Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 533/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant: Asystent sędziego Marzena Cybulska - Kulesza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2022 r., nr SKO Gd/5075/21 w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r. (nr WK-l.5430.3154.2018.HZ) Prezydent Miasta Gdańska - działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 – dalej jako: "u.k.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy - skierował T.D. (dalej zwanego także jako: "strona", "skarżący") na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii: B.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 10 lipca 2018 r. (nr [...]) Prokurator Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz w Gdańsku zwrócił się o wszczęcie postępowania administracyjnego wobec T.D. w przedmiocie wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, z uwagi na zaistnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Prokurator Rejonowy wskazał, że w toku postępowania karnego (nr [...]), zasięgnięto opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów na okoliczność stanu zdrowia psychicznego T.D. . Do wniosku dołączono notatkę służbową Prokuratora z opinii sądowo-psychiatrycznej ze sprawy o nr [...].

W związku z powyższym organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. W dniu 1 sierpnia 2018 r. T.D. stawił się w urzędzie, zapoznał się z wnioskiem Prokuratora i nie wniósł zastrzeżeń. Ponieważ – jak stwierdził organ - orzeczenie lekarskie stwierdzające u T.D. brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało wydane w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego w 1993 r., to decyzją z dnia 29 października 2018 r. (nr WK-l.5430.3154.2018.HZ) orzeczono o skierowaniu strony na badania lekarskie. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania T.D. , decyzją z dnia 24 stycznia 2019 r. (nr SKO/Gd/263/21) uchyliło w całości ww. decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu zebrania materiałów dowodowych.

Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r. skierował stronę na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii: B.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wystąpił do Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz o przesłanie dokumentów, na podstawie których można uznać, iż istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia, co do stanu zdrowia T.D. . W odpowiedzi Prokurator Prokuratury Rejonowej przesłał wyciąg z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 23 marca 2018 r. Według biegłych u T.D. rozpoznano stan po udarze niedokrwiennym; niedowład kończyn prawych i elementy afazji ruchowej; spowolnienie ruchowe i kłopoty z koncentracją uwagi.

Zawiadomieniem z dnia 22 lipca 2021 r. powiadomiono stronę o zakończeniu postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie. Pismem z dnia 28 lipca 2021 r. strona odniosła się do przedmiotowego postępowania oraz przedłożyła kserokopię "Karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych", jak i "Orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS" z dnia 22 lipca 2020 r., którym orzeczono o całkowitej niezdolności T.D. do pracy do 30 grudnia 2022 r. oraz o jego niezdolności do samodzielnej egzystencji, przy czym – jak zaznaczył organ - lekarz orzecznik w żaden sposób nie odniósł się do kwestii istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Wskazano, że przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ u.k.p., organ nie ma obowiązku pozyskiwania dokumentacji medycznej kierowcy, dokonywania jej analizy, ponieważ jest związany wnioskiem Prokuratora o wszczęcie postępowania administracyjnego. W myśl art. 3 ust. 1 u.k.p. kierującym pojazdem może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym. Przesłanką żądania wszczęcia postępowania przez Prokuratora jest istnienie stanu niezgodnego z prawem. Ocena, że taki stan istnieje należy do Prokuratora i nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej, do którego wpłynął wniosek. Organ wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Natomiast art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ u.k.p. uprawnia starostę do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ wskazał przy tym, że przez pojęcie "uzasadnione" należy rozumieć oparte na obiektywnych racjach, podstawach, słuszne, usprawiedliwione, zaś zwrot "zastrzeżenia" oznacza uwagę wyrażającą krytykę lub wątpliwość dotyczącą jakiegoś szczegółu, słabej strony czegoś.

Wskazano, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych skierowanie na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b/ u.k.p. winno mieć miejsce, gdy organ administracji znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne, czyli gdy istnieją przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na wystąpienie przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy co do dalszego udziału w ruchu drogowym. Musi zatem istnieć wysokie prawdopodobieństwo, że stan zdrowia kierowcy, świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie tj., że istnieją faktyczne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów.

Artykuł 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b/ u.k.p. dotyczący skierowania na badania lekarskie może mieć zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie zastrzeżeń co do stanu zdrowia nastąpiło w bezpośrednim związku z prowadzeniem pojazdu, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez kierowcę wymaganego do prowadzenia pojazdów stanu zdrowia, mają źródło w innych okolicznościach.

Organ stwierdził, że zasadne jest skierowanie strony na badanie lekarskie, gdyż ostatnie badanie lekarskie przeprowadzone u niego przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami miało miejsce wiele lat temu, a w okresie tym mogły nastąpić zmiany w jego stanie zdrowia, na co wskazuje wniosek Prokuratora oraz wyciąg z opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej 23 marca 2018 r.

Końcowo organ podkreślił, że nie jest władny do oceny stanu zdrowia strony, jeżeli zatem istnieją jakiekolwiek wątpliwości, niezbędna jest ocena specjalistyczna uprawnionego w tym zakresie lekarza. Skierowanie na badania lekarskie nie jest jednoznaczne z pozbawieniem uprawnień do kierowania pojazdami.

T.D. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W odwołaniu zarzucił rażące naruszenie prawa art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b/ u.k.p, a także naruszenie art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. wskutek niewyjaśnienia wszystkich istotnych aspektów sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 28 kwietnia 2022 r. (nr SKO Gd/5075/21) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b/ u.k.p. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Na wstępie uzasadnienia decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wskazując że regulacje prawne zawarte w tych przepisach nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju. Natomiast zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bowiem bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.

Wskazano, że w piśmiennictwie podkreśla się, iż podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić konkretne i uzasadnione okoliczności świadczące o pogarszającym się stanie zdrowia strony. Zachowanie świadczy o możliwości obniżenia sprawności psychofizycznej kierowcy, o ile bezpośrednio wskazuje na objawy chorobowe, upośledzenia, zaburzenia psychiczne czy osobowe - a więc zagrożenia medyczne, psychiczne lub osobowe. Zatem zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Natomiast sformułowanie "zastrzeżenia uzasadnione" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu.

Wskazując na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne.

W rozpoznawanej sprawie źródłem informacji o problemach zdrowotnych strony był wniosek Prokuratora. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę uzupełnił akta o kopię opinii sądowo-psychiatrycznej ([...]) z dnia 23 marca 2018 r. wydanej przez lekarzy psychiatrów. Z opinii tej wynika, że badany T.D. , po udarze niedokrwiennym, ma niedowład kończyn prawych, elementy afazji ruchowej, spowolnienie ruchowe i kłopoty z koncentracją uwagi.

Organ odwoławczy stwierdził, że argument strony, iż lekarze psychiatrzy nie mogą wyrokować o stanie jego zdrowia i zdolności do kierowania pojazdami, można uznać za zasadny, i tym samym należy stwierdzić, że konieczność wykonania odpowiednich badań jest niewątpliwa. Podkreślił przy tym, że ani prokurator ani organ I instancji nie przesądzają o stanie zdrowia strony, ale wskazane okoliczności uzasadniają skierowanie strony na badania do lekarza specjalisty. Decyzja o skierowaniu na badania służy jedynie wyjaśnieniu istniejących w tym zakresie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów.

Organ odwoławczy zaznaczył, że informacja uzyskana od Prokuratora o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia strony, uwiarygodniona wyciągiem z opinii sądowo-psychiatrycznej ([...]) z dnia 23 marca 2018 r., jest na tyle wiarygodna, że na jej podstawie można mieć zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony, mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, tym bardziej, że strona nie dysponuje żadnym wynikiem badania lekarskiego, który twierdzenie takie by podważał.

Końcowo zaznaczono, że ważne jest nie tylko niedopuszczenie do udziału w ruchu w charakterze kierujących osób niemających wymaganego stanu zdrowia, ale także eliminowanie z ruchu tych, którzy utracili warunki zdrowotne po uzyskaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów lub u których przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów nie zostały ujawnione w toku badania przed wydaniem prawa jazdy.

T.D. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1/ rażące naruszenie prawa art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ u.k.p. poprzez błędne zastosowanie tych przepisów;

2/ naruszenie art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 8 ust. 1 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm. - dalej jako "Konwencja"), jak i art. 17 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. – ratyfikowanego w dniu 3 marca 1977 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 167 - dalej jako "Pakt");

3/ naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. wskutek niewyjaśnienia wszystkich istotnych aspektów sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale sprawy, a także braku normatywnie przypisanego uzasadnienia.

Skarżący nie zgodził się z organami jakoby wyciąg z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 23 marca 2018 r. był merytorycznym dowodem, tak jak notatka służbowa prokuratora, do skierowania skarżącego na badania lekarskie. W ocenie skarżącego w kwestii udaru niedokrwiennego i jego konsekwencji, stosowne orzeczenie winien wydać lekarz kardiolog czy neurolog. Z kolei leczeniem afazji zajmują się neurolodzy, terapeuci i logopedzi.

Ponadto skarżący nie zgodził się z dokonaną przez organy wykładnią pojęcia "uzasadnionych zastrzeżeń", wskazując w tej kwestii na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2014 r. (sygn. akt III SA/Gd 346/14). Zaznaczył, że nie zawsze opinia sądowo-psychiatryczna dołączana do wniosku prokuratora o skierowanie kierowcy na badanie lekarskie powinna stanowić dla starosty jedyny i rozstrzygający dowód, uzasadniający wydanie decyzji o skierowanie kierowcy na badanie lekarskie, gdyż organ powinien na podstawie treści art. 7 k.p.a. podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Mając to na uwadze zarzucił organowi I instancji istotne uchybienie przepisom zawartym w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wskazując że poza oparciem zaskarżonej decyzji na wniosku i wątpliwej mocy dowodowej notatce, a także wyciągu psychiatrów, organ ten nie uczynił niczego, by zgromadzić pełen materiał dowodowy w sprawie, a w szczególności nie zapoznał się z opiniami biegłych lekarzy o właściwej specjalizacji i nie przeprowadził w sprawie żadnego postępowania dowodowego.

Nie dokonano także oceny, czy wniosek nie narusza kardynalnego przyrodzonego prawa skarżącego, jakim jest jego prywatność, tj. art. 47 Konstytucji RP, który przewiduje, że każdy ma prawo do ochrony prawnej m.in. życia prywatnego oraz art. 8 ust. 1 Konwencji, który przewiduje, że każdy ma prawo do poszanowania m.in. swojego życia prywatnego oraz art. 17 ust. 1 Paktu, który stanowi, iż nikt nie może być narażony na samowolną lub bezprawną ingerencję w jego życie prywatne, rodzinne, dom czy korespondencję ani też na bezprawne zamachy na jego cześć i dobre imię, a w ust. 2 wskazuje, że każdy ma prawo do ochrony prawnej przed tego rodzaju ingerencjami i zamachami. W ocenie skarżącego wydana decyzja stanowi bezpodstawną ingerencję w chronioną prawnie sferę jego prywatności.

Ponadto, skarżący zarzucił organowi I instancji nie odniesienie się do tego, że skarżący jako kierujący posługuje się kartą parkingową w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej "p.r.d."). Zgodnie z art. 8 ust. 4 p.r.d. kartę taką wydaje przewodniczący powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności na podstawie wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczenia o niepełnosprawności, które znajduje się w aktach organu pierwszej instancji. Skarżący zaznaczył, że orzeczenie o niepełnosprawności nie utrudnia prawnej możliwości kierowania pojazdem przez adresata takiej karty. Wskazał, że kartę parkingową nr [...] wydano mu z terminem ważności do dnia 24 lutego 2022 r. W oparciu o art. 100f p.r.d. tworzy się centralną ewidencję posiadaczy kart parkingowych, o których mowa w art. 8, zwaną dalej "ewidencją", a zatem nic więc nie stało na przeszkodzie w przeprowadzeniu dowodu w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając sprawę według wskazanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że decyzje organów obu instancji nie naruszają przepisów prawa i tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 24 sierpnia 2021 r. orzekającą o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U z 2021 r., poz. 1212 ze zm. – dalej w skrócie "u.k.p.").

Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta (na marginesie należy jedynie zauważyć, że organ odwoławczy błędnie przywołał podstawę prawną w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 grudnia 2021 r., tj. powołał art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ u.k.p., jednakże nie maiło to wpływu na wynik sprawy z uwagi na tożsame brzmienie tego przepisu z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.).

W myśl natomiast art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 z urzędu, na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Z powołanych przepisów nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, aby skierować go na przedmiotowe badanie lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko o tym, aby były to zastrzeżenia "uzasadnione i poważne", co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość stan zdrowia kierowcy zobowiązany jest dokonać oceny, czy w tym konkretnym przypadku zgłoszone zastrzeżenia posiadają wyżej wskazane cechy i uzasadniają wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.

W orzecznictwie przyjmuje się, że wątpliwości organu co do stanu zdrowia kierowcy, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, tak więc za uzasadnione i poważne zastrzeżenia można uznać jedynie takie, z których z dużą dozą prawdopodobieństwa wynika, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości dalszego jego udziału w ruchu drogowym, a charakter posiadanych dolegliwości daje podstawy i jest na tyle poważny, że może zagrozić bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie na wskazanej powyżej podstawie prawnej nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją - wystarczającym jest bowiem jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii należy bowiem do uprawnionych w tym zakresie lekarzy, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stosowne badania i ocenią, czy dany kierowca jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Co więcej, skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż celem badania jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może prowadzić do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości, które powinny mieć zobiektywizowane uzasadnienie. W kontekście art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. podkreśla się także, że jego wykładnia powinna mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, stąd zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy winny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza, że winny opierać się na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Stąd też – pomimo tego, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy - dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy (por. wyroki WSA: w Olsztynie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 397/22; w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1693/22; w Łodzi z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 411/22 oraz wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy zinterpretowały i zastosowały przywołane powyżej przepisy.

Zaznaczenia wymaga, że w sprawie wniosek o wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie złożył Prokurator Prokuratury Rejonowej w Gdańsku, motywując go wydaną w sprawie ww. opinią sądowo-psychiatryczną, wydaną przez biegłych lekarzy psychiatrów. W trakcie postępowania administracyjnego organ I instancji pozyskał powołaną przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gdańsku opinię sądowo–psychiatryczną z dnia 23 marca 2018 r. (nr [...]), z której m.in. wynika, że skarżący w lipcu 2013 r. przebył udar niedokrwienny mózgu oraz że jego stan zdrowia psychicznego cechuje się spowolnieniem psychoruchowym, kłopotami z koncentracją uwagi, subiektywnym poczuciem obniżenia funkcji pamięciowych.

W ocenie Sądu przywołane w ww. opinii okoliczności oraz wnioski sporządzających tę opinię lekarzy dotyczyły obiektywnie rzecz biorąc aspektów stanu zdrowia skarżącego, które niewątpliwie wiązały się z jego psychofizycznymi predyspozycjami do kierowania pojazdami, a w konsekwencji ze jego zdolnością do bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym i prowadzenia pojazdów. Biegli psychiatrzy w opinii wskazali na okoliczności, które mogą mieć wpływ na zdolność skarżącego do bezpiecznego kierowania pojazdami (np. spowolnienie psychoruchowe czy kłopoty z koncentracją uwagi skarżącego). Przedstawiony w przedmiotowej opinii stan zdrowia skarżącego mógł zatem budzić uzasadnione wątpliwości, przy czym – odnosząc się w tym miejscu do wyjaśnień skarżącego zaprezentowanych na rozprawie opisujących okoliczności poprzedzające sporządzenie ww. opinii (niewyspanie skarżącego, długi okres oczekiwania na badanie) – należy wskazać, że istotne znaczenie dla organów mogła mieć wyłącznie treść opinii i zawarte w niej wnioski lekarzy, nie zaś okoliczności faktycznie związane z jej sporządzeniem. W konsekwencji zawarte w przedmiotowej opinii sądowo-psychiatrycznej informacje – jak słusznie uznały organy obu instancji – mogły nasuwać uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, wskazujące na zasadność i konieczność skierowania go na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Badanie takie, jak wynika z przepisów u.k.p., przeprowadzane jest przez uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie. Skierowanie na badania lekarskie ma zaś na celu potwierdzenie, że w danym stanie zdrowotnym wskazana osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stan zdrowia kierowcy - jak to zostało powyżej zaakcentowane – jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu drogowego i od dyspozycji (kondycji) psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo tego ruchu. Podkreślić przy tym należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona wyłącznie do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. Kierujący pojazdami silnikowymi powinni bowiem mieć wymaganą przepisami sprawność psychofizyczną nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale przez cały okres posiadania prawa jazdy. Dlatego zadania związane z weryfikacją tego stanu zdrowia powierzono organowi wydającemu prawo jazdy.

W tym miejscu, w odniesieniu do twierdzeń podniesionych w skardze, Sąd pragnie wyjaśnić, że sam fakt wydania skarżącemu przez Przewodniczącego Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku "Karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych" (nr [...]) z terminem ważności do dnia 24 lutego 2022 r., nie przesądza o braku u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kartę taką ma prawo otrzymać bowiem każda osoba, która ma stwierdzone znaczne ograniczenia w poruszaniu się samodzielnie oraz posiada wskazanie w orzeczeniu, że ma uprawnienie do posiadania karty parkingowej (dokument taki może otrzymać niepełnosprawny o znacznym stopniu niepełnosprawności i umiarkowanym z symbolami 04-O, 05-R i 10-N). Co należy podkreślić, karta parkingowa uprawnia osoby niepełnosprawne do parkowania na miejscach specjalnie wydzielonych i przeznaczonych dla tych osób oraz na miejscach wyznaczonych w strefie płatnego parkowania. Wydanie zatem karty parkingowej danej osobie niepełnosprawnej nie oznacza tym samym, że osoba ta (posiadacz karty parkingowej) jest zdolna pod względem zdrowotnym do kierowania pojazdem i uczestniczenia nim (samodzielnie) w ruchu drogowym. Karta ta uprawnie jedynie w zakresie korzystania z miejsc parkingowych przez osobę o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności a uprawnienie to może dotyczyć także kierującego pojazdem, który przewozi osobę niepełnosprawną legitymującą się kartą parkingową. Nie można zatem twierdzić, że wydając przedmiotową kartę organ właściwy bada w jakikolwiek sposób zdolność adresata takiej karty (jego możliwości czy utrudnienia) do kierowania pojazdem.

Reasumując, organy prawidłowo oceniły przesłanki wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu, opierając się w tym względzie na dostatecznym i wiarygodnym materiale dowodowym, który – jak zaznaczono powyżej - nie musiał wykazywać jednoznacznie (przesądzać) istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami, a jedynie uprawdopodabniać występowanie zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

W ocenie Sądu nie sposób też było uznać za uzasadnione pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. W szczególności organy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zgromadziły i właściwie oceniły materiał dowodowy, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie. Organy należycie wyjaśniły w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji motywy podjętych rozstrzygnięć i wskazały, co legło u podstaw ich wydania. Wszystkie więc wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. zostały zachowane.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).