Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 455/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 i 2 pkt 3 a) i pkt 6,art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art.  1, art. 2, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 25 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 37
journal: Dz.U. 2021 poz 195
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
article: art. 6, art. 7, art. 7a, art. 77 par. 1, art. 80, art. 10 par. 1, art. 107 par. 1  3,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par. 2, par. 3, par. 4, par. 5 ust. 1 pkt 1 i 4, par. 8 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1993 nr 134 poz 646
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz–Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o. o. z siedzibą w G. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia 24 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 25 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 195 ze zm.), art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 ze zm.), art. 11 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i pkt 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 1657 ze zm.), § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz. U. 2017 r. poz. 1975), § 5 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 roku w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz. U. 100 poz. 646), § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (t. j. Dz.U. 2022 poz. 1304 ze zm.), art. 104 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) na podstawie kontroli przeprowadzonej w obiekcie: S. Sp. z o. o. w G. w dniach 14.12.2022 r. i 15.12.2022 r. zarządził:

1. Postępować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz. U. 2017 r. poz. 1975) "Osoby udzielające świadczeń zdrowotnych w miejscu wezwania stosują, opracowaną przez siebie, szczegółową procedurę postępowania z odpadami medycznymi przez osoby udzielające świadczeń wolnych w miejscu wezwania, która zawiera oznaczenie miejsca wstępnego magazynowania odpadów medycznych przez te osoby", wdrożyć i stosować procedurę postępowania z odpadami medycznymi w zakresie transportu i magazynowania odpadów medycznych zgodnie z art. 11 ust. 1, ust. 2, pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 1657 ze zm.) "Kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych", " Działania, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności: opracowanie, wdrożenie i nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych (...)" oraz przeszkolić personel placówki w zakresie transportu i magazynowania odpadów medycznych, powstających w wyniku udzielanych świadczeń zdrowotnych pracowników firmy S. Sp. z o. o.

2. Prowadzić kontrole wewnętrzne w zakresie postępowania z odpadami medycznymi powstającymi w wyniku udzielanych świadczeń zdrowotnych, zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 1657 ze zm.) " Działania, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności: prowadzenie kontroli wewnętrznej w zakresie realizacji działań, o których mowa w ust. 1" oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 27 maja 2010 roku w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz. U. 100 poz. 646), w związku z brakiem nadzoru nad przestrzeganiem obowiązującej w placówce " Procedury postępowania z odpadami medycznymi powstającymi w wyniku udzielonych świadczeń medycznych w domu chorego, tj. hospicjum domowym oraz pielęgniarskiej opieki długoterminowej" opracowanej dnia 02.01.2019 r. przez Panią S. L., zatwierdzonej przez Panią P. M. - Dyrektor Zarządzającą, zaktualizowanej dnia 20.01.2022 r.

3. Udostępniać dokumentację żądaną przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z wykonywaną kontrolą, zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 ze zm.) organom władzy publicznej, w tym Rzecznikowi Praw Pacjenta, Narodowemu Funduszowi Zdrowia, organom samorządu zawodów medycznych oraz konsultantom w ochronie zdrowia, o także Rzecznikowi Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, w zakresie niezbędnym do wykonywania przez te podmioty ich zadań, w szczególności nadzoru i kontroli" oraz art. 25 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 195 ze zm.) "Państwowy inspektor sanitarny lub Główny Inspektor Sanitarny w związku z wykonywaną kontrolą ma prawo: żądania okazania dokumentów i udostępniania wszelkich danych".

4. Prowadzić kontrole wewnętrzne w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 27 maja 2010 roku w sprawie zakresy, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz. U. 100 poz. 646). W raportach kontroli wewnętrznej zamieszczać informacje dotyczące celu i zakresu kontroli oraz opisu stanu faktycznego w celu dokonania oceny ryzyka występowania zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych zgodnie z § 5, ust. 1 pkt 1, pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 roku w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz. U. 100 poz. 646) "Wyniki i wnioski z kontroli zamieszcza się w raporcie, zawierającym: informacje dotyczące celu i zakresu kontroli, opis stanu faktycznego".

Zakres prowadzonej kontroli wewnętrznej został określony w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia, cyt. "Zakres kontroli wewnętrznej dotyczącej realizacji działań zapobiegających szerzeniu zakażeń i chorób zakaźnych, obejmuje ocenę prawidłowości i skuteczności: 1) oceny ryzyka występowania zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych; 2) monitorowania czynników alarmowych i zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych; 3) procedur zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, w tym procedur dekontaminacji; 4) stosowania środków ochrony indywidualnej i zbiorowej; 5) wykonywania badań laboratoryjnych."

5. Opracować, wdrożyć oraz prowadzić nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych placówki S. Sp. z o. o., tj. procedura postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej zgodnie z art. 11 ust. 1 oraz ust. 2, pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 1657 ze zm.). W ww. procedurach należy zawrzeć zapisy dotyczące czynności wykonywanych przez pielęgniarki w zakresie aseptyki poszczególnych etapów prowadzonych zabiegów inwazyjnych. W związku z obowiązującymi przepisami, tj. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 1657 ze zm.) "Kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązane do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. Zgodnie z art. 11 ust. 2, pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 1657 ze zm.) "Działania, o których mowa w ust. 1 obejmują w szczególności: opracowanie, wdrożenie i nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych."

6. Dokonywać wpisów w dokumentację zdrowotną pacjentów objętych świadczeniem zdrowotnym przez pracowników firmy S. Sp. z o. o., niezwłocznie po udzieleniu świadczenia medycznego zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (t. j. Dz. U. 2022 poz. 1304 ze zm.) "Wpisu w dokumentacji dokonuje się niezwłocznie po udzieleniu świadczenia zdrowotnego, z zapewnieniem niezaprzeczalności i integralności danych ".

Wyżej podane zarządzenia wymienione w punktach 1, 2, 3, 4, 5, 6 należy wykonać w terminie do dnia 31 marca 2023 r.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że przeprowadzona w dniach 14.12.2022 r. i 15.12.2022 r. przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. kontrola (protokół kontroli nr [...] z dnia 30.12.2022 r.) wykazała nieprawidłowości dotyczące niestosowania obowiązujących przepisów prawa, tj. § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi. Procedura postępowania z odpadami medycznymi powstającymi w wyniku udzielonych świadczeń medycznych w domu chorego, tj. hospicjum domowym oraz pielęgniarskiej opieki długoterminowej opracowana dnia 02.01.2019 r. przez Panią S. L., zatwierdzona Przez Panią P. M. Dyrektor Zarządzającą firmy S. Sp. z o. o., zaktualizowana dnia 20.01.2022 r. zawierająca zapisy postępowania z odpadami medycznymi nie zawierała zapisu dot. oznakowania worków oraz pojemników, tj. daty i godziny otwarcia oraz godziny zamknięcia pojemnika lub worka z odpadami. Analiza dokumentów przesłanych przez firmę S. Sp. z o. o. wygenerowanych z systemu dotyczących czynności wykonywanych przez pielęgniarki opieki długoterminowej oraz hospicjum domowego za okres od 23.11.2022 r. do 14.12.2022 r. oraz kart "Konsultacja pielęgniarska" wykazała, iż w wyniku wykonywanych czynności przez personel podmiotu S. Sp. z o. o. w terminie od 23.11.2022 r. do 14.12.2022 r. były wytwarzane odpady medyczne, m.in. opatrunki, igły, strzykawki, rękawiczki w zakresie udzielanych świadczeń zdrowotnych w domu chorego, tj. hospicjum domowym oraz pielęgniarskiej opieki długoterminowej, które nie były transportowane i gromadzone w urządzeniu chłodniczym do przechowywania odpadów medycznych w obiekcie S. Sp. z o. o. co zdaniem organu inspekcji sanitarnej oznacza, iż personel pielęgniarski nie postępuje zgodnie z opracowaną dnia 02.01.2019 r. przez Panią S. L., zatwierdzoną Przez Panią P. M. - Dyrektor Zarządzającą firmy S. Sp. z o. o., zaktualizowaną dnia 20.01.2022 r. "Procedurą postępowania z odpadami medycznymi powstającymi w wyniku udzielonych świadczeń medycznych w domu chorego, tj. hospicjum domowym oraz pielęgniarskiej opieki długoterminowej" obowiązującą w obiekcie. Organ dalej wskazał, że z informacji udzielonych przez 3 pielęgniarki wykonujące zabiegi w domach pacjentów w ww. dniach celem weryfikacji postępowania z odpadami medycznymi wynika, że odpady medyczne oddawane są do placówki S. Sp. z o. o. przy ul[...] w G. lub do szpitala, co świadczy, iż odpady medyczne wytworzone w trakcie świadczenia usług z zakresu opieki długoterminowej oraz hospicjum domowego pracowników firmy S. Sp. z o. o. były gromadzone w miejscach do tego nieprzeznaczonych, co stanowi realne zagrożenie epidemiologiczne.

Z uzyskanych podczas kontroli informacji - w dniu 14.12.2022 r. – wynika, że opieka długoterminowa oraz opieka hospicjum domowego obejmuje 235 osób, tj. opieka długoterminowa - 56 osób, hospicjum dla dorosłych - 150 osób, hospicjum dla dzieci - 29 osób (dane na dzień 30.11.2022 r.). W oparciu o ustalenia kontroli stwierdzono, iż obowiązująca w placówce S. Sp. z o. o. "Procedura postępowania z odpadami medycznymi powstającymi w wyniku udzielonych świadczeń medycznych w domu chorego, tj. hospicjum domowym oraz pielęgniarskiej opieki długoterminowej" nie została wdrożona i nie jest stosowana przez personel zatrudniony w placówce w zakresie transportu i magazynowania odpadów medycznych oraz, iż personel nie został w tym zakresie przeszkolony. Przeprowadzona kontrola wykazała, iż pielęgniarki świadczące usługi w domu pacjenta nie przekazują odpadów medycznych do urządzenia chłodniczego zlokalizowanego w placówce S. Sp. z o. o. (w dniu kontroli w urządzeniu chłodniczym przeznaczonym do gromadzenia odpadów medycznych brak odpadów medycznych za okres od 23.11.2022 r. do 14.12.2022 r.), co świadczy, iż nie postępują zgodnie z ww. procedurą. Kontrola wykazała brak nadzoru Kierownika placówki w zakresie postępowania personelu opieki długoterminowej oraz hospicjum domowego z odpadami medycznymi, ich transportu, składowania i magazynowania z domu pacjenta do firmy S. Sp. z o. o. przy ul. [...] w G.. Podkreślono, że szkolenie personelu pielęgniarskiego w zakresie transportu i magazynowania odpadów medycznych jest jednym z istotnych czynników wpływających na wdrożenie i właściwe stosowanie ww. procedury oraz zapobieganie zakażeniom i chorobom zakaźnym.

Zdaniem organu niedopuszczalne jest magazynowanie odpadów medycznych niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz przekazywanie odpadów medycznych do Szpitali. W związku z powyższym należy niezwłocznie wdrożyć w placówce S. Sp. z o. o. właściwe postępowanie w zakresie postępowania z odpadami medycznymi po udzielaniu przez pracowników firmy S. Sp. z o. o. świadczeń zdrowotnych oraz przeszkolić personel w powyższym zakresie i udokumentować przeprowadzenie szkolenie.

Stwierdzono również brak prowadzonej kontroli wewnętrznej w zakresie postępowania z odpadami medycznymi powstającymi w wyniku udzielanych świadczeń zdrowotnych zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 1657 ze zm.).

Nadto podczas kontroli w dniu 15.12.2022 r. Prezes Zarządu Pani I. O. odmówiła przedłożenia ww. dokumentacji, co stanowi naruszenie art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 ze zm.) oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 195 ze zm.).

Nastepnie organ argumentował, że w dniu 16.12.2022 r. na adres mailowy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w G. przesłano protokoły kontroli wewnętrznej z dnia: 01.12.2022 r., 02.05.2022 r. oraz 03.01.2022 r. opracowane przez Panią M. R. - pracownik ds. administracyjnych i gospodarczych, zatwierdzone przez Dyrektor zarządzającą P. M. potwierdzone za zgodność z oryginałem. W ww. protokołach zawarto informacje dotyczące rodzaju praktyki, rodzaju świadczonych usług - Opieka Pielęgniarska Długoterminowa, Hospicjum Domowe dla Dorosłych i Dzieci. W przedstawionych protokołach brak celu i zakresu kontroli oraz opisu stanu faktycznego w celu dokonania oceny ryzyka występowania zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. W przedstawionych protokołach zostały wymienione procedury zapobiegające zakażeniom i chorobom zakaźnym opracowane w placówce. Jednocześnie brak informacji dotyczących oceny prawidłowości i skuteczności ww. procedur. Powyższe stanowi naruszenie obowiązujących przepisów prawnych, tj. § 5, ust. 1 pkt 1 oraz pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 roku w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych.

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 14.12.2022 r. stwierdzono w placówce brak procedur zapobiegających zakażeniom i chorobom zakaźnym związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, w szczególności dotyczących świadczeń zdrowotnych, gdzie dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek lub błon śluzowych. Na podstawie analizy dokumentacji dotyczącej wykonywanych przez pielęgniarki opieki długoterminowej oraz hospicjum domowego zabiegów medycznych stwierdzono brak opracowania procedur: m in. zasad dotyczących postępowania i pielęgnacji linii żylnej obwodowej, wykonania iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej oraz postępowania w zakresie zakładania cewnika moczowego - w szczególności dotyczących zasad zachowania aseptyki, pielęgnacji ze szczególnym uwzględnieniem zasad zapobiegania zakażeniom. Brak opracowania, wdrożenia oraz nadzoru nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych stanowi naruszenie obowiązujących przepisów prawnych, tj. art 11 ust. 1 oraz ust. 2, pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Z treści dokumentacji medycznej przesłanej w dniu 19.12.2022 r. przez Prezes Zarządu S. Sp. z o. o. Panią I. O. - Karty "Konsultacje pielęgniarskie" pacjentów cewnikowanych stwierdzono, iż w 6 przypadkach dokumentacja medyczna pacjentów nie jest uzupełniana przez pielęgniarki zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, tj. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (t. j. Dz.U. 2022 poz. 1304 ze zm.). Jedna z Kart Konsultacji pielęgniarskiej została uzupełniona dnia: 10.12.2022 r., tj. po 53 dniach od wykonania świadczenia medycznego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka S. Sp. z o.o. w G. zaskarżając ją w całości i zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego;

2. naruszenie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych (RODO);

3. naruszenie przepisów ustawy o działalności leczniczej;

4. naruszenie przepisów ustawy prawo przedsiębiorców;

5. naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie zasad i trybu upoważniania pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych lub Głównego Inspektoratu Sanitarnego do wykonywania określonych czynności kontrolnych i wydawania decyzji w imieniu państwowych inspektorów sanitarnych lub Głównego Inspektora Sanitarnego.

Odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uznanie, że podmiot leczniczy S. Sp. z o.o. w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. i zakończonej protokołem z dnia 30 grudnia 2022 roku, spełniał wymogi sanitarne, które były przedmiotem kontroli. Odnosząc sie do każdego z punktów zarządzenia S. Sp. z o.o. wskazała, że wdrożyła i stosuje procedury postępowania z odpadami medycznymi oraz przeszkoliła personel medyczny w tym zakresie.

Ad. 1 Posiada i stosuje instrukcje sanitarne, które zostały przedłożone konktrolującym, co zostało potwierdzone w protokole pokontrolnym w części II pkt 11 pdpkt. o, p, q, r, t. Spółka wdrożyła poprzez zapoznanie pracowników z istniejącymi procedurami, na dówód czego przedłożyła kontrolukjącym oświadczenia pracowników o zapoznaniu sie z instrukcją. S. nadzoruje wdrożenie procedur sanitarnych, poprzez prowadzenie kontroli wewnętrznych, sporządzając protokoły kontroli, które zostały udostępnione zespołowi kontrolującemu, co zostało potwierdzone w protokole kontroli w części II w pkt. 11, ppkt. aa,bb,cc. Podmiot kontrolowany opracował zatem procedurę postępowania z odpadami medycznymi, czym spełnił wymogi ustawy z dnia 5 października 2017 roku, w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi. Dalej Spółka podnosiła, że organ kontrolujący nie żądał informacji, dotyczących odbytych szkoleń w firmie S. . Szkolenia personelu medycznego prowadzone były między innymi na temat ryzyka zawodowego, gdzie omawiane były również procedury sanitarne w podmiocie kontrolowanym. Ponadto firma zobowiązana jest zatrudniać wykwalifikowany personel medyczny - pielęgniarki, posiadają kilkumiesięczny kurs medycyny paliatywnej, a większość personelu posiada 3-letnią specjalizację w zakresie medycyny paliatywnej oraz wykształcenie wyższe medyczne, co również zostało wyjaśnione w trakcie kontroli, a nie zostało uwzględnione w protokole. Fakt przeprowadzania szkoleń został również potwierdzony przez pielęgniarkę D. A. w piśmie z dnia 13.01.2023 r. S. realizując uwagi organu kontrolującego przeprowadził ponownie w miesiącu styczniu 2023 r. szkolenie w zakresie stosowania procedur sanitarnych z uwzględnieniem postępowania z odpadami medycznymi. Na dowód powyższego Spółka załączyła do odwołania Harmonogram Szkoleń na 2023 r. oraz potwierdzenie przeprowadzenia szkoleń w miesiącu styczniu 2023 r.

Ad. 2 Zdaniem strony skarżącej prowadzona kontrola wewnętrzna, w zakresie postępowania z odpadami medycznymi, powstającymi w wyniku udzielania świadczeń medycznych, realizowanych przez podmiot kontrolowany spełnia swoją rolę, gdyż nie ujawniono dotychczas żadnych zakażeń związanych z realizacją usług medycznych w firmie S. . Podejmowane działania zdaniem strony skarżącej są zatem wystarczające. Przedmiotowe protokoły zostały udostępnione w dniu 14 grudnia 2022 roku oraz zostały przesłane w dniu 16 grudnia 2022 roku, co potwierdza protokół pokontrolny w części II pkt. 11 ppkt. cc oraz w części III pkt. 3 ppkt. d. Na potwierdzenie, że prowadzona jest kontrola wewnętrzna w firmie S. wskazuje również zalecenie organu kontrolującego w części III, pkt. 4 ppkt. f, gdzie organ zaleca rozszerzyć zakres prowadzonej kontroli wewnętrznej o zapisy w protokole kontroli, dotyczące procesów dekontaminacji sprzętu medycznego tj. ssaków elektrycznych i koncentratorów tlenu.

Ad. 3 Zakład leczniczy S. niezwłocznie udostępnił wszystkie dokumenty żądane przez organ I instancji. Jedynym dokumentem, który nie został udostępniony organowi kontrolującemu jest umowa z Narodowym Funduszem Zdrowia, żadanie udostępnineia której jest naruszeniem ustawy prawo przedsiębiorców. Nadto organ kontrolujący doprowadził do wydania dokumentacji bez jej uprzedniej anonimizacji, czym naruszył ustawę o ochronie danych osobowych (RODO), ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawę o działalności leczniczej.

Ad. 4 Podmiot leczniczy S. dostosował istniejącą w zakładzie procedurę kontroli zawartą w "Raporcie Kontroli Wewnętrznej" i przesłał nowy formularz, o sugerowane zapisy pismem z dnia 12 stycznia 2023 roku, sygn. [...] i spełnił zatem żądanie zawarte w pkt. 4 skarżonej decyzji, jeszcze przed jej wydaniem. W raportach kontroli wewnętrznych zamieszczone są informacje, dotyczące celu i zakresu kontroli oraz opisu stanu faktycznego, w celu dokonania oceny ryzyka występowania zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.

Ad. 5 W podmiocie kontrolowanym są opracowane i wdrożone procedury medyczne tj. procedura postępowania z cewnikowaniem pęcherza moczowego, iniekcją dożylną, domięśniową i podskórną oraz linią żylną obwodową. Ostatnia procedura wyprowadzona została po przeprowadzonej kontroli. Organ kontrolujący nie żądał w trakcie przedmiotowej kontroli, przedstawienia ww. procedur. Wyżej opisane procedury medyczne nie są procedurami sanitarnymi i dlatego zdaniem strony skarżącej nie leżą w zakresie kontroli. Zarządzając pkt. 5 skarżonej decyzji zdaniem strony skarżącej organ przekroczył kompetencje, czym naruszył przepisy rozporządzenia w sprawie zasad i trybu upoważniania pracowników stacji sanitarno- epidemiologicznych lub Głównego Inspektoratu Sanitarnego do wykonywania określonych czynności kontrolnych i wydawania decyzji w imieniu państwowych inspektorów sanitarnych lub Głównego Inspektora Sanitarnego.

Ad. 6 Strona skarżąca wskazuje, iż dokonywane są wpisy, dotyczące udzielanych świadczeń zdrowotnych, niezwłocznie po zakończeniu wizyty pielęgniarskiej. Zdaniem podmiotu kontrolowanego nie zostały naruszone postanowienia § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.

Spółka nadto podnosiła, że wnosiła zastrzeżenia do protokołu pokontrolnego pismem o znaku [...] z dnia 09.01.2023 r. i zobowiązała się do realizacji czynności, określonych w protokole jako "nieprawidłowości", a niektóre zrealizowała przed wydaniem skarżonej decyzji. Zarzuciła, że organ I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do zebranego materiału dowodowego i nie wspomniał o wyżej powołanych pismach firmy S. , które mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Tym samym naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Organ I instancji nie informował strony skarżącej o przeprowadzonym dowodzie jakim są wyjaśnienia Pani D. A. z dnia 13.01.2023 r., karta 172, czym naruszył procedury postępowania administracyjnego. W ocenie Spółki organ I instancji brał pod uwagę niekorzystne dla podmiotu kontrolowanego okoliczności, pomijał dowody, które świadczyły o tym, że realizuje zadania określone w wyżej powołanych ustawach i aktach wykonawczych, wykazując tym samym nieobiektywność i stronniczość prowadzonego postępowania. Nie bez znaczenia jest również fakt, że nieprofesjonalny sposób przeprowadzenia kontroli, zmniejsza zaufanie i wiarygodność do tego organu.

Inspektor Sanitarny decyzją z 24 maja 2023 r. na podstawie art. 11 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i 6, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2021, poz. 1657 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 3, § 3 ust 1 pkt 1 i 2, § 5 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz.U. 100 poz. 646), oraz art. 1 pkt 7, 27 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 338) uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj. w pkt. 1,3 i 6 i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz utrzymał decyzję w mocy w pozostałej części.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy stan sprawy i po przeanalizowaniu dokumentacji oraz dowodów w sprawie wskazał, że w czasie kontroli pracownicy PPIS w G. stwierdzili, że w lodówce na odpady medyczne znajdował się tylko 1 worek z odpadami oznakowany datą zamknięcia: 22.11.2022 r. Ustalono, że w dokumentach ocenianych wśród kart przekazania odpadów medycznych ostatni dokument widnieje z datą 21 listopada 2022 r. Z dokumentacji podmiotu wynika natomiast, że w czasie od 23 listopada 2022 r. do 14 grudnia 2022 r. były wytwarzane odpady medyczne takie jak opatrunki, igły, strzykawki, rękawiczki, jednak w dniu kontroli, tj. 14 grudnia 2022 r. nie było ich w miejscu do tego wyznaczonym. Brak wytworzonych od 23 listopada 2022 r. do 14 grudnia 2022 r. odpadów w lodówce w siedzibie S. Sp. z o.o. wskazuje na to, że personel postąpił niezgodnie z opracowaną procedurą postępowania z odpadami w zakresie transportu i magazynowania odpadów.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego WPWIS uznał, że podmiot posiada opracowaną i wdrożoną procedurę postępowania z odpadami medycznymi, w której określono zasady postępowania z odpadami powstającymi w miejscu wezwania - w dokumentacji znajduje się procedura z 2 stycznia 2020 r. zaktualizowana 20 stycznia 2022 r. oraz jej kolejna aktualizacja 4 stycznia 2023 r. (przesłane przez Stronę pismem z 12 stycznia 2023 r.). Wraz z odwołaniem Strona przedłożyła oświadczenie z 18 stycznia 2023 r. o zapoznaniu się z instrukcjami, procedurami, zasadami BHP. Przedstawiono także wyciąg z harmonogramu szkoleń na rok 2023 r. w ww. zakresie. Procedura została więc opracowana wprowadzona do stosowania w podmiocie. Podmiot opracował zatem procedurę, której zapisy są zgodne z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz.U. 2017 r. poz. 1975), zobowiązał pracowników do zapoznania i stosowania tych procedur, zapewnił warunki pozwalające na właściwe postępowanie w tym zakresie. Wykazana w czasie kontroli nieprawidłowość tj. nieprzekazanie przez personel wykonujący zabiegi w domach pacjentów w okresie od 23 listopada do 14 grudnia 2022 r. odpadów do placówki S. Sp. z o.o. świadczy o tym, że personel postąpił niezgodnie z zapisem procedury, ale zdaniem tutejszego organu nie może stanowić podstawy naruszenia przez podmiot § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, tak jak wskazano w zaskarżonej decyzji. Przepis ten daje organowi podstawy do sprawdzenia czy procedura została opracowana, czy jest zgodna z przepisami prawa oraz czy została wprowadzona do stosowania w podmiocie.

Organ odwoławczy nie podzielił natomiast zarzutu Spółki co do nieprawidłowości zarządzenia opisanego w punkcie 2 decyzji. Stwierdzona przez PPIS niezgodność, tj. nieprzekazanie przez personel wykonujący zabiegi w domach pacjentów w okresie od 23 listopada do 14 grudnia 2022 r. odpadów do placówki S. Sp. z o.o. oraz na zapisy w protokołach kontroli wewnętrznej, które są zbyt ogólne i wskazują raczej na ocenę samej procedury a nie rzeczywistego jej stosowania przez personel pielęgniarski zasadnie uznano, że nadzór nad stosowaniem procedury w podmiocie jest niewystarczający. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. Działania te obejmują m.in. opracowanie, wdrożenie i nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych (art. 11 ust. 2 pkt. 3) a także prowadzenie kontroli wewnętrznej w tym zakresie (art. 11 ust. 2 pkt 6).

Analizując treść decyzji w zakresie nakazu w pkt 3 organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wskazuje w niej jakie dokumenty Strona miałaby mu udostępnić w wyznaczonym terminie, tj. do 31 marca 2023 r. Z tego powodu nakaz jest niezrozumiały i nie wiadomo, w jaki sposób Strona ma go wykonać. Nakaz oraz uzasadnienie decyzji wskazują bardziej na obowiązek, jaki wynika z ww. przepisów prawnych a nie na konkretne działania, które ma Strona podjąć, aby nakaz decyzji zrealizować. W zakresie pkt. 3 decyzja nie odpowiada zatem wymogom określonym w art. 7, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1 pkt 5 oraz 107 § 3 k.p.a.

Podczas kontroli pracownicy PPIS w G. stwierdzili brak w sporządzonych raportach z kontroli wewnętrznej z dnia: 1 grudnia 2022 r., 2 maja 2022 r. oraz 3 stycznia 2022 r. zapisów dotyczących celu i zakresu kontroli oraz opisu stanu faktycznego, co jest niezgodne z przepisami § 5 ust. 1 pkt 1 i 4 ww. rozporządzenia. W odpowiedzi na stwierdzoną nieprawidłowość podmiot leczniczy dostosował istniejącą procedurę kontroli i przesłał nowy wzór raportu z kontroli pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. tj. jeszcze przed wydaniem decyzji przez PPIS w G.. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. Działania te obejmują m.in. opracowanie, wdrożenie i nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym. Zakres i sposób prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, częstotliwość jej prowadzenia, sposób dokumentowania, a także warunki udostępniania i przechowywania dokumentacji określone zostały w powyższym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. Usunięciem przez kontrolowany podmiot leczniczy stwierdzonej przez pracowników PSIS w G. ww. nieprawidłowości będzie przeprowadzenie kontroli wewnętrznej i przedstawienie jej wyników w raporcie z kontroli zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, nie zaś samego nieuzupełnionego wzoru takiego raportu. Zdaniem organu odwoławczego, nakaz określony w pkt. 4 decyzji jest zasadny.

W ocenie organu odwoławczego zasadny okazał się nakaz opisany w punkcie 5 decyzji, gdyż zgodnie z treścią art. 13 ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.) realizacja działań, o których mowa w art. 11 i 12, oraz prowadzenie dokumentacji tych działań, w tym wyniki kontroli wewnętrznej, podlegają, zgodnie z właściwością, kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jeżeli w dniu kontroli w placówce S. Sp. z o.o. opracowane i wdrożone były ww. procedury należało je udostępnić organowi kontrolującemu.

W ocenie organu odwoławczego zasadny okazał się zarzut odwołania co do nakazu określonego w pkt. 6 decyzji. Zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta (Dz.U. z 2022 r. poz. 1876) podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną również: organom władzy publicznej, w tym Rzecznikowi Praw Pacjenta, Narodowemu Funduszowi Zdrowia, organom samorządu zawodów medycznych oraz konsultantom w ochronie zdrowia, a także Rzecznikowi Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, w zakresie niezbędnym do wykonywania przez te podmioty ich zadań, w szczególności nadzoru i kontroli. Jak wynika z powyższego, organy PIS mają prawo wglądu do dokumentacji medycznej w zakresie, w jakim jest to niezbędne do wykonywania ich ustawowych obowiązków, czyli np. w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Natomiast prawo wglądu nie jest równoznaczne z prawem kontroli tej dokumentacji. Pracownicy PIS w G. podczas prowadzonych czynności kontrolnych mieli prawo wglądu do kart "Konsultacji pielęgniarskich", aby ustalić np. czy opisane w nich świadczenia zdrowotne powodowały wytworzenie odpadów medycznych, co z kolei niezbędne było do oceny wdrożenia i przestrzegania przez pracowników procedury postępowania z odpadami. Kontrola samego dokumentu i poprawność zawartych w nich danych nie należy jednak do zakresu kompetencji organów PIS.

Skoro nakazy zawarte w pkt. 1, 3 i 6 decyzji organ odwoławczy uznał za niezasadne, to postępowanie organu I instancji w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i należało je w tym zakresie umorzyć.

Jednocześnie w związku ze zgłoszonymi zarzutami, WPWIS wskazał, że:

- brak zastrzeżeń do obszaru kontrolowanego w czasie poprzednich kontroli nie może wpływać na wynik kolejnej kontroli;

- nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. Placówka została powiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli, a kontrola odbyła się zgodnie z zachowaniem wymogów formalnych objętych tą ustawą;

- Strona nie doprecyzowała, który przepis ustawy o działalności leczniczej został naruszony, w związku z czym organ nie może w pełni odnieść się do zarzutu w tym zakresie; organ, rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym nie dopatrzył się naruszeń przepisów w/w ustawy;

- w przedłożonej dokumentacji załączono odpowiednie upoważnienia, a ich posiadanie podczas wykonywania czynności kontrolnych zostało odnotowane w protokole. Zarzut dotyczący naruszenia "przepisów rozporządzenia w sprawie zasad i trybu upoważniania pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych lub Głównego Inspektoratu Sanitarnego do wykonywania określonych czynności kontrolnych i wydawania decyzji w imieniu państwowych inspektorów sanitarnych lub głównego inspektora sanitarnego" organ odwoławczy uznał za bezzasadny.

Spółka S. Sp. z o.o. z siedzibą w G., reprezentowana przez r. L. zaskarżyła w części (pkt 4 i 5) decyzję Inspektor Sanitarny z dnia 24 maja 2023 r., uchylającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 10 lutego 2023 r. w części tj. w pkt 1, 3, i 6 i umarzającą postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz utrzymującą w/w decyzję w mocy w pozostałej części. Skarżąca zarzuciła:

1) wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie bezpodstawne przyjęcie, że kierownictwo podmiotu leczniczego nie wywiązało się z określonych ustawowo obowiązków zapobiegawczych podczas gdy dostosowany przez Skarżącego nowy wzór raportu, zawiera wszystkie informacje wskazane w w/w przepisie wypełniając zapisy rozporządzenia;

b) art. 11 ust 1 oraz ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie bezpodstawne przyjęcie, że kierownictwo podmiotu leczniczego nie wywiązało się z określonych ustawowo obowiązków zapobiegawczych podczas gdy w podmiocie leczniczym obowiązują procedury postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej;

2) wydanie decyzji z naruszeniem przepisów proceduralnych, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 77 § 1 KPA poprzez przemilczenie istotnych uwag zgłoszonych przez stronę w piśmie z dnia 12 stycznia 2023 r., pominięcie zastrzeżeń do protokołu pokontrolnego zgłoszonego pismem z dnia 9 stycznia 2023 r., brak zebrania i rozpatrzenia kompletnego materiału dowodowego przez organy obu instancji, w szczególności w zakresie ustalenia czy w podmiocie leczniczym obowiązują procedury postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Inspektor Sanitarny z dnia 24 maja 2023 roku w części tj. pkt. 4 i 5, jak również uchylenie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 10 lutego 2023 r. w odpowiedniej części i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia bądź orzeczenie co do istoty oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu Skarżąca motywowała, że nie zgodziła się z zarządzeniami opisanymi w pkt. 4 i 5 decyzji. Już w odwołaniu od decyzji organu I instancji podmiot leczniczy (S. sp. z o.o.) wskazywał, że dostosował istniejącą w zakładzie procedurę kontroli zawartą w "Raporcie Kontroli Wewnętrznej" i pismem z dnia 12 stycznia 2023 r., tj. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji przesłał nowy formularz, uzupełniony o sugerowane przez kontrolujących zapisy. Nadto wskazał, iż w raportach kontroli wewnętrznych zamieszczone są informacje, dotyczące celu i zakresu kontroli oraz opisu stanu faktycznego, w celu dokonania oceny ryzyka występowania zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Niejasne było zatem dla strony skarżącej jak miała zrealizować żądanie zawarte w pkt. 4 skarżonej decyzji, PPIS do dnia 31.03.2023 r. W uzupenionym raporcie znajdują się wszystkie element wymagane przepisami rozporządzenia Raport kontroli zawiera zapisy dotyczące celu kontroli, zakresu kontroli, opisu stanu faktycznego, informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach, zalecenia pokontrolne. Skarżący przyjmując i precyzując wzór raportu kontroli wewnętrznej ujął wszystkie elementy, o których stanowi § 5 ust 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Nie można przyjąć, za organem II instancji, że Skarżąca w ten sposób nie wypełniła zapisów rozporządzenia, mimo, iż przedstawiła wzór "Raportu Kontroli Wewnętrznej", który nie był wypełniony. Jednocześnie sam organ II instancji przyzał, iż przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych ( Dz. U. Nr 100 poz. 646 ) nie zwaierają wzoru raportu kontroli wewnętrznej, nie wskazują również na to, że podmiot leczniczy winien taki uniwersalny wzrór raportu opracować i stosować, a zwłaszcza, że powinien być uzupełniony wynikami kontroli. Zdaniem Skarżacej nie można nakładać tak dalece idącego zobowiązania, nakazując, aby stworzony i dopasowany do przepisów prawa raport był wypełniony. Przygotowanie przedmiotowego raportu, zawierającego wszystkie element umożliwi Skarżacej, przy dokonywaniu nadzoru/kontroli uwzględnić wszystkie obszary, aby zamierzony cel ustawodawcy został wypełniony.

Co do zarządzenia w punkcie 5 decyzji Skarżąca podnosiła, że organ II instancji bezpodstawnie przyjął, iż w podmiocie kontrolowanym brak jest procedur postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej. Skarżąca już w odwołaniu podniosła, że są wdrożone przedmiotowe procedury. Procedury opracowano i wdrożono uchwałą Nr [...] Zarządu Spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. z dnia 4 stycznia 2023 r. - Przedmiotowe procedury wskazane zostały w załączniku do uchwały [...] (pkt. 12,13, 14 oraz 15,) pozostałe procedury zostały jedynie zmodyfikowane (uchwała Nr [...] załączeniu). Przedmiotowe procedury zostały wdrożone poprzez oświadczenia pracowników medycznych o zapoznaniu się z instrukcjami, procedurami, zasadami. Zauważono, że brak jest w obowiązujących przepisach prawa wykazu jakie procedury winny być wprowadzone w podmiotach leczniczych zgodnie z zakresem udzielanych przez nich świadczeń zdrowotnych. Zwłaszcza ustawodawca nie wskazuje katalogu procedur, które winny obowiązywać w podmiocie leczniczym. Zatem zdaniem Skarżącej zarówno organ I instancji nie może nakładać na podmiot leczniczy konkretnych procedur niewynikających z przepisów prawa. Organ I instancji oraz organ II instancji nie mają uprawnień do rozszerzającej interpretacji przepisów prawa. Zdaniem Skarżącej organy obu instancji nie sprawdziły dokładnie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy w podmiocie leczniczym obowiązują procedury postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej.

Nasto Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do zebranego materiału dowodowego. Nie wspomniał o wyżej powołanych pismach firmy S. Sp. z o.o., które mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Tym samym naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Organ II instancji zupełnie nie odniósł się do zarzutu Skarżącej dotyczącego niepoinformowania Spółki przez organ I instancji o przeprowadzonym dowodzie jakim są wyjaśnienia Pani D. A. z dnia 13 stycznia 2023 r., czym naruszył procedury postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę WPWIS wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do motywów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z 14 sierpnia 2023 r. Skarżąca S. Sp. z o.o. podtrzymała stanowisko zwarte w skardze z 26 czerwca 2023 r. Dodała, że organ odwoławczy w swojej decyzji nie wyjaąnił okoliczności czy takie procedury istniały i kiedy zostały wprowadzone. Skarżaca do złożonej skargi dołączyła odpis uchwały Nr [...] z dnia 4 stycznia 2023 r., która wskazuje jakie procedury od dnia 4 stycznia 2023 r. obowiązują u Skarżącej. Jednocześnie Skarżąca złożyła wniosek dowodowy o dopuszczenie jako dowodu treści procedur obowiązujących u Skarżącej od dnia 4 stycznia 2023 r. w zakresie postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej, podskórnej oraz oświadczeń pracownikówn o zapoznaniu sie z procedurami. Zobowiązała się przedłożyć odpisy powyższych procedur wraz z oświadczeniami, co uczyniła przy piśmie procesowym z 28 sierpnia 2023 r. (k. 61 – 91 akt sąd.).

Pismwem procesowym z 12 września 2023 r. WPWIS wniósł o oddalenie wniosków dowodowych Skarżącej. Organ odwoławczy wskazał, że już w toku kontroli przez organ I instancji Skarżąca była proszona o przedłożenie do merytoryczej oceny procedur obowiązujących w podmiocie leczniczym w zakresie: postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej. Skarżąca odmówiła przedłożenia dokumentów twierdząc, że merytoryczna ocena procedur nie należy do kompetencji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Procedur tych nie przedłożyła na żadnym etapie postępowania przed organami I i II instancji oraz nie załączyła także do skargi wniesionej do tut. Sądu. Organ odwoławczy podniósł, że dołączenie dowodów na etapie postąpowania sądowego, które nie zostały przedstawine organowi przed wydaniem decyzji jest spóźnione i nie może być brane pod uwagę przy ocenie decyzji organu. Organ odwoławczy wskazał nadto, że sam fakt spisania procedur nie oznacza, że zostały w podmiocie leczniczym wdrożone, a tym bardziej, że są przestrzegane, tj. że jest nad nimi prowadzony nadzór. Dodatkowo organ wskazł, że oświadczenia pracowników nie są opatrzone datą dzienną przy ich podpisach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej także jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z istoty kontroli sądowoadministracyjnej wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3).

Kontrola sądowa sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpatrywania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775, ze zm., dalej także jako "k.p.a.") dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja organu II instancji w zaskarżonej części, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w zaskarżonej części nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Sąd podkreśla, że przedmiotem kontroli sądowoadmnistracyjnej w niniejszej sprawie była zaskarżona decyzja Inspektor Sanitarny z dnia 24 maja 2023 r. w części w jakiej utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 10 lutego 2023 r. w zakresie dotyczącym punktu 4 i 5 decyzji organu I instancji. Z treści żądania skargi wynika, bowiem że S. Sp. z o.o. z siedzibą w G., reprezentowana przez r. L. zaskarżyła w części (pkt 4 i 5) decyzję Inspektor Sanitarny z dnia 24 maja 2023 r. uchylającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 10 lutego 2023 r. w części tj. w pkt 1, 3, i 6 i umarzającą postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz utrzymującą w/w decyzję w mocy w pozostałej części. Ustalenie zakresu zaskarżenia tylko co do punktu 4 i 5 decyzji PPIS, bowiem w tym też zakresie (poza punktem 2 decyzji) została utrzymana w mocy decyzja organu I instancji przez decyzję WPWIS, potwierdza także treść zarzutów oraz uzasadnienia skargi.

Sąd stwierdza przy tym, że organy I i II instancji w zaskarżonej części prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie akt sprawy (zarówno administracyjnych, jak i sądowych) zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do zgłoszonego w piśmie procesowym z 14 sierpnia 2023 r. i 28 sierpnia 2023 r. wniosku Spółki o przeprowadzenie przez Sąd w niniejszym postępowaniu dowodu z przedłożonych dokumentów w postaci procedur obowiązujących w podmiocie leczniczym oraz oświadczeń pracowników o zapoznaniu się z tymi procedurami, Sąd wskazuje, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić - dowody uzupełniające – tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W okolicznościach badanej sprawy nie zaistniały wątpliwości tego rodzaju, które uzasadniałyby przeprowadzenie dowodów uzupełniających.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest trzecią instancją postępowania administracyjnego, ale wyłącznie w przypadku prowadzenia uzupełniającego i ograniczonego do dowodu z dokumentów postępowania dowodowego może wyjątkowo dopuścić dowód w celu rozwiania wątpliwości zaistniałej już w toku postępowania przed organami administracji publicznej. Co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt, co wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a. Przez dostateczne wyjaśnienie sprawy należy rozumieć stan zdolności sprawy do wydania wyroku, a więc dokonania przez sąd oceny legalności zaskarżonego aktu według kryteriów wynikających z art. 3 § 1 p.p.s.a. Podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy w toku prowadzonego postępowania. Sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, a wypełniając swoją funkcję bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ odpowiadają prawu. Przepis ten nie może być postrzegany jako stwarzający stronie postępowania sądowoadministracyjnego możliwości przytaczania nowych dowodów, mających stanowić uzupełnienie, czy rozwinięcie jej stanowiska w relacji do przepisów prawa materialnego, regulujących jej status w toku postępowania przed organami administracji (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 744/13, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z powyższego wynika ponadto, że sąd administracyjny nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, a jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00, LEX nr 50129). W ocenie Sądu, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Sąd podziela stanowisko, że norma art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (por. wyrok NSA z 6 października 2009 r., sygn. II FSK 615/08, CBOSA). Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. II FSK 1306/08, CBOSA). Dlatego też wniosek o dopuszczenie dowodów zgłoszony dopiero przed sądem administracyjnym jest spóźniony, ponieważ powinno to nastąpić w postępowaniu administracyjnym przed organem I lub II instancji (wyr. NSA z 22 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1011/14, LEX nr 1989168).

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była zatem prawidłowość nakazania Spółce:

4. Prowadzić kontrole wewnętrzne w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 27 maja 2010 roku w sprawie zakresy, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz. U. 100 poz. 646). W raportach kontroli wewnętrznej zamieszczać informacje dotyczące celu i zakresu kontroli oraz opisu stanu faktycznego w celu dokonania oceny ryzyka występowania zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych zgodnie z § 2 ust. 1 i § 5, ust. 1 pkt 1, pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 roku w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz. U. Nr 100 poz. 646)

5. Opracować, wdrożyć oraz prowadzić nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych placówki S. Sp. z o. o., tj. procedura postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej zgodnie z art. 11 ust. 1 oraz ust. 2, pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2022 r. poz. 1657 ze zm.).

Materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w poddanym kontroli Sądu postępowaniu administracyjnym stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 338 ze zm., dalej "upis") oraz ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm., dalej "uzzzczl"). Zgodnie z art. 1 upis Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami:

1) higieny środowiska,

2) higieny pracy w zakładach pracy,

3) higieny radiacyjnej,

4) higieny procesów nauczania i wychowania,

5) higieny wypoczynku i rekreacji,

6) zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku,

7) higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne

- w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.

W świetle art. 2 upis wykonywanie zadań określonych w art. 1 polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej.

W myśl art. 4 ust. 1 upis do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w tym warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy (pkt 5). Dalej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy m.in. wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych (art. 5 ust. 1 pkt 4 upis).

Nadto z przepisów upis wynika uprawnienie, że państwowy inspektor sanitarny w związku z wykonywaną kontrolą ma prawo wstępu na terenie miast i wsi do zakładów pracy oraz wszystkich pomieszczeń i urządzeń wchodzących w ich skład oraz żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób, a także żądania okazania dokumentów i udostępniania wszelkich danych (art. 25 ust. 1 pkt 1-3). Przepis art. 27 ust. 1 upis stanowi zaś, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

W świetle przytoczonych przepisów nie budzi wątpliwości Sądu, że organy inspekcji sanitarnej, po przeprowadzeniu kontroli w obiektach Spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. były zarazem uprawnione, jak i zobowiązane do wydania nakazów mających służących zapewnieniu właściwych warunków w celu, o którym mowa w art. 1 upis, to jest zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych. Dotyczy to w szczególności warunków higieniczno-sanitarnych świadczonych usług, w tym wdrażania i stosowania procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi, zasad stosowania sprzętu, sposobów przeprowadzania dezynfekcji skóry, dekontaminacji pomieszczeń i urządzeń oraz postępowania z odpadami, stosowania środków ochrony indywidualnej oraz dostępności preparatów dezynfekcyjnych.

Na mocy art. 37 ust. 1 upis w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (ust. 2).

W przypadku zatem stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych państwowy inspektor sanitarny jest zobligowany wydać decyzję administracyjną nakładającą obowiązek usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Poza tym decyzja jest aktem konstytutywnym, gdy tworzy stosunek prawny i niezależnym od woli adresata, ponieważ jest wydawana z urzędu.

Mając zatem na uwadze przedmiot kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie, w świetle treści art. 1 uzzzczl, ustawa ta określa:

1) zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym zasady i tryb rozpoznawania i monitorowania sytuacji epidemiologicznej oraz podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia, przecięcia dróg szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie;

2) zadania organów administracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;

3) uprawnienia i obowiązki świadczeniodawców oraz osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 pkt 3 lit a) i pkt 6 uzzzczl kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych obejmujących m.in. opracowanie, wdrożenie i nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w tym dekontaminacji skóry i błon śluzowych lub innych tkanek oraz prowadzenie kontroli wewnętrznej w zakresie realizacji tych działań.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 uzzzczl kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych prowadzą dokumentację realizacji działań, o których mowa w art. 11. Przy czym, nie było przedmiotem sporu, że poprzez pojęcie kierownika podmiotu leczniczego rozumie się również zarząd spółki kapitałowej, a w przypadku innych podmiotów wykonujących działalność leczniczą – osobę uprawnioną do kierowania tymi podmiotami i ich reprezentowania na zewnątrz (art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z 15 kwietnia 2022 r. o działalności leczniczej, Dz.U. z 2023 r. poz. 991 ze zm.).

Zakres i sposób prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, częstotliwość jej prowadzenia, sposób dokumentowania, a także warunki udostępniania i przechowywania dokumentacji określone zostały w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz.U. Nr 100, poz. 646, dalej "rozporządzenie").

Z treści art. 13 ust. 1 uzzzczl wynika natomiast, że realizacja działań, o których mowa w art. 11 i 12, oraz prowadzenie dokumentacji tych działań, w tym wyniki kontroli wewnętrznej, podlegają, zgodnie z właściwością, kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że inspektorzy PPIS w G. uprawnieni byli do przeprowadzenia kontroli w Skarżącej Spółce, w tym do wstępu do pomieszczeń, żądania pisemnych i ustnych wyjaśnień, informacji, przesłuchiwania osób oraz żądania okazania i udostępnienia wszelkich danych i dokumentów. Przy czym, inspektorzy okazali się ważnym upoważnieniem do przeprowadzenia czynności kontrolnych (k. 8-9 akt adm. I inst.), kontrola została przeprowadzona zgodnie z przepisami, a następnie w oparciu o przeprowadzone czynności kontrolne sporządzono Protokół Kontroli z 30 grudnia 2022 r. podpisany przez inspektorów PPIS. Jego odbiór bez zastrzeżeń podpisała także Prezes kontrolowanej Spółki S. Sp. z o.o. w G. (k. 124 – 134 akt adm. I inst.).

Wprawdzie przepis art. 11 uzzzczl nie wskazuje konkretnie jakie procedury mają być wdrożone, ale w doktrynie przyjmuje się, że za czynnik ryzyka zakażeń uznaje się: diagnostykę inwazyjną, wykonywanie zastrzyków, cewnikowanie naczyń krwionośnych, cewnikowanie pęcherza moczowego, wykonywanie hemodializ, operacje chirurgiczne (zwłaszcza kardiochirurgiczne i w obrębie jamy brzusznej), stosowanie respiratora. Opracowanie i wdrożenie procedur antyzakażeniowych, a następnie nadzór w zakresie ich przestrzegania jest obowiązkiem kierowników podmiotów leczniczych oraz osób udzielających świadczeń zdrowotnych. W praktyce opracowanie i wdrożenie procedur antyzakażeniowych jest delegowane na wybranych członków personelu medycznego (najczęściej są to pielęgniarki epidemiologiczne). Niezależnie od tego efektywne przestrzeganie procedur antyzakażeniowych jest obowiązkiem wszystkich osób zatrudnionych w podmiocie leczniczym, które powinny być w tym zakresie odpowiednio przeszkolone. Przez nadzór epidemiologiczny rozumie się bieżące, systematyczne zbieranie, analizę i interpretację danych zdrowotnych niezbędnych do planowania, wdrażania i oceny działań z dziedziny zdrowia publicznego. Przekładając tę definicję na nadzór w zakresie przestrzegania procedur antyzakażeniowych, byłaby to bieżąca, systematyczna analiza i interpretacja danych niezbędnych do prawidłowego monitorowania zakażeń. Skuteczny nadzór nad zakażeniami opiera się na skoncentrowaniu pracy na tych formach zakażeń, które stanowią najczęstsze i najważniejsze zagrożenie dla chorych i personelu (patrz Art. 11 ZapobChoróbU, red. Bosek 2021, wyd. 1, Drozdowska i przywołana tam doktryna).

Realizacja działań mających na celu zapobieganie i zwalczanie zakażeń oraz prawidłowość ich dokumentowania, w tym wyniki kontroli wewnętrznej, podlegają zgodnie z właściwością obszarowi działania PPIS. Jak się wskazuje, nadzór inspekcji sanitarnej siłą rzeczy musi bazować na kontroli dokumentacji, wytwarzanej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 12 ust. 2 uzzzczl, jest bowiem kontrolą zewnętrzną.

W aktach administracyjnych organu I instancji przedłożonych Sądowi znajduje się obszerny materiał dowodowy pozwalający na ocenę prawidłowości jego zgromadzenia i rozpatrzenia przez organ, celem wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy. Materiał ten pozwala na ustalenie stanu sprawy, w oparciu o który organ przyjął, że doszło do naruszeń przepisów prawa skutkujących nałożeniem nakazów opisanych w punktach 4 i 5 i usunięcia określonych uchybień w zakreślonym terminie.

Co do punktu 4 decyzji PPIS, zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 6 uzzzczl kierownicy podmiotów leczniczych lub inne upoważniane osoby w podmiocie w zakresie działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych w szczególności prowadzą kontrolę wewnętrzną w zakresie realizacji powyższych działań. Wzorzec zakresu, sposobu i częstotliwości kontroli wewnętrznej określa przywołane powyżej rozporządzenie.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia zakres kontroli wewnętrznej jaką winny przeprowadzać podmioty obejmuje wszystkie wymienione w art. 11 ust. 2 uzzzczl obszary postępowań antyzakażeniowych w zakresie oceny prawidłowości i skuteczności podejmowanych działań. W ramach kontroli wewnętrznej podmiot winien dokonywać oceny działań w zakresie ich poprawności i skuteczności realizacji poszczególnych działań (§ 3 rozporządzenia). Kontrola wewnętrzna winna być prowadzona okresowo, nie rzadziej niż co 6 miesięcy (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Nadto wyniki i wnioski kontroli wewnętrznej podmiot winien zamieścić w raporcie zawierającym informacje dotyczące celu i zakres kontroli, imiona i nazwiska osób uczestniczących i datę przeprowadzenia kontroli, opis stanu faktycznego, informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach i zalecenia pokontrolne (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). Raport winien być przechowywany w siedzibie podmiotu i udostępniany przy kontroli podmiotu (§ 8 ust. 1 – 3 rozporządzenia).

Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że w sporządzonych i przedłożonych raportach z kontroli wewnętrznej z dnia: 1 grudnia 2022 r., 1 maja 2022 r. oraz 3 stycznia 2022 r. brak jest zapisów dotyczących celu i zakresu kontroli oraz opisu stanu faktycznego, co jest niezgodne z przepisami § 5 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia (k. 25 - 26, 37 – 40). Nadto, w odpowiedzi na stwierdzoną nieprawidłowość podmiot leczniczy dostosował istniejącą procedurę kontroli i przesłał nowy wzór raportu z kontroli pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. tj. jeszcze przed wydaniem decyzji przez PPIS w G.. Słusznie zatem argumentuje organ II instancji, że dopiero wypełniony formularz (a nie pusty wzór) raportu kontroli wewnętrznej pozwala na dokonanie oceny podjętych działań przez kierownika podmiotu leczniczego w zakresie zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. Przepisy ww. rozporządzenia nie określają bowiem wzoru raportu z kontroli wewnętrznej, nie wskazują również na to, że podmiot leczniczy winien taki uniwersalny wzór raportu opracować i stosować, czego podmiot leczniczy w niniejszej sprawie przed organami administracji i przed wydaniem przez nie decyzji - na wyraźne żądanie inspektorów PIS - nie przedstawił. Zgodnie z treścią § 5 rozporządzenia kontroli organów PIS podlega dokument (raport z przeprowadzonej kontroli), będący zapisem i dowodem przeprowadzonej w podmiocie leczniczym kontroli wewnętrznej, zatem usunięcie przez kontrolowany podmiot stwierdzonej przez organ nieprawidłowości powinno polegać na przeprowadzeniu kontroli wewnętrznej i przedstawieniu jej wyników w raporcie z kontroli. Niewystarczający jest bowiem sam nieuzupełniony wzór takiego raportu (k. 174 – 177 akt adm. I inst.). Istotą i celem kontroli wewnętrznych jest bowiem wykazanie realizacji działań zapobiegania szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych; kontrole wewnętrzne i raporty z ich przeprowadzenia są realnym instrumentem mającym na celu zapobieganiu szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych, co ma zapewniać ochronę zdrowia publicznego. Obowiązkowi temu Skarżąca nie sprostała, co znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Co do punktu 5 decyzji PPIS przepis art. 11 ust. 2 pkt 3 uzzzczl przewiduje, że kierownicy podmiotów leczniczych lub inne upoważniane osoby w podmiocie w zakresie działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych w szczególności opracowują, wdrażają i nadzorują procedury zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, w tym dekontaminacji skóry i błon śluzowych lub innych tkanek. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pomimo wezwania inspektorów PIS Spółka nie przedstawiła procedur stosowanych w podmiocie, wymaganych powyższym przepisem.

Przy czym, Sąd podkreśla, że przepis wskazuje jasno, że wymagane jest nie tylko opracowanie procedur zapobiegających zakażeniem, ale także wykazanie, że konkretne procedury zostały wdrożone w podmiocie oraz co najważniejsze, a czego Skarżąca wydaje się nie dostrzegać, że także wykazanie, iż podmiot prowadzi nadzór nad stosowaniem wymaganych procedur zapobiegawczych. Przyjąć bowiem należy, że dopiero nadzór nad stosowaniem procedur stanowi realne wykonanie celu ustawy, którym jest zapobieganie oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, co ma służyć zapewnieniu dobra wyższego jakim jest ochrona zdrowia publicznego. Z akt sprawy wynika, jakie usługi realizował podmiot leczniczy i wiązały się one z postępowaniem z linią żylną obwodową, cewnikowaniem pęcherza moczowego, iniekcją dożylną, domięśniową i podskórną (k. 27 – 36, 41- 43, 51 – 60, 62 – 119 akt adm. I inst.). Słusznie zatem przyjęły organy obu instancji, że brak opracowania, wdrożenia i nadzoru nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, tj. linią żylną obwodową, cewnikowaniem pęcherza moczowego, iniekcją dożylną, domięśniową i podskórną, stanowi o naruszeniu art. 11 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 uzzzczl. Nieprawidłowość ta znajduje odzwierciedlenie w Protokole Kontroli z 30 grudnia 2022 r. i nie została zakwestionowana przed Spółkę w dniu podpisania protokołu.

Spółka pierwotnie podważała zasadność udostępnienia kontrolującym inspektorom procedur, dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała, że w kontrolowanym podmiocie są opracowane i wdrożone procedury medyczne tj. procedura postępowania z cewnikowaniem pęcherza moczowego, iniekcją dożylną, domięśniową i podskórną oraz linią żylną obwodową, przyznając, że ostatnia z wymienionych procedur wprowadzona została po przeprowadzonej kontroli. Spółka nie przedstawiła jednak treści ww. procedur, podtrzymując prezentowane już wcześniej stanowisko, że wyżej opisane procedury medyczne nie są procedurami sanitarnymi i dlatego nie powinny należeć do zakresu kontroli, a organ kontrolujący przekroczył kompetencje. Przy czym, Spółka nie odniosła się do trzeciego elementu normy art. 11 ust. 2 pkt 3 a) uzzzczl dotyczącego sprawowanego nadzoru nad przestrzeganiem procedur zapobiegających zakażeniom. Za chybiony uznać należy, zatem zarzut Skarżącej, że organy obu instancji nie wyjaśniły wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy w podmiocie leczniczym obowiązują procedury postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej. Podobnie ocenić należy dokument "Oświadczenie pracowników medycznych o zapoznaniu się z instrukcjami, procedurami, zasadami BHP" z 18 stycznia 2023 r. stanowiący załącznik do wniesionego przez podmiot leczniczy S. Sp. z o.o. odwołania - nie stanowi dowodu na to, że procedury postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej zostały w podmiocie opracowane i wdrożone i nadzorowane, a stwierdzona nieprawidłowość usunięta. Przychylić należy się do stanowiska organu odwoławczego, że skoro procedury nie zostały w tym dokumencie wymienione, to nie można przyjąć, że pracownicy zostali z takimi procedurami zapoznani.

Słusznie też wskazuje organ II instancji, że obowiązujące przepisy prawa nie określają wykazu procedur i instrukcji dla podmiotów leczniczych zgodnie z zakresem udzielanych przez nich świadczeń zdrowotnych, jednak aby określić jakie procedury i instrukcje winny zostać opracowane i wdrożone przez dany podmiot leczniczy, należy kierować się ogólnodostępnymi standardami i wytycznymi ośrodków referencyjnych, zasadami współczesnej wiedzy medycznej, a także wytycznymi konsultantów krajowych w odpowiednich dziedzinach medycyny. Ponadto, organ II instancji zasadnie wskazał, że biorąc pod uwagę zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych przez placówkę S. Sp. z o. o., trudno nie zgodzić się ze stwierdzeniem, że procedura postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej winna zostać w tym podmiocie opracowana i wdrożona. Zabiegi inwazyjne, powodujące przerwanie ciągłości skóry, mają bezpośredni wpływ na ryzyko wystąpienia zakażenia u pacjenta, a dzięki opracowaniu, wdrożeniu i przestrzeganiu ww. procedur ryzyko to może zostać zminimalizowane.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że organ kontrolujący nie przekroczył swoich kompetencji, gdyż zgodnie z treścią art. 13 uzzzczl realizacja działań, o których mowa w art. 11 i 12 tej ustawy oraz prowadzenie dokumentacji tych działań, w tym wyniki kontroli wewnętrznej, podlegają, zgodnie z właściwością, kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W ocenie Sądu, zasadności nakazu z punktu 5 decyzji PPIS nie kwestionuje stanowisko Skarżącej, która w toku postępowania przed Sądem do pisma procesowego z 28 sierpnia 2023 r. załączyła kopie procedur przyjętych uchwałą Spółki z 4 stycznia 2023 r. O ile przedłożone procedury postępowania (k. 61 – 87 ak sąd.) uznać można za opracowane, to z oświadczeń pracowników (k. 88 – 91 akt sąd.) nie wynika, że były wdrożone przed wydaniem zaskarżonych decyzji, a z pewnością nadal brak jest wykazania że Spółka przeprowadziła także nadzór z ich wdrożenia, jak tego wymaga art. 11 ust. 1 i 2 pkt 3 lit a uzzzczl. Słusznie zauważa też organ odwoławczy, że procedury nie były opracowane i wdrożone w podmiocie S. Sp. z o.o. w dniu kontroli (14-15 grudnia 2022 r.) skoro Spółka przyznała, że ,,Procedury opracowano i wdrożono uchwałą Nr [...] Zarządu spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. z dnia 4 stycznia 2023 r. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika także by przed wydaniem decyzji przez organy obu instancji Skarżąca wskazywała, że stosowne procedury zostały opracowane i wdrożone na podstawie Uchwały przyjętej 4 stycznia 2023 r. poprzestając na stwierdzeniu, że żądanie ich udostępnienia jest przekroczeniem uprawnień inspektorów PPIS. Słusznie argumentuje organ odwoławczy, że dokument ten nie mógł być uwzględniony ani przy wydawaniu decyzji organu I instancji, ani decyzji organu II instancji, skoro nie został przedstawiony do kontroli. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że wyrażony w art. 11 ust. 1 i 2 pkt 3 lit a uzzzczl nakaz "opracować, wdrożyć oraz prowadzić nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanymi z udzielaniem świadczeń zdrowotnych" przez podmiot leczniczy S. Sp. z o. o., tj. procedurą postępowania z linią żylną obwodową, cewnikowania pęcherza moczowego, iniekcji dożylnej, domięśniowej i podskórnej jest nakazem wieloetapowym i dopiero wykonanie wszystkich czynności (tj. opracowanie, wdrożenie i nadzorowanie) można uznać za zrealizowanie nakazu. Przyjąć zatem należy, że Uchwała z 4 stycznia 2023 r. nie stanowi dowodu usunięcia stwierdzonej podczas kontroli nieprawidłowości, ponieważ wprawdzie procedury ostatecznie zostały dopiero przed Sądem przedłożone, to proces ich prawidłowego wdrożenia i nadzorowania nie został wykazany. Nie mogła zatem być wydana w powyższym zakresie decyzja o innej treści.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Skarżącej Spółki dotyczące naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu organy sanitarne w zgodzie z powołanymi przepisami podejmowały czynności w sprawie, zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, dokonując w konsekwencji właściwych ustaleń faktycznych.

Strona miała zapewnione prawo udziału w sprawie i zgłaszania zastrzeżeń, do których organ I instancji odniósł się (art. 10 § 1 k.p.a.). O naruszeniu przepisów postępowania nie może bowiem świadczyć to, że odniesienie organu było niesatysfakcjonujące dla Skarżącej (k. 189 – 198 akt adm. I inst.). Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przed wydaniem decyzji uwzględnił argumenty strony ustosunkowując się do nich w obszernym piśmie z 19 stycznia 2023 r., czym dochowano zasady postępowania opisanej w art. 8 k.p.a. Jak wskazano powyżej, organ I instancji zebrał obszerny materiał dowodowy, wystarczający dla załatwienia sprawy, który następnie rozpatrzył celem wydania rozstrzygnięcia, które Sąd w zaskarżonej części ocenił jako prawidłowe i znajdujące w nim oparcie (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.). W sprawie nie zachodziły także wątpliwości co do treści normy prawnej, które rozstrzygnąć należało na korzyść strony zgodnie z art. 7a k.p.a.

Słusznie wskazuje także organ odwoławczy, że organ I instancji nie miał obowiązku informować z urzędu strony o przeprowadzonym dowodzie, jakim są wyjaśnienia Pani D. A. z 13 stycznia 2023 r. (k. 172 akt adm.). Z przepisu określonego w art. 10 § 1 k.p.a. wynikają dla organu dwa obowiązki (a dla strony dwa uprawnienia), tj. zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. PPIS w G. pismem z 11 stycznia 2023 r., prawidłowo przed wydaniem decyzji, zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego, w którym poinformował stronę o prawie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, w tym o możliwości zapoznania się z dowodami (k. 159 akt adm. I inst.). Pismem z 23 stycznia 2023 r. organ I instancji zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w tym zwrócenia się do organu o skan lub kserokopię dokumentacji sprawy przed wydaniem decyzji (k. 203 akt adm. I inst.), z czego Skarżąca skorzystała (k. 209 akt adm. I inst.). Strona miała możliwość zapoznania się z treścią tych wyjaśnień jeszcze na etapie postępowania organu I instancji i zgłoszenia swoich ewentualnych zastrzeżeń. Organ I instancji nie przeprowadzał dowodu z zeznań świadka, a tym samym nie miał obowiązku informować strony o fakcie przeprowadzenia tego dowodu (art. 79 § 1 k.p.a.). Jak wskazano powyżej, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 upis w związku z prowadzoną kontrolą mają prawo do żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób.

Z powyższych względów zaskarżona decyzja organu II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w części (punkt 4 i 5), jak i decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w części dotyczącej jej punktu 4 i 5 odpowiadają prawu. W tym stanie sprawy, wobec niezaistnienia również naruszenia innych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, m.in. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy, skarga Spółki S. Sp. z o.o. w G. okazała się nieuzasadniona. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 08 sierpnia 2023 r. (k. 39 akt sąd.), na podstawie art. 15 zzs? ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 poz. 2095 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2023 r. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów z uwagi na potrzebę szybkiego rozpoznania tego rodzaju spraw oraz trudności w przeprowadzeniu rozprawy na odległość. Stronom umożliwiono złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie.