Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 4/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99 ust.2 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 14
journal: Dz.U. 2018 poz 957
law: Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium, organ, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej jako skarżący), utrzymało w mocy decyzję Starosty Łęczyńskiego (dale jako organ I instancji, Starosta) z dnia [...] 2022 r. w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A,B, C, C+E i T.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wnioskami z dnia [...] 2022 r zwrócił się do Starosty o sprawdzenie w stosunku do skarżącego kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadania uprawnień do kierowania pojazdami, wskazując, że skarżący w okresie od [...] 2021 r. do [...] 2021 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i przekroczył liczbę 24 punktów. Kolejnym wnioskiem z tej samej daty Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie zwrócił się również do organu I instancji o realizację ustawowego obowiązku podania się przez skarżącego badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu wobec przekroczeniu liczby 24 punktów.

Starosta pismami z dnia 11 lipca 2022 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie liczby 24 punktów, o wszczęciu postepowania w sprawie wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami kat. A,B,C,C+E,T w formie egzaminu państwowego i o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu.

Z uwagi na wątpliwości skarżącego co do zasadności złożonych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie wniosków, organ I instancji zwrócił się do organu Policji o wyjaśnienia w tym przedmiocie.

Po uzyskaniu ostatecznego stanowiska Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, że wnioski o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz o powiadomienie o obowiązku poddania się badaniu zostały sporządzone prawidłowo i są zasadne (pisma z dnia 22 sierpnia 2022 r. i z dnia 14 września 2022 r.) Starosta decyzją z dnia [...] 2022 r., działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.), dalej zamiennie jako p.r.d., skierował skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A, B, C, C+E i T.

Organ I instancji wskazał, że otrzymując wniosek od Komendanta Wojewódzkiego Policji, Starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu, co wyraźnie wynika z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Starosta nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania liczby punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego, czy też do kontroli prawidłowości ich naliczenia.

Po rozpatrzeniu odwołania kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b. p.r.d., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d., Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Kolegium wskazało, że przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. został wprawdzie uchylony na mocy art. 125 pkt 10 lit. g ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011, Nr.30, poz. 151 ze zm., obecnie Dz. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.), niemniej jednak zgodnie z art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym mocą ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 2001) (...) art. 98, (...), art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (...) wchodzą w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. Tym samym uchylenie przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. zostało przesunięte w czasie, tak samo jak wejście w życie art. 98 ustawy o kierujących pojazdami. Dalej Kolegium podniosło, że powyższa ustawa zmieniająca z dnia 30 listopada 2016 r. w art. 3 wprowadziła również zmianę art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970 z późn. zm.), stanowiąc, że do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby kierującej tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Kierowca lub osoba kierująca tramwajem skierowani na egzamin państwowy przystępują do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, czyli ustawy o kierujących pojazdami. Następnie jednak kolejną ustawą zmieniającą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) w art. 14 wskazano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów m.in. art. 125 pkt 10 lit. g (który uchylał art. 114 p.r.d.) oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2, czyli ustawy o kierujących pojazdami nie stosuje się. Zgodnie z kolei z art. 16 ust. 1 ustawy zmieniającej z 9 maja 2018 r. – art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1. Komunikaty określające termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w tych przepisach na dzień wydawania przez organ rozstrzygnięcia nie zostały ogłoszone.

Organ podzielił stanowisko organu I instancja, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., ma charakter związany, oraz że organy administracji wydające decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji działają na wniosek Policji i są związane wpisem w ewidencji kierowców. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu. Organy administracji wydając decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie mają kompetencji do korygowania liczny punktów. Z informacji uzyskanych od Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika natomiast, że wnioski Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i powiadomienie o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu zostały sporządzone na podstawie ostatecznych wpisów w ewidencji punktów karnych kierowców.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że brak podstawy prawnej nie może być utożsamiany z trudnością strony w jej ustaleniu, czy też brakiem właściwego zrozumienia intencji racjonalnego ustawodawcy, dokonującego zmian w systemie prawa, nawet wówczas, gdy wynika to z tworzenia skomplikowanych regulacji o randze ustawowej.

Organ wskazał, że art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony na mocy art. 125 pkt 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej też zamienienie jako u.k.p.), z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie jednak w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie przepis art. 16 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, wyłączający uchylenie art. 130 p.r.d. (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) i wskazujący na stosowanie tego przepisu w brzmieniu dotychczasowym do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. Kolegium wskazało, że obecnie do niniejszego postępowania odnosi się 16a tej ustawy, wprowadzony art. 14 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328). Nadto należy mieć na względzie regulację art. 136 ust. 1 u.k.p., zgodnie z którą w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz.957), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Powyższe w ocenie Kolegium oznacza, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 130 p.r.d. mógł mieć zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji. Utrata mocy obowiązującej tego przepisu została bowiem przesunięta w czasie.

W konsekwencji Kolegium uznało, że nie można podzielić argumentacji skarżącego odnośnie do zastosowania przez organ art. 130 p.r.d., który został usunięty z ustawy Prawo o ruchu drogowym, co skarżący wywodził z Obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990). Uzasadniając szerzej swoje stanowisko Kolegium odwołało się do regulacji ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1461), ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2021 r. poz. 178 ze zm.) i zasad działania funkcjonującego przy Prezesie Rady Ministrów Rządowego Centrum Legislacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kolegium skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. oraz 7b k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez recypowanie błędu organu I instancji i naruszenie prawa do równego traktowania przez władze publiczne i zignorowanie argumentacji skarżącego i jego pełnomocnika co do braku promulgacji w dzienniku ustaw i ferowanie błędnej i pozaprawnej argumentacji, która pomija hierarchiczność źródeł prawa i kwestię praw człowieka i Konstytucji RP oraz nie wykonanie wniosków dowodowych i uzyskania odpowiedzi na poszczególne pytania do Komendanta Policji, który przemilczał argumentację strony i jej wnioski dowodowe zwłaszcza, że brak możliwości usunięcia punktów karnych wynikał z zaniechań ITD, który ze skrajnym opóźnieniem wpisuje punkty do rejestru co wskazywano w pismach procesowych;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. i w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez takie uzasadnienie decyzji Kolegium, które nie budzi zaufania strony, bowiem nie odnosi się do istoty sprawy i do norm praw człowieka i norm konstytucyjnych mimo pisemnego wniosku o pytanie prawne do TK;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. w zw. z art. 14 i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 177 Konstytucji RP w zw. z art. 130 p.r.d., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że taki bałagan normatywny może pozbawiać prawa podmiotowego strony;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 20

marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r., poz. 541 ze zm.) oraz art 104, art. 127a § 1 i 2 oraz 129 i 130 § 4 k.p.a. mającego wpływ na wynik sprawy tj.:

a) w zw. z art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w zw. z art. 118-122 Konstytucji RP zwłaszcza w zw. z art. 122 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że tekst jednolity ustawy jest źródłem normatywnym istnienia normy 140 p.r.d. i powołany Dz.U. z 2017 r., poz. 1260, w sytuacji, gdy tekst jednolity ustawy jest wyłącznie ogłaszany a nie jest uchwalany (nie jest zatem źródłową ustawą) i sporządzenie tekstu jednolitego nie jest aktem stanowienia prawa, gdyż ma charakter wyłącznie redakcyjny. Tekst jednolity nie stanowi zatem samoistnego źródła prawa, a jedynie urzędowe źródło poznania prawa;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię i pominięcie, że tekst art. 130 p.r.d. został faktycznie usunięty z ustawy Prawo o ruchu drogowym Obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, mimo braku podstawy do uchylenia w jakichkolwiek wcześniejszej nowelizacji, ale "fakt normatywny" taki nastąpił i jest to wiążące, choć stanowi to "nowość normatywną".

Pełnomocnik skarżącego wniósł również o wstąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami prawnymi:

1) "czy art. 130 ust. 1 p.r.d., w zw. z art. 125 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w zakresie w jakim w zakresie w jakim pozbawia się uprawnień do kierowania pojazdami, (a następnie kryminalizuje się jazdę bez uprawnień), gdzie uprawnienia są odbierane na podstawie normy, która nie jest zawarta w Dzienniku Ustaw, a sam zakres uchylenia normy 130 p.r.d. jest uzależniony od publikacji w Dzienniku Urzędowym przez Ministra "Wymogów Technicznych" jest zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 64 ust. 1, 2, 3 Konstytucji RP, gdzie pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami, a w konsekwencji znamię czynu zabronionego zależy w istocie od rozporządzenia, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, gdzie Sąd Administracyjny a następnie Kamy stosuje pośrednio normę, jakiej nie ma w Dzienniku Ustaw (uchylona faktycznie z Dziennika Ustaw przez tekst jednolity Dz.U. 2018.1990), co czyni prawo do sądu i rzetelnego procesu fasadą, w zw. art. 31 ust 1, 2, 3 Konstytucji RP i wynikającej z tych przepisów zasady proporcjonalności i zasady ochrony sfery wolności jednostki (jako podstawa związkowa i samodzielna) oraz w zw. z art. 2 Konstytucji RP- zasady demokratycznego państwa prawa i wynikającej stąd zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (jako podstawa związkowa i samodzielna)";

2) "czy sposób określania obowiązywania przepisu art. 140 p.r.d. w zw. z art. 125 pkt. 16 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących (Dz.U. z 2011 r., nr 30 poz.151) w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r, poz. 957), zakładając, że art. 140 prd jest elementem porządku prawnego i nie został uchylony przez tekst jednolity Dz.U. 2018.1990, który jest skrajnie skomplikowany wymagający analizy kilkunastu wersji tej samej ustawy prd oraz ustaw ją zmieniających przy treści tekstu jednolitego wskazującego, że norma ta nie obowiązuje jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP - zasadą demokratycznego państwa prawa i wynikającej stąd zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa w zw. z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, z art. 64 ust. 1,2,3 Konstytucji RP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 88 ust. 1 Konstytucji RP".

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty i skierowanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący wniósł również o zwrócenie się do:

1) Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Lublinie o informację, czy skarżący w dniu 22 listopada 2021 r. zapisał się na kurs zmniejszający liczbę punktów karnych, ale nie mógł go odbyć, bowiem punkty nie były aktywne w systemie, strona miała 0 punktów karnych;

2) Posterunku Policji w M. , o informację, czy pomiędzy Świętami Bożego Narodzenia a Nowym Rokiem, strona pytała o liczbę punktów karnych, aby udać się na kurs i uzyskała zgodnie z systemem informację, że ma 0 punktów karnych i nie może iść na kurs.

Wniósł także o łączne rozpoznanie niniejszej spawy ze sprawą dotyczącą decyzji wydanej w przedmiocie zatrzymania skarżącemu praw jazdy, z uwagi na zbieżny przedmiot i tożsamą podstawę prawną.

Dodatkowo w piśmie z dnia 30 stycznia 2023 r. skarżący zasygnalizował, że w sprawie o sygn. akt SK 23/21 zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym stwierdzono, że przepisy jakie zostały w jego sprawie zastosowywane są niezgodne z Konstytucją.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i potrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Łęczyńskiego w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A,B, C, C+E i T.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, oraz przepisy ustawy o kierujących pojazdami.

Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wnioskiem z dnia [...] 2022 r., działając miedzy innymi na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz art. 99 ust.2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, zwrócił się do Starosty o sprawdzenie w stosunku do skarżącego kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadania uprawnień, wskazując, że skarżący w okresie od [...] 2021 r. do [...] 2021 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i przekroczył liczbę 24 punktów.

Stosownie do treści powołanego w podstawie prawnej decyzji organów art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z kolei według art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Przedmiotową decyzję starosta wydaje na wniosek organu kontroli ruchu drogowego (...) – art. 99 ust. 2 pkt 2 u.k.p.

Zgodnie z kolei z wymienionym powyżej art. 130 ust. 1 p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Zasadniczy spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny, czy art. 130 p.r.d. jest przepisem obowiązującym, a w konsekwencji, czy mógł stanowić podstawę prawną podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia, które zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego przepis ten nie obowiązuje i nie jest prawem. Skarżący uważa, że przepis ten został faktycznie uchylony (jego tekst został usunięty z ustawy Prawo o ruchu drogowym) Obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990).

Wbrew stanowisku skargi sąd zgadza się z organem, że przywołane przepisy były przepisami obowiązującymi w dacie wydawania przez organy swoich rozstrzygnięć, choć dla oceny obowiązywania zarówno przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i art. 130 tej ustawy niewątpliwie niezbędna jest znajomość więcej niż jednej normy prawnej. Ta okoliczność, która może stanowić dla obywatela i zapewne stanowi pewne utrudnienie w dojściu do ustalenia obowiązywania danej normy prawnej, nie może jednak, jak trafnie zauważa Kolegium, uzasadniać przyjęcia stanowiska, jak tego chce skarżący, o braku podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Tak jak wskazało Kolegium art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. miał zostać uchylony na mocy art. 125 pkt 10 lit. g ustawy o kierujących pojazdami. Niemniej jednak zgodnie z art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, w brzmieniu nadanym mocą ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 2001) (...) art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym (...) wchodzą w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. Tym samym uchylenie przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. zostało przesunięte w czasie. Kolejną ustawą zmieniającą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) w art. 14 wskazano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. I00aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów m.in. art. 125 pkt 10 lit. g (który uchylał art. 114 p.r.d.) oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2, czyli ustawy o kierujących pojazdami nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji wskazano, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. W rezultacie kolejnej ustawy zmieniającej - ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328) art. 14 ust. 1 uległ zmianie z dniem 17 września 2022 r. poprzez wykreślenie z jego treści art. 125 pkt 10 lit. g. Jednakże, jak zauważył Starosta zgodnie z art. 18 pkt 1 tej ustawy zmieniającej do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14 (czyli ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw), starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Jednocześnie w art. 20 niniejszej ustawy wskazano, że do postępowań w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, (....), w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Na dzień podejmowanych przez organy rozstrzygnięć komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 wymienionej ustawy, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych nie został ogłoszony. Nie ogłoszono również komunikatu w zakresie terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d., co uzasadnia, wbrew stanowisku skarżącego stosowania również i tego ostatniego przepisu. Te ustalenia nie zostały przez skarżącego skutecznie podważone.

Sąd podziela stanowisko organu co do stosowania regulacji art. 130 p.r.d. W tym przedmiocie należy powielić rozważania sądu zaprezentowane w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 3/23, dotyczącej decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.

Przepis art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym miał zostać uchylony na mocy art. 125 pkt 13 ustawy o kierujących pojazdami z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie jednak w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie przepis art. 16 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, wyłączający uchylenie art. 130 p.r.d. i wskazujący na stosowanie tego przepisu w brzmieniu dotychczasowym do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. Art. 16 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej stanowił, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Art. 16 został uchylony z dniem 17 września 2022 r. przez art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Jednakże trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy na regulację art. 16a ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który w pierwotnym brzmieniu stanowił, że do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 16 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy Prawo o ruchu drogowym). Przepisy art. 135 ust. 2, art. 136 ust. 1 i 1a oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie zaś z brzmieniem art. 16a powołanej ustawy z dnia 9 maja 2018 r. na dzień orzekania przez organy (nadanym art. 14 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2021 r. poz. 2328) - do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy Prawo o ruchu drogowym) stosuje się odpowiednio.

W świetle natomiast art. 17 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. - do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi oraz motorowerami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Zgodnie z art. 17 ust. 5 ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy (którym uchylono art. 16 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw). Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z kolei z art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (komunikacie określającym termin oraz zakres wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym (ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r.).

Trafnie zatem zauważyło Kolegium że do czasu takiego wdrożenia przepis art. 130 p.r.d. mógł mieć zastosowanie. Art. 130 p.r.d. nadal istnieje w porządku prawnym, co do czego, stanowisko judykatury nie ma wątpliwości (por. np. wyroki w sprawach sygn. akt II SA/Gl 1416/22, II SA/Op 231/22 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).

Nie można też podzielić argumentacji skargi, że tekst art. 130 p.r.d. został faktycznie usunięty z ustawy Prawo o ruchu drogowym Obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990), zatem doszło do faktycznego uchylenia art. 130 p.r.d.

Otóż zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, do którego to przepisu odwołuje się także pełnomocnik skarżącego - Marszałek Sejmu ogłasza tekst jednolity ustawy nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy, jeżeli była ona nowelizowana. Ustawa może określić termin ogłoszenia tekstu jednolitego (ust. 1 ustawy). Rządowe Centrum Legislacji oraz organy administracji rządowej współdziałają z Marszałkiem Sejmu przy opracowywaniu tekstów jednolitych ustaw (ust. 2 ustawy). Tekst jednolity ogłasza się w formie obwieszczenia w dzienniku urzędowym, w którym dany akt normatywny ogłoszono (ust. 4 ustawy). Zgodnie z art. 14a i art. 14b ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2021 r. poz. 178 ze zm.) przy Prezesie Rady Ministrów działa Rządowe Centrum Legislacji jako państwowa jednostka organizacyjna podległa Prezesowi Rady Ministrów. Rządowe Centrum Legislacji: 1) zapewnia koordynację działalności legislacyjnej Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów i innych organów administracji rządowej; 2) zapewnia obsługę Rady Legislacyjnej; 3) prowadzi aplikację legislacyjną oraz działalność edukacyjną i szkoleniową polegającą na upowszechnianiu i popularyzowaniu wiedzy o legislacji, a także ujednolicaniu praktyki legislacyjnej.

Zgodnie z art. 14c pkt 6 ustawy o Radzie Ministrów, Rządowe Centrum Legislacji zapewnia obsługę prawną Rady Ministrów m.in. poprzez: wydawanie, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Sięgając zatem na stronę Rządowego Centrum Legislacji (https://bip.rcl.gov.pl/), którego misją, jak czytamy na stronie, jest dbanie o spójność systemu polskiego prawa i prawidłowy przebieg procesu legislacyjnego, do powołanego przez pełnomocnika skarżącego Dziennika Ustaw z 17 października 2018 r. poz. 1990 i ogłoszonego tekstu ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącego załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. (poz. 1990), nie sposób pominąć, że przy art. 130 (uchylony) widnieje odnośnik (przypis) nr 139. Zgodnie z jego treścią "Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 7, przepis art. 130 w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2018 r. stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130. Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7, minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszym." W odnośniku 7 mowa jest o ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957).

Dodać również należy, że odnośnik o niemal tożsamej treści (nr 193) przy art. 130 p.r.d. znajduje się również w Obwieszeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z dnia 12 marca 2021 r. poz. 450), jak i w Obwieszeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z dnia 11 maja 2022 r. poz. 988). Tu przy art 130 (uchylony) widnieje odnośnik (przypis) nr 148. Zgodnie z jego treścią "Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 61, przepis art. 130 w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2018 r. stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130. Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 61, minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszym."

W odnośniku 61 mowa jest oczywiście o ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957).

W tym stanie prawnym zatem nie można podzielić argumentacji skargi o faktycznym uchyleniu art. 130 p.r.d., a w konsekwencji o braku podstawy normatywnej, do której mógł odwołać się organ w swoim rozstrzygnięciu.

Dla pełnej oceny odnotować należy, że analogicznie rzecz się ma jeżeli chodzi o regulację art. 114 p.r.d. Otóż sięgając do Dziennika Ustaw z 17 października 2018 r. poz. 1990 i ogłoszonego tekstu ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącego załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. (poz. 1990), przy art. 114 (uchylony) widnieje odnośnik (przypis) nr 127, zgodnie z którym na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 7(czyli ustawy z dnia 9 maja 2018 r.), art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 czerwca 2018 r. nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, w brzmieniu nadanym przez ustawę, o której mowa w odnośniku 7. Na podstawie art. 14 ust. 2 minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszy. Taki odnośnik o niemal tożsamej treści (nr 175) przy art. 114 p.r.d. znajduje się również w Obwieszeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z dnia 12 marca 2021 r. poz. 450). Z kolei w Obwieszeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z dnia 11 maja 2022 r. poz. 988), przy art 114 (uchylony) widnieje odnośnik (przypis) nr 136, który stanowi, że na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 czerwca 2018 r. nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa–100aq, w brzmieniu nadanym przez ustawę, o której mowa w odnośniku 69 (czyli ustawę z dnia 9 maja 2018 r.). Na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 61 (czyli ustawy z dnia 9 maja 2018r.), minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszym.

Tym samym tak przepis art. 130 jak i przepis art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia stosownych rozwiązań technicznych, co do których komunikaty określające termin ich wdrożenia nie zostały na dzień orzekania przez organy ogłoszone.

W dalszej kolejności podzielić należy stanowisko organu, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. ma charakter związany. W sytuacji, gdy kierowca przekroczy liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 p.r.d., na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, starosta jest zobowiązany do skierowania, w trybie decyzyjnym, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wątpliwości interpretacyjnych nie budzi również treść art. 99 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Decyzję taką starosta wydaje na wniosek organu kontroli ruchu drogowego.

Organ administracji w tym zakresie nie ma więc żadnej dowolności.

Niewątpliwie przekroczenie przez kierowcę dopuszczalnego limitu punktów karnych i to w tak krótkim czasie, oznacza powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jego kwalifikacji. Kierowca powinien posiadać umiejętności praktyczne kierowania pojazdem oraz wiedzę w zakresie przepisów ruchu drogowego pozwalające na w pełni bezpieczny i zgodny z przepisami udział w ruchu drogowym (zob. też wyrok w sprawie sygn. akt I OSK 2396/19, CBOSA). Zauważyć też należy, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a zatem stworzenie możliwości skorzystania ze skróconej ścieżki prowadzącej do ponownego legitymowania się poszczególnymi uprawnieniami do kierowania pojazdami jest dobrodziejstwem ze strony ustawodawcy, z którego skarżący nie musi korzystać, bowiem takiego obowiązku nie ma.

Podzielić również należy stanowisko Kolegium, że prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów Policji. Tylko organy Policji, jako właściwe do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów są władne do korygowania tych punktów. W postępowaniu o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie bada się, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano w ewidencji kierowców naruszających przepisy właściwą liczbę punktów. Organ działa tu na wniosek Policji i jest związany wpisem w ewidencji i liczbą punktów podanych przez komendanta wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje. Kwestionowanie przez kierowcę prawidłowości stanu ewidencji - czy to w związku z zarzutem braku wystarczającej informacji o ilości posiadanych punktów karnych czy też w związku z brakiem odnotowania, iż kierowca przed przekroczeniem 24 punktów karnych odbył stosowne szkolenie skutkujące zmniejszeniem ilości punktów karnych, jak trafnie sygnalizował skarżącemu organ może mieć miejsce jedynie przed organami Policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji.

Podkreślenia wymaga, że Starosta, z uwagi na prezentowaną w postępowaniu administracyjnym argumentację skarżącego, w zakresie uwidocznionych punktów w systemie, mając na względzie związanie zasadą prawdy obiektywnej, dążąc do należytego wyjaśnienia sprawy, wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie naliczonych skarżącemu punktów karnych. Dlatego też już z tych przyczyn zarzuty skargi co do naruszenia art. 7 i art. 7b k.p.a. są niezasadne. Uzyskane w następstwie tego wystąpienia ostateczne stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie (pisma z dnia 22 sierpnia 2022 r. i z dnia 14 września 2022 r.), podtrzymujące ustalenie przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zgodnie z tym co powyżej powiedziano było dla organów wiążące.

Istotne jest, jak wyjaśnił Komendant Wojewódzki Policji, że wszystkie wpisy były ostateczne, zostały stwierdzone prawomocnymi mandatami karnymi oraz wyrokiem sądu. Jak wyjaśnił organ Policji wpisy dotyczące naruszeń z dnia [...], [...] 2021 r. od początku miały charakter ostateczny, gdyż zostały dokonane w oparciu o przyjęte przez kierowcę mandaty karne. Natomiast wpis dotyczący naruszenia z dnia [...] 2021 r. początkowo był wpisem tymczasowym, a walor ostateczności uzyskał [...] 2022 r., po zarejestrowaniu stosownej informacji o wydaniu prawomocnego wyroku. Zgodnie bowiem z regulacją § 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wydanego między innymi na podstawie art. 130 ust. 4 p.r.d. i obowiązującego również do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. - Komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych.

Z uwagi na powyższe, nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ I instancji do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kalifikacji.

Z podanych powyżej względów także zawarte w skardze wnioski dowodowe skierowane pierwotnie do organu w postępowaniu administracyjnym, a następnie powtórzone w skardze co do uzupełnienia materiału dowodowego o pozyskanie dodatkowych informacji w zakresie "aktywności" punktów karnych w systemie i zobrazowania okoliczności uniemożliwiających zmniejszenie liczby punktów nie mogły zostać uwzględnione zarówno przez organ ani tym bardziej przez sąd.

Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Również posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek (por. wyrok NSA w sprawie sygn. akt III OSK 1054/21, CBOSA).

W kontekście zaś zawartego w skardze wniosku o łączne rozpoznanie sprawy niniejszej ze sprawą dotyczącą decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy (sygn. akt III SA/Lu 3/23), który również nie został przez sąd uwzględniony, to wyjaśnić tylko należy, że regulacja art. 111 § 2 p.p.s.a. także wskazuje na uprawnienie sądu, a nie obowiązek. Ponadto nie można zgodzić się ze skarżącym, iż oba podjęte przez organ rozstrzygnięcia w tych sprawach dotyczyły tożsamości przedmiotu i podstawy prawnej.

Zgodnie z tym co już powiedziano, to Policja prowadzi ewidencją kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i do jej zadań należy dokonywanie wpisów i ich usuwanie z ewidencji. Stąd też za niezasadny sąd uznał zarzut, by organ nie ustalił okoliczności faktycznych sprawy i nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia liczby punktów przypisanych skarżącemu, albo też, że zrobił to błędnie. Starosta nie dysponuje samodzielną kompetencją do ustalania liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności dotyczących nałożenia mandatu karnego i przypisania punktów karnych za stwierdzone naruszenie. Zgodzić się należy ze skarżącym, że w postępowaniu organów zabrakło szerszego odniesienia się do składanych przez stronę wniosków dowodowych i wniosków w zakresie pytań prawnych. Jednakże skarżący nie może pomijać, że samo naruszenie przepisów postępowania nie uzasadnia jeszcze uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części tylko gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem między uchybieniem procesowym, a wydaną sprawie decyzją podlegającą zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania administracyjnego. Skarżący takiej zależności nie wykazał. Na marginesie tylko zauważyć można, że skarżący, nie wykazał również, że pozyskanie przez niego wskazanych we wnioskach dowodowych informacji, było obiektywnie niemożliwe, a w świetle reguł postępowania dowodowego (zwłaszcza art. 78 § 1 k.p.a.) organ ma obowiązek poszukiwania dowodów, niemniej nie jest on nieograniczony w tym zakresie. Przede wszystkim żądanie strony wymaga uwzględnienia, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenia dla sprawy, co w niniejszej sprawie, jak wykazano, nie zachodzi. W zakresie istotnym dla jej wyniku, jak też już wskazano, organ postępowanie wyjaśniające przeprowadził.

Wbrew zarzutom skargi, w ocenie sądu, zebrany przez organ materiał dowodowy był zupełny do podjęcia rozstrzygnięcia. Organ zarówno I instancji, jak i organ odwoławczy rozpatrzyły go w całości i wyprowadziły z jego oceny trafne wnioski, które przedstawiły w uzasadnieniu swoich decyzji. Organy działy na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.) i nie istniały wątpliwości co do treści normy prawnej (art. 7a k.p.a.), ani niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego (art. 81a § 1 k.p.a.), co oznacza, że zarzuty skargi w tym zakresie są chybione. Skutki jakie ponosi skarżący są następstwem okoliczności, które zaistniały w czasie obowiązywania art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 1 p.r.d. Organ nie mógł również naruszyć art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw albowiem ten przepis dotyczący zatrzymania prawa jazdy w niniejszej sprawie nie był przez organ stosowany.

Odmienna natomiast od oczekiwań strony ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie oznacza, że doszło do naruszenia wynikającego z art. 8 § 1 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak i art. 5 Kodeksu dobrej praktyki administracyjnej.

Za co najmniej niezrozumiałe należy uznać zarzuty skargi, co do naruszenia art. 35 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1 i 2 i art. 80 oraz w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. w sytuacji, gdy art. 35 k.p.a. dotyczy terminów załatwienia sprawy a przedmiotem skargi nie jest bezczynność, czy przewlekle prowadzenie postępowania przez organ.

Brak z kolei skonkretyzowania zarzutów co do naruszenia przez organ przepisów ustawy zasadniczej, jak i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: Konwencja), w kontekście pozbawienie strony prawa własności (art. 64 Konstytucji RP), rzetelnego procesu i prawa do sądu (art. 6 Konwencji, art. 45 i art. 177 Konstytucji RP), naruszenie zakazu dyskryminacji (art. 14 Konwencji), czy zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) i wskazania na czym w istocie naruszenie tych praw w sytuacji skarżącego się przejawia, uniemożliwia odniesienie się do tych zarzutów. Dodać tylko można, że w świetle zasady równości wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że prawodawca różnicuje i w jaki sposób podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną (koniecznością sprawdzenia kwalifikacji z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej liczny punktów).

W kwestii wniosków pełnomocnika co do skierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego, to wyjaśnić skarżącemu należy, że w ocenie sądu, również nie zasługiwały one na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest uprawnieniem sądu i wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Tym samym, żądania strony w tym zakresie nie obligują składu orzekającego do wystąpienia z takim pytaniem (por. wykrok NSA w sprawie I OSK 405/18 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA).

W ocenie sądu, obowiązywanie norm prawnych z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 130 ust. 1 p.r.d. i ich treść nie nasuwają wątpliwości zarówno interpretacyjnych, jak i co do zgodności z ustawą zasadniczą. Ponadto pyt. nr 2) wskazane przez pełnomocnika skarżącego po pierwsze nie dotyczy zgodności danej normy prawnej z Konstytucją RP ale zgodności z Konstytucją sposobu określenia obowiązywania danej normy prawnej, co wykracza poza ramy art. 193 Konstytucji RP. Po drugie nawiązuję do określenia obowiązywania art. 140 p.r.d., który nie był w sprawie stosowany. Także stan prawny wskazany w pyt. 1), co do pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami i "kryminalizowania jazdy bez uprawnień" nie przystaje w pełni do stanu faktycznego i prawnego sprawy niniejszej.

Nie można również podzielić stanowiska skarżącego wskazanego w piśmie z dnia 30 stycznia 2023 r., że zastosowane w jego sprawie przepisy są niezgodne z Konstytucją. Skarga konstytucyjna w sprawie o sygn. akt SK 23/21 (jeszcze nie rozpoznana) dotyczy bowiem zbadania zgodności z Konstytucją art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30 poz. 151, ze zm.) w brzmieniu ukształtowanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. poz. 970) w zakresie, w jakim "pozbawia osoby uprzednio posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia". Zatem nie dotyczy normy prawej, która ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.