Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1079/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 109 ust. 1,  3 i 6, art. 66 ust. 1.
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 63 par. 2, art. 64 par. 2., art. 7, art. 77, art. 107.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie braku istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) - dalej ustawa o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez M. K., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor OW NFZ) nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., stwierdzającą brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K. (dalej także skarżący) z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej Prezydenta Miasta N. pod nazwą: N. - nr wpisu [...], w okresie od 21 czerwca 2007 r. do nadal.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Działając na wniosek skarżącego z dnia 21 czerwca 2010 r. w przedmiocie określenia, czy podlega on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej Prezydenta Miasta N. pod nazwą: N., nr wpisu [...] od dnia 21 czerwca 2007 r. do nadal, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdził brak istnienia tego obowiązku we wskazanym powyżej okresie.

W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor [...] OW NFZ wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] czerwca 2007 r., z dniem 21 czerwca 2007 r. została ogłoszona upadłość skarżącego jako przedsiębiorcy, działającego w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. W związku z powyższym, w dniu 2 lipca 2007 r. syndyk masy upadłościowej dokonał wyrejestrowania skarżącego z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 21 czerwca 2007 r.

Dyrektor WO NFZ nie zgodził się z argumentami zawartymi we wniosku, zgodnie z którymi, zdaniem skarżącego decyzja o wyrejestrowaniu z ubezpieczenia społecznego była błędna, ponieważ działalność gospodarcza, polegająca na świadczeniu usług medycznych była prowadzona także po 21 czerwca 2007 r., aż do 31 grudnia 2009 r.

Organ I instancji powołując się na art. 52 i art. 75 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm.), wskazał, że data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości, zatem nie jest możliwe stwierdzenie, że działalność gospodarcza może być prowadzona przez upadłego. Nadto, osoba prowadząca pozarolniczą działalność podlega ubezpieczeniom społecznym od momentu rozpoczęcia wykonywania działalności do zaprzestania wykonywania tej działalności. Z chwilą ogłoszenia upadłości ustał obowiązek ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego upadłego.

Dyrektor [...] OW NFZ podkreślił, że fakt bycia uwzględnionym w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej jako kierownik ZOZ pozostaje bez związku z określeniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Posiadanie statusu kierownika ZOZ nie stanowi także w świetle art. 66 ustawy o świadczeniach odrębnego tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Przywołano także decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2010 r., którą to stwierdzono istnienie obowiązku ubezpieczenia skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. pod firmą "H. Sp. z o.o." z siedzibą w N. od dnia 14 lipca 2006 r. do nadal oraz stwierdzono istnienie obowiązku ubezpieczenia skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki jawnej pod firmą "P. - sp. j." z siedzibą w N. w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do nadal. Decyzja ta jest ostateczna.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Nawiązując do argumentacji przedstawionej przez Dyrektora WNFZ, organ odwoławczy podkreślił, że nie wystąpiły podstawy do uchylenia decyzji, która potwierdza jedynie brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej Prezydenta Miasta N. pod nazwą N. - w upadłości, bowiem zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Organ odwoławczy przywołał art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, określający osoby podlegające obowiązkowi ubezpieczania zdrowotnego, który powstaje i wygasa - zgodnie z brzmieniem art. 69 ust. 1 powołanej ustawy - w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zatem czas objęcia ubezpieczeniem społecznym, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zważył ponadto, iż na podstawie informacji zawartych w zaświadczeniu z dnia [...] stycznia 2011 r. wydanym przez Urząd Miasta N., ustalono, że działalność gospodarcza - obecnie pod nazwą N. - w upadłości, jest prowadzona począwszy od dnia 1 kwietnia 2001 r. do nadal. Nie zgłaszano zawieszenia jej wykonywania, a także nie informowano o zaprzestaniu jej wykonywania. W tak przedstawionym stanie faktycznym i prawnym sprawy, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej.

Powyższa decyzja z dnia [...] marca 2011 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uznanie, że podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym w okresie od dnia 21 czerwca 2007 r. do 31 sierpnia 2009 r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej N. w którym pełnił funkcję kierownika zakładu.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie dokonano błędnego założenia, że wraz z upadłością zakończyła się działalność gospodarcza tego podmiotu. Wskazał, że bezsporny pozostaje fakt, że z dniem ogłoszenia upadłości prowadzący działalność gospodarczą stracił zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzenia majątkiem stanowiącym masę upadłości, jednak syndyk nie poinformował Zakładu Ubezpieczeń Społecznych że utrzymano działalność w ramach N., w którym skarżący był kierownikiem zakładu. Skarżący podkreślił, że o prowadzeniu tej działalności świadczyć miały przede wszystkim deklaracje podatkowe składane w Urzędzie Skarbowym w N.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał przyjęte przez siebie stanowisko oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 -dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona.

Zaskarżona decyzja administracyjna Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez skarżącego M. K.

Zgodnie z art. 109 ust. 1 i 3 i 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych decyzje w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń wydaje Dyrektor Oddz. NFZ a odwołanie od nich rozpatruje Prezes Funduszu. Wniosek o rozpatrzenie sprawy o której mowa w ust. 1 zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Ponadto w zakresie nie uregulowanym ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że postępowanie zostało wszczęte wnioskiem Skarżącego z dnia 21 czerwca 2010 r., tak więc skarżący stał się "gospodarzem" powyższego postępowania.

Wniosek skarżącego z dnia 21 czerwca 2011 r., w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie był jasny. Potwierdził to zresztą skarżący na rozprawie w dniu 17 października 2011 r., gdzie wyjaśnił, że we wniosku z dnia 21 czerwca 2010 r. nie sprecyzował dokładnie czy wnosi o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako jednoosobowy podmiot H., czy też z tytułu pełnienia funkcji kierownika N. w upadłości a więc ze stosunku pracy. Podał, że intencją jego wniosku było objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z obu wyżej wymienionym tytułów.

Zgodnie z art. 63 § 2 kpa mającym w niniejszej sprawie zastosowanie na mocy art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wniosek winien zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi jej adres oraz żądanie.

W wypadku postępowań wszczynanych na wniosek organ powinien wydać rozstrzygnięcie w zakresie całego wniosku.

Jeżeli wniosek jest niejasny organ winien w trybie art. 64 § 2 kpa zwrócić się do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie tj. usunięcie braków formalnych wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W żadnym wypadku organ nie jest uprawniony do orzekania w zakresie innym niż żądanie wniosku.

Warto podkreślić, że w niniejszej sprawie wnioskowa pismem z dnia 7 stycznia 2011 r. uzupełnił wniosek jednak pomimo to wniosek nadal był niejasny.

W ocenie Sądu wniosek o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego w sposób niebudzący najmniejszych wątpliwości winien wskazywać podstawę takiego obowiązku.

W art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazane są osoby podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W okresie objętym decyzją miały zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. oraz obowiązujące do dnia 20 września 2008 r. Katalog osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jest bardzo szeroki i obejmuje nie tylko jak to przyjął organ osoby prowadzące działalność gospodarczą, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c.

Reasumując należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ nie zebrał całego materiału i nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy, czym w ocenie Sądu naruszył art. 7, 77 i 107 kpa, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Organ winien w trybie art. 64 § 2 kpa wezwać do usunięcia braków wniosku, poprzez sprecyzowanie żądania, gdyż jest to brak który z łatwością może być usunięty w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie doszło do sytuacji, w której organ czyli Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, nie wzywając do sprecyzowania żądania M. K. rozpatrzył indywidualną sprawę z zakresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu – stwierdzając brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta N. pod nazwą N. – w upadłości w okresie od 21 czerwca 2007 r. do nadal, gdy tymczasem jak wyżej wskazano żądanie skarżącego było inne.

Przy powtórnym rozpoznaniu sprawy organ w trybie art. 64 § 2 kpa zwróci się do skarżącego o sprecyzowanie wniosku pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, a następnie mając na względzie rozległą działalność gospodarczą skarżącego rozpatrzy sprawę zgodnie z wnioskiem.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, o niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Na zakończenie należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

W niniejszej sprawie organ przywołując akta sprawy, które są mu znane z urzędu jednak nie przekazując ich sądowi (decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r.) – naruszył również art. 54 § 2 p.p.s.a.