Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 817/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: par. 8 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant: Ksawery Sobczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi T. M. przy udziale Przedsiębiorstwa S. sp. z o. o. w R. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr HP.906.2.46.2017.MP w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu (dalej jako DPWIS, organ II instancji lub organ odwoławczy) zaskarżoną decyzją z dnia 25 sierpnia 2021 r., nr HP.906.46.217.MP, działając na podstawie art. 12 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 195), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm., dalej jako k.p.) oraz § 8 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej jako rozporządzenie) jak również art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania T. M. (dalej jako strona, skarżący lub badany), od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgorzelcu (dalej jako PPIS lub organ I instancji) z dnia 7 września 2017 r., nr 7/17, o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji m. in. przytoczył, że skarżący, urodzony w 1975 r., pracował w narażeniu zawodowym na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne w Przedsiębiorstwie S. sp. z o.o. w R. (dalej jako Przedsiębiorstwo) w okresie od 1 marca 1996 r. do 12 maja 2013 r. jako operator maszyn, pomocnik stolarza, operator wózka widłowego, operator autoklawów do impregnacji drewna. Na podstawie skierowania na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu - Oddział w Jeleniej Górze (dalej jako DWOMP) w dniu 5 listopada 2015 r. dokonał zgłoszenia podejrzenia wymienionej wyżej choroby zawodowej. Po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego PPIS w dniu 26 listopada 2015 r. przekazał do DWOMP zgromadzony materiał dowodowy dotyczący narażenia zawodowego strony, a następnie w dniu 18 maja 2016 r., po przeprowadzonych licznych czynnościach dowodowych wnioskowanych przez stronę, przekazał również dodatkową dokumentację.

Po wykonaniu badań lekarskich i analizie zgromadzonej dokumentacji DWOMP w dniu 26 lipca 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19.4), podając w uzasadnieniu, cyt.: "Rozpoznanie: Wielopoziomowa dyskopatia szyjna, piersiowa i lędźwiowa z uciskiem bądź modelowaniem worka oponowego. Przewlekły zespół bólowy kręgosłupa bez deficytu neurologicznego. Stan po leczeniu artroskopowym barku prawego. Zespół bolesnego barku z przewagą po stronie prawej. Stan po obustronnym leczeniu operacyjnym zespołu cieśni nadgarstków z prawidłowym zapisem emg i wątpliwym objawem Tinela. Łokieć tenisisty i golfisty w obu kończynach górnych. Zespół depresyjny. Wnioski: Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, w przypadku przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy wynosi 1 rok. Orzekany nie świadczy pracy zawodowej od listopada 2011 r. W ww. przypadku, w dopuszczalnym okresie 1 roku od zakończenia zatrudnienia tj. do 12 listopada 2012 r. dokumentowano objawy choroby narządu ruchu pod postacią łokcia tenisisty. Rozpoznanie częściowego zerwania ścięgna m. nadgrzebieniowego dokumentowane jest w badaniu MR stawu barkowego prawego w dniu 22 listopada 2013 r. (E., L.) a zatem po wskazanym wyżej okresie 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu. Wielomiejscowy i wielopoziomowy proces zwyrodnieniowy wszystkich stawów, w tym stawów kręgosłupa współistniejący obecnie z obustronnym okołostawowym zapaleniem barku powoduje, że stanu tego nie można od siebie oddzielić".

Wobec zawnioskowania przez skarżącego badania w jednostce diagnostyczno-orzeczniczej II stopnia, całość zebranej dokumentacji przekazano Instytutowi Medycyny Pracy w Łodzi (dalej jako IMP), który w dniu 31 marca 2017 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej wskazując, że cyt.: "W przeprowadzonym badaniu ortopedycznym badany zgłaszał skargi na dolegliwości bólowe w obrębie przedniej części nadgarstka (w okolicy blizny pooperacyjnej), dolegliwości bólowe w ¼ dalszej przedramienia występujące od strony przedniej do tylnej przez część środkową oraz dolegliwości bólowe barku prawego nasilające się przy ruchu odwodzenia i ruchu rotacyjnym ramienia w pozycji odwiedzenia 90°. Oglądaniem w okolicy przedniej nadgarstka widoczna poprzeczna blizna po zabiegu operacyjnym długości około 4 cm. Stwierdza się bolesność nadgarstka nieco obwodowo od blizny około 1 cm, gdzie badany wskazywał punkt będący miejscem bolesnym. Pacjent nie zgłaszał bólu, drętwienia, mrowienia w obrębie palców obu rąk. W obrębie przedramion poza bolesnością uciskową w 1/4 dalszej przedramion i nasileniem dolegliwości w tych miejscach przy ruchu zgięcia grzbietowego i dłoniowego nie stwierdza się zmian patologicznych. Okolica stawów łokciowych niezmieniona oglądaniem o pełnym zakresie ruchów. W okolicy barków po stronie prawej widoczne drobne blizny po artroskopii. Ruchomość w obrębie obu barków w pełnym zakresie, z zaznaczeniem, że dolegliwości w obrębie barku prawego występują w pozycji odwiedzenia 90° i przy wykonywaniu ruchów rotacyjnych w pozycji odwiedzenia. W badaniu klinicznym dolegliwości bólowe ze strony nadgarstków nie mają charakteru zespołu cieśni nadgarstka, natomiast związane są z blizną pooperacyjną i przeciętą ścianą przednią kanału nadgarstka. Dolegliwości bólowe w obrębie 1/4 przedramion nasilające się przy ruchu chwytnym ręki, zgięciu dłoniowym i grzbietowym nadgarstka z oporem mają charakter subiektywny, bez cech procesów zapalnych pochewek prostowników i zginaczy palców i nadgarstków. W obrębie barku prawego stwierdza się dolegliwości bólowe o charakterze ciasnoty przestrzeni podbarkowej bez ograniczenia ruchomości i bez zaników mięśniowych obręczy barkowych, ramion i przedramion. Przeprowadzone w trakcie hospitalizacji w Oddziale Chorób Zawodowych badanie neurofizjologiczne wykazało u pacjenta prawidłowe przewodnictwo we włóknach ruchowych i czuciowych prawego i lewego nerwu pośrodkowego oraz prawego i lewego nerwu łokciowego. Na podstawie konsultacji neurologicznej rozpoznano: stan po przebytym leczeniu operacyjnym zespołu cieśni nadgarstka prawego (styczeń 2012 r.) i lewego (marzec 2012 r.), zespół bolesnego barku prawego i lewego, przebyte obustronne zapalenie nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z wielopoziomową dyskopatią w odcinku szyjnym, piersiowym i lędźwiowo- krzyżowym. W badaniach laboratoryjnych u pacjenta nie stwierdzono zaburzeń gospodarki węglowodanowej i lipidowej. W trakcie prowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w Oddziale Chorób Zawodowych IMP w Łodzi dokonano szczegółowej analizy narażenia zawodowego, przebiegu klinicznego zgłaszanych przez pacjenta chorób ujętych w załączniku chorób zawodowych w pkt 19.1 i 19.4, całości zgromadzonej dokumentacji oraz wyników przeprowadzonego badania ortopedycznego podczas hospitalizacji, na podstawie których stwierdzono brak podstaw do rozpoznania ww. przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy. Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem przesłanego przez PPIS materiału filmowego i chronometrażu wykonywanych czynności nie potwierdza, aby czynności wykonane w trakcie pracy na stanowiskach operatora maszyn, operatora wózka widłowego, operatora autoklawów drewna i operatora frezarki w Przedsiębiorstwie (...)stwarzały u badanego warunki do przewlekłego przeciążenia stawów barkowych. Badany nie wykonywał pracy wymagającej w sposób ciągły pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi, ani wymagającej ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów przez większość zmiany roboczej."

W toku postępowania, pełnomocnik skarżącego w dniu 5 maja 2017 r. wniósł pismo z uwagami do wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich, które organ I instancji przekazał do IMP celem ustosunkowania się podnoszonych w nim kwestii medycznych. W odpowiedzi, pismem z 27 lipca 2017 r., ta jednostka diagnostyczno-orzecznicza II stopnia poinformowała wszystkie strony biorące udział w niniejszym postępowaniu, że: "Przeprowadzona analiza dokumentacji medycznej nie ujawniła, aby u opiniowanego w przeciągu roku od zakończenia pracy w narażeniu (...) zostały udokumentowane objawy chorobowe, które wskazywałyby na wystąpienie u opiniowanego objawów chorobowych zapalenia pochewki ścięgien długich prostowników czy też zapalenia okołostawowego barku. Odpowiadając na kolejne pytania stawiane przez pełnomocnika strony dotyczące m.in. oceny narażenia zawodowego wyjaśniamy, że w trakcie procesu diagnostyczno-orzeczniczego uwzględniono całość dokumentacji orzeczniczej w tym przesłane w korespondencji zeznania świadków sprawy karnej oraz wyjaśnienia (...), brak jest podstaw do zmiany treści orzeczenia. Pełnomocnik strony wnioskuje również o wyjaśnienie czy przed operacją zespołu cieśni nadgarstków zostało rozpoznane u opiniowanego powyższe schorzenie, gdyż zdaniem pełnomocnika, nie zostało to wyjaśnione w orzeczeniu lekarskim. Odpowiadając na kolejne wątpliwości pełnomocnika strony wyjaśniamy, iż w uzasadnieniu do orzeczenia lekarskiego nr [...] umieszczono informację dotyczącą tej kwestii. U opiniowanego potwierdzono rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka w grudniu 2011 r. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia znajduje się analiza narażenia zawodowego, z której wynika, że czynności wykonywane przez (...) w trakcie zatrudnienia w firmie (....) niewątpliwie obciążały kończyny górne, ich wykonywanie nie stwarzało warunków, w których dochodzi do długotrwałego ucisku na pnie nerwów obwodowych."

Następnie dnia 7 września 2017 r. PPIS wydał decyzję nr 7/17 o braku podstaw do stwierdzenia wymienionej choroby zawodowej. Wskutek obszernych zarzutów wniesionego przez skarżącego odwołania od tego rozstrzygnięcia, organ II instancji zwrócił się do obu jednostek diagnostyczno-orzeczniczych z prośbą o ustosunkowanie się do podnoszonych przez stronę w odwołaniu kwestii medycznych. Pismem z dnia 12 grudnia 2017 r. DWOMP poinformował, że cyt. "co do przytaczanych i cytowanych w odwołaniu z dnia 4 października 2017 r. objawów chorobowych, często mogą one być symptomem różnych współistniejących ze sobą schorzeń, jednak w przypadku rozpoznawania, iż choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy trzeba to stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, czego w przypadku orzekanego stwierdzić nie można. Poza tym warunkiem koniecznym do uznania etiologii zawodowej schorzenia jest ocena narażenia zawodowego. W przypadku orzekanego, analiza przesłanego przez PPIS w Zgorzelcu materiału filmowego i chronometrażu wykonywanych czynności, nie potwierdza, aby czynności wykonywane przez pracownika stwarzały warunki do przewlekłego przeciążenia stawów barkowych. Charakter wykonywanych czynności ma istotne znaczenie przy rozpatrywaniu chorób zawodowych układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy, do których należy jako jedno z sześciu schorzeń, schorzenie pod postacią przewlekłego okołostawowego zapalenia barku, rozpatrywane w wydanym przez DWOMP O/Jelenia Góra orzeczeniu lekarskim nr [...]. Omawiane schorzenia (choroby zawodowe układu ruchu) są zaliczane do chorób przeciążeniowych. Określa się je również jako choroby skumulowanych mikrourazów, zespoły urazów wynikających z chronicznego przeciążenia lub uszkodzenia układu mięśniowo- szkieletowego. W przypadku orzekanego - badany nie wykonywał pracy wymagającej w sposób ciągły pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi ani wymagającej ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów przez większość zmiany roboczej. Nie jest to tożsame z czynnościami opisanymi przez PPIS, a cytowanymi w odwołaniu z dnia 4 października 2017 r.: analiza przebiegu zatrudnienia orzekanego wskazuje, że okres pracy na stanowisku operatora wózka widłowego i operatora autoklawów wiązała się z wielokrotnie powtarzanym przez pracownika w ciągu zmiany roboczej ruchem prostowania i rotacji kończyn, które powodowały szczególne obciążenie mięśni i ich przyczepów. Co do innych przyczyn pozazawodowych powstania schorzeń u Pana (...): Jednostka orzecznicza wydająca orzeczenia w postępowaniu w sprawie istnienia lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nie rozstrzyga problemów związanych ze stanem zdrowia osoby badanej. Jednostki orzecznicze nie zostały przez ustawodawcę zobowiązane do wyjaśniania przyczyn powstania określonej choroby, po wykluczeniu przyczyn zawodowych schorzenia."

Jak dalej wskazał organ odwoławczy, w dacie 28 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego przekazał organowi częściową dokumentację przedstawioną do IMP. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2018 r., nr l/Chz/18, DPWIS, ze względu na otrzymany nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt IV SA/Wr 205/17) wydany w innej sprawie, zawiesił niniejsze postępowanie administracyjne uznająć, że zapadłe rozstrzygnięcie przed tym Sądem mogło mieć wpływ na przedmiotową sprawę.

W dniu 5 marca 2018 r. IMP powiadomił, że podtrzymuje dotychczasowe rozstrzygnięcie, wyjaśniając: cyt. "Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych określa nie tylko wykaz chorób zawodowych ale okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W przypadku przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy okres ten wynosi 1 rok. Z dotychczasowych ustaleń wynika, że (...) [skarżący] nie świadczył pracy od listopada 2011 r. Brak jest danych na występowanie jakichkolwiek dolegliwości bólowych barków do marca 2013 r. tj.: dolegliwości bólowych barków nie opisywano w karcie leczenia u ortopedy (17 listopada 2011 r. i 29 listopada2011 r.), w karcie Szpitalnej ze Z. (wizyta w SOR) 1 grudnia 2011 r. oraz w karcie leczenia reumatologicznego (karta z 5 października 2012 r.). Z analizy dokumentacji medycznej wynika, że do marca 2013 r. opiniowany zgłaszał bole mięśni przedramion, pośladków, pleców i kręgosłupa co opisywano w ww. dokumentach medycznych. Również w karcie z hospitalizacji na Oddziale Ortopedii Szpitala W. w Ż. z marca 2013 r. (gdzie opiniowany został przyjęty z powodu narastających dolegliwości bólowych wielostawowych) nie znajdujemy informacji odnoście rozpoznania zespołu bolesnego barku lub zapalenia barku. W karcie szpitalnej wpisano rozpoznania: obustronny zespół ciaśni nadgarstka leczony operacyjnie, łokieć tenisisty obustronnie, fibromyalgia, rzs obserwacja negatywna, wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo dyskopatyczne kręgosłupa c-th-1. W zaleceniach wpisano rehabilitacja stawów łokciowych i kręgosłupa szyjnego. Po raz pierwszy zmiany w obrębie barku zostały opisane w listopadzie 2013 r. w MRI prawego barku: stwierdzono zmiany w obrębie barku prawego - częściowe zerwanie m. nadgrzebieniowego w okolicy przyczepu do guzka większego kości ramiennej z jego zgrubieniem 11/111 stopień uszkodzenia z niejednorodną intensywnością sygnału i szczelinowatymi zbiornikami treści płynnej. W zaświadczeniu lekarskim z 21 maja 2014 r. rozpoznano zespól ciasnoty podbarkowej, w 2016 r. w karcie leczenia ortopedycznego wpisano rozpoznanie uszkodzenia stożka rotatorów. W trakcie badania w IMP w Łodzi nie stwierdzono ograniczenia ruchomości w obrębie obu barków, dolegliwości występują w pozycji odwiedzenia i przy wykonywaniu ruchów rotacyjnych w prawym barku – rozpoznano dolegliwości bólowe o charakterze ciasnoty podbarkowej bez ograniczeń ruchomości i bez zaników mięśniowych barków ramion, przedramion (17 października 2016 r.). Zatem biorąc pod uwagę dostępną dokumentacje medyczną istnieją podstawy do rozpoznania u opiniowanego przebytego okołostawowego zapalenia barku ze względu na długotrwale występowanie dolegliwości o charakterze przewlekłym."

W dniu 30 września 2019 r. organ II instancji ponownie zwrócił się do obu jednostek diagnostyczno-orzeczniczych właściwych w sprawie z prośbą o ustosunkowanie się do podnoszonych przez stronę odwołującą się kwestii medycznych. DWOMP w odpowiedzi na to pismo poinformował w dniu 16 października 2019 r., że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko (wyrażone w piśmie z dnia 12 grudnia 2017 r.) i wyjaśnił: cyt. "Jak wiadomo w wykazie chorób zawodowych wyodrębniono dwie grupy schorzeń związanych ze sposobem wykonywania pracy: poz. 19 - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy; poz. 20 - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy. Dolegliwości i schorzenia układu ruchu obserwowane są w sytuacjach, gdy sposób wykonywania pracy powoduje nadmierne obciążenie układu mięśniowo- szkieletowego. W tej sytuacji znaczenie mają: wysiłek fizyczny, niedostosowanie ergonomiczne stanowiska pracy do rodzaju wykonywanych czynności zawodowych, konieczność ręcznego przemieszczania ciężarów, wykonywanie pracy w pozycji wymuszonej, nadmierny i długotrwały ucisk na tkanki i elementy tworzące układ ruchu, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, wibracja. Choroby obwodowego układu nerwowego wywołane są wykonywaniem czynności skutkującym długotrwałym uciskiem na pnie nerwów obwodowych. Tak dzieje się w przypadku zwiększonego ciśnienia np. w kanale nadgarstka spowodowanego wykonywaniem powtarzalnych warunkowanych wysokim tempem pracy ruchów zginania i prostowania nadgarstka, odchylenia łokciowego i promieniowego nadgarstka, ruchów nawracania i odwracania. Znaczący wpływ ma w tym przypadku stopień uciążliwości pracy fizycznej wynikający z liczby powtórzeń stereotypowych ruchów na zmianę roboczą i zużywanej siły. Jak wskazano wyżej czynności wykonywane przez orzekanego na stanowiskach operatora maszyn - pomocnik stolarza, operatora wózka widłowego, operatora autoklawów do impregnacji drewna mogły powodować nadmierne obciążenie mięśni i ich przyczepów co skutkowało rozpoznaniem u pacjenta przewlekłej choroby narządu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykci kości ramiennej - poz. 19.5 wykazu".

Analogicznie IMP w pisnie z dnia 18 listopada 2019 r. również podtrzymał wcześniejsze stanowisko: cyt.: "Zwracamy uwagę, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych określa nie tylko wykaz chorób zawodowych ale okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W przypadku przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy okres ten wynosi 1 rok. Z dotychczasowych ustaleń wynika, że (....) [skarżący] nie świadczył pracy od listopada 2011 r. Zarówno zapalenia ścięgien pochewki zginaczy nadgarstków jak i zapalenie okołostawowe barku rozpoznano u opiniowanego po 2012 r., zatem brak jest podstaw do wiązania ww. schorzeń narządu ruchu z potencjalnym narażeniem zawodowym, które ustało w 2011 r. - powyższe przedstawiono w dotychczasowej korespondencji. Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem przesłanego przez PPIS materiału filmowego i chronometrażu wykonywanych czynności nie potwierdza, aby czynności wykonywane w trakcie pracy na stanowiskach operatora maszyn, operatora wózka widłowego, operatora autoklawów drewna i operatora frezarki w Przedsiębiorstwie (...) stwarzały u badanego warunki do przewlekłego przeciążenia stawów barkowych. Badany nie wykonywał pracy wymagającej w sposób ciągły pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi, ani wymagającej ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów przez większość zmiany roboczej. W trakcie prowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w Oddziale Chorób Zawodowych IMP w Łodzi dokonano szczegółowej analizy narażenia zawodowego, przebiegu klinicznego zgłaszanych przez pacjenta chorób ujętych w załączniku chorób zawodowych w pkt 19.1 i 19.4, całości zgromadzonej dokumentacji oraz wyników przeprowadzonego badania ortopedycznego podczas hospitalizacji, na podstawie których stwierdzono brak podstaw do rozpoznania ww. przewlekłych chorób układu ruchu, wywołanych sposobem wykonywania pracy."

Mając powyższe na uwadze DPWIS w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydał dnia 25 lutego 2020 r. decyzję, w której utrzymał w mocy decyzje organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia) u badanego.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 191/20, uchylił ww. decyzję orangu II instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd ten wskazał m.in., że nie uwzględniono wszystkich uwag strony odnośnie narażenia zawodowego i chronometrażu pracy; jednostki diagnostyczno - orzecznicze w przypadku strony błędnie uznały, że w dopuszczalnym okresie 1 roku od zakończenia zatrudnienia, tj. do 12 listopada 2012 r. nie udokumentowano objawów schorzenia przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz okołostawowego barku.

Po zwrocie akt DPWIS, mając na uwadze powyższe wskazania, zwrócił się pismem z dnia 21 maja 2021 r. do jednostek diagnostyczno-orzeczniczych I i II stopnia z prośbą o ustosunkowanie się do podniesionych w tym wyroku kwestii medycznych - oceny udokumentowanych okresów wystąpienia objawów chorobowych. Jednocześnie organ odwoławczy zapytał, czy uwzględniając stanowisko strony odnośnie narażenia zawodowego (rodzaju, sposobu i czasu pracy) wyrażone m.in. w piśmie z dnia 15 lutego 2017 r. pełnomocnika strony do IMP, miałoby to wpływ na kierunek uprzednio wydanych orzeczeń lekarskich.

DWOMP w pismie z dnia 11 czerwca 2021 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie oraz poinformował, że: cyt. "W sytuacji choroby zawodowej narządu ruchu znaczenie mają: wysiłek fizyczny, niedostosowanie ergonomiczne stanowiska pracy do rodzaju wykonywanych czynności, wykonywanie pracy w pozycji wymuszonej, nadmierny i długotrwały ucisk na tkanki i elementy tworzące układ ruchu, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, wibracja. Jak wskazano wyżej czynności wykonywane przez orzekanego na stanowiskach operator maszyn, pomocnik stolarza, operatora wózka widłowego, operatora autoklawów do impregnacji drewna mogły powodować nadmierne obciążenie mięśni i ich przyczepów co skutkowało rozpoznaniem u pacjenta przewlekłej choroby narządu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykci kości ramiennej - poz. 19 pkt 5 wykazu. (...) [skarżący], jak wynika z oceny narażenia zawodowego, wykonywał pracę fizycznie ciężką, wymagającą wykonywania powtarzalnych w długich przedziałach czasowych ruchów odwracania i nawracania przedramienia, Jednocześnie, przy ocenie narażenia zawodowego nie stwierdzono, by pracownik w sposób ciągły wykonywał ciężką fizycznie pracę w wymuszonej pozycji ciała, tj. z uniesionymi powyżej barków rękami. Obraz kliniczny większości zawodowych chorób układu ruchu nie jest swoisty, stąd dolegliwości bólowe ze strony kończyn górnych pacjenta mogą dotyczyć różnych jej składowych. Zgodnie z wywiadem chorobowym, zgłaszane przez orzekanego dolegliwości bólowe kończyn, wskazywane w dokumentacji medycznej jako bóle umiejscowione w różnych częściach kończyn górnych (przedramion, łokci) opisywano od 2011 r. W orzeczeniu lekarskim DWOMP nr [...] z dnia 26 lipca 2016 r. zapis "w kolejnych okresach czasu prowadzony przez specjalistów z zakresu neurologii, ortopedii, reumatologii z powodu nasilającego się bólu barków i kręgosłupa". Stwierdzeniem tym wskazano na fakt dokumentowania w kartach leczenia pacjenta objawów klinicznych i przeprowadzonej diagnostyki przez lekarzy wymienionych specjaliści, w kolejnych po 2011 r. latach. W udostępnionej do wglądu dokumentacji medycznej z lat 2011-2012 nie znaleziono informacji dotyczącej patologii w zakresie stawów barkowych orzekanego. W zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia z dnia 3 kwietnia 2013 r. (Gabinet Chirurgii Urazowej i Ortopedii [...] Szpitala W. z Przychodnią) — w tym okresie pacjent nie świadczył pracy od 1 roku i 5 miesięcy - dane z wywiadu dotyczą skarg ogólnych chorego na narastające dolegliwości bólowe obu nadgarstków i barków, przy jednoczesnym zapisie o promieniowaniu bólu do obu barków. Ból promieniujący do barków, jest objawem występującym w przebiegu wielu schorzeń narządu ruchu; także, jak wskazano w przeprowadzonej w dniu 01 kwietnia 2016 r. w DWOMP Wrocław konsultacji ortopedycznej, wielomiejscowym i wielopoziomowym procesie zwyrodnienia stawów, w tym stawów kręgosłupa. Samo pojawienie się u pacjenta bólu wyłącznie objawowego przy braku potwierdzenia w badaniach diagnostycznych zmian chorobowych, w tym przypadku zmian w obrębie struktur obręczy barkowej nie może być podstawą do rozpoznania uszkodzenia układu ruchu w zakresie barków.

Rozpoznania ortopedyczne na przestrzeni lat 2011-2013 dotyczą u ww. zespołu cieśni nadgarstka i zapalenia nadkłykci kości ramiennych. Dolegliwości badanego w zakresie wymienionych schorzeń zostały potwierdzone diagnostycznie, a entezopatia nadkłykcia bocznego i nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej została rozpoznana w 2016 r. jako choroba zawodowa narządu ruchu wywołana sposobem wykonywani pracy. W posiadanej dostępnej dokumentacji medycznej orzekanego nie wskazano zmian patologicznych w obrębie stawów barkowych aż do 22 listopada 2013 r. (okres 2 lat od zakończenia świadczenia pracy), tj. do czasu stwierdzenia w badaniu MR zmiany w obrębie stawu barkowego o typie częściowego uszkodzenia ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego."

Pismem z dnia 8 lipca 2021 r. IMP również podtrzymał dotychczasowe orzeczenie lekarskie oraz poinformował, że cyt. "Odnosząc się do zaświadczeń o stanie zdrowia pana (...) wydanych dla potrzeb ZUS przez lekarza (...) ortopedę, na którego powołuje się strona (zaświadczenie z 3 kwietnia 2013 r.) należy podkreślić, iż ww. lekarz wydawał opiniowanemu zaświadczenie o stanie zdrowia również wcześniej tj. w dniach 28 marca 2012 r., 6 czerwca 2012 r., 12 grudnia 2012 r. i 9 stycznia 2013 r. Z analizy powyższych dokumentów wynika, że dane na temat dolegliwości bólowych barków pojawiają się dopiero w zaświadczeniu z 3 kwietnia 2013 r. przy czym lekarz nie doprecyzowuje kiedy pojawiły się ww. dolegliwości. Wcześniejsze zaświadczenia nie zawierają jakichkolwiek danych na istnienie u pana (...) dolegliwości bólowych barków, nie ma informacji na temat ograniczenia bólowego ruchomości w stawie barkowym o charakterze ciasnoty przestrzeni podbarkowej, zatem dolegliwości te pojawiły się po 9 stycznia 2013 r. Również analiza dokumentacji z badania lekarza orzecznika ZUS w dniach 10 kwietnia 2012r. 9 stycznia 2013 r. oraz karta rehabilitacji ZUS w dniach od 14 maja do 6 czerwca 2012 r. nie zawierają informacji wskazujących na istnienie u opiniowanego objawów przewlekłego okołostawowego zapalenia barku. Również całość dokumentacji ortopedycznej, zaświadczenia reumatologiczne, karty hospitalizacji z leczenia ortopedycznego do stycznia 2013 r. nie zawierają danych na wystąpienie u opiniowanego w tym okresie objawów przewlekłego okołostawowego zapalenia barku."

Po złożeniu uwag przez stronę do zebranego materiału dowodowego, głównie do wydanych orzeczeń lekarskich, organ II instancji po analizie całości akt administracyjnych, ocenie zebranego materiału dowodowego oraz zapoznaniu się ze stanowiskiem stron rozpoznając odwołanie uznał brak podstaw do zajęcia odmiennego niż organ I instancji stanowiska i utrzymał w mocy jego decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przytoczył w pierwszym rzędzie unormowania prawne obowiązujące w zakresie stwierdzania choroby zawodowej wskazując, że warunki do rozpoznania takiej choroby są trzy i muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w szczególności z § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, a mianowicie - choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, a wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.

Organ uznał, że w przypadku skarżącego postępowanie dowodowe wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na sposób wykonywania pracy, jednakże mimo tego narażenia obie placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych były jednak zgodne co do faktu, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego zapalenie okołostawowego barku (poz. 19.4 wykazu). Obie te jednostki diagnostyczno-orzecznicze były zgodne, że wymienione schorzenie zostało rozpoznane po upływie ustalonego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych okresu, w którym winny wystąpić objawy choroby. Ponadto praca skarżącego nie wymagała w sposób ciągły pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi, ani ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów przez większość zmiany roboczej. Jednostki diagnostyczno-orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych wyjaśniły w tym zakresie wszystkie wątpliwości, m.in. w pismie z dnia 27 lipca 2016 r. DWOMP poinformował: "Rozpoznanie częściowego zerwania ścięgna m. nadgrzebieniowego dokumentowane jest w badaniu MR stawu barkowego prawego w dniu 22 listopada 2013 r. (E., L.) a zatem po wskazanym wyżej 1 roku od zakończonej pracy w narażeniu. Wielomiejscowy i wielopoziomowy proces zwyrodnieniowy wszystkich stawów, w tym stawów kręgosłupa współistniejący obecnie z obustronnym okołostawowym zapaleniem barku powoduje, że stanu tego nie można od siebie oddzielić". Ponadto pismem z dnia 27 lipca 2016 r. jednostka diagnostyczno-orzecznicza II stopnia poinformowała, że: "Przeprowadzona analiza dokumentacji medycznej nie ujawniła, aby u opiniowanego w przeciągu roku od zakończenia pracy w narażeniu w firmie (...) zostały udokumentowane objawy chorobowe, które wskazywałyby na wystąpienie u opiniowanego objawów chorobowych zapalenia pochewki ścięgien długich prostowników czy też zapalenia okołostawowego barku."

Organ podkreślił, że zdaniem lekarzy orzeczników samo pojawienie się u pacjenta bólu wyłącznie objawowego przy braku potwierdzenia w badaniach diagnostycznych zmian chorobowych, w tym przypadku zmian w obrębie struktur obręczy barkowej nie może być podstawą do rozpoznania uszkodzenia układu ruchu w zakresie barków.

Według organu narażenie zawodowe strony zostało ustalone przez PPIS i udokumentowane w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 13 listopada 2015r. oraz potwierdzone w zeznaniach świadków zebranych w tracie niniejszego postępowania administracyjnego. Powyższe ustalenia poczynione przez PPIS w niniejszej sprawie są zgodne z niezależną oceną przeprowadzoną przez lekarza orzekającego w przedmiotowej sprawie.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy zaakcentował, że jeżeli orzeczenia lekarskie stwierdzają brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organy administracji związane są takimi ustaleniami i nie mogą wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowanego. Organ odwoławczy przyjął, że wydane orzeczenia lekarskie są poprawne pod względem formalnym i odpowiadają wymogom rozporządzenia. Argumentował, że pomimo narażenia na sposób wykonywania pracy oraz rozpoznania klinicznego jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, nie znaleziono podstaw do uznania jej za chorobę zawodową - nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między pracą a schorzeniem. Wykazano, iż objawy choroby wystąpiły po ponad roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Jak wskazali upoważnieni lekarze, przeważający wpływ na rozwój rozpoznanej choroby mają czynniki niezwiązane z pracą zawodową. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczący choroby zawodowej, w tym także orzeczeń lekarskich, które są "opiniami biegłego" w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlegającymi weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Orzeczenia wydane przez upoważnionych do tego lekarzy zostały poprzedzone analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości, spełniają zatem wymagania stawiane opiniom biegłego. Uprawnione jednostki orzecznicze służby zdrowia I i II stopnia wydające orzeczenie w postępowaniu dotyczącym istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie rozstrzygają problemów związanych ze stanem zdrowia osoby badanej i nie wypowiadają się na inne tematy, niż będące celem tego postępowania administracyjnego, w tym także na pytania postawione przez stronę dotyczące przyczyn stwierdzonych u niego zmian chorobowych. Zatem organy I i II instancji nie są zobowiązane do rozstrzygania kwestii powstania chorób. Jednostki orzecznicze często nie dysponują takimi możliwościami diagnostycznymi, które pozwalałby na wskazanie konkretnych przyczyn każdego rozpoznanego schorzenia. Jednostki orzecznicze po wykluczeniu etiologii zawodowej wskazują takie przyczyny, tylko jeżeli mają taką możliwość lub wynika to z zebranej dokumentacji, lub podają przyczyny potencjalne, niemniej jednak wskazania te nie są wiążące i wykraczają poza zakres powierzonych przez prawodawcę kompetencji. A zatem fakt nie podania konkretnych powodów każdego rozpoznanego u pacjenta schorzenia, w ocenie organu, nie może być odczytywany jako uchybienie w procesie orzeczniczym.

Organ dalej zauważył, że należy odmówić mocy dowodowej stanowisku odwołującego się przedstawionemu w odwołaniu, bowiem w opinii organu II instancji nie może być ono traktowane jako kontrargument dla orzeczeń lekarskich wydanych przez lekarzy upoważnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych. Strona odwołująca się nie przedstawiła żadnych argumentów, które mogłyby podważyć wydane w sprawie orzeczenia. Gołosłowne zarzuty kierowane pod adresem lekarzy nie mogą być dla organu prowadzącego postępowanie podstawą do weryfikacji stanowiska orzeczniczego. Organ podkreślił, że zgodnie z § 6 ust. 5, w przypadku niepełnego materiału dowodowego, lekarz orzecznik ma prawo wystąpić o jego uzupełnienie m.in. do pracodawcy, pracownika lub właściwego państwowego inspektora sanitarnego. W niniejszym postępowaniu powyższy przepis miał zastosowanie, gdy pismem z dnia 21 listopada 2016 r. IMP zwrócił się do PPIS z prośbą o przekazanie chronometrażu wykonywanych przez stronę czynności oraz wizytację stanowiska pracy. Nie sposób zatem przyznać racji odwołującemu się, który twierdzi, że narażenie zawodowe w niniejszym postępowaniu zostało przeprowadzone przez niewłaściwy organ.

Orzeczenie wydane w przedmiotowym postępowaniu i uzupełnione stosowną opinią zostało poprzedzone badaniami oraz analizą zgromadzonej dokumentacji medycznej skarżącego, jest obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśnia wszelkie wątpliwości zatem spełnia kryteria stawiane opiniom biegłych.

W opinii organu odwaławczego zarzut odwołania o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. był bezzasadny. Organ I instancji zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony biorące udział w przedmiotowym postępowaniu o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie pełnomocnik skarżącego wniósł pismo z uwagami do wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich, które następnie zostało przekazane do IMP celem ustosunkowania się do podnoszonych w nim kwestii medycznych. Strona nie przedstawiła ani w odwołaniu, ani przed organem II instancji jakich to czynności nie zdążyła wykonać przed organem I instancji.

Odnosząc się do pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia 27 stycznia 2020 r. organ odwoławczy stwierdził, że przywołane w tym piśmie kwestie sporne były podnoszone m.in. w odwołaniu i poprzednich pismach i w ocenie organu zostały wystarczająco wyjaśnione w trakcie trwania niniejszego postępowania. Ponadto dokumentacja, na którą powołuje się w treści, została wytworzona przed wydaniem orzeczeń lekarskich i jest znana lekarzom orzecznikom, część z ww. dokumentacji jest wymieniona bezpośrednio w orzeczeniach lekarskich wydanych w sprawie. Na marginesie organ zaznaczył, że zarówno decyzja organu I instancji (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), jak i pismo IMP z dnia 27 lipca 2017 r. zgodnie z rozdzielnikami zostały skierowane bezpośrednio do pełnomocnika strony, zatem nie był on pominięty w postępowaniu.

W obszernej skardze na opisaną decyzję strona skarżąca zarzuciła w pierwszej kolejności naruszenie prawa materialnego, a to art. 2352 k.p. poprzez uznanie, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych powinno nastąpić rozpoznanie choroby wymienionej w tym wykazie, podczas gdy wystarczające jest wystąpienie samych objawów, a nie rozpoznanie choroby. W toku sprawy zgromadzono materiał dowodowy potwierdzający pojawienie się objawów choroby zawodowej w okresie 1 roku od zakończenia narażenia.

W dalszej kolejności wskazano na naruszenia procedury administracyjnej, poprzez sformułowanie następujących zarzutów:

1. Organ administracji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia objawów chorobowych u skarżącego, charakterystycznych dla danego schorzenia. Również w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Tym samym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności nie ustalono rzeczywistego charakteru pracy wykonywanej przez skarżącego oraz jego narażenia zawodowego.

2. Organ popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, iż w dopuszczalnym okresie 1 roku od zakończenia zatrudnienia tj. do 12 listopada 2012 r. nie udokumentowano objawów schorzenia przewlekłego okołostawowego barku, podczas gdy dokumentacja medyczna zgromadzona w sprawie wskazuje, iż organ orzeczniczy IMP w swoich opiniach błędnie ustalił brak udokumentowanych objawów choroby zawodowej.

3. Organ popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, że w przypadku skarżącego nie było narażenia zawodowego, podczas gdy organowi było wiadome z urzędu, iż w innej sprawie przed organem prawomocnie zakończonej, ci sami lekarze wskazanej jednostki orzeczniczej stwierdzili, że "wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne".

4. Organ nie sporządził należycie uzasadnienia orzeczenia wskutek braku przedstawienia innych możliwych - niezawodowych - przyczyn powstania schorzenia u skarżącego.

5. Nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia poprzez brak inicjatywy organu i niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie rzeczywistego – charakteru pracy w zakładzie oraz narażenia zawodowego związanego z wykonywaniem pracy przez skarżącego.

6. Zachodzi sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 80 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny, gdyż z pominięciem dowodów w postaci dokumentacji medycznej i jej zapisów w szczególności z okresu od 2011 r. do 2012 r. włącznie, czyli dokumentacji powstałej w okresie jednego roku od zaprzestania wykonywania pracy przez skarżącego;

Mając powyższe na uwadze wniesiono o zmianę decyzji poprzez ustalenie istnienia u skarżącego choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia okołobarkowego stawu ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W wywodach skargi skarżący powołał wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 191/20, uchylający decyzję DWIS z dnia 20 lutego 2020 r. wskazujący na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego oraz wyjaśnienie rozbieżności w zakresie treści dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego a treścią opinii lekarzy orzeczników. W ocenie skarżącego organ uzupełniając postępowanie wątpliwości tych nie wyjaśnił, ograniczył się jedynie do wystąpienia z zapytaniem do organów orzeczniczych odnośnie dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego. Organ wydał decyzję pomimo sprzeczności twierdzeń lekarzy ze zgromadzoną dokumentacją medyczną. Skarżący zwrócił też uwagę na okoliczność zawieszenia postępowania w sprawie, które związane było z odrębnym postępowaniem prowadzonym przez Sąd Rejonowy w L. dotyczącym stwierdzenia pracy strony w warunkach szczególnych. W postępowaniu tym została sporządzona opinia biegłego na okoliczność narażenia zawodowego skarżącego.

Na poparcie zarzutów i żądań skargi skarżący argumentował m. in., że decyzja organu odnosi się do okoliczności, iż objawy choroby wystąpiły po ponad roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, podczas gdy opinie IMP nie odnosiły się w ogóle do kwestii zaistnienia objawów choroby w terminie 12 miesięcy, lecz stwierdzenia konkretnej jednostki chorobowej w tym okresie. Szczegółowa analiza narażenia zawodowego nie przedstawia charakterystycznego obciążenia kończyn, a jak wskazali upoważnieni lekarze, przeważający wpływ na rozwój rozpoznanej choroby mają czynniki niezwiązane z pracą zawodową. Podczas gdy w innym postępowaniu przed tym samym organem lekarze orzecznicy i sam organ stwierdzili narażenie zawodowe skarżącego w sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne.

Sam skarżący nie kwestionuje tego, że w przeciągu roku od zakończenia wykonywania pracy nie stwierdzono istnienia konkretnej jednostki chorobowej jak wskazywał to IMP, jednak okoliczność ta nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy bowiem to istnienie objawów jest istotne dla ustalenia choroby zawodowej. Ustawodawca mówi wyłącznie o udokumentowanych objawach choroby, a nie o rozpoznaniu choroby. W świetle orzecznictwa wystarczy bowiem samo potwierdzenie przez lekarza faktu występowania symptomów charakterystycznych dla danej choroby, nawet jeżeli są one równocześnie typowe dla innej jednostki chorobowej, pod kątem której leczenie się wówczas odbywało. "Udokumentowanie", może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę leczenia szpitalnego lub inny dokument o tych charakterze, który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby. Organ w uzasadnieniu decyzji sam wskazał, że obie jednostki diagnostyczno-orzecznicze były zgodne, że schorzenie u skarżącego zostało rozpoznane po upływie ustalonego w załączniku do rozporządzenia okresu, w którym winny nastąpić objawy choroby (str. 8 decyzji) Powyższe pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności z rozpoznaniem lekarza ortopedy, który rozpoznał obustronny łokieć tenisisty i zaostrzenie dolegliwości bólowych.

Według skarżącego organ II instancji naruszył zasadę prawdy obiektywnej oraz popełnił błąd w zakresie gromadzenia materiału dowodowego poprzez braki w ustaleniu okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. nie poczynił ustaleń, jakie "objawy chorobowe" są charakterystyczne dla jednostki chorobowej pod nazwą "zapalenie okołostawowe barku", czy takie objawy zostały wykryte u skarżącego w okresie 1 roku od dnia zakończenia wykonywania pracy.

Skarżący zarzucił, że twierdzenia zawarte w piśmie z dnia 8 lipca 2021 r. IMP nie były prawdziwe i pozostawały w sprzeczności z treścią ocenianych dokumentów. Sprzeczności tych organ nie wyjaśnił.

Ponadto organ II instancji pomimo wskazówek i zaleceń wyrażonych w uzasadnieniu powoływanego wyroku WSA we Wrocławiu nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych. Skarżący powołał się na opinię sporządzoną przez biegłego sądowego w dniu 10 sierpnia 2021 r. w postępowaniu przed Sądem Rejonowego w L. w sprawie dotyczącej warunków pracy skarżącego. W szczególności biegły sądowy przedstawił tylko część czynników ryzyka w zakładzie pracy skarżącego a okoliczności stwierdzone przez biegłego wskazują wprost na istnienie narażenia skarżącego na doznanie kontuzji barków. Opinia biegłego stoi w sprzeczności z treścią opinii lekarzy badających skarżącego na okoliczność stwierdzenia choroby zawodowej.

W skarde podniesiono także, iż organ II stopnia dopuścił się również naruszenia w zakresie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. Organ posiadał wiedzę, że w innej prawomocnej zakończonej sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej lekarze jednostki orzeczniczej stwierdzili, że charakter wykonywanych czynności w okresie zatrudnienia skarżącego potwierdzają zapisy z przesłuchania zeznań świadków (str. 3 decyzji), analiza przebiegu zatrudnienia skarżącego wskazuje, że jego okres pracy na wymienionych stanowiskach wiązał się z wielokrotnie powtarzanymi przez pracownika w ciągu zmiany roboczej ruchem prostowania i rotacji kończyn, które powodowały szczególne obciążenie mięśni i ich przyczepów (str. 6 decyzji), analiza przebiegu zatrudnienia skarżącego pozwala z przeważającym prawdopodobieństwem przyjąć zawodową etiologię choroby zawodowej (str. 7 decyzji). Następnie organ w decyzji z dnia 24 lutego 2017 r. w oparciu o tą samą dokumentację stwierdził, że skarżący wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi.

Zdaniem organu zarzuty skargi stanowią powielenie tych jakie przedstawiano już na wcześniejszych etapach niniejszego postępowania administracyjnego, jak i sądowego (skarga z dnia 13 lutego 2020 r.). Organ odniósł się do nich w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia w decyzji z dnia 25 sierpnia 2021 r.

W uzasadnieniu organ przypomniał, że zgodnie z wyrokiem z dnia 13 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 191/20, uchylił decyzję organu II instancji z dnia 25 lutego 2020 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej z poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia. DPWIS mając na uwadze ww. wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwrócił się pismem z dnia 21 maja 2021 r. do jednostek diagnostyczno-orzeczniczych I i II stopnia z prośbą o ustosunkowanie się do podniesionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w tym wyroku kwestii medycznych - oceny udokumentowanych okresów wystąpienia objawów chorobowych. Jednocześnie organ zapytał, czy uwzględniając stanowisko skarżącego odnośnie narażenia zawodowego (rodzaju, sposobu i czasu pracy) wyrażone m.in. w piśmie z dnia 15 lutego 2017 r. pełnomocnika strony do IMP miałoby to wpływ na kierunek uprzednio wydanych orzeczeń lekarskich.

W odpowiedziach jednostek orzeczniczych (opinia DWOMP z dnia 11 czerwca 2021 r., jak i opinia IMP z dnia 8 lipca 2021 r.) lekarze orzecznicy - po ponownej analizie sprawy choroby zawodowej (poz. 19.4) u skarżącego - nie zmienili swojego stanowiska co do braku podstaw o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.

Zwrócono w tym kontekście uwagę, iż sprawa choroby zawodowej rozpatrywana jest zawsze przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w sposób indywidualny, niezależny. Jak wskazują lekarze orzecznicy związek choroby z warunkami pracy (narażeniem zawodowym) musi być w każdym przypadku odrębnie rozpatrywany w odniesieniu do konkretnego narażenia i osobniczego stanu zdrowia pacjenta stwierdzając bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem związek warunków pracy z rozpatrywaną jednostką chorobową lub brak tego związku.

Za chybiony uznano zarzut strony o niedopełnieniu przez organ ustaleń co do wskazania objawów charakterystycznych dla danej jednostki chorobowej. Prawodawca nie nakłada na organ takiego obowiązku. Organ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi w tym zakresie, stad też w tej materii wypowiadają się upoważnieni lekarze wydając orzeczenie lekarskie, które ma charakter opinii biegłego. Co do zasady ustalenia lekarzy wynikające z wiedzy medycznej nie podlegają bezpośredniej kontroli ani organu ani Sądu. Organ zauważył, że dowodem, który ustala bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż choroba została spowodowana działaniem czynników środowiska pracy jest orzeczenie lekarskie. Lekarz orzecznik dysponując wiedzą specjalistyczną z zakresu m.in. patofizjologii schorzenia dokonuje oceny związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a sposobem wykonywania pracy. Wskazano, że lekarz orzecznik działa bezstronnie gdyż w przeciwieństwie do strony odwołującej się, nie kieruje nim żaden interes i dlatego orzeka jedynie zgodnie z wiedzą i sztuką medyczną.

W niniejszym postepowaniu zasadnym jest wskazanie, że organ odwoławczy w związku z otrzymanym w dniu 4 października 2021 r. wnioskiem skarżącego z dnia 22 września 2021 r. wskazującym na wystąpienie ustawowej przesłanki do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wyjściem na jaw nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji a były nieznane organowi, tj. opinii biegłego sądowego z dnia 10 sierpnia 2021 r. sporządzonej na potrzeby postępowania przed Sądem Rejonowym w L., sygn. akt. [...]), postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. (HP.906.39.2021.JB) postanowił na żądanie strony wznowić postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją z dnia 25 sierpnia 2021 r.

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2022 r. tut. Sąd zawiesił postępowania sadowoadministracyjne z tą argumentacją, że skarżący przed wniesieniem skargi wywiódł wniosek o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją organu z dnia 25 sierpnia 2021 r., zaś organ postępowanie to wznowił na mocy postanowienia z dnia 12 października 2021 r. Wobec tego ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 56 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej zwanej u.p.p.s.a.) co oznacza, że do czasu zakończenia sprawy toczącej się w trybie wznowienia nie można podjąć dalszych czynności w sprawie toczącej się w trybie wznowienia.

W piśmie z dnia 21 lutego 2023 r. pełnomocnik organu poinformował, że w sprawie prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, Główny Inspektor Sanitarny (dalej jako GIS) decyzją z dnia 23 listopada 2022 r., nr HP.906.39.2021.JB, utrzymał w mocy decyzję DPWIS z dnia 24 lutego 2022 r., a wydana decyzja ma walor decyzji ostatecznej.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podjął zawieszone postępowanie.

W dniu 14 czerwca 2023 r. odbyła się rozprawa sądowoadministracyjna, podczas której Sąd postanowił dopuścić dowód z opinii sądowo-lekarskiej sporządzonej przez lekarza medycyny sądowej w dniu 5 lutego 2022 r. w sprawie [...] na okoliczność stanu zdrowia skarżącego. Sąd oddalił dalej idący wniosek dowodowy skarżącego dotyczący przeprowadzenia dowodu z akt administracyjnych postępowania toczącego się przed GIS z uwagi możliwość nadmiernego przedłużenia postępowania w tej sprawie, w sytuacji gdy jednocześnie z urzędu znana była Sądowi treść uzasadnienia decyzji GIS z dnia 23 listopada 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) u.p.p.s.a.).

Przeprowadzone w powyżej określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa.

Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Przepis art. 2352 k.p. stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie upoważnienia zawartego w k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (zwane dalej jak dotychczas rozporządzeniem), określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W przedmiotowym przypadku postępowanie prowadzone było w kierunku choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia).

W świetle powyższych regulacji organ inspekcji sanitarnej może zatem wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej tylko wówczas, gdy:

1. wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa,

2. choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy,

3. ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie określonym dla danego schorzenia w rozporządzeniu.

Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.

Trzeba przy tym podkreślić, że na obecnym etapie sporu Sąd badał, czy organ odwoławczy w sposób prawidłowy wykonał wskazania zawarte w poprzednim, prawomocnym wyroku z dnia 13 października 2020 r. Co za tym idzie, wydając decyzję z dnia 25 sierpnia 2021 r., która stanowi przedmiot skargi na obecnym etapie postępowania, DPWIS działał zatem w warunkach związania stanowiskiem i wytycznymi, jakie w sprawie zawarł już tut. Sąd we wspomnianym powyżej wyroku uchylającym decyzję DPWIS z dnia 25 lutego 2020 r., co skutkowało przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.

Jak wynika z treści art. 153 u.p.p.s.a., rozpatrując sprawę ponownie, zarówno organ administracji publicznej, jak i sąd administracyjny, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że ocena prawna, o której stanowi wymieniony przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 120/21). Warto też dodać, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 października 2020 r. Sąd wskazał m.in., że nie uwzględniono wszystkich uwag strony odnośnie narażenia zawodowego i chronometrażu pracy; w szczególności organ winien wyjaśnić, czy zgłaszane przez skarżącego w trakcie wizyt lekarskich w latach 2011-2012 dolegliwości bólowe dotyczące również barków, mogą świadczyć o występowaniu już wtedy objawów przewlekłego zapalenia okołostawowego barków.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w niniejszym składzie organ odwoławczy zrealizował podstawowe wytyczne zawarte w wyroku z dnia 13 października 2020 r. i prawidłowo uznał, że dolegliwości barków, które mogłyby świadczyć o występowaniu objawów choroby zawodowej nie miały miejsca w terminie 1 roku od zaprzestania przez skarżącego pracy. Konsekwencją stwierdzenia braku jednej z obligatoryjnych przesłanek istnienia choroby zawodowej jest konstatacja o bezprzedmiotowości wykonania dalszych wskazań zawartych w wyroku z dnia 13 października 2020 r.

Podkreślić bowiem należy, iż DPWIS, mając na uwadze przedstawione powyżej wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zwrócił się pismem z dnia 21 maja 2021 r. do jednostek diagnostyczno-orzeczniczych I i II stopnia z prośbą o ustosunkowanie się do podniesionych w tym wyroku kwestii medycznych, tj. oceny udokumentowanych okresów wystąpienia objawów chorobowych. Jednocześnie organ zapytał, czy uwzględniając stanowisko skarżącego odnośnie narażenia zawodowego (rodzaju, sposobu i czasu pracy) miałoby to wpływ na kierunek uprzednio wydanych orzeczeń lekarskich.

W odpowiedziach jednostek orzeczniczych (opinia DWOMP z dnia 11 czerwca 2021 r., jak i opinia IMP z dnia 8 lipca 2021 r.) lekarze orzecznicy - po ponownej analizie sprawy choroby zawodowej (poz. 19.4) u skarżącego - nie zmienili swojego stanowiska co do braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego. Samo pojawienie się u pacjenta bólu wyłącznie objawowego przy braku potwierdzenia w badaniach diagnostycznych zmian chorobowych, w tym przypadku zmian w obrębie struktur obręczy barkowej nie może być podstawą do rozpoznania uszkodzenia układu ruchu w zakresie barków. Obie jednostki diagnostyczno-orzecznicze były zgodne, że ww. schorzenie u skarżącego zostało rozpoznane po upływie ustalonego w załączniku do rozporządzenia okresu (po upływie 1 roku), w którym winny wystąpić objawy choroby. Ponadto praca skarżącego nie wymagała w sposób ciągły pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi, ani ciągłego podnoszenia i dźwigania ciężarów przez większość zmiany roboczej.

Co równie istotne, to wyżej wymienione opinie jednostek medycznych są zgodne ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji GIS z dnia 23 listopada 2022 r., nr HŚ.HP.570.10.22 wydanej w trybie wznowieniowym utrzymującej w mocy decyzję DPWIS z dnia 24 lutego 2022 r., nr HP.906.39.2021.JB, odmawiającą uchylenia decyzji DPWIS z dnia 25 sierpnia 2021 r., nr HP.906.2.46.2017.MP, utrzymującej w mocy decyzję PPIS z dnia 7 września 2017 r. nr 7/17 o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej z poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji GIS wskazał, że stanowisko jednostek diagnostyczno-orzeczniczych wyraźnie wskazuje, że opinia biegłego sądowego w zakresie BHP z dnia 10 sierpnia 2021 r. w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w L., sygn. akt [...], która była przyczyną wznowienia, nie stanowi podstawy do zmiany stanowiska orzeczniczego w sprawie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego. Omawiana opinia nie posiada przymiotu istotności w kontekście postępowania prowadzonego w trybie wznowieniowym w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej. Odnosząc się do opinii sądowo-lekarskiej z dnia 5 lutego 2022 r. wydanej przez lekarza medycyny sądowej oraz dokumentacji medycznej wskazanej przez pełnomocnika skarżącego GIS podniósł, że w opinii jednostek diagnostyczno-orzeczniczych wymieniona dokumentacja nie ma wpływu na stanowisko orzecznicze w sprawie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 19.4 wykazu. Dodano, że ww. opinia lekarza medycyny sądowej z dnia 5 lutego 2022 r. została wydana po wydaniu decyzji pierwotnej natomiast na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem, dlatego też nową okolicznością w rozumieniu tego przepisu nie może być sam fakt sporządzenia przez biegłego opinii po wydaniu decyzji ostatecznej. Podsumowując GIS stwierdził, że zarzuty odwołania stanowią niezasadną próbę przedstawienia własnej interpretacji faktów oraz podważenia prawidłowej oceny prawnej zgromadzonego materiału dowodowego. Prezentowane w przedmiotowym postępowaniu stanowisko strony stanowi jedynie polemikę z dokonanymi przez organy inspekcji sanitarnej ustaleniami faktycznymi. Strona nie przedstawiła nowej okoliczności faktycznej lub dowodu, który byłby istotny dla postępowania prowadzonego w trybie wznowieniowym w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej i mógłby skutkować wydaniem odmiennego rozstrzygnięcia merytorycznego.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargo trzeba uznać jej za chybione, w szczególności zarzut o niedopełnieniu przez organ ustaleń co do wskazania objawów charakterystycznych dla danej jednostki chorobowej. Pracodawca nie nakłada na organ takiego obowiązku a organ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi w tym zakresie, stąd w tej materii wypowiadają się upoważnieni lekarze wydając orzeczenie lekarskie, które ma charakter opinii biegłego.

Przypomnieć należy, że w świetle przywołanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie jedynie to, czy kumulatywnie spełnione zostały następujące przesłanki, t.j. rozpoznana choroba musi znajdować się w wykazie chorób zawodowych, ma być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalają na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, i z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98).

W orzecznictwie utrwalone jest zapatrywanie, że organ inspekcji sanitarnej nie posiada uprawnienia do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06).

Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może podważyć dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, przykładowo z racji wydania go w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, jednakże nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

Nie są też zasadne zarzuty skarżącego, że wydane decyzje zapadły bez przeprowadzenia właściwego postępowania, w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. W szczególności organ odwoławczy w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W toku postępowania pisma i wnioski strony skarżącej w zakresie gromadzenia materiału dowodowego były uwzględniane i przedstawiane placówkom orzeczniczym, co odzwierciedlają akta sprawy. Orzeczenia lekarskie wydane zostały na podstawie również udostępnionej przez skarżącego dokumentacji medycznej, a nie muszą one zawierać oryginałów dokumentacji medycznej przedstawionej lekarzowi orzecznikowi, czy też drobiazgowo odnosić się do każdego z tych dokumentów z osobna.

Ponownie podkreślić trzeba, że bez pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie bowiem akcentowano, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Stąd nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06).

W ocenie Sądu prezentowane przez skarżącego dowody nie obaliły mocy dowodowej orzeczeń wydanych przez uprawnione do stwierdzania choroby zawodowej podmioty.

Mając powyższe na względzie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy zaistniały podstawy do braku stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób niewadliwy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić uchybień prawa, uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły bowiem okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mających zastosowanie norm prawnych. W sprawie nie doszło do naruszenia prawa strony do czynnego w nim udziału, gdyż została zawiadomiona zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zgromadzonego w nich materiału dowodowego, z czego skorzystała, gdyż miała sposobność do aktywności w toku tegoż postępowania, formułując swe stanowisko w pismach procesowych. Organy dołożyły należytej staranności w gromadzeniu materiału dowodowego i występowały do jednostek medycznych orzeczniczych o ustosunkowanie się do materiałów przedkładanych przez stronę. W sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisów postępowania przywołanych w skardze.

Na zakończenie podnieść można, iż do zadań jednostek orzeczniczych nie należy ustalanie pozazawodowych przyczyn występujących schorzeń. Dlatego też nieuzasadnione jest żądanie skarżącego ustalenia genezy występujących u niego objawów chorobowych.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu w całości na mocy art. 151 u.p.p.s.a.