Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1120/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. B. – K. i D.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 października 2022 r., nr SKO Gd/1927/21 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie sprostowania decyzji dotyczącej warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących A. B. – K. i D. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. B. i D. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 października 2022 r., nr SKO Gd/1927/21, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 9 września 2016 r., nr [...], Prezydent Miasta Gdyni, na wniosek I. Spółki Akcyjnej Spółki Komandytowej, ustalił warunki zabudowy działki nr [...] obręb [...], przy ul. L. [...] w Gdyni, dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną i obsługą komunikacyjną oraz garażem o powierzchni użytkowej do 10585 m2. Wobec wniesienia przez inwestora odwołania, decyzja ta została zmieniona, na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., w części obejmującej ustalenie linii zabudowy, decyzją Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 29 września 2016 r.

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2021 r., nr [...] Prezydent Miasta Gdyni, działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., sprostował własną decyzję z 9 września 2016 r., nr [...], w ten sposób, że w pkt I ppkt 2 analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiącej załącznik do decyzji, określającym szerokość frontu działki objętej wnioskiem, zamiast: "Szerokość frontu działki od strony ul. K. (odcinek A-G) wynosi 165m", winno być "Szerokość frontu działki od strony ul. L. (odcinek A-G) wynosi 165m".

Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że dokonane sprostowanie narusza art. 113 § 1 k.p.a., gdyż nie dotyczy decyzji, a złączonej do niej analizy, na podstawie której doszło do wydania decyzji.

Postanowieniem z dnia 27 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku stwierdziło niedopuszczalność wniesionego zażalenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że warunkiem dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z 22 lutego 2021 r. jest posiadanie legitymacji procesowej w sprawie, a zatem to jedynie strony postępowania zakończonego sprostowaną decyzją mogą skutecznie zaskarżyć postanowienie we wskazanym przedmiocie.

Kolegium uznało zaś, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] obręb [...] przy ul. L. [...] w Gdyni dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną i obsługą komunikacyjną oraz garażem o powierzchni użytkowej do 10585 m2, a kwestia ta została przez Kolegium szczegółowo przeanalizowana w postępowaniu zakończonym decyzją nr 1956/21. Jak wskazał organ odwoławczy, źródłem interesu prawnego w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy, a w konsekwencji we wszystkich postępowaniach akcesoryjnych względem tej sprawy, jest związek pomiędzy przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowani terenu, a sytuacją prawną danego podmiotu, obejmujący rzeczywisty, bezpośredni, znajdujący potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy, wpływ możliwego na podstawie art. 59 ust. 1 oraz art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1, a także art. 63 ust. 2 u.p.z.p., rozstrzygnięcia na sferę indywidualnych, prawem wyznaczonych i prawem chronionych praw i obowiązków danej osoby.

W ocenie Kolegium, w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...] związek, o którym mowa pomiędzy, chronionymi prawem prawami i obowiązkami skarżącego nie istnieje. Sprawa ta nie dotyczy interesu prawnego tych osób.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, skarżący zarzucili mu przede wszystkim naruszenie art. 28 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 151 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię art. 28 k.p.a. wrażającą się w przyjęciu przez Kolegium poglądu, jakoby interes prawny występował wówczas, gdy działki "sąsiadują bezpośrednio", podczas gdy, prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż interes prawny występuje także wówczas, gdy działki "sąsiadują pośrednio", co skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżący nie są stroną postępowania. W ocenie skarżących, organ II instancji błędnie przyjął, że nie ma związku pomiędzy przedmiotem postępowania a sytuacją prawną skarżących. Zdaniem skarżących, wszechstronna i prawidłowa ocena materiału dowodowego, powinna prowadzić do wniosku, iż skarżący posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., wywodzący się z prawa własności, tj. z art. 140 k.c., gdyż planowana inwestycja wpływa na ich prawo własności, sposób wykonywania tego prawa, sposób korzystania z rzeczy, a zrealizowanie planowanego obiektu będzie miało wpływ na możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżących. Skarżący powołali się ponadto na art. 144 k.c. wskazując, że planowana inwestycja zakłóci korzystanie z ich prawa własności, planowane roboty ziemne wpłyną na stabilność budynku skarżących, zacienienie i przesłanianie mieszkań (budynku) przez planowane budynki. Skarżący wyjaśnili, że zamieszkują w budynku usytuowanym na działce nr [...] (są właścicielami dwóch lokali mieszkalnych znajdujących się w tym budynku na piątej kondygnacji), która to działka leży w bezpośrednim sąsiedztwie z działką nr [...], na której planowana jest inwestycja (a obie działki rozdziela jedynie działka drogowa nr [...]), a ich okna "wychodzą" wprost na planowaną (realizowaną inwestycję). Ponadto, budynek skarżących ma pięć kondygnacji (i wysokość 21,50 m), podczas gdy inwestor wniósł o wydanie warunków zabudowy dla budynku, który ma mieć maksymalną wysokość 30 m i dziewięć pięter, a zatem nowa inwestycja ma mieć co najmniej trzy pietra powyżej lokalu skarżących i już ta sama okoliczność, zdaniem skarżących, wskazuje na oddziaływanie budynku o zakładanej wysokości na lokale skarżących. Skarżący zwrócili uwagę, iż ich interes prawny potwierdza pośrednio uznanie ich za stronę przez Wojewodę Pomorskiego w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Kolegium wskazało, że prawo własności może być potencjalnie źródłem interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy na działkach sąsiednich, to jednak ochroną z prawa tego wynikającą nie są objęte takie wartości jak "prawo do widoku i zasięgu przestrzennego" oraz brak barier architektonicznych na rozciągającej się z danego lokalu (nieruchomości) osi widokowej. Wartości te, jakkolwiek subiektywnie dla skarżących cenne, nie są elementami chronionego prawa własności. Wpływ inwestycji w tym zakresie nie może być zatem źródłem indywidualnego interesu prawnego. Z kolei prawo do światła dziennego i kwestia tzw. zacieniania, podlega badaniu i jest przedmiotem wiążących rozstrzygnięć dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w ramach którego ocenia się konkretny projekt budowlany i przyjęte tam rozwiązania architektoniczno - budowlane. Kwestia dostępu do światła dziennego nie jest natomiast przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdzie ocenia się i kształtuje jedynie podstawowe parametry zabudowy i zagospodarowania nieruchomości, a nie rozstrzyga o konkretnych formach architektonicznych badając ich wpływ na nieruchomości sąsiednie. W tym zatem zakresie także brak jest związku pomiędzy przedmiotem postępowania zakończonego kolejno decyzjami Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 września 2016 r. oraz 29 września 2016 r., a konkretnym, rzeczywistym, indywidualnym interesem prawnym skarżących, wyrażającym się w żądaniu ochrony konkretnych prawem wyznaczonych i chronionych praw i obowiązków, o którym miałby rozstrzygać w danym postępowaniu organ administracji publicznej.

Zdaniem organu odwoławczego, nie może przynieść oczekiwanego przez skarżących rezultatu także argumentacja w zakresie potencjalnych uciążliwości towarzyszących samej realizacji inwestycji (drgania, hałas, zapylenie, wpływ na stabilność budynków). Na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycja podlega ocenie jedynie z punktu widzenia wymogów ładu przestrzennego oraz ograniczeń w zabudowie wynikających z przepisów szczególnych, a nie z punktu widzenia samego prowadzenia robót budowlanych i wymagań im towarzyszących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie akt sprawy. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest postanowienie, którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 21 lutego 2021 r. w sprawie sprostowania decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 września 2016 r., w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...] obręb [...], przy ul. L. [...] w Gdyni, dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną i obsługą komunikacyjną oraz garażem o powierzchni użytkowej do 10 585 m2.

Powołanym wyżej postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżących na postanowienie dotyczące sprostowania decyzji o warunkach zabudowy, argumentując, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy z uwagi na brak interesu prawnego.

Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie zaś do treści art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Należy także zauważyć, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (art. 141 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie (art. 113 § 3 k.p.a.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że warunkiem skutecznego wniesienia zażalenia jest legitymowanie się statusem strony.

Regulacja art. 134 k.p.a. określa zakres postępowania organu II instancji określany w doktrynie prawa mianem wstępnego, w którym następuje badanie istnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia działania organu wyższego stopnia (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, s. 597; K. Glibowski (w:) M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 746 i n.). Organ II instancji obowiązany jest zatem zbadać czy środek zaskarżenia jest w ogóle dopuszczalny, a także czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu. Każdorazowe stwierdzenie przez organ, że którakolwiek z powyższych przesłanek nie została spełniona powoduje konieczność wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie.

Badając dopuszczalność wniesionego środka odwoławczego organy administracji publicznej zobowiązane są do stwierdzenia, że spełnione zostały zarówno przesłanki natury podmiotowej, jak i przedmiotowej. Do przesłanek natury podmiotowej zaliczamy brak legitymacji procesowej (interesu prawnego) do wniesienia odwołania (zażalenia), a także brak zdolności do czynności prawnych po stronie podmiotu je wnoszącego. Przesłankami natury przedmiotowej będą natomiast m.in. niezaskarżalność decyzji lub jej nieistnienie.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (zażalenia) z przyczyn podmiotowych jest uzasadnione w przypadku, gdy z treści złożonego odwołania (zażalenia) wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący odwołanie (zażalenie) nie ma w sprawie interesu prawnego. O oczywistym braku legitymacji wnoszącego odwołanie można jednak mówić tylko wówczas, gdy ustalenie takie ma obiektywny wymiar i nie wiąże się z potrzebą oceny interesu prawnego. W orzecznictwie przyjmuje się też, że w przypadku, gdy podmiot wnoszący odwołanie twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązków, organ odwoławczy jest zobowiązany rozpoznać odwołanie. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest zatem subiektywne przekonanie podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw lub obowiązków (zob. wyrok NSA z 27 maja 2011 r., II OSK 938/10, wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2020 r., II SA/Łd 29/20, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoba wnosząca odwołanie (zażalenie) chcąc wykazać, że jest stroną postępowania, musi mieć zagwarantowaną inicjatywę dowodową i udział w czynnościach wyjaśniających oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Powyższe uprawnienia wiążą się nierozerwalnie z udziałem takiej osoby w postępowaniu odwoławczym, bowiem tylko strona i podmioty na prawach strony ma możliwość podejmowania takich działań.

Podobnie wypowiadają się w tej kwestii także przedstawiciele doktryny. Zdaniem P. Przybysza "jest dopuszczalne wydanie przez organ odwoławczy postanowienia na podstawie art. 134, jeżeli zachodzi oczywisty brak legitymacji odwoławczej, tzn. taki brak, który ma charakter obiektywny i jego ustalenie nie wiąże się z oceną interesu prawnego" (P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2021). Podobnie wypowiadają się w tej kwestii M. Bursztynowicz i M. Sługocka stwierdzając, że "wydanie postanowienia w przedmiocie niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych jest możliwe jedynie w przypadku, kiedy to ma miejsce prima facie, czyli "na pierwszy rzut oka" (np. gdy odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego złożyła osoba, która nie złożyła wniosku w tym zakresie i nie jest następcą prawnym wnioskodawcy)" (M. Bursztynowicz, M. Sługocka [w:] M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Postępowanie administracyjne dla jednostek samorządu terytorialnego. Komentarz, LEX/el. 2020).

Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym, twierdzenie podmiotu wnoszącego odwołanie o posiadaniu przymiotu strony opartego na obowiązującej normie prawnej może zostać zweryfikowane jedynie po przeprowadzeniu postępowania, w którym organ obowiązany jest zbadać, czy istotnie podmiot wywodzi swój interes prawny lub obowiązek z obowiązującego przepisu prawa materialnego (zob. wyrok WSA w Łodzi z 18 lipca 2019 r., II SA/Łd 332/19, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Po weryfikacji odwołania, wobec stwierdzenia, że osoba wnosząca odwołanie nie posiada w sprawie interesu prawnego lub obowiązku, organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.) (zob. uchwała NSA w Warszawie z 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, dostępna https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku rozpoznając zażalenie A. B. oraz D. K. na postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 21 lutego 2021 r. w sprawie sprostowania decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 września 2016 r., w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, jako przyczynę stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, w oparciu o art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., wskazało brak przymiotu strony skarżących.

Uzasadniając zaś swoje stanowisko, Kolegium ograniczyło się do stwierdzenia, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...], a kwestia ta została szczegółowo przeanalizowana przez organ w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nr 1956/21. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przywołana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 października 2022 r., dotyczyła utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 1 marca 2021 r., nr [...], w sprawie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 września 2016 r., nr [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...] obręb [...], przy ul. L. [...] w Gdyni, dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną i obsługą komunikacyjną oraz garażem o powierzchni użytkowej do 10 585 m2. Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję, która została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Gd 1118/22, a wobec braku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w pełnej wysokości, odrzucona przez Sąd, co uniemożliwiło jej merytoryczne rozpoznanie. Należy podkreślić, że ustalenia dokonane przez organ odwoławczy w przywołanej decyzji dotyczącej wznowienia postępowania, nie mogą stanowić przedmiotu oceny w niniejszym postępowaniu.

Sąd, mając powyższe na uwadze, a także uwzględniając treść zaskarżonego postanowienia uznał, że Kolegium wadliwie zastosowało w niniejszej sprawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Organ nie przedstawił bowiem okoliczności, które wskazywałyby na "oczywistość" braku interesu prawnego wnioskodawców. Oczywistość ta nie wynika także z treści zażalenia.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie kwestia interesu prawnego skarżących nie jest oczywista i wymagała od organu II instancji przeprowadzenia w tej kwestii stosownych ustaleń, które powinny znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu. Powyższe oznacza, że w okolicznościach niniejszej sprawy kwestia badania statusu skarżących jako stron postępowania, wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z czego wynika, że organ II instancji nie był uprawniony do wydania postanowieniem o niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ nie przedstawił argumentacji, która wskazywałyby na "oczywistość" braku interesu prawnego wnioskodawców. Potrzebę dokonania pogłębionej analizy w zakresie ustalenia istnienia po stronie skarżących interesu prawnego w toku postępowania pośrednio potwierdza zaś – na co wskazał sam organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – konieczność takiej analizy na gruncie zainicjowanego przez skarżących odrębnego postępowania, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy.

Biorąc powyższe pod uwagę nie budzi wątpliwości, że organ II instancji w sposób istotny naruszył przepisy postępowania tj. art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Na marginesie, mając na uwadze okoliczności przedstawione przez skarżących w skardze należy wskazać, że niewątpliwie stroną postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest wnioskodawca (inwestor) oraz podmioty legitymujące się tytułem prawnym do nieruchomości, dla której mają zostać ustalone warunki zabudowy. Za stronę postępowania mogą być również uznani właściciele (użytkownicy wieczyści) działek sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, a także i dalej położonych nieruchomości – a to z uwagi na położenie tych działek w obszarze oddziaływania inwestycji. O tym, czy danej osobie przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przewidzianej na działce sąsiadującej, nie decyduje automatycznie sama bliskość danej działki od działki inwestora. W każdym przypadku należy przeprowadzić analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu. Zastosowanie znajduje zatem przepis art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W wyniku wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej zagospodarowania działki sąsiedniej może potencjalnie dojść do ograniczenia zakresu możliwości korzystania z normatywnie chronionych praw przysługujących właścicielowi, wynikających w szczególności z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Wbrew stanowisku organu, ochrona tych uprawnień jest odzwierciedlona m.in. w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.), zwanej dalej u.p.z.p., zgodnie z którym każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych, jak również w art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., zgodnie z którym w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza m.in. prawo własności. Przywołane regulacje – przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy – mogą być źródłem interesu prawnego decydującego o uczestniczeniu jako strona w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy sąsiedniego terenu należącego do innej osoby (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 2016 r., II OSK 892/15, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). O istnieniu tego interesu prawnego przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA: z 8 stycznia 2020 r., II OSK 1094/18; z 29 stycznia 2016 r., II OSK 1358/14, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tego rodzaju sprawach przy ustaleniu kręgu stron ma znaczenie kwestia oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości.

W celu ustalenia istnienia interesu prawnego skarżących organ winien był zatem wyjaśnić rzeczywisty rozmiar i charakter przedsięwzięcia inwestora, uwzględniając przy tym w sposób właściwy okoliczności dotyczące wzajemnego usytuowania nieruchomości skarżących i terenu inwestora mając przy tym na uwadze, że skarżącym przysługuje prawo odrębnej własności lokalu w budynku sąsiadującym z działką objętą ustaleniem warunków zabudowy. Kolegium powinno wziąć także pod uwagę, że o statusie stron w sprawach z zakresu ustalenia warunków zabudowy decydują nie rzeczywiste ograniczenia w zagospodarowaniu, jakie realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego może spowodować dla właścicieli nieruchomości, lecz potencjalna możliwość negatywnych ingerencji w prawo własności, np. z uwagi na zamiar usytuowania w bliskiej odległości obiektu kubaturowego o wysokości i uciążliwości nieporównywalnej z istniejącą zabudową, którego realizacja może rodzić obawy związane chociażby ze wzmożonym ruchem samochodowym, ruchem osób trzecich, hałasem w różnych porach dnia, ograniczeniem dostępu do światła słonecznego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, skutkiem czego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, związane oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku, ponownie rozważy status prawny skarżących i ich uprawnienie do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 21 lutego 2021 r. w sprawie sprostowania decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 września 2016 r., w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...] obręb [...], przy ul. L. [...] w Gdyni, dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną i obsługą komunikacyjną oraz garażem o powierzchni użytkowej do 10 585 m2.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 202 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.