Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 479/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 2
journal: Dz.U. 1994 nr 85 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Fronc SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi A. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2024 roku, znak: SKO-Z/4100/134/2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu skargę oddala.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 479/24

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 9 czerwca 2023 r., znak: AU-01-7.7120.395.2023.EBĄ, odmówił wydania A. U. zaświadczenia o samodzielności lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne nr [...] w budynku przy ul. [...] w K..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., znak: SKO.Z/4100/58/2023, po rozpatrzeniu zażalenia A. U. orzekło kasatoryjnie, wskazując przy tym, że: (i) organ pierwszej instancji, który powziął wątpliwości co do prawidłowości dołączonej do wniosku dokumentacji, powinien wezwać wnioskodawcę do jej uzupełnienia na piśmie, a nie poprzestawać na stwierdzeniu, że brak numeru telefonu we wniosku uniemożliwia kontakt; (ii) organ pierwszej instancji stwierdził, że nie dysponuje dokumentem potwierdzającym powstanie budynku w 1938 r., gdy tymczasem wnioskodawca podniósł w zażaleniu, że dokumenty potwierdzające istnienie lokalu w obecnym kształcie przed 1 stycznia 1995 r. zostały złożone do akt innej sprawy (AU-01-7120.15895.2022.MPS); (iii) brak zaznaczenia lokalu mieszkalnego w inwentaryzacji na rzucie piwnic nie uniemożliwia wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu przeznaczonego na cele inne niż mieszkalne.

Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 26 października 2023 r., znak: AU-01-7.7120.395.2023.EBĄ, wydanym na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) i art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2020 r. poz. 1910), ponownie odmówił wydania zaświadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2024 r., znak: SKO.Z/4100/134/2023, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 219, art. 217, art. 127 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, 1a, 1b, 2, 3 i 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) po rozpatrzeniu zażalenia A. U., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wskazane w art. 2 ust. 1a u.w.l. dokumenty potwierdzające, że lokal nr [...] znajdujący się na kondygnacji -1 piwnica istniał w takiej strukturze i kształcie przed 1995 r. Z dokumentów inwentaryzacyjnych z czerwca 1988 r wynika, że wówczas na poziomie piwnic w budynku nr [...] przy ul. [...] nie było lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. Wnioskodawca nie przedstawił jednak żadnego dokumentu potwierdzającego, że zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych przeprowadzono zgodnie z prawem i warunkami technicznymi (brak pozwolenia na budowę, zgłoszenia zamiaru robót budowlanych, przyjęcia lokalu do użytkowania).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wnioskodawca wykazał, że budynek mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w K. został wybudowany przed 1995 r. Z archiwalnego dokumentu inwentaryzacyjnego datowanego na 1988 r. wynika , że w kondygnacji piwnic znajdują się 4 pomieszczenia gospodarcze służące jako piwnice (3) i pralnia. Stan usytuowania pomieszczeń przynależnych w kondygnacji -1 potwierdza dokument inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej z 2022 r. sporządzony dla potrzeb adaptacji strychu budynku na mieszkanie. Z rysunku załączonego do dokumentu inwentaryzacyjnego wynika, że została wówczas wybudowana w kondygnacji -1 komórka lokatorska, kotłownia i pomieszczenie techniczne. Wszystkie dokumenty potwierdzają brak dostępu do światła tych pomieszczeń oraz wspólny korytarz, z którego prowadzą wejścia do poszczególnych pomieszczeń. W inwentaryzacji budynku z 2023 r. przedmiotowe lokale zostały opisane jako pomieszczenie o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (nr [...]) oraz części wspólne. Wejście do pomieszczenia nr [...] i pozostałych, tj. komórki lokatorskiej, kotłowni i pomieszczenia technicznego, jest ze wspólnego korytarza. Nie można mówić o samodzielności wnioskowanego lokalu, który mimo wydzielenia trwałymi ścianami, wymaga korzystania z innych części budynku do jego wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Samodzielność lokalu wymaga spełnienia przesłanek technicznych (art. 2 ust. 2 u.w.l.) oraz wynikających z art. 2 ust. 1a u.w.l. Lokal jest przestrzenią zamkniętą, wydzieloną trwałymi ścianami, który posiada odpowiednią infrastrukturę umożliwiającą korzystnie z niego w celu zgodnym z jego przeznaczeniem (instalacje grzewcze, wodne, elektryczne, gazowe). Ustawa o własności lokali wskazuje jedynie minimalne kryteria funkcjonalne. W związku z tym, że przesłanki odnoszące się do wymogów architektoniczno-budowlanych nie są zawarte w ustawie o własności lokali, orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje ostrożne sięganie do innych, zwłaszcza zaś do kryteriów wynikających z prawa budowlanego. Starosta jest uprawniony do wydania omawianego zaświadczenia, badając jedynie, czy istnieją odpowiednie dokumenty lub skutecznie dokonano odpowiednich czynności. Nie ma uprawnienia do oceny zgodności budowy z przepisami planistycznymi i budowlanymi. Stan ten musi jednakże pozostawać w zgodzie z przepisami prawa i dokumentami, o których mowa w art. 2 ust. 1a u.w.l. Wydzielenie trwałymi ścianami nie wystarcza do stwierdzenia, że piwnica nr [...] jest samodzielnym lokalem użytkowym, który może funkcjonować bez wykorzystania części wspólnych kondygnacji -1. Nowy lokal został zaprojektowany jako samodzielny (tak przedstawia go dołączona inwentaryzacja), jednakże nie ma dokumentów technicznych potwierdzających, że zmiana użytkowania pomieszczenia piwnicznego nastąpiła zgodnie z przepisami zabezpieczającymi interesy innych użytkowników .

Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. U., zarzucając mu naruszenie:

1) art. 2 ust. 1a, ust. 1b, ust. 2 i ust. 3 u.w.l. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia samodzielności lokalu oznaczonego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. z uwagi na to, że:

a. dotychczasowe przeznaczenie lokalu (według organu jako pomieszczenie piwniczne) wyłącza możliwość uznania go za samodzielny lokal o przeznaczeniu innym niż mieszkalne bez zmiany użytkowania pomieszczenia piwnicznego, podczas gdy przepisy u.w.l. nie wykluczają możliwości uznania za samodzielny lokal o przeznaczeniu innym niż mieszkalne piwnicy;

b. organ pominął, że zgodnie z art. 2 ust. 1b u.w.l., dla lokali powstałych przed 1 stycznia 1995 r., nie stosuje się art. 2 ust. 1a u.w.l., w związku z czym brak jest podstaw, aby organ wydający zaświadczenie odwoływał się do wymogów wynikających z aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego;

c. organ błędnie uznał, że przesłanką do uznania lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne za samodzielny jest możliwość jego funkcjonowania bez wykorzystania części wspólnych kondygnacji -1 budynku, podczas gdy taka definicja nie znajduje uzasadnienia w przepisach u.w.l. i prowadziłaby do braku możliwości wydania zaświadczenia dla jakiegokolwiek lokalu, do którego dostęp niemal zawsze odbywa się przez części wspólne danej kondygnacji (np. przede wszystkim korytarz klatki schodowej i schody na klatce schodowej w przypadku kondygnacji innych niż kondygnacja 0),

2) art. 7, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego oraz:

a. uznanie, że przedstawione dokumenty są niewystarczające dla uznania lokalu za samodzielny, podczas gdy dokumenty te potwierdzają, że lokal był historycznie wykorzystywany samodzielnie, a nie - jak przyjął organ - jako pomieszczenia przynależne, tj. piwnice i pralnia, oraz że lokal stanowi wydzielony trwałymi ścianami w obrębie budynku zespół izb, posiadających oddzielne wejście i oddzielne opomiarowanie mediów;

b. uznanie, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że pomieszczenia lokalu nie posiadają dostępu do światła, podczas gdy inwentaryzacje wyraźnie wskazują na dostęp do światła przez otwory okienne w pomieszczeniach oznaczonych na inwentaryzacji z dnia 10.04.2023 r. nr [...]. i nr [...].;

c. pominięcie przy rozstrzyganiu okoliczności, że lokal powstał przed 1 stycznia 1995 r., mimo że wynikało to ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego;

3) art. 217 § 3 w zw. z art. 219 k.p.a. przez odmowę wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem strony, mimo że zostały spełnione przesłanki do wydania zaświadczenia wynikające z u.w.l.;

4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 217 § 3 w zw. z art. 219 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia I instancji, mimo że zostały spełnione przesłanki do wydania zaświadczenia wynikające z u.w.l.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że określenie pomieszczeń lokalu na historycznym planie nazwami "pralnia" i "piwnica" nie uprawnia do przyjęcia, że lokal stanowił kiedyś pomieszczenia wspólne służące do obsługi całego budynku. Na planie tym lokal (jak obecnie) miał oddzielne wejście. Książka meldunkowa przedłożona do sprawy [...] potwierdza, że nie był używany jako pomieszczenie wspólne. Lokal ten powstał w dacie budowy budynku jeszcze przed II wojną światową. Po II wojnie światowej lokal spełniał funkcję samodzielnego lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwali lokatorzy na podstawie decyzji o przydziale. Potwierdza to kopia książki meldunkowej. Organy nie ustaliły, aby przed 1995 r. były czynione jakiekolwiek przebudowy budynku dotyczące lokalu lub kondygnacji, na której on się znajduje. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny, decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku oraz swobodny dostęp do niego. Lokal spełniał te przesłanki przed 1 stycznia 1995 r. i spełnia je nadal, co uzasadnia wydanie zaświadczenia. Dostęp do lokalu odbywa się bowiem przez korytarz będących częścią nieruchomości wspólnej, co jest oczywistym rozwiązaniem w przypadku budynków wielolokalowych.

W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono zgodne z prawem.

Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o

samodzielności lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne nr [...] w budynku przy ul. [...] w K..

Procedura wydawania zaświadczeń uregulowana jest w dziale VII k.p.a. (art. 217 i następne). Procedura ta jest znacznie uproszczona względem postępowania administracyjnego zmierzającego do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, ogranicza się bowiem tylko do urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego – ze względu na obowiązek wynikający z przepisu prawa lub też na wniosek osoby ubiegającej się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny (art. 217 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie podkreśla się, że przed wydaniem zaświadczenia możliwe jest prowadzenia postępowania wyjaśniającego, jednakże w bardzo ograniczonym zakresie. Zaświadczenie, do którego odnosi się zaskarżone postanowienie, jest dodatkowo przedmiotem regulacji szczegółowej zawartej w ustawie z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) - dalej jako "u.w.l.".

Zgodnie z art. 2 u.w.l.:

1. "Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości.

1a. Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.

1b. Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą.

1c. Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r.

2. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

3. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia.

4. Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi".

5. Lokale wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi zaznacza się na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku, a w razie położenia pomieszczeń przynależnych poza budynkiem mieszkalnym - także na wyrysie z operatu ewidencyjnego; dokumenty te stanowią załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu.

6. W razie braku dokumentacji technicznej budynku, zaznaczeń, o których mowa w ust. 5, dokonuje się, zgodnie z wymogami przepisów prawa budowlanego, na koszt dotychczasowego właściciela nieruchomości, o ile strony umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu nie postanowiły inaczej."

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że budynek, którego dotyczy skarga powstał przed 1995 rokiem.

Wprawdzie w art. 2 ust. 1b u.w.l. mowa jest o "budynkach istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą", jednakże wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń. Celem tego przepisu – dodanego w 2018 roku - było bowiem umożliwienie prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od kilkudziesięciu lat, jednak niespełniających aktualnie obowiązujących norm. Z całą pewnością ustawodawca nie zamierzał w ten sposób umożliwić inwestorom robót budowlanych wykonywanych obecnie obejścia tych aktualnych wymogów – tylko dlatego, że budynek, w którym te roboty są wykonywane powstał przed 1995 rokiem. Zatem w świetle omawianego przepisu kluczowa powinna być nie data powstania budynku, lecz data powstania lokali będących przedmiotem postępowania w ich aktualnym kształcie: jeżeli nastąpiło to po 1 stycznia 1995 roku, to do zaświadczenia o samodzielności lokalu w pełni stosuje się wymogi z art. 2 ust. 1a o.w.l., a zatem przed wydaniem zaświadczenia należy badać zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodność z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodność z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.

Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w piśmiennictwie i orzecznictwie sadów administracyjnych. W wyroku z 1.08.2019 r., II SA/Kr 601/19, LEX nr 2727979 (którego ustalenia zostały następnie potwierdzone w dalszych orzeczeniach), WSA w Krakowie przyjął, że w art. 2 ust. 1b u.w.l. sformułowany został wyjątek od zasady określonej w ust. 1a, co nakazuje zastosowanie wykładni ścieśniającej. Dodatkowo powinna to być wykładnia celowościowa – celem wprowadzenia ust. 1b, zdaniem Sądu, jest umożliwienie prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od wielu lat, lecz niespełniających aktualnych norm, a nie obejście tych norm z tym uzasadnieniem, że budynek, w którym prowadzi się roboty, powstał przed 1995 r. Oznacza to, że lokal powinien być wyodrębniony przed tą datą – art. 2 ust. 1b może być podstawą wydania przez starostę zaświadczenia, jeżeli możliwe okazuje się wykazanie za pomocą dostępnej dokumentacji historycznej wszelkich ewentualnych zmian w podziale lokali budynku w taki sposób, aby stan z daty składania wniosku o wydanie zaświadczenia pokrywał się z dokumentacją sporządzoną przed 1.01.1995 r., bez wymagania tym samym spełnienia warunków określonych w ust. 1a. (H. Izdebski [w:] T. Barański, K. Buliński, H. Izdebski, Własność lokali. Komentarz, Warszawa 2023, art. 2.)

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w aktach sprawy (k. 11) znajduje się kserokopia dokumentu, opatrzonego pieczęcią "Archiwum Planów Budownictwa Miejskiego Magistratu st. Kr. M. Krakowa l. sp. 992", stanowiącego rzut kondygnacji piwnic, parteru, pierwszego pietra oraz więźby, zatwierdzonego 11 czerwca 1988 r.

Porównanie ówczesnego rozkładu pomieszczeń znajdujących się na poziomie piwnic z załączoną do wniosku (k.5) inwentaryzacją architektoniczno – budowlaną kondygnacji podziemnej prowadzi do wniosku, że tam gdzie teraz zaprojektowano lokal nr [...] znajdowała się pralnia i piwnica, pomiędzy którymi znajdował się wąski korytarz, a wewnątrz pomieszczenia obecnie opisanego jak o pomieszczenie 6.2 zaplecze – istniały ścianki działowe o zupełnie innym usytuowaniu. Ogólnie w poziomie piwnic w 1988 r. były trzy piwnice oraz pralnia, schody i przestrzeń komunikacyjna pomiędzy tymi pomieszczeniami.

Na k. 11 znajduje się kopia rzutu piwnic – stan istniejący z 2011 r., sporządzona na potrzeby przebudowy dachu i adaptacji na cele mieszkalne poddasza istniejącego budynku, z której wynika, że do poprzednio istniejącej pralni wykonane zostały z pomieszczenia technicznego drzwi wejściowe (drugie, oprócz już wcześniej istniejących), a samo pomieszczenie oznaczone została jako "piwnica 1", podobnie naprzeciwko wykonano drzwi wejściowe do pomieszczenia oznaczonego jako "piwnica 2".

Natomiast na k. 14 znajduje się inwentaryzacja architektoniczno-budowlana z 2022 r. pochodząca również z zasobów archiwalnych Urzędu Miasta Krakowa, sporządzona w 2022 r. W dokumentacji tej przedstawiono schemat rzutu kondygnacji -1. Wynika z niego, że opisane wyżej drzwi wejściowe z pomieszczenia technicznego do pomieszczenia pierwotnie zwanego pralnia a następnie "piwnica 1" zostały zlikwidowane. Wówczas tj. w 2022 r. pojawia się także (w miejsce piwnicy nr [...] i piwnicy nr [...] z 2011 r.) komórka lokatorska - przynależna do lokalu mieszkalnego nr [...], kotłownia i pomieszczenie techniczne naprzeciwko schodów.

Wszystko to oznacza, że w okresie pomiędzy 1988 r. a datą złożenia wniosku i sporządzenia inwentaryzacji z 2023 r. były we wnioskowanym lokalu wykonywana roboty budowlane.

Nadto w inwentaryzacji budynku z 2023 r. przedmiotowy lokal nr [...] został opisany jako pomieszczenie o przeznaczeniu innym niż mieszkalne, tymczasem na powszechnie dostępnej stronie internetowej [...], według stanu na dzień orzekania przez Sąd, pomieszczenie to opisane jest jako "mieszkanie 0" o powierzchni 42 m2 .

Tylko jeden zarzut skargi jest uzasadniony: że organ II Instancji błędnie uznał, że przesłanką do uznania lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne za samodzielny jest możliwość jego funkcjonowania bez wykorzystania części wspólnych kondygnacji -1 budynku. Rację ma skarżący, że przyjęcie takiego poglądu prowadziłaby do braku możliwości wydania zaświadczenia dla jakiegokolwiek lokalu, do którego dostęp niemal zawsze odbywa się przez części wspólne danej kondygnacji (np. korytarz klatki schodowej i schody na klatce schodowej). Jednak ta błędna teza nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W pozostałym zakresie zarzuty skargi są nieuzasadnione.

Pojęcie "samodzielności lokalu" w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. nie zostało dookreślone, czy też wyjaśnione w ustawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie z pojęcia samodzielności lokalu zamieszczonego w art. 2 ust. 2 oraz art. 2 ust. 1 u.w.l. należy wyprowadzić wniosek, że zamierzeniem ustawodawcy było umożliwienie wyodrębnienia takiej nieruchomości lokalowej, która zapewnia korzystanie z prawa własności. Przez samodzielność należy rozumieć odrębność techniczną - lokal jest oddzielony od pozostałych lokali i innych części budynku, a korzystanie i używanie lokalu mieszkalnego jest niezależne od korzystania z innych lokali. Za niedopuszczalne należy uznać założenie, że wypełnienie przez lokal swojej zasadniczej funkcji i utrzymywanie należytych parametrów będzie uzależnione od korzystania z pozostałych lokali (por. uzasadnienie do wyroku SA we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. I ACa 653/16). Nie można mówić o samodzielności lokalu, którego ciągi komunikacyjne nie zostały wydzielone trwałymi ścianami do pełnienia przypisanej mu funkcji (uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 października 2017 r., sygn. I OSK 3267/15). Zatem samodzielnym jest zatem ten lokal, z którego możliwe jest korzystanie zgodnie z jego przeznaczeniem w taki sposób, że nie wymaga to korzystania z innych lokali.

Nadto art. 2 ust. 2 u.w.l. stanowi, iż lokal ma "służyć" zaspokajaniu określonych potrzeb czy to mieszkaniowych, czy innych. Zatem wskazana norma łączy funkcję, którą ma spełniać dany lokal (mieszkalny, użytkowy, inny) z pewnymi wymaganiami technicznymi, które taki lokal ma spełniać. Należy podkreślić, że to właściwości architektoniczno-funkcjonalne lokalu determinują ocenę jego samodzielności. O tym jakie to będą okoliczności, o tym decydować będzie charakter danego lokalu. Można jednak określić minimalne wymagania, które powinien spełniać każdy lokal, aby można byłoby mówić o jego samodzielności. Źródeł określenie takich minimalnych warunków, które pozwolą na kwalifikowanie danego lokalu (pomieszczenia lub pomieszczeń), z jednej strony należy poszukiwać ich w pojęciu samodzielności zawartym w art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2 u.w.l., o których mowa była powyżej, z drugiej natomiast dopuszczalne i niejednokrotnie niezbędne jest poszukiwanie tych warunków w przepisach prawa budowlanego, a ściślej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.).

Chodzi przy tym o takie warunki, które mają charakter podstawowy i niejako elementarny dla możliwości uznania danego lokalu za samodzielny. Inne warunki musi spełniać lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, który musi być wyposażony w instalacje i urządzenia służące potrzebom bytowym, tj. ogrzewanie, oświetlenie, dostęp do bieżącej wody i odprowadzania ścieków, a inne okoliczności determinują uznanie za samodzielny lokal inny niż mieszkalny, w tym nawet inny niż użytkowy. Sąd podziela przy tym wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że przy wykładni art. 2 ust. 2 u.w.l., należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a w szczególności przepisów wykonawczych do tej ustawy, a to rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 24 kwietna 2014 r., sygn. I OSK 908/13, NSA z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 2772/14, NSA z dnia 26 września 2017 r., sygn. II OSK 92/16, NSA z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. I OSK 2071/18).

Argumenty skargi dotyczące tego, że pomieszczenie to kilkadziesiąt lat temu służyło jako mieszkanie, co miało miejsce po wojnie i w warunkach gospodarki socjalistycznej oraz tamtejszych uwarunkowań prawnych przydziałów w ramach szczególnego trybu najmu, nie mają żadnego znaczenia. Ustawa o własności lokali nie odwołuje się w żadnym miejscu do minionych, socjalistycznych rozwiązań prawnych i wówczas obowiązujących standardów.

Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.