Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 30/25
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 535
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.
article: art. 230 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Województwa Mazowieckiego na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2232/24 o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 12 listopada 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2232/24 Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", wezwała Województwo Mazowieckie do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 lipca 2024 r. w kwocie 2.281 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535).

Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 231 P.p.s.a. oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe przyjęcie, że od skargi winien być uiszczony wpis stosunkowy, podczas gdy z uzasadnienia skargi wynika, że przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie co do podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, nie zaś należność pieniężna, a wobec powyższego od skargi winien być uiszczony wpis stały w kwocie 200 zł.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i ustalenie w przedmiotowej sprawie wpisu stałego w wysokości 200 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie natomiast do art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. od skargi), pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W świetle art. 231 P.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 216 P.p.s.a.).

Powyższe przepisy wskazują zatem, że o rodzaju wpisu decyduje charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to, czy przedmiot skargi, tj. rozstrzygnięcie organu, wiąże się bezpośrednio z określonymi należnościami pieniężnymi.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi wniesionej przez Województwo Mazowieckie jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Legionowskiego z dnia 12 kwietnia 2024 r. o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania za udział 575/1000 w nieruchomości stanowiącej grunt oznaczony jako działka ew. [...] o pow. [...]ha z obrębu [...] dzielnica [...] m.st. Warszawy, wydzielony z przeznaczeniem pod poszerzenie ulicy [...]. Zaskarżona decyzja, wydana w oparciu m.in. o przepis art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.), bezpośrednio wiąże się zatem z określonymi świadczeniami pieniężnymi, kreując należność pieniężną w postaci odszkodowania oraz podmiotu zobowiązanego do wypłaty tak ustalonego odszkodowania. W konsekwencji przyjąć trzeba, że w sprawie tej, w której przedmiotem skargi jest decyzja ustalająca odszkodowanie, należy uiścić wpis stosunkowy.

Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt I OPS 1/16, zgodnie z którą od skargi na decyzję o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczenie własności nieruchomości wydanej na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami pobiera się wpis stosunkowy, o którym mowa w art. 231 P.p.s.a.

Dodatkowo zauważyć należy, że Województwo Mazowieckie zarówno w odwołaniu do Wojewody Mazowieckiego jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosiło o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, a ponadto wobec braku określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze, Przewodnicząca Wydziału w dniu 16 września 2024 r. wezwała Województwo Mazowieckie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, tj. różnicy między wysokością odszkodowania ustaloną na rzecz J. P., K. F. i W. B., a wysokością odszkodowania, która zdaniem skarżącego powinna zostać ustalona na rzecz ww. osób. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Województwo Mazowieckie w piśmie z dnia 23 października 2024 r. wskazało jednoznacznie, w sposób niebudzący wątpliwości, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 248.055 zł. Wskazana kwota obejmowała całość przyznanego na rzecz wskazanych osób odszkodowania, a zatem nie było podstaw do dalszych ustaleń przez Sąd I instancji w tym zakresie czy też odczytywania innych intencji skarżącego dotyczącego zakresu zaskarżenia niż wynikających z treści ww. pisma.

Mając na uwadze powyższe zauważyć trzeba, że wydając zaskarżone zarządzenie o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie prawidłowo przyjęła, że skarga na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 lipca 2024 r. podlega wpisowi stosunkowemu. W sprawie właściwie określono także wysokość wymaganego wpisu na kwotę 2.481 zł, przyjmując że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 248.055 zł, tj. zaokrąglona wzwyż do pełnych złotych kwota równa wysokości przyznanego odszkodowania ustalonego na mocy przedmiotowej decyzji. Jak wynika bowiem z podstawy prawnej podanej w zarządzeniu z dnia 12 listopada 2024 r., tj. § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. - 1% pomnożony przez kwotę 248.055 zł wynosi w zaokrągleniu kwotę 2.481 zł, a zatem wobec wcześniejszego uiszczenia przez stronę skarżącą wpisu w wysokości 200 zł zasadnym było wezwanie do jego uzupełniania o kwotę 2.281 zł.

Odnosząc się do argumentów powoływanych w zażaleniu podkreślić należy, że przy interpretacji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy mieć na względzie treść art. 231 P.p.s.a., który stanowi jako zasadę pobieranie wpisu stosunkowego, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Świadczy o tym także kolejność przepisów rozporządzenia, która nie jest przypadkowa. To właśnie wyrażona wyżej zasada powoduje, że w pierwszej kolejności wskazano zasady pobierania wpisu stosunkowego, a dopiero w kolejnych jednostkach redakcyjnych rozporządzenia odniesiono się do sytuacji, gdy pobierany jest wpis stały, przy czym określone formy rozstrzygnięć podlegają opłacie stałej niezależnie od przedmiotu zaskarżenia. Te regulacje znajdą jednak zastosowanie dopiero po stwierdzeniu, że zaskarżony akt nie obejmuje należności pieniężnej.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.