Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 31/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i 2, art. 14
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy G. w udostępnieniu informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] i [...] 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; 4. zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz P. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 12 lutego 2023 r., wniesionym w formie elektronicznej, P.K. (dalej: "skarżący"), powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ") o przesłanie w formie elektronicznej na wskazany adres skanów: protokołu kontroli przeprowadzonej przez WUP w Olsztynie w związku z realizacją projektu pt. [...], w wyniku którego nałożona została korekta finansowa, oraz wszelkiej korespondencji wychodzącej i przychodzącej w przedmiotowej sprawie, to jest "pism wnoszących zastrzeżenia do protokołu, pism ze stanowiskiem IP, skanów wezwań do zapłaty, skanów decyzji administracyjnych, skanów odwołania od decyzji WUP do IZ".

Następnie skarżący zwrócił się do Wójta z wnioskiem z 16 lutego 2023 r. o przesłanie w formie elektronicznej na wskazany adres odpowiedzi na pytania:

1) kto był odpowiedzialny za przygotowanie dokumentacji przetargowej w związku z pracami adaptacyjno-remontowymi w związku z utworzeniem żłobka w ramach ww. projektu [...]

2) kto był odpowiedzialny za przygotowanie procedury zakupu wyposażenia placu zabaw według procedury zasady konkurencyjności w związku z realizacją tego projektu,

3) kto pełni funkcję koordynatora projektu, specjalisty ds. zamówień, specjalisty ds. obsługi finansowej i dyrektora żłobka w związku z realizacją projektu.

W punkcie 4. zawnioskował o przesłanie skanów dokumentów potwierdzających zaangażowanie koordynatora projektu, specjalisty ds. zamówień, specjalisty ds. obsługi finansowej i dyrektora żłobka (to jest umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy z firmą, przydziały czynności).

Pismem z 27 lutego 2023 r. Wójt powiadomił skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu na załatwienie ww. wniosków do 12 kwietnia 2023 r. Jednocześnie wyjaśnił, że powodem opóźnienia w załatwieniu wniosków jest fakt, że Gmina [...] odesłała do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Olsztynie niepodpisane informacje pokontrolne i złożyła odwołanie od wydanej decyzji, a sprawa jest w toku. W tej sytuacji, w ocenie organu, zachodzi konieczność wydłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi do czasu rozpatrzenia odwołania.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę

z 3 marca 2023 r. na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Zarzucił, że organ naruszył art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p."), przez nierozpoznanie ww. wniosków w terminie czternastu dni i wniósł o: stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Wójta do prawidłowego rozpoznania wniosków, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez pełnomocnika według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wywiódł, że wniosek został skierowany do właściwego podmiotu, gdyż Gmina jest wnioskodawcą ww. projektu, a pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Olsztynie przeprowadzili kontrolę, w wyniku której stwierdzili nieprawidłowości, skutkujące nałożeniem korekty finansowej. Zatem wniosek dotyczył informacji publicznej. Skarżący wnioskował o przesłanie protokołu z kontroli, będącego w posiadaniu organu, gdyż Wójt otrzymał dwa egzemplarze tego dokumentu. Stwierdził, że pozostałe dokumenty, których dotyczył wniosek z 12 lutego 2023 r., również pozostają w dyspozycji organu. Dodał, że nie uzależniał wniosku o udostępnienie dokumentów od etapu, na jakim znajduje się sprawa. Wnioskował o przesłanie skanów wszelkiej korespondencji w przedmiotowej sprawie na moment jego złożenia. Dotyczyło to zarówno pism przychodzących, jak i wychodzących. W ocenie skarżącego, organ wykazał złą wolę i nie udostępnił żadnego dokumentu, w tym również na wniosek złożony 16 lutego 2023 r. Wywiódł ponadto, że organ ma obowiązek uzasadnienia przedłużenia terminu do załatwienia sprawy. Stwierdził, że wniosek jest konkretny i precyzyjny, lecz organ w sposób nieuzasadniony wydłużył termin jego załatwienia, mimo że dwukrotnie został ukarany przez WSA w Olsztynie grzywną, a w szeregu sprawach Sąd ten stwierdził bezczynność bez rażącego naruszenia prawa. Skarżący stwierdził, że taka postawa zasługuje na szczególne potępienie, gdyż świadczy o braku refleksji nad swoim działaniem i o lekceważeniu prawa. Zachodzi zatem uzasadniona potrzeba zastosowania bardziej radykalnych środków dyscyplinujących, aby w przyszłości sytuacja uległa poprawie.

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania.

Wyjaśniono, że 27 lutego 2023 r., działając na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., powiadomił wnioskodawcę o powodach opóźnienia i wyznaczył nowy termin do załatwienia ww. wniosków do 12 kwietnia 2023 r. Ocenił, że działał zgodnie z przepisami u.d.i.p. Nie zgodził się z zarzutami skargi i zauważył, że nie może ustosunkować się do twierdzenień skarżącego, że działanie organu nacechowane jest złą wolą i jest skrajnie niezgodne z prawem, gdyż brak jest uzasadnienia tego stanowiska.

W piśmie procesowym z 13 kwietnia 2023 r. Wójt poinformował Sąd, że 12 kwietnia 2023 r. przesłał skarżącemu odpowiedzi na ww. wnioski o udostępnienie informacji publicznej na wskazany przez skarżącego adres poczty elektronicznej. Do ww. pisma załączono m.in. odpowiedzi na ww. wnioski, którymi udostępniono skarżącemu: skan informacji pokontrolnej (protokoły z 21 lipca 2022 r. i 30 sierpnia 2022 r., skan pisma z 8 sierpnia 2022 r. z wniesionymi zastrzeżeniami do informacji pokontrolnej, skan decyzji Wojewódzkiego Urzędu Pracy i odwołania Gminy, skan wezwania do zapłaty i pisma ze stanowiskiem instytucji pośredniczącej. Wójt zaznaczył, że Gmina nie jest w posiadaniu innego dokumentu zawierającego stanowisko tego organu. Nadto, w odpowiedzi na pytania nr 1 i nr 2 z wniosku z 16 lutego 203 r. wskazano inspektora ds. pozyskiwania środków unijnych, krajowych oraz zamówień publicznych, zaś w odpowiedzi na pytanie nr 3 podano dane personalne osób pełniących funkcje wskazane w tym pytaniu. Poinformowano jednocześnie, w odpowiedzi na pytanie nr 4, że Gmina nie posiada dokumentów potwierdzających zaangażowanie koordynatora projektu, specjalistów do spraw zamówień i obsługi finansowej i dyrektora żłobka dotyczących czasu pracy dla wnioskowanych stanowisk pracy w projekcie. Gmina nie posiada również dla tych stanowisk umów o pracę, umów zleceń i umowy z firmą, które dotyczyłyby zaangażowania w projekcie [...]. W załączeniu przekazano nadto dokument o przyznaniu dodatku specjalnego, wynikającego ze zwiększonych obowiązków w projekcie [...]. Zaznaczono, że informacje za 2022 r. skarżący otrzymał w piśmie z 5 kwietnia 2023 r.

Przy piśmie procesowym z 4 maja 2023 r. Wójt nadesłał kopie dokumentów przesłanych skarżącemu w załączeniu do odpowiedzi udzielnych 12 kwietnia 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a". Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w tym przypadku sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej

w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Skarżący w rzeczonej sprawie domagał się informacji w trybie ustawy z dnia

6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej: "u.d.i.p.". W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29).

W sprawie nie było kwestionowane, że adresat wniosku – Wójt, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są między innymi podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie jest również sporne, że żądanie wniosków obejmuje swym zakresem informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., tj. danych dotyczących majątku publicznego, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego.

Skoro przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione, Wójt, do którego skierowano wnioski, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu ich załatwienia.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Nadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Żądanie udzielenia informacji publicznej wpłynęło do organu 12 lutego 2023 r., ponieważ była to niedziela dlatego organ dopiero dnia następnego miał możliwość zapoznania się z wnioskiem, oraz 16 lutego 2023 r. Ustawowy termin ustosunkowania się do wniosków upływał zatem odpowiednio 27 lutego 2023 r. i 2 marca 2023 r.

Pismem z 27 lutego 2023 r. organ, powołując się na treść art. 13 ust. 2 u.d.i.p., poinformował skarżącego o przyczynach nieudzielania żądanej informacji w ustawowym terminie i wskazał nowy termin załatwienia sprawy – 12 kwietnia 2023 r.

Wskazany przepis posługuje się otwartą formułą "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", co pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 4/20, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Dopuszczalne jest zatem wydłużenie czternastodniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Jak podnosi się w orzecznictwie, o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, to z uprawnienia tego organ może skorzystać tylko wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zakresu (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej). Niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 105/18, dostępny w CBOSA). W innym orzeczeniu WSA w Łodzi wskazał, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ma na celu umożliwienie zobowiązanym podmiotom, wśród których ustawodawca przewidział podmioty niebędące organami władzy oraz administracji publicznej, a więc jednostki niejednokrotnie niezatrudniające prawników, rozpoznanie wniosku i przygotowanie odpowiedniego pisma lub decyzji, co w trudniejszych sprawach może wymagać więcej czasu niż 14 dni (por. wyrok WSA w Łodzi z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 21/17, dostępny w CBOSA).

Wskazać pozostaje, że choć organ, z formalnego punktu widzenia, podjął czynności zmierzające do przedłużenia postępowania, to zastosował art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w sposób instrumentalny. Nie budzi bowiem wątpliwości, że wydłużając termin załatwienia wniosku organ obowiązany jest umotywować zarówno powody, dla których żądania nie mógł zrealizować w podstawowym czternastodniowym terminie, jak również przyczyny ustalenia nowego terminu w określonym wymiarze.

W skierowanej do skarżącego informacji z 27 lutego 2023 r. nie wyjaśniono, dlaczego ocena i ewentualna realizacja wniosku wymaga dwumiesięcznego okresu. Wskazanie na konieczność oczekiwania na rozpoznanie wniesionego przez Gminę odwołania nie może zostać uznane za uzasadniające przekroczenie podstawowego terminu na załatwienie wniosków, w których skarżący żądał konkretnych dokumentów i informacji (skany protokołu kontroli w związku z realizacją projektu [...], korespondencji wychodzącej i przychodzącej w przedmiotowej sprawie, dokumentów potwierdzających zaangażowanie: koordynatora projektu, specjalisty ds. zamówień, specjalisty ds. obsługi finansowej i dyrektora żłobka, a także podanie, kto był odpowiedzialny za przygotowanie dokumentacji przetargowej w związku z pracami adaptacyjno-remontowymi dotyczącymi utworzenia żłobka, za przygotowanie procedury zakupu wyposażenia placu zabaw i kto pełnił funkcje: koordynatora projektu, specjalisty ds. zamówień, specjalisty ds. obsługi finansowej i dyrektora żłobka w związku z realizacją projektu), a ich udostępnienie nie było zależne od rozpoznania odwołania Gminy.

Wobec powyższego należy uznać, że zawiadomienie o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy z 27 lutego 2023 r. nie mogło odnieść zamierzonego skutku, tj. skutecznie wydłużyć termin do załatwienia wniosku, gdyż wskazane w nim argumenty nie uzasadniały odsunięcia w czasie terminu załatwienia sprawy.

W niniejszej sprawie organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji w terminie 14 dni, a przedłużenie tego terminu do 12 kwietnia 2023 r. nie może zostać uznane za uzasadnione, co wskazano wyżej. Oznacza to, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez sąd, ponieważ - jak wynika z dokumentów przesłanych przez organ przy pismach z 13 kwietnia 2023 r. i 4 maja 2023 r. - w dniu 12 kwietnia 2023 r. organ udostępnił skarżącemu wszystkie żądane informacje publiczne.

W przypadku ustania bezczynności sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego sprawy, który istnieje w dacie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że nie pozostaje w zwłoce w zakresie udzielonej odpowiedzi i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, dostępny w CBOSA). W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalania jednak sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, omówiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyroki WSA w Poznaniu z 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, dostępne w CBOSA). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rzeczonej sprawie. Wprawdzie zachowanie strony zobowiązanej w kontrolowanej sprawie wskazuje na błędne przekonanie, że winna oczekiwać na rezultat postępowania odwoławczego, jednak nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Zaznaczyć bowiem należy, że organ udostępnił skarżącemu wszystkie żądane informacje, choć uczynił to w wadliwie wydłużonym terminie.

Sąd orzekł w punkcie 3. wyroku o niewymierzeniu organowi grzywny. Wyjaśnić pozostaje, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości w postępowaniu. Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, dostępny w CBOSA). Sąd nie stwierdził, aby

w rozpoznawanej sprawie zaistniała przedstawiona wyżej podstawa do wymierzenia organowi grzywny. Skoro stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego, to represjonowanie podmiotu zobowiązanego do udostepnienia informacji publicznej nie jest celowe.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4. wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie (480 zł) radcy prawnego, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).