Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 970/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1-1a, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 132
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 2 lipca 2021 r., E. N. (dalej jako: "skarżąca", "strona"), zwróciła się do Wójta Gminy D. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią – R. G.

Po przeprowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia [...] r., Wójt Gminy D. (dalej jako: "organ pierwszej instancji"), odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji nie zakwestionowano okoliczności sprawowania opieki nad babcią przez stronę; podano, że zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej jako: "u.ś.r."), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, dopiero gdy rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma innych osób spokrewnionych

w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powołano również przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wskazując, że jeżeli jest kilku wstępnych lub zstępnych, to obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje zaś dopiero wtedy, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi lub gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności.

Podano, że osoba wymagająca opieki ma czworo dzieci; córki nie są w stanie opiekować się matką, ponieważ mieszkają w znacznej odległości od miejsca zamieszkania R. G., nie utrzymują z nią kontaktu lub sprawują już opiekę nad małżonkiem. Natomiast syn obecnie pracuje zawodowo, utrzymuje rodzinę i nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wyjaśniono, że praca zawodowa

i utrzymywanie rodziny nie zwalniają go z obowiązku alimentacyjnego nałożonego prawem. Osoby zobowiązane do opieki powinny dołożyć wszelkich starań – również finansowych – by zapewnić matce godną opiekę. Podkreślono również, że rodzina osoby wymagającej opieki może wspierać się we wspólnej opiece nad babcią, co da możliwość aktywności zawodowej wszystkich osób, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, a strona nigdy jeszcze nie pracowała.

Drugą przesłanka, która, w ocenie organu, nie została spełniona, jest to,

iż z treści orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że nie została ustalona data powstania niepełnosprawności.

Od ww. decyzji skarżąca odwołała się w przepisanym terminie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r., bez uwzględniania okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, doszło do uznania, że niekonstytucyjności części normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną, ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz błędne zastosowanie art. 17 ust. 1a u.ś.r., podczas gdy nie może on mieć zastosowania

w sprawach, mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz wnuczki. Do odwołania załączono oświadczenie R. G., w którym wskazuje, że nie jest

w stanie sprawować opieki nad matką, ponieważ jest czynny zawodowo, a wysokość świadczenia pielęgnacyjnego nie pozwala mu na utrzymanie żony i syna.

Decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy wyjaśnił, że

w przedmiotowej sprawie brak było podstaw prawnych do odmowy świadczenia

w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nie jest dopuszczane oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b pkt 1 u.ś.r., która została uznana za niezgodną z Konstytucją.

W kwestii przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu wyjaśniono, że literalne brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. wskazuje, że osoby te mogą uzyskać świadczenie wówczas, kiedy nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podano, że w treści przepisu ustawodawca wprost nawiązuje do obowiązku alimentacyjnego, wobec czego nie można pominąć treści art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który określa kolejność osób zobowiązanych do alimentacji.

Wyjaśniono, że do alimentacji względem R. G. w pierwszej kolejności są zobowiązane jej dzieci, spokrewnione z nią w pierwszym stopniu; dopiero w dalszej kolejności zobowiązana do alimentacji względem babci jest strona. Podano, że wskazane przez skarżącą okoliczności braku możliwości sprawowania opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej, nie stanowią obiektywnych przesłanek. Przesłanką która uzasadniałaby niemożność sprawowania opieki, byłoby posiadanie przez dzieci R. G. orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podkreślono, że syn osoby niepełnosprawnej mieszka w tym samym bloku,

co jego matka, pracuje zawodowo i nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego wnuczce z tego powodu, że syn osoby wymagającej opieki nie rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki, co jest podstawową przesłanką przyznania tego świadczenia. Dodano, że wskazywane przez stronę okoliczności są prawnie obojętne, a realizacja obowiązku alimentacyjnego może wyrażać się w osobistych staraniach osoby zobowiązanej, ale również sprowadzać się do finansowania osobie wymagającej opieki, sprawowanej przez osobę trzecią.

W skardze do tutejszego Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17

ust. 1a u.ś.r., poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się wnuczka, będąca jednocześnie opiekunem faktycznym osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez dzieci niepełnosprawnej, które nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy funkcjonalna wykładnia ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu skargi w istocie powielono zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. Wskazano, że wykładnia językowa ww. przepisów prowadzi do wyników sprzecznych z ustawą oraz Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym. Zgodnie bowiem z zamiarem ustawodawcy, świadczenie pielęgnacyjne stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Pozostając przy wykładni językowej, należałoby uznać, że świadczenie to przysługuje wyłącznie małżonkowi oraz dzieciom, które ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie mogą sprawować takiej opieki.

Na poparcie swojego stanowiska, skarżąca powołała wyrok WSA w Szczecinie

z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 80/19.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie,

a zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, odpowiadają prawu.

Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie stosowny wniosek zawarła skarżąca w skardze oraz organ w odpowiedzi na skargę.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną

w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W myśl zaś art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia ww. przepisów. Tutejszy Sąd stoi na stanowisku – podobnie jak organy orzekające w sprawie – że wprost z nich wynika, iż osoba spokrewniona w dalszej kolejności może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu lub legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca powiązał więc prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z obowiązkiem alimentacyjnym.

Zgodnie z przepisem art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U.

z 2020 r., poz. 1359, dalej jako: "k.r.o."), obowiązek alimentacyjny zobowiązanego

w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Przepis ten wskazuje kolejność zobowiązanych do alimentacji oraz wymienia stany faktyczne uzasadniające powstanie obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby zobowiązanej w dalszej kolejności. Wyjaśnić jednak należy, że nie każdy stan faktyczny można odnieść wprost do zakresu stosowania przepisu art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r.

W przepisie tym ustawodawca sprecyzował bowiem tylko jedną obiektywną przesłankę, która uzasadnia przyjęcie, że obowiązek alimentacyjny przeszedł na dalszych krewnych – tj. fakt legitymowania się przez osobę spokrewnioną w bliższym stopniu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca wskazał przez to, że wyłącznie względy zdrowotne mogą zwalniać z obowiązku alimentacyjnego w kontekście prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, żadne inne tego skutku natomiast nie wywierają.

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela linię orzeczniczą, zgodnie z którą rygoryzm spornych przepisów, których brzmienie jest jednoznaczne, odpowiada celom ustawy. W wyroku z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt I OSK 960/20, Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z wyrażonym przez tutejszy Sąd poglądem, że na podstawie art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena, czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Stanowisko takie zostało również przyjęte m.in. w wyroku NSA z dnia 23 stycznia

2020 r., sygn. akt I OSK 2462/19; wyroku NSA z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3539/18 czy wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 3283/14 (orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA).

W wyżej powołanych wyrokach NSA wyjaśnił, że przyjęta wykładnia przepisów u.ś.r. nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa. Zasady tej nie można bowiem rozumieć jako nakazu identycznego traktowania wszystkich osób zobligowanych do alimentacji. W rozpoznawanej sprawie nie można też mówić o naruszeniu art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, a więc wyrażonych w nich zasad ochrony rodziny. Przepisy te stanowią ogólną ramę zobowiązującą państwo do zapewnienia rodzinie pomocy i ochrony, nie konkretyzując warunków jej przyznania i pozostawiając tym samym ustawodawcy określenie form

i przesłanek jej świadczenia. Okoliczność wprowadzenia przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny w prawie do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny. Przepisy Konstytucji RP oraz wydane w oparciu o nią przepisy prawa wprowadzają nakaz ochrony i opieki nad rodziną właśnie poprzez regulacje dotyczące obowiązku alimentacyjnego, który należy realizować, a szczególną pomoc materialną

i społeczną ze strony władz publicznych mają rodzinom w trudnej sytuacji materialnej

i społecznej zapewnić regulacje prawne dotyczące pomocy społecznej czy świadczeń rodzinnych, co nie znaczy, że państwo nie może wprowadzić zasad dostępu do tych świadczeń, gwarantując ich otrzymanie przez osoby, którym faktycznie się one należą (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 365/20,

LEX nr 3064789).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że z akt sprawy bezspornie wynika, że żadne z dzieci R. G. nie może być uznane za zwolnione z obowiązku alimentacyjnego, ponieważ nie legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przez co nie jest niemożliwe wypełnianie przez nie ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślić przy tym należy, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium, że realizacja obowiązku alimentacyjnego może przybrać formę świadczeń osobistych, sprawowania opieki lub też może mieć wymiar finansowy, opłacenia osoby, która będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym krewnym

(por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 229/21, LEX nr 3206339 czy wyrok WSA w Olsztynie z 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 498/21, LEX

nr 3253762).

Zdaniem Sądu, inna interpretacja powołanych przepisów nie znajduje uzasadnienia prawnego. Co istotne, do spornej kwestii przejścia obowiązku alimentacyjnego na zobowiązanych w dalszej kolejności – w przedmiotowej sprawie na skarżącą, która jest wnuczką osoby wymagającej opieki – odniósł się również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13 (CBOSA), w której wprost stwierdzono, że osobie, której nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały NSA odniósł się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt P 23/05, wskazując

iż "Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego warunku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę a podopiecznym. Wręcz przeciwnie, wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Co należy podkreślić, cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja

z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego. Celem bowiem tych uregulowań jest to, by osoba zmuszona do rezygnacji

z zatrudnienia w związku z wykonywaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny. Wyniki w wykładni gramatycznej omawianych przepisów, ich znaczenie językowe, są zgodne z rezultatem wykładni systemowej i funkcjonalnej".

Stanowisko to tutejszy Sąd w całości podziela; dodatkowo wyjaśnić w tym miejscu należy Skarżącemu, że uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają moc pośrednio wiążącą. W doktrynie reprezentowany jest jednak pogląd, że stanowisko zajęte w uchwale przez NSA wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, w trybie art. 269 p.p.s.a., dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Konsekwencją tego jest więc faktyczne związanie uchwałą abstrakcyjną nie tylko sądów, ale również pozostałych uczestników postępowania przed sądami administracyjnymi (por.

B. Dauter, Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego [w:] Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2012, LEX/el i powołane tam piśmiennictwo).

Odnosząc się zaś do tezy wyroku WSA w Szczecinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 80/19, powołanego w skardze, wypada podkreślić, że zapadł on

w odmiennym stanie faktycznym – córka osoby wymagającej opieki nie była w stanie wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, zaś wnuczka sprawująca opiekę była ustanowiona opiekunem prawnym osoby niepełnosprawnej.

W rozpoznawanej sprawie córki osoby wymagającej opieki nie utrzymują kontaktu

z matką, a syn pozostaje czynny zawodowo. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby dzieci

R. G. miały problemy zdrowotne, obiektywnie uniemożliwiające sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką. Sprawowanie opieki przez wnuczkę jest więc kwestią ustaleń rodzinnych, a nie okoliczności obiektywnych, które powodowałyby przejście na skarżącą obowiązku alimentacyjnego wobec babci.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi strat finansowych, spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z zatrudnienia, w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie można wobec tego przyznać świadczenia członkowi rodziny spokrewnionemu w dalszym stopniu z osobą wymagająca opieki (wnuczka), gdy zobowiązani w pierwszej kolejności nie chcą dostarczać środków pieniężnych, czy zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki (syn osoby niepełnosprawnej). Nie są to bowiem przyczyny niezależne od nich i ich woli,

a tylko takie w świetle przepisów u.ś.r. oraz k.r.o. zwalniają z obowiązku alimentacyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 949/21, LEX nr 3267487 oraz Wyrok WSA w Poznaniu z 21 października 2021 r., sygn. akt II SA/Po 223/21, LEX nr 3256434.

Końcowo wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu, która uznana została za niezgodną z art. 32

ust. 1 Konstytucji – zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia

21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Mając na uwadze powyższe rozważania, pozostaje to jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy, ponieważ

w zaistniałym stanie faktycznym nie zaktualizował się obowiązek alimentacyjny skarżącej względem niepełnosprawnej babci.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie

na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.