Postanowienie NSA, sygn. akt III FSK 623/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39(1)
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: 42 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 285
law: Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu 21 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 651/23 w sprawie ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dawniej: P. sp. z o.o. z siedzibą we W.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2023 r. nr 0201-IEW1.720.26.2023.MW w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić skargę kasacyjną. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 9 stycznia 2024 r., I SA/Wr 651/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Z. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dawniej: P. sp. z o.o. z siedzibą we W.) (dalej: "strona", "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 2 czerwca 2023 r. w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym i zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

2. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wnosząc skargę do sądu strona, poza przywołaniem merytorycznych zarzutów, wskazała, że skarżone postanowienie nie zostało jej skutecznie doręczone, a jedynie wysłane na adres elektroniczny pełnomocnika. W ocenie skarżącej ani sama wiadomość, ani załączniki, w tym w szczególności skarżone postanowienie, nie zostały podpisane przynajmniej profilem zaufanym, w konsekwencji czego nie wygenerowano Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP)/Urzędowego Poświadczenia Odbioru (UPO) po stronie organu ani też Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD)/UPO po stronie pełnomocnika spółki. W związku z tym pełnomocnik, chociaż mógł zapoznać się z treścią zaskarżonego postanowienia nie mógł go świadomie odebrać zgodnie z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, ze zm.; dalej: "k.p.a."), a poza skargą nie istnieje żaden dowód, że rozstrzygnięcie dotarło do spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że czym innym jest brak dokumentu potwierdzającego doręczenie pisma urzędowego, czym innym okoliczność jego doręczenia. Okoliczność ta mogłaby mieć istotne znaczenie, gdyby wpływała na uprawnienia procesowe skarżącej. W analizowanej sprawie taka sytuacja jednak nie wystąpiła, ponieważ bez wątpienia skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi do sądu. W ocenie organu fakt braku UPD nie świadczy o tym, że skarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, a w konsekwencji, że skarga złożona w terminie jest przedwczesna.

Rozpoznając sprawę sąd pierwszej instancji przychylił się do stanowiska strony stwierdzając, że z obowiązujących przepisów wynika, iż decydujący dla ustalenia daty doręczenia pisma w postępowaniu egzekucyjnym, wyekspediowanego drogą elektroniczną, w przypadkach w których korespondencja jest doręczana przy wykorzystaniu elektronicznej skrzynki podawczej w ePUAP, jest moment zakończenia procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata, co następuje bezpośrednio po opatrzeniu poświadczenia doręczenia tym podpisem, a dowód tego doręczenia świadczący jednocześnie o chwili doręczenia - zgodnie 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r o doręczeniach elektronicznych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 285 ze zm. dalej "u.d.e.") w zw. z art. 391 k.p.a. w zw. z art. 147 ust. 4 u.d.e. - stanowi udostępnione automatycznie przez system teleinformatyczny poświadczenie doręczenia (UPD).

Organ nie dysponuje UPD potwierdzającym datę i czas doręczenia zaskarżonego postanowienia, nie można więc ustalić od kiedy organ jest związany wydanym rozstrzygnięciem oraz od jakiego dnia kształtuje ono sytuacje prawną strony postępowania.

Wobec powyższego sąd pierwszej instancji stwierdził, że doręczenie aktu administracyjnego nie jest okolicznością faktyczną, tylko instytucją prawa procesowego. Dopiero wypełnienie ustawowych warunków pozwalających na uznanie, że doszło do doręczenia postanowienia powoduje, że wchodzi ono do obrotu prawnego, wywierając przewidziane nim skutki. Relatywizowanie doręczenia ze względu na konsekwencje naruszenia przepisów o doręczeniach dla strony postępowania, w szczególności ocena jego skuteczności na podstawie działań strony podjętych post factum, nie jest dopuszczalne. Wobec powyższego, okoliczność uzewnętrznienia treści postanowienia z istotnym naruszeniem norm statuujących instytucję doręczenia powoduje, że mimo, iż strona (jej pełnomocnik) miała sposobność zapoznać się z jego brzmieniem, to nie mamy do czynienia z doręczonym aktem administracyjnym, tj. aktem, który wiąże organ i kształtuje sytuację prawną strony postępowania.

Uznając, że skarga na wydane ale niedoręczone stronie postanowienie jest przedwczesna, WSA we Wrocławiu odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") jako niedopuszczalną (pełny tekst zaskarżonego orzeczenia oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

3. Od powyższego orzeczenia organ złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi. W skardze kasacyjnej wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzeczono się rozprawy.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 391 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 394 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479, ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") poprzez błędne uznanie, wbrew aktom sprawy, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu nie zostało podpisane i doręczone na wskazany przez pełnomocnika adres ePUAP, a zostało jedynie na niego wysłany (brak UPD), w związku z tym nie weszło on do obrotu prawnego, co obligowało sąd do odrzucenia skargi, w sytuacji gdy w sprawie doszło do doręczenia przedmiotowego postanowienia na wskazany przez pełnomocnika adres ePUAP, jedynie brak jest wygenerowania UPD. Uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż interes strony skarżącej był przez cały czas należycie chroniony, na co wskazuje choćby okoliczność zapoznania się przez pełnomocnika z treścią postanowienia i wniesienie od niego w ustawowym terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;

2. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 391 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 394 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 41 ust. 2 u.d.e. poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia o odrzuceniu skargi polegające na uznaniu, iż organy podatkowe naruszyły przepisy o doręczeniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż postanowienie organu podatkowego nie weszło do obrotu prawnego, w sytuacji gdy pełnomocnik odebrał przedmiotowe postanowienie i zapoznał się z jego treścią, a jedynie brak jest wygenerowania w sprawie UPD. Zatem uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż interes strony skarżącej był przez cały czas należycie chroniony, o czym świadczy wniesienie skargi do WSA z zachowaniem ustawowego terminu,

3. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art, 391 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 394 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 41 ust. 2 u.d.e. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i odrzucenie skargi, w sytuacji gdy sąd powinien rozpatrzeć sprawę merytorycznie, a skarga jako bezzasadna winna zostać oddalona w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

4. art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 391 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 394 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., art. 41 ust. 2 u.d.e. poprzez wadliwe wykonanie kontroli rozstrzygnięcia organu podatkowego pod względem jego zgodności z prawem i uznanie, że doręczenie postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisów o doręczeniu, zatem nie weszło ono do obrotu prawnego w sytuacji, gdy naruszenie to nie miało znaczącego wpływu na wynik sprawy, gdyż interes strony skarżącej był przez cały czas należycie chroniony, o czym świadczy wniesienie skargi do WSA z zachowaniem ustawowego terminu.

Wyżej zarzucone naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż w przypadku ich niewystąpienia nie doszłoby do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a tym samym przesądzenia, że postanowienie organu I instancji nie weszło do obrotu prawnego, w sytuacji, gdy zaskarżony akt został doręczony na wskazany przez pełnomocnika adres ePUAP i nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik zapoznał się z jego treścią. Przesłanie przedmiotowego postanowienia nastąpiło w trybie UPP zatem brak w sprawie dowodu jego doręczenia w postaci UPD. Uchybienie to jednak nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż interes strony skarżącej był przez cały czas należycie chroniony, na co wskazuje choćby okoliczność zapoznania się przez pełnomocnika z treścią postanowienia i wniesienie od niego z zachowaniem ustawowego terminu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

5.1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych) chyba, że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Nie ujawniono także podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, CBOSA). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.).

5.2. Spór w sprawie koncentruje się wokół kwestii prawidłowości i skuteczności doręczenia stronie zaskarżonego postanowienia, a tym samym kwestii wejścia zaskarżonego postanowienia do obrotu prawnego i dopuszczalności wniesienia od niego skargi do WSA.

Jak wskazuje organ, zaskarżone postanowienie zostało przesłane pełnomocnikowi strony za pośrednictwem platformy doręczeń elektronicznych ePUAP, jednak z uwagi na wysłanie innym trybem (organ wskazuje na wysłanie pisma w trybie Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP)), nie doszło do wygenerowana UPD. W ocenie organu nie miało to jednak wpływu na skuteczność doręczenia, niewątpliwie bowiem pełnomocnik strony zapoznał się z postanowieniem i w terminie złożył skargę do WSA.

5.3. Mając na uwadze stanowisko organu przedstawione w skardze kasacyjnej, należy wskazać przepisy regulujące kwestię doręczeń w niniejszej sprawie. Mianowicie, stosownie do art. 394 k.p.a. w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, do ustalenia dnia doręczenia korespondencji stosuje się przepis art. 42 u.d.e.

Zgodnie z art. 40 u.d.e. operator wyznaczony w ramach świadczenia publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego wystawia dowody wysłania i dowody otrzymania zgodnie ze standardem, o którym mowa w art. 26a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej. Jak stanowi natomiast art. 41 ust. 1 u.d.e., dowód otrzymania jest wystawiany po: 1) odebraniu korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego; 2) wpłynięciu korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu publicznego; 3) upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu.

Według art. 41 ust. 2 u.d.e. przez odebranie dokumentu elektronicznego rozumie się każde działanie adresata, posiadającego adres do doręczeń elektronicznych, powodujące, że adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres, i może zapoznać się z jego treścią. Jak natomiast stanowi art. 41 ust. 3 u.d.e., przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu. Jeżeli chodzi o chwilę doręczenia korespondencji elektronicznej, to zgodnie z art. 42 ust. 1 u.d.e. w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili: 1) odebrania korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1; 2) wpłynięcia korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2.

Zgodnie z art. 147 ust. 3 u.d.e., doręczenie korespondencji nadanej przez podmiot publiczny posiadający elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP do osoby fizycznej lub podmiotu niebędącego podmiotem publicznym, o których mowa w ust. 2, stanowiącej odpowiedź na podanie albo wniosek złożone w ramach usługi udostępnionej w ePUAP, jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego. W myśl art. 147 ust. 4 u.d.e., w przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, urzędowe poświadczenie odbioru, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy zmienianej w art. 105 (ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne), jest równoważne dowodowi otrzymania, o którym mowa w art. 41.

Jak wynika z art. 3 pkt 20 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2070, z późn. zm., dalej: ustawa o informatyzacji), określenie urzędowe poświadczenie odbioru oznacza dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru.

Wydane na podstawie ww. ustawy rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie") określa natomiast zasady doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem systemu ePUAP. Zgodnie z trybem doręczenia elektronicznego, przewidzianym w § 14, § 15 i § 16 rozporządzenia, poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego w celu umożliwienia podpisania tego poświadczenia przez adresata dokumentu elektronicznego. Adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo innym akceptowanym sposobem, zapewniającym możliwość potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych, a bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata, system teleinformatyczny udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.

5.4. W świetle powołanych wyżej przepisów, decydujący dla ustalenia daty doręczenia pisma wyekspediowanego drogą elektroniczną, w przypadkach, w których korespondencja jest doręczana przy wykorzystaniu elektronicznej skrzynki podawczej w ePUAP, jest moment zakończenia procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata, co następuje bezpośrednio po opatrzeniu poświadczenia doręczenia tym podpisem, a dowód tego doręczenia świadczący jednocześnie o chwili doręczenia - zgodnie 42 ust. 1 pkt 1 u.d.e. w zw. z art. 394 kp.a. w zw. z art. 147 ust. 4 u.d.e. - stanowi, udostępnione automatycznie przez system teleinformatyczny, poświadczenie doręczenia (UPD).

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, organ nie posiada urzędowego poświadczenia doręczenia zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że postanowienie to nie zostało doręczona pełnomocnikowi strony w sposób zgodny z prawem. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że poświadczenie doręczenia jest niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru i stanowi jedyny dowód doręczenia pisma adresatowi, dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Co istotne, pomimo wskazania przez organ, że pismo zostało wysłane w trybie Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia, to organ nie przedłożył dokumenty UPP.

Wymaga zaznaczenia, że system teleinformatyczny działa w sposób zautomatyzowany, wiążąc możliwość odbioru korespondencji z weryfikowaniem tożsamości odbierającego oraz podpisaniem poświadczenia doręczenia. Wygenerowanie zatem przez ePUAP UPD w konkretnej dacie dowodzi możliwości odebrania pisma przez jego adresata podpisującego owo poświadczenie.

W konsekwencji, nie można podzielić stanowiska organu zgodnie z którym w niniejszej sprawie nastąpiło doręczenie postanowienia gdyż pełnomocnik, w nieznanej i niedającej się zweryfikować dacie, zapoznał się z treścią postanowienia. Organ powołuje się przy tym na art. 41 ust. 2 u.d.e. wskazując, że wobec treści tego przepisu, skoro pełnomocnik zapoznał się z treścią postanowienia, to w konsekwencji należy uznać, że ją odebrał.

Przywołana regulacja zakłada niewątpliwie inicjatywę adresata przy uzyskaniu dostępu do dokumentu elektronicznego, co musi nastąpić wskutek świadomego wykonania czynności pobrania dokumentu. Wynikiem odebrania korespondencji, powinno być dysponowanie dokumentem wraz z możliwością zapoznania się z jego treścią. Wskazany przepis nie może być przy tym odczytywany w oderwaniu od pozostałych, obszernie przytoczonych wcześniej, regulacji dotyczących elektronicznych doręczeń. W szczególności należy mieć na względzie art. 42 ust. 1 pkt 1 u.d.e., zgodnie z którym w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili odebrania korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 (korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego). Doręczenie następuje bowiem w dacie podpisania przez odbiorcę (adresata) elektronicznego dokumentu zawierającego datę potwierdzenia odbioru przesyłki. Z kolei wygenerowanie UPD stanowi dowód na możliwość zapoznania się z jej treścią.

Argumentacja organu, nie znajduje zatem potwierdzenia w przedstawionych przepisach k.p.a., ustawy o doręczeniach elektronicznych, ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jak i rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów. Należy ponownie podkreślić, że dowód otrzymania (potwierdzenie otrzymania) wystawia się obowiązkowo w przypadku, gdy adresatem lub nadawcą jest podmiot publiczny (tak jak w niniejszej sprawie).

Doręczenie przez organ korespondencji w trybie niegwarantującym wygenerowania UPD, można porównać do wysyłki korespondencji listem zwykłym za pomocą operatora pocztowego. Doręczenie takie nie może wywołać istotnych procesowo skutków.

Jak słusznie stwierdził sąd pierwszej instancji, powoływany przez organ, jako dowód odebrania zaskarżonego postanowienia zrzut z ekranu monitora nie dowodzi w sposób niebudzący wątpliwości, że nastąpił odbiór korespondencji elektronicznej i fakt ten miał miejsce 9 czerwca 2023 r. Wskazywany bowiem przez organ zapis stanowi: "e-PUAP – Doręczono, wysłano przez Wagner Maria dnia 2023-06-09". Nie sposób zatem z niego wyczytać czy w tej dacie wysłano pismo czy je doręczono i komu.

Podzielić należy również stanowisko sądu pierwszej instancji, że czynność doręczenia musi być dokonana prawidłowo i organ musi dysponować z dokonania tej czynności odpowiednim potwierdzeniem. W zależności od formy doręczenia (za pośrednictwem operatora czy elektronicznie) będą to rożnego rodzaju dowody potwierdzenia. Dowody te podlegają załączeniu do akt sprawy. Dopiero posiadanie takiego dowodu może stanowić podstawę do przyjęcia, że dany dokument został stronie w określonych okolicznościach, w sposób zgodny z prawem procesowym, doręczony. Zgodnie z uchwałą NSA z 7 marca 2022 r., I FPS 4/21, przepisy postępowania pełnią funkcję gwarancyjną przede wszystkim w stosunku do strony postępowania. Dotyczy to unormowań nakładających określone obowiązki na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie. Owa funkcja gwarancyjna jest szczególnie widoczna w zakresie przepisów regulujących doręczenia. Jak wskazał NSA w tej uchwale ustawodawca nie wprowadził "braku dla strony ujemnych skutków procesowych" jako przesłanki uznawania pism za prawidłowo doręczone. W przypadku tej czynności mamy do czynienia albo z sytuacją, gdy doszło do skutecznego doręczenia, albo do takiego doręczenia nie doszło w związku z naruszeniem przepisów regulujących te czynności. Ocena skuteczności doręczenia ma więc charakter "zero-jedynkowy".

Brak formalnego doręczenia w sposób zgodny z przepisami, powoduje konieczność przyjęcia, że postanowienie nie zostało w ogóle doręczone. Nie ma przy tym znaczenia, że strona powzięła wiedzę na temat wydania takiego aktu, a nawet zapoznała się z nim, jeżeli nie nastąpiło to w drodze oficjalnego doręczenia. Brak prawidłowego doręczenia, nawet w sytuacji, gdy strona złożyła skargę od postanowienia nie może być uznany za pomijalne uchybienie z uwagi na to, że ocena skuteczności doręczenia uzależniona byłaby od aktywności procesowej strony.

5.5. Mając na uwadze powyższe, uznając za niezasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.