Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 237/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 us. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 6, art. 10 ust. 1, art. 13, art. 15, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 1, art. 2, art. 7 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2470
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor WSA Adam Osik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G.K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 29 września 2023 r. G. K. pismem datowanym na dzień 2 października 2023 r. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z wnioskiem o udostępnienie następujących informacji publicznej:

1. "jakie wyposażenie w sprzęt medyczny posiada tutejszy szpital więzienny należy podać rodzaj tego sprzętu oraz do czego on służy",

2. "jakie zadłużenie finansowe posiada tutejszy Zakład Karny należy podać jakie to zadłużenie oraz z jakiego tytułu",

3. "jaką sumę pieniędzy otrzymał tutejszy Zakład Karny od Skarbu Państwa 2023 oraz na jaki cel",

4. "jaką sumę pieniędzy posiada tutejszy Zakład Karny na dzień dzisiejszy do realizacji swoich zadań ustawowych",

5. jaka sumę zamierza wydać tutejszy Zakład Karny na jaki cel z dokładnym wyszczególnieniem w roku 2023",

6. "czy są planowane remonty oddziałów mieszkalnych, w których przebywają osoby osadzone jeśli tak na jaka sumę pieniędzy oraz czego te remonty będą dotyczyć na rok 2023 i 2024",

7. "kiedy zostanie wyremontowany budynek administracyjny Zakładu Karnego, czy są jakieś plany w tym zakresie, jeżeli tak to jakie działania w tym zakresie zostały podjęte",

8. "w jaki sprzęt oraz rzeczy oraz przybory jest wyposażona tutejsza więzienna szkoła proszę o wyszczególnienie tych wszystkich kwestii w tym zakresie",

9. "kiedy zostanie wyremontowana tutejsza szkoła więzienna od podstaw, która na dzień dzisiejszy wygląda jak byłaby nie remontowana, czy są plany w tym zakresie, jeśli tak na jaką sumę pieniędzy",

10. "jakie programy resocjalizacyjne są realizowane w tutejszym ZK dla osadzonych z dokładnym wyszczególnieniem",

11. "jakie kursy odbywają się dla osadzonych, chodzi o kursy zawodowe oraz w jaki sposób lub przez kogo są one finansowane",

12. "jakie wymagania potrzeba spełnić, aby zostać funkcjonariuszem SW, jakie studia potrzeba ukończyć oraz szkoły aby dostać się do Służby Więziennej",

13. "ilu osadzonych zatrudnianych ma zadłużenia alimentacyjne w tutejszym ZK w roku 2023",

14. "jakie szkolenia i kursy odbywają się dla funkcjonariuszy SW w tutejszym ZK w roku 2023",

15. "ile decyzji tutejszego dyrektora uchylił sąd penitencjarny w trybie art. 7 k.k.w. wraz z podaniem sygn. akt spraw",

16. "z jakimi instytucjami, fundacjami, stowarzyszeniami oraz uczelniami współpracuje tutejszy ZK, należy podać ich nazwę i miejscowość",

17. "jakie wynagrodzenie miesięczne otrzymuje tutejszy radca prawny oraz adwokat, który jest zatrudniony w tutejszym ZK w roku 2023",

18. "wnoszę o udostępnienie następujących zarządzeń Dyrektora Generalnego SW, które nie zostały opublikowane na stronie BIP

a. zarządzenie Dyrektora Generalnego SW z dnia 14.02.2023 w sprawie wymagań technicznych i ochronnych dla pawilonów zakwaterowania osadzonych w jednostkach organizacyjnych SW nr [...],

b. zarządzenia Dyrektora Generalnego SW z dnia 29.12.2022 w sprawie technicznego zabezpieczenia ochronnego w jednostkach organizacyjnych SW nr [...],

c. zarządzenia Dyrektora Generalnego SW z dnia 30.92.2022 w sprawie określania standardów systemów zabezpieczeń elektronicznych w jednostkach organizacyjnych SW [...],

d. zarządzenie Dyrektora ZK Czarne z dnia 24.02.2022 nr 28/2022 w sprawie wykorzystania środków ochrony osobistej i wzajemnego ubezpieczenia się funkcjonariuszy i pracowników w trakcie wykonywania zadań służbowych,

e. zarządzenia Dyrektora Generalnego SW z dnia 17.04.2099 22/19 w sprawie gospodarki żywnościowej w jednostkach organizacyjnych SW",

19. "jakie zarządzenia wydał tutejszy Dyrektor oraz instrukcje w tutejszym ZK w roku 2023, o ich wyszczególnienie oraz opisu czego one dotyczą ww. zarządzenia oraz te instrukcje",

20. "czy skazany który przebywa na celi monitorowanej może bez zgody tutejszego Dyrektora posiadać takie rzeczy jak artykuły biurowe, artykuły żywnościowe, wyroby tytoniowe takie jak tytoń, zapalniczka, zapałki, jak również czy może on posiadać na takiej celi ubrania prywatne odzież, bielizna".

Pismem z dnia 13 października 2023 r. organ zawiadomił wnioskodawcę, że udzielenie odpowiedzi na wniosek nie będzie możliwe w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902) – dalej jako: "ustawa", z uwagi na konieczność zajęcia stanowiska przez właściwe komórki merytoryczne oraz wskazał, że odpowiedź zostanie udzielona w terminie do dnia 27 października 2023 r. Pismo powyższe doręczono wnioskodawcy w dniu 20 października 2023 r.

Pismem z dnia 23 października 2023 r. G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Zdaniem skarżącego żądane informacje mogły zostać udostępnione w terminie 14 dni, gdyż nie wymagało to dużego nakładu pracy, zaś organ powinien w ww. terminie udostępnić chociaż część żądnych informacji. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do udostępnienia ww. informacji publicznej oraz o zasądzenie na jego rzecz oraz wymierzenie organowi grzywny w kwocie 500 zł.

Pismem z dnia 27 października 2023 r. Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem, odnosząc się do kolejnych punktów pisma wnioskodawcy poinformował, że:

- Ad. 1, 8, 13, 15, 18, 19. żądana informacja stanowi informację przetworzona; w związku z powyższym organ wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny oraz że w przypadku niewykazania w wyznaczonym terminie przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, konieczne będzie wydanie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej;

- Ad. 2. Zakład Karny w Czarnem na dzień 30.09.2023 r. posiada zadłużenie finansowe w wysokości 3.112.724,41 zł z tytułu zobowiązań na wydatki bieżące jednostki;

- Ad. 3. W roku 2023 Zakład Karny w Czarnem od Skarbu Państwa otrzymał kwotę 106.767.092,00 zł na wydatki bieżące oraz majątkowe jednostki;

- Ad. 4. Na dzień 30.09.2023r. Zakład Karny w Czarnem posiada w planie środki do wykorzystania w wysokości 28.874.750,18 zł na wydatki bieżące i majątek jednostki;

- Ad. 5. Zakład Karny w Czarnem w roku 2023 zamierza wydać kwotę do wysokości ustalonego na rok 2023 planu finansowego tj. 106.767.092,00 zł z tytułu wydatków bieżących i majątkowych jednostki;

- Ad. 6. W tutejszej jednostce w oddziałach mieszkalnych prace konserwacyjne / naprawcze prowadzone są na bieżąco, na chwilę obecną nie są planowane remonty pawilonów mieszkalnych;

- Ad. 7, 9. W kwestii dot. remontu budynku administracji oraz budynku CKU w Czarnem na chwilę obecną nie zapadły żadne wiążące decyzje;

- Ad. 10. W Zakładzie Karnym w Czarnem w roku 2023 zostały zrealizowane następujące programy:

- kształtowanie umiejętności społecznych i poznawczych:

* promocja zdrowia - I Ty możesz zostać Mistrzem Sportu,

* sprawny umysł,

* program edukacyjno-korekcyjny dla skazanych uchylających się od płacenia alimentów,

* zespół muzyczny - Moje hobby - uczę się gry na gitarze,

* integracja rodzin - Bliżej siebie,

- przeciwdziałanie agresji i przemocy,

* ART - Można inaczej, Porozmawiajmy o agresji,

* profilaktyka uzależnień,

* Stop przemocy - Druga szansa,

* Stop agresji i przemocy,

* Krok w przeciwdziałaniu agresji,

- aktywizacja zawodowa:

* Klub pracy - aktywnie szukam pracy, zajęcia aktywizujące do nowoczesnych form poszukiwania pracy,

- przeciwdziałanie uzależnieniom:

* przeciwdziałanie przestępstwom komunikacyjnym inne niż program psychokorekcyjny dla skazanych z art. 178a k.k. - Alkohol i kierowca,

* program psychokorekcyjny dla skazanych z art. 178a k.k.- Program psychokorekcyjny dla skazanych, Nigdy nie jeżdżę po alkoholu, Alkohol i kierowca,

* program z profilaktyki uzależnień - Korekta dla osadzonych, Życie bez uzależnień,

- zapobieganie negatywnym skutkom izolacji, zwłaszcza wobec skazanych odbywających długotrwałe kary pozbawienia wolności:

* KOPERTA 2023,

- program resocjalizacyjny z zakresu kształtowania umiejętności społecznych i poznawczych:

* "Pomagam";

- Ad. 11. W Zakładzie Karnym w Czarnem w roku 2023 zostały zorganizowane kursy zawodowe tj.: opiekun osób starszych i niepełnosprawnych, brukarz, pracownik ogólnobudowlany. Powyższe kursy zawodowe zostały sfinansowane ze środków Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

- Ad. 12. Zgodnie z Ustawą o Służbie Więziennej tj. z dnia 7 lipca 2023 (Dz.U. z 2023r. poz. 1683) rozdział 5.

- Ad. 14 Na terenie Zakładu Karnego w Czarnem odbywały się szkolenia realizowane przez dział szkolenia przewodników i tresury psów służbowych.

- Ad. 16. Zakład Karny w Czarnem współpracuje z następującymi stowarzyszeniami i fundacjami:

- Stowarzyszenie P. [...] G. ul. [...],

- F. [...] S. ul. [...],

- C. [...] K. ul. [...],

- 31 Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy,

- skazani z oddziału terapeutycznego uczestniczyli w spektaklu "Rodzinny dramat" zorganizowany przez T. z K.,

- Ad. 17. W Zakładzie Karnym w Czarnem zatrudnionych jest dwóch radców prawnych, których miesięczne wynagrodzenie wyliczane jest na podstawie przepisów:

- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 2022r. w sprawie wielokrotności kwoty bazowej, stanowiący przeciętne uposażenie funkcjonariuszy Służby Więziennej,

- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 2018r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej,

- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2023r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej,

- Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad wynagrodzenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek z dnia 2 lutego 2010r. (Dz.U. nr 27, poz. 134 zpóźn. zm.),

- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych jednostkach organizacyjnych resortu sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 2008r. (Dz.U. z 2020r. poz.1277).

Tutejsza jednostka nie zatrudnia adwokata.

- Ad. 19. Informuję, że na dzień 24.10.2023r. Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem wydał 142 zarządzenia oraz 11 instrukcji.

- Ad. 20. Żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem wniósł o oddalenie skargi.

Organ wyjaśnił, że w ww. piśmie z dnia 27 października 2023 r., po uzyskaniu niezbędnych informacji i stanowisk, wnioskodawcy została udzielona stosowna odpowiedź na wniosek z dnia 2 października 2023 r. zarejestrowany pod numerem D/P.0143.71.2023.AB.

W piśmie datowanym na dzień 3 listopada 2023 r. skarżący dodatkowo wskazał, że informacje zawarte w punktach 1, 8, 13, 15, 18, 19 wniosku nie stanowią informacji przetworzonej, a organ nie wykazał takiego charakteru informacji. W odniesieniu do informacji objętej punktem 20. wniosku skarżący nie zgodził, że informacja ta nie stanowi informacji publicznej.

W piśmie z dnia 3 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu, podtrzymując skargę, uzupełniła stanowisko skarżącego poprzez sformułowanie zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez przekroczenie ustawowego terminu na udzielenie informacji i na podjęcie niezbędnych czynności do jej udostępnienia oraz poprzez sformułowanie żądań stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny w wysokości 500 zł, zasądzenia kosztów postępowania.

Pełnomocnik skarżącego podniosła, że organ w piśmie z dnia 13 października 2023 r. nie określił terminu udzielenia odpowiedzi w sposób dokładny i jednoznaczny, lecz jako wstępny termin. Nadto w piśmie tym jedynie ogólnikowo wskazał na konieczność zajęcia stanowiska przez właściwe komórki, nie wskazując jakie komórki muszą zając stanowisko, jakich informacji konkretnie to dotyczy. Uzasadnienie nie jest zatem wystarczające. Organ po wydłużeniu terminu, w piśmie z dnia 27 października 2023 r. wezwał skarżącego do wykazania, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. Celem organu było "zyskanie na czasie" w udzieleniu odpowiedzi. Świadczy to o przewlekłym prowadzeniu postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Organ wykonywał czynności pozorne maskujące bezczynność w sposób formalny. Podjął celowe działania ukierunkowane na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy mimo braku obiektywnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania.

Decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. nr D/P.0143.71.2023.MG Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem po rozpatrzeniu wniosku G. K. z dnia 2 października 2023 r. odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej ze względu na brak wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej pozyskaniu (por. kopia decyzji, k. 48-50 akt).

W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że G. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej: "jakie wyposażenie w sprzęt medyczny posiada tutejszy szpital więzienny należy podać rodzaj tego sprzętu oraz do czego on służy", "w jaki sprzęt oraz rzeczy oraz przybory jest wyposażona tutejsza więzienna szkoła proszę o wyszczególnienie tych wszystkich kwestii w tym zakresie", "ilu osadzony zatrudnianych ma zadłużenia alimentacyjne w tutejszym ZK w roku 2023", "zarządzenie Dyrektora Generalnego SW z dnia 14.02.2023 w sprawie wymagań technicznych i ochronnych dla pawilonów zakwaterowania osadzonych w jednostkach organizacyjnych SW nr [...]", "zarządzenia Dyrektora Generalnego SW z dnia 29.12.2022 w sprawie technicznego zabezpieczenia ochronnego w jednostkach organizacyjnych SW nr [...]", "zarządzenia Dyrektora Generalnego SW z dnia 30.92.2022 w sprawie określania standardów systemów zabezpieczeń elektronicznych w jednostkach organizacyjnych SW [...]", "zarządzenie Dyrektora ZK Czarne z dnia 24.02.2022 nr 28/2022 w sprawie wykorzystania środków ochrony osobistej i wzajemnego ubezpieczenia się funkcjonariuszy i pracowników w trakcie wykonywania zadań służbowych", "zarządzenia Dyrektora Generalnego SW z dnia 17.04.2099 22/19 w sprawie gospodarki żywnościowej w jednostkach organizacyjnych SW", "jakie zarządzenia wydał tutejszy Dyrektora oraz instrukcje w tutejszym ZK w roku 2023, o ich wyszczególnienie oraz opisu czego one dotyczą ww. zarządzenia oraz te instrukcje", "ile decyzji tutejszego dyrektora uchylił sąd penitencjarny w trybie art. 7 k.k.w. wraz z podaniem sygn. akt spraw".

Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 30 listopada 2023 r. (por. pismo Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 18 stycznia 2024 r., k. 47 akt).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W myśl art. 4 ust. 3 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 ustawy), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 ustawy).

Organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady może:

1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy),

2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy),

3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem, po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),

4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),

5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, bądź

6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.

Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, lub też nie podejmuje innej z ww. czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przez owo milczenie należy rozumieć brak aktywności organu w jednej z przedstawionych wyżej form.

Jak podnosi się w orzecznictwie, bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku ma miejsce wówczas, gdy organ w terminach wskazanych w art. 13 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy, nie komunikuje stronie w żaden sposób, jak zakwalifikował żądanie, jak zamierza w stosunku do niego procedować oraz tego, co strona powinna uzupełnić, wyjaśnić i wskazać, aby nadać wnioskowi prawidłowy bieg, ewentualnie (gdy powziął wątpliwości) nie wzywa strony do określenia rodzaju trybu, w jakim występuje ona o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Bk 33/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl)

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 ze zm.) - dalej jako: "u.s.w." Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.).

Nie było spornym między stronami, że objęte wnioskiem skarżącego informacje, z wyjątkiem informacji zawartej w pkt. 20. wniosku, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy.

Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem podjął w ustawowym terminie czynności związane z rozpoznaniem przedmiotowego wniosku skarżącego. W terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, działając na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy poinformował skarżącego, że wniosek nie może być rozpoznany w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy oraz wskazał termin rozpoznania wniosku. Termin podstawowy określony w art. 13 ust. 1 ustawy jest terminem, w którym organ powinien dokonać pierwszej czynności skierowanej do wnioskodawcy, tj. udostępnić informację, powiadomić wnioskodawcę, że żądana informacja nie ma cech informacji publicznej, wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji, względnie powiadomić o przedłużeniu terminu na udostępnienie informacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 654/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawodawca nie wskazał kryteriów oceny informacji, które mogą być udostępnione niezwłocznie, pozostawiając ocenę w tym zakresie uznaniu organu udostępniającego informację. Organ może ocenić, że informacja nie może zostać udostępniona niezwłocznie i zastosować termin przedłużony z art. 13 ust. 2 ustawy. Dopiero brak podjęcia przez organ któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy i podjętych w jej granicach, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności wobec organu administracji.

Jak podnosi się w orzecznictwie błędne jest twierdzenie, że bezczynność w dostępie od informacji publicznej następuje wtedy, gdy zobowiązany podmiot w terminie 14 dni od chwili złożenia wniosku ani nie udzieli informacji, ani nie wyda decyzji odmownej. Nie wszystkie bowiem sprawy o udzielenie informacji publicznej będą na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, niektóre mogą wymagać postępowanie wyjaśniającego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 210/13, LEX nr 1323365). Ustawodawca miał to na uwadze przy regulacji art. 13 ust. 2 ustawy. Dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1027/14, LEX nr 1464729).

W powiadomieniu z art. 13 ust. 2 ustawy należy wskazać, jakie są te konkretne powody opóźnienia w udostępnieniu żądanej we wniosku informacji publicznej. Podmiot zobowiązany nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu załatwienia żądania. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Podmiot zobowiązany nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu załatwienia żądania. Powiadomienie organu powinno zawierać przekonywające uzasadnienie przedłużenia terminu załatwienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania w sprawie art. 13 ust. 1 ustawy i przewidzianego w nim 14-dniowego terminu na udostępnienie informacji publicznej

W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował art. 13 ust. 2 ustawy powołując się na konieczność uzyskania stanowiska właściwych komórek merytorycznych w odniesieniu do treści wniosku. Uzasadnieniem dla przedłużenia terminu rozpoznania wniosku był fakt, że wniosek obejmował zapytania ujęte w dwudziestu wielowątkowych punktach, w tym w części wraz z podpunktami, które to zapytania dotyczyły rożnych aspektów funkcjonowania zakładu karnego. Znany Sądowi z urzędu ze sprawy o sygn. akt III SAB/Gd 236/23, fakt, że w tym samym dniu, co dzień złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie, skarżący G. K. wniósł również drugi wniosek o udostępnienie informacji publicznej zarejestrowany pod numerem D/P.0143.70.2023.AB, zawierający kolejne zapytania w zakresie udostępnienia informacji publicznej, dodatkowo dawał podstawy do zastosowania przez organ trybu z art. 13 ust. 2 ustawy. Niewątpliwie prawidłowe załatwienie tychże wniosków, które wpłynęły w tym samym dniu do organu, wymagało uzyskania stanowiska właściwych komórek Zakładu Karnego w Czarnem. Z tego względu nie można podzielić stanowiska skarżącego i jego pełnomocnik z urzędu, którzy ocenili zakres informacji objętych wnioskiem złożonym w przedmiotowej sprawie jako niewymagający znacznego nakładu pracy od pracowników Zakładu Karnego, a wskazane przyczyny przedłużenia terminu jako ogólnikowe. Jednocześnie wyznaczony przez organ w piśmie z dnia 13 października 2023 r. termin załatwienia wniosku, tj. udzielenia odpowiedzi, do dnia 27 października 2023 r. jest zgodny z art. 13 ust. 2 ustawy, nie wykraczał bowiem poza okres 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a wyznaczony w ten sposób termin, mimo że określony był jako "wstępny", został przez organ zachowany. Określenie terminu jako "wstępny" nie skutkowało zatem przekroczeniem terminu 2miesięcy, o którym mowa w art. 13 ust,. 2 ustawy. Sposób w jaki organ opisał tenże termin w piśmie z dnia 13 października 2023 r. należy uznać za dopuszczalny. Dopuścić bowiem należy sytuację, gdy termin raz przedłużony w trybie art. 13 ust. 2 ustawy, będzie przedłużony kolejny raz, o ile kolejny wyznaczony termin nadal mieściłby się w terminie dwóch miesięcy od złożenia wniosku. Wobec zakresu żądania objętego wnioskiem skarżącego, nie było wykluczone, że na skutek stanowiska poszczególnych komórek Zakładu Karnego w Czarnem, termin uległby kolejnemu przedłużeniu. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja jednak nie nastąpiła. W dniu 27 października 2023 r. organ wystosował bowiem do skarżącego kolejne pismo wyznaczające skarżącemu termin 14 dni na wykazanie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej objętej punktami 1, 8, 13, 15, 18 i 19 (w części) wniosku. Jednocześnie też organ pouczył skarżącego, że w przypadku niewykazania w wyznaczonym terminie przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, konieczne będzie wydanie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. W piśmie tym nadto organ udzielił odpowiedzi na wniosek w zakresie wynikającym z punktów 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 14, 16, 17 i 19 (w części) tegoż wniosku, a poinformował skarżącego, że informacja ujęta w pkt. 20. wniosku nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Pismo powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 października 2023 r. W czasie biegu zakreślonego skarżącemu terminu 14 dni, organ nie podejmował w sprawie czynności, oczekując na wykonanie zobowiązania przez skarżącego lub upływ terminu na jego realizację. Termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 13 listopada 2023 r., po czym organ niezwłocznie, bo już w dniu 27 listopada 2023 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika to z uzasadnienia ww. decyzji odmowa dotyczyła punktów 1, 8, 13, 15, 18 i 19 (w części) wniosku skarżącego i była uzasadniona okolicznością niewykazania przez skarżącego szczególnie uzasadnionego interesu publicznego przemawiającego za uzyskaniem tychże informacji.

Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Kwestia prawidłowości stanowiska organu co do tego, czy żądana przez skarżącego w części żądania informacja ma charakter przetworzony i jej udostępnienie wymaga wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, może być oceniona przez sąd administracyjny jedynie w postępowaniu ze skargi na decyzję wydaną w tym przedmiocie. W postępowaniu ze skargi na bezczynność przedmiotem oceny sądu jest wyłącznie okoliczność czy organ podjął czynności w sprawie w wymaganych przepisami prawa terminach. Sąd nie bada natomiast prawidłowości kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej ani prawidłowości wydanej przez organ decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4344/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu z kolei udzielenie skarżącemu odpowiedzi na wniosek w zakresie wynikającym z punktów 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 14, 16, 17, 19 (w części), stanowi załatwienie wniosku w sposób kompletny. Organ ustosunkował się bowiem w sposób pełny i precyzyjny do zapytań zawartych w ww. punktach wniosku.

Podnieść należy nadto, że żądana informacja podlega udostępnieniu w trybie ustawy jedynie wówczas jeżeli stanowi informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określa w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy, przy czym art. 1 zawiera ogólne ujęcie materii poddanej regulacji w tym akcie, stanowiąc, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast art. 6 ustawy konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, lecz nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Z tym zastrzeżeniem, że informacja publiczna musi odnosić do sfery faktów. Inaczej rzecz ujmując informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku oraz odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2003 r. o sygn. akt II SA 4059/02, bliższa analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się nadto, że domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej i nie znajduje do niej zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1380/12 oraz z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1963/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Także wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania nie stanowią informacji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r.; sygn. akt I OSK 8/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W literaturze wskazuje się analogicznie, że w kategorii informacji publicznej nie mieści się ubieganie się o poradę prawną, wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych, domaganie się instruktażu (wykładni), jak należy rozumieć i stosować w praktyce określone przepisy prawa (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 3, Warszawa 2016, komentarz do art. 6, publ: WK 2016).

Mając na uwadze powyższe zapatrywania należy zgodzić się w pełni z organem, że informacje, których żądał skarżący w punkcie 20. wniosku z dnia 2 października 2023 r. nie mogą być zakwalifikowane jako dotyczące informacji publicznej, wiążą się one bowiem z zastosowaniem przepisów prawa regulujących zasady posiadania określonych przedmiotów przez skazanego osadzonego w celi mieszkalnej, a więc kwestii uregulowanych w przepisach ustawy – Kodeks karny wykonawczy.

Art. 110a § 1 k.k.w. przewiduje, że skazany odbywający karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym ma prawo posiadać w celi dokumenty związane z postępowaniem, którego jest uczestnikiem, artykuły żywnościowe o ciężarze nieprzekraczającym 6 kg, wyroby tytoniowe, środki higieny osobistej, przedmioty osobistego użytku, zegarek, listy oraz fotografie członków rodziny i innych osób bliskich, przedmioty kultu religijnego, materiały piśmienne, notatki osobiste, książki, prasę i gry świetlicowe. Zgodnie zaś z § 2 dyrektor zakładu karnego może zezwolić: 1) na posiadanie w celi sprzętu elektronicznego lub elektrycznego, 2) skazanemu na posiadanie w celi innych przedmiotów, w tym także podnoszących estetykę pomieszczenia lub będących wyrazem kulturalnych zainteresowań skazanego - jeżeli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa obowiązujących w zakładzie karnym.

Skarżący nie pytał zatem o fakty, lecz domagał się w istocie wykładni przepisów prawnych dotyczących regulacji wyznaczających przedmioty dozwolone do posiadania w celi mieszkalnej.

W sytuacji uznania, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznej, organ nie ma obowiązku wydania decyzji o odmowie jej udzielenia, a wystarczającym jest poinformowanie wnioskującego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej.

W tak zakreślonych ramach prawnych i faktycznych stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ podejmował w terminach ustawowych – opisane wyżej – przewidziane ustawą o dostępie do informacji publicznej niezbędne kroki w celu rozpoznania żądania skarżącego oraz bez zbędnej zwłoki, po skutecznym przedłużeniu terminu w trybie art. 13 ust. 2 ustawy, udzielił skarżącemu w dniu 27 października 2023 r. informacji publicznej co do części wniosku, poinformował o zakwalifikowaniu części informacji objętej wnioskiem jako wykraczającej poza zakres stosowania ustawy, wezwał skarżącego do wykazania w terminie 14 dni istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w żądaniu udzielenia informacji publicznej w pozostałym zakresie, po czym wydał w dniu 27 listopada 2023 r. odmowną decyzję administracyjną, co do wniosku skarżącego w pozostałym zakresie. Wobec skutecznego przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi do dnia 27 października 2023 r. skargę wniesioną w dniu 23 października 2023 r. należało uznać za przedwczesną. W niniejszej sprawie skarżący, nie czekając na upływ (określonego w piśmie organu z dnia 13 października 2023 r.) terminu załatwienia sprawy, złożył skargę, podważając zasadność przedłużenia przez organ terminu rozpoznania jego wniosku, twierdząc, że organ powinien rozpoznać wniosek chociaż w części.

W ocenie Sądu, organ dopełnił ciążącego na nim obowiązku poinformowania skarżącego o powodach opóźnienia w realizacji przedmiotowego wniosku oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona.

Wynikające z art. 13 ustawy terminy podejmowania czynności zostały zatem w sprawie zachowane i brak jest podstaw do uznania, że organ dopuścił się bezczynności, a także wskazywanej przez pełnomocnik z urzędu w piśmie uzupełniającym skargę przewlekłości postępowania. Sąd orzekający uznał, że w terminie wynikającym z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej organ rozpoznał w całości wniosek skarżącego, zaś forma i treść odpowiedzi są zgodne z przepisami tej ustawy.

W tej sytuacji wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarzucana organowi przez skarżącego bezczynność nie miała miejsca.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił.