Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 409/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2025-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45  ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1079
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant Specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z/s we W. na uchwałę Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 1 października 2024 r., nr 715/VII/24 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: wnioskodawca, spółka, strona, skarżąca) złożyła 18 czerwca 2024 r. wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Edukacja ekologiczna na warsztacie". Projekt został złożony w ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska (FEDS), Europejski Fundusz Społeczny PLUS, w Priorytecie 8 Fundusze Europejskie dla edukacji na Dolnym Śląsku, w ramach Działania 08.01 Dostęp do edukacji, w naborze nr FEDS.08.01-IZ.00-092/24.

Pismem z 8 sierpnia 2024 r. (znak DEFS-O-IV.432.211.2024) Dyrektora Wydziału Obsługi Wdrażania EFS (dalej: DWOW) poinformowano wnioskodawcę, że jego wniosek otrzymał negatywną ocenę Komisji Oceny Projektów (dalej KOP) z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr 3 – Kryterium sposobu rozliczania: Czy w projekcie zastosowano kwoty ryczałtowe. Projekt nie spełnił kryterium formalnego bez możliwości poprawy. W uzasadnieniu negatywnej oceny tego kryterium wskazano: "Wnioskodawca nie zastosował kwot ryczałtowych w ramach kosztów bezpośrednich w budżecie projektu, pomimo, iż był do tego zobligowany zapisami Regulaminu wyboru projektów."

Wnioskodawca złożył protest od tej oceny, wyjaśniając, że omyłkowo zamiast kategorii "koszt rozliczany kwotami ryczałtowymi" wybrano "koszt rzeczywiście poniesiony". Wnioskodawca wniósł o uwzględnienie protestu przez poprawienie przez Instytucję Organizującą Nabór oczywistej omyłki bądź wezwanie wnioskodawcy do wyjaśnień i przywrócenie funkcjonalności edycji wniosku w celu poprawy oczywistej omyłki, umożliwiającej tym samym dalszą ocenę wniosku o dofinansowanie.

Uchwałą NR 715/VII/24 z dnia 1 października 2024 r. Zarządu Województwa Dolnośląskiego pełniącego funkcję Instytucji Zarządzającej Funduszami Europejskim dla Dolnego Śląska w latach 2021-2027 (dalej: ZWD, IZ) nie uwzględniono protestu wnioskodawcy.

Uzasadniając swoje stanowisko IZ przytoczyła treść kryterium formalnego nr 3 - Kryterium sposobu rozliczania: Czy w projekcie zastosowano kwoty ryczałtowe. Z opisu kryterium wynika, że jest ono weryfikowane na podstawie zapisów budżetu projektu.

ZWD podkreślił, że wartość projektu wynosi mniej niż 200 tys. EUR co zobowiązywało wnioskodawcę do zastosowania uproszczonych metod rozliczania wydatków w formie kwot ryczałtowych, w tym naborze. Jednakże w budżecie projektu w wierszach "uproszczone metody rozliczania" wnioskodawca wskazał "NIE", składając wniosek o dofinansowanie oparty o faktycznie poniesione wydatki.

Zdaniem IZ oceniający dokonał prawidłowej oceny albowiem z zapisów pkt 9 Regulaminu wyboru projektów oraz rozdziału 6 Instrukcji wypełniania wniosku wynikało, że koszty bezpośrednie w projekcie będą rozliczane kwotami ryczałtowymi.

IZ wyjaśniła, że oceniający dokonując oceny projektu w ramach tego kryterium przeprowadził weryfikację zapisów sekcji "Budżet projektu" i na nich oparł wynik oceny kryterium wskazując, że wnioskodawca nie zastosował kwot ryczałtowych w ramach kosztów bezpośrednich w budżecie projektu.

Odnosząc się do podnoszonego w proteście zarzutu zaniechania wezwania spółki do poprawy oczywistej omyłki polegającej na błędnym wyborze w polu "Budżet projektu" w formularzu kosztu zamiast uproszczonej metody rozliczania IZ wskazała, że w omawianym przypadku mamy do czynienia z ewidentnym błędem po stronie wnioskodawcy, a nie z oczywistą omyłką. Nadto w opinii IZ, zgodnie z ugruntowanym w doktrynie, jak i orzecznictwie stanowiskiem omyłki pisarskie nie mogą odnosić się do kwestii zasadniczych dla treści wniosku o dofinansowanie, a za taką należy uznać wybór sposobu rozliczania wydatków w projekcie. Tym samym za bezpodstawny IZ uznała zarzut zawarty w proteście o zaniechaniu wezwania wnioskodawcy do poprawy oczywistej omyłki.

Z powyższą uchwałą nie zgodził się wnioskodawca i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając:

1. naruszenie art. 45 § 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 ze zm. - dalej ustawa wdrożeniowa) przez zaniechanie przez IZ dokonania oceny formalnej wniosku skarżącej w ramach naboru w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny co skutkowało przyjęciem, że wniosek o dofinansowanie nie spełnił kryterium formalnego nr 3 w sytuacji w której wnioskodawca na stronie 30 wniosku o dofinansowanie w tabeli pn. Informacje dotyczące spełnienia specyficznych kryteriów formalnych, odpowiadając na pytanie: Podaj informacje niezbędne do oceny specyficznych kryteriów formalnych obowiązujących w naborze, w pkt 3 jednoznacznie podał: Kryterium sposobu rozliczania – "W projekcie zastosowano kwoty ryczałtowe, o których mowa w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027;"

2. naruszenie art. 45 § 1 ustawy wdrożeniowej w związku z pkt 1 Załącznika do Regulaminu wyboru projektów, który stanowi "...Kryteria formalne są weryfikowane na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie projektu oraz załączników stanowiących jego integralną część (o ile były wymagane regulaminem wyboru projektów). Nie wyklucza to wykorzystania w ocenie wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę albo przekazanych przez niego lub uzyskanych w inny sposób informacji dotyczących wnioskodawcy lub projektu" przez odrzucenie wniosku z przyczyn formalnych polegających na niespełnieniu kryterium formalnego nr 3 – bez możliwości poprawy skutkujące negatywną oceną wniosku, w sytuacji, w której rozbieżność w treści załącznika nr 2 do Regulaminu spowodowała, że IZ zobowiązana była do wezwania wnioskodawcy do złożenie wyjaśnień w związku z zaistniałą niespójnością w treści wniosku w zakresie budżetu oraz spełnienia specyficznych kryteriów;

3. naruszenie art. 55 § 1 i § 3 ustawy wdrożeniowej w związku z pkt 1 pn. Kryteria Formalne Załącznika nr 2 do Regulaminu wyboru projektów, który stanowi "Kryteria formalne są weryfikowane na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie projektu oraz załączników stanowiących jego integralną część (o ile były wymagane regulaminem wyboru projektów). Nie wyklucza to wykorzystania w ocenie wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę albo przekazanych przez niego lub uzyskanych w inny sposób informacji dotyczących wnioskodawcy lub projektu" przez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do złożenia zaistniałej rozbieżności we wniosku, która polegała na wskazaniu jako specyficznego kryterium formalnego w zakresie sposobu rozliczania – "w projekcie zastosowano kwoty ryczałtów" z jednoczesnym omyłkowym wskazaniu w budżecie projektu kosztu zamiast ryczałtu – co skutkowało negatywną oceną formalną wniosku;

4. naruszenie art. 55 § 1 i § 3 ustawy wdrożeniowej przez zaniechanie uznania rozbieżności zaistniałej we wniosku za oczywistą omyłkę, która mogła być poprawiona bez merytorycznej zmiany we wniosku oraz zaniechanie wezwania wykonawcy do uzupełnienia i poprawienia wniosku, mimo tego, że z treści Załącznika nr 2 Regulaminu IZ taką możliwość przewidziała również do kryteriów formalnych.

Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi wraz ze stwierdzeniem, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz o przekazanie sprawy Zarządowi Województwa Dolnośląskiego w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez niego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2. Wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł, tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Dolnośląskiego podtrzymał stanowisko ujęte w zaskarżonej uchwale i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem prawnym i faktycznym sprawy przyjął, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079, ze zm., dalej ustawa wdrożeniowa).

Stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).

Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.

Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Według art. 50 ust. 2 ustawy wdrożeniowej warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:

1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz

2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.

Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu.

Według art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej, regulamin wyboru projektów określa w szczególności: kryteria wyboru projektów;

Art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi natomiast, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład komisji oceny projektów wchodzą pracownicy właściwej instytucji posiadający wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów (art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców (art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).

Podkreślenia wymaga, że w sprawach, przedmiotem których jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art.6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin wyboru projektów, określający - w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektu.

W konsekwencji również dokumentom systemu realizacji programu, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, należy przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania).

Z powyższych unormowań wynika, że oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu.

W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu wniesionego od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr FEDS.08.01-IZ.00-0190/24 pod nazwą "Edukacja ekologiczna na warsztacie" złożonego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska (FEDS), Europejski Fundusz Społeczny PLUS, w Priorytecie 8 Fundusze Europejskie dla edukacji na Dolnym Śląsku, w ramach Działania 08.01 Dostęp do edukacji w naborze nr FEDS.08.01-IZ.00-092/24.

W związku z treścią części zarzutów skargi, przypomnieć również należy, że wynikająca z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania Regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny, dość sformalizowany, przy czym stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania, obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny. Chodzi więc o to, aby nie pozostawiono żadnych wątpliwości odnośnie przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Powyższe ma tą konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowania w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności (arbitralności), gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2018 r., II GSK 4127/17, LEX nr 2479129; wyrok WSA w Szczecinie z 21 lutego 2024 r., I SA/Sz 648/23, LEX nr 3699317).

Podkreślenia wymaga, że przystępując do konkursu strona zaakceptowała jego zasady. Ponadto skoro złożyła wniosek o dofinansowanie, to na niej spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., II GSK 60/17, Legalis nr 1578638; podobnie: wyrok WSA we Wrocławiu z 19 czerwca 2024 r., III SA/Wr 177/24, Legalis nr 3093833). Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 206/24, LEX nr 3717097; wyrok WSA w Gliwicach z 24 maja 2018 r., IV SA/Gl 235/18, Legalis nr 1787110). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących (w tym ekspertów oceniających) aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Dodać należy, że sformalizowanie postępowania konkursowego ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców, zachowanie ich wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy w związku z koniecznością terminowego rozdysponowania środków finansowych (por. wyrok NSA z 24 maja 2017r., II GSK 1028/17, LEX nr 2308603; wyrok NSA z 15 października 2019 r., I GSK 2236/18, Legalis nr 2291876).

Rola organu sprowadza się natomiast do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2022 r., I GSK 1641/21, Legalis nr 2683337; wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2018 r., IV SA/Gl 79/18, Legalis nr 1769429; wyrok WSA w Szczecinie z 21 lutego 2024 r., I SA/Sz 648/23, LEX nr 3699317).

Powyżej prezentowane zresztą dość ogólne założenia co do charakteru samego postępowania związanego z uzyskiwaniem dofinansowania ze środków unijnych mają jednak konkretne odniesienie do tych zarzutów skargi, które w szczególności podkreślają wadliwe przyjęcie niespełnienia kryterium formalnego nr 3 przez naruszenie zasady równego traktowania i ograniczenie dostępu do środków unijnych.

Sąd wskazuje bowiem, że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę treść sformułowanych zarzutów skargi wraz z ich uzasadnieniem oraz stanowiska wnioskodawcy prezentowanego w dokumencie protestu stanowiła kwestia prawidłowości oceny KOP pod względem ustalenia, czy wniosek spełnił kryterium formalne nr 3 - Kryterium sposobu rozliczania (Czy w projekcie zastosowano kwoty ryczałtowe). Odpowiedź na to pytanie jest podstawową kwestią w tej sprawie, gdyż niespełnienie tego kryterium oznacza negatywną ocenę projektu zamykającą drogę do jego oceny merytorycznej, w efekcie uniemożliwia realizację projektu ze środków europejskich.

Treść tego kryterium jest opisana w Kryteriach wyboru projektów obowiązujących w naborze nr FEDS.08.01-IZ.00-092/24, stanowiących załącznik nr 2 do regulaminu wyboru projektów z tego naboru. Zgodnie z definicją kryterium formalnego nr 3 – " W ramach kryterium weryfikowane będzie, czy w projekcie, którego łączna wartość ogółem wyrażona w PLN nie przekracza 200000 EUR zastosowano kwoty ryczałtowe, o których mowa w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027. Kryterium weryfikowane jest na podstawie zapisów budżetu projektu. Do przeliczenia ww. kwoty na PLN należy stosować miesięczny obrachunkowy kurs wymiany stosowany przez KE aktualny na dzień ogłoszenia naboru. Sytuacje, w których należy stosować inne uproszczone formy rozliczania wydatków zostaną określone w regulaminie wyboru projektów."

Przypomnienia wymaga, że oceniający w uzasadnieniu negatywnej oceny projektu wskazał: "Wnioskodawca nie zastosował kwot ryczałtowych w ramach kosztów bezpośrednich w budżecie projektu, pomimo, iż był do tego zobligowany zapisami Regulaminu wyboru projektów." Wnioskodawca który nie zgodził się z nią, wyjaśnił miedzy innymi: że omyłkowo zamiast kategorii "koszt rozliczany kwotami ryczałtowymi" wybrano "koszt rzeczywiście poniesiony".

Wobec tak sformułowanego stanowiska przez stronę, w pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że kontrola sądowoadministracyjna w niniejszej sprawie sprowadza się nie do (ponownej) weryfikacji wniosku, a do zbadania, czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i zasad z niej wynikających (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2023 r., I GSK 1990/22, Legalis nr 2882830).

Pamiętać jednak należy, że o sposobie interpretacji kryteriów wyboru projektów decyduje nie tylko nazwa poszczególnych kryteriów, ale ich definicje ułożone na potrzeby danego naboru i które stronie przystępującej do konkursu muszą być znane.

Bezspornym jest, że wartość projektu wynosi mniej niż 200 tys. EUR. Zgodnie z opisem kryterium nr 3 zobowiązywało to wnioskodawcę do zastosowania uproszczonych metod rozliczania wydatków w formie kwot ryczałtowych, w tym naborze. Jednakże w budżecie projektu w wierszach "uproszczone metody rozliczania" wnioskodawca wskazał "NIE", składając wniosek o dofinansowanie oparty o faktycznie poniesione wydatki.

Pamiętać również należy, że definicja kryterium służy do jego prawidłowej interpretacji. W definicji kryterium wskazano, że kryterium weryfikowane będzie na podstawie zapisów budżetu projektu. Zatem oceniający dokonując weryfikacji prawidłowo oparł się na budżecie projektu i uznał, że wnioskodawca nie zastosował kwot ryczałtowych w ramach kosztów bezpośrednich w budżecie projektu. W tym miejscu należy także wskazać na zapisy rozdziału 6 "Budżet projektu" Instrukcji wypełniania wniosku w których wyjaśniono, że "Wprowadzenie poszczególnych kosztów odbywa się w sekcji Budżet projektu. Nazwa zadania przenosi się automatycznie z Sekcji Zadania. W celu dodania kosztu w danym zadaniu użyj przycisku + Dodaj koszt. W zależności od rodzaju projektu wybierz jeden z rodzajów kosztów: Koszt rzeczywiście poniesiony, Koszt rozliczany stawkami jednostkowymi, Koszt rozliczany kwotami ryczałtowymi." W instrukcji podkreślono pogrubioną czcionką "To czy koszty zadań zwykłych mogą być rozliczane za pomocą metod uproszczonych zależy od tego czy, dana metoda została dopuszczona w danym naborze i zostanie określone w Regulaminie." Skarżąca zatem w kwestii rozliczania zadań zwykłych metodami uproszczonymi, została odesłana do Regulaminu wyboru projektów, który wyraźnie wskazywał, iż w przedmiotowym naborze do rozliczania kosztów bezpośrednich należy stosować rozliczanie kwotami ryczałtowymi.

Sąd podkreśla, że w pkt 1 załącznika nr 2 do Regulaminu wyboru projektów wskazano, że kryteria formalne są to kryteria, których spełnienie jest konieczne do przyznania dofinansowania. Kryteria formalne są weryfikowane na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie projektu oraz załączników stanowiących jego integralną część (o ile były wymagane regulaminem wyboru projektów). Nie wyklucza to wykorzystania w ocenie wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę albo przekazanych przez niego lub uzyskanych w inny sposób informacji dotyczących wnioskodawcy lub projektu. Wskazano także, że kryteria formalne dzielą się na: 1. Kryteria formalne bez możliwości poprawy, których niespełnienie oznacza negatywną ocenę projektu i 2. Kryteria formalne z możliwością poprawy w zakresie skutkującym spełnieniem kryterium. Wprowadzono także kryteria formalne specyficzne dla niniejszego naboru. Jak wynika z załącznika nr 2 do Regulaminu wyboru projektów kryterium formalne nr 3 razem z kryterium 1,2,4,5 należy do kryterium formalnego bez możliwości poprawy. Wbrew zarzutom skargi brak jest zatem podstaw do wzywania strony do poprawy wniosku, jak również wzywania do udzielania wyjaśnień, skoro zapisy budżetu projektu – w których strona wykazała koszty faktycznie poniesione zamiast ryczałtowych - nie budzą wątpliwości. Ocena dokonywana jest bowiem na podstawie zapisów budżetu projektu, który stanowi źródło informacji stanowiące podstawę oceny. Jest to kryterium zero – jedynkowe bez możliwości dokonania korekty. Skoro oceniający nie miał wątpliwości co do zapisów budżetu projektu, ponieważ zapisy te były spójne, że nie zastosowano kwot ryczałtowych w tym projekcie, to prawidłowo stwierdził błąd w wyborze metody rozliczenia projektu skutkującym niezgodnym z wymogami Regulaminu wyboru projektów oraz Instrukcją wypełnienia sekcji "Budżet projektu".

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nieuznania rozbieżności zaistniałej we wniosku za oczywistą omyłkę, która mogła być poprawiona bez merytorycznej zmiany wniosku należy uznać go za bezzasadny.

Jak wyżej wskazano zapisy budżetu projektu do którego odwołuje się kryterium nr 3 są spójne i brak w nich jakichkolwiek rozbieżności. Strona powołuje się na zapisy znajdujące się na stronie 30 wniosku odwołujące się do informacji dotyczących spełnienia specyficznych kryteriów formalnych. W tym miejscu należy podkreślić, że kryterium nr 3 nie jest specyficznym kryterium formalnym, zatem wnioskodawca nie miał obowiązku odnosić się w tym miejscu do kryteriów formalnych nie będących kryteriami specyficznymi.

Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców. Z kolei zgodnie z art. 55 ust. 3 tej ustawy w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej właściwa instytucja może poprawić ją z urzędu, informując o tym wnioskodawcę.

W Regulaminie wyboru projektów określono, że w razie stwierdzenia we wniosku oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej Instytucja Organizująca Nabór może ją sama skorygować. Dokonanie poprawy omyłki pisarskiej nie jest obowiązkiem Instytucji Ogłaszającej Nabór. Instytucja może wezwać wnioskodawcę do poprawy omyłki we wniosku na etapie negocjacji. Wbrew zarzutom skargi nie jest zatem możliwe dokonanie poprawy wniosku o dofinansowanie w toku oceny formalnej w zakresie kryterium nr 3. Korekta wniosku o dofinansowanie może nastąpić wyłącznie w zakresie kryteriów z możliwością poprawy, do których – jak wyżej wskazano - nie należy kryterium nr 3.

W ocenie Sądu w omawianym przypadku mamy do czynienia z ewidentnym błędem po stronie wnioskodawcy, a nie oczywistą omyłką.

W doktrynie i judykaturze jako przykład oczywistej omyłki podaje się w szczególności sytuację podania we wniosku o dofinansowanie nazwy wnioskodawcy z błędem literowym czy błędy rachunkowe. Przy czym oczywista omyłka powinna być możliwa do poprawienia bez odwoływania się do innych dokumentów, a jej poprawa nie może prowadzić do istotnej modyfikacji wniosku o dofinansowanie projektu. Przez "istotną modyfikację" należy w szczególności rozumieć modyfikację dotyczącą elementów treściowych wniosku, której skutkiem jest zmiana podmiotowa wnioskodawcy lub przedmiotowa projektu bądź jego wskaźników lub celów mających wpływ na kryteria wyboru projektów. Omyłki pisarskie nie mogą odnosić się do kwestii zasadniczych dla treści wniosku o dofinansowanie, a za taką kwestię należy uznać wybór sposobu rozliczania wydatków.

Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 45 § 1 ustawy wdrożeniowej w związku z pkt 1 załącznika nr 2 należy uznać za nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 59 ustawy wdrożeniowej: "Do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej." W opinii Sądu taka regulacja jest w pełni uzasadniona konkursowym trybem wyboru wniosków o dofinansowanie, innymi słowy wygrywa najlepszy i to na podmiocie aplikującym spoczywa obowiązek przekonania instytucji do wiarygodności, w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów.

W myśl art. 9 ust. 1. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz.U. UE. L. 2021.231.159, dalej rozporządzenie) Państwa członkowskie i Komisja zapewniają poszanowanie praw podstawowych oraz przestrzeganie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w procesie wdrażania Funduszy.

Natomiast w myśl art. 73 ust. 1 rozporządzenia do celów wyboru operacji instytucja zarządzająca ustanawia i stosuje kryteria i procedury, które są niedyskryminacyjne, przejrzyste, zapewniają dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i równouprawnienie płci oraz uwzględniają Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, zasadę zrównoważonego rozwoju oraz unijną politykę w dziedzinie środowiska zgodnie z art. 11 i art. 191 ust. 1 TFUE. Kryteria i procedury muszą zapewniać, aby finansowy wkład unijny przyznawany był w pierwszej kolejności operacjom, które w największym stopniu mogą przyczynić się do osiągnięcia celów programu.

Zgodnie natomiast z treścią przywołanego art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej "Właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny."

Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że postępowania wyboru projektów do dofinansowania środkami unijnymi muszą mieć na celu wybór najlepszego projektu, najpełniej gwarantującego wydatkowanie środków zgodnie z celami poszczególnych naborów i muszą być prowadzone w sposób przejrzysty, jawny, zapewniający równość szans, mają na celu sprawiedliwy podział środków unijnych, a środki te muszą służyć wartościom przyświecającym powstaniu Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie ocena spornego projektu, zdaniem Sądu, nie naruszyła żadnych z ww. zasad. Analizując przedstawioną dokumentację Sąd nie znajduje argumentów do podważenia tej oceny. Prawidłowe bowiem jest stanowisko organu zawarte w ocenie projektu i piśmie informującym o nieuwzględnieniu projektu. Skarżąca przystępując do konkursu zapoznała się i zaakceptowała obowiązujące w nim zasady i kryteria, a ich kwestionowanie w toku niniejszego postępowania nie jest dopuszczalne. Za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia przez organ zasady równości, trzeba bowiem podkreślić, że kryterium formalne nr 3 było stosowane do wszystkich uczestników naboru, zgodnie z postanowieniami regulaminu. W ocenie Sądu, to przyjęcie stanowiska skarżącej stanowiłoby naruszenie zasady równości i zastosowanie wobec skarżącej innych kryteriów, niż wobec pozostałych uczestników naboru.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że ocena wniosku skarżącej została dokonana na podstawie obowiązujących przepisów, procedur i zasad właściwych dla kontrolowanego postępowania konkursowego. Również w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia protestu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Rozpoznając protest odniesiono się do wszystkich zgłoszonych w nim zarzutów i uargumentowano negatywne rozpatrzenie wniosku wobec niedostosowania się przez wnioskodawcę do zasad określonych w Załączniku nr 2 do Regulaminu wyboru projektów.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza ustawy wdrożeniowej oraz zasad wynikających z systemu realizacji projektów w związku z czym, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.