Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 48/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 659
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność i przewlekłość Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie bezczynności i przewlekłości postępowania dotyczącego doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem 1. umarza postępowanie w zakresie bezczynności Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., 2. stwierdza, że Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. dopuścił się przewlekłości postępowania, 3. stwierdza, że przewlekłość postępowania Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 czerwca 2018r. , H. P. i Skarżąca(zgodnie z podpisami) złożyły wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Toruniu ( dalej jako : "PINB"), o przeprowadzenie kontroli budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiącego ich własność, zlokalizowanego w Toruniu przy ul. [...] , na terenie działki nr ew. [...].

PINB 2 lipca 2018r. zawiadomił o kontroli strony : H. i R. P. oraz A. B. ( właścicieli nieruchomości), którą przeprowadzono 17 lipca 2018r. Dalej , 26 lipca 2018 r. organ wszczął postępowanie. W toku postępowania ustalono, że budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Toruniu pobudowany został na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Prezydenta Miasta Torunia znak AB-II-735 3/399/2001 z dnia 27.04.2001 r., którego budowa została zakończona skutecznym przyjęciem przez PINB PG w Toruniu zgłoszenia o zakończeniu budowy, dokonanym przez inwestora (które wpłynęło do organu 3.11.2003 r.). Z kolei dopiero czynności kontrolne w przeprowadzone związku z wnioskiem H. P. i Skarżącej z dnia 29 czerwca 2018r. , wykazały niezgodność wybudowanego budynku z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Torunia z dnia 27.04.2001 r. znak AB-II-7353/399/2001. PINB przyjął zgłoszenie o zakończeniu budowy w 2003r. zgodnie z wówczas obowiązującym brzmieniem art. 54 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. P.b. (Dz. U. 2003 r. 80.718) – dalej jako "P.b.", który stanowił, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów ust. 3 oraz art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie wniesie sprzeciwu, w drodze decyzji.

Organ wykazał, że w przedmiotowej sprawie inwestor przystąpił do użytkowania budynku w trybie uproszczonym , poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 ust. 1 P.b., wrażającym się w tym, że jedynie wniesienie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy następuje w formie decyzji. Natomiast zły stan budynku oddanego do użytkowania w trybie uproszczonym w 2003r. został zgłoszony organowi nadzoru budowlanego dopiero wnioskiem obecnych właścicieli obiektu z 29 czerwca 2018r.

Wnioskodawcy do akt sprawy dostarczyli: "opinię techniczną dot. wystąpienia zarysowań - pęknięć ścian budynku mieszkalnego jednorodzinnego, sporządzoną przez mgr inż. P. P. upr. [...] w spec. konstrukcyjno-budowlanej i mgr inż. W. P. upr. [...] w spec. konstrukcyjno-budowlanej, z treści której wynika, że : "W oparciu o analizy podane w punkcie 5 niniejszego opracowania, mimo wskazanych odstępstw przy wykonywaniu elementów konstrukcyjnych od projektu budowlanego w tym zmiany ilości słupków w ścianach kolankowych w uogólnieniu rozpatrywane elementy konstrukcyjne po uwzględnieniu wskazań w punkcie 6.4 konstrukcja budynku spełni wymagania art. 5 ust. 1 P.b. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) i warunki techniczne wskazane w dziale V Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2017 r, poz. 2285), w tym również w aspekcie użytkowym. Aktualny stan konstrukcji nie daje przesłanek przekroczenia nośności stanów granicznych podstawowych elementów konstrukcyjnych tym samym pod względem nośności w aktualnych warunkach można uznać jako bezpieczny. Stwierdzone zarysowania -pęknięcia i odspojenia ścianki kolankowej od ścian poprzecznych nie dają przesłanek do zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcyjnego obiektu, natomiast według analiz w punkcie 5 mają one charakter użytkowy".

Przedłożono również "opinię techniczną" sporządzoną przez mgr inż. J. K., w której sporządzający stwierdził, że cyt. "Wykonanie takiego (zaproponowanego przez niego w opracowaniu) zabezpieczenia nie jest w stanie zastąpić prawidłowego wykonania konstrukcji na etapie realizacji budynku. Nie daje gwarancji całkowitego usztywnienia ścian. Pozwoli jednak na 2 częściowe zabezpieczenie ścian pod murłatą przed wychyleniem na zewnątrz pod wpływem sił rozporu z więźby dachowej. W chwili obecnej bez dużej skali rozbiórki brak możliwości wykonania trzpieni oraz wieńca".

Z uwagi na powyższe ustalenia PINB , opierając się o sposób zaproponowanego wzmocnienia konstrukcji z "opinii technicznej" sporządzonej przez mgr inż. P. P. i mgr inż. W. P. , w dniu 29 sierpnia 2018 r. wydał decyzję nr PINB.450.38.2018.KK , w której nałożył na obecnych właścicieli budynku , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. P.b. ( Dz.U. z 2018r. , poz. 1202 ze zm.) obowiązki do wykonania w terminie do 31 stycznia 2019r., celem wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Dalszy przebieg podejmowanych czynności przez organ i strony był następujący:

12 września 2018r. strony złożyły odwołanie o decyzji PINB z 29 sierpnia 2018 r., na którym brakowało podpisu R. P..

PINB za pismem z 18 września 2018r. na podstawie art. 133 kpa przekazał odwołanie do organu II instancji.

Decyzją z 16 listopada 2018r. nr WINB-WOP.7721.1092018.BL Kujawsko Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy ( dalej jako: "K-P WINB"), uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

23 listopada 2018r. wpłynęły do PINB akta po wykorzystaniu przez K-P WINB.

28 listopada 2018r. PINB zawiadomił strony o kontroli wyznaczonej na dzień 20 grudnia 2018r. 21 grudnia 2018r. organ wystąpił do Urzędu Miasta Torunia o przekazanie wyrysu i wypisu obecnie obowiązującego m.p.z.p. przy ul. [...] w Toruniu. 27 grudnia 2018r. PINB wystąpił do Wydziału Geodezji i Kartografii UM Torunia o nadesłanie materiałów geodezyjnych dotyczących pomiarów budynku celem uwidocznienia go na mapie. 31 grudnia 2018r. organ odniósł się do pism stron z 6 grudnia 2018r. oraz 21 grudnia 2018r.

3 stycznia 2019r. do PINB wpłynął wyrys i wypis m.p.z.p. 9 stycznia 2019r. PINB zapoznał się z w Archiwum Wydziału Architektury i Budownictwa w Toruniu z aktami nieruchomości ( notatka służbowa w aktach sprawy).16 stycznia 2019r. do PINB wpłynęły materiały z Wydziału Geodezji i Kartografii UM Torunia.

Decyzją z 21 stycznia 2019r. nr PINB.450.38.2018.KK PINB nałożył na właścicieli na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ustawy P.b. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego .

15 lutego 2019r. strony złożyły odwołanie od decyzji z 21 stycznia 2019r. , które PINB przekazał do organu II instancji za pismem z 22 lutego 2019r.

Decyzją z 6 czerwca 2019r. nr WINB-WOP.7721.26.2019.AA/AJ, K-P WINB w Bydgoszczy uchylił w całości decyzję PINB z 21 stycznia 2019r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja ta wpłynęła do PINB 10 czerwca 2019r.

Następnie 17 czerwca 2019r. PINB wezwał strony o dostarczenie dokumentów w terminie do 20 dni od dnia otrzymania wezwania.

8 lipca 2019r. strony poinformowały o dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu i dodały ,że inwestor nie przedstawił dokumentacji powykonawczej , o którą wystąpili do niego pismem z 24 czerwca 2019r. ( k- 52 tom II).

7 sierpnia 2019r. organ ponowił wezwanie w terminie 7 dni o dostarczenie dokumentacji powykonawczej , a w przypadku jej braku o przesłanie inwentaryzacji budynku przedstawiającej wykonane roboty budowlane wraz z opisem wszystkich odstępstw od projektu budowlanego. Zaznaczył, że dokumentacja powinna być sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane.

28 sierpnia 2019r. strony wniosły o wydłużenie terminu na przedłożenie dokumentacji powykonawczej budynku do czasu rozstrzygnięcia prawomocnym wyrokiem sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Toruniu. W piśmie tym strony złożyły jednocześnie wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 4 kpa. Wniosek nie został podpisany przez jedną ze stron . Organ w piśmie z 30 sierpnia 2019r. wystąpił do strony w z wezwaniem do usunięcia braku formalnego – własnoręcznego podpisu podania.

16 września 2019r. strony ponowiły wniosek o przedłużenie terminu na przedłożenie dokumentacji powykonawczej.

18 września 2019r. organ:

• odmówił przedłużenia terminu, informując strony o konieczności dostarczenia dokumentów, o które organ wzywał niezwłocznie;

• poinformował R. P. o pozostawieniu jego podania z 28 września bez rozpatrzenia , z uwagi na nieusunięcie braków w terminie;

• postanowieniem nr PINB.450.38.2018.KK odmówił zawieszenia postępowania.

2 października 2019r. organ poinformował strony o kontroli wyznaczonej na dzień 17 października 2019r. 7 października 2019r. strony wystąpiły o spotkanie w siedzibie organu. Organ wyznaczył spotkanie na 9 października 2019r. Z kolei 9 października 2019r. strony wniosły o zmianę wyznaczonego terminu kontroli, z uwagi na przebywanie w dniach 15- 17 października 2019r. poza Toruniem. Strony ponowiły wniosek o wydłużenie terminu na dostarczenie dokumentów.

14 października 2019r. organ z udziałem stron przeprowadził oględziny obiektu.

Postanowieniem z 26 listopada 2019r. nr PINB.450.38.2018.KK organ nakazał stronom w terminie do 3 lutego 2020r. dostarczenie ekspertyzy technicznej określającej prawidłowość wykonanych robót budowlanych związanych z budynkiem mieszkalnym.

17 grudnia 2019r. strony złożyły zażalenie na powyższe postanowienie.

K-P WINB postanowieniem z 3 lutego 2020r. uchylił zaskarżone postanowienie w części wyznaczonego terminu i wyznaczył termin na dostarczenie ekspertyzy do 16 marca 2020r. ,a w pozostałej części postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy.

11 lutego 2020r. strony złożyły kolejny wniosek o zawieszenie postępowania.

W kolejnych zawiadomieniach z 17 lutego 2020r. oraz 4 marca 2020r., PINB poinformował strony o przedłużeniu terminu oraz postanowieniem odmówił zawieszenia postępowania.

9 marca 2020r. strony wniosły o przedłużenie terminu nałożonego obowiązku oraz o doprecyzowanie zakresu ekspertyzy technicznej i enumeratywne wyszczególnienie elementów , które mają zostać uwzględnione w ekspertyzie technicznej.

11 marca 2020r. organ wezwał R. P. o uzupełnienie braku formalnego - podpis pod wnioskiem z 9 marca 2020r.

26 marca 2020r.( wpływ do organu 31 marca 2020r. ) H. P. złożyła podpisany w imieniu R. P. wniosek, powołując się na pełnomocnictwo sporządzone formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z 16 maja 2017r. ,

2 kwietnia 2020r., organ poinformował strony o przedłużeniu terminu.

Postanowieniem z 7 kwietnia 2020r. nr PINB.450.38.2018.KK organ odmówił stronom uzupełnienia postanowienia z 26 listopada 2019r. Kolejnym postanowieniem z 7 kwietnia z 2020r. organ zmienił postanowienie z 26 listopada 2019r. w części dotyczącej ustalenia terminu przedłożenia ekspertyzy technicznej wyznaczonego do dnia 16 marca 2020. i wyznaczył ten termin na 30 czerwca 2020r.

7 kwietnia 2020r. organ pozostawił podanie R. P. bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków. Jednocześnie organ poinformował, że do akt sprawy nie zostało złożone pełnomocnictwo - Akt notarialny Rep. A Nr [...] z 16 maja 2017r. ,

30 kwietnia 2020r. organ zawiadomił strony o zawieszeniu terminów procesowych w związku z art. 15 zzs4 ust. 1 pkt 6 ustawy Covid -19.

26 maja 2020r. organ zawiadomił strony o rozpoczęciu biegu terminów procesowych.

27 lipca 2020r. organ poinformował strony o przedłużeniu terminu.

25 sierpnia 2020r. PINB wezwał strony o dostarczenie ekspertyzy technicznej w terminie 10 dni. Poza tym wystąpił do Sądu Okręgowego w Toruniu z zapytaniem o stan sprawy, sygn. I C [...].

W piśmie z 11 września 2020r. Sąd Okręgowy w Toruniu poinformował organ , że wyrok nie zapadł.

15 września 2020r. Skarżącawystąpiła do organu o udostępnienie akt.

25 sierpnia 2020r. organ ponowił do stron wezwanie o udostępnienie ekspertyzy i jednocześnie wdrożył procedurę wykonania zastępczego ( notatka z 8 września 2020r., pismo z 21 września 2020r.).

28 września 2020r. , 27 listopada 2020r. i 1 lutego 2021. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu.

9 lutego 2021r. organ poinformował strony o kontroli wyznaczonej na 25 lutego 2021r.

14 lutego 2021r. strony zawiadomiły organ o braku możliwości przeprowadzenia kontroli. Pismo podpisała Skarżącapodpisem elektronicznym.

17 lutego 2021r. organ wezwał A. B. ( dalej jako : "Skarżąca") o przesłanie pełnomocnictwa do działania w imieniu pozostałych stron.

19 lutego 2021r. H. P. zawiadomiła organ o braku możliwości przeprowadzenia, a 23 lutego 2021r. zwróciła się do organu o zweryfikowanie poprawności dokumentów dotyczących budynku mieszkalnego , złożonych przez inwestora 3 listopada 2003r.

23 lutego 2021r. Skarżąca złożyła do organu wniosek o zweryfikowanie poprawności dokumentów dotyczących budynku mieszkalnego, złożonych przez inwestora 3 listopada 2003r.

9 marca 2021r. organ wezwał H. P. oraz Skarżącą o wskazanie w terminie 14 dni liczonych od dnia otrzymania pisma, terminu udostępnienia budynku, umożliwiającego do dnia 30 kwietnia 2021r. przeprowadzenia oględzin w związku z koniecznością sporządzenia ekspertyzy technicznej.

23 marca 2021r. Skarżąca ponownie odmówiła udostępnienia budynku. Do pisma dołączyła zaświadczenie o stanie zdrowia R. P..

29 marca 2021r. organ zawiadomił strony o kontroli , którą wyznaczył na 20 maja 2021r.

1 kwietnia 2021r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu.

14 maja 2021r. Skarżąca poinformowała o braku możliwości przeprowadzenia kontroli. W protokole kontroli z 20 maja 2021r. odnotowano, że kontroli nie przeprowadzono , ponieważ nie stawili się właściciele.

25 maja 2021r. organ zawiadomił strony o kontroli , którą wyznaczył na 23 czerwca 2021r.

2 czerwca 2021r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu.

W piśmie z 12 czerwca 2021r. Skarżąca wystąpiła do PINB o ustosunkowanie się do jej pisma z 23 lutego 2021r. , dotyczącego zweryfikowania poprawności dokumentów, dotyczących budynku mieszkalnego , złożonych przez inwestora 3 listopada 2003r.

Postanowieniem z 9 lipca 2021r. organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy spornego budynku i zamiaru przystąpienia do użytkowania ww. obiektu budowlanego, w związku z wnioskiem A. B. z 12 czerwca 2021r.

9 lipca 2021r. organ poinformował Skarżącą z 12 czerwca 2021r. ,że " umowa przeprowadzenia przetargu i wyboru wykonawcy" ekspertyzy technicznej, zawarta została 12 stycznia 2021r. z B. dr. inż. J. L. .

30 lipca 2021r. Skarżąca złożyła do organu wniosek dowodowy.

2 sierpnia 2021r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu oraz wystąpił do Urzędu Miasta w Toruniu o przedłożenie wyrysu i wypisu z m.p.z.p., obowiązującego w okresie od 27 kwietnia 2001r. do 3 listopada 2003r. oraz decyzji o warunkach zabudowy z 27 listopada 2000r., znak AB-II-7331/1283/2000.

13 sierpnia 2021r. wpłynęła do organu ekspertyza techniczna Rzeczoznawcy Budowlanego.

18 sierpnia 2021r. Prezydent Miasta Torunia przekazał dokumenty, o które wystąpił organ w piśmie z 2 sierpnia 2021r., tj. uchwałę Miejskiej Rady Narodowej nr X/58/86 z 27 stycznia 1986r. oraz decyzję o warunkach zabudowy z 27 listopada 2000r. , znak AB-II-7331/1283/2000.

26 sierpnia 2021r. PINB wystąpił do Rzeczoznawcy Budowlanego o uzupełnienie inwentaryzacji budowlanej oraz uzupełnienie i wyjaśnienie nieścisłości zawartej w ekspertyzie.

27 sierpnia 2021r. organ skierował wyjaśnienia do Skarżącej odnośnie jej pisma z 30 lipca 2021r. oraz postanowieniem nr PINB.450.38.2018 odmówił przeprowadzenia dowodów.

21 września 2021r. Rzeczoznawca Budowlany złożył do organu wyjaśnienia odnośnie pisma PINB z 26 sierpnia 2021r.

4 października 2021r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu.

7 października 2021r. Rzeczoznawca Budowlany przekazał do organu uzupełnioną inwentaryzację budynku w wersji elektronicznej.

6 grudnia 2021r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu.

28 lutego 2022r. organ przekazał do K-P WINB w Bydgoszczy ponaglenie wysłane przez Skarżącą 20 lutego 2022r. za pośrednictwem e-Puap.

Postanowieniem z 7 marca 2022r. znak : WINB-WIK.771.6.3.2022.JN CRS1-12 K-P WINB uznał ponaglenie na przewlekłość prowadzonego przez PINB PG w Toruniu za zasadne, stwierdzając , że niezałatwienie przedmiotowej sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. K-P WINB stwierdził w powyższym postanowieniu, że przewlekłość prowadzonego postępowania przez PINB nastąpiła w okresie od 7 października 2021r. do 28 lutego 2022r. , ponieważ od momentu otrzymania przez organ, 7 października 2021r. od wykonawcy uzupełnionej ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku organ jedynie 6 grudnia 2021r. przedłużył termin rozpatrzenia sprawy do 6 lutego 2022r. , argumentując stanowisko koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego , umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia w szczególności uzupełnienia ekspertyzy technicznej oraz inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego obiektu. Z akt natomiast nie wynika jakie faktyczne czynności organ podjął w celu uzupełnienia materiału dowodowego od momentu otrzymania ekspertyzy.

Organ wyższej instancji wyznaczył jednocześnie organowi I instancji termin 1 miesiąca , od dnia doręczenia ww. postanowienia z zastrzeżeniem art. 35 § 5 w zw. z art. 36 § 1 i 2 Kpa, do rozpatrzenia sprawy i udzielenia odpowiedzi w formie prawem przepisanej.

29 marca 2022r. do organu I instancji wpłynęła ekspertyza Rzeczoznawcy Budowlanego sierpień 2021/Marzec 2022.

6 kwietnia 2022r. organ zawiadomił strony o zakończeniu postępowania i poinformował na podstawie art. 10 kpa , że zostanie wydana decyzja. Organ jednocześnie zawiadomił strony o przedłużeniu terminu.

25 kwietnia 2022r. Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie akt.

27 kwietnia 2022r. organ udostępnił akta stronie.

4 maja 2022r. Skarżącazłożyła dodatkowe oświadczenia i zastrzeżenia w zakresie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

6 maja 2022r. organ odpowiedział stronie na pismo z 4 maja 2022r.

11 maja 2022r. Skarżąca poinformowała organ, że korespondencja przekazana przez organ za pismem z 6 maja 2022r. nie została dostarczona na jej skrzynkę ePUAP , jednocześnie wniosła o potwierdzenie przez PINB PG w Toruniu faktu nadania powyższej korespondencji.

12 maja 2022r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek strony z 11 maja 2022r.

13 maja 2022r. Skarżąca złożyła wniosek do Inspektora Ochrony Danych Osobowych o sprawdzenie czy doszło do naruszenia jej danych osobowych przez PINB PG oraz złożyła do PINB wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpowiednich dowodów wraz uwagami do ekspertyzy technicznej.

2 czerwca 2022r. organ stanowisko strony zawarte w powyższym piśmie przekazał do Rzeczoznawcy Budowlanego celem zajęcia stanowiska oraz odrębnym pismem , tego samego dnia , poinformowała o czynności stronę.

6 czerwca 2022r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

8 czerwca 2022r. Skarżąca zwróciła się do organu o wgląd do akt.

Organ uzgodnił ze stroną termin udostępnienia akt na 9 czerwca 2022r.

29 czerwca 2022r. strona złożyła zastrzeżenia do dokumentacji w aktach sprawy.

1 lipca 2022r. organ przekazał do Rzeczoznawcy Budowlanego zastrzeżenia strony.

8 sierpnia 2022r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

2 września 2022r. organ przekazał do K-P WINB w Bydgoszczy ponaglenie wysłane przez Skarżącą 27 sierpnia 2022r. za pośrednictwem e-Puap.

Postanowieniem z 9 września 2022r. znak : WINB-WIK.771.6.23.2022.JN, K-P WINB stwierdził , że PINB PG w Toruniu nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.

15 września 2022r. Rzeczoznawca Budowlany odpowiedział na pismo organu z 1 lipca 2022r. i przekazał "Inwentaryzację budowlaną budynku mieszkalnego jednorodzinnego".

4 października 2022r. organ przekazał w trybie art. 229 pkt 7 Kpa skargę Skarżącej skierowaną do K-P WINB w Bydgoszczy na działanie PINB PG w Toruniu.

6 października 2022r. organ wezwał Rzeczoznawcę Budowlanego do wykonania ekspertyzy technicznej zgodnie z umową z 12 stycznia 2021r.

10 października 2022r. organ zawiadomił o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

27 października 2022r. Rzeczoznawca Budowlany poinformował organ w piśmie z 15 listopada 2022r, że z uwagi na problemy zdrowotne jednego z mieszkańców uzgodniono termin wizji i prac uzupełniających na 10 grudnia 2022r. oraz zaproponował wykonanie uzupełniającego opracowania w terminie do 20 stycznia 2023r.

12 grudnia 2022r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu.

24 stycznia 2023r. organ skierował do Rzeczoznawcy Budowlanego ponaglenie w sprawie przekazania uzupełnionej ekspertyzy.

25 stycznia 2023r. organ poinformował stronę, że do siedziby organu nie wpłynęło uzupełnienie sporządzone po oględzinach budynku 10 grudnia 2022r.

27 stycznia 2023r. wpłynęła do organu odpowiedź Rzeczoznawcy Budowlanego.

1 lutego 2022r. strona wezwała organ o wyjaśnienia w sprawie z uwagi na brak wpływu do organu uzupełnionej ekspertyzy, a przeprowadzeniu przez Rzeczoznawcę Budowlanego oględzin budynku 10 grudnia 2022r.

9 lutego 2023r. mgr inż. M. G.-K. Inspektor Nadzoru Budowalnego PINB PG w Toruniu sporządziła "Analizę materiału dowodowego".

13 lutego 2023r. organ :

• zawiadomił strony na podstawie art. 10 Kpa o zakończeniu postępowania ;

• zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

15 lutego 2023r. organ odpowiedział na pismo strony z 1 lutego 2023r. i poinformował o podjętych w sprawie czynnościach .

Za pismem z dnia 21 lutego 2023r. organ przekazał stronie do wglądu skan dokumentów.

15 lutego 2023r. Skarżąca złożyła ponaglenie do K-P WINB w Bydgoszczy na bezczynność i przewlekłość postępowania PINB PG w Toruniu.

16 lutego 2023r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania administracyjnego przez PINB PG w Toruniu.

26 lutego 2023r. Skarżąca zażądała od organu I instancji wyjaśnień w związku przekazaniem przez organ skanu odpowiedzi udzielonej przez Rzeczoznawcę Budowlanego. Organ ustosunkował się do tego pisma w odpowiedzi z 27 lutego 2023r.

Postanowieniem z 6 marca 2023r. znak : WINB-WIK.771.6.6.2023.JN K-P WINB stwierdził , że PINB PG w Toruniu nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.

8 marca 2023r. Skarżąca złożyła dodatkowe oświadczenia i zastrzeżenia w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy.

13 marca 2023r. PINB:

• postanowieniem obciążył strony kwotą 7.380,00 zł za wykonaną na zlecenie organu ekspertyzę oraz

• decyzją nr PINB.450.38.2018.KK, PINB PG w Toruniu nałożył na A. B. , H. P. i R. P. określone w decyzji roboty budowlane celem doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych związanych z budynkiem do stanu zgodnego z prawem.

Organ wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA: z 8 listopada 2013 r., II OSK 2654/13, LEX nr 1398173; z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18, LEX nr 2520783). Skarżąca przed wniesieniem skargi dopełniła tego wymogu formalnego.

Obowiązuje pośredni tryb wniesienia skargi. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio( art. 54 § 1a p.p.s.a.).

Przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, Skarżąca skierowała do K-P WINB w Bydgoszczy trzy ponaglenia na bezczynność i przewlekłość postępowania PINB PG w Toruniu:

- z 20 lutego 2022r. , co do którego K-P WINB postanowieniem z 7 marca 2022r. znak : WINB-WIK.771.6.3.2022.JN CRS1-12 uznał ponaglenie na przewlekłość prowadzonego przez PINB PG w Toruniu za zasadne;

- 27 sierpnia 2022r. , co do którego , K-P WINB w postanowieniu z 9 września 2022r. znak : WINB-WIK.771.6.23.2022.JN stwierdził , że PINB PG w Toruniu nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania;

- 15 lutego 2023r. , co do którego K-P WINB w postanowieniu z 6 marca 2023r. znak : WINB-WIK.771.6.6.2023.JN stwierdził , że PINB PG w Toruniu nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.

W czasie od złożenia pierwszego z ponagleń , aż do wpływu do tut. Sądu skargi skarżącej , skarżony organ nie wydał decyzji administracyjnej. Z uwagi na powyższe skarga jest dopuszczalna.

W przedmiotowej sprawie wpływ na ocenę bezczynności lub ma również to, że od dnia 20 marca 2020 r. wprowadzono na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stan epidemii na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020r., poz. 491 ze zm.). Ze względu na tą wyjątkową sytuację, na mocy art. 15zzs4 ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn.zm.), wprowadzono zasadę, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Dopiero na mocy ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, przepis ten został uchylony - co oznacza, że pomimo braku zniesienia stanu epidemii "odwieszono" bieg terminów procesowych. Terminy te zaczęły biec ponownie od dnia 23 maja 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 6 tej ustawy terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs4 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs4 tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Sąd w części historycznej uzasadnienia przedstawił chronologię zdarzeń w przedmiotowej sprawie, w oparciu o które zbadał czynności podejmowane przez organ w okresie od 26 lipca 2018r. do 20 marca 2020r. a następnie od 23 maja 2020r. do 20 lutego 2023r., tj. dnia , w którym wpłynęła do PINB w Toruniu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność i przewlekłość postępowania tego organu. Sąd pominął okres od 20 marca 2020r. do 23 maja 2023r. z uwagi zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID .

Analiza akt sprawy wskazuje ,że postępowanie w przedmiotowej sprawie jest prowadzone od 26 lipca 2018 r. , tj. od dnia w którym organ wszczął postępowanie administracyjne wnioskiem z dnia 29 czerwca 2018r. złożonym przez właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego , zlokalizowanego w Toruniu przy ul. [...], na terenie działki nr ew. [...] , w tym Skarżącą.

Od momentu wszczęcia postępowania doszło do wydania decyzji przez PINB PG w Toruniu 29 sierpnia 2018r. nr PINB.450.38.2018.KK , która została uchylona decyzją z 16 listopada 2018r. nr WINB-WOP.7721.1092018.BL K-P WINB i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kolejną decyzją PINB PG w Toruniu z 21 stycznia 2019r. nr PINB.450.38.2018.KK PINB nałożył na właścicieli obowiązek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ustawy P.b.

K-P WINB w Bydgoszczy decyzją z 6 czerwca 2019r. nr WINB-WOP.7721.26.2019.AA/AJ, uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Powyższa decyzja organu odwoławczego wpłynęła do PINB PG w Toruniu 10 czerwca 2019r.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Sąd analizując okres prowadzonego postępowania przez PINB PG w Toruniu od wszczęcia postępowania do 10 czerwca 2019r. stwierdził , że organ czynności podejmował bez zbędnej zwłoki i terminowo. Organ nie przekroczył dwóch miesięcy od momentu wszczęcia postępowania 26 lipca 2018 r. do wydania pierwszej decyzji 29 sierpnia 2018r. Dwumiesięczny termin nie został również przekroczony od 23 listopada 2018r. , kiedy wpłynęły do PINB akta sprawy przekazane przez K-P WINB w związku z decyzją z 16 listopada 2018r. , do rozstrzygnięcia przez PINB PG w Toruniu decyzją z 21 stycznia 2019r. o nałożeniu obowiązku na strony.

Dalej Sąd przeanalizował okres od 10 czerwca 2019r. , ( wpływ akt do organu I instancji , w związku z decyzją z 6 czerwca 2019r. K-P WINB w Bydgoszczy ) do 20 lutego 2023r. ( wpływ do PINB PG w Toruniu skargi skarżącej opatrzonej datą 16 lutego 2023r.). Okres wyznaczony granicami powyższych dat wynosi blisko 3 lata i 8 miesięcy. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu PINB PG w Toruniu wydał decyzję z 13 marca 2023r. nr PINB.450.38.2018.KK.

Skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania. Bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić w wyniku ustalenia, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności. Mogą one mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa – art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021).

Z kolei o przewlekłości postępowania administracyjnego możemy mówić wówczas gdy postępowanie w sprawie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W doktrynie wskazuje się, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70-71).

Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2038/13, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ może być spowodowane różnymi okolicznościami. Zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, jak również, kiedy będzie można postawić zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania może być także uznana nieporadność organu, kiedy z naruszeniem art. 12 § 1 k.p.a. nie działa on w sprawie wnikliwie i szybko, a podejmuje czynności i środki dowodowe nieadekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Co do zasady, zdaniem Sądu, orzecznictwo to zachowuje aktualność również obecnie.

W ocenie Sądu przedmiotowa sprawa zasługuje na miano szczególnie skomplikowanej.

W przekazanej do PINB w dniu 10 czerwca 2019r. decyzji K-P WINB w Bydgoszczy z 6 czerwca 2019r. nr WINB-WOP.7721.26.2019.AA/AJ, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie określił jakie czynności lub roboty budowlane winien wykonać właściciel, by doprowadzić wykonywane już roboty do stanu zgodnego z prawem. W orzeczeniu organ II instancji zawarł wskazania co do uzupełnienia materiału dowodowego. Wykonując powyższe zalecenia organ I instancji ponownie, rozpatrując sprawę w oparciu o art. 81 c ust 2 Pb , 17 czerwca 2019r. skierował do stron wezwanie o uzupełnienie dokumentów .

Postępowanie toczyło się ponad rok, ale na jego wydłużenie miały wpływ w głównej mierze działania stron, które m.in. na wezwanie organu nie przedłożyły dokumentacji powykonawczej, wnioskowały do organu o przedłużenie terminu na dokonanie czynności , wnioski jednej ze stron zawierały braki formalne, strony zmieniały terminy wyznaczone przez organ w tym terminy kontroli. Nie przedłożyły organowi ekspertyzy technicznej określającej prawidłowość wykonanych robót budowlanych związanych z budynkiem mieszkalnym, czy też wnioskowały o zawieszenie postępowania.

Wszystkie pisma stron organ miał obowiązek rozpatrzyć formalnie, co przełożyło się na czas prowadzonego postępowania. 26 listopada 2019r. postanowieniem nr PINB.450.38.2018.KK organ nakazał stronom w terminie do 3 lutego 2020r. dostarczenie ekspertyzy technicznej określającej prawidłowość wykonanych robót budowlanych związanych z budynkiem mieszkalnym. Sąd zbadanego okresu postępowania wyłączył czas od dnia 20 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. z uwagi na wprowadzony na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stan epidemii , w którym z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych uległ zawieszeniu. Termin na dostarczenie ekspertyzy był zmieniany przez organ (7 kwietnia 2020r. postanowieniem organ wyznaczył ten termin na 30 czerwca 2020r. ).

25 sierpnia 2020r. PINB ponownie wezwał strony o dostarczenie ekspertyzy technicznej- termin 10 dni) i jednocześnie przystąpił do wdrożenia procedury do wykonania zastępczego ( notatka z 8 września 2020r., pismo z 21 września 2020r.).

W badanym okresie strony odmawiały udostępnienia obiektu do kontroli. Organ w prawidłowo zawiadamiał strony o przedłużeniu terminu.

W ocenie Sądu analiza czynności podejmowanych przez organ w przedmiotowej sprawie w okresie od 10 czerwca 2019r. do 25 sierpnia 2020r. nie potwierdza bezczynności lub przewlekłości postępowania.

Sąd badając kolejny okres od 25 sierpnia 2020r. dostrzegł , że sprawa zatrzymała się na etapie sporządzenia ekspertyzy w ramach wykonania zastępczego.

Umowa przeprowadzenia przetargu i wyboru wykonawcy" ekspertyzy technicznej, zawarta została 12 stycznia 2021r. z B. dr. inż. J. L. .

W dniu 13 sierpnia 2021r. wpłynęła do organu ekspertyza techniczna ww. biegłego, która jak potwierdzają akt była niekompletna. Organ wezwał biegłego o jej uzupełnienie 26 sierpnia 2021r. , po czym 21 września 2021r. Rzeczoznawca Budowlany złożył do organu wyjaśnienia. Następnie 7 października 2021r. Rzeczoznawca Budowlany przekazał do organu uzupełnioną inwentaryzację i ekspertyzę w wersji elektronicznej. Kolejna ekspertyza sierpień 2021/Marzec 2022 wpłynęła do organu I instancji 29 marca 2022r. Dalej 1 lipca 2022r. organ przekazał do Rzeczoznawcy Budowlanego zastrzeżenia stron do ekspertyzy. 15 września 2022r. Rzeczoznawca Budowlany odpowiedział na pismo organu z 1 lipca 2022r. i przekazał "Inwentaryzację budowlaną budynku mieszkalnego jednorodzinnego". Ponownie 6 października 2022r. organ wezwał Rzeczoznawcę do wykonania ekspertyzy technicznej zgodnie z umową z 12 stycznia 2021r.

15 listopada 2022r. Rzeczoznawca poinformował organ , że z uwagi na problemy zdrowotne jednego z mieszkańców uzgodniono termin wizji i prac uzupełniających na 10 grudnia 2022r. oraz zaproponował wykonanie uzupełniającego opracowania w terminie do 20 stycznia 2023r. 24 stycznia 2023r. organ skierował do rzeczoznawcy ponaglenie w sprawie przekazania uzupełnionej ekspertyzy. Dopiero 27 stycznia 2023r. do organu wpłynęła w odpowiedzi na uwagi ekspertyza z 25 stycznia 2023r. sporządzona przez Rzeczoznawcę Budowlanego. Ostatecznie całość dokumentów została oceniona 9 lutego 2023r. przez mgr inż. M. G.-K. Inspektor Nadzoru Budowalnego PINB PG w Toruniu, która sporządziła "Analizę materiału dowodowego".

W ocenie Sądu kilkukrotne uzupełnianie ekspertyzy świadczy o nieudolności organu w egzekwowaniu umowy z biegłym.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w okresie od 25 sierpnia 2020r. (wdrożenie procedury do wykonania zastępczego) do 20 lutego 2023r. ( dzień wniesienia skargi do Sądu) organ prowadził postępowanie przewlekle.

Akta sprawy potwierdzają, że z uwagi na postawę stron utrudniany był dostęp do budynku celem przeprowadzenia oględzin przez Rzeczoznawcę Budowlanego. Sąd nie stwierdza, aby w powyższych datach granicznych organ pozostawał bezczynny. Czynności podejmowane przez PINB nie były pozorne i służyły zgromadzeniu materiału dowodowego. Sąd dostrzega, że na postępowanie miały wpływ liczne zastrzeżenia Skarżącej co do przekazywanych przez Rzeczoznawcę dokumentów . Niewątpliwie istniała po stronie organu konieczność dogłębnej analizy otrzymanych dokumentów.

Uzyskanie ekspertyzy na podstawie umowy zawartej z 12 stycznia 2021r. z B. dr. inż. J. L. zajęło prawie dwa lata. Organ poinformował strony o kontroli wyznaczonej na 25 lutego 2021r., którą udało się przeprowadzić 23 czerwca 2021r. Sąd ma świadomość , że przez 4 miesiące strony nie udostępniły obiektu budowlanego do oględzin i opóźniły tym samym postępowanie. Jednak bezsporne jest, że ekspertyza w pierwotnej wersji wpłynęła do organu 13 sierpnia 2021r. i od tego dnia była uzupełniana. Dopiero 27 stycznia 2023r. otrzymał ekspertyzę z uwzględnieniem uwag Skarżącej.

Sąd dostrzega , że w okresie postępowania w przedmiocie uzyskania ekspertyzy w ramach wykonania zastępczego strony w pismach kierowanych do organu odmawiały udostępnienia obiektu : 14 lutego 2021r. ,19 lutego 2021r. 23 marca 2021r. , z 14 maja 2021r.

Działania stron nie usprawiedliwiają przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, który posiada narzędzia na podstawie przepisów prawa do wyegzekwowania obowiązków , zwłaszcza gdy zły stan budynku może zagrażać jego mieszkańcom, na co wielokrotnie strony zwracały uwagę w pismach procesowych.

Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu skargi do Sądu uniemożliwia stwierdzenie bezczynności w przedmiotowej sprawie. W uchwale NSA( 7w) z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63 orzeczono, że : "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności".

Wydawanie decyzji już po wniesieniu skargi na bezczynność uniemożliwiło sądowi uwzględnienie skargi, ponieważ w dniu orzekania sprawa została już załatwiona. W konsekwencji strona nie może uzyskać orzeczenia sądu potwierdzającego, że doszło do bezczynności czy przewlekłości postępowania w takim znaczeniu, aby sąd mógł nałożyć na organ w zakreślonym terminie zobowiązanie do wydania orzeczenia.

Jak już Sąd wspomniał w uzasadnieniu, jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zasada szybkości postępowania nie pozostaje przy tym w kolizji z zasadą legalizmu, gdyż obie te zasady powinny być realizowane w równym stopniu (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II GSK 916/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego z uwagi na kilkuletnie prowadzenie postępowania Sąd stwierdził ,że organ dopuścił się przewlekłości , jednak z uwagi na wydanie decyzji przez PINB PG w Toruniu nie było już potrzeby zobowiązywania organu do wydania aktu lub dokonania czynności.

Zgodnie z uchwałą NSA z 22 czerwca 2020r. , sygn. akt II OPS 5/19 skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Zatem niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, w trybie tej ustawy, zarówno po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak i przed jego wszczęciem (tak np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 maja 2012 r., I OPP 8/12, LexPolonica nr 3969082, z 22 października 2010 r., II OPP 37/10, LexPolonica nr 2624234).

Niniejsza sprawa nie została na dzień orzekania przez Sąd zakończona prawomocnie. Tym samym skarga na przewlekłość była dopuszczalna.

Sam fakt prowadzenia postępowania w przedmiocie uzyskania ekspertyzy biegłego , w ramach wykonania zastępczego przez 2 lata, świadczy o nieporadności organu i o przewlekłości postępowania. Sąd uznał, że skarżony organ dopuścił się w kontrolowanej sprawie zarzucanej mu przez Skarżącą przewlekłości, gdyż wprawdzie wydał decyzję ale sprawa niniejsza mogła być załatwiona w terminie krótszym niż w istocie była.

Rozpoznając skargę na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd administracyjny zobowiązany jest do rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji zatem ewentualnego zakończenia postępowania administracyjnego przed rozpoznaniem przez sąd administracyjny skargi, obowiązkiem sądu jest dokonanie kontroli stanu sprawy na dzień wniesienia skargi, a więc określenia, czy w tej dacie występowała bezczynność organu lub przewlekłość postępowania. Należy przy tym zastrzec, że jedynie w wypadku, gdy bezczynność lub przewlekłość trwa w momencie orzekania, sąd administracyjny jest upoważniony do wydania orzeczenia, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. do zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. W każdym innym przypadku orzeczenie sądu w tym zakresie musi być umorzone jako bezprzedmiotowe, a pozostała część orzeczenia ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce oraz czy charakteryzowało się rażącym naruszeniem prawa - art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego jest zasadne jedynie co do zobowiązania organu do wydania decyzji, ponieważ tylko w tym zakresie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie przewlekłość organu nie miała charakteru rażącego ( art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ustawodawca, co prawda, nie zdefiniował, kiedy taka sytuacja ma miejsce. Sąd podziela pogląd, że prawo takiego zakwalifikowania przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe"

Sąd stwierdza, że organ czynności podejmował bez zbędnej zwłoki. Nie mógł jednak wyegzekwować skutecznie uzyskania ekspertyzy, która to z kolei była dokumentem niezbędnym do oceny stanu technicznego budynku. Z opisanego przebiegu zdarzeń wynika ,że w realizacji zadań organ napotykał na szereg trudności, poczynając od stanu epidemii Covid, poprzez brak współpracy wnioskodawców, aż po długotrwałe sporządzanie ekspertyzy przez Rzeczoznawcę Budowlanego, którego czynności z kolei wymagały udostępnienia przez właścicieli budynku do oględzin, a z czym strony zwlekały.

W świetle powyższego nasuwa się stwierdzenie, że na przewlekłe prowadzenie postepowania miały wzajemnie wpływ zarówno strony jak i organ. Z powyższego względu Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.