Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1321/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Cudna po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 884/20 w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2020 r. nr 10/2020 w przedmiocie nakazu usunięcia określonych informacji o produkcie 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Ł. na rzecz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 884/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę M. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2020 r. w przedmiocie nakazu usunięcia określonych informacji o produkcie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. Ł., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, tj. art. 32 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący jest właścicielem fanpage'a i jako taki jest odpowiedzialny za treści tam umieszczone, posiada narzędzia do ich umieszczania, edytowania czy usuwania i tym samym posiada status strony postępowania w sprawie niniejszej w tym zakresie.

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 2 ust. 2 lit. a) oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304, s. 18), poprzez ich niewłaściwą interpretację, co skutkowało przyjęciem, iż skarżący podał co do produktów wprowadzonych do obrotu takich jak: [...], [...], [...], [...], [...] informacje wprowadzające w błąd konsumenta przeciętnego, a zatem uważnego i ostrożnego co do składu i właściwości;

- art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L 404, str. 9), poprzez jego niezastosowanie w sprawie, przejawiające się w ustaleniu, iż informacja zawarta na stronie internetowej sklepu nie jest zgodna z wykazem dozwolonych oświadczeń żywieniowych.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego nie może być ona uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

W pierwszej kolejności za chybiony uznać należy zarzut naruszenia art. 32 p.p.s.a. "poprzez przyjęcie, iż Skarżący jest właścicielem fanpage'a i jako taki jest odpowiedzialny za treści tam umieszczone, posiada narzędzia do ich umieszczania, edytowania czy usuwania i tym samym posiada statut strony postępowania w sprawie niniejszej w tym zakresie".

W myśl art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. U podstaw rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej znajduje się skarga złożona przez M. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2020 r., nr 10/2020, wydaną w przedmiocie nakazu usunięcia określonych informacji o produkcie. Skoro M. Ł. jest skarżącym, albowiem zaskarżył do sądu administracyjnego wskazaną wyżej decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, to nie ma wątpliwości, że jest tym samym – w konsekwencji podjętych przez siebie działań inicjujących postępowanie przed sądem – stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie doszło do naruszenia art. 32 p.p.s.a.

W tym kontekście należy wskazać, iż przy ocenie zarzutów skargi kasacyjnej nie można pomijać konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed NSA, która wyraża się również w tym, że sąd drugiej instancji nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, albo stawianie jakichkolwiek hipotez w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z: 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1492/18; 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/20; 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 832/18; 29 października 2020 r., sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 611/20; cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w CBOSA).

Należy ponownie podkreślić, iż stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Jak już wskazano Naczelny Sąd Administracyjny nie ma zatem prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd ten nie może zastępować strony i zmieniać lub precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania sformułowanych zarzutów kasacyjnych wbrew ich literalnej treści.

Na marginesie należy jednak podkreślić, że na gruncie niniejszej sprawy trudno mówić o skierowaniu zaskarżonej decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie skoro Skarżący, wnosząc zastrzeżenia do protokołu z kontroli, oświadczył jedynie, że wszystkie zawarte informacje są prawdziwe i do udowodnienia naukowo.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 lit. a) oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011 poprzez ich niewłaściwą interpretację. Z art. 7 ust. 3 wynika m.in., że informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi, bądź też odwoływać się do takich właściwości. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zamieszczone przez niego oświadczenie, odnoszące się do terapeutycznych właściwości suplementu, było - zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1924/2006 – oświadczeniem zdrowotnym, gdyż stwierdzało (sugerowało, dawało do zrozumienia), że istnieje związek pomiędzy tym produktem lub jednym z jego składników a zdrowiem.

WSA słusznie zatem przyznał rację organowi, iż niedopuszczalne jest stosowanie w prezentacji środków spożywczych informacji takich jak np. "Leczenie COVID-19", czy też "celem wprowadzenia tego składnika było unikanie przez dzieci typowych zakażeń przedszkolnych, tj.: rotawirusy, e-coli, grypa i inne typowe zakażenia". Ponadto z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 wynika, że informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela te wywody zaskarżonego wyroku, w których przyjęto, iż trafna była ocena orzekających organów, wedle których przedmiotowy produkt sugeruje przeciętnemu konsumentowi, że posiada właściwości zapobiegania chorobom czy też nawet ich leczenia.

Skoro omawiane informacje odnoszą się do konkretnych patogenów wywołujących jednostki chorobowe i antyciał, których zadaniem jest zwalczanie tych patogenów, w tym zapobieganie jednostkom chorobowym, wywołanym przez np. rotawirusy czy koronawirusa, nie można uznać, iż spełniają wymagania art. 5 ust. 1a rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowym postępowaniu nie doszło do naruszania art. 5 ust. 1a rozporządzenia (WE) nr 1924/2006.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Zasądzona na rzecz organu kwota stanowi wynagrodzenie adwokata, który reprezentował go jedynie w postępowaniu kasacyjnym, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym art. 179 p.p.s.a.