Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1740/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153,  art. 170,  art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Danuta Kania (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., powołując w podstawie prawnej art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

w dniu [...] marca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 6 f i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), wydał rozkaz personalny, na mocy którego zaliczył W. L. do wysługi lat na dzień [...] lutego 2000 r. m. in. pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika - 3 lata, 8 miesięcy i 14 dni. Łączną wysługę lat na dzień [...] lutego 2000 r. ustalił na 4 lata, 11 miesięcy i 15 dni. Ponadto określił na dzień [...] lutego 2005 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wymiarze 9%.

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r. Przedmiotowej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. L. podniósł, że organ nadzorczy błędnie uznał, iż jego praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru stałego, a nauka w szkole średniej nie pozwalała na wykonywanie pracy w tym gospodarstwie. Ponadto zakwestionował prawidłowość nadania skarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ przybliżył instytucję procesową stwierdzenia nieważności decyzji. Podniósł, że w toku postępowania nadzwyczajnego stwierdzono, iż rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r. został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego.

Organ nadzorczy wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska oraz od posiadanej wysługi lat. W wykonaniu delegacji zawartej w art. 102 ww. ustawy zostało wydane ww. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. Przepis § 4 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Taką zaś regulację stanowi ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, która w sposób wyraźny stanowi o zaliczeniu określonych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy do pracowniczego stażu pracy wliczeniu podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. Zatem do oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie, mającego miejsce w okresie od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] listopada 1998 r., mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 24 ze zm.).

Zgodnie z art. 6 pkt 2 ww. ustawy, domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Cytowana ustawa wprowadza zatem wymóg stałej pracy w gospodarstwie rolnym.

Wymienionemu funkcjonariuszowi zaliczono okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] listopada 1998 r. (3 lata, 8 miesięcy, 14 dni) na podstawie przedłożonych przez niego dokumentów m.in. zaświadczenia z dnia [...] lutego 2008 r. o opłacaniu przez J. L. (ojca) i T. L. (matkę) podatku rolnego za grunty użytków rolnych o powierzchni 13,09 ha, zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały w miejscowości P. od dnia [...] marca 1979 r. oraz zeznań świadków.

Organ nadzorczy podkreślił, iż w ww. okresie funkcjonariusz uczestniczył w zajęciach szkolnych w Liceum Zawodowym w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] w [...] dojeżdżał z miejscowości P. do B. i z powrotem (ok. 13 km w jedną stronę), a także przygotowywał się do zajęć szkolnych. Trwające 7-8 godzin lekcyjnych zajęcia w szkole średniej połączone z oczekiwaniem na autobus i dojazdami do i ze szkoły oraz konieczność domowego przygotowania się do obowiązków szkolnych, nie pozwalały – zdaniem organu – na wykonywanie przez stronę stałej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Z zeznań obojga świadków W. B. oraz D. B. jednoznacznie wynika, że W. L. wykonywał pracę w "gospodarstwie rolnym swoich rodziców w P." w charakterze "pomoc w gospodarstwie rolnym swoich rodziców". Świadkowie zgodnie zatem oświadczyli, że praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jedynie pomoc w prowadzeniu gospodarstwa. Wskazali, że praca, którą wykonywał W. L. była stała i wykonywana w pełnym wymiarze czasu, i że nie jest im wiadome, czy z tytułu tej pracy wymieniony był ubezpieczony.

Zdaniem Komendanta Głównego Policji, tradycyjnie świadczona w chwilach wolnych doraźna pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego nie pozwala na uwzględnienie tego okresu do stażu wymaganego przy wzroście uposażenia z tytułu wysługi lat, bowiem głównym zadaniem i celem strony w tym okresie było odbywanie zajęć szkolnych, a nie świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym, której z uwagi na szkolne wymagania czasowe nie mogła wykonywać w rozmiarze mającym znaczenie dla funkcjonowania tego gospodarstwa.

Z powyższych względów koniecznym stało się stwierdzenie, że wliczenie W. L. do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...) oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co w konsekwencji spowodowało zawyżenie wysokości wzrostu uposażenia zasadniczego policjanta z tytułu tejże wysługi.

Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, albowiem w świetle tego przepisu, jeśli dana osoba po ukończeniu 16 roku życia zamieszkiwała wraz z rodzicami dojeżdżając jednocześnie do szkoły średniej w sąsiedniej miejscowości, poza godzinami pracy spędzonymi w szkole stale pracowała w ich gospodarstwie, to okres jej pracy w gospodarstwie powinien być zaliczony do pracowniczego stażu pracy;

2) art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, wobec błędnego przyjęcia, iż skarżący nie spełniał kryterium "domownika" i przez to odmawia się mu zaliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym;

3) § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...) poprzez odmowę zaliczenia skarżącemu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do wysługi lat;

4) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania okoliczności uzasadniających zaistnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie;

5) art. 76 § 1 i 107 § 1 k.p.a.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1435/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż nie można stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej z tego jedynie powodu, że ocena dowodu, której dokonuje organ w postępowaniu nadzorczym różni się od oceny tego samego dowodu uczynionego w postępowaniu zwykłym, jak też nie można stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do naruszenia prawa, wyrażająca się odmiennymi poglądami orzekających organów szczególnie, jeżeli poglądy organów obu instancji na daną sprawę kształtuje rozbieżne orzecznictwo sądowe.

Następnie Sąd stwierdził, iż Komendant Główny Policji przyjął błędne założenie, że skarżący ponad wszelką wątpliwość nie może być uznany za domownika wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym swoich rodziców ze względu na naukę w szkole ponadpodstawowej. W świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów prawnych, jak i wykształconego orzecznictwa, nie sposób kategorycznie przyjmować, iż nauka w szkole ponadpodstawowej wyklucza uznanie danej osoby za domownika. Nie sposób bowiem przyjąć jako zasady - jak uczynił to organ nadzorczy - iż kształcenie się w szkole ponadpodstawowej oznacza, iż praca w gospodarstwie rolnym nie jest głównym źródłem utrzymania.

Następnie Sąd I instancji podał, iż stosownie do treści art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Z kolei w świetle art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Analiza obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów prowadzi do wniosku, iż aby zaliczyć skarżącemu do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wnioskowane przez niego okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należało ustalić, czy w podanych okresach wnioskodawca miał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował w tym gospodarstwie, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, iż wykładni pojęcia "wykonywania pracy w charakterze stałym w gospodarstwie rolnym" wielokrotnie podejmował się Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach: z dnia 4 października 2006 r. o sygn. akt II UK 42/2006 (publ. OSNP 2007/19-20/292), z dnia 21 kwietnia 1998 r. o sygn. akt II UKN 3/98 (niepubl.), z dnia 13 listopada 1998 r. o sygn. akt II UKN 299/98 (publ. OSNP 1999/24/799, OSNP - wkł. 1999/3/2).

Sąd podkreślił, iż - w świetle powołanych orzeczeń - w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi bowiem zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, zatem nie musi on pracować w takim samym wymiarze godzinowym jak rolnik i może pozwolić sobie na jednoczesne kształcenie się. Omawiana definicja domownika może być wykorzystywana zarówno dla celów ubezpieczeniowych, jak też dla uzyskania uprawnień pracowniczych, w tym - jak w niniejszym przypadku - określonych profitów finansowych, poprzez możliwość podwyższenia dodatku za wysługę lat. W pierwszej grupie spraw chodzi o zapewnienie ubezpieczenia społecznego szerszej grupie osób współpracujących z rolnikiem przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Z inną natomiast sytuacją mamy do czynienia w drugiej grupie spraw, gdy chodzi o domownika, który ubiega się o zaliczenie okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego czy stażu służby, co niewątpliwie powinno mieć w takim przypadku wpływ na mniej rygorystyczny sposób odczytywania znaczenia ww. pojęcia. Zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę sezonową specyfikę pracy w rolnictwie, gdzie większość prac przypada na okres od wiosny do jesieni, a prac polowych w przeważającej mierze w okresie wolnym od zajęć szkolnych.

Sąd I instancji stwierdził, iż Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydając rozkaz personalny z dnia [...] marca 2008 r., przy uwzględnieniu liberalnej wykładni przepisu prawa odnoszącego się do pojęcia "domownika" posiadającej oparcie w orzecznictwie i w stwierdzonym stanie faktycznym, mógł uznać skarżącego za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w konsekwencji zaliczyć sporny okres do wysługi lat.

Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że dokonana przez organ nadzorczy wykładnia pojęcia "domownik" mogłaby niewątpliwie mieć znaczenie w sprawie gdyby była ona rozpatrywana w trybie zwykłym. Natomiast możliwość odmiennej interpretacji przepisu prawa nie może prowadzić do twierdzenia, iż przepis prawa został naruszony w sposób rażący. Cechą rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest bowiem to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

W ocenie Sądu, w analizowanej sprawie Komendant Główny Policji nie wykazał oczywistego naruszenia przepisu prawa, lecz odmiennie niż to uczynił Komendant Wojewódzki Policji w [...], ocenił stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przepisów, które w orzecznictwie były różnie interpretowane. Tym samym, decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r. zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Komendant Główny Policji, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez jej oddalenie.

Organ zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż naruszenie szeregu przepisów postępowania mającego miejsce w toku postępowania administracyjnego zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r. nie pociąga za sobą rażącego naruszenia prawa, które wymagało wyeliminowania tak podjętej decyzji z obrotu prawnego;

2) art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa przyjęcie stanowiska, iż policjant był domownikiem w sytuacji, gdy jedynie świadczył w chwilach wolnych doraźną pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego;

3) art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa przyjęcie stanowiska, że pomoc świadczona sporadycznie w gospodarstwie rolnym pozwalała na uwzględnienie okresu do stażu wymaganego przy wzroście uposażenia z tytułu wysługi lat policjantowi, mimo, iż głównym jego zadaniem i celem w tym czasie było jedynie odbywanie zajęć w szkole ponadpodstawowej, a nie świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym, a także, że okres pobierania nauki w szkole ponadpodstawowej może być uznany jako praca w gospodarstwie rolnym o charakterze stałym (główne źródło utrzymania) w sytuacji braku dowodów na daną okoliczność.

Ponadto organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6 i art. 7 k.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi i uchyleniu decyzji organu I i II instancji, w następstwie wadliwego ustalenia przez Sąd stanu faktycznego sprawy, niezgodnego ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w konsekwencji czego doszło do naruszenia przepisów art. 133 § 1 i art. 135 p.p.s.a.;

2) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a w związku z art. 6 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli postępowania organu odwoławczego, a także przez niedokonanie wszechstronnej i prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wadliwe uznanie, że Komendant Główny Policji naruszył przepisy prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem decyzji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż zaszły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancyjnej i niewyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego wyroku na czym to naruszenie polegało, podczas gdy za wydaniem na tej podstawie wyroku powinna iść prawidłowa ocena faktów i dowodów oraz właściwe ustalenie skutków prawnych wydanej w danej sprawie decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I OSK 172/13 oddalił skargę kasacyjną.

W uzasadnieniu zaś wskazał, iż przedmiotowa sprawa prowadzona była w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na wydanie jej - jak twierdził Komendant Główny Policji - z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Okoliczność ta determinowała zatem wszystkie rozważania, dotyczące wykładni prawa materialnego i jej zastosowania w analizowanym stanie faktycznym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że odmienna ocena dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dokonana przez organ wyższego stopnia w postępowaniu nadzorczym nie może stać się podstawą stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja o zaliczeniu policjantowi okresu pracy w gospodarstwie rolnym do "wysługi lat" opierała się na określonej ocenie przedłożonych przez niego dowodów. Jeśli nawet kontrola prowadzona przez właściwy organ nadzoru wykaże, że w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym w postępowaniu zakończonym kwestionowanym rozkazem personalnym wystąpiły pewne nieprawidłowości, to uchybienia takie w żadnej mierze nie mogą być uznane za rażące naruszenie prawa. Wadliwości, dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego, mogą być bowiem usuwane jedynie w postępowaniu zwykłym odwoławczym, a nie w trybie nadzorczym. Takiej ocenie dał słusznie wyraz Sąd I instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, które czyni zadość wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a.

Dalej Sąd II instancji wskazał, iż zaskarżony wyrok został oparty na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co oznacza, że uchylenie obu decyzji nastąpiło z uwagi na stwierdzone naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji nie ustalał stanu faktycznego sprawy, lecz w jego kontekście dokonał wykładni art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Jednocześnie NSA stwierdził, że Sąd I instancji rozważył całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czyniąc tym samym zadość wymogowi z art. 133 § 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd II instancji podzielił utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym w sposób rażący może być naruszony wyłącznie taki przepis, który podlega stosowaniu w swym bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga dokonywania wykładni prawa. Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Stan prawny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie samej treści przepisów prawnych, bez możliwości rozbieżnej wykładni.

W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, bowiem przepisy art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, regulujące pojęcie "domownika" nie są jednoznaczne, przy czym w skardze kasacyjnej nie został postawiony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji ostatniego z ww. przepisów, poprzez jego błędną wykładnię. Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na błędną wykładnię art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1984 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie mogło być skuteczne, ponieważ w okresie, którego dotyczyła sprawa, obowiązywały przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

Na marginesie Sąd kasacyjny wskazał, iż orzecznictwo sądów administracyjnych niejednokrotnie wskazywało na to, iż samo pobieranie nauki w szkole średniej nie wyklucza możliwości uznania członka rodziny rolnika za "domownika", w rozumieniu przepisów regulujących wliczanie okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy. Dokonanie takiej oceny wymaga natomiast analizy okoliczności faktycznych sprawy.

W następstwie wydania powyższego wyroku Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r. Przedmiotowej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.

W motywach rozstrzygnięcia organ ponownie scharakteryzował instytucję procesową stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, która to przesłanka - w jego ocenie - zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

Organ wskazał, iż z § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego wynika, że określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości przy ustaleniu lub zmianie wysługi lat, następuje na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Nie budzi więc wątpliwości, że w przypadku osoby przyjmowanej do służby, która przed datą przyjęcia do służby przedstawiła dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości następuje na dzień przyjęcia do służby. Natomiast w sytuacji, gdy udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat następuje po dacie przyjęcia do służby, zastosowanie znajduje przepis art. 106 ust. 1 ustawy o Policji. Stanowi on, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. W omawianym przypadku okolicznością uzasadniającą zmianę uposażenia było złożenie przez policjanta w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat, co jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o ustalenie uposażenia zasadniczego - zmianę wzrostu tego uposażenia z tytułu zaliczenia do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów.

W rozpoznawanej sprawie W. L. złożył w dniu [...] lutego 2008 r. stosowny wniosek i przedstawił dokumenty mające potwierdzać okresy podlegające zaliczeniu do wysługi lat. W świetle powyższego Komendant Wojewódzki Policji w [...], w przypadku ewentualnego zaliczenia do wysługi lat wnioskowanych okresów, był uprawniony do określenia procentowej wysokości wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi wyłącznie na dzień złożenia przez wymienionego stosownego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami.

Ponadto, z § 5 ust. 4 ww. rozporządzenia wynika, że przy ustalaniu (zmianie) wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentowej jego wysokości uwzględnia się przepisy o przedawnieniu. Stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Istotne jest zatem ustalenie, kiedy powstaje roszczenie policjanta o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.

Analiza § 5 ww. rozporządzenia daje podstawę do stwierdzenia, że skutek w postaci powstania przedmiotowego roszczenia powstaje z chwilą złożenia w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Z tą zatem chwilą rozpoczyna bieg określony w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji termin. Upływ tego terminu jest przesłanką materialnoprawną, która powoduje, że policjantowi nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa do wzrostu uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Przedawnienie roszczenia nastąpiłoby zatem tylko w sytuacji, gdyby organ, dysponując dokumentami uzasadniającymi wzrost uposażenia, nie wydał niezwłocznie decyzji w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, lecz rozstrzygnąłby tę sprawę w późniejszym terminie. Inne rozumienie instytucji przedawnienia, w oderwaniu od daty jego wymagalności, tj. od daty zażądania świadczenia, jest niedopuszczalne i abstrahowałoby od pojęcia wymagalności danego świadczenia, które jest immanentnie związane z instytucją przedawnienia i bez którego to pojęcia instytucja przedawnienia nie ma logicznego uzasadnienia. Złożenie przez policjanta w dniu [...] lutego 2008 r. w komórce kadrowej wniosku oraz przedstawienie dokumentów mających potwierdzić okres pracy w gospodarstwie rolnym powoduje, że dopiero z tą datą rozpoczyna się bieg roszczenia. Zatem okres przedawnienia w niniejszej sprawie w ogóle nie występuje.

Wobec faktu, iż Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. zmienił W. L. wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego na dzień przyjęcia do służby w Policji (tj. na dzień [...] lutego 2000 r.) w wymiarze: 4 lat, 11 miesięcy, 15 dni oraz określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego o 9% z tytułu wysługi lat na dzień [...] lutego 2005 r., stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie organu rażąco narusza wskazane powyżej przepisy prawa.

Następnie organ nadzoru powołał treść art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, wskazując, iż istotnym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie było ustalenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] normatywnej treści pojęcia "domownik", z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy oraz to, czy W. L. w okresie od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] listopada 1998 r. faktycznie mógł pracować w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika.

Organ wskazał, iż z materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznając, że policjant wykonywał stałą pracę w gospodarstwie rolnym, w istocie oparł się wyłącznie na zaświadczeniu z dnia [...] lutego 2008 r. o opłacaniu przez J. L. (ojca) i T. L. (matkę) podatku rolnego za grunty użytków rolnych o powierzchni 13,09 ha, zaświadczeniu z dnia [...] stycznia 2008 r. o zameldowaniu na pobyt stały w miejscowości P. oraz zeznaniach świadków. Nie uwzględnił natomiast innych dowodów wskazujących na odmienny stan faktyczny sprawy. Brak jest zatem dokumentów potwierdzających, że rodzice policjanta w latach 1995 - 1998 w istocie prowadzili gospodarstwo rolne.

W przeprowadzonym przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] postępowaniu nie uwzględniono dowodu z dokumentów dotyczących przyjęcia do służby w Policji W. L. We wskazanej dokumentacji policjant przedstawił wyłącznie informację o odbytej służbie wojskowej, zatrudnieniu w firmie [...] jako robotnik budowlany oraz o zarejestrowaniu jako bezrobotny. Ponadto w swoim życiorysie zaznaczył, iż będąc uczniem liceum zawodowego uczęszczał na dodatkowe zajęcia z lekkoatletyki organizowane w szkole, brał "liczny udział w zajęciach sportowych zajmując czołowe miejsca". Uczęszczał także na zajęcia aikido, gdzie uzyskiwał dobre wyniki. Na wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym, w wymiarze mogącym mieć wpływ na konkretne uprawnienia pracownicze, W. L. powołał się dopiero w dniu [...] lutego 2008 r., gdy wystąpił o zaliczenie przedmiotowego okresu do wysługi lat. Powyższe niewątpliwie przemawia za tym, że policjant albo pracy w gospodarstwie rolnym rodziców faktycznie nie wykonywał, bądź sam nie traktował wykonywanych w gospodarstwie rolnym zajęć jako stałej pracy.

Nadto organ nadzoru wskazał, iż świadkowie W. B. oraz D. B. w zeznaniach z dnia [...] lutego 2008 r. jednoznacznie wskazali, iż W. L. świadczył jedynie "pomoc w gospodarstwie rolnym swoich rodziców". Pojęcie "domownik" natomiast w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy powiązane jest ze stałym świadczeniem pracy, a nie dorywczą choć systematyczną pomocą. Dlatego też, zdaniem organu, W. L. nie świadczył pracy w charakterze domownika, co nie oznacza, że nie pomagał rodzicom w gospodarstwie. Przy charakterystyce domownika kładzie się bowiem akcent na pracę, która chociaż wykonywana poza stosunkiem pracy, ma być stała. Oznacza to, że przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się osobom prowadzącym gospodarstwo rolne. Tradycyjnie świadczona w chwilach wolnych doraźna pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego, chociaż jest niewątpliwie obowiązkiem wymagającym, nie pozwala na uwzględnienie tego okresu do stażu wymaganego przy wzroście uposażenia z tytułu wysługi lat.

W świetle powyższego, zdaniem organu, nie można mówić o wykonywaniu stałej pracy w gospodarstwie rolnym, a jedynie o świadczeniu doraźnej pomocy w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych w warunkach wiejskich od dzieci, a także innych członków rodziny rolnika.

W konkluzji organ stwierdził, iż naruszenie prawa polegające na wydaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z zasadami określonymi w k.p.a. (wbrew treści art. 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 7, art. 81 i art. 107 k.p.a.), miało charakter rażący, bowiem mimo nieustalenia przez organ, czy W. L. spełnia zawarte w ustawie przesłanki pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, okres od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] listopada 1998 r. wliczono wymienionemu do wysługi lat, co w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie procentowego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat oraz zawyżenie wysokości uposażenia policjanta z tytułu tejże wysługi oraz generowanie nienależnych wydatków z Budżetu Państwa.

Na skutek wniosku W. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ ponownie wskazał, iż w kwestionowanej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], wbrew przepisom art. 106 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, został wadliwie ustalony termin procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (na dzień przypadający na trzy lata wstecz przed dniem faktycznego złożenia przez policjanta wniosku), co stanowi rażące naruszenie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię instytucji przedawnienia, w oderwaniu od daty wymagalności roszczenia.

Nadto organ stwierdził, iż rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r. został wydany z rażącym naruszeniem art. 7, 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 k.p.a., a także art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez uznanie policjanta za domownika we wnioskowanym okresie, w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym nie zgromadzono dowodów na poparcie tej tezy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. W. L. wniósł o jej uchylenie, wskazując, iż zachodzi tożsamość sprawy rozstrzygniętej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1435/12, który stał się prawomocny po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 172/13, a nadto organ dopuścił się naruszenia art. 171 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1435/12 nie dokonywał ocen w kwestii rażącego naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]:

- § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w zw. z art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy Policji, poprzez błędne określenie terminu nabycia do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości,

- przepisów postępowania: art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 75, art. 80, art. 81, art. 81 i art. 107 k.p.a.

Nie można zatem wywodzić, że organ w zaskarżonym orzeczeniu dokonał nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku. Tym samym nie można uznać, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia powagi rzeczy osądzonej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz decyzja ją poprzedzająca nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. zostały wydane w następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1435/12 - decyzji tegoż organu nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 3 kwietnia 2014 r. wobec oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem o sygn. akt I OSK 172/13 wydanym w ww. dacie - skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Sądu I instancji.

W sprawie znalazł zatem zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W świetle powołanego przepisu organ administracji jest zatem obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w zapadłym wcześniej wyroku bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena dokonana przez organ stanowi zatem prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, publ. LEX nr 48019; uchwała NSA z dnia 21 czerwca 1999 r., sygn. akt OPS 4/99, publ. LEX nr 38476).

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych przez organ oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W świetle powyższego przepisu, organ będzie związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono wzruszone w przewidzianym do tego trybie, nie nastąpi zasadnicza zmiana stanu faktycznego sprawy, nie zmieni się też stan prawny w stopniu, który czyniłby pogląd wyrażony w wyroku sądu nieaktualnym. W niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie zachodzi, zatem organ orzekający - Komendant Główny Policji - pozostaje związany oceną prawną i wskazówkami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2012 r.

W sprawie niniejszej zastosowanie znajduje również przepis art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz decyzję tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2012 r. wobec stwierdzenia braku podstaw do uznania, iż rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., został wydany z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Motywując swoje stanowisko Sąd I instancji wyraźnie zaznaczył, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem w nowej sprawie, w której zadaniem organu jest wyłącznie wyjaśnienie kwestii, czy w sprawie wystąpiły określone enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki nieważności. Nie jest on natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Nadto Sąd wskazał, iż nie można stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej z tego jedynie powodu, że ocena dowodu, której dokonuje organ w postępowaniu nadzorczym różni się od oceny tego samego dowodu uczynionego w postępowaniu zwykłym, jak też nie można stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do naruszenia prawa, wyrażająca się odmiennymi poglądami orzekających organów szczególnie, jeżeli poglądy organów obu instancji na daną sprawę kształtuje rozbieżne orzecznictwo sądowe.

Powyższe zagadnienie rozwinął Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r. stwierdzając, że odmienna ocena dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dokonana przez organ wyższego stopnia w postępowaniu nadzorczym nie może stać się podstawą stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja o zaliczeniu policjantowi okresu pracy w gospodarstwie rolnym do "wysługi lat" opierała się na określonej ocenie przedłożonych przez niego dowodów. Jeśli nawet kontrola prowadzona przez właściwy organ nadzoru wykaże, że w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym w postępowaniu zakończonym kwestionowanym rozkazem personalnym wystąpiły pewne nieprawidłowości, to uchybienia takie w żadnej mierze nie mogą być uznane za rażące naruszenie prawa. Wadliwości, dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego, mogą być bowiem usuwane jedynie w postępowaniu zwykłym odwoławczym, a nie w trybie nadzorczym.

Sąd I instancji - odnosząc się do stanu faktycznego zakończonego wydaniem kwestionowanego w trybie nadzorczym rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2008 r. - stwierdził, iż "w realiach niniejszej sprawy skarżący prowadził z rodzicami gospodarstwo domowe, utrzymywał się jedynie ze środków pozyskiwanych z gospodarstwa rolnego rodziców i nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia z innego tytułu, albowiem w analizowanym okresie uczęszczał do liceum zawodowego oddalonego od miejsca zamieszkania o ok. 13 km". Z powyższego wynika, że fakt prowadzenia przez rodziców skarżącego gospodarstwa rolnego nie był przez Sąd kwestionowany w świetle ustaleń poczynionych przez organ orzekający w trybie zwykłym. W dalszej kolejności Sąd poczynił rozważania na temat wykładni pojęcia "stałej pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika" mając na względzie stosowane w sprawie przepisy prawa materialnego oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Konkludując Sąd stwierdził, że w stwierdzonym stanie faktycznym [ustalonym przez organ orzekający w trybie zwykłym - przyp. Sądu], Komendant Wojewódzki Policji w [...], wydając rozkaz personalny z dnia [...] marca 2008 r., przy uwzględnieniu liberalnej wykładni przepisu prawa odnoszącego się do pojęcia "domownika", mógł uznać skarżącego za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w konsekwencji zaliczyć sporny okres do wysługi lat.

Sąd nie stwierdził zatem takich wadliwości kwestionowanego w trybie nadzorczym rozkazu personalnego - tak w odniesieniu do ustaleń faktycznych poczynionych w oparciu o reguły określone w k.p.a., jak i do zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego - które to wadliwości winny skutkować uznaniem, że ww. rozkaz personalny został wydany z rażącym naruszeniem prawa.

W świetle powyższego, organ nadzoru wydając ponownie decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r., w sposób istotny naruszył przepis art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Nie do zaakceptowania jest bowiem stanowisko organu, zgodnie z którym "w wyniku rażącego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, polegającego na nieustaleniu czy przedmiotowe przesłanki określone w art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarskie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników zaistniały, Komendant Wojewódzki Policji w [...] przyznał [...] W. L. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] listopada 1998 r., mimo iż:

1) brak dyspozycyjności wnioskodawcy [z racji na obowiązek szkolny - przyp. Sądu] wyklucza co do zasady przyjęcie, iż jakakolwiek praca świadczona w gospodarstwie miała charakter stały (por. wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2013 r., sygn. akt [...]),

2) okolicznością wyłączającą przyjęcie stałości świadczenia pracy w gospodarstwie domowym jest wykonywanie przez domownika prac o charakterze dorywczym, okazjonalnie i w wymiarze niższym od połowy pełnego wymiaru czasu pracy, które to czynności należy kwalifikować jako doraźną pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt II UKN 299/98),

3) funkcjonariusz ubiegając się o przyjęcie do służby w Policji nie wspomniał o pracy w gospodarstwie rolnym, co świadczy o tym, iż sam nie traktował jej jak pracy stałej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 5/13),

4) policjant nie udokumentował, że rodzice w okresie od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] listopada 1998 r. prowadzili gospodarstwo rolne,

5) istotą regulacji w ustawie o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie jest "automatyczne" wliczenie tych okresów i z tego tytułu wypłata zwiększonego świadczenia tylko z tego względu, że wnioskodawca zamieszkiwał w gospodarstwie rolnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1238/13).

A zatem treść rozstrzygnięcia - decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. - jest w jawny i oczywisty sposób sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś wykazane naruszenie w sposób fundamentalny wpływa na sposób załatwienia tej sprawy. Niewątpliwym więc jest, że w wyniku mającego miejsce w tej sprawie naruszenia prawa powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności".

Powyższe stanowisko stanowi niedopuszczalną polemikę Komendanta Głównego Policji z oceną prawną zawartą w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2012 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r.

Raz jeszcze należy podkreślić, w ślad za wywodami poczynionymi w ww. wyrokach Sądów, że nadzwyczajny tryb postępowania przewidziany w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. służy do eliminowania z obrotu decyzji wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym, nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można zatem uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Nie można natomiast stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej z tego jedynie powodu, że ocena dowodu, której dokonuje organ w postępowaniu nadzorczym różni się od oceny tego samego dowodu uczynionej w postępowaniu zwykłym. Nie można też stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy w postępowaniu dowodowym, przeprowadzonym w postępowaniu zakończonym kwestionowanym rozkazem personalnym, wystąpiły jedynie pewne uchybienia co do rzetelności i wszechstronności. Tego typu uchybień nie można bowiem kwalifikować jako rażącego naruszenia prawa, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r.

W sprawie zakończonej wydaniem kwestionowanego rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2008 r. na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców skarżący przedłożył: zaświadczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. wydane przez Burmistrza Miasta [...], iż rodzice skarżącego – J. L. oraz T. L. są podatnikami podatku rolnego za grunty użytków rolnych o pow. 13,09 ha, zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2008 r. wydane przez Burmistrza [...], iż W. L. jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości P., gm. [...] od dnia [...] marca 1978 r. do chwili obecnej, oświadczenie wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2008 r., że świadczył pracę w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] listopada 1998 r. oraz zeznania dwóch świadków W. B. i D. B., iż skarżący wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w ww. okresie.

Nie można zgodzić się z organem nadzoru, że wydanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2008 r. w oparciu o ww. materiał dowodowy, nastąpiło z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz reguł dowodowych określonych w k.p.a. Dowody niezbędne dla wyjaśnienia istoty sprawy zostały zgromadzone w postępowaniu zwykłym, zaś odmienna ocena tychże dowodów (w szczególności zeznań świadków) przez organ nadzoru nie może skutkować stwierdzeniem nieważności ww. rozkazu personalnego z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Zaznaczyć przy tym należy, że z uzasadnienia ww. wyroku Sądu I instancji z dnia 7 listopada 2012 r. wynika, iż oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ nadzoru przyjął błędne założenie, że skarżący nie może być uznany za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd ten, dokonując oceny zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. nie tylko nie podzielił stanowiska organu nadzoru co do rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) przy wydaniu rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2008 r., lecz uznał, że w ustalonym stanie faktycznym (na podstawie ww. materiału dowodowego), nie doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego.

Z powyższych względów, podnoszone na obecnym etapie przez organ nadzoru zarzuty rażącego naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], który wydał rozkaz personalny z dnia [...] marca 2008 r., jest pozbawione podstaw prawnych.

Przechodząc natomiast do podniesionego przez organ zarzutu rażącego naruszenia § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w związku z art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędne określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości na dzień przypadający na trzy lata wstecz przed dniem faktycznego złożenia przez policjanta wniosku podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, w sposób rażący może być naruszony wyłącznie przepis, który podlega stosowaniu w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga dokonywania wykładni prawa (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1043/07 (publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 30 października 1998 r., sygn. akt I SA 409/98 (publ. LEX nr 44560), wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Stan prawny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie samej treści przepisów prawnych, bez możliwości rozbieżnej wykładni.

Tymczasem powołane wyżej przepisy ustawy o Policji oraz ww. rozporządzenia były niejednoznacznie interpretowane w orzecznictwie czego przykładem są wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 823/13, z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 206/13, z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1340/13 (publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zastosowanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] przy wydawaniu rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2008 r. jednej z możliwych interpretacji ww. przepisów nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., prowadzące do stwierdzenia nieważności tego rozkazu personalnego z tego tylko powodu, że interpretacji tej nie podziela organ wyższego stopnia.

Zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 101 ust. 1). Zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 106 ust. 1). Stosownie do art. 107 ust. 1 powołanej ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 102 ustawy o Policji, w § 5 ust. 2 wyraźnie stanowi, że wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Przepis ust. 3 tego paragrafu stanowi zaś, że przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się natomiast w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (ust. 4 § 5).

Warto w tym miejscu powołać pogląd wyrażony w ww. wyroku NSA z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1340/13, który został wyrażony na gruncie ww. przepisów. NSA wskazał, iż "(...) istnienie okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysługi lat przy przyjęciu policjanta do służby ma charakter obiektywny. O tym, czy policjantowi w decyzji (rozkazie personalnym) wysługa lat zostanie ustalona w sposób prawidłowy oraz czy otrzyma odpowiedni wzrost uposażenia zasadniczego decyduje jedynie udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat. Zaniechanie przez policjanta udokumentowania okresów zaliczanych do wysługi lat powoduje, że jego uposażenie zasadnicze jest ustalane w wysokości niższej niż mogłoby być ustalone, gdyby w dniu przyjęcia do służby prawidłowo udokumentował okresy zaliczane do wysługi lat. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zgodnej z rzeczywistym stanem rzeczy, albo przynajmniej na nowo udokumentowanej, wysługi lat za cały okres od rozpoczęcia służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat.

Przepisy § 5 ust. 2, 3 i 4 omawianego rozporządzenia przewidują, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas niedokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Oznacza to, że oprócz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, określającego 3-letni termin przedawnienia, należy także uwzględniać art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, regulujący kwestie przerwania biegu przedawnienia. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr (...) przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.

Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. W przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa przedmiotowe uprawnienie. Oznacza to, że uprawnienie to wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Wydana w tym przedmiocie decyzja (rozkaz personalny) ma zatem charakter deklaratoryjny".

Dalej NSA wskazał, iż "policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie wniosku, a następnie wydanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego). Przy czym zauważyć należy, iż te czynności nie stanowią podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, a więc przerywa bieg terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie [w wyroku wydanym w dniu 8 marca 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 199/13 - przyp. Sądu] błędnie zatem stwierdził, że roszczenie skarżącego o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu nowej wysługi lat powstało dopiero z chwilą złożenia przez niego wniosku o zmianę wysługi lat i rozpoczynało bieg przedawnienia, mimo że w świetle powołanego wyżej przepisu ustawy - prawnie bieg ten przerywało.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym nie podziela poglądu wyrażonego przez NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 823/13, natomiast w pełni aprobuje pogląd odmienny wyrażony przez NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 206/13".

Konkludując Sąd stwierdza, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. Komendant Główny Policji błędnie uznał, że rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r. został wydany z rażącym naruszeniem prawa (procesowego i materialnego) w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie dopuścił się naruszenia art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a., nie zastosował się bowiem do oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2012 r. oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. – jak w pkt 2 sentencji.