Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 253/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1-2, art. 118 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 271 pkt 2, art. 273 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M.W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2020 r. w sprawie I SA/Gd 1689/19 na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2019 r., nr 2201-IEW-1.4123.59-63.2019/KB w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

H. Sp. z o.o. (dalej w skrócie zwana Spółką) nie wykonała zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r. wynikających z ostatecznej decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 27 grudnia 2017 r. W związku z nieuregulowaniem ww. zobowiązań podatkowych powstały zaległości podatkowe.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia 13 grudnia 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej w skrócie zwany Naczelnikiem lub organem pierwszej instancji) orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. W., jako członka zarządu, solidarnie ze Spółką za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Decyzją z dnia 28 czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej w skrócie zwany Dyrektorem lub organem odwoławczym) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej M. W. solidarnie ze Spółka za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. w kwocie 118.662.12 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.6499,99 zł, za sierpień 2013 r. w kwocie 460.00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 6,31 zł, za wrzesień 2013 r. w kwocie 3.404,00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 46,41 zł, za październik 2013 r. w kwocie 4.743.00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 64,26 zł oraz za listopad 2013 r. w kwocie 46.210,00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 622,05 zł. Jednocześnie Dyrektor uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r., co do których orzeczono o odpowiedzialności podatkowej M. W. solidarnie ze Spółką i w tym zakresie orzekł o obniżeniu wysokości odsetek za zwłokę do łącznej kwoty 53.109,00 zł w tym za czerwiec 2013 r. do kwoty 37.872,00 zł, za sierpień do kwoty 139,00 zł, za wrzesień 2013 r. do kwoty 1.000,00 zł, za październik 2013 r. do kwoty 1.353,00 zł i za listopad 2013 r. do kwoty 12.775,00 zł.

W uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia Dyrektor stwierdził, że w sprawie została spełniona przesłanka o jakiej mowa w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, albowiem postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej zostało wszczęte w dniu 22 czerwca 2019 r. natomiast decyzja Naczelnika z dnia 27 grudnia 2017 r. określająca Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług została doręczona w dniu 16 stycznia 2018 r. Organ stwierdził dalej, że M. W. (do 18 sierpnia 2014 r. M. Z.) pełniła obowiązki prezesa zarządu Spółki od dnia 9 maja 2011 r. do dnia 12 lutego 2014 r. (protokół uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 12 lutego 2014 r.), a co za tym idzie pełniła te obowiązki również w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r. Tym samym zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia ojej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki. Dyrektor wskazał również, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, co znalazło swoje odzwierciedlenie w postanowieniu z dnia 30 marca 2018 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Wola.

Zdaniem organu zarząd Spółki najpóźniej licząc od dnia 1 stycznia 2012 r. powinien podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości. Tymczasem w stosunku do Spółki nie wypłynął wniosek o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, a przy tym, w trakcie postępowania strona nie uprawdopodobniła, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy. M. W. nie wskazała również składników majątkowych Spółki, z których egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Wobec powyższego, zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wyłączających odpowiedzialność za zaległości Spółki, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Na przedmiotową decyzję M. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 116 Ordynacji podatkowej, poprzez ustalenie odpowiedzialności podatkowej M. W. jako byłego prezesa zarządu Spółki wraz ze Spółką za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013, sierpień 2013, wrzesień 2013, październik 2013 i listopad 2013 w sytuacji gdy Skarżąca nie pełniła już wówczas funkcji prezesa zarządu w Spółce;

2) art. 122 w zw. z art.121 § 1 w zw. z art.125 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej, polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów i uznaniu za prawidłowe oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przeprowadzenia dowodu z dokumentów oraz odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego z majątku spółki, a w konsekwencji orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej, gdy nie skierowano egzekucji do całego majątku dłużnika,

3) art. 123 § 1 w związku a art. 200 § 1 Ordynacji Podatkowej, polegający na tym, że organ podatkowy pomimo ciążącego na nim obowiązku nie zapewnił skarżącej udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił zapoznanie się z całym zebranym w toku postępowania materiałem i wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto organ podatkowy nie wyznaczył zgodnie przywołanym powyżej art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

4) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, polegającej na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej.

5) art. 108 § 2 lit. a Ordynacji podatkowej, polegającej na wszczęciu postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, które nie może być wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Nie podjęciu próby doręczenia decyzji obecnemu zarządowi Spółki, a jedynie doręczeniu w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, gdy organ podatkowy miał pełna świadomość braku kontaktu od 2014 z podatnikiem na adresie, na który skierowano korespondencję.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SPP/Gd 353/19 przyznano M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Okręgowa Izba Radców Prawnych w Gdańsku wyznaczyła na pełnomocnika strony radcę prawnego B. K. wskazując przy tym, w piśmie z dnia 2 grudnia 2019 r. (k. 24 akt I SA/Gd 1689/19) jako adres pełnomocnika do korespondencji ul. [...] w G. Na powyższy adres Sąd przesłał pełnomocnikowi strony zawiadomienie o terminie rozprawy (koperta k. 45). Przesyłka zawierająca zawiadomienie została zwrócona do Sądu z adnotacją o niepodjęciu jej w terminie.

W dniu 3 czerwca 2020 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1689/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok oddalający skargę M. W. na decyzję Dyrektora z dnia 28 czerwca 2019 r.

W piśmie z dnia 10 listopada 2020 r. (k. 65 akt I SA/Gd 1689/19) Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że w piśmie z dnia 2 grudnia 2019 r. omyłkowo wskazano nieprawidłowy adres korespondencyjny mecenas B. K.; prawidłowym adresem, jak dodano w piśmie, jest bowiem adres [...] G., ul. [...].

Przesyłką nadaną w urzędzie pocztowym w dnu 23 listopada 2020 r. M. W. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie B. K., złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1689/19, domagając się uchylenia powyższego orzeczenia.

W złożonej skardze zostało wskazane, że zaskarżony wyrok zapadł po przeprowadzeniu rozprawy, bez udziału w niej i wiedzy zarówno skarżącej jak i jej pełnomocnika. Brak udziału pełnomocnika w rozprawie wynikał z braku zawiadomienia o terminie rozprawy na jego prawidłowy adres to jest: [...] G., ul. [...]. Tymczasem z danych zamieszczonych na portalu Poczty Polskiej wynika, że przesyłka została skierowana na adres [...] G. ul. [...]. Wnosząca skargę stwierdziła, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia, a w konsekwencji Sąd nie powinien uznać przesyłki za doręczoną w sposób skuteczny. W związku z powyższym, zdaniem strony, zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2013 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie zwanej p.p.s.a.

Strona wskazała również, że zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 273 § 2 p.p.s.a. albowiem zaistniały nowe okoliczności w stosunku do tych, które były ocenione przez Sąd i doprowadziły do wydania wyroku oddalającego skargę.

Strona wskazała na nowy dowód jakim jest Protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 23 grudnia 2012 roku. Z treści tego protokołu wynika, że Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników z dnia 23 grudnia 2012 r., podjęło Uchwałę nr 1 o odwołaniu Prezesa Zarządu Spółki M. Z. (obecnie: M. W.) na skutek złożenia przez nią rezygnacji oraz Uchwałę nr 2 o powołaniu do Zarządu Spółki I. R. na funkcję Prezesa Zarządu. Obie uchwały weszły w życie z dniem podjęcia tj. z dniem 23 grudnia 2012 r. Skarżąca dodała przy tym, że nie miała wiedzy o podjętej uchwale i była przeświadczona, że rezygnacja z funkcji Prezesa Zarządu dokonana pismem z dnia 23 listopada 2012 r., i przyjęta przez Spółkę w tym samym dniu była wystarczająca.

Strona podniosła, że powyższe nowe dowody pozyskała w dniu 16 listopada 2020 r. od byłego pracownika Spółki A. C.. Dowody te mają wpływ na wynik sprawy gdyż potwierdzają, że w czasie powstania zaległości, za które odpowiedzialność została przypisana skarżącej, funkcję członka zarządu pełnił I. R..

Odnośnie zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie strona podniosła, że o podstawie wznowienia pełnomocnik dowiedziała się w dniu 15 października 2020 r., a tym samym została ona wniesiona z zachowaniem trzymiesięcznego terminu.

Wyrokiem z 9.03.2021 r. o sygn. I SA/Gd 1097/20 WSA w Gdańsku w punkcie 1 uchylił wyrok WSA w Gdańsku z 3.06.2020 r. o sygn. I SA/Gd 1689/19, natomiast w punkcie 2 uchylił zaskarżoną decyzję.

W okolicznościach sprawy za uzasadnioną WSA w Gdańsku uznał podstawę wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na pozbawienie strony możliwości działania w następstwie uznania, że pełnomocnik strony był należycie poinformowany o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok WSA w Gdańsku z 3.06.2020 r., I SA/Gd 1689/19. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę winien mieć przy tym na względzie, że przedstawiony przez skarżącą dokument jest kserokopią Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki. Choć z protokołu tego wynika, jaka uchwała i o jakiej treści została podjęta, to jednak należy wziąć pod uwagę, że skarżąca uchwały odwołującej ją z funkcji członka zarządu nie złożyła do akt sprawy. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego obliguje organ do podjęcia takich czynności, które będą zmierzały do pozyskania tego dokumentu. Sąd wskazał możliwość przesłuchania w charakterze świadków tych osób, których podpisy widnieją pod załączonym do akt protokołem. Wyjaśnienie wzajemnej relacji pomiędzy treścią Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r. a uchwałą tegoż Zgromadzenia z 12.02.2014 r. pozwoli stwierdzić, kiedy w rzeczywistości skarżąca została odwołana z funkcji członka zarządu. Dopiero niebudzące wątpliwości ustalenie tej okoliczności umożliwi wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r.

Skargę kasacyjną, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniósł Dyrektor IAS w Gdańsku, który w oparciu o art. 173 § 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżył wyrok w części dotyczącej uchylenia zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. sformułował również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi, ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także w oparciu o art. 203 i art. 205 p.p.s.a. zasądzenie kosztów postępowania oraz na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W dniu 2 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie sygn. akt III FSK 4114/21, którym uchylił zaskarżony wyrok w punkcie drugim i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

W uzasadnieniu wskazano, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wskazuje natomiast na to, żeby podstawę wznowienia stanowił wskazany w skardze o wznowienie postępowania sądowego art. 273 § 2 p.p.s.a., według którego można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Według skarżącej, załączoną do skargi o wznowienie postępowania sądowego kserokopię protokołu należy traktować jako nowy dowód w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a., który mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego skarżąca nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zdaniem skarżącej, protokół ów miałby potwierdzać, że Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki z 23.12.2012 r. podjęło uchwałę nr 1 o odwołaniu skarżącej jako prezesa zarządu spółki na skutek złożenia przez nią rezygnacji oraz uchwałę nr 2 o powołaniu do zarządu spółki innej osoby na funkcję prezesa zarządu. Obie uchwały weszły w życie z dniem podjęcia, tj. 23.12.2012 r. Skarżąca dodała przy tym, że nie wiedziała o podjętej uchwale i była przeświadczona, że rezygnacja z funkcji prezesa zarządu dokonana pismem z 23.11.2012 r. i przyjęta przez spółkę w tym samym dniu była wystarczająca.

Podkreślić należy, że WSA w Gdańsku nie stwierdził wprawdzie istnienia podstawy do wznowienia postępowania z art. 273 § 2 p.p.s.a. i nie dopuścił również na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., jako nowego i nieznanego dotąd skarżącej dowodu w sprawie ww. kserokopii Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r., jednakże nakazał przeprowadzenie dowodu z przedłożonej przez skarżącą kserokopii protokołu organowi odwoławczemu i skonfrontować ją z protokołem uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 12.02.2014 r. W związku z czym uznał, że powyższe stało się podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji w myśl art. 271 pkt 2 i art. 282 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Stosownie do art. 282 § 1 p.p.s.a. należy rozpoznawać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., wobec stwierdzenia zatem przez WSA w Gdańsku dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, z uwagi na to, że skarżąca nie była należycie reprezentowana i połączenia badania tej okoliczności z rozpoznaniem sprawy, trafnie ocenił ten Sąd, że winien był zbadać zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS z 28.06.2019 r., wydaną w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r.

Rozpatrując ponownie skargę, WSA w Gdańsku powinien ocenić z punktu widzenia regulacji prawnej art. 116 O.p. także kluczową z perspektywy dokonanego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia okoliczność, opisaną zarówno w decyzji, jak i odpowiedzi na skargę skarżącej, a także znajdującą potwierdzenie w aktach administracyjnych, którą jest faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu przez skarżącą w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań, objętych postępowaniem z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. (termin płatności 25.07.2013 r.), sierpień 2013 r. (termin płatności 25.09.2013 r.), wrzesień 2013 r. (termin płatności 25.10.2013 r.), październik 2013 r. (termin płatności 25.11.2013 r.) oraz listopad 2013 r. (termin płatności 27.12.2013 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego obliguje Sąd ponownie rozpoznający sprawę do rozpoznania skargi wniesionej przez panią M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2018r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki.

Przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych określone zostały w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i można je podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że zaległość wynika z zobowiązania, którego termin płatności upłynął w czasie, gdy dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. Członek zarządu będzie zatem zwolniony z odpowiedzialności jeśli wykazane zostanie, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy tej osoby lub wskazane zostanie mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Pani M. W. pełniła obowiązki prezesa zarządu Spółki od dnia 9 maja 2011 r. do dnia 12 lutego 2014 r., kiedy to została odwołana z tej funkcji na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 12 lutego 2014 r. Zdaniem organu powyższy stan rzeczy potwierdza również odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...]. Dyrektor stwierdził jednocześnie, że za nieuprawdopodobnione należało uznać twierdzenie M. W., że złożyła rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu Spółki pismem z dnia 23 listopada 2012 r., albowiem takiego dokumentu do akt sprawy strona nie przedłożyła.

Tymczasem, jak wynika z załączonej do skargi o wznowienie kserokopii dokumentu w postaci Protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 23 grudnia 2012 roku, w tym dniu podjęta została Uchwała nr 1 o odwołaniu Prezesa Zarządu Spółki M. Z. (obecnie M. W.) na skutek złożenia przez nią rezygnacji oraz Uchwała nr 2 o powołaniu do Zarządu Spółki I. R. na funkcję Prezesa Zarządu. Obie uchwały weszły w życie z dniem podjęcia tj. z dniem 23 grudnia 2012 r.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd, związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 2 lutego 2024 r., stwierdza, że przy ocenie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółek na podstawie art. 116 O.p. należy brać pod uwagę faktyczne sprawowanie funkcji członka zarządu. Oceniając odpowiedzialność solidarną konkretnej osoby za zaległości podatkowe spółki, którą zarządza, istotne znaczenie ma ustalenie, czy w danym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Odpowiedzialność solidarna członka zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się bowiem wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań. Faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce, nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce, powoduje odpowiedzialność podatkową tej osoby przewidzianą w art. 116 § 2 O.p. Złożenie podpisów na dokumentach spółki, że dana osoba realizowała czynności związane z pełnioną funkcją prezesa zarządu (zob. np. wyrok NSA z 19.01.2024 r., III FSK 3652/21 i powołane tam orzecznictwo). W świetle powyższego podkreślić należy, że przedłożona przez skarżącą jako nowy dowód kserokopia ww. Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r., niezależnie od jej wiarygodności, winna być oceniona jako pozostająca bez wpływu na dokonane przez organ podatkowy rozstrzygnięcie.

Kluczowa okoliczność to faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu przez skarżącą w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań, objętych postępowaniem z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. (termin płatności 25.07.2013 r.), sierpień 2013 r. (termin płatności 25.09.2013 r.), wrzesień 2013 r. (termin płatności 25.10.2013 r.), październik 2013 r. (termin płatności 25.11.2013 r.) oraz listopad 2013 r. (termin płatności 27.12.2013 r.). Podkreślenia wymaga, że skarżąca opatrzyła własnoręcznym podpisem i pieczęcią prezesa zarządu deklaracje dla podatku od towarów i usług (za czerwiec 2013 r. w dniu 23.07.2013 r., za lipiec 2013 r. w dniu 22.08.2013 r., za sierpień 2013 r. w dniu 24.09.2013 r., za wrzesień 2013 r. w dniu 24.10.2013 r., za październik 2013 r. w dniu 22.11.2013 r., za listopad 2013 r. w dniu 19.12.2013 r., za grudzień 2013 r. w dniu 24.01.2013 r., za styczeń 2014 r. w dniu 25.02.2014 r.); zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za 2012 r. w dniu 30.04.2013 r.; protokół uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki w dniu 28.06.2013 r. Są to odpowiednio k. 1-6, 87, 90, 118-119.

Żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. w ocenie Sądu nie jest uzasadnione, nie została bowiem wykryta okoliczność faktyczna lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe, zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zaskarżona decyzja została wydana po ustaleniu okresu faktycznego pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki, za której zobowiązania odpowiada.

Zarzut naruszenia art. 108 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej był przedmiotem oceny dokonanej przez organ drugiej instancji. Wskazano, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności skarżącej zostało wszczęte w dniu 22 czerwca 2019 r., przed upływem trzech lat od 16 stycznia 2018 r. – daty doręczenia spółce decyzji z 27 grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Ocena dokonana przez organ nie została uznana za niezgodną z prawem w wydanym w sprawie wyroku.

Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. podniesiono zarzut upływu terminu przedawnienia wywodzony z art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten dotyczy przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepis art. 118 Ordynacji podatkowej zawiera uregulowanie dwóch instytucji prawa podatkowego, a mianowicie terminów przedawnienia prawa (kompetencji) do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej i przedawnienia samego zobowiązania (zaległości podatkowej) osoby trzeciej ponoszącej odpowiedzialność. Zgodnie z art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej w przypadku skutecznego doręczenia decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej organ podatkowy może domagać się zapłaty wynikającego z niej zobowiązania przez okres 3 lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym decyzję doręczono. Zatem okolicznością, od której uzależnione jest rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji, jest doręczenie tej decyzji osobie trzeciej. Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień grudnia 3. roku po roku, w którym decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej doręczono. Bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 118 § 2 O.p., przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym osoba trzecia została poinformowana. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Jeżeli zaistnieją okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, biegnie on dalej, ale nie dłużej niż 3 lata. Wskazana przez stronę okoliczność - zajęcie egzekucyjne z dnia 8 stycznia 2020 r. nie wpływa na termin przedawnienia prawa do wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.