ha.

Zgodnie z wykazem zmian gruntowych - równoważników z operatu [...] w ks. rób. [...] z dnia [...].1993 r. parcela l. kat. [...] o pow. [...] ha b. gm kat. Ł. odpowiada działce ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha obręb [...] jednostka ewidencyjna N. m. K.

Zaś na podstawie wykazu zmian gruntowych - równoważników z dnia [...].1992 r. nr ks. rób. [...] ustalono, iż planem podziału nr ewid. [...] z dnia [...].1957 r. parcele l. kat. [...] o powierzchni [...] ha i l. kat. [...] o powierzchni [...] ha b. gm. kat. Ł. zniosły się do parceli [...], która uległa kolejnym podziałom i obecnie wchodzą w skład działki nr [...] o pow. [...] ha obręb [...] jedn. ewid. N. m. K. Ponadto analiza wykazu zmian gruntowych - równoważników z operatu [...] z dnia [...].1992 r. nr ks. rób. [...] pozwoliła stwierdzić, że zawnioskowane parcele l. kat. [...] i l. kat. [...] nie weszły w skład działki nr [...] obręb [...] jedn. ewid. N. m. K.

Księga wieczysta KW [...] – K. C. obejmuje m. in. parcele l. kat. [...] o pow. [...] ha, l. kat. [...] o pow. [...] ha oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha stanowiące własność Skarbu Państwa w Zarządzie i użytkowaniu Przedsiębiorstwa P. B. "P. " w K., ul. [...]. Działka nr [...] obręb [...] jedn. ewid. N. posiada nieuregulowany w księgach wieczystych stan prawny.

W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...].2002 r. w sprawie zwrotu nieruchomości ustalono, iż zawnioskowane części działki nr [...] i działka nr [...] obręb [...] jedn. ewid. N. m. K. (w granicach parceli l. kat. [...]) stanowią skarpę dochodzącą do rowu odprowadzającego ścieki, porośniętą drzewami liściastymi. Wzdłuż granicy wschodniej działki nr [...] przebiega betonowe ogrodzenie. Na zawnioskowanej natomiast części działki nr [...] obr. [...] j. ewid. N. m. K. (w granicach parcel l. kat [...] i l. kat [...] znajdują się: stara wiata stalowej konstrukcji, w części utwardzony i wybetonowany plac, śmietnik, tory służące do transportu elementów konstrukcji tzw. wózków nawowych, były magazyn gazów technicznych, fragment ogrodzenia z siatki

metalowej, wiata stalowej konstrukcji, droga wyłożona trelinką (stanowiąca dojazd do hali produkcyjnej), fragment czynnej hali produkcyjnej przedsiębiorstwa "P. "; ruina pakamery, metalowe kontenery, regały wolnostojące na surowce, drzewa liściaste i kilka samosiejek.

Organ powołując się na art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) uznał, że nie zachodzą przesłanki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, gdyż nie stały się one zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wywłaszczenie w 1952 r. dokonano na rzecz Skarbu Państwa pod budownictwo przemysłowe, a wnioskowane nieruchomości zostały wykorzystane w sposób przewidziany w planie zagospodarowania budowy obiektów bazy w Ł. stanowiącym załącznik do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...].1958 r. Analiza tego planu pozwala stwierdzić, że na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości miały być zrealizowane: rów odwadniający, ogrodzenie oraz obiekty przemysłowe. Cel wywłaszczenia został zrealizowany, co wynika z porównania wspomnianego planu z mapą sytuacyjno-wysokościową oraz opisem nieruchomości w protokole rozprawy z [...].2002 r.

Organ powołał się ponadto na protokół końcowego odbioru i przekazania do eksploatacji inwestycji: Zakład Produkcji Przemysłowo - Pomocniczej K. z [...].1962 r., z którego wynika, że roboty zostały wykonane w terminie od kwietnia 1958 r. do czerwca 1962 r., zgodnie z projektem, co tym samym wskazuje na rozpoczęcie realizacji celu wywłaszczenia w niniejszej sprawie. Na zawnioskowanych do zwrotu działkach rozpoczęto w ciągu 7 lat od wywłaszczenia nieruchomości prace budowlane zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia. Skoro zatem nieruchomości te nie stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu istnieje podstawa do odmowy ich zwrotu na podstawie powołanych w decyzji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od tej decyzji wnieśli odwołanie wnioskodawcy domagając się zwrotu działek, o których wyżej mowa względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kwestionują ustalenia dowodowe twierdząc, że plan zagospodarowania budowy obiektów bazy w Ł. stanowiący załącznik do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z [...].1958 r. zawiera wyłącznie inwentaryzację istniejących urządzeń na gruncie wraz z naniesionymi

projektowanymi budynkami, nie wskazuje on jednak, że dotyczy nieruchomości, których zwrotu domaga się strona. Nie sposób na podstawie planu stwierdzić, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w stosunku do konkretnych działek, których zwrotu domagają się odwołujący, zwłaszcza że orzeczeniem o wywłaszczeniu objęto szereg innych jeszcze nieruchomości. Również do konkretnych parcel katastralnych nie odnosi się w sposób jednoznaczny protokół z [...].1962 r., określając jedynie inwestycję z podaniem jej ogólnego adresu - ulica [...]. Nie wynika z niego, czy konkretne budynki i budowle znajdujące się na sporych działkach były tym protokołem objęte. Ponadto z protokołu tego wynika, że część obiektów stanowiących tzw. obiekty wspólne nie została odebrana i nie wiadomo, czy w ogóle powstała. Odwołujący się kwestionują rozpoczęcie robót w kwietniu 1958 r. i ich zakończenie w czerwcu 1962 r. Za rzucają zatem, ze organ l instancji naruszył art. 7 i 77 kpa. Podnoszą również, że należałoby zbadać, czy w ogóle realizacja obiektu bazy przedsiębiorstwa "P." była tym celem, o jaki chodziło organowi administracyjnemu wydającemu orzeczenie o wywłaszczeniu, gdyż w aktach brak ustaleń narodowych planów gospodarczych, w ramach których miało być realizowane budownictwo przemysłowe oraz dowodów świadczących, że obiekty Zakładu K. są obiektami realizującymi te plany.

Decyzją Wojewody z dnia [...].2003 r., wydaną na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. Nr 46, póz. 534 z 2000 r. ze zm.) oraz art. 138 § 2 kpa uchylono pkt 6 decyzji Prezydenta m. K. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji.

Organ stwierdził, że istotne znaczenie w sprawie ma prawidłowa identyfikacja przedmiotu postępowania oraz dopatrzył się niejasności przy określeniu przez organ pierwszej instancji przedmiotu zwrotu. Z porównania wykazu zmian gruntowych -równoważników z operatu [...] z [...].1993 r. oraz wykazu zmian gruntowych - równoważników z [...].1992 r. wynika sprzeczność, nie może być bowiem tak, że powstała z podziału parceli l. kat. [...] parcela l. kat [...] odpowiadająca działce nr [...] jednocześnie wchodzi w skład działki nr [...], do której zniosły się na podstawie planu podziału parcela l. kat. [...] o pow. [...] ha i l. kat. [...] o pow. [...] ha.

Jeżeli bowiem parcela I. kat. [...] zniosła się razem z parcelą l. kat. [...] do parceli l. kat. [...] i stanowi obecnie działkę nr [...] to jednocześnie parcela l. kat. [...] nie mogła ulec podziałowi na parcele l. kat. [...] i l. kat. [...]. Organ II instancji wytknął organowi l instancji inną nieścisłość, gdyż w decyzji l instancji stwierdzono, że zawnioskowane do zwrotu parcele l. kat. [...] i l. kat. [...] nie weszły w skład działki nr [...] obr. jedn. ewid. N. m. K., jednakże w uzasadnieniu decyzji organ badał przesłanki zbędności także w stosunku do tej działki stwierdzając, że "cześć działki nr [...] i nr [...] oraz działka nr [...] obr. [...] jed. ewid. N. m. K. powstały z b. parcel l. kat. [...] i l. kat [...]". W tym stanie rzeczy treść uzasadnienia decyzji organu l instancji odnosząca się do tej działki jest dla organu odwoławczego całkowicie niezrozumiała. Organ l instancji nie ustalił też obecnego stanu prawnego działki nr [...] obr. [...] j. ewid. N., w aktach sprawy brak jest bowiem wypisu z księgi wieczystej, na podstawie którego można by stwierdzić kto jest obecnym właścicielem nieruchomości.

Decyzją Prezydenta Miasta K. z [...].2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 4 pkt 9b1 , art. 136 ust. 3, art. 137. art. 138 ust. 1, art. 140 i art. 142 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.), art. 104 kpa, orzeczono o odmowie zwrotu wnioskodawcom części działki nr [...] o pow. [...] ha, obj. KW [...] oraz całej działki nr [...] o pow. [...] ha obj. KW [...] położonych w obrębie [...] j. ewid. N. m. K. (odpowiadających wywłaszczonym parcelom katastralnym l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. C.) oraz działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha, obj. KW [...], położonej w obrębie [...] j. ewid. N. m. K.

Organ wypełniając zalecenie Wojewody zlecił wykonanie dokumentacji geodezyjnej uprawnionemu geodecie J. K. Zgodnie z mapą porównawczą ewidencji gruntów i katastru wykonaną w dniu [...].2004 r. parcela l. kat. [...] C. –Ł. stanowi część działki ewidencyjnej nr [...]. Natomiast parcela l. kat. [...], C. –Ł. podzieliła się na: parcelę l. kat. [...], która odpowiada części działki nr [...] oraz parcelę l. kat. [...], która odpowiada działce nr [...] obr. [...], j. ewid. N. m. K. Powołano się również na dokumentację geodezyjną złożoną do państwowego zasobu geodezyjnego, w tym wykaz zmian gruntowych - równoważników wykonany

przez geodetę uprawnionego A. N. w dniu [...].1992 r., Nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].1992 r. nr [...] i [...] z którego wynika, że parcela l. kat. [...] o pow. [...] ha planem podziału z [...].1962 r. nr [...] podzieliła się na parcele l. kat. [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, a parcela l. kat. [...] o pow. [...] ha b. gm. kat. Ł. odpowiada działce ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha obręb [...] j. ewid. N. m. K. Zawnioskowane parcele l. kat. [...] i l. kat. [...] nie weszły w skład działki nr [...] obręb [...] j. ewid. N. m. K. Ponieważ działka nr [...] nie powstała z parcel, które były przedmiotem wniosku, zatem spadkobiercy J. Ż. nie mają legitymacji do występowania o jej zwrot.

Co do pozostałych nieruchomości organ stwierdził, że księga wieczysta KW [...] –K. C. obejmuje m. in. parcele l. kat. [...] o pow. [...] ha, l. kat. [...] o pow. [...] ha oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha stanowiące własność Skarbu Państwa w zarządzie i użytkowaniu Przedsiębiorstwa "P." w K.

Powołano się na wyniki oględzin z dnia [...].2002 r. i stwierdzono, że aktualny sposób zagospodarowania nieruchomości powoduje, że stosownie do art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nie można ich uznać za zbędne, jako że wykonano prace związane z realizacją celu wywłaszczenia. Nieruchomości bowiem zostały wykorzystane w sposób przewidziany w projekcie wstępnym Bazy Zjednoczenia [...] w Ł. – C. pod K. zatwierdzonym w dniu [...].1957 r. oraz w planie zagospodarowania budowy obiektów bazy w Ł. stanowiącym załącznik do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...].1958 r. Zgodnie zaś z protokołem z dnia [...].1962 r. końcowego odbioru i przekazania do eksploatacji inwestycji: Zakład Produkcji Przemysłowo-Pomocniczej K., wykonane zostały w okresie od kwietnia 1958 r. do czerwca 1962 r. m. in. takie obiekty jak: warsztat mechaniczny, drogi i place, uzbrojenie terenu, magazyn gazów technicznych oraz ogrodzenie zewnętrzne. Porównując plan zagospodarowania z mapą sytuacyjno- wysokościową oraz opisem nieruchomości w protokole z rozprawy przeprowadzonej w dniu [...].2002 r. stwierdzono więc, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a zatem nie można przyjąć, iż wnioskowane nieruchomości stały się zbędne na ten cel. Zebrany materiał dowodowy

jednoznacznie wskazuje, że na zawnioskowanych do zwrotu działkach rozpoczęto prace budowlane mające na celu realizację celu wywłaszczenia w ciągu 7 lat od momentu wywłaszczenia i zakończono w ciągu 10 lat od daty wywłaszczenia nieruchomości. Wobec powyższego nastąpiła przesłanka odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od tej decyzji wnioskodawcy złożyli odwołania, przy czym jak wynika z postanowienia Wojewody z 6.05.2005 r. [...] odwołanie J. Ś., S. Ż. i F. D. zostały złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa.

Odwołujący się kwestionują plan zagospodarowania budowy obiektów bazy w Ł. stanowiący załącznik do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...].1958 r., gdyż ich zdaniem plan ten nie wskazuje, że dotyczy on nieruchomości, których zwrotu domaga się strona. Oględziny w dniu [...].2002 r. ograniczyły się wyłącznie do działek objętych wnioskiem bez szerszego określenia punktów odniesienia, które pozwoliłyby na ustalenie, czy faktycznie plan z roku 1958 obejmuje także działki odpowiadające wywłaszczonym parcelom katastralnym l. kat. [...] i l. kat. [...] skoro orzeczeniem o wywłaszczeniu był objęty szereg innych jeszcze nieruchomości.

Odwołujący się kwestionują także protokół z [...].1962 r., gdyż nie odnosi się on do konkretnych parcel katastralnych, określając inwestycję podaniem jej ogólnego adresu - ulica C. Nie wynika z niego, czy konkretne znajdujące się aktualnie na spornych działkach budowle były nim objęte, a zatem kiedy rozpoczęto ich realizację. Odwołujący się dodają, że część obiektów stanowiących tzw. obiekty wspólne nie została odebrana i nie wiadomo, czy w ogóle powstała. Strony kwestionują, czy w ogóle roboty budowlane na przedmiotowych działkach rozpoczęły się w kwietniu 1958 r. i trwały do czerwca 1962 r. Odwołujący się domagają się uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie art. 7 i 77 kpa, są też zdania, że organ nie dokonał ustaleń co do narodowych planów gospodarczych , w ramach których miało być realizowane budownictwo przemysłowe oraz nie zebrał dowodów świadczących o tym, że wznoszone przez Przedsiębiorstwo B. obiekty były obiektami realizującymi te plany.

Decyzją Wojewody z 6.05.2005 r. [...], wydaną na podstawie art. 9a ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji.

Organ podzielił ocenę organu pierwszej instancji dokonaną na podstawie zebranego materiału dowodowego, odnośnie do ustalenia celu wywłaszczenia parcel katastralnych l., kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. C.. Powołano się na zaświadczenie lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...].1958 r. i graficzny załącznik -plan zagospodarowania budowy obiektów bazy w Ł. i stwierdzono, że wywłaszczone decyzją Prezydium WRN w K. z dnia [...].1952 r. nieruchomości (w tym parcele katastralne l. kat. [...] i l. kat. [...]) zostały przeznaczone w ramach budownictwa przemysłowego - na budowę "bazy warsztatowo-magazynowej Zarządu Budowy [...]". Organ stwierdził, że przy rozstrzyganiu spraw zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na podstawie dekretu z [...].1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych należy mieć na uwadze specyficzne zasady wywłaszczenia, przepisy bowiem nie przewidywały zachowania wielu formalności, w tym m. in. nie nakazywały szczegółowego określenia celu wywłaszczenia, ale zezwalały na jego określenie w sposób ogólny. Nigdzie w przepisach nie został skatalogowany rodzaj inwestycji obejmowanych narodowymi planami gospodarczymi. Wywłaszczenie na cel realizacji narodowych planów gospodarczych - budownictwa przemysłowego, zdaniem organu II instancji należy rozumieć w sposób ogólny i można przyjąć, że obejmuje on wszelkie inwestycje o charakterze przemysłowym. Co do zarzutu nieustalenia położenia zawnioskowanych parcel Wojewoda powołał się na dokumenty: projekt wstępny Bazy Zjednoczenia [...] w Ł. – C. zatwierdzony [...].1957 r., pan zagospodarowania budowy obiektów bazy w Ł. stanowiący załącznik do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z [...].1958 r., plan sytuacyjny Bazy (załącznik do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z [...].1966 r.), protokół rozprawy z [...].2002 r., mapę porównawczą ewidencji gruntów i katastru z [...].2004 r., sporządzoną przez uprawnionego geodetę J. K. i stwierdził, że parcele l. kat. [...] i l. kat. [...] zostały przeznaczone w całości na cele budowy Zakładu Produkcji P. K. – Ł. Na tych parcelach w okresie 7 lat od uzyskania przez decyzję wywłaszczeniową waloru ostateczności podjęto prace projektowe związane

z realizacją celu wywłaszczenia, a nadto rozpoczęto prace budowlane. Nie zachodzi zatem przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, określona w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy p gospodarce nieruchomościami.

Również został zachowany 10 letni termin, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż prace budowlane zostały zakończone (co wynika z protokołu końcowego odbioru inwestycji) w czerwcu 1962 r. Organ powołał się też na wyniki oględzin przedmiotowych działek dokonane [...].2002 r. Fakt wykorzystania w całości wywłaszczonych parcel na cele zgodne z decyzją o wywłaszczeniu uzasadnienia zatem odmowę zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy.

Organ podniósł również, że odmowa zwrotu działki nr [...] jest spowodowana tym, że zawnioskowane do zwrotu parcele nie weszły w skład tej działki, spadkobiercy J. Ż. nie mają zatem legitymacji do występowania o jej zwrot.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. Ż., M. S., F. D., J. Ż. i J. Ś. wnoszą o uchylenie decyzji organu l i II instancji powołując się na art. 21 Konstytucji RP. Twierdzą, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i ze słusznym odszkodowaniem. Uważają, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji, aktualnie używana jest na zupełnie inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, a więc zwrot jej jest uzasadniony. Podnoszą też, że poprzedni właściciel nieruchomości nie otrzymał żadnego odszkodowania tytułem wynagrodzenia, uważają zatem, że takie wynagrodzenie się należy w kwocie odpowiednio zrewaloryzowanej.

Skarżąca M. Ł. również wnosi o uchylenie decyzji kwestionując, iż wywłaszczenie na realizację planu gospodarczego jest zbyt ogólnym stwierdzeniem, co powoduje sprzeczność wywłaszczenia z przepisami prawa. Należałoby ustalić, który z planów był realizowany poprzez wywłaszczenie. Kwestionuje także to, iż na przedmiotowych działkach zostało wykonane budownictwo przemysłowe, oraz że rozpoczęto na nich prace związane z realizacją wywłaszczenia w okresie 7 lat od uprawomocnienia się decyzji o wywłaszczeniu oraz że w okresie 10 lat zrealizowano cel wywłaszczenia. Podnosi, że nieruchomość stanowiąca działkę [...] nie została zagospodarowana wcale, gdyż stanowi ona skarpę z rowem odprowadzającym ścieki, które to elementy istniały w dacie wywłaszczenia. Również nieprecyzyjne są ustalenia dotyczące ogrodzenia znajdującego się po wschodniej stronie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) przewiduje, iż następcy prawni poprzednich właścicieli mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Art. 137 ustawy przewiduje z kolei, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:

1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się

ostateczna cel ten nie został zrealizowany.

Przesłanki te występują alternatywnie, co oznacza, że realizacja którejkolwiek z nich przesądza o zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Dekret z 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 27, poz. 197) w rozdziale 2 określił bardzo ramowo procedurę wywłaszczenia, w tym rodzaj zamierzonych inwestycji, w przybliżeniu ogólną powierzchnię terenu, ogólny plan sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu, który ma ulec wywłaszczeniu. Jeszcze bardziej ogólnie formułowano cele wywłaszczenia. Dotyczyło ono nieruchomości lub ich części "niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych" (art. 1). Plany te koordynowała Państwowa Komisja Planowania Gospodarczego. W latach 1946-1949 był realizowany trzyletni Plan Odbudowy Gospodarczej. Kolejnym planem był plan sześcioletni "rozwoju i przebudowy gospodarczej Polski, plan budowy podstaw socjalizmu, wielkiego rozwoju sił wytwórczych, wzrostu dobrobytu mas pracujących, rozkwitu kultury" (ustawa z dnia 31.03.1949 r. o Narodowym Planie Gospodarczym na rok 1949, Dz. U. z 1949 r. nr 26, poz. 189, wstęp).

Toteż rację mają organy administracyjne ustalając w decyzjach, iż znajdujące się w aktach dokumenty świadczą o tym, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Orzeczenie o wywłaszczeniu Prezydium WRN w K. z [...].1952 r. orzekło o wywłaszczeniu przedmiotowych parcel [...] i [...] (poz. 79 wykazu) dla realizacji narodowych planów gospodarczych na rzecz Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Zjednoczenie Przemysłowe [...] (k. 42 akt administracyjnych). Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia nieruchomości wymienione w wykazie miały zostać przekazane pod budownictwo przemysłowe na wniosek Zjednoczenia Przemysłowego [...]. Tak ogólne określenie celu wywłaszczenia powoduje, że jakiekolwiek obiekty budowlano-przemysłowe, które powstałyby na wspomnianych działkach realizowałyby cel wywłaszczenia, gdyż w zjednoczeniach funkcjonowały najróżniejsze przedsiębiorstwa, zebrane pod wspólnym celem jakim była budowa N. - kombinatu metalurgicznego wraz z przedsiębiorstwami towarzyszącymi. Należy zwrócić uwagę, że przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu przeprowadzono w dniach od [...] do [...].1952 r. rozprawę administracyjną, w trakcie której szereg właścicieli wywłaszczonych gruntów wnosiło sprzeciwy i zastrzeżenia. Nie ma wśród tych osób J. Ż. Co do kwestii odszkodowania istnieją dokumenty w aktach sprawy k. 5-8 akt administracyjnych) o przyznaniu J. Ż. za wywłaszczone grunty (parcele [...] i [...]) odszkodowania w wysokości [...] zł. Przeczy to twierdzeniom skarżących o wywłaszczeniu przedmiotowych nieruchomości bez odszkodowania.

Również zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy prawidłowo oceniły w sposób negatywny przesłanki zwrotu nieruchomości. Nie stały się one bowiem zbędne na cel wywłaszczenia. Nieruchomości zostały wykorzystane w sposób przewidziany w wywłaszczeniu na cele budowy Zakładu Produkcji P. K. –Ł. Zatwierdzenie projektu wstępnego Bazy Zjednoczenia [...] w Ł. – C. oraz wydanie zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] dla bazy warsztatowo -magazynowej (k. 215) świadczy o tym, że w ustawowym terminie 7 lat podjęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia.

Świadczy o tym również protokół końcowego odbioru przekazania do eksploatacji inwestycji Zakład Produkcji P. K. – Ł. z dnia [...].1962 r. (k. 162-168). Przy tym należy stwierdzić, że doszło do realizacji celu ogólnego wywłaszczenia - jakim było budownictwo przemysłowe.

Zmiana przeznaczenia nieruchomości po zrealizowaniu celu wywłaszczenia nie stwarza możliwości zwrotu, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Co do wspominanej w skardze działki [...], która stanowi skarpę wraz z rowem odwadniającym, to należy stwierdzić, że zarówno ogrodzenie, jak i rów odwadniający tej skarpy stanowią urządzenia związane z działką nr [...], toteż nie można również tej działki uznać za zbędną na cel wywłaszczenia.

Z powyższych względów skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p. o. p. p. s. a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).