Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 247/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 106 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 151, art. 200 i art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 84 ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: § 2
journal: Dz.U. 2015 poz 776
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu  przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 776 z  późn. zm.).
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3, art. 136 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 24 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2024 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 14 lutego 2024 r. nr KO.4114.4.2024 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach na rzecz skarżącego D. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 14 lutego 2024 r., nr KO.4114.4.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję Starosty Rawskiego z 18 grudnia 2023 r., nr WI.II.5422.3.2023.KL, cofającą D.S. uprawnienia nr [...] z 13 lutego 2013 r. do wykonywania badań technicznych pojazdów i wystawiania z tego tytułu zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że decyzją z 18 grudnia 2023 r. Starosta Rawski cofnął D.S. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów i wystawiania z tego tytułu zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach.

Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu, że 20 listopada 2023 r. do Starostwa Powiatowego w Rawie Mazowieckiej wpłynęło pismo od Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim wraz z dokumentacją przeprowadzonego 7 kwietnia 2022 r. przez D.S. badania technicznego pojazdu. Diagnosta wydał zaświadczenie z wynikiem pozytywnym, pomimo że w dowodzie brak było adnotacji o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że podczas badania technicznego pojazdu 7 kwietnia 2022 r. właściciel pojazdu nie przedstawił protokołu Transportu Dozoru Technicznego. Brak było również wpisu w dowodzie rejestracyjnym. Dopiero podczas przeglądu 4 kwietnia 2023 r. właściciel pojazdu ten dokument przedstawił, jak też w dowodzie rejestracyjnym zawarta była stosowna adnotacja. Instalacja w pojeździe została zamontowana na wzór holenderski – fabryczny. Instalacja ta nie jest widoczna z zewnątrz pojazdu. Wlew gazu ukryty jest pod klapką wlewu paliwa. Butla umieszczona jest we wnęce koła zapasowego. Parownik – reduktor, zwór, wtryski i całe okablowanie starannie są ukryte pod osłonami, nie widoczne po otwarciu maski silnika bez demontażu osłon. Diagnosta podczas badania technicznego pojazdu nie może używać narzędzi (wkrętaki, klucze, cęgi itp.). Bez tych narzędzi sprawdzenie wszystkich podzespołów instalacji w pojeździe nie jest możliwe.

Do odwołania zostało załączone oświadczenie właściciela pojazdu. Wynika z niego, że w dacie badania technicznego instalacja była zamontowana na wzór holenderski. Instalacja ta często ulegała awarii. Często była wymontowywana. Właściciel pojazdu dodał, że do demontażu osłon potrzebny jest wkrętak, cęgi.

Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdził, że skarżący przeprowadził badanie techniczne z uchybieniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.r.d.", oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 26 czerwca 2012 r.". 25 października 2023 r. organ nadzoru przeprowadził kontrolę Stacji Kontroli Pojazdów P.P.H.U. "B." w T., w której zatrudniony jest m.in. skarżący. W wydruku z rejestru badań technicznych wykonanych 7 kwietnia 2022 r. znajduje się wpis dotyczący samochodu marki Seat Alhambra – rodzaj badania okresowe, wynik badania pozytywny. Rejestr i zaświadczenie z badania technicznego nie zawiera informacji, że pojazd odpowiada dodatkowym warunkom technicznym przewidzianym dla pojazdu z zamontowaną instalacją gazową "LPG". Z kolei zgodnie z dokumentacją do wniosku o dokonanie wpisu adnotacji w dowodzie rejestracyjnym dotyczącym montażu LPG złożonego 4 kwietnia 2023 r. wynika, że instalacja ta została zamontowana 14 października 2021 r. Komisja kontrolująca stwierdziła zatem, że rejestr badań technicznych nie zawiera informacji o usterce poważnej, tj. brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, co powoduje określenie wyniku badania jako negatywny. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie kwestionował przeprowadzenia przeglądu. Z jego wyjaśnień wynika, że instalacja gazowa była zamaskowana, a właściciel pojazdu nie miał stosownej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym. Brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, brak dokumentu wydanego przez Transportowy Dozór Techniczny i tabliczki znamionowej na zbiornik lub butlę, potwierdzających jego sprawność, skutkuje stwierdzeniem, że usterka jest istotna. Aby przeprowadzić badanie techniczne pojazdu z zamontowanym zbiornikiem LPG (będącym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu) diagnosta musi dysponować przedstawionym mu stosownym dokumentem wydanym przez dozór techniczny, stwierdzającym sprawność tegoż zbiornika LPG w dacie badania pojazdu. Przeprowadzając badanie techniczne pojazdu diagnosta musi bowiem mieć dowód, że zamontowane w pojeździe urządzenie, którego działania diagnosta nie weryfikuje w trakcie badania, zostało zbadane przez inny uprawniony podmiot i że – w świetle dokumentu wystawionego przez ten uprawniony podmiot – urządzenie to jest aktualnie sprawne (tj. w dacie badania technicznego pojazdu przez diagnostę). Wobec powyższego diagnosta jest obowiązany do prawidłowej identyfikacji pojazdu. Wszelkie nieprawidłowości, jak brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, powinny skutkować uznaniem stanu technicznego pojazdu za niezgodny z warunkami technicznymi, a wynik badania pojazdu powinien być uznany za negatywny. W ocenie organu drugiej instancji skoro pojazd faktycznie posiadał zamontowaną instalację gazową, a w dowodzie rejestracyjnym pojazdu brak było adnotacji o montażu LPG-GAZ, to okresowe badanie techniczne pojazdu winno zakończyć się wynikiem negatywnym. Ponadto diagnosta winien zamieścić wpis o stwierdzonych usterkach w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. Odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego. Natomiast strona podmiotowa czynu, czyli stopień zawinienia sprawcy czy jego motywacje, pozostają bez znaczenia, gdyż przy określeniu konsekwencji tego naruszenia żaden przepis ustawy nie uwzględnia okoliczności leżących po stronie sprawcy naruszenia. Co więcej, diagnosta pełni funkcję publiczną, w związku z czym wymagana jest od niego szczególna, a nie tylko zwykła staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę. Można zatem od niego wymagać znajomości konstrukcji i parametrów pojazdów, jak i umiejętności sprawdzenia tych parametrów. Badanie techniczne 7 kwietnia 2022 r. przeprowadzono niezgodnie z zakresem i sposobem jego wykonania. Niezgodnie z przepisami wydano zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania. Spełnione zatem zostały przesłanki określone w art. 84 ust. 3 p.r.d. uzasadniające cofnięcie skarżącemu uprawnienia do badania technicznego pojazdu. Organ nie ma w tej sytuacji swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień, gdy zaistnieją okoliczności, o których mowa w art. 84 ust. 3 p.r.d.

D.S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący wniósł także o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka D.F. dla ustalenia: okoliczności kontroli pojazdu z 7 kwietnia 2022 r., braku widoczności instalacji LPG w samochodzie, braku możliwości ustalenia przez skarżącego, że w samochodzie świadka zainstalowano instalację LPG, nieprzedstawienia przez świadka żadnych informacji pozwalających skarżącemu na ustalenie, że w pojeździe może znajdować się instalacja LPG oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw mechaniki samochodowej dla wykazania: czy 7 kwietnia 2022 r. skarżący miał możliwość ustalenia, że pojeździe zamontowana jest instalacja LPG bez ingerencji w postaci demontażu elementów składowych pojazdu.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 77 § 1 w związku z art. 7 w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało cofnięciem uprawnień skarżącego wyłącznie w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli;

2. art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7a § 1 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie w procesie wydania zaskarżonej decyzji podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. proporcjonalności i konieczności tłumaczenia wątpliwości na korzyść strony i cofnięcie uprawnień skarżącego bez baczenia na wynikające z tego faktu konsekwencje;

3. art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ dowodu z zeznań świadka D.F. – właściciela pojazdu celem ustalenia, że skarżący 7 kwietnia 2022 r. nie miał możliwości ustalenia, że w pojeździe zamontowana była fabrycznie instalacja do zasilania pojazdu gazem LPG – szczególnie wobec faktu złożenia przez świadka oświadczenia w powyższym przedmiocie;

4. art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zwrócenia się przez organ do biegłego do spraw mechaniki samochodowej celem wydania opinii, w której biegły wskaże, czy w niniejszym stanie faktycznym skarżący wykorzystując jedynie uprawnienia przysługujące diagnoście i dostarczone mu przez właściciela pojazdu dokumenty miał możliwość ustalenia, że w pojeździe zamontowana jest fabrycznie instalacja do zasilania pojazdu gazem LPG;

5. art. 89 § 2 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy, pomimo że w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziła potrzeba szczegółowego wyjaśnienia sprawy przy udziale skarżącego, świadka D.F. oraz powołania i wysłuchania biegłego do spraw mechaniki samochodowej;

6. art. 84 ust. 3 p.r.d. poprzez nierozważenie przesłanek uzasadniających uwolnienie skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej wobec działań osoby trzeciej, tj. właściciela pojazdu, które doprowadziły do powstania deliktu administracyjnego;

7. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. poprzez uznanie, że skarżący swoim zachowaniem wypełnił tę normę, podczas gdy brak jest podstaw do uznania, że skarżący umyślnie dopuścił się przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydania zaświadczenia i dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami;

8. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia przy pominięciu konstytucyjnej zasady proporcjonalności i niedostrzeżenie, że unormowanie o charakterze sankcyjnym nie określa gradacji kar z uwagi na stopień winy, co skutkowało:

a. wydaniem zaskarżonej decyzji przy pominięciu okoliczności takich jak: charakter, stopień zawinienia, faktyczne skutki dokonanego uchybienia, zachowanie diagnosty w kontekście zakresu i sposobu przeprowadzenia badania technicznego, skutki i przyczyny uchybień dokonanych przez diagnostę;

b. brakiem rozważenia, czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, mając na względzie długotrwałe konsekwencje wynikające z art. 84 ust. 4 p.r.d.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że rozstrzygnięciem kwestii uprawnień zawodowych skarżącego wyłącznie w oparciu o wynik przeprowadzonej kontroli, z całkowitym pominięciem zasady proporcjonalności w procesie wydania decyzji, organ naruszył szereg przepisów, w tym m.in.: art. 77 § 1 w związku z art. 7 i art. 8 w związku z art. 136 §1 k.p.a. Diagnosta w toku prowadzonej kontroli pojazdu, nie ma powodów, a tym bardziej uprawnień, aby demontować jakiekolwiek elementy pojazdu, szczególnie w sytuacji, jeżeli nie posiada wiedzy, że w pojeździe znajduje się instalacja, która nie została zgłoszona w sposób przewidziany przepisami obowiązującego prawa. Organ – znając treść oświadczeń zarówno skarżącego, jak i świadka – winien był zasięgnąć opinii biegłego do spraw mechaniki samochodowej, który to biegły wypowiedziałby się w przedmiocie, czy skarżący miał jakąkolwiek możliwość ustalenia, że w pojeździe zamontowana była instalacja LPG. Nie sposób uznać, że każdorazowa ingerencja właściciela pojazdu we właściwości techniczne pojazdu, która niemożliwa jest do zlokalizowania przez diagnostę przy użyciu dozwolonych metod kontroli pojazdu, mogłaby skutkować odebraniem temu diagnoście uprawnień zawodowych, pociągających za sobą konsekwencje określone w art. 84 ust. 4 p.r.d.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 24 października 2024 r. skarżący złożył oświadczenie, że popiera skargę i wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Sąd postanowieniem na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", oddalił zawarte w skardze wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka D.F. i dowodu z opinii biegłego do spraw mechaniki samochodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Z uwagi na sformułowane w skardze wnioski dowodowe skarżącego o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka oraz z opinii biegłego do spraw mechaniki samochodowej należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 30 września 2005 r., FSK 2282/04, LexPolonica nr 401546; zob. także T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2009, s. 462). Sąd administracyjny nie przeprowadza zatem postępowania dowodowego w pełnym lub znacznym zakresie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przeprowadza się dowodu z zeznań świadków. Nie przeprowadza się też dowodu z opinii biegłych, instytutów naukowych lub naukowo-badawczych, jeżeli nie mają formy dokumentu. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Innymi słowy istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego. O takich wątpliwościach można mówić, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2020 r., II FSK 1560/18).

Z tych względów w rozpoznawanej sprawie sąd stwierdził brak podstaw do przeprowadzenia dowodów z zeznań świadka oraz z opinii biegłego do spraw mechaniki samochodowej i dlatego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wnioski te oddalił.

Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 84 ust. 3 p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono: przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania (pkt 1); wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (pkt 2).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że odpowiedzialność wynikająca z przepisu art. 84 ust. 3 p.r.d. ma charakter obiektywny, o czym świadczy wprost jego treść: uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. Okolicznością wymienioną w punkcie 1 tego przepisu jest przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, zaś w punkcie 2 jest wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Organ nie ma więc swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień, gdy zaistnieją okoliczności, o których mowa w art. 84 ust. 3 p.r.d. Organ nie jest też uprawniony do miarkowania sankcji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień. Żadne inne okoliczności, w tym również przyczyny na skutek, których zdaniem diagnosty doszło do stwierdzonych uchybień, nie mogą być brane pod uwagę (por. np. wyroki NSA: z 12 września 2012 r., II GSK 422/11; z 27 czerwca 2012 r., II GSK 619/11; z 12 stycznia 2012 r., II GSK 1395; z 25 lutego 2015 r., II GSK 46/14; z 12 kwietnia 2013 r., II GSK 60/12).

Przepis art. 84 ust. 3 p.r.d. spełnia funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. Jego celem jest więc odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów. Przeprowadzenie wadliwego badania, wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Ważkość obowiązków i odpowiedzialność spoczywające na diagnoście pozostaje zatem w związku z sankcją za uchybienie powyższym obowiązkom. Surowość prawa w tym zakresie, odnoszona jest właśnie do wskazanych obowiązków i skutków ich zaniedbania przez diagnostę, a przez to możliwych następstw takiego działania (por. wyroki NSA: z 21 września 2017 r., II GSK 3537/15; z 13 czerwca 2018 r., II GSK 1239/15).

Należy w tym miejscu podkreślić, że w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 p.r.d.).

Podstawowe znaczenie w sprawie cofnięcia uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów ma zatem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta przeprowadził badanie techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, wydał zaświadczenie albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz, że w przypadku takiego ustalenia ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączyłby wydanie decyzji cofającej uprawnienia diagnosty. W szczególności decyzja taka nie jest uzależniona od motywów, którymi się kierował diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d.

Wobec tego wykonywaniu kompetencji polegającej na nakładaniu dolegliwości w postaci sankcji prawnej – w rozpatrywanej sprawie sankcji administracyjnej polegającej na cofnięciu uprawnień diagnosty – nie może towarzyszyć żadna dowolność. W konsekwencji uzasadnione jest oczekiwanie, że w postępowaniu toczącym się w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty organ administracji publicznej jednoznacznie ustali oraz wykaże zaktualizowanie się wszystkich przesłanek uzasadniających nałożenie takiej sankcji. Dotyczy to zarówno faktycznych, jak i prawnych przesłanek i stanowi warunek konieczny, aby uznać takie działania organu za zgodne z prawem.

Poza tym, w ocenie sądu, jeżeli treść przepisów w zakresie obowiązków formalnoprawnych diagnosty nie jest jednoznaczna, to rozbieżności w tym zakresie nie powinny rodzić sankcji dla diagnosty (por. wyrok NSA z 12 sierpnia 2021 r., II GSK 1392/18).

W rozpoznawanej sprawie organy administracji uznały, że 7 kwietnia 2022 r. skarżący przeprowadził badanie techniczne pojazdu marki Seat Alhambra, który posiadał zainstalowaną instalację gazową i pomimo braku w dowodzie rejestracyjnym pojazdu adnotacji o montażu instalacji gazowej LPG-GAZ nie uznał stanu technicznego pojazdu za niezgodny z warunkami technicznymi, co powinno skutkować negatywnym wynikiem badania technicznego.

7 kwietnia 2022 r., tj. w dniu przeprowadzenia przez skarżącego okresowego badania technicznego pojazdu jego zakres w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. obejmował:

1) identyfikację pojazdu, w tym:

a) sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w:

– dowodzie rejestracyjnym,

– pozwoleniu czasowym, w tym dla pojazdu, o którym mowa w art. 70d ust. 3 ustawy wraz z kartą pojazdu, o ile została wydana,

– karcie pojazdu dla pojazdu zarejestrowanego, o ile została wydana, łącznie z danymi i informacjami, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1 i 13 ustawy,

– pokwitowaniu, o którym mowa w art. 132 ust. 2 ustawy, łącznie z danymi i informacjami, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1 i 13 ustawy,

b) sprawdzenie prawidłowości oznaczeń i stanu tablic rejestracyjnych pojazdu; sprawdzenie nie dotyczy badania, o którym mowa w art. 81 ust. 3 ustawy, z wyjątkiem pojazdów zarejestrowanych czasowo na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy,

c) sprawdzenie zgodności z danymi zgromadzonymi w centralnej ewidencji pojazdów, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1, 8-10, 12, 13 oraz 15 ustawy, z wyjątkiem danych o pojazdach, o których mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, oraz danych osobowych właściciela, posiadacza lub użytkownika pojazdu;

2) sprawdzenie dodatkowego wyposażenia pojazdu;

3) sprawdzenie i ocenę prawidłowości działania poszczególnych zespołów i układów pojazdu, w szczególności pod względem bezpieczeństwa jazdy i ochrony środowiska, w tym sprawdzenie i ocenę:

a) stanu technicznego ogumienia, w tym prawidłowości doboru obciążenia, prędkości i przeznaczenia właściwego dla danego typu pojazdu,

b) prawidłowości działania, ustawienia i własności świetlnych świateł zewnętrznych, w tym prawidłowości działania urządzeń sygnalizacyjnych,

c) stanu technicznego, skuteczności i równomierności działania hamulców,

d) prawidłowości działania układu kierowniczego, stanu technicznego jego połączeń oraz wielkości ruchu jałowego koła kierownicy, w tym prawidłowości ustawienia i zamocowania kół jezdnych,

e) stanu technicznego zawieszenia,

f) instalacji elektrycznej,

g) stanu technicznego nadwozia, podwozia i ich osprzętu oraz przedmiotów wyposażenia,

h) stanu technicznego układu wydechowego – w uzasadnionych przypadkach pomiaru poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju oraz ocenę stanu technicznego sygnału dźwiękowego,

i) emisji zanieczyszczeń gazowych lub zadymienia spalin, jeżeli pojazd jest napędzany silnikiem o spalaniu wewnętrznym;

4) sprawdzenie warunków dodatkowych dla pojazdów, określonych w § 17-22, § 38-42 i § 52 rozporządzenia o warunkach technicznych.

Wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne dotyczące oceny usterek dokonywanej podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r.).

W załączniku tym w dziale I w tabeli: przedmiot i zakres badania, czynności kontrolne, metody oceny stanu technicznego pojazdu oraz usterki skutkujące uznaniem stanu technicznego za niezadowalający pod poz. 10.5 w ramach warunków dodatkowych w zakresie pojazdu przystosowanego do zasilania gazem jako metodę oceny stanu technicznego wskazano oględziny zewnętrzne instalacji na wolnym powietrzu, kontrolę szczelności za pomocą urządzeń lub roztworu wodnego mydła. Określono, że kontrolę instalacji zasilania gazem przeprowadza się zgodnie ze szczegółowym sposobem określonym w dziale V załącznika. Zabroniono jakichkolwiek badań technicznych pojazdu na stanowisku kontrolnym z nieszczelną instalacją zasilania gazem. Jako istotne usterki skutkujące uznaniem stanu technicznego za niezadowalający wskazano brak dokumentu wydanego przez Transportowy Dozór Techniczny i tabliczki znamionowej na zbiornik lub butlę, potwierdzających jego sprawność, brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie. Wskazano też, że wynik badania uznaje się za pozytywny, jeżeli podczas kontroli nie stwierdzono żadnego odchylenia od wymagań określonych w dziale V załącznika. Wartość emisji zanieczyszczeń gazowych (zadymienia) spalin, zmierzona zgodnie ze szczegółowym sposobem określonym w dziale IV załącznika, nie może przekraczać dopuszczalnego dla danego pojazdu poziomu, zarówno przy zasilaniu gazem, jak i paliwem bazowym.

Przepisy te wraz ze stanowiącym prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. wyznaczały i zarazem determinowały przedmiot postępowania w rozpatrywanej sprawie. Oczywiste jest więc tym samym, że wyznaczały zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz mające znaczenie prawne okoliczności, których ustalenie było konieczne do jej prawidłowego załatwienia.

W ocenie sądu, w świetle powyżej przytoczonych przepisów, istotnego znaczenia nabiera faktyczny stan pojazdu w dacie przeprowadzania przez skarżącego badań technicznych 7 kwietnia 2022 r. oraz sam przebieg badania technicznego.

Z tych względów szczególne znaczenie ma w sprawie zupełność i ocena materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji.

Zdaniem sądu przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne, odnoszące się do przebiegu oraz wyniku badania technicznego pojazdu, nie były jednak prawidłowe i wystarczające do wydania decyzji.

Za niewystarczające dla przypisania skarżącemu zachowania, o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. należy uznać brak oceny przez organ drugiej instancji załączonego przez skarżącego do odwołania oświadczenia właściciela pojazdu D.F., z którego wynika, że instalacja bardzo często ulegała awarii i bardzo często była wymontowywana, a samochodem poruszał się na etylinie w tym czasie poddał samochód przeglądowi okresowemu. Organ administracji drugiej instancji poza wzmianką o załączeniu tego oświadczenia do odwołania i niepełnym przytoczeniem jego treści w opisie postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, nie odniósł się do tego oświadczenia i nie ocenił jego wiarygodności. Nie rozważył też możliwości skorzystania z przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 § 2 k.p.a. Pomimo zaistniałej wątpliwości w świetle załączonego do odwołania oświadczenia właściciela pojazdu, czy w momencie przedstawienia go do badania okresowego 7 kwietnia 2022 r. miał on zamontowaną czy wymontowaną instalację gazową z powodu braku jej właściwego działania, organ administracji zaniechał skorzystania z możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka właściciela pojazdu na tę okoliczność, jak również ewentualnie innych dowodów, które mogłyby umożliwić weryfikację jego twierdzeń o możliwości demontażu instalacji gazowej i przedstawienia do badania technicznego okresowego 7 kwietnia 2022 r. pojazdu bez instalacji, która następnie ponownie została zamontowana.

Poprzestanie przez organ administracji wyłącznie na wynikach czynności kontrolnych przeprowadzonych 25 października 2023 r. oraz dokumentacji załączonej do wniosku o wpis do dowodu rejestracyjnego adnotacji o montażu instalacji gazowej LPG/CNG uznać należy w tym stanie rzeczy za niewystarczające.

Wbrew stanowisku organu drugiej instancji stan faktyczny sprawy nie jest bezsporny. W ocenie sądu zebrany przez organy administracji materiał dowodowy nie pozwala, w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać, rozstrzygnąć wątpliwości, co do tego, czy skarżący uchybił ciążącym na nim obowiązkom. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby podjęto z urzędu jakieś czynności, by wątpliwości te rozstrzygnąć.

W tym stanie rzeczy zasadny jest wniosek, że w rozpoznawanej sprawie nieuzasadnione było zaniechanie przez organy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania właściciela pojazdu oraz skarżącego jako strony postępowania.

Z powyższych względów trzeba więc stwierdzić, że faktyczne podstawy wydania zaskarżonej decyzji, wobec braku ich zupełności, nie mogły być uznane za wystarczające dla przypisania skarżącemu zachowania, o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 p.r.d., a w konsekwencji dla przyjęcia, że w sprawie zaktualizowały się określone tym przepisem prawa przesłanki podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień do wykonywania badań technicznych. Tym samym uznać trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jeżeli bowiem, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, celem art. 84 ust. 3 p.r.d. jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujące dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów jak i innych użytkowników drogi, a także powoduje ryzyko szkody w mieniu (por. np. wyroki: WSA w Bydgoszczy z 5 czerwca 2007 r., II SA/Bd 333/07; NSA z 1 października 2008 r., I OSK 1450/07; NSA z 3 grudnia 2013 r., II GSK 1251/12), to w relacji do potrzeby ścisłej wykładni art. 84 ust. 3 p.r.d. oraz określonych nim przesłanek nałożenia sankcji administracyjnej, ocena odnośnie do proporcjonalności i adekwatności sankcji administracyjnej nakładanej na podstawie art. 84 ust. 3 p.r.d. musi każdorazowo pozostawać w ścisłym związku ze stanem faktycznym ustalonym w postępowaniu prowadzonym w sprawie cofnięcia uprawnień i siłą rzeczy – skoro chodzi o cofnięcie uprawnień, z którymi skorelowane są w oczywisty wręcz sposób konkretne obowiązki – jest i musi być odnoszona do oceny treści, wagi i znaczenia obowiązków, którym diagnosta uchybił wykonując powierzone mu zadania, które są istotne z punktu widzenia potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz eliminowania i ograniczania ryzyk z ruchem tym związanych (por. wyroki NSA: z 16 marca 2018 r., II GSK 1664/16; z 23 lipca 2021 r., II GSK 1378/18).

W świetle przedstawionych powyżej argumentów skarga ta zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uzupełnić i ocenić materiał dowodowy uwzględniając przedstawione wyżej rozważania, w tym odnieść się do załączonego do odwołania oświadczenia właściciela pojazdu i je ocenić (art. 80 i art. 81 k.p.a.). Ocena ta powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota 200 zł stanowi zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł.

d.j.