Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1034/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1-3, art. 50 ust. 1, art. 39b ust. 1,
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz M. D. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] , znak[...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania M. D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 16 lipca 2013r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie będącego w budowie ogrodzenia terenu działki nr ewid. [...] usytuowanego po wschodniej stronie budynku stodoły znajdującej się na tej działce.

W uzasadnieniu Inspektor podał, że na skutek interwencji M. D. pracownicy organu I instancji dokonali w dniu 5 czerwca 2013 r. kontroli na działce nr ewid. [...] w D., w wyniku której stwierdzono, że realizowana jest tam budowa ogrodzenia części tej nieruchomości. W dniu kontroli budowa ta znajdowała się na etapie zabetonowania w gruncie wszystkich słupów stalowych, między którymi od strony północnej wykonano mur żelbetowy, nad którym zamocowano prefabrykowane płyty ogrodzeniowe o wysokości 1,5m.

W toku postępowania organ ustalił, że powyższa inwestycja realizowana jest na podstawie zgłoszenia dokonanego przez Ł. J. w dniu 2 kwietnia 2012 r. w Starostwie Powiatowym w K., w stosunku do którego Starosta K. nie wniósł sprzeciwu. Z treści zgłoszenia wynika, że zakres robót budowlanych obejmuje wykonanie bocznego ogrodzenia części działki nr [...] . Zgłoszenie zakładało, że ogrodzenie ma się składać ze słupów stalowych oraz elementów betonowych o wymiarach 2,0 x 0,5 m zamocowanych w ceownikach stalowych, długość słupów stalowych 3,50 m, z czego część ok. 1,0 m zabetonowana w gruncie betonem B 20, wysokość ogrodzenia 2,5 m w stosunku do poziomu terenu działki własnej oraz 2,5 – 3,2 m w stosunku do poziomu terenu działek sąsiednich. Organ ustalił, że inwestor faktycznie realizuje ogrodzenie od strony sąsiedniej działki nr [...] o wysokości 3,5 m. Ustalił też, że decyzją z 27 listopada 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy D. nakazał Ł. J. wykonanie rowu odwadniającego na długości 35 m na działce nr ewid. [...] równolegle do granicy z działką nr ewid. [...] z ujściem tego rowu do istniejącego rowu melioracyjnego R-A w km 0+350, wykonanie korytek betonowo – ściekowych na długości 20 m na działce nr ewid. [...] równolegle do granicy z działką nr ewid. [...] , stanowiących przedłużenie rowu odwadniającego – w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 12 kwietnia 2013 r. uchyliło powyższą decyzję

w części dotyczącej terminu na realizację nakazanych obowiązków i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W toku postępowania Ł. J. złożył oświadczenie, że zlecił opracowanie projektu odwodnienia działki nr ewid. [...] w związku z podwyższeniem jego działki i zamierza w związku z tym uzyskać pozwolenie wodnoprawne.

W odwołaniu od wydanej przez organ I instancji decyzji z dnia 16 lipca 2013 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie M. D. podniosła zarzuty skupiające się głównie na kwestii związanego z budową ogrodzenia podwyższenia przez Ł. J. terenu swojej działki o ok. 1,0 m, które to podwyższenie było, jej zdaniem, nielegalne,

a także obiektów budowlanych nie będących przedmiotem rozpatrywania w sprawie.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Inspektor stwierdził, że ustalenia dokonane przez organ I instancji znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, a organ ten dokonał prawidłowej subsumcji zebranego materiału dowodowego i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie.

Wskazał, że w niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że nie zaistniały przesłanki do wydania w stosunku do inwestycji stanowiącej przedmiot sprawy decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego. W ocenie organu inwestycja ta realizowana jest legalnie, w oparciu o dokonane zgłoszenie, w stosunku do którego Starosta K. nie wniósł sprzeciwu.

Inspektor podniósł, że jak ustalił organ I instancji, ogrodzenie realizowane jest z pewnym odstępstwem od dokonanego zgłoszenia, polegającym na realizacji go od strony działki nr ewid. [...] w wysokości 3,5 m, w sytuacji gdy zgłoszenie zakładało, że wysokość ta ma wynosić 3,20 m. Niemniej, zdaniem organu odwoławczego, kwestia ta nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albowiem art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego nie przewiduje nakazu wstrzymania robót budowlanych realizowanych w sposób niezgodny z dokonanym zgłoszeniem

i to nawet w sposób istotny.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ wskazał, że realizowana budowa nie narusza prawa, w tym przepisów Prawa budowlanego, jak również przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2001 r. Prawo wodne. Ł. J. w związku

z dokonaniem podwyższenia terenu swojej działki zobowiązany jest do wykonania rowu odwadniającego na długości 35 m na działce nr ewid. [...] równolegle do granicy z działką nr ewid. [...] z ujściem tego rowu do istniejącego rowu melioracyjnego R-A w km 0+350, wykonanie korytek betonowo – ściekowych na długości 20 m na działce nr ewid. [...] równolegle do granicy z działką nr ewid. [...] , stanowiących przedłużenie rowu odwadniającego. W związku z tym wykonanie obowiązków, o których mowa powyżej, w założeniu ma doprowadzić do prawidłowego uregulowania stosunków wodnych pomiędzy działką inwestora,

a działką skarżącej.

Skargę na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyła M. D. wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz nakazanie rozbiórki budowli realizowanej przez Ł.a J.ego, znajdującej się w granicy działek [...] i [...] , ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi

I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i nie zakwalifikowanie inwestycji, jakiej dokonał inwestor Ł. J., jako budowli, na którą wymagane jest pozwolenie

i w konsekwencji przyjęcie, iż inwestycja ma charakter ogrodzenia, na które wymagane jest zgłoszenie,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 28 ust. 1 i art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe uznanie, źe inwestycja realizowana przez Ł. J. wymaga zgłoszenia właściwemu organowi w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, iż konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę budowli,

3. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 48 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania robót budowlanych i nakazania inwestorowi Ł.owi J.emu rozbiórki wykonywanej budowli,

4. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 88l ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego poprzez ich pominięcie przez organy I i II instancji przy wydawaniu zaskarżonych decyzji w sytuacji, gdy inwestor dokonał podwyższenia terenu znajdującego się w strefie zagrożenia powodziowego oraz nielegalnie zmienił stan wody na gruncie, powodując realne zagrożenie zalania działki skarżącej,

5. naruszenie przepisu postępowania - art. 6 kpa i 7 kpa poprzez nieuwzględnienie sytuacji skarżącej na gruncie sąsiadującym z działką Ł.a J.ego nr [...] , co prowadzi do zagrożenia bezpieczeństwa spokojnego i niezakłóconego korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej,

6. naruszenie przepisów postępowania - art. 15 kpa w zw. z art. 138 kpa poprzez zaniechanie przez organ II instancji ponownego merytorycznego załatwienia sprawy w zakresie przepisów prawa materialnego i procesowego i całkowite oparcie się na wadliwych ustaleniach faktycznych i prawnych dokonanych przez organ I instancji,

7. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niewłaściwe uzasadnienie decyzji uniemożliwiające podjęcie polemiki i ochronę uzasadnionych interesów strony, załatwienie sprawy bez uwzględnienia jej słusznego interesu, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej i nie podanie przyczyn,

z powodu których argumentom skarżącej odmówiono wiarygodności,

8. naruszenie przepisów postępowania - art. 77 § 1 kpa i 80 kpa poprzez niedostatecznie rzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, niezebranie pełnego materiału dowodowego, przeprowadzenie dowodów z pominięciem dokumentów mających istotne znaczenie dla ustalenia prawdy obiektywnej, a także poprzez niezastosowanie się do ustawowego obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego, zaniechanie wyjaśnienia charakteru, funkcji, konstrukcji budowli wykonywanej przez inwestora Ł.a J.ego.

W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organy orzekające w sprawie błędnie ustaliły stan faktyczny, tj. okoliczności wykonania budowli w postaci ogrodzenia wraz z fundamentem, jego funkcji, rozmiarów, konstrukcji oraz nielegalnego podwyższenia działki Ł. J.. Niepełnie przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie rozpatrzyły właściwie całego zebranego materiału dowodowego, jak również dokonały zupełnie dowolnej jego oceny z pominięciem bez uzasadnienia części dowodów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziły do wydania niekorzystnej dla skarżącej decyzji.

Skarżąca podniosła, iż jej działka nr 3290 jak również działka Ł. J. nr [...] znajdują się w nieobwałowanym obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią. Dlatego też w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie także przepisy Prawa wodnego. Wskazała, że Ł. J. wbrew art. 88l ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne zmienił ukształtowanie terenu swojej działki znajdującej się w strefie zagrożenia przed powodzią, podwyższając ją nielegalnie o 1 metr. Ponadto podwyższając teren swojej działki zmienił układ wodny w terenie, czym naraża skarżącą na niebezpieczeństwo zalania jej działki, jak również znajdujących się na niej pomieszczeń gospodarczych, płodów rolnych.

Skarżąca na marginesie podniosła, iż zjawiska wylania rzek Ciek Stokowa

i Belnianka znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie działki [...] i [...] zdarzają się nawet dwa razy w roku wraz z wiosennymi roztopami i w czasie lata, nie uwzględniając sytuacji nadzwyczajnych - klęsk powodzi, jakie miały miejsce na przykład w 1996 r., 2001 r. czy 2009 r.

Zdaniem M. D. biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności opinię biegłego B. Z. czy pismo Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z dnia 26 kwietnia 2012 r., jednoznacznie należy stwierdzić, iż Ł. J. zmienił stan wody na gruncie poprzez dokonanie dowolnej zmiany kierunku odpływu wód powierzchniowych oraz nielegalnie zmienił ukształtowanie terenu.

Wskazała, że art. 29 ustawy Prawo wodne odnosi się do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, przy czym musi być to naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich.

W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie oczywiste jest, że podniesienie gruntu oraz zmiana kierunku wody opadowej na gruncie spowoduje szkodę oraz znaczne zagrożenie zalaniem nieruchomości skarżącej, czego nie zauważają organy obu instancji, pomijając w swoich rozważaniach podnoszone powyżej okoliczności

i jednocześnie naruszając przepisy Prawa wodnego - odpowiednio art. 29 ust. 1 oraz art. 88l ust. 1 pkt 3.

Kolejną kwestią, którą podniosła skarżąca, jest fakt budowy przez Ł. J. budowli w granicy działek [...] i [...] .

Zdaniem skarżącej organy obu instancji błędnie ustaliły, iż inwestycję, jaką przeprowadzał inwestor Ł. J. należy traktować jako budowę ogrodzenia, na którą wymagane jest zgłoszenie. Prawidłowa analiza materiału dowodowego,

w szczególności czynności wizji lokalnej, zdjęcia wykonywanej inwestycji ukazujące funkcję, zakres i rozmiar inwestycji doprowadza do wniosku, iż realizowana inwestycja nie jest budową ogrodzenia, a budową muru oporowego

(ogrodzenia z fundamentem trwale związanym z gruntem, który z uwagi na funkcję, rozmiar i konstrukcję zabezpiecza przed osuwaniem podwyższony przez Ł. J. o 1 m teren jego działki).

Wskazała, że okoliczność, iż inwestor traktuje sporny obiekt wyłącznie jako ogrodzenie, a nie mur oporowy, nie ma istotnego znaczenia w sprawie, bowiem organy administracji, w tym organy nadzoru budowlanego, są obowiązane do działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa), a to oznacza obowiązek kwalifikowania obiektu zgodnie z przepisami prawa, a nie subiektywną oceną inwestorów.

Zdaniem skarżącej, obecnie funkcja ogrodzeniowa spornego obiektu ma charakter dodatkowy i spełnia się wyłącznie przy okazji innej funkcji, podstawowej, jaką jest zabezpieczenie terenu przed osuwaniem się.

Podniosła, iż Ł. J. uprzednio przed rozpoczęciem inwestycji budowy muru dokonał podwyższenia terenu o 1 m.

Skarżąca wskazała, iż Ł. J. nie posiadał pozwolenia na budowę muru oporowego, co winno skutkować prawidłowym przyjęciem przez organy nadzoru budowlanego, że jego budowa stanowiła samowolę budowlaną. Okoliczność ta z kolei zobowiązywała organ do wdrożenia przewidzianych prawem procedur: procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego, która znajduje zastosowanie do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia, a więc, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, również do budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.

Skarżąca zauważyła, iż kolejną kwestią jest fakt samej konstrukcji wykonanej budowli. Składa się ona z solidnego uzbrojonego, fundamentu i wysokich przęseł betonowych. Z ostrożności podniosła, iż nawet, jeżeli inwestycję Ł. J. traktować jako budowę ogrodzenia, to również w tym przypadku z uwagi na element trwałego związania z gruntem konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.

M. D. zarzuciła, że organy administracyjne nie sprostały obowiązkom nałożonym przez ustawodawcę. Nie zajmując odpowiedniego stanowiska wobec spostrzeżeń i zarzutów skarżącej, wydając decyzję bez właściwej

i rzetelnej oceny dowodów, niedokładnie wyjaśniając stan faktyczny sprawy organy

I i II instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego art. 6,7, 15, 77, 80, 107 i 138 kpa.

Jej zdaniem, w niniejszej sprawie z uwagi na okoliczność wykonania uprzednio bezprawnie przez Ł. J. podwyższenia o 1 m terenu znajdującego się w strefie zagrożenia powodziowego i dokonania nielegalnie zmiany stanu wody na gruncie, a w związku z tym spowodowania realnego zagrożenia zalania działki stanowiącej własność skarżącej, zasadne wydaje się nakazanie Ł. J. rozbiórki muru oporowego.

Wskazała, że prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, wiążące się

z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest od uprzedniego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania

i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego oceny,

w szczególności w myśl reguł wskazanych w przepisach ogólnych postępowania administracyjnego. Analiza sprawy oraz uzasadnienie zaskarżonych decyzji przekonuje, w ocenie skarżącej, że zostały one wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co winno skutkować ich uchyleniem w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Organ podniósł, że wbrew zarzutom skargi urządzenie stanowiące jej przedmiot nie stanowi budowli w postaci konstrukcji oporowej, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Ogrodzenie to, zdaniem organu, nie może być automatycznie uznane za mur oporowy tylko dlatego, że inwestor podwyższył teren swojej działki o ok. 1,0 m, w stosunku do działki sąsiedniej. Z akt sprawy nie wynika, aby w związku z tym dochodziło do osuwania się ziemi z terenu działki nr ewid. [...] na teren działki nr ewid. [...] . Podstawową funkcją, jaką spełnia to ogrodzenie, jest oddzielenie zabudowanej działki inwestora od nieruchomości stanowiącej własność skarżącej i nie ma przy tym znaczenia wygląd czy też konstrukcja, oraz to, z jakich materiałów zostało wykonane.

Zdaniem organu nawet gdyby przyjąć, że ogrodzenie to stanowi w istocie mur oporowy to fakt wybudowania obiektu na podstawie zgłoszenia, w stosunku do którego organ administracji architektoniczno – budowlanej nie wniósł sprzeciwu – determinuje prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Przeprowadzone w tym trybie postępowania wykazało, że w stosunku do ogrodzenia stanowiącego przedmiot sprawy nie zachodzą przesłanki do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w ww. przepisach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty są uzasadnione.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny

z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego, przy czym uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad

w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., podjęte na podstawie art. 105 § 1 kpa, przyjmując, że nie było podstaw do wydania w stosunku do objętej postępowaniem budowy ogrodzenia żadnej decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118

z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. U podstaw takiego poglądu legło założenie, że

w stanie faktycznym sprawy nie mamy do czynienia z żadną sytuacją, wymienioną

w art. 50 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych

w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że inwestycja realizowana jest legalnie, w oparciu o dokonane zgłoszenie, w stosunku do którego organ architektoniczno – budowlany nie wniósł sprzeciwu. Wprawdzie inwestor dokonał "pewnego odstępstwa" od zgłoszenia co do wysokości ogrodzenia, jednak w ocenie organu, kwestia ta nie ma znaczenia, gdyż art. 50 ust. 1 nie przewiduje nakazu wstrzymania robót budowlanych realizowanych w sposób niezgodny z dokonanym zgłoszeniem i to nawet w sposób istotny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podniósł, że budowa nie narusza ani Prawa budowlanego ani Prawa wodnego, zaś inwestor w związku z podwyższeniem terenu zobowiązany został w innym postępowaniu do wykonania rowu odwadniającego, co ma doprowadzić do prawidłowego uregulowania stosunków wodnych pomiędzy jego działką, a działką skarżącej.

Dokonując oceny zgodności z prawem przedstawionego wyżej stanowiska, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że jest ono przedwczesne, gdyż nie zostało poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności, co oznacza naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy jednak podnieść, że Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania trybu postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, tj. zastosowania w stanie faktycznym sprawy art. 50 w zw. z art. 51 ustawy. Nie można bowiem zgodzić się ze skarżącą, że realizowane roboty budowlane prowadzą do powstania budowli, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 ustawy,

a w konsekwencji do zastosowania sankcji wynikających z art. 48 Prawa budowlanego. Słusznie podkreślił przy tym organ w odpowiedzi na skargę, że sam fakt wzniesienia ogrodzenia na podwyższonym terenie działki nie powoduje uznania, że powstał wymagający pozwolenia na budowę mur oporowy, jak sugeruje skarżąca. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie daje natomiast pełne podstawy do twierdzenia, że realizowane przez inwestora roboty mają na celu wyodrębnienie działki będącej jego własnością, stanowiąc urządzenie budowlane – przez co ustawa rozumie urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki (art. 3 pkt 9). Tym samym zarzut skargi, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego należy uznać za nieuzasadniony.

Bezspornym w sprawie pozostaje okoliczność, że budowa realizowana jest

w oparciu o dokonane zgłoszenie, od którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Okoliczności sprawy są jednak na tyle specyficzne, że fakt dokonania zgłoszenia nie wyklucza możliwości zastosowania trybu postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 51 ustawy. W ocenie Sądu, organ nie wyjaśnił bowiem, czy istotnie realizacja ogrodzenia nie pozostaje w sprzeczności

z przepisami, zwłaszcza Prawa wodnego (art. 50 ust. 1 pkt 4). Wprawdzie twierdzenie o zgodności budowy z ustawą z 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. 2012.145.t.j. ze zm.) zawarte zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ponieważ jednak nie zostało poprzedzone wyjaśnieniem istotnych okoliczności i wnikliwą analizą stanu faktycznego sprawy, nie można zweryfikować jego trafności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że inwestor wybudował sporne ogrodzenie podwyższając uprzednio teren własnej nieruchomości, zaś samo podwyższenie terenu spowodowało zmianę stanu wody na gruncie, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Zmiana ukształtowania terenu dokonana przez inwestora poskutkowała ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 12 kwietnia 2013r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D.

z 27 listopada 2012r. nakazującą Ł. J. wykonanie rowu odwadniającego na długości 35 m na działce nr [...] równoległego do granicy

z działką nr [...] należącą do skarżącej, z ujściem tego rowu do istniejącego rowu melioracyjnego oraz korytek betonowo-ściekowych na długości 20 m na działce nr [...] – równolegle do granicy z działką nr [...] stanowiących przedłużenie rowu odwadniającego.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie zakończone wyżej opisaną decyzją dotyczyło podwyższenia działki Ł. J. na powierzchni 448 m2, przy czym inwestor rozpoczął prace związane

z nawiezieniem ziemi od połowy roku 2011. Podstawowym dowodem, w oparciu

o który orzekały organy w sprawie dotyczącej naruszenia stosunków wodnych poprzez podwyższenie terenu działki nr [...] , była opinia biegłego, załączona również do akt niniejszego postępowania, z której wynika, że w dniu przeprowadzenia wizji lokalnej – 9 sierpnia 2012 r. – "podwyższenie terenu (...) nie było uporządkowane pod względem wyrównania nasypu" (str. 10 opinii).

W aktach znajduje się też mapa do celów projektowych z zaznaczonym przez biegłego obszarem podwyższenia oraz naniesioną linią "projektowanego ogrodzenia z elementów betonowych" od strony działki skarżącej.

Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji

w dniu 5 czerwca 2013r., prace przy ogrodzeniu nie zostały wówczas zrealizowane,

a na terenie działki nr [...] znajdowała się "ziemia dowieziona z zewnątrz (...), która nie została jeszcze rozplantowana". W zgłoszeniu budowy ogrodzenia, którego inwestor dokonał 2 kwietnia 2012r. zaznaczono, że z uwagi na spadek terenu,

w około ½ długości ogrodzenia zostanie dokonana niwelacja poprzez nawiezienie gruntu. Wysokość ogrodzenia określona została na 2,5 m licząc od poziomu własnej działki i 2.5 – 3,2 w stosunku do poziomu działki sąsiedniej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ustalił, że faktycznie inwestor realizuje ogrodzenie

o wysokości większej aniżeli wskazana w zgłoszeniu, bo wynoszącej 3,5 m od strony działki skarżącej.

To prawda, że art. 50 ust. 1 ustawy nie przewiduje możliwości ingerencji organów nadzoru budowlanego w sytuacji, gdy inwestycja realizowana jest

z odstępstwami, nawet istotnymi, od dokonanego zgłoszenia, jednak ta niewątpliwie prawidłowa wykładnia ww. przepisu, zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie zwalnia organu od wyjaśnienia i zbadania w toku prowadzonego postępowania naprawczego, czy roboty prowadzące do powstania ogrodzenia wykonywane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych

w przepisach. Takie badanie było konieczne właśnie z uwagi na fakt, że inwestor zmienił warunki określone w zgłoszeniu, zaś przedmiotem oceny przeprowadzanej przez organ architektoniczno-budowlany w trakcie kontroli tego zgłoszenia mogły być jedynie te okoliczności, które podał inwestor. Przepisy, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4, to nie tylko uregulowania zawarte w najogólniej rozumianym prawie budowlanym, ale także w innych ustawach, których zapisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i których przestrzegać musi każdy inwestor rozpoczynający jakikolwiek proces budowlany. Do takich przepisów należy np. przytoczony wyżej art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, a także art. 88l ust. 1 tej samej ustawy, zgodnie z którym na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe, w tym:

1) wykonywania urządzeń wodnych oraz budowy innych obiektów budowlanych;

2) sadzenia drzew lub krzewów, z wyjątkiem plantacji wiklinowych na potrzeby regulacji wód oraz roślinności stanowiącej element zabudowy biologicznej dolin rzecznych lub służącej do wzmacniania brzegów, obwałowań lub odsypisk;

3) zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód oraz brzegu morskiego, a także utrzymywaniem, odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych wraz z obiektami związanymi z nimi funkcjonalnie.

W aktach sprawy znajduje się zaś pismo Zarządu Melioracji

i Urządzeń Wodnych w K. z 26 kwietnia 2012r. skierowane do M. D., w którym stwierdza się, że teren działki nr [...] znajduje się na nieobwałowanym obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią. Wyliczenie zawarte w zacytowanym wyżej przepisie ma charakter przykładowy, chodzi

w nim bowiem o zakaz realizacji jakichkolwiek robót, które mogłyby utrudniać ochronę przed powodzią lub zwiększać zagrożenie powodziowe. Na takie właśnie zagrożenie, które może powodować objęte postępowaniem ogrodzenie, skarżąca powoływała się w niniejszej sprawie.

Postępowanie prowadzone w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych poprzez podwyższenie terenu działki nr [...] , winno "uczulić" organy nadzoru budowlanego na potrzebę i konieczność znacznie bardziej wnikliwego zbadania okoliczności niniejszej sprawy pod kątem zgodności realizowanego ogrodzenia

z przepisami Prawa wodnego. Nałożone na inwestora w tamtym postępowaniu obowiązki dotyczyły jedynie wyeliminowania skutków szkodliwego oddziaływania na grunt skarżącej poprzez podwyższenie terenu jego działki. Aktualnie zaś realizowane jest wysokie ogrodzenie betonowe z wykorzystaniem tego podwyższenia, przy czym organ nie ustalił, czy niwelacja terenu, o której mowa w zgłoszeniu dotyczy nowego nasypu, czy już istniejącego i czy tego typu inwestycja nie naruszy dodatkowo stosunków wodnych na gruncie. Podkreślenia także wymaga, że organ nadzoru budowlanego nie jest oczywiście właściwy do zastosowania sankcji z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jednak prowadząc postępowanie naprawcze, zobligowany jest zbadać zgodność inwestycji z bezwzględnie obowiązującym, także w procesie budowlanym, zakazem wprowadzonym przez art. 29 ust. 1 lub art. 88l ust. 1 ustawy Prawo wodne. Stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że przepisy te nie zostały naruszone nie może zostać uznane za wystarczające, bez szczegółowego wyjaśnienia kwestii, o których była już mowa wyżej.

Uznając zatem, że organ naruszył w tym zakresie art. 7 i 77 § 1 kpa

w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw.

z art. 135 p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o art. 152 p.p.s.a., zaś orzeczenie

o kosztach – o art. 200 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji wyjaśni, czy realizowana inwestycja narusza wymienione wyżej przepisy Prawa wodnego, czy też nie.

W szczególności ustali, czy nasyp, o jakim mowa w zgłoszeniu, jest dodatkowym nawiezieniem ziemi poza dokonanym już wcześniej podwyższeniem terenu i czy wzniesienie ogrodzenia na tym nasypie zmienia stosunki wodne na gruncie bądź utrudnia ochronę przed powodzią lub zwiększa zagrożenie powodziowe, przy założeniu, że teren działki inwestora znajduje się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, o jakim mowa w art. 88l ust. 1 ustawy Prawo wodne, co -

w razie wątpliwości co do aktualności informacji zawartej w piśmie Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z 26 kwietnia 2012r. - także winien organ ustalić.