Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 940/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134, art. 145, art. 133, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 2, pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92 ust. 3, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
article: art. 24 ust. 7, art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 3 ust. 2 i 4, art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. nałożył na A. S., prowadzącego Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "[...]" w B. , karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów dotyczących przewozu odpadów, tj. wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów oraz wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 11 października 2021r. o godzinie 9:50 na drodze krajowej A6 w kierunku do Polski, w okolicy byłego przejścia granicznego [...], funkcjonariusze Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. przeprowadzili kontrolę pojazdów: ciągnik samochodowy marki S. o nr rej. [...] oraz naczepę ciężarową marki K. o nr rej. [...] Kierujący zespołem pojazdów P. S. do kontroli przedstawił dokumenty, m.in., wypis z licencji, dokument tranzytowy oraz dokument wymagany w zakresie przewożonego ładunku tj. informację dołączoną do przemieszczenia odpadów w postaci kopii załącznika (Annex) nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Kierowca nie przedłożył dokumentów dotyczących dezynfekcji i sortowania ładunku. Ustalono, że nadawcą towaru była firma z Norwegii, a odbiorcą firma [...] S.C. [...]. Funkcjonariusze dokonali oględzin przewożonego towaru, wybrali trzy dowolne opakowania i dokonali ich rozcięcia. Wewnątrz worków stwierdzili zabrudzone, zużyte i zmieszane artykuły odzieżowe i buty. Dodatkowo część odzieży zapakowana była w różnego rodzaju worki foliowe lub leżała luzem. Towar wyglądał na nieodkażony i nieposegregowany. Kontrolujący stwierdzili brak wymaganego prawem oznakowania pojazdu (tj. tablicy z literą A), brak oryginału załącznika VIl (do kontroli przedstawiona została jego kopia z niepełnymi zapisami wymaganymi przepisami ustawy o odpadach). Ponadto, funkcjonariusze ustalili, że kontrolowana firma posiada pozwolenie na wykonywanie transportu odpadów w zakresie wskazanym w załączniku nr VII w polu nr 10. Natomiast odbiorca przewożonego nie posiadał ani decyzji zezwalającej na odzysk odpadów w procedurze R3, który dotyczy recyklingu lub reasumpcji substancji organicznych, ani w procedurze przetwarzania odpadów z odzieży lub tekstyliów, który mógłby wskazywać rodzaj przewożonego towaru. Kontrolowany oświadczył, że towar został odprawiony w Norwegii jako odzież używana. Na potwierdzenie powyższego, przedsiębiorca przesłał fakturę VAT nr [...] z dnia 11.10.2021 r. dotyczącą zapłaty za usługę transportu, dokument T1, dokument [...] z dnia 08.10.2021 r. będący potwierdzeniem dokonania odprawy wywozowej w Norwegii, świadectwo pochodzenia EUR 1 z dnia 11.10.2021 r., fakturę nr [...] z dnia 08.10.2021 r. dotyczącą zakupu towaru oraz pismo z dnia 17.09.2021 r. Norweskiego Instytutu Zdrowia Publicznego.

Z przeprowadzonej kontroli drogowej funkcjonariusze sporządzili protokół nr [...], podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń, w którym stwierdzili dwa sankcjonowane naruszenia, określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym opisane pod Ip. 4.8 i Ip. 4.7. Kontrolujący wykonali dokumentację fotograficzną przewożonego ładunku oraz sporządzili protokół oględzin.

Organ I instancji wskazał dalej, że pismem z dnia 13.10.2021 r. WIOŚ w S. nadesłał ocenę towaru, z której wynika, iż przewożona odzież wypełnia definicję odpadu określoną w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach i zakwalifikowana została do kodu 10 01 10; 20 01 11 i międzynarodowego kodu B3030 oraz stanowi nielegalne przemieszczenie odpadów w myśl art. 2 pkt 35 lit. g. tired iii rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Odpady przewiezione do Polski zostaną zwrócone do Norwegii (państwa wysyłki) na podstawie uzasadnionego wniosku właściwego organu kraju wysyłki, zgodnie z art. 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, z dokumentem, o którym mowa w załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 i dopiskiem "Take-back" oraz pieczęciami urzędu norweskiego i GIOŚ.

Następnie organ I instancji podał, że w toku postępowania kontrolowany wyjaśnił, że nie przewoził odpadów a odzież używaną o kodzie 63090000, która tak została odprawiona na granicy norwesko-szwedzkiej (dokument T1 w aktach). Ponadto, norweska Agencja Celna omyłkowo wystawiła ANNEX VII zamiast EUR 1, a zlecenie transportowe było przyjęte jako transport towaru handlowego i tak też było wykonywane. W odpowiedzi na wezwanie organu z 12 kwietnia 2022 r. przedsiębiorca wskazał również, że umowę pomiędzy wysyłającym a odbiorcą stanowi faktura zakupu nr [...] (w aktach sprawy), umowę pomiędzy jego firmą a odbiorcą stanowi faktura [...] (w aktach sprawy), a świadectwo pochodzenia EUR 1 (w aktach sprawy) wskazuje, że odzież używana została nabyta jako towar handlowy, a nie odpad. Do pisma kontrolowany dołączył ww. dokumenty, a także oświadczenie z 4.11.2021r., w którym firma F. zaświadcza, że odzież sprzedawana polskim partnerom jest dwukrotnie sprawdzana pod kątem czystości i zawartości rzeczy traktowanych jako śmieci, jest segregowana oraz, że naczepa zawiera tylko używane tekstylia bez żadnych odpadów i dokument z 3.06.2022 r. z tłumaczeniem, że przewożony ładunek posiadał certyfikat Norweskiego Instytutu Zdrowia Publicznego, który gwarantuje, że odzież używana z Norwegii jest wolna od wszelkich chorób.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji przytoczył treść przepisów ustawy o transporcie drogowym, tj. art. 4 pkt 6a, art. 4 pkt 2 i 3, art. 5 ust. 1, art. 5a ust. 1 pkt 1, art. 5a ust. 2 oraz art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym.

Organ I instancji przytoczył też definicję odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach oraz podkreślił, że katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych został ustanowiony w załączniku do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 10). Zgodnie z tym załącznikiem odzież została sklasyfikowana pod kodem 20 01 10, tekstylia zostały sklasyfikowane pod kodem 20 01 11. Ponadto, według kodów określonych w Konwencji Bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych powyższe odpady tekstylne zostały sklasyfikowane pod kodem B3030.

Nadto, organ I instancji wskazał, że stosownie do stanowiska Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny, odzież używana sprowadzana z krajów trzecich w celach handlowych lub charytatywnych, czyli traktowana jako towar, powinna być poddawana kontroli granicznej co do spełniania następujących wymagań: przywożona odzież musi być wyprana, zdezynfekowana, poskładana i posegregowana, każdy transport powinien posiadać dokument potwierdzający poddanie jej dezynfekcji i dezynsekcji, dokumenty dotyczące dezynfekcji i dezynsekcji muszą być w oryginale (nie: kserokopia), z wyraźną pieczątką instytucji, która przeprowadziła ten zabieg, z podaniem metody i temperatury procesu; na dokumencie winno być nazwisko i adres importera, wielkość ładunku, znaki rejestracyjne samochodu, którym odzież jest przewożona, oraz nazwisko i adres eksportera. Tymczasem, takich dokumentów przedsiębiorca nie przedstawił.

Natomiast, przywóz z zagranicy odzieży niesortowanej, nienadającej się do dalszego wykorzystania w celu odsprzedaży w sklepach, traktowane jest to jako transgraniczne przemieszczenie odpadów. Zgodnie więc z art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach, winien on odbywać się zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. Jak stanowi § 10 rozporządzenia z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, w przypadku środków transportu przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości, na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm. Dlatego też zespół pojazdów, którym były wwożone odpady 11 października 2021 r. powinien być oznaczony w ww. sposób. Kontrolowany zespół pojazdów nie posiadał takiego oznaczenia co oznacza karę dla wykonującego przewóz przedsiębiorcy w wysokości 10 000 zł - zgodnie z Ip. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast pod. Ip. 4.7 załącznika nr 3 do ustawy transporcie drogowym wyszczególniono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady, bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach 11 z 19 wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, które podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Zdaniem organu, wykonując przewóz drogowy odpadów zmieszanych kierowca był obowiązany posiadać oryginał dokumentu dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 (§ 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 4), zawierający prawidłowo wypełnione pole nr 12 (oświadczenie osoby która zorganizowała przemieszczenie oraz pole nr 11 (państwa zainteresowane).

Zgodnie z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.

Końcowo organ I instancji wyjaśnił, że zaświadczenie Norweskiego Instytutu Zdrowia Publicznego z 17.09.2021 r. nie dotyczy niniejszej sprawy, a jedynie stwierdza, że w Norwegii nie było żadnych przypadków zakażeń zgłoszonych do systemu nadzoru chorób zakaźnych lub chorób podlegających kwarantannie. Zatem dokument ten nie stanowi świadectwa dezynfekcji czy dezynsekcji transportowanego ładunku. Ponadto oświadczenie z 4.11.2021 r. firmy F. zostało sporządzone po dacie kontroli i nie wskazano w nim jakiego transportu dotyczy (tj. data przewozu, ilość przewożonego ładunku nr rej. zespołu pojazdów). Tak więc w dniu kontroli nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających, że przewożona odzież jest odpowiednio posortowana i zdezynfekowana. Dokument z 3.06.2022 r. sporządzony również po dacie kontroli również nie stanowi świadectwa dezynfekcji i dezynsekcji. Natomiast świadectwo pochodzenia EUR 1 wskazuje jedynie na kraj pochodzenia towaru, a w przedstawionej kopii załącznika nr VII zostało wskazane, że odpad będzie poddany procesowi odzysku R3. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w opinii wskazał też, że bez zastosowania procesu R12 przywieziona do kraju odzież używana nie będzie nadawała się do ponownego użycia. Zatem przewożony ładunek (odzież używana) wypełnia definicję odpadu.

Zdaniem organu I instancji brak jest okoliczności uzasadniających zastosowanie wobec strony jako przewoźnika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "[...]" A. S. zwolnienia od odpowiedzialności na podstawie przepisów art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Od decyzji odwołanie wniósł A. S., reprezentowany przez adwokata, zarzucając naruszenie:

- art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów dotyczących przewozu odpadów, podczas gdy jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nie naruszył żadnych obowiązków ani warunków przewozu drogowego;

- art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, poprzez jego błędną wykładnię, co wyrażało się w dowolnym przyjęciu, jakoby transportowana odzież używana stanowiła odpad, podczas gdy eksporter odzieży - norweska firma F. - w Norwegii, poprzez segregację, dezynfekcję, dezynsekcję nadała odzieży cechy towaru handlowego. W wyniku tych działań odzież nadawała się do dalszego wykorzystania w celu odsprzedaży w sklepach. Z chwilą wstępnej segregacji (wstępnego sortowania - oddzielenia odzieży, na tą której stan pozwala na jej dalsze używanie i tą, która do tego celu się nie nadaje) ta część odzieży, która nadaje się do dalszego użytku (noszenia) traci cechę odpadu (nastąpił odzysk odpadu);

- Lp. 4.7 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej z uwagi na błędne przyjęcie, jakoby doszło do "wykonywania przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach", podczas gdy nie przewoził odpadów, a wykonywał transport towaru handlowego - odzieży używanej o kodzie taryfy celnej: 630900, która tak została odprawiona na granicy norwesko-szwedzkiej (dokument T1), a zatem nie był zobligowany do posiadania dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów;

- Lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej z uwagi na błędne przyjęcie, jakoby doszło do "wykonywania przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, podczas gdy nie przewoził odpadów, a wykonywał transport towaru handlowego - odzieży używanej o kodzie taryfy celnej 630900, która tak została odprawiona na granicy norwesko-szwedzkiej (dokument Tl), a zatem nie był zobligowany oznaczenia pojazdu;

- art. 7 k.p.a., art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co wyrażało się w nieprzeprowadzeniu przez organ dowodu z przesłuchania świadków J. J. i R. J., tj. wspólników [...] S.C. i kierującego pojazdem P. S. w celu wykazania, że nie przewoził odpadów, a wykonywał transport odzieży używanej o kodzie 630900;

- art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy jakoby przewoził odpady, co skutkowało bezzasadnym nałożeniem kary pieniężnej, podczas gdy nie przewoził odpadów, a wykonywał transport odzieży używanej,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym i dowolnym ustaleniu przez organ I instancji, jakoby wykonywał przewóz drogowy odpadów, podczas gdy wykonywał transport odzieży używanej, która nadawała się do dalszej odsprzedaży w sklepach.

Odwołujący się wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:przesłuchania świadków i dokumentów faktur celem wykazania dotychczasowej współpracy stron i wykonanych analogicznych transportów odzieży używanej - towaru handlowego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie, w tym wskazał, że w ramach przeprowadzonych czynności kontrolnych funkcjonariusze zdjęli zamknięcie zakładowe nr [...] i dokonali oględzin przewożonego towaru. Wewnątrz stwierdzili opakowania jutowe w ilości 42 sztuk (ilość przyjęli z załączonych dokumentów). Wybrali trzy dowolne opakowania i dokonali ich rewizji. Wewnątrz worków stwierdzili: "opakowania foliowe, wewnątrz których widoczne były zabrudzone, zużyte i zmieszane wyroby odzieżowe i buty. Towar wyglądał na nieodkażony i nieposegregowany". Funkcjonariusze powzięli uzasadnione podejrzenie, że doszło do niezgodnego z prawem transgranicznego przemieszczenia odpadów. W takiej sytuacji zobowiązani byli do powiadomienia innych właściwych organów - Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w S. oraz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), w celu uzyskania stanowiska tych organów. WIOŚ w S. w dniach 12 i 13 października 2021 r. wydał ocenę towaru, zgodnie z którą przewożony towar jest odpadem klasyfikowanym do kodu B3030/20 01 10. Ocenę towaru jako odpad potwierdził GIOŚ. Nie miało to miejsca dwa miesiące później, po tym, gdy towar stał zimową porą w niesprzyjających warunkach atmosferycznych, w zamkniętych workach, co spowodowało jego zniszczenie i w konsekwencji uznanie go za odpad. Upływ czasu nie miał wpływu na to, że odzież była nieposortowana, buty nie były trwale sparowane, a niektóre z nich były pojedyncze, bez pary.

Organ II instancji podał, że w świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r., poz. 1742), do którego odsyła lp. 4.7, odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów. Dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów jest:

1) karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

2) faktura sprzedaży odpadów;

3) podstawowa charakterystyka odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

4) dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku IB lub załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.);

5) inny dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, jeżeli transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Organ odwoławczy stwierdził następnie, że do kontroli kierowca, który wykonywał przewóz, okazał kserokopię załącznika VII (Annex VII) do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Z oświadczenia kierowcy wynika, że dostał dokumenty, wśród których był ten załącznik. Kierowca nie wskazał, od kogo otrzymał dokument, jak również, czy był to oryginał czy kopia. Dlatego, w ocenie organu II instancji, należy przyjąć, że kierowca posiadał ten dokument od momentu rozpoczęcia transportu w Norwegii (otrzymał go od podmiotu wysyłającego, który go wystawił, a tym samym wiedział, że przewozi odpady). Okazał go niemieckiemu celnikowi, który zwrócił mu ten dokument. Organ podkreślił, że wyklucza sytuację, że to niemiecki celnik "wyposażył" kierowcę w dodatkowy dokument (dodatkowy, czyli taki, którego kierowca wcześniej nie posiadał), co sugeruje strona pisząc w odwołaniu, że "kierowca dopiero podczas kontroli w Kołbaskowie zorientował się, że otrzymał dodatkowy dokument w postaci kopii Annexu 7 od niemieckiego celnika".

Zdaniem organu II instancji uznanie, że wystąpiło naruszenie opisane pod lp. 4.7 jest prawidłowe.

Następnie organ odwoławczy podał, że w świetle § 9 oraz w § 10 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, do którego odsyła także lp. 4.8, środki transportu odpadów powinny być oznaczone tablicą z napisem "ODPADY" bądź samą literą "A". Żadnej z takich tablic kontrolowany zespół pojazdów nie posiadał, co potwierdził kierowca w oświadczeniu. Uznanie zatem, że wystąpiło naruszenie opisane pod lp. 4.8 jest prawidłowe.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, możliwość wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewozy istnieje wtedy, gdy organ ustali, że naruszenie przepisów nastąpiło w sytuacjach, na które podmiot ten nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. Oznacza to, że podmiot, który narusza przepisy, może uwolnić się od odpowiedzialności jeśli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie doszło. W ocenie organu, odwołujący się jako przedsiębiorca prowadzący również działalność z zakresu przewozu odpadów powinien posiadać wiedzę o obowiązujących regulacjach prawnych (krajowych i unijnych), które dotyczą przewozów (transportu) towarów i odpadów oraz powinien się do nich stosować. Ponadto, nie można uznać stanowiska strony, że przewoził towar handlowy (używaną odzież), gdyż kierowca środka transportu okazał funkcjonariuszom dokumenty, wśród których była także kserokopia dokumentu ANNEX VII - “informacja o przemieszczanych odpadach". Otrzymanie i posiadanie tego dokumentu wskazuje, że kierowca, a w konsekwencji skarżący jako podmiot wykonujący przewóz drogowy i przełożony kierowcy, wiedzieli jaki towar będzie przewożony. Otrzymanie i posiadanie takiego dokumentu, przed rozpoczęciem przewozu przez kierowcę, który pracuje na rzecz "transportującego odpady", powinno stanowić podstawę do podjęcia przez niego stosownych działań, tj. zweryfikowania otrzymanych dokumentów i umieszczenia na pojeździe wymaganej tablicy, jeżeli przewożonym towarem będą odpady. Organ podkreślił, że funkcjonariusze przeprowadzają czynności i kontrole m.in. poprzez analizę dokumentów, które otrzymują od kontrolowanego i które później kontrolowanym zwracają. Nie jest zatem możliwe, aby niemiecki celnik "wyposażył" kierowcę w dodatkowy dokument, którego wcześniej od kierowcy nie otrzymał. Nic nie upoważniało niemieckiego celnika do opisanego stwierdzenia, jak również nie można potwierdzić, że towar faktycznie został dopuszczony (wprowadzony do obrotu) - zapisy na zgłoszeniu celnym T1 potwierdzają fakt zakończenia procedury tranzytu (pole I) i możliwości uznania dokumentu T1 za alternatywny dowód na jej zakończenie (zapis "ALTERNATIWNACHWEIS"). Fakt wprowadzenia towaru do obrotu powinno potwierdzać zgłoszenie celne do procedury 40 bądź 42, a taki nie został kontrolującym funkcjonariuszom przedstawiony. Trudno przyjąć, że niemiecki celnik dokonał odprawy celnej towaru, który miał nie być odpadem, a jednocześnie kierowcy przekazał kopię dokumentu, którego wcześniej od kierowcy nie otrzymał, z którego wynikało, że chodzi o przewóz odpadów.

Następnie organ II instancji wyjaśnił, że przekazane przy odwołaniu dokumenty w postaci faktur za usługi transportowe potwierdzają fakt wykonania usług transportowych na rzecz tego samego odbiorcy, tj. J. . Jednakże fakt wykonania sześciu innych przewozów nie może stanowić dowodu, że brak jest podstawy do nałożenia kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone podczas kontroli przewozu przeprowadzonej dnia 11.10.2021 r. Ponadto, oświadczenie z 4.11.2021 r. oraz pismo z 3.06.2022 r. nie istniały na dzień kontroli drogowej, a zatem nie mogły być podstawą przyjęcia, że przewożonym towarem nie są odpady. Z kolei pismo Norweskiego Instytutu Zdrowia Publicznego nie dotyczy wprost i bezpośrednio towaru - odpadów przewożonych kontrolowanym środkiem transportu. W dokumencie tym Norweski Instytut Zdrowia Publicznego potwierdza, że do krajowego (w Norwegii) systemu nadzoru nad chorobami zakaźnymi (MSIS) nie zgłoszono żadnych przypadków zakażenia krajowego chorób podlegających kwarantannie i uważa, że ryzyko przeniesienia wymienionych chorób zakaźnych z używanej norweskiej odzieży i innych artykułów gospodarstwa domowego pochodzących z Firmy jest minimalne. Dokument ten nie stanowi świadectwa dezynfekcji czy dezynsekcji transportowanego ładunku, jak również nie potwierdza, że przewożonym towarem nie są odpady.

Organ odwoławczy zaznaczył, że towar przewożony był między Norwegią a Polską (via Szwecja oraz Niemcy), a zatem obrót odbywał się między dwoma różnymi obszarami celnymi i wymaga dokonania formalności celnych (np. zgłoszenia celnego do procedury wywozu w Norwegii, zgłoszenia tranzytowego T1, świadectwa pochodzenia EUR 1, jeżeli jest wymagane i przepisy prawa pozwalają na jego wystawienie). Klasyfikacja towaru na potrzeby tego obrotu towarowego dokonywana jest na podstawie nomenklatury scalonej towarów, określonej w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87, która jest częścią Wspólnej Taryfy Celnej, a nie na podstawie klasyfikacji, którą przewidują inne przepisy, np. dotyczące odpadów. W polu 33 zgłoszenia celnego zgłaszający zobligowany jest do zadeklarowania kodu CN (w norweskim zgłoszeniu celnym do procedury wywozu został wskazany kod 63090000), a nie kodu, który wynika np. z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustalenie (potwierdzenie) prawidłowości kodu CN w polu 33 norweskiego zgłoszenia celnego do procedury wywozu. Prowadzenie tego postępowania i nałożenie kary pieniężnej nie jest w żadnej mierze uzależnione od tego jaki kod CN został zadeklarowany w norweskim zgłoszeniu celnym. Nadto, jak wynika z treści EUR 1, został wystawiony retrospektywnie, a więc nie istniał w momencie rozpoczęcia przewozu i nie mógł stanowić podstawy do uznania, że przewożony towar nie jest odpadem. Poza tym, wystawienie świadectwa przewozowego EUR 1 przez władze celne Norwegii nie przesądza o charakterze przewożonego towaru i nie wyklucza, że przewożone towary to odpady. Dokument EUR 1 wystawiany jest w ramach handlu preferencyjnego między Unią Europejską a Norwegią na podstawie przepisów Porozumienia o Europejski Obszarze Gospodarczym. Zgodnie z tymi regulacjami, świadectwa przewozowe EUR 1 wystawiane są także dla używanych artykułów zebranych w Norwegii lub Unii Europejskiej, które nadają się tylko do odzyskiwania surowców lub do wykorzystania jako odpady. Przedłożone świadectwo EUR 1 nie stoi zatem w sprzeczności z ustaleniami właściwych polskich organów do spraw ochrony środowiska (WIOŚ, GIOŚ), że przewożonymi towarami były odpady.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, stan faktyczny sprawy i okoliczności wykonywanego przewozu zostały przez Naczelnika [...] wystarczająco wyjaśnione. Przy czym Naczelnik [...] dysponując materiałem dowodowym mógł uznać, że nie jest konieczne podejmowanie dodatkowych czynności w postaci przesłuchania świadków. Zbędne było przeprowadzenie takich dowodów także w toku postępowania odwoławczego. Jeżeli chodzi o oświadczenie kierowcy nadesłane za pismem z 8.08.2022 r., to nie wnosi ono niczego nowego do sprawy. Oświadczenie kierowcy, że przewoził towar handlowy - ubrania, nie może stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdy właściwe polskie organy ustaliły, że przewożone były odpady.

Powyższą decyzję A. S., reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:

- art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nie naruszył żadnych obowiązków ani warunków przewozu drogowego, co winno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania,

- art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, poprzez jego błędną wykładnię, co wyrażało się w całkowicie dowolnym przyjęciu, jakoby transportowana odzież używana wypełniała definicję odpadu, podczas gdy eksporter odzieży - norweska firma F. poprzez działania takie jak: segregacja, dezynfekcja, dezynsekcja, nadała odzieży cechy towaru handlowego, w wyniku czego odzież nadawała się do dalszego wykorzystania w celu odsprzedaży w sklepach (poprzez zebranie odzieży używanej, odzież używana przestaje być rzeczą niczyją, stając się własnością podmiotu, który ją zebrał; z chwilą dokonania wstępnej segregacji (wstępnego sortowania), w celu oddzielenia odzieży, której stan pozwala na jej dalsze używanie, od odzieży, która do tego celu już się nie nadaje, ta część odzieży, która nadaje się do dalszego użytku (noszenia) traci cechę odpadu (nastąpił bowiem odzysk odpadu). Organ całkowicie pominął, że agencja celna w Norwegii do dokumentów odprawy elektronicznie omyłkowo dołączyła aneks 7 dotyczący przewozu odpadów, zamiast EUR 1 - co stanowiło omyłkę, błąd ludzki - zgodnie bowiem z dokumentem odprawy T1 transportowany towar to towar handlowy; brak było podstaw do zmiany klasyfikacji towaru.

- l.p. 4.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w zw. art. 92a ust. 1 tej i art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na błędne przyjęcie przez organ II instancji, jakoby na gruncie niniejszej sprawy doszło do "wykonywania przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach", podczas gdy nie przewoził odpadów, a wykonywał transport towaru handlowego - odzieży używanej o kodzie taryfy celnej: 630900, która tak została odprawiona na granicy norwesko-szwedzkiej (dokument T1), a zatem nie był zobligowany do posiadania dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów,

- l.p. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w zw. art. 92a ust. 1 tej ustawy z i art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, poprzez jego zastosowanie, z uwagi na błędne przyjęcie przez organ II instancji, jakoby na gruncie niniejszej sprawy doszło do "wykonywania przewozu drogowego przez transportującego odpady podczas gdy nie przewoził odpadów, a wykonywał transport towaru handlowego - odzieży używanej o kodzie taryfy celnej: 630900, która tak została odprawiona na granicy norwesko- szwedzkiej (dokument T1), a zatem nie był zobligowany oznaczenia pojazdu,

- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zapewnienia stronie czynnego udziału w czynnościach przeprowadzanych przez WIOŚ w S., ponieważ nie został poinformowany o terminie czynności, a tym samym uniemożliwiono mu udział w postępowaniu dowodowym,

- art. 7 k.p.a., art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co wyrażało się w odmowie przez organ II instancji przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków J. J. i R. J., tj. wspólników [...] S.C i kierującego pojazdem P. S. (vide: postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2022r.) celem wykazania faktu, iż nie przewoził odpadów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 7 k.p.a., art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, jakoby przewoził odpady.

Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia agencji celnej z dnia 31 sierpnia 2022 r. celem wykazania faktu omyłkowego wystawienia dokumentu ANNEX VII, wycofania dokumentu ANNEX VII i zastąpienia go wymaganym i poprawnym świadectwem pochodzenia EUR 1, certyfikatu dezynfekcji z dnia 8.10.2021 r. wraz z tłumaczeniem celem wykazania, iż przedmiotowy transport dotyczył rzeczy zdezynfekowanych, zestawienie sprzedaży dla kontrahentów za okres roku 2021 r., oświadczenia R. L. z dnia 15.9.2022 r. celem wykazania, iż przewożony towar był zdezynfekowany i posortowany, EUR 1 nr [...].

W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając, że kwestionuje wydaną przez WIOŚ w S. "ocenę towaru" jakoby bez zastosowania procesu R12 przywieziona odzież nie nadawałaby się do bezpośredniego ponownego użycia. Czynności organu przeprowadzone zostały w sposób wybiórczy i pobieżny, kontrola obejmowała kilka worków i na podstawie niepoukładanej odzieży oceniono w sposób całkowicie nieuzasadniony, że transportowana odzież stanowi odpady. Tymczasem na terenie Norwegii odzież używana podlegała procesom segregacji, dezynfekcji i dezynsekcji i została przygotowana do dalszej odsprzedaży. W przypadku gdyby był uczestnikiem czynności WIOŚ to żądałby zbadania całości przewożonego towaru, dokładnego zbadania stanu dezynfekcji i posortowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji powtórzył argumentację z zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 2 marca 2023 r. pełnomocnik organu, w odpowiedzi na pytanie Sądu, wyjaśnił, że kierowca nie posiadał oryginału dokumentu ANNEX VII uznano, że nie dysponował w ogóle stosownym dokumentem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne są powołane do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, według powyższych kryteriów wykazała, że akt ten odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. orzekającą o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenia warunków i obowiązków przewozu drogowego odpadów.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiła ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm. - "u.t.d"), która reguluje zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego (krajowego i międzynarodowego) jak i określa odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego (vide: art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 pkt 2).

Zgodnie z art. 4 pkt 2 u.t.d., międzynarodowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle art. 4 pkt 22 u.t.d., obowiązki lub warunkami przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów u.t.d. jak i wymienionych aktów prawa krajowego i unijnego, w tym rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.), ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, 1250 i 1726) i ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1792).

Według art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3).

Załącznik nr 3 do u.t.d. określa wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń.

W kontrolowanej sprawie organy obu instancji dopatrzyły się po stronie skarżącego zaistnienia dwóch naruszeń warunków przewozu drogowego, określonych pod lp. 4.7 i lp. 4.8 ww. załącznika. W toku kontroli pojazdów skarżącego stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, co podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł (lp. 4.7) oraz wykonywanie przewozu drogowego odpadów bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (lp. 4.8), co również podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

Ze względu na ograniczenie zawarte w art. 92 ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie mogła przekroczyć 12.000 zł.

Skarżący nie zgadza się z przypisanymi mu naruszeniami warunków przewozu drogowego uważając, iż w dniu kontroli zespołu jego pojazdów wykonywał w sposób prawidłowy międzynarodowy transport drogowy rzeczy, przewożąc z Norwegii towar handlowy z rodzaju odzież używana, o czym stanowią posiadane i przedstawione do akt dokumenty, między innymi, świadectwo pochodzenia towaru EUR 1 i dokument tranzytowy T1 z którego wynika rodzaj towaru oznaczony kodem 630900. Zdaniem skarżącego, dokumenty te wskazują, że przewożony towar nie był odpadem.

Sąd nie podziela jednakże stanowiska strony skarżącej. Istotne bowiem dla rozstrzygnięcia tej sprawy są ustalenia funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S., którzy w wyniku kontroli drogowej zespołu pojazdów skarżącego i oględzin przewożonego towaru - odzieży stwierdzili, iż transportowana odzież używana stanowi nieposegregowany i niesparowany towar, wewnątrz worków znajdują się zabrudzone, zużyte i zmieszane artykuły odzieżowe i buty. Dodatkowo część odzieży zapakowana była w różnego rodzaju worki foliowe lub leżała luzem. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone protokołem kontroli z czynności kontrolnych zakończonych dnia 14 października 2021 r., protokołem kontroli drogowej z dnia 11 października 2021 r. i opisane w załączniku nr 1 oraz protokołem z czynności oględzin towaru, utrwalonych zdjęciami, sporządzonym w dniu 12 października 2021 r. Dokumenty zostały podpisane przez kierowcę wykonującego sporny przewóz - bez uwag i zastrzeżeń.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że przewożony przez skarżącego towar stanowił odpad podlegający procedurze przemieszczania odpadów, co wynika to nie tylko z protokołu z kontroli zespołu pojazdów z załącznikiem nr 1 i czynności kontrolnych oraz z protokołu oględzin, ale przede wszystkich z oceny towaru dokonanej przez wyspecjalizowany organ jakim jest Wojewódzka Inspekcja Ochrony Środowiska oraz ze stanowiska Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Należy tu zaznaczyć, że powyższa klasyfikacja towaru została oparta o wyniki prawidłowo przeprowadzonych (z udziałem kierowcy skarżącego) i udokumentowanych zdjęciami oględzin towaru, w ramach której to oceny organu nie jest powadzone postępowanie z udziałem skarżącego. Wystawione oceny przewożonej odzieży stanowią uzupełnienie materiału dowodowego w postępowaniu w przedmiocie stwierdzonych naruszeń z ustawy o transporcie drogowym, w którym skarżący brał od początku czynny udział i miał możliwość wypowiedzenia się , co też uczynił.

Z dokumentów WIOŚ i GIOŚ wynika, iż przewożoną odzież używaną pochodzącą ze zbiórki selektywnej, nieposortowaną i wymagającą przygotowania do ponownego użycia w procesie R12, należy zakwalifikować jako odpad o kodzie B3030 - odpady tekstylne, według załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 oraz odpady o kodach 20 01 10 i 20 20 01 1, ujętych w Europejskim Katalogu Odpadów. Odpady o podanych kodach ujęte są na tzw. liście zielonej odpadów, wyszczególnionych w załączniku III, IIIA, IIIB do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, a zatem podlegają procedurze informowania z zastosowaniem Załącznika Nr VII do ww. rozporządzenia.

Stosownie do § 2 pkt 20 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 10), odpady, w zależności od źródła ich powstawania, dzieli się na następujące grupy - odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie – 20, i w tej grupie, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia, znajdują się odpady o kodach 20 01 10 odzież i 20 01 11 tekstylia.

Zdaniem Sądu, w świetle powyższego należy zgodzić się z organem, iż transportowana przez firmę skarżącego odzież używana wyczerpuje definicję odpadów ujętą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, według której ilekroć mowa o odpadach, rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, i stanowi nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów w myśl art. 2 pkt 35 lit. g tried iii rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.

Rozporządzenie to określa procedury i systemy kontroli przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia. Zgodnie z pkt 15 wstępu do ww. rozporządzenia, w przypadku przemieszczania odpadów przeznaczonych do odzysku, wymienionych w załączniku III, IIIA lub IIIB, właściwe jest zapewnienie minimalnego poziomu nadzoru i kontroli poprzez wymóg, aby takim przemieszczeniom towarzyszyły określone informacje.

Należy mieć na uwadze przede wszystkim okoliczność, że wwóz towaru na terytorium RP odbył się z naruszeniem przepisów o przewozie odpadów, ponieważ kierowca z firmy skarżącego przedstawił do kontroli kserokopię wymaganego procedurą dokumentu - załącznika Annex VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, zatytułowany "Informacja dołączona do przemieszczanych odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4".

Stosownie do art. 18 (odpady, do których dołączane są określone informacje) rozporządzenia WE przypadku odpadów określonych w art. 3 ust. 2 i 4, które mają zostać przesłane, należy dopełnić następujących wymogów proceduralnych:

a) dla ułatwienia śledzenia przemieszczania takich odpadów osoba podlegająca jurysdykcji państwa wysyłki, która organizuje przemieszczanie, zobowiązana jest zapewnić, by do przemieszczenia dołączony był dokument określony w załączniku VII;

b) dokument określony w załączniku VII jest podpisywany przed dokonaniem przemieszczenia przez osobę, która je organizuje, oraz przez prowadzącego instalację odzysku lub laboratorium i przez odbiorcę po otrzymaniu danych odpadów.

Na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach zostało wydane w dniu 7 października 2016 r. przez Ministra Środowiska rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, które określa szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania, oraz oznakowanie środków transportu, obowiązujące w określonym zakresie, także kierowcę transportującego odpady, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, a w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz nazwę gminy, z terenu której są odbierane odpady.

W myśl § 8 ust. 2, dokumentem, o którym mowa w ust. 1, jest:

1) karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

2) faktura sprzedaży odpadów;

3) podstawowa charakterystyka odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

4) dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku IB lub załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.);

5) inny dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, jeżeli transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Jak już wskazano kierowca wykonujący sporny transport nie okazał do kontroli oryginału dokumentu Annex VII dotyczącego transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, a zatem nie dopełnił wymogu posiadania kompletu wymaganych dokumentów w sytuacji przewozu odpadów, o którym mowa w krajowym rozporządzeniu. Ponadto poza sporem pozostaje, że pojazd, którym przewożony był towar nie był oznakowany w sposób określony § 9 i 10 rozporządzenia, tj. nie posiadał tablic z literą "A".

W zasadzie brak dokumentu Annex VII w oryginale nie jest kwestią sporną w tej sprawie, albowiem skarżący sam neguje wystawienie tego dokumentu, wskazując, iż nastąpiła pomyłka w obrocie dokumentami dotyczącymi wykonywanej przez niego usługi przewozu towaru i dysponuje certyfikatem EUR 1, który w jego ocenie ma świadczyć o przewozie wyłącznie odzieży używanej, niepodlegającej opisanej procedurze przemieszczania odpadów.

Jak już wskazano, zdaniem Sądu, w świetle materiału dowodowego, powyższe stanowisko nie jest możliwe do zaakceptowania. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że zdarzeniem determinującym odpowiedzialność skarżącego za transport odpadów bez spełniania wszystkich wymogów jest stwierdzenie w wyniku kontroli organoleptycznej przez organy kontrolujące faktu przewozu odpadów, nie zaś tylko odzieży używanej. Konsekwencją tych ustaleń jest kontrola przewozu drogowego

w zakresie spełniania warunków rozporządzenia z 2016 r. w związku z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. W zaistniałej sytuacji, wobec jednoznacznych wyników kontroli przewożonego ładunku, na ocenę całokształtu tej sprawy, pozostają bez wpływu wyjaśnienia strony i ewentualne oświadczenia powoływanych świadków, jak i świadectwo przewozu EUR 1 i posiadane faktury VAT nr [...] i nr [...], dokument T1, dokument z dnia 08.10.2021 r. będący potwierdzeniem dokonania odprawy wywozowej w Norwegii, czy pismo z dnia 17.09.2021 r. Norweskiego Instytutu Zdrowia Publicznego. Skoro ustalono fakt przewozu odpadów to zgodnie z powoływanym rozporządzeniem z 2016 r. transport ten musiał spełniać wymogi, opisane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym opisane pod Ip. 4.8 i Ip. 4.7.

Sąd stwierdził, iż organ II instancji wyczerpująco i jasno wypowiedział się w zakresie dowodów powoływanych przez skarżącego w odwołaniu, i następnie w skardze, i Sąd przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko w pełni akceptuje i uważa za prawidłowe. Dlatego też zarzuty w przedmiocie naruszenia procedury w powyższym zakresie, w szczególności dotyczące niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego należało ocenić jako bezpodstawne.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd uznał za niecelowe uwzględnienie wniosków dowodowych zawartych w skardze, albowiem Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, zgodnie z art. 133 p.p.s.a., a dokumenty, o których mowa w skardze stanowią materiał dowodowy z akt administracyjnych i podlegały w toku kontroli zaskarżonej decyzji, ocenie Sądu.

Podsumowując, zdaniem Sądu, opisane przez organy administracji skarbowej naruszenia z ustawy o transporcie drogowym zostały zasadnie stwierdzone w tej sprawie, ponieważ skarżący nie okazał do kontroli właściwego, oryginalnego dokumentu Annex VII, co więcej sam świadczy o jego błędnym wystawieniu, a nadto pojazd nie był odpowiednio oznakowany, co powoduje odpowiedzialność finansową skarżącego w łącznej kwocie 12.000 zł.

Podkreślenia wymaga, że czym innym jest odpowiedzialność przewidziana w ustawie o transporcie drogowym, a czym innym odpowiedzialność uregulowana w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Każda bowiem z tych ustaw odmiennie reguluje zasady, procedurę, organy właściwe, zakres podmiotowy i tryb odpowiedzialności za określone naruszenia.

O odpowiedzialności Skarżącego jako przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy rzeczy przesądza art. 92a ust. 1 u.t.d. Przy czym odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy, czy dobrej lub złej woli, gdyż dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem.

Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 92c ust.1 u.t.d. Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Ponadto zwolnienie z tej odpowiedzialności następuje, gdy za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Zgodzić się należy z organem II instancji , że żadna z wymienionych powyżej przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika w tej sprawie nie wystąpiła.

W rozpoznawanej sprawie skarżący to profesjonalny podmiot, który - jak sam przyznał - świadczy zawodowo usługi transportowe od wielu lat, a zatem powinien znać regulacje prawne dotyczące przemieszczania rzeczy, w tym odpadów i posiadać wiedzę umożliwiającą dokonanie oceny statusu przewożonego towaru. Jako przewoźnik ma obowiązek przestrzegać przepisów prawa z zakresu transportu, a zatem w Jego interesie było dokonanie samodzielnej kwalifikacji towaru oraz zweryfikowanie kompletności otrzymanych dokumentów. Nie może opierać się jedynie na informacjach zawartych w przekazanych mu fakturach oraz na swoim przeświadczeniu, że określona w nich znaczna wartość potwierdza, że zlecono mu do przewozu, zgodnie z opisem, używaną odzież. Taki zapis w fakturach i pozostałych dokumentach celnych, nie zwalniał skarżącego z ustalenia, jaki faktycznie rodzaj towaru przewozi, w tym, czy nie są to odpady objęte zezwoleniem oraz wymogiem posiadania dodatkowej dokumentacji jak i właściwego oznaczenia pojazdu zwłaszcza w sytuacji, gdy towar obejmował nieposegregowane i zabrudzone części odzieży.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że do stwierdzonych naruszeń doszło na skutek braku dochowania przez skarżącego należytej staranności. Skarżący mógł bowiem przewidzieć, że przewożony towar jest odpadem, a także miał możliwość samodzielnego skontrolowania, czy towar odpowiada otrzymanej dokumentacji, a w dalszej kolejności właściwego oznaczenia pojazdu, co oznacza, że miał wpływ na powstanie ww. naruszeń. Skoro w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności to tym samym należało podzielić pogląd organu, że nie było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i uwolnienia go od odpowiedzialności wynikającej z art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz obowiązku poniesienia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych przez Skarżącego zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.