Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 597/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Świadczenie socjalne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a i ust. 1b
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Asesor WSA Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako: Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia 8 maja 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania E. M. (dalej także jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej też jako: Prezydent, organ I instancji) z dnia 2 lutego 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja została wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2023 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zwróciła się do organu I instancji o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem J. M..

Decyzją z dnia 2 lutego 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu organ I instancji powołał m.in. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a i ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), dalej: "u.ś.r.", wskazując jako podstawę odmowy przyznania świadczenia okoliczność, iż małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz moment powstania niepełnosprawności męża skarżącej. Organ ustalił, że z załączonego do akt sprawy oświadczenia E. M. z dnia 30 stycznia 2023 r. u J. M. data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji to 8 marca 2007 r. W aktach sprawy brak jest innego dokumentu, z którego wynikałoby, że niepełnosprawność powstała w okresie, o którym mowa w art. 17 ust. 1b. Ponadto organ I instancji wskazał, w kontekście przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r., że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje skarżącej, bowiem na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 stycznia 2020 r. ma ona ustalone prawo do emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, Kolegium decyzją z dnia 8 maja 2023 r., utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Prezydenta w zakresie zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium wskazało, że zgodność tego przepisu z Konstytucją RP została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Organ ten kolejno podniósł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia na tej części wskazanego przepisu, która została uznana za niezgodną z Konstytucją RP. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, wbrew temu co twierdzi organ I instancji, przyjąć należy, że skarżąca spełnia przesłankę, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Kolegium nie podzieliło także stanowiska organu I instancji co do zaistnienia negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Kolegium podniosło, że powyższy przepis należy wykładać w ten sposób, że posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności dotyczy innych osób, o których mowa w tym przepisie, a nie współmałżonka, gdyż wykładnia literalna prowadziłaby do absurdalnych wniosków.

Kolegium wskazało jednakże, że podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalone wobec strony prawo do emerytury (art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r.). Okoliczność, że strona ma ustalone prawo do emerytury, nie była sporna w sprawie i została potwierdzona w samym oświadczeniu wnioskodawczyni z dnia 30 stycznia 2023 r., jak i w momencie składania wniosku o przyznanie świadczenia - oświadczenie z dnia 17 stycznia 2023 r. Tak na etapie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jak i na etapie uzupełnienia dokumentacji, skarżąca nie złożyła wniosku o zawieszenie prawa do emerytury, a tylko zapowiadała złożenie takiego wniosku. Skarżąca nie zweryfikowała zatem skutecznie negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła decyzji Kolegium z dnia 8 maja 2023 r. naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegające na pominięciu celów tej ustawy i przyjęciu, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej argumentował, że należy dokonywać takiej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozwoli na realizację konstytucyjnych zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Rezultatem takiej wykładni będzie umożliwienie osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego. Pełnomocnik akcentował, że jak wskazuje się w orzecznictwie organ powinien poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Skoro zatem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ustalone prawo do emerytury stanowiło jedyną podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, to tym samym organ odwoławczy powinien o tym fakcie poinformować wnioskodawczynię i wyznaczyć jej odpowiedni termin na złożenie dokumentu potwierdzającego zawieszenie prawa do emerytury. Kolegium jednak przedwcześnie i całkowicie bezpodstawnie wydało decyzję utrzymującą w mocy wadliwą decyzję organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że organ odwoławczy zasadnie zakwestionował przyjęcie przez organ I instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r., jako jednej z podstaw odmowy przyznania skarżącej żądanego świadczenia. Przypomnieć należy, że z treści tego przepisu wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Przytoczony przepis – jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji – był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, uznał go za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Mimo, że wyrok ten nie doprowadził do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jego treść – zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP – jest wiążąca i jako taka stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną, zwłaszcza wobec obowiązku wykładania przepisów ustaw zwykłych w duchu wartości konstytucyjnych. Skoro zaś Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b u.ś.r narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała odpowiednio po ukończeniu 18. oraz 25. roku życia, to skutkiem tego orzeczenia powinno być pomijanie przez organy administracji przy rozpoznawaniu wniosków o świadczenie pielęgnacyjne tej części omawianego przepisu, którą Trybunał uznał za niezgodną z Konstytucją. Przedstawiona wyżej interpretacja skutków wejścia w życia powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1668/14; z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 223/16; z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16; z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 755/16 i I OSK 1208/16, a także wyroki WSA w Lublinie: z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 910/16; z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1090/16, z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 55/19 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).

Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został przez organ I instancji wadliwie zastosowany jako jedna z podstaw odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje bowiem niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem.

Zasadnie również organ odwoławczy podważył stanowisko organu I instancji w zakresie wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odmawiając skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem, organ I instancji oparł się na wykładni zgodnej z literalnym brzmieniem przepisu. Bezspornie takie stanowisko, jak trafnie zauważyło Kolegium, prowadzi do nielogicznych konsekwencji i stoi w oczywistej opozycji do ugruntowanej linii orzeczniczej, w której wskazuje się, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. dotyczy tylko innych osób, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w stosunku do osoby niepełnosprawnej ciąży obowiązek alimentacyjny wynikający z pokrewieństwa, a nie małżonka ubiegającego się oświadczenie pielęgnacyjne na współmałżonka będącego osobą niepełnosprawną.

Jednak pomimo powyższych wad decyzji organu I instancji, brak było podstaw do jej uchylenia, albowiem, jak wykazało Kolegium, odmowa przyznania skarżącej przedmiotowego świadczenia okazała się zasadna z innych przyczyn.

Okolicznością, którą organ odwoławczy trafnie uznał za determinującą odmowę przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, był fakt, że skarżąca na dzień złożenia wniosku i orzekania przez organy miała ustalone prawo do emerytury, pobierała to świadczenie i pomimo zapowiedzi skarżącej, nie złożyła wniosku o zawieszenie jej prawa do emerytury (co nie jest przez skarżącą kwestionowane).

Ja trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, okoliczność ta wypełnia przesłankę negatywną określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo (m.in.) do emerytury.

Zarówno sądowi, jak i obydwu stronom sporu (biorąc pod uwagę, że skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) doskonale znane są rozbieżności, jakie swego czasu pojawiały się w orzecznictwie na tle interpretacji art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Rozbieżności te aktualnie już nie występują, wobec ugruntowania w orzecznictwie poglądu wskazującego na konieczność odejścia od stricte językowej wykładni ww. przepisu i uwzględnienia również wyników wykładni funkcjonalnej (celowościowej) i systemowej. Zgodnie z tą - aktualnie już ugruntowaną - linią orzeczniczą, nie ulega wątpliwości, że nie można jednocześnie pobierać świadczenia pielęgnacyjnego i świadczeń wskazanych w analizowanym przepisie, jednakże przyznane prawo do emerytury nie stanowi bezwzględnej przesłanki wykluczającej uzyskanie świadczenia. Konieczne jest jednak usunięcie kolizji świadczeń, poprzez wybór jednego z nich, co w przypadku emerytury oznacza konieczność doprowadzenia do zawieszenia pobierania świadczenia emerytalnego (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1189/20; z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20; z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 - CBOSA).

Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko, które jest ugruntowane również w orzecznictwie tutejszego sądu (zob. np. wyroki WSA w Lublinie: z dnia 7 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 555/20; z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 719/20; z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 753/20; z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 18/21; z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 996/21; z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 126/22; z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 174/22; z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 334/22 - CBOSA).

Zauważyć jednocześnie należy, że w aktualnym orzecznictwie reprezentowany jest również drugi pogląd, zdecydowanie odrzucający jako błędne stanowisko, wedle którego istnieje możliwość proporcjonalnego obniżenia świadczenia pielęgnacyjnego do wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia emerytalno-rentowego (wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.), a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego. Takie stanowisko nie ma bowiem oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Na przeszkodzie stoi także treść art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Ponadto takie rozwiązanie rodziłoby wiele komplikacji w perspektywie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania dodatkowych świadczeń z systemu emerytalno-rentowego (np. trzynastej emerytury), czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Według aktualnego, ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, jedynym zatem prawidłowym rozwiązaniem analizowanego zbiegu praw do świadczeń jest umożliwienie osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego (por. przykładowo: wyroki NSA z 24 lutego 2021 r., I OSK 2511/20, z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, z 27 maja 2020 r. I OSK 2375/19, z 11 sierpnia 2020 r. I OSK 764/20; z 16 marca 2022 r., I OSK 1242/21; z 26 sierpnia 2022, I OSK 1945/21; z 3 sierpnia 2022 r., I OSK 436/21; z 15 listopada 2022 r., I OSK 591/22; z 17 listopada 2022 r., I OSK 233/22; z 18 listopada 2022 r., I OSK 21/22; z 25 listopada 2022 r., I OSK 188/22; z 29 listopada 2022 r., I OSK 259/22 oraz I OSK 261/22 - CBOSA).

W świetle powyższych poglądów osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna mieć możliwość dokonania wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania drugiego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury, na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.). Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy).

W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że istota problemu zbiegu praw do świadczeń, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczenia emerytalno-rentowego, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury lub renty, od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia emerytalno-rentowego (por. przykładowo: wyroki NSA: z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 433/21; z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1146/21; z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1647/21; z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1681/21; z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1160/21; z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1267/21 - CBOSA).

W niniejszej sprawie nie ulega zaś wątpliwości, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co zostało potwierdzone w samym oświadczeniu wnioskodawczyni z dnia 30 stycznia 2023 r., jak i w momencie składania wniosku o przyznanie świadczenia - oświadczenie z dnia 17 stycznia 2023 r.

Pełnomocnik skarżącej zarzuca, że w sytuacji, gdy ustalone prawo do emerytury stanowi jedyną przesłankę odmowy przyznania świadczenia, to obowiązkiem organu II instancji było poinformowanie o tym fakcie skarżącej i wyznaczenie jej terminu na złożenie dokumentu potwierdzającego zawieszenie prawa do emerytury.

Pełnomocnik skarżącej pomija jednak, że zawsze należy uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku. Tymczasem z akt przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, że skarżąca miała świadomość, iż w celu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego musi zawiesić świadczenie emerytalne, z czego nie skorzystała. Skarżąca nie złożyła wniosku o zawieszenie prawa do emerytury, a tylko zapowiadała złożenie takiego wniosku. W oświadczeniu z dnia 30 stycznia 2023 r. złożonym jeszcze na etapie postępowania przed organem I instancji skarżąca wskazała wprost, że "W przypadku wydania decyzji pozytywnej o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego złożę do ZUS wniosek o zawieszenie emerytury". W aktach sprawy znajduje się nawet złożony przez skarżąca do akt "projekt" wniosku do ZUS o zawieszenie emerytury (niepodpisany wniosek bez daty - k.[...] akt adm.). W piśmie tym skarżąca wprost wskazuje, że "Swoją prośbę motywuję koniecznością dokonania wyboru pomiędzy jednym ze świadczeń (...). Wstrzymanie wypłaty świadczenia emerytalnego, skutkować będzie odepchnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych (...)". Takie działanie skarżącej świadczy o tym, że skarżąca miała wiedzę co do negatywnej przesłanki odmowy przyznania świadczenia i świadomie z możliwości jej wyeliminowania nie skorzystała. Nie można też pomijać, że skarżąca od samego początku postępowania administracyjnego reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika i pomimo to nie zweryfikowała skutecznie negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.. Nie przedstawiła decyzji organu emerytalnego o wstrzymaniu wypłaty świadczenia, a nawet dowodu złożenia do tego organu wniosku o zawieszenie wypłaty emerytury. Skoro skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, znającego ugruntowane stanowisko judykatury w tym przedmiocie, to trudno, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, zarzucić organowi odwoławczemu, że nie zapewnił skarżącej możliwości dokonania wyboru pomiędzy przysługującymi jej świadczeniami z tego powodu, że zaniechał pouczenia jej o takim uprawnieniu. Ta okoliczność, zdaniem sądu, zwalniała organ z obowiązku pouczenia skarżącej, że dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest zawieszenie przez wnioskodawczynię prawa do emerytury.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku udzielania stronom porad prawnych czy też prowadzenia dla nich doradztwa. Z treści powyższego przepisu nie wynika dla organu obowiązek udzielania stronie postępowania administracyjnego wskazówek co do zasadności czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego. O tym, czy określone czynności procesowe zostaną przez stronę podjęte decyduje sama strona, zaś zasady ogólne k.p.a., w tym wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron, choć mają na celu ochronę praw strony w postępowaniu administracyjnym, nie mogą jednak być odczytywane w taki sposób, który zwalniałby stronę postępowania od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej, zwłaszcza, gdy jest ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zdaniem sądu, w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia emerytalnego wybór pomiędzy tymi świadczeniami pozostaje wyłącznie w gestii wnioskodawcy i ma charakter dobrowolny. Organy nie są więc uprawnione do przymuszenia strony do rezygnacji z pobieranego świadczenia emerytalnego na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nawet gdyby to drugie świadczenie było dla strony korzystniejsze.

Z tych wszystkich względów skargę jako niezasadną należało w niniejszej sprawie oddalić, o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy.