Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1337/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 134 par. 1, art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 33  ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: Par. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1574
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  z dnia 11 września 2020 r. w sprawie czasu służby policjantów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie SWSA Janusz Kasprzycki ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 3 lipca 2023 r., nr 148/2023 w przedmiocie odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz skarżącego D. Z. 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 lipca 2023 r. nr 148/2023 Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Proszowicach z dnia 27 marca 2023 r. nr 21/2023 o odmowie wypłaty asp. szt. w stanie spoczynku D. Z. (dalej: skarżący) ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny wynikające z przygotowania i rozliczenia ze służby.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Raportem z dnia 4 stycznia 2021 r. skarżący - asp. szt. w stanie spoczynku, zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Proszowicach o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny wynikające z przygotowania i rozliczenia ze służby na stanowisku kierowania KPP w Proszowicach w okresie od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. w liczbie 231 nadgodzin oraz nadgodziny wynikające z nieudzielonej przerwy w służbie w okresie od 4 stycznia 2018 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. w liczbie 205,5 nadgodzin.

Skarżący Rozkazem Personalnym nr 84/2020 Komendanta Powiatowego Policji w Proszowicach z dnia 21 grudnia 2020 r., został zwolniony ze służby z dniem 6 stycznia 2021 r. w związku z orzeczeniem przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. Komendant Powiatowy Policji w Proszowicach, w odpowiedzi na złożony raport, nie uwzględnił prośby skarżącego uzasadniając swoje stanowisko tym, że po dokonaniu weryfikacji grafików służby oraz prowadzonej ewidencji nadgodzin na dzień zwolnienia ze służby, posiadał 103 nadgodziny uprawniające do naliczenia i wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, które zostały ujęte w "Zaświadczeniu o uposażeniu i nagrodzie rocznej" z dnia 12 stycznia 2021 r. Komendant zaznaczył również, że zarówno skarżący jak i żaden inny policjant pełniący służbę na stanowisku dyżurnego Zespołu Dyżurnych jednostki, nigdy nie zgłaszał problemów związanych z wykorzystaniem przerw w służbie. Także sam fakt ewentualnego niewykorzystania 45 minut przerwy, która przysługuje podczas pełnienia służby, nie rodzi prawa do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego, co reguluje przepis §4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. nr 131 poz. 1471 z późn.zm.).

Skarżący uznał pismo Komendanta Powiatowego Policji w Proszowicach za decyzję administracyjną i w dniu 19 lutego 2021 r. złożył od niej odwołanie.

Decyzją nr 25/2021 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2021 r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 874/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji w zakresie nadgodzin wynikających z przygotowania i rozliczenia służby, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Sąd w wydanym wyroku zwrócił uwagę na konieczność ustalenia rzeczywistego czasu służby skarżącego w okresie od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, które pozwolą na rozpoznanie jego żądania w ponownym postępowaniu.

W związku z powyższym organ I instancji podjął ponownie niniejsze postępowanie.

Naczelnik Wydziału Prewencji KPP w Proszowicach w piśmie z dnia 1 czerwca 2022 r. stwierdził, że za okres od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r., brak jest dodatkowej dokumentacji w zakresie rzeczywistego czasu związanego z przygotowaniem i zdaniem służby przez skarżącego. Czas służby skarżącego dokumentowany był w grafikach służby dyżurnej, listach obecności, ewidencji czasu służby i ewidencji przedłużonego czasu służby, i potwierdził posiadanie przez skarżącego, ustalonych na okoliczność zwolnienia ze służby, 103 nadgodzin. Jednocześnie wskazano, że żaden z dyżurnych, w tym wymieniony, nie zgłaszał roszczeń dotyczących czasu związanego z przygotowaniem lub rozliczeniem służby. Natomiast organ nie posiada dokumentów potwierdzających, że skarżący każdorazowo pełnił służbę o 30 minut więcej w zmianowym rozkładzie czasu służby wynoszącym po 12 godzin. Do akt sprawy dołączono dokumentację dotyczącą skarżącego w przedmiocie rozliczenia jego czasu służby, tj. kopie grafików służby, kart ewidencji czasu pracy oraz ewidencji przedłużonego czasu służby. W toku postępowania przesłuchano świadków oraz skarżącego.

W tym stanie rzeczy Komendant Powiatowy Policji w Proszowicach decyzją z dnia 27 marca 2023 r., odmówił skarżącemu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny wynikające z przygotowania i rozliczenia ze służby.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji zarzucono naruszenie art. 153 w związku z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w zaskarżonej decyzji oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2022 r. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący w swoim raporcie z dnia 4 stycznia 2021 r. faktycznie podważył wiarygodność rejestru dotyczącego jego nadgodzin w służbie w okresie od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r., w zakresie, w jakim miałyby one dotyczyć przygotowania rozliczenia służby. Automatycznie, według jednego wzorca potraktował 462 swoje służby w tym czasie, zajmując stanowisko, że pełnił służbę w innym, większym wymiarze czasu, niż 12 godzin, czyniąc z tego założenia punkt odniesienia dla swojego żądania o nadgodziny.

Organ wyjaśnił, że we wnioskowanym okresie w jednostce obowiązywała decyzja nr 29/2014 Komendanta Powiatowego Policji w Proszowicach z dnia 25 listopada 2014 roku w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Komendy Powiatowej Policji w Proszowicach. W wykazie stanowisk służbowych w komórkach organizacyjnych KPP w Proszowicach w zmianowym czasie służby, stanowiącym załącznik nr 1 do decyzji, w Zespole Dyżurnych wyznaczono granice czasowe zmian od godz. 8.00 do godz. 20.00 oraz od godz. 20.00 do godz. 8.00.

Na podstawie zeznań świadków oraz wyjaśnień skarżącego można stwierdzić, że ww. granice czasowe zmian były dyżurnym i ich przełożonym znane. Z oświadczeń tych wynika też, że zagadnienie elastyczności zmian osobowych na stanowisku dyżurnego to kwestia, chociaż nie wyjątkowa, ale determinowana kilkoma czynnikami - obciążeniem zmiany, fizyczną dostępnością zmiennika, czy indywidualną organizacją pracy przez policjanta, co nadgodzin nie wyklucza. Z przesłuchań wyłania się też obraz, że skarżący w sensie zadaniowym i organizacyjnym nie funkcjonował w oderwaniu od pozostałych członków zespołu dyżurnych, ale był jego integralną częścią, działając w rytmie całości komórki.

Z oświadczeń i dokumentacji nie wynika, aby ktokolwiek pełnił tam wówczas służbę i był rozliczany w wymiarze większym, niż 12 godzin, formułując jednocześnie żądania korespondujące z tymi pochodzącymi od skarżącego w analizowanej sprawie. Jednocześnie, co wydaje się naturalne, zdarzały się nadgodziny z tytułu przygotowania/rozliczenia służby, wynikające z jej charakteru. Natomiast zeznający odsyłali do stosownej dokumentacji prowadzonej na ten cel, nie wskazując na problem z rozliczaniem czasu służby, czy jej organizacją, choć podkreślano jej ciężar i specyfikę. Na podstawie zebranego materiału nie można również stwierdzić, że uczynili sobie zasadę z wcześniejszego przychodzenia do służby, czy jej przedłużania, co mogłoby prowadzić do wniosku, że wymiar ich służby był większy, niż 12 godzin. Podobnie nie wynika z ich oświadczeń, aby według takiej zasady funkcjonował skarżący - regularnie, w sposób trwały i powtarzalny. W wyjaśnieniach z dnia 14 grudnia 2022 r. omówił on co prawda sekwencję czynności dyżurnego, składających się na przygotowanie i rozliczenie służby, wskazując stanowczo na niemożliwość dokonania ich w granicach służby 12-godzinnej oraz wadliwość systemu organizacji służby. Jednak jest to, po pierwsze jego osobiste wrażenie, po drugie - dotyka zagadnienia szerszego niż niniejsza sprawa i w stosunku do jej materii odrębnego, bo sposobu i efektywności organizacji służby w Komendzie Powiatowej Policji w Proszowicach.

Jak wynika z decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Proszowicach nr 29/2014 z dnia 25 listopada 2014 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Komendy Powiatowej Policji w Proszowicach, grafik służby oraz rejestr przedłużonego czasu służby, to odrębne kategorie dokumentów. Włączone do akt postępowania grafiki służby, obejmujące również skarżącego, odzwierciedlają system pracy 12-godzinny, a nie większy. Z kolei w przypadku rejestru dyżurny obsługiwał również dyżurnych, zatem również skarżący, co potwierdza dokumentacja. Tak więc, wbrew oświadczeniu skarżącego z dnia 14 grudnia 2022 r., w tym zakresie dyżurny posiadał pewną siłę sprawczą, odpowiadając za te adnotacje i mając w granicach takiej swojej funkcji na nie wpływ. Mimo przekonania o wypracowywanych nadgodzinach z tytułu przygotowania/rozliczenia służby, we własnej sprawie skarżący nie doprowadził do ich odnotowywania w rejestrze przedłużonego czasu służby. Konsekwentnie nie było wówczas podstawy do ich odbierania.

Organ podkreślił, że niezależnie od powyższego nie sposób przyjąć, że w zhierarcharchizowanej, opartej na podporządkowaniu i dyscyplinie formacji, skarżący mógłby autonomicznie, skutecznie i trwale (462 zmiany objęte roszczeniem), kształtować swoją sytuację w służbie w ten sposób, że na podstawie wskazanych przez siebie okoliczności, niezweryfikowanych w żadnym formalnym trybie w ciągu całego spornego okresu, pełnił służbę z założeniem, że ma ona wymiar przekraczający 12 godzin, generuje nadgodziny, a o różnicę upomni się po zwolnieniu ze służby. Do tego sprowadza się bowiem próba racjonalizacji wskazanego przez skarżącego związku przyczynowego pomiędzy stanem jego dokumentacji dot. ewidencji i rozliczania czasu służby w spornym okresie, a poleceniem Komendanta Powiatowego Policji w Proszowicach, które ten miał zdaniem skarżącego wydać.

Mając świadomość wyznaczonych zasad rządzących pracą w zespole dyżurnych, dokumentowaniem czasu pracy i rozliczaniem jego "nadwyżek", skarżący zatem, jeżeli twierdził, że w związku z podjęciem/zakończeniem służby wypracowywał sukcesywnie nadgodziny, winien na bieżąco działać według znanych sobie i innym, obowiązujących procedur, bo temu właśnie one służyły. Również i na to nie wskazują materiały sprawy.

W przeciwnym razie zaniechania w tym przedmiocie stanowiły jego indywidualne ryzyko, którego nie można w okolicznościach sprawy przenosić na stronę służbową i to po jego zwolnieniu ze służby, gdyż skarżący, będąc funkcjonariuszem, wybrał określoną strategię i wydaje się, że konsekwentnie ją realizował. Natomiast powinien być od początku świadom, że niewątpliwie rodzi to ograniczenia w skuteczności późniejszego dochodzenia po zwolnieniu ze służby stosownego świadczenia.

Odnosząc się do wniosków dowodowych z dnia 14 grudnia 2022 r., powtórzonych następnie w odwołaniu, organ podkreślił, że dokumentacja dotycząca jego czasu służby przede wszystkim istnieje (mogła przecież ulec zaginięciu, zniszczeniu, uszkodzeniu, czyniącym ją nieczytelną itp.) i wobec tego stanowi o tym, co w niej zapisano. Na jej zawartość w spornym okresie mógł mieć wpływ również sam skarżący. Chociaż, jak twierdzi w sprawie, dotyczące go wpisy od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. nie odzwierciedlają rzeczywistych nadgodzin z uwagi na, jego zdaniem, zakaz Komendanta Powiatowego Policji w Proszowicach ich wpisywania, a jednocześnie polecenie zgłaszania się wcześniej do służby, to jednak nie podjął się formalnie rewizji zapisów w okresie służby przez sporne kilka lat.

Wobec powyższego, dopuszczenie dowodów zastępczych, pośrednich i do tego celu nieprzeznaczonych, skutkowałoby jedynie nieuzasadnioną polemiką z treścią tego, co w sposób właściwy poświadczają istniejące już w sprawie materiały.

Mając na względzie poczynione ustalenia, Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie stwierdził, że organ I instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu wypowiedział się w zakresie niezbędnym do orzekania, prawidłowo wnioskując co do relacji pomiędzy żądaniem skarżącego, a charakterem i okolicznościami sprawy. Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza postępowania w trybie kontroli instancyjnej potwierdziła stanowisko organu I instancji w sprawie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji;

- art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organ II instancji oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego okoliczności warunkujących przyznanie prawa do rekompensaty pieniężnej w zamian za wypracowane nadgodziny wynikające zarówno z przygotowania, jak i rozliczenia służby szczegółowo wskazanych w treści wniesionego raportu, do czego organ ten był zobowiązany;

- art. 75 k.p.a. poprzez odmowę dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez Skarżącego, tj. dowodów z dokumentów, tj. rejestru logowania i wylogowania się przez Skarżącego do systemu SWD w okresie objętym postępowaniem, tj. od dnia 9 czerwca 2016 roku do dnia 1 stycznia 2020 roku oraz wpisów pobierania i zdawania broni przez Skarżącego w okresie objętym postępowaniem, tj. od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r.;

- art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także brak odniesienia się przez organ II instancji w uzasadnieniu do wskazania faktów, które uznał on za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł;

- a w konsekwencji

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 3 i ust. 3d w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i § 11 rozporządzenia z dnia 11 września 2020 roku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie czasu służby policjantów (Dz. U. 2020 poz. 1574) poprzez ich wadliwą wykładnię i niezastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj. rejestru logowania i wylogowania się do systemu SWD w okresie objętym postępowaniem, tj. od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. oraz wpisów pobierania i zdawania broni przez skarżącego w okresie objętym postępowaniem, tj. od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wydanym wyroku z dnia 10 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 874/21 zwrócił uwagę na konieczność ustalenia rzeczywistego czasu służby skarżącego w okresie od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, które pozwolą na rozpoznanie jego żądania w ponownym postępowaniu.

Podstawą uwzględnienia skargi w powyższym zakresie było podzielenie zarzutu braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, który – w świetle przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 – dalej u.o.P.) w związku z § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 września 2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1574), pozwoliłby na ustalenie, czy służba skarżącego wynosiła 12 godzin, w tym co najmniej 30 minut na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie, czy też, jak podnosi skarżący, jego służba wynosiła 12,5 godziny, w tym ww. 30 minut. Sąd wskazał, że w tym zakresie organy nie poczyniły żadnych ustaleń, nie wskazały żadnych faktów, które uznały za udowodnione oraz dowodów, na których się oparły. Organ odwoławczy, pomimo zarzutów odwołania, powołał jedynie przepisy prawa, w tym ww. § 11 ww. rozporządzenia, nie wyjaśniając, ile wynosiła w rzeczywistości dzienna służba skarżącego. Tym samym organy, wbrew art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśniły sprawy tzw. nadgodzin wynikających z przygotowania i rozliczenia służby przez skarżącego.

Dalej Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił także w sposób przekonujący, dlaczego uznał, że nie ma podstaw do twierdzenia, że "czas przeznaczony na przygotowanie do służby i jej zdanie, a przekraczający wyznaczoną normę, ma status ponadnormatywnego czasu służby". Po pierwsze, jak wskazano wyżej, nie wiadomo, czy czas przeznaczony na przygotowanie do służby i jej zdanie, w przypadku skarżącego, mieścił się w 12 godzinnej służbie, czy też nie. Po drugie – ww. sformułowanie "czas... przekraczający wyznaczoną normę" jest niezrozumiały, gdyż skarżący nie twierdził i nie żądał ekwiwalentu za czas przekraczający wyznaczoną normę 30 minut, tj. czas przeznaczony na przygotowanie do służby i jej zdanie. Po trzecie, nie wyjaśniono, dlaczego 30 minutowy czas przeznaczony na przygotowanie do służby i jej zdanie, gdyby miał miejsce, jak podnosił skarżący, poza 12 godzinnym pełnieniem służby na wyznaczonym stanowisku, nie może zostać zaliczony do ponadnormatywnego czasu służby, za który funkcjonariuszowi policji należy się wynagrodzenie, skoro:

1/ przepis art. 33 ust. 3 ustawy o Policji wprost stanowi, że w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze, a

2/ § 11 ww. rozporządzenia stanowi, że nie więcej niż 30 minut na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie wlicza się do czasu służby.

Dlatego Sąd nie podzielił poglądu, że nie ma podstaw prawnych do przyznania rekompensaty pieniężnej za czas przeznaczony na czynności bezpośredniego przygotowania do służby i jej zdania (nie więcej niż 30 minut), jako że nie jest to czas służby przekraczający normę w rozumieniu przepisów dotyczących czasu służby policjantów. Zdaniem Sądu, z przytoczonych wyżej przepisów, wynika bowiem jasno, że czas na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie (nie więcej niż 30 minut), wlicza się do czasu służby. Skoro więc służba skarżącego trwała 12 godzin, w tym 30 minut na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie, to jego żądanie wypłaty ekwiwalentu nie jest zasadne. Jeżeli jednak służba ta trwała 12,5 godziny, to oznacza to, że czas służby skarżącego przekraczał normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, co z kolei oznacza, że przysługuje mu rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpił z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze.

Ustalenie zatem rzeczywistego czasu służby skarżącego w okresie od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi pozwoli na rozpoznanie jego żądania w ponownym postępowaniu, przeprowadzonym zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a.

Wobec powyższego wskazać należy, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że służba pełniona była w dwunastogodzinnym systemie zmianowym od 8 do 20 i od 20 do 8. Zostali przesłuchani m.in. świadkowie. Świadek D. Z. zeznał m.in., że "służba zaczyna się od 8 i w tym czasie następuje też rozliczenie z poprzedniej służby". Świadek W. W. zeznał m.in., że "czas służby nie jednokrotnie się przedłużał wynikało to ze specyfikacji służby", "z reguły przychodziło się zawsze troszkę wcześniej aby zmienić się na stanowisku pracy. I tak przychodzili wszyscy dyżurni", "służba zazwyczaj się przedłużała ale też nie zawsze. Na pewno zawsze przychodziło się wcześniej do służby. Ale nie było to też zawsze", na pytanie "kiedy można było się rozliczyć i opuścić stanowisko?", świadek zeznał "jak był zmiennik i przełożony który rozliczał wtedy można było zakończyć służbę". Świadek J. G. na pytanie "na czym polega przygotowanie do służby dyżurnego" odpowiedział "polega na przebraniu się w mundur służbowy oraz zajęcie miejsca w dyżurce i przejęcie od dyżurnego który kończy służbe wszystkich aktywnych zdarzeń oraz zapoznania się z sytuacją jaka miała miejsce w okresie poprzedzającym służbę (...) w naszej jednostce takie przygotowanie może trwać od kilku do kilkunastu minut w zależności od ilości zdarzeń . i przygotowanie i rozliczenie ze służby to dokładnie ten sam czas". Świadek P. Ł. na pytanie "jak wyglądało przygotowanie do służby?" odpowiedział "przygotowanie składają się z szeregu czynności jest to między innymi sprawdzenie kompletności wyposażenia, uzbrojenia, dokumentacji i omówienie zaistniałych poprzednich wydarzeń. (...) Rozliczenie jest takie samo jak rozpoczęcie tylko odwrócone są role uczestników tego spotkania", świadek zeznał także "objęcie służby było również w systemie SWD gdzie kończący policjant dyżurny kończył poprzez wylogowanie a zaczynający poprzez zalogowanie i rozpoczęcie służby. w systemie każde logowanie i wylogowanie jest zapisywane na wieczność", "jeżeli przyszedłem punktualnie osoba którą zmieniałem automatycznie zostawała dłużej". Świadek A. S. zeznał m.in. "służba w dyżurce związana jest z ciągłością pracy i nie do końca możliwe jest wyjście punktualnie o 8:00 lub 20:00 albo przyjście na 8:00 lub 20:00". Na pytanie "dlaczego jest to niemożliwe?", świadek odpowiedział "ponieważ zazębia się czas służby jednego i drugiego dyżurnego". Z przytoczonych zeznań świadków wynika, iż organizacja pracy w jednostce, wymuszała na dyżurnych dłuższy czas pracy niż 12 godzin, w którym dwóch dyżurnych musiało być jednocześnie obecnych. Do ustalenia zatem pozostawał czas, o jaki przedłużenie to następowało, bowiem z zeznań tych wynika także, że nie zawsze czynności te wymagały czasu wskazanego przez skarżącego. Jak wynika z zeznań świadków, wnioskowane przez skarżącego dane logowań w systemie SWD, na takie ustalenia mogły pozwolić, zatem wypełniając dyspozycję art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia oraz wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie co do dalszego postępowania, zawarte w wyroku z dnia 10 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 874/21, zgodnie z którymi ustalenie rzeczywistego czasu służby skarżącego w okresie od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. winno nastąpić wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, ponownie prowadząc sprawę organ winien przeprowadzić dowód z danych jego logowań w systemie SWD w okresie od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r., a w przypadku braku jakiegokolwiek logowania, z wpisów pobierania lub zdawania broni przez skarżącego w okresie od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia 1 stycznia 2020 r., celem prawidłowego ustalenia rzeczywistego czasu jego służby.

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.