Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 844/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 18 ust. 1, par. 19, par. 29
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 25 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 roku sprawy ze skargi A. K. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą L.O. pozwolenie na budowę obejmującego rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 3A, nr ewid. działki 785/1, obręb [...].

Jak wynika z akt sprawy, po rozpatrzeniu wniosku inwestora o pozwolenie na budowę z dnia 6 lipca 2016 r., decyzją nr 270/2016 z dnia 17 sierpnia 2016 r. organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego.

Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożyli A.K i M. K., po rozpatrzeniu którego Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Następnie w dniu [...] Starosta [...] decyzją nr [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia L.O. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Wojewoda [...], prowadząc postępowanie z odwołania L.O. , reprezentowanej przez pełnomocnika, od powyższej decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję Wojewody [...] L.O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 269/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] nr [...]z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2940/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M.K. i A. K.

W związku z powyższym, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Starosta [...] w dniu [...] decyzją nr [...] zatwierdził projektu budowlanego i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Na skutek odwołania A.K. i M.K. od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną odwołaniem decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...]. zatwierdził projekt budowlany i udzielił L.O. pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A.K. i M.K., właściciele działek nr ewid. 785/2, 785/4, 785/5 w obrębie [...]. Skarżący wskazali na brak podjęcia przez organ I instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nierozpoznanie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów w zakresie określenia obszaru oddziaływania obiektu oraz brak właściwego uzasadnienia decyzji.

Skarżący zarzucili także:

- pominięcie analizy stanu prawnego nieruchomości; pominięcie dowodu z oględzin nieruchomości (działka nr ewid. 808/8), na której przewidziane jest zlokalizowanie miejsc parkingowych dla planowanej inwestycji, o czym nie zostali zawiadomieni, co uniemożliwiło im czynny udział w sprawie,

- brak dowodów potwierdzających, czy przewidziane na działce nr ewid. 808/8 miejsca postojowe dla obiektu zostały urządzone w sposób trwały, brak w projekcie budowlanym danych dotyczących wymaganej liczby miejsc parkingowych oraz ich urządzenia,

- brak wyjaśnienia, czy przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania dotyczące odprowadzenia wód opadowych z dachu i tarasu nowego budynku spowodują naruszenia stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

- brak zgodności projektu budowlanego z treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie zapewnienia przez inwestora odpowiedniej liczby miejsc parkingowych,

- brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla planowanego obiektu budowlanego,

- niewłaściwe uznanie, że projektowana inwestycja zapewni poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich (skarżących), w sytuacji gdy przeprowadzenie prac budowlanych doprowadzi do konieczności posadowienia rusztowań, urządzeń budowlanych na nieruchomości skarżących, a po realizacji prac budowlanych do braku zapewnienia prawidłowego nasłonecznienia sąsiadującego terenu i tym samym ograniczenia możliwości zagospodarowania tej nieruchomości w sposób odpowiadający skarżącym, a także poprzez przyjęcie, że odprowadzenie wody na teren biologicznie czynny stanowi wystarczające zabezpieczenie dla interesów właścicieli działki sąsiadującej.

Wobec przedstawionych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu I instancji, względnie odmowę udzielenia pozwolenia na budowę.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, odwołując się do treści art. 35 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), powoływanej dalej jako: "u.p.b.", wskazał, że planowana inwestycja polega na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalno-usługowego o część handlową w poziomie parteru i część mieszkalną w poziomie piętra (pokój i taras oddzielony stropodachem). Z uwagi na fakt, iż teren przedmiotowej inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Wójt Gminy P. decyzją nr [...] z dnia [...] ustalił warunki zabudowy dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego.

Następnie organ II instancji wskazał, że po analizie projektu budowlanego stwierdził zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, dotyczących sposobu użytkowania obiektów budowlanych i zagospodarowania terenu (zabudowa mieszkalno-usługowa), jak również warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego. Projektowana rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego znajduje się w granicy z działką nr ewid. 784 i w granicy z działką nr ewid. 785/5 oraz w odległości 3,00 m od granicy z działką 785/2. Ściany projektowane przy granicy z ww. działkami nie posiadają otworów okiennych i drzwiowych. Zdaniem organu odwoławczego, lokalizacja rozbudowywanej części budynku spełnia warunki zabudowy ustalone w decyzji Wójta Gminy P., jak również jest zgodna z § 12 i § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) – powołanego dalej jako: "rozporządzenie". Jednocześnie organ II instancji dodał, że Starosta [...] w dniu [...] postanowieniem nr [...] zobowiązał inwestora do usunięcia, w terminie 20 dni od daty otrzymania postanowienia, braków i nieprawidłowości w projekcie budowlanym, które zostały wskazane przez Wojewodę [...] w decyzji nr [...].

W dniu 10 czerwca 2019 r. pełnomocnik inwestora usunął braki i nieprawidłowości wynikające z ww. postanowienia. W projekcie budowlanym, dotyczącym planowanej inwestycji projektant określił warunki gruntowe jako proste, a projektowany obiekt budowlany zaliczony został do pierwszej kategorii geotechnicznej. Z uwagi na to, iż stosownie do § 3 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, zakres czynności wykonywanych przy ustalaniu geotechnicznych warunków posadawiania jest uzależniony od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej, pełnomocnik inwestora dołączył opinię geotechniczną dla planowanej inwestycji, co jest zgodne z § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Ponadto przedstawił wyliczenie ilości miejsc postojowych niezbędnych do obsługi planowanej inwestycji. Jednocześnie organ odwoławczy, powołując się na § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wskazał, że w decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji Wójt Gminy P. ustalił w ust. 6 pkt 7, iż należy zapewnić miejsca postojowe dla samochodów zgodnie z § 18 ww. rozporządzenia.

W ocenie organu II instancji, inwestor prawidłowo przyjął, iż wymagane jest przygotowanie 5 miejsc postojowych, w tym jedno dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Organ odwoławczy dodał przy tym, że inwestor stwierdził, iż dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego stanowiska i dojazdy manewrowe mają powierzchnię utwardzoną (kostka brukowa), z zachowaniem odpowiednich spadków umożliwiających spływ wody. Z uwagi na brak możliwości lokalizacji miejsc postojowych na terenie działki, na której planowane jest zamierzenie inwestycyjne, inwestor zawarł umowę najmu miejsc postojowych na działce nr ewid. 808/8, do której w dniu 5 czerwca 2019 r. został podpisany aneks uwzględniający właściwie wyliczoną ilość miejsc postojowych oraz ich lokalizację.

Odnosząc się do kwestii podniesionych przez skarżących w odwołaniu z dnia 15 lipca 2019 r., organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i jednocześnie odnośnie lokalizacji miejsc postojowych na terenie działki nr 808/8, wskazał, iż istniejący budynek mieszkalno-usługowy w obecnym kształcie nie posiada miejsc parkingowych (poza garażem, który w stanie projektowanym przeznaczony jest do rozbiórki) na terenie przedmiotowej działki. Zdaniem organu odwoławczego przyjęcie zasady, że każda ingerencja w obiekt wymagająca pozwolenia na budowę wymaga zaprojektowania obligatoryjnie miejsc postojowych na terenie działki inwestora, prowadziłoby do nadmiernego ograniczenia prawa własności i wolności budowlanej. Organ II instancji ponownie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnienie decyzji Wojewody [...] nr [...], zwrócił uwagę, że § 18 ust. 1 rozporządzenia nie określa, w jaki sposób inwestor jest zobligowany do zapewnienia miejsc postojowych. W ocenie organu odwoławczego, wykładnia tego przepisu pozwala na przyjęcie, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż inwestycyjna. W odniesieniu do powyższego organ II instancji dodał, że taka interpretacja powyżej powołanych przepisów została przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2940/17, oddalającym skargę kasacyjną M.K. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 269/17. W związku z powyższym z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie istniejąca zabudowa nie pozwala na zagospodarowanie działki, które umożliwi realizację miejsc postojowych, to dopuszczalne jest ich usytuowanie na innej nieruchomości. Zdaniem organu II instancji, inwestor przedstawił prawidłowe obliczenie ilości miejsc parkingowych, co mogło stanowić podstawę do korekty ilości tych miejsc w aneksie do umowy ich najmu. Określona została dokładna lokalizacja miejsc postojowych oraz rodzaj ich nawierzchni jako utwardzona w postaci kostki brukowej.

W kontekście zarzutu skarżących dotyczącego rozwiązania odprowadzania wód opadowych z nieruchomości inwestora, organ odwoławczy stwierdził, iż z projektu budowlanego wynika, że wody opadowe z dachu rozbudowanej części budynku odprowadzane będą poprzez rynny na własny nieutwardzony teren, oznaczony na planie zagospodarowania działki jako biologicznie czynny. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, że takie rozwiązanie jest zgodne z ust. 6 pkt 4 decyzji Wójta Gminy P. o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] oraz z § 28 ust. 2 rozporządzenia. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że z dokumentacji projektowej wynika, że nie jest przewidziana zmiana ukształtowania terenu działki inwestora, która wpływałaby na naturalny spływ wód opadowych celem kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, nie został naruszony § 29 ww. rozporządzenia.

Natomiast w kwestii zarzutu skarżących, że w dokumentacji brak jest projektu wykonania utwardzeń na działce inwestora, np. chodnika czy opaski wokół budynku, jak również rozbiórki utwardzeń istniejących, organ odwoławczy powtórnie podkreślił, iż załączony projekt zagospodarowania działki przedstawia elementy zagospodarowania obejmujące stan docelowy, jaki ma istnieć po realizacji inwestycji, tj. zabudowę istniejącą i projektowaną oraz teren biologicznie czynny, co w ocenie organu odwoławczego, obejmuje całość zamierzenia inwestycyjnego.

Jednocześnie Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że w złożonym odwołaniu skarżący podnieśli, iż planowana inwestycja pozbawi rozbudowany budynek "odpowiedniego dostępu do drogi publicznej". W tej kwestii organ II instancji stwierdził, że w chwili obecnej wjazd na teren działki inwestora zapewniony jest przez służebność gruntową, obciążającą działkę nr ewid. 785/5 stanowiącą własność skarżących, przewidującą prawo właściciela działki nr ewid. 785/1 do przechodu i przejazdu przez działkę nr ewid. 785/5 od bramy wjazdowej do garażu. Zdaniem skarżących, z uwagi na planowaną rozbiórkę garażu ze względu na realizację rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego odpadnie przyczyna, dla której służebność została ustanowiona, co spowoduje wystąpienie właścicieli działki nr ewid. 785/5 do sądu z wnioskiem o zniesienie służebności drogi koniecznej. W ocenie organu wojewódzkiego, w przypadku ewentualnego wygaśnięcia ww. służebności, o czym może orzec jedynie sąd powszechny, nieruchomość ma w dalszym ciągu dostęp do drogi publicznej z uwagi na jej bezpośrednie przyległe usytuowanie do drogi. Wydana dla planowanej inwestycji decyzja o warunkach zabudowy potwierdza dostęp terenu, objętego przedmiotowym zamierzeniem, do drogi publicznej.

Z kolei odnośnie zarzutu skarżących, iż realizacja planowanej inwestycji przyczyni się do zacieniania oraz braku zapewnienia prawidłowego nasłonecznienia sąsiadującego terenu, a tym samym spowoduje ograniczenia możliwości zagospodarowania nieruchomości będącej ich własnością, organ odwoławczy wskazał, iż działki sąsiednie w obszarze bezpośrednio przylegającym do planowanej rozbudowy są niezabudowane, zatem brak jest oddziaływania inwestycji w zakresie zacieniania. Przepisy zawierające wymagania w zakresie nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia odnoszą się do sytuacji, gdy budynek mieszkalny, na który nowa inwestycja może oddziaływać poprzez ograniczenie znajdującym się w nim lokalom naturalnego światła - już istnieje, nie odnosi się natomiast do terenu niezabudowanego. Organ II instancji dodał przy tym, że z załączonego przez inwestora projektu zagospodarowania terenu wynika, iż budynek podlegający zamierzonej rozbudowie nie będzie zacieniał budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, ponieważ takiego charakteru nie mają znajdujące się na działkach skarżących budynki gospodarcze.

Ponadto odnosząc się do obaw skarżących, że budowa obiektu w granicy z ich działką będzie wiązała się z koniecznością wejścia na teren ich nieruchomości, organ II instancji wskazał, że zarzut ten nie może być rozpatrzony w postępowaniu odwoławczym, którego przedmiotem jest kontrola instancyjna decyzji organu I instancji udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Jednak w odniesieniu do powyższego organ II instancji zwrócił uwagę na regulację art. 47 ust. 1 i ust. 2 u.p.b.

W następnej kolejności organ odwoławczy zwrócił również uwagę na obowiązki projektanta wynikające z art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.b. i stwierdził, że inwestorzy złożyli wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, załączając kompletny projekt budowlany, wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, oraz oświadczenie o posiadanym prawie o dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zawiera oświadczenie osób go wykonujących o zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, normami i zasadami wiedzy technicznej. W ocenie organu, powyższe stanowi o wywiązaniu się inwestora z obowiązków wynikających z art. 33 ust. 2 u.p.b. koniecznych do spełnienia przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. W razie zaś spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 u.p.b.).

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli A.K. i M. K., podtrzymując w większości zarzuty odwołania i argumentację powołaną na ich uzasadnienie. Ponadto skarżący w ramach zarzutów wskazali na pominięcie dowodu z oględzin nieruchomości w związku z tym, że wskazywany najem nieruchomości na działce nr 808/8, oddalonej od przedmiotowej nieruchomości o ok. 200 m na cele parkingowe stanowi jedynie próbę obejścia przepisów prawa, zaś umowa najmu części nieruchomości na cele parkingowe w żaden sposób nie stanowi gwarancji trwałości urządzenia miejsc parkingowych, zaś prowadzona na działce działalność gospodarcza (skład budowlany) w sposób faktyczny uniemożliwia zorganizowanie tam parkingu i jego wykorzystywanie w związku z przedmiotową inwestycją.

Skarżący zarzucili także uniemożliwienie im jako stronie postępowania czynnego udziału w sprawie z uwagi na niezawiadomienie strony o zamiarze pominięcia dowodu z oględzin oraz naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b. w związku z § 18 ust. 1 rozporządzenia polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego przedstawionego przez inwestora w sytuacji, gdy nie był on zgodny z treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w zakresie zapewnienia przez inwestora odpowiedniej liczby miejsc parkingowych. Jednocześnie skarżący podnieśli, że zatwierdzenie projektu budowlanego w takim kształcie, gdzie projektowana nieruchomość inwestora nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej; dojazd do istniejącego garażu ma odbywać po pasie gruntu szerokości ok. 1,20 m, co faktycznie uniemożliwia korzystania z garażu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Ponadto skarżący podnieśli zarzut rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. poprzez uznanie, że projektowana inwestycja zapewni poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich (właściciela nieruchomości sąsiedniej - skarżących) w sytuacji, gdy przeprowadzenie prac budowlanych zgodnie z projektem budowlanym doprowadzi do braku w praktyce wymaganych prawem miejsc parkingowych, braku zapewnienia prawidłowego nasłonecznienia sąsiadującego terenu i tym samym ograniczenia możliwości zagospodarowania tej nieruchomości w sposób odpowiadający jego właścicielowi - skarżącym, a także poprzez przyjęcie, że odprowadzenie wody na teren biologicznie w postaci pasa gruntu o szerokości od 0,5 m do 1,5 m i przylegającego ściśle do projektowanego budynku stanowi wystarczające zabezpieczenie dla interesów właścicieli działki sąsiadującej.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie o odmowę udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości, na której znajdować się mają miejsca postojowe, celem ustalenia ile miejsc postojowych zostało faktycznie wykonanych przez inwestora bądź przez osobę trzecią – czy przedmiotowe miejsca parkingowe istnieją na terenie nieruchomości, na której prowadzony jest skład budowalny. Nadto, zdaniem skarżących, organ powinien ustalić, czy planowane miejsca postojowe mają faktyczną możliwość być wykorzystywane przez mieszkańców projektowanego budynku, pracowników bądź potencjalnych klientów.

Skarżący zwrócili uwagę, że trwałość urządzenia parkingu ma gwarantować użytkownikom, że parking ten będzie funkcjonował przez okres trwania budynku, tymczasem przedłożono umowa najmu wraz z jej aneksem nie zapewnia trwałego charakteru urządzenia parkingu, zaś stan techniczny tej nieruchomości według wiedzy skarżących - przedstawia się w ten sposób, że plac jest wykorzystywany na skład materiałów budowlanych i we wskazanym miejscu nie ma urządzonego parkingu.

Zdaniem skarżących, złożony projekt budowlany nie jest kompletny w zakresie przewidzianych do wykonania miejsc postojowych - brak w nim prawidłowego wyliczenia ilości miejsc parkingowych oraz części dotyczącej budowy trwałych miejsc parkingowych, określenia lokalizacji miejsc postojowych, geotechnicznych warunków posadowienia, konstrukcji nawierzchni parkingu, odwodnienia, mediów, określenia wpływu obiektu na środowisko, informacji BIOZ i innych elementów składowych wymaganych dla projektu budowalnego.

Skarżący podnieśli również, że projekt nie zawiera informacji dotyczących prac rozbiórkowych i nie wyjaśnia, w jaki sposób z nieruchomości inwestora będą odprowadzane wody opadowe. Według skarżących inwestor nie przewidział odprowadzania wód opadowych na teren niezabudowany, zaś inwestycja przewiduje praktycznie całkowite zabudowanie działki. W ocenie skarżących, w sytuacji w której 90% powierzchni działki inwestora będzie zabudowane lub utwardzone, organ winien ocenić, czy odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony o bardzo małej powierzchni nie naruszy praw osób trzecich poprzez zalewanie nieruchomości sąsiednich.

W dalszych motywach skargi skarżący podnieśli, że organ nie odniósł się również do kwestii zacienienia ich nieruchomości zabudowanych domem mieszkalnym. Nie ustalono również, czy posadowienie ściany bez otworów przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie spowoduje jej zacienienia. Organ nie uwzględnił również rozmiaru budynku po przebudowie, wysokości ścian i wypływu na nieruchomość skarżących.

Ponadto skarżący zwrócili uwagę, że wymóg zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych przez inwestora nie może zostać uznany za spełniony, jeśli w tym celu wynajmie on od innego podmiotu działkę, która nie jest przy tym działką, na której realizowana jest inwestycja, co znaduje potwierdzenie w drugiej linii orzecznictwa sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego na wskazanej na wstępie nieruchomości.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 269/17, uchylił wcześniejszą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę wskazanego powyżej budynku mieszkalno-usługowego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy nie przeanalizowały należycie uzupełnionego projektu budowlanego w kontekście § 8 ust. 3 w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm., powoływanego dalej jako: "rozp. z 2012 r."). Nadto Sąd wskazał, że w aktach znajduje się projekt zagospodarowania działki nr 785/1, na którym widoczne są dane, których uzupełnienie przez stronę organ kwestionuje (k. 23A projektu). Sąd stwierdził, że nieuprawnione jest również stwierdzenie, że w wyniku projektowanej rozbudowy zostanie wybudowany taras na parterze budynku, a tym samym wątpliwości budzi stwierdzenie, że w tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 12 ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Z zawartej w aktach sprawy dokumentacji jednoznacznie wynika bowiem, że taras przewidziany jest jedynie na piętrze, oddzielony stropodachem, ze wskazaniem odległości od granicy działki. Okoliczność ta nie została poddana jednak jakiejkolwiek analizie.

Jednocześnie WSA w Łodzi stwierdził, że nie wyjaśniono należycie również kwestii związanej z odprowadzaniem wód opadowych, a w szczególności nie sposób podzielić zapatrywania organów co do niewywiązania się przez skarżącą z uzupełnienia dokumentacji projektowej w kontekście lakonicznie nałożonego obowiązku spełnienia wymogów z § 28 i § 29 ww. rozporządzenia. Sąd zauważył, że w zakresie określenia sposobu odprowadzania wód opadowych, w decyzji z dnia [...] ustalając warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji Wójt Gminy P. ustalił w ust. 6 pkt 4 - "(...) odprowadzanie wód opadowych: przy spełnieniu wymagań zawartych w przepisach odrębnych na powierzchnie biologicznie czynne w granicach terenu do którego inwestor posiada tytuł prawny, w sposób niezakłócający stosunków wodnych na działkach sąsiednich". W odniesieniu do powyższego Sąd dodał, że z kolei jak wynika z dokumentacji projektowej, wody opadowe odprowadzane będą na własny nieutwardzony teren, co jest zgodne zarówno z zapisami decyzji ustalającej warunki zabudowy jak i brzmieniem § 28 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że wobec braku dodatkowych wymogów ustawowych, jak również dodatkowych obwarowań w decyzji ustalającej warunki zabudowy, nieuprawnionym jest jedynie odwoływanie się przez organ odwoławczy do proporcji pomiędzy powierzchnią biologicznie czynną a powierzchnią zabudowy po rozbudowie. Wielkości te pozostają bez wpływu na ocenę, iż projekt budowlany w zakresie ustalenia sposobu odprowadzania wód opadowych jest zgodny z ustaleniami decyzji z dnia [...]i przywołanymi wcześniej przepisami. Podobnie, jak wynika z dokumentacji projektowej, nie jest projektowana zmiana naturalnego spływu wód poprzez zmianę poziomu terenu czy jego nachyleń, celem kierowania wód na teren sąsiedniej nieruchomości. W ocenie Sądu, wynikający z § 29 ww. rozporządzenia zakaz dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości nie został zatem naruszony. Dodatkowo w wyroku tym Sąd zwrócił uwagę na wątpliwości, jakie może budzić kwalifikowanie przez organ inwestycji jako zabudowy jednorodzinnej przez odwołanie się do § 12 ust. 3 powołanego rozporządzenia, w sytuacji gdy budynek, z uwagi na wielkość powierzchni usługowej nie spełnia definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wynikającej z art. 3 pkt 2a u.p.b. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, winna być również wyjaśniona i doprecyzowana.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2940/17, oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 269/17. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji przedłożony przez inwestora do zatwierdzenia przez organ I instancji projekt budowlany przewiduje, że wody opadowe odprowadzane będą na własny nieutwardzony teren, co jest zgodne zarówno z zapisami decyzji ustalającej warunki zabudowy, jak i brzmieniem § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r. Podkreślić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż wobec braku dodatkowych wymogów ustawowych, jak również dodatkowych obwarowań w decyzji ustalającej warunki zabudowy, nieuprawnionym jest jedynie odwoływanie się przez organ odwoławczy do proporcji pomiędzy powierzchnią biologicznie czynną a powierzchnią zabudowy po rozbudowie. Wielkości te pozostają bez wpływu na ocenę, iż projekt budowlany w zakresie ustalenia sposobu odprowadzania wód opadowych jest zgodny z ustaleniami decyzji z dnia [...] i przywołanymi wcześniej przepisami. Jak wynika z dokumentacji projektowej, nie jest również projektowana zmiana naturalnego spływu wód poprzez zmianę poziomu terenu czy jego nachyleń, celem kierowania wód na teren sąsiedniej nieruchomości. W tej sytuacji wynikający z § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r. zakaz dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości nie został naruszony. Słusznie Sąd pierwszej instancji wywiódł, że o ile – jego zdaniem - okoliczności sprawy wskazują na konieczność spełnienia dodatkowych warunków, to winien on precyzyjnie wskazać ich zakres i podstawę prawną. Dopiero bowiem niewykonanie obowiązków nałożonych prawidłowo i precyzyjnie może skutkować wydaniem decyzji negatywnej. Wszystko to prowadzi to do wniosku, że w tych okolicznościach organ nie mógł odmówić wydania decyzji pozytywnej dla Inwestora. Tym samym NSA uznał za nieusprawidliwiony zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. w zw. z art. 144 K.c.

Ponadto, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r. pozwala na przyjęcie, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna. Ustawodawca wskazał wszak, że miejsca te mają być urządzone stosownie do przeznaczenia i sposobu zabudowy. Jeśli zatem zabudowa ta żadną miarą nie pozwala na takie zagospodarowanie działki, które umożliwi realizację miejsc postojowych, to dopuszczalne jest ich usytuowanie na innej nieruchomości. Warunkiem spełnienia tego obowiązku, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jest aby miejsca te miały jednak charakter trwały.

Przystępując do kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] przede wszystkich należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność, lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie sądowym na tle tego przepisu sformułowano pogląd, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego oceną prawną w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1889/12, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 55/13, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponownie prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie organy obu instancji zastosowały się do oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 czerwca 2017r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 11 września 2018 r. co do dalszego postępowania, które miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie. W rezultacie zastosowania się do owej oceny i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie zostały spełnione wymagania określone w art. 35 ust. 1 i w art. 32 ust. 4 u.p.b., co rodziło konieczność wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 u.p.b.). Konstatacja ta prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a co za tym idzie podniesione w skardze zarzuty jako niezasadne nie zasługiwały na uwzględnienie.

W tym względzie odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skarżących dotyczących kwestii miejsc postojowych wskazać należy, że w orzecznictwie podnoszone jest, iż miejsca postojowe mogą być urządzone na innej działce niż inwestora, np. w wyroku NSA z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2561/16, w którym Sąd powołując się na orzecznictwo wskazał, że wykładnia § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pozwala na przyjęcie, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna (por. wyrok: NSA: z 20 marca 2018 r.,II OSK 1340/16; z 15 marca 2017 r., II OSK 1774/15; z 10 marca 2016 r., II OSK 1736/14; z 27 listopada 2014 r., II OSK 1165/13) – wyrok NSA z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2561/16, LEX nr 2574180. Ponadto NSA wskazał, że wielokrotnie wypowiadał się w tym zakresie, iż wystarczające jest zagwarantowanie przez inwestora możliwości postoju na cudzym gruncie (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2561/16, LEX nr 2574180).

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, że ilość miejsc postojowych została w przedmiotowej sprawie określona na 5 stanowisk i pozostaje to w zgodzie z decyzją o warunkach zabudowy oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jednocześnie odnosząc się do wskazanego przez NSA w wyroku z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2940/17, warunku trwałego charakteru miejsc postojowych stwierdzić należy, że inwestor zawarł w dniu 30 czerwca 2016 r. umowę najmu miejsc postojowych na działce nr ewid. 808/8 (na czas nieokreślony), do której w dniu 5 czerwca 2019 r. został zawarty aneks uwzględniający właściwe wyliczenie miejsc postojowych oraz ich lokalizację. Ponadto organ II instancji trafnie zwrócił uwagę, że usytuowanie miejsc postojowych na terenie ww. działki przedstawione zostało na mapach w skali 1:1000 i 1:500 do celów opiniodawczych i jest zgodne z § 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Powyższe wskazanie organu nie budzi zastrzeżeń Sądu.

W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego odprowadzania wód opadowych z nieruchomości inwestora, stwierdzić należy, iż organ odwoławczy trafnie zauważył, iż z projektu budowlanego wynika, że wody opadowe z dachu rozbudowanej części budynku odprowadzane będą poprzez rynny na własny nieutwardzony teren, oznaczony na planie zagospodarowania działki jako biologicznie czynny. Pozostaje to w zgodzie z ust. 6 pkt 4 decyzji Wójta Gminy P. o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] oraz z § 28 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Jednocześnie, w ocenie Sądu, organ II instancji zasadnie zwrócił uwagę, że z dokumentacji projektowej wynika, iż nie jest przewidziana zmiana ukształtowania terenu działki inwestora, która wpływałaby na naturalny spływ wód opadowych celem kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Przesądza to, iż warunki § 29 ww. rozporządzenia zostały zachowane. Powyższa kwestia została również przesądzona w wyroku Sądu z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 269/17, a zawarta w nim ocena, jak już wyżej wskazano, ma wiążący charakter dla Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę.

Następnie odnosząc się do kwestii pozbawienia rozbudowanego budynku dostępu do drogi publicznej, zauważyć należy, że organ II instancji słusznie podniósł, że w chwili obecnej wjazd na teren działki inwestora zapewniony jest przez służebność gruntową, obciążającą działkę nr ewid. 785/5 stanowiącą własność skarżących, przewidującą prawo właściciela działki nr ewid. 785/1 do przechodu i przejazdu przez działkę nr ewid. 785/5 od bramy wjazdowej do garażu. Ma rację przy tym organ odwoławczy, że ewentualnie wygaśnięcia ww. służebności nie pozbawia nieruchomość dostępu do drogi publicznej z uwagi na jej bezpośrednie przyległe usytuowanie do drogi. Kwestia ta, wobec ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy, nie budzi wątpliwości, działka przylega do wskazanej w niej drogi publicznej (drogi wojewódzkiej nr 703).

Ponadto, w ocenie Sądu, w kwestii zarzutu skarżących dotyczącego zacieniania oraz braku zapewnienia prawidłowego nasłonecznienia sąsiadującego terenu, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, iż działki sąsiednie w obszarze bezpośrednio przylegającym do planowanej rozbudowy są niezabudowane, zatem brak jest oddziaływania inwestycji w zakresie zacieniania. Przepisy zawierające wymagania w zakresie nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia odnoszą się do sytuacji, gdy budynek mieszkalny, na który nowa inwestycja może oddziaływać poprzez ograniczenie znajdującym się w nim lokalom naturalnego światła - już istnieje, nie odnosi się natomiast do terenu niezabudowanego. Powyższe wyjaśnienie nie budzi wątpliwości Sądu. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że organ II instancji słusznie zauważył, że z załączonego przez inwestora projektu zagospodarowania terenu wynika, iż budynek podlegający zamierzonej rozbudowie nie będzie zacieniał budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, ponieważ na działkach skarżących znajdują się budynki gospodarcze.

Nie podzielając zatem zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ orzekający w sprawie przepisów prawa materialnego, w tym zwłaszcza art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b. w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b., Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z regulacją prawa materialnego. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się wskazanych w skardze naruszenia przepisów procedury, w tym zwłaszcza art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w sprawie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 września 2018 r., co tym samym dowodzi, że zaskarżona decyzja została podjęta z zachowaniem wymogów określonych w art. 153 p.p.s.a.

Z powyższych względów, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

IB