Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2883/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 154 § 6 i 7, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Dariusz Bociarski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 4/19 w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2017 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. K. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi; 3. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 4/19, po rozpoznaniu skargi M. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2017 r., w pkt. 1 stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r., w pkt. 2 stwierdził, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w pkt. 3 przyznał od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego M. K. sumę pieniężną w wysokości 1.000 zł i w pkt. 4 oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

M. K. [...] stycznia 2017 r. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zastosowania wobec niego art. 8 a ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270), powoływanej dalej jako "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym", tj. ustalenia, że podlega on wyłączeniu stosowania wobec niego art. 15 lit. c, art. 22 lit. a i art. 24 lit. a tej ustawy. Wniosek wpłynął do organu [...] stycznia 2017 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w zawiadomieniu z [...] lutego 2017 r. poinformował skarżącego, że jego wniosek zostanie załatwiony do [...] maja 2017 r. Organ wyjaśnił, że wydłużenie załatwienia sprawy wynika z jej złożonego charakteru, a w szczególności z konieczności uzyskania i weryfikacji informacji o przebiegu służby oraz innych informacji i materiałów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W kolejnych pismach z [...] kwietnia, [...] września 2017 r. i [...] sierpnia 2018 r. organ, powołując się na art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poinformował M. K., że sprawa wymaga podjęcia wielu czynności wyjaśniających i jej załatwienie będzie możliwe najpierw [...] września 2017 r., następnie [...] lutego i kolejno [...] grudnia 2018 r.

Równocześnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił się do Dyrektora Zakładu [...] o przekazanie informacji dotyczących wnioskodawcy (pismo z [...] kwietnia 2017 r.). Zakład [...] przy piśmie z [...] lipca 2017 r. przekazał Ministrowi potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji z [...] czerwca 2017 r. o zmianie wysokości świadczenia emerytalnego na podstawie art. 15c i 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wraz z poświadczoną kopią Informacji IPN o przebiegu służby.

W piśmie z [...] września 2017 r. Minister zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz do Komendanta Głównego Policji o przekazanie informacji dotyczących wnioskodawcy.

Skarżący [...] września 2017 r. wezwał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do usunięcia naruszenia prawa wnosząc o niezwłoczne załatwienie wniosku z [...] stycznia 2017 r.

W dniu [...] listopada 2018 r. skarżący złożył skargę na bezczynność organu w przedmiocie ww. wniosku z [...] stycznia 2017 r. wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości. Skarżący wskazał, że pomimo upływu [...] miesięcy od dnia złożenia skargi organ nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2017 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, gdyż skarga na bezczynność M. K. została uwzględniona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 631/17. Od wyroku tego została wniesiona skarga kasacyjna przez organ.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji [...] grudnia 2018 r. wydał w sprawie z wniosku M. K. decyzję nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę. Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna, gdyż skarżący przed wniesieniem skargi, w piśmie z [...] września 2018 r. (nazwanym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa), wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 K.p.a.

Odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi Sąd wskazał, że uprawnienie z art. 154 P.p.s.a. (skarga na niewykonanie wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność) nie wyłącza możliwości złożenia skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 w odniesieniu do aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. W istocie bowiem sytuacja, jaką przewiduje art. 154, oznacza bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 powstałą po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku uwzględniającego skargę. Strona może korzystać zarówno z jednego, jak i z drugiego środka prawnego według własnego wyboru, ponieważ środki te odnoszą się do różnych materii (skarga na bezczynność ma doprowadzić do określenia, czy organ jest zobowiązany w danej sytuacji do wydania aktu administracyjnego, skarga zaś o ukaranie zmierza do wymierzenia organowi sankcji za niewykonanie wyroku), a ponadto brak w komentowanej ustawie podstaw do wyłączenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji.

Sąd wskazał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pomimo tego, że w piśmie z [...] lutego 2018 r. zawiadomił skarżącego o zgromadzeniu materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia po ponad rocznym procedowaniu zmierzającym do rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2017 r., to jednak decyzji kończącej postępowanie w wymaganym przepisami prawa terminie nie wydał. Sąd zauważył, że pozostawanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w bezczynności, która przybrała formę rażącego naruszenia prawa, stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 maja 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 631/17. Pomimo zapadłego orzeczenia sądowego (od którego organ wniósł skargę kasacyjną) Minister w piśmie z [...]sierpnia 2018 r. zawiadomił stronę o przedłużenia terminu załatwienia sprawy do [...] grudnia 2018 r. z powodu konieczności dokonania wszechstronnej i wnikliwej analizy sprawy. Organ wydał decyzję w sprawie dopiero [...] grudnia 2018 r. W ocenie Sądu zwłoka jakiej dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 K.p.a., bowiem od momentu zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie organ potrzebował 10 miesięcy na wydanie decyzji kończącej postępowanie zainicjowane niemal 2 lata wcześniej. Przyjmując, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył postępowania w ustawowym terminie licząc od dnia wpływu wniosku. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone rozstrzygnięciem administracyjnym także do dnia wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu w tej sprawie, a zatem skarga była zasadna w dniu jej wniesienia. Sad uznał, że bezspornie organ dopuścił się bezczynności. Okoliczność, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał decyzję [...] grudnia 2018 r., czyli przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie czyni skargi na bezczynność bezzasadną. Wydanie rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi na bezczynność organu powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2017 r.

Sad wskazał, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od K.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza ich stosowania. Trudności, z jakimi spotyka się organ wynikające z konieczności dokonania kwerendy akt, złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych, nie zwalniają z zarzutu bezczynności.

W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jak i brak zintensyfikowanych działań ze strony organu zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, zwłaszcza po zebraniu w sprawie pełnej dokumentacji powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Sąd uznał za zasadne przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej ze względu na konieczność swoistego zadośćuczynienia stronie za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. Sąd uznał jednak, że należy odstąpić od wymierzenia organowi grzywny, gdyż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w sprawie decyzję. W tej sytuacji bezcelowym było stosowanie instrumentu prawnego mającego na celu zdyscyplinowanie organu do wydania wymaganego aktu w sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt 1, 2 i 3 wyroku i - na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." - zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, gdy w rzeczywistości Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, a w przedmiotowej sprawie organ na chwilę zamknięcia rozprawy nie pozostawał w bezczynności (decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2018 r. Nr [...]). Ponadto podjęcie przez organ administracji czynności procesowych uzasadnia umorzenie postępowania ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. "Z chwilą wydania przez organ aktu lub dokonania czynności, o których mowa w tym przepisie ustaje tak stan bezczynności, jak i stan przewlekłości postępowania, a w konsekwencji sąd I instancji nie ma podstaw do wydania merytorycznego orzeczenia w kwestii prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób przewlekły", (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2016 r. II GSK 410/15, Legalis numer 1511474);

2) art. 149 § 1a P.p.s.a. przez stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy działanie organu nie wynikało ze złej woli organu, czy też z chęci lekceważenia strony postępowania, ale z konieczności podjęcia przez organ szeregu czynności, w szczególności zebraniu materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15 c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej musi dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie organ w chwili wniesienia przez skarżącego wniosku z [...] stycznia 2017 r. nie dysponował materiałem dowodowym i dlatego w pierwszej kolejności na organie ciążył obowiązek wystąpienia do Zakładu [...] z pytaniem czy skarżący pobiera świadczenie emerytalne/rentowe/rentowe rodzinne oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach. Następnie ustalenia wymagało, czy skarżący podlega (ewentualnie za jakie okresy, służba w jakich formacjach) regulacjom ww. ustawy (art. 15c, art. 22a, art. 24a). W przypadku potwierdzenia powyższego konieczne było wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy, a także przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Ponadto niezbędne było wystąpienie do formacji, w których skarżący pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą o weryfikację okresów służby skarżącego pod kątem przedstawionego powyżej ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zatem w tym zakresie, co jest najważniejsze w sprawie, organ jest zależny od sprawności i szybkości przekazywania materiałów dowodowych koniecznych do wydania orzeczenia w sprawie przez właściwe organy. Ponadto wniosek z [...] stycznia 2017 r. został wniesiony przedwcześnie, tj. przed wydaniem przez organ emerytalno-rentowy decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury skarżącego oraz decyzji o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej skarżącego ([...] czerwca 2017 r.) oraz przed uzyskaniem wiedzy przez organ o dacie zwolnienia ze służby ([...] maja 2017 r.), wydanych decyzjach, wysłudze strony oraz Informacji o przebiegu służby z IPN ([...] lipca 2017 r.). Ponadto informację o przebiegu służby z akt osobowych IPN organ uzyskał [...] listopada 2017 r. Natomiast informacja o przebiegu służby w Policji wpłynęła [...] stycznia 2018 r.;

3) art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 7 w związku z § 6 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez przyznanie od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego M. K. sumy pieniężnej w wysokości 1 000 zł, w sytuacji, gdy przyznanie sumy pieniężnej jest fakultatywne, a jej wysokość powinna zostać uzasadniona, a suma pieniężna nie ma charakteru odszkodowawczego.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie pkt 1, 2 i 3 oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zaskarżony wyrok podlega uchyleniu z przyczyny branej pod uwagę z urzędu bez względu na zarzuty skargi kasacyjnej. W sprawie wystąpiła przesłanka nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przewidziana w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., tj. w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym (lis pendens). Wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 maja 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 631/17 zobowiązujący organ do załatwienia wniosku M. K. z [...] stycznia 2017 r. w terminie miesiąca uniemożliwiał Sądowi I instancji ponowne wyrokowanie w zakresie oceny bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] stycznia 2017 r. Jak wynika bowiem z akt niniejszej sprawy Sąd I instancji dokonał oceny stanu bezczynności organu od dnia złożenia wniosku przez M. K., tj. w okresie od dnia[...] stycznia 2017 r. Stan zawisłości sprawy, która rozpoczyna się z chwilą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, trwa aż do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (B. Dauter, Metodyka..., 2014, s. 510). Sytuacja, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 (art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.), zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona przez tę samą stronę i w tym samym przedmiocie skarga jest rozpoznawana merytorycznie. Dopiero przystąpienie przez sąd do merytorycznej oceny skargi legitymuje sąd do odrzucenia skargi później wniesionej przez ten sam podmiot w tym samym przedmiocie (postanowienie NSA z 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1509/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych). Z punktu 1 sentencji zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku z 8 sierpnia 2019 r. wynika, że przedmiotem kontroli Sądu zarówno w sprawie niniejszej, jak i zakończonej wyrokiem z 23 maja 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 631/17 była bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozpoznaniu wniosku M. K. z [...] stycznia 2017 r. Analiza zaskarżonego wyroku nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji była bezczynność w okresie od [...] stycznia 2017 r. Przedmiotem skargi oraz oceny dokonanej przez Sąd w wyroku z 23 maja 2018 r. była bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji również w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. Wyrok ten wprawdzie nie był prawomocny na dzień orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie, ale trwał stan zawisłości sprawy do uprawomocnienia się wyroku z 23 maja 2018 r., co nastapiło z dniem [...] lutego 2020 r.

Jak wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2019 r. sygn. akt I OSK 2820/17 w sytuacji, gdy do dnia wniesienia skargi poprzedni wyrok w kwestii bezczynności nie został przez organ wykonany, kolejna skarga na bezczynność nie jest dopuszczalna z uwagi na istnienie przeszkody określonej w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Przy czym – jak dalej wskazał NSA - w przepisie tym jest mowa o sprawie sądowoadministracyjnej, a nie administracyjnej. To rozróżnienie jest istotne z tego względu, że stan bezczynności organu w sprawie administracyjnej nie jest stanem niezmiennym i nie można wykluczyć dopuszczalności wniesienia kolejnej skargi na bezczynność w tej samej sprawie administracyjnej. Stan bezczynności może bowiem zaistnieć zarówno po wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego oddalającym skargę na bezczynność, np. z tego względu, że organ nie przekroczył wówczas jeszcze terminu jej załatwienia, jak również po wyroku uwzględniającym wcześniejszą skargę na bezczynność, kiedy organ załatwił sprawę, a następnie doszło do uchylenia jego rozstrzygnięcia przez organ wyższej instancji lub sąd administracyjny. Samo zatem wydanie wyroku na bezczynność nie wyklucza i nie zamyka stronie drogi do skorzystania ze skargi na bezczynność w tej samej sprawie administracyjnej pod warunkiem jednak, że poprzedni wyrok zostanie wykonany. W przeciwnym wypadku bowiem organ nadal jest nim związany skoro w dalszym ciągu stan bezczynności trwa, a organ nie załatwił sprawy. Dopóki zatem prawomocne orzeczenie uwzględniające skargę na bezczynność i wyznaczające organowi termin do załatwienia sprawy nie jest wykonane, to kolejna skarga na bezczynność dotycząca tej samej sprawy administracyjnej nie jest dopuszczalna ze względu na treść art. 170 P.p.s.a. Na mocy wydanego prawomocnego wyroku sądu organ pozostaje związany zobowiązaniem do załatwienia sprawy w zakreślonym w nim terminie, a stronie w razie jego niewykonywania przez organ przysługuje skarga przewidziana w art. 154 P.p.s.a., tj. skarga na niewykonanie wyroku. Dopiero z chwilą jego wykonania ustaje stan związania prawomocnym orzeczeniem sądu i o ile postępowanie administracyjne będzie nadal prowadzone, np. w następstwie uchylenia rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę, to możliwe stanie się wniesienie kolejnej skargi w tej samej sprawie administracyjnej i jej rozpoznanie przez sąd administracyjny. Ustanie bowiem wówczas stan związania poprzednim orzeczeniem (podobnie: postanowienia NSA z 28 lipca 2017 r. sygn. akt I OZ 1133/17 i 3 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 387/11, postanowienie WSA w Warszawie z 23 października 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 234/18). Jeśli chodzi zaś o sytuację strony po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to trzeba zauważyć, że po nowelizacji ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U. poz. 658) zmieniającej ustawę P.p.s.a. z dniem 15 sierpnia 2015 r., w razie bezczynności lub przewlekłości (art. 149 P.p.s.a.) oraz w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (154 P.p.s.a.), środki ochrony prawnej przysługujące stronie są tożsame, tj. żądanie wymierzenia grzywny i przyznania od organu sumy pieniężnej.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że do dnia wniesienia skargi ([...] listopada 2018 r.) poprzedni wyrok w kwestii bezczynności nie został przez organ wykonany. Sąd I instancji nie mógł zatem rozpoznać kolejnej skargi na bezczynność obejmującej okres od dnia [...] stycznia 2017 r. Organ pozostawał związany terminem określonym w wyroku z [...] maja 2018 r. Sąd I instancji powinien był, ze względu na treść art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., odrzucić skargę. Nie czyniąc tego dopuścił do nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z przyczyny określonej w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.

Wyjaśnić na zakończenie należy, że niedopuszczalność skargi z powodu, o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., jest przyczyną uchylenia wyroku Sądu I instancji i odrzucenia skargi uwzględnianą w postępowaniu kasacyjnym z urzędu bez względu na zarzuty skargi kasacyjnej. Przesądził o tym Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GPS 5/09, w której przyjął: "W świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. dopuszczalne jest zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 tej ustawy niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i także przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego".

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 P.p.s.a. i powołanych wyżej przepisów tj. art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę.

Wobec tego, że uchylenie zaskarżonego wyroku nastąpiło z urzędu, a nie z uwagi na zasadność podstaw skargi kasacyjnej, odstąpiono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

O zwrocie skarżącemu wpisu sądowego od skargi orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.