Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 60/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1, 2 i 3, art. 36 par. 1, art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego 1. zobowiązuje Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie do rozpoznania wniosku A. K. z dnia [...] marca 2019 r. w terminie 30 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. nie wymierza organowi grzywny; 5. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem datowanym na [...] maja 2019 r. Pan A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej udzielania pozwolenia wodnoprawnego.

Skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnie pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że w dniu [...] marca 2019 r. wysłał do PGW Wody Polskie w W. wniosek z [...] marca 2019 r. o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] dotyczącej udzielanie pozwolenia wodnoprawnego na budowę bosmanatu, pomostu pływającego, pomostu stałego oraz slipu do wodowania łodzi na jeziorze P. Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2019 r. poinformowano Skarżącego, że jego wniosek został przekazany organowi właściwemu, tzn. Dyrektorowi Regionalnemu Zarządu Gospodarki Wodnej w B. W dniu [...] maja 2019 r. Skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy. Mimo tego organ dotychczas nie wydał stosowanego aktu administracyjnego, naruszając tym samym art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: "k.p.a."), a także zasadę zaufania do organów administracji oraz zasadę szybkości postępowania.

Skarżący podniósł, że bezczynność organu doprowadziła do nieodwracalnych szkód w środowisku naturalnym oraz strat na rzecz Skarbu Państwa. W dniu

[...] kwietnia 2019 r. na terenie planowanego zamierzenia inwestycyjnego doszło do nielegalnego usunięcia drzew. Dodatkowo w wyniku prowadzonych prac budowlanych doszło do dewastacji i zmiany naturalnej linii brzegowej jeziora.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Organ wskazał, że do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w dniu

[...] marca 2019 r. wpłynął przekazany przez Prezesa PGW Wody Polskie wniosek Skarżącego dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O.

z dnia [...] grudnia 2016 r. udzielającej pozwolenie wodnoprawne na budowę bosmanatu, pomostu pływającego, pomostu stałego oraz slipu do wodowania łodzi na jeziorze P. W dniu [...] maja 2019 r. do organu wpłynęło ponaglenie Skarżącego, które w dniu [...] maja 2019 r. przekazano organowi nadrzędnemu. Natomiast w dniu [...] maja 2019 r. organ wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni w O. PGW Wody Polskie o przekazanie akt sprawy, na podstawie których wydano decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. Po otrzymaniu żądanych akt i po ich analizie organ w dniu [...] czerwca 2019 r. powiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] grudnia 2016 r. W zawiadomieniu tym, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. ze względu na skomplikowany charakter sprawy wymagający wyjaśnień, zebrania dodatkowej dokumentacji oraz umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów – przedłużono termin zakończenia sprawy do [...] sierpnia 2019 r. Jednocześnie pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. organ zwrócił się do Skarżącego o dodatkowe wyjaśnienia. Ponadto, w dniu [...] czerwca 2019 r. organ zwrócił się do Starosty O. o wydanie wypisu z rejestru gruntów i budynków, celem służbowego wykorzystania.

Organ podkreślił, że sprawa należy do tych skomplikowanych wymagających przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dla których termin załatwienia określono jako "nie później niż w ciągu dwóch miesięcy". Sprawa ma charakter wielowątkowy, złożony, co potwierdza ilość postępowań odnoszących się do przedmiotowej decyzji Starosty O.. Długotrwałe prowadzenie postępowania związane było z koniecznością uzyskania akt sprawy i ich analizy. Po otrzymaniu całości akt organ podjął niezbędny czynności wyjaśniające, obejmujące formalną dopuszczalność wniosku, w tym ustalenie, czy wnioskodawca posiada interes prawny.

Organ podniósł ponadto, że PGW Wody Polskie to nowa instytucja działająca od stycznia 2018 r., w związku z czym istnieją trudności w bieżącej działalności. Braki kadrowe oraz znaczna ilość prowadzonych spraw mają wpływ na terminowość prowadzonych postępowań. Organ podejmuje zaś działania mające na celu rozwiązanie tego problemu.

Organ podkreślił także, że skarga na bezczynność została złożona przed upływem terminu z art. 35 § 3 k.p.a. Stan bezczynności musi istnieć w chwili wniesienia skargi, czego zabrakło w analizowanym przypadku.

Końcowo organ zwrócił uwagę, że wniesienie skargi przed upływem terminu na rozpoznanie ponaglenia nie powinno być uznane za wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Istnieje zatem przesłanka do odrzucenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Skarżący zarzuca organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenie wodnoprawne. Skarga została wywiedziona po wystosowaniu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., podlega zatem merytorycznemu rozpoznaniu. Bez znaczenia jest przy tym wniesienie skargi przed upływem terminu na rozpatrzenie złożonego ponaglenia. Zgodnie bowiem z art. 53

§ 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a"), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest zatem uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy uprzednio złożone ponaglenie zostanie rozpatrzone przez właściwy organ. Dlatego też Są uznał, że

w kontrolowanym przypadku doszło do wyczerpania środków zaskarżenia

w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Skarga Pana A. K. jest zatem dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Zasady wyrokowania oraz formy wyroków uwzględniających skargi na bezczynność wynikają z treści art. 149 p.p.s.a. Stosownie do § 1 tego przepisu, Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie

z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). W myśl zaś art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej

w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Legalna definicja bezczynności zamieszczona została w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. i przewiduje, że z bezczynnością mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy

w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani

w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.

Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten – będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej

w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. I OSK 2936/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub

w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W art. 35 § 5 k.p.a. prawodawca postanowił, że do terminów określonych w ww. przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

W myśl art. 36 § 1 i 2 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy

w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających

z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (zob. np. wyrok NSA z dnia 25 maja 2018 r. sygn. II OSK 1420/17; wyrok WSA

w Białymstoku z dnia 22 września 2009 r. sygn. II SAB/Bk 43/05, oba dostępne

w CBOSA).

Z kolei przewlekłość ustawodawca definiuje jako stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie doprecyzowuje się, że przewlekłość postępowania wystąpi

w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność

w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Przewlekłość oznacza zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (vide: wyroki NSA z dnia

10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 3444/17 oraz z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt

II OSK 2630/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to podejmowanie przez organ czynności, które - wbrew zasadzie wynikającej z art. 12 k.p.a. - nie zmierzają do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, albo mają charakter czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny w CBOSA). Inaczej rzecz ujmując istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co

w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1809/16, dostępny

w CBOSA).

Z przedłożonych sądowi akt wynika, że Skarżący pismem z dnia [...] marca 2019 r. zwrócił się do PGW Wody Polskie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] udzielającej pozwolenie wodnoprawne na budowę bosmanatu, pomostu pływającego, pomostu stałego oraz slipu do wodowania łodzi na jeziorze P. We wniosku tym zażądał ponadto wstrzymania wykonania ww. decyzji.

Prezes PGW Wody Polskie zawiadomieniem z dnia [...] marca 2019 r. przekazał powyższy wniosek według właściwości Dyrektorowi Regionalnemu Zarządu Gospodarki Wodnej w B., który otrzymał żądanie Skarżącego

w dniu [...] marca 2019 r.

Pismem z dnia [...] maja 2019 r. (wpłynęło do organu [...] maja 2019 r.) Skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy. Ponaglenie zostało przekazane organowi nadrzędnemu przy piśmie z dnia [...] maja 2019 r.

W dniu [...] maja 2019 r. organ zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni

w O. PGW Wody Polskie o przekazanie akt sprawy, na podstawie których wydano pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] grudnia 2016 r. Dokumentację z postępowania zakończonego wydaniem ww. pozwolenia organ otrzymuje [...] maja 2019 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. organ zawiadomił strony postępowania

o wszczęciu na wniosek Skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] grudnia 2016 r. Jednocześnie organ poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2019 r. wskazując na skomplikowany charakter sprawy wymagający wyjaśnień, zebrania dodatkowej dokumentacji oraz umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

W tym samym dniu, tzn. [...] czerwca 2019 r. organ wezwał ponadto Skarżącego do złożenia wyjaśnień m.in. w zakresie wykazania interesu prawnego.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. organ zwrócił się do Starosty O. o wydanie wypisu z rejestru gruntów.

Przystępując do oceny, czy organ pozostaje w bezczynności i zwłoce

w rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, podkreślenia wymaga, że istotą skargi na bezczynność jest to, aby w przypadku uwzględnienia skargi sąd zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność lub/i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności

i przewlekłego prowadzenia postępowania. Wniosek Skarżącego organ otrzymał

[...] marca 2019 r. i zarówno na dzień złożenia skargi, jak i na dzień wyrokowania sprawa nie została rozpatrzona.

Organ dowodzi, że stan bezczynności musi istnieć w chwili wniesienia skargi, czego zabrakło w analizowanym przypadku, gdyż skarga została złożona przed upływem terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., który upływał [...] maja 2019 r.

Odpowiadając na te twierdzenia, Sąd przypomina, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy

w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych

w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.

Z akt sprawy wynika, że o niezałatwieniu sprawy w terminie i przyczynach takiego stanu rzeczy organ poinformował Skarżącego dopiero [...] czerwca 2019 r., tj. już po upływie dwumiesięcznego terminu, na który powołuje się Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Przy czym twierdzenie, że sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany stoi w opozycji do innych wyjaśnień organu, który wskazuje, że niezbędnymi czynnościami wyjaśniającymi, które zostały podjęte po otrzymaniu akt sprawy pozwolenia wodnoprawnego, nie były czynności obejmujące badanie przyczyn nieważności tego pozwolenia, tylko formalna dopuszczalność wniosku, w tym ustalenie, czy Skarżący posiada interes prawny.

Zwrócić należy przy tym uwagę, że przed formalnym upływem terminów

do załatwienia sprawy, zarówno miesięcznego, jak i dwumiesięcznego, brak było jakiegokolwiek zaangażowania organu w załatwieniu wniosku Skarżącego z dnia

[...] marca 2019 r.

Nie można oprzeć się wrażeniu, na co zresztą słusznie zwraca uwagę Skarżący, że impulsem do podjęcia czynności w związku z wnioskiem z dnia

[...] marca 2019 r. stało się złożenie przez Skarżącego ponaglenia, które wpłynęło do organu [...] maja 2019 r. Dopiero od tego momentu organ podejmuje określone czynności, zawiadamiając o wszczęciu postępowania, o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, wzywając Skarżącego do złożenia wyjaśnień, czy też zwracając się do innych organów o nadesłanie dokumentacji.

Z uwagi na powyższe należało uwzględnić skargę na bezczynność.

Nie ulega także wątpliwości, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Z niezrozumiałych powodów pierwsze czynności w sprawie podjęte zostały po ponad półtora miesiąca od dnia wpływu wniosku Skarżącego

o stwierdzenie nieważności pozwolenia wodnoprawnego. Opieszałość w załatwieniu sprawy nie znajduje żadnego racjonalnego wytłumaczenia. Braki kadrowe oraz znaczna ilość prowadzonych spraw nie mogą usprawiedliwiać przewlekłego prowadzenia postępowania, jak i bezczynności organu.

W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że w sprawie organ pozostaje

w bezczynności i przewlekle prowadzi postępowanie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku Skarżącego w terminie 30 dni od daty zwrotu akt organowi. Treść zapadłego orzeczenia nie przesądza o treści i formie rozstrzygnięcia organu podjętego po rozpatrzeniu wniosku.

Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdza, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa

i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zdaniem Sądu, w realiach rozpatrywanego przypadku bezczynność

i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie trudno jest wyjaśnić dlaczego pierwsze czynności w postępowaniu zostały przeprowadzone dopiero w maju 2019 r. Niemniej jednak stopień przekroczenia terminów załatwienia sprawy nie uzasadnia zdaniem Sądu stwierdzenia, że wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa. Brak jest przesłanek do uznania, że niezałatwienie sprawy w terminie i podejmowanie pierwszych czynności po upływie ponad półtora miesiąca od dnia, kiedy organ otrzymał wniosek Skarżącego , było celowym i nacechowanym złą wolą opóźnieniem rozpatrzenia żądań Skarżącego. Po otrzymaniu ponaglenia i po złożeniu skargi organ podjął czynności zmierzające do załatwienia wniosku Skarżącego. Wskazał też w jakim terminie przewiduje rozpatrzenie tego wniosku.

Odnosząc się do żądania skargi o wymierzenie organowi grzywny Sąd zauważa, że treść regulacji art. 149 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że zastosowanie tego środka pozostawiono uznaniu sądu administracyjnego. Nie każdy zatem przypadek stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania powoduje automatyczny obowiązek wymierzenia grzywny. Potrzeba zastosowania tego środka i ewentualna jego wysokość jest uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a stopień stwierdzonych naruszeń, które doprowadziły do bezczynności

i przewlekłego prowadzenia postępowania, nie uzasadnia potrzeby wymierzenia grzywny. Zdaniem Sądu wystarczająco dyscyplinujące organ będzie stwierdzenie istnienia stanu bezczynności i przewlekłości oraz nałożenie obowiązku rozpoznania wniosku Skarżącego w terminie 30 dni od zwrotu akt.

W zakresie wniosku o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, należy podkreślić, że przepis art. 149 p.p.s.a. nie przewiduje, aby sąd administracyjny rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność organu był uprawniony do wydania tego rodzaju orzeczenia. Sąd nie posiada kompetencji do zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Zawarte w pkt 3 wyroku orzeczenie o stwierdzeniu, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca

z rażącym naruszeniem prawa znalazło podstawę w art. 149 § 1a p.p.s.a. W zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny orzeczono jak w pkt 4 sentencji w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł natomiast po myśli art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.