Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2821/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.7 pkt 1, art. 8 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi Prezesa Sądu Okręgowego w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz strony skarżącej Prezesa Sądu Okręgowego w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej Prezesem UODO) decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 K.p.a., art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), art. 5 ust. lit. a) - c), art. 6 ust. 1 lit. c) oraz art. 58 ust. 2 lit. b) i lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. L 127 z 23.05.2018, str. 2 z późn. zm. oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35) – zwanego dalej RODO:

1) nakazał Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] z siedzibą w [...] dostosowanie operacji przetwarzania do przepisów RODO poprzez usunięcie adresu zamieszkania K.S., zawartego w rubryce 5 ewidencji partii politycznej udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...], pod adresem [...],

2) udzielił upomnienia Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] z siedzibą w [...] za naruszenie art. 5 ust. 1 lit. a) – c) oraz art. 6 ust. 1 lit. c) RODO polegające na udostępnieniu danych osobowych K. S. w zakresie jego adresu zamieszkania zawartego w rubryce 5 ewidencji partii politycznej udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w [...] z siedzibą [...] przy ul. [...], pod adresem [...].

Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] maja 2021 r. wpłynęła skarga K. S. dotycząca udostępnienia jego danych osobowych w zakresie adresu zamieszkania zawartego w ewidencji partii politycznej w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w [...], pod adresem [...].

W treści ww. skargi skarżący podniósł, że jest wpisany do ewidencji partii politycznej jako osoba wchodząca w skład organu zarządzającego partii [...], natomiast Sąd oprócz prowadzenia ww. ewidencji i udostępniania jej w siedzibie Sądu w formie papierowej, dodatkowo publikuje treść odzwierciedlającą aktualny stan wpisów w ewidencji partii politycznych w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu zamieszczonym na stronie internetowej. Na ww. stronie internetowej ujawnione są wszystkie dane wchodzące w zakres ewidencji partii politycznej, a zatem, oprócz imienia i nazwiska K. S., również jego adres miejsca zamieszkania. W ocenie skarżącego, o ile Sąd jest uprawniony do prowadzenia jawnej ewidencji partii politycznych, o tyle nie posiada wystarczającej podstawy prawnej w rozumieniu art. 6 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 lit. c) RODO do przetwarzania ww. danych osobowych w Internecie, a zatem przetwarzanie jego danych narusza zasadę zgodności przetwarzania z prawem i zasadę ograniczenia celu przetwarzania (art. 5 ust. 1 lit. a) i lit. b) RODO). W ocenie skarżącego przetwarzanie danych osobowych o adresie miejsca zamieszkania poprzez ich publikację w sieci Internet, w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu wykracza także poza adekwatność i niezbędność do realizacji celów jawności ewidencji o partiach politycznych, a zatem przetwarzanie jest niezgodne z zasadą minimalizacji danych art. 5 ust. 1 lit. c) RODO.

Wskazując na powyższe K. S. wniósł o nakazanie Sądowi usunięcia jego prywatnego adresu zamieszkania z ww. strony internetowej.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezes UODO ustalił, że w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu, w rubryce 5 ewidencji partii politycznej figurują dane osobowe K. S. w zakresie jego imienia, nazwiska i adresu zamieszkania. Dane te zostały wpisane postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...]na podstawie wniosku Partii z dnia [...] stycznia 2018 r. o wpisanie do ewidencji partii politycznych do rubryki nr 5 danych osobowych skarżącego — z uwagi na wybór K. S. na funkcję Przewodniczącego [...] Partii. We wniosku podkreślono, że zgodnie z zapisami statutu Partii Przewodniczący [...] wchodzi w skład Komitetu Politycznego Partii, który jest z kolei organem reprezentującym partię na zewnątrz.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. Przez UODO, powołując treść przepisów art. 11 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 580) wskazał, że partię polityczną zgłasza się do ewidencji partii politycznych (zwanej dalej "ewidencją"), prowadzonej przez Sąd Okręgowy w [...], przy czym ewidencja wraz z tekstami statutów partii politycznych jest jawna, a każdemu przysługuje prawo otrzymywania od Sądu uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów partii politycznych. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia ewidencji partii politycznych oraz szczegółowych zasad wydawania odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów tych partii (Dz. U. z 2006 r. Nr 33, poz. 235), ewidencję partii politycznych prowadzi się w księdze ewidencji partii, która składa się z następujących rubryk: rubryka pierwsza - liczba porządkowa wpisu, rubryka druga - data zgłoszenia partii do ewidencji, rubryka trzecia - nazwa, skrót nazwy oraz siedziba partii wraz z dokładnym adresem, rubryka czwarta - wzorzec symbolu graficznego partii, rubryka piąta - imiona, nazwiska i adresy osób wchodzących w skład organów uprawnionych w statucie do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych, rubryka szósta - imiona, nazwiska i adresy osób zgłaszających partię do ewidencji, rubryka siódma - data wydania orzeczenia w przedmiocie wpisu partii do ewidencji, rubryka ósma - data, sygnatura i sentencja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego partii, rubryka dziewiąta - wzmianka o podjęciu przez partię uchwały o samorozwiązaniu oraz imię i nazwisko wyznaczonego likwidatora, rubryka dziesiąta - data wykreślenia partii z ewidencji, rubryka jedenasta - uwagi. Nadto, zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o partiach politycznych, partia polityczna jest obowiązana zawiadomić Sąd o zmianach w składzie organów uprawnionych w statucie do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych – niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia dokonania tych zmian.

Prezes UODO wyjaśnił też, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176) – zwanej dalej u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, a do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Organ wskazał również, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zgodnie zaś z art. 8 u.d.i.p., tworzy się urzędowy publikator teleinformatyczny – Biuletyn Informacji Publicznej - w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej, w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej, zwany dalej "Biuletynem Informacji Publicznej". Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. są obowiązane do udostępniania w Biuletynie informacji Publicznych informacji publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a) tiret drugie, lit. c) i d) i pkt 5. Podmioty te mogą udostępniać w Biuletynie Informacji Publicznej również inne informacje publiczne.

Prezes UODO zaznaczył jednocześnie, że udostępnianie danych osobowych będących informacją publiczną jest objęte przepisami RODO, co potwierdza jego art. 2 i art. 86. Zgodnie z art. 86 RODO dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych, które posiada organ lub podmiot publiczny lub podmiot prywatny w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, mogą zostać przez ten organ lub podmiot ujawnione zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego, któremu podlegają ten organ lub podmiot, dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów urzędowych z prawem do ochrony danych osobowych na mocy niniejszego rozporządzenia. Organ wyjaśnił, też, że w związku z tym, że w u.d.i.p. nie odniesiono się do prawa do ochrony danych osobowych, w tym zasad określonych w RODO, w wypadku udostępniania danych osobowych stanowiących informację publiczną przepisy RODO mają zastosowanie. W szczególności osoby fizyczne, których dane są ujawniane jako informacja publiczna, mogą korzystać z uprawnień ustalonych w RODO. Zastosowanie w sprawie art. 86 RODO powoduje konieczność oceny legalności udostępniania danych osobowych stanowiących informację publiczną pod kątem spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 1 RODO. Prawo państwa członkowskiego dopuszczające ujawnianie dokumentów urzędowych z danymi osobowymi, o którym mowa w art. 86 RODO, stanowi jednocześnie sytuację przetwarzania danych osobowych, a ta wymaga dopełnienia podstawy prawnej określonej w art. 6 RODO. W art. 6 ust. 2 RODO umożliwia się państwom członkowskim zachowanie lub uszczegółowienie przepisów odnoszących się do przesłanek dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. c) i lit. e) RODO. Pomimo, że art. 6 ust. 2 RODO umożliwia przyjęcie bardziej szczegółowych przepisów regulujących relację dostępu do dokumentów urzędowych i przepisów o ochronie danych osobowych, a tym samym dostosowania stosowania przepisów RODO do tej szczególnej sytuacji przetwarzania danych osobowych, to polski ustawodawca zdecydował się nie wprowadzać zmian w tym zakresie w u.d.i.p., ani w żadnej innej ustawie dotyczącej prawa do informacji. Tym samym u.d.i.p. nie określa szczegółowych wymogów przetwarzania i innych środków w celu zapewnienia zgodności przetwarzania z prawem i jego rzetelności (art. 6 ust. 2 RODO). W związku z taką sytuacją obowiązują zatem w zakresie ustalonym w samym RODO wszystkie główne zasady ochrony danych osobowych (art. 5-10 RODO) oraz uprawnienia osób, których dane dotyczą (art. 12-22 RODO). Przepisy RODO będą miały zastosowanie równocześnie z samą u.d.i.p., w tym jej art. 5 ust. 2. Wobec powyższego znajdą w szczególności zastosowanie wszystkie podstawowe zasady przetwarzania danych osobowych określone w art. 5 RODO, w tym zasada zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości, co do której polski prawodawca nie zdecydował się na przyjęcie środków, o których mowa w art. 6 ust. 2 i 3 RODO (por. dr Grzegorz Sibiga, Iga Małobęcka-Szwast "Relacje prawa do informacji publicznej oraz prawa do ochrony danych osobowych w świetle ogólnego rozporządzenia o ochronie danych RODO", Dodatek specjalny do "Monitora Prawniczego" Nr 22/219 str. 60-73).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 RODO, dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą ("zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość") (lit. a), zbierane w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach i nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami; dalsze przetwarzanie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych nie jest uznawane w myśl art. 89 ust. 1 za niezgodne z pierwotnymi celami ("ograniczenie celu") (lit. b), adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych") (lit. c). Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 lit c) RODO przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem, gdy jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze.

Mając z kolei na względzie wyrażoną w art. 18 ustawy o partiach politycznych jawność ewidencji partii politycznych, Prezes UODO wskazał, że zgodnie z poglądami doktryny jawność formalna danych rejestrowych obejmuje uprawnienie do wglądu do zbioru i bezpośredniego zapoznania się z treścią dokonanych wpisów oraz złożonych dokumentów (tj. prawo do poznania danych), uprawnienie do samodzielnego sporządzania odpisów i notatek (tj. prawo do prywatnego utrwalenia danych), uprawnienie do żądania wydania odpisów, wyciągów i zaświadczeń potwierdzających urzędowo treść wpisu w danym zbiorze (rejestrze), bądź treść dokumentów złożonych do zbioru lub towarzyszących mu akt (tj. prawo do otrzymania urzędowego dokumentu potwierdzającego dane zawarte w zbiorze), oraz obowiązek ogłaszania niektórych danych w gazetach lub przeznaczonych do tego celu publikacjach (obowiązek zapewnienia publicznej wiedzy o faktach opisanych w zbiorze).

Odnosząc powyższe do zarzutu K. S. dotyczącego udostępnienia jego adresu zamieszkania, zawartego w ewidencji partii, na ogólnodostępnej stronie Biuletynu Informacji Publicznej Sądu, Prezes UODO wskazał, że z powołanych wyżej przepisów wynika, że informacja o prowadzonych ewidencjach jest informacją publiczną podlegającą obowiązkowi udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej oraz że ewidencja ta jest jawna.

W ocenie organu, powyższe nie oznacza jednak, że udostępnieniu podlega cała treść tej ewidencji dotycząca danej partii. Szczegółowy bowiem tryb dostępu do danych zawartych w ewidencji partii politycznej określa art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, ograniczając dostęp do nich do prawa otrzymywania od Sądu uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów partii politycznych. Tym samym wyjście poza granice tak określonego sposobu udostępniania zawartości ewidencji jest naruszeniem wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".

Zdaniem Prezesa UODO, wykładnia językowa, funkcjonalna i systemowa art. 1 ust. 2 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że jeżeli obowiązują odmienne regulacje udostępniania informacji publicznej, to będą one miały pierwszeństwo przed u.d.i.p. Organ przyjął więc, że regulacja prawna zawarta w przepisach odsyłających, tj. w tym przypadku w treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. obowiązuje, pod warunkiem że przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Tymczasem Sąd na ogólnodostępnej stronie Biuletynu Informacji Publicznej udostępnia dane osób wchodzących w skład organów uprawnionych w statucie do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych, w szczególności ich adres zamieszkania. Z uwagi na to, że ww. informacja publiczna zawiera adres zamieszkania K. S., udostępnienie przez Sąd ww. ewidencji na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej, a więc z naruszeniem trybu wskazanego w art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, w ocenie Prezesa UODO, jest tym samym naruszeniem art. 6 ust. 1 lit. c) RODO oraz art. 5 ust. 1 lit. a) - c) RODO.

Zdaniem Prezesa UODO, udostępnienie informacji o adresach miejsca zamieszkania nie jest informacją niezbędną do spełnienia celów jawności ewidencji partii politycznej, jaką jest m.in. udostępnienie informacji o danych ściśle personalnych (imienia i nazwiska) osoby umocowanej do reprezentacji partii, zaciągania w jej imieniu zobowiązań. O ile zatem może leżeć w interesie publicznym udzielenie informacji o tym, kto może zawierać np. umowy w imieniu partii politycznej, o tyle trudno się doszukać niezbędności dla ww. celu ujawnienia, gdzie ta osoba mieszka, zwłaszcza, że miejsce zamieszkania, nawet w przypadku osób publicznych, jest co do zasady sferą prywatną (mieszczącą się w granicach prawa do prywatności). Publikowanie tego typu informacji w Internecie, a zatem bez kontroli nad osobami pobierającymi informacje (co więcej może do tego pobierania dochodzić w sposób zautomatyzowany) na tyle daleko ingeruje w prawa skarżącego, że jest to nie do pogodzenia z celem przetwarzania danych. Istnieje oczywista różnica pomiędzy udostępnianiem ewidencji partii politycznych (i danych w niej zawartych) w formie papierowej, w siedzibie Sądu, czy odpisów/wypisów z ewidencji w trybie art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, od udostępniania ww. danych w sposób ciągły w Internecie. Ta druga forma przetwarzania danych rodzi dalej idące ryzyko dla osób, których adresy są podane do publicznej wiadomości. Udostępnienie zatem przez Sąd adresu zamieszkania K. S. w kwestionowany w sprawie sposób narusza zasady rzetelności i legalności przetwarzania danych, celowości przetwarzania oraz zasady minimalizacji danych. Udostępnienie tej danej nie jest jednocześnie niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na Prezesie Sądu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f) u.d.i.p. w związku z art. 6 ust. 1 lit. c) RODO. Co więcej, udostępnienie tej danej nastąpiło z naruszeniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ pomimo tego, że skarżący jest osobą pełniącą funkcję publiczną, to jednak informacja o adresie zamieszkania nie jest informacją mającą związek z pełnieniem tej funkcji.

Prezes UODO podkreślił również, że czym innym jest jawność danego rejestru (jawność formalna rejestru), a czym innym jego powszechna dostępność. By dany rejestr zawierający dane osobowe był powszechnie dostępny, upubliczniony w Biuletynie Informacji Publicznej, musiałby istnieć przepis prawa wskazujący wprost na obowiązek upublicznienia zawartości danego rejestru wraz z danymi osobowymi.

Wobec powyższego Prezes UODO uznał, że z uwagi na naruszenie przez Prezesa Sądu art. 5 ust. 1 lit. a) - c) oraz art. 6 ust. 1 lit. c) RODO, konieczne stało się skorzystanie przez organ z uprawnienia naprawczego określonego w art. 58 ust. 2 lit. b) RODO w postaci udzielenia upomnienia wobec naruszenia przepisów RODO przez operacje przetwarzania, a także z uprawnienia naprawczego określonego w art. 58 ust. 2 lit. d) RODO w postaci nakazania Prezesowi Sądu dostosowania operacji przetwarzania do przepisów RODO.

W skardze na powyższą decyzję Prezesa UODO z dnia [...] czerwca 2021 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:

1. art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych w zw. z art. 5 ust. 1 lit. a) - c) i art. 6 ust. 1 lit. c) RODO, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że określony w art. 18 ust. 2 o partiach politycznych sposób udostępniania danych znajdujących się w ewidencji partii politycznych jest jedynym sposobem publikowania tych danych, a ujawnienie danych osobowych w postaci adresu zamieszkania K. S. na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w [...] narusza ten przepis, a przy tym jest nieadekwatnym, bezpodstawnym i niecelowym przypadkiem przetwarzania danych osobowych;

2. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 18 ust. 2 o partiach politycznych, poprzez dokonanie błędnej jego wykładni polegającej na przyjęciu, że przepisy ustawy o partiach politycznych w zakresie przewidującym procedurę udostępniania uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z ewidencji statutów partii politycznych wyłączają stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej;

3. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że dane ujęte w rubryce piątej księgi ewidencji partii politycznych w zakresie adresu członka organu partii K. S. nie stanowią danych związanych z pełnieniem przez tę osobę funkcji publicznej;

4. naruszenie art. 11 ust. 2 ustawy o partiach politycznych oraz § 3 ust. 1 tiret piąte rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia ewidencji partii politycznych oraz szczegółowych zasad wydawania odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów tych partii, poprzez błędną jego wykładnię polegająca na przyjęciu, że adres, do podania którego zobowiązany pozostaje członek organu partii politycznej, stanowi jego adres zamieszkania.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:

1. uchylenie decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.;

2. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a.;

3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego, stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o partiach politycznych Sąd Okręgowy w [...] prowadzi ewidencję partii politycznych. Z kolei zakres danych zawartych w księdze ewidencyjnej partii politycznych wynika z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2006 r., którego tiret piąte ust. 1 stanowi, że w rubryce piątej księgi zamieszcza się imiona, nazwiska adresy osób wchodzących w skład organów uprawnionych w statucie do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych. Z powołanych przepisów jasno wynika, że Sąd pozostaje uprawniony do przetwarzania danych osobowych w zakresie adresu wskazanego przez K. S., ponieważ osoba ta jest członkiem organu reprezentującego partię polityczną.

W ocenie strony skarżącej nie ulega wątpliwości, że ewidencja partii politycznych pełni istotną rolę w zagwarantowaniu pewności obrotu, ponieważ partia polityczna jest osobą prawną, która nabywa swoją osobowość z chwilą wpisu do odpowiedniej ewidencji partii politycznych prowadzonej przez Sąd Okręgowy w [...] (art. 16 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o partiach politycznych). Partia występuje zatem w obrocie jako podmiot praw i obowiązków, zdolny do zaciągania zobowiązań we własnym imieniu, posiada przy tym swój majątek.

Skarżący podkreślił jednocześnie, że ewidencja partii politycznych wraz z tekstami statutów jest jawna. Każdemu przysługuje prawo żądania sporządzenia i wydania uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z ewidencji (art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o partiach politycznych). Jednak, w ocenie skarżącego, organ błędnie przyjął, że podstawą udostępnienia danych wynikających z ewidencji partii politycznych na stronie podmiotowej BIP Sądu Okręgowego w [...] jest art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, a więc badanie legalności działania Prezesa Sądu Okręgowego w [...] zgodnie ze wzorcem kontroli wynikającym z art. 5 ust. 1 lit. a) - c) i art. 6 ust. 1 lit. c) RODO nie było działaniem uprawnionym przez Prezesa UODO. Zdaniem strony skarżącej, organ słusznie przyjął, że art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych nie uprawnia do publikowania danych wynikających z ewidencji partii politycznych na stronie BIP, niemniej nie można jednak uznać, że przepis ten jest wyłączną podstawą ujawnienia ewidencji partii politycznych.

W ocenie skarżącego, celem ustalenia spełnienia kryteriów przetwarzania danych osobowych K. S. wynikających z art. 5 ust. 1 lit. a-c i art. 6 ust. 1 lit. c RODO, Prezes UODO winien odwołać się do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p. prawidłowo rozstrzygnąć kolizję tego przepisu z art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych.

Przepis art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych znajdzie bowiem zastosowanie jedynie do ewidencji partii politycznych, którą prowadzi się w księdze ewidencji partii, a jej treść określa § 3 rozporządzenia. Jednocześnie należy odróżnić ewidencję partii politycznych od akt ewidencyjnych, które stosownie do § 1 rozporządzenia, obejmują akta postępowania w sprawie wpisu partii politycznej do ewidencji, dokumenty stanowiące podstawę dokonania wpisu oraz inne dokumenty, składane przez partię wpisaną do ewidencji partii politycznych. Dostęp do akt ewidencyjnych regulowany jest przepisem art. 525 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 z późn. zm.), zgodnie z którym, poza uczestnikami postępowania, dostęp do akt mają osoby trzecie, które dostatecznie usprawiedliwią potrzebę ich przejrzenia.

W ocenie skarżącego nieprawidłowym jest również stwierdzenie, że art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych stanowi regulację specjalną względem art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie udostępniania informacji publicznej w postaci dokumentów z ewidencji partii politycznych. Wnioskowi takiemu sprzeciwia się już sama wykładnia językowa powołanych przepisów i ustalenie zakresu normowania obu podstaw prawnych, jak również porównania trybu udostępnienia tego typu danych oraz ich formy.

Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że dane ewidencyjne partii politycznej stanowią informację publiczną, która z całą pewnością podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Wyłączenie dostępu do informacji publicznej wymagałoby wyraźnej i niewątpliwej podstawy ustawowej, która w stosunku do partii politycznej musiałaby znaleźć się w ustawie o partiach politycznych. Przepisy powołanej ustawy nie tylko takiego ograniczenia nie zawierają, lecz statuują generalną zasadę jawności ewidencji partii politycznych. Brak uzależnienia prawa do wglądu do ewidencji partii politycznych od posiadania interesu prawnego stanowi istotną okoliczność przemawiającą za uznaniem, że ustawa o partiach politycznych nie wyłącza stosowania w tym samym zakresie u.d.i.p.

Regulacja art. 18 ustawy o partiach politycznych nie ma charakteru wyłącznego i kompleksowego, przez co nie wyłącza stosowania przepisów u.d.i.p. Przepis ten statuuje zasadę jawności ewidencji partii politycznej, natomiast nie reguluje w zasadzie sposobu realizacji dostępu do tego typu danych. Z pewnością za wyłączny sposób realizacji prawa wglądu do ewidencji nie można uznać możliwości uzyskiwania z niej uwierzytelnionych odpisów lub wyciągów. Odróżnić bowiem należy kwestię samego wglądu do ewidencji lub akt, od uzyskiwania z nich dokumentów urzędowych.

Zatem w ocenie skarżącego, jego działanie nie naruszało art. 5 ust. 1 lit. a) - c) i art. 6 ust. 1 lit. c) RODO. Podstawę opublikowania danych ewidencyjnych w BlP Sądu Okręgowego w [...] nie stanowił art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, lecz art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – jako jeden ze sposobów udostępniania informacji publicznej. Skarżący podniósł, że skoro dane rejestrowe partii stanowią informację publiczną, a Prezes Sądu byłby podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w przypadku wpływu stosownego wniosku o udzielenie informacji publicznej, to tym bardziej właściwym było postępowanie polegające na ujawnieniu stosownych danych na właściwej stronie podmiotowej BIP.

Zdaniem skarżącego organ naruszył również art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przyjmując, że co prawda K. S. jest osobą pełniącą funkcję publiczną, ponieważ sprawuje funkcję w organie partii politycznej, lecz jego adres zamieszkania nie wykazuje dostatecznego związku z członkostwem w organie partii politycznej. W tym kontekście skarżący pokreślił, że wymaganie podania adresu członków organu partii politycznej wynika z art. 11 ust. 2 ustawy o partiach politycznych oraz § 3 ust. 1 tiret piąte rozporządzenia. Ustawodawca expressis verbis przesądził zatem, że dane te nie tylko mają istotne znaczenie dla postępowania w przedmiocie wpisu partii do ewidencji, lecz również winny zostać ujęte w księdze ewidencyjnej danego podmiotu. Wynika z tego, że każda osoba działająca w trybie art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych zyskuje możliwość ustalenia podanego adresu członka organu. Zdaniem skarżącego nie przekonuje przy tym argumentacja organu, zgodnie z którą o ile dane personalne członków organu partii politycznej mają wpływ na pewność obrotu, o tyle ich adresy nie wykazują takich cech. Wymaganie podania adresu wynika bowiem z przepisów prawa i dla jego bytu nie jest istotne, czy przemawiają za tym stosowne względy celowościowe. Tym samym skarżący nie jest właściwy do oceny, czy dane te ujęte w ewidencji partii politycznej, winny być udostępniane, czy też nie. Ponadto uznać należy, że dla pewności obrotu istotne jest umożliwienie kierowania oświadczeń woli przez potencjalnych kontrahentów osoby prawnej takiej jak partia polityczna nie tylko pod adres statutowy siedziby, lecz również pod adres korespondencyjny członków organu.

Skarżący nie zgodził się też z argumentacją Prezesa UODO, że podany we wniosku o wpis do ewidencji partii politycznej adres członka jej organu nie jest związany z pełnieniem przez nią funkcji publicznej, więc istnieją przesłanki wyłączające w tym zakresie dostęp do informacji publicznej, wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wymaganie podania adresu członka organu wynika bowiem z faktu zgłoszenia partii do ewidencji i jedynie w tym trybie Sąd Okręgowy w [...] może wejść w posiadanie tego typu danych. Gdyby zatem dana osoba nie pełniła funkcji w organie partii politycznej, to jej adres nie figurowałby w ewidencji partii politycznej, zatem wymaganie podania adresu wykazuje prima facie związek ze sprawowaniem funkcji publicznej.

Skarżący podniósł nadto, że organ błędnie przyjął, iż przepisy art. 11 ust. 2 ustawy o partiach politycznych oraz § 3 ust. 1 tiret piąte rozporządzenia dotyczą obowiązku podania przez członka organu partii politycznej jego adresu zamieszkania. Powołane przepisy stanowią jedynie o konieczności podania adresu, a wymaganie to wiąże się z koniecznością zagwarantowania możliwości składania oświadczeń woli konkretnym osobom pełniącym funkcję w organie osoby prawnej. Ustawodawca nie nakłada jednak obowiązku, aby podane adresy były jednocześnie adresami zamieszkania członków organu partii politycznej. Członek organu uprawiony jest do podania adresu korespondencyjnego, w tym adresu siedziby partii lub swojego biura poselskiego, a sąd w postępowaniu o wpis od ewidencji partii politycznych nie ma prawa z tego powodu oddalić wniosku. Okoliczność, że w sprawie podany przez K. S. adres jest w istocie prywatnym adresem jego zamieszkania nie ma znaczenia dla ustalenia dopuszczalności publikowania tego typu danych jako informacji publicznej. Z treści wniosku o wpis do ewidencji partii politycznej, w którym został wskazany adres K. S., należy domniemywać, że osoba ta wykorzystuje swoje miejsce zamieszkania do prowadzenia spraw partii politycznej, więc godzi się na publikowanie tego typu danych w stosownej ewidencji. Skarżący wyjaśnił też, że z podobną sytuacją mamy do czynienia, gdy przedsiębiorca będący osobą fizyczną prowadzi działalność gospodarczą w miejscu swojego zamieszkania. Wówczas dane te są publikowane w CEIDG, bez względu na to, że mogą potencjalnie godzić w prywatność przedsiębiorcy, czy też jego domowników.

W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w pierwszej kolejności Prezes UODO wskazał, że jest on wewnętrznie sprzeczny. Z jednej strony bowiem Prezes Sądu zarzuca organowi, że ten błędnie przyjął, że podstawą udostępnienia danych wynikających z ewidencji partii politycznych na stronie BIP jest art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, co zupełnie nie wynika z zaskarżonej decyzji i czyni powyższy zarzut całkowicie chybionym, z drugiej zaś strony Prezes Sądu twierdzi, że organ słusznie przyjął – i tak jest w istocie – że powołany artykuł nie uprawnia do publikowania danych wynikających z ewidencji partii politycznych na stronie BIP.

Abstrahując jednak od sposobu sformułowania ww. zarzutu, Prezes UODO stwierdził, że zarzut ten jest całkowicie bezzasadny. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że obowiązek udostępniania informacji zawartych w prowadzonych ewidencjach i rejestrach wynika z u.d.i.p., zaś art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych statuuje tryb dostępu do danych zawartych w ewidencji partii politycznych w postaci prawa do otrzymywania odpisów i wyciągów z ewidencji. Z ww. przepisów wynika bowiem, że informacja o prowadzonych ewidencjach jest informacją publiczną podlegającą obowiązkowi udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej oraz że ewidencja ta jest jawna. Powyższe nie oznacza jednak, że udostępnieniu podlega cała treść tej ewidencji dotycząca danej partii. Szczegółowy tryb dostępu do danych zawartych w ewidencji partii politycznej określa powołany art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, ograniczając dostęp do nich do prawa otrzymywania od Sądu uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów partii politycznych. Tym samym wyjście poza granice tak określonego sposobu udostępniania zawartości ewidencji jest naruszeniem wskazanego przepisu, ponieważ zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1.

Prezes UODO podniósł zatem, że w ten sposób, wbrew zarzutom Prezesa Sądu, została rozstrzygnięta w zaskarżonej decyzji kolizja pomiędzy art. 1 ust. 2 u.d.i.p, a art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych z zastosowaniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 lit. c) i art. 5 ust. 1 a) - c) RODO. Dane z ewidencji partii politycznej podlegają udostępnieniu, co do zasady, w trybie określonym w art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, natomiast publikacji w BIP o tyle, to jest w takim zakresie, o ile nie naruszają art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 lit. c) oraz art. 5 ust. 1 lit. a) - c) RODO. Z uwagi na to, że umieszczona na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Sądu informacja publiczna zawiera adres zamieszkania K. S., to jej udostępnienie przez Sąd Okręgowy w [...] ww. ewidencji na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej, a więc z naruszeniem trybu wskazanego art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, w ocenie Prezesa UODO, jest tym samym naruszeniem art. 6 ust. 1 lit. c) RODO oraz art. 5 ust. 1 lit. a) - c) RODO.

Nadto zdaniem organu, chybiony jest również zarzut Prezesa Sądu dotyczący naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. polegający na przyjęciu przez organ, że dane zawarte w ewidencji partii politycznej w zakresie adresu K. S. nie stanowią danych związanych z pełnieniem funkcji publicznej. Z materiału dowodowego sprawy wynika bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że adres K. S. figurujący w rubryce 5 ewidencji partii jest jego prywatnym adresem zamieszkania, nie związanym z pełnioną funkcją publiczną.

Odnosząc się do uwag Prezesa Sądu dotyczących trybu wnioskowego udostępniania informacji publicznej, organ zauważył, że informacje zawarte w ewidencji partii politycznych są informacją publiczną. Nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu w momencie wpływu wniosku w trybie art. 10 u.d.i.p. o ich udostępnienie musiałby go rozpatrzyć, jednak sama okoliczność uznania informacji, za informację publiczną nie przesądza o obowiązku jej udostępnienia. W dalszym ciągu bowiem dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniom m. in, przewidzianym w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Podobnie, jak w przypadku udostępniania ww. informacji w BIP, tak również i w trybie wnioskowym z art. 10 u.d.i.p., z uwagi na brzmienie art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 1 lit. a) - c) oraz art. 6 ust. 1 lit. c) RODO, proces udostępniania danych z ewidencji partii politycznych w BIP podlega ograniczeniom.

Ponadto, Prezes UODO za bezzasadne uznał wywody Prezesa Sądu dotyczące naruszenia przez organ art. 11 ust. 2 ustawy o partiach politycznych oraz § 3 ust. 1 tiret piąte rozporządzenia. W okolicznościach sprawy, nie budzi bowiem wątpliwości, że adres podany przez K. S., jako członka organu partii politycznej, a figurujący w rubryce 5 ewidencji, stanowi jego adres zamieszkania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga Prezesa Sądu Okręgowego w [...] zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Prezes UODO stwierdził w zaskarżonej decyzji, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] dopuścił się naruszenia art. 5 ust. 1 lit. a) – c) oraz art. 6 ust. 1 lit. c) RODO polegającego na udostępnieniu danych osobowych K. S. w zakresie jego adresu zamieszkania zawartego w rubryce 5 ewidencji partii politycznej udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w [...]. W związku z tym nakazał Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] dostosowanie operacji przetwarzania do przepisów RODO poprzez usunięcie adresu zamieszkania K. S., zawartego w rubryce 5 ewidencji partii politycznej udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w [...], a jednocześnie udzielił Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] upomnienia.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 580 ze zm.) Sąd Okręgowy w [...] prowadzi ewidencję partii politycznych. Przepis art. 18 ust. 1 ww. ustawy, w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że ewidencja ta wraz z tekstami statutów jest jawna, nie przewidując w tym zakresie żadnych wyłączeń. Z kolei zakres danych zawartych w księdze ewidencyjnej partii politycznych określał § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia ewidencji partii politycznych oraz szczegółowych zasad wydawania odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów tych partii (Dz. U. z 2006 r. Nr 33, poz. 235), którego tiret piąte ust. 1 stanowił, że w rubryce piątej księgi zamieszcza się imiona, nazwiska i adresy osób wchodzących w skład organów uprawnionych w statucie do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych. Wymaganie podania adresu osób wchodzących w skład organów uprawnionych do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych wynikało z kolei z art. 11 ust. 2 ustawy o partiach politycznych. Przy czym ani przepis art. 11 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, ani przepis § 3 ust. 1 tiret piąte rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2006 r. nie określały, że mają to być adresy zamieszkania tych osób.

Skoro zatem, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, ewidencja partii politycznych jest jawna, to jest ona jawna w zakresie wszystkich danych, które zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2006 r. podlegają ujawnieniu w księdze ewidencyjnej partii politycznych.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że dopiero z dniem 4 sierpnia 2021 r. weszła w życie zmiana przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, który aktualnie stanowi, że ewidencja wraz z teksami statutów jest jawna, z wyłączeniem informacji o adresach zamieszkania osób fizycznych. Przepis § 3 ust. 1 tiret piąte rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia ewidencji partii politycznych oraz szczegółowych zasad wydawania odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów tych partii (Dz. U. z 2021 r. poz. 2049), które weszło w życie z dniem 16 listopada 2021 r., stanowi natomiast, że w rubryce piątej księgi zamieszcza się imiona, nazwiska i adresy zamieszkania osób wchodzących w skład organów uprawnionych zgonie ze statutem do reprezentowania partii politycznej na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych. Przepisy te nie obowiązywały jednak w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Ewidencja partii politycznych mieści się niewątpliwie w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 - dalej u.d.i.p.) Sposoby dostępu do informacji publicznej określa art. 7 tej ustawy, który w pkt 1 stanowi, że udostępnienie następuje m. in. poprzez ogłoszenie informacji publicznej, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 3 u.d.i.p., podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. są obowiązane do udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a) tiret drugie, lit. c) i d) i pkt 5. Podmioty te mogą udostępniać w Biuletynie Informacji Publicznej również inne informacje publiczne.

Stąd też Sąd Okręgowy w [...] był uprawniony do udostępnienia informacji publicznej jaką jest jawna ewidencja partii politycznych poprzez udostępnienie danych wynikających z tej ewidencji na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Sądu. Jednocześnie zapewniając w ten sposób dostęp do ewidencji partii politycznych Sąd nie mógł ingerować w treść danych, które zostały zamieszczone w tej ewidencji zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2006 r. Zasada jawności dotyczyła bowiem wszystkich danych zamieszczonych w ewidencji partii politycznych, bez żadnych wyłączeń. Wymaganie podania adresu osób wchodzących w skład organów uprawnionych do reprezentowania partii wynikało natomiast z przepisów prawa. Dlatego też Sąd nie mógł, wbrew twierdzeniom organu, ingerować w treść danych podlegających udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej i dokonać anonimizacji zamieszczonego w ewidencji adresu osoby uprawnionej do reprezentowania partii, w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Nie znajduje uzasadnienia stanowisko Prezesa UODO, że art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych określa odmienne od u.d.i.p. zasady i tryb dostępu do informacji publicznej jaką jest ewidencji partii politycznych w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że każdemu przysługuje prawo otrzymania od Sądu uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów partii politycznych. Powołany przepis nie określa zatem w sposób kompleksowy zasad i trybu dostępu do jawnej ewidencji partii politycznych. Daje jedynie prawo otrzymania uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z tej ewidencji. Nie oznacza to jednak, że dostęp do jawnej ewidencji partii politycznych można uzyskać tylko poprzez otrzymanie uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z tej ewidencji. Regulacja zawarta w przepisie art. 18 ust. 2 ustawy o partiach politycznych ma charakter jedynie uzupełniający, a nie wyłączający przepisy u.d.i.p., poprzez umożliwienie uzyskania uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z ewidencji partii politycznych.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że jeżeli ustawodawca wyłącza w odniesieniu do określonej informacji publicznej obowiązek jej udostępnienia, to czyni to w sposób wyraźny. Ponadto, tam, gdzie ustawa nie reguluje w specjalny sposób kwestii udostępnienia informacji publicznej, nie wyłącza zastosowania u.d.i.p. (por. wyroki NSA - z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1516/11, LEX nr 1133463; z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1372/11, LEX nr 1069588; z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, LEX nr 1122883; z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1393/12, LEX nr 1363604).

Wyłączenie dostępu do informacji zamieszczonych w ewidencji partii politycznych wymagałoby zatem wyraźnej podstawy ustawowej. Przepisy ustawy o partiach politycznych, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, takiego ograniczenia nie zawierały, lecz statuowały generalną zasadę jawności ewidencji partii politycznych.

Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że K.S. jako osoba wchodząca w skład organu uprawnionego do reprezentowania partii nie musiał podawać we wniosku swojego prywatnego adres zamieszkania, gdyż taki obowiązek nie wynikał ani z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, ani z przepisu § 3 ust. 1 tiret piąte rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2006 r. Przepisy te stanowiły jedynie o konieczności podania adresu. Ustawodawca nie nałożył natomiast obowiązku, aby podane adresy były jednocześnie adresami zamieszkania osób wchodzących w skład organów uprawnionych do reprezentowania partii politycznej. Okoliczność, że podany przez K. S. adres jest w istocie jego prywatnym adresem zamieszkania nie ma zatem znaczenia dla oceny dopuszczalności ujawnienia zamieszczonego adresu w ewidencji partii politycznych. W sytuacji, gdy ewidencja partii politycznych jest jawna, a adres osoby wchodzącej w skład organu uprawnionego do reprezentowania partii podlega zamieszczeniu w ewidencji i przepisy nie przewidywały żadnego wyłączenia jawności w tym zakresie, to K.S. musiał liczyć się z tym, że jego adres zamieszkania będzie jawny w tej ewidencji.

Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut Prezesa UODO, że udostępniając adres zamieszkania K. S. zamieszczony w rubryce 5 ewidencji partii politycznej w Biuletynie Informacji Publicznej Prezes Sądu Okręgowego w [...] dopuścił się naruszenia zasad dotyczących przetwarzania danych osobowych określonych w art. 5 ust. 1 lit. a) – c) RODO. Nie znajduje też uzasadnienia zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 lit. c) RODO, gdyż udostępniając dane wynikające z ewidencji partii politycznych (bez żądnych wyłączeń) na stronie podmiotowej BIP Prezes Sądu Okręgowego w [...] wypełniał ciążący na nim z mocy art. 18 ust. 1 ustawy o partiach politycznych obowiązek zapewnienia jawności ewidencji partii politycznych.

Tym samym nie było w stanie faktycznym niniejszej sprawy podstaw do skorzystania przez Prezesa UODO z uprawnień naprawczych określonych w art. 58 ust. 2 lit. b) i lit. d) RODO w postaci nakazania Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] dostosowania operacji przetwarzania do przepisów RODO oraz udzielenia upomnienia.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.