Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 134/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,8,77 ust. 1, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 stycznia 2023 r. nr 9016-2023-10/M-8110 w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika S. Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 grudnia 2022 r., nr BP312.8110.2790.2022.KW/MD, II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej B.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 stycznia 2023 r. nr 916-2023-10/M-8110 Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Kierownik ARiMR") z dnia 7 grudnia 2022 r.

nr PB312.8110.2790.2022.KW/DM odmawiającą B. K. (dalej: "strona", "skarżąca") udzielenia pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi.

Jako podstawę prawną jej wydania organ odwoławczy wskazał na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz § 13zs ust. 7-8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów zakresu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie").

Jak wynika z akt sprawy, strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 25 listopada 2022 r. wniosek o udzielenie pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku

z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi wraz z załącznikami.

Decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. Kierownik ARiMR odmówił przyznania pomocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona na dzień złożenia wniosku o szacowanie szkód posiadała zwierzęta zarejestrowane w bazie IRZ, których nie uwzględniła

w kalkulacji z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022. Na podstawie posiadanych dokumentów Kierownik ARiMR stwierdził, że kalkulacja została sporządzona w sposób nieprawidłowy.

W odwołaniu od decyzji, kwestionując odmowę przyznania pomocy w związku z niepodaniem produkcji zwierzęcej przy sporządzaniu protokołu, strona wskazała na wadliwość aplikacji, z której korzystanie było konieczne do złożenia wniosku. W ocenie strony, o wadliwości aplikacji były informowane Ministerstwo Rolnictwa oraz ARiMR Wskazała nadto szczegółowo na okoliczności, z powodu których nie zaznaczyła we wniosku o pomoc produkcji zwierzęcej. W jej ocenie, umieszczenie we wniosku danych o prowadzeniu produkcji zwierzęcej uniemożliwiało przesłanie wniosku drogą elektroniczną (pojawiał się "błąd aplikacji"). Strona wyjaśniła w odwołaniu, że w tym zakresie skorzystała z infolinii ARiMR i uzyskała za jej pośrednictwem informację, iż susza dotyczy strat w produkcji roślinnej oraz że można złożyć protokół bez produkcji zwierzęcej. Nadto, uzyskała informację o tym, że pracownikom ARiMR wiadome było, że "po zaznaczeniu czekboksu z informacjami IRZ pojawia się błąd aplikacji i nie można złożyć protokołu". Strona podniosła dalej w odwołaniu, że taka informacja była aktualna do 31 października, a dopiero 17 listopada "pojawiła się" informacja o tym, że produkcja zwierzęca jest nieodzowna przy ubieganiu się o pomoc.

Decyzją z dnia 13 stycznia 2023 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR.

W uzasadnieniu przywołał treść przepisów określających przesłanki przyznania przedmiotowej pomocy, sposób złożenia wniosku oraz dane, jakie powinien zawierać wniosek o oszacowanie strat (§ 13 zs ust. 7 pkt 2 rozporządzenia, § 13x ust.5, ust. 6a, ust. 9 pkt 1-6 i 10, ust. 13 rozporządzenia) i stwierdził, że w sprawie ustalono, iż strona na dzień szacowania strat w gospodarstwie prowadziła produkcję zwierzęcą. Wskazał, że dołączona do wniosku kalkulacja oszacowania szkód jest niepoprawna. Strona podczas składania wniosku o oszacowanie strat w swoim gospodarstwie nie uwzględniła produkcji zwierzęcej (odznaczając checkbox - nie mam produkcji zwierzęcej), pomimo jej prowadzenia w 2022 r. Doprowadziło to do oceny, że kalkulacja jest niezgodna z ww. przepisami i nie obejmuje danych z całego gospodarstwa, ustalonych zgodnie z § 13x ust. 13 w związku z § 13x ust. 9 pkt 6 ww. rozporządzenia, które są konieczne do obliczenia średniej rocznej produkcji rolnej. Organ dodał, że pominięcie którejkolwiek z upraw, czy produkcji zwierzęcej, nie daje "prawdziwego" wyniku szacowania strat z całego gospodarstwa. Posiadanie zwierząt zwiększa wartość produkcji i jest to istotny element, na podstawie którego szacowana była (za pomocą aplikacji publicznej) wartość obniżonego dochodu oraz procent strat w gospodarstwie.

Organ stwierdził, że strona składając wniosek o oszacowanie strat (obniżenia dochodu) poświadczyła nieprawdę w zakresie prowadzonej produkcji zwierzęcej, czym zaniżyła wartość produkcji. Zatem kalkulacja oszacowania szkód wygenerowana przez aplikację publiczną załączona do wniosku o przyznanie pomocy nie odzwierciedlała faktycznej wysokości oszacowanych szkód według kwoty obniżenia dochodu z produkcji roślinnej i zwierzęcej ogółem. Powyższe czyni go niewiarygodnym, co obciąża stronę, która złożyła nieprawdziwe oświadczenie.

Taka kalkulacja nie może więc stanowić podstawy do przyznania wnioskowanej pomocy w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi.

Odnosząc się do złożonego odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że nie zawiera ono wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyjaśnił, że wnioski w ramach tego wsparcia można było składać na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR na jej stronie internetowej do dnia 30 listopada 2022 r. Za datę złożenia tego wniosku uważa się datę wpływu prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku do biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania członka rodziny, o której mowa w ust. 2, ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1 (13zs ust. 4 rozporządzenia). Obowiązkowym załącznikiem do tego wniosku była kalkulacja z oszacowania strat, gdy szkody w gospodarstwie nie przekroczyły 30% średniej rocznej produkcji rolnej lub protokół oszacowania szkód, w przypadku gdy szkody przekroczyły 30% średniej rocznej produkcji rolnej. Wnioski o oszacowanie strat spowodowanych przez suszę producenci rolni mogli składać wyłącznie za pomocą publicznej aplikacji w terminie do 31 października 2022 r. (§ 13xc rozporządzenia). Za pomocą tej aplikacji producent rolny, korzystając z własnego Profilu Zaufanego, określał zakres i stopień strat spowodowanych przez suszę w uprawach rolnych w swoim gospodarstwie rolnym.

Organ odwoławczy podał, że wprowadzane przez producenta rolnego dane były automatycznie weryfikowane przez aplikację z danymi pozyskanymi z ARiMR

w zakresie upraw rolnych zgłoszonych do wniosku o dopłaty bezpośrednie oraz danymi zawartymi w Systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt oraz Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w [...] w zakresie zasięgu i zakresu suszy wynikającego z Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej (§ 13x ust 7 rozporządzenia).

Organ wskazał nadto, że sposób zgłaszania informacji o produkcji zwierzęcej, a także możliwość manualnego wprowadzania danych podczas wypełniania wniosku o oszacowanie strat w gospodarstwie został uregulowany w instrukcji wypełniania wniosku o oszacowanie spowodowanych przez suszę strat w uprawach rolnych

(str. 30-32). Przedmiotowa instrukcja przewidywała, że przed wysłaniem wniosku o oszacowanie strat można było modyfikować dane wniosku (str. 37), jak również wycofać wniosek czy anulować podpis na wniosku (str. 41-43), wówczas wniosek stałby się ponownie aktywny.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku powstania problemu związanego z działaniem aplikacji strona miała możliwość wysłania zgłoszenia na adres: susza@coi.gov.pl. Jeśli miała problem ze złożeniem wniosku z uwagi na niepoprawne działanie aplikacji, mogła się zgłosić do administratora aplikacji - Centralnego Ośrodka Informatyki. Nadto można było skierować zapytanie pod adres email: susza@coi.gov.pl wraz z podaniem danych potrzebnych do zidentyfikowania utrudnienia i bezzwłocznego rozwiązania problemu, tj. załączyć "screen" z aplikacji po zalogowaniu i numer identyfikujący producenta rolnego.

W ocenie Dyrektora ARiMR, okoliczności podnoszone w odwołaniu dotyczące działania systemu "są nietrafione". Tłumaczenie, że "problem z aplikacją jest od początku posługiwania się nią, nigdy nie były podawane zwierzęta. Jeśli aplikacja zaczytuje dane z wniosku o dopłaty z działkami i uprawami to błąd, że nie zaczytuje produkcji zwierzęcej nie jest po mojej stronie. Chcąc dodać ręcznie produkcję zwierzęcą z listy rozwijania nie pojawiały się pozycje zwierząt, ręcznie nie było możliwości dodania zwierząt, nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnił dalej, że ARiMR nie ma kompetencji do oszacowania strat i dokonywania zmian w kalkulacji

z oszacowania szkód, lecz do oceny, czy wniosek o przyznanie pomocy i załączniki (kalkulacja z oszacowania szkód) do niego dołączone są prawidłowe i czy producent spełnia warunki do przyznania wnioskowanej pomocy.

Organ podkreślił, że postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego. Żądanie producenta rolnego zawarte we wniosku wyznacza zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania, który nie może być modyfikowany w jakikolwiek sposób przez organ. Wydając decyzję w sprawie przyznania pomocy organ opiera się przede wszystkim na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, że spełnia on ustawowe warunki do przyznania pomocy. Oświadczenie wnioskodawcy - co do zasady - uznaje się za dowód, w oparciu o który zostanie wydana decyzja.

W skierowanej do sądu skardze na opisaną wyżej decyzję skarżąca wniosła

o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Nadto wniosła o orzeczenie o możliwości wniesienia korekty do wniosku

o oszacowanie strat spowodowanych przez suszę i o przywrócenie terminu do złożenia w Biurze Powiatowym ARiMR wniosku o udzielenie pomocy finansowej

w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 roku szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi.

Skarżąca wyjaśniła, że wniosek o szacowanie strat wypełniła z pomocą A. B., prowadzającej działalność gospodarczą w zakresie doradztwa rolniczego.

W skardze ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu, odnoszącą się do problemów związanych z aplikacją, która uniemożliwiała zaznaczenie prowadzenia produkcji zwierzęcej przy wysłaniu drogą elektroniczną dokumentacji związanej

z wnioskiem oraz do uzyskanej informacji z infolinii ARiMR (zyskano informację, iż susza dotyczy wyłącznie strat w produkcji roślinnej, wobec czego zwierzęca nie wpłynie na wysokość strat w produkcji roślinnej). Skarżąca wyjaśniła, że na tej podstawie stwierdziła, iż występuje możliwość złożenia protokołu z "odznaczeniem" produkcji zwierzęcej, gdyż ARiMR posiada informację, że po zaznaczeniu checkboxa z produkcją zwierzęcą pojawia się błąd publicznej aplikacji, który uniemożliwia złożenie przedmiotowego protokołu.

Skarżąca wyjaśniła, że 17 listopada 2022 r. została poinformowana o tym, iż produkcja zwierzęca jest nieodzowną informacją przy ubieganiu się o wskazywaną pomoc finansową, lecz w tym czasie nie można było już złożyć korekty przedmiotowego protokołu. W zaistniałej sytuacji była możliwość złożenia wniosku

z załączonym protokołem niezawierającym produkcji zwierzęcej bądź w ogóle nie składania przedmiotowego wniosku o udzielnie pomocy finansowej, czego skarżąca chciała uniknąć.

Skarżąca, będąc osobą starszą i nie mając dostępu do "nowych technologii" zaufała A. B. w sprawie dokonania prawidłowego złożenia wniosku

o oszacowanie start spowodowanych przez suszę. Nie miała możliwości wglądu do wniosku oraz wprowadzenia korekty, gdyż w momencie pozyskania informacji

o błędach zawartych w protokole było za późno na dokonanie ingerencji w jego treść. Ponadto, powyższy wniosek przesłany został za pośrednictwem profilu zaufanego skarżącej, ale w danych dotyczących osoby wnioskującej zawarty jest e-mail A. B., gdyż skarżąca nie posiada prywatnej poczty elektronicznej. Do skargi dołączono kopię wniosku o potwierdzenie profilu zaufanego.

Dodatkowo skarżąca wskazała, że prowadzi produkcję zwierzęcą (posiada 10 sztuk bydła oraz 11 sztuk świń), co wynika wprost z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Produkcja zwierzęca jest ewidencjonowana w bazie danych Identyfikacji

i Rejestracji Zwierząt, zatem skarżąca nie dokonała umyślnego poświadczenia nieprawdy w zakresie prowadzonej produkcji zwierzęcej we wskazywanym wniosku, tylko dokonała "odznaczenia" ww. checkboxa z powodu błędu publicznej aplikacji.

Powołując się nadto na art. 19 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającymi szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L 04.141.18), skarżąca zwróciła uwagę, że problem z publiczną aplikacją suszową 2022 był zgłaszany do ARiMR oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ze względu na duże obciążenie strony, system ulegał ciągłym zwieszeniom co uniemożliwiało prawidłowe złożenie wniosków. Problem ten występował na terenie całego kraju, co potwierdzają liczne artykuły. Co więcej, Krajowa Rada Izb Rolniczych zwracała uwagę na problemy

z aplikacją i w swoich pismach wzywała resort rolnictwa do przedłużenia terminu składania wniosków o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy 2022,

w związku ze źle funkcjonującą aplikacją, za pośrednictwem której rolnicy mieli składać przedmiotowe wnioski. Jednak wspomniane przedłużenie terminu nie doszło do skutku (www.ppr.pl/wiadomosci/a-jednak-aplikacja

szuszowa

nie-działa).

W ocenie skarżącej, skutki nieprawidłowego działania systemu publicznego nie powinny być przerzucane na osoby z niego korzystające. Skoro wskazywana publiczna aplikacja suszowa 2022 miała służyć zainteresowanym a zarazem usprawniać proces składania wszelkich wniosków, to nie może stanowić "pułapki" dla petentów. Ryzyko nieprawidłowego działania aplikacji winno obciążać właściwy organ, a nie samych odbiorców. Każdy przypadek nieprawidłowego działania systemu powinien być wyjaśniany przez organ, a udowodnienie danej okoliczności nie może być przerzucane na składającego wniosek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz.239 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.

Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy w toku prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniono w sposób jednoznaczny okoliczności wynikające z dołączonego przez skarżącą do wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu protokołu z oszacowania zakresu szkód

i ich wysokości.

Przypomnieć należy, że stosownie do § 13 zh rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizacje innych zadań wynikających z polityki państwa

w zakresie rolnictwa i rozwoju wis, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, miedzy innymi producentowi rolnemu w gospodarstwie, którego powstały szkody

w uprawach spowodowane suszą. W ust. 5 wskazanego przepisu wskazano, że pomoc, o której mowa w ust. 1 przyznawana jest w drodze decyzji. Natomiast w ust. 6 określono, jakie dane musi zawierać wniosek, o którym mowa w ust. 5. W ust. 7 pkt 2 wskazano, że do wniosku, o którym mowa w ust. 5 należy dołączyć protokół oszacowania szkód, o którym mowa w § 13x ust. 5, który zawiera informacje

o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2000 r. suszy, albo uwierzytelniony przez producenta rolnego wydruk tego protokołu.

Stosownie do § 13x ust. 5 rozporządzenia warunkiem udzielenia pomocy,

o której mowa w ust. 1, jest dołączenie przez producenta rolnego do wniosku

o udzielenie kredytu bankowego, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, protokołu oszacowania szkód w formie dokumentu elektronicznego

w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadań publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346, 568 i 695), opatrzonego, w celu potwierdzenia wystąpienia u producenta rolnego szkód powstałych w wyniku suszy, podpisem zaufanym przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego producenta rolnego, albo dołączenie uwierzytelnionego przez producenta rolnego wydruku tego protokołu.

W celu potwierdzenia wystąpienia u producentów rolnych szkód powstałych w wyniku suszy Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy przekazuje, na wniosek wojewody, dodatkowe informacje potwierdzające wystąpienie zagrożenia suszą na obszarze wskazanym przez izby rolnicze.

Zgodnie natomiast z ust. 6 § 13x protokół, o którym mowa w ust. 5, jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w ust. 1, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód.

Z akt administracyjnych postępowania wynika, że do wniosku z dnia 25 listopada 2022 r. o pomoc skarżąca dołączyła: kalkulację z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2020 r., informację o uprawach i szkodach w wyniku suszy wraz z informacją o ubezpieczeniu oraz fakturę VAT RR za zakup rzepaku i żyta BIO.

W dołączonym protokole wskazano: w rubryce dane producenta rolnego – numer identyfikacyjny producenta rolnego – [...], imię i nazwisko – B. K.. Jako siedzibę gospodarstwa wskazano G. , gmina M., powiat – stargardzki. Szkody w produkcji roślinnej oszacowano na [...] zł, a procent średniej rocznej produkcji na 15,45%. W rubryce – szkody w produkcji zwierzęcej – kwota obniżenia dochodu w wyniku szkód w produkcji zwierzęcej towarowej – wskazano 0 zł.

Akta administracyjne nie zawierają karty weryfikacji wniosku. Organ nie wzywał też skarżącej do złożenia wyjaśnień.

Z treści decyzji organu pierwszej instancji wynika, że pomoc producentce rolnej nie została udzielona ze względu na to, że dane przekazane przez nią organowi wydającemu kalkulację oszacowania szkód nie zawierały danych w zakresie prowadzonej produkcji zwierzęcej na dzień złożenia wniosku o szacowanie strat

w sytuacji, gdy z posiadanych przez organ danych dotyczących producentki oraz systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt wynikało, że posiada ona 10 sztuk bydła

i 11 świń.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona wprost wskazała, na wadliwość aplikacji, z której korzystanie było konieczne do złożenia wniosku. Podała także, że o wadliwości aplikacji były informowane Ministerstwo Rolnictwa oraz ARiMR Strona podała także, że umieszczenie we wniosku danych o prowadzeniu produkcji zwierzęcej uniemożliwiało przesłanie wniosku drogą elektroniczną (pojawiał się "błąd aplikacji"). Strona wyjaśniła również, że po napotkaniu na ten problem skorzystała

z infolinii ARiMR i uzyskała za jej pośrednictwem informację, iż susza dotyczy strat

w produkcji roślinnej oraz że można złożyć protokół bez produkcji zwierzęcej. Ponadto strona uzyskała informację o tym, że pracownikom ARiMR wiadome było, że "po zaznaczeniu czekboksu z informacjami IRZ pojawia się błąd aplikacji i nie można złożyć protokołu". Strona podniosła dalej w odwołaniu, że taka informacja była aktualna do 31 października, a dopiero 17 listopada "pojawiła się" informacja o tym, że produkcja zwierzęca jest nieodzowna przy ubieganiu się o pomoc.

Pomimo wskazanych powyżej okoliczności podniesionych w odwołaniu, a związanych z wadliwym działaniem aplikacji za pośrednictwem której należało składać wnioski o oszacowanie szkód, organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącej skoncentrował się na merytorycznej ocenie wniosku skarżącej bez uwzględnienia podnoszonej przez nią okoliczności nieprawidłowego działania aplikacji. Organ wskazał na to, że sposób zgłaszania informacji o produkcji zwierzęcej oraz możliwość manualnego wprowadzania danych podczas wypełniania wniosku o oszacowanie strat zostały uregulowane w instrukcji wypełniania wniosku o oszacowanie spowodowanych organ wskazał także, że stosownie do treści instrukcji, przed wysłaniem wniosku można modyfikować dane wniosku, jak również wycofać wniosek czy anulować jego podpis, wówczas wniosek stałby się ponownie aktywny. Dodatkowo organ wskazał, że w przypadku powstania problemu związanego z działaniem aplikacji strona miała możliwość wysłania zgłoszenia na adres: susza@coi.gov.pl, bądź zgłosić się do administratora aplikacji, którym jest Centralny Ośrodek Informatyki.

Lektura treści decyzji organu odwoławczego prowadzi zatem do wniosku, że organ ten nie odpowiedział na podniesione przez stronę w odwołaniu argumenty. Bowiem z treści przywołanej przez organ Instrukcji nie wynika, w jaki sposób strona miałaby postąpić w opisanej przez nią sytuacji. Organ nie poddał też ocenie argumentu podnoszonego przez stronę odnośnie treści odpowiedzi uzyskanej na zapytanie skierowane na infolinię. Wskazać w tym miejscu należy, że strona po uzyskaniu wskazanej przez nią odpowiedzi z infolinii ARMiR mogła pozostawać w przeświadczeniu, iż rozwiązała powstały problem związany z niemożliwością wypełnienia wniosku. Strona zatem nie miała postaw ku temu aby tak jak to wskazał organ dokonać zgłoszenia niepoprawnego działania aplikacji wraz z podaniem danych potrzebnych do zidentyfikowania utrudnienia i bezzwłocznego rozwiązania problemu.

Organ drugiej instancji zatem znając wskazywane przez skarżącą w odwołaniu przyczyny takiego a nie innego wypełnienia przez nią wniosku powinien był, o ile nie zgodził się z podnoszonymi przez stronę okolicznościami, bądź sam przeprowadzić postępowanie dowodowe, bądź też uchylić zaskarżoną decyzję celem wyjaśnienia tej okoliczności przez organ pierwszej instancji.

Przypomnieć bowiem w tym miejscu należy, że okoliczność nieprawidłowego działania aplikacji suszowej jest faktem powszechnie znanym. Nieprawidłowości dotyczyły różnych kwestii od samego złożenia wniosku po niemożność jej wypełnienia np. w sytuacji, gdy producent posiadał więcej niż jedno gospodarstwo jak w sprawie

I SA/Go 259/22. Problemy związane z działaniem aplikacji suszowej potwierdzają artykuły i treści znajdujące się na stronach internetowych: farmer.pl, ppr.pl, agrofakt.pl, okiemrolnika.pl. Wiedza ta powinna być znana organom z urzędu, a orzeczenia wydawane przez nie powinny tę wiedzę uwzględniać.

W takiej sytuacji brak wyjaśnienia podnoszonych przez stronę w odwołaniu okoliczności związanych z niemożliwością wypełnienia wniosku o przyznanie pomocy zgodnie z występującym stanem faktycznym należy uznać za naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – organ odwoławczy nie miał bowiem podstaw do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy.. Prawidłowe bowiem postępowanie organu drugiej instancji powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa, gdyż

w sprawie nie została wyjaśniona najistotniejsza kwestia będąca podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia tj.: czy istniała możliwość poprawnego złożenia wniosku o oszacowanie szkód w gospodarstwie rolnym przez stronę w sytuacji gdy prowadzi ona zarówno produkcję rośliną jak i zwierzęcą.

Zdaniem sądu strona nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania aplikacji suszowej. W sprawie natomiast organy nie wyjaśniły, czy brak wskazania przez producentkę rolną we wniosku o oszacowanie szkód posiadanych zwierząt wynikał z zaniedbań po jej stronie nie czy też był wynikiem nieprawidłowo działającej aplikacji.

W cenie sądu podnoszona przez skarżącą okoliczność niemożliwości wypełnienia wniosku zgodnie z występującym stanem faktycznym powinna zostać wyjaśniona w toku postępowania. Tym bardziej, że nie istniała inna możliwość złożenia wniosku o oszacowanie szkód jak tylko za pośrednictwem aplikacji. W tym zakresie organy powinny wystąpić o udzielenie informacji i wyjaśnień do skarżącej jak do podmiotu obsługującego infolinię.

Brak takiego postępowania należy uznać za naruszenie art. 7, art. 8, oraz art. 77 ust. 1 k.p.a. przez organ.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Jednocześnie na podstawie art. 135 P.p.s.a. uznając, że jest to niezbędne do końcowego załatwiania sprawy oraz podyktowane ekonomiką procesową, orzekł o uchyleniu decyzji organy I instancji w całości.

Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni stanowiącą istotę rozstrzygnięcia w sprawie i podnoszoną przez stroną okoliczność – czy istniała możliwość poprawnego złożenia przez skarżącą wniosku o oszacowanie szkód.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.