Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 609/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 roku sprawy ze skargi M. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. H., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] września 2017 roku, znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

W dniu 3 lipca 2017 roku A Spółka Akcyjna Oddział Ł.-Teren, wystąpiła o ograniczenie – na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 121, dalej jako: "u.g.n.") – sposobu korzystania z nieruchomości położonej w G., obręb [...], oznaczonej jako działka nr ewid. 72 o powierzchni 0,5262 ha. Uzyskanie zezwolenia jest niezbędne dla rozbiórki istniejącej linii 110kV relacji Ł.-G. oraz założenia i przeprowadzenia na wskazanej części nieruchomości (438,53 m2) jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Ł.-G.. Przedsięwzięcie polegające na przebudowie linii 110 kV wynika z jej złego stanu technicznego, a planowana trasa linii elektroenergetycznej 100 kV jest objęta miejscowym planem zagospodarowania miasta G..

Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...] września 2017 roku:

1. ograniczył na rzecz A S.A. sposób korzystania z nieruchomości położonej w G., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr ewid. 72 o powierzchni całkowitej 0,5262 ha stanowiącej własność M. H. na podstawie księgi wieczystej [...] poprzez zezwolenie A S.A. na rozbiórkę istniejącej linii 110 kV relacji Ł.-G. oraz podwieszenie napowietrznych przewodów jednotorowej linii elektroenergetycznej 110kV w pasie technologicznym przedstawionym na szkicu stanowiącym integralną część decyzji, o powierzchni 438,53 m2;

2. zobowiązał inwestora – A S.A. do:

- dokonania inwentaryzacji naniesień znajdujących się na zajmowanej części nieruchomości przed przystąpieniem do robót,

- zapewnienia właścicielce dojścia do pozostałej części nieruchomości nie objętej zezwoleniem,

- zabezpieczenia pozostałej części nieruchomości przed jej zniszczeniem w trakcie trwania robót,

- sporządzenia protokołu zniszczeń i wynikłych strat po zakończeniu budowy, w tym dokumentacji fotograficznej, celem ustalenia i wypłacenia odszkodowania,

- przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac polegających na podwieszeniu napowietrznych przewodów jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV, jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielce nieruchomości przysługiwać będzie odszkodowanie odpowiadające wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek zrealizowania tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększone zostanie o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu,

- poinformowania Starosty [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o zakończeniu prac na przedmiotowej nieruchomości;

3. zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n. zobowiązał właściciel nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ww. przewodów i urządzeń, o których mowa w zezwoleniu. Przepisy art. 124 ust. 4 u.g.n. stosuje się odpowiednio. Obowiązek udostępniania nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej;

4. decyzja po uzyskaniu klauzuli ostateczności stanowi zgodnie z art. 124 ust.7 u.g.n. podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 124 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 6 i ust. 7 u.g.n.

Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła M. H. wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") oraz art. 124 u.g.n. Zdaniem odwołującej, Starosta nieprawidłowo uznał, że rokowania z właścicielką w celu uzyskania zgody na wykonanie prac odbyły się zgodnie z prawem oraz niewłaściwie i nieprecyzyjnie określił ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Z tego powodu autorka odwołania wniosła o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o odmowie wydania zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

Wojewoda [...], przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i cytując treść art. 124 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 112 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. wskazał, iż opisana we wniosku inwestycja polegająca na rozbiórce istniejącej linii 110 kV relacji Ł.-G. oraz podwieszeniu napowietrznych przewodów jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV mieści się w katalogu inwestycji wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz katalogu celów publicznych, określonych w art. 6 ust. 2 u.g.n.

Jak wskazał Wojewoda, w aktach sprawy znajdują się dowody świadczące o prowadzonych rokowaniach w sprawie wejścia na teren w celu prowadzenia prac i ustalenia wynagrodzenia za podjęte czynności, które nie dały rezultatu. Inwestor dwukrotnie – pismami z dnia 3 i 21 października 2016 roku – występował do M. H. o wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości, w celu wykonania zadania polegającego na przebudowie linii energetycznej. Inwestor wnioskował o wyrażenie zgody na wjazd i wejście w teren oraz dokonanie ewentualnej wycinki drzew i krzewów, w celu wykonania prac w oparciu o umowę ustanowienia dla przedmiotowego urządzenia przesyłowego na jej rzecz odpłatnej służebności przesyłu na ww. nieruchomości, na warunkach przedstawionych w projekcie umowy i aktu notarialnego za wynagrodzeniem w kwocie 1.626 zł. Do pisma z dnia 3 października 2016 roku załączono wzór umowy i aktu notarialnego, w których to dokumentach szczegółowo zostały określone warunki udostępnienia nieruchomości i zakres uprawnień odwołującej. Do pisma załączono również szkic sytuacyjny, na którym przedstawiono przebieg linii elektroenergetycznej przez nieruchomość, szerokość pasa, w którym inwestor będzie uprawniony do podejmowania określonych działań oraz miejsce lokalizacji stanowiska słupowego.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 24 października 2016 roku odwołująca poinformowała, że nie wyraża zgody na zaproponowane przez inwestora wynagrodzenie.

Kolejnym pismem z dnia 9 listopada 2016 roku inwestor ponownie wystąpił o zgodę w wejście w teren i poinformował, iż w przypadku negatywnej odpowiedzi lub jej braku, w wyznaczonym terminie, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania administracyjnego.

W sporządzonym, w wyniku rozprawy administracyjnej, w siedzibie organu w dniu 27 sierpnia 2017 roku protokole, M. H. ponownie nie przyjęła wysokości odszkodowania zaproponowanej przez inwestora.

W ocenie organu odwoławczego, treść akt administracyjnych nie pozostawia wątpliwości, iż pomiędzy stronami na etapie negocjacji nie doszło do zgodnych ustaleń w kwestii planowanego przedsięwzięcia i wysokości odszkodowania, a w konsekwencji podpisania umowy na proponowanych przez inwestora warunkach. Złożenie zatem wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, Wojewoda ocenił jako prawidłowe, świadczyło o zakończeniu przez negocjacji. Przy czym, jak podkreślił organ, w trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organów było wyłącznie zbadanie faktu czy rokowania się odbyły oraz czy na ich podstawie strony zawarły umowę, czy też do porozumienia pomiędzy stronami nie doszło. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości.

Jak podkreślił Wojewoda, w sprawie zostały spełnione warunki zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n.

Bezsprzeczne jest, iż trasa inwestycji została określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla części miasta G., obejmującego rejon ulic: A., B., C. oraz rzeki D. i granic miasta G., zatwierdzonym uchwałą [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] czerwca 2017 roku (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 roku, poz. [...]). Lokalizacją tą organy orzekające w trybie art. 124 u.g.n. są związane. Na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego właściwy organ nie jest władny korygować planowanej trasy inwestycji, nie ma on swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Z załącznika graficznego do planu miejscowego wynika, iż przez działkę nr ewid. 72 przebiega oś linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV wraz z granicami pasa technologicznego – 18 m od osi linii elektroenergetycznej, w którym obowiązuje zakaz lokalizacji budynków lub pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

Część nieruchomości w planie miejscowym położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 2R - tereny rolnicze. W § 17 pkt 6 plan dopuszcza rozbudowę, przebudowę i modernizację sieci w uzgodnieniu z właściwym Zakładem Energetycznym. Zgodnie z pkt 9 dla istniejących linii napowietrznych 110 kV plan wyznacza maksymalna strefę bezpieczeństwa 40 m tj. po 20 m od linii na stronę.

Przedstawiony na załączniku do wniosku w skali 1:1.000 przebieg projektowanej przebudowy linii energetycznej Wojewoda ocenił jako zgodny z założeniami obowiązującego dokumentu planistycznego.

We wniosku wszczynającym postępowanie jego autor wyjaśnił, iż planowane prace mają być wykonane w związku z realizacją przedsięwzięcia pod nazwą "Przebudowa linii 110kV Ł.-G.". W ramach przedsięwzięcia istniejąca linia ma zostać rozebrana i w jej miejsce mają zostać podwieszone nowe napowietrzne przewody jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV. Wskazane prace – zdaniem organu – mieszczą się w pojęciu zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W zakresie pojęcia "założenia i przeprowadzenia" urządzeń sieci energetycznych należy rozumieć czynności polegające na ich budowie, względnie przebudowie. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b u.g.n.

Analiza przedłożonych w sprawie dokumentów potwierdza, iż prawidłowo określono zakres ograniczenia i przebieg inwestycji przez nieruchomość. Projektowany na działce fragment linii 110 kV relacji Ł.-G. będzie miał długość 54,25 m. Wytyczony pas technologiczny wzdłuż projektowanej linii ma szerokość 8,13 m Teren niezbędny dla zapewnienia bezpieczeństwa linii kablowej ma wielkość 438,53 m2. W obszarze pasa technologicznego obowiązują ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości polegające na obowiązku korzystania z tego obszaru w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy oraz eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych.

W toku postępowania odwoławczego, inwestor w odpowiedzi na uwagi strony odwołującej odnośnie bezpieczeństwa planowanej inwestycji poinformował, iż zamierzenie inwestycyjne polegać będzie na przebudowie linii, bez zmiany jej napięcia znamionowego. Nowoprojektowana linia będzie mieć zdecydowanie lepsze parametry użytkowe i techniczne. Co do zasady przewody będą zawieszone wyżej. Nowa linia jest zaprojektowana według aktualnie obowiązujących norm PN-EN 50341-1 oraz PN-EN 50341-3, zatem poziomy pół elektromagnetycznych na nieruchomości nie ulegną pogorszeniu. Linia elektroenergetyczna została zaprojektowana zgodnie z wymaganiami normy PN-EN-50341-1 oraz PN-EN-50341-3-22, tak aby zapewnić odpowiedni poziom ochrony osób postronnych przed skutkami wyładowań atmosferycznych w obrębie pasa technologicznego linii WN. Ponadto, w Polsce aktualnie obowiązującymi normami odgromowymi w zakresie ochrony obiektów budowlanych są normy serii PN-EN 62305. W celu ochrony przed wyładowaniami atmosferycznymi projektuje się instalacje odgromowe LPS (Lightning Protection System), które mają za zadanie przechwycenie wyładowania atmosferycznego i bezpieczne odprowadzenie go do ziemi.

Jak zaakcentował Wojewoda, kwestionowana decyzja orzeka o ograniczeniu sposobu korzystania z działki tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania prac tj. powierzchni 438,53 m2. Wskazany pas technologiczny stanowi obszar zajęcia na potrzeby usunięcia istniejących przewodów linii i ewentualnej wycinki drzew i krzewów zagrażających bezpiecznej pracy linii elektroenergetycznej oraz założenia i przeprowadzenia nowych przewodów.

Decyzja ogranicza prawo własności nieruchomości, polegające na znoszeniu przez jej właścicielkę niedogodności związanych z realizacją celu publicznego, ale tylko w okresie trwania prac związanych z realizacją przedsięwzięcia. Po tym okresie, stosownie do art. 124. ust. 4 u.g.n. na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z realizowaną inwestycją, a jeżeli jest to niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właściwy organ ustala odszkodowanie w oparciu o art. 128 ust. 4 u.g.n.

Odnośnie zgłoszonego w toku postępowania zarzutu dotyczącego wysokości wynagrodzenia Wojewoda wyjaśnił, iż konsekwencją wydania decyzji, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest nie tylko uznanie prawa inwestora do wykonania inwestycji na danej nieruchomości, ale także właściwość organu administracji do orzekania o odszkodowaniu za szkody oraz ewentualne zmniejszenie wartości nieruchomości będące następstwem ograniczenia prawa własności tej nieruchomości. Roszczenie odszkodowawcze dochodzone jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym przed Starostą. W konsekwencji prowadzonej sprawy dochodzi do ustalenia słusznego odszkodowania tj. takiego, które służyć będzie uzyskaniu przez właściciela ekwiwalentu za legalne działania inwestora zmieniające dotychczasowy stan nieruchomości, na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej o charakterze publicznym.

W konkluzji uzasadnienia Wojewoda pouczył odwołującą o treści art. 124 ust. 5 u.g.n.

W skierowanej do sądu administracyjnego skardze M. H. wskazała na naruszenie:

1. przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli i w konsekwencji rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów;

- art. 7 K.p.a. w związku z art. 124 u.g.n. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, polegający na pominięciu słusznego interesu obywateli (stron) przy podejmowaniu decyzji przez organ pierwszej instancji;

- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nie umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, przez co nie wywiązano się z obowiązku wynikającego ze wskazanego przepisu;

2. przepisów prawa materialnego, mianowicie:

- art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że rokowania z właścicielami w celu uzyskania zgody na wykonanie prac odbyły się zgodnie z prawem, co umożliwiło wszczęcie postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości;

- art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na niewłaściwym i nieprecyzyjnym określeniu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i przyjęcia, że w zakresie tego przepisu dopuszczalnym jest określenie ograniczenia korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na rozbiórkę istniejącej linii oraz podwieszenie napowietrznych przewodów jednotorowej linii, podczas gdy z treści tego przepisu wynika, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

Opierając się na wskazanych zarzutach autorka skargi wniosła o uchylenie w całości – jako wydanych z naruszeniem prawa – decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 124 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z powyższego przepisu wynikają następujące przesłanki uzasadniające decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości:

- uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego, służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z tych przewodów i urządzeń obiektów;

- brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość opisanej inwestycji.

Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego opisanej w ust. 1 powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, która zobowiązana jest dołączyć do wniosku dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uregulowana w art. 124 ust. 1 u.g.n. ma wyjątkowy charakter z uwagi na to, że dotyczy ograniczenia uprawnień właścicielskich, przeznaczenia prywatnej własności dla realizacji celu publicznego, którego konieczność realizacji i konkretny sposób tej realizacji wynika z określonych przepisów (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz którego osiągnięcie stało się niemożliwe w drodze ugody z właścicielem nieruchomości (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2015 roku, sygn. II SA/Bk 1098/14; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl oraz E. Bończak – Kucharczyk, Komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex).

Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych uprawniał do twierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działek skarżącej.

Przede wszystkim ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przedmiotowej spornej inwestycji zostało przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli – jak wskazano wcześniej – uchwały [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] czerwca 2017 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miasta G., obejmującego rejon ulic: A., B., C. oraz rzeki D. i granic miasta G. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 roku, poz. [...]). Z dołączonego wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że przez działkę nr ewid. 72 przebiega oś linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV wraz z granicami pasa technologicznego – 18 m od osi linii elektroenergetycznej, w którym obowiązuje zakaz lokalizacji budynków lub pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Część nieruchomości w planie miejscowym położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 2R – tereny rolnicze. Plan dopuszcza rozbudowę, przebudowę i modernizację sieci w uzgodnieniu z właściwym Zakładem Energetycznym (§ 17 pkt 6 planu). Dla istniejących linii napowietrznych 110 kV plan wyznacza maksymalna strefę bezpieczeństwa 40 m (§ 17 pkt 9 planu). W ocenie Wojewody, przedstawiony na załączniku do wniosku w skali 1:1.000 przebieg projektowanej przebudowy linii energetycznej jest zgodny z założeniami obowiązującego dokumentu planistycznego. Skład orzekający po analizie tego dokumentu podziela stanowisko Wojewody.

Zdaniem Sądu, cel dla którego inwestor wystąpił z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej jest celem publicznym. Jak wynika z przedłożonych wraz z wnioskiem o wydanie decyzji dokumentów, usytuowanie kwestionowanego odcinka sieci elektroenergetycznej na załączniku graficznym do wniosku (mapy obrazujące przebieg linii przez działkę skrzącej) nie odbiega od usytuowania linii w planie miejscowym – na każdym odcinku jest to pas technologiczny o szerokości 40 m, a przebieg przez działki skarżącej stanowi integralną część linii elektroenergetycznej.

Spełniony został również warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami ze skarżącą, zmierzającymi do uzyskania jej zgody na poprowadzenie linii elektroenergetycznej. Celem ustanowionego w art. 124 ust. 3 u.g.n. obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, że w sytuacji, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia, rokowania należy uznać za bezskuteczne (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 roku, sygn. II SA/Bk 692/12; wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 roku, sygn. II SA/Lu 301/11). Podzielając w całości powyższe stanowisko Sąd pragnie dodać, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa ani formy rokowań, ani sposobu ich dokumentowania, jak też nie określa wiążąco momentu, w którym przesądzone zostaje, iż rokowania należy uznać za nieprzynoszące skutku w postaci porozumienia stron. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że przedstawiciel inwestora dwukrotnie występował do M. H. o wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości, w celu wykonania zadania polegającego na przebudowie linii energetycznej (pisma z dnia 3 i 21 października 2016 roku). Inwestor wnioskował o wyrażenie zgody na wjazd i wejście na teren oraz dokonanie ewentualnej wycinki drzew i krzewów, w celu wykonania prac w oparciu o umowę ustanowienia dla przedmiotowego urządzenia przesyłowego na jej rzecz odpłatnej służebności przesyłu na ww. nieruchomości, na warunkach przedstawionych w projekcie umowy i aktu notarialnego za wynagrodzeniem w kwocie 1.626 zł. Do pisma z dnia 3 października 2016 roku załączono wzór umowy i aktu notarialnego, w których to dokumentach szczegółowo zostały określone warunki udostępnienia nieruchomości i zakres uprawnień skarżącej. Z załączonego do powyższego pisma szkicu sytuacyjnego wynika przebieg linii elektroenergetycznej przez nieruchomość, szerokość pasa, w którym inwestor będzie uprawniony do podejmowania określonych działań oraz miejsce lokalizacji stanowiska słupowego. W piśmie z dnia 24 października 2016 roku skarżąca poinformowała, że nie wyraża zgody na zaproponowane przez inwestora wynagrodzenie. W kolejnym natomiast piśmie inwestor ponownie wystąpił o zgodę w wejście w teren i poinformował, iż w przypadku negatywnej odpowiedzi lub jej braku, w wyznaczonym terminie, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania administracyjnego. W toku rokowań skarżąca wyraźnie wskazywała, iż nie wyraża zgody na zaproponowane przez inwestora wynagrodzenie, dlatego nie wyraża zgody na wejście na teren jej nieruchomości.

Po wymianie korespondencji między stronami, inwestor wystąpił na drogę administracyjną, czyli wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. zainicjował postępowanie w sprawie.

W świetle opisanej wyżej korespondencji wnioskodawcy z właścicielką nieruchomości lub jej pełnomocnikiem niewątpliwie wynika, że podejmowane były przez inwestora próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu wybudowania linii napowietrznej. Zakończyły się one jednakże niepowodzeniem. Nie dostrzegając szans na zawarcie porozumienia ze skarżącą inwestor prawidłowo zdecydował się złożyć wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.

Z opisanych powodów zawarty w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, w tym przypadku art. 124 ust. 3 u.g.n., nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku ich zainicjowania. Ustawodawca w żaden sposób nie sformalizował też momentu zakończenia rokowań. Zatem rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyroki NSA z dnia: 21 września 2017 roku, sygn. akt I OSK 3236/15; z dnia 7 września 2016 roku, sygn. akt I OSK 87/16; z dnia 6 lipca 2016 roku, sygn. akt I OSK 179/15).

W okolicznościach badanej sprawy nie ulega wątpliwości, że przedstawiciel inwestora zwracał się do skarżącej, ale ta nie wyraziła zgody na zawarcie porozumienia. Z akt administracyjnych wynika wola porozumienia po stronie przedstawiciela inwestora. Także z akt wynika jednoznacznie negatywne stanowisko skarżącej w zakresie dojścia do porozumienia.

Uzupełniając powyższe należy zaakcentować, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w okolicznościach badanej sprawy.

W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegającej na wydaniu decyzji w odniesieniu do inwestycji polegającej na rozbiórce istniejącej linii oraz podwieszenie napowietrznych przewodów, podczas gdy z treści tego przepisu – zdaniem skarżącej – wynika, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Niewątpliwie literalne brzmienie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi że wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest możliwe w sytuacji, gdy prowadzone prace mają polegać na zakładaniu i przeprowadzaniu na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej. Mając na uwadze również cel tego uregulowania i jego usytuowanie w ustawie, nie powinno budzić wątpliwości, że bez znaczenia pozostaje czy prowadzone prace mają stanowić budowę nowej infrastruktury, czy też przebudowę infrastruktury już istniejącej. Również w judykaturze wskazuje się, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Zauważa się przy tym, że inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii. Tak więc, podnoszona przez skarżącą okoliczność istnienia napowietrznej linii energetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził roboty budowlane przy tej inwestycji związane z jej przebudową (por. wyroki NSA: z dnia 31 maja 2017 roku, sygn. I OSK 2618/16; z dnia 14 grudnia 2017 roku, sygn. I OSK 1375/17; z dnia 4 października 2017 roku sygn. I OSK 3182/15). Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Dlatego też zarzut niedopuszczalności prowadzenia postępowania w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., wobec faktu, że planowana inwestycja ma dotyczyć przebudowy istniejącej linii energetycznej, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Także zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie znajdują uzasadnienia, bowiem – wbrew twierdzeniom skarżącej – postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem art. 7, art. 8 i art. 10 K.p.a. Odnosząc się do tych argumentów podkreślić wypada, iż w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), zatem są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniają, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w zacytowanych przepisach, wszystkie okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione, co zyskało swoje potwierdzenie w treści dokumentów załączonych do akt administracyjnych i w treści uzasadnień rozstrzygnięć organów administracji. Niewątpliwie, zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie związany jest z przedmiotem tego postępowania, zatem obejmuje tylko czynności mające wpływ na rozstrzygnięcie. To, że organ nie uznał argumentów skarżącej, która domagała się uchylenia decyzji, nie świadczy o tym, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem wymienionych przepisów. W tym zakresie Sąd podziela w całości argumentację przedstawioną w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a postawione zarzuty i ich szeroka argumentacja pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Natomiast regulacja art. 10 K.p.a. wskazuje, iż organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dostrzegając utrwalony w orzecznictwie pogląd należy wskazać, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013 roku, II GSK 1142/11; z dnia 18 grudnia 2012 roku, II OSK 1490/11; wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 roku, IV SA/Po 1109/12; w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 roku, II SA/Rz 622/12 i inne). W sprawie skarżąca nie wykazała takiego związku, zatem naruszenie art. 10 K.p.a. Sąd ocenił jako pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Organ pierwszej instancji pismem z dnia 21 sierpnia 2017 roku skierował do skarżącej informację w trybie art. 10 K.p.a., ale pismo to zostało wysłane na poprzedni adres zamieszkania skarżącej, mimo że w dniu 7 sierpnia 2017 roku podczas rozprawy administracyjnej skarżąca poinformowała organ o nowym adresie korespondencyjnym. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda kilkakrotnie informował stronę o treści art. 10 K.p.a., co miało miejsce w pismach z dnia: 13 grudnia 2017 roku, 22 stycznia, 27 lutego oraz 26 marca 2018 roku.

Konkludując Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.

A. P.