Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3551/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 995
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Beata Jezielska Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 165/20 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu od [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 165/20, po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie wyeliminowania naruszeń - uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska – dalej: "WWIOŚ", ww. zarządzeniem pokontrolnym zarządził:

1. Podjąć działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu;

2. Zaprzestać wprowadzania do ziemi ścieków przemysłowych biologicznie nierozkładalnych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego;

3. Podjąć działania w celu uzyskania wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami zgodnie ze stanem faktycznym;

Wyznaczono termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 31 stycznia 2019 r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że na podstawie ustaleń, przeprowadzonej w dniach od 12 lutego 2019 r. do 15 marca 2019 r. kontroli w spółce [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział [...] w P., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym zarządzono ich usunięcie.

W przewidzianym prawem terminie skargę na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony z dnia 12 grudnia 2019 r. złożyła [...] sp. z o.o. wskazując, że uzasadnienie tej skargi złoży w terminie późniejszym.

W odpowiedzi na skargę WWIOŚ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga nie odpowiada wymogom prawem przewidzianym oraz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie i jego uzasadnieniu.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2020 r. Spółka nadesłała uzupełnienie złożonej skargi wskazując m.in., że ani Spółka, ani żaden kontrolujący organ nigdy nie wykazali w badaniach, że próbki ścieków zawierały w dacie kontroli substancje wymienione w rozporządzeniu.

Na rozprawie przed sądem administracyjnym stawiła się pełnomocnik organu domagając się udzielenia terminu do ustosunkowania się do treści pisma skarżącej z dnia 10 sierpnia 2020 r. Podniesiono, że złożona skarga nie została uzasadniona i w istocie należało ją odrzucić, o co wniesiono w odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik złożył na piśmie swoje stanowisko w sprawie. Oświadczył też, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie było nigdy prostowane.

Sąd zwrócił uwagę, że zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym na jego adresata nałożono obowiązek, którego realizacja nie była możliwa z uwagi na wyznaczenie nierealnego terminu, poprzez wyznaczenie go na dzień znacznie poprzedzający wydanie zarządzenia pokontrolnego, a nawet poprzedzający datę przeprowadzonej kontroli.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego przysługujące organowi kompetencje w zakresie wydawania zarządzeń pokontrolnych nie mogą być przez organ wykorzystywane w celach instruktażowych, do bieżącego pouczania i przypominania o obowiązkach ciążących na kontrolowanej jednostce, a wynikających z przepisów prawa, gdy nie doszło do żadnych naruszeń "bądź je uprzednio usunięto". Przyznane organowi kompetencje służą wyłącznie przeciwdziałaniu stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom. Celem wydania takiego zarządzenia jest wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa, poprzez zobowiązanie do poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. Tymczasem, skarżącej Spółce nakazano podjąć działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu pomimo, że jak sam organ ustalił - już w trakcie kontroli - Spółka stosowne działania podjęła i jeszcze przed zakończeniem kontroli wystąpiono o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu.

W pkt. 2 zarządzenia pokontrolnego nakazano Spółce zaprzestać wprowadzania do ziemi ścieków przemysłowych biologicznie nierozkładalnych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji zasadnie skarżąca kwestionuje zarządzenie pokontrolne, bowiem jego treść nie koresponduje we wskazanym zakresie z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli, ani podczas kontroli. W protokole kontroli wskazano, że podczas oględzin na terenie zakładu, dokładnie na placu manewrowym przy rampie przeładunkowej, znajduje się błotnisto-płynna zastoina wód opadowych i roztopowych (będących w rzeczywistości ściekami przemysłowymi).

Z tymi ustaleniami nie zgodziła się Spółka wskazując m.in. że teren bazy został poddany kilku ekspertyzom załączonym do akt i każda z nich wykazała, że teren ten jest szczelny. WWIOŚ pismem z dnia 30 kwietnia 2019 r. odniósł się do argumentacji skarżącej i wskazał, że Spółka występując o pozwolenie wodnoprawne sama przyznała, że to co określa jako wody opadowe i roztopowe stanowi w istocie ścieki przemysłowe. Wskazano, że z poczynionych ustaleń nie wynika, aby Spółka w sposób trwały i szczelny zabezpieczyła teren przed możliwością wsiąkania odcieków w grunt. Ustalenia swoje co do składu tego co Spółka określa jako wody opadowe i roztopowe, a WWIOŚ uznaje za ścieki przemysłowe i co znajdowało się na placu magazynowym, organ oparł na treści wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Wniosek ten dotyczy zamierzeń Spółki i jakkolwiek, jak przyjął to WWIOŚ mógł on dotyczyć również stanu aktualnego w dacie, to jednak faktu tego w istocie nie udokumentowano, a skarżąca takie ustalenia organu konsekwentnie kwestionuje. Należy wskazać przy tym, że kwestia ustaleń organu w zakresie szczelności całego systemu kanalizacji deszczowej u skarżącej była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej i Sąd ustalenia organu w tym zakresie zakwestionował. Organ nie wniósł skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. IV SA/Po 328/19. W toku postępowania kontrolnego organ nie odniósł się też do argumentacji skarżącej co do tej kwestii.

Dalej Sąd meriti wskazał, że w pkt 3 zarządzenia pokontrolnego skarżącej nakazano podjąć działania w celu uzyskania wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami zgodnie ze stanem faktycznym. Jakkolwiek bezsporne jest, że w okresie prowadzenia kontroli Spółka nie złożyła stosownego wniosku, to uczyniła to w dniu 9 kwietnia 2019 r. W okolicznościach badanej sprawy ma to o tyle istotne znaczenie, że jakkolwiek kontrolę przeprowadzono w okresie od 13 lutego 2019 do 13 marca 2019 r., to zarządzenie pokontrolne wydano ponad 8 miesięcy później. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne wydano zatem ponad 7 miesięcy po złożeniu przez Spółkę wniosku o wpis do BDO. Mając na uwadze tak długi okres czasu pomiędzy zakończeniem kontroli, a wydaniem zarządzenia pokontrolnego Sąd Wojewódzki stwierdził, że skoro celem wydania zarządzenia pokontrolnego jest wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa, to wydanie zarządzenia pokontrolnego 8 miesięcy po przeprowadzeniu kontroli i nałożenie obowiązku usunięcia naruszenia, które zostało usunięte 7 miesięcy wcześniej, jakkolwiek znajdowało oparcie w protokole kontroli to również było obarczone wadą.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Poznaniu. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił:

I. na podstawie art.174 pkt.2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów, postępowania przed sądami administracyjnymi mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

a) art. 133 P.p.s.a. poprzez pominięcie przy wydaniu wyroku istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy pisma Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 20 grudnia 2019 r. w sprawie terminu przesłania przez Stronę pisemnej informacji której mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. 2020, poz. 995) – dalej: u.o.i.ś. i wskazania terminu na dzień 31 stycznia 2020 r., co skutkowało uchyleniem zarządzenia pokontrolnego WWIOŚ;

b) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku faktycznego stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym tj. poprzez pominięcie pisma WWIOŚ z dnia 20 grudnia 2019 r. prostującego omyłkę w zakresie terminu przesłania pisemnej informacji, o której mowa w art. 12 ust. 1 u.o.i.ś. i wskazania terminu na dzień 31 stycznia 2020 r., co skutkowało uchyleniem zarządzenia pokontrolnego WWIOŚ;

c) niewłaściwym zastosowaniu 146 § 1 P.p.s.a. poprzez niezasadne uchylenie zarządzenia pokontrolnego w sytuacji, gdy wniesiona przez stronę skarga nie spełniała wymagań przewidzianych w art. 57 § 1 P.p.s.a. co winno skutkować jej odrzuceniem;

II. na podstawie art.174 pkt. 1 P.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, to jest art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w związku z art. 1 pkt 1 u.o.i.ś. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ administracji nieprawidłowo zrealizował kompetencje przyznane w art. 12 ust. 2 u.o.i.ś., tj. w sposób wadliwy wyznaczył stronie na dzień 31 stycznia 2019 r. termin realizacji obowiązku informacyjnego o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w okresie od 13 lutego 2019 r. do 15 marca 2019 r., a ponadto nałożone przez organ w zarządzeniu pokontrolnym działania nakazujące uregulowanie stanu formalnego w zakresie odprowadzania ścieków przemysłowych, zaprzestania wprowadzania ścieków przemysłowych do ziemi oraz uzyskania wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, nie były możliwe do realizacji w już dacie wydania zarządzenia pokontrolnego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uznanie, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a w konsekwencji o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi (art. 188 P.p.s.a.); ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 P.p.s.a.), a także o rozpoznanie skargi na rozprawie (art. 176 § 2 P.p.s.a.) oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych (art. 203 P.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty mają usprawiedliwione podstawy.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono bowiem na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Oznacza to po stronie skarżącej obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że zasadniczo kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, LEX nr 480247; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426). Analiza zarzutów skargi prowadzi do konstatacji, że skarżący organ zasadniczo uprawdopodobnił skutecznie istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zasadny jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez pominięcie przy wydaniu wyroku, istotnych w sprawie faktów udokumentowanych w aktach sprawy, tj. pisma Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 20 grudnia 2019 r. w sprawie terminu przesłania przez stronę pisemnej informacji, o której mowa w art. 12 ust. 2 u.o.i.ś. i wskazania terminu na dzień 31 stycznia 2020 r., co skutkowało uchyleniem zarządzenia pokontrolnego.

Zgodnie z art.133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. W przedmiotowym postępowaniu organ przekazał Sądowi pierwszej instancji akta sprawy, gdzie dokumentem następnym po zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym jest pismo Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 20 grudnia 2019 r. zawierające sprostowanie omyłki w zakresie daty przesłania przez stronę pisemnej informacji, o której mowa w art. 12 ust. 2 u.o.i.ś. i wskazania terminu wykonania tego obowiązku na dzień 31 stycznia 2020 r.

Zasadny jest też zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., jako samodzielna podstawa kasacyjna, może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że w uzasadnieniu wyroku przedstawiono stan faktyczny sprawy w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym, gdyż pominięto treść pisma WWIOŚ z dnia 20 grudnia 2019 r. prostującego omyłkę w zakresie terminu przesłania pisemnej informacji, o której mowa w art. 12 ust. 2 u.o.i.ś. i wskazania terminu na dzień 31 stycznia 2020 r. oraz nie wyjaśniono w uzasadnieni wyroku motywów rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Uzasadnienie wyroku oprócz tego, że pomija kwestie materiału zgromadzonego w aktach sprawy, to również nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji, w oparciu o akta sprawy podaje, że postępowanie kontrolne prowadzone było w okresie od dnia 13 lutego 2019 r. do dnia 15 marca 2019 r. i na podstawie jego ustaleń, w dniu 12 grudnia 2019 r., wydane zostało zarządzenie pokontrolne, w którym termin do przesłania przez stronę pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu naruszeń, wskazany został na dzień 31 stycznia 2019 r. W okolicznościach faktycznych, Sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości, czy istotnie możliwe było wskazanie stronie przez organ terminu, w taki sposób, aby przypadał on na okres poprzedzający wszczęcie kontroli. W żaden sposób tego nie uzasadnił, przyjmując to jako fakt niesporny. Przede wszystkim Sąd Wojewódzki nie wskazał, dlaczego taki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania, tym bardziej, że w aktach sprawy znajduje się pismo strony z dnia 24 stycznia 2020 r. r. oznaczone jako: "Pisemna informacja odnośnie zakresu podjętych działań (dot. zarządzenia pokontrolnego z dnia 12 grudnia 2019 r.)", co wskazuje na to, że strona w sposób prawidłowy odczytała treść zarządzenia pokontrolnego i wypełniła obowiązek informacyjny określony w art. 12 ust. 2 u.o.i.ś.

Nie może natomiast odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia 146 § 1 P.p.s.a. poprzez niezasadne uchylenie zarządzenia pokontrolnego w sytuacji, gdy wniesiona przez stronę skarga nie spełniała wymagań przewidzianych w art. 57 § 1 P.p.s.a. co winno skutkować jej odrzuceniem. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przepisy P.p.s.a., co do zasady nie przewidują konieczności wskazania w skardze podstaw zaskarżenia, tj. wymienienia konkretnego przepisu czy przepisów prawa, które zdaniem skarżącego zostały naruszone (wyjątek w tym zakresie statuuje art. 57a P.p.s.a.). Określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego może zatem nastąpić w sposób opisowy i bardzo ogólny, wystarczy, że skarżący wskaże, na czym jego zdaniem polega naruszenie, nie musi w tym celu przedstawić szczegółowego wywodu prawnego (por. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz do art. 57 [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2021 r.).

Nie można przy tym tracić z pola widzenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które - w powiązaniu z nakazem wykładni prokonstytucyjnej - prowadzi do odrzucenia wyników zbyt rygorystycznej wykładni, zamykającej stronie drogę do rozpoznania jej sprawy przez sąd przez nadmierny formalizm. Koresponduje z tym także dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w świetle którego sądy muszą, stosując przepisy proceduralne, unikać zarówno nadmiaru formalizmu, który mógłby podważyć rzetelność postępowania, jak i nadmiernej elastyczności, która prowadziłaby do zniesienia wymogów proceduralnych ustanowionych przez prawo (zob. wyrok ETPC z dnia 11 października 2018 r. w sprawie Parol przeciwko Polsce, skarga nr 65379/13, LEX nr 2602618; por. też postanowienie NSA z dnia 10 maja 2019 r., sygn. I OZ 400/19, LEX nr 2657374 ).

Z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania przez Sąd Wojewódzki, Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosił się do zarzutów naruszenia prawa materialnego uznając, że zajmowanie stanowiska, co do ich trafności jest przedwczesne.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, dlatego na mocy art. 185 § 1 P.p.s.a. uwzględniając skargę uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, który dokona kontroli zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego uwzględniając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Zasada słuszności, zawarta w art. 207 § 2 P.p.s.a., stanowi podstawę dla Naczelnego Sądu Administracyjnego do odstąpienia od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części na rzecz strony wygrywającej w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej w sprawie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej - uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak zatem dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć organ kosztami postępowania kasacyjnego.