Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 176/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2022 r. nr OA.7721.19.33.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego - skargę oddala –


UZASADNIENIE

Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB"/’ organ II instancji") decyzją z dnia 22 listopada 2022 r. nr OA.7721.19.33.2022, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022, poz. 2000, dalej: "K.p.a."), po rozpoznaniu odwołania A.Ł (dalej: "Odwołująca się"/"Skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB"/"organ I instancji") z dnia 9 sierpnia 2022 r. nr NB.5160.33.2017.AP zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku [...] na działkach nr [...], [...], [...] i [...] obr. [...] wraz z przyłączem wodociągowym, gazowym, teletechnicznym, kanalizacji sanitarnej, przyłączem energetycznym, kanalizacji deszczowej na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obr. [...], przebudową istniejących odcinków linii telekomunikacyjnej napowietrznej i kabla energetycznego na działce nr [...] obr. [...], stanowiskami parkingowymi ogólnodostępnymi (6 stanowisk) na działkach nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] i jednocześnie zobowiązującej inwestora ([...], dalej: "Inwestor") do uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. budynku, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Inwestor w chwili prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego budynku legitymował się decyzją Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent") z dnia 8 września 2008 r., nr: AR.1.61.7353/77/4/07/08 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji p.n.: [...], wraz z przyłączami na szczegółowo wskazanych działkach. Decyzja ta została poddana kontroli instancyjnej oraz kontroli w postępowaniu sądowo-administracyjnym. W konsekwencji decyzją z dnia 1 czerwca 2011 r., znak: I.VII.7144-3-16/10, Wojewoda Podkarpacki (dalej: "Wojewoda"), po ponownym rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję Prezydenta z dnia 8 września 2008r. i umorzył postępowanie administracyjne w całości z uwagi na fakt, że przedmiotowa budowa została całkowicie zakończona, a Inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Decyzją z 25 lutego 2014 r., znak: NB-I-4-7353-136/13, PINB w postępowaniu wznowieniowym, uchylił własną ostateczną decyzję z dnia 23 września 2010 r. znak: NB-I-4-7353- 97/10, udzielającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W konsekwencji PINB wdrożył postępowanie w trybie art. 50 – 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej: "P.b."/"ustawa – Prawo budowlane") i po kolejnym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 9 sierpnia 2022 r. znak: NB.5160.33.2017.AP, na podstawie art. 51 ust. 4 P.b., zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku NZS i jednocześnie zobowiązał Inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. budynku. Od niniejszej decyzji odwołanie wniosła Skarżąca.

WINB nie uwzględnił odwołania uznając, że projekt jest kompletny i odpowiada przepisom prawa. Został sporządzony oraz sprawdzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, aktualnymi na dzień opracowania projektu oraz aktualnymi zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt składa się z części opisowej i części rysunkowej, zawiera wyodrębniony projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Obejmuje swoim zakresem całość zamierzenia inwestycyjnego. Ponadto projekt zawiera również wymagane uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, z rzeczoznawcą do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, rzeczoznawcą do spraw sanitarno-higienicznych. Zawiera również informację o obszarze oddziaływania obiektu, opinię geotechniczną dotyczącą geotechnicznych warunków posadowienia oraz projekt architektoniczno-budowlany, wpływ obiektu na środowisko, warunki ochrony przeciwpożarowej oraz charakterystykę energetyczną budynku, analizę nasłoneczniania i przesłaniania, ekspertyzę techniczną istniejącego budynku NZS, ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt jest zgodny z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

Z przedłożonego projektu zagospodarowania działki wynika, że projektowany budynek usytuowany jest z poszanowaniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: "rozporządzenie"), a w szczególności przepisów określających minimalne odległości od granicy działek, wymagań warunków przeciwpożarowych. Ponadto dokonano oceny prawidłowości usytuowania przedmiotowego budynku w kontekście § 13 rozporządzenia. Przedmiotowy budynek usługowy usytuowany jest w odległości 11,20 m od najbliższego sąsiedniego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...]. Zgodnie z zawartymi przez projektanta wnioskami do analizy przesłaniania budynku istniejącego przez projektowany budynek usługowy, budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany na działce nr [...] nie będzie przesłaniany przez budynek [...], gdyż odległość między budynkami, tj. 11,20 m (14,50 m odległość pomiędzy budynkami liczona od części wyższej) jest większa, niż wysokość przesłaniania, tj. 8,32 m (11,63 m - wysokość przesłaniania odpowiadająca części wyższej). Wbrew zarzutom odwołania analiza przesłaniania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] sporządzona przez projektanta na rysunku PZT-2, uwzględnia różnice w zakresie rzędnych posadowienia obu budynków. Projektant oznaczył poziomy posadowienia posadzki parteru obu budynków oraz wysokość dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia. Na rysunku PZT-2A dokonano podobnej analizy przesłaniania budynku istniejącego na działce nr 30 przez budynek projektowany która wykazała, że istniejący budynek mieszkalny nie będzie przesłaniany przez budynek [...], gdyż odległość między budynkami, tj. 14,33 m (21,48 m odległość pomiędzy budynkami liczona od części wyższej) jest większa, niż wysokość przesłaniania, tj. 6,02 m (9,33 m - wysokość przesłaniania odpowiadająca części wyższej). Z przedłożonego projektu budowlanego, w tym z przeprowadzonej analizy nasłonecznienia (rys. PZT-3 i PZT-3A) zacieniania i przesłaniania wynika, że przedmiotowy budynek nie zacienia żadnego z istniejących budynków mieszkalnych jednorodzinnych zlokalizowanych na działkach sąsiednich (nr [...] i [...]), ponieważ cień na te budynki będzie padał maksymalnie 2 godziny dziennie lub nie będzie padał w ogóle. Zatem będzie zapewniony czas nasłonecznienia min. 3 godziny dziennie w analizowanych dniach równonocy. Wobec tego należało stwierdzić, że budynek usługowy umożliwia naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w sąsiednich budynkach mieszkalnym na działkach nr [...] i [...]. Budynek mieszkalny na ww. działce będzie posiadał dostęp do światła dziennego co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7:00 -17:00. Projekt zawiera również analizę przesłaniania potencjalnej zabudowy na działce nr [...] przez projektowany budynek (rys. PZT-2a) z której wynika, że wysokość, na której powinno znajdować się okno w hipotetycznym budynku na działce nr [...], aby nie było przysłaniane, wynosi 1,14 m. Wobec czego objęty opracowaniem obiekt nie będzie przesłaniał budynku, który mógłby powstać na działce nr [...], tym samym budowa przedmiotowego obiektu nie pozbawia właściciela działki nr [...] wykorzystania jego prawa do zabudowy.

Organ II Instancji podkreślił, że określony przez projektanta obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje działki własne inwestora, tj. działki nr [...], [...] i [...] obr. [...]. Projektant w załączonej do projektu informacji o obszarze oddziaływania inwestycji wyjaśnił, że działka nr [...] nie leży w obszarze oddziaływania, ponieważ po przyjęciu w załączonej analizie przesłaniania (rys. PZT-2a) hipotetycznej zabudowy tej działki, obiekt objęty opracowaniem nie będzie go przesłaniał, tym samym nie wprowadzi związanych z tym obiektem ograniczeń w zabudowie tego terenu. W związku z tym, że przedłożony projekt jest kompletny i spełnia wymogi ustawy - Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935), obowiązkiem organu jest zatwierdzenie projektu budowlanego. Dlatego zasadnie organ I instancji wydał decyzję z dnia 9 sierpnia 2022 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji oraz jednocześnie nałożył obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie ww. budynku usługowego.

Ponadto WINB wyjaśnił, że zamierzenie projektowe dotyczy inwestycji NSZ, tym samym nie może odnosić się szczegółowo do nieistniejącej zabudowy, która jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Przepis § 13 warunków technicznych może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy. Wynika to wprost z treści tego przepisu, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Bez tego koniecznego elementu nie można zatem wyznaczyć odległości projektowanego budynku od "innego budynku". Załączenie przez projektanta rysunku PZT-2a z obliczeniami dotyczącymi przesłaniania budynku hipotetycznego nie było wymagane żadnymi przepisami Prawa budowlanego. Pozwala to jednak na obalenie zarzutu Skarżącej dotyczącego uniemożliwienia swobodnej zabudowy działki nr [...]. Z obliczeń projektanta wynika, że zachowując minimalną wymaganą warunkami technicznymi odległość od granicy (tj. 4 m od granicy w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy), możliwe jest wybudowanie budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, o ile dolna krawędź okna w tym budynku będzie znajdowała się na wysokości nie mniejszej niż 1,14 m (w obecnie istniejącym budynku okno jest na wysokości 0,95 m). Analiza przesłaniania przez budynek NZS hipotetycznej zabudowy została przedstawiona, aby wykazać istnienie możliwości zabudowy działki nr [...].

Skarżąca w skardze zaskarżyła w całości decyzje obu organów, wnosząc o ich uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

1) art. 107 §1 i § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, która nie wyjaśnia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a w szczególności przyczyn, z powodu których poszczególnym dowodom przyznano lub odmówiono przymiotu wiarygodności i mocy dowodowej,

2) art. 77 §1 i art. 80 w zw. z art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez ocenę stanu faktycznego opartą na wybranym materiale dowodowym, a nie na jego całokształcie oraz niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, z uwzględnieniem obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3) art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 35 ust. 1 pkt 1) ppkt a) i pkt 2) ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) - (powinno być: ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane), poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie pozwala na stwierdzenie, że projekt budowlany zamienny jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisami Prawa budowlanego, w tym techniczno-budowlanymi.

W uzasadnieniu podniesiono, że Skarżąca nie zgadza się z ustaleniami, że inwestycja nie narusza art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 P.b. i że nie skutkuje ona ograniczeniem dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, tj. w budynku usytuowanym na działce nr [...]. Ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie odniosły się w sposób merytoryczny do składanych dowodów, w tym w szczególności do analiz przesłaniania i zacieniania, a ograniczyły jedynie do ogólnikowego zakwestionowania ich wartości pod względem formalnym, pomijając w zupełności ich ocenę pod względem merytorycznym. Brak merytorycznego ustosunkowania się do dowodów zaoferowanych przez Skarżącą stanowi zaś podstawową wadę zaskarżonych decyzji. Brak merytorycznego ustosunkowania się przez organy nadzoru budowlanego do zaoferowanych dowodów na poparcie stanowiska Skarżącej stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Skarżącej, zawarta w projekcie budowlanym zamiennym informacja o obszarze oddziaływania obiektu wymaga rozbudowania i poszerzenia o analizę hipotetycznej zabudowy działek sąsiednich z uwzględnieniem jej zarzutów. Przedłożona dokumentacja projektowa nie zawiera takiej szczegółowej analizy przesłaniania ani zacieniania, która pozwoliłby w sposób jednoznaczny i bezsporny określić zasięg przesłaniania i zacieniania generowanego przez sporną inwestycję. W żadnym razie nie uwzględnia ona zarzutów Skarżącej dotyczącej parametrów potencjalnej inwestycji na jej działce ani uwag dotyczących ukształtowania terenu, które projektant w swojej analizie pominął. Ustalenie tych parametrów ma kluczowe znaczenie dla oceny wysokości przesłaniania którą, zgodnie z dyspozycją § 13 ust. 2 warunków technicznych, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Skarżąca podkreśla, iż art. 4 P.b. gwarantuje każdemu prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej zgodnie z obowiązującymi przepisami, pod warunkiem wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ten przepis prawny jest realizacją zasady wyrażonej w przepisie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, iż własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Tak więc każdy właściciel nieruchomości, w każdym czasie ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudnić właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownie wybranym przez nich czasie. Ponadto Skarżąca w całości podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji z dnia 9 sierpnia 2022 r. Zatwierdzony ww. decyzją projekt budowlany zamienny w sposób rażący narusza przepisy ustawy - Prawo budowlane, jak i Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] przy ul. [...] w [...] dla obszaru oznaczonego jako [...].

Skarżąca zwróciła uwagę, iż załączone do projektu budowlanego zamiennego rysunki obejmujące analizę przesłaniania zawierają uchybienia. Na rysunku PZT-2A zostało przedstawione przesłanianie dla budynku istniejącego zlokalizowanego na działce nr [...], gdzie został przedstawiony poziom posadzki (posadowienie budynku), tj. 223,20, a przesłanianie było badane w odniesieniu do poziomu płyty budynku objętego projektem wynoszącej 222,00. Budynek zlokalizowany na dz. nr [...] nie wchodzi w obszar oddziaływania spornego budynku, ponieważ ww. działka nie sąsiaduje ze spornym budynkiem stąd też twierdzenie, ze nie występuje przesłanianie jest bezpodstawne. Na rysunku PZT-2 zostało przedstawione przesłanianie dla budynku istniejącego zlokalizowanego na działce nr [...], gdzie został przedstawiony poziom posadzki (posadowienie budynku), tj. 220,80, a przesłanianie było badane w odniesieniu do poziomu płyty budynku objętego projektem wynoszącej 222,00. Rysunek PZT-2A nosi nazwę "Analiza przesłaniania potencjalnej zabudowy na działce nr [...] przez projektowany budynek", gdzie ten rysunek nie może być uznany za analizę, ponieważ nie został określony poziom posadowienia budynku (rzędna terenu) dla budynku przesłanianego. Projektant przyjął "odległość pomiędzy budynkami" jako 8,14m, przy założeniu poziomu parapetu 1,14m i przy założeniu poziomu płyty budynku przesłaniającego 222,00. Równocześnie nie określił jednak dla jakiej wartości posadowienia przyszłego budynku przesłanianego jest badana ta zależność. Zdaniem Skarżącej powyższe przemawia za stwierdzeniem, że powyższa analiza została "dopasowana" do budynku objętego projektem, bez względu na istniejący stan faktyczny. W projekcie budowlanym zamiennym nie został uwzględniony naturalny spadek terenu, wynoszący ok. 2,5 m, co potwierdził biegły geodeta w swojej opinii z dnia 23 kwietnia 2012 r. Ponadto z załączonych rysunków PZT-2, PZT-2A wynika, że niezależnie dla której rzędnej terenu istniejącego występującej na działkach nr 30 i nr 31 będzie badane przesłanianie, poziom płyty projektowanego budynku zawsze wynosi 222,00. Stąd wynika, że sporny budynek został zaprojektowany i wybudowany jak dla terenu płaskiego, który na spornym terenie nie występuje.

Zdaniem Skarżącej celowo została pominięta rzędna posadowienia dla potencjalnej zabudowy mogącej wystąpić na działce nr [...] na rys. PZT-2A, aby uniknąć wykazania występującego ponadnormatywnego przesłaniania wykraczającego poza granice działek inwestora. Autor projektu budowlanego zamiennego bada zależność między budynkami jak dla terenu płaskiego, który w tym rejonie nie występuje. W przypadku wykonania analizy przesłaniania dla zabudowy parterowej niepodpiwniczonej na działce nr [...] w odległości 4,0 m od wschodniej granicy działki z oknami w południowej najbardziej atrakcyjnej części działki przy uwzględnieniu naturalnego spadku terenu i poziomu parapetu 0,3m lub1,0m, okaże się, że taka zabudowa nie jest możliwa, ponieważ sporny budynek objęty projektem budowalnym zamiennym wprowadza niedopuszczalne przesłanianie wynoszące 6,68m licząc od wschodniej granicy działki. Zdaniem Skarżącej powyższe okoliczności wprowadzają ograniczenie możliwości zabudowy działki nr 31, a tym samym zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego narusza art. 4 ustawy -Prawo budowlane, jak i pkt 9 MPZP w zakresie, w jakim wprowadza niedopuszczalne uciążliwości poza granice nieruchomości. Zatem zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego dla spornej inwestycji istotnie ogranicza swobodne prawo Skarżącej do dysponowania stanowiącą jej własność nieruchomością na cele budowlane.

WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skarga jest nieuzasadniona.

I. Stan sprawy jest następujący.

1. Decyzją z dnia 8 września 2008 r. Prezydent zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta została zmieniona przez Wojewodę w dniu 29 października 2008 r., kształtując zakres udzielonego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu technicznego zamierzenia inwestycyjnego. Decyzja Wojewody była kontrolowana przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Rz 880/08 oddalił skargę. Wyrok ten został uchylony wyrokiem NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK 1874/09. Po ponownym rozpatrzeniu skargi WSA wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. II SA/Rz 975/10, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 29 października 2008 r. Na skutek tego orzeczenia w obrocie prawnym została decyzja Prezydenta z dnia 8 września 2008 r. o pozwoleniu na budowę oraz odwołanie od niej złożone przez Skarżącą. Wojewoda, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i ustaleniu, że budynek objęty postępowaniem został wybudowany, a Inwestor uzyskał decyzję z dnia 23 września 2010 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku, decyzją z dnia 1 czerwca 2011 r., uchylił decyzję Prezydenta z dnia 8 września 2008 r. i umorzył postępowanie administracyjne.

2. Decyzją z 25 lutego 2014 r., PINB w postępowaniu wznowieniowym, uchylił własną ostateczną decyzję z dnia 23 września 2010 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W konsekwencji PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w trybie art. 50 – 51 ustawy – Prawo budowlane, w sprawie budowy przedmiotowej inwestycji.

3. Decyzją z 19 lipca 2018 r., znak: NB.5160.33.2017.AP PINB umorzył w całości postępowanie w sprawie budowy przedmiotowej inwestycji. W postępowaniu odwoławczym WINB, decyzją z dnia 18 października 2018 r., znak: OA.7721.19.37.2018, uchylił decyzję PINB z 19 lipca 2018 r. w całości i zobowiązał Inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego inwestycji, w terminie do 31 grudnia 2019 r.; Inwestor nakaz wykonał. Pismem z dnia 31 stycznia 2020 r., PINB wezwał Inwestora do doprowadzenia przedłożonego projektu do zgodności z przepisami. W dniu 29 maja 2020 r. przedłożono projekt budowlany zamienny budynku NZS. Organ I instancji uznając, że obowiązek nałożony decyzją z dnia 18 października 2018 r. został wypełniony, decyzją z dnia 10 sierpnia 2020 r. znak: NB.5160.33.2017.AP zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku [...]. Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. Dokonując kontroli instancyjnej tej decyzji, WINB decyzją z dnia 22 grudnia 2020 r. znak: OA.7721.19.23.2020, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ przedłożony projekt budowlany nie obejmował całego zakresu zamierzenia inwestycyjnego, który został podany na stronie tytułowej oraz w opisie technicznym. WINB wymienił szereg braków i nieścisłości w przedłożonym projekcie, które wykluczyły możliwość jego zatwierdzenia.

4. Rozpatrując ponownie sprawę, PINB wzywał Inwestora do doprowadzenia projektu budowlanego zamiennego do zgodności z przepisami określonymi w ustawie - Prawo budowlane i w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W dniu 27 maja 2022 r. Inwestor przedłożył dwa egzemplarze projektu budowlanego zamiennego budynku [...] i wniósł o jego zatwierdzenie. Decyzją z dnia z dnia 9 sierpnia 2022 r. znak: NB.5160.33.2017.AP, PINB na podstawie art. 51 ust. 4 P.b., zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku NZS i jednocześnie zobowiązał Inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. budynku. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej WINB decyzją z dnia 22 listopada 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi.

II. W stanie faktycznym sprawy organy nadzoru budowlanego prawidłowo wdrożyły do zrealizowanej inwestycji postępowanie naprawcze, zgodnie z przepisami art. 50 i nast. ustawy – Prawo budowalne. Przedmiotowa inwestycja zrealizowana została bowiem w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która po zakończeniu budowy została prawomocnie uchylona. Stąd też zasadnie PINB nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlane zamiennego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 50 ust. 4 P.b., który – uwzględniając datę wszczęcia postępowania w tej sprawie, tj. 2017 rok – zastosowany został w brzmieniu: "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie".

W orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 51 ust. 4 P.b. nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora - zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna w zależności od warunków zaistniałych w danej sprawie (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. II OSK 1756/21). Wobec tego sam fakt przedłożenia projektu zamiennego nie oznacza obowiązku jego zatwierdzenia. Jeżeli bowiem okaże się, że ze względu na brak spełnienia wymagań wynikających z ustawy – Prawo budowle zatwierdzenie projektu nie jest możliwe, organ wydaje decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 P.b., a więc decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Procedując zatem "w sprawie" zatwierdzenia projektu zamiennego organ nadzoru budowlanego dokonuje jego oceny w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 P.b. (art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.). Oznacza to, że przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu także sprawdzenie, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem, o którym mowa w 12 ust. 7 P.b. Dopiero po stwierdzeniu, że projekt zamienny spełnia określone wyżej wymagania, organ nadzoru, na podstawie art. 51 ust. 4 P.b., wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany.

III.1. W rozpoznawanej sprawie przedstawiony przez Inwestora projekt zamienny przedmiotowej inwestycji oceniony został jako spełniający wymagania w zakresie wyznaczonym przepisem art. 35 ust. 1 P.b. przy czym pokreślić należy, że ocena tego projektu dokonana została zarówno w odniesieniu do istniejącej zabudowy na działce Skarżącej, jak i do potencjalnej możliwości zainwestowania niezabudowanej części działki nr [...].

2. W odniesieniu do istniejącej zabudowy mieszkaniowej na działce nr [...] Sąd stwierdza, że zacienianie istniejącego budynku mieszkalnego przez budynek objęty projektem zamiennym w żadnym wypadku nie narusza przepisów rozporządzenia. Przedstawione na rysunku PZT-2 wielkości jednoznacznie wskazują, że odległości pomiędzy budynkami jest większa, niż wysokość przesłaniania.

Jest poza sporem, że odległość pomiędzy budynkiem na działce [...] wynosi 11,20 m od części niższej oraz 14,50 m licząc od części wyższej budynku, którego dotyczy projekt zamienny. Wg projektu, wysokość części niższej budynku wynosi 8.07 m, zaś części wyższej 11,38 m (k. 83 i 84 projektu zamiennego). Natomiast w opisie rysunku PZT-2, jako wysokość przesłaniania, podano wartości większe o 0,25 m (część niższa - 8,32 m, część wyższa - 11,63 m).

W tym miejscu należy nawiązać do wartości ppp (punkt posadowienia posadzki), która odzwierciedla wysokość podłogi budynku nad poziomem morza. Zaznaczyć należy, że to na podstawie ppp mierzone są wszystkie inne wysokości budowanego obiektu.

Dla budynku istniejącego na działce nr 31 ppp wynosi +220,80, natomiast dla objętego projektem zamiennym ppp wynosi +222,00 (vide: rysunek PZT-2, k. 73 projektu). Wobec tego występuje różnica pomiędzy ppp obu budynków, która wynosi 1,20 na niekorzyść budynku Skarżącej (budynek położony jest niżej). Uwzględniając jednak wysokość dolnej krawędzi okna w budynku Skarżącej liczonej w nawiązaniu do ppp, otrzymujemy wartość +221,75 (220,80 + 0,95). Zatem różnica pomiędzy ppp budynku objętego projektem zamiennym a dolną krawędzią okna w budynku Skarżącej wynosi 0,25 (222,00 - 221,75). To właśnie o tę wielkość przy obliczeniach powiększono wysokość projektowanego budynku, zarówno części niższej (8,07 + 0,25 = 8,32), jak i części wyższej (11,38 + 0,25). Wszystko to oznacza, że odległość pomiędzy budynkami jest większa, niż wysokość przesłaniania, skoro odległość ta wynosi odpowiednio 11,20 m oraz 14,50 m.

Budynek objęty projektem zamiennym nie ogranicza także nasłonecznienia pomieszczeń w domu mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...]. Wskazać należy, że w odniesieniu do wymagań wynikających z § 60 ust. 1 rozporządzenia (nasłonecznienie) projekt jednoznacznie wskazuje, że cień na istniejący budynek w dniu 21 marca i 21 września będzie padał maksymalnie 2 godziny dziennie. Tym samym w dniu równonocy budynek mieszkalny Skarżącej będzie miał zapewniony minimalny 3-godzinny czas nasłonecznienia (vide: rys. PZT-3 i PZT-3A, k. 76-77 projektu).

Reasumując tę część rozważań Sąd stwierdza, że dla budynku istniejącego na działce nr [...] spełnione zostały warunki doświetlenia pomieszczeń określone w § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia.

3. Na akceptację zasługują również rozważania organów nadzoru dotyczące możliwości zainwestowania dotychczas niezbudowanej części działki nr [...]. Sąd wskazuje, że kwestia ta powinna być oceniana w ramach badania wpływu zrealizowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jego zagospodarowania z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich".

W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z przepisami regulującymi proces inwestycyjny, w tym techniczno - budowlanymi. Interesy te muszą zatem znajdować umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowana inwestycja a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób, często postrzeganych subiektywnie (por. wyroki NSA: z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 960/09; z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 560/17).

Jest oczywiste, że nie sposób odnosić szczegółowych rozwiązań zrealizowanego przedsięwzięcia do zabudowy jeszcze nieistniejącej. Z tych też przyczyn zasadnie organy nadzoru oparły swe ustalenia do potencjalnej zabudowy na działce nr [...] na rysunku PZT 2a (str. 75 projektu) oraz na ekspertyzie technicznej sporządzonej przez osobę uprawnioną. Na rysunku zaznaczono zarówno nieprzekraczalną linię dla zabudowy mieszkaniowej, jak i usługowej (linie te wynikają z MPZP) oraz potencjalny budynek. Natomiast ekspertyza techniczna (T. I akt adm. k. 23) i jej uzupełnienie (T. I akt adm. k. 55), będące odpowiedzią na zastrzeżenia Skarżącej, nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do możliwość zainwestowania niezabudowanej części działki nr [...].

Możliwość zainwestowania niezabudowanej części działki nr [...], aczkolwiek w sposób uwarunkowany istniejącym już budynkiem Inwestorki ma ten skutek, że o naruszeniu "uzasadnionych interesów osób trzecich" nie może być mowy. Ponownie wskazać należy, że w ramach tych interesów nie chodzi o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowana (zrealizowana) inwestycja, ale jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych. Interesy prawne w tym przypadku nie zostały naruszone.

4. Zgodzić należy się z ustaleniami organów, że działka zabudowana przedmiotowym obiektem znajduje się w terenie objętym Miejscowym Planem Zagospodarowania przestrzennego nr [...], uchwalonym przez Radę Miasta [...] uchwałą z dnia [...] nr [...]. Skarga powyższych ustaleń nie podważa.

Sąd stwierdza, że kwestia zgodności inwestycji z zapisami tego planu wynika z faktu, że przedmiotowy budynek zrealizowany został w całości w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 11 UM. Wg części tekstowej, jest to teren przeznaczony pod usługi i rzemiosło, które nie mogą pogarszać stanu środowiska oraz powodować uciążliwości poza granicami nieruchomości.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że budynek [...] zrealizowany został na działkach nr [...], [...] i [...] i jest oczywiste, że z uwagi na świadczone w nim usługi, nie pogarsza stanu środowiska w rozumieniu przepisów dotyczących tej materii. Również nie można doszukać się uciążliwości przedmiotowej inwestycji poza granicami zabudowanych działek, przy czym zauważyć należy, że skarga na takie uciążliwości nie wskazuje. Natomiast upatrywanie uciążliwości w braku możliwości zabudowy niezainwestowanej części działki nr [...] zostało już wyżej omówione i wyjaśnione, w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. i wynikające z unormowania tego konsekwencje. Wobec tego skarga, o ile zarzuca niezgodność wykonanej inwestycji z planem, nie jest zasadna.

5. Nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania szczegółowo wymienionych w skardze. Sąd wskazuje, że zakres postępowania wyjaśniającego wynika z przepisów prawa materialnego, w tym przypadku z art. 51 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 P.b. i organy oceniając projekt nie uchybiły przepisom art. 77 §1 i art. 80 w zw. z art. 7 i art. 8 K.p.a. w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W taki sam sposób Sąd odnosi się do zarzutu naruszenia art. 107 §1 i § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.

Przede wszystkim wskazać należy, że projekt zamienny w toku postępowania był poddany wnikliwej analizie, w tym w postępowaniach odwoławczych (vide: część I.3. uzasadnienia). Organy nadzoru budowlanego obu instancji zagwarantowały też Skarżącej czynny udział na każdym etapie postępowania. Natomiast dokonana przez organy ocena uzupełnionego (poprawionego) projektu zamiennego w oparciu o wymagania wynikające z art. 35 ust. 1 P.b. nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że projekt spełnia wszystkie wymagania określone tym przepisem. Stwierdzenia tego nie mogą podważyć i zmienić przedkładane przez Skarżącą w toku postępowania dowody, gdyż w odróżnieniu do projektu sporządzonego na właściwych materiałach geodezyjnych, przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, zaoferowane dowody nie mają waloru kompleksowego opracowania a nadto nie mogły być podstawą ustaleń faktycznych z przyczyn, na które zwrócił uwagę PINB (vide: str. 4 uzasadnienia decyzji z dnia 9 sierpnia 2022 r., in fine).

Wszystko to prowadzi do wniosku, że przedłożony projekt zamienny spełnia wszystkie wymagania wynikające z art. 35 ust. 1 P.b. co ma ten skutek, że organ nadzoru był obowiązany do jego zatwierdzenia.

Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.