Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 298/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 ust.1
journal: Dz.U. 2020 poz 1610
law: Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 115a
journal: Dz.U. 2023 poz 171
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
article: art. 119 pkt 2, art. 145a § 1, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 24 marca 2023 r., nr 1/E/2023 w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Lęborku z dnia 6 marca 2023 r., nr 1/2023; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz skarżącego P. P. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 marca 2023 r. (nr 1/E/2023) Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 – dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 171 – dalej jako "ustawa o Policji"), po rozpatrzeniu odwołania P. P. (zwanego dalej także "skarżącym", "stroną") od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Lęborku z dnia 6 marca 2023 r. (nr 1/2023) odmawiającej stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2014, 2015 i 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, że P. P. wnioskiem z dnia 27 listopada 2018 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Lęborku o ponowne naliczenie i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Żądanie uzasadniał wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), zgodnie z którym art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Następnie Komendant Powiatowy Policji w Lęborku decyzją z dnia 2 stycznia 2019 r. odmówił stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe oraz dodatkowe za lata 2015 i 2016. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie pismem z dnia 11 lutego 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 4 marca 2019 r. (nr 57/Rw 0151-267/18) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na decyzję organu odwoławczego strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 9 czerwca 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 369/19) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Od wyroku tego Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 7 grudnia 2022 r. (sygn. akt III OSK 1754/21) oddalił tę skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Gdańsku akta administracyjne przedmiotowej sprawy wraz z odpisem orzeczenia w sprawie o sygn. akt III OSK 1754/21 i stwierdzeniem jego prawomocności. Następnie akta postępowania wraz z ww. orzeczeniami sądów administracyjnych zostały przekazane za pismem z dnia 25 lutego 2023 r. Komendantowi Powiatowemu Policji w Lęborku celem podjęcia czynności zgodnie z właściwością.

Komendant Powiatowy Policji w Lęborku po otrzymaniu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – działając na podstawie art. 6a ust. 1, art. 32, art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy o Policji - wydał w dniu 6 marca 2023 r. decyzję (nr 1/2023), którą odmówił stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2014, 2015 i 2016.

W uzasadnieniu stwierdził, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a ustawy o Policji, tj. w zakresie wielkości "przelicznika", nie przyznało samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według "przelicznika" np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to ma miejsce w innych służbach mundurowych. Prawa do ponownego przeliczenia byłym policjantom ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy i wypłaty ewentualnego wyrównania nie przyznały również znowelizowane przepisy ustawy o Policji, które obowiązują od dnia 1 października 2020 r. i zostały wprowadzone ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610 – zwanej także "ustawą zmieniającą").

Odnosząc się do wydanych w sprawie orzeczeń sądów administracyjnych organ wskazał, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, co - zdaniem organu – miało miejsce w niniejszej sprawie.

W konsekwencji organ I instancji przyjął, że skoro w dacie zwolnienia ze służby wypłacono w całości byłemu policjantowi przysługujący mu wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jego uprawnienie zostało zrealizowane i aktualnie nie przysługuje mu prawo do wypłaty wyrównania tego świadczenia.

Organ wyjaśnił, że P. P. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 5 stycznia 2016 r. na podstawie rozkazu personalnego nr 193 Komendanta Powiatowego Policji w Lęborku z dnia 27 listopada 2015 r. Zostało sporządzone "Zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy funkcjonariusza Policji", zwolnionego ze służby w Policji, zawierające m.in. wskazanie ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze 102 dni. Wobec powyższego wymienionemu policjantowi zwalnianemu ze służby wypłacono ekwiwalent pieniężny w łącznej kwocie 21.161,94 zł brutto, tj. za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów, ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dniu wypłaty.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zaskarżona decyzja Komendanta Powiatowego Policji w Lęborku została wydana na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r., zatem z uwzględnieniem zmiany tego przepisu oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.

Zgodnie z art. 1 pkt 16 przywołanej ustawy zmieniającej art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym".

Z kolei zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej - przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.

W konsekwencji - zdaniem organu odwoławczego - od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. - co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie- zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy w brzmieniu dotychczasowym dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, a więc z określonym jako obowiązującym w dniu zwolnienia ze służby "przelicznikiem" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że nowy przepis art. 115a ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy nowelizującej z dnia 14 sierpnia 2020 r., nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 października 2020 r. organ nie jest zatem upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej.

Organ wyjaśnił, że w sprawie wniosku strony z dnia 27 listopada 2019 r., rozpatrzonego decyzjami organów I i II instancji odmawiającymi wypłaty wyrównania przedmiotowego świadczenia, wydany został w dniu 19 czerwca 2019 r. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 269/19) uchylający obie decyzje. Mając na względzie to, że z dniem 1 października 2020 r. weszły w życie wyżej omówione przepisy, które miały stanowić odpowiedź na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) zasadnym jest rozważyć, czy organ jest w stanie wykonać wyrok sądu administracyjnego, który uprawomocnił się w dniu 7 grudnia 2022 r.

W tym zakresie organ odwoławczy podniósł, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku decyzji z powodu jej wadliwości, a następnie oddalenie skargi kasacyjnej organu nie powoduje, że sprawa administracyjna traci swój byt. Zgodnie z brzmieniem art. 286 § 1 p.p.s.a. organowi zwraca się akta postępowania oraz przekazuje prawomocny odpis wyroku. Od tego dnia biegną ustawowe terminy na załatwienie sprawy administracyjnej. Dla organu i strony wniosek o wszczęcie postępowania, które doprowadziło do wszczęcia w pierwszej kolejności trybu instancyjnego przed organami oraz trybu sądowoadministracyjnego w sprawie, w której uchylono decyzję nadal nie został rozpoznany. Okoliczność, że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok sądu może budzić pewne wątpliwości w związku z treścią art. 153 p.p.s.a., bowiem co do zasady organ jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku. Jednakże przepis art. 153 p.p.s.a. przewiduje istotne odstępstwo od tej zasady, jeżeli istotnej zmianie uległ stan prawny. Powyższe zezwala bowiem organowi na uchylenie się od restrykcyjnych skutków art. 153 p.p.s.a.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekał przed dniem wejścia w życie zmian ustawowych. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną w uzasadnieniu swojego wyroku odniósł się do tych zmian ustawowych stwierdzając, że: "Naczelny Sąd Administracyjny ubocznie wyjaśnia, że organ, ponownie rozpoznając sprawę, będzie zobowiązany ocenić na ile wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw — Dz.U. z 2020 r., poz. 1610) zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a.".

Zdaniem organu odwoławczego zastosowanie się zatem do wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu zaprezentowanym w wymienionym wyroku wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że organ nie dysponuje kompetencją do oceny zgodności z Konstytucją RP treści przepisów rangi ustawowej. Dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy obejmującym każdy mogący się pojawić stan faktyczny. Ocena tego, czy sposób postępowania organu polegający na uchyleniu się w niniejszej sprawie od skutków art. 153 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie prawne należy do sądu, który zweryfikuje legalność decyzji wydanej po wejściu w życie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.

P. P. zaskarżył wyżej wskazaną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości; a także – na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. – o zobowiązanie organu przez Sąd do dokonania ponownego obliczenia i wypłaty różnicy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, w szczególności mając na względzie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed 6 listopada 2018 r., art. 66 ust. 2 w zw. z art. 190 ust. Konstytucji RP oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) oraz z przyjęcie przez organ, że świadczeniem ekwiwalentnym przysługującym skarżącemu za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, w terminie zakreślonym przez Sąd stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. oraz o rozpoznanie sprawy - na podstawie art. 119 pkt 1 względnie pkt 2 p.p.s.a. - w postępowaniu uproszczonym, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1/ rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 2 w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, poprzez brak zagwarantowania skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

2/ rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 14 sierpnia 2020 r., poprzez ich błędną wykładnię, sprzeczną z Konstytucją RP, skutkującą przyjęciem, że do sprawy funkcjonariuszy zwolnionych przed dniem 6 listopada 2018 r. (czyli również do sprawy skarżącego) ma zastosowanie uznany za niekonstytucyjny współczynnik 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

3/ naruszenie przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie decyzji (i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) z pominięciem wytycznych zawartych w prawomocnym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 269/19), a także wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2022 r. (sygn. akt III OSK 1754/21);

4/ naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Lęborku z dnia 6 marca 2023 r., w sytuacji w której przedmiotowa decyzja w sposób rażący narusza przepisy prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w ustawowym terminie złożył wniosek o wznowienie postępowania, gdyż w jego sprawie przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego zastosowany został właśnie ww. niekonstytucyjny współczynnik 1/30. Mimo tego, po wznowieniu postępowania, organ uporczywie odmawia zastosowania wytycznych Trybunału Konstytucyjnego, naruszając tym samym art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Organ naruszył powyższy artykuł dwukrotnie, raz w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w niniejszej sprawie (sygn. akt III SA/Gd 269/19), w którym wskazano, że nie ma podstawy prawnej do rozstrzygania i teraz, drugi raz gdy organ wskazał, że jego zdaniem stronie nie przysługuje wyrównanie ekwiwalentu, gdyż nowe regulacje prawne w swej hipotezie nie obejmują spraw zakończonych przed 6 listopada 2018 r., co stoi w sprzeczności ze stanowiskiem sądów administracyjnych w niniejszej sprawie.

W ocenie skarżącego takie działanie organu narusza jego podstawowe, konstytucyjne prawa. Mimo upływu blisko 5 lat od wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny i prawomocnego zakończenia niniejszej sprawy organ celowo tak kształtuje postępowanie, żeby decyzja w niniejszej sprawie, uwzględniająca pryncypia konstytucyjne zapadła w (nie)rozsądnym czasie. Takie działanie organu w sposób oczywisty i rażący narusza art. 66 ust. 2 w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Podkreślono, że stwierdzenie nieważności decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest, po pierwsze uzasadnione z racji rażącego (dwukrotnego) naruszenia wskazanych przepisów prawa, ale też o tyle konieczne, że w tym stanie faktycznie jedynie stwierdzenie nieważności decyzji da podstawę do żądania odszkodowania od organu na podstawie art. 4171 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.).

Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisu przejściowego – art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, zastosowaną przez organ, oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne. Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę. Taka wykładnia, przedstawiona przez organ, jest powszechnie uznawana za błędną przez sądy administracyjne.

W ocenie skarżącego i również sądów administracyjnych zasady, o których mowa w ww. art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji. Ustawodawca wskazał bowiem w uzasadnieniu do "ustawy zmieniającej", że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustała wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji RP (str. 2 uzasadnienia rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Służby Więziennej, druk nr 432). Ww. wyrok Trybunału usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie, dlatego nie tylko sądy, ale także organy administracji publicznej, winny dokonywać wykładni art. 115a tej ustawy w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej i zgodnie z Konstytucją RP.

Skarżący stwierdził, że obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). Inne stanowisko organu, przedstawione w decyzji, prowadzi do rażącego naruszenia art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, co winno również na tej podstawie skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżącego, naruszenie w tym przypadku jest o tyle rażące, że organ swoje stanowisko zawarte w decyzji prezentował już na etapie postępowania kasacyjnego w niniejsze sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, i w tejże sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wskazał organowi, jak należy rozumieć wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz jak "zdekodować" normę prawną, która winna skutkować wypłatą ekwiwalentu we właściwej wysokości. Mimo jasnych wytycznych organ ponownie odmówił prawa do uzupełnienia ekwiwalentu.

Skarżący podkreślił również, że organ w sposób oczywisty uchyla się od stosowania wiążących go wytycznych i tym samym narusza art. 153 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego, organ winien uchylić zaskarżoną decyzję i przyznać prawo do ekwiwalentu we właściwej wysokości.

Jednocześnie skarżący podniósł, że zdaje sobie sprawę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 866/20 skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne: "Czy przepis art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP?". Jednakże powyższe pytanie prawne oparte jest na błędnej wykładni przepisów prawa i nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem skoro niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą, to nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, czy też zaistniałego po tej dacie.

Według skarżącego, rozumowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku jest sprzeczne po pierwsze z samym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt K 7/15, po drugie sprzeciwia się zasadzie wynikającej z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i w końcu stoi w sprzeczności z uzasadnieniem do ustawy zmieniającej. Artykuł 9 ust. 1 ustawy zmieniającej wprost przecież stanowi, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Nie chodziło tu więc ustawodawcy o wykluczenie tej grupy osób z prawa do ubiegania się o ekwiwalent (co bez wątpienia byłoby niezgodne z Konstytucją), tylko o przełożenie zasad wyrażonych przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. do tychże spraw. Zasady wskazane przez Trybunał są specyficzne i winny być traktowane w każdej takiej sprawie indywidualnie. Jeżeli ustawodawca ustanowiłby taki sztywny współczynnik wstecznie, nie byłby w stanie w pełni zrealizować wytycznych Trybunału. Oczywiście w przypadku podniesienia powyższego argumentu przez organ, skarżący zastrzegł sobie prawo do przedstawienia dodatkowej argumentacji w tym zakresie.

Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie; ewentualnie o zawieszenie postępowania z uwagi na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 866/20.

Zdaniem organu, zarówno decyzja organu I instancji z dnia 6 marca 2023 r., jak i decyzja organu II instancji z dnia 24 marca 2023 r., były zgodne z obowiązującym prawem tak w chwili ich wydania, jak i pozostają zgodne z prawem na chwilę sporządzania odpowiedzi na skargę. Na uwagę zasługuje bowiem fakt, że skarżący został zwolniony z Policji z dniem 5 stycznia 2016 r., w konsekwencji czego wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wysokości określonej w obowiązującym wówczas przepisie art. 115a ustawy o Policji - w oparciu o współczynnik 1/30 części miesięcznego uposażenia, co z kolei jest zgodne z treścią art. 9 ust. 1 zd. 2 ustawy zmieniającej. O prawie do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jako takim stanowi art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, zaś art. 115a ustawy o Policji określa jedynie sposób wyliczenia wysokości tegoż ekwiwalentu. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją RP, jednakże tylko w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia - przepis ten nie został uchylony w całości, a jedynie uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie tej "1/30".

Organ odwoławczy podkreślił, że zasada praworządności zawarta w art. 7 Konstytucji RP oraz w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 6 k.p.a. organ zobowiązany jest stosować stan prawny z daty orzekania, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. W omawianym przypadku ustawodawca wprowadził przepisy intertemporalne. Takim przepisem jest art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej. Tym samym do spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres poprzedzający 6 listopada 2018 r. stosuje się "przelicznik" wynikający z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.

Co istotne, w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekał przed dniem wejścia w życie zacytowanych powyżej zmian ustawowych. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną w uzasadnieniu swojego wyroku odniósł się do tych zmian ustawowych stwierdzając, że: "Naczelny Sąd Administracyjny ubocznie wyjaśnia, że organ, ponownie rozpoznając sprawę, będzie zobowiązany ocenić na ile wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2020 r., poz. 1610) zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a.". Zdaniem organu, zastosowanie się zatem do wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu zaprezentowanym w wymienionym wyroku wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a.

W konkluzji organ stwierdził, że nie jest władny zastosować innego wskaźnika niż ten, który przewiduje ustawa - ani w drodze analogii z innych ustaw ani ustalonego we własnym zakresie. Przepis art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej wskazuje, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 (ustawy o Policji) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a zatem w oparciu o wskaźnik 1/30. Zdaniem organu, skarżący nie wniósł zarzutów, które pozwalałyby na jej uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 24 marca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Lęborku z dnia 6 marca 2023 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 269/19) uchylił decyzję z dnia 4 marca 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 2 stycznia 2019 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Uchylając oba wskazane rozstrzygnięcia, Sąd nakazał wyliczyć i wypłacić policjantowi część należnego ekwiwalentu na postawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w taki sposób, jaki wynikał z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), tj. w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 grudnia 2022 r. (sygn. akt III OSK 1754/21) oddalił skargę kasacyjną organu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku po raz drugi utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu pieniężnego.

Zdaniem organu zastosowanie się do wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu przyjętym we wskazanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a., ponieważ w dniu 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy.

Sporna pozostaje zatem kwestia związania organów Policji powołanym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 269/19).

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 290/23 oraz wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019), co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu, organy I i II instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. i orzekły w sposób odmienny niż wynikało to ze wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 269/19), bowiem nie dokonały wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Wejście bowiem w życie w dniu 1 października 2020 r. ww. nowelizacji ustawy o Policji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do zmiany stanu prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od zastosowania ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Aktualne bowiem pozostają w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego rozważania prawne zawarte w tym wyroku, a przede wszystkim wynikające z niego wskazania.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610 – dalej w skrócie jako "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"): "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.".

Jak stanowi zatem art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. W orzecznictwie podkreśla się, pojęcie "zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy" w rozumieniu zdania drugiego art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, obejmuje normy prawne kształtujące in genere zakres publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a w konsekwencji i prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a nie sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Zasady te wyznaczane są tym samym przez normy materialnoprawne, przy czym - na tle treści art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach - będą to inne normy materialnoprawne niż normy odnoszące się do samej wysokości ekwiwalentu ustalanego w oparciu o ustawowo wskazany przelicznik (por. wyroki NSA z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 5130/21 oraz z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 5436/21).

Przyjęcie natomiast jako prawidłową zastosowaną przez organy wykładnię przepisów przejściowych oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne, co z kolei oznaczałoby, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę.

Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15), na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji, dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Ustawodawca wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15), w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji RP.

Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. zgodnie z Konstytucją RP.

Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15).

W rezultacie w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 269/19) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2022 r. (sygn. akt III OSK 1754/21) ze wskazaniem, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia. Nie doszło bowiem do zmiany elementów decydujących o powstaniu sprawy administracyjnej w postaci: okoliczności faktycznych sprawy, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania przez organy administracji publicznej. Dlatego żądanie skarżącego powinno zostać uwzględnione z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. oraz treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji.

Ponieważ art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 321/21 ).

W konsekwencji powyższego, mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz art. 153 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Lęborku Wejherowie, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

W odniesieniu do treści skargi należy wskazać, że Sąd nie znalazł podstaw uwzględnienia żądania skarżącego i stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, jako że na podstawie przedstawionych okoliczności niniejszej sprawy nie można przyjąć, że przy ich wydaniu organy dopuściły się kwalifikowanej wadliwości, tj. że zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym (oczywistym) naruszeniem prawa.

Sąd nie znalazł też podstaw prawnych do zobowiązania organu do dokonania ponownego obliczenia i wypłaty różnicy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, o co wnosił skarżący w treści skargi. Możliwość podjęcia przez sąd takiego rodzaju rozstrzygnięcia przewiduje art. 145a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ lub pkt 2 p.p.s.a., jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Przepis ten dotyczy zatem spraw załatwianych w formie decyzji lub postanowienia. Uwzględnienie zaś wniosku strony skarżącej sprowadza się do dokonania czynności materialno-technicznej polegającej na wypłacie wyrównania otrzymanego pierwotnie ekwiwalentu pieniężnego (por. wyroki WSA: w Kielcach z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 104/21 oraz w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2021 r.. sygn. akt II SA/Go 187/21).

Rzeczą organów w dalszym toku postępowania będzie zatem dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w świetle adekwatnych regulacji prawnych interpretowanych w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, do czego stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organy były już zobowiązane z mocy wydanego w dniu 19 czerwca 2019 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 269/19).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, iż przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Różnica pomiędzy tak wyliczoną kwotą a kwotą wypłaconą skarżącemu przy odejściu ze służby powinna być mu wypłacona w ramach wyrównania wcześniejszego świadczenia.

O kosztach postępowania - punkt 2. sentencji wyroku - Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które, oprócz opłaty skarbowej z tytułu udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się wynagrodzenie reprezentującego skarżącego pełnomocnika – adwokata, które zostało określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na to, że skarżący złożył wniosek o zastosowanie tego trybu postępowania, zaś organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).