Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 710/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 7 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej z dnia 26 lutego 2024 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 maja 2024 r. nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna, w wyniku rozpatrzenia odwołania A. W. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. [aktualnie: Dz.U.z 2024 r., poz. 572]) - dalej: k.p.a. oraz art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 87 i art. 88 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r., poz. 742 ze zm. [aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 1571]) - dalej: p.s.w.n., a także § 2 ust. 3 i 4, § 9 ust. 1, 7, 13 i 14 oraz § 12-14 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu (dalej również: Regulamin świadczeń dla studentów i doktorantów U. ; Regulamin) – utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Odwoławczej z dnia 26 lutego 2024 r. nr [...], wydaną w przedmiocie stypendium socjalnego.

Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu 11 października 2023 r. A. W. (dalej: wnioskodawczyni; skarżąca; strona) złożyła, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej ([...]), wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki [...] na kierunku [...] (I rok stacjonarnych studiów pierwszego stopnia) na Wydziale [...] (dalej: W. ).

W dniach 22 listopada 2023 r., 1 grudnia 2023 r. oraz 11 grudnia 2023 r. za pośrednictwem systemu [...] strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku (każdorazowo wyszczególniono braki, które winny zostać uzupełnione ze wskazaniem dokumentów, jakie należy przedłożyć oraz elementów wniosku, które wymagają korekty). W każdym z tych przypadków wniosek skarżącej był cofany do poprawy w systemie [...]. Finalnie skarżąca uzupełniła wszystkie braki formalne wniosku w dniu 5 stycznia 2024 r. Zgodnie z danymi z systemu [...] kompletny wniosek strona złożyła w dniu 6 stycznia 2024 r. o godz. 14:43:26.

Decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. nr [...] (doręczoną skarżącej w dniu 26 lutego 2024 r.) Uczelniana Komisja Stypendialna - Podkomisja (dalej również: Komisja Stypendialna; Komisja; organ I instancji) przyznała skarżącej stypendium socjalne w zwiększonej wysokości (z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie) w miesięcznej wysokości [...] zł na okres od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. Komisja Stypendialna wskazała w uzasadnieniu, że na podstawie analizy złożonego wniosku i zgromadzonej w sprawie dokumentacji stwierdzono, że wykazany przez wnioskodawczynię dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i tym samym nie przekracza wysokości dochodu uprawniającej do otrzymania stypendium socjalnego, w związku z czym należało przyznać stronie stypendium w wysokości wskazanej w osnowie decyzji. Organ I instancji stwierdził również, że stypendium socjalne jest przyznawane i wypłacane w sposób określony w § 7 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów U. , a jego wysokość została ustalona zgodnie z § 30 Regulaminu.

W piśmie z dnia 26 lutego 2024 r. (wniesionym w dniu 28 lutego 2024 r.) wnioskodawczyni złożyła odwołanie od decyzji Komisji Stypendialnej - Podkomisji z dnia 26 lutego 2024 r., domagając się zmiany zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym okresu, na jaki zostało przyznane stypendium. Skarżąca podniosła, że zgodnie z wnioskiem złożonym już w październiku "(2023-10-11)" oraz faktem, że od tamtej pory kontynuuje studia oraz zamieszkuje w akademiku jej potrzeby finansowe istniały już od początku roku akademickiego [...], zaś przedłużenie procesu składania wniosku wynikło z przyczyn niezależnych od skarżącej (m.in. ze względu na czas oczekiwania na zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w R.). Strona argumentowała, że w wyniku opóźnienia w przyznaniu stypendium zmuszona była korzystać z pożyczek, aby sprostać bieżącym wydatkom związanym z utrzymaniem. Podkreśliła, że otrzymanie stypendium od stycznia z pewnością pomoże w pokryciu bieżących kosztów, jednakże nie umożliwi uregulowania zaległych zobowiązań. Z uwagi na powyższe, strona zwróciła się o ponowne rozważenie daty przyznania stypendium, a zatem począwszy od października 2023 r., tj. od początku roku akademickiego. Dodała, że taka kwota umożliwi jej uregulowanie zaległych płatności.

Komisja Stypendialna w dniu 1 marca 2024 r. zaopiniowała negatywnie przedmiotowe odwołanie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Decyzją z dnia 7 maja 2024 r. nr [...] (skutecznie doręczoną stronie w dniu 23 lipca 2024 r.) Odwoławcza Komisja Stypendialna (dalej również: Komisja Odwoławcza; organ II instancji; organ odwoławczy) utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej z dnia 26 lutego 2024 r. w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości.

W uzasadnieniu Komisja Odwoławcza wyjaśniła, że skarżącej przyznano stypendium od stycznia 2024 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku, zgodnie z § 8 pkt 15 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów U. . Komisja zaznaczyła, że istotą wniesionego odwołania jest kwestionowanie prawidłowości przyznania stypendium socjalnego od stycznia 2024 r., tj. bez spłaty za miesiące październik, listopad i grudzień 2023 r. Podkreśliła, że zgodnie z § 10 ust. 1 i 2 Regulaminu świadczenia pomocy materialnej, w tym stypendium socjalne, przyznawane są wyłącznie na wniosek studenta, przy czym wniosek ten student składa za pomocą systemu [...]. Wniosek uzupełniony lub poprawiony – niezależnie od tego, czy wnioskodawca sam wystąpił o umożliwienie poprawy czy też został on cofnięty do poprawy przez Komisję Stypendialną – jest rozpatrywany na pierwszym posiedzeniu następującym po dniu uzupełnienia lub poprawienia, przy czym wniosek poprawiony lub uzupełniony w terminie wywołuje skutki od chwili jego wniesienia (§ 10 ust. 10 Regulaminu). Ponadto organ II instancji wskazał na to, że zgodnie z § 7 ust. 2 Regulaminu świadczenia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, są wypłacane co miesiąc przez okres do 9 miesięcy od złożenia kompletnego wniosku, co nie dotyczy jedynie stypendium rektora.

Organ odwoławczy stwierdził, że w omawianym przypadku złożenie przez skarżącą wniosku nastąpiło dopiero w styczniu 2024 r. i było poprzedzone trzykrotnym cofnięciem do poprawy wniosku i oświadczenia o dochodach (22 listopada 2023 r. oraz 1 i 11 grudnia 2023 r.). Organ podniósł, że każdorazowe cofnięcie do poprawy obu formularzy zostało opatrzone w systemie obszernymi komentarzami wyjaśniającymi powody cofnięcia oraz wskazującymi w tym zakresie oczekiwania Komisji Stypendialnej wobec skarżącej.

Na tej podstawie Komisja Odwoławcza stwierdziła, że wniosek wraz z oświadczeniem zostały złożone w dniu 5 stycznia 2024 r., w związku z czym zaskarżona decyzja nr [...] została wydana zgodnie z § 7 i 10 Regulaminu, a co za tym idzie złożone odwołanie jest bezzasadne.

Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu twierdzeń dotyczących oczekiwania przez skarżącą na zaświadczenie Urzędu Skarbowego w R. (dalej: US w R.) organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie zaświadczenie dotyczące skarżącej zostało wystawione w dniu 5 stycznia 2024 r., jednak zaświadczenia wystawione on-line dotyczące matki i brata wnioskodawczyni zostały systemowo utworzone (odpowiednio) 3 października 2023 r. i 23 listopada 2023 r. W związku z tym organ II instancji uznał, że opóźnienie otrzymania zaświadczenia przez skarżącą zostało przez nią zawinione, zwłaszcza że informacje o konieczności przedstawienia zaświadczenia dotyczącego studenta-wnioskodawcy zawarte są w materiałach i instrukcjach udostępnionych w serwisie U. . Organ podniósł, że szczegółowe informacje o sposobie występowania o stypendium socjalne dostępne są na corocznie i na bieżąco aktualizowanych stronach Przewodnika studenta, w szczególności poświęconych świadczeniom pomocy socjalnej. Zawierają one wyraźne wskazanie, że na kompletne podanie o stypendium socjalne składają się wniosek, oświadczenie o dochodach i dokumenty, na podstawie których zostało ono złożone. Komisja Odwoławcza wskazała również na to, że wsteczne przyznanie świadczenia możliwe byłoby wyłącznie w przypadku przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na podstawie art. 58 k.p.a., co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

W podsumowaniu organ II instancji stwierdził, że na podstawie analizy wniosku i oświadczenia o dochodach oraz sekwencji czynności związanych z wnioskiem, wykonanych przez skarżącą w roku akademickim [...], Komisja Odwoławcza nie znalazła podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniesionego odwołania, bowiem wydanie zaskarżonej decyzji Komisji Stypendialnej nastąpiło zgodnie ze wskazanymi w uzasadnieniu decyzji przepisami Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów U. .

W skardze z dnia 14 sierpnia 2024 r. (piśmie nadanym w dniu 16 sierpnia 2024 r.) A. W. zakwestionowała decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 7 maja 2024 r., zarzucając tej decyzji:

- naruszenie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce dotyczących okresu, na jaki przyznawane jest stypendium socjalne (art. 91 ust. 2) i wskazując w tym względzie, że decyzja Komisji Stypendialnej o przyznaniu stypendium dopiero od dnia 1 stycznia 2024 r. jest sprzeczna z przepisami prawa, które przewidują przyznawanie stypendium na semestr lub rok akademicki;

- naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady szybkości i rzetelności postępowania (art. 12 k.p.a.), wskazując w tym zakresie, że Komisja Odwoławcza nie udzieliła odpowiedzi na odwołanie złożone 28 lutego 2024 r. przez ponad cztery miesiące, a decyzję doręczono stronie dopiero 23 lipca 2024 r., co stanowiło znaczące opóźnienie i naruszenie zasady szybkości postępowania;

- brak uwzględnienia specyficznych okoliczności w sprawie i wskazując, że nie zostało wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku to, że proces dostarczania wymaganych dokumentów był skomplikowany i zależny od działań urzędów; nie uwzględniono bowiem faktu, że zaświadczenia dotyczące dochodów matki i brata były utworzone odpowiednio 3 października i 23 listopada 2023 r., a skarżąca dostarczyła "poprawną wersję tego zaświadczenia następnego dnia po otrzymaniu informacji o brakach we wniosku".

Przy tak sformułowanych zarzutach, skarżąca przedstawiła ich umotywowanie w uzasadnieniu skargi, gdzie akcentowała niezależne od niej trudności w uzyskaniu zaświadczenia ZAS-DFU z US w R. dla osoby niepracującej oraz brak wsparcia i przejrzystości w procedurze składania wniosku, co dla niej jako studentki pierwszego roku było wyjątkowo trudne i stresujące. strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia 1 lipca 2024 r. oraz nakazanie ponownego rozpatrzenia wniosku o stypendium socjalne, z uwzględnieniem przepisów prawa oraz zasad uczciwości administracyjnej, a także przyznanie stypendium socjalnego również za okres od października do grudnia 2023 r. (październik, listopad, grudzień) oraz zwolnienie z opłaty wpisu stałego w wysokości [...] zł.

W odpowiedzi na skargę, organ II instancji, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), wniósł o oddalenie skargi w całości oraz rozpoznanie sprawy także pod nieobecność organu lub jego pełnomocnika.

Pełnomocnik organu wyjaśnił, że zaskarżona decyzja z dnia 7 maja 2024 r. nr [...] została skutecznie doręczona wnioskodawczyni w dniu 23 lipca 2024 r., gdyż w dniu 17 lipca 2024 r. doręczone skarżącej zostały jedynie dwie pierwsze strony tejże decyzji (strona 1 z 3 i strona 2 z 3), bez strony trzeciej (strona 3 z 3) zawierającej obligatoryjny element decyzji administracyjne, jakim jest podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Z uwagi na powyższe, datą doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia 7 maja 2024 r. jest 23 lipca 2024 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, organ wskazał na treść art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1 u.s.w.n. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 1, § 13 i 14 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów U. "(tekst ujednolicony na podstawie Zarządzeń Rektora U. nr [...], [...], [...] i [...])". Organ stwierdził, że szczegółowe warunki przyznania stypendium socjalnego, w tym zasady ustalania wysokości dochodu na osobę w rodzinie, określone zostały w art. 88 p.s.w.n. i § 13 Regulaminu, zaś w § 14 ust. 1 Regulaminu przewidziano, w jakich sytuacjach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości. Zdaniem organu, z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że decyzja w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego ma charakter uznaniowy, a co za tym idzie organ ma swobodę w wydaniu tejże decyzji.

Pełnomocnik organu podniósł, że na podstawie § 10 ust. 1 i 2 Regulaminu stypendium socjalne przyznawane jest wyłącznie na wniosek studenta składany za pomocą systemu [...], zaś zgodnie z § 10 ust. 4 Regulaminu do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego wymagane jest złożenie przez studenta w systemie [...] oświadczenia o dochodach członków rodziny wraz z załącznikami. Załączniki dołącza się w systemie [...] w formie elektronicznej. Szczegółowe informacje na temat procedury wnioskowania o stypendium socjalne, w tym wykaz dokumentów na podstawie których zostały złożone oświadczenia o dochodach (załączników do oświadczeń) zamieszczane są przed rozpoczęciem danego roku akademickiego na stronie internetowej uczelni w zakładce "Przewodnik studenta -> Świadczenia pomocy socjalnej". Podkreślił, że w przedmiotowej informacji wskazano wprost, że zaświadczenie o wysokości przychodu, dochodu, podatku należnego oraz składek na ubezpieczenia wykazane w PIT (ZAS-DFU) uzyskanych przez studenta i członków rodziny, jak również o wysokości należnego podatku dochodowego są obligatoryjnymi elementami wniosku. Ponadto wyjaśnił, ze zgodnie z § 10 ust. 10 Regulaminu wniosek złożony do Komisji, który jest niekompletny lub zawiera błędy, może zostać poprawiony. W przypadku stwierdzenia złożenia wadliwego wniosku wzywa się do jego uzupełnienia w terminie nie krótszym niż 7 dni od daty otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wniosek uzupełniony lub poprawiony jest rozpatrywany na pierwszym posiedzeniu następującym po dniu uzupełnienia lub poprawienia, przy czym wniosek poprawiony lub uzupełniony w terminie wywołuje skutki od chwili jego wniesienia. Zarazem wskazał na to, że na podstawie § 8 ust. 15 Regulaminu świadczenia pieniężne przyznane przez Komisję są wypłacane od miesiąca złożenia kompletnego wniosku lub od złożenia wniosku kompletnego, po jego uzupełnieniu na wezwanie Komisji. Wyjątkiem są wypłaty wynikające z decyzji podjętych na pierwszym (październikowym) posiedzeniu, na podstawie których możliwe jest dokonanie w listopadzie wypłat wstecznych za październik.

Następnie pełnomocnik stwierdził, że na podstawie art. 92 ust. 1 p.s.w.n. stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. Zarazem, odwołując się do stanowiska piśmiennictwa, podniósł, że okres podany w art. 92 ust. 1 jest okresem maksymalnym, zatem stypendia w okolicznościach sprawy mogą być przyznane na krótszy okres. Tytułem przykładu może być przewidziane w regulaminie świadczeń, że skoro termin na wniosek o stypendium socjalne jest instrukcyjny, to przyznawane jest ono na semestr lub rok, przy czym wypłacane od miesiąca złożenia wniosku. Wobec tego pełnomocnik wyjaśnił, że stosownie do § 7 ust. 1 Regulaminu świadczenia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 (w tym stypendium socjalne), są przyznawane na semestr lub na rok akademicki z zastrzeżeniem, że stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych może być przyznane wyłącznie na czas trwania ważności orzeczenia. Zgodnie z § 7 ust. 2 Regulaminu świadczenia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 (w tym stypendium socjalne), wypłacane są co miesiąc przez okres do 9 miesięcy od złożenia kompletnego wniosku, a w przypadku studentów kierunków, na których studia rozpoczynają się w marcu (w II semestrze roku akademickiego) - przez okres do 4 miesięcy.

Odnosząc powyższe wyjaśnienia prawne do podniesionych w skardze zarzutów, pełnomocnik stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślił, że z treści art. 92 ust. 1 p.s.w.n. jednoznacznie wynika, że wskazany tam okres wypłacania stypendium socjalnego jest okresem maksymalnym, a co za tym idzie dopuszczalne jest – przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy – wypłacanie stypendium socjalnego przez okres krótszy niż 10 miesięcy, a taka sytuacja została przewidziana w § 7 ust. 2 Regulaminu, który jako zasadę przyjmuje wypłacanie stypendium od dnia złożenia kompletnego wniosku. Powyższa regulacja ma na celu mobilizowanie studentów do składania kompletnych i właściwie udokumentowanych wniosków w październiku danego roku akademickiego aby uniknąć sytuacji, w której kompletny wniosek składany byłby w terminie późniejszym, już po rozdysponowaniu środków przeznaczonych na pomoc materialną, gdyż "w takim przypadku niemożliwym byłoby bowiem przyznanie świadczenia z uwagi na wcześniejsze rozdysponowanie wszystkich środków". Dlatego też zarzut wydania zaskarżonej decyzja z naruszeniem art. 92 ust. 1 p.s.w.n. jest oczywiście bezzasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.

W dalszej kolejności pełnomocnik wskazał na to, że zgodnie z § 10 ust. 10 Regulaminu skarżąca trzykrotnie wzywana była za pomocą systemu [...] – przy wykorzystaniu którego, zgodnie z § 10 ust. 2 Regulaminu, składany jest wniosek o przyznanie stypendium socjalnego – do uzupełnienia braków formalnych wniosku (wymaganych dokumentów) oraz korekty wniosku z jednoczesnym cofnięciem wniosku do poprawy. Jak wynika z historii zmian stanów wniosku, w dniu 22 listopada 2023 r. o godz. 10:53:22 wniosek został cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "Do wniosku należy dołączyć: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego ZAS-DFU oraz zaświadczenie o przychodzie wolnym od podatku do 26 roku życia wnioskodawcy oraz brata (E. ). W przypadku wskazania utraty dochodu należy przedstawić umowę wraz z zakresem dat oraz [...] potwierdzający utratę dochodu matki oraz brata (E. ). Oświadczenie o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym wszystkich pełnoletnich członków rodziny (druk uczelniany U. ). Proszę o usunięcie dokumentacji Politechniki W.. Proszę zapoznać się z informacją dot. przyznania stypendium w przypadku gdy kwota jest poniżej [...] złotych. Brak numeru KONTA". Wniosek został poprawiony przez skarżącą w dniu 27 listopada 2023 r. o godz. 14:35:41 i ponownie złożony w dniu 27 listopada 2023 r. o godz. 14:39:14. W dniu 1 grudnia 2023 r. o godz. 12:55:09, w związku z nieuzupełnieniem wszystkich braków formalnych, wniosek został ponownie cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "Do wniosku należy dołączyć: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego ZAS-DFU oraz zaświadczenie o przychodzie wolnym od podatku do 26 roku życia wnioskodawcy oraz brata (E. ). Proszę o usunięcie dokumentacji Politechniki W.. Proszę o korektę wniosku: Na ekranie 5 proszę zaznaczyć »nie załączam do wniosku o stypendium zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji majątkowej i dochodowej mojej i mojej rodziny«. Na ekranie 5 proszę uzupełnić dodatkowe źródła utrzymania rodziny oraz je udokumentować m.in. zasiłek rodzinny, dodatki...". Wniosek został poprawiony przez skarżącą w dniu 3 grudnia 2023 r. o godz. 15:08:08 i ponownie złożony w dniu 3 grudnia 2023 r. o godz. 15:30:41. W dniu 11 grudnia 2023 r. o godz. 11:16:56, w związku z nieuzupełnieniem wszystkich braków formalnych, wniosek został ponownie cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "Do wniosku należy dołączyć: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego ZAS-DFU oraz zaświadczenie o przychodzie wolnym od podatku do 26 roku życia wnioskodawcy oraz brata (E. ). Proszę o usunięcie dokumentacji Politechniki W.. Proszę o korektę wniosku: Na ekranie 5 proszę zaznaczyć »nie załączam do wniosku o stypendium zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji majątkowej i dochodowej mojej i mojej rodziny˛. Na ekranie 5 proszę uzupełnić dodatkowe źródła utrzymania rodziny oraz je udokumentować m.in. zasiłek rodzinny, dodatki...". Wniosek został poprawiony przez skarżącą w dniu 5 stycznia 2024 r. o godz. 16:58:59 i ponownie złożony w dniu 6 stycznia 2024 r. o godz. 14:43:26. Datę złożenia kompletnego wniosku potwierdza wydruk wniosku z systemu [...], który opatrzony jest datą 6 stycznia 2024 r. Wniosek został zaakceptowany w dniu 23 lutego 2024 r. o godz. 09:40:08, w tym też dniu status wniosku zmienił się na "gotowy do rozpatrzenia" i został rozpatrzony w dniu 23 lutego 2023 r. o godz. 09:40:30.

Według pełnomocnika, historia zmian stanów wniosku w USOSweb jednoznacznie wskazuje, że wbrew twierdzeniom skarżącej przy każdym wezwaniu do uzupełnienia braków jednoznacznie i precyzyjnie wskazywano jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku oraz jakie elementy wniosku wymagają korekty. Na konieczność złożenia zaświadczenia ZAS-DFU dotyczącego skarżącej wskazywano precyzyjnie już w pierwszym wezwaniu z dnia 22 listopada 2023 r., a następnie wobec braku złożenia dokumentu w kolejnych wezwaniach z dnia 3 grudnia 2023 r. i 11 grudnia 2023 r. Wymagane zaświadczenia zostało złożone przez skarżącą dopiero w dniu 5 stycznia 2024 r., co skutkowało złożeniem kompletnego wniosku w dniu 6 stycznia 2024 r. (data zarejestrowania wniosku w [...]). Według pełnomocnika, mając na względzie "specyfikę wnioskowania o stypendium socjalne za pomocą [...]", status wniosku "cofnięty do poprawy" przy nieuzupełnieniu wymaganych braków do kolejnego wezwania (którego datę należy wiązać z terminem końcowym na uzupełnienie braków) należy utożsamiać z pozostawieniem pierwotnego wniosku bez rozpoznania w rozumieniu § 10 ust. 10 Regulaminu. Tym samym, wnioski skarżącej z dnia 11 października 2023 r., 27 listopada 2023 r. i 3 grudnia 2023 r., w związku z ich niekompletnością z uwagi na brak uzupełnienia wszystkich braków, zostały pozostawione bez rozpoznania. Natomiast rozpoznaniu podlegał wniosek zarejestrowany w systemie USOSweb w dniu 6 stycznia 2024 r., w ślad za którym wydana została decyzja z dnia 26 lutego 2024 r. nr [...] przyznająca skarżącej stypendium socjalne w zwiększonej wysokości na okres od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. Tym samym, decyzja z dnia 26 lutego 2024 r., a także zaskarżona decyzja z dnia 7 maja 2024 r. zostały wydane zgodnie z § 8 ust. 15 oraz § 7 ust. 2 Regulaminu, gdyż w świetle tych przepisów przyznanie stypendium socjalnego mogło nastąpić od miesiąca złożenia kompletnego (właściwie udokumentowanego) wniosku, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 6 stycznia 2024 r. Według pełnomocnika, to na skarżącej jako osobie ubiegającej się o pomoc materialną, a nie na organie ciążył obowiązek wykazania wymaganymi dokumentami trudnej sytuacji materialnej. W konsekwencji, w realiach niniejszej sprawy niedopuszczalne było przyznanie stypendium za okres wsteczny (tj. październik 2023 r., listopad 2023 r. i grudzień 2023 r.), poprzedzający miesiąc złożenia kompletnego wniosku, a co za tym idzie - wniosek skarżącej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony, gdyż skutkowałoby to rażącym naruszeniem przepisów Regulaminu i stanowiło oczywiste naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a.

Jednocześnie organ podniósł, że twierdzenia skarżącej dotyczące braku możliwości wcześniejszego uzyskania wymaganego zaświadczenia w związku z wątpliwościami dotyczącymi dopuszczalności wystawienia takiego zaświadczenia osobie niepracującej nie zasługują na uwzględnienie. Organ w tym względzie ponownie odwołał się do Informacji dla osób ubiegających się o stypendium socjalne i stwierdził, że w kierowanych do skarżącej wezwaniach precyzyjnie wskazywano na ten dokument. Poza tym zaświadczenie to zostało uzyskane przez skarżącą "według jej twierdzeń) bez żadnych problemów dopiero w ślad za trzecim wezwaniem z dnia 11 grudnia 2023 r.", co jednoznacznie potwierdza, że twierdzenia odnośnie wątpliwości dotyczących możliwości jego uzyskania są oczywiście gołosłowne. Przy tym "jedynie na marginesie" wskazania wymaga, że analogiczne zaświadczenia dotyczące matki oraz brata skarżącej zostały wygenerowane automatycznie, co wskazuje na to, że skarżąca miała możliwość uzyskania dotyczącego jej zaświadczenia w tym samym trybie (w szczególności w ślad za pierwszym wezwaniem), co skutkowałoby wcześniejszym złożeniem wniosku, a co za tym idzie - przyznaniem stypendium socjalnego za wcześniejszy okres.

W dalszej kolejności, w odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, pełnomocnik stwierdził, że ze względu na stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do decyzji wydawanych w przedmiocie stypendium socjalnego w sposób zmodyfikowany oraz autonomię uczelni wyższej zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji odpowiadają wymogom prawa, bowiem wszystkie elementy określone w art. 107 k.p.a.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia zasady szybkości postępowania w związku z niedochowaniem terminu załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym (tj. terminu miesiąca od dnia otrzymania odwołania), organ stwierdził, że nawet ewentualne stwierdzenie naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 35 w zw. z art. 12 k.p.a. nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie. Podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania pozostają bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy i jako takie nie zasługują na uwzględnienie.

Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt IV SPP/Po 90/24 odmówiono skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i jednocześnie przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Na rozprawie A. W. podtrzymała skargę w całości. Na pytanie Sądu skarżąca wyjaśniła, że elektroniczny system składania wniosków o pomoc socjalną jest tak skonstruowany, że oświadczenie o dochodach, jak i sam wniosek o stypendium są w całości wycofywane w razie braków i za każdym razem trzeba składać je ponownie. Przed rozpatrzeniem wniosku nie była informowana o uprawnieniach z Kodeksu postępowania administracyjnego. W Biurze Obsługi Studenta została poinformowana, że jej wniosek powinien być rozpatrzony z datą wsteczną, jednakże ta komórka organizacyjna jedynie przekazywała wniosek do komisji stypendialnej. Pouczenia o przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego znalazły się dopiero w decyzjach, jakie wydano w jej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź też orzeka o ich niezgodności z prawem.

Sąd, w wyniku przeprowadzenia kontroli legalności zakwestionowanej decyzji w tak zakreślonych granicach, stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej utrzymująca w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej - Podkomisji, którą organ I instancji przyznał skarżącej stypendium socjalne w zwiększonej wysokości (z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie) w miesięcznej wysokości [...] zł na okres od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. Według skarżącej stypendium to należało jej przyznać od października 2023 r., tj. od miesiąca pierwotnej daty złożenia wniosku (11 października 2023 r.).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 p.s.w.n. stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 3 p.s.w.n. w szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości.

W art. 88 p.s.w.n. wskazano, jakie warunki w zakresie udokumentowania sytuacji dochodowej muszą być spełnione, aby możliwe było przyznanie stypendium socjalnego. Wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z tym że przy jej ustalaniu uwzględnia się dochody osiągane przez: a) studenta, b) małżonka studenta, c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek (pkt 1), a zarazem nie uwzględnia się świadczeń szczegółowo wymienionych w tym przepisie (pkt 2).

Według art. 88 ust. 4 p.s.w.n. rektor, komisja stypendialna albo odwoławcza komisja stypendialna odmawia przyznania stypendium socjalnego studentowi, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jeżeli do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego nie dołączy wydanego przez ośrodek pomocy społecznej albo przez centrum usług społecznych zaświadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny. Zarazem, zgodnie z art. 88 ust. 5 w przypadku gdy student, o którym mowa w ust. 4, lub członkowie jego rodziny nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej, rektor, komisja stypendialna albo odwoławcza komisja stypendialna może przyznać temu studentowi stypendium socjalne, jeżeli udokumentował źródła utrzymania rodziny.

Według art. 92 ust. 1 p.s.w.n. stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy.

Natomiast zgodnie z art. 95 ust. 1 p.s.w.n. regulamin świadczeń dla studentów określa: 1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania; 2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4; 3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta; 4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy uzupełnienie z opóźnieniem wniosku pierwotnie złożonego za pomocą systemu teleinformatycznego w dniu 11 października 2023 r., uzasadniało przyznanie stypendium socjalnego dopiero od miesiąca, w którym został przyjęty finalnie poprawiony wniosek, tj. stycznia 2024 r., czy też zasadne jest przyznanie stypendium już od miesiąca pierwotnego wniesienia wniosku, tj. od października 2023 r.

Stan faktyczny w zakresie historii składania wniosku o stypendium socjalne i jego dalszych uzupełnień został przedstawiony w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia i nie ma potrzeby go tutaj ponownie przywoływać. Sporne są natomiast kwestie związane z oceną tych okoliczności na gruncie przepisów ustawy i Regulaminu dotyczących zasad przyznawania przedmiotowej pomocy studentom.

Wobec stanowiska przedstawionego przez organ II instancji w odpowiedzi na skargę Sąd podkreśla, że skoro Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce określa zakres autonomii szkoły wyższej, to niewątpliwie regulamin świadczeń dla studentów, jako akt podustawowy, nie może ingerować w treść postanowień ustawy w tym sensie, że będzie je modyfikował bądź zmieniał (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 3586/21, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy też podkreślić, że szkoła wyższa może w regulaminie wydanym w trybie art. 95 p.s.w.n. uregulować zagadnienia materialnoprawne, w tym wprowadzić terminy dla składania wniosków o przyznanie stypendiów, przy czym terminy te winny mieć wyłącznie charakter instrukcyjny (porządkowy), tak by cel pomocy materialnej studentowi, wskutek ewentualnych ograniczeń wywołanych owym terminem, nie został zniweczony (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt I OSK 78/18, dostępnym jw.).

Nie negując zatem potrzeby wprowadzenia pewnej dyscypliny umożliwiającej sprawne przeprowadzenie postępowania w sprawie przyznania stypendium, czemu niewątpliwie może służyć zakreślenie w regulaminie terminu składania wniosków stypendialnych, jednak nie można przyjąć, iż ustawodawca udzielając delegacji w art. 95 ust. 1 p.s.w.n. wyposażył szkołę wyższą w uprawnienie do takiego ukształtowania tegoż terminu, który będzie miał dalej idący charakter niż tylko porządkowy. W konsekwencji, nie można podzielić domniemanego stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwoławczej, że termin ten winien być traktowany jako procesowy, uregulowany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, do którego miałaby zastosowanie instytucja jego przywrócenia, stosownie do art. 58 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 646/06, dostępny jw.). Dlatego też Sąd nie uznał słuszności stanowiska Komisji Odwoławczej, która w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziła, że wsteczne przyznanie świadczenia możliwe byłoby wyłącznie w przypadku przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na podstawie art. 58 k.p.a., co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

Ponadto należy podkreślić, że przyjęcie instrukcyjnego charakteru owego terminu pozostawać powinno bez wpływu na sposób rozdysponowania przez uczelnię wyższą środków budżetowych z funduszu stypendialnego, o którym mowa w art. 412 p.s.w.n., przeznaczonych na cele stypendialne. Za wadliwą i sprzeczną z prawem należałoby też ocenić praktykę skutkującą rozdysponowaniem i wypłatą przeznaczonych na to środków przed rozpatrzeniem wszystkich złożonych wniosków, w szczególności zaś w okresie poprzedzającym rozpatrzenie sprawy w drugiej instancji. Takie działania mogłyby bowiem skutkować nierównym traktowaniem studentów ubiegających się o przyznanie pomocy socjalnej, czyniąc postępowanie iluzorycznym i w rzeczywistości ograniczając je do pierwszej instancji, gdy tymczasem – zgodnie z art. 15 k.p.a. – zasadą jest dwuinstancyjność postępowania administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 181/20, dostępny jw.).

Ponadto, w ocenie Sądu, skoro skarżąca złożyła jeszcze w październiku 2023 r. wniosek o przyznanie świadczenia w postaci stypendium socjalnego, to wnioskowi jego powinien zostać nadany bieg zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, zmierzający do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 87/21, dostępny jw.). Postępowanie w tym przedmiocie toczy się wedle przepisów Kodeksu i wymaga poszanowania zawartych w nim reguł. W szczególności zaś należy pamiętać o zasadzie budzenia zaufania do organów władzy publicznej oraz powiązanej z nią zasadzie proporcjonalności (art. 8 § 1 k.p.a.). Poza tym, obecny stan prawny nie przewiduje odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych przepisy Kodeksu powinny by stosowane wprost, choć oczywiście przy uwzględnieniu specyfiki działania uczelni wyższej, której główną misją jest działalność edukacyjna (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt II SA/Po 352/21 i WSA w Gdańsku z dnia 1 października 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 652/20, dostępne jw.).

Sąd jeszcze raz podkreśla, że instrukcyjny charakter terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego nie stanowi przeszkody dla prawidłowego funkcjonowania uczelnianej pomocy materialnej dla studentów. Dlatego też Sąd nie podzielił stanowiska organu co do tego, że w sprawie w istocie wniosek został złożony dopiero 6 stycznia 2024 r., a wniosek pierwotny z dnia 11 października 2023 r. jak i kolejne z 22 listopada 2023 r., 27 listopada 2023 r. i 3 grudnia 2023 r. zostały pozostawione bez rozpoznania. Takie interpretowanie przepisów Regulaminu, jako aktu wewnątrzzakładowego rangi podustawowej, jak przedstawiono w odpowiedzi na skargę, jest niedopuszczalne, gdyż godzi w istotę udzielania wsparcia finansowego studentom na podstawie art. 87 ust. 1 i art. 92 ust., 1 p.s.w.n. Przeciwnie, w sprawie mamy do czynienia z jednym wnioskiem złożonym w dniu 11 października 2023 r., który następnie był uzupełniany za pomocą systemu teleinformatycznego, a do czasu jego rozpatrzenia w pierwszej instancji nie został skutecznie pozostawiony bez rozpoznania. Organ właściwy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie stypendium socjalnego nie wyraził też takiego stanowiska w odpowiedniej, wiążącej formie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., które to stanowisko student mógłby następnie zwalczać w drodze skargi na bezczynność organu w załatwieniu sprawy. Poza tym przepis art. 64 § 2 k.p.a. służy jedynie do uzupełnienia braków formalnych pisma, a nie jego treści, czyli nie można stosować tego trybu do merytorycznej oceny złożonego wniosku. Instytucja unormowana w art. 64 § 1 i 2 k.p.a. odnosi się do takich braków formalnych wniesionego podania, które powodują jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność w ogóle wszczęcia postępowania, np. przez brak adresu wnioskodawcy i niemożność jego ustalenia, niezałączenie dokumentu pełnomocnictwa itp. Tym samym powołanie się na treść art. 64 § 2 k.p.a. nie może zmierzać do merytorycznej oceny złożonego wniosku (por. np. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1969/22, dostępny jw.).

Sąd podkreśla jeszcze, że o obowiązkach obywateli mogą decydować wyłącznie przepisy ustawowe, tj. przepisy zawarte w aktach o randze ustawy lub w aktach wydanych na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Za takie nie można przyjąć przepisów przedmiotowego Regulaminu. Dlatego też przepisy tego Regulaminu powinny być bowiem interpretowane i stosowane w sposób spójny z aktami wyższego rzędu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 623/22 i wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 309/22, dostępne jw.).

Nadto, z art. 11 k.p.a. wynika obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a. powinno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Organ administracji musi m.in. przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Bez prawidłowego uzasadnienia decyzji strona nie ma bowiem możliwości obrony swoich słusznych interesów. Uzasadnienie decyzji, poza wskazaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ma być dla strony źródłem informacji o sposobie rozumowania organu podejmującego decyzję i przyjętych przez niego założeniach, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. To z uzasadnienia decyzji strona czerpie informację o ustalonym i przyjętym przez organ do rozpoznania stanie faktycznym oraz o swojej sytuacji prawnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 406/16, dostępny jw.).

Dlatego też, skoro skarżąca powoływała się na obiektywne trudności w prawidłowym złożeniu wniosku za pomocą systemu do obsługi procedury stypendialnej, jak i problemy w komunikacji z US w R. w związku z wydawaniem zaświadczenia ZAS-DFU, zaś tam, gdzie mogła, przedmiotowy wniosek stypendialny uzupełniała niezwłocznie, to organ powinien był przychylnie odnieść się do tej argumentacji. Tymczasem wszystkie okoliczności sprawy dotyczące złożenia i uzupełniania wniosku organ w istocie rozstrzygnął na niekorzyść strony.

Należy zaznaczyć, że uznaniowość decyzji wymaga szczególnie wnikliwego wyjaśnienia sprawy i rzetelnego, dokładnego uzasadnienia decyzji zawierającego pełne ustalenie stanu faktycznego, wskazującego prawidłową podstawę prawną jej wydania oraz wyjaśniającego szczegółowo motywy i przesłanki, na podstawie których organ wydał taką, a nie inną decyzję. Tym bardziej, jeżeli rozstrzygnięcie nie jest korzystane dla strony postępowania. W niniejszej sprawie organy na etapie rozstrzygania sprawy nie podołały tym wymogom. Z kolei rozszerzone, pogłębione rozważania przedstawione w odpowiedzi na skargę były spóźnione.

Przepisy § 7, § 8 ust. 15 oraz § 10 ust. 1, 2 i 10 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów U. nie mogły zatem być w tej sprawie przez organ interpretowane i stosowane w taki sposób, że pozbawiały studenta możliwości otrzymania stypendium socjalnego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 p.s.w.n. Zasadą ustawową jest bowiem to, że stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, są przyznawane – a nie że mogą być przyznawane – na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. Dlatego też w szczególności postanowienia § 7 ust. 2 i § 8 ust. 15 Regulaminu – stanowiące zasadniczo, że świadczenia pieniężne wypacane są do miesiąca złożenia wniosku kompletnego – nie mogły przełamać powyżej zasady ustawowej, jeżeli student wstecznie spełnił warunki do otrzymania pomocy socjalnej za cały dany semestr lub rok akademicki.

Podsumowując w sprawie miało miejsce po stronie organów obydwu instancji naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego: art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 p.s.w.n. oraz 2) przepisów postępowania: art. 6 k.p.a. (zasada legalizmu), art. 7 (zasada prawdy obiektywnej) i art. 8 oraz art. 11 (zasada wzbudzania zaufania do władzy publicznej i przekonywania), jak i szczegółowych przepisów dotyczących ustalania i rozpatrywania materiału dowodowego oraz wymogów stawianych uzasadnieniu decyzji, tj. art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przywołanych przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, Sąd uznał za zasadne uchylenie obydwu tych decyzji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organy administracji przede wszystkim uwzględnią wyżej wskazaną wykładnię przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym. Wszystko to jest konieczne dla rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do przyznania skarżącej przedmiotowego świadczenia od października 2023 r. Przy czym, jeżeli finalnie udokumentowana w styczniu 2024 r. sytuacja dochodowa i materialna skarżącej wskazywać będzie na stan rzeczy obiektywnie zachodzący w październiku 2023 r. (określona sytuacja dochodowa i materialna), to organ powinien rozstrzygnąć o udzieleniu pomocy socjalnej już od tego okresu, zgodnie z art. 92 ust. 1 p.s.w.n., a nie tylko od stycznia do czerwca 2024 r.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.