Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 314/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 54 ust. 1, art. 164 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi D Sp. z o.o. z siedzibą w G na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 lutego 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.3.2024.EW w przedmiocie skargi na czynności zabezpieczające oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor Izby") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2023 r., w przedmiocie oddalenia skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżący", "spółka") na czynności zabezpieczające.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano następujący stan faktyczny:

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej: "Naczelnik", "organ

I instancji") będący jednocześnie wierzycielem, prowadząc postępowanie zabezpieczające do majątku Skarżącego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 5 października 2023 r. od nr 2206-SEW.712.24.2023 do nr 2206-SEW.712.26.2023, wydanych w oparciu

o decyzję nr 2206-SEW.4253.19.2023.2 z 26 września 2023 r.:

1) dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej w Drugim Urzędzie Skarbowym w Gdańsku - tj. kwoty zwrotu VAT-7 za 11/2018 i 12/2018 zadeklarowanej przez podatnika w deklaracjach - zawiadomieniem nr 2206-SEE.712.82728563.2023JS

z 9 października 2023 r., przy czym kolejnym zawiadomieniem z 11 października 2023 r.,

w którym wskazano zarządzenia nr 2206-SEW.712.25.2023, 2206-SEW.712.26.2023 zawiadomił stronę o zmianie wysokości zajęcia zabezpieczającego,

2) wystosował zajęcia o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomienia z 9 października 2023r. nr:

- Z.82741183.JS.E w B.S.A.

- Z.82739728.JS.E w m. S.A.

Wskazane zawiadomienia zostały doręczone stronie 13 października 2023 r.

W odpowiedzi na te zajęcia, B.S.A. i m. S.A. pismami z 9 października

2023 r. poinformowały, że nie prowadzą rachunku bankowego dla spółki.

Pismami z 19 października 2023 r. strona wniosła skargę na czynności zabezpieczające - zawiadomienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku

z 9 października 2023 r. znak Z.82741183JS.E w B.SA, znak Z.82739728.JS.E w m. S.A. oraz znak 2206-SEE.712.827853.JS, wskazując, że zabezpieczenia są czynnościami mającymi na celu wyłącznie przerwanie biegu przedawnienia roszczenia na postawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) dalej "O.p.", które z mocy prawa przedawni się z 31 grudnia 2023 r.

Postanowieniem nr 2206-SEE.7113.1243.2023.2 z 30 listopada 2023 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku oddalił skargi strony złożone pismami

z 19 października 2023 r. na czynności zabezpieczenia oraz odmówił ich uchylenia.

Pismem z 3 stycznia 2024 r. spółka złożyła zażalenie na postanowienie

z 30 listopada 2023 r. zarzucając wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa,

a w szczególności art. 70 § 4 oraz art. 70 § 6 pkt 5 O.p., w zakresie przerwania biegu przedawnienia zobowiązania oraz błędną wykładnię art. 70 § 6 pkt 1 O.p., art. 121 O.p., art. 122 O.p., art. 123 O.p. oraz art. 125 O.p.

Postanowieniem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nr 2206-SEE.7113.79.2024.1 z 22 stycznia 2024 r. umorzono postępowanie zabezpieczające prowadzone do majątku Spółki na podstawie zarządzenia zabezpieczającego nr 2206-SEW.712.24.2023 z 4 października 2023 r., a także uchylono zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej nr 2206-SEE.712.82728563.2023.1.JS

z 9 października 2023 r. w części obejmującej ww. zarządzenie zabezpieczenia.

W związku, ze złożonym zażaleniem, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem nr 2201-IEE.7192.2.3.2024.EW z 9 lutego 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nr 2206-SEE.7113.1243.2023.2 z 30 listopada 2023 r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynności zabezpieczające.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że skarga w rozumieniu art. 54 w związku z art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.) dalej: "u.p.e.a." jest środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych i może być wnoszona na czynności organu egzekucyjnego, natomiast nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, wniosek o umorzenie, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku prowadząc postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczenia

z 5 października 2013 r. stosując środki zabezpieczające dokonywał wszechstronnej

i wnikliwej oceny dopuszczalności zastosowania art. 158 u.p.e.a.

Podjęte czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo i skutecznie doręczono stronie w dniu 13 października 2023 r. wydruki zarządzeń zabezpieczenia z 5 października 2023 r. oraz wydruki sporządzonych zawiadomień z 9 października 2023 r. o nr: 2206-SEE.712.82728563.2023JS, Z.82741183JS.E oraz Z.82739728.JS.E. Organ egzekucyjny, sporządzając zawiadomienia oraz przesyłając je do dłużników zajętych wierzytelności, przy jednoczesnym doręczeniu ich wydruków Spółce jako zobowiązanemu, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 - § 3, art. 89a § 1 oraz art. 80 w związku

z art. 164 § 4 u.p.e.a.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano również, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku podjął zaskarżone czynności zabezpieczające

w celu zastosowania środków, do których stosowania upoważnia go ustawa

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. zajęcie zabezpieczające z innej wierzytelności - zwrotu podatku (art. 89 § 1 - § 3, art. 89a § 1 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.) oraz zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych (art. 80

w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.).

W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się także uchybień formalnych. Zawiadomienia zawierają bowiem wszystkie prawem przewidziane elementy.

Odnosząc się do zarzutów dokonania zabezpieczenia roszczeń jedynie w celu przerwania biegu przedawniania ewentualnego roszczenia nieudokumentowanego deklaracjami podatkowymi VAT 7, Dyrektor Izby wskazał, że podnoszone okoliczności

i argumenty związane prawidłowością wydania decyzji zabezpieczającej wykraczają poza zakres przedmiotowy środka zaskarżenia jakim jest skarga na czynność egzekucyjną (zabezpieczającą) i nie mogą one być oceniane w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na podstawie art. 54 u.p.e.a. Organ I instancji słusznie wskazał, że

w sprawie nie jest możliwe badanie podnoszonych zarzutów dotyczących decyzji zabezpieczającej będącej podstawą przedmiotowych zarządzeń zabezpieczenia. Organ nie był uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, czy zarządzeniem zabezpieczenia. Podobnie w zakresie rozpatrywania skargi na czynność nie można badać kwestii przedawniania.

W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik prawidłowo ocenił również przesłankę uciążliwości zastosowania środka zabezpieczającego. W związku z brakiem innego majątku, zajęcie rachunków bankowych nie można uznać za zbyt uciążliwe zajęcie kwoty zwrotu podatku zadeklarowanej przez samego podatnika.

Strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 2201-IEE.7192.2.3.2024.EW z 9 lutego 2024 r. Strona powielając argumentacją zawartą

w zażaleniu z 3 stycznia 2024 r. zarzuciła naruszenie prawa, w tym:

1) art 70 § 4 oraz art. 70 § 6 pkt 5 O.p. w zakresie przerwania biegu przedawnienia zobowiązania,

2) błędną wykładnię art. 70 § 6 pkt 1 O.p. polegającą na uznaniu, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego,

3) art. 191 O.p. przez przekroczenie zakresu swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy, skutkujące przyznaniem większej mocy dowodowej dowodom zebranym

w innych postępowaniach kontrolnych,

4) art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych,

5) art. 122 O.p. poprzez naruszenie zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym tj. w toku postępowania nie podjęcie wszelkie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

6) art. 123 O.p. poprzez pozbawienie czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym,

7) art. 125 O.p. poprzez złamanie zasady szybkości postępowania podatkowego poprzez odejście od działania w sprawie wnikliwego i szybkiego, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do szybkiego zakończenia sprawy i przekroczenia terminu kontroli podatkowej przewidzianego w art. 55 Prawa Przedsiębiorców,

8) art. 33 O.p., który nie daje podstawy do stosowania go do sankcji wynikających z art 108 ustawy o podatku od towarów i usług,

9) art. 70 § 6 pkt 1 O.p. polegającą na uznaniu, iż doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego poprzez błędną wykładnię.

Ponadto składając zarzut przedawnienia zobowiązania z 31 grudnia 2023 r. Strona zarzuciła, że wydanie postanowienia ma na celu wyłącznie przerwanie biegu przedawnienia ewentualnego roszczenia na podstawie art. 70 § 6 pkt 5 O.p.

Strona skarżąca wniosła o:

- uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 9 lutego 2024 r. utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 30 listopada 2023 r. dotyczącego oddalenia skarg na czynności zabezpieczające wraz z odmową ich uchylenia:

- zabezpieczenia - zawiadomienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku

z dnia 9 października 2023 r. znak Z.82741183.JS.E,

- zabezpieczenia - zawiadomienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku

z dnia 9 października 2023 r. znak Z.82739728.JS.E,

- zabezpieczenia - zawiadomienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku

z dnia 9 października 2023 r. znak 2206-SEE.712.82728563.JS.E w całości,

- umorzenie postępowania sprawie,

- uchylenie czynności zabezpieczających wynikających z zawiadomień z dnia

9 października 2023 r. znak Z.82741163.JS.E; znak Z.82739728.JS.E; znak 2206-SEE.712.82728563.JS.E jako czynności mających na celu wyłącznie przerwanie biegu przedawnienia roszczenia na podstawie art 70 § 4 O.p., które z mocy prawa przedawni się z dniem 31 grudnia 2023 r.,

- względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku,

- obciążenie Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kosztami niniejszego postępowania w tym kosztami kuratora powołanego w niniejszym postępowaniu wg norm przepisanych,

- zasądzenie na rzecz kuratora wynagrodzenia w niniejszym postępowaniu wg norm przepisanych powiększonego o podatek VAT, który to kurator jako doradca restrukturyzacyjny - syndyk masy upadłości jest płatnikiem i wypłacenia wynagrodzenia tymczasowo ze Skarbu Państwa.

Strona poinformowała, że kurator Sadowy zwolniony jest z kosztów sadowych na mocy art. 96 ust 1 pkt 5 ustawy o kosztach sadowych oraz art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.".

Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym

w składzie trzech sędziów.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (w niniejszej sprawie postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie

w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie w przedmiocie czynności zabezpieczającej, w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co stanowi granice danej sprawy

w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Możliwość złożenia skargi na czynność zabezpieczającą wynika z art. 166b u.p.e.a., zawierającego odesłanie do odpowiedniego stosowania w postępowaniu zabezpieczającym m.in. art. 54 u.p.e.a. dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Stosownie do art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości. Stosownie zaś do art. 164 § 4 ww. ustawy, do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o między innymi o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy.

W myśl z art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności

z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi (...). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Powyższe zawiadomienie może zostać doręczone w przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej (art. 67 § 1a u.p.e.a.)

Mając powyższe na uwadze treść powołanych przepisów, nie budzi wątpliwości legalność zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego, gdyż jest to środek zabezpieczający wymieniony w art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W przekonaniu Sądu organ egzekucyjny dokonując zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej dokonał wszechstronnej i wnikliwej oceny dopuszczalności zastosowania przepisu. Przede wszystkim wziął pod uwagę znaczną kwotę zabezpieczenia (419.291 zł), a także cel samego postępowania tj. ochronę przyszłych interesów wierzyciela. Podjęte czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji. Prawidłowo i skutecznie doręczono stronie 13 października 2023 r. wydruki zarządzeń zabezpieczenia z 5 października 2023r. oraz ww. wydruki sporządzonych zawiadomień z 9 października 2023 r. Organ egzekucyjny, sporządzając zawiadomienia oraz przesyłając je do dłużników zajętych wierzytelności, przy jednoczesnym doręczeniu ich wydruków stronie jako zobowiązanemu, dopełnił wszystkich wymogów wynikających

z przepisów art. 89 § 1 - § 3, art. 89a § 1 oraz art. 80 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.

Ponadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku podjął zaskarżone czynności zabezpieczające w celu zastosowania środków, do których stosowania upoważnia go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. zajęcie zabezpieczające z innej wierzytelności - zwrotu podatku (art. 89 § 1 - § 3, art. 89a § 1 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.) oraz zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych (art. 80 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.).

W przedmiotowej sprawie nie zauważono także uchybień formalnych. Przedmiotowe zawiadomienia zawierają bowiem wszystkie prawem przewidziane elementy.

Powyższe okoliczności są w zasadzie bezsporne, a skarżący na żadnym etapie postępowania przed organami egzekucyjnymi czy też w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie kwestionował przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Główne zarzuty spółki koncentrują się bowiem na stwierdzeniu, że zaskarżone postanowienie ma na celu wyłącznie przerwanie biegu terminu przedawniania ewentualnego roszczenia, które przedawniło się z dniem 21 grudnia 2023 r.

Wobec powyższego przypomnieć należy, że nie mieszczą się w granicach rozpoznawanej sprawy zarzuty dotyczące zasadności, przesłanek zastosowania zabezpieczenia należności pieniężnych – zajęcia zabezpieczającego. Postępowanie zabezpieczające nie jest kolejną instancją rozstrzygającą o bycie należności i możliwości jej zabezpieczenia (zob. wyroki WSA: w Krakowie z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 851/12; w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/GI 922/12). Sporządzenie zarządzeń zabezpieczenia stanowi konsekwencję i realizację wydanej wcześniej decyzji o zabezpieczeniu na majątku zobowiązanego. W niniejszej sprawie zarządzenie zabezpieczenia było efektem wydanej wcześniej decyzji o zabezpieczeniu, co oznacza, że podniesiony w stosunku do tego zarządzenia zarzut odnoszący się do prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę zarządzenia nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Ponadto, w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynności egzekucyjne nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, braku upomnienia czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. Skarżący nie może, więc oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, podnosząc na okoliczność zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. zarzutu przedawnienie zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 4361/21).

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego,

w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych (por. wyroki NSA: z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1255/13, z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13;

z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 5 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1202/17; z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15; z 25 października 2023 r., sygn. akt III FSK 2935/21). Powyższe uwagi dotyczące skargi na czynności egzekucyjne mają również odpowiednio zastosowanie do skargi na czynności zabezpieczające ze względu na treść art. 166b u.p.e.a.

W ocenie Sądu, w świetle przepisów u.p.e.a., zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych, i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Istotne jest to, że rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1462/07, wyrok WSA we Wrocławiu z 21 marca 2018 r., III SA/Wr 52/18). Natomiast NSA w wyroku z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3577/18 zawarł podobną ocenę stwierdzając, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

Należy również wskazać na instytucje prawne, którą zmniejszają jego dolegliwość. Jedna z nich zawarta jest w art. 80 § 1 u.p.e.a., z którego wynika, że rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może swobodnie dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę. Oceniając zastosowany w sprawie środek zabezpieczający jako najmniej uciążliwy, sądy administracyjne podkreślają właśnie to uprawnienie korzystne dla zobowiązanego, by nie "zablokować" całkowicie jego działalności gospodarczej. W tym zakresie Sąd akceptuje

w pełni pogląd prawny zaprezentowany w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 666/14. Drugą taką instytucją jest przepis art. 13 u.p.e.a., na podstawie którego organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Nie sposób również pominąć

w niniejszej sprawie kolejnej instytucji łagodzącej dolegliwość zastosowanego środka zabezpieczającego, przewidzianej w art. 166a § 2 i art. 81 § 4 i § 5 u.p.e.a. Zgodnie

z treścią pierwszego z nich, w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Dodatkowo należy wskazać, że skarżący nie wskazał środka, który mógł być zastosowany jako mniej uciążliwy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 125 O.p wskazać należy, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, lecz na mocy art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Niemniej zasady wyrażone w we wskazanych przepisach Ordynacji podatkowej posiadają swoje odpowiedniki w art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli), art. 10 (zasada czynnego udziału strony), art. 12 k.p.a. (zasada szybkości i prostoty postepowania).

W ocenie Sądu, w odniesieniu do postępowania poddanego sądowej kontroli w niniejszej sprawie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie naruszył żadnej z powyższych zasad postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Końcowo wskazać należy, że wniosek spółki o uchylenie zajęć zabezpieczających wierzytelności z rachunków z uwagi na nieskuteczność tych zajęć jest bezprzedmiotowy.

Z kolei wniosek skarżącego o uchylenie zajęcia zabezpieczającego wierzytelności

w Drugim Urzędzie Skarbowym w Gdańsku (dokonanego zawiadomieniem nr 2206-SEE.712.82728563.2023.JS) jest niezasadny z uwagi na oddalenie skargi na tę czynność zabezpieczającą.

W zakresie wniosku kuratora reprezentującego spółkę o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia, Sąd stwierdza, że brak jest jakichkolwiek podstaw, aby o wynagrodzeniu kuratora ustanowionego przez sąd, na podstawie art. 42 k.c., miał orzekać inny organ, niż sąd który go ustanowił (tak w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt III CZP 106/17).

Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne

z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

[pic]