Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 925/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 272 ust. 8, art. 269 ust. 1 pkt 1,  art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 16 pkt 59, art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 272 ust. 8, art. 273a, art. 273 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: par. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 736
law: Rozporządzenie Rady Ministra z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j.)
article: art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 24 sierpnia 2022 r. nr [...].AŻ Wójt Gminy K. orzekł wobec D. J. (dalej "skarżący") dla nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...],

o powierzchni [...] m2 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości [...] zł, po [...] zł za każdy kwartał. Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 272 ust. 8, ust. 22-26 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. 2021 r. poz. 2233; dalej "u.p.w."), § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2021 r., poz. 736; dalej "rozporządzenie j.s.o."), art. 63 § 1 i 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.2021 r., poz.1540 ze zm.; dalej "O.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej "K.p.a.").

Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, że informacją z 19 maja 2022 r. ustalił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla przedmiotowej działki w wysokości [...] zł. Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach zgodnie z art. 272 ust.8 u.p.w. i § 9 ust. 1 rozporządzenia j.s.o.

Skarżący w dniu 6 czerwca 2022 r. (data wpływu do organu) złożył reklamację od ustalonej wysokości opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla działki nr [...] obręb W. nr KW [...]

Organ wydał w dniu 17 czerwca 2022 r. decyzję nr [...],

w której ustalił dla D. J. za 2022 r. opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości [...] zł po [...] zł za każdy kwartał dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...] o pow.

[...] m2. Organ uznał, że skarżący nie złożył reklamacji, ani nie uiścił opłaty, wynikającej z przedmiotowej informacji.

W dniu 14 lipca 2022 r. skarżący złożył wniosek o sprostowanie reklamacji, gdyż jak stwierdził, pomylił się w określeniu działki, bowiem miała ona dotyczyć przedmiotowej działki nr [...] (KW [...]), a nie zaś działki nr [...]

(KW [...]). Według skarżącego, organ widząc pomyłkę powinien wezwać go do złożenia wyjaśnień.

W dniu 18 lipca 2022 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji z dnia 17 czerwca 2022 r. (opisanej powyżej), w którym kwestionował prawidłowość obciążenia go opłatą retencyjną dla działki [...] za rok 2022 zarzucając błędne przyjęcie, że działka

nr [...] nie jest podłączona do systemu kanalizacji otwartej. Skarżący podniósł również, że złożył reklamację od przedmiotowej informacji, lecz zawierała ona omyłkę co do numeru działki. Według skarżącego, organ winien wezwać go do złożenia wyjaśnień, gdyż wiedział, że postępowanie co do działki [...] już się toczy na skutek złożonej przez niego reklamacji. Ponadto organ w wydanej decyzji, uznając że skarżący nie złożył właściwej reklamacji, powinien był poinformować go, iż na wydaną decyzję służy skarga do sądu administracyjnego, a nie, jak to zrobił, że służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego.

Organ wydał w dniu 21 lipca 2022 r. decyzję nr [...] na podstawie art. 132 § 1 K.p.a., którą uchylił własną decyzję z dnia 17 czerwca 2022 r.

i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, jako bezprzedmiotowe.

Organ stwierdził w jej uzasadnieniu, że skarżący nie złożył reklamacji dotyczącej działki nr [...]. Podał, że 6 czerwca 2022 r. wpłynęły reklamacje skarżącego dotyczące innych działek, lecz co do złożonej reklamacji do sprawy nr [...] organ nie mógł przyjąć, że skarżący popełnił oczywistą omyłkę, gdyż zawierała ona wskazanie nr działki i numer księgi wieczystej – działki [...], a nie – działki [...]. Organ wskazał, że przychylił się do wniosku o sprostowanie reklamacji i rozpozna ją w odrębnym postępowaniu, wydając nową decyzję. Decyzję z dnia 21 lipca 2022 r. doręczono skarżącemu w dniu 1 sierpnia 2022 r.

W dniu 5 sierpnia 2022 r. skarżący złożył wniosek o zwrot kwoty [...]zł uiszczonej opłaty za zmniejszenie retencji terenowej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] za dwa pierwsze kwartały roku 2022. Do wniosku dołączył kopię przelewu na rachunek bankowy Urzędu Gminy K. kwotę [...]zł z opisem, że dotyczy decyzji za rok 2019 i II kwartału 2002 r.

W piśmie z 9 sierpnia 2022 r. organ poinformował skarżącego, że uchylił decyzję ustalającą przedmiotową opłatę, gdyż brak było podstaw do zastosowania art. 272 u.p.w. i umorzył postępowanie. Organ uznał, że skarżący złożył reklamację i ją rozpozna podstawie art. 273 ust. 4 u.p.w. Wyjaśnił, że termin do złożenia reklamacji rozpocznie swój bieg od uprawomocnienia się decyzji nr [...]. Organ zobowiązał też skarżącego do wyjaśnienia jakiej nieruchomości miałyby dotyczyć ww. wpłaty.

W dniu 24 sierpnia 2022 r. organ wydał zaskarżoną w sprawie decyzję nr [...], w której ustalił skarżącemu opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości w wysokości [...] zł za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., która została podzielona na IV równe raty po [...] zł za każdy kwartał kalendarzowy, dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...] o pow. [...] m2.

Organ przedstawił stan faktyczny od momentu wydania przedmiotowej informacji i wskazał, że przychylił się wniosku o sprostowanie złożonej przez stronę reklamacji

i uchylił swoją decyzję z 17 czerwca 2022 r., co skutkowało rozpoznaniem reklamacji na nowo. Organ wskazał, że w reklamacji wskazano, iż opłata nie powinna zostać naliczona z uwagi na to, że przedmiotowa działka jest objęta systemem kanalizacji typu otwartego i zamkniętego (powołując się na opinię posadowienia kanalizacji deszczowej zlokalizowanej w obrębie działek nr [...], która współfunkcjonuje z siecią istniejącą na działce [...] i [...]). Odnosząc się do tych zarzutów organ stwierdził, że w ewidencji dostępnej w Urzędzie Gminy K. nie istnieje działka o nr [...], obręb W., na którą powołał się skarżący.

Organ wyjaśnił, że kwestia zmniejszonej retencji przedmiotowej działki badana jest od 2018 r., w którym to roku po raz pierwszy naliczono ww. opłatę dla działki [...].

Organ wskazał, że w związku z brakiem złożenia przez stronę oświadczenia,

o którym mowa w art. 552 § 2b u.p.w. oraz brakiem przedstawienia dokumentacji dotyczącej wielkości powierzchni utwardzonej na przedmiotowej działce w złożonej reklamacji, przyjął, iż ustalenia organu w tym zakresie nie uległy zmianie w 2022 r. i są prawidłowe, zaś strona nie wniosła zastrzeżeń, co do wielkości utwardzonej powierzchni ww. działki. Organ podał, że spór dotyczy ujęcia przedmiotowej działki

w systemie kanalizacji otwartej i zamkniętej. Wskazał dalej, że nie kwestionuje faktu, iż działka jest wyposażona w wewnętrzny system kanalizacji, lecz system ten nie jest

w żaden sposób podłączony do gminnej sieci kanalizacji deszczowej, co skutkowało naliczeniem przedmiotowej opłaty.

Ustosunkowując się do zarzutu strony związanym z wydaną decyzją

z 12 października 2020 r., organ podał, że decyzja dotyczyła 2018 r. i nie była wiążąca dla ustalenia opłaty za lata następne. Organ odwołał się w dalszej części do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w podobnych sprawach i wyjaśnił znaczenie pojęcia: "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej". Odwołał się do słownikowego znaczenia i podał, że jest to zespół urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej jak i ogólnospławnej. Według organu, obszar, na którym znajduje się przedmiotowa działka nie jest podłączony do takiego systemu. W jego ocenie, wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych na działce, nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji/urządzeń do retencjonowania wody. W przypadku posiadania urządzeń do retencjonowania wody (w zależności od ich pojemności), stawka opłaty jest natomiast niższa. Organ wskazał, że zgodnie z posiadanym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z 18 stycznia 2008 r. nr [...] odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z 15 marca 2022 r. o sygn. akt III OSK 794/21.

Organ nie zgodził się z zarzutem działania organu na szkodę przedsiębiorcy.

Skarżący złożył do sądu skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 7 K.p.a. i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że działka nr [...], obręb W., nr KW [...] posiadająca wewnętrzny system kanalizacji deszczowej nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działającej na obszarze Gminy K., podczas gdy za pośrednictwem systemu kanalizacji deszczowej na działce nr [...], wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki B. położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych

w szczególności do wód powierzchniowych w konsekwencji naliczenie opłaty retencyjnej podczas gdy brak ku temu podstaw;

2) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez:

a) brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek zastosowania opłaty o jakiej mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w.;

b) posłużenie się dla ustalenia stanu faktycznego sprawy dowodami w postaci zdjęcia satelitarnego portalu gison.pl/kołbaskowo/, podczas gdy dowód ten jest dowodem niewiarygodnym, niedokładnym i niemiarodajnym dla ustalenia opłaty za zmniejszenie retencji;

2. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji;

3. naruszenie prawa materialnego tj.: § 9 pkt. 1 rozporządzenia j.s.o. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka [...], obręb W., nr KW [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody;

4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że działka nr [...], obręb W., nr KW [...] posiadająca wewnętrzny system kanalizacji nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działającej na obszarze Gminy K., podczas gdy system kanalizacji deszczowej na działce nr [...] (znajdujący się w kompleksie [...] działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej) odprowadza wody opadowe do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki B. położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych

i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.

Do skargi załączono: reklamację z 1 czerwca 2022 r.; kopię wyroku WSA

w Szczecinie z 5 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Sz 481/19; kopię decyzji

z 12 października 2020 r.; kopię opinii rzeczoznawcy majątkowego z października 2019 r. dotyczącej posadowienia kanalizacji deszczowej na przedmiotowej działce; kopię opinii z dnia 26 września 2022 r. w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej wraz z mapą na płycie CD.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi. Organ podał, że skarżący ma możliwość "wpięcia" swojego systemu kanalizacji do gminnej kanalizacji deszczowej, znajdującej się na działce nr [...] obręb U.. Organ wskazał, że na działce nr [...] obręb W. doszło do wyłączenia ponad 70% powierzchni na skutek wykonywania robót lub obiektów budowlanych, działka położona jest na obszarze nieujętym w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej i oprócz urządzeń odprowadzających wody deszczowe i roztopowe do rowu melioracyjnego nie stwierdzono istnienia urządzeń do retencjonowania wody i w związku z tym organ nie stwierdza naruszenia zasad wyrażonych w K.p.a.

W piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2022 r. skarżący poparł skargę

i uzupełnił argumentację, wskazując, że rów melioracyjny jest elementem otwartego systemu kanalizacji deszczowej. Stwierdził, że mimo iż jego działka nie posiada bezpośrednio "wpięcia" do systemu kanalizacji znajdującego się na działce [...], to bezsprzecznie i tak znajduje się ona na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej jaki funkcjonuje na terenie Gminy K..

Z kolei w piśmie z 8 marca 2023 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, przedstawił dodatkową argumentację na poparcie zarzutów skargi

i zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia:

1) czy działka [...] znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. funkcjonującym na terenie Gminy K.,

2) czy rów melioracyjny, do którego odprowadzane są wody opadowe z działki [...] jest elementem otwartego systemu kanalizacji, jaki funkcjonuje na terenie Gminy K.,

3) czy odprowadzenie wód opadowych z działki [...] za pośrednictwem rowu melioracyjnego do wód powierzchniowych stanowi zjawisko naturalnej retencji,

4) czy wody opadowe za pośrednictwem systemu kanalizacyjnego posadowionego na działce gruntu [...] wpadają do tego samego rowu melioracyjnego co wody odprowadzane przez system kanalizacji istniejący na obszarze działki [...].

Skarżący wskazał ponownie, że wody opadowe za pośrednictwem systemu na działce [...] wpadają do tego samego rowu melioracyjnego co wody odprowadzane przez system kanalizacji istniejący na obszarze działki [...]. Wskazał na stanowisko biegłego T. G. w tym zakresie przedstawione w opinii z dnia 26 września 2022 r. i potwierdzone w piśmie z dnia 23 listopada 2022 r. Skarżący dołączył ww. pismo geodety z dnia 23 listopada 2022 r. do akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Spór dotyczy zasadności obciążenia skarżącego opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji.

Na wstępie należy poczynić kilka uwaga o trybach wydawania decyzji przez organ na tle przepisów u.p.w.

Zgodnie z art. 272 ust. 22 u.p.w., wysokość opłaty za usługi wodne, o której mowa w ust. 8, ustala wójt, burmistrz lub prezydent miasta oraz przekazuje podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.

Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania odpowiednio informacji (art. 273 ust. 1 i 2 u.p.w.).

Wójt Gminy, ustalający opłatę może wydać decyzję:

1. po rozpoznaniu złożonej reklamacji przez podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty, gdy organ uzna ją za nieuzasadnioną (art.273 ust. 6 u.p.w.); od wydanej decyzji stronie służy od wydanej decyzji stronie służy skarga do sądu administracyjnego

(art. 273 ust. 8 u.p.w.);

2. jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty nie złoży reklamacji i nie uiści opłaty, wynikającej z wydanej informacji (art. 272 ust. 24 u.p.w.); od wydanej decyzji służy stronie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (art. 127 § 2 K.p.a.),

a następnie od decyzji organu odwoławczego służy stronie skarga do sądu administracyjnego.

Jak wynika z akt, organ wydał w dniu 17 czerwca 2022 r. decyzję na podstawie art. 272 ust. 24 u.p.w., przyjmując, iż skarżący nie złożył reklamacji od informacji dotyczącej działki nr [...], bowiem złożona reklamacja dotyczyła działki nr [...], co wynikało wprost z jej treści. Na dzień wydania ww. decyzji 2022 r. nie wpłynęło jeszcze pismo skarżącego, powołujące się na omyłkę w numerze działki i numerze księgi wieczystej w złożonej reklamacji 6 czerwca 2022 r. Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę, która podniosła w niej zarzuty merytoryczne odnośnie prawidłowości ustalenia przedmiotowej opłaty oraz zarzut, że organ nie uwzględnił, iż złożyła reklamację, choć z błędnym opisem numeracji działki.

Organ, rozpoznając odwołanie skarżącego, wydał w dniu 21 lipca 2022 r. decyzję na podstawie art. 132 § 1 K.p.a., w której uchylił własną decyzję z dnia 17 czerwca 2022 r. i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta nie została zaskarżona przez stronę i jest ostateczna.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podkreślił, że uwzględnił zarzut skarżącego, że złożył reklamację od przedmiotowej informacji w terminie, lecz z błędnym oznaczeniem działki. W związku z powyższym ustaleniem, decyzja z 17 czerwca 2022 r. musiała być uchylona jako podjęta w niewłaściwym trybie tj. na podstawie art. 272 ust. 24 u.p.w., zamiast po rozpoznaniu złożonej reklamacji z uwzględnieniem trybu z art. 273 u.p.w.

Przechodząc zatem do zaskarżonej decyzji wskazać należy, że została ona prawidłowo wydana w trybie art. 273 ust. 6 u.p.w., tj. po rozpoznaniu reklamacji skarżącego złożonej od przedmiotowej informacji.

Zgodnie z art. 34 pkt 4 u.p.w., jako szczególne korzystanie z wód kwalifikowane jest wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej [...] robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Stosownie do art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej [...] m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o., jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok.

Sąd orzekający w sprawie podziela stanowisko wyrażone, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r. o sygn. akt III OSK 866/21, w którym podkreślono, że sytuacji, kiedy nieruchomość znajduje się na obszarze ujętym

w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, nie można utożsamiać jedynie

z faktycznym zapewnieniem odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z danej nieruchomości. Sama techniczna możliwość odprowadzenia deszczówki z danej nieruchomości nie stanowi podstawy do przyjmowania, że jest to nieruchomość ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., nie chodzi bowiem o zebranie wód z opadów atmosferycznych (ewentualnie roztopów) do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych. Przez systemy kanalizacji zamkniętej lub otwartej ustawodawca rozumie w ogóle organizację odprowadzania wód opadowych: zarówno jej stronę techniczną, jak i podmiotową. System to nie tylko zespół współpracujących urządzeń, ale również zarządzanie tymi urządzeniami. Nie może przy tym chodzić o system kanalizacji wewnętrznej należący do właściciela nieruchomości i przez niego zarządzany. Z definicji legalnej art. 16 pkt 59 u.p.w. wynika, że przez system kanalizacji zbiorczej należy rozumieć sieć w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zakończoną oczyszczalnią ścieków albo końcowym punktem zrzutu ścieków. Stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków sieć to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Należy zatem przyjąć, że sformułowanie: "oprowadzanie do wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast" zakłada, że odprowadzane wody są ujmowane w system do tego przeznaczony, który transmituje je dopiero do wód. System ten ma służyć przekazaniu wód opadowych z nieruchomości do wód. W przypadku zmniejszenia retencji nie tyle chodzi o ujęcie wód opadowych do systemu, ile o nieujęcie całego obszaru w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W świetle powyższego nie jest uzasadnione twierdzenie, że istnienie rowu melioracyjnego oznacza, że cały obszar ujęty jest w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. NSA w ww. wyroku nie podzielił poglądu, że istniejąca na nieruchomości kanalizacja z odprowadzaniem wód do rowu melioracyjnego, niestanowiącego elementu zarządzanej i zorganizowanej całości jest systemem, o którym mowa w przepisach u.p.w. W ocenie NSA, obszar, na którym znajdowała się nieruchomość (działka nr [...] obręb W.), nie jest podłączona do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody.

Podobne rozważania NSA zawarł w wyroku z 15 marca 2022 r. o sygn. akt III OSK 794/21, dotyczącym działki [...] obr. W. w którym wskazał, że odprowadzanie przez skarżącego wód opadowych i roztopowych do gruntu (rowu melioracyjnego) przez istniejący na nieruchomości system kanalizacyjny nie mogło stanowić o wyłączeniu obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji.

Wskazać należy, że opłata za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w.). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód, wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.

Okoliczność, że całkowita powierzchnia przedmiotowej nieruchomości przekracza [...] m2, nie jest sporna pomiędzy stronami.

Sąd nie podziela również argumentacji skargi opartej o decyzję organu

z 12 października 2020 r. o odstąpieniu od określenia wysokości spornej opłaty na przedmiotowej działce za 2018 r. Ustalając opłatę za 2020 r. organ oparł się na aktualnej interpretacji art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. i pojęcia systemu kanalizacji otwartej dokonanej przez NSA w wymienionych wyżej wyrokach, którą to interpretację sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela.

Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o.

Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby na nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji istniały urządzenia do retencjonowania (przechowywania) wody.

Wskazać należy, że sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według Sądu, w rozpoznawanej sprawie o takim naruszeniu nie może być mowy. Strony toczą kilkuletni spór, w którym zasadniczą kwestią sporną jest sposób interpretacji pojęcia obszarów nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, o których mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 i art. 272 ust. 8 u.p.w., przy uwzględnieniu okoliczności, że na terenie gminy nie istnieje gminna sieć kanalizacji deszczowej, a wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego.

W ocenie, Ssądu, organ zebrał materiał dowodowy, dokonał jego oceny i wywiódł

z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że skarżący nie podziela stanowiska organu, nie świadczy o tym, że organ naruszył przepisy postępowania.

Wyjaśnić należy, że na postawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 , dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W przepisie tym chodzi o dowody uzupełniające z dokumentów. Sąd administracyjny nie ma zatem podstaw prawnych do przesłuchiwania świadków ani też przeprowadzania dowodu z opinii biegłego.

Odnosząc się natomiast do przedłożonej przez skarżącego opinii geodety, w ocenie sądu. nie ma ona waloru dokumentu, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Dokument – opinia biegłego jest w istocie wypowiedzią biegłego – osobowym środkiem dowodowym, tak jak protokół z zeznań świadka. Przeprowadzenie takich dowodów przez sąd administracyjny jest wykluczone (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II FSK 1/10). Podkreślić należy, że zakres postępowania przed sądem administracyjnym jest odmienny niż przed sądem cywilnym. Zasadą jest, że sąd administracyjny bazuje na aktach zebranych w toku postępowania administracyjnego i strona postępowania powinna w ramach postępowania administracyjnego składać wnioski dowodowe i przestawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń. Zwłaszcza, ze jak wynika z akt nie jest to pierwsza sprawa skarżącego, reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika odnośnie przedmiotowej opłaty.

Wskazać należy, że na podstawie art. 273a u.p.w., w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1 u.p.w., przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 k.p.a., nie stosuje się. Przepis ten wyłącza stosowanie rozwiązań kodeksowych w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności dotyczycących możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a także gdy chodzi o zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Przepis ten ma mobilizować stronę do aktywnej postawy w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Ograniczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wprowadzone przepisami ustawy jest dopuszczalne i znane polskiemu systemowi prawnemu (por. art. 3 ustawy z dnia z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – Dz. U.

z 2022 r. poz.1775).

Wskazać także należy, że na rozpoznanie sprawy nie miały wpływu przytoczone przez skarżącego orzeczenia sądów administracyjnych, gdyż dotyczyły one innych podmiotów i stanów faktycznych, niż zaistniały w sprawie. Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie argumentacja zawarta w pismach procesowych strony z dnia 24 listopada 2022 r. i 8 marca 2023 r., stanowiącą polemikę ze stanowiskiem organu, nieznajdująca odzwierciedlenia w ustaleniach faktycznych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.