Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 355/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105, art. 145 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 27 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
article: § 27 ust. 1 i ust. 2, § 30 ust. 1, ust. 2, ust. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2019 r. spraw ze skarg D.D. na postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2019 r.: - nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, - nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, - nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargi.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa[...], po rozpatrzeniu zażaleń D. D. – zwanej dalej skarżącą, na postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydał następujące rozstrzygnięcia:

1) postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2018 r., nr[...], umarzającą postępowanie, wszczęte z wniosku J. D. o przyznanie płatności na 2017 r., dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami,

2) postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2018 r., nr [...], umarzającą postępowanie, wszczęte z wniosku J. D. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej PROW na 2017 r.,

3) postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2018 r., nr [...], umarzającą postępowanie, wszczęte z wniosku J. D. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r.

W stanach faktycznych przedmiotowych spraw, mąż skarżącej – J. D., w dniu [...] maja 2017 r. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie mu płatności bezpośrednich na 2017 r., płatności rolnośrodowiskowej oraz płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. Na tej podstawie zostały wszczęte stosowne postępowania administracyjne, dotyczące przyznania wnioskowanych płatności.

W dniu [...] listopada 2017 r., na rachunek bankowy wnioskodawcy zostały przelane środki z tytułu płatności zaliczkowych, wynoszące 70 % wysokości wnioskowanych płatności.

I.P., niebędący stroną ani pełnomocnikiem wnioskodawcy, [...] marca 2018 r., dostarczył do organu I instancji skrócony odpis aktu zgonu J. D., zgodnie z którym J. D. zmarł [...] września 2017 r.

W terminie siedmiu miesięcy od daty śmierci wnioskodawcy (daty otwarcia spadku) nie został złożony wniosek transferowy żadnego z jego spadkobierców, na podstawie którego mógłby on wstąpić do toczących się postępowań o przyznanie płatności. W tej sytuacji wszystkie trzy postępowania zostały, na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.), umorzone jako bezprzedmiotowe, decyzjami z [...] maja 2018 r. Decyzje te stały się ostateczne.

Wnioskami z [...] października 2018 r. skarżąca zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wznowienie postępowań we wszystkich trzech sprawach, zakończonych decyzjami z [...] maja 2018 r. W tym zakresie powołała się na przesłankę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. tj. okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniach złożonych wniosków skarżąca podkreśliła, że decyzje umarzające postępowanie zostały wydane w stosunku do osoby zmarłej (J. D.), w związku z czym dotknięte są wadą nieważności. Jego spadkobiercy nie zostali zaś nawet poinformowani o wydaniu decyzji umarzających.

Zdaniem skarżącej w niniejszych sprawach doszło do naruszenia zasady nakazującej organom prowadzącym postępowania dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej i uwzględnienie słusznego interesu obywatela. Tak więc otrzymanie przez organ aktu zgonu wnioskodawcy winno być dla niego sygnałem, że interes prawny w przyznaniu płatności na 2017 r. mogą mieć jego następcy prawni.

Według skarżącej, choć na wstąpienie następców prawnych do toczących się postępowań był przewidziany stosowny termin, to przedłożenie organowi w trakcie jego trwania skróconego odpisu aktu zgonu J. D. świadczy o zachowaniu tego terminu.

Jednocześnie skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji umarzających postępowania, w sprawie przyznania wnioskowanych płatności, które zostały przekazane organowi właściwemu do ich rozpatrzenia – tj. Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa .

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniosków skarżącej, postanowieniami z [...] lutego 2019 r., odmówił wznowienia postepowań, uznając że wnioski skarżącej są w tym wypadku niedopuszczalne. W tym zakresie wyjaśnił, że takie stanowisko wynika przede wszystkim z tego, że nie przedłożyła ona wniosków transferowych, w terminie siedmiu miesięcy (od [...] września do [...] kwietnia 2018 r.) od dnia otwarcia spadku. Tak więc nie wstąpiła do toczących się postępowań, w miejsce ich strony, a w tej sytuacji nie jest uprawniona do występowania z wnioskami o wznowienie postępowań.

Na marginesie przytoczonych rozważań organ stwierdził, że żaden przepis prawa nie nakłada na organ prowadzący postępowanie dotyczące płatności, obowiązku poszukiwania spadkobierców zmarłej jego strony. Uczestnictwo w programach rolnych nie jest bowiem obligatoryjne, a każdy zainteresowany otrzymaniem płatności musi dostosować się do warunków ich otrzymania. Postępowania dotyczące płatności cechują się odrębnością w stosunku do ogólnych zasad dotyczących postępowań administracyjnych, wynikających z K.p.a. Na ich gruncie to rolnik, a nie organ powinien wykazać spełnienie warunków do przyznania płatności. Jeżeli zaś chodzi o udzielanie stronom informacji i pouczeń, to organ nie jest do tego zobligowany z urzędu, ale wyłącznie na wniosek stron.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , po rozpatrzeniu zażaleń skarżącej, postanowieniami z [...] marca 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia.

Organ II instancji podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonych postanowieniach, że żaden ze spadkobierców zmarłego J. D. nie złożył, w przewidzianym do tego terminie, stosownych wniosków, umożliwiających im wstąpienie w miejsce ich spadkodawcy do toczących się postępowań. Dlatego też nie można przypisać im statusu stron tych postępowań. W związku z tym wnioski skarżącej o wznowienie postępowań nie zasługiwały na uwzględnienie.

Niezależnie od powyższego zauważyć też należy, że Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniami z dnia [...] listopada 2018 r., odmówił wszczęcia postępowań w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2018 r., umarzających postępowania o przyznanie płatności.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu zażaleń skarżącej od opisanych wyżej rozstrzygnięć Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniami z [...] stycznia 2019 r., utrzymał je w mocy.

Skargi na postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2019 r. wniosła skarżąca, domagając się ich uchylenia, a także uchylenia poprzedzających je postanowień Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...], ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Oprócz tego skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniom zarzuciła naruszenie:

a) art. 7 ust. 1 i ust. 2 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 z późn. zm.) poprzez uznanie, że zakres tych przepisów, w szczególności w odniesieniu do terminu złożenia wniosku transferowego, jest przedmiotem ustalenia podmiotowości strony w postepowaniu dotyczącym wznowienia postępowania; uznanie że przedłożony w dniu [...] marca 2018 r. akt zgonu J. D. nie stanowił przesłanki wskazującej na dotrzymanie siedmiomiesięcznego terminu na wstąpienie spadkobierców do toczącego się postępowania,

b) naruszenie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312) poprzez uznanie, że złożenie w dniu [...] marca 2018 r. akt zgonu J. D. nie stanowiło przesłanki wskazującej na dotrzymanie siedmiomiesięcznego terminu na wstąpienie spadkobierców do toczącego się postępowania, w miejsce zmarłego wnioskodawcy,

c) § 27 ust. 1 i ust. 2 oraz § 30 ust. 1, ust. 2 i ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 z późn. zm.) poprzez uznanie, że zakres tych przepisów, w szczególności w odniesieniu do terminu złożenia wniosku transferowego, jest przedmiotem ustalenia podmiotowości strony w postepowaniu dotyczącym wznowienia postępowania; uznanie, że przedłożony w dniu [...] marca 2018 r. akt zgonu J. D. nie stanowił przesłanki wskazującej na dotrzymanie siedmiomiesięcznego terminu na wstąpienie spadkobierców do toczącego się postępowania; zastosowanie powyższych przepisów prawa materialnego do postepowania dotyczącego płatności za 2017 r.,

d) art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji,

e) art. 28 K.p.a. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni, skutkującej nieprzyznaniem skarżącej statusu strony, podczas gdy skarżąca, jako spadkobierczyni wnioskodawcy oraz częściowo współwłaścicielka objętych wnioskiem o płatności nieruchomości posiada interes prawny dotyczący niniejszych postępowań; w tym zakresie skarżącą dodała, że w postępowaniu o zwrot nienależnych płatności została ona uwzględniona jako jego strona,

f) art. 61 a § 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w drodze odmowy wszczęcia postępowań o wznowienie, podczas gdy wnioski o wznowienie zostały złożone przez uprawnioną stronę i były uzasadnione,

g) art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 61 § K.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz utrzymanie w mocy zaskarżonych postanowień, podczas gdy żądania wszczęcia postępowań zostały złożone przez osobę będącą stroną w sprawach oraz były uzasadnione brakiem udziału skarżącej w postępowaniach dotyczących przyznania płatności,

h) art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniach poprzez niepoinformowanie spadkobierców J. D. o wydaniu decyzji umarzających postepowania, co stanowi kolejna przesłankę prowadzenia postępowań o wznowienie,

i) art. 109 § 1 K.p.a. poprzez niedoręczenie spadkobiercom decyzji umarzających postępowania,

j) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, koniecznego dla rozstrzygnięcia spraw, w związku ze zlekceważeniem zasady prawdy obiektywnej i nakazu respektowania słusznego interesu obywateli,

k) art. 80 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, zamiast oceny swobodnej, w związku z uznaniem, że spadkobierczyni J. D. nie posiada statutu strony, w rozumieniu art. 28 K.p.a., w sprawach z wniosków o wznowienie postępowań,

l) art. 8 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez działanie organu I instancji w sposób pogłębiający brak zaufania stron dla działalności organu władzy publicznej, poprzez błędne wyjaśnienie skarżącej, w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień, przesłanek którymi się kierował uznając, iż nie posiada ona statusu strony,

m) art. 107 § 1 i § 4 K.p.a. oraz art. 9 i art. 10 K.p.a. poprzez nieopisanie w uzasadnieniach postanowień faktycznych i prawnych podstaw ich wydania, a skupienie się na kwestiach terminu przewidzianego na złożenie wniosku transferowego, co nie było jednak objęte zakresem postepowań.

W uzasadnieniu skarg rozwinięto przytoczone wyżej zarzuty, akcentując przede wszystkim nieprawidłowości związane z wydaniem decyzji umarzających postępowania oraz niepodjęcie działań dotyczących ustalenia spadkobierców wnioskodawcy w sytuacji, w której organ był w posiadaniu informacji o jego śmierci. Podkreślono również, że przedłożenie skróconego aktu zgonu J. D. winno być było rozpatrywane jako przedłożenie wniosków transferowych.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Przedmiotem oceny legalności w niniejszych sprawach są postanowienia odmawiające wznowienia postępowań w sprawach dotyczących płatności rolnych, zakończonych ostatecznymi decyzjami umarzającymi te postępowania. Tak więc z uwagi na ich materię i specyfikę zaskarżonych rozstrzygnięć, związaną z charakterem jednego z postępowań nadzwyczajnych, do jakich zalicza się postępowanie wznowieniowe, zakres badania tego rodzaju postanowień determinowany jest ściśle przepisami odnoszącymi się do tej problematyki. Wobec tego brak jest podstaw do rozszerzania zakresu kontroli sądowej na innego rodzaju postępowania, nawet te mające związek z rozpatrywana problematyką. Chodzi tu zwłaszcza o rozstrzygnięcia zapadłe w postepowaniach zainicjowanych wnioskami o stwierdzenie nieważności decyzji umarzających postepowania administracyjne.

Enumeratywną listę przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zawiera art. 145 § 1 K.p.a. Wśród nich znajduje się przesłanka, na która powołała się skarżąca w niniejszych sprawach, tj. wskazana w pkt 4 okoliczność w postaci braku udziału strony, bez jej winy, w prowadzonym postępowaniu.

Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Jednakże wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.

Oznacza to, że właściwy organ administracji, bez inicjatywy strony, nie jest władny zainicjować, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., postępowania wznowieniowego, z kolei każdy podmiot występujący z takim wnioskiem musi się legitymować posiadaniem statusu strony w postępowaniu administracyjnym (w rozumieniu art. 28 K.p.a.), wznowienia którego aktualnie się domaga.

Posiadanie przez skarżącą statusu strony, w postępowaniach o przyznanie płatności, jest więc głównym przedmiotem sporu w niniejszych sprawach i od jego rozstrzygnięcia zależy w głównej mierze ocena legalności zaskarżonych postanowień.

W sprawach o przyznanie płatności, z wnioskami inicjującymi postępowania dotyczące ich przyznania wystąpił mąż skarżącej, który zmarł przed ostatecznym rozstrzygnięciem tychże spraw. Skarżąca natomiast, ani żaden z innych spadkobierców zmarłego wnioskodawcy, nie złożył wniosków transferowych, w formie jaka została przewidziana przez właściwe przepisy. Skarżąca nie neguje tego w żaden sposób, podnosi jedynie, że jako złożenie takiego wniosku organ winien był przyjąć przedłożenie mu skróconego odpisu aktu zgonu wnioskodawcy, który winien stanowić przesłankę podjęcia działań mających na celu ustalenie tychże spadkobierców.

Na gruncie przepisów regulujących przyznawanie płatności, a także regulacji K.p.a., w zakresie jakim znajdują one zastosowanie na gruncie tych spraw, nie sposób jest podzielić wniosku skarżącej. Brak jest bowiem podstaw do przypisywania złożeniu, w dodatku przez osobę trzecią, odpisu aktu zgonu J. D., cech wniosku transferowego skarżącej. Samo złożenie odpisu aktu zgonu było czynnością faktyczną, w związku z którą organ nie był zobligowany do podejmowania z urzędu inicjatywy zmierzającej do ustalenia osób uprawnionych do złożenia wniosku transferowanego. W opisanej sytuacji zaznaczyć także należy, że wniosek transferowy, będący deklaracją i oświadczeniem wnioskodawcy, co do kontynuowania określonego programu rolnego bądź upraw, jest wyrazem jego woli, której nie sposób domniemywać w jakikolwiek sposób, ani przypisywać jej jakimkolwiek podmiotom z urzędu. W tym więc aspekcie słusznie organy podnoszą, że uczestniczenie w systemach płatności i realizowanie określonych programów rolnych nie jest obligatoryjne, dlatego każdy zainteresowany tym podmiot musi w sposób wyraźny i zdecydowany zamanifestować swoją wole partycypowania w nich.

Tak więc, skoro skarżącą nie wystąpiła z pierwotnym wnioskiem o przyznanie płatności, to pomimo tego, że jak deklaruje była współwłaścicielką zgłoszonych do płatności nieruchomości, nie była stroną postepowań dotyczących ich przyznania. Płatność jest bowiem przyznawana producentowi rolnemu, który deklaruje podjęcie określonego zobowiązania w jej zakresie, a nie osobie mającej jakiekolwiek prawa do nieruchomości rolnej jako takiej. Jako strona skarżąca nie była również traktowana przez prowadzący je organ ani w trakcie ich trwania, ani w następstwie śmierci występującego o płatność producenta.

Jak to już wyżej zaznaczono, skarżąca nie przedłożyła także wniosku transferowego, w przepisanej prawem formie, wobec czego brak jest podstaw do przyjęcia, że wstąpiła do toczących się postepowań w miejsce zmarłego męża. Skoro zaś nie posiadała statusu strony zakończonych postępowań, to nie mogła skutecznie wystąpić z wnioskami o wznowienie tych postępowań.

Decyzje umarzające postępowania, z [...] maja 2018 r., nie zostały doręczone skarżącej i w tym właśnie upatruje ona podstaw zasadności swoich skarg, jako że jej zdaniem, została w ten właśnie sposób pozbawiona możliwości, bez własnej winy, brania udziału w postępowaniu.

Odnosząc się do tych stwierdzeń zaznaczyć należy, że kwestie badania prawidłowości wydania i doręczenia decyzji umarzających postępowania o przyznanie płatności, wykraczają poza granice niniejszych spraw. Mogą być one badane wyłącznie w postępowaniach dotyczących tych rozstrzygnięć. W związku z tym nadmienić należy, że najwłaściwszym do tego trybem jest postępowanie o stwierdzenie nieważności tego rodzaju decyzji, od których to nie złożono zwyczajnych środków odwoławczych. Wnioski takie skarżąca niewątpliwie złożyła, a zapadłe w tych sprawach rozstrzygnięcia również będą przedmiotem kontroli sądowej. Z odpowiedzi na skargę wynika bowiem, że skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na ostateczne postanowienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, odmawiające wszczęcia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2018 r., umarzających postępowania o przyznanie płatności.

Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty skarg, związane z podnoszonym naruszeniem przepisów postępowania. W tym zakresie zarzuty skarżącej są gołosłowne, gdyż nie sposób jest stwierdzić w czym miałaby się przejawiać między innymi podnoszona przez skarżącą dowolna ocena dowodów, prowadząca do pozbawienia jej statusu strony postępowań. W tym zakresie, wobec niekwestionowanego niezłożenia wniosków transferowych, w odpowiedniej formie, organ wykluczył przyznanie skarżącej statusu stron postepowań. Mamy więc tu do czynienia z oceną i odpowiednią prawną kwalifikacją stanu faktycznego, a nie brakiem w zakresie ustaleń faktycznych czy też nieprawidłową oceną zebranych dowodów.

Podobne uwagi należy odnieść do zarzutów dotyczących nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonych postanowień. Ich lektura pozwala bowiem na zapoznanie się ze stanowiskiem organów, zarówno jeżeli chodzi podstawę faktyczną, jak i prawną wydanych rozstrzygnięć. Skarżąca w tym zakresie zarzuca głównie nadmierne i nieuzasadnione skupienie się na kwestiach dotyczących terminu złożenia wniosku transferowego. Ustosunkowując się do tych stwierdzeń zaznaczyć należy, że szerokie wyjaśnienie kwestii zachowania terminu do złożenia wniosków transferowych podyktowane było postawą skarżącej, która na związanych z tym zagadnieniem argumentach oparła swoje stanowisko procesowe. Pomimo tego jednak nie pociągnęło to za sobą tak dalece idących konsekwencji, jak naruszenie art. 107 § 1 i § 4 K.p.a.

Również niezasadnie skarżącą zarzuciła naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, tj. zasady nakazującej prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów administracji publicznej i zasady przekonywania oraz wyjaśniania przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. W tym przedmiocie zaznaczyć, że wspomniane zasady w niniejszych sprawach nie zostały naruszone, a twierdzenia skarzącej w tym przedmiocie nie zostały poparte żadnymi racjonalnymi argumentami. Stosując się bowiem do podstawowych reguł rządzących postepowaniem administracyjnym, w tym także zasady legalizmu, organy dokonały prawidłowej oceny sytuacji procesowej skarżącej w każdej ze spraw, a z uwagi na to, że brak było podstaw do przypisania jej przymiotu stron postępowania, oddaliły jej wnioski.

Tak więc w przedmiotowych sprawach zasadnie odmówiono wszczęcia postępowań, zakończonych ostatecznymi decyzjami, albowiem wnioski zawierające żądania w tym przedmiocie nie zostały złożone przez stronę tychże postepowań. Tego rodzaju rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w treści art. 61 a § 1 K.p.a. w zw. z art. 147 K.p.a.

W tym miejscu należy jedynie zasygnalizować, że wbrew twierdzeniom skarżącej, uznanie jej za stronę postepowań o zwrot nienależnie pobranych płatności zaliczkowych nie stanowi argumentu za przypisaniem jej statusu strony w postępowaniach o przyznanie płatności. Materia tych spraw różni się bowiem diametralnie, zarówno od strony faktycznej jak i prawnej. W przypadku postępowań o zwrot płatności mamy bowiem do czynienia z roszczeniem organu o charakterze majątkowym, a tego rodzaju uprawnienia podlegają dziedziczeniu. W sprawach zaś o przyznanie płatności, wstąpienie w prawa zmarłego wnioskodawcy uzależnione jest od spełnienia szeregu wymogów o charakterze formalnym i dochowania przypisanych na dokonanie tych czynności terminów. Sam więc fakt bycia spadkobiercą zmarłego wnioskodawcy nie jest w tym wypadku decydujący.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić więc należy, że zaskarżone postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odpowiadają prawu i jako takie nie mogą być kwestionowane. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) oddalił skargi jako niezasadne.