Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1834/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 193
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 7 i 77 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1531/22 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 października 2022 r. nr SKO.4111.1049.2137.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 24 maja 2023 r. o sygn. akt II SA/Rz 1531/22 wydanym po rozpoznaniu skargi A.S. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") uchylił zaskarżoną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 października 2022 r. nr SKO.4111.1049.2137.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ( dalej: "SKO" lub "Kolegium") zarzuciło:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390, z późn. zm - dalej jako "u.ś.r."), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że samodzielne wykonywanie podstawowych czynności przez osobę niepełnosprawną oraz ograniczenie czynności opiekuńczych do czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego wyklucza podjęcie przez opiekuna zatrudnienia, a także błędne przyjęcie, że przesłanka opieki uniemożliwiającej podjęcie pracy nie wynika z ustawy, podczas gdy w realiach sprawy zakres świadczonej opieki nie wyklucza podjęcia pracy, a ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie pozwalają na przyjęcie, że zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przez Sąd I instancji dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm. - dalej "k.p.a."), poprzez nieuprawnione przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek przyjęcia, że organ nie mógł badać zakresu sprawowanej przez Skarżącego opieki, co w sposób nieuzasadniony powiązano z kwestionowaniem orzeczenia o niepełnosprawności.

Z uwagi na powyższe Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w całości i orzeczenie o oddaleniu skargi, względnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji zakwestionował stanowisko SKO, iż czynności wykonywane przez Skarżącego, który mieszka z matką i sprawuje nad nią opiekę, nie uniemożliwiają podjęcia zatrudnienia. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy uzależnił przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia przesłanki, która nie wynika z ustawy, gdyż katalog negatywnych przesłanek zawiera art. 17 ust. 5 u.ś.r., a ani w tej regulacji ani w innych przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależniono rozpatrzenia wniosku pochodzącego od zstępnego osoby niepełnosprawnej od ustalenia, czy osoba wymagająca opieki jest samodzielna, a jeżeli tak to czy zakres samodzielności umożliwia podjęcie zatrudnienia przez opiekuna. Mając na uwadze związanie organów treścią orzeczenia o niepełnosprawności i stwierdzoną w nim koniecznością zapewnienia opieki nad niepełnosprawną S.S. Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do samodzielnej weryfikacji przez organy stopnia niepełnosprawności oraz zasadności wskazań wynikających z orzeczenia.

Kolegium zauważył, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi osoby niepełnosprawnej strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Podkreślono, że świadczenie to nie jest przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za związany z tą opieką rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Obowiązkiem organów administracji jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez opiekuna, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. W szczególności należy ustalić, czy niepodejmowanie zatrudnienia przez wnioskodawcę wynika z rzeczywistej potrzeby opieki i pomocy matce, której zakres wyklucza jakąkolwiek aktywność zawodową, w tym choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. SKO podniosło, że o ile bowiem konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, to dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest jednak ustalenie czy rodzaj bądź/i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Zauważono, ze mogą zdarzyć się sytuacje, w których osoba niepełnosprawna z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji) nie wymaga opieki, która absorbuje opiekuna w taki sposób, aby rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w tym celu. Mogą wystąpić również okoliczności, kiedy pomimo wymagania określonego rodzaju opieki, osoby wnioskujące o przyznanie świadczenia nie zapewniają jej. W takich sytuacjach to do organów administracji należy poczynienie ustaleń faktycznych co do zakresu faktycznie sprawowanej opieki oraz co do tego, czy uniemożliwia ona podjęcie lub też kontynuowanie zatrudnienia.

SKO zauważyło, że w rozpoznawanej sprawie ustalono, że S.S. (osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności) prowadzi z synem A. wspólne gospodarstwo domowe i jak wskazano w wywiadzie środowiskowym na co dzień samodzielnie zaspokaja swoje potrzeby higieniczne, ubieranie się czy przygotowywanie posiłków, a pomoc drugiej osoby jest jej niezbędna w okresie nasilenia choroby. Wskazano przy tym, że pomoc syna A. polega na wykonywaniu wszystkich cięższych prac w domu takich jak: robienie zakupów, realizacja recept, wyjazdy do lekarza. Podano również, że w okresie nasilenia choroby syn pomaga matce we wszystkich czynnościach w których sobie nie radzi, takich jak: gotowanie, sprzątanie, pranie, podawania posiłków. Z powyższego wynika jednoznacznie, że zakres opieki syna ogranicza się wyłącznie do czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a nawet w okresach nasilenia choroby jego opieka ogranicza się do pomocy matce w pewnych czynnościach, a nie do jej zastępowania.

Przyjąć należy, że w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy został przez Kolegium oraz organ I instancji oceniony prawidłowo. W sprawie podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także wyczerpująco zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy.

W sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki, ponieważ zakres sprawowanej opieki przez Skarżącego nie uniemożliwia mu podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, a ustalenia w powyższym zakresie w żadnym razie nie mogą być uznane za kwestionowanie orzeczenia lekarskiego, jak mylnie przyjął Sąd I instancji. Tym samym stanowisko Sądu I instancji dotyczące naruszenia przez Kolegium przepisów postępowania administracyjnego okazało się nieuprawnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: "p.p.s.a.") , uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada bowiem prawu ( art. 184 p.p.s.a.).

W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, iż katalog negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zawiera art. 17 ust. 5 u.ś.r. Zdaniem tego Sądu ani w tej regulacji, ani w innych przepisach u.ś.r., nie uzależniono rozpatrzenia wniosku pochodzącego od zstępnego osoby niepełnosprawnej od ustalenia czy osoba wymagająca opieki jest samodzielna, a jeżeli tak, to czy zakres samodzielności umożliwia podjęcie zatrudnienia przez opiekuna. Skoro w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. z 28 lipca 2022 r. nr [...] stwierdzono, że S.S. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, to rola organu administracyjnego w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ogranicza się do ustalenia, czy Skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. W ocenie tego Sądu organy nie są natomiast władne do podważania treści orzeczeń o niepełnosprawności, w tym ustalonych wymagań dla osoby niepełnosprawnej, ponieważ nie są do tego uprawnione przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Według Sądu I instancji związanie organów treścią orzeczenia o niepełnosprawności i stwierdzoną koniecznością zapewnienia opieki nad niepełnosprawną S.S. brak jest jakichkolwiek podstaw do samodzielnej weryfikacji przez organy stopnia niepełnosprawności oraz zasadności wskazań wynikających z tego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko SKO, iż powyższy pogląd Sądu I instancji nie jest prawidłowy.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. ( w brzmieniu z daty wydania zaskarżonych decyzji) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodzić się należy z Kolegium, iż samo wydanie orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym nie zawsze oznacza konieczność sprawowania nad osobą której orzeczenie dotyczy opieki w takim wymiarze, że opiekun zmuszony jest każdorazowo do rezygnacji z pracy lub jej niepodejmowania. Jakkolwiek kwalifikacja niepełnosprawności i konieczność objęcia opieką osoby niepełnosprawnej pozostaje poza kompetencjami organu oraz sądu administracyjnego, niemniej jednak organ ma prawo i zobowiązany jest badać zakres świadczonej opieki i ocenić, czy zakres ten jest nie do pogodzenia z zatrudnieniem. O ile konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, o tyle zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędny jest bezpośredni i ścisły związek pomiędzy rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Zatem nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Przy czym świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest więc ustalenie, czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu a jako rekompensata za rezygnację z pracy z uwagi na rzeczywistą konieczność sprawowania opieki nad osobą bliską, która tej opieki wymaga (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16). Innymi słowy, musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 566/23 oraz z 11 lipca 2024 r. o sygn.. akt I OSK 1691/23 – dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Z tych też przyczyn opisane wyżej stanowisko Sądu I instancji nie zasługuje na aprobatę, a podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 17 ust. 1pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię okazał się częściowo trafny.

Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, o ile konieczność stałej lub długotrwałej opieki na osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, to dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest jednak ustalenie czy rodzaj bądź/i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Mogą zdarzyć się sytuacje, w których osoba niepełnosprawna z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji) nie wymaga opieki, która absorbuje opiekuna w taki sposób, aby rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w tym celu. Mogą wystąpić również okoliczności, kiedy pomimo wymagania określonego rodzaju opieki osoby wnioskujące o przyznanie świadczenia, nie zapewniają jej. W takiej jednak sytuacji to do organów administracji należy poczynienie ustaleń faktycznych co do zakresu faktycznie sprawowanej opieki oraz co do tego, czy uniemożliwia ona podjęcie lub też kontynuowanie zatrudnienia (por wyrok NSA z 28 lipca 2024 r. o sygn. akt I OSK 1687/23)

Trzeba jednak wskazać, iż Sąd I instancji słusznie zauważył, iż zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Kolegium nie wyjaśniło bowiem na podstawie jakich dowodów i okoliczności uznało, iż Skarżący może świadczyć pracę ( pozostawać w zatrudnieniu) w okresach remisji choroby jego matki, a także czy w ogóle obiektywnie istnieje możliwość jego zatrudnienia, bowiem nie ustalono jak często i jak długo trwają okresy zaostrzenia choroby niepełnosprawnej.

Z kwestionariusza przeprowadzonego w dniu 5 września 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, iż S.S. wymaga pomocy we wszystkich czynnościach domowych, na co dzień potrafi zaspokoić swoje podstawowe potrzeby higieniczne, ubierania się, przygotowywania posiłków. Niemniej w sytuacji nasilenia choroby niezbędna jest pomoc osoby drugiej w tych czynnościach. W okresie nasilenia choroby wymaga również pomocy w gotowaniu, sprzątaniu, praniu i podawaniu posiłków. Z dość lakonicznych informacji dotyczących stanu zdrowia niepełnosprawnej zawartych w wywiadzie środowiskowym nie wynika jak często i jak długo trwają takie nasilenia objawów choroby, wymagające zwiększonego zakresu sprawowanej nad niepełnosprawną opieki. Okoliczność ta nie została w żaden sposób ustalona przez organy obu instancja, a zwłaszcza przez Kolegium, które decyzję odmowną oparło właśnie na braku związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacja Skarżącego z pracy (niepodejmowaniem zatrudnienia) a opieką sprawowaną nad niepełnosprawną matką. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący zauważył, iż jego matka ma kilka epizodów zaostrzenia choroby (depresja) w roku, a każde trwa co najmniej 4 tygodnie. W tym czasie jego matka nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Zwrócił również uwagę, iż jego matka choruje na stawy, białaczkę, miewa zanik pamięci, tendencje do utraty równowagi i wymaga pomocy przy wstawaniu oraz kontroli przy zażywaniu leków .

W tych okolicznościach stanowisko Kolegium o względnej samodzielności niepełnosprawnej S.S., która nie wymaga opieki w wymiarze uniemożliwiającym Skarżącemu podjęcie zatrudnienia jawi się jako, co najmniej przedwczesne, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie w szczególności zabrakło dokładnego ustalenia częstotliwości i długości okresów pogorszenia się stanu zdrowia S.S. oraz zakresu świadczonej przez Skarżącego nad nią w tych okresach opieki. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż w okresach pogorszenia się stanu zdrowia matki Skarżącego wymaga ona pomocy nie tylko, jak utrzymuje SKO, w zakresie czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, ale także z utrzymaniem higieny, ubieraniem się, a więc wymaga czynności jednoznacznie opiekuńczych.

Trzeba w tym miejscu odnotować, iż pod pojęciem opieki stałej należy także rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, stałą gotowość i możliwość udzielenia pomocy w sytuacji, gdy tylko taka potrzeba w danym momencie zaistnieje, np. nastąpi nagłe, okresowe, zaostrzenie objawów choroby. W konsekwencji, można to uznać za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki ( por. wyrok NSA z 27 maja 2024 r. o sygn.. akt I OSK 1059/23 – dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych też przyczyn zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia, dotyczącego wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., które słusznie zakwestionowało Kolegium, odpowiadał prawu i w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a