Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 225/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art.60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi G. E. W. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2021 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W6 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Skarżąca, Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor OR, organ) z [...] kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Kierownik BP, organ I instancji) z [...] sierpnia 2022 r. odmawiającą skarżącej przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021.

Z treści decyzji organu II instancji wynika, że skarżąca we wniosku z 2021 r. wskazała, że obszar do jakiego Spółka ubiega się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Obszar do jakiego spółka ubiegała się o płatności ONW wynosił 134,04 ha.

Organy obu instancji zgodnie uznały, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ ustalono, że Spółka działała w ramach szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, w ramach którego stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia.

Za podstawę prawną przyjęto m.in. art. 27 ust. 1 i ust. 2 Ustawy z dnia 20 luty 2015 r. wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422) – dalej: Ustawa PROW; § 3 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2015, poz. 364 ze zm.) – zwanego dalej Rozporządzeniem ONW, art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995.312.1 – dalej: Rozporządzenie nr 2988/95; art. 60 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE)nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347z 20.12.2013 r., str. 549. ze zm.; dalej: Rozporządzenie nr 1306/2013).

W zaskarżonej decyzji uznano za prawidłowe ustalenia organu I instancji że skarżąca Spółka nie jest samodzielnym podmiotem, gdyż zarówno ona, jak i szereg innych gospodarstw należących formalnie do podmiotów prawa handlowego: W6 sp. z o.o., FP Sp. z o.o., B sp. z o.o., S sp. z o.o., BG sp. z o.o., TF sp. z o.o., AG sp. z o.o., AP sp. z o.o., M1 sp. z o.o., J sp. z o.o., TO sp. z o.o., TS sp. z o.o., W2 sp. z o.o., W3 sp. z o.o., W1 sp. z o.o., W4 sp. z o.o., W5 sp. z o.o., TF sp. z o.o., AP sp. z o.o., A sp. z o.o., FG sp. z o.o., RG sp. z o.o., AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., AP sp. z o.o., I sp. z o.o., M2 sp. z o.o., FU sp. z o.o., G sp. z o.o., GG sp. z o.o., GA sp. z o.o., P1 sp. z o.o., RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., oraz do osób fizycznych, tj. A.S., K.S., Ł.P. (do 2020), M.P., W.K. i M.J., których siedziby zlokalizowane są na terenie województwa [...], należy uznać za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w wysokości wyższej niż możliwej do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa.

Jak wynika z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej KRS), Spółka została zarejestrowana w dniu [...] stycznia 2014 r., jako "A4" sp. z o.o. Między [...].11.2015 r. a [...].01.2016 r. 50% udziałów w spółce posiadała G sp. z o. o. (jedyny udziałowiec M.J.). Natomiast dnia [...].01.2016 r. (data wpisu w KRS) jedynym udziałowcem w została P S.A. (Regon [...]). Aktualnie (po zmianach dokonanych już w styczniu 2023 r.) jedynym członkiem zarządu W6 sp. z o. o. jest I.O.. Natomiast do [...].11.2022 r. (data dokonania wpisu w KRS) członkami zarządu przedmiotowej spółki pozostawali: A.S. oraz M.P.. Jednocześnie należy wyjaśnić, iż P S.A. (jedyny udziałowiec strony niniejszego postępowania) została zarejestrowana dnia [...].02.2016 r.. a jedynym jej akcjonariuszem od momentu założenia spółki jest M.J.. Zarząd P S.A. reprezentowany jest aktualnie przez M.J. a do [...].11.2022 r. w zarządzie pozostawiali: M.W., K.S. oraz M.J., wobec powyższego należy stwierdzić, iż M.J. posiada dominujący wpływ na działalność W6 sp. z o. o., poprzez pośrednie posiadanie całości udziałów w tejże spółce. Dalej organ wykazał, że P S.A. posiada całość udziałów w: A sp. z o.o., AP sp. z o.o., AP sp. z o.o., B sp.z o.o., M1 sp. z o.o., W1, W2, W3, W4, W5, W6, FP sp. z o.o., BG sp. z o.o., J sp. z o.o., S sp. z o.o., FG sp. z o.o., RG sp. z o.o.,RP sp. z o.o., TO sp. z o.o., TT sp. z o.o., TF sp. o.o., TF sp. z o.o., TS sp. z o.o., M2 sp. z o.o., FU sp. z o.o., GG sp. z o.o., GA sp. z o.o., RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., P1 sp. z o.o., a także 50% w AG sp. z o.o. (ponadto M.J. posiada 100% udziałów w AP sp. z o.o. oraz 98% w G sp. z o.o.). W ten sposób M.J. pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność ww. spółek i względem nich jest "beneficjentem rzeczywistym", o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 1 marca 2018 r.o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r., poz. 593).

Wszystkie spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności PRSK i płatności RE (przy czym FU Sp. z o.o., RD Sp. z o.o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.), ponadto M.J., K.S., M.P., A.S., W.K., również indywidualnie ubiegają się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Spółka W6 sp. z o. o. zaczęła aplikować o dopłaty do gruntów od roku 2013. Natomiast kluczowe aspekty w obocznościach niniejszej sprawy odnoszą się do roku 2015 kiedy to spółka nabyła od K.J. (aktualnie P. - siostra M.J.) działkę gruntu rolnego nr [...] powierzchni 138.58 ha (umowa sprzedaży nr [...] z dnia [...].08.2015 r.). Jednocześnie, w tym samym czasie prawa do odrębnych nieruchomości gruntowych lecz zlokalizowanych w tym samym kompleksie nabyły od Skarbu Państwa podmioty ściśle powiązane z osobą M.J.: Wl sp. z o. o.. W2 sp. z o. o., W3 sp. z o. o., W4 sp. z o. o. oraz W5 sp. z o. o.

W ocenie organu, z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że ww. podmioty pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej, ekonomicznej oraz zarządzane są przez tę samą wąską grupę osób: M.J. - pośredni udziałowiec ww. spółek oraz osoby pełniące funkcje zarządcze, tj.: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., którzy w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, czego efektem było obejście limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu.

Organ wskazał przy tym, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013). Zgodnie z definicją określoną w art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. U. UE L.2018.200.1) gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...). Gospodarstwo rolne stanowi zatem wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Powinna posiadać odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo.

W ocenie organu ww. podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym jak

i ekonomicznym. Nie można ponadto stwierdzić, iż ww. spółki posiadają własne odrębne kierownictwo, albowiem dominujący wpływ na ich działalność, jako pośredni udziałowiec, zawsze posiada M.J., zaś w skład ich organów zarządczych wchodzą te same osoby, w różnych konfiguracjach (w maksymalnie 3-osobowych składach) tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K.. Wobec powyższego ww. spółki są powiązane fundamentalnie na płaszczyźnie właścicielskiej poprzez osobę M.J. jako beneficjenta rzeczywistego oraz na płaszczyźnie zarządczej przez ww. 7 osób.

Dyrektor OR zwrócił przy tym uwagę na dokumentację dołączoną do akt niniejszej sprawy, którą organy zarządcze spółek S sp. z o.o. oraz B sp. z o.o. złożyły z związku z ubieganiem się o pomoc z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2021 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, gdzie zarząd ww. spółek (A.S. i K.S. oraz M.J. i I.O.) wskazali wprost, iż podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pozostaje w relacji powiązania z innymi podmiotami (dokładnie 31 szt.), które określono w załączniku nr 1 do tego oświadczenia, nie zatrudniającymi pracowników, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J..

Ponadto, jak organ podkreślił, ww. spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Mają te same kanały dystrybucji. Niemal wszystkie, w tym skarżąca Spółka, nie posiadają własnej infrastruktury technicznej służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn i urządzeń rolniczych, oraz bazy przechowalniczej. Zabiegi agrotechniczne w postaci talerzowania gruntu, siewu roślin oraz zbiorów wykonywanych kombajnem zbożowym (wg protokołów odbioru prac rolnych) były zatem zlecane, głównie I sp. z o.o. i U R.K. (REGON [...]).

Jeśli chodzi o stronę postępowania, to W6 sp. z o. o. zgłosiła do płatności na rok 2021 wyłącznie trwałe użytki zielone, na których wykonuje się zupełnie inne niż wyżej wskazane zabiegi agrotechniczne. Prace agrotechniczne w roku 2021 zostały zlecone innemu podmiotowi tzn. G S.B..

Analiza dokumentacji dotycząca współpracy S.B. ze stroną postępowania wskazuje, że w dniu [...].06.2021 r. zawarta została pomiędzy stronami umowa dotycząca wykoszenia i zebrania biomasy z działki nr [...]. Łączna powierzchnia działki wynosi 109.91 ha. a powierzchnia na której zleceniobiorca wykona koszenie (przy uwzględnieniu obszarów niekoszonych w ramach programu RSK) wynosi 90 ha. Z kolei z § 4 przedmiotowej umowy wynika, iż płatność za wykonaną usługę nastąpi w terminie 14 dni od wystawienia faktury, która wystawiona została w dniu [...].01.2022 r.) na kwotę 11 664.00 zł za wykoszenie wskazanych wyżej 90 ha. Wątpliwości Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR związane są z faktem, iż W6 sp. z o. o. do płatności zgłosiła nie tylko ww działkę nr [...], ale również 11 innych działek, na której zadeklarowano trwałe użytki zielone o powierzchni ponad 24 ha. W6 sp. z o. o. nie posiada własnego sprzętu rolniczego, w dokumentacji brak informacji na jakich zasadach dokonywał prac agrotechnicznych na wskazanym obszarze ponad 24 ha łąk. Ponadto z zawartej umowy wynika, iż S.B. ma jedynie skosić i zebrać biomasę za co otrzyma zapłatę 120 zł/ha przelewem, po wystawieniu faktury. Jednocześnie z pisma z dnia [...].06.2022 r. A.S. wynika, iż S.B. biomasę zebrał na własny użytek przy jednoczesnym wystawieniu faktury w dniu [...].01.2022 r. na kwotę 11 tyś, zł której w świetle przedłożonej dokumentacji spółka nigdy nie uregulowała. Istotnym również jest fakt, iż organ zarządczy W6 sp. z o. o. nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji w zakresie zakupu paliwa. Natomiast przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza dokumentacji wszystkich spółek powiązanych (zlokalizowanych na terenie województwa [...]) wykazała, iż główmy wykonawca usług tj. I sp. z o. o. w ogóle nie wniosła do sprawy materiałów związanych z zakupem paliwa, a poza tym jedynie 9 podmiotów powiązanych z M.J. w roku 2021 dokonywało zakupu oleju napędowego. W przypadku umów zawieranych przez np. TF sp. z o. o., AP sp. z o. o, czy M1 sp. z o. o. w umowach czytelnie doprecyzowano "usługa bez paliwa".

Ponadto, zdaniem organu, o współzależności spółek kontrolowanych przez M.J. świadczy również umowa kredytową nr [...] zawarta między P S.A. a [...] S.A., na mocy której P S.A. uzyskała kredyt przeznaczony na inwestycje związane z gruntami rolnymi. Kredyt został przeznaczony na inwestycje polegające na udzieleniu pożyczki spółkom: AP sp. z o. o., S sp. z o. o., AP sp. z o. o., BG sp. z o. o., J sp. z o. o., FG sp. z o. o., TO sp. z o. o., TT sp. z o.o., TT sp. z o. o., TF sp. z o. o., TF sp. z o.o., TS sp. z o. o., RP sp. z o. o., FP sp. z o. o., A sp. z o. o.. W6 sp. z o. o. oraz AG sp. z o. o.. Zabezpieczaniem spłaty powyższego kredytu jest hipoteka nieruchomości będących własnością powyższych spółek oraz dodatkowo spółek powiązanych RG sp. z o.o., GA sp. z o. o., a nawet własnością K.P. (siostry M.J.). Hipoteka umowna jest na sumę 37 878 000.00 zł i widnieje w księgach wieczystych (dział IV) wskazywanych organowi przez spółki m. in. nr [...] (właściciel TT sp. z o. o.). Tym samym ww. spółki są solidarnie współobciążone hipoteką, celem zabezpieczenia kredytu udzielonego P S.A.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił również uwagę, iż częstokroć te same adresy podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które zgłosiły do płatności na rok 2021. W ocenie organu odwoławczego adres: ul. [...], to jedynie formalna siedziba W6 sp. z o. o. wykreowana na potrzeby umiejscowienia siedziby podmiotu wnioskującego o płatności. Należy zauważyć, iż w/w adres to nie tylko formalna siedziba strony niniejszego postępowania, ale też szeregu innych podmiotów powiązanych tzn. TF sp. z o. o., S sp. z o. o.. BG sp. z o. o. oraz B sp. z o. o. Pod wskazanym wyżej adresem zlokalizowany jest obiekt hotelarski "[...]", będący częścią Grupy G, z wiodącą rolą podmiotu G sp. z o. o., gdzie kluczowym wspólnikiem (49/50 udziałów) jest M.J., a członkami zarządu są: K.S. oraz M.P.. Co istotne, mimo iż szereg ww spółek wskazywał formalny adres siedziby podmiotu: ul. [...], to jako adres korespondencyjny pełnomocnika (wyłącznie z grona wcześniej wielokrotnie wymienionych osób zasiadających w zarządach spółek) wskazano adres: ul. [...] (w przypadku W6 sp. z o. o. - Ł.P., w przypadku S sp. z o. o. - A.S., w przypadku BG sp. z o. o. - Ł.P., w przypadku B sp. z o. o. - M.J.).

Powyższe, w ocenie organu dowodzi, że zarówno skarżąca spółka, jak i inne podmioty (osoby prawne i fizyczne) wskazane w niniejszej decyzji nie stanowią odrębnych i samodzielnych gospodarstw rolnych będących zorganizowaną całością gospodarczą. Koncepcja prowadzenia działalności rolniczej jest bardzo zbliżona dla wszystkich spółek (uprawa tylko dwóch podstawowych rodzajów zbóż, prosa, roślin strączkowychi trwałych użytków zielonych), zaś grunty przypisane poszczególnym spółkom, najczęściej o kilkudziesięciohektarowym areale, leżą często blisko siebie. Podmioty te nie posiadają kadry pracowniczej, infrastruktury agrotechnicznej i magazynowej, niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej, zlecając usługi te podmiotom zewnętrznym, najczęściej powiązanym, z zastosowaniem rażąco zaniżonych, nierynkowych cen. Finansowanie działalności poszczególnych podmiotów jest uzależnione od decyzji podejmowanych przez M.J., a dobitnym dowodem potwierdzającym silną zależność ekonomiczną spółek, jest ustanowienie zabezpieczenia kredytu udzielonego przez [...] S.A. m.in. w postaci hipoteki na nieruchomości będącej własnością spółek RG sp. z o.o., GA Sp. o.o., które nie stały się jednak beneficjentem ww. kredytu, gdyż został on przeznaczony na finansowanie działalności innych powiązanych spółek. Ponadto, wszystkie spółki, w których udziały poprzez P SA posiada M.J. są powiązane osobowo, albowiem w ich zarządach zasiadają te same powtarzające się osoby, tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K.. O tym, że autonomiczny charakter ww. gospodarstw rolnych jest tylko pozorowany, świadczy również fakt, iż szereg z tych spółek powołano w tym samym czasie. I tak:-/ W1 sp. z o.o. – wpis do KRS listopad 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...], o pow. 73,64ha,-/ W2 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki nr [...], o łącznej pow. 74,01ha,-/ W3 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 r. - deklaruje dwie działki e nr [...], o łącznej powierzchni 69,10ha,-/ W4 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 – deklaruje jedną działkę nr [...], o powierzchni 44,14ha,-/ W5 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 r. - deklaruje jedną działkę nr [...], o powierzchni 49,20ha.

Powyższy przykład rażąco wskazuje jaki byt zamiar powołania do życia podmiotów przez M.J.. Każdej ze spółek przypisano jedną lub dwie działki ewidencyjne. Grunty przypisane ww spółką leżą obok siebie tj. kompleks w tym samym obrębie ewidencyjnym. Co istotne, wszystkie te spółki (W realizują identyczną koncepcję prowadzenia działalności rolniczej. W 2021 r. wszystkie uprawiały bowiem owies, a 4 z nich trwałe użytki zielone. Wszystkie z nich nie posiadają infrastruktury technicznej, a zabiegi agrotechniczne w zakresie uprawy owsa realizowane są na zasadzie zlecania i w każdym przypadku wykonuje je jeden i ten sam zleceniobiorca (talerzowanie, siew. zbiór), czyli podmiot powiązany I sp. z o. o. Kolejnym przykładem sztucznego podziału bazy produkcyjnej są w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR działki zlokalizowane w [...]. Działki zlokalizowane w [...] zostały zadeklarowane przez spółki spod znaku T: TO sp. z o.o. deklaruje działkę nr [...] o pow. 81,79 ha, TT sp. z o.o. - działkę nr [...] o pow. 94,56 ha (żyto), TT sp. z o.o. - działki nr [...] o pow. 71,85 ha (żyto i owies), TF sp. z o.o. - działki nr [...] o pow. 67,12 ha (żyto, owies, łubin), TF sp. z o.o. - działki nr [...] o łącznej pow. 75,23 ha (owies i żyto) i TS sp. z o.o. - działki nr [...], o łącznej pow. 39,46 ha (łubin i owies), które nie tylko położone są w jednym obrębie ewidencyjnym, ale znacząca ich część wręcz graniczy ze sobą.

Powyższy opis deklaracji spółek spod znaku T, to kolejny rażący przykład fikcji wytworzonej przez M.J. i jego współpracowników w zakresie odrębności w prowadzeniu działalności rolniczej. Należy zauważyć, iż grunty przypisane szeregowi spółek T leżą nie tylko w jednym obrębię ewidencyjnym, ale często bezpośrednio graniczą ze sobą, obsiane są tożsamymi uprawami, a wykonawcą zdecydowanej większości prac agrotechnicznych (nie licząc TF sp. z o. o.) jest I sp. z o. o. Ponadto forma w jakiej poszczególne działki zostały formalnie wydzierżawione podmiotowi TF sp. z o. o. stanowi przykład swobodnego i zupełnie dowolnego przepływu gruntu pomiędzy osobami prawnymi, które zarządzane są przez te same osoby fizyczne. W ocenie organu odwoławczego nie ma tu jednak mowy o samodzielnych, odrębnych gospodarstwach rolnych, działających na własną rzecz, ryzyko i rachunek.

Ponadto, jak ustalił organ, pomieszczenia biurowe były dzierżawione, zaś transakcje te odbywały się wyłącznie w kręgu powiązanych osób fizycznych i prawnych, np:

- AP sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji "[...]" na mocy umowy z [...].06.2016r. podpisanej przez A.S. i Ł.P. pomieszczenie biurowe o pow. 5m² zlokalizowane w [...],

-AG sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji "[...]", w której funkcję prezesa zarządu pełni A.S. a członkiem Rady Fundacji jest Ł.P., na mocy umowy z [...].08.2018r. podpisanej przez A.S., K.S. i Ł.P. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...],

- RP sp. z o. o. dzierżawi od G sp. z o. o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z dnia [...].06.2018 r., podpisana przez K.S. oraz M.P. – 2 m2 pomieszczenia biurowego, zlokalizowanego w [...],

- RG sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...].06.2018r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i M.J. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...],

- A sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...].06.2018r. podpisanej przez M.P. oraz Ł.P. i K.S. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...],

-TF sp. z o.o. dzierżawi od AP sp. z o.o. na mocy umowy z [...].06.2016r. podpisanej przez W.K., Ł.P. i M.J. pomieszczenie biurowe o pow. 5m² zlokalizowane w [...],

Co więcej, ww. umowy dzierżawy zawierane są zawsze w takiej samej formie oraz tylko i wyłącznie w gronie powiązanych osób prawnych, które reprezentowane są wyłącznie przez te same osoby fizyczne. Dodatkowo dzierżawa pomieszczenia biurowego o powierzchni 2 czy 5 m² jest w ocenie organu sprzeczna z wymogami Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. 2003 r. poz. 1650 ze zm.) i służy jedynie wykreowaniu formalnych adresów siedzib ww. spółek wnioskujących o płatność (częstokroć tożsamych).

Kolejny wątek przedstawiający skalę działań M.J. oraz powiązanych z nim osób - ukierunkowanych na multiplikowanie spółek związany jest z działalnością podmiotu AP sp. z o. o. (jedyny udziałowiec M.J.). Spółka A weszła w posiadanie działek deklarowanych do płatności na rok 2021 na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...].04.2021 r. zawartej z Syndykiem Masy Upadłości K S.A. Przedmiotowa umowa dzierżawy obejmuje nie tylko pięć działek deklarowanych przez AP, ale również osiemnaście innych działek gruntu rolnego. Kluczowe znaczenie ma takt, iż organ zarządczy AP sp. z o. o. mimo posiadania ku temu stosownego potencjału nie zdecydował się na prowadzenie działalności rolniczej na całości wydzierżawionych gruntów. Stały się one zatem przedmiotem poddzierżawy. której udzielono w dużej części do podmiotów powiązanych. Działki o sumarycznej powierzchni 106.79 ha zostały poddzierżawione na rzecz AB sp. z o. o. (beneficjent rzeczywisty M.J., prezes zarządu Ł.P., a członek zarządu I.O.). Kolejne trzy działki o łącznej powierzchni ponad 90 ha stały się przedmiotem poddzierżawy na rzecz R.K. (wykonawca usług rolniczych dla spółek: RP sp. z o. o., AP sp. z o. o., FP sp. z o. o., TF sp. z o. o., A .sp. z o. o.. RG sp. z o. o. J sp. z o. o.. Ml sp. z o. o. czy AB sp. z o. o.) Wszystkie działki (zarówno te APu, jak i powiązanych poddzierżawców) zlokalizowane są nic tylko w jednym obrębie ewidencyjnym [...], ale też w jednym kilkuset hektarowym kompleksie. Opisane okoliczności ukazują zaangażowanie M.J. (jedynego udziałowca AP sp. z o. o.) jako osoby bezpośrednio zaangażowanej w kreowaniu pozornie działających producentów rolnych (spółki z o. o.) utworzonych formalnie wyłącznie w celu wnioskowania o płatności do gruntów rolnych.

Jak wskazał organ, M.J. indywidualnie ubiegał się o płatności obszarowe, począwszy od roku 2008. W ramach poszczególnych kampanii deklarował następujące areały działek rolnych: -/ 2008 r. - 145,40 ha; -/ 2009 r. - 45,40 ha; -/ 2010 r. - 143,50 ha; -/ 2011 r. - brak wniosku; -/ 2012 r. - 41,61 ha; -/ 2013 r. - brak wniosku; -/ 2014 r. - 18,00 ha; -/ 2015 r. - 27,64 ha; -/ 2016 r. - 9,64 ha; -/ 2017 r. - 9,64 ha; -/ 2018 r. - 9,60 ha; -/ 2019 r. - 9,63 ha; -/ 2020 r. - 8,40 ha; -/ 2021 r. - 8,41 ha.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, pomimo pozyskiwania znacznych zasobów gruntowych celem prowadzenia na nich działalności rolniczej, głównie w latach 2012-2016, M.J. nie przeznaczał ich na powiększenie swojego gospodarstwa rolnego, a przypisywał nowo powołanym spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością, a jednocześnie grunty zgłaszane wcześniej do płatności indywidualnie przekazywał innym (także powiązanym) podmiotom, np. podmiotowi K sp. z o.o. w którym posiada 50% udziałów (Regon [...]) - działkę nr [...] o pow. 60,00ha (obręb [...]), podmiotowi GA Sp. z o.o. działkę nr [...] o pow. 18,00 ha (obręb [...]).

W ocenie Dyrektora OR, powoływanie tych spółek następowało wyłącznie w celu przypisania im rozdzielanej ziemi pozyskiwanej przez M.J., o czym świadczy porównanie dat zawiązania poszczególnych spółek z datą przypisania do nich ziemi i rozpoczęcia aplikowania o dopłaty, przy czym przedmiotowe grunty są jedynymi aktywami tych spółek. Co więcej, stwierdzono przypadki rozpoczęcia aplikowania o dopłaty jeszcze przed wpisem spółki do KRS, czyli w czasie posiadania przez daną spółkę statusu "w organizacji" (m.in. AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., GA sp. z o.o.)

W ocenie Dyrektora OR, analiza powiązań pomiędzy ww. spółkami i osobami pełniącymi w nich funkcje zarządcze, tworzenie poszczególnych gospodarstw

i rozpisywanie działek gruntów leżących obok siebie należących do M.J. na nowo powstałe podmioty, które są jedynymi aktywami tych spółek, tożsamy sposób prowadzenia przez nowo zawiązane podmioty działalności rolniczej (brak zatrudniania pracowników, wyłączne zlecenia do tych samych podmiotów zewnętrznych, w tym powiązanych), wykonywanie prac agrotechnicznych na zgłaszanych użytkach przez tych samych zleceniobiorców, w tym podmioty powiązane, centralne zarządzanie finansowaniem działalności tych podmiotów, tożsame adresy siedzib lub adresy korespondencyjnew zasadzie wyklucza ich uznanie ich za samodzielne.

Organ podkreślił przy tym, że w obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom (tak jak miało miejsce w niniejszej sprawie), przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi, co w przypadku spółek M.J. nie ma miejsca.

W ocenie organu zamiarem M.J., pod kontrolą którego znajdował się areał ponad 2721 ha gruntów było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych dla poszczególnych rodzajów płatności obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa rolnego. Tym bardziej, że w toku prowadzonego postępowania, poza uzyskaniem zawyżonych płatności, spółki nie wykazały żadnych innych korzyści ekonomicznych, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilkudziesięciu odrębnych podmiotów.

Jak ustalił organ, złożenie odrębnych wniosków przez wskazane spółki (30) oraz osoby fizyczne powiązane personalnie i kapitałowo, tylko w ramach spółek obsługiwanych przez ARiMR na terenie województwa [...], spowodowało, że w 2021 r. M.J. mógłby zyskać w przypadku płatności: -/ RDST – 142 138,24 zł; -/ MR – 308 590,00 zł; -/ bezpośrednich - 4.444,83 zł; -/ JPO – 634 086,42 zł -/ ONW - co najmniej 185 172,35 zł,

Mając na względzie przedstawiony wyżej stan rzeczy Dyrektor OR uznał, że tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW art. 13 i 14 ust. 2 ustawy OB, § 15 ust 1 Rozporządzenia RE oraz art. 16 ust. 1 Rozporządzenia RSK, a co za tym idzie zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności.

Organ podkreślił przy tym, że system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Tymczasem działalność M.J. stoi w sprzeczności do ww. celów, ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Uznał, że stworzono sztuczne warunki przez beneficjenta albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego.

Wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach

i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Zatem osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje, wskaźnik korygujący i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. W odniesieniu do płatności JPO korzyść polegała m.in. na uniknięciu zmniejszenia płatności na skutek zastosowania współczynnika korygującego. Wprowadzenie zasady pełnego wsparcia dla mniejszych i słabszych ekonomicznie podmiotów i ograniczenie kwotowe dla podmiotów większych, służyło zapewnieniu konkurencyjności. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia konkurencyjności na danym rynku. Wprowadzenie konkurencyjności miało zapewnić zmniejszenie kwotowej płatności dla większych rolników poprzez wprowadzenie współczynnika korygującego albowiem wprowadzenie modulacji kwotowej jak również degresywnych stawek płatności miało na celu przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w dużych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu mniejszych rolników, co w konsekwencji powoduje podniesienie indywidualnych dochodów prawdziwych rolników tj. tych którzy pracują w tych gospodarstwach i dla których dochody z tego gospodarstwa stanowią wartość dodaną.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił:

A. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 15 w zw. z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej jako; "k.p.a.") poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, że Organ II Instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie w bardzo rozległym zakresie, stanowczo przekraczającym uprawnienia organu odwoławczego, w tym Organ II instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające dotyczące:

a) sposobu wzajemnego położenia pól Skarżącej zgłoszonych do dopłat w ramach niniejszej sprawy względem pól sąsiadujących należących do innych podmiotów wymienionych w Decyzji,

b) rodzaju upraw jakie prowadzą inne poza Stroną podmioty wymienione w uzasadnieniu decyzji,

c) wykonawców usług, z których korzystają inne podmioty poza Stroną,

d) sposobu prowadzenia działalności przez AP sp. z o.o.

e) powołania do życia spółek z firmą zawierającą słowa "T", "W", w tym Skarżącej,

f) sposobu przechowywania plonów w magazynie przez inne podmioty poza Stroną,

g) analizy zawieszania i odwieszania działalności R.K., który nie świadczy usług na rzecz Strony,

h) analizy kredytu udzielonego przez [...],

i) analizy podmiotów wynajmujących miejsce na siedzibę Skarżącej i innych podmiotów wskazanych w uzasadnieniu Decyzji,

j) analizy gruntów, co do których wniosek o dopłaty składa M.J., w konsekwencji doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności przejawiającego się w tym, że Organ II przeprowadził postępowanie w znacznej części, a niektóre okoliczności faktyczne zostały poddane pod rozwagę tylko w ramach organu jednej instancji;

2. art. 27 ust. 1 pkt 2) oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 z późn. zm.; dalej jako: "uPROW") w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieprawidłowym uznaniu przez Organ II, że Spółka nabyła od Pani K.J. działkę gruntu rolnego nr [...] o powierzchni 138,58 ha w dniu [...].08.2015 r., co zdaniem Organu II ma wynikać z zapisów treści księgi wieczystej nr [...], podczas gdy treść tej księgi wieczystej zawiera dane odmienne, po pierwsze w dziale 1-0 wpisana jest działka nr [...] o powierzchni 138,5822 ha a nie działka nr [...], a z działu II wprost wynika, że podstawą wpisu prawa własności Skarżącej była umowa przeniesienia prawa własności nieruchomości. Rep. A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. W konsekwencji całkowicie nietrafne są zarzuty Organu II kierowane wobec Skarżącej, że nabywała prawa do odrębnych nieruchomości w tym samym czasie co spółki W1 sp. z o.o., W2 sp. z O.O., W3 sp. z o.o., W4 sp. z o.o., W5 sp. z o.o.,

3. art. 27 ust. 1 pkt 2) oraz ust. 2 uPROW w zw. z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej jako; "Rozporządzenie nr 1306/2013") polegające na tym, że Organ II odmówił Skarżącej przyznania płatności, mimo, iż nie wykazał indywidualnie w odniesieniu do Skarżącej, by uczestniczyła w tworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych dopłat, pomimo iż to na organie spoczywał ciężar dowodu; w szczególności Organ II nie poddał analizie przy ocenie niniejszej sprawy dowodów i okoliczności z nich wynikających, które potwierdzają, że Spółka nie realizuje takiej samej koncepcji prowadzenia działalności jak inne spółki wskazane w Decyzji, nie jest zależna od innych spółek wskazanych w uzasadnieniu Decyzji, samodzielnie podejmuje decyzje dotyczące prowadzonej działalności rolniczej, jest samodzielnym, wyodrębnionym producentem rolnym, w szczególności, że:

a) jak wynika z treści księgi wieczystej, grunty Spółki w miejscowości [...] należące do Skarżącej nigdy nie były majątkiem M.J.; E.G. W6 sp. z o.o. nie podzieliła pomiędzy nikogo gruntów ani nie otrzymała gruntów podzielonych. Spółka nabyła grunty od osoby fizycznej, która wcześniej nabyła je w ramach zakupu od KOWR/ANR,

b) jak wynika ze złożonego wniosku o dopłaty E.G. W6 sp. z o.o. deklaruje do dopłat 13 działek a nie jedną lub dwie, nie tylko w obrębie [...], ale również w obrębie [...], a powierzchnia działek, którą Spółka deklaruje do dopłat wynosi 134,04 ha, co powoduje, że Spółka nie otrzymuje dopłat w maksymalnej wysokości, ale otrzymuje zmniejszone płatności,

c) Jak wynikało z wyjaśnień Spółki, przedłożonej umowy zlecenia wykonania usługi rolniczej, faktury oraz wydruku treści księgi wieczystej, grunty rolne gospodarstwa Skarżącej składają się w 100% z łąk (nie licząc dróg i rowów), na łąki te została opracowana dokumentacja PRŚK, która wskazuje na koszenie łąk raz w roku z pozostawieniem obszarów niekoszonych; Spółka wykonuje wymagane zabiegi agrotechniczne zlecając ich wykonanie lokalnym rolnikom świadczącym tego typu usługi;

d) E.G. W6 sp. z o.o. realizowała całkowicie innych kierunek produkcji rolnej niż podmioty wskazane w uzasadnieniu Decyzji - wyłącznie trwałe użytki zielone,

e) Skarżąca nie korzysta z usług spółek I sp. z o.o. ani R.K., z których korzystają inne podmioty wskazane w uzasadnieniu Decyzji, Spółka zlecała wykonanie usługi koszenia łąk całkowicie niezależnemu podmiotowi jakim jest G S.B. - Organ II dostrzegł co prawda ten fakt, jednak w sposób nieuprawniony, bez przedstawienia ku temu żadnych dowodów stwierdził, że wynikało to wyłącznie z tego, że Spółka deklaruje do dopłat trwałe użytki zielone, w przeciwieństwie do pozostałych Spółek;

f) Skarżąca nie poddzierżawiała działek od AP sp. z o.o., nie dzierżawiła magazynu od pani K.B., nie odnoszą się zatem do Spółki zarzuty Organu II w tym zakresie;

g) Spółka posiada swoją siedzibę w [...], a więc na terenie wiejskim,

h) Spółka jest podmiotem odpowiedzialnym pod względem finansowym za nieruchomości, które użytkuje, a mianowicie to ona ponosi ciężar podatkowy związany z zapłatą podatku rolnego, co zostało przez Spółkę wykazane poprzez przedłożenie deklaracji na podatek rolny, od nieruchomości i leśny. Podkreślenia wymaga, że orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że to, że wszystkie podmioty są powiązane wcale nie świadczy, że celem wszystkich podmiotów mogła być chęć uczestnictwa w tworzeniu sztucznych warunków i w przypadku każdego z nich, indywidualnie organy powinny wykazać brak prowadzenia działalności rolniczej oraz udział w tworzeniu sztucznych warunków (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 101/18). 4. art. 27 ust. 2 uPROW w zw. z art. 6 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 polegające na tym, że Organ II instancji stwierdził, że na podstawie złożonych przez Spółkę wyjaśnień i przedłożonych dokumentów nie sposób ustalić, czy Spółka zapłaciła za usługę koszenia I co się stało z zebranym plonem oraz w jaki sposób były wykonywane prace agrotechniczne na obszarze łąk wynoszącym 24 ha, i rozstrzygnął wątpliwości w sposób nieuprawniony na niekorzyść Spółki, uznając, że nie jest ona samodzielnym podmiotem, bez chociażby wezwania Spółki do złożenia wyjaśnień uzupełniających, podczas gdy to obowiązkiem organu, który zarzuca Spółce stworzenie sztucznych warunków jest udowodnienie tej okoliczności, w tym należyte wyjaśnienie występujących w sprawie wątpliwości;

5. art. 27 ust. 1 pkt 2) uPROW w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C115 z dnia 9 maj 2008 r.) w zw. z art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698.2005 (Dz. U. EE L 2013.347.487 ze zm.; dalej jako: "Rozporządzenie 1305/2013") polegające na tym, że Organ II instancji nie rozpatrzył wszechstronnie całego materiału dowodowego oraz dokonał jego oceny w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, w konsekwencji ustalił stan faktyczny w sposób nieprawidłowy, ponieważ wbrew dowodom znajdującym się w aktach sprawy przyjął, że Spółka nie jest w stanie wypełnić celów wspólnej polityki rolnej, podczas gdy Spółka w rzeczywistości cele te realizuje, ponieważ Spółka posiada swoją siedzibę w [...], a więc na terenie wiejskim i przyczynia się w szczególności do:

a) zwiększenia wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu -Spółka wprost spełnia ten warunek, utrzymując trwałe użytki zielone oraz zlecając wykonanie usług agrotechnicznych lokalnemu rolnikowi, dysponującemu odpowiednim sprzętem rolniczym, przez co optymalnie wykorzystuje siłę roboczą na terenach wiejskich;

b) wspieranie konkurencyjności rolnictwa, zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie, osiągnięcia zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności - Spółka zleca prace agrotechniczne lokalnemu rolnikowi, który za pracę na gruntach Skarżącej otrzymuje wynagrodzenie, a to poprawia poziom życia ludności wiejskiej, wspiera konkurencyjność rolnictwa oraz przyczynia się do zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności;

6. art. 27 ust. 1 pkt 2) uPROW w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 polegające na tym, że Organ II instancji nie rozpatrzył wszechstronnie całego materiału dowodowego oraz dokonał jego oceny w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, w konsekwencji ustalił stan faktyczny w sposób nieprawidłowy, ponieważ wbrew dowodom znajdującym się w aktach sprawy przyjął, że Spółka została utworzona i funkcjonuje wyłącznie w celu pozyskania wyższych płatności do gruntów rolnych;

7. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez uznanie, że fakt sprawowania przez tę samą osobę funkcji członka zarządu w kilku spółkach i dzielenie tego samego adresu siedziby przesądza o stworzeniu sztucznych warunków, podczas gdy te okoliczności same w sobie nie mogą uzasadniać takiego wniosku;

8. art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. oraz art. 27 ust. 1 pkt 2) oraz ust. 2 uPROW poprzez ustalenie, że M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Spółki oraz innych podmiotów wskazanych w Decyzji, podczas gdy nie przywołano żadnej okoliczności popartej dowodem na to, że faktycznie to M.J. decydował wdanej kwestii, co czyni ten wniosek nieuzasadnionym, ponieważ nie został poparty żadną konkretną okolicznością;

9. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez Organ II instancji bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, ponieważ w poprzednich latach, gdy sposób prowadzenia działalności jak również przepisy stanowiące podstawę przyznania płatności były takie same, organy administracyjne przyznawały Spółce wnioskowane płatności i nie kwestionowały prowadzenia działalności rolniczej przez Skarżącą, a ponadto nie miały wątpliwości, że to członkowie zarządu Spółki sprawują faktyczna i trwała kontrole nad Spółka i nie ma potrzeby wykazywania te i okoliczności poprzez przedstawienie dodatkowych dokumentów innych niż odpis z KRS Spółki, który to właśnie dokument potwierdza sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli w spółce (powyższe stanowisko wprost zostało wyrażone w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r.)

10. art. 7, art., 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez dokonanie ustalenia sprzecznego z materiałem dowodowym i przyjęcie, że M.J. dokonał rozdrobnienia potencjału produkcyjnego na rzecz spółek prawa handlowego, podczas gdy jednocześnie Organ II instancji ustalił, że gdy w 2008 r. M.J. rozpoczynał zgłaszanie swoich gruntów do dopłat to dysponował około 145 ha, a w 2021 r. łącznie wszystkie podmioty wymieniane w Decyzji zgłaszają do dopłat około 2700 ha, to oznacza, że konstatacja organu jest nielogiczna, nie można nazywać rozdrobnieniem czegoś co po latach znacznie się zwiększyło, ustalenie organu nie przystaje do okoliczności tej sprawy;

11. art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Strony oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji, podczas gdy organ nie ustalił czy wykształcenie posiadane przez M.J. i doświadczenie zawodowe pozwala na ekonomicznie opłacalne prowadzenie spółki prawa handlowego zajmującej się produkcją rolną, a pomimo braku ustaleń w tym zakresie wyciągnął bezpodstawny wniosek, że ta osoba ma realny wpływ na prowadzenie działalności przez Stronę;

12. art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez nieuzasadnione ustalenie, że koniecznym do uzyskania pomocy publicznej w ramach niniejszej sprawy jest posiadanie własnego sprzętu agrotechnicznego i samodzielne jego użytkowanie, podczas gdy żaden przepis prawny nie nakazuje wnioskodawcy pobierającemu płatność, o której mowa w niniejszym postępowaniu, być właścicielem takiego sprzętu, wystarczającym jest bowiem, by rolnik był w stanie zapewnić, że takie zabiegi będą wykonanie na polach zgłaszanych do dotacji, a ten obowiązek Strona spełniła zlecając wykonanie tych zabiegów podmiotowi trzeciemu;

13. art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej Jako: "k.s.h."'), art. 305 §1 k.s.h. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez brak rozróżnienia praw i obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że Strona posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej, a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek, w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że akcjonariusz wspólnika Strony posiada dominujący na nią wpływ co świadczy o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków.

14. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 § 4 k.s.h. poprzez ocenę okoliczności faktycznych sprawy pozostającą w sprzeczności z charakterem relacji pomiędzy spółką kapitałową a jej wspólnikami wynikającymi wprost z ww. bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, jak również art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 k.s.h. poprzez jawnie sprzeczną z normami wyżej wymienionych bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego oceną charakteru prawnego działań członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz innych osób uprawnionych do jej reprezentacji. 15. art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których odmówiono przyznania Spółce płatności, przejawiające się w tym, iż Organ II Instancji w uzasadnieniu Decyzji pomija okoliczności i dowody, które indywidualnie odnoszą się do Skarżącej, natomiast szeroko odnosi się do okoliczności i dowodów dotyczących działalności innych, odrębnych od Strony podmiotów (spółek prawa handlowego), nie wyjaśniając przy tym związku tych okoliczności i dowodów z działalnością rolniczą Strony a także nie wyjaśniając, na czym ma polegać sztuczne stworzenie warunków przez Skarżącą, których celów systemu wsparcia zdaniem Organu II nie realizuje konkretnie Skarżąca, jak również z jakich okoliczności Organ II wywodzi tezę, że Skarżąca zamierzała wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu wsparcia; 16. art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez powoływanie się przez Organ II Instancji w sposób ogólnikowy na "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy" podczas gdy skoro organ wyciąga konkretny wniosek to powinien był wskazać konkretny dowód, który był podstawą dla niego, tymczasem organ w niniejszej sprawie w ten sposób nie uzasadnił swojej decyzji, przez co Strona nie jest w stanie ustalić na podstawie jakich dowodów dokonywał poszczególnych ustaleń, a w konsekwencji naruszył zasadę przekonywania stron postępowania do zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję;

B. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 2 lit. a) rozporządzenia PE i Rady (WE) Nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88, poprzez nieuznanie, że gospodarstwo rolne Spółki, jako wyodrębniona pod względem technicznym i ekonomicznym jednostka, posiadająca oddzielne kierownictwo i prowadząca działalność rolniczą, spełnia definicję wskazaną w ww. przepisie.

2. art. 2 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U.2022.593; dalej jako: "Ustawa AML") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i skoncentrowanie całej sprawy wokół tego, że M.J. spełnia wymogi określenia go jako beneficjenta rzeczywistego na gruncie Ustawy AML, podczas gdy normy z tej ustawy nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jest to inna gałąź prawna, normy dotyczące pomocy publicznej związanej z działalnością rolniczą są kompleksowo uregulowane i nie przewidują takiej Instytucji jak beneficjent rzeczywisty, instytucja beneficjenta rzeczywistego została określona na gruncie Ustawy AML w zupełnie Innych celach dotyczących przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy,

3. art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że okoliczność, że dana osoba jest członkiem zarządu w kilku spółkach lub że spółki mają ten sam adres siedziby jest okolicznością przesądzającą o niesamodzielności takich podmiotów prawa handlowego, podczas gdy orzecznictwo sądów administracyjnych wykluczyło taką wykładnię między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 206/15,

4. art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz.UE.L Nr 312, str. 1; dalej jako: "Rozporządzenie 2988/95") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie I odmowę przyznania Spółce wnioskowanych płatności, podczas gdy prawidłowe rozpatrzenie i ocena materiału dowodowego powinno doprowadzić Organ II instancji do wniosku, że Spółka nie stworzyła sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia.

5. § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania Skarżącej wnioskowanych płatności, podczas gdy Spółka spełnia wszystkie wymogi do otrzymania pomocy;

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. pełnomocnik Skarżącej wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z: - kopii decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2018 r. wydanej przez Burmistrza, która ustala dla Spółki warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo-gospodarczego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na okoliczność, że Spółka chce rozwijać swoją działalność rolniczą, co dodatkowo potwierdza, że jest samodzielnym podmiotem i nie została utworzona oraz nie funkcjonuje wyłącznie po to, aby pozyskiwać dopłaty do gruntów rolnych, - z kopii decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].04.2021 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), z kopii decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].02.2020 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz z kopii decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w całości i przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na okoliczność, że Spółka uzyskiwała wnioskowane płatności, w tym płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), w poprzednich latach, organy nie kwestionowały wówczas samodzielności Spółki, mimo, że stan faktyczny i prawny był analogiczny jak w niniejszej sprawie i wprost wskazały w ww. decyzji dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, że to członkowie zarządu Spółki sprawują faktyczną i trwałą kontrolę nad Spółką oraz nie ma potrzeby wykazywania tej okoliczności poprzez przedstawienie dodatkowych dokumentów innych niż odpis z KRS Spółki;

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W trakcie rozprawy w dniu 23 listopada 2023 r. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z zm., dalej jako: P.p.s.a.) przeprowadzić dowód z dokumentów wskazanych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Postępowanie przed organami ARiMR cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a,

w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.

Zgodnie z art. 27 ust. 3 Ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące

w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r. I SA/Ol 790/19 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniuo przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyr. NSA z 29 marca 2019 r. I GSK 1369/18).

Wyjaśnić również należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Z treści art. 27 ust. 2 Ustawy PROW wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.

Na potrzeby analizowanej sprawy warto przypomnieć, że według z § 2 ust. 1 Rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli: 1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 Rozporządzenia 1305/2013, 2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f Rozporządzenia nr 1305/2013, położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha, 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie do § 2 ust. 2 Rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych: 1) na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a Rozporządzenia nr 1306/2013, o powierzchni co najmniej 0,1 ha, b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013; 2) położonych na obszarach ONW.

Płatność ONW zgodnie z § 3- ust. 4 Rozporządzenia ONW, jest przyznawana w wysokości: 1) 100 % stawki podstawowej – za powierzchnię do 25 ha; 2) 50 % stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha; 3) 25% stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 Ustawy EP, producent rolny to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierząt.

W myśl art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013 jako rolnika określa osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Z brzmienia art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013 wynika, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

W myśl art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Skarżąca w postępowaniu prowadzonym przed organami ARiMR wykazała, że nadano jej numer identyfikacyjny oraz, że legitymuje się rzeczowymi prawami do gruntów rolnych, które - jak twierdziła - zajęte są na prowadzone przez nią uprawy, zaś czynności agrotechniczne są przez nią zlecane. Organ natomiast uznawał, że spółka nie prowadzi w imieniu własnym działalności rolniczej, lecz pozorowano jej samodzielność i posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że Dyrektor Oddziału Regionalnego wykazał, że skarżąca, wraz z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Zgodnie z tym przepisem: bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95.

W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r. akt II GSK 3579/16).

Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelendirektor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wykładnia wyrażenia "sztuczne warunki" sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r.

w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de PlăţişiIntervenţiepentruAgricultură – CentruljudeţeanDolj, Agenţia de PlăţişiIntervenţiepentruAgricultură (APIA) – Aparat Central (pkt 72).

W ocenie TSUE, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyr. NSA z 8 sierpnia 2019 r. I GSK 1313/18).

Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie I GSK 1772/18 o tym, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba)z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko LandwirtschaftskammerHannover; pkt 52-53)). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.

W ocenie Sądu organy ARiMR wykazały istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE. Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami pośrednio powiązanymi ze M.J.. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe, zasadnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek.

W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wszystkie podmioty (z wyłączeniem I Sp. z o.o., co do której powiązań nie wykazano; zob. nieprawomocne wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach I SA/Go 179/23, I SA/Go 181/23 i I SA/Go 182/23), a ściślej: ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów przez prawnie odrębne, lecz powiązane kapitałowo i osobowo oraz podporządkowane wspólnemu celowi gospodarczemu spółki, doszło do – zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia – koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.

Zasadnie uznano, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, iż działalność zaangażowanych podmiotów, w tym skarżącej, nie miała charakteru rzeczywistego, w tym sensie, że spółka działała autonomicznie, a prowadzona działalność gospodarcza służyła jej interesom. Organ prawidłowo ustalił i ocenił szereg okoliczności potwierdzających powyższe twierdzenie.

Najważniejszymi z nich są:

1. W kierownictwie wszystkich spółek powtarzały się te same osoby: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., z nadrzędną rolą M.J. (poprzez P S.A.).

2. Udziałowcem wszystkich spółek, poza I sp. z o.o. oraz AP sp. z o.o., była P S.A. Z kolei udziałowcem I sp. z o.o. była AP,a jej udziałowcami Ł.P. i A.S..

3. Spółka AP sp. z o.o. poddzierżawiła działki pozyskane od Syndyka Masy Upadłości K S.A. spółce AP oraz R.K..

4. Utworzenie grup spółek (T, W, P) w tym samym czasie oraz przypisywanie poszczególnym spółkom w grupach jednej lub dwóch działek ewidencyjnych leżących blisko siebie.

5. Spółki dzierżawiły lub nabywały działki od innych powiązanych podmiotów.

6. Spółki nie zatrudniały pracowników, nie posiadały własnego sprzętu rolniczego i zlecały prace rolne tym samym podmiotom powiązanym tj.: I sp. z o.o., R.K. oraz S.B.. Umowy na te usługi były zawierane w tym samym czasie i według wspólnego wzoru. Z kolei cena wykonanych przez I sp. z o.o. usług siewu i kombajnowania była znacznie zaniżona.

7. Większość ubiegających się o płatności podmiotów nie posiadała własnych magazynów i środków transportu zlecając usługi magazynowe I sp. z o.o. oraz R.K..

8. R.K. wykonywał usługi na rzecz powiązanych podmiotów pomimo zawieszenia działalności gospodarczej.

9. Spółki nie przedstawiły potwierdzeń przelewów za wykonane usługi.

10. Wszystkie opisane podmioty miały podobny, zawężony zakres produkcji roślinnej. 11. Jedynie 9 z 26 podmiotów kupowało olej napędowy.

12. Wszystkie spółki miały jedynie kilka, grupowo przypisanych, adresów siedzib i adresów korespondencyjnych.

13. Część wskazanych w decyzji podmiotów dzierżawiło pomieszczenia biurowe od podmiotów powiązanych.

14. Kredyt udzielony przez [...] dla P S.A. został przeznaczony na pożyczki dla 17 wymienionych w decyzji spółek, a jego zabezpieczeniem jest hipoteka nieruchomości będących ich własnością.

15. Większość wymienionych w decyzji podmiotów osiąga dochód jedynie dzięki dopłatom.

Sąd podziela ocenę stanu faktycznego wskazującą na brak gospodarczej samodzielności grupy niemal 30 podmiotów występującej z wnioskami, w tej liczbie

i skarżącej, i ich zależność od M.J. - akcjonariusza jedynego wspólnika skarżącej spółki czyli P S.A. Ustalono okoliczności obiektywnie wskazujące na podporządkowaniu funkcjonowania skarżącej interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013).

Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty w zaskarżonej decyzji: 1) prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2021 r. o płatności wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego pośrednio powiązanych z M.J. jedynym akcjonariuszem spółki akcyjnej będącej jedynym wspólnikiem spółek wnioskujących o płatności, 2) w sposób uprawniony wywnioskowano o funkcjonowaniu szerszego, jednolicie i spójnie zarządzanego przedsięwzięcia gospodarczego, 3) trafnie stwierdzono, że spółki, w tym skarżąca, nie prowadziły samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych rozumianych jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013).

Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty: a) z przedstawionych przez spółkę dokumentów wynikało, że spółki prowadziły działalność w niemal identyczny sposób. W zależności od położenia posiadanych gruntów, z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych. Spółki miały jednocześnie te same adresy siedziby (pogrupowane) i korzystały z tego samego adresu do korespondencji. b) skarżąca nie posiadała zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów czy środków transportu; c) skarżąca w zakresie prac agrotechnicznych miała korzystać z usług S.B., dostawcę usług również dla powiązanych kapitałowo i osobowo spółek z grupy W wymienionych na stronach 30-31 zaskarżonej decyzji.

Organ trafnie również argumentował, że o braku samodzielnego charakteru działalności rolniczej świadczyło też to, że wszystkie spółki z grupy "W" weszły w posiadania gruntów w tym samym czasie, na przetargach zorganizowanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych.

W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko Dyrektora

OR, o tym że działalność spółek zależnych w ramach szerszego centralnie i spójnie kierowanego organizmu gospodarczego, nie miała charakteru rzeczywistego

i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Nadto trafnie uznano, że skarżąca nie była samodzielna gospodarczo i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie wykazała, by w 2021 r. prowadziła gospodarstwo rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Grunty zgłoszone przez nią do płatności były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego w istocie przez inny podmiot. Poza prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.

Tym samym, łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że zgłoszenie do płatności gruntów przez liczne powiązane podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miał charakter sztuczny. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści (wykazując to na tle poszczególnych płatności).

W wypadku płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej organ prawidłowo wskazał, że zgłoszenie do płatności wielu mniejszych działek, przez wiele podmiotów umożliwiło obejście regresywnych stawek płatności wskazanych w § 16 ust. 1 Rozporządzenia RSK i tym samym zwiększenie kwoty uzyskanej płatności.

Organ niewadliwie ocenił, że w razie zsumowania areału gruntów zgłoszonych przez odrębne podmioty i przyjęcia założenia, że o płatność ONW wystąpiłby jeden podmiot, wówczas, wskutek zastosowania mechanizmu modulacji, przysługująca płatność wyniosłaby 7831,25 zł. Natomiast łączna kwota płatności ONW w sytuacji uwzględnienia wszystkich wniosków, złożonych przez powiązane wynosiłaby natomiast przysługująca płatność wyniosłaby 193 003 zł (185 171 zł wyłączywszy potencjalną płatność dla I) zł, czyli byłaby wyższa od przysługującej do zagregowanego areału o 177 341 zł. Organ zasadnie wskazał również, że z § 15 ust. 1 rozporządzenia RE wynika, że płatność ekologiczna ulega zmniejszeniu do powyżej 50 ha do 75% stawki podstawowej, powyżej 100 ha do 60%. Ponieważ każda ze spółek zgłosiła grunty do tej płatności, organ trafnie skonkludował, że odrębne zgłoszenie gruntów do płatności przez poszczególne podmioty, w razie uwzględnienia wniosków doprowadziłoby do uzyskania korzyści finansowych.

Organ prawidłowo też wskazał, że zgłoszenie gruntów przez odrębne podmioty doprowadziłoby do uzyskania korzyści finansowych poprzez obejście współczynnika korygującego (art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013) i współczynnika redukcji(art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) wynoszącego 100% powyżej 150 000 euro, którą to wartość łączna kwota przysługująca do zagregowanego areału spółek powiązanych przekroczyła.

Sąd ocenił więc, że organ w zaskarżonej decyzji przedstawił prawidłową

i wyczerpującą analizę dotyczącą korzyści z odwołaniem się do właściwych podstaw prawnych. Uwag nie nasuwa również rachunkowe ustalenie kwot potencjalnych korzyści określonych dla każdej z płatności z osobna.

Prawidłowo ustalono również istnienie kolejnej przesłanki zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, tzn., że uzyskane korzyści były sprzeczne z celami wsparcia.

Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 pkt b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej gdzie mowa wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie.

Jako że ustalony przez organy podział areału doprowadził do uzyskania korzyści na gruncie płatności z obu filarów WPR, dodać należy, że w przypadku płatności bezpośrednich cel wsparcia również osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, iż działania polegające na nabywaniu przez poszczególne spółki, których majątek współtworzył jeden, większy oraz spójnie zarządzany organizm gospodarczy, będący de facto pod kontrolą P S.A., której jedynym akcjonariuszem był M.J., miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, w zaskarżonej decyzji, przez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń co do motywacji takich działań, dowiódł bowiem, że służyły one obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty: 1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną zestawiającą sposób prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkie powiązane podmioty. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z powołania licznych podmiotów, które uzyskiwały prawo do gruntów odrębnie zgłaszanych do płatności, a wykorzystywanych do działalności rolniczej prowadzonej spójnie w ramach jednego szerszego organizmu gospodarczego. 2) Dyrektor OR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz w zapadłym już po wydaniu zaskarżonej decyzji wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu. 3) Trafnie odwołano się do zdarzeń, które miały miejsce przed złożeniem wniosków, badając zmiany areału zgłaszanego do płatności osobiście przez M.J. od 2008 r., kiedy to deklarował posiadanie 145,40 ha gruntów rolnych, z których w kolejnych latach ponad 130 ha zbył na rzecz spółek od siebie pośrednio zależnych (K Sp. z o.o., GA Sp. z o.o.). Tu organ, śledząc, kto zgłaszał działki w latach kolejnych ustalił, że czyniły to spółki bezpośrednio po ich powołaniu. Ustalił również, że część spółek wnioskowało o dopłaty jeszcze przed wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego (np. AP, FP).

Organ zasadnie ocenił, że późniejsze działania, polegające na nabywaniu

praw do gruntów przez spółki formalnie odrębne, lecz zależne i wchodzące w skład grupy powiązanych podmiotów zależnych, pośrednio zależnych od spółki P S.A., zawiadywanej przez M.J., nie doprowadziły do uzyskania przez poszczególne spółki autonomii gospodarczej, lecz służyły optymalizacji rozmiaru areału dla maksymalizacji kwot płatności.

Zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013.

Wskazać należy, że poszukując ratio legis wspomnianych rozwiązań konieczne jest odczytywanie celów opisanych w ww. przepisach wraz z przepisami prawa materialnego zarówno wspólnotowego jaki krajowego regulujących przyznawanie płatności. Wynikaz nich w sposób niewątpliwie, że konstrukcja stawek płatności (degresja szczeblowa) oraz próg kwotowy w przypadku jednolitej płatności obszarowej (współczynnik redukcji), służy promowaniu gospodarstw mniejszych, poprzez wsparcie dochodowe, co niewątpliwie sprzyjać ma pożądanemu przez prawodawcę wspólnotowego celowi jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Wprost mowa jest o tym w pkt. 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013 dotyczącego płatnościw ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mowa tam, że: "[c]harakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150 000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Dochód uzyskany dzięki zmniejszaniu płatności dla dużych beneficjentów powinien pozostać w państwach członkowskich, w których został wytworzony i powinien zostać udostępniony jako wsparcie unijne dla środków finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ("EFRROW")". Jednoznacznie wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy przewiduje rygorystyczne przestrzeganie przepisów przewidujących zmniejszenie wsparcia, służących ochronie interesów ekonomicznych mniejszych rolników.

Właściwie ocenił organ, że działalność skarżącej oraz wszystkich spółek pośrednio kontrolowanych przez M.J. nie realizowała tak rozumianych i prawnie promowanych celów wsparcia. Skarżąca, podobnie jak inne spółki, korzystała bowiem z usług agrotechnicznych świadczonych przez podmioty zewnętrzne, w tym tylko formalnie odrębne i nie posiadała własnego zaplecza technicznego. Dodatkowo, jak wykazano w zaskarżonej decyzji, spółki nabywały usługi agrotechniczne po cenach niższych od rynkowych, przy czym liczne z nich, w zależności od położenia gruntów, korzystały z usług tych samych podmiotów, w części również powiązanych osobowo i kapitałowo. Trudno zatem przyjąć by działalność mogła służyć zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

Działanie skarżącej i podmiotów powiązanych nie służyło również wspieraniu konkurencyjności rolnictwa, czyli celowi wskazanemu w art. 4 lit. a rozporządzenia nr 1305/2013. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15 lutego 2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem) w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym, konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym, w istocie zaburza.

Sąd uznał jednocześnie, że strona wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.

W świetle oświadczeń spółki oraz przedstawionych przez nią dowodów nie ma wątpliwości, że spółki (w tym i skarżąca) mogły prowadzić działalność również inną

niż rolnicza i że działania takie podejmowały również przed 2021 r., lecz okoliczności te nie stanowią o braku podstaw do uznania, że spółki te wykorzystano do stworzenia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Należy bowiem zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegał kwestia prowadzenia działalności rolniczej w 2021 r.

Odpowiadając na zarzut skarżącej, powołującej się w tym zakresie na tezy wyroku TSUE w sprawie C-434/12, a oparty o argument, że celem podziału gospodarstwa nie była wyłącznie maksymalizacja kwot płatności rolnych - WSA w Gorzowie Wlkp. wskazuje, że oceniając, czy nie stworzono "sztucznych warunków", cel działań beneficjenta (w przypadku spółek) należy oceniać nie tylko z punktu widzenia okoliczności powołania danego podmiotu oraz do działań późniejszych. Obok celu powołania spółek badać mianowicie należy sens ukształtowania warunków deklarowanej działalności rolniczej we wszystkich aspektach, w szczególności podmiotowym i ekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy tworzone warunki (również w zakresie struktury agrarnej w ramach grupy podmiotów powiązanych) nie są optymalizowane dla uzyskania wyższych kwot wsparcia w porównaniu z przysługującymi w sytuacji, gdyby takich zabiegów nie podjęto. Tym samym, również w sprawie ocenie podlegała suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności obiektywnie da się takim działaniom przypisać inny cel niż maksymalizacja globalnie zsumowanych kwot wsparcia. Dopiero takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wcześniej wskazano, organy ARiMR uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 1772/18).

Jak powyżej wskazano, okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów pośrednio zależnych od P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był M.J.. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora OR o tym, że celem zarówno nabycia przez skarżącą gruntów oraz sposób prowadzenia przez nią działalności rolniczej tożsamej i niekonkurencyjnej w stosunku do innych podmiotów wchodzących w skład grupy podmiotów zależnych, zmierzał do upozorowania autonomicznej działalności rolniczej, co czyniono w celu maksymalizacji korzyści z płatności uwzględniającej interes całej grupy podmiotów zależnych.

Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w szczególności z danych wynikających m. in. z systemów ewidencyjnych będących w dyspozycji ARiMR, umów przedstawionych przez skarżącą, wynika natomiast, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, powiązane spółki w licznych przypadkach prowadziły te same uprawy na sąsiadujących z sobą gruntach, na których zabiegi agrotechniczne dokonywali ci sami zleceniobiorcy. Spółki deklarowały również korzystanie z magazynów innych spółek zależnych. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie decydują w swobodny sposób o prowadzonej produkcji i konkurują ze sobą na rynku rolnym.

W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu Dyrektora OR do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia skarżąca upatrywała w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co naruszać miało art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a.

Odpowiadając na zarzuty skargi, Sąd ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis): "dodatkowego" i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 k.p.a.).

Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17).

W rozpoznawanej sprawie znaczna większość dowodów została przeprowadzona przez organ I instancji. Organ natomiast przeprowadził postępowanie dowodowe głównie w celu oceny zarzutów odwołania oraz dla pełniejszego wyjaśnienia istoty sprawy, w tym poszerzenia podstawy dowodowej. Nie sformułował przy tym ustaleń faktycznych ani oceny prawnej odmiennej od przyjętej w decyzji organu I instancji. Tym samym, nie można uznać, że zakres przeprowadzonego postępowania odwoławczego wykraczał poza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia dodatkowego postępowania służącego uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie.

Jako niezasadny ocenił Sąd zarzut braku powiązania ustaleń z dowodami zgromadzonymi w sprawie. Organ wskazał bowiem na źródło ustaleń o powiązaniach kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Były to dane z KRS oraz urządzeń ewidencyjnych będących w dyspozycji ARIMR. Wskazał też na dowody, na podstawie których ustalił sposób prowadzenia przez skarżącą działalności rolniczej poprzez korzystanie z usług podmiotów zależnych, tu: S.B. Wskazał też na źródła ustaleń dotyczących charakteru działalności i wykonawców usług dla pozostałych podmiotów zależnych, w tym wyjaśnień udzielonych przez zarządy innych spółek.

Opisując ustalenia dotyczące magazynowania produktów rolnych oraz środków produkcji rolnej odwołał się do umów dzierżawy powierzchni magazynowych. Sąd nie dostrzega w takiej sytuacji wadliwości w postępowaniu organu odwoławczego, który, w pierwszej kolejności omówił przeprowadzone dowody stanowiące podstawę cząstkowych ustaleń faktycznych, następnie, już formułując ustalenia dotyczące pełnego schematu działania spółek powiązanych, w tym skarżącej powołuje się na "zgromadzone dowody" lub "materiał dowodowy", ponieważ treść uzasadnienia decyzji nie budzi wątpliwości na jakiej podstawie sformułowano ustalenia faktyczne.

Zastrzeżeń Sądu nie budzi także konkluzja o roli M.J. jako osoby pośrednio spajającej działania wszystkich zależnych podmiotów. Jakkolwiek słuszne

jest stwierdzenie skarżącej, że nie przedstawiono żadnego dowodu obiektywnego potwierdzającego, że to M.J. podejmował osobiście decyzje dotyczące produkcji rolnej przez poszczególne spółki, lecz nie podważa to pozytywnej oceny ustaleń o istnieniu powiązań kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Istotne

znaczenie ma tutaj fakt, że jedynym wspólnikiem powiązanych spółek była P S.A.,

w której jedynym akcjonariuszem był (i pozostaje) M.J.. Dodatkowo, czego dowiódł organ, spółki nie były gospodarczo samodzielne, prowadziły działalność rolniczą w zbliżony sposób, nie konkurowały z sobą, korzystały z tych samych dostawców usług, w skład ich zarządów wchodziły te § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno>środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania Skarżącej wnioskowanych płatności, podczas gdy Spółka spełnia wszystkie wymogi do otrzymania pomocy; same osoby, w tym powiązane rodzinnie z M.J.. Suma tych ustaleń wskazuje na powiązania spółekora z to, że ich mienie było wykorzystywane do spójnej działalności prowadzonej w ramach większego przedsięwzięcia gospodarczego, a elementem wiążącym te spółki oraz owo przedsięwzięcie, była P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był właśnie M.J..

Niezasadny jest zarzut przypisujący organowi stwierdzenie o tym, że warunkiem uzyskania wsparcia jest posiadanie przez rolnika sprzętu rolnego, ponieważ był to tylko jeden z argumentów użytych dla uargumentowania wniosku o niesamodzielności gospodarczej spółki.

Pozostałe zarzuty spółki znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.