Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2552/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 95 ust. 2 pkt 4, art. 97 ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.K., c. W. i K., H.K., c. W. i J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 616/15 w sprawie ze skargi H.K., c. W. i K., H.K., c. W. i J. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 616/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę H.K. c. W. i K., H.K. c. W. i J. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji (dalej Komendant Wojewódzki), na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 [ze zm.], dalej kpa), art. 95 ust. 2 pkt 4 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 [zm. poz. 21], dalej uPol bądź ustawa o Policji), w związku z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2013 r., poz. 667 dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji bądź uzep), po rozpatrzeniu odwołania H.K. c. W. i K. oraz H.K. c. W. i J. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego na os. [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2015 r.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawny i faktycznym:

H.K. na podstawie art. 29 ust. 2 uzep, jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym A.K. Lokal na os. [...] w [...] znajduje się w budynku stanowiącym własność Gminy [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...].

Zgodnie z obowiązującymi przepisami Komendant Miejski Policji w [...] (dalej Komendant Miejski), po bezskutecznym wezwaniu dłużników do uregulowania całości zaległości i wyznaczeniu im w tym celu dodatkowego terminu, dnia [...] grudnia 2012 r., na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 4 uPol, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia zajmowanego przez H.K., A.K., P.K. i A.K. przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

Decyzją z [...] stycznia 2013 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] nakazał opróżnienie z osób i rzeczy przedmiotowego lokalu mieszkalnego. [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2013 r. Wyrokiem z 24 marca 2014 r. III SA/Kr 506/13 (dalej wyrok III SA/Kr 506/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylił decyzje obu instancji wskazując, że organy nie ustaliły wszystkich stron postępowania i nie zapewniły jednej z nich - H.K. z d. N., żonie P.K., prawa do udziału w postępowaniu. Zgodnie z wyrokiem organy zostały zobowiązane do pełnego ustalenia stron, tj. osób faktycznie zamieszkujących w przedmiotowym lokalu w [...].

W ponownym postępowaniu organ l instancji ustalił, że w lokalu zamieszkują H.K. z d. K., A.K. wraz z nieletnim synem S.K., P.K. wraz z żoną H.K. zd. N.. W lokalu zameldowany jest również aktualnie przebywający za granicą A.K. - drugi z synów H.K. (z d. K.). Organ ustalił, że zaległości za opłaty czynszowe i eksploatacyjne za mieszkanie wzrosły i wynoszą168.040,90 zł.

Decyzją [z [...] października 2014 r.] nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2014 r.) Komendant Miejski Policji w [...] wezwał H.K. z d. K., H.K. z d. N., A.K. wraz z nieletnim synem S.K., P.K. i A.K. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego na os. [...] w [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania, [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] uchylił decyzję z [...] października 2014 r. w całości i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, z uwagi na nieuwzględnienie jako strony postępowania małoletniego S.K. Organ l instancji zobowiązany został do ponownego ustalenia aktualnego zadłużenia i wysokości miesięcznych opłat za lokal, by bez żadnej wątpliwości potwierdzić wystąpienia zaległości przekraczającej dwa pełne okresy płatności.

W powtórzonym postępowaniu organ l instancji zawiadomił wszystkie strony i ustalił, że stan zadłużenia na dzień [...] stycznia 2015 r. wynosi 188.877,02 zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2015 r.) Komendant Miejski Policji w [...] w wezwał strony do opróżnienia lokalu mieszkalnego na os. [...] w [...].

Odwołanie wniósł pełnomocnik H.K. zd. K. i H.K. zd. N., zarzucając organowi: naruszenie prawa procesowego w postaci nie doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania, co doprowadziło do naruszenia art. 28 i art. 10 kpa; doręczenie decyzji osobom niebędącym stronami postępowania; błędne ustalenie wysokości zadłużenia wynikające z odrzucenia przez wszystkich spadkobierców spadku po A.K. W konkluzji skarżące domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

[...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2015 r.) utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2015 r. organ odwoławczy powołał art. 90, 95, 97 ust. 5 uPol i wskazał, że lokal mieszkalny na os. [...] w [...] przydzielono A.K., [następnie] zmarłemu (mężowi H.K. z d. K.), a obecnie zajmowany przez nią i inne osoby, należy do kategorii mieszkań, o których mowa w art. 90 uPol.

H.K. (z d. K.) nie jest i nigdy nie była funkcjonariuszem Policji; ma uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym mężu A. Z tego tytułu miała własne uprawnienia do zajmowanego lokalu na os. [...] w [...] i fakt odrzucenia przez nią spadku nie ma w tej sprawie znaczenia. Żadna z osób zajmujących lokal, nie podjęła skutecznych działań zmierzających do spłaty powstałego zadłużenia, które na dzień [...] stycznia 2015 r. wynosiło 188.877,02 zł. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa, organ odwoławczy wskazał, że zarzut nie jest zasadny, gdyż w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie A.K. działającej jako przedstawiciel ustawowy S.K. do zapoznania się z materiałami postępowania. Zaskarżoną decyzję doręczono S.K. na ręce jego przedstawiciela ustawowego - matki A.K. Komendant Wojewódzki podkreślił, że istnieje domniemanie, że rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka, gdyż dysponują wobec niego władzą rodzicielską. W przedmiotowej sprawie strony nie wykazały, by A.K. została pozbawiona władzy rodzicielskiej lub by władza ta została jej ograniczona przez Sąd Rodzinny.

Za błędne organ odwoławczy uznał pozostałe zarzuty pełnomocnika. W szczególności konieczność dołączenia do akt sprawy aktu urodzenia S.K., by potwierdzić w jakiej dacie ukończy on 18 lat, z uwagi na fakt, że Komendant Miejski Policji w [...] ma dostęp do Wojewódzkiego Zbioru Meldunkowego, więc dołączony do akt sprawy wydruk z tej bazy może być uznany za dowód potwierdzający fakt, że S.K. urodził się dnia [...] stycznia 2006 r., a zatem dopiero w dniu [...] stycznia 2024 r. uzyska pełną zdolność do czynności prawnych. Do tego dnia w jego imieniu występują jego rodzice (jedno z nich) jako przedstawiciele ustawowi. Zatem całkowicie chybione jest żądanie wyznaczenia przez Sąd Opiekuńczy nieletniemu S.K. kuratora, który reprezentowałby go w przedmiotowym postępowaniu.

Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że organ l instancji, zgodnie z wyrokiem III SA/Kr 506/13, ustalił kto w przedmiotowym lokalu zamieszkuje, zatem bezpodstawne są twierdzenia pełnomocnika, że decyzja została skierowana do osób nie będących stronami postępowania. Decyzję doręczono wszystkim osobom zamieszkującym w lokalu, które są jednoczenie stronami niniejszego postępowania. Bezzasadny jest zarzut, że Zarząd Budynków Komunalnych w [...] błędnie ustalił wysokość zadłużenia, gdyż wszystkie strony postępowania odrzuciły spadek po A.K. Po pierwsze, wskazanie aktualnej wysokości zadłużenia nie jest celem samym w sobie. Ma jedynie wykazać, że jego wysokość przekracza dwa pełne okresy płatności, co jest faktyczną podstawą wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Od momentu wszczęcia pierwszego postępowania administracyjnego tj. od 2012 r. do dnia [...] stycznia 2015 r. zadłużenie wzrosło ze 136.801,93 zł do 188.877,02 zł, a więc tylko w tym okresie, gdy H.K. z d. K. miała już uprawnienia głównego najemcy lokalu (od dnia [...] grudnia 2008 r. gdy uzyskała prawa do renty rodzinnej), zadłużenie wzrosło o ponad 50.000 zł. Komendant Miejski ustalił, że istniejące zadłużenie przekracza 2 pełne okresy płatności (1.042,25 zł), wezwał strony do spłacenia całości zadłużenia i wyznaczył im w tym celu dodatkowy termin. Wszystkie przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 4 uPol zostały spełnione.

W skardze do WSA w Krakowie pełnomocnik H.K. z d. K. i H.K. z d. N. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: prawa materialnego - art. 95 ust. 3 pkt 2 uPol; przepisów prawa procesowego - art. 6, 7, 10 § 1 i art. 101 § 3 kpa. Zdaniem skarżących, organy obu instancji swoim zachowaniem dopuściły się rażącego naruszenia art. 95 ust. 3 pkt 2 uPol, z uwagi na fakt nieprzydzielenia innego lokalu mieszkalnego w tej samej lub pobliskiej miejscowości. Skarżące zarzuciły brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co znalazło swój wyraz w różnym (odmiennym) zakreśleniu kręgu adresatów (stron) swoich rozstrzygnięć przez organ l i II instancji - innymi słowy: rozdzielniki poszczególnych rozstrzygnięć różnią się między sobą. Decyzja organu l instancji skierowana została w dwu egzemplarzach do A.K. (raz jako do strony postępowania, raz jako do przedstawiciela ustawowego małoletniego S.K.), podczas gdy decyzję organu II instancji skierowano tylko raz do A.K. (jako do strony postępowania), natomiast kolejny jej egzemplarz - na ręce "Pana S.K.", mimo że, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, jest on osobą niepełnoletnią. Zatem w/w decyzji nie doręczono w sposób prawidłowy wszystkim stronom postępowania odwoławczego.

Skarżące zarzuciły, że w przedmiotowym postępowaniu rodzice nie są uprawnieni do reprezentowania interesów małoletniego S.K. w postępowaniu przed Komendantem Miejskim Policji w [...] i [...] Komendantem Wojewódzkim Policji. Zatem zgodnie z art. 99 kro "jeżeli żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską, reprezentuje je kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy". Organ zgodnie z art. 34 § 1 kpa winien wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby niezdolnej do czynności prawnych - dla małoletniego S.K. Organy administracyjne uchybiły temu obowiązkowi. Pełnomocnik skarżących zarzucił, że nie został zawiadomiony przez Komendanta Wojewódzkiego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie, przez co doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa. W niniejszej sprawie rozstrzygnięto sprawę co do istoty, mimo że nie rozpoznano wniosku o zawieszenie postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem III SA/Kr 616/15 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu kryterium legalności Sąd I instancji uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu kwalifikującym do usunięcia jej z obrotu prawnego tj. w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 ppsa.

Materialnoprawną podstawę wydanie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2015 r., poz. 355, [zm. poz. 21]) i ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2013 r., poz. 667 [ze zm.]).

Zgodnie z art. 95 ust. 2 pkt 4 uPol, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydaje się jeżeli policjant jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone w art. 29 ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach (art. 29 ust. 2 uzep).

W przedmiotowej sprawie, co nie jest kwestionowane przez strony, prawo do lokalu mieszkalnego na os. [...] w [...] przysługiwało żonie zmarłego funkcjonariusza Policji A.K. - H.K. z d. K., która ma uprawnienia do pobierania renety rodzinnej po zmarłym mężu. Lokal znajduje się w budynku stanowiącym własność Gminy [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...]. W przedmiotowym lokalu zamieszkują także: A.K. wraz z małoletnim synem S.K., P.K. wraz z żoną H.K. z d. N. Nadto w lokalu zameldowany jest drugi z synów H.K., A.K., aktualnie przebywający za granicą.

Niespornym jest, że ów lokal jest zadłużony, gdyż na dzień [...] stycznia 2015 r. zadłużenie wynosiło 188.877,02 zł i żadna z osób zamieszkujących w mieszkaniu nie podjęła skutecznych działań zmierzających do spłaty powstałego zadłużenia.

Skarżące kwestionują wysokość zadłużenia, podnosząc że strony postępowania odrzuciły spadek po A.K., jednak jak słusznie wskazał organ, "wskazanie aktualnej wysokości nie jest celem samym w sobie", ma jedynie wykazać, że jego wysokość przekracza dwa pełne okresy płatności (1.042,25 zł), a to w przedmiotowej sprawie organ bez wątpienia wykazał. Od chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. od 2012 r., zadłużenie lokalu wzrosło z kwoty 136.801,93 zł do kwoty 188.877,02 zł, a od momentu, gdy H.K. z d. K. była głównym najemcą, zadłużenie lokalu wzrosło o ponad 50.000 zł.

Sąd I instancji nie podzielił pozostałych zarzutów skargi. Niezasadnym jest zarzut naruszenia art. 95 ust. 3 pkt 2 uPol. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także, gdy policjant zwolniony ze służby lub pozostali po policjancie członkowie rodziny zajmują lokal mieszkalny położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal mieszkalny w tej samej lub pobliskiej miejscowości, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia. Jednak przepis ten znajduje zastosowanie wówczas, gdy istnieje konieczność opróżnienia mieszkania znajdującego się w obiekcie służbowym lub na terenie zamkniętym. Mieszkanie na os. [...] nie spełnia żadnego z powyższych warunków, gdyż położone jest w budynku mieszkalnym, a nie na terenie obiektu służbowego; nie znajduje się na terenie zamkniętym, gdyż nie spełnia przesłanek z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520).

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły krąg uczestników postępowania, i słusznie uznały, że małoletni S.K. jest reprezentowany przez matkę A.K. Rodzice są przedstawicielami ustawowym dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską (art. 98 § 1 kro). Każdy z rodziców może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka. Nie ma podstaw do powoływania w przedmiotowym postępowaniu kuratora dla reprezentowania małoletniego S.K. Żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka: przy czynnościach prawnych między dziećmi pozostającymi pod ich władzą rodzicielską oraz przy czynnościach prawnych między dzieckiem, a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo że dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania (art. 98 § 2 kro). Przedmiotowe postępowanie nie należy do czynności wymienionych w powołanym przepisie.

Zasadnie pełnomocnik skarżących zarzucił nieprawidłowe skierowanie decyzji II instancji do S.K., zamiast do jego matki, jako przedstawiciela ustawowego. Nie jest to jednak takie naruszenie przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Zarówno A.K., jak i S.K., reprezentowany przez A.K., są stronami niniejszego postępowania, zatem decyzja, która został błędnie przez organy zaadresowana, została prawidłowo doręczona matce małoletniego. Nawet gdyby przedmiotowa decyzja nie została prawidłowo doręczona, to brak udziału strony w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jednak stosownie do art. 147 kpa ta przyczyna wznowienia jest uwzględniana tylko na żądanie tej strony, której ona dotyczy. Oznacza to, że żadna inna strona nie może ani się na nią powoływać, ani też żądać wznowienia postępowania z tego powodu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na przestrzeni ostatnich lat wypracowany został jednolity pogląd, z którego wynika, że uprawnioną do zgłoszenia zarzutu pominięcia w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy jest wyłącznie osoba, której zarzut ten dotyczy, a sąd administracyjny tylko wówczas może ten zarzut uwzględnić o ile korzysta z niego strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (wyrok NSA z: 26.1.2009 r. II OSK 51/08; 18.11.2009 r. II OSK 1781/08; 10.2. 2011 r. II OSK 277/10; 9.6.2011 r. II OSK 990/10; 9.5.2013 r. II OSK 9/12; 26.11.2013 r. II OSK 1475/12, cbosa).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżących nie może skutecznie podnieść zarzutu nieprawidłowego doręczenia decyzji dla S.K., ponieważ nie reprezentuje ani jego, ani jego matki A.K.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 kpa, wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 25.4.2005 r. FPS 6/04; wyrok NSA z: 1.2.2011 r. II OSK 1098/10; 18.5.2006 r. II OSK 831/05, cbosa).

W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących nie wykazał, by niezawiadomienie skarżących przez organ odwoławczy o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Sąd I instancji nie stwierdził, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami uzasadniającymi jej uchylenie. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną wywiodły H.K. c. W. i K. i H.K. c. W. i J., reprezentowane przez r. pr. W.K., zaskarżając wyrok III SA/Kr 616/15 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie art. 151 w zw. z art. 133 § 1 ppsa przez oddalenie skargi "(sygn. akt II SA/Kr 763/15" w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja i postępowanie prowadzące do jej wydania dotknięte były naruszeniami prawa, tj:

a. art. 7 i 77 § 1 kpa przez niewystarczające zebranie i ocenę materiału dowodowego, niezgodne z obowiązującymi przepisami ustalenie stron postępowania administracyjnego;

b. art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) przez naruszenie zaufania obywateli do organów administracji publicznej;

c. art. 10 § 1 kpa przez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w wyniku niezawiadomienia pełnomocnika strony o zakończeniu postępowania;

d. art. 30 Konstytucji i art. 6 kpa przez żądanie opróżnienia lokalu przez strony bez zapewnienia im lokalu zastępczego.

Skarżące kasacyjnie wniosły o: uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu oświadczając, że skarżąca nie uiściła wynagrodzenia pełnomocnika.

Pismem z [...] sierpnia 2016 r. P.K. wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zarzut z drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa) został postawiony nie dość starannie. Autor skargi kasacyjnej przywołuje sygnaturę akt "II SA/Kr 763/15" (s. 2 skargi kasacyjnej). Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem z dnia 8 października 2015 r. II SA/Kr 763/15 (Lex 1822163) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej (...) w K. G.M.-W., oddalił skargę D.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r.; znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W sprawie kontrolowanej wyrokiem II SA/Kr 763/15, decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak (...) Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z lokalami usługowymi i garażem podziemnym na terenie części działki nr (...) oraz działce (...) obr. (...) w K., przy ul. M.". Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli G. B. i A. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: (...) stwierdziło niedopuszczalność odwołania G. B. i A. B. Z treści wyroku II SA/Kr 763/15 i jego uzasadnienia wynika, że żadna ze stron uczestniczących w sprawie III SA/Kr 616/15 nie występowała w sprawie II SA/Kr 763/15 i obie te sprawy nie mają ze sobą żadnego związku. Przywołanie sygnatury II SA/Kr 763/15 miało zapewne charakter omyłki pisarskiej i nie uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie zarzutów skargi kasacyjnej.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 ppsa). Autor skargi nie podnosi zarzutu naruszenia art. 153 ppsa, mimo że zarówno organy obu instancji, jak i Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny, związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku II SA/Kr 506/13. Sąd administracyjny po to wyraża swoją ocenę w omawianym zakresie, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem kolejnego rozpoznania (wyrok NSA z 15.2.2007 r. II FSK 274/06). W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że co do zasady ocena prawna wynikająca z prawomocnego wyroku nie ulegnie zmianie w kolejnych orzeczeniach sądowych w tej sprawie (wyrok NSA z 16.5.2007 r. I FSK 857/06, OPS 2008/11/119, aprobowany przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza, M. Grzywacza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 689, nb 5, 7; s. 691, nb 17).

Autor skargi kasacyjne nie stawia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa jako normy odniesienia, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi nadają się do rozpoznania (uzasadnienie uchwały I OPS 10/09).

Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa okazał się nieusprawiedliwiony. Sąd I instancji trafnie aprobował ustalenia organów obu instancji i uznał, że ustalenie stron postepowania (art. 28 kpa) było prawidłowe i należycie wypełniło wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku III SA/Kr 506/13 (art. 153 ppsa). Słusznie Sąd I instancji uznał, że małoletni S.K. był należycie reprezentowany przez swą matkę A.K. (art. 98 § 1 i 2 kro). Autor skargi kasacyjnej nie stawia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 kpa, co uniemożliwiło kontrolę oceny materiału dowodowego, prawidłowo zebranego przez organy obu instancji.

Niestarannie autor skargi kasacyjnej wskazał Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu jednolitego tekstu "Dz. U. z 2016 r., poz. 23", mimo że ten jednolity tekst wszedł w życie dnia 7 stycznia 2016 r. W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał jednolity tekst Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz – op. cit., s. 628-629, nb 3). Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie, organy administracji publicznej prowadziły postępowanie w kontrolowanej sprawie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa).

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd Sądu I instancji, że skarżące kasacyjnie nie wykazały, by naruszenie art. 10 § 1 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.

Zaskarżony wyrok nie narusza zasady godności człowieka (art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. Dz. U. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. Dz. U. z: 2006 r. nr 200, poz. 1471; 2009 r. nr 114, poz. 946). Wskazywane przez autora skargi kasacyjnej wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 4.4.2001 r. K 11/00; 4.11.2010 r. K 19/06 i postanowienie z 4.3.2008 r. S 2/08, zapadły pod rządem dawnych przepisów, które uległy zmianie, uwzględniając należytą ochronę osób w przypadku eksmisji. Zaskarżony wyrok nie narusza także zasady praworządności (art. 6 kpa).

Skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i 2 pkt 8 ppsa), na podstawie odrębnego wniosku i po złożeniu stosownego oświadczenia.