Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 876/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 432/20 w sprawie ze skargi "A." w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 lutego 2020 r. nr 2201-IOC.4303.1.2020.MK w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "A." w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 3 600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 24 marca 2021r., sygn. akt III SA/Gd 432/20 oddalił skargę "A." Sp. z o.o. w W. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS, DIAS) z 25 lutego 2020 r. nr 2201-IOC.4303.1.2020.MK w przedmiocie w przedmiocie określenia klasyfikacji taryfowej towaru, wymaganej kwoty należności celnych oraz ostatecznego cła antydumpingowego.

Spółka nie zgadzając się z wyrokiem, wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2014 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu orzeczeniu zrzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 188 w związku z art. 191 i 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.; dalej: O.p.) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. -Prawo celne (Dz. U. z 2019 r., poz. 1169 z późn. zm.) poprzez stwierdzenie, że prawidłowa kwalifikacja [...] o oznaczeniach katalogowych [...], [...], [...], [...] i [...] do właściwej pozycji w klasyfikacji towarowej (celnej) nie wymaga wiedzy specjalnej i nie wymaga dokonania czynności dowodowej z opinii biegłego,

w sytuacji, gdy wiedza w tym zakresie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osoby mającej wykształcenie ogólne, tj. nie posiadającej wiedzy specjalistycznej w sprawach technicznych;

2. art. 187 O.p. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez stwierdzenie, że organy celne zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy w niniejszej sprawie,

w sytuacji gdy, nie zgromadzono wszystkich niezbędnych dowodów umożliwiających dokonanie ustaleń faktycznych wymagających wiedzy specjalnej (brak dowodu z opinii biegłego);

3. art. 191 O.p. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez stwierdzenie, że organy celne rozpatrując sprawę dokonały jej oceny w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy,

w sytuacji, gdy organy nie uwzględniły i nie oceniły wiarygodności treści dokumentów przedłożonych przez Stronę, takich jak zlecenia produkcyjne, wyciągi z zapisów księgowych Strony oraz ekspertyza dr hab. Inż. K. G. wskazujących, że w zgłoszeniu celnym Strona podała prawidłową klasyfikację towarową (celną);

4. art. 191 O.p. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez stwierdzenie, że importowane przez Stronę towary powinny być sklasyfikowane do pozycji HS 7307 do kodu TARIC 7307 99 80 98,

w sytuacji, gdy, treść not wyjaśniających do pozycji HS 7307 i 7326, sama treść tych pozycji, jak również wskazówki płynące z ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej, wskazują, że towary te powinny zostać zakwalifikowanie do pozycji HS 7326 oraz kodu TARIC 7326 19 90 00,

5. naruszenie poprzez zastosowanie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1934 z dnia 27 października 2015 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych łączników rur i przewodów rurowych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009,

w sytuacji, gdy Strona nie importowała produktów wytwarzanych przez tzw. "przemysł unijny", który określa zakres podmiotowy przedsiębiorców wytwarzających produkty objęte danym postępowaniem antydumpingowym oraz tzw. produkty podobne, co ma kluczowe znaczenie dla oceny czy importowane produkty stanowią tzw. produkt podobny, a tym samym czy mogą one być klasyfikowane do kodu CN 7307 99 80 98 i objęte cłem antydumpingowym.

6. art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rzetelnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, czego przejawem jest:

a) brak wskazania jakie okoliczności wskazują, że prawidłowa kwalifikacja [...] o oznaczeniach katalogowych [...], [...], [...], [...] i [...] do właściwej pozycji w klasyfikacji towarowej (celnej) nie wymaga wiedzy specjalnej,

b) brak wskazania, dlaczego zasadnie przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy nie uwzględniono i nie oceniono wiarygodności treści dokumentów przedłożonych przez Stronę takich jak zlecenia produkcyjne, wyciągi z zapisów księgowych Strony oraz ekspertyza dr hab. Inż. K. G.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wnosiła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie decyzji obu organów celnych i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu powołała argumenty na poparcie zarzutów.

Organ – Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie tejże skargi oraz o zasądzenie

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie tego środka odwoławczego, zasądzenie od skarżącej na rzecz DIAS kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych. Wnosił także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Obecny na rozprawie przed NSA pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy wyjaśnić, że w myśl art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza więc odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Wobec powyższego NSA odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Przechodząc do rozpoznania skargi kasacyjnej, wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z art. 183 p.p.s.a. (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Jak stanowi zaś art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia dotyczące mających, według skarżącego, miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego (poprzez błędną wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie), czy też procesowego.

W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. skarżąca podniosła zarzuty, ujmując je zbiorczo (w pkt 1. - 5. petitum skargi kasacyjnej), jako oparte zarówno na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., tj. bez jednoznacznego ich rozróżnienia na te odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego czy dotyczące przepisów postępowania, nie wiążąc ich z przepisami p.p.s.a., za wyjątkiem zarzutu z pkt 6 petitum skargi kasacyjnej, w którym zgłoszono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. odnoszące się do uzasadnienia wyroku.

Takie sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej w jej pkt 1.-5., choć nie jest prawidłowe, to w świetle uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1) nie uniemożliwia ustosunkowania się do nich, aczkolwiek nie może pozostać bez wpływu na ich skuteczność. Wynika to przede wszystkim z ich - w znacznej mierze - niejasnego i nieprecyzyjnego charakteru, a także tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do poszukiwania podstaw przedstawionych w sposób niepełny i niejednoznaczny zarzutów skargi kasacyjnej, czy też korygowania wadliwie sformułowanych zarzutów, bądź ich doprecyzowania za strony. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Zwłaszcza bowiem zakres zaskarżenia, który zakreśla granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, winien być jednoznacznie określony w skardze kasacyjnej.

Mając na względzie treść zgłoszonych w skardze kasacyjnej spółki zarzutów, a także sposób ich sformułowania, związany ze wskazaniem konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które według spółki zostały naruszone, jak również z rodzajem uchybienia tymże regulacjom, a także argumentację przytoczoną przez spółkę na poparcie jej twierdzeń, stwierdzić należy, że zarzuty te, ujmowane łącznie, odnoszą się zarówno do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W tym wypadku wskazać jednak należy, że ich jednoznaczne rozróżnienie i sklasyfikowanie nie w każdym przypadku jest możliwe.

Niezależnie od wyżej opisanych mankamentów, skarga kasacyjna generalnie nie miała uzasadnionych podstaw.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczył oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji organów celnych, zaakceptował dokonaną przez nie klasyfikację taryfową zgłoszonego do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru określonego jako [...] o oznaczeniach katalogowych [...], [...], [...], w tym [...], [...], [...], [...], [...] do kodu TARIC 7307 99 80 98, a nie jak uważała strona, że [...] powinny być klasyfikowane do kodu TARIC 7326 19 90 00 ze stawką celną 2,7%.

Należy wyjaśnić, że problem prawny objęty zarzutami skargi kasacyjnej w zbliżonym stanie faktycznym był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z: 23 listopada 2023 r. o sygn. akt I GSK 67/18, I GSK 100/20, I GSK 101/20, I GSK 102/20; 22 listopada 2023 r. o sygn. akt I GSK 19/20, I GSK 146/20, I GSK 337/20, I GSK 382/20; 28 marca 2023 r., sygn. akt I GSK I GSK 1579/19, I GSK 1641/19, I GSK 1664/19; I GSK 2065/19, I GSK 2084/19; 21 marca 2023 r., sygn. akt I GSK 1421/19, I GSK 1513/19 (opublikowane, podobnie jak niżej cytowane wyroki: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zasadnicze argumenty wyrażone w uzasadnieniach tych wyroków, uznając że są one aktualne również w kontrolowanej sprawie.

W odniesieniu do zarzutów opartych na naruszeniu przepisów postępowania stwierdzić należy, że ze swej istoty winny być rozpatrzone w pierwszej kolejności, jako że ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08).

W zarzutach zgłoszonych w pkt 1. - 4. petitum skargi kasacyjnej, opartych na twierdzeniach podnoszących naruszenie przepisów postępowania, mając na uwadze wskazane przepisy Ordynacji podatkowej – art. 187, art. 188, art. 191, art. 197 oraz art. 73 ust. 1 Prawa celnego skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaakceptowanie przez WSA ostatecznego, w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcia, opartego na niepełnym oraz niewłaściwie ocenionym materiale dowodowym.

Co do zarzutów zgłoszonych w pkt 1, 2 petitum skargi kasacyjnej, podnoszących uchybienie art. 188 w zw. z art. 191 i art. 197 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez błędną ocenę, że weryfikacja prawidłowości dokonanej przez organy celne kwalifikacji zakupionych przez spółkę towarów do pozycji HS 7307 nie wymagała sięgnięcia do wiadomości specjalnych, a tym samym przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej), co z kolei skutkowało naruszeniem art. 187 O.p., gdyż nie został zebrany i następnie oceniony w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, szczególnie że nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, mimo konieczności przeprowadzenia ustaleń wymagających wiedzy specjalnej (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej), a do tego przy ocenie materiału dowodowego pominęły organy, co WSA zaakceptował, dokumenty przedłożone przez skarżącą: zlecenia produkcyjne, wyciągi z zapisów księgowych strony oraz prywatną ekspertyzę dr hab. Inż. K. G. (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej) - w ocenie NSA należało uznać je za nietrafne. Przy czym należy dodać, że poprzez powyższe zarzuty w istocie strona dążyła do podważenia zasadności dokonanej klasyfikacji taryfowej towarów, a dopiero w dalszej kolejności poczynionych w sprawie ustaleń, co do właściwości, cech oraz stanu towaru, w którym się on znajdował w momencie dokonywania zgłoszenia (por. także pkt 4 petitum skargi kasacyjnej).

Odnosząc się do pierwszego z poruszonych przez spółkę aspektów sprawy stwierdzić należy, że kwestia prawidłowości dokonania przez organy celne kwalifikacji towarów do poszczególnych pozycji nie jest wyłącznie elementem ustaleń faktycznych, ale wiąże się także ze stosowaniem prawa, tj. procesem subsumpcji konkretnego stanu faktycznego pod normę prawną wyinterpretowaną z odpowiedniej regulacji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest w tym zakresie pogląd, że zidentyfikowanie towaru dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiąże się z dokonaniem określonych ustaleń faktycznych z zastosowaniem przepisów Nomenklatury Scalonej (por. wyroki NSA z: 15 marca 2023 r., sygn. akt I GSK 1857/19, I GSK 1989/19, I GSK 2064/19, I GSK 1604/19 i przytoczone w nich orzecznictwo). W tym kontekście należy więc podkreślić, że klasyfikacji towaru do konkretnej pozycji dokonuje organ na podstawie Wspólnej Taryfy Celnej, w oparciu o cechy, właściwości i stan danego towaru, w momencie dokonywania zgłoszenia celnego, a nie biegły, którego opinii będącej jednym z dowodów w sprawie, organ jest uprawniony, a nie zobowiązany zasięgnąć na etapie czynionych przez siebie ustaleń. Tak więc ewentualnej wadliwości samej klasyfikacji celnej towaru nie można przypisać niesięgnięciu przez organ do opinii biegłego, który nie jest władny wiążąco wypowiadać się w tym przedmiocie. Ewentualna rola biegłego ogranicza się bowiem do zajęcia stanowiska co do stanu towaru i jego cech faktycznych, co podlega ocenie organu.

W odniesieniu do prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych i ich oceny przez WSA, a zwłaszcza do kwestionowanej przez skarżącą oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, jak również podnoszonego przez nią niepodjęcia działań zmierzających do zgromadzenia szerszego materiału dowodowego, w tym poszerzonego o opinię biegłego co do stanu towaru, zgłoszonych w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, w opinii Sądu odwoławczego należało uznać je za nieusprawiedliwione. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, także w kontekście potrzeby sięgnięcia po wiadomości specjalne, w ramach swobodnej oceny dowodów, która to zasada została wyrażona w art. 191 o.p., wiąże się przede wszystkim z zastosowaniem tego właśnie przepisu, w postępowaniu celnym, stosowanego odpowiednio z mocy art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego.

Strona nie wykazała, aby organy naruszyły art. 187 § 1 O.p. nakazujący organowi zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 191 O.p., z kolei wymagającego od organu oceny na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Tą okolicznością miała być klasyfikacja towarów do właściwej pozycji, co, jak już wyjaśniono, nie jest tylko kwestią ustaleń faktycznych i nie może być podważane jedynie poprzez zarzuty naruszenia przepisów postępowania czyli z podstawy art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Z twierdzeniami spółki, że doszło do naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 O.p. nie sposób się zgodzić. Wskazywane przez nią dokumenty, w szczególności takie jak: zlecenia produkcyjne, wyciągi z zapisów księgowych spółki oraz ekspertyzy dr hab. inż. K. G. nie zostały – wbrew twierdzeniom skarżącej– pominięte. Organy uwzględniły przy ocenie materiału dowodowego także dowody przedłożone przez stronę (s. 8-9 decyzji DIAS), a Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanął na stanowisku, że ocenie podlegał kompletny materiał dowodowy, oceniony w wyczerpujący sposób (s. 21 uzasadnienia wyroku). Ponadto z uzasadnienia decyzji Dyrektora IAS w sposób jednoznaczny wynika, że organ ten dysponował dokumentami w postaci zleceń produkcyjnych oraz wyciągami z "Zapisów księgowych" spółki, które pełnomocnik strony złożył wcześniej organowi I instancji i DIAS dokonał ich oceny, co także rozważył WSA (s. 15 uzasadnienia wyroku). Zatem wszystkie trzy rodzaje dokumentów wskazane w ramach omawianego zarzutu zostały wzięte pod uwagę i ocenione przez organy celne, którą to ocenę zaakceptował Sąd I instancji. Z tego więc względu zarzut pominięcia ww. dokumentów w ramach rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest bezzasadny.

W tym miejscu należy podkreślić, że czym innym jest zupełne pominięcie konkretnych dowodów (na co jednoznacznie wskazuje skarżąca kasacyjnie), a czym innym nieuwzględnienie ich w ramach czynionych ustaleń, np. ze względu na odmówienie im wiarygodności, w świetle wniosków płynących z innych dowodów, czy też prawnej ich doniosłości. O ile w pierwszym przypadku można mówić o tym, iż jest to wyrazem dowolnej oceny dowodów (godzącej w zasadę wyrażoną w art. 191 O.p.), to w drugim przypadku wykazanie tego wymaga przedstawienia okoliczności, w świetle których przyjęta przez organ, a następnie Sąd, że wersja zdarzeń – ocena dowodów, nie znajduje oparcia w świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania.

W niniejszym przypadku twierdzenia skarżącej nie znajdują jednak uzasadnionych podstaw. Odwołuje się ona bowiem w nich nie tyle do cech i stanu nabywanych przez siebie towarów (co nie było sporne), co do sposobu ich montażu (już po dokonaniu zgłoszenia celnego), w dodatku - nie jedynie możliwego. Z tej przyczyny tenże sposób montażu nie może mieć decydującego wpływu na sposób klasyfikacji towaru

Dodatkowo zaznaczyć także należy, że w zakresie sposobu montażu towarów spółka nie prezentuje jednoznacznego i konsekwentnego stanowiska. Jak to bowiem organy zauważyły, sama spółka prezentując możliwy sposób montażu importowanych przez siebie elementów oferowanych innym podmiotom wskazywała, że mocowanie ich za pomocą nitów czy wkrętów stanowi dodatkowe zabezpieczenie i nie jest bezwzględnie wymagane. Aktualnie więc brak jest podstaw do przyjęcia, że ten właśnie sposób mocowania (według spółki wykluczający ponowne wykorzystanie elementu, jako będącego uprzednio przedmiotem łączenia za pomocą nitów czy też poprzez wiercenie w nich otworów montażowych) jest w przypadku rozpatrywanych towarów sposobem podstawowym. Przeciwne twierdzenia spółki, bazujące na założeniu, że podawane przez nią uprzednio informacje w omawianym zakresie, jako informacje handlowe, nie są w tej mierze ani miarodajne ani przekonujące. Tak więc tego rodzaju argumentacja nie może stanowić podstawy podważenia zasadności poczynionych w sprawie ustaleń, poprzez uznanie ich za wyraz dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego.

Podobne uwagi można zgłosić w przypadku potraktowania nabytych i zgłoszonych do oclenia przez spółkę towarów jako armatury. W tym jednak przypadku zwrócić należy uwagę, że zakwalifikowanie towaru do pozycji 7307 nie jest bezwzględnie związane z uznaniem go za element armatury wysokociśnieniowej. Towary, którym można przypisać takie cechy nie wyczerpują wszystkich możliwości zakwalifikowania ich do takiej właśnie pozycji. Wobec tego, również w tym zakresie brak jest podstaw do uznania, że także w tym aspekcie zachodziła konieczność zasięgnięcia opinii biegłego.

Na marginesie niniejszych rozważań zaznaczyć jedynie należy, że wbrew sugestiom ze strony spółki, ustalenie zakresu znaczeniowego wyżej przytoczonych pojęć nie jest zadaniem, ani też nie pozostaje w zakresie kompetencji biegłego. Poza tym ich rozmienienie na gruncie regulacji celnych, a szczególności zasad klasyfikacji towarów ma autonomiczny charakter, wobec czego nie musi być jednoznaczne z tym jakie funkcjonuje potocznie, czy też na gruncie innych dziedzin. W zakresie wyżej wymienionych pojęć spółka odwołuje się między innymi do specyficznych cech towarów stanowiących określony ich rodzaj, co obrazuje chociażby to, że w ramach argumentacji wskazuje konkretny ich asortyment jaki stanowi armatura wysokociśnieniowa, wywodząc z jej cechy okoliczności mające potwierdzać słuszność swojego stanowiska. To zaś wskazuje, że ogólny zakres znaczeniowy tego pojęcia nie jest w tym przypadku aż tak istotny, zwłaszcza że brak jest podstaw do rozróżniania tego rodzaju towarów w oparciu o docelowe ich przeznaczenie. Poza tym w Notach wyjaśniających posłużono się pojęciem armatury w znaczeniu funkcjonalnym, tzn. jako elementem służącym do łączenia rur, wobec czego poszukiwanie znaczenia tego terminu poza tym zakresem, nie znajduje uzasadnienia.

Co do wskazywanych jako naruszone przepisów art. 197 i art. 188 O.p., pierwszy z nich zawiera normę kompetencyjną będącą źródłem uprawnienia organu do zasięgnięcia wiadomości specjalnych, a skorzystanie z tej sposobności ustawodawca pozostawia uznaniu organu, co oznacza, że ma ono charakter fakultatywny, a swoboda organu w tym aspekcie ograniczona jest jedynie obiektywnymi potrzebami w zakresie niezbędności poczynienia konkretnych ustaleń, co do których niezbędnym jest – według obiektywnych kryteriów – odwołanie się do fachowych opinii wyspecjalizowanych w tym podmiotów.

Podobnie wyrażona w art. 188 O.p. zasada nakazująca uwzględnianie wniosków dowodowych stron nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż jak wynika z literalnego brzmienia przedmiotowej regulacji ograniczona jest ona poprzez okoliczność braku konieczności poszerzania w ten sposób materiału dowodowego. W myśl omawianego przepisu organ nie ma obowiązku uwzględniania wniosku dowodowego strony, jeżeli okoliczności, do których się on odnosi, stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W niniejszej sprawie wnioski dowodowe spółki o zasięgnięcie opinii biegłego i przeprowadzenie z niej dowodu, jak zaznaczono, nie zostały uwzględnione przez organy obu instancji. W obu przypadkach motywy jakie legły u podstaw oddalenia wniosków dowodowych spółki zostały przedstawione w sposób klarowny i przekonujący, wobec czego nie sposób zarzucić organom dowolności w tym względzie, a Sądowi I instancji błędną akceptację tychże opinii.

Cechy, właściwości oraz stan towarów, w jakim się one znajdowały w momencie dokonywania zgłoszenia nie były sporne. Rozbieżności pomiędzy organami celnymi a spółką dotyczyły właściwej klasyfikacji towarów, do rozstrzygnięcia których biegły – jak już wskazano – nie jest uprawniony.

W tym miejscu podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organów zaakceptowane przez Sąd I instancji, że stan importowanego towaru był znany, a także niesporny. W konsekwencji tego faktu oraz mając na względzie wcześniej przedstawioną rolę biegłego w prowadzonym postępowaniu, oczywiste jest, że powołanie biegłego byłoby bezcelowe. Informacje o rodzaju towarów, materiale z którego zostały wytworzone, technice wytwarzania, przeznaczeniu, sposobie łączenia z innymi elementami, walorach użytkowych (zastosowaniu), w posiadaniu których były organy orzekające w sprawie, umożliwiły w sposób jednoznaczny ustalenie tożsamości towaru oraz dokonanie jego taryfikacji do właściwego kodu Taric, zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS).

W przedmiocie zarzutu naruszenia art. 73 ust. 1 Prawa celnego, zauważyć należy, że przepis ten składa się z dwóch punktów, a skarżąca kasacyjnie nie wskazała żadnego z nich. W tychże punktach przywołanego przepisu ustawodawca odsyła do odpowiedniego stosowania, w postępowaniach celnych, enumeratywnie wskazanych przepisów O.p. W związku z tym tego rodzaju przepis mógł stanowić uzasadnioną podstawę zarzutu jedynie w powiązaniu z odpowiednią regulacją O.p.

Wobec powyższego nie zostało skutecznie wykazane, aby organy przyporządkowały towary do niewłaściwej pozycji celnej. Pozycja 7307 99 80 90 obejmuje bowiem pozostałe łączniki rur lub przewodów rurowych z żeliwa lub stali. Zakres zastosowania pozycji 7326 19 90 00 jest natomiast inny, gdyż obejmuje ona pozostałe artykuły z żeliwa lub stali, przy czym w wyjaśnieniach do niej zamieszczone zostało wyraźne zastrzeżenie, że nie obejmuje ona towarów objętych poprzednimi pozycjami działu lub uwagą 1 do sekcji XV. organy przyporządkowały towary do niewłaściwej pozycji celnej. Pozycja 7307 99 80 90 obejmuje bowiem pozostałe łączniki rur lub przewodów rurowych z żeliwa lub stali. Zakres zastosowania pozycji 7326 19 90 00 jest natomiast inny, gdyż obejmuje ona pozostałe artykuły z żeliwa lub stali, przy czym w wyjaśnieniach do niej zamieszczone zostało wyraźne zastrzeżenie, że nie obejmuje ona towarów objętych poprzednimi pozycjami działu lub uwagą 1 do sekcji XV.

Zatem zarzuty zgłoszone w pkt 1 – 4 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nietrafne.

W kwestii nałożenia na towary cła antydumpingowego (zarzut z pkt 5. petitum skargi kasacyjnej) również brak jest podstaw do podzielenia zarzutów spółki, opartych na podstawie naruszenia rozporządzenia wykonawczego nr 2015/1934, wydanego na mocy art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1225/2009. Należy podkreślić, że skarżąca kasacyjnie formułując zarzut w tym zakresie podnosiła, że naruszenie tego aktu nastąpiło przez jego zastosowanie, nie wskazując jednak żadnej konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia wykonawczego nr 2015/1934. Uważała, że naruszenie przedmiotowej regulacji wiązało się z tym, że nie importowała spółka produktów wytwarzanych przez tzw. "przemysł unijny", który określa zakres podmiotowy przedsiębiorców wytwarzających produkty objęte danym postępowaniem antydumpingowym oraz tzw. produkty podobne, co ma kluczowe znaczenie dla oceny czy importowane produkty stanowią tzw. produkt podobny, a tym samym czy mogą one być klasyfikowane do kodu CN 7307 99 80 98 i objęte cłem antydumpingowym.

Nie podzielając poglądu spółki należy odwołać się do art. 1 ust. 1 rozporządzenia 1225/2009, według którego cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt przywieziony po cenach dumpingowych, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę.

Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie klasyfikacji towarów przeprowadzonej przez organy, zaakceptowanej przez WSA, co nastąpiło w oparciu o ustalenia faktyczne co do stanu towarów objętych zgłoszeniem celnym, w momencie dokonywania tych czynności i analizę pozycji celnej HS 7307 i 7326, na podstawie Not wyjaśniających do pozycji HS 7307 i 7326, brzmienia tych pozycji, jak i ogólnych reguł nomenklatury scalonej. Jest to istotne, gdyż co do zasady, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie może odnieść zamierzonego skutku w sytuacji niekwestionowania wykładni odpowiednich regulacji, a także niepodważenia prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Mając powyższe na uwadze i odnosząc się do postawionego zarzutu, należy wyjaśnić, że w rozporządzeniu 2015/1934 "produkt objęty postępowaniem", tj. cłem antydumpingowym, został opisany w pkt. 2.1. jako produkt, tj. łączniki rur i przewodów rurowych (inne niż łączniki odlewane, kołnierze i łączniki gwintowane), z żeliwa lub stali (z wyłączeniem stali nierdzewnej), o największej średnicy zewnętrznej nieprzekraczającej 609,6 mm, rodzaju stosowanego do spawania doczołowego lub do innych celów, pochodzące z Chin, objęte kodami CN ex 7307 93 11, ex 7307 93 19 i ex 7307 99 80. Zatem przesądzenie prawidłowości zakwalifikowania towaru do pozycji 7307 99 80 90, czego skarżąca skutecznie nie podważyła, sprawia, że jest on objęty również cłem antydumpingowym. Bez znaczenia przy tym są twierdzenia skarżącej zawarte w skardze kasacyjnej, jakoby produkty oferowane przez przemysł unijny, w imieniu którego nałożone zostało cło antydumpingowe na łączniki rur i przewodów rurowych, to produkty o zupełnie innej charakterystyce oraz przeznaczeniu niż produkty do systemów wentylacyjnych, nie będące nawet produktami podobnymi.

Zauważyć także należy, że zgodnie z art. 1 ust. 4 rozporządzenia 1225/2009 "produkt podobny" oznacza produkt, który jest identyczny, to jest taki, który przypomina pod wszystkimi względami produkt objęty postępowaniem lub, przy braku takiego produktu, inny produkt, który wprawdzie nie przypomina go pod każdym względem, ale którego właściwości ściśle odpowiadają właściwościom produktu objętego postępowaniem. Sporne towary zostały zaś zaklasyfikowane do pozycji 7307 99 80, wprost wymienionej w pkt 2.1. rozporządzenia 2015/1934.

Zatem argumentacja strony, oparta na subiektywnych twierdzeniach, odnoszących się do celowości stosowania rozwiązań - środków ochronnych, do jakich zalicza się cło antydumpingowe, nie może bowiem stanowić podstawy podważenia rozstrzygnięcia opartego na akcie powszechnie obowiązującego prawa, jakim jest rozporządzenie 2015/1934.

Nietrafny okazał się także zarzut zgłoszony w pkt 6 petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że ustawodawca w art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie powinno być sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Ta zaś nie jest możliwa – lub istotnie ograniczona – gdy uzasadnienie orzeczenia sądowego nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, bądź sformułowane jest w sposób lakoniczny, niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r., z. 3, poz. 39; wyroki NSA z: 12 października 2010r., sygn. akt II OSK 1620/10; 10 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1439/17; 30 maja 2012r., sygn. akt II GSK 620/11; 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 908/22; 28 września 2010 r. sygn. akt II OSK 992/09).

Wymaga podkreślenia, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. kwestionować można jedynie "techniczną kompletność" uzasadnienia, nie zaś prawidłowość merytoryczną, czyli twierdzenia i wnioski sądu I instancji w zakresie poprawności stosowania przepisów procesowych i materialnych, do czego właśnie zmierzała Skarżąca kasacyjnie. Zgłaszane uchybienia Sądu I instancji w ramach omawianego zarzutu dotyczyły zaś ustaleń faktycznych i związanej z nimi kwalifikacji taryfowej oznaczonych wytłoczków z blachy. Podnoszone naruszenia, jak i inne naruszenia w zakresie poprawności stosowania przepisów procesowych i materialnych, jakich mógł się dopuścić WSA, mogą być zwalczane zarzutami opartymi na właściwej podstawie kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a., a nie jako naruszenia formalnych warunków uzasadnienia (por. wyroki NSA z: 6 grudnia 2022r., sygn. akt III FSK 1399/21 i II GSK 958/19; 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I FSK 658/20; 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 3458/17; 25 września 2018 r., syn akt II OSK 1666/18).

W opisanych warunkach, zdaniem NSA, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.; uzasadnienie jego wyroku zawiera wyszczególnione w tym przepisie elementy, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie w zakresie umożliwiającym kontrolę instancyjną tego orzeczenia, co potwierdziła argumentacja podnoszona w ramach ww. zarzutu, jak i dalsze zarzuty skargi kasacyjnej. Okoliczność, że Strona nie podziela stanowiska WSA, czy też jej ocena, iż uzasadnienie wyroku jest nieprzekonywające, nie było skuteczną przesłanką uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015r., sygn. akt II GSK 470/14).

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a., w zw. z 14 ust. 1 pkt 1 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c), oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).