Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1109/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 5, art. 34 par. 2 pkt 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1109/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: Sędzia WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Głowacki, Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.), , Protokolant: Referent Marcin Mastej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2024 r., sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 września 2023 r. nr SKO.EA/418/57/2023 w przedmiocie zarzutów w prowadzonej egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 września 2023r. znak: SKO.EA/418/57/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 17§1, art. 18, art. 33§2 pkt 5, art. 34§2 pkt 1 i §3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. 2022r. poz. 479 ze zm. - dalej: u.p.e.a.) oraz art. 138§1 pkt 1 wzw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2023r. poz. 775 ze zm. dalej-k.p.a ), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 kwietnia 2023r. nr PD-02- 1.3160.3.P.2.2023.MP orzekające o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023r. orzekł o oddaleniu zarzutu wniesionego przez T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 1 grudnia 2021 r. obejmującego należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres 8 i 9 raty 2021 r.

Organ I instancji wskazał, że w dniu 20 stycznia 2022r. za pośrednictwem platformy e-PUAP, wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo Spółki, w którym zarzucono prowadzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo dokonania wpłat na zadłużenie na podatek od nieruchomości i potrącenia z konta Spółki kosztów egzekucyjnych w kwocie 147,10 zł.

Powyższe pismo zostało zakwalifikowane przez organ egzekucyjny w części, w jakiej podnoszona jest okoliczność, iż należność objęta tytułem wykonawczym została zapłacona jako zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33§2 pkt 5 u.p.e.a., czyli zarzut, którego podstawą jest wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. W odniesieniu do wniosku "o zwrot 147,10 zł" zawartego w powyższym piśmie, organ I instancji wskazał, że będzie on procedowany przez organ egzekucyjny w odrębnym postępowaniu, po uzyskaniu waloru ostateczności postanowienia w sprawie rozpatrzenia wniesionego zarzutu. Odnosząc się do podniesionego zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, organ I instancji wyjaśnił, że w związku z niedokonaniem przez Spółkę płatności na podatek od nieruchomości, w dniu 30 września 2021 r. wystawiono upomnienie nr Up.PD-02- 1.3160.1.P.001846.2021.6 obejmujące zaległości za okres od 6 do 9 raty za 2021 r. Powyższe upomnienie zostało wysłane za pośrednictwem Krakowskiego Portalu Podatnika. Mimo dwukrotnego awizowania (l-awizo w dniu 30 września 2021 r., II- awizo w dniu 8 października 2021 r.) dokument nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, dlatego zgodnie z art. 46§6 k.p.a. upomnienie uznaje się za doręczone.

Dalej organ podniósł, że brak wpłaty pomimo wystosowania upomnienia skutkował wystawieniem w dniu 1 grudnia 2021 r. tytułu wykonawczego nr [...] celem wyegzekwowania zobowiązania w postępowaniu egzekucyjnym.

W dniu 7 grudnia 2021 r. Spółka dokonała wpłaty w wysokości 550,00 zł, która częściowo wygasiła obowiązek podatkowy do kwoty 468,24 zł, o czym poinformowano organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 8 grudnia 2021 r. Wpłata z dnia 7 grudnia 2021 r. została zaksięgowana zgodnie z art. 62 Ordynacji podatkowej na poczet najstarszych zaległości.

Ponadto wskazano, że w dniu 3 stycznia 2022r. organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. (nr zajęcia [...] ). Przedmiotowe zawiadomienie zostało wysłane na adres Spółki wskazany w tytule wykonawczym i było dwukrotnie awizowane w dniach: 12 stycznia 2022r. oraz 20 stycznia 2022r. oraz zostało uznane za doręczone z dniem 26 stycznia 2022r.

Dnia 6 stycznia 2022r. Spółka dokonała kolejnej wpłaty w wysokości 564,00 zł, która w całości wygasiła obowiązek podatkowy, o czym również został poinformowany organ egzekucyjny zawiadomieniem numer z dnia 10 stycznia 2022r. Wpłata z dnia 6 stycznia 2022r. została zaksięgowana zgodnie z art. 62 Ordynacji podatkowej na poczet najstarszych zaległości.

W dniu 11 stycznia 2022r. Bank [...] S.A. przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 147,10 zł, tj. całość dochodzonej należności (koszty egzekucyjne z tytułu wykonawczego nr [...] oraz część należności głównej z tytułu wykonawczego nr [...]).

Jak stwierdził organ I instancji - dokonana w dniu 6 stycznia 2022r. przez Spółkę wpłata miała miejsce po wszczęciu egzekucji administracyjnej. W związku z tym, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego oraz na dzień zajęcia rachunku bankowego figurowała zaległość, organ I instancji stwierdził, że wniesione zarzuty należało uznać za niezasadne.

Organ I instancji powołał się także na uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2022r., w którym wskazano, aby okoliczność obciążenia kosztami egzekucyjnymi była rozpatrywana w odrębnym trybie. Z uwagi na powyższe organ egzekucyjny w piśmie z dnia 28 stycznia 2022r. poinformował Spółkę, że wniosek "o zwrot 147,10 zł" będzie procedowany przez organ egzekucyjny w odrębnym postępowaniu, po uzyskaniu waloru ostateczności postanowienia w sprawie rozpatrzenia wniesionego zarzutu.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, w którym podważyła zasadność obciążania kosztami egzekucyjnymi, zakwestionowała ustalenia organu co do prawidłowości doręczenia upomnienia, jak i tego, że w dniu 3 stycznia 2022r. organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] S.A. zawiadomieniem nr [...] .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało wniesione zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu swojego postanowienia Kolegium wskazało, że postępowanie egzekucyjne podejmowane przez organ I instancji wobec Spółki wynikało z braku zapłaty podatku od nieruchomości za okres 8 i 9 raty 2021 r.

Z akt sprawy wynika, że w związku z niezapłaconym w terminie podatkiem od nieruchomości, upomnieniem z dnia 30 września 2021 r. Prezydent Miasta Krakowa wezwał Spółkę do zapłaty należności z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 6 do 9 raty za 2021 r. Należność nakazano wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia oraz uprzedzono, że w razie niewykonania obowiązku w podanym terminie zastanie wszczęte przeciwko Spółce postępowanie egzekucyjne. Z akt sprawy wynika również, że upomnienie doręczono Spółce za pośrednictwem Krakowskiego Portalu Podatnika w trybie doręczenia zastępczego z dniem 14 października 2021 r. (art. 46§6 k p a.), po dwukrotnym awizowaniu dokumentu. Tym samym uznano, że doręczenie nastąpiło w sposób prawem przewidziany.

Dalej organ wskazał, że w związku z nieuiszczeniem w terminie w całości należnego podatku od nieruchomości za 2021 r. (brak zapłaty podatku od nieruchomości za okres 8 i 9 raty 2021 r.) w dniu 1 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta Krakowa wystawił tytuł wykonawczy nr [...] celem wyegzekwowania w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązania w podatku od nieruchomości z tytułu 8 i 9 raty podatku za 2021 r.

W dniu 7 grudnia 2021 r. Spółka dokonała wpłaty w wysokości 550,00 zł, która częściowo wygasiła obowiązek podatkowy do kwoty 468,24 zł, o czym poinformowano organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 8 grudnia 2021 r. Wpłata z dnia 7 grudnia 2021 r. została zaksięgowana stosownie do postanowień art. 62 Ordynacji podatkowej na poczet najstarszych zaległości, jednakże nadal pozostała zaległość z tytułu 9 raty podatku za 2021 r.

Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy wysłano do Spółki wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] (zawiadomienie z dnia 13 grudnia 2021 r.) za pośrednictwem Poczty Polskiej i doręczono w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44§4 k.p.a. w dniu 3 stycznia 2022r. (I- awizo w dniu 20 grudnia 2021 r., Il-awizo w dniu 28 grudnia 2021 r.). Ponadto w dniu 3 stycznia 2022r. organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] S.A. zawiadomieniem z dnia 3 stycznia 2022r. Zawiadomienie to doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 3 stycznia 2022r., natomiast doręczenie zobowiązanej Spółce nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. (l-awizo w dniu 12 stycznia 2022r., Il-awizo w dniu 20 stycznia 2022r. - uznane za doręczone dnia 26 stycznia 2022r.).

Uwzględniając powyższe stwierdzono, że wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu 3 stycznia 2022r., zatem wpłata dokonana w dniu 6 stycznia 2022r. przez zobowiązaną Spółkę miała miejsce po wszczęciu egzekucji administracyjnej.

Zdaniem Kolegium prawidłowo organ I instancji stwierdził, że w dniu wystawienia przez Wierzyciela tytułu wykonawczego oraz na dzień dokonania zajęcia rachunku bankowego Spółki zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za 2021 r. istniała, a więc podniesiony przez Spółkę zarzut wygaśnięcia obowiązku przed wszczęciem egzekucji jest nieuzasadniony.

Natomiast w kwestii zasadności obciążenia Spółki kosztami egzekucyjnymi, organ I instancji w ślad za wytycznymi Kolegium zawartymi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 grudnia 2022r. wskazał, że wniosek "o zwrot 147,10 zł" będzie procedowany przez organ egzekucyjny w odrębnym postępowaniu, po uzyskaniu waloru ostateczności postanowienia w sprawie rozpatrzenia wniesionego zarzutu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka zarzuciła błędy merytoryczne w rozpatrywanej sprawie, niezgodności względem numerów pism i dat, nieścisłości i brak analizy postępowania organu oraz brak wnikliwej i rzetelnej analizy dokumentów, skutkujący wydaniem postanowienia bez podstawy prawnej i na niekorzyść Skarżącej. Podniesiono, że oryginalny tytuł wykonawczy z 1 grudnia 2021 r. nie został przedłożony do sprawy, organ posiłkuje się dokumentem z dnia 3 stycznia 2022r., w którym brak jest kwoty należnej i z dnia 1 wrześnie 2023r. w którym widnieje tylko częściowa zaległość raty 8 i zaległość raty 9. Spółka zarzuciła także, że nie została poinformowana o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie.

Zdaniem Spółki zajęcie było nieskuteczne ponieważ Spółka nie posiadała konta w Banku [...] . Z kolei dokumentem z dnia 3 stycznia 2022r. Urząd poinformował o dokonaniu zajęcia wierzytelności na koncie Spółki w Banku [...] bez uprzedniego doręczenia Spółce wymaganych prawem upomnień i bez zachowania prawidłowych terminów doręczenia.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2492) w zw. z art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wskazuje, że art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na które przysługuje zażalenie.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem, SKO w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa którym uznano za niezasadne zarzuty skarżącej nieistnienia obowiązku.

W sprawie poddanej osądowi, Prezydent Miasta Krakowa wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce z uwagi na brak wpłat należności z tytułu podatku od nieruchomości za 8 i 9 ratę z 2021 r. Skarżąca Spółka neguje istnienie zaległości w tym podatku na dowód czego przedłożyła do akt sprawy administracyjnej oraz na etapie skargi do sądu administracyjnego, wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez [...] Bank SA, które obrazowały dokonywanie wpłat przez skarżącą spółkę na poczet podatku od nieruchomości w latach 2015-2023.

W trakcie prowadzonego postępowania, którego początek trudno jest jednoznacznie określić (z uwagi na częściową niekompletność akt administracyjnych) wynika, że organ księgował wpłaty na najstarsze, wymagane należności i zastosował art. 62 Ordynacji podatkowej, jednak z akt nie wynika kiedy pojawiły się te zaległości, za jakie okresy i w jakiej wysokości.

Na rozprawie w dniu 16 lutego 2024r. Prezes Skarżącej Spółki, oświadczyła, że Spółka nie miała zaległości. Z analizy dokonywanych przelewów na rachunek UMK w Krakowie z tytułu wpłat na podatek od nieruchomości też nie wynika by zaległości były. Podatki były uiszczane w terminie do 15 każdego miesiąca co wynika z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczących terminów uiszczania podatku przez osoby prawne.

Z treści zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, nie wynika dostatecznie jasno kiedy pojawiły się zaległości. Okoliczność zaliczania wpłat w trybie art. 62 Ordynacji podatkowej, sama z siebie nie tłumaczy istnienia zaległości.

Konfrontując dokonane przelewy i stanowisko organu o istnieniu zaległości, które spowodowały konieczność uruchomienia egzekucji nie sposób dociec kiedy zaległości powstały.

Organ wydając postanowienie, a w szczególności w sytuacji gdy strona całkowicie neguje okoliczność istnienia i fakt powstania tych zaległości, winien dołożyć wyjątkowej staranności by kwestię tę omówić w pisemnych motywach rozstrzygnięcia.

Na etapie wnoszenia zażalenia, strona skarżąca przedłożyła wyciągi z rachunku bankowego obrazujące dokonane wpłaty na poczet podatku od nieruchomości, wobec czego rzeczą organu odwoławczego było ustosunkowanie się do tego materiału dowodowego. Organ w ogóle nie odniósł się do tego zagadnienia, mimo, że jest to kwestia kluczowa, bowiem strona konsekwentnie neguje istnienie zaległości posiłkując się dokumentacją bankową, negując tym samym działania organu w oparciu o art. 33§2 pkt 5 u.p.e.a.

Wskazać także należy, że istotne dla sprawy dokumenty a w szczególności tytuły wykonawcze, powinny być dołączone do akt w wersji oryginalnej z dowodami jego doręczenia tak by można było prześledzić chronologię czynności podejmowanych w sprawie co ostatecznie pozwala na skontrolowanie sprawy przez Sąd.

Niezależnie od powyższego, Sąd dostrzegł, że akta administracyjne przedłożone Sądowi nie były kompletne.

Organ powinien również dołączyć do akt sprawy, akta z uprzednio prowadzonego postępowania w tym akty administracyjne (postanowienie) wydane przez SKO w Krakowie w sprawie SKO.EA/418/15/2022.

Powyższe braki w materiale dowodowym uniemożliwiają Sądowi zbadanie prawidłowości wydanych przez organy obu instancji postanowień. Sąd nie jest bowiem w stanie zweryfikować ustaleń organów, które legły u podstaw wydanych przez nie postanowień. Sąd nie wzywał organów o nadesłanie brakujących dokumentów, gdyż braki te występowały już na etapie postępowania przed organem I instancji. W wyniku tego organ II instancji nie dysponował kompletnym materiałem dowodowym umożliwiającym mu rozpoznanie odwołania. Konieczne zatem stało się uchylenie obu postanowień by organy administracji mogły zebrać cały potrzebny materiał dowodowy i ponownie rozpoznać sprawę.

Na podstawie więc art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe będą zatem zobowiązane do uzupełnienia postępowania dowodowego o brakujące dokumenty pochodzące z postępowania prowadzonego w sprawie SKO.EA/418/15/2022, tak by można ustalić co było jego przedmiotem i czy ewentualne zalecenia organu II instancji kierowane do organu I zostały zrealizowane.

Rzeczą organu będzie także przeanalizowanie dokumentacji bankowej (wpłat na poczet podatku od nieruchomości) tak by można było ustalić czy istotnie obowiązek wygasł względnie w jakiej części jest ona wymagalny i czy prawidłowo wszczęto postępowanie egzekucyjne w tej sprawie.

Z omówionych względów Sąd uznał, że tym samym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu - stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Uchylenie postanowienia organu I instancji w oparciu o art. 135 p.p.s.a. było konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00 tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

-----------------------

2