Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 176/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: *Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5a,  art. 232 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
article: art. 107
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Teza: Nie można się zgodzić z twierdzeniem pełnomocnika skarżących, że ustanowiony w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości termin „jest terminem, w którym należy w drodze ostatecznej decyzji taką opłatę ustalić, w związku z czym w przypadku niewydania do jego upływu ostatecznej decyzji w tym przedmiocie, obowiązek uiszczenia wymienionej daniny publicznej wygasa”. Żaden przepis ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) nie wskazuje terminu, do kiedy powinna zostać ustalona w drodze decyzji opłata adiacencka. W ust. 3 art. 107 u.g.n. wskazano jedynie, że terminy i sposób wnoszenia opłat adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez podpisanie protokołu uzgodnień, zaś w razie niedojścia do ugody, o terminie i sposobie zapłaty rozstrzyga rada gminy, podejmując uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości. Dlatego też w przypadku, gdy organ nie wydaje ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej do upływu terminu wskazanego w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości, obowiązek uiszczenia tej opłaty nie wygasa

TEZY

Nie można się zgodzić z twierdzeniem pełnomocnika skarżących, że ustanowiony w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości termin „jest terminem, w którym należy w drodze ostatecznej decyzji taką opłatę ustalić, w związku z czym w przypadku niewydania do jego upływu ostatecznej decyzji w tym przedmiocie, obowiązek uiszczenia wymienionej daniny publicznej wygasa”. Żaden przepis ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) nie wskazuje terminu, do kiedy powinna zostać ustalona w drodze decyzji opłata adiacencka. W ust. 3 art. 107 u.g.n. wskazano jedynie, że terminy i sposób wnoszenia opłat adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez podpisanie protokołu uzgodnień, zaś w razie niedojścia do ugody, o terminie i sposobie zapłaty rozstrzyga rada gminy, podejmując uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości. Dlatego też w przypadku, gdy organ nie wydaje ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej do upływu terminu wskazanego w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości, obowiązek uiszczenia tej opłaty nie wygasa


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 11 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. A., G. P. i D. P. na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [..] października 2023 r. Nr [..] w przedmiocie zmiany uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych).


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.; dalej zwana "u.sam.gm."), art. 103 ust. 5, art. 104 ust. 1 i 2 i art. 107 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.; zwana dalej "u.g.n.") oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 736), Rada Miasta O. dokonała scalenia i podziału nieruchomości położonych w O., obręb R., w rejonie ulic [...]-[...], dla obszaru obejmującego następujące działki: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], AM-[...]. W § 3 ust. 2 tej uchwały ustalono termin zapłaty opłat adiacenckich z tytułu scalenia i podziału do dnia 31 grudnia 2023 r.

Następnie w dniu [...] października 2023 r. została podjęta zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Nr [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2018 r. o scaleniu i podziale nieruchomości położonych w O., obręb R., w rejonie ulic [...]-[...], którą Rada Miasta O. – na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 u.sam.gm. (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), art. 104 ust. 1 i 2 oraz art. 107 ust. 3 u.g.n. (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) – uchwaliła, co następuje:

"§ 1. W Uchwale Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] marca 2018 r. o scaleniu i podziale nieruchomości położonych w O., obręb R., w rejonie ulic [...] – [...] §3 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"Ustalić termin zapłaty opłat adiacenckich z tytułu scalenia i podziału do dnia 31.12.2025 r.".

§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta O.

§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia."

Pismem z dnia 19 stycznia 2024 r. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika A. A., G. P. i D. P. (dalej "skarżący") zaskarżyli ww. uchwałę z dnia [...] października 2023 r., zarzucając jej naruszenie interesu prawnego skarżących, które – jak wskazali – jest skutkiem naruszenia:

1) art. 107 ust. 3 w zw. z art. 104 ust. 2 pkt 7 u.g.n. w zw. z art. 217 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zmianę terminu zapłaty opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych, co stanowi naruszenie prawa nabytego skarżących, którego przedmiotem jest jednoznaczne ukształtowanie terminu zapłaty daniny publicznej w drodze indywidualnego, władczego aktu stosowania prawa;

2) art. 107 ust. 3 w zw. z art. 104 ust. 2 pkt 7 u.g.n. w zw. z art. 217 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zmianę terminu zapłaty opłaty adiacenckiej w uchwale odrębnej niż uchwała o scaleniu i podziale nieruchomości;

3) art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 217 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydłużenie terminu wygaśnięcia zobowiązania daninowego na rzecz organu władzy publicznej, skutkujące pogorszeniem sytuacji majątkowej skarżących;

4) art. 102 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego podjęcia uchwały w sprawie przystąpienia do zmiany uchwały z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...];

5) art. 103 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania w przedmiocie zmiany uchwały z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...], podczas gdy zgodnie z przedmiotowym przepisem Burmistrz Gminy Miasta O. powinien był powiadomić skarżących o wszczęciu tego postępowania;

6) art. 103 ust. 2 u.g.n. poprzez uniemożliwienie skarżącym powołania rady uczestników scalenia;

7) art. 103 ust. 3 u.g.n. poprzez uniemożliwienie zaopiniowania projektu zaskarżonej uchwały przez radę uczestników scalenia oraz niewyłożenie projektu do wglądu skarżącym na okres 21 dni w siedzibie Urzędu Miasta O., niezawiadomienie skarżących na piśmie o wyłożeniu projektu do wglądu, a także niepodanie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w mieście O., jak również zaniechanie ogłoszenia w prasie lokalnej informacji o wyłożeniu projektu.

Ponadto zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie obiektywnego porządku prawnego, tj.:

8) art. 107 ust. 3 w zw. z art. 104 ust. 2 pkt 7 u.g.n. w zw. z art. 217 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zmianę terminu zapłaty opłaty adiacenckiej, co stanowi naruszenie prawa nabytego skarżących, którego przedmiotem jest jednoznaczne ukształtowanie terminu zapłaty daniny publicznej w drodze indywidualnego, władczego aktu stosowania prawa;

9) art. 107 ust. 3 w zw. z art. 104 ust. 2 pkt 7 u.g.n. w zw. z art. 217 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zmianę terminu zapłaty opłaty adiacenckiej w uchwale odrębnej niż uchwała o scaleniu i podziale nieruchomości;

10) art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 217 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydłużenie terminu wygaśnięcia zobowiązania daninowego na rzecz organu władzy publicznej, skutkujące pogorszeniem sytuacji majątkowej skarżących;

11) art. 102 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego podjęcia uchwały w sprawie przystąpienia do zmiany uchwały z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...];

12) art. 103 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania w przedmiocie zmiany uchwały z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...], podczas gdy zgodnie z przedmiotowym przepisem Burmistrz Gminy Miasta O. powinien był powiadomić skarżących o wszczęciu tego postępowania;

13) art. 103 ust. 2 u.g.n. poprzez uniemożliwienie skarżącym powołania rady uczestników scalenia;

14) art. 103 ust. 3 u.g.n. poprzez uniemożliwienie zaopiniowania projektu zaskarżonej uchwały przez radę uczestników scalenia oraz niewyłożenie projektu do wglądu skarżącym na okres 21 dni w siedzibie Urzędu Miasta O., niezawiadomienie skarżących na piśmie o wyłożeniu projektu do wglądu, a także niepodanie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w mieście O., jak również zaniechanie ogłoszenia w prasie lokalnej informacji o wyłożeniu projektu.

Uwzględniając powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości; 2) dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: uchwały z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...], decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 września 2023 r. Nr SKO 4111.2.2023 oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2023 r. Nr SKO 4111.37.2023 - obydwa na okoliczność ich treści, a w szczególności na okoliczność naruszenia interesu prawnego skarżących przez zaskarżoną uchwałę; 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Uzasadniając naruszenie interesu prawnego skarżących, pełnomocnik wskazał m.in., że decyzją z dnia 14 września 2023 r. Nr SKO 4111.2.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu ustaliło dla skarżących opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości stanowiącej ich własność nieruchomości, objętej uchwałą z dnia [...] marca 2018 r. o scaleniu i podziale nieruchomości, która to decyzja została zaskarżona przez skarżących do tut. Sądu. Z uwagi na treść art. 217 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który wprowadza obowiązek ścieśniającej wykładni norm stanowiących podstawę nakładania danin publicznych, a także dyrektywy celowościowej wykładni przepisów prawa, skoro ustanowiony w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości termin jest terminem wnoszenia opłat adiacenckich z tytułu dokonanego scalenia i podziału, tym bardziej jest on terminem, w którym należy w drodze ostatecznej decyzji taką opłatę ustalić, w związku z czym w przypadku niewydania do jego upływu ostatecznej decyzji w tym przedmiocie, obowiązek uiszczenia wymienionej daniny publicznej wygasa. Ponadto zgodnie z art. 107 ust. 3 zd. 1 oraz zd. 2 u.g.n., terminy i sposób wnoszenia opłat adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez podpisanie protokołu uzgodnień. W razie niedojścia do ugody, o terminie i sposobie zapłaty [opłat adiacenckich] rozstrzyga rada gminy, podejmując uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości. W przywołanym przepisie – jak wskazano dalej – nie ma mowy o tym, że rada właściwej gminy może ustalić termin wnoszenia opłat adiacenckich w uchwale o zmianie uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości, lecz przywołana norma prawna stanowi podstawę do ustalenia terminu wymienionego obowiązku daninowego na rzecz państwa jedynie w samej uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości skutkującej zmianami konfiguracji geodezyjnej objętej tą uchwałą działek gruntu. Z uwagi na powyższe pozbawione podstawy prawnej – a przez to niedopuszczalne – jest dokonywanie przez organ jakiegokolwiek wydłużenia tego terminu.

W konkluzji stwierdzono, że zaskarżona uchwała skutkowała naruszeniem interesu prawnego skarżących wywodzonego z art. 103 ust. 2, art. 103 ust. 3, art. 104 ust. 2 pkt 7, art. 107 ust. 3 u.g.n., art. 140 Kodeksu cywilnego, a także art. 217 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w sposób wskazany w pkt 1-7 części wstępnej skargi, a także wynikającego z faktu, że zaskarżona uchwała dotyczy sytuacji administracyjnoprawnej skarżących, jak również z istoty samego prawa własności objętych scaleniem i podziałem nieruchomości skarżących. Jedynie więc ubocznie skarżący wskazali, że skoro ustawodawca ustanowił dla postępowania administracyjnego w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości odrębną procedurę (rozpoczęcie postępowania w drodze podjęcia przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości, powołanie rady uczestników scalenia, uprawnionej do opiniowania projektu uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości, czy wyłożenie oraz umożliwienie uczestnikom scalenia zgłaszania uwag do tej uchwały), szczególną wobec ogólnych zasad podejmowania uchwał określonych w u.sam.gm., dokonywanie jakichkolwiek zmian tej uchwały zgodnie z wyrażoną w art. 7 ustawy zasadniczej zasadą legalizmu – powinno zostać poprzedzone powtórzeniem tej szczególnej procedury w całości, której na gruncie przedmiotowej sprawy organ nie podjął w jakimkolwiek zakresie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem jest art. 101 ust. 1 u.sam.gm., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie przywołanego przepisu art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem wtedy, gdy skarga jest dopuszczalna, tzn. strona skarżąca wykaże, że posiada interes prawny lub uprawnienie w zaskarżeniu uchwały lub aktu, który zostały naruszone postanowieniami zaskarżonej uchwały. Zdaniem Sądu, analiza twierdzeń zawartych w skardze wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do takiego naruszenia, które dałoby się zakwalifikować jako podstawa do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odwołać się w tym miejscu należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który chociażby w wyroku z dnia 3 września 2004 r. (OSK 476/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 2) przyjął, że w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.sam.gm. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku z dnia 24 sierpnia 2007 r. (II OSK 1033/07), w którym przyjęto, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przez kwestionowaną uchwałę może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia. Zagadnieniem legitymacji skargowej aktu prawa miejscowego dwukrotnie zajął się również Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków z dnia 4 listopada 2003 r. (SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84) i z dnia 16 września 2008r. (SK 76/06, OTK-A 2/7/121) podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.sam.gm. przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Podkreśla się również, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego). Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje więc posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Naruszenie tego interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący.

Dodatkowo należy podkreślić, że w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy Sąd w pełni podziela, przyjmuje się, że podmiot skarżący uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.sam.gm. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Związek ten polega na tym, że uchwała narusza jego indywidualny interes prawny lub uprawnienie. Reprezentując swój zindywidualizowany interes, skarżący musi też wykazać, że interes ten jest konkretny, realny i aktualny (wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., II OSK 2105/12). Zaznaczyć również należy, że w powołanym już wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że skarga na podstawie art. 101 u.sam.gm. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (wyroki: NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04; WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r., II SA/Wa 1928/04; NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest również pogląd, że interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.sam.gm., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Podnosi się przy tym, że interes ten musi być bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej.

Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, trzeba przypomnieć raz jeszcze, że to skarżący winni wykazać, że zaskarżoną uchwałą został naruszony ich interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to musi mieć charakter bezpośredni, aktualny i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Kolejno należy także powtórzyć, że dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). I taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarżący stwierdzają, że ich interes prawny został naruszony, bowiem zostały naruszone przepisy proceduralne przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, a więc wywodzą naruszenie ich interesu prawnego z naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Uwidocznione jest to w samej treści skargi, w której pkt. 8-14 stanowiących o naruszeniu obiektywnego porządku prawego stanowią wierne powtórzenie pkt. 1-7 mówiących z kolei o naruszeniu interesu prawnego skarżących. Jednakże kolejność sądowej oceny zaskarżonej w trybie art. 101 u.sam.gm. uchwały jest odwrotna, najpierw sąd dokonuje oceny, czy w sprawie doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a w drugiej dopiero kolejności – czy naruszono procedurę przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały. Nie można wywodzić naruszenia interesu prawnego podmiotu składającego skargę w trybie art. 101 u.sam.gm. z powołaniem się na naruszenia przepisów proceduralnych, te bowiem są przedmiotem dalszej oceny przez sąd administracyjny. Analiza naruszeń proceduralnych, a więc naruszeń obiektywnego porządku prawnego, we wstępnym procesie kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej uchwały niweczyłaby zasadność możliwości zastosowania art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.sam.gm.

Biorąc powyższe pod uwagę – w ocenie Sądu – skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego czy też uprawnienia przepisami zaskarżonej uchwały. Takiego bowiem nie można wywodzić – jak wskazano wyżej – z art. 103 ust. 2, art. 103 ust. 3, art. 104 ust. 2 pkt 7, art. 107 ust. 3 u.g.n., art. 140 Kodeksu cywilnego, a także art. 217 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i samego faktu posiadania nieruchomości objętych scaleniem i podziałem bez wskazywanie, w jaki sposób prawo własności skarżących tych nieruchomości zostało naruszone. Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że skarżący kwestionują korzystny dla nich akt, bo odwlekający w czasie konieczność uiszczenia ustalonej decyzją z dnia 14 września 2023 r. Nr SKO 4111.2.2023 opłaty adiacenckiej. Przy czym, fakt zaskarżenia do sądu administracyjnego przez skarżących tej decyzji nie ma żadnego wpływu na byt prawny uchwały, której przedmiotem jest scalenie i podział nieruchomości – ten pierwszy jest bowiem indywidualnym aktem administracyjnym podjętym w konkretnej sprawie (tu wobec skarżących), zaś ten drugi – aktem skierowanym do wszystkich właścicieli nieruchomości objętych scaleniem i podziałem. Nie można się przy tym zgodzić z twierdzeniem pełnomocnika skarżących, że ustanowiony w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości termin "jest terminem, w którym należy w drodze ostatecznej decyzji taką opłatę ustalić, w związku z czym w przypadku niewydania do jego upływu ostatecznej decyzji w tym przedmiocie, obowiązek uiszczenia wymienionej daniny publicznej wygasa". Żaden przepis u.g.n. nie wskazuje terminu, do kiedy powinna zostać ustalona w drodze decyzji opłata adiacencka. W ust. 3 art. 107 u.g.n. wskazano jedynie, że terminy i sposób wnoszenia opłat adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez podpisanie protokołu uzgodnień, zaś w razie niedojścia do ugody, o terminie i sposobie zapłaty rozstrzyga rada gminy, podejmując uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości. I z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W § 3 ust. 2 uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości ustalono bowiem termin zapłaty opłat adiacenckich do dnia 31 grudnia 2023 r., który następnie został na mocy § 1 zaskarżonej uchwały wydłużony do dnia 31 grudnia 2025 r. Dlatego też w przypadku, gdy organ nie wydaje ostatecznej decyzji (choć w niniejszej sprawie taka decyzja została wydana) o ustaleniu opłaty adiacenckiej do upływu terminu wskazanego w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości obowiązek uiszczenia tej opłaty nie wygasa. Ponadto, interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały nie można wywodzić – jak wskazał pełnomocnik skarżących – z faktu, że skarżącym im zaskarżoną uchwałę.

Reasumując, należy wskazać, że dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i ich naruszenie można uznać za przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.sam.gm. uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skoro wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie spełnia tych warunków, Sąd nie mógł przystąpić do oceny legalności zaskarżonego aktu, w tym do badania prawidłowości zasad i trybu jego podjęcia. Mając to względzie, skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Stąd orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji niniejszego postanowienia.

Orzeczenie z punktu drugiego sentencji znajduje zaś swoje oparcie w przepisie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy.