Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 857/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę o wznowienie postepowania sądowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Spółki E. w likwidacji w S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2024 r. sygn. akt III SA/Po 746/23 wydanym w sprawie ze skargi Spółki E. w likwidacji w S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Po 746/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Spółki E. w likwidacji w S. (dalej: Spółka; skarżąca) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej również: Dyrektor RZGW w P.) z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy. Zaskarżoną decyzją Dyrektora RZGW w P. została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. (dalej: Dyrektor ZZWP w S.; organ I instancji) z dnia 31 maja 2023 r. znak [...] odmawiająca nałożenia na Lasy Państwowe obowiązku sporządzenia ekspertyzy.

W dniu 12 listopada 2024 r. (data pisma procesowego i nadania pocztowego - k. 11) Spółka wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o "wznowienie postępowania administracyjnego", w którym na podstawie "art. 270 w związku z art. 273 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 i 2 k.p.a." wniosła o "wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 746/23" i "zmianę zaskarżonego wyroku poprzez (...) uchylenie decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 31 sierpnia 2023 r., znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".

W uzasadnieniu Spółka podniosła, że zaskarża prawomocny wyrok z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Po 746/23 "oparty na uznaniu argumentacji organu skarżonego, przedstawionej w uzasadnieniu decyzji z dnia 31.08.2023 r. o uznaniu za prawidłowo przeprowadzone postępowanie przez organ I instancji, który w sposób budzący poważne wątpliwości ustalił, iż »naruszenie interesów osób trzecich nie jest następstwem wykonywania« przez Nadleśnictwo pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty B. z dnia 30 lipca 2023 r., znak: [...]".

Następnie skarżąca przedstawiła zarzuty, co do których stwierdziła, że "winny zostać rozpoznane we wznowionym postępowaniu sądowo-administracyjnym, w tym dotyczące bezczynności organów w rozpoznaniu w jaki sposób wody rzek [...] i [...] zajęły nowe nieruchomości rolne oraz czy zmiana kierunku odpływu wód ze zlewni naturalnych rzek [...] i [...] oraz cieku spod K. nie narusza środowiska torfów wysokich, w tym chronionych w ramach obszarów [...] obszaru »[...]«".

W zarzutach tych skarżąca podniosła m.in. (str. 3, pkt 3 lit. a-d i pkt 4, 5), że:

- postanowieniem z dnia 31 lipca 2023 r. znak [...] "organ I instancji sprostował (...) zapis [zawarty w decyzji z dnia 31 maja 2023 r. znak [...] - uw. wł. Sądu], wskazując, iż wody zlewni rzeki [...] uchodzą do rzeki [...] nie w km 7+750, lecz w km 8+180";

- organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na powyższe postanowienie, orzekł o jego uchyleniu postanowieniem z dnia 8 września 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a "pomimo upływu 1 roku dotychczas nie dokonano ponownego rozpoznania tej sprawy";

- "wezwanie obu organów Wód Polskich przez Skarżącą ponagleniem z dnia 14 października 2024 r. na bezczynność i przewlekłość rozpoznania sprawy trwałego lub okresowego w sposób naturalny lub sztuczny zajęcia gruntów rolnych, oznaczonych działkami nr ew. [...], [...], [...] i [...]", będących w samoistnym posiadaniu skarżącej od 1 lipca 2004 r., dotychczas nie zostało dokonane";

- "organ skarżony dotychczas nie wyjaśnił powodów, dla których uznał decyzję Starosty B. z 30.07.2013 r., znak: [...] dotyczącą pozwoleń na wykonanie urządzeń wodnych, rażąco naruszającą: art. 396 ust. 1 pkt. 7 i 8 w związku z art. 399 ust. 1 pkt 1; art. 403 ust. 1 pkt 1; art. 414 ust. 1 i 3 pkt 1) i 2); art. 418 ust. 3; art. 419 ust.1 i 2 w uwzględnieniem ust. 3 oraz art. 420 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne";

- "organ skarżony w decyzji z dnia 31.08.2023 r. ograniczył zapis pkt. IlIa decyzji Starosty do słów »zezwalam na wykonanie jazu na rzece [...] w km 7+765«. Nie podał danych technicznych tej budowli, w tym: światło B+4,00 m; poziom piętrzenia 167,95 m npm; na działce nr [...] obręb L. stanowiącej grunty rolne będące we władaniu Skarżącej".

Według skarżącej "wskazane powyżej zarzuty wyczerpują przyczyny wznowienia postępowania na podstawie art. 273 (...) [p.p.s.a.] z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 i 2 k.p.a.".

W uzasadnieniu żądania Spółka podniosła, że Dyrektor RZGW w P. w piśmie z dnia 29 października 2024 r. znak [...] wezwał Dyrektora ZZWP w S. do "dostarczenia niezbędnych odpisów akt sprawy zakończonej błędną decyzją z dnia 31 maja 2023 r., znak: [...] w zakresie dotyczącym zapisów na str. 3 ww. decyzji w wierszu 4, w którym zapisał zamiast »uchodzi do niej w km 7+750« powinno być »uchodzi do niej w km 8+186«".

Ustanowiony dla Spółki na etapie postępowania zwykłego pełnomocnik z urzędu (radca prawny), w odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2025 r. (k. 28) na wykazanie, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z zachowaniem terminu, w pierwszej kolejności wyjaśnił, że skarżący w piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania (sądowoadministracyjnego), pomimo nieprecyzyjnej nazwy pisma.

Na wykazanie okoliczności potwierdzających, że został dochowany termin z art. 277 p.p.s.a. pełnomocnik wskazał, że "źródłem (okoliczność) dla skarżącego było pismo Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 października 2024 roku, znak: [...] W treści tego pisma ujawniono w kontekście »błędu w decyzji« obowiązek przekazania »niezbędnych odpisów akt sprawy«". Ponadto wyjaśnił, że "w złożonej zaś skardze o wznowienie postępowania wspomniany wątek sprawy umieszczono na s. 3 pod lit. d) opisy sekwencji zdarzeń, tj. wezwanie obu organów Wód Polskich przez Skarżącą ponagleniem z dnia 14 października 2024 roku na bezczynność i przewlekłość rozpoznania sprawy (...)".

Pełnomocnik zaznaczył również, że w załączeniu przedkłada kserokopię wspomnianego pisma, wnosząc o przyjęcie, że "datą »dowiedzenia się« w rozumieniu art. 277 p.p.s.a. był dzień 4 listopada 2024 roku (tj. dzień doręczenia pisma z dnia 29 października 2024 roku)". Kopia przedmiotowego pisma została dołączona do odpowiedzi pełnomocnika z dnia 21 stycznia 2025 r. (k. 29).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga o wznowienie podlega odrzuceniu.

Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Zgodnie bowiem z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przepisy działu VII tej ustawy ściśle określają przesłanki, na podstawie których może być oparte żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.

Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 p.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 p.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Elementy te pozwalają na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania.

Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Stanowią one zamknięty katalog podstaw wznowienia. Wskazanie tych podstaw i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie, wynikającym z treści art. 279 p.p.s.a. Natomiast uzasadnienie podstawy wznowienia powinno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 273.

Przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania określone są w art. 271, art. 272 oraz art. 273 p.p.s.a. Skarżąca wskazała na przepis art. 273 p.p.s.a., który stanowi, że wznowienia postępowania można żądać także na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (§ 1 pkt 1) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (§ 1 pkt 2), a ponadto, w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (§ 3).

Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z kolei w sytuacjach określonych w art. 272 § 1 i § 3 p.p.s.a. skargę winno się wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie tego terminu jest niedopuszczalne i powoduje odrzucenie skargi.

Stosowanie do treści art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest zatem od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, powinna być wniesiona w terminie. Wstępna kontrola, o której stanowi art. 280 § 1 p.p.s.a. nie ogranicza się tylko do sprawdzenia, czy w skardze sformułowano podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 p.p.s.a., ale przede wszystkim do tego, czy z ich uzasadnienia wynika, że podnoszone podstawy zachodzą. Podstawą oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze i dlatego badanie to następuje na posiedzeniu niejawnym. Zarazem badanie, o którym mowa w art. 280 p.s.s.a., nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a zatem na tym etapie postępowania sąd nie kontroluje, czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają jej rozpatrywanie. Jego rezultatem jest bądź odrzucenie skargi, bądź wyznaczenie terminu rozprawy (patrz: postanowienie NSA z dnia26 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1319/07, dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy podkreślić, że z utrwalonych poglądów w judykaturze wynika, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. Zgodnie z brzmieniem art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Choć badaną na tym etapie postępowania dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania określają te same przesłanki, które podlegały ocenie na posiedzeniu niejawnym, to w odniesieniu do podstaw wznowienia jest to już badanie merytoryczne. Sąd zatem na rozprawie stwierdza realne zaistnienie tych przesłanek i to również w przypadku, gdy skorzystał z pozostającej w jego gestii możliwości połączenia badania dopuszczalności skargi o wznowienie w rozpoznaniem sprawy (por. np. postanowienia NSA z dnia: 7 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 110/23, 27 października 2016 r. sygn. akt I GSK 1141/16, 14 października 2016 r. sygn. akt I GSK 1120/16, 26 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1319/07 - i powołane tam orzecznictwo, postanowienia dostępne jw.).

Z uwagi na fakt, że argumentacja przedstawiona w skardze o wznowienie postępowania w istocie nie wskazywała jednoznacznie, które konkretnie okoliczności mają uzasadniać wznowienie postępowania i zachowanie terminu do jej wniesienia w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu, pełnomocnik skarżącej został wezwany do wykazania, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu. Uzyskane od pełnomocnika strony skarżącej wyjaśnienia zostały skonfrontowane z okolicznościami wskazanymi przez Spółkę w skardze o wznowienie postępowania z dnia 12 listopada 2024 r. oraz z załącznikiem do pisma pełnomocnika z dnia 21 stycznia 2025 r.

Z okoliczności przedstawionych przez samą stronę w skardze o wznowienie, a następnie przez jej pełnomocnika w piśmie precyzującym tę skargę, wynika, że skarga o wznowienie miałaby zostać oparta na przesłance z art. 273 p.p.s.a., a konkretnie na przyczynie z § 2, który – co Sąd ponownie przypomina – stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

O takiej podstawie wznowienia strona miała dowiedzieć się w niniejszej sprawie z pisma organu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora RZGW w P. z dnia 29 października 2024 r. znak [...], które z kolei miało być źródłem wykrycia nowych okoliczności.

Według pełnomocnika, w treści tego pisma "ujawniono w kontekście »błędu w decyzji« obowiązek przekazania »niezbędnych odpisów akt sprawy«", zaś "w złożonej (...) skardze o wznowienie postępowania wspomniany wątek sprawy umieszczono na s. 3 pod lit. d) opisy sekwencji zdarzeń, tj. wezwanie obu organów Wód Polskich przez Skarżącą ponagleniem z dnia 14 października 2024 roku na bezczynność i przewlekłość rozpoznania sprawy (...)".

Wspomniane pismo Dyrektora RZGW w P. z dnia 29 października 2024 r. znak [...] (k. 29) – według jego treści – stanowiło reakcję na ponaglenie z dnia 14 października 2024 r., jakie skarżąca wniosła na "bezczynność i przewlekłość" Dyrektora ZZWP w S. w sprawie dotyczącej sprostowania z urzędu błędu w decyzji z dnia 31 maja 2023 r. znak [...] Organ wyższego stopnia zwrócił się w tej sprawie do organu I instancji o dostarczenie "niezbędnych odpisów akt sprawy". Ponadto Dyrektor ZRGW w P. zauważył, że "przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego". Organ II instancji wskazał również, że "zgodnie z art. 37 § 3a k.p.a., jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania (bez potrzeby przekazywania go do organu wyższego stopnia)".

W skardze o wznowienie strona podniosła m.in., że postanowieniem z dnia 31 lipca 2023 r. znak [...] "organ I instancji sprostował (...) zapis [zawarty w decyzji z dnia 31 maja 2023 r. znak [...]], wskazując, iż wody zlewni rzeki [...] uchodzą do rzeki [...] nie w km 7+750, lecz w km 8+180". Wskazała również na to, że organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na powyższe postanowienie, orzekł o jego uchyleniu postanowieniem z dnia 8 września 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a "pomimo upływu 1 roku dotychczas nie dokonano ponownego rozpoznania tej sprawy". O kwestii dotyczącej sprostowania błędu w decyzji z dnia 31 maja 2023 r. strona wie zatem już co najmniej od połowy 2023 r. (skoro zaskarżyła postanowienie organu I instancji z dnia 31 lipca 2023 r., a organ odwoławczy uchylił to orzeczenie postanowieniem z dnia 8 września 2023 r.).

Nową okoliczność, istotną dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 23 marca 2024 r., skarżąca utożsamia z wezwaniem przez Dyrektora RZGW w P. w piśmie z dnia 29 października 2024 r., skierowanym do Dyrektora ZZWP w S. do "dostarczenia (...) niezbędnych odpisów akt sprawy", w postępowaniu wywołanym wyniesieniem ponaglenia z dnia 14 października 2024 r. w związku ze zwłoką organu I instancji w załatwieniu sprawy sprostowania błędu w przedmiotowej decyzji z dnia 31 maja 2023 r., postępowaniem w sprawie sprostowania z urzędu ewentualnego błędu dotyczącego określenia w decyzji Dyrektora ZZWP w S. z dnia 31 maja 2023 r. znak [...] co do tego, że "wody zlewni rzeki [...] uchodzą do rzeki [...] nie w km 7+750, lecz w km 8+180".

Ze sformułowania art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (por. postanowienia NSA z dnia: 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 689/05, 22 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 2135/10 - orzeczenia dostępne jw.). Nie może również stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna czy też środek dowodowy jawny z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżony przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt GSK 1242/04, dostępny jw.). Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt GSK 5/04, Mon.Praw. 2004, nr 12, s. 535, przywołany m.in. w postanowieniach NSA z dnia: 20 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 1220/05, 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2043/18 - orzeczenia dostępne jw.). W konsekwencji "nowymi" okolicznościami (środkami dowodowymi) są tylko takie, które nie były znane rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia, chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (patrz np. postanowienie NSA z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt II OSK 2135/12, dostępne jw.).

W tym kontekście należy podkreślić, że kwestia wpadkowa sprostowania błędu w decyzji z dnia 31 maja 2023 r. znak [...], jak i zwłoka organu w załatwieniu sprawy dotyczącej sprostowania decyzji, która to okoliczność wystąpiła jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego prawomocnym wyrokiem z dnia 26 marca 2024 r. o sygn. akt III SA/Po 746/23, ze swej istoty nie stanowi przyczyny, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. W ogóle nie wypełnia ona przesłanki "późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu". W rozpatrywanej sprawie – ze względu na kontekst czasowy powołanych przez skarżącą okoliczności – nie stanowi to podstawy wznowienia postępowania, skoro dotyczy takich kwestii i okoliczności, które były stronie, jak i organom znane również w czasie postępowania sądowego, którego dotyczy skarga o wznowienie.

Tym bardziej nie można za taką przyczynę uznać faktu wszczęcia w trybie art. 37 k.p.a., po wydaniu prawomocnego wyroku, incydentalnego postępowania przed organem wyższego stopnia w związku z ponagleniem wniesionym przez stronę na niezałatwienie w terminie kwestii wpadkowej sprostowania z urzędu decyzji organu pierwszej instancji, która została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji - a które to decyzje były przedmiotem kontroli w sprawie sądowej zakończonej prawomocnym rozstrzygnięciem.

Zwrócenie się przez organ II instancji w piśmie z dnia 29 października 2024 r. do organu I instancji – któremu we wyniesionym w trybie art. 37 k.p.a. ponagleniu z dnia 14 października 2024 r. zarzucana jest zwłoka ("bezczynność i przewlekłość") "w sprawie dot. sprostowania z urzędu błędu w decyzji z dnia 31.05.2023 r. znak: [...]" – o nadesłanie "niezbędnych odpisów akt sprawy" oraz zawarcie uwagi, że "przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego" stanowi dosłowne sformułowanie użyte w art. 37 § 4 k.p.a. Stąd też zwrócenie się przez Dyrektora RZGW w P. do organu I instancji o nadesłanie odpisów akt sprawy, w celu rozpatrzenia ponaglenia w incydentalnym postępowaniu wywołanym jego wniesieniem, nie może stanowić żadnych nowych okoliczności w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. Wobec tego data przedmiotowego pisma, tj. 29 października 2024 r., nie mogła też wyznaczać momentu, w którym skarżąca miałaby dowiedzieć się o nowych okolicznościach, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a.

W takiej też sytuacji, Sąd pod dokonaniu na posiedzeniu niejawnym wstępnej kontroli skargi o wznowienie postępowania uznał, że nie opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia. Formalne sformułowanie podstawy wznowienia poprzez powołanie określonych okoliczności i wskazanie przepisu art. 273 p.p.s.a. nie oznacza bowiem oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Nadto, w stosunku do wskazywanych okoliczności dotyczących sprostowania decyzji Dyrektora ZZWP w S. z dnia 31 maja 2023 r. znak [...] – nawet gdyby je uznać za okoliczności, o których mowa w art. 273 § 3 p.p.s.a., do czego jednakże nie ma żadnych podstaw – skarga musiałaby zostać uznana za wniesioną po terminie, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a., co również stanowi podstawę do jej odrzucenia. Zdaniem Sądu, wynik powyższego badania wyłącza możliwość skierowania sprawy na posiedzenie jawne (wyznaczenie rozprawy) i poddanie skargi dalszym badaniom czy rozpoznaniu w trybie art. 281 p.p.s.a.

Na koniec warto jeszcze zauważyć, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nie może zastępować innych środków procesowych zmierzających do weryfikacji zgodności z prawem orzeczeń sądowych, w tym skargi kasacyjnej. W orzecznictwie wskazuje się, że w skardze o wznowienie postępowania nie można upatrywać substytutu postępowania kasacyjnego. Są to dwa odrębne względem siebie postępowania, a co za tym idzie - nie mogą być one inicjowane przez stronę zamiennie, bowiem służą zwalczaniu innych wadliwości orzeczenia sądowego, co znajduje wyraz w uregulowanych przez ustawodawcę podstawach kasacyjnych i wznowieniowych (zob. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 maja 2018 r. sygn. II SAB/Łd 54/18, dostępny jw.). Jeżeli skarżący miał wątpliwości co do prawidłowości wydanego przez sąd orzeczenia w zakresie kontroli prawidłowości ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w zaskarżonych decyzjach właściwych organów Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, to powinien zawrzeć je w skardze kasacyjnej od tego orzeczenia, której – jak to wynika z akt sprawy o sygn. III SA/Po 746/23 – nie wywiódł.

Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego, gdyż skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że wprawdzie skarżący w skardze o wznowienie postępowania sądowego formalnie powołał ustawową podstawę wznowienia i wskazał przepis art. 273 p.p.s.a., to jednak w rzeczywistości skarga w przedmiotowej sprawie nie opiera się na podstawach wznowienia.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.