Postanowienie NSA, sygn. akt III OW 50/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Gliwice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Gliwice a Marszałkiem Województwa Śląskiego przez wskazanie organu właściwego w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa Śląskiego jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Gliwice wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Marszałka Województwa Śląskiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku A. z siedzibą w G. (dalej: wnioskodawca) z 9 września 2019 r. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta Gliwice wskazał, że Marszałek Województwa Śląskiego przekazał mu przedmiotowy wniosek o wydanie zezwolenia z 9 września 2019 r. W ocenie Marszałka Województwa Śląskiego planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć, o których stanowi § 3 ust. 1 pkt 108 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2019 r., poz. 1839 ze zm.), co uzasadnia właściwość Prezydenta Miasta Gliwice. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem Prezydent Miasta Gliwice wyjaśnił, że decyzją z 30 listopada 2015 r. udzielił wnioskodawcy zezwolenia na przetwarzanie odpadów na okres dwóch lat. Z uzasadnienia decyzji wynika, że na terenie wnioskodawcy eksploatowane są instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania zarówno odpadów niebezpiecznych, jak i innych niż niebezpieczne. Organem właściwym do wydania tego rodzaju zezwolenia jest co do zasady marszałek województwa, ponieważ jest to przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko - § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Zastosowanie w tej sprawie miał jednak § 3 ust. 1 pkt 107 rozporządzenia z 2010 r., zgodnie z którym przedsięwzięcie realizowane wyłącznie lub głównie w celu opracowania lub wypróbowania nowych metod lub nowych produktów, które będą eksploatowane w okresie nie dłuższym niż dwa lata jest przedsięwzięciem potencjalnie znacząco oddziałującym na środowisko.

Następnie 20 października 2017 r. wnioskodawca ponownie wystąpił do Prezydenta Miasta Gliwice z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Po analizie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że przedstawione we wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów przedsięwzięcie jest identyczne z tym, na które wydano zezwolenie z 30 listopada 2015 r. W związku z upływem dwuletniego terminu eksploatacji instalacji, Prezydent Miasta Gliwice przekazał sprawę według właściwości Marszałkowi Województwa Śląskiego. Wniosek o wydanie zezwolenia został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków.

W dniu 9 września 2019 r. wnioskodawca wystąpił do Marszałka Województwa Śląskiego z kolejnym wnioskiem o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, który został następnie przekazany według właściwości Prezydentowi Miasta Gliwice. Organ ten dokonał analizy wniosku i stwierdził, że metodyka prowadzenia procesów przetwarzania i zastosowanych urządzeń jest identyczna, nie zmieniło się również miejsce prowadzenia przetwarzania odpadów. Różnice dotyczą ilości i rodzajów odpadów podlegających przetwarzaniu (zmniejszenie rodzajów odpadów poddawanych przetwarzaniu w stosunku do decyzji z 2015 r.). Ponadto z wniosku wynika, że wnioskodawca nie jest inicjatorem badań, ale wykonuje je na zlecenie, pomimo, że według oświadczenia wnioskodawcy badania nie mają charakteru komercyjnego.

W ocenie Prezydenta Miasta Gliwice kwalifikacja przedsięwzięcia na podstawie § 3 ust. 1 pkt 108 rozporządzenia z 2019 r., będącego odpowiednikiem § 3 ust. 1 pkt 107 rozporządzenia z 2010 r., możliwa jest tylko na określony czas (dwa lata). Ponowny, tożsamy wniosek o wydanie zezwolenia oznacza, że przedsięwzięcie należy kwalifikować jako przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko, co uzasadnia właściwość Marszałka Województwa Śląskiego.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Marszałek Województwa Śląskiego wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Gliwice jako organu właściwego w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Właściwość organów do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów została uregulowania w art. 41 ust. 3 z ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm. - dalej: ustawa o odpadach). Marszałek województwa jest właściwy między innymi dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy środowiskowej (art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o odpadach). Oznacza to, że w tej sprawie przedmiotem sporu jest w istocie klasyfikacja przedmiotowego przedsięwzięcia. Przyjęcie bowiem, że przedsięwzięcie to jest przedsięwzięciem potencjalnie znacząco oddziałującym na środowisko oznacza, że organem właściwym w sprawie jest właściwy miejscowo starosta, czyli w tym przypadku Prezydent Miasta Gliwice (art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach).

Nie ulega wątpliwości, że co do zasady przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziałującym na środowisko. Sporna pozostaje natomiast możliwość zastosowania wyjątku z § 3 ust. 1 pkt 108 rozporządzenia z 2019 r., zgodnie z którym przedsięwzięciami potencjalnie znacząco oddziałującymi na środowisko są przedsięwzięcia wymienione w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia (a więc przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałujące na środowisko) realizowane wyłącznie lub głównie w celu opracowania lub wypróbowania nowych metod lub nowych produktów, które będą eksploatowane w okresie nie dłuższym niż dwa lata. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia cytowanego przepisu, uwzględniając jego wyjątkowo (szczególny) charakter musi być wykładnią zawężającą (ścisłą). Jedną z przesłanek zastosowania tego wyjątku jest eksploatacja przedsięwzięcia w okresie nie dłuższym niż dwa lata. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne zastosowanie tego wyjątku zarówno w przypadku, gdy z wniosku wynika, że okres eksploatacji przedsięwzięcia jest dłuższy niż dwa lata, jak i w przypadku, gdy strona składa kolejny, tożsamy wniosek wydłużający w istocie okres eksploatacji przedsięwzięcia ponad okres z § 3 ust. 1 pkt 108 rozporządzenia z 2019 r. W tej sytuacji prawidłowe jest stanowisko Prezydenta Miasta Gliwice, że organem właściwym w sprawie jest Marszałek Województwa Śląskiego, ponieważ wniosek o wydanie zezwolenia jest kolejnym wnioskiem w sprawie tego samego przedsięwzięcia, a więc jest to przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko, a wyjątek z § 3 ust. 1 pkt 108 rozporządzenia z 2019 r. nie znajduje już zastosowania.

Z tych względów i na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.