Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 633/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek – Rak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 31 maja 2022 r. nr SKO.421.420.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 31 maja 2022 r., nr SKO.421.420.2022, którą utrzymano w mocy decyzję Inspektora Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Słupsku z 27 kwietnia 2022 r., nr MOPR.VI-5211/33993/SP/04/2022/O, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Słupska, w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

J. M. złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Słupsku wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką M. Ś.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że matka skarżącego, M. Ś. (ur. 29 czerwca 1949 r.) legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Słupsku z 21 lutego 2022 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na okres do 29 lutego 2024 r., a ponadto wynika z niego, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14 stycznia 2022 r. W orzeczeniu wskazano także, że M. Ś. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że M. Ś. mieszka sama, jest wdową od 14 lat, choruje przewlekle, w listopadzie 2021 r. zdiagnozowano u niej złośliwy nowotwór pęcherza. W grudniu 2021 r. przeszła operację, jest w trakcie chemioterapii. Matka skarżącego cierpi także na miażdżycę kończyn dolnych, porusza się przy pomocy laski lub kuli. Skarżący nie mieszka z matką, prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną. Skarżący oświadczył, że w latach 2011 – 2019 pracował jako rybak, pływając na statkach w Norwegii. Z uwagi na pandemię nie przedłużono mu umowy i od tamtej pory podejmował się prac dorywczych. Od 24 stycznia 2022 r. uczestniczy w projekcie "Kierunek Aktywność III" w Centrum Integracji Społecznej w S. Na warsztat uczęszcza od poniedziałku do piątku, w godzinach od 8:00 do 14:00. Skarżący oświadczył, że ma z matką codzienny kontakt telefoniczny, w szczególności rano, żeby przypomnieć jej o lekach. Po warsztatach w Centrum Integracji Społecznej przyjeżdża do matki, a w weekendy przyjeżdża na noc, pomaga w podstawowych czynnościach tj. robi zakupy, sprząta, pomaga w higienie osobistej, przygotowuje posiłki, uczestniczy w wizytach lekarskich. Skarżący oświadczył ponadto, że jest w stanie i chce zrezygnować z uczestnictwa w projekcie Centrum Integracji Społecznej na rzecz opieki nad matką.

W świetle tak zgromadzonego materiału dowodowego, decyzją z 27 kwietnia 2022 r., Inspektor Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Słupsku, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Słupska, odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji za negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia uznał, w oparciu o treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, okoliczność, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności matki skarżącego.

Na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z 31 maja 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji w zakresie zaistnienia negatywnej przesłanki, wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśniając, że przepis ten, utracił moc w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała po 18 roku życia, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wynika, że osoba wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Zatem w okolicznościach rozpatrywanej sprawy ważna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną matką wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium, dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego doszło do przekonania, że pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącego nad matką a rezygnacją przez niego z zatrudnienia albo też niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie zachodzi związek przyczynowy, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skarżący wniósł skargę na opisaną wyżej decyzję organu II instancji, w której wskazał, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności. Skarżący wyjaśnił, że ze względu na zły stan zdrowia matki często musi zwalniać się z zajęć w Centrum Integracji Społecznej lub brać dni wolne. Zdaniem skarżącego, organ II instancji nie uwzględnił specyfiki choroby nowotworowej, na którą cierpi jego matka.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 31 maja 2022 r., utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Słupsku z 27 kwietnia 2022 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Słupska, o odmowie przyznania skarżącemu na jego wniosek świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, stwierdził, że nie narusza ona prawa.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 615), zwanej dalej u.ś.r., a w szczególności art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Niewątpliwie przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednakże, jak słusznie wskazało Kolegium, przepis ten winien być, interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18. roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną, co prawidłowo uwzględniło Kolegium.

W niniejszej sprawie bezsporna jest zarówno okoliczność posiadania przez matkę skarżącego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak i zaliczenia skarżącego do kręgu podmiotów zobowiązanych do opieki i uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ II instancji za zasadniczy powód odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uznał brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką.

Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi osoby niepełnosprawnej strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną

(por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., I OSK 1124/18, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy jednak podkreślić, że wskazane świadczenie nie jest przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za związany z tą opieką rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia, wynikający z zakresu zaangażowania w czynności opiekuńcze. Ta cecha różni świadczenie pielęgnacyjne od uregulowanego w art. 16a u.ś.r. specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowiącego wsparcie dla osób, które pozostają niezatrudnione, bez względu na to, czy prowadzi do tego rezygnacja, czy niepodejmowanie pracy zarobkowej, z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną, w wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Co prawda opieka ta nie musi być sprawowana całodobowo, jednak jej zakres winien być na tyle duży i adekwatny do potrzeb podopiecznego, aby wykluczał jakąkolwiek aktywność zawodową opiekuna, chociażby w ograniczonym zakresie (prace chałupnicze, w niepełnym wymiarze czasu pracy). Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie podejmuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza mu możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.

W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu było ustalenie związku pomiędzy niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Do oceny w tym zakresie konieczne było stwierdzenie, czy istotnie powodem niepodejmowania przez skarżącego zatrudnienia była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (matką), w tym również rozważenie tego, czy wymiar faktycznie sprawowanej przez skarżącego i koniecznej w związku ze specyfiką niepełnosprawności jego matki opieki rzeczywiście stoi na przeszkodzie możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy pod kątem istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką sprawowaną przez skarżącego nad matką, w tym faktycznym zakresem tej opieki, a koniecznością niepodejmowania z tego powodu przez skarżącego aktywności zawodowej, stwierdzając, że w istocie całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazuje, iż taki związek nie zachodzi.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma bowiem miejsca sytuacja, w której można byłoby przyjąć, że skarżący, bez wątpienia sprawując opiekę nad swoją matką, nie był w stanie podjąć żadnej aktywności zawodowej z powodu wykonywania tej opieki. Okoliczności faktyczne ujawnione w toku postępowania istnieniu takiego związku przeczą.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na zasadny pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, który akcentuje, iż ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 maja 2020 r., III SA/Gd 410/20). Istotne jest zatem to, czy na dzień złożenia wniosku (por. art. 24 ust. 2 u.ś.r.), a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną, skarżący spełniał przesłanki przyznania oczekiwanego świadczenia.

W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką w dniu 28 marca 2022 r. Z ustaleń organów wynika, że skarżący nie mieszka z matką, co zasadniczo nie stanowi przesłanki negatywnej przyznania świadczenia. W takiej sytuacji ocenie podlega jednak zakres zaangażowania skarżącego w opiekę, pod kątem tego, czy poza czasem przeznaczonym na opiekę pozostaje jeszcze przestrzeń czasowa możliwa do wykorzystania na pracę. Z wyjaśnień skarżącego wynika natomiast, że ma on z matką codzienny kontakt telefoniczny, w szczególności rano, kiedy przypomina jej o lekach.

Co jednak najważniejsze, z akt sprawy wynika, że skarżący od 24 stycznia 2022 r. uczestniczył w projekcie "Kierunek Aktywność III" w Centrum Integracji Społecznej w celu wzmocnienia aktywności i samodzielności życiowej, zawodowej lub przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, na podstawie kontraktu socjalnego zawartego w trybie i na zasadach określonych w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2021 r., poz. 1621 ze zm.). W trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego skarżących wyjaśnił, że w ramach kontraktu socjalnego codziennie od godziny 8.00 do 14.00 (od poniedziałku do piątku) bierze udział w zajęciach, podczas których realizuje powierzone mu zadania i obowiązki. Po zajęciach przyjeżdża zaś do matki, a w weekendy przyjeżdża na noc, pomaga w podstawowych czynnościach, tj. robi zakupy, sprząta, pomaga w higienie osobistej, przygotowuje posiłki, uczestniczy w wizytach lekarskich.

Z regulacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że zawarcie kontraktu socjalnego rodzi po stronie aktywizowanego obowiązki związane w uczestnictwem w zajęciach oraz uprawnienie do świadczenia integracyjnego.

W ocenie Sądu, z tak ustalonych okoliczności sprawy nie wynika, aby opieka sprawowana przez skarżącego nad matką była nie do pogodzenia z wykonywaniem pracy zarobkowej. Skarżący w chwili wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia, a także w dacie orzekania przez organ II instancji (tj. 31 maja 2022 r.) uczestniczył w programie aktywizacji zawodowej, poświęcając na to codziennie (od poniedziałku do piątku) co najmniej 6 godzin. Oznacza to, że przez znaczną część dnia matka skarżącego pozostawała sama w domu, co oczywiście nie przekreśla konieczności niesienia pomocy niepełnosprawnej matce, ale jednocześnie potwierdza, że jej zakres nie wykluczał aktywności zawodowej skarżącego. Obowiązki skarżącego związane z zajęciami aktywizacyjnymi w ramach projektu "Kierunek Aktywność III" wymagały jego udziału w zajęciach w dni robocze w takim wymiarze czasowym, który w istocie czynił z tej aktywności surogat zatrudnienia.

Jednocześnie należy podkreślić, że z zakresu deklarowanych przez skarżącego czynności opiekuńczych nie można było wykluczyć zwykłych czynności życia codziennego, takich jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, którym osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji nie może sprostać ze względu na swoje ograniczenia zdrowotne. Jednak czynności te przy właściwej organizacji (np. wcześniejszym przygotowaniu posiłków) dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej, co potwierdza w okolicznościach niniejszej sprawy fakt, że skarżący sprawowaną w przedstawionym zakresie opiekę nad matką godził z udziałem w zajęciach aktywizacyjnych. Zaangażowanie skarżącego w zajęcia organizowane przez Centrum Integracji Społecznej, w podanym przez niego wymiarze, świadczy o tym, że skarżący dysponował czasem, który mógłby przeznaczyć na wykonywanie pracy.

Należy podkreślić, że z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez niewielką część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyroki NSA: z 23 października 2020 r., I OSK 1148/20; z 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11 oraz z 2 lutego 2017 r., I OSK 2201/15, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., winna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (zob. wyrok WSA w Łodzi z 25 sierpnia 2022 r., II SA/Łd 229/22, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie nie wykazano, aby zaangażowanie skarżącego w opiekę nad matką było przeszkodą w podjęciu jakiejkolwiek aktywności zawodowej. W aktach postępowania nie odzwierciedlono okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenie, że zakres opieki sprawowanej nad matką usprawiedliwia niepodejmowanie zatrudnienia przez skarżącego. Zawarcie kontraktu socjalnego, w w wymiarze zaangażowania czasowego, może być przyrównane do aktywności zawodowej. Okoliczność, że skarżący w miesiącu styczniu 2022 r. zobowiązał się formalnie do uczestnictwa w programie aktywizacji zawodowej, a w miesiącu marcu 2022 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia z tytułu opieki nad matką, świadczy przede wszystkim o tym, że rozmiar świadczonej pomocy matce w żadnym razie nie był przeszkodą do zaciągnięcia zobowiązania do udziału w programie aktywizacji zawodowej i nie wyklucza tym samym jego aktywności w sferze zawodowej. W dacie składania wniosku skarżący uprawdopodobnił, że jest w stanie podjąć zatrudnienie chociażby w wymiarze czasowym tożsamym z zaangażowaniem w realizację kontraktu socjalnego.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostawała deklaracja skarżącego złożona w toku postępowania (w 2 miesiące po rozpoczęciu programu), co do możliwości rezygnacji z uczestnictwa w projekcie, albowiem w trakcie postępowania do takiej rezygnacji z udziału w projekcie nie doszło. W konsekwencji, przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie nie nastąpiła taka zmiana okoliczności w zakresie sposobu, zakresu i wymiaru czasowego pomocy świadczonej matce skarżącego, która mogłaby wpłynąć na odmienną od przyjętej przez organy oceny istnienia związku przyczynowo-skutkowego.

Z tego powodu działaniom i decyzjom organów nie można zarzucić naruszenia prawa.

Nie kwestionując i nie deprecjonując pomocy świadczonej matce przez skarżącego za uzasadnione należało uznać stwierdzenie, że jej zakres nie usprawiedliwia niepodejmowania zatrudnienia. Powyższej oceny nie mogły zmienić wyjaśnienia skarżącego, iż w związku ze sprawowaną opieką wykorzystał już 5 z 6 przysługujących mu dni wolnych oraz to, że często spóźniał się na zajęcia lub kończył je wcześniej. Przywołane okoliczności mają bowiem charakter incydentalny, pozostający bez wpływu na ogólną ocenę charakteru wykonywanej opieki.

Po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, w ramach złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wyjaśnił, że ze względu na pogorszenie stanu zdrowia matki zrezygnował z udziału w projekcie organizowanym przez Centrum Integracji Społecznej. Powyższe miało miejsce w sierpniu 2022 r., a więc kilka miesięcy po wydaniu zaskarżonej decyzji z 31 maja 2022 r., co nie mogło podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji. Powyższe może ewentualnie stanowić o takiej zmianie okoliczności, która mogłaby uzasadnić spełnienie przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przyszłości.

Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zakres wykonywanych przez skarżącego czynności opiekuńczych w stosunku do matki nie stoi na przeszkodzie podjęciu przez niego zatrudnienia. W ocenie Sądu, uwzględniając rozmiar sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką, przyjąć należy, że jest ona do pogodzenia z równoczesnym podjęciem aktywności zawodowej przez skarżącego. Nie zachodzi zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką, który przemawiałby za przyznaniem skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), oddalił skargę.