Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 514/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 54 par. 1, art. 54 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 60 pkt 1, art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1a, art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 września 2023 r. sprawy ze skargi P Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 maja 2023 r. nr SKO.4142.2.2023 w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2018 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 14 marca 2023 roku, nr DEP-Ed_XIII.4431.14.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 4556 (cztery tysiące pięćset pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej jako: "SKO", "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 14 marca 2023 r. wydaną wobec P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., działającą jako organ prowadzący Policealną Szkołę [...] w Łodzi (dalej jako: "strona skarżąca"), w której organ określił: 1) wysokość dotacji wykorzystanej niegodnie z przeznaczeniem w 2018 r. w kwocie 31.299,92 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od kwoty: 1199.30 zł od dnia 27.02.2018 r. do dnia zapłaty, 225,04 zł od dnia 29.03.2018 r. do dnia zapłaty, 847,84 zł od dnia 27.04.2018 r. do dnia zapłaty, 1726,06 zł od dnia 29.05.2018 r. do dnia zapłaty, 1773,27 zł od dnia 28.06.2018 r. do dnia zapłaty, 1205,66 zł od dnia 30.07.2018 r. do dnia zapłaty, 351.30 zł od dnia 30.08.2018 r. do dnia zapłaty, 1742,78 zł od dnia 30.10.2018 r. do dnia zapłaty, 16452,08 zł od dnia 29.11. 2018 r. do dnia zapłaty, 5776,59 zł od dnia 14.12.2018 r. do dnia zapłaty; 2) nakazał dokonanie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej kwocie 31.299,92 zł wraz z odsetkami, w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca wykorzystała dotację niezgodnie z przeznaczeniem określonym w art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, z uwagi na rozliczenie z dotacji następujących wydatków: 1) co do kwoty 15.867,04 zł z tytułu rozliczenia w 2018 r. wydatków określonych przez organ prowadzący szkołę jako wydatkowanych na wynagrodzenia łącznie z pochodnymi od tych wynagrodzeń; 2) co do kwoty 2.041 zł z tytułu rozliczenia wydatków dotyczących wynajmu pomieszczeń; 3) co do kwoty 3.597 zł z tytułu rozliczenia wydatków na szkolenia z zakresu BHP; 4) co do kwoty 9.600,40 zł z tytułu rozliczenia faktury dotyczącej wynajmu pomieszczeń, 5) co do kwoty 193,88 zł z tytułu rozliczenia faktury dotyczącej usługi kosmetycznej.

W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 10 § 1 kpa poprzez brak powiadomienia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i wezwania do zapoznania się z materiałem oraz prawem do wypowiedzenia się, co bezpośrednio narusza zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, a dotyczy to zarówno postępowania w II instancji, jak i w I instancji;

2) art. 7 i 8 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych oraz niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej;

3) art. 75, 77 i 80 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz brak rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, pominięciu istniejących dowodów, nieuwzględnienie jako dowodów dokumentów w sprawie, niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co w szczególności dotyczy braku zapoznania się z dokumentami zabezpieczonymi przez organy ścigania oraz w rezultacie doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych;

4) art. 75 i nast. kpa poprzez brak zaliczenia dokumentów i dowodów w poczet materiału dowodowego, a tym samym brak formalnego zgromadzenia dowodów w sprawie:

5) art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez błędne wyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych wydanej decyzji odnoszących się m.in. do kwestii innego miejsca prowadzenia zajęć, oraz brak uzasadnienia co do kwestionowanych wydatków;

II. Naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego i art. 252 ust. 1 pkt 1 oraz art. 251 ust. 4 ufp poprzez nieprawidłowe uznanie, że dotacja została wykorzystana nienależnie, podczas gdy spełnione zostały ustawowe przesłanki jej prawidłowego wykorzystania;

2) art. 168 ust. 4 pkt 3 Prawa oświatowego co do obowiązków zgłaszania do ewidencji innych dodatkowych miejsc prowadzenia działalności edukacyjnej, które to przepisy nie obowiązywały w 2018r.;

3) art. 54 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie określenia daty biegu odsetek.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty zyskały aprobatę Sądu.

Kontroli Sądu poddano decyzję SKO w Łodzi z dnia 9 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 14 marca 2023 r. w sprawie określenia wysokości dotacji, uznanej przez organy za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 r. W decyzji wskazano, że kwota przypadająca do zwrotu to 31.299,92 zł wraz z odsetkami naliczonymi jak od zaległości podatkowych od kwot wypłaconych skarżącej w poszczególnych miesiącach do dnia zapłaty – zwrot miał nastąpić w ciągu 15 dni od dnia doręczenia decyzji.

W decyzji organu odwoławczego powtórzono to, co ustalił organ I instancji, całkowicie się z nim zgadzając, że nieprawidłowo rozliczono z dotacji: 1) kwotę 15.867,04 zł na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń; 2) kwotę 2.041 zł za najem pomieszczeń przy ul. [...]; 3) kwotę 3.597 zł na szkolenie BHP; 4) 9.600,40 zł za najem pomieszczeń w T.; 5) 193,88 zł – za usługę kosmetyczną.

W skardze wniesionej do Sądu, mimo że skarżąca decyzję tę zaskarżyła w całości, oświadczyła, że nie kwestionuje ustaleń z pkt 4 i 5 decyzji.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi Sąd stwierdza po pierwsze, że niezasadny był zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak powiadomienia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i wezwania do zapoznania się z materiałem dowodowym. Przypomnijmy, że zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Otóż w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z dnia 18 listopada 2022 r. skierowane przez organ I instancji do pełnomocnika skarżącej z informacją, że z aktami sprawy można się zapoznać w ciągu 14 dni od doręczenia pisma. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi 22 listopada 2022 r. Wprawdzie decyzja I instancji została wydana niemal 4 miesiące później, bo 14 marca 2023 r., jednak z akt nie wynika, by w międzyczasie był jeszcze gromadzony materiał dowodowy. Stąd zawiadomienie to należy uznać za spełniające wymagania art. 10 k.p.a. Z kolei organ odwoławczy w ogóle nie powiadomił skarżącej przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednak z akt nie wynika, by po wpłynięciu odwołania jakikolwiek materiał był gromadzony. Stąd naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 k.p.a. może być kwalifikowane tylko jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a), co musi przed sądem wykazać skarżący. Wynika to z uzasadnienia uchwały NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/04, dotyczącej odpowiednika art. 10 k.p.a. ("1. Niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy. 2. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy"). Samo zatem twierdzenie skarżącej, że do takiego uchybienia doszło, nie jest wystarczające dla uznania, że mamy do czynienia wadą przesądzającą o konieczności uchylenia decyzji.

Nie był też zasadny zarzut naruszenia art. 75 i n. k.p.a. przez brak zaliczenia dowodów w poczet materiału dowodowego. Wprawdzie z art. 77 § 2 k.p.a. wynika, że organ powinien wydawać postanowienia dowodowe, ale ich niewydanie nie stanowi wady uzasadniającej z tego tylko powodu eliminację decyzji z obrotu prawnego.

Pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego były zasadne.

Organ odwoławczy uchybił – i Sąd nie ma co do tego żadnych wątpliwości – przepisowi art. 7 i 8 k.p.a. (pkt I.2 skargi), art. 75, 77 i 80 w zw. z art. 7 k.p.a. (pkt I. 3 skargi) i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (pkt I.5 skargi).

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 3 sierpnia 2021 r. SKO uchyliło poprzednio wydaną decyzję organu I instancji z dnia 30 marca 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano na potrzebę ustalenia stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistością, do czego organ w istocie nie dążył, bazując na twierdzeniu, że rozliczenie dotacji jest nieprzejrzyste, a to na stronie spoczywa obowiązek prawidłowego rozliczenia dotacji.

Problem w tym, że w decyzji zaskarżonej do Sądu, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z dnia 14 marca 2023 r. SKO przyjęło stanowisko dokładnie odmienne, podkreślając w wielu miejscach jedynie to, że obowiązek prawidłowego rozliczenia dotacji spoczywa na skarżącej, nie na organie.

Sąd nie kwestionuje, podobnie jak nie kwestionowało tego SKO w poprzedniej swej decyzji, że na stronie ciążą obowiązki związane z rozliczeniem dotacji. Jednak – jak słusznie zwrócono uwagę w kasacyjnej decyzji SKO – organ nie może przerzucać na stronę ciężaru postępowania dowodowego, a do tego sprowadza się eksponowany kilkakrotnie w zaskarżonej decyzji SKO pogląd. Narusza to zasadę zaufania, bowiem skarżąca ma prawo oczekiwać jednolitego w miarę stanowiska organu odwoławczego. Nieuzasadniona niczym zmienność poglądu SKO w tej samej sprawie nie może spotkać się z aprobatą Sądu (zob. np. wyrok NSA z 16.01.2018 r., I OSK 1534/17, LEX nr 2612042, w którym stwierdzono, że "działania organów administracji publicznej polegające na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach administracyjnych w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany należy uznać za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a.").

Sąd podkreśla przy tym, że problem ciężaru dowodu w postępowaniu o zwrot dotacji nie jest tak oczywisty, jak chciałoby to widzieć Kolegium – organ nie ma wprawdzie obowiązku poszukiwania dowodów korzystnych dla strony, ale nie zwalnia go to z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), przy użyciu wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem, w szczególności dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin (art. 75 § 1 k.p.a.). Jak podkreśla się w orzecznictwie, "Przepisy postępowania administracyjnego nie wprowadzają ograniczeń co do środków dowodowych, za pomocą których strona może wykazywać swoje stanowisko. Co do zasady rozkład ciężaru dowodu wynika z przepisu prawa materialnego, który organ administracji publicznej ma, na podstawie art. 6 k.p.a., obowiązek zastosować w sprawie. Może również zaistnieć sytuacja, w której w świetle przepisu prawa materialnego udowodnienie określonej okoliczności faktycznej obciąża stronę postępowania, nie zaś organ. Jednakże nawet wówczas organ nie jest zwolniony z obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia, całego materiału dowodowego sprawy i oceny przedstawionych w sprawie dowodów" (Wyrok NSA z 7.02.2017 r., II GSK 1409/15, LEX nr 2252679).

Oznacza to, że organ ma dążyć do ustalenia, jak było naprawdę (prawda obiektywna – art. 7 k.p.a.). W związku z tym jeżeli strona formułuje określone twierdzenie co do faktów istotnych dla sprawy, to aby mu zaprzeczyć nie wystarczy stwierdzenie, że organ się z nim nie zgadza, lecz musi on wykazać nietrafność oświadczenia lub wniosku przy pomocy dowodu świadczącego o tym, że jest inaczej.

W tej sprawie dowodów takich zabrakło. Co do rozliczenia wynagrodzeń Sąd stwierdza, że niewystarczające było uznanie, że skarżąca nie wykazała, że wydatki na wynagrodzenia zostały poniesione na rzecz Policealnej Szkoły [...], nie wykazała, że przypisane pracownikom obowiązki dotyczyły zadań oświatowych oraz że nie przedstawiła umów ze zleceniobiorcami, więc nie wykazała, że osoby te były zatrudnione w szkole, a poza tym nie przedstawiła dokumentu organizacji pracy szkoły, która określałaby, jacy nauczyciele byli zatrudnieni i jakich przedmiotów uczyli. Skarżąca podnosiła, że dokumenty Szkoły zostały zajęte przez organy ścigania. Z akt wynika, że piśmie z dnia 19 listopada 2019 r. organ I instancji zwrócił się do prokuratury o udostępnienie m.in. umów zleceń, a także dokumentów dotyczących organizacji roku szkolnego, w tym dzienników zajęć, na co Komenda Wojewódzka Policji w Ł. odpowiedziała (w piśmie z dnia 26 listopada 2019 r.), że wskazane w piśmie dokumenty nie zostały zabezpieczone przez jednostkę, by w kolejnym zdaniu wskazać, że zabezpieczono dokumentację m.in. w postaci dzienników zajęć i list obecności. Mimo tej sprzeczności w odpowiedzi Policji organ I instancji nie ponowił próby pozyskania dokumentów, które – jak wskazała Policja – są w jej dyspozycji. Co więcej, nie przeszkodziło to organowi uczynić skarżącej zarzutu, że nie przedstawiła dzienników zajęć (s. 11 decyzji SKO). Tymczasem dzienniki zajęć to dokument, który pozwala ustalić, kto był nauczycielem i jakie zajęcia prowadził. Pominięcie tego faktu narusza art. 7 k.p.a. Po drugie, skoro organ dysponował danymi nauczycieli i przyjmujących zlecenia z rozliczenia dotacji przez skarżącą, to niezrozumiałe jest, dlaczego nie podjęto próby ich przesłuchania na okoliczności, które budzą wątpliwości organu. Zdaniem Sądu, można i należy to uczynić w ponownie prowadzonym postępowaniu.

To samo dotyczy ustaleń w zakresie wydatku na szkolenie BHP. Organ dysponował fakturą, więc nie było przeszkód do wyjaśnienia z jej wystawcą kwestii dla organu wątpliwych. Nie można od strony wymagać, by na fakturze były nazwiska osób, które odbyły szkolenie, faktura nie musi tego odzwierciedlać. Istotne jest nie to, czy strona udokumentowała ten wydatek w sposób, który jest czytelny dla organu, ale to, czy za szkolenie BHP swych pracowników zapłaciła środkami z dotacji. Wyjaśnienie tej kwestii należy do organu.

Rację ma też skarżąca kwestionując ustalenia co do wydatków na wynajem pomieszczeń. Zdaniem Sądu, nawet jeśli istniał obowiązek zgłoszenia organowi najmu nowego lokalu na działalność dydaktyczną, a skarżąca tego nie uczyniła, to wcale nie oznacza to, że wydatek na najem lokalu, w którym faktycznie działalność dydaktyczna szkoły była prowadzona (taki cel umowy najmu lokalu przy ul. [...] wynika z jej treści), może być uznany za wydatkowany niezgodnie z przeznaczeniem dotacji. Organ ma ustalić, jak było naprawdę, czy w tym lokalu były prowadzone zajęcia – jeśli tak, nie ma przeszkód, by wydatek zakwalifikować jako rozliczony prawidłowo. Wracając do kwestii obowiązku strony informowania organu o miejscu prowadzenia przez szkołę działalności oświatowej, to Sąd zgadza się ze skarżącą, że zgodnie z przepisami ustawy - Prawo oświatowe według stanu na 2018 r., osoby prawne i osoby fizyczne mogły zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek, przy czym zgłoszenie do ewidencji miało zawierać m.in. wskazanie miejsca prowadzenia szkoły lub placówki oraz informację o warunkach lokalowych zapewniających: a) możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, b) realizację innych zadań statutowych, c) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - możliwość realizacji praktycznej nauki zawodu, d) bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, spełniające wymagania określone w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, przepisach o ochronie środowiska, przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przepisach techniczno-budowlanych i przepisach o ochronie przeciwpożarowej; spełnienie tych wymagań potwierdza się przez dołączenie do zgłoszenia odpowiednio pozytywnej opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pozytywnej opinii komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej. Obowiązek podania informacji w tym zakresie zastąpiono obowiązkiem wskazania adresu siedziby szkoły lub placówki oraz innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dopiero od 1 września 2019 r. (zob. art. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 2245 ze zm., w zakresie dotyczącym zmiany art. 168 ust. 4 pkt 3 ustawy).

Reasumując Sąd podkreśla, że organ powinien uzupełnić postępowanie dowodowe, przy czym skarżąca ma obowiązek współdziałać z organem i stosować się do jego wezwań pod rygorem negatywnych dla niej skutków, tam zwłaszcza, gdzie możliwości dowodowe organu są ograniczone z uwagi na dysponowanie określoną wiedzą wyłącznie przez skarżącą. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza bowiem nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki (Wyrok WSA w Łodzi z 20.05.2021 r., III SA/Łd 148/21, LEX nr 3190025).

Wszystkie powyższe ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.) tak, aby dla strony było jasne, który wydatek został uwzględniony, a który nie i dlaczego.

Wobec tego, że wydatek nr 4 i 5 z decyzji nie jest kwestionowany przez skarżącą, należy go w ponownie wydanej decyzji uznać za wydatkowany niezgodnie z przeznaczeniem.

Mimo oświadczenia skarżącej o uznaniu tych 2 wydatków za rozliczone niezgodnie z przeznaczeniem Sąd uchylił całą decyzję, gdyż ani organ I instancji, ani organ II instancji nie uwzględniły przy wyliczeniu przypadającej do zwrotu kwoty przerw w naliczaniu odsetek. Obowiązek taki spoczywał na nich z mocy art. 67 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 54 O.p. Zgodnie z art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Według art. 67 ust. 1 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.).

W dziale III O.p. znajduje się przepis art. 54 § 1, zgodnie z którym odsetek za zwłokę nie nalicza się m.in.: 2) za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1, do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy; 3) za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 (przepis ten stanowi, że załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy) do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3; 7) za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Według § 2, przepisu § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

Stosownie do § 3, przepisy § 1 pkt 2, 3 i 7 stosuje się również w razie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji. W tym przypadku terminy należy liczyć sumując na poszczególnych etapach okresy trwania postępowania.

W rozpoznanej sprawie przekroczono terminy załatwienia sprawy, co uzasadniało uwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek.

Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącej 21 października 2020 r., a doręczenie decyzji I instancji z dnia 30 marca 2021 r. nastąpiło 8 kwietnia 2021 r. Postępowanie to trwało zatem dłużej niż 3 miesiące. To samo dotyczy postępowania I instancji po wydaniu decyzji kasacyjnej SKO z dnia 3 sierpnia 2021 r. Decyzja ta została doręczona organowi I instancji 16 sierpnia 2021 r., a ponowna decyzja organu I instancji została wydana 14 marca 2023 r., a doręczono ją skarżącej 27 marca 2023 r. Wszystko to wypełnia przesłankę przerwy w naliczaniu odsetek z pkt 7. Z kolei decyzja organu odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2021 r. nie została wydana w terminie 2 miesięcy od otrzymania odwołania – odwołanie od decyzji organu I instancji wpłynęło do SKO w dniu 14 maja 2021 r., a decyzja SKO została wydana 3 sierpnia 2021 r. Za okres od dnia następnego po upływie terminu 2 miesięcy od otrzymania odwołania do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego skarżącej nie należy więc – zgodnie z pkt 3 – naliczać odsetek. Wszystkie te okresy należy wyliczyć z uwzględnieniem art. 54 § 3 O.p.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że ocena prawidłowości dokonanego przez organ rozliczenia, w tym ocena zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych jest na tym etapie przedwczesna. Zastosowanie tego przepisu przez organ może być ocenione przez Sąd dopiero po przeprowadzeniu kompletnych czynności dowodowych w celu ustalenia, jakie kwoty zostały wydatkowane z dotacji i co zostało nimi pokryte, co pozwoli dopiero na ocenę, czy dotacja została wykorzystana na cele określone w art. 35 ust. 1 ustawy, a więc na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki oraz na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Tym samym Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a.) oraz naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym taki wpływ (art. 54 § 1 i 3 O.p. w zw. z art. 60 pkt 1 i art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych), w związku z czym podlegała ona uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Jednocześnie, w ramach stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów podjętych w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której skarga dotyczyła, jako niezbędne dla końcowego jej załatwienia Sąd uchylił również decyzję ją poprzedzającą (art. 135 p.p.s.a.).

Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2018, poz. 265).

Ake.