Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 250/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6,  art. 8,  art. 11,  art. 12,  art. 16,  art. 7,  art. 77,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2 w zw z  art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus NSA Paweł Miładowski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 października 2007r. przy udziale sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] sygnowanej [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...]r. nr [...], z uzasadnienia której wynika, iż podstawą odmowy przyznania świadczenia był brak oszacowania strat. /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r. M. L. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą. Decyzją z [...] r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił stronie przyznania zasiłku celowego w związku z suszą. Organ argumentował, iż ubiegający się nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W tych okolicznościach brak podstaw do udzielenia pomocy o którym mowa w § 2 pk1 1 Rozporządzenia Rady Ministrów 26 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. nr 155, poz.1109).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. L.. Odwołujący podnosił, że oprócz prowadzenia gospodarstwa rolnego nie prowadzi żadnej innej działalności gospodarczej utrzymując się jedynie z rolnictwa. M. L. przyznawał, że nie płaci na "KRUS", dlatego że ma rentę po ojcu w wysokości [...] zł. odwołujący określał ową rentę jako składkową i wskazywał, że otrzymuje ją z powodu nauki w policealnej szkole rolniczej. Z powodu suszy poniósł duże straty. W tych okolicznościach oczekuje pozytywnego rozstrzygnięcia.

Z dołączonych do sprawy akt administracyjnych wynika, że rozpoznaniem odwołania zajęło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], które jakkolwiek właściwe do rozpoznania odwołania to wydało w tym samym składzie tego samego dnia dwie decyzje o tym samym numerze utrzymujące w mocy decyzje pierwszoinstancyjne jednakże z różnymi uzasadnieniami. Generalnie w obu tych rozstrzygnięciach wskazywano, że M. L. nie odpowiada warunkom z § 2 w/w Rozporządzenia.

Skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. L.. Skarżący argumentował, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem odmawiającym mu pomocy finansowej z powodu suszy w 2006 r., w szczególności nie może się zgodzić, iż podstawą odmowy jest brak oszacowania strat, gdyż takie oszacowanie nastąpiło. Do skargi załączył światłokopię stosownej opinii Wojewody.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podnosił, iż z samych stwierdzeń strony wynika, że nie podlega ubezpieczeniu rolników z mocy ustawy. Tym samym to nie brak protokołu oszacowania był podstawą odmowy przyznania świadczenia i rozstrzygania przez Kolegium, lecz to że skarżący nie odpowiada warunkowi pomocy z § 2 pkt 1 wymienionego wyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z 26 sierpnia 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga w oczywisty sposób zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji publicznej, w szczególności organ II instancji dopuścił się uchybień, głównie proceduralnych, które nie tylko wpływają na wynik sprawy, ale w sposób rażący narusza obowiązujący porządek prawny. Po pierwsze nie dopuszczalnym jest podjęcie dwóch rozstrzygnięć w tej samej sprawie, a taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Rozstrzygające odwołanie strony od organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjęło dwa rozstrzygnięcia. W obu rozstrzygnięciach organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję podjętą w pierwszej instancji. Jakkolwiek obydwie decyzje noszą tą samą sygnaturę i zostały podjęte przez ten sam skład i zawierają tę samą sentencję to jednak opatrzone są podpisami składu orzekającego odmiennymi uzasadnieniami.

Generalnie doktryna dopuszcza możliwość wielokrotnej zmiany treści decyzji przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem, nawet jeśli decyzja została podpisana. Żaden jednak przepis procedury administracyjnej nie pozwala na podjęcie dwóch decyzji. W tej sprawie wobec takich samych oznaczeń obu różniących się motywami rozstrzygnięć, nie można stanowczo przyjąć, która w istocie wersja została przez organ stronie doręczona. Wątpliwości tych nie rozwiewa także dopięcie do jednej z nich zwrotnego potwierdzenia doręczenia, na którym widnieje oznaczenie odnoszące się do obu wersji. Powyższą niejasność pogłębia także treść skargi strony, która wyraźnie kwestionuje rozstrzygnięcie odmawiające mu przyznania świadczenia z powodu braku oszacowania strat.

Pomijając wątpliwości którą decyzję ( jej wersję ) ostatecznie doręczono Skarżącemu, to sam fakt sporządzenia dwóch decyzji w tej sprawie rażąco narusza procedury postępowania administracyjnego w szczególności podstawowe zasady przewidziane w Rozdziale 2 Działu I oraz Rozdziału 7 i 10 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego.

W głównej mierze uchybienia te godzą w zawartą w art. 6 zasadę legalizmu, art. 8 zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa urzeczywistniająca zasadę demokratycznego państwa prawnego, zawartą w art. 11 zasadę przekonywania, a także zasadę szybkości i prostoty postępowania oraz trwałości decyzji administracyjnych ( art. 12, 16 kpa), których naruszenie generalnie implikuje konieczność wyeliminowania dotkniętych owymi naruszeniami aktów organów administracji publicznej z obrotu prawnego. Jednym z warunków poprawności decyzji jest istnienie wewnętrznej spójności między rozstrzygnięciem, a uzasadnieniem i prawnym i faktycznym. Tylko wymieniona spójność pozwala na stwierdzenie, że decyzja rozstrzyga konkretną sprawę. Uzasadnienie jest integralną częścią decyzji, a jej głównym zadaniem jest przekonanie strony o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Oczywistym jest, że uzasadnienie w tych warunkach winno być tak skonstruowane by umożliwiało realizacje zasady ogólnej przekonywania (art.11). Błędem i to kwalifikowanym koniecznością uchylenia skażonej decyzji jest niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, w tym także opisanej wyżej wątpliwości, co do podjętego w sprawie rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego, gdyż takie postępowanie uchybia nakazom zawartym w art. 7 i 77 kpa.

W istocie też akta administracyjne zawierają rzeczony protokół wyliczenia szkód, a dołączona do skargi opinia Komisji Wojewody, wystąpienie szkód z powodu suszy potwierdziła. Uchybieniem organów mniejszej rangi jednak wpływające na wynik sprawy było także nieustalenie czy skarżący nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, bo samo twierdzenie skarżącego nie jest dostatecznie precyzyjne. Jakkolwiek § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 29 sierpnia 2006 r., które było podstawą orzekania przez organy administracji publicznej w tej sprawie zawęża krąg rolników uprawnionych do świadczenia do rolników podlegających ubezpieczeniu z mocy ustawy, to rozwiązaniu takiemu można przypisać zarzut sprzeczności z konstytucyjnym porządkiem prawnym oraz przekroczenie granic ustawowej delegacji. W tej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] postanowieniem z [...] r. sygn. akt [...] zwrócił się w tej kwestii do Trybunału Konstytucyjnego ze stosownym pytaniem.

Przedstawione wyżej naruszenia powodują konieczność stwierdzenia nieważności aktów podjętych przez organ drugoinstancyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając ponownie sprawę winno prócz naprawy opisanych wyżej uchybień także rozważyć sygnalizowane przez Sąd wątpliwości co do wykładni wskazanego Rozporządzenia Rady Ministrów. Reasumując skala i rozmiar dokonanych przez organ uchybień skutkowały z mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczeniem jak w sentencji.

/-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus

KP