Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 954/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 10 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D.P. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 października 2022 r., nr 430100.71.325.2022-RED-P w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D. P. (dalej jako: skarżący, strona, zobowiązany) jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: wierzyciel, organ, ZUS) z dnia 12 października 2022 r. (nr 430100.71.325.2022-RED-P) utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu z dnia 19 września 2022 r. (nr 430100.71.302.2022-RED-P) o oddaleniu zgłoszonego przez stronę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Jak wynika z akt sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu skierował na drogę postępowania egzekucyjnego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od kwietnia 2014 r. do października 2020 r.

Wierzyciel wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych w dniu 18 sierpnia 2022 r. tytułów wykonawczych o numerach od TW1430122001001 do TW1430122001003, od TW4430122004546 do TW4430122004551 oraz od TW4430122004555 do TW4430122004579, obejmujących zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek za wskazany wyżej okres. Dnia 19 sierpnia 2022 r. dokonał z kolei zajęcia rachunku bankowego strony w M. S.A. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 22 sierpnia 2022 r.

Pismem z dnia 29 sierpnia 2022 r. skarżący złożył zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych, wskazując na brak podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego za okres od kwietnia 2014 r. do października 2020 r., ponieważ we wskazanym okresie doszło do zbiegu tytułów ubezpieczenia społecznego, a ustawodawstwo właściwe za część okresu nie zostało ustalone. Zobowiązany argumentował również, że organ rentowy, decyzją z dnia 25 listopada 2016 r. ustalił ustawodawstwo polskie jako właściwe za okres wykonywania przez skarżącego pracy najemnej na terytorium Słowacji w okresie od 4 kwietnia 2016 r. do 3 kwietnia 2017 r.; z kolei decyzjami z dnia 17 kwietnia 2020 r. ustalił, iż w okresie od 4 kwietnia 2017 r. do 31 października 2017 r. oraz od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2020 r. również ustalił ustawodawstwo polskie jako właściwe w stosunku do skarżącego. Podniósł, że od powyższych decyzji wniósł odwołanie, a sprawa nadal jest w toku.

Wyjaśnił także, że w związku z tym, że jego zatrudnienie na terenie N. nadal trwa, konieczne jest ustalenie ustawodawstwa właściwego za dalszy okres, tj. od dnia 1 listopada 2020 r. do 31 grudnia 2021 r., ponieważ organ rentowy powinien dysponować rozstrzygnięciami w zakresie ustawodawstwa właściwego za cały okres, w którym doszło do zbiegu tytułów do ubezpieczenia.

Ponadto, w ocenie skarżącego, ustalenie wysokości zadłużenia, poza ustaleniem właściwego ustawodawstwa, wymaga także wydania decyzji określającej obowiązek odprowadzania składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na terytorium Polski, której nie ma w obrocie prawnym.

Skarżący zwrócił uwagę, że organ rentowy wydał decyzję z dnia 12 stycznia 2022 r. określającą wysokość zaległości za okres od kwietnia 2014 r. do października 2020 r., od której wniósł on odwołanie, a sprawa nadal pozostaje w toku. W tej sytuacji organ nie dysponował prawomocnymi rozstrzygnięciami, mogącymi stanowić podstawę do wszczynania postępowanie egzekucyjnego.

W będącym podstawą skargi postanowieniu ZUS z dnia 12 października 2022 r., wskazując jako podstawę prawną art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm., dalej jako: u.p.e.a.), wierzyciel utrzymał w mocy swoje poprzednio wydane postanowienie w sprawie oddalenia zarzutu skarżącego.

W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono, że kwestia ustalenia właściwego ustawodawstwa w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 października 2017 r. (tj. w okresie zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce oraz umowy o pracę zawartej na terenie Słowacji) oraz od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2020 r. (tj. w okresie zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce oraz umowy o pracę zawartej na terenie Niemiec) została prawomocnie rozstrzygnięta decyzjami ZUS z dnia 17 kwietnia 2020 r. (nr 15UE/2020 i 14UE/2020). Organ wskazał, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 maja 2021 r. (sygn. akt III AUa 484/21) oddalił apelację skarżącego w tej sprawie. Na tej podstawie ZUS przyjął, że w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 października 2020 r. skarżący podlegał ustawodawstwu polskiemu.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że zobowiązany wniósł o ustalenie właściwego ustawodawstwa za okres od dnia 1 listopada 2020 r. w związku z wykonywaniem pracy na własny rachunek na terenie Polski oraz pracy najemnej na terenie N. Nie przedstawił jednakże wymaganego formularz A1 wystawionego przez właściwą niemiecką instytucję ubezpieczeniową poświadczającą podleganie ustawodawstwu niemieckiemu w zakresie zabezpieczenia społecznego. Po przeprowadzeniu postępowania organ stwierdził, że skarżący podlega tymczasowo ustawodawstwu polskiemu w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. ze względu na marginalny charakter pracy najemnej, o czym pismem z dnia 8 marca 2022 r. poinformował zobowiązanego. Wobec tego, że niemiecka instytucja nie ustosunkowała się do przesłanej przez ZUS informacji, stało się ono ostateczne w dniu 8 maja 2022 r., a tym samym jedynym tytułem do polegania przez skarżącemu ubezpieczeniom społecznym jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza. Organ wyjaśnił także, że decyzją z dnia 15 września 2022 r. (nr 57UE/2022) stwierdził, iż skarżący podlega ustawodawstwu polskiemu w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.

ZUS argumentował także, że obowiązek poddany egzekucji wynika z decyzji z dnia 3 grudnia 2021 r. (nr 430171DZPDK21/000876) określającej wysokość zadłużenia za okres od maja 2017 r. do grudnia 2017 r. oraz decyzji z dnia 12 stycznia 2022 r. (nr 430171DZPDK21/000023) określającej wysokość zadłużenia za okres od kwietnia 2017 r. do października 2020 r. Zaznaczył, że Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 12 maja 2022 r. (sygn. akt VII U 74/22) oddalił odwołanie zobowiązanego od decyzji z dnia 3 grudnia 2021 r., natomiast zmienił decyzję z dnia 12 stycznia 2022 r. w ten sposób, iż określił skarżącemu zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowy za kwiecień 2017 r. oraz od stycznia 2018 r. do października 2020 r. w wysokości 43 590,39 zł. Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 22 lipca 2022 r.

W skardze do tutejszego Sądu strona zaskarżyła postanowienie wierzyciela w całości i wniosła o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W treści skargi sformułowała następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 200 z późn. zm., dalej jako: k.p.a.):

– poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w niniejszej sprawie całości materiału dowodowego i pominięcie faktu, że ustalone decyzjami z dnia 14 kwietnia 2020 r. ustawodawstwo właściwe w stosunku do skarżącego za okres od 4 kwietnia 2017 r. do 31 października 2020 r. nie jest tożsame z decyzją ustalającą obowiązek odprowadzania składek z tytułu prowadzenia w Polsce działalności gospodarczej,

– poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w niniejszej sprawie całości materiału dowodowego i pominięcie faktu, że w stosunku do skarżącego brak jest decyzji administracyjnej wskazującej na obowiązek odprowadzania składek z tytułu prowadzenia w Polsce działalności gospodarczej;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1009 z późn. zm., dalej jako: u.s.u.s.) polegające na błędnym uznaniu, że na zobowiązanym ciąży obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w Polsce w spornym okresie mimo, iż kwestia objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym w spornym okresie nie została nigdy rozstrzygnięta poprzez wydanie decyzji administracyjnej (nie jest to decyzja tożsama z decyzją ustalającą ustawodawstwo właściwe);

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 u.s.u.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zobowiązany podlega obowiązkowi uiszczenia składek w Polsce, w sytuacji, gdy obowiązek ten nie został jeszcze ustalony prawomocną decyzją;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 83 ust. 1 w zw. z art. 68 ust 1 pkt 1a u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie że, mimo jednoczesnego wykonywania pracy najemnej na rzecz niemieckiego pracodawcy, a także prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, zobowiązany podlega wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i braku wydania decyzji administracyjnej ustalającej ten obowiązek;

Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżący wyjaśnił, że ustalenie wysokości zadłużenia z tytułu składek wymaga także wydania decyzji określającej obowiązek odprowadzania składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na terytorium Polski, która nie została przez organ podjęta. Argumentował, że dopiero dysponowanie obiema prawomocnymi ww. decyzjami, a tym samym uregulowanie statusu ubezpieczeniowego za sporny okres zbiegu tytułów ubezpieczenia pozwala na ustalenie wysokości ewentualnego zadłużenia i dochodzenia należności.

Podał także, że decyzje zadłużeniowe, które stanowią podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zostały przez niego zaskarżone do sądu II instancji, w tym samym nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę ZUS, wnosząc o jej oddalenie w całości, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a ).

Przedmiotem skargi jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Przypomnienia wymaga, że w niniejszej sprawie organem egzekucyjnym - stosownie do art. 19 § 4 u.p.e.a. - jest Dyrektor oddziału ZUS, a wierzycielem - ZUS, którego kompetencje wykonuje w tym zakresie Dyrektor oddziału ZUS.

Zasadniczo nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji wskazanych w art. 19 u.p.e.a. (art. 23 § 1 u.p.e.a ), a w przypadku ich braku - nadzór taki sprawuje dyrektor izby administracji skarbowej (§ 2) albo samorządowe kolegium odwoławcze (§ 3). Organy nadzoru są jednocześnie m.in. organami odwoławczymi

od postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne (§ 4 pkt 1).

Ze względu jednak na lex specialis, wynikające z art. 83c ust. 1a i 2 u.s.u.s.,

do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez ZUS jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia

zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień ZUS w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed nieuzasadnionym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Zarzut można składać tylko z przyczyn ściśle wskazanych w ww. art. 33 § 2 u.p.e.a.

Według art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia

egzekucji administracyjnej należności pieniężnych może być:

1. nieistnienie obowiązku;

2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3. błąd co do zobowiązanego;

4. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6. brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Przesłanką wniesionego przez zobowiązanego zarzutu na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. jest sytuacja, w której obowiązek nie jest wymagalny. Przez wymagalność w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 565/22, LEX nr 3586797).

Przyjmuje się również, że obowiązek wynikający z decyzji staje się wymagalny w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania (przy założeniu, że decyzja nie określa terminu wykonania obowiązku) albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 33).

W okolicznościach niniejszej sprawy, co pozostaje poza sporem, ZUS decyzjami z dnia 17 kwietnia 2020 r. prawomocnie ustalił, że zobowiązany podlegał ustawodawstwu polskiemu w okresie od 4 kwietnia do 31 października 2017 r. oraz od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2020 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 28 maja 2021 r., oddalił bowiem apelację wywiedzioną od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy, który rozpatrywał odwołanie skarżącego od powyższych decyzji.

W tym stanie rzeczy w obrocie prawnym występuje prawomocne rozstrzygnięcie kwestii podlegania przez skarżącego ustawodawstwu polskiemu za sporny okres, czemu zobowiązany nie przeczy w treści skargi.

Skoro rozstrzygnięcie, czy skarżący podlegał w spornym okresie ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych, stanowi wstępną i konieczną przesłankę oceny, czy spoczywał na nim obowiązek uiszczania składek na to ubezpieczenie, jak również ubezpieczenie zdrowotne, ustalenie, że takowe zapadło i jest prawomocne otwiera drogę do przymusowego dochodzenia należnych składek w postępowaniu egzekucyjnym.

Jak potwierdził w tym względzie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt III UZ 25/18, dopiero po wydaniu decyzji rozstrzygającej o zastosowaniu do danej osoby ustawodawstwa polskiego możliwe jest wydanie decyzji ustalającej wysokość należnych składek lub stan zadłużenia z tytułu wadliwie nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Taka sekwencja działań organu rentowego wynika już chociażby z systematyki ustawy systemowej, w której najpierw wyliczono tytuły podlegania ubezpieczeniom społecznym (rozdział 2) a dopiero w kolejnym rozdziale unormowano zasady wyliczania składek na ubezpieczenia społeczne (rozdział 3).

Analiza akt administracyjnych i stanowisk stron dorowadziła także do przekonania, że wobec przesądzenia w spornym okresie ustawodawstwa polskiego, istniało zadłużenie, które uzasadniało wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

ZUS, decyzjami z dnia 3 grudnia 2021 r. oraz 12 stycznia 2022 r., określił skarżącemu wysokość zadłużenia z tytułu składek odpowiednio za okres od maja 2017 r. do grudnia 2017 r. oraz od kwietnia 2017 r. od października 2020 r., tj. za cały sporny okres, za który wszczęto postępowanie egzekucyjne. Rozstrzygnięcia te były przedmiotem kontroli sądowej na skutek wywiedzionych przez skarżącego odwołań. Prawomocnym wyrokiem z dnia 12 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił odwołanie od decyzji z dnia 3 grudnia 2021 r., natomiast zmienił decyzję z dnia 12 stycznia 2022 r. w ten sposób, iż określił skarżącemu zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowy za kwiecień 2017 r. oraz od stycznia 2018 r. do października 2020 r. w łącznej wysokości 43 590,39 zł., zaś w pozostałym zakresie odwołanie od tej decyzji oddalił.

Nie budzi zatem wątpliwości, że istniały rozstrzygnięcia organu, które rodziły obowiązek uiszczenia zaległości z tytułu składek.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zobowiązanego o konieczności rozstrzygnięcia przez organ w drodze decyzji o obowiązku odprowadzania składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, Sąd wyjaśnia, że ze stwierdzeniem podlegania ubezpieczeniom społecznym przepisy prawa wiążą dalsze skutki, zwłaszcza dotyczące zgłoszenia do ubezpieczeń oraz obowiązku odprowadzania składek na te ubezpieczenia w wysokości zgodnej z przepisami ustawy systemowej. Zgodnie z art. 13 u.s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który prowadzenie działalności zostało zawieszone. Składki na ubezpieczenia społeczne tych osób finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni (art. 16 ust. 4 pkt 1 u.s.u.s.,), oni sami obliczają składki i przekazują co miesiąc do ZUS - art. 17 ust. 1 u.s.u.s.. Z definicji płatnika składek (art. 4 pkt 2d u.s.u.s.) wynika, że płatnikiem składek jest ubezpieczony, zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne. Skoro osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą jest zobowiązana do finansowania w całości składek na własne ubezpieczenia społeczne i do ich opłacania, to jest ona jednocześnie ubezpieczonym i płatnikiem składek. Obowiązki takiego przedsiębiorcy jako płatnika są przy tym szersze, niż w przypadku innych płatników obliczających składki opłacane przez drugi podmiot, gdyż przedsiębiorca sam składkę finansuje, rozlicza i przekazuje. Na nim spoczywa także ciężar zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych (art. 36 ust. 1 i 3 u.s.u.s.).

Innymi słowy, osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą same obliczają i przekazują składki na ubezpieczenia społeczne (art. 46 ust. 1 u.s.u.s.), a zatem osoby te, według regulacji systemowej, występują w podwójnej roli - jako ubezpieczeni i płatnicy składek.

Skarżący, co można wywnioskować z treści pism procesowych, nie uświadamiał sobie w pełni ciążących na nim powinności, wynikających wprost z u.s.u.s., oczekując na działanie ze strony organu rentowego. System ubezpieczeń społecznych w Polsce jest jednak tak skonstruowany, że sam fakt podjęcia i prowadzenia działalności gospodarczej skutkuje z mocy ustawy obowiązkiem nie tylko zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, ale także obowiązkiem odprowadzania składek w należnej wysokości. Do zaistnienia tego obowiązku nie jest konieczne działanie ze strony organu rentowego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś sformułowane w treści skargi zarzuty nie okazały się uzasadnione.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak wyroku.