Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1572/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: Art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 7, art. 77  par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 września 2022 r. nr SKO.ŚR/4111/974/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 19 września 2022 r., znak: SKO.ŚR/4111/974/2022, wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735; powoływanej dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. M. (dalej jako: skarżąca) od decyzji Burmistrza A. z dnia 1 lipca 2022 r., znak: [...] odmawiającej skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad małoletnim wnukiem B. M., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Opisaną wyżej decyzją organ I instancji odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ww. małoletnim wnukiem. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca w dniu 3 czerwca 2022 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad małoletnim wnukiem, który legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 17 lutego 2022 r. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. Zaznaczono przy tym, że zgodnie z ww. orzeczeniem małoletni posiada niepełnosprawność od wczesnego dzieciństwa oraz wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dodano, że w dniu 15 czerwca 2022 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy ze skarżącą w miejscu jej zamieszkania. W tym zakresie podano, że w opinii pracownika skarżąca mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo z mężem i małoletnim wnukiem. Ponadto wskazano, że pracownik socjalny zaznaczył, iż w dniu 30 maja 2022 r. Sąd Rejonowy Wydział II Rodzinny i Nieletnich wydał postanowienie, aby powierzyć obowiązki opiekuna prawnego dla nieletniego B. M. skarżącej, choć wcześniej obowiązki opiekuna oraz rodziny zastępczej pełnił jej mąż. Organ I instancji podniósł, że w wywiadzie podano, iż skarżąca nigdy nie podejmowała żadnej pracy zarobkowej i nigdy jej nie poszukiwała, pozostając na utrzymaniu męża. Zaznaczono też, że sprawowanie opieki nad wnukiem nigdy nie było przyczyną niepodejmowania pracy przez skarżącą, bądź też wymuszałoby rezygnację z zatrudnienia. Wyjaśniono również, że matka biologiczna dziecka jest pozbawiona władzy rodzicielskiej, utrzymuje sporadyczny kontakt telefoniczny i nie uczestniczy w wychowywaniu małoletniego syna, a ojciec dziecka jest nieznany, wobec czego skarżąca spełnia przesłankę do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w tym przypadku.

W dalszej kolejności organ I instancji wskazał, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym wnukiem, jednakże zaznaczono, że ustawodawca uzależnił przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4 ww. ustawy od łącznego spełnienia warunków wskazanych w art. 17 ust. 1a u.ś.r. W tym zakresie wskazano, że z dokumentów dołączonych do ww. wniosku wynikało, iż żyją osoby spokrewnione z małoletnim w pierwszym stopniu. Zdaniem organu I instancji, zestawienie treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. z treścią art. 17 ust. 1a u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w pierwszej kolejności osobom najbliższym, tj. matce, ojcu, dzieciom, czyli osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu, natomiast dalszym krewnym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wtedy, gdy nie ma osób najbliższych (spokrewnionych w pierwszym stopniu) albo osoby te nie mogą wypełnić swojego obowiązku. Wyjaśniono przy tym, że obowiązek alimentacyjny osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero przy spełnieniu się określonych prawem przesłanek i jest to wówczas jej własny obowiązek (a nie cudzy przez nią wypełniany).

Następnie organ I instancji wskazał, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ściśle związane jest z utratą lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez osoby uprawnione. W tym zakresie podniesiono, że w dniu 3 czerwca 2022 r. skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynikało, iż nie podejmowała żadnego zatrudnienia oraz nie posiada lat składkowych. Organ pomocowy zaznaczył, iż nie neguje faktu, że skarżąca sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawnym wnukiem, jednak podniesiono, iż z oświadczenia strony oraz ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało jednocześnie, aby zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. W tym zakresie organ I instancji powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące konieczności zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) z zatrudnienia a sprawowaną opieką nad osobą niepełnosprawną, a także na istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji dodał, że rozpatrując wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł pominąć przesłanki wyrażonej w art. 17 ust. 1a i 1b u.ś.r. warunkującej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca, nie godząc się z takim rozstrzygnięciem oraz domagając się uchylenia w całości decyzji organu I instancji i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do przedmiotowego świadczenia, względnie uchylenia w całości decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania orzeczenia, a mający istotny wpływ na jego treść, polegający na błędnym ustaleniu, że skarżąca w celu sprawowania opieki nad małoletnim wnukiem nie jest zmuszona do rezygnacji z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podczas gdy skarżąca jako babcia małoletniego zajmuje się nim faktycznie od pierwszych dni życia i od lat nie może podjąć z tego powodu nawet pracy dorywczej. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała m.in., że przed przyjęciem małoletniego na wychowanie podejmowała różnego typu prace dorywcze i sezonowe, których nie określała mianem zatrudnienia, choć w jej ocenie stanowiły one pracę zarobkową. Dodała również, że gdyby z powodu kryzysu gospodarczego była zmuszona podjąć jakiekolwiek zajęcie zarobkowe, to uniemożliwia jej to przedsięwzięcie opieka nad małoletnim, niepełnosprawnym wnukiem, a w związku z tym wypełnia to przesłankę z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., warunkującą przyznanie jej wnioskowanego świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania oraz zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie organ odwoławczy powołując się na treść art. 17 ust. 1-1b oraz ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., będącego materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji wskazał na przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (tj. sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wymagającym stałej pielęgnacji i niepodejmowanie z tego powodu pracy), cel tego świadczenia oraz jego istotę. W oparciu o powyższe organ II instancji zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca jest babcią ww. małoletniego, której na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 maja 2022 r. powierzono obowiązki opiekuna prawnego dla ww. nieletniego, obok dotychczasowego opiekuna będącego mężem skarżącej. Wyjaśniono również, że małoletni legitymuje się ww. orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 17 lutego 2022 r., zgodnie z którym posiada niepełnosprawność od wczesnego dzieciństwa oraz wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Organ odwoławczy – podobnie jak organ I instancji – powołał się również na ustalenia wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 15 czerwca 2022 r., z którego wynikało, że matka biologiczna dziecka jest pozbawiona praw rodzicielskich, zaś skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz ww. małoletnim wnukiem. Zwrócono uwagę, iż skarżąca nigdy nie podejmowała żadnej pracy zarobkowej i nigdy jej nie poszukiwała, pozostając na utrzymaniu męża, a także, że nie posiada wykształcenia. Organ II instancji zaznaczył również, że w wywiadzie środowiskowym wskazano, iż sprawowanie opieki nad wnukiem nie było przyczyną niepodejmowania pracy przez skarżącą, która ma 66 lat i nie ma własnych wypracowanych środków utrzymania. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż w wywiadzie wskazano też, że oboje dziadkowie zapewniają pomoc i opiekę nad wnukiem, który początkowo uczęszczał do szkoły i bardzo dobrze funkcjonował w środowisku rówieśniczym, zaś od roku korzysta z indywidualnego nauczania, realizowanego w miejscu zamieszkania. Dodatkowo zaznaczono, iż w wywiadzie wskazano, że pomimo swojej niepełnosprawności małoletni jest samodzielny w wielu czynnościach, a jeżeli wymaga pomocy i nadzoru drugiej osoby, to w czynnościach stosownych do wieku.

Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne, organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie, w rozpatrywanej sprawie zaistniała podstawa do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją z) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą w związku z koniecznością sprawowania opieki nad wnukiem. W tym zakresie organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące istoty świadczenia pielęgnacyjnego oraz konieczności zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) z zatrudnienia a sprawowaną opieką nad osobą niepełnosprawną, wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie został wykazany ww. związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją z) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą w związku z koniecznością sprawowania opieki nad wnukiem (którą sprawuje wspólnie z mężem). Zdaniem organu odwoławczego, w świetle doświadczenia życiowego nie sposób uznać, by skarżąca, która nie wykazywała aktywności zawodowej (co wynikało z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego), właśnie w okresie, kiedy składała wniosek o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nosiła się z zamiarem podjęcia zatrudnienia. Tym samym w ocenie organu II instancji, mając na uwadze całokształt okoliczności, nie można było przyjąć, iż skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub pracy zarobkowej – tylko – ze względu na konieczność sprawowania opieki nad wnukiem, w sytuacji, gdy nie podejmowała zatrudnienia przed urodzeniem się wnuka (którego niepełnosprawność datuje się od wczesnego dzieciństwa). W tym zakresie wyjaśniono, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Na poparcie swojej argumentacji organ II instancji przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wskazujące na konieczność poszukiwania związku – także czasowego – pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną.

Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosła skarżąca – J. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżąca powtórzyła w treści skargi zarzuty i argumentację odwołania. Dodatkowo w uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przy składaniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zapomniała zaznaczyć, iż w październiku 2016 r. odbywała staż jako kelnerka i w związku z tym była zgłoszona do ubezpieczenia ZUS, jednakże z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad wnukiem była zmuszona wówczas zrezygnować z pracy zarobkowej, ponieważ nie była w stanie łączyć zarobkowania z opieką nad małoletnim.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącej J. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym wnukiem B. M.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615, powoływanej dalej jako "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy.

Instytucję świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia mającego choć w niewielkim stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Wskazany przepis jednocześnie bezpośrednio wskazuje przesłanki negatywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Należy wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne jest jednym ze świadczeń opiekuńczych przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, których celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej. Jest to zatem świadczenie z zakresu pomocy społecznej. Winno ono zatem być przyznawane wówczas, gdy potencjalny beneficjent świadczenia nie jest w stanie we własnym zakresie zapewnić właściwego wsparcia osobie bliskiej, przy wykorzystaniu innych dostępnych środków.

W odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych, świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym (a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, która się opiekują) zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie jakiejkolwiek pracy.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce lub ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należy wykazać, że osoba ubiegająca się o nie stale i osobiście opiekuje się bliską osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką. Innymi słowy rezygnacja z pracy zawodowej musi nastąpić w celu sprawowania opieki.

Z akt sprawy wynika, że wnuk skarżącej B. M., urodzony [...] r legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, a niepełnosprawność datuje się od wczesnego dzieciństwa. W dniu 30 maja 2022 r. skarżąca została ustanowiona opiekunem prawnym B. M. Opiekunem prawnym B. M. jest również B. H., mąż skarżącej, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 maja 2022 r. sygn. akt [...]. Zarówno B. H., jak i skarżąca sprawują opiekę nad wnukiem B. M., który do trzeciej klasy uczęszczał do szkoły i miał kontakt z rówieśnikami, bardzo dobrze funkcjonując w środowisku rówieśniczym. Od roku korzysta z indywidualnego nauczania, realizowanego przez nauczycieli w miejscu zamieszkania. B. M. jest samodzielny w wielu czynnościach, a jeśli wymaga pomocy i opieki drugiej osoby, to w czynnościach stosownych do wieku.

J. M. urodziła się [...] roku, ma zatem 66 lat, jest w wieku emerytalnym, nie podejmowała wcześniej zatrudnienia. Opieka nad wnukiem polega na przygotowywaniu posiłków, podawaniu lekarstw, wykonywaniu zabiegów higienicznych.

Sąd podziela stanowisko organów, że tak określony zakres opieki nie uniemożliwia osobie opiekującej się podjęcie zatrudnienia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., winna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 229/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie wykazano, aby zaangażowanie skarżącej w opiekę nad wnukiem było przeszkodą w podjęciu aktywności zawodowej. Skarżąca nie wykonuje w związku z opieką nad wnukiem w zasadzie żadnych czynności typowo opiekuńczych, ekstraordynaryjnych. Takie czynności jak przygotowywanie posiłków należą do zwykłych codziennych czynności, które osoby pracujące zawodowo wykonują po powrocie z pracy. Nadto skarżąca nie sprawuje opieki sama, gdyż jak wynika z akt administracyjnych opieka ta jest w pewnym zakresie sprawowana również przez B. H., który również jest opiekunem prawnym B. M. Co za tym idzie opiekunowie mogą tak ustalić zakresy opieki, aby nie kolidowało to z podjęciem przez skarżącą zatrudnienia.

Należy także zaznaczyć, że fakt iż matka B. M. została pozbawiona władzy rodzicielskiej nie powoduje, że przestał na niej spoczywać obowiązek alimentacyjny. Obowiązek taki na matce spoczywa i opiekun prawny winien podjąć działania zmierzające do wyegzekwowania alimentów, co umożliwiłoby np. sprawowanie opieki odpłatnie przez osobę trzecią.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi są nieuzasadnione, organy ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób umożliwiający podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z zasadą prawdy obiektywnej. Zasada prawdy obiektywnej została skonstruowana w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany z urzędu:

1. ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

2. ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok z 20.09.2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że "organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" – tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 15.02.2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681);

3. przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy;

4. dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23.02.2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).

Z zasadą prawdy obiektywnej wiąże się kwestia rozłożenia ciężaru dowodu (onus probandi) w postępowaniu administracyjnym. Zasada prawdy obiektywnej przenosi ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie, co oznacza, że co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Jeśli organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z 10.12.2009 r., II OSK 1933/08, LEX nr 582865).

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu organy przeprowadziły właściwie postępowanie dowodowe i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.