Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 640/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 89 ust. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 §1, art. 80, art. 107 §3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S. (obecnie: T.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 789/19 w sprawie ze skargi D. S. (obecnie: T.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 8 lipca 2019 r. nr 1001-IOM.4246.7.2019/JM w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 29 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 789/19, oddalił skargę D. S. (obecnie: T.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 8 lipca 2019 r., nr 1001-IOM.4246.7.2019/JM, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania ma automatach poza kasynem gry.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Funkcjonariusze celni 15 listopada 2016 r. przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.; dalej: u.g.h.) w lokalu "[...]" zlokalizowanym przy ul. [...]. Podczas kontroli stwierdzono obecność trzech urządzeń elektronicznych tj. [...] bez numeru oraz urządzenie bez nazwy. Funkcjonariusze celni przeprowadzili na urządzeniach eksperymenty procesowe, w wyniku których ustalili, że oferowane na nich gry wypełniają przesłanki określone w art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Przeprowadzone oględziny zewnętrzne ujawniły, że urządzenia były przymocowane do ściany lokalu i zabezpieczone przed ich kradzieżą. W momencie rozpoczęcia czynności kontrolnych w lokalu przebywał gracz [...], którego funkcjonariusze przybrali za świadka czynności przeszukania lokalu. W trakcie czynności do lokalu przybyło dwóch mężczyzn podających się za przedstawicieli lokalu, którzy odczepili automaty od ściany lokalu. Urządzenia te zostały zatrzymane do depozytu Izby Celnej w Łodzi. Następnie do lokalu przybyła D. S. (dalej: skarżąca), która oświadczyła na piśmie, że jest właścicielem przedmiotowego lokalu i wynajmuje go firmie [...] Sp. z o.o. w G.. Czynności kontroli zostały opisane w protokole z 15 listopada 2016 r.

Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi decyzją z 28 listopada 2018 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 36.000 zł, tytułem urządzania gier na trzech automatach, w lokalu "[...]" zlokalizowanym w Ł. przy ul. [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w dniu kontroli strona twierdziła, że podnajmuje lokal przy ul. [...] firmie G. Sp. z o.o. w G., która jest właścicielem automatów, jednak nie przedstawiła żadnych dowodów które by tę okoliczność potwierdzały. Organ wskazał, że w przeszłości strona zawierała umowy z innymi podmiotami np.: [...], [...]., [...], [...], [...] oddając im w używanie powierzchnię w należących do niej lokalach, ale w przypadku kontroli z 15 listopada 2016 roku umowy z innym podmiotem nie przedstawiła. Ponadto lokal ani automaty nie były oznaczone żadnymi informacjami, że działalność z wykorzystaniem tych zasobów prowadzi spółka [...]. Lokal był bezobsługowy, a w dacie kontroli to strona i pracujący na jej zlecenie mężczyźni pojawili się w lokalu w celu demontażu urządzeń. Organ wskazał także, że nielegalne urządzanie gier na automatach w lokalu przy [...] nie było pierwszym ujawnionym przez funkcjonariuszy w tym lokalu. Zgromadzony materiał dowodowy dotyczący przedmiotowych automatów, jak i załączony do akt sprawy materiał dowodowy z innych prowadzonych w stosunku do skarżącej postępowań w sposób bezsporny wskazuje, że skarżąca urządzała nielegalne gry na automatach poza kasynem gry.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzją z 8 lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Skarżąca nie posiadała zezwolenia na prowadzenie i urządzanie gier hazardowych. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przeprowadzona kontrola w lokalu skarżącej nie była jedyną kontrolą przeprowadzaną w lokalach pozostających w jej dyspozycji. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych w tych lokalach ustalono, że skarżąca w sposób świadomy i niezgodny z prawem współuczestniczyła w organizowaniu gier na automatach poza kasynem gry, czyniąc z powyższego procederu wieloletnie, stałe źródło swoich dochodów. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt i ust. 2 pkt 2 u.g.h., a podniesione zarzuty odwołania co do wadliwego ustalenia stanu faktycznego uznać należało za nieuzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu polegającego na błędnym ustaleniu, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na przedmiotowych automatach, w sytuacji gdy urządzenia nie należały do skarżącej, a nadto odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 u.g.h., organ wskazał, że podniesione przez skarżącą okoliczności nie mogą podważać prawidłowości ustaleń co do tego, że skarżąca jest podmiotem urządzającym gry, skoro zapewniła warunki do korzystania z automatów poprzez wydzielenie powierzchni swojego lokalu do zainstalowania oraz użytkowania urządzeń do gier. Odwołując się do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 organ odwoławczy podkreślił, że art. 89 u.g.h. nie ogranicza kręgu podmiotów, które podlegają karze pieniężnej za urządzanie gier hazardowych i gier na automatach, a w szczególności nie wskazuje, aby kara ta mogła być nałożona tylko i wyłącznie na podmioty, które mogłyby uzyskać koncesję, zgodnie z art. 6 ust. 4 u.g.h., a nie na pozostałe podmioty, które urządzałyby nielegalnie gry hazardowe i gry na automatach poza kasynem gry. Karze podlega bowiem urządzający gry w warunkach określonych w art. 89 u.g.h. i może nim być każdy podmiot dysponujący tą cechą.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi nie zgodził się również ze stanowiskiem strony co do braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, wskazując, że kwestia ta została rozstrzygnięta w powołanej wyżej uchwale z 16 maja 2016 r.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony.

W ocenie WSA Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi prawidłowo zastosował w sprawie - obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez skarżącą - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz że wysokość tej kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu. W rozstrzyganej sprawie skarżącej wymierzona została kara w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na trzech automatach, wobec powyższego zarzut skargi, że organ wymierzył skarżącej karę pieniężną na podstawie nowych przepisów nieobowiązujących w dacie kontroli dokonanej w lokalu "[...]" przy ul. [...] w Ł. jest całkowicie niezrozumiały.

Zdaniem Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że organ II instancji prawidłowo uznał skarżącą za podmiot urządzający gry na automatach [...], [...] bez numeru oraz jednym automacie bez nazwy nr [...] w lokalu "[...]" przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że w toku kontroli odbywającej się w lokalu 15 listopada 2016 r. pojawiły się dwie osoby przysłane przez stronę do wymontowania automatów ze ściany, a następnie sama D. S.. Skarżąca posiadała ze sobą gotowe oświadczenie, że jest właścicielem przedmiotowego lokalu i podnajmuje go [...]., do której to spółki należą znajdujące się w nim automaty. W toku kontroli ani później w trakcie toczącego się postępowania przed organami celno-skarbowymi skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które potwierdzałaby powyższe okoliczności. Jednocześnie organ w toku postępowania odwoławczego pozyskał kopię faktury nr [...] wystawionej w dniu 7 listopada 2016 r. przez skarżącą na rzecz [...]Sp. z o.o. z tytułu najmu lokalu położonego w Ł. przy [...]. Zgodnie z fakturą spółka [...] zobowiązana była uiścić D. S. [...] zł brutto z tytułu podnajmu lokalu. Przedstawione okoliczności, w ocenie Sądu dowodzą, że skarżąca podnajęła lokal lub jego część innej firmie. Brak umowy nie pozwala jednak określić w jakim celu, na jakich zasadach, nie potwierdza też stanowiska skarżącej, że nie do niej należały ujawnione w dniu kontroli automaty. Jednakże, faktem jest, że skarżąca udostępniła innemu podmiotowi powierzchnię lokalu, na której zainstalowane zostały automaty do gier i z tego tytułu otrzymywała czynsz. W materiale dowodowym sprawy brak jednak dowodów wskazujących na to, że to nie strona była właścicielem ujawnionych w dniu kontroli automatów. To jej pracownicy posiadali urządzenia umożliwiające wymontowanie automatów ze ścian jej lokalu i to skarżąca, a nie najemca (do którego jak twierdzi należały automaty) zjawiła się w dniu kontroli w lokalu. To skarżąca jako dysponent lokalu miała bezpośredni wpływ na jego funkcjonowanie, a tym samym miała bezpośredni wpływ na udostępnianie automatów szerokiemu gronu odbiorców będących klientami lokalu i umożliwienie im niezakłóconego korzystania z tych urządzeń. Jednocześnie, Sąd zwrócił uwagę, że to skarżąca nadzorowała funkcjonowanie automatów wstawionych do jej lokalu, bowiem w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych (15 listopada 2016 r.) pojawiła się wraz ze swoimi pracownikami, którzy w związku z zatrzymaniem automatów przez funkcjonariuszy celnych usunęli elementy mocujące je do ściany lokalu. Tym samym, jeżeli rola skarżącej ograniczałaby się wyłącznie do wynajęcia lokalu innemu podmiotowi, wówczas nie posiadałaby wiedzy o przeprowadzanej kontroli i nie pojawiłaby się w lokalu wraz osobami zajmującymi się demontażem automatów.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami, świadomie w kolejnych latach udostępniała powierzchnię lokali do wstawienia automatów do gier hazardowych, naruszając tym samym przepisy prawa. Tym samym skarżąca wielokrotnie uczestniczyła w zorganizowaniu warunków umożliwiających korzystanie z wstawionych do pozostających w jej dyspozycji lokali automatów, co oznacza, że systematycznie wraz z właścicielami urządzeń urządzała gry hazardowe poza kasynami gry. Jednocześnie, dysponując wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejnymi kontrolami w jej lokalach, nie podjęła stosownych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi WSA wskazał, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Przepis ten nie zawiera żadnego dalszego doprecyzowania w zakresie rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach poza kasynem gry ani też rodzaju i formy działalności, w ramach której gry takie są urządzane poza kasynem. Zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna powyższego przepisu nie daje podstaw do przyjęcia, że określonej w nim odpowiedzialności nie podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą jako osoby fizyczne.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (publ. w ONSAiWSA 2016/5/73, LEX nr 2039440) orzekł, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której – jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Z powyższego wynika, że na gruncie art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., wbrew twierdzeniom skarżącej, stanowi więc podstawę wymierzenia kary każdemu kto urządza gry na automatach, bez względu na formę prowadzonej działalności, poza miejscem wyznaczonym treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h. Z powyższych przyczyn niezasadny jest zarzut naruszenia art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 ustawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji DIAS z dnia 8 lipca 2019 r. naruszającej przepisy prawa;

2) art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady przez Sąd orzekający oraz brak przedstawienia wywodu własnego i logicznego rozumowania przez Sąd orzekający w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, gdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku sprowadza się do przepisania uzasadnień wyroków NSA powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd meriti do zarzutów odwołania, tj. w zakresie naruszenia przez organ II instancji:

a) art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 k.p.a. poprzez niewyjaśnianie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy, a także poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia, się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz złożenia wniosków dowodowych.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;

2) art. 6 ust. 4 u.g.h., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Nieusprawiedliwione są zarzuty wskazane w pkt I.2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 137 § 1 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).

Nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ o czym była już mowa uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Natomiast odwołanie się przez Sąd I instancji do poglądów wyrażonych w uzasadnieniach innych sądów, wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest dopuszczalną praktyką i - wbrew twierdzeniom autora skargi - nie świadczy o braku samodzielności Sądu I instancji w rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1715/21).

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii naruszenia przez organ II instancji art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Sąd I instancji trafnie zatem stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są niezasadne. W konsekwencji niezasadny jest zarzut kasacyjny podniesiony w punkcie I.3a. petitum skargi kasacyjnej.

Nie został naruszony również art. 137 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Przebieg narady i głosowanie nad orzeczeniem jest tajne, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy, z zastrzeżeniem § 3, nie jest dopuszczalne. Narada obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zostać wydanym orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnego argumentu, który wskazywałby na naruszenie przez Sąd I instancji tego przepisu. Nie wskazano, że narada się nie odbyła bądź też, że narada nie była tajna, że nie było dyskusji lub głosowania (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1338/18). Tym samym zarzut naruszenia art. 137 § 1 p.p.s.a. uznać należy za bezpodstawny.

Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej.

Po pierwsze, podnosząc zarzut naruszenia ww. przepisu autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował jednostki redakcyjnej, która jego zdaniem została naruszona. Podkreślenia wymaga, że zarzucany art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został podzielony na litery od a) do c). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/11).

Po drugie art. 145 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Artykuł 145 p.p.s.a. określa sposób rozstrzygnięcia sprawy i jest to tzw. przepis wynikowy, dlatego - podnosząc jego naruszenie - autor skargi kasacyjnej powinien powiązać go z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisu (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10; z 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2886/12; z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1298/14; z 13 października 2017 r., sygn. akt II GSK 129/16).

W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i jego ocena, przyjęte następnie przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano bowiem zgodności z prawem dokonanych w tej sprawie ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania, że z powodu podejmowanych czynności skarżąca była współurządzającą gry hazardowe w rozumieniu przepisów u.g.h.

Wskazać należy, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy (por. np. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1915/17, z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5042/16, z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 47/18). Urządzającym grę jest więc ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie wskazał, na podstawie jakich okoliczności uznał skarżącą za podmiot współurządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca wynajęła lokal przy [...] w Łodzi od firmy [...]. Następnie umową najmu z podnajęła ten lokal spółce [...] Sp. z o.o. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie uznały organy i WSA za wyczerpujące znamiona definicji urządzania gier. Autor skargi w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia przepisów postępowania - nie podważył skutecznie tych ustaleń.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie nieusprawiedliwione są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię (punkt II.1 petitum skargi kasacyjnej). Zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia skarżącej kary pieniężnej stanowił art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., nie zaś art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 u.g.h. Sąd I instancji nie dokonywał zatem wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a zatem nie mógł go naruszyć.

Nieusprawiedliwiony okazał się także podniesiony w pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 u.g.h. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie - działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 jest prowadzona na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis ten nie doprecyzowuje ani rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach, ani też rodzaju i formy działalności, w ramach której gry takie są urządzane poza kasynem. Jak stwierdził NSA w uchwale z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy, tzn. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Zatem przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Zasądzoną na rzecz organu kwotę 2700 zł stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który reprezentował organ przed Sądem I instancji, sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 38).