Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 180/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 roku sprawy ze skargi D. W. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 25 stycznia 2024r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 13 października 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego kwotę 6.732,- (sześć tysięcy siedemset trzydzieści dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z 25 stycznia 2024 r. Zarząd Województwa działając na podstawie m.in.

- art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2094 ze zm), dalej jako u.s.w.,art. 2 pkt 11, art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), dalej jako ustawa wdrożeniowa, art. 61 ust. 4, art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 12a pkt 1, art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.), dalej jako u.f.p., utrzymał mocy decyzję organu I instancji o zwrocie należności głównej z tytułu dofinansowania projektu w kwocie 66.573,47 zł wraz z odsetkami.

W toku postępowania ustalono następujacy stan faktyczny: 13 grudnia 2019 r. IZ WRPO zawarła z beneficjentem umowę o dofinansowanie Projektu w ramach WRPO. Zgodnie z Regulaminem Konkursu nr [...], dalej jako Regulamin Konkursu, przedmiotem Konkursu były projekty określone dla Działania 8.2 Uczenie się całe życie, Osi Priorytetowej 8 Edukacja (WRPO), przyczyniające się do podniesienia kompetencji osób znajdujących się w trudnej sytuacji na rynku pracy z powodu niskich kompetencji TIK (Technologie Informacyjno-Komunikacyjne) i językowych. W ramach Konkursu można było realizować szkolenia podnoszące kompetencje językowe lub TIK osób dorosłych w wieku aktywności zawodowej (głównie powyżej 24 roku życia), w szczególności o niskich kwalifikacjach i starszych powyżej 50 roku życia, zgłaszających z własnej inicjatywy potrzebę podniesienia kompetencji.

Głównym celem Projektu było objęcie wsparciem 420 osób dorosłych, w tym minimum 252 kobiet, powyżej 18 roku życia z obszaru województwa wielkopolskiego zgłaszających z własnej inicjatywy potrzebę podniesienia kompetencji językowych, w tym w szczególności osób powyżej 24 roku życia (min. 336 osób), osób o niskich kwalifikacjach (min. 210 osób), osób powyżej 50 roku życia (min. 126 osób) oraz osób z miast średnich lub miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze (min. 84 osoby) w postaci certyfikowanych szkoleń z języka angielskiego zakończonych zewnętrznymi egzaminami, w wyniku których min. 85% uczestników uzyska kwalifikacje językowe w okresie od grudnia 2019 r. do lutego 2022 r.

W ramach Projektu Beneficjent miał zrealizować następujące zadania:

1. Szkolenia z języka angielskiego zakończone egzaminem zgodnie z Europejskim Systemem Oceny Kształcenia Językowego dla 420 osób - stawki jednostkowe.

2. Szkolenia z języka angielskiego zakończone egzaminem zgodnie z Europejskim Systemem Oceny Kształcenia Językowego dla 420. osób - podręczniki i egzaminy.

Projekt miał być realizowany od 1 grudnia 2019 r. do 28 lutego 2022 r.

W wyniku przeprowadzonej kontroli krzyżowej Projektu, IZ WRPO stwierdziła podwójne wsparcie w ramach kursu z języka angielskiego na poziomie A1 dla 34. uczestników Projektu.Ustalono,że zakwestionowani uczestnicy otrzymali wsparcie w zakresie kursu z języka angielskiego na poziomie A1 w równolegle realizowanych projektach (innych beneficjentów):

. [...] - projekt realizowany przez [...] - Fundacja na Rzecz Przeciwdziałania Mobbingowi i Dyskryminacji,

. [...] - projekt realizowany przez [...] sp. z o.o. spółka komandytowa,

. [...] - projekt realizowany przez [...] s.c.,

. [...] - projekt realizowany przez [...].

Dodatkowo 31 z 34 wyżej wymienionych Uczestników Projektu ukończyło kurs z języka angielskiego na poziomie A2 w tożsamych projektach innych beneficjentów oraz otrzymało zaświadczenie lub certyfikat o ukończeniu danego kursu i uzyskaniu kwalifikacji w tym zakresie. W opinii IZ WRPO testy poziomujące pozwalające na ustalenie poziomu kompetencji i kwalifikacji uczestników Projektu nie zostały przeprowadzone przez beneficjenta w sposób prawidłowy. Beneficjent nie dokonał prawidłowej weryfikacji kwalifikacji posiadanych przez uczestników Projektu. Z uwagi na fakt, że kompetencje w zakresie znajomości języka angielskiego zostały już zdobyte przez uczestników Projektu w ramach innych kursów, IZ WRPO nie mogła potwierdzić, iż wydatki związane z przeszkoleniem tych uczestników były niezbędne do osiągnięcia celów Projektu. Wobec powyższego IZ WRPO uznała kwotę 66.615,88 zł (koszty bezpośrednie) za wydatki niekwalifikowalne. Wobec niedokonania przez Beneficjenta zwrotu środków, zasadnym i koniecznym było wszczęcie przez IZ WRPO postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu oraz uznanie, iż zakwestionowane wydatki nie stanowią wydatków niekwalifikowanych .

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Zarząd Województwa decyzją z 13 października 2023 r. nr [...] określił do zwrotu przez beneficjenta kwotę w wysokości 66.573,47 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu organ -IZWRPO wskazała, że nie wszystkie wykazane w WOP nr [...] wydatki zostały uznane za kwalifikowalne ,albowiem w wyniku przeprowadzenia kontroli krzyżowej w ramach Działania 8.2 "uczenie się przez całe życie" stwierdziła podwójne wsparcie w ramach kursu języka angielskiego na poziomie A1 w przypadku 34 uczestników Projektu. Osoby biorące wcześniej udział w szkoleniach językowych w ramach innych projektów, brały następnie udział w szkoleniu na tym samym poziomie w Projekcie beneficjenta, tym samym sfinansowano ze środków EPS takie samo wsparcie jak sfinansowane wcześniej w innych projektach. IZWRPO uznała więc za niekwalifikowane wydatki związane z przeprowadzeniem egzaminów językowych dla zakwestionowanych uczestników, zakupem podręczników dla 33 z 34 zakwestionowanych uczestników, 68 stawkami jednostkowymi z I i II modułu szkolenia A1. Łączna kwota wydatków niekwalifikowanych w WOP 10, w tym wydatków pośrednich wyniosła 83.269,85 zł, w tym 74.942,88 zł , 8.326,97 zł wkład własny. W konsekwencji do zwrotu pozostała kwota 66.573,47 zł. Podkreślono, że 34 uczestników Projektu, którzy otrzymali wsparcie w ramach kursu języka angielskiego na poziomie A1 otrzymało je już wcześniej na tym samym poziomie w ramach innych projektów, a uzyskane w ramach innych projektów tego samego Działania 8.2 certyfikaty The Global Language System są wydawane bezterminowo. Pomimo ich posiadania poziom znajomości języka angielskiego mógł się kształtować na poziomie A1, co wykazały zresztą testy diagnozujące. Niemniej w odniesieniu do celu i założeń Projektu powyższe nie podnosiło kwalifikacji zawodowych i tym samym szans na rynku pracy, ponieważ kursy języka angielskiego w ramach Projektu kończyły się egzaminem i wydaniem certyfikatu na poziomie, którzy uczestnicy już posiadali. Dalej organ w uzasadnieniu podkreślił, że beneficjent składając wniosek aplikacyjny, a następnie podpisując umowę o dofinansowanie zaakceptował zapisy dokumentów, na podstawie których wdrażany jest WRPO, w tym § 4 ust 1 pkt 12 Umowy o dofinansowanie. Takie naruszenie oznacza naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE .

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku uznała za błędne stanowisko organu o niedotrzymaniu zapisów umowy o dofinansowanie Projektu. W ocenie strony zrealizowała projekt zgodnie z treścią zawartej umowy i Regulaminem. W obu tych dokumentach beneficjent nie miał obowiązku weryfikacji, czy uczestnicy szkoleń brali już wcześniej udział w innych szkoleniach w ramach innego projektu. Co więcej- z dokumentacji konkursowej nie wynika, aby uczestnicy mieli zakaz uczestnictwa w kilku szkoleniach organizowanych w ramach różnych projektów. Jeżeli organ widział taki zakaz lub obowiązek po stronie beneficjenta, winien w sposób jednoznaczny taki zakaz lub obowiązek wprowadzić do dokumentacji konkursowej lub umowy o dofinansowanie. Beneficjent wskazał, że w innych konkursach dokumentacja konkursowa wprost nakazuje weryfikację uczestnictwa w innych szkoleniach. Organ nie może domniemywać istnienia po stronie beneficjenta obowiązków ani przerzucać na niego odpowiedzialności za niejasne czy niewystarczające uregulowanie zasad realizacji Projektu w dokumentacji opracowywanej przez organ.

Po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia z 25 stycznia 2024 r. Nr [...] Zarząd Województwa utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że o ile Wytyczne w zakresie kwalifikowalności czy postanowienia Umowy nie zabraniały wprost uczestniczenia przez danego uczestnika Projektu w innych projektach o tym samym zakresie, o tyle udzielanie wsparcia takim Uczestnikom powinno odbywać się z uwzględnieniem przez udzielającego wsparcia dotychczasowego poziomu kompetencji uzyskanych w ramach uczestnictwa w innych kursach językowych oraz z uwzględnieniem efektów udzielonego wsparcia. Każdy uczestnik Projektu powinien zostać zakwalifikowany do określonego rodzaju wsparcia na podstawie oceny jego potrzeb i predyspozycji. Beneficjent naruszył procedury nie dochowując należytej staranności w trakcie rekrutowania Uczestników Projektu. Podkreślił, że poniesienie wydatków powinno przynosić zakładany efekt, a nie tylko służyć uzyskaniu dofinansowania ze środków unijnych. Beneficjent w efekcie swoich działań nie osiągnął wszystkich wskaźników produktu i rezultatu określonych we WoD Projektu:1. Wskaźniki produktu: "Liczba osób dorosłych objętych wsparciem w programie" został zrealizowany na poziomie 95,71%. "Liczba osób o niskich kwalifikacjach objętych wsparciem w programie" został osiągnięty na poziomie 85,71%. "Liczba osób w wieku 25 lat i więcej objętych wsparciem w programie" został osiągnięty na poziomie 96,13%"Liczba osób w wieku 50 lat i więcej objętych wsparciem w programie" został osiągnięty na poziomie 76,98 zł. Wskaźniki rezultatu: "Liczba osób o niskich kwalifikacjach" został osiągnięty na poziomie 93,85%. "Liczba osób w wieku 50 lat i więcej, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu" został osiągnięty na poziomie 79,63%. Zdaniem organu samo przystąpienie beneficjenta do ubiegania się o dofinansowanie oznacza m.in. akceptację obowiązujących zasad wynikających z przepisów prawa oraz określonych w dokumentacji konkursowej, bowiem skorzystanie z możliwości dofinansowania nie jest obowiązkiem beneficjenta, a uprawnieniem, z którego korzysta.

Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.Zaskarżyła decyzję w całości i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Organom zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 207 ust.1 pkt 2 i 3 oraz art. 207 ust. 9 pkt 1 oraz art. 184 ustawy o finansach publicznych w zw. z art.9 i 9 ustawy o zasadach realizacji programów w zajresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej zw. z § 4 ust.7 umowy o dofinansowanie, § 1 pkt 30 tej umowy w zw. z 6.2 pkt 3 lit.g Wytycznych poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację, która w oparciu o zebranny materiał dowodowy doprowadziła do uznania, że wskazane w decyzji wydatki zostały uznane za niekwalifikowalne i ze zostały wydatkowane z naruszeniem procedur, podczas gdy żadne z nich nie były wydatkowane sprzecznie z w/w dokumentami konkursowymi. Zarzucono też naruszenie art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że doszło do powstania nieprawidłowości implikującej żądanie zwrotu środków. Organom zarzucono też naruszenia przepisów procedralnych skutkujących błędnymi wnisokami co do obowiązku weryfikacji uczestników szkolenia czy zakresu ich kompetencji językowych. W uzasadnieniu poszerzono argumentację podkreślając, że żadne z dokumentów konkursowych nie zabraniały wprost uczestniczenia w innym projekcie ani nie nakładały obowiązku badania na etapie rekrutacji, czy dana osoba uczestniczyła już w innym szkoleniu. Wbrew stanowisku organów wyniki testów diagnostycznych oraz testów cząstkowych przeczą twierdzeniu organów, że wydatki były niecelowe czy niegospodarne, a uczestnicy otrzymali możliwość podniesienia kwalifikacji na poziomie, który w tym czasie reprezentowali i którego oczekiwali. Beneficjent nie miał obowiązku pobierania od uczestników projektu większego zakresu informacji, niż wynikające z dokumentacji konkursowej.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa z 25 stycznia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję z 13 października 2023 r. w przedmiocie określenia wobec D. W. prowadzącego dzielność gospodarczą pod nazwą [...] kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu w wysokości 66.573,47 zł wraz z odsetkami w związku z realizacją projektu "Angielski bez tajemnic" na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 13 grudnia 2019 r.

Na wstępie wyjaśnić należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa), ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: u.f.p.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Z treści art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem, a Instytucją Zarządzającą projektem. W orzecznictwie sądów administracyjnych dokonując wykładni pojęcia "innych procedur obowiązujących" przyjęto, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (por. wyrok z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 598/10 opubl. LEX nr 7477520, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: z 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 727/12, z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 132/11).

Wskazać także należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 cytowanego rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Sąd nie podzielił stanowiska organów przedstawionego w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, iż wykorzystanie środków unijnych przy niniejszym Projekcie nastąpiło z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co jest niezbędne dla powstania obowiązku zwrotu przez beneficjenta otrzymanych środków. W ocenie sądu, brak jest również podstaw do uznania, iż poniesione przez beneficjenta wydatki dotyczące udziału 34 uczestników projektu, będących wcześniej uczestnikami innych kursów są wydatkami niekwalifikowalnymi.

W instrukcji wypełniania wniosku dla przedmiotowego Projektu wskazano, że "należy pamiętać że wskazane wskaźniki są jedynie wybranymi wskaźnikami i mogą nie obejmować całości rezultatów i produktów danego projektu. W związku z tym, oprócz wymienionych na liście rozwijanej wskaźników wnioskodawca może określić też własne wskaźniki pomiaru celu zgodnie ze specyfiką projektu (wskaźniki projektowe). Główną funkcją wskaźników jest zmierzenie, na ile cel projektu (w przypadku wskaźników rezultatu) lub przewidziane w nim działania (wskaźniki produktu) zostały zrealizowane, tj. kiedy można uznać, że zidentyfikowany we wniosku o dofinansowanie problem został rozwiązany lub złagodzony, a projekt zakończył się sukcesem. W trakcie realizacji projektu wskaźniki powinny ponadto umożliwiać mierzenie jego postępu względem celów projektu. Należy zapewnić, by projekt umożliwiał w sposób jak najbardziej efektywny realizację wskaźników określonych w Regulaminie konkursu/Wezwaniu do złożenia wniosku". Organ nie wyjaśnił, dlaczego pominął główną wyżej opisaną funkcję wskaźników, a w orzeczeniu II instancji wskazał liczbowo wskaźniki, ale w oparciu o zakwestionowane wskaźniki rezultatu i z pominięciem celu projektu. Organ nie wyjaśnił również, czy wszyscy objęci kontrolą krzyżową uczestnicy faktycznie ukończyli kursy, czy tylko uzyskali jak stanowi organ I i II instancji wsparcie w ramach kursu w innym projekcie w ramach tego samego Działania i w jakim czasie. W decyzji organu I instancji wskazano, że organ nie podważa przejrzystości wydatków, jednakże już w decyzji zaskarżonej stwierdza, że były one niekwalifikowane wskazując na brak przejrzystości ich wydatkowania. Uzasadnieniem dla tego stanowiska jest okoliczność odbycia czy też trwania innego kursu i jednoznaczne przesądzenie, że nie osiągnięto wskaźnika rezultatu – z uwagi osiągnięcie tego efektu uprzednio, w innym konkursie. Tymczasem wniosek strony podlegał ocenie merytorycznej także w zakresie tego kryterium i nie było ono kwestionowane. W ramach karty merytorycznej oceny projektu żaden z oceniających nie kwestionował celu i założeń projektu, a jedynie wskazał, że w celu uzyskania maksymalnej liczby punktów wnioskodawca może skorzystać z informacji pozyskiwanych z Powiatowych Urzędów Pracy w zakresie danych o potencjalnych pracodawcach. Strona zaś sama uwzględniając wskaźnik rezultatu zaproponowała skorygowanie wniosku poprzez uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu przez min. 80% uczestników. Organ również nie zakwestionował wówczas stanowiska wnioskodawcy ani skutecznie nie wykazał w trakcie postępowania o zwrot, że strona nie uzyskała zakładanych wskaźników. W trakcie tego postępowania pominięto też, że w ramach oceny merytorycznej oceniający dla kryterium Nr 5 nie zakwestionował faktu, że egzamin TGLS nie jest wyłącznym egzaminem, bo może być wybrany egzamin równoważny, co oznacza, że brak jest jednoznacznych ustaleń czy każdy z uczestników biorących udziale projekcie legitymuje się egzaminem równoważnym z innego projektu. Rację ma więc strona skarżąca podnosząc, że bezpodstawne jest uznanie organu o posiadanych przez uczestników kompetencjach, skoro test diagnostyczny i cząstkowy wykazał poziom wiedzy wyjściowej na poziomie A1. Słusznie też skarżący zauważył, że nawet jeśli egzaminem, do którego przystąpili uczestnicy projektu uprzednio jest TGLS, to taki egzamin można zdawać wielokrotnie. Nie wynika natomiast z akt postępowania, czy wszyscy uczestnicy ukończyli je egzaminem TGLS, a organ w tym zakresie formułuje jedynie twierdzenie, że uczestniczyli w innych projektach o tym samym zakresie. Skoro wg. Regulaminu konkursu beneficjent nie był zobowiązany do przeprowadzenia testów diagnostycznych, gdyż projekt "Angielski bez tajemnic" przewidywał je jedynie fakultatywnie, a strona testy diagnostyczne przeprowadziła wobec każdego uczestnika, to trudno jej zarzucić zaniedbanie obowiązków rekrutacyjnych. Zgodnie także z umową i przygotowanymi przez organ dokumentami konkursowymi, beneficjent nie miał obowiązku weryfikacji, czy uczestnicy projektu brali udział w innych kursach, nie można zatem również uznać, że beneficjent dopuścił się zaniechania w zakresie weryfikacji umiejętności uczestników. W opinii IZ WRPO testy poziomujące pozwalające na ustalenie poziomu kompetencji i kwalifikacji uczestników projektu nie zostały przeprowadzone przez beneficjenta w sposób prawidłowy, choć w istocie organ nie wskazał, na czym polega ta nieprawidłowość, a jedynie w odpowiedzi na skargę zarzucił stronie brak kompleksowej diagnozy preferencji językowej i błędną weryfikację poziomu wiedzy, co nadal nie wyjaśnia istoty tego błędu. Brak skutecznego podważenia wyników testów diagnostycznych i cząstkowych nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie, czy zakwestionowane wydatki były niecelowe czy nieracjonalne. Zostały one poniesione zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie i były niezbędne do realizacji celów projektu. O przyjęciu ich niezasadności można mówić wyłącznie w sytuacji, gdyby ich poniesienie nie przyniosło zakładanego efektu, a tego w niniejszym postępowaniu nie wykazano. Nieefektywność czy nieracjonalność wydatków mogłaby być skutkiem wyłącznie jednoznacznego zakwestionowania oceny umiejętności językowej uczestników tak na początku, jak i na końcowym etapie szkolenia. Nie można natomiast uznać za niekwalifikowane wydatków na szkolenie osób, które umiejętności osiągnęły zgodnie z prawidłowym formalnie i merytorycznie wnioskiem, ale ich kompetencje językowe organ ocenia na podstawie innych, nie wskazanych w konkursie i nie objętych dokumentacją konkursową kryteriów czy ocen.

Strona skarżąca przy rekrutacji uczestników, zatwierdzonej zresztą przez IZWRPO wypełniła obowiązki Regulaminu i Wytycznych - każdy z uczestników został objęty diagnozą potrzeb szkoleniowych w zakresie języka angielskiego przy pomocy m.in. testu plasującego przygotowanego przez wykwalifikowanego lektora. Uczestnicy zgłaszali się dobrowolnie, co zaznaczono i w formularzu zgłoszeniowym i w deklaracji. Zostali poinformowani o współfinansowaniu projektu ze Środków Europejskiego Funduszu Społecznego, wszyscy spełnili warunki udziału w Projekcie tj. byli osobami dorosłymi i zamieszkiwali na terenie województwa wielkopolskiego. W ocenie Sądu zatem wymagane dokumenty i sposób rekrutacji dowodzi, że strona nie naruszyła warunków ani umowy, ani regulaminu. Skoro organ twierdzi, że przyznane środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, a procedurami są jak wskazano wyżej w uzasadnieniu procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu, to skutecznie zdaniem sądu strona wykazała, że żadnej z tych procedur nie naruszyła, a organ nie zdołał obalić tego twierdzenia. Jeżeli dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione dwie następujące przesłanki; po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (określonych m.in. w umowie o dofinansowanie), po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE, to należy przyjąć, że co najmniej pierwsza z nich nie wystąpiła. Stosownie do art. 143 rozporządzenia nr 1303/2013 państwo członkowskie (tj. instytucja zarządzająca) dokonując korekt finansowych polegających na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Prawo dokonywania korekt w połączeniu z obowiązkiem oceny charakteru i wagi wykrytych nieprawidłowości oraz odpowiedzialnością instytucji zarządzającej za realizację programu i prawidłowy wybór projektów nie może być utożsamiane z jej uprawnieniem do przerzucania skutków wszystkich uchybień na beneficjenta. W ocenie sądu, sytuacja, w której instytucja zarządzająca dopiero po zakończeniu procedury konkursowej, podpisaniu umowy i wypłaceniu dofinansowania, dysponując możliwością kontroli całego projektu, wszczyna postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu dofinansowania, w konsekwencji przerzucając skutki własnych zaniechań na beneficjenta narusza zasadę działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa ( art. 8 k.p.a.).Beneficjent miał uzasadnione prawo oczekiwać, że zrealizował projekt zgodnie z obowiązującymi procedurami. Nie naruszył treści Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, umowy ani regulaminu konkursu, a w konsekwencji nie naruszył przepisów prawa krajowego będących podstawą wydania zaskarżonych decyzji oraz art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.

W związku z powyższym, zasadny jest zarzut skargi polegający na naruszeniu art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. Skarżący realizował bowiem projekt zgodnie z umową, przez co nie wykorzystał środków unijnych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Z powyższymi rozważaniami wiążą się zarzuty skargi naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że wykorzystanie pobranego dofinansowania nastąpiło z naruszeniem procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków dofinansowania. Sąd stwierdza, że brak wyczerpujących ustaleń i oceny we wskazanym powyżej zakresie stanowi efekt nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Ponownie przeprowadzając postępowanie, organ oceni zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ewentualnie go uzupełni w zakresie istotnych dla sprawy kwestii. Dopiero ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego, stanowić będzie podstawę do stwierdzenia, czy zaistniały przesłanki określone w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Z powołanych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a/ i c/ oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt 2 wyroku.