Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 68/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 145 pkt 4  , art 151 par 1  pkt 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 listopada 2022 r., znak: WOB.7721.261.2022.JKUR w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki decyzją z dnia 16 marca 2020 r. nr 291/2020 działając na podstawie art. 67 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. nakazał A. Ż. rozbiórkę nieużytkowanego i niewykończonego obiektu budowlanego będącego budynkiem gospodarczym o powierzchni zabudowy 136 m2, nienadającego się do remontu i wykończenia, położonego na działce nr [...] (przed zmianą działka nr [...]) obręb [...] przy ul. [...] w K., mogącego stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi wraz z uporządkowaniem terenu.

Pismem z dnia 29 listopada 2021 r. A. Ż. zwrócił się o wznowienie powyższego postępowania. Jako przesłankę wznowieniową wnioskodawca wskazał, że będąc stroną bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) Wiedzę o przyczynie uzasadniającej wznowienie postępowania strona uzyskała w dniu 9.11.2021 r. po zapoznaniu się z aktami sprawy przez pełnomocnika strony.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r. nr 19/2022 wznowił postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia 16 marca 2020 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją nr 181/2022 z dnia 4 kwietnia 2022r.. znak: RPE.5160.15.202l.FPU, na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 Kpa odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie-Powiat Grodzki z dnia 16.03.2020r., nr 291/2020, znak: ROiK.I1.5160.43.2004.AKR, nakazującej rozbiórkę nieużytkowanego i niewykończonego obiektu budowlanego będącego budynkiem gospodarczym o powierzchni zabudowy 136m2, nienadającego się do remontu i wykończenia, położonego na działce nr [...] (przed zmianą działka nr [...]) obręb [...] przy ul. [...] w K., mogącego stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi wraz z uporządkowaniem terenu

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego etapu tzw. wstępnego właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia, a więc, czy spełnione są przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Badając przesłankę podmiotową, organ winien wyjaśnić, czy z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła strona. Oceniając natomiast wystąpienie przesłanek przedmiotowych organ ustala, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy w sprawie została wydana ostateczna decyzja administracyjna, co do której miałoby nastąpić wznowienie postępowania.

W niniejszej sprawie stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną byli właściciel działki nr [...] obr. [...] na której znajduje się nieużytkowany i niewykończony obiekt budowlany będący budynkiem gospodarczym oraz właściciel działki z nią bezpośrednio sąsiadującej nr [...] obr. [...]. Pełnomocnik wnioskodawcy powołuje się we wniosku o wznowienie postępowania i o uchylenie dotychczasowej decyzji z dnia 16.03.2020 r. na przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Ustawa powyższa weszła w życie dnia 3 marca 2020 r. Przepisy art. 15zzr i 15zzs zostały wprowadzone przez ustawodawcę ustawą z dnia z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw i obowiązywały od dnia 31 marca 2020 r. Zgodnie § 1 rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii "W okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2." Wobec powyższego wskazane przepisy ustawy Covid-19 weszły w życie z dniem 31 marca 2020 r. jednakże mają one charakter retroaktywny tj. obowiązują od dnia wprowadzenia przez Ministra Zdrowia stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV2 tj. od 20 marca 2020 r. Zakres ich obowiązywania nie obejmuje okresu pomiędzy 3 a 19 marca 2020 r. a tym bardziej również okresu sprzed wejścia w życie ww. przepisów. Ponadto przepis art. 15zzzzzn2 dodany został przez art. 73 pkt 57 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. zmieniającej ustawę Covid-19 z dniem 18 kwietnia 2020 r. Tym samym również nie obowiązywał w dniu wydania przez PINB decyzji z dnia 16.03.2020 r.

Organ stwierdził, że strony postępowania, na każdym jej etapie były informowane o powszechnie obowiązujących przepisach. Organ wielokrotnie w pismach informował iż strona może działać samodzielnie lub przez pełnomocnika. Ani przez stronę ani przez jej pełnomocnika na żadnym etapie postępowanie nie został przedłożony dokument potwierdzający niepełnosprawność strony czy też jej niezdolność do udziału w postępowaniu administracyjnym w tym niezdolności do ustanowienia pełnomocnika. Ponadto, pomimo przebywania A. Ż. w szpitalu od dnia 6.06.2019 r. do dnia 24.06.2019 r. i pomimo jego -jak wywodzi pełnomocnik - złego stanu psychicznego który wręcz uniemożliwiał mu komunikowanie się z otoczeniem - przygotował pismo do organu z dnia 6.06.2019 r. które ktoś złożył na dzienniku podawczym w dniu 7.06.2019 r. Trudno więc podzielić pogląd podnoszony przez pełnomocnika strony iż w toku prowadzonego postępowania nie był on zdolny do wyznaczenia osoby do występowania w jego imieniu przed organem.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. Ż..

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 23 listopada 2022 r. nr WOB.7721.261.2022.JKUR działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawa wznowienia zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. opiera się na dwóch przesłankach: fakcie niebrania udziału przez stronę w postępowaniu oraz na braku winy strony. W ślad za piśmiennictwem wskazać należy, że przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności rozpoznawczych oraz rozstrzygających postępowania administracyjnego prowadzonych przez organ administracji publicznej. Należy przy tym podkreślić, że chodzi o udział w czynnościach, "które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i udział, w których jest przewidziany w kodeksie" (Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, s. 232), a zatem obejmuje zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach wyjaśniających organu (tak, B. Adamiak, Komentarz elektroniczny do art. 145 kpa [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, System Informacji Prawnej Legalis, wyd.17) (por. także wyrok WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2319/18). Ponadto wskazać należy, że przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa powyżej, pozostaje w ścisłym związku z zasadą ogólną czynnego udziału strony w postępowania i stanowi jedną z gwarancji jej przestrzegania, w istocie odpowiada ona bowiem kwalifikowanym postaciom naruszenia tej zasady.

Po przeanalizowaniu akt sprawy organ stwierdził, że do A. Ż. zostało skierowane zawiadomienie z dnia 24 marca 2005 r., informujące o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych. W dniu 8 marca 2005 r. pracownik PINB działając m.in. w obecności A. Ż. przeprowadził czynności kontrolne. Zawiadomieniem z dnia 28 lutego 2019r., PINB powiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia. Zawiadomienie to zostało odebrane przez dorosłego domownika adresata - B. Ż. w dniu 20 marca 2019 r. A. Ż. skorzystał z przysługującego mu prawa zapoznania się z aktami sprawy w dniu 22 marca 2019 r. W dniu 30 kwietnia 2019 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo A. Ż. w którym wskazano cyt. w związku z ustalonym na dzień 6.05.2019r. terminem oględzin mojego domu (...) uprzejmie informuję, że nie mogę być obecny w tym dniu ze względu na wyznaczony termin badania lekarskiego. Proszę zatem o wyznaczenie innego terminu do przeprowadzenia tych czynności. Uprzejmie nadto proszę, aby wszelka korespondencję dotycząca niniejszej sprawy kierować do miejsca mojego zamieszkania w K., ul. [...]. PINB zawiadomieniem z dnia 8 maja 2019 r., zawiadomił strony postępowania o terminie oględzin w sprawie oraz wezwaniem z dnia 8 maja 2019 r., wezwał strony do udziału w rozprawie administracyjnej. W dniu 6 czerwca 2019r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo A. Ż. z dnia 6 czerwca 2019r. w którym wskazano cyt. informuję, że nie mogę być obecny w tym terminie i nie mogę uczestniczyć w wyznaczonych (...) czynnościach z uwagi na mój pobyt w szpitalu.

Mając na uwadze przedłożone karty leczenia szpitalnego zauważyć należy, że zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym zostało przez PINB wydane w dniu 25 listopada 2019 r., przesyłka ta po podwójnej awizacji nie została odebrana, natomiast A. Ż. przebywał na oddziale szpitalnym od 6 czerwca 2019r. do dnia 24 czerwca 2019r., co oznacza, że adresat miał możliwość odebrania przedmiotowego zawiadomienia. Z kolei przesyłka zawierająca decyzję PINB z dnia 16 marca 2020r., także po podwójnej awizacji nie została odebrana przez adresata, natomiast przebywał on na oddziale szpitalnym w okresie od 19 marca 2020 r. do dnia 1 kwietnia 2020 r., co oznacza, że także w tym przypadku miał możliwość odebrania zaskarżonej decyzji po opuszczeniu oddziału szpitalnego. Wskazać należy, że warunkiem koniecznym wznowienia postępowania na podstawie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest stwierdzenie, że strona nie ponosi winy w tym, że nie brała udziału w postępowaniu. Nie jest zatem wystarczające wskazanie przez stronę, że nie brała udziału w postępowaniu, jeżeli strona nie wykaże równocześnie okoliczności świadczących o braku jej winy. Podkreślić należy, że brak winy strony podlega udowodnieniu, nie wystarczy więc samo prawdopodobieństwo. Z akt sprawy wynika, że choroba A. Ż. nie miała charakteru niespodziewanego, ponadto zły stan zdrowia nie uniemożliwiał mu prowadzenia swoich spraw i dokonywania czynności. W ocenie MWINB długotrwałe leczenie choroby związanej z nadciśnieniem tętniczym oraz przebytym udarem czy też zły stan psychiczny strony nie przesądza o istnieniu braku winy strony w tym, że nie brała udziału w postępowaniu. Mechaniczne przyjmowanie, że każda cięższa choroba wywołuje obiektywną niemożliwość dokonania czynności procesowej, byłoby sprzeczne z doświadczeniem życiowym (por. w tym zakresie m.in. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013r., sygn. akt: II OSK 2267/11).

MWINB stwierdził również, że przyjmuje się, iż art. 15zzr oraz art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych obowiązują od dnia 14 marca 2020 r. Natomiast art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie dnia 16 grudnia 2020r. na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 roku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, ustawa ta nie wprowadzała przepisów przejściowych. Skarżona decyzja została wydana dnia 16 marca 2020 r., a więc przed dniem wejścia w życie art. 15 zzzzzn2, co za tym idzie w momencie jej wydania przepis ten nie miał wpływu na stan prawny sprawy.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. Ż. zarzucając naruszenie:

1/ art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej wydanej z naruszeniem prawa powodującym konieczność jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,

2/ art. 145 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez: niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności poprzez nieuwzględnienie i nieustosunkowanie się do stanowiska i argumentacji skarżącego, przedstawianej w toku postępowania administracyjnego, a przemawiającej za uchyleniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie -powiat grodzki z dnia 16 marca 2020 r.

3/ art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 64 Konstytucji RP poprzez naruszenie obowiązków nałożonych na organy administracji publicznej w toku postępowania, w szczególności stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także prawo strony skarżącej do dochodzenia naruszonych konstytucyjnie zagwarantowanych praw i wolności, w tym prawa do własności;

4/ art. 10 K.p.a. w zw. z art. 79 K.p.a oraz art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że strona skarżąca na etapie postępowania przed organem I instancji świadomie zrezygnowała z czynnego udziału w sprawie, a co za tym idzie, zdaniem organu I i II instancji nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. tj. brak winy strony,

5/ art. 15 zzr, 15 zzs oraz 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez przyjęcie, że przedmiotowe przepisy nie mają wpływu na stan przedmiotowej sprawy;

6/ art. 7 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, art. 66, art. 67 w zw. z art. 72 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz § 4, § 5 i § 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych poprzez pominięcie ekspertyzy technicznej budynku przy ul. [...] nr [...] w K. oraz wadliwe przyjęcie, że strona skarżąca nie wyrażała zamiaru doprowadzenia nieruchomości do stanu zgodnego z prawem,

7/ art. 107 § 3 K.p.a. gdyż organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji jako nieistotnych z punktu widzenia sprawy.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty. W szczególności podkreślił, że przed wystąpienie objawów chorobowych uniemożliwiających jego udział w sprawie dochowywał należytej staranności poprzez odpowiednie zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie o przyczynach niedyspozycji, jak również zwrócił się z prośbą o zawieszenie przedmiotowego postępowania. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ pełnomocnik skarżącego nie wskazał adresu elektronicznego na platformie ePUAP, ale zwykły adres poczty elektronicznej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie o odmowie uchylenia po wznowieniu postępowania ostatecznej decyzji własnej z 16 marca 2020 r. o nakazie rozbiórki nieużytkowanego i niewykończonego obiektu budowlanego. Podstawą prawną odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania jest art. 151 pkt. 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1.

Zaskarżona decyzja jest zdaniem Sądu prawidłowa.

W pierwszej kolejności, przed odniesieniem się do zarzutów skargi, należy wskazać na szczególny, wieloetapowy charakter postępowania wznowieniowego, jako nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej.

W pierwszej kolejności, po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania, organ jest obowiązany po myśli art. 149 Kpa rozstrzygnąć (w formie postanowienia) w przedmiocie wznowienia lub odmowy wznowienia postepowania. Postanowienie o wszczęciu postępowania nie rozstrzyga sprawy wznowienia, lecz ją otwiera.

Jak wynika z utrwalonych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych i doktryny, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1, oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148. Tylko w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 bądź nie został zachowany termin jego złożenia przewidziany w art. 148 – organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 wydać postanowienie odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2. (por. wyrok NSA w Warszawie z 14.06.1999 r., IV SA 2397/98, LEX nr 47857) Innymi słowy, postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera następną fazę postępowania wznowieniowego, tj. postępowanie wyjaśniające rozpoznawcze (wyroku NSA w Warszawie z 12.02.1998 r., II SA 932/97, LEX nr 43191)

Zgodnie z art. 149 § 2 postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę przeprowadzenia postępowania przez właściwy organ co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przedmiotem tego postępowania jest:

1) ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa bądź 145b;

2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Jeżeli organ ustali zatem, że wskazywana we wniosku o wznowienie postępowania podstawa wznowieniowa w istocie nie wystąpiła, nie może przejść do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej tj. do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Wówczas wydaje decyzje o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. W wyroku NSA z 11.05.2010 r., II OSK 768/09, LEX nr 597846, podniesiono, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi jednak rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1). Jej wydanie jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia zatem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej stanowi stwierdzenie jej prawidłowości, co lepiej służy realizacji zasady trwałości decyzji niż stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa. (M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023).

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy, w pierwszej kolejności powtórzyć zatem należy, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 Kpa, gdyż organ ustalił, że nie wystąpiła przesłanka wznowienia wskazywana przez skarżącego tj. brak udziału skarżącego w postępowaniu bez własnej winy 9art. 145 pkt. 4 KPA). Skoro organ ustalił, że nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, to prawidłowo nie przeszedł do merytorycznego badania decyzji PINB nr 291/2020 z 16 marca 2020 r.

W tej sytuacji zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w postępowaniu zakończonym decyzją decyzji PINB nr 291/2020 z 16 marca 2020 r. (pkt. 6 zarzutów skargi) są nieuzasadnione i nieadekwatne do treści zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sadu nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., tj. zarzut, że organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji jako nieistotnych z punktu widzenia sprawy. Jak już wyżej wskazano, skoro organ stwierdził brak przyczyn do wznowienia postepowania, to nie może przejść od etapu merytorycznego rozpoznania sprawy, a skoro tak, to odnoszenie się do sformułowanych w tym zakresie zarzutów odwołania wykraczałoby poza zakres rozstrzygnięcia organu I Instancji.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący A. Ż. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji PINB z dnia 16 marca 2020 r. bez własnej winy.

Przypomnieć należy, że postępowanie, którego wznowienia żąda skarżący, wszczęte zostało w dniu 24 marca 2005 r., poprzez skierowanie do skarżącego zawiadomienia, czyli trwało około 15 lat, przy czym jak wynika z akt sprawy, od roku 2007 do 2017 w zasadzie nie były podejmowane żadne czynności organu. Jak wskazuje się w skardze, postępowanie to poprzedzone było wydaniem decyzji PINB z dnia 25 czerwca 2001 r., którą nakazano właścicielowi budynku przy ul [...] w K. usunięcie nieprawidłowości w budynku poprzez wykonanie prac wyszczególnionych w opinii technicznej z dnia 15 kwietnia 2001 r.

Skarżący od początku postępowania, którego wznowienia żąda, traktowany był przez organ jako strona postępowania.

W dniu 30 kwietnia 2019 r. na dziennik podawczy organu I Instancji PINB wpłynęło pismo skarżącego, w którym między innymi wniósł, aby wszelka korespondencja dotycząca sprawy kierowana była na adres w K., ul. [...]. W dalszym toku postępowania korespondencja była kierowana na ten właśnie adres, przy czym część korespondencji po podwójnej awizacji, nie była podejmowana przez skarżącego. Przebieg czynności i dokonywanych doręczeń przez PINB w postępowaniu, którego wznowienia żąda skarżacy, szczegółowo opisał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II Instancji, zatem nie ma potrzeby przytaczania ich tu ponownie.

Obecnie zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 pkt. 4 Kpa skarżący upatruje w tym, że: - nie został uwzględniony jego wniosek o zmianę terminu oględzin budynku wyznaczonym na dzień 6 maja 2019 r., motywowany zaplanowanym terminem wizyty lekarskiej, - nie został uwzględniony kolejny wniosek skarżącego o zmianę terminu oględzin i rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień 10 czerwca 2019 r., z uwagi na pobyt w szpitalu; - nie został uwzględniony wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na stan zdrowia skarżącego.

Wniosek o zmianę terminu oględzin na dzień 6 maja 2019 r. uzasadniany zaplanowaną na ten dzień wizytą lekarską nie został udokumentowany w żaden sposób. Jeśli zaś chodzi o kolejny termin czynności wyznaczony przez organ na dzień 10 czerwca 2019 r., to organ nie przeprowadził rozprawy z uwagi na nieobecność skarżącego, natomiast przeprowadził oględziny "z pozycji budynku od strony ulicy [...]" - k. 120 i następne akt adm. Rację przy tym ma organ, że pomimo pobytu w szpitalu, skarżący zdołał sporządzić lub zadbać o sporządzenie w dniu 6 czerwca 2019 r. pisma i dostarczenie go do organu. Jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego, załączonej do wniosku o wznowienie postepowania, skarżący od dłuższego już czasu cierpi na choroby przewlekłe, które w maju i w czerwcu 2019 r. nie miały charakteru nagłego i niespodziewanego, a skarżący miał świadomość, że stan jego zdrowia może mu utrudniać branie czynnego udziału w postępowaniu, mimo to jednak nie zdecydował się na ustanowienie pełnomocnika. Zdaniem Sądu wskazywane okoliczności nie dają podstaw od twierdzenia, że skarżący nie brał udziału w postepowaniu bez własnej winy.

Skarżący upatruje także ziszczenia się przesłanki wznowieniowej w naruszeniu przepisu art. 15 zzr, art.15 zzs oraz 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W szczególności wskazuje, że: "Decyzji z dnia 16 marca 2020 r. wadliwie została nadana klauzula ostateczności, jak również wadliwie został policzony bieg terminów do jej wykonania, gdyż klauzula ostateczności nie mogła być nadana wcześniej niż po upływie co najmniej 14 dni od dnia 24 maja 2020 r. i od tego terminu winny być liczone terminy na jej wykonanie. Upomnienie w przedmiotowej sprawie zostało zatem sporządzone przedwcześnie przedmiotowej decyzji, a co za tym idzie wszczęte postępowanie egzekucyjne nie posiada należytej podstawy prawnej."

Wskazać zatem należy, że przepis art. 15 zzr i art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), zostały dodane ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 z późn. zm.), a zatem w dacie wydania decyzji PINB nr 291/2020 jeszcze nie obowiązywały. Obecnie przyjmuje się, że regulacje obowiązywały od początku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego tj. od 14 marca 2020 r., niemniej jednak nie zmienia to faktu, że przepisy te zostały uchwalone i ogłoszone dwa tygodnie po wydaniu decyzji z dnia 16 marca 2020 r. Obowiązywały natomiast do dnia 16 maja 2020 r. W tej sprawie nie ma to jednak żadnego znaczenia, albowiem skarżący w związku z wydaną decyzją z 16 marca 2020 r. nie dokonywał żadnych czynności, do których przepisy te mogłyby mieć zastosowanie.

Podobnie przywoływany w skardze przepis art. 15 zzzzzn2, który wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. na podstawie ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2255) – nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przewiduje on szczególny tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności od których m. innymi uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej czy też do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki. Rzecz jednak w tym, że skarżący nie składał np. spóźnionego odwołania od decyzji, ale wniosek o wznowienie postepowania.

Końcowo należy wskazać, że kwestia postępowania egzekucyjnego pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy, a na marginesie można tylko zauważyć, że dopiero w dniu 6 października 2020 r. organ udał się na oględziny, aby sprawdzić czy obowiązek nałożony decyzja z dnia 16 marca 2020 r. został wykonany.

Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa strony skarżącej do dochodzenia naruszonych konstytucyjnie zagwarantowanych praw i wolności, w tym prawa do własności. Prawo własności nie jest prawem bezwzględnym, zgodnie bowiem z art. 64 § 3 Konstytucji własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ustawa prawo budowlane i zawarte w niej regulacje dotyczące reguł postępowania i zasad dotyczących prawa zabudowy własnej nieruchomości, wprowadzają odgraniczenia przewidziane przez Konstytucję.

Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.