Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2363/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 6, art. 39 ust. 4 pkt 1, ust. 4a
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 146, art. 188, art. 193, art. 205 § 2, art. 209, art. 206
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 102/22 w sprawie ze skargi Akademii [...] w K. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wszczęcia postępowania I. uchyla punkt trzeci zaskarżonego wyroku i stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 czerwca

2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 102/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Akademii [...] w K. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wszczęcia postępowania: w punkcie I zobowiązał Prezydenta Miasta K. do wydania aktu w przedmiocie wniosku strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2021 r. w terminie 14 dni; w punkcie II stwierdził, że Prezydenta Miasta K. dopuścił się bezczynności; w punkcie III stwierdził, że bezczynność Prezydenta Miasta K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie IV zasądził od Prezydenta Miasta K. na rzecz Akademii [...] w K. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Akademia [...] w Krakowie pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. w sprawie złożonego przez nią wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r., znak [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku, w odniesieniu do sytuacji gromadzenia odpadów komunalnych na działce nr [...] obr. [...] w K. przez Wspólnoty Mieszkaniowe budynku przy ul. D.1 i budynku przy ul. D.2 w K.

Skarżąca w skardze podniosła, że wniosek z dnia [...] grudnia 2021 r. adresowany był do organu, który miał obowiązek rozpatrzeć go poprzez prowadzenie wszczętego nim postępowania administracyjnego względnie poprzez odmowę jego wszczęcia. Tymczasem z pism komórek organizacyjnych skarżonego organu z [...] stycznia 2022 r. i z [...] lutego 2022 r. oraz z [...] stycznia 2022 r. wynika, iż nie jest prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie. W związku z tym skarżący wniósł o: zobowiązanie Prezydenta Miasta K. do rozpoznania ww. wniosku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ, domagając się odrzucenia skargi z powodu braku interesu prawnego strony skarżącej (nie służy jej przymiot strony) lub ewentualnie jej oddalenia, wyjaśnił, że wprawdzie nieprawidłowości dotyczące składowania odpadów zostały ujawnione na działce stanowiącej obecnie własność skarżącego (działka ewidencyjna [...]) nie mniej jednak dotyczą zaniechania ze strony zarządców nieruchomości Wspólnot Mieszkaniowych przy ul. D.1 i 2. W związku z czym ewentualna decyzja wydana w oparciu o art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku będzie dotyczyć nałożenia określonego obowiązku na zarządcę nieruchomości lub Wspólnotę. Następnie organ wyliczył jakie do tej pory podjął czynności wskazując m.in., że na dzień [...] kwietnia 2022 r. został ustalony termin wizji w terenie dotyczącej składowania odpadów na działce skarżącego, a nadto:

1) w wyniku otrzymanego zgłoszenia mieszkańca K. Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Spółka z o.o. (MPO Spółka z o.o.) pismem z dnia [...] października 2021 r. skierowanym do Wydziału Gospodarki Komunalnej poinformowało o kontroli przedmiotowych nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2020 r., ustaleniach oraz podjętych czynnościach,

2) w dniu [...] listopada 2021 r. pracownik Wydziału Gospodarki Komunalnej przeprowadził wizję w terenie podczas której ujawnił nieprawidłowości w gospodarowaniu odpadami komunalnymi. W następstwie powyższych ustaleń pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Wydział Gospodarki Komunalnej zwrócił się do MPO Spółka z o.o. o przeprowadzenie ponownej kontroli dot. właściwego gospodarowania odpadami komunalnymi przez właścicieli przedmiotowych nieruchomości,

3) MPO Spółka z o.o. pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. poinformowało Wydział Gospodarki Komunalnej o wynikach przeprowadzonej kontroli oraz przekazało kopię pisma kierowanego do zarządcy nieruchomości,

4) pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Wydział Gospodarki Komunalnej zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o podjęcie działań zgodnie z kompetencjami załączając do ww. pisma kopię zgłoszenia mieszkańca,

5) pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. Wydział Gospodarki Komunalnej zwrócił się do Straży Miejskiej Miasta K. o podjęcie działań zgodnie z kompetencjami w związku z pismem skarżącej z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz do MPO Spółka z o.o. o podjęcie działań zgodnie z kompetencjami określonymi Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z [...] lipca 2012 r.,

6) pismem z dnia [...] lutego 2022 r. Wydział Gospodarki Komunalnej i Klimatu zwrócił się do zarządcy przedmiotowych nieruchomości o przekazanie wszelkich informacji i dokumentów potwierdzających, iż gromadzenie odpadów przez mieszkańców budynków przy ul. D. spełnia wymogi Regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Miejskiej K.,

7) pismem z dnia [...] lutego 2022 r. Wydział Gospodarki Komunalnej i Klimatu zwrócił się ponownie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o przekazanie informacji o podjętych działaniach odnośnie miejsca gromadzenia odpadów przez mieszkańców budynków nr 1 i 2 przy ul. D. w K.,

8) pismem z dnia [...] lutego 2022 r. Wydział Gospodarki Komunalnej i Klimatu poinformował skarżącą o podjętych czynnościach, jednocześnie informując o planowanych działaniach,

9) pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wyznaczony został termin przeprowadzenia wizji w terenie.

Uznając skargę za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga jest dopuszczalna, ponieważ strona skarżąca wniosła ponaglenie do organu, oraz jej wniosek z dnia [...] grudnia 2021 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w konkretnie wskazanym trybie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku, został formalnie złożony co implikuje konieczność jego rozpatrzenia przez organ, a czego nie uczynił. Sugerowana zaś przez organ kwestia braku przymiotu strony w świetle art. 61a § 1 k.p.a. powinna co najwyżej prowadzić do odmowy wszczęcia postępowania.

Sąd zaznaczył, że jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego została zawarta w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym, organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwie w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 k.p.a. ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie - art. 35-38 k.p.a. zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, w niniejszej sprawie Prezydent Miasta K. naruszył wyżej wskazane przepisy pozostając w bezczynności polegającej na nierozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2021 r., który formalnie dotyczył wszczęcia konkretnego postępowania administracyjnego, a nadto zawierał wskazanie przepisu na którego podstawie strona opierała swoje żądanie. Wobec tego organ nie może pozostawić wniosku bez formalnego rozpoznania, tj. albo wszczęcia postępowania zgodnie z wnioskiem, albo odmowy wszczęcia albo przekazania innemu organowi, jeśli sam okaże się niewłaściwy. Nie może natomiast go zignorować i niejako pozostawić bez rozpoznania i jednocześnie dokonywać pewnych czynności faktycznych, które do niczego konkretnego nie prowadzą, nie umożliwiając stronie wnioskującej o wszczęcie postępowania uzyskania realizacji konkretnego prawa wynikającego ze wskazanych we wniosku norm prawa materialnego. Tymi czynnościami były wskazywane obszernie w odpowiedzi na skargę zwracanie się do różnych podmiotów i organów o wyjaśnienia, które bez formalnego wszczęcia postępowania nie mogły doprowadzić do rozpoznania wniosku. Zatem wniosek nie został formalnie rozpatrzony wobec czego organ dopuścił się bezczynności. W ocenie Sądu, działanie organu cechuje rażąca bezczynność bo do chwili wniesienia skargi upłynęło ponad cztery miesiące, przez który to okres nie wydano żadnego aktu administracyjnego. Tymczasem organ zobowiązany jest do rozpatrzenia sprawy niezwłocznie, w terminie nie dłuższym niż miesiąc, a termin ten został znacznie przekroczony.

Prezydent Miasta K., reprezentowany przez pełnomocnika, w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył punkt III ww. wyroku zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 149 § 1a ww. ustawy poprzez stwierdzenie, że podczas postępowania dotyczącego nielegalnego składowania odpadów komunalnych przez mieszkańców na posesji przy ulicy D.1 i 2 w K. organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, pomimo zaistnienia podstaw do oddalenia skargi w całości. W oparciu o tak sformułowany zarzut organ wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia co do punktu III oraz rozpoznanie skargi z dnia [...] kwietnia 2022 r. poprzez jej oddalenie na zasadzie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

2) w przypadku uznania, że nie zostały spełnione przesłanki do orzeczenia reformatoryjnego - uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie,

3) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego kasacyjnie, w tym również kosztów zastępstwa procesowego - na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nadto oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że sprawa gromadzenia odpadów komunalnych na posesji przy ulicy D. zaistniała zanim strona skarżąca złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego i związana była z wnioskiem mieszkańca z [...] października 2021 r. dotyczącym nielegalnego składowania odpadów przez mieszkańców budynku przy ul. D.2 w K. Pismo strony skarżącej z [...] grudnia 2021 r. było w części odpowiedzią na pismo organu skierowane do skarżącej jako właściciela działki [...], na której były gromadzone odpady. W imieniu organu działania wyjaśniające prowadził Wydział Gospodarki Komunalnej i Klimatu Urzędu Miasta K. (do 31 stycznia 2022 r. Wydział Gospodarki Komunalnej). Działania te prowadzone były zgodnie z kompetencjami przez służby miejskie. Służby te ujawniły w trakcie kontroli nieprawidłowości dotyczące gromadzenia odpadów przez mieszkańców nieruchomości przy ul. D.1 i 2., a wobec zarządcy nieruchomości zostały podjęte czynności zmierzające do usunięcia tych nieprawidłowości. Ponadto, służby podległe organowi podjęły wszystkie możliwe działania celem rozpatrzenia i efektywnego załatwienia w pełnym zakresie wszystkich pism złożonych przez skarżącą, czego dowodzi pismo z [...] lutego 2022 r. nr [...] oraz pismo z [...] stycznia 2022 r. Organ zaznaczył, że zmierza do polubownego załatwienia sporu, bowiem jak wynika z zebranej dokumentacji pomiędzy stroną skarżącą oraz wspólnotami mieszkaniowymi zaistniał spór co do nabycia przez wspólnoty od skarżącej tytułu prawnego (najem, służebność) do działki [...] i sprawa ta znalazła się w sądzie. Organ przyznał, że choć działania były podejmowane z naruszeniem przepisów postępowania i w tym zakresie nie wnosi skargi kasacyjnej, to uznanie przez WSA, że doszło do rażącego naruszenia prawa nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa oraz w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oświadczył, że nie składa wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Podkreślił, że prowadzenie postępowania przez okres dłuższy niż stanowią przepisy nie było zgodne z prawem, zaś same działania organu pozbawione były racjonalnego usprawiedliwienia, co pozwala na przyjęcie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej jako "p.p.s.a.") na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy, natomiast strona przeciwna po doręczeniu jej odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Zasada związania sądu kasacyjnego podstawami skargi kasacyjnej skutkuje tym, że sąd ten nie obejmie kontrolą wyroku w części niezaskarżonej, nawet jeśliby dopatrzył się naruszenia prawa o istotnym dla wyniku sprawy znaczeniu. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Na gruncie niniejszej sprawy oparta na zarzutach naruszenia prawa procesowego skarga kasacyjna kwestionuje wyrok jedynie w części, tj. w trzecim jego punkcie, a więc co do uznania, że bezczynność organu miała charakter rażący. Poza kontrolą kasacyjną pozostaje zatem wydane w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 1 grudnia 2021 r. (pkt 1 wyroku) wraz ze stwierdzeniem, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku) oraz orzeczenie w sprawie kosztów procesu (pkt 4 wyroku). Wprawdzie skarżący kasacyjnie wniósł o oddalenie skargi w całości, jednakże treść podniesionego zarzutu jak i uzasadnienia skargi kasacyjnej jednoznacznie wskazują, że jej autor zmierza wyłącznie do podważenia stanowiska Sądu I instancji stwierdzającego wystąpienie bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.

Mając na uwadze uregulowany w art. 183 p.p.s.a. zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wyznaczone przez autora podstawy kasacyjne stwierdzić należy, że skarga kasacyjna jest zasadna, gdyż Sąd I instancji uchybił art. 149 § 1a p.p.s.a.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w oparciu o art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że ustawodawca nie definiuje pojęcia rażącego naruszenia prawa przyjętego w tym przepisie. W związku z tym orzecznictwo sądowoadministracyjne na tle tego unormowania wypracowało własny pogląd jak należy rozumieć rażące naruszenie prawa i jakimi kryteriami posługiwać się w celu dokonania analizy, czy charakter zwłoki organu w załatwieniu danej sprawy przybiera postać kwalifikowaną. Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa jest stanem, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i być wyrazem niedającego się usprawiedliwić jednoznacznego i świadomego lekceważenia przez organ zasady szybkości postępowania. Oceniając charakter bezczynności nie można pominąć charakteru sprawy jak i specyfiki trybu jej załatwiania oraz ewentualnie przyczyny "usprawiedliwiające" bezczynność organu. Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa przy bezczynności organu wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Uznanie takie opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Nie jest przy tym uznawana za bezczynność z rażącym naruszeniem prawa sytuacja, w której do niezałatwienia sprawy dochodzi z powodu błędnych działań organu wynikających z oceny wniosku strony. Natomiast za rażące naruszenie prawa traktuje się sytuację, w której organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów bądź gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony czy też do celowego uchylania się organu od podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 11 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 613/18, z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt I OSK 25/16, z dnia 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 2865/21, z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2424/16, z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1564/14, z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18 i z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II GSK 988/20).

W świetle powyższych uwag zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że dokonana w tej sprawie przez Sąd I instancji ocena kontrolowanego postępowania organu nie jest prawidłowa. Analiza dokumentacji składającej się na akta administracyjne jak i okoliczności z niej wynikających nie daje bowiem podstawy do przyjęcia, aby bezczynność Prezydenta Miasta K. miała cechy rażącego naruszenia prawa.

Wbrew stanowisku Sądu I instancji fakt, że od daty wpływu wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. do chwili wniesienia skargi upłynęły cztery miesiące, przez który to okres nie wydano żadnego aktu administracyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej stwierdzenie, iż zwłoka w załatwieniu wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. miała postać rażącą. Przekroczenie unormowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego terminów załatwienia sprawy nie ma charakteru decydującego i determinującego ocenę charakteru bezczynności organu, a w realiach niniejszej sprawy nie było ono znaczne, ani też nie wynikało z lekceważenia wniosku strony i poruszonego w nim problemu.

W myśl art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Natomiast gdy załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 2 ).

W kontekście ww. przepisów nie sposób uznać, aby powołana przez Sąd I instancji czteromiesięczna zwłoka w załatwieniu wniosku miała charakter drastycznego naruszenia prawa. Takie przekroczenie terminu samo w sobie nie stanowi jeszcze o rażącej bezczynności zwłaszcza, że organ nie pozostawił wniosku bez jakiegokolwiek nadania mu biegu i dodatkowo udzielił wnioskodawcy pisemnej odpowiedzi. Jakkolwiek do dnia wydania wyroku przez Sąd I instancji, Prezydent formalnie wniosku nie rozpoznał, tym niemniej zainicjował liczne czynności związane ze sprawą. O tych czynnościach poinformował skarżącą w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. pozostając w przekonaniu, że uczynił zadość swoim obowiązkom. Wyszczególnienie podjętych działań w sprawie organ przedstawił również w 9 punktach odpowiedzi na skargę złożonej Sądowi I instancji.

Z okoliczności tych wynika, że pisma strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2021 r. organ nie potraktował jako odrębnego wniosku o wszczęcie postępowania, lecz jako pismo złożone w sprawie będącej przedmiotem działań wyjaśniających w związku z interwencją zgłoszoną przez mieszkańca K. Pomimo, że działania te nie skutkowały wydaniem sformalizowanego aktu administracyjnego, to zaniechanie to wynikało z przyjętej przez organ oceny charakteru pisma z dnia [...] grudnia 2021 r., co nie może być jednak uznane za rażące naruszenie prawa. Brak formalnego rozpoznania wniosku nie był zatem skutkiem intencjonalnego zaniechania i nieprzestrzegania przez organ terminu załatwienia sprawy. Tymczasem, jak już wyjaśniono wyżej, rażące naruszenia prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy oraz w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, gdyż bezczynność organu nie wynikała z jego złej woli, ani nie miała cech celowego ignorowania złożonego wniosku, a tym samym i obowiązków nałożonych na organ przepisami prawa.

W tym stanie rzeczy uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. uchylił punkt trzeci zaskarżonego wyroku i stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd kierując się treścią art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na rzecz organu od strony skarżącej z uwagi na to, że uwzględniona skarga kasacyjna kwestionowała tylko jeden z elementów sentencji zaskarżonego wyroku i nie podważała zasadniczej jego części odnoszącej się do bezczynności organu i zobowiązania do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. W wypadku określonym w art. 207 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny działa z urzędu i wniosek strony nie jest konieczny (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II GSK 1375/21).

Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.