Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1432/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2 , art. 183 § 1, art. 73,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 26 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 244/15, odrzucające skargę D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 31 grudnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2005 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 244/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 31 grudnia 2014 r., w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2005 r.

2. Uzasadniając postanowienie, WSA wskazał, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu z 26 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych wniesionej skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi.

Odrębnym zarządzeniem z 5 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 176 zł. W treści zarządzenia wskazano wysokość wpisu, termin, w którym należy uiścić wpis oraz zamieszczono pouczenie o konsekwencjach nieuiszczenia wpisu od skargi.

Odpisy zarządzeń zostały wysłane za pośrednictwem operatora pocztowego na adres do korespondencji wskazany w skardze. Pełnomocnik skarżącego nie odebrał korespondencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga w związku z nieuzupełnieniem jej braków formalnych podlega odrzuceniu.

Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 57 § 1, art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) i wskazał na tryb postępowania w przypadku braku formalnych skargi oraz w sytuacji gdy skarga nie została opłacona.

Następnie Sąd pierwszej instancji przywołując art. 73 § 1-4 p.p.s.a. zaznaczył, iż doręczyciel podjął próbę doręczenia przesyłek zawierających wezwanie do nadesłania pełnomocnictwa oraz odpis zarządzenia w sprawie uiszczenia wpisu od skargi, w dniu 12 marca 2015 r. Wobec nieobecności adresata pozostawił zawiadomienie o możliwości odbioru korespondencji w placówce pocztowej. Powtórne zawiadomienie zostało pozostawione w dniu 20 marca 2015 r. Pełnomocnik strony nie odebrał przesyłek. Sąd uznał, że korespondencja została doręczona, zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a., w dniu 26 marca 2015 r.

3. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:

1) art. 49 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 45 § 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że skarga powinna ulec odrzuceniu ze względu na fakt, że skarżący nie uzupełnił w terminie wyznaczonym przez WSA w Łodzi braków formalnych skargi, gdy tymczasem termin do uzupełnienia braków formalnych w ogóle nie rozpoczął biegu, a braki formalne skargi zostały przez skarżącą uzupełnione, a w konsekwencji pozbawienie strony prawa do sądu gwarantowanego przez Konstytucję RP,

2) art. 73 p.p.s.a. w związku z art. 49 § 2, 77 § 1 i § 2 oraz 82 p.p.s.a. w związku z art. 45 § 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało skarżącej doręczone prawidłowo w sposób określony w art. 73 p.p.s.a., w sytuacji gdy doręczenie w ogóle nie miało miejsca, a w konsekwencji pozbawienie strony prawa do sądu gwarantowanego przez Konstytucję RP,

3) art. 73 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o konieczności uzupełnienia braków formalnych poprzez uzupełnienie skargi o pełnomocnictwo oraz konieczności uiszczenia wpisu w sprawie, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej kwestii.

W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna jest niezasadna.

5. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie to polegało i wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy na tyle istotny, że gdyby nie to uchybienie - to skarżone rozstrzygnięcie mogłoby być inne. Konstrukcja skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli sprawowanej przez sąd kasacyjny. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności, które w tej sprawie nie zachodzą (art. 183 § 1 p.p.s.a.), oznacza bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli że władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały skonkretyzowane w tej skardze. Powyższe obliguje więc autora skargi kasacyjnej do prawidłowego konstruowania zarówno zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd kasacyjny, nie został bowiem wyposażony w kompetencje do konkretyzowania, uściślania czy też korygowania zarzutów strony skarżącej.

W złożonej skardze kasacyjnej skarżący nie kwestionował samej zasadności wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, ani charakteru tych braków, w związku z tym – z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a. – kwestie te, jako niesporne na obecnym etapie postępowania, pozostają poza zakresem rozważań NSA.

Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestii ustalenia prawidłowości uznania przez WSA zastępczego doręczenia wezwania do uiszczenia braków formalnych skargi.

Zgodnie z art. 73 p.p.s.a., który reguluje kwestię tzw. doręczenia zastępczego, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w poprzedzających przepisach ustawy, składa się to pismo na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub na drzwiach mieszkania adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w tym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Upływ terminu określonego w art. 73 § 3 p.p.s.a. skutkuje powstaniem fikcji prawnej doręczenia – za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.

Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, koniecznym warunkiem skutecznego doręczenia jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe – na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (por. postanowienie SN z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208/68, OSNC 1969, Nr 9, poz. 64; wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 70/00, OSNP 2001, Nr 19, poz. 574 oraz Dauter Bogusław, Komentarz do art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, LEX, 2013). Co istotne, skuteczność doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. uzależniona jest od zaznaczenia przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie dla adresata (por. wyrok SN z dnia 4 lipca 2002 r., I CKN 861/00).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji właściwie określił początek biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a po ustaleniu, że nie zostały uzupełnione zasadnie odrzucił skargę. W aktach sprawy (k. 12 i k. 13) znajdują się przesyłki, zawierająca wezwanie pełnomocnika skarżącego do przedłożenia pełnomocnictwa i uiszczenia wpisu, na której doręczyciel odnotował fakt niemożności doręczenia przesyłki w sposób właściwy lub zastępczy oraz pozostawienie jej w placówce. Na kopertach umieszczono także adnotację, że przesyłki awizowano powtórnie w dniu 20 marca 2015 r. Na podstawie wskazanych powyżej dokumentów, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał przesyłki za doręczoną w dniu w dniu 26 marca 2015 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższego domniemania skarżący nie zdołał obalić. Argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że wraz ze zmianą operatora pocztowego nowy doręczyciel miał problemy z ustalenie prawidłowego adresu, gdyż pod adresem A. [...] jest lokal mieszkalny oznaczony [...] oraz lokal biurowy funkcjonujący pod adresem [...] lokal [...]. Zdaniem skarżącego awizo zostało pozostawione w lokalu mieszkalnym. Okoliczności tych jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniono, opierając się jedynie na domysłach. Trudno uznać powyższy argument w szczególności, że na stronie internetowej kancelarii pełnomocnika widnieje adres A. [...]. Skoro sam pełnomocnik wskazując na adres nie wprowadza rozróżnienia w adresie, na które powołuje się obecnie w skardze kasacyjnej, to trudno taką argumentację uznać za mogącą podważyć prawidłowość rozstrzygnięcia WSA. Tym bardziej zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, że pismo sądu zostało wysłane na adres wskazany przez pełnomocnika. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że "domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. (...) Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania." (por. Dauter Bogusław, Komentarz do art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, LEX, 2013 oraz postanowienie NSA z dnia 16 maja 2014 r., II FSK II FSK 550/14). W aktach sprawy nie ma dowodu, że procedura taka została przeprowadzona, nie wykazano też w żaden inny sposób, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością.

Odnosząc się do eksponowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej omyłki w nazwie kancelarii, zauważyć należy, iż wprawdzie doszło do zmiany nazwy kancelarii "D." na "D.", jednakże zmiana ta przy prawidłowym adresie nie wpłynęła na możliwość zidentyfikowania odbiorcy. To że, uzupełniono nazwę kancelarii, nie świadczy o naruszeniu przez Sąd przepisów postępowania i nie obaliło domniemania skutecznego doręczenia, bowiem sam pełnomocnik w pismach składanych do WSA, wskazywał różne nazwy kancelarii (vide k. 42). Ponadto jak wynika z akt sprawy, na wcześniejszych etapach postępowania skutecznie były doręczane pisma zaadresowane na adres kancelarii, którą wskazał Sąd (vide np. k. 63).

Wobec powyższego za prawidłowe należało uznać postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odrzucające skargę, której braków strona, reprezentowana przez pełnomocnika, mimo wezwania Sądu nie uzupełniła w stosownym terminie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1