Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 815/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 131 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 170 i art. 171
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. j. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1024/22 w sprawie ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 września 2021 r., nr Sp.19.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 sierpnia 2020 r. nr Sp.19.2020; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz P. Sp. j. z siedzibą w L. kwotę 3400 (trzy tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę P. Sp. j. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego RP z 1 września 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z 23 stycznia 2020 r. skarżąca wystąpiła do Urzędu Patentowego RP (dalej UP) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Amerykańskie Świderki" o numerze R.263885, w części dotyczącej "automatów do lodów" ujętych w klasie 11, udzielonego W. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej także jako: uprawniony). W uzasadnieniu wskazano, że sporne prawo zostało udzielone z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.; dalej: p.w.p.) w związku z art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 422 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.; dalej: k.c.) oraz, że oznaczenie zostało zgłoszone w złej wierze.

Decyzją z 19 sierpnia 2020 r. UP umorzył postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego, uznając, że zachodzi przeszkoda w merytorycznym rozpatrzeniu wniosku z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej. Sprawa została już bowiem rozstrzygnięta ostateczną decyzją UP z 8 lutego 2018 r. (sygn. akt Sp.222.2017).

Decyzja o umorzeniu postępowania została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją UP z 1 września 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaaprobował pogląd organu o tożsamości spraw – sprawy zainicjowanej obecnym wnioskiem oraz sprawy zakończonej ostateczną decyzją UP z 8 lutego 2018 r. (sygn. akt Sp.222.2017). Uznał, że sprawy są tożsame pod względem podmiotowym (te same strony postępowania), przedmiotowym (wniosek o unieważnienie tego samego prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy) oraz prawnym (podstawy materialnoprawne żądania/orzeczenia). Zdaniem Sądu powagi rzeczy osądzonej nie niweluje w tym wypadku okoliczność, iż postępowanie zakończone decyzją ostateczną w sprawie Sp.222.2017 zostało wszczęte na podstawie sprzeciwu uregulowanego w art. 246 ust. 1 p.w.p., natomiast obecnie kontrolowane postępowanie w sprawie Sp.19.2020 - na podstawie wniosku uregulowanego w art. 164 p.w.p.

Sąd podzielił stanowisko organu, że przywoływane przez skarżącą elementy stanu faktycznego, jak również stanowiska prawnego, akcentowane w sprawie jako nowe, nie mogły być uznane za doniosłe prawnie, a tym samym mogące mieć jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dotyczy to w ocenie Sądu powołanych przez wnioskodawcę dodatkowych przepisów w postaci art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 422 k.c., które nie stanowią materialnoprawnej podstawy prawnej (ustawowych warunków, o których mowa w art. 315 p.w.p.), kreującej nowy zarzut względem pierwotnie rozpatrywanego w postępowaniu o sygnaturze Sp.222.2017. Organ w zaskarżonej decyzji wyjaśnił kwestię podnoszonej w obu sprawach, całkowicie ze sobą zbieżnej, argumentacji faktycznej, w której wnioskodawca, uzasadniając swoje stanowisko, powoływał się na naruszenie praw do znaku towarowego "świderek" o numerze R.130747 zarówno przez uprawnionego, jak i użytkowników automatów do produkcji lodów, którzy mogą przenosić nazwę zawartą w znaku towarowym umieszczonym na maszynie na wytwarzany wyrób, czując się upoważnionymi do takich działań przez dostawcę urządzenia. Niewątpliwie w ocenie Sądu powyższe okoliczności były brane pod uwagę w postępowaniu Sp.222.2017. Wnioskodawca nie wykazał, że sporny znak towarowy naruszałby jakiekolwiek inne jego prawo podmiotowe o charakterze majątkowym lub osobistym, poza prawem do przeciwstawionego znaku towarowego. Podnoszone w obu postępowaniach okoliczności faktyczne w zakresie zarzutu z art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. (pomimo drobnych rozbieżności nie mających wpływu na zmianę stanu faktycznego) zostały wzięte pod uwagę przez organ.

Sąd podkreślił, że sprawa była badana pod kątem legalności przez WSA w Warszawie, który w wyroku z 10 lipca 2019 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 263/19 (na dzień wydawania wyroku nieprawomocnym) oddalił skargę na decyzję UP z 8 lutego 2018 r. nr Sp.222.2017.

Powyższego stanowiska nie mogą także zmienić, zdaniem Sądu, powoływane przez wnioskodawcę jako nowe fakty i dowody w sprawie Sp.19.2020, które nie były rozpatrywane we wcześniejszym postępowaniu Sp.222.2017, a mianowicie: 1/ brak używania spornego znaku "Amerykańskie świderki" o numerze R.263885 w okresie co najmniej od 14 stycznia 2014 r. - potwierdzony dowodem urzędowym, jakim jest decyzja z dnia 22 maja 2019 r. w sprawie Sp.18.2019; 2/ fakt używania oznaczenia "świderki" (pojedyncze słowo) dla lodów, a nie automatów do ich wytwarzania oraz "uzurpowania sobie" przez W. S. praw wyłącznych do tego oznaczenia - potwierdzony ofertą maszyn STOELTING typu SGU431 oraz SG0431 rozpowszechnioną przez przedsiębiorstwo G.; 3/ fakty kilkukrotnego wzywania W. S. do zaprzestania używania znaku "świderki" dla lodów - potwierdzone zestawem wezwań; 4/ fakty uchylania się W. S. od obowiązku zwrotu kosztów postępowań spornych w sprawach oznaczonych sygnaturami: Sp.222.2017, Sp.110.2016, Sp.18.2019 wszystkich dotyczących spornego znaku "Amerykańskie świderki" o numerze R.263885, wymagające egzekwowania ich przez komornika - potwierdzone dowodami z postępowań egzekucyjnych.

Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż w żaden sposób nie niwelują tożsamości wyżej wymienionych spraw, dotycząc ich meritum jedynie pośrednio. Nie mogą zatem być zakwalifikowane jako "fakty prawotwórcze", czyli okoliczności, od których zależy rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja UP z 22 maja 2019 r. w sprawie Sp.18.2019 o wygaśnięciu znaku z powodu jego nieużywania również nie ma bezpośredniego związku ze sprawą i nie stanowi nowego dowodu uzasadniającego potraktowanie postępowania jako nowego względem uprzednio prowadzonej sprawy o nr Sp. 222.2017.

II

Skargę kasacyjną wniosło P. Sp. j. z siedzibą w L. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

A. w zakresie naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej: p.p.s.a.):

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 131 ust. 2 pkt 1) p.w.p.2003 (tekst jedn. z 2003 r.) i art. 315 ust. 3 p.w.p., a także w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 105 § 1 k.p.a., co najmniej art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez bezkrytyczne poparcie poglądu Urzędu Patentowego, że dla oceny zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze, nie mają znaczenia prawnego fakty braku zamiaru używania tego znaku, potwierdzone dowodem braku rzeczywistego używania znaku spornego (prawo ochronne R-263885), łącznie z brakiem używania wcześniejszego, identycznego znaku (prawo ochronne R-184683), w wyniku czego WSA nie uchylił kontrolowanej decyzji, choć powinien był to uczynić, a co najmniej nie uzasadnił w należytym stopniu swego poparcia dla tej decyzji;

2. naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 131 ust. 2 pkt 1) p.w.p.2003 i art. 315 ust. 3 p.w.p., a także w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., w konsekwencji zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. - poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, dlaczego WSA zaakceptował ocenę UP, że użycie znaku towarowego (istotnej jego części) jedynie do oznaczania towarów innych niż ujęte w zgłoszeniu znaku automaty do lodów, nie jest faktem prawotwórczym dla ustalenia złej wiary zgłaszającego ten znak towarowy, a także poprzez brak kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie oceny dowodów tego niezgodnego z wykazem towarów użycia spornego znaku, w wyniku czego WSA nie uchylił kontrolowanej decyzji, choć powinien był to uczynić;

3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 164 ust. 1 p.w.p.2020 (tekst jedn. z 2020 r.) oraz art. 315 ust. 3 p.w.p., a także art. 246 ust. 1 oraz art. 255 ust. 1 pkt 1) i 9) p.w.p.2003; jak również w związku z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. - przejawiające się w braku uchylenia zaskarżonej decyzji z tej przyczyny, iż sprawa sporna Sp.222.2017 (wcześniej Sp.309.2015) była wynikiem wniesienia sprzeciwu, a sprawa Sp.19.2020 jest wszczęta wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego, zatem obie sprawy rozpatrywane były w różnych stanach prawnych, co sprawia iż błędny jest pogląd Urzędu Patentowego, jakoby rozstrzygnięcie sprawy Sp.19.2020 miało naruszać powagę rzeczy osądzonej, a w rezultacie podważa zasadność umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.;

4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 131 ust 1 pkt 1) p.w.p.2003, poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 296 ust. 2 pkt 2) p.w.p.2003 poprzez jego niezastosowanie, obydwa przepisy w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., jak również naruszenie art. 422 k.c. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. - przejawiające się w braku uchylenia zaskarżonej decyzji z tej przyczyny, iż Urząd Patentowy pominął, a co najmniej zbagatelizował art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 422 k.c., zaś art. 131 ust. 1 pkt 1) p.w.p. potraktował jako niewymagający doprecyzowania innym przepisem wskazującym na naruszone prawa osobiste lub majątkowe, w wyniku czego Kolegium Orzekające doszło do błędnego wniosku, że stan materialnoprawny nie zmienił się względem sprawy Sp.222.2017, a w konsekwencji umorzył postępowanie Sp.19.2020.

5. naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. - poprzez bezkrytyczne powielanie twierdzeń Urzędu Patentowego z kontrolowanej decyzji, zwłaszcza kwestionowanych przez skarżącego, bez sprawdzenia w aktach sprawy wiarygodności owych twierdzeń.

B. w zakresie naruszeń prawa materialnego (art.174 pkt 1 p.p.s.a.):

6. naruszenie art. 131 ust. 1 pkt 1) p.w.p.2003, poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 296 ust. 2 pkt 2) p.w.p.2003 poprzez jego niezastosowanie, obydwa przepisy w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., jak również naruszenie art. 422 k.c. poprzez jego niezastosowanie - przejawiające się w uznaniu, że art. 131 ust. 1 pkt 1) p.w.p. nie obejmuje prawa do znaku towarowego oraz nie wymaga doprecyzowania innym przepisem wskazującym na konkretnie naruszone prawa osobiste lub majątkowe, zasygnalizowane jedynie w powołanym przepisie oraz przejawiające się w niezastosowaniu art. 296 ust. 2 pkt 2) p.w.p.2003 w związku z art. 422 k.c. dotyczących bezpośrednio zagrożenia będącego podstawą zastosowania art. 131 ust. 1 pkt 1) p.w.p.

Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny również skargi na decyzję z 1 września 2021 r. oraz jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją z "19 sierpnia 2022 r." – obie w sprawie nr SP.19.2020, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wg spisu kosztów albo wg norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się rozprawy.

III

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania (W. S. – uprawniony) wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli instancyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji, którym oddalono skargę na decyzję o umorzeniu postępowania wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzenia postępowania w całości albo w części. W piśmiennictwie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że bezwzględna przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., zachodzi w przypadku ustalenia, że postępowanie, które zostało wszczęte na wniosek strony lub z urzędu było już przedmiotem rozstrzygnięcia organu decyzją ostateczną w niezmiennym stanie prawnym.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela, że dopóki stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie, a decyzja ostateczna nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, każde postępowanie dotyczące tego samego przedmiotu i podmiotu jest postępowaniem bezprzedmiotowym (zob. wyrok NSA z 12 października 2021 r., sygn. akt I OSK 491/21; publ. CBOSA). Wydanie, po wszczęciu kolejnego postępowania, w takiej sytuacji decyzji innej niż o umorzeniu postępowania, skutkowałoby wydaniem orzeczenia dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

O bezprzedmiotowości postępowania, z przyczyn definiowanych jako powaga rzeczy osądzonej decyduje tożsamość spraw administracyjnych – zakończonych ostateczną decyzją – i sprawy, w której wszczęto kolejne postępowanie administracyjne. Tożsamość spraw zachodzi wówczas, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy.

W rozpoznawanej sprawie UP uznał, a Sąd I instancji pogląd ten w całości zaaprobował, że sprawa zakończona uprzednią ostateczną decyzją UP z 8 lutego 2018 r. jest tożsama za sprawą wszczętą na skutek wniosku uprawnionego do znaku towarowego "Świderek" o unieważnienie prawa do znaku towarowego "Amerykańskie Świderki".

Istota zarzutów skargi kasacyjnej, rozbudowanych i opartych na obydwu podstawach kasacyjnych, sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji co do istnienia tożsamości spraw w zakresie odnoszącym się do stanu prawnego i ich stanu faktycznego, przy oczywistej tożsamości podmiotów.

Przypomnieć zatem należy, że po raz pierwszy prawo do znaku towarowego "Amerykańskie Świderki" zostało zakwestionowane przez skarżącą spółkę sprzeciwem wniesionym 2 lutego 2015 r. Sprawa, w związku z uznaniem sprzeciwu za bezzasadny, zostało rozstrzygnięta w postępowaniu spornym ostateczną decyzją z 8 lutego 2018 r, którą unieważniono prawo ochronne na sporny znak w zakresie lodów spożywczych z kl. 30, usług z kl. 43 i określonych w decyzji usług z klasy 43, a w pozostałym zakresie sprzeciw został oddalony. Ten pozostały zakres obejmował m.in. "automaty do lodów" (kl.11). Decyzja z 8 lutego 2018 r. w części dotyczącej oddalenia sprzeciwu została poddana kontroli sądowej. W dacie wydania wyroku objętego skargą kasacyjną w tej sprawie, orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalające skargę na decyzję z 8 lutego 2018 r. nie było prawomocne (sygn. akt VI SA/Wa 263/19). Skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku została rozpoznana wyrokiem z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 56/20. Orzeczeniem tym, zapadłym po wniesieniu obecnie rozpoznawanej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powołany przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe (B. Dauter (w:) A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 170).

Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów, oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 126/20; publ. CBOSA).

Istotą mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu jest obowiązek podmiotów, o których stanowi art. 170 p.p.s.a. wzięcia pod uwagę zarówno faktu istnienia w obrocie prawnym, jak i treści prawomocnego orzeczenia (W. Piątek, Postępowanie administracyjne - moc wiążąca prawomocnego wyroku, publ. OSP 2016/12/ 121).

Przenosząc te uwagi na rozpoznawaną skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w wyroku z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 56/20 przesądzono o braku podstaw, o których mowa w art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "Amerykańskie Świderki" w odniesieniu do automatów do lodów. Przepis ten stanowi, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenie, których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich i został powołany jako podstawa wniosku z 23 stycznia 2020 r. o unieważnienie prawa ochronnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do tej podstawy materialnoprawnej żądania zachodzi tożsamość podstawy prawnej ze sprawą prawomocnie zakończoną wniesionym uprzednio sprzeciwem. Nie ma racji skarżąca kasacyjnie spółka, że poprzez dodanie art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i art. 422 k.c. "stan materialnoprawny" się zmienił. Przepis art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie stanowi podstawy do unieważnienia prawa ochronnego do znaku towarowego, a dotyczy roszczeń z zakresu własności przemysłowej, rozstrzyganych nie przez Urząd Patentowy, ale przez wyznaczone sądy powszechne. Ta sama uwaga obejmuje art. 422 k.c., zgodnie z którym za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody.

Nie ma wpływu na przyjęcie poglądu o tożsamości spraw, w omawianym zakresie, eksponowana w skardze kasacyjnej okoliczność, że sprawa prawomocnie zakończona "była wynikiem wniesienia sprzeciwu", a sprawa zakończona umorzeniem postępowania została "wszczęta wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego, a zatem obie sprawy rozpatrywane były w różnych stanach prawnych". Uszło uwadze skarżącej spółce, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wniesienia sprzeciwu, w sytuacji uznania go za bezzasadny, sprzeciw był rozpoznawany w postępowaniu spornym, a zatem tak jak wniosek o unieważnienie prawa ochronnego. Przyjęcie, że sprzeciw jest uzasadniony przynosiło taki sam skutek jak uwzględnienie żądania o unieważnienie prawa ochronnego. Zgodzić w pełni należy się ze stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że odmienna podstawa wszczęcia postępowania (przepisy procesowe) w obu sprawach nie powoduje zmiany w zakresie podstawy materialnoprawnej.

Konkludując tę część rozważań i uznając zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne w odniesieniu do art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. (pkt 3, 4 i 6 petitum skargi kasacyjnej), Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w kontrolowanym wyroku i stanowisko Urzędu Patentowego w odniesieniu do tożsamości spraw w zakresie odnoszącym się do tej podstawy materialnoprawnej żądania unieważnienia prawa ochronnego. Z przedstawionych powyżej powodów niewątpliwie istniała podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w tej części.

Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem, w zakresie istotnym dla rozpoznawanej sprawy uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku oddalającego skargę zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. i zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną orzeczenia.

Natomiast z przyczyn określonych w omówionych już przepisach – art. 170 i art. 171 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznał zarzut skargi kasacyjnej kwestionujący zgodność z prawem orzeczenia WSA i decyzji UP odnoszący się do tożsamości spraw w części dotyczącej art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. W przytaczanym już wyroku z 20 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawą sprzeciwu, którą organ był związany było "w odniesieniu do towarów "automaty do lodów" (klasa 11) – naruszenie praw majątkowych współuprawnionego do znaku towarowego "Amerykańskie Świderki" objętego wspólnym prawem ochronnym oraz zagrożenie naruszenia przez użytkowników automatów do lodów praw majątkowych ze znaku "Świderek" należących do wnoszącego sprzeciw (art. 131 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.)".

Do kwestii tej w części prawnej uzasadnienia orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny powracał wielokrotnie, przesądzając, że "gdy chodzi o przesłankę z art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. (nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony), to w sprzeciwie zgłoszono ją co do towarów z klasy 30 (lodów spożywczych) objętych spornym znakiem".

W dalszej części uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Organ w decyzji Sp.222.2017, a za nim WSA w sprawie VI SA/Wa 263/19, błędnie odczytując wyrok WSA w sprawie VI SA/Wa 1786/16 w nieuprawniony sposób przyjęli, że naruszenie art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. Spółka zgłosiła wobec całego spornego znaku co do wszystkich towarów i usług nim objętych".

Zauważając, że w zarzutach skargi kasacyjnej nie podniesiono tego błędu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "nie zwalnia to jednak Sądu odwoławczego z obowiązku ustalenia granic rozpoznania sprawy, mając na uwadze związanie treścią wcześniejszego wyroku WSA na mocy art. 170 p.p.s.a. w zw. z art.153 p.p.s.a.".

W obecnie rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy, a następnie Sąd I instancji w efekcie popełnionego błędu w sprawie zainicjowanej sprzeciwem przyjęły, że w odniesieniu do towarów "automaty do lodów" ramy materialne sprzeciwu wyznaczał, tak jak we wniosku o unieważnienia prawa ochronnego, zarówno art. 131 ust. 1 pkt 1, jak i art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. To z kolei skutkowało umorzeniem postępowania w całości mimo braku tożsamości sprawy w części obejmującej tę drugą podstawę materialnoprawną (złą wiarę), co stanowiło naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.

Uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego.

Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy uwzględni przy rozpoznaniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do braku podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w całości i konieczności jego merytorycznego rozpoznania w części obejmującej podstawę, o której stanowi art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.