Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 172/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 173 ust. 1; art. 182 ust. 3; art. 179 ust. 4, ust. 5, ust. 6; art. 207 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 7; art. 9; art. 77 § 1; art. 107 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 2, pkt 23, pkt 24; art. 5 ust. 4 i ust. 4a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii H. – E. w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium na wyżywienie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej Akademii H. – E. w Ł. z dnia [...] r. nr [...]. bg


UZASADNIENIE

III SA/Łd 172/10

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] (znak [...]) Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademii A w Ł. utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej Akademii A w Łodzi z dnia [...] (znak [...]) odmawiającą przyznania E. T. stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] E. T. wystąpiła o przyznanie stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010. W treści wniosku jako osoby wchodzące w skład rodziny wskazała oprócz siebie: męża, dwóch niepełnoletnich synów, ojca i matkę, wypełniając zarazem wniosek w części dotyczącej dochodów poszczególnych wskazanych we wniosku osób. W aktach sprawy znajduje się także pismo skarżącej z dnia [...], zatytułowane "Oświadczenie", w treści którego skarżąca wnosi o nieuwzględnianie dochodów jej rodziców przy wyliczaniu dochodu rodziny, albowiem – jak stwierdziła – prowadzi z mężem osobne gospodarstwo domowe.

Uczelniana Komisja Stypendialna Akademii A. w Ł. decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu wniosku E. T. o przyznanie stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010, odmówiła przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji ustalił, że dochód w rodzinie skarżącej w przeliczeniu na jednego członka rodziny wyniósł 643,35 zł netto, a więc przekroczył kwotę uprawniającą do ubiegania się o stypendium na wyżywienie, wynoszącą 400 zł. Jak wskazał organ, wyliczając dochód uprawniający do stypendium uwzględniono dochody skarżącej E. T., jej męża K. T. oraz jej rodziców M. G. i T. Z..

Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała przede wszystkim zasadność wliczenia do dochodu jej rodziny dochodów jej rodziców, z którymi – jak wskazała – nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego.

Decyzją z dnia [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademii A. w Ł. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo wskazał na sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, służący jako podstawa do ustalenia prawa do stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010, odwołując się w tym zakresie do ustaleń poczynionych przez organ I instancji.

Łączny dochód rodziny, zdaniem organów, wyniósł 50.741,34 zł netto. Na dochód ten składały się: 1) dochód wnioskodawczyni za rok 2008 w postaci świadczeń wypłaconych z Fundusz Pracy, po przeliczeniu przez organ – w kwocie – 1.280,28 zł oraz dochód z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego również za rok 2008 - w kwocie 690 zł; 2) dochód męża wnioskodawczyni za rok 2008, według wyliczeń organu w kwocie 9.275,09 zł; 3) dochód z tytułu świadczeń emerytalnych ojca skarżącej za 2008 r. – T. Z. w kwocie 28.479,68 zł; 4) dochód matki skarżącej za 2008r. – M. G. według wyliczeń organu w kwocie 11.016,29 zł. Powyższe wyliczenia organ oparł na następujących dokumentach, załączonych przez skarżącą do wniosku o przyznania stypendium socjalnego: zaświadczenie Urzędu Skarbowego w R. o wysokości dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (zaświadczenie obejmujące osobno zeznanie podatkowe małżonków E. i K. T. zeznanie T. Z. i zeznanie M. G.) oraz zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o korzystaniu przez skarżącą ze świadczeń funduszu alimentacyjnego. Na marginesie zaświadczeń urzędu skarbowego organ I instancji dokonywał korekt wpisanych tam kwot, dokonując własnych wyliczeń dochodów wskazanych osób. W ten sposób organ wyliczył łączny dochód rodziny na kwotę 50.741,34 zł, a dochód miesięczny na kwotę 4.228,45 zł.

Dalej, odwołując się do treści art. 3 pkt 23 lit. b i c. oraz art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) [dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych] organ odwoławczy wskazał, że dochód ten został pomniejszony o tzw. dochód utracony. W tym zakresie organ oparł się na wyliczeniach organu I instancji, przedstawionych na marginesie zaświadczenia urzędu skarbowego.

Następnie, jak wyjaśnił to organ II instancji, dokonano powiększenia tego dochodu, zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. b oraz art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych o dochód uzyskany przez męża skarżącej w roku 2009 r., tj. o kwotę 511,25 złotych.

Zdaniem organu, wyliczony we wskazany powyżej sposób przez organ I instancji dochód rodziny wyniósł 3.860,09 zł, a w przeliczeniu na jednego członka rodziny 643,35 złotych.

Z tych też względów, wobec przekroczenia progu maksymalnego dochodu na jednego członka rodziny w sytuacji ubiegania się o stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010 – w ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii A. w Ł. – prawidłowo uznał organ I instancji, że nie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej stypendium.

Na powyższą decyzję E. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie i przyznanie jej w wyroku prawa do stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010 oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 179 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym], poprzez błędną wykładnię tego przepisu i jego niewłaściwe zastosowanie. Ponadto podniosła zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez brak uwzględnienia przy wydawaniu decyzji słusznego interesu skarżącej.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że organy nieprawidłowo interpretują pojęcie "samodzielności finansowej" z art. 179 ust. 6 ustawy – Prawo szkolnictwie wyższym, albowiem pojęcie to nie stanowi kryterium ubiegania się o stypendium na wyżywienie. Podniosła ponadto, że w niniejszej sprawie złożyła stosowne oświadczenie o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa przez nią i jej męża oraz jej dzieci, wyjaśniając, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami.

Zdaniem skarżącej, przyjęcie błędnego kryterium uzasadniającego ubieganie się przez studenta o stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010 spowodowało, że organy administracji nie ustaliły okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, przez co naruszyły przepis art. 7 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademii A. w Ł. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ale także z naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadniało uwzględnienie skargi.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii A. w Ł z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej Akademii A. w Ł. z [...] odmawiającą przyznania E. T. stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010. Powodem odmowy przyznania stypendium było – jak wskazał w uzasadnianiu swojego rozstrzygnięcia organ – przekroczenie dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni. To właśnie kwestia obliczenia wysokości dochodu rodziny skarżącej ma fundamentalne znaczenie dla oceny legalności działań organów administracji w niniejszej sprawie. Zagadnienie to jest bowiem podstawowym elementem spornym w niniejszej sprawie i analizując działania organów administracji wypada się skoncentrować przede wszystkim na powyższym zagadnieniu.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym] oraz przepisy Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom Akademii A. w Ł.

Stosownie do treści art. 173 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: 1) stypendium socjalnego, 2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 3) stypendium za wyniki w nauce lub sporcie; 4) stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, 5) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, 6) stypendium na wyżywienie, 7) stypendium mieszkaniowego, 8) zapomogi.

W myśl postanowień art. 182 ust. 3 powoływanej ustawy, stypendium na wyżywienie ma prawo otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Zasady wyliczania dochodu uprawniającego m.in. do ubiegania się o stypendium na wyżywienie statuuje przepis art. 179 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z jego treścią, miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie (...) ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4, z zastrzeżeniem, że do dochodu nie wlicza się: 1) dochodów, o których mowa w ust. 4 pkt 3, jeżeli student jest samodzielny finansowo. Analogiczne sformułowanie znalazło się w § 6 pkt 3 lit a) Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom Akademii A. w Ł. Ustęp 4 art. 179 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium na wyżywienie nakazuje uwzględnić dochody samego studenta, jego małżonka oraz rodziców lub opiekunów prawnych lub faktycznych studenta. Dochodów rodziców, czy też opiekunów prawnych lub faktycznych studenta nie wlicza się (zastrzeżenie wskazane w ust. 5 art. 179), jeżeli student jest samodzielny finansowo.

Zasadnicze znaczenie ma więc użyte przez ustawodawcę w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym, pojęcie samodzielności finansowej studenta. Miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta ustalana jest bowiem z uwzględnieniem faktu, czy student jest samodzielny finansowo w rozumieniu art. 179 ust. 6 powołanej wyżej ustawy, czy też jest niesamodzielny finansowo w rozumieniu tego przepisu.

Zaznaczyć przy tym należy, że pojęcie samodzielności finansowej użyte zostało przez ustawodawcę w celu określenia tylko i wyłącznie sposobu wyliczenia wysokości dochodu osiąganego przez studenta i bynajmniej nie stanowi ono kryterium ubiegania się o stypendium socjalne.

Zgodnie z art. 179 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym "Student jest samodzielny finansowo, jeżeli on lub jego małżonek spełnia łącznie następujące warunki: 1) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym; 2) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym; 3) jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w pkt 1 i 2, nie jest mniejszy od minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników (...), obowiązującego w ostatnim miesiącu ostatniego roku podatkowego w przypadku dochodu studenta z ostatniego roku podatkowego i obowiązującego w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie stypendium; 4) nie złożył oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami bądź jednym z nich. Dla spełnienia warunku samodzielności finansowej niezbędne jest zatem łączne spełnienie wskazanych warunków.

W analizowanym stanie faktycznym, strony nie kwestionują co do zasady trzech pierwszych przesłanek, w tym przedmiocie nie ma sporu co do ich rozumienia i uwzględniania w sprawie. Nie budzi przede wszystkim wątpliwości wysokość dochodów skarżącej i jej małżonka, albowiem wynikają one ze stosownych dokumentów urzędowych (zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych dochodów). Kwestionowane jest natomiast uznanie przez organ spełnienia czwartej przesłanki, tj. "nie złożenie oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami bądź jednym z nich". W ocenie Sądu, organy nieprawidłowo przyjęły, że w przypadku skarżącej zachodzi przesłanka z art. 179 ust. 6 pkt 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Organy uznały, iż skoro wnioskodawczyni we wniosku o przyznanie stypendium socjalnego z dnia 15 października 2009 r. wpisała dane swoich rodziców oraz wykazała informacje o ich dochodach, to uznać należało to za formę złożenia oświadczenia o prowadzeniu wspólnego z nimi gospodarstwa domowego. Zdaniem Sądu, przyjęcie takiego domniemania jest błędne. Przede wszystkim, organy nie zauważyły i nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób do faktu, iż w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej, zatytułowane "Oświadczenie", z którego jednoznacznie wynika, że wnosi ona o nieuwzględnianie dochodów swoich rodziców w dochodzie jej rodziny. Jednoznacznie także stwierdza skarżąca we wskazanym piśmie, że wspólnie z mężem prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

W ocenie Sądu, z samego jedynie faktu wypełnienia formularza wniosku o przyznanie stypendium i wpisanie w nim dochodów rodziców nie można wnosić, że skarżąca złożyła świadome oświadczenie o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami. Przeczy temu złożone trzy dni później oświadczenie samej skarżącej o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego. Zwrócić także należy uwagę, że sam formularz wniosku o przyznanie stypendium, niejako sugeruje wpisanie danych rodziców studenta, zawierając stosowne rubryki, co niewątpliwie może wprowadzać w błąd co do konieczności podawania takich danych.

W tym zakresie – w ocenie Sądu – organy nieprawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, tj. art. 179 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, uznając spełnienie łącznie wskazanych tam przesłanek, w szczególności zaistnienia przesłanki z pkt 4 tego przepisu. To w konsekwencji powodowało nieprawidłowe wyliczenie dochodu rodziny studentki, od którego uzależnione było ewentualne przyznanie stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010.

Nieprawidłowo ponadto, zdaniem Sądu, organy dokonały zaliczenia do dochodu rodziny dochodu męża wnioskodawczyni z 2009 r. Zgodnie bowiem z powoływanym już powyżej ust. 5 art. 179 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie (...) ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Definicja "dochodu rodziny" zawarta została w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zatem organy winny badać wysokość dochodów rodziny skarżącej w roku 2008, jako poprzedzającym okres do przyznania stypendium socjalnego.

Tymczasem dochód rodziny skarżącej wyliczony za 2008 r. powiększyły, powołując się na art. 3 pkt 24 lit. b) oraz art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, o dochody męża skarżącej uzyskane w roku 2009. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest zaliczanie do dochodu warunkującego przyznanie prawa do świadczeń, przyznawanych na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinny, kwot uzyskanych z wynagrodzenia za pracę w roku następnym. Pogląd taki wyraził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 972/08, co zaakceptował w pełni Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 710/09.

Wskazać w związku z tym należy, ze zgodnie z unormowaniami art. 5 ust. 4 i 4a powoływanej ustawy uwzględnia się przy obliczaniu dochodu dochód utracony oraz dochód uzyskany. Definicję uzyskania i utraty dochodu zawiera natomiast art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w pkt 23 i 24, enumeratywnie wyliczających te rodzaje źródeł dochodu, których utrata bądź uzyskanie powodują skutki dla wnioskujących o świadczenia rodzinne i dla świadczeniobiorców. Regulacje powyższe należy jednakże – zdaniem Sądu – rozpatrywać w kontekście definicji dochodu rodziny, podanej we wskazanym uprzednio art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zasadą jest zatem, że dla ustalenia uprawnienia do świadczeń z ustawy bierze się pod uwagę dochód rodziny z roku, który poprzedza okres zasiłkowy. Należy podkreślić, że żaden przepis ustawy nie ustala innej definicji dochodu rodziny. Zatem także regulacje dotyczące dochodu utraconego jak i uzyskanego rozpatrywać można tylko w odniesieniu do roku poprzedzającego okres zasiłkowy.

W rozpoznawanej sprawie rokiem poprzedzającym okres zasiłkowy jest natomiast niewątpliwie rok 2008 i stosownie do cytowanej już wyżej definicji dochodu, tylko tego roku mogą dotyczyć zarówno ustalenia, jak i rozważania organu. Wywieść zatem należy, że organ błędnie przyjął, że uzyskany dochód w 2009 roku należało doliczyć do dochodu, od którego wyliczano dochód rodziny, warunkujący ewentualne przyznanie stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010 dla wnioskodawczyni.

Wskazać także należy na nieprawidłowe, zdaniem Sądu, wyliczenie tzw. dochodu utraconego. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty dochodu, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. Stosownie zaś do powoływanego już uprzednio art. 3 pkt 2 tej ustawy, dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a dochodem utraconym jest utrata dochodu spowodowana m.in. utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czy też utrata prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych (art. 3 pkt 23).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010 w dniu 15 października 2008 r. Organy dokonując wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, w pierwszej kolejności wyliczyły ogólny dochód za rok 2008 rodziny skarżącej, a następnie dokonały jego pomniejszenia o tzw. dochód utracony, obejmując tym zarówno dochód utracony przez skarżącą w roku 2008 jak i dochód utracony przez męża skarżącej w roku 2009. Zaznaczyć w związku z tym należy, że podobnie jak w przypadku obliczania dochodu rodziny dla potrzeb ustalenia podstaw do przyznania stypendium na wyżywienie, tak samo i w przypadku obliczania dochodu utraconego rozpatrywać można pojęcie dochodu jedynie w odniesieniu do roku poprzedzającego okres zasiłkowy. Definicja uzyskania i utraty dochodu zawarta jest bowiem art. 3 ustawy w pkt 23 i 24, gdzie enumeratywnie wylicza się te rodzaje źródeł dochodu, których utrata bądź uzyskanie powodują skutki dla wnioskujących o świadczenia rodzinne i dla świadczeniobiorców. Zdaniem Sądu, powołane regulacje należy rozpatrywać w kontekście definicji dochodu rodziny, podanej w art. 3 pkt 2 ustawy, w myśl którego dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zasadą winno być zatem, że dla ustalenia uprawnienia do świadczeń z ustawy bierze się pod uwagę dochód rodziny z roku, który poprzedza okres zasiłkowy. Żaden przepis ustawy nie ustala bowiem innej definicji dochodu rodziny (por. w tym zakresie m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 234/07).

Wskazana błędna interpretacja przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego (ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i ustawy o świadczeniach rodzinnych) skutkowała naruszeniem również prawa procesowego.

Przede wszystkim przyjęcie błędnego kryterium uzasadniającego ubieganie się przez studentkę o stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2009/2010 spowodowało, że organy administracyjne nie ustaliły okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, przez co naruszyły przepis art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ustanawiające ogólną zasadę postępowania administracyjnego - zasadę prawdy obiektywnej, z której to zasady wynika obowiązek organów administracyjnych podejmowania wszelkich środków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W przedmiotowej sprawie organy administracyjne nie ustaliły bowiem prawidłowo okoliczności faktycznych, od których uzależniona została możliwość ubiegania się o przyznanie stypendium na wyżywienie. A mianowicie nie ustaliły, jaki faktycznie dochód posiadała skarżąca i jej rodzina.

Na uwagę zasługuje też fakt niezachowania przez organy warunków formalnych, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w indywidualnej sprawie studenckiej przez komisję stypendialną.

W świetle art. 207 ust. 1 i ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania studentowi stypendium powinna zawierać: 1) oznaczenie organu administracji publicznej, 2) datę wydania, 3) oznaczenie strony lub stron, 4) powołanie podstawy prawnej, 5) rozstrzygnięcie, 6) uzasadnienie faktyczne i prawne, 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

W myśl tego przepisu każda decyzja winna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej. W przypadku organu kolegialnego decyzja winna precyzyjnie wskazywać imiona i nazwiska wszystkich członków organu, który wydał decyzję (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 646/06 – niepublikowany, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 623/07 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 41/08 – niepublikowane). Zarówno Uczelniana Komisja Stypendialna, jak i Odwoławcza Komisja Stypendialna są organami kolegialnymi. A więc w decyzjach winny zostać wymienione imiona i nazwiska wszystkich członków komisji biorących udział w podjęciu decyzji. Tymczasem w przypadku decyzji zarówno Uczelnianej Komisji Stypendialnej Akademii A. w Ł. jaki i Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii A. w Ł. nie podano składu tych komisji. W nadesłanych aktach administracyjnych brak jest nawet protokołów z posiedzeń tych komisji, na których podjęte zostały zaskarżone decyzje. Brak takich protokołów uniemożliwił Sądowi w praktyce kontrolę prawidłowości składu osobowego organów wydających decyzje w niniejszej sprawie.

Pominięcie imion i nazwisk członków komisji, którzy wydali decyzję stanowi więc naruszenie art. 107 § 1 k.p.a.

Z wszystkich podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy przede wszystkim doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uwzględnienie skargi. Komisja Stypendialna winna zatem ponownie rozpoznać wniosek skarżącej uwzględniając przy ocenie zasadności jej żądania przedstawioną wyżej interpretację przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Organy winny także przestrzegać przepisów postępowania i mieć na uwadze aby wydane decyzje odpowiadały wymogom art. 107 § 1 k.p.a. Są one również z urzędu obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

b.a.