Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 617/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 207 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 438/22 w sprawie ze skargi S. w R. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 438/22 oddalił skargę S. (dalej "skarżąca", "beneficjent") na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] marca 2022 r. nr 853/RR/2022 w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2022 r. Zarząd Województwa Śląskiego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji tego organu nr [...] z [...] października 2021 r. zobowiązującej skarżącą do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 912,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 25 stycznia 2018 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez IZ RPO WSL a skarżącą umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "Centrum Usług Społecznych w R.", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Do umowy zawarto aneks w dniu 13 listopada 2018 r. Projekt realizowany był w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 28 września 2020 r.

Podstawą dla ustalenia nieprawidłowości stała się dokumentacja przedłożona przez skarżącego na etapie weryfikacji wniosku o płatność nr października w szczególności dokumentację dotyczącą zaangażowania w projekcie Pani A. D., która zgodnie z umową o pracę z 31 sierpnia 2018 r. nr [...] zatrudniona była przez skarżącą na stanowisku animatora środowiskowego w wymiarze ¼ etatu. Jednocześnie z Panią A. D. skarżąca zawarła umowę określaną jako "Umowa o dzieło nr [...]". Zgodnie z przedmiotową umową, "Zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonywania warsztatów autorskich w dniach 31.08.2019 r., 28.09.2019 r. i 26.10.2019 r. jako ko-trener wg programu.

Organ stanął na stanowisku, że umowa zawarta z Panią D. nie jest umową o dzieło a umową spełniającą przesłanki umowy zlecenia i wskazał na zawarcie jej wbrew zapisom Wytycznych - Rozdziałem 6, Podrozdziałem 6.15, Sekcja 6.15.1 pkt 1. Oznacza to, że wydatek poniesiony w związku z realizacją przedmiotowej umowy jest niezgodny z warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi w Wytycznych, co stanowi o naruszeniu Rozdziału 6 Podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. k. Jednocześnie organ uznał, że doszło do obejścia przepisów prawa, albowiem skarżąca naruszyła art. 627 k.c. a tym samym naruszyła zapisy Rozdziału 6 Podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. b Wytycznych, bowiem poniesione wydatki nie są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Tymczasem wydatek został poniesiony niezgodnie z postanowieniami umowy jest naruszeniem Rozdziału 6 Podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. e. Wytycznych. Z kolei wydatek poniesiony w sposób niezgodny z k.c. nie został poniesiony w sposób przejrzysty czym naruszono Rozdział 6 Podrozdział 6.2 pkt 3 lit. g.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 438/22 ją oddalił. Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, w tym wskazanych w skardze art. 7, art. 8, art. 12 i art. 80 k.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest określenie charakteru umowy zawartej przez skarżącą z Panią A. D.. Sąd I instancji w pełni podzielił argumentację organu odnośnie do charakteru prawnego umowy jako umowy starannego działania. Skutkowało to z kolei prawidłowością ustaleń organu co do naruszenia przez skarżącą postanowień umowy o dofinansowanie projektu (§ 4 ust. 1 i 4) i wydatkowania przyznanego dofinansowania z naruszaniem Wytycznych (Rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków. Podrozdział 6.2 Ocena kwalifikowalności wydatku pkt 3 lit. b, e, g, k oraz Rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków. Podrozdział 6.15 Koszty związane z zaangażowaniem personelu projektu. Sekcja 6.15.1 Stosunek pracy, pkt 1). W konsekwencji Sąd I instancji uznał za prawidłowe działania organu, który uznał, że skarżąca wydatkowała środki niezgodnie z procedurami, wypełniając przesłankę z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Następnie skarżąca, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach. Sądowi I instancji zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a naruszenie:

I. Przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię:

- art. 207 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1634), dalej "u.f.p." poprzez przyjęcie, iż doszło do wykorzystania środków unijnych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o środkach publicznych, przy braku ustalenia czy doszło do szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, podczas gdy przy orzekaniu o zwrocie środków nie można poprzestać wyłącznie na ustaleniu, że doszło do ich wydatkowania z naruszeniem procedur, ale konieczne jest również stwierdzenie czy i w jaki sposób to naruszenie wpłynęło na możliwość chociażby potencjalnej szkody dla budżetu ogólnego Unii Europejskiej, gdyż nie każda nieprawidłowość będzie powodować konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania. Aby zatem orzec o zwrocie środków, niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie: po pierwsze musi zaistnieć naruszenie procedur, a po drugie ich naruszenie spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej.

- art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a oraz art. 207 ust. 9 pkt 1 i art. 60 pkt 6 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przypadku skarżącego doszło do naruszenia procedury wydatkowania środków unijnych i krajowych, a tym samym wydatki te nie spełniają kryteriów kwalifikowalności, co prowadzić ma do uznania środków przyznanych w ramach dofinansowania za wydatkowane z naruszeniem procedur i tym samym podlegających zwrotowi, podczas gdy w ramach przedmiotowego dofinansowania żadne środki nie były wydatkowane sprzecznie z wnioskiem o dofinansowanie, umową o dofinansowanie oraz wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków, a nadto zostały przeznaczone zgodnie z ich celem.

- art. 627 kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360), dalej "k.c." w zw. z art. 734 § 1 k.c i w zw. z art. art. 207 ust 1 pkt 2 i 184 ust 1 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż doszło do wykorzystania środków unijnych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o środkach publicznych z uwagi na zawarcie z A. D. umowy o dzieło, która to została zatwierdzona we wniosku o dofinansowanie, podczas gdy zgodnie z informacją wskazaną w Materiałach informacyjnych dotyczących rozliczania kosztów zaangażowania personelu projektu Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój wydanych przez Ministerstwo Rozwoju wskazano, iż możliwe jest również zawarcie umowy o dzieło ze swoim pracownikiem - gdy charakter zadań uzasadnia zawarcie umowy o dzieło i forma ta zostanie zatwierdzona we wniosku o dofinansowanie.

- art. 627 k.c. w zw. z art. 734 § 1 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, iż przeprowadzenie warsztatów autorskich stanowi umowę zlecenia z uwagi na brak oznaczonego rezultatu, podczas gdy dziełem są również rezultaty niematerialne, które mogą, lecz nie muszą, być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym, byle zostały utrwalone w postaci poddającej się ocenie ze względu na istnienie wad lub gdy można uchwycić istotę osiągniętego rezultatu, Można więc za rezultat odpowiadający pojęciu dzieła w rozumieniu art. 627 k.c. uważać także realizację warsztatów autorskim przeprowadzonych w cyklu, który w świetle prawa autorskiego stanowi utwór podlegający także ochronie tego prawa.

- art. 627 k.c. w zw. z art. 734 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż przeprowadzenie warsztatów autorskich stanowi umowę zlecenia, z uwagi na brak oznaczonego rezultatu, podczas gdy świadczenia w zobowiązaniach rezultatu polegają na osiągnięciu z góry ściśle określonego efektu w sferze zjawisk zewnętrznych, świadczenia starannego działania znajdują zaś wyraz w działalności odpowiednio ukierunkowanej, przy czym dłużnik nie ma obowiązku wskazanego celu osiągnąć

- art. 627 k.c. w zw. z art. 734 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż przeprowadzenie warsztatów autorskich stanowi umowę zlecenia z uwagi na brak wypowiedzi autorskiej, przez co nie stanowiły utworu w rozumieniu praw autorskich, podczas gdy zgodnie z definicją wskazaną w art. 1 ust 1 ustawy o prawach autorskich i pokrewnych utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia, zatem za utwór uznaje się tylko przejaw takiego działania, które choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma jednak znaczenia.

- art. 627 k.c. w zw. z art. 734 § 1 k.c. w zw. art. 65 k.c. oraz art. 1 ust. 1 prawa autorskiego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, iż przeprowadzenie warsztatów autorskich stanowi umowę zlecenia, podczas gdy dokonując analizy umowy organ winien wziąć pod uwagę wolę stron a przy tym ustalić okoliczność autorskiego charakteru warsztatów oraz zamiaru stron objęcia umową rezultatu.

II. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przez Zarząd Województwa Śląskiego przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie charakteru wykonywanej przez A. D. umowy jako umowy o dzieło, podczas gdy wykonywane przez nią obowiązki takie jak przeprowadzenie warsztatów rozwijania umiejętności prospołecznych i twórczej aktywności oraz warsztaty profilaktyki uzależnień dla uczestników świetlicy przejawiały rezultaty niematerialne, ucieleśnione w przedmiocie materialnym wyrażające się m.in. w wytwarzanych zarówno przez dzieci jak i prowadzącą przedmiotach.

- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przez Zarząd Województwa Śląskiego przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności umowy o dofinansowanie i wniosku o dofinansowanie, pominięcie wyjaśnień skarżącego w zakresie sposobu wydatkowania środków i przyczyn wydatkowania ich na określone cele w sposób opisany wcześniej we wniosku o dofinansowanie

- naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a w zw. z art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 10 k.p.a., polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił decyzji organu zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a., mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy był niewystarczający i budzący wątpliwości, a jego uzupełnienie mogło przechylić szalę na korzyść Skarżącej. Sąd nie uchylił decyzji organu wydanej właściwie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąd nie dostrzegł, że materiał dowodowy mógłby i powinien zostać uzupełniony m.in. o przesłuchanie A. D. na okoliczność autorskiego charakteru warsztatów oraz zamiaru stron objęcia Umową rezultatu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów i wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi na decyzję organu z dnia [...] marca 2022 roku utrzymującą w mocy decyzje organu nr [...] z [...] października 2021 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania.

względnie, w razie uznania braku przesłanek z art. 188 p.p.s.a

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach

- zasądzenie rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

- na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a oświadczam, iż zrzekam się przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę organ w pełni poparł stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie, czy wydatek na realizację umowy z Panią A. D. spełnia przesłanki uznania go za kwalifikowalny, co wiąże się z koniecznością ustalenia charakteru umowy zawartej pomiędzy stronami.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził niezasadność zarzutu, w którym organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przez Zarząd Województwa Śląskiego przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie charakteru wykonywanej przez A. D. umowy jako umowy o dzieło

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przepis art. 151 p.p.s.a. jest przepisem wynikowym i kompetencyjnym, na jego podstawie sąd administracyjny oddala skargę w przypadku niestwierdzenia podstaw do jej uwzględnienia. Skoro zatem skarżąca kasacyjnie wskazuje wadliwe skorzystanie przez Sąd I instancji z kompetencji określonej w art. 151 p.p.s.a., to rozstrzygająca dla oceny jego zasadności jest ocena jego trafności w powiązaniu ze stawianymi zarzutami naruszenia przepisów k.p.a.

W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, bowiem oddalając skargę wyraźnie odniósł się do zarzutów dotyczących ustalenia stanu faktycznego w sprawie. W tym zakresie nie można zarzucić sądowi, że wadliwie oddalił skargę, zamiast uchylić zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przez organy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, orzekanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego oraz brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący.

Wbrew tym zarzutom, stan faktyczny w sprawie został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Organ odwoławczy nie naruszył również zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), czemu dał wyraz w motywach zaskarżonej decyzji. Decyzja organu odwoławczego została zaś obszernie i wnikliwie uzasadniona, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w aktach administracyjnych znajduje się materiał dowodowy, który pozwolił na ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia przedmiotu prowadzonego postępowania. W tym organy wzięły pod uwagę i rozważyły podnoszoną w toku postępowania administracyjnego argumentację skarżącej, a Sąd I instancji argumentację tę zaakceptował jako niewykraczającą poza ramy swobodnej oceny dowodów. Natomiast brak podzielenia argumentacji strony nie świadczy o jej pominięciu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym stanie brak podstaw do stwierdzenia, że organy w toku postępowania naruszyły art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., zaś Sąd I instancji przez brak dostrzeżenia tych naruszeń niewłaściwie zastosował art. 151 p.p.s.a. Niepodzielenie argumentacji strony nie świadczy o jej pominięciu i niewłaściwej ocenie materiału dowodowego dokonanej w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo omówił dowody, na których oparł się ustalając naruszenia i określił zasadność zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Ponadto w sposób kompleksowy wskazał na charakter umowy łączącej skarżącą z Panią A. D.. Organ szczegółowo odniósł się też do argumentacji skarżącej i uznał, że nie jest ona wystarczająca dla wykazania, iż w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia warunków przyznania dotacji, a w konsekwencji konieczności jej zwrotu. Sąd I instancji stanowisko to podzielił i wskazał, że uzasadnienia decyzji organów administracji odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. i stanowisko to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawidłowe. W konsekwencji należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i pozwalał na przyjęcie przez organy, że zaistniały okoliczności do nałożenia na skarżącą obowiązku zwrotu środków na realizację projektu.

Za nietrafny Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a w zw. z art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 10 k.p.a. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Przepis ten ma więc tylko charakter ustrojowy. Do ich naruszenia mogłoby zatem dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tych przepisach wymogom, sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej, bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanych norm.

Przechodząc do oceny zarzutów opartych na art. 174 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z uwagi na ich funkcjonalne powiązanie, konieczna jest ich łączna ocena.

Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jeżeli zaś środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Stanowi o tym art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Co słusznie podkreślono, za "inne" procedury, o których mowa w wyżej cytowanym art. 184 u.f.p., uważa się procedury zarówno wynikające z aktu prawa powszechnie obowiązującego, jak również reguły postępowania, obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych, w tym procedury określone w umowie o dofinansowanie, zawierającej m.in. prawa i obowiązki beneficjenta oraz zasady dofinansowania projektu. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie należy traktować jak naruszenie procedur, o którym mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. (por. m.in. wyrok NSA z 16 listopada 2017 r., II GSK 489/16 i z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13, te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia (nie wskazane jako LEX) tamże). W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., instytucja zarządzająca wzywa do zwrotu środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 u.f.p.), natomiast po bezskutecznym upływie ww. terminu, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3.

Sąd I instancji, prawidłowo podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13, zgodnie z którym procedury, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów. Zatem naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., może wynikać również z postanowień umowy oraz procedur, których stosowanie w umowie uwzględniono, określonych w innych, przywołanych w umowie aktach, co z kolei implikuje wydanie decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818, z póżn. zm.), dalej "ustawa wdrożeniowa" podstawę dofinansowania projektu stanowi Umowa o dofinansowanie projektu zawarta przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą z beneficjentem. Umowa określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. W konsekwencji, w przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez instytucję wzorem, uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy powoduje zatem konieczność odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p. i art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowiły zapisy umowy o dofinansowanie [...] o dofinansowanie projektu pn. "Centrum Usług Społecznych w R.", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, która szczegółowo określała warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane.

W ramach tej umowy skarżąca zobowiązała się do stosowania przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu przepisów prawa unijnego i krajowego oraz Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 25, m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (§ 4 ust. 4). Co istotne dla oceny niniejszej sprawy, zgodnie z Wytycznymi (Rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków. Podrozdział 6.15 Koszty związane z zaangażowaniem personelu projektu. Sekcja 6.15.1 Stosunek pracy, pkt 1): "Umowa o pracę obejmuje wszystkie zadania wykonywane przez pracownika beneficjenta pełniącego rolę personelu projektu, co jest udokumentowane zgodnie z pkt 2 lit. c. Tym samym, nie jest możliwe angażowanie pracownika do realizacji zadań w ramach projektu na podstawie stosunku cywilnoprawnego, z wyjątkiem umów, w wyniku których następuje wykonanie oznaczonego dzieła. Jeżeli jednak szczególne przepisy dotyczące zatrudniania danej grupy pracowników (np. ustawa Karta Nauczyciela - w przypadku nauczycieli szkół) uniemożliwiają wykonywanie przez nich zadań w ramach projektu na podstawie stosunku pracy, właściwa instytucja będąca stroną umowy może wyrazić zgodę na ich zaangażowanie przez beneficjenta na podstawie stosunku cywilnoprawnego w ramach danego projektu z uwzględnieniem warunków określonych w podrozdziale 6.5". Jednocześnie Podrozdział 6.2 zawiera zasady oceny kwalifikowalności wydatku.

Co jest bezsporne, Pani A. D. w oparciu o umowę o pracę z 31 sierpnia 2018 r. nr [...] zatrudniona była przez beneficjenta na stanowisku animatora środowiskowego w wymiarze ¼ etatu (do wykonywania czynności w ramach projektu "Centrum Usług Społecznych w R."). Pani A. D. była zatem pracownikiem beneficjenta, zatrudnionym do realizacji zadań w ramach projektu. Do jej zadań należał współudział w działaniach rekrutacyjnych do projektu, zorganizowanie i koordynowanie sieci wolontariuszy, diagnozowanie realnych potrzeb uczestników projektu, projektowanie narzędzi wsparcia w wymiarze lokalnym zgodnie z regulaminem świadczenia usług, świadczenie usług teleopieki doraźnej, organizacja wsparcia dla uczestników przy współpracy z zespołem wolontariuszy, inne zadania powierzone przez pracodawcę. W sprawie niniejszej zatem słusznie Sąd I instancji uznał za organem, że doszło w sprawie niniejszej do naruszenia w sposób istotny zapisów Wytycznych, bowiem te w sposób jasny zabraniają angażowanie pracownika do realizacji zadań w ramach projektu na podstawie stosunku cywilnoprawnego, z wyjątkiem umów, w wyniku których następuje wykonanie oznaczonego dzieła.

Co jest bezsporne w sprawie niniejszej, Pani A. D., będąc pracownikiem beneficjenta, zawała w dniu 2 sierpnia 2019 r. ze skarżącą umowę określoną jako "Umowa o dzieło nr [...]" na wykonanie warsztatów (w zakresie warsztatów rozwijania umiejętności prospołecznych i twórczej aktywności dla dzieci i młodzieży oraz warsztatów profilaktyki uzależnień dla uczestników świetlicy) i beneficjent dokonał zapłaty za wykonanie przedmiotowej umowy w dniu 21 listopada 2019 r. przedstawiając kwotę wydatków związanych z zapłatą do rozliczenia w ramach realizowanego projektu. Zatem, jak słusznie podkreślił to Sąd I instancji, zaistniały w sprawie spór dotyczy oceny, czy ww. wydatek spełnia przesłanki uznania go za kwalifikowalny, co wiąże się z koniecznością ustalenia charakteru powyższej umowy z dnia 2 sierpnia 2019 r., zwłaszcza w odniesieniu do wiążących skarżącą zapisów Wytycznych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd I instancji prawidłowo podzielił argumentację organu, który wskazał, iż umowa zawarta z Panią D. jest umową starannego działania. Nie można bowiem zasadnie zarzucić Sądowi I instancji, ani błędu w podejściu do rozumienia przepisów ustawy – Kodeks cywilny, wskazywanych przez kasatora, jako naruszone, ani też braku prawidłowości ich zastosowania, jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażony w zaskarżonym wyroku pogląd, że o prawidłowym zakwalifikowaniu umowy cywilnoprawnej nie decyduje nazwa umowy czy jej stylistyka, lecz rzeczywisty przedmiot umowy, okoliczności jej zawarcia oraz sposób i okoliczności jej wykonywania, w tym realizowanie przez strony, nawet wbrew postanowieniom umowy, a także cechy charakterystyczne dla danego stosunku prawnego, które odróżniają zawartą i realizowaną umowę od innych umów cywilnoprawnych. Przy czym wola stron umowy nie może zmieniać ustawy, co wprost wynika z art. 58 § 1 k.c. Niezależnie od deklaracji stron co do nazwy zawieranej przez nie umowy, postanowienia umowy, jak i okoliczności związane z jej wykonywaniem, pozwalają na ocenę, czy strony, zawierając danego rodzaju umowę, nie wykroczyły poza granice swobody kontraktowej wyznaczone w art. 353(1) k.c.

Zgodnie z kodeksową definicją umowy o dzieło, zawartą w art. 627 k.c., przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Natomiast w myśl przepisu art. 734 § 1 k.c., stanowiącego definicję zlecenia, przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, przy czym do pokrewnych do zlecenia umów o świadczenie usług (art. 750 k.c.) stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Porównując wskazane regulacje prawne dotyczące obu rodzajów umów podkreślić należy, że mogą być one zaliczone do umów o świadczenie usług w szerokim znaczeniu. Różnią się one jednak w zakresie podstawowych elementów konstytutywnych stanowiących o istocie umowy (essentialia negotii). Podstawową cechą umowy o dzieło, nazywanej inaczej umową rezultatu, jest określenie dzieła – przyszłego wytworu, który w momencie zawarcia umowy nie istnieje, natomiast ma powstać w ściśle określonej przyszłości. Między stronami umowy o dzieło nie występuje jakikolwiek stosunek zależności lub podporządkowania; przyjmujący zamówienie, zobowiązując się do wykonania dzieła, może współdziałać z zamawiającym, jeżeli współdziałanie to jest potrzebne do wykonania dzieła i nie ciąży na nim zasadniczo obowiązek osobistego wykonania dzieła, chyba że wynika to z umowy o dzieło lub charakteru dzieła; przedmiot umowy o dzieło może być określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności takiego określenia, pod warunkiem że nie budzi wątpliwości o jakie dzieło chodzi oraz że cechą konstytutywną dzieła jest samoistność (materialnego lub niematerialnego) rezultatu (w odniesieniu do spełniania warunku rezultatu zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2020 r., sygn. akt III UK 369/19). Przedmiotem umowy o dzieło jest więc doprowadzenie do powstania samoistnego, jednorazowego oraz weryfikowalnego rezultatu (materialnego lub niematerialnego) – bez względu przy tym na rodzaj i intensywność świadczonej w tym celu pracy i staranności – co oznacza, że dzieło jest w każdym przypadku wytworem przyszłym, który w momencie zawarcia umowy nie istnieje, a istotnym kryterium umożliwiającym odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych, co stanowi jednocześnie charakterystyczny (i dystynktywny) element umowy o dzieło. Dzieło nie musi wprawdzie być czymś nowatorskim i niewystępującym jeszcze na rynku, jednak powinno posiadać charakterystyczne, wynikające z umowy cechy, umożliwiające zbadanie, czy dzieło zostało wykonane prawidłowo i zgodnie z indywidualnymi wymaganiami bądź upodobaniami zamawiającego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18.04.2013r., III AUa 1651/12, LEX nr 1321907). Przedmiot umowy o dzieło może być określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności tego określenia, pod warunkiem, że nie budzi on wątpliwości, o jakie dzieło chodzi, a istotnym kryterium umożliwiającym odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych, co stanowi jednocześnie charakterystyczny (i dystynktywny) element umowy o dzieło (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2024, sygn. akt II GSK 1273/21, tamże). Jeśli chodzi o umowę zlecenia przedmiotem tej umowy jest wykonywanie lub wykonanie czynności dla innej osoby (osób) i w jej (ich interesie), które polega na zobowiązaniu do starannego działania – z czym łączy się jednocześnie brak uzgodnienia obowiązku osiągnięcia szczegółowo określonego, przyszłego, samoistnego materialnego lub ucieleśnionego materialnie rezultatu, uznawanego za kryterium prawidłowego spełnienia świadczenia głównego przez wykonującego usługę (stąd jest to umowa starannego działania, a nie rezultatu) – a także na osobistym spełnieniu świadczenia przez wykonawcę (usługobiorcę; zleceniobiorcę), przy – co do zasady – oparciu umowy na szczególnym zaufaniu do wykonującego usługę.

Nie tracąc w związku z powyższym z pola widzenia konsekwencji wynikających z rezultatu stosowania metody typologicznej, która nakazuje – wobec jej istoty – uwzględnianie cech przeważających (dominujących) w danej umowie w relacji do normatywnych cech danej umowy wynikających z przepisów obowiązującego prawa (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 26 marca 2008 r. sygn. akt I UK 282/07; 5 maja 2010 r., sygn. akt I PK 8/10; 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I UK 273/16), za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że przedmiotem umowy o dzieło jest doprowadzenie do powstania samoistnego, jednorazowego oraz weryfikowalnego rezultatu (materialnego lub niematerialnego) – i rzecz jasna, bez względu przy tym na rodzaj i intensywność świadczonej w tym celu pracy i staranności – co oznacza, że dzieło jest w każdym przypadku wytworem przyszłym, który w momencie zawarcia umowy nie istnieje.

Co istotne w relacji do przedmiotu spornej w sprawie umowy nr [...], który został opisany i określony, jako "wykonawca zobowiązał się do przeprowadzenia warsztatów w zakresie rozwijania umiejętności prospołecznych i twórczej aktywności dzieci i młodzieży uczestników świetlicy – 4 godziny i profilaktyki uzależnień dla uczestników świetlicy – 4 godziny", za uzasadniony trzeba uznać wniosek Sądu I instancji i organu, że umowa ta jest umową starannego działania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że podjęte w oparciu o wskazaną umowę działania nie miały cech twórczych indywidualizujących dzieło, jako ich rezultat. Jakkolwiek bowiem faktem jest, że podczas wykładu dobór słów, przykładów może być inny – podobnie, jak różny może być zbiór samodzielnie wybranych i przygotowanych materiałów dydaktycznych – to jednak nie zmienia to typowej usługi w wymagany efekt, albowiem poprowadzenie wykładu, warsztatów w postaci wysiłku umysłowego wymagany jest przy każdej pracy umysłowej i jest wykładnikiem tylko obowiązku starannego działania. Jakkolwiek więc prowadzący warsztaty wnosi do swej pracy czynnik twórczy, począwszy od sposobu ujęcia tematu, doboru materiałów (literatury), metody przeprowadzania warsztatów, to jednak nie stanowi to elementu dostatecznie wyróżniającego umowę o dzieło od innych umów o świadczenie pracy (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt III AUa 612/12, LEX nr 1217838; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1785/12, LEX nr 1314708). Oceny tej nie zmienia okoliczność prowadzenia warsztatów według określonych scenariuszy. Nie zakładały one bowiem przekazywania wiedzy według metod oryginalnych, opracowanych przez Panią D.. Brak ich swoistości w stosunku do wytworzonych wcześniej produktów intelektualnych w danej dziedzinie. W tym również – jeżeli nie przede wszystkim – z tego powodu, co w kontekście powyższego trzeba podkreślić, że ochronie prawa autorskiego – jak wynika to z art. 1 ust. 21 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych – nie podlegają działania o charakterze odtwórczym, polegające na wykonywaniu czynności wymagających określonej wiedzy i zdolności do jej przekazywania, co tym samym powoduje, że sam pomysł, czy też koncepcja warsztatów – jeżeli nie została skonkretyzowana, jako utworze, a ze skargi kasacyjnej nie wynika, aby mogło, czy też miało być inaczej – nie podlega ochronie (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II UK 543/13, LEX nr 2188651 oraz II UK 548/13, LEX nr 1496287 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I ACa 1233/12, LEX nr 1392075).

Co więcej, z punktu widzenia celu umowy o dzieło, w którym mowa w art. 627 k.c. – a jej celem, co trzeba podkreślić, nie jest czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności ma prowadzić do określonego w umowie rezultatu, lecz samo osiągnięcie tego rezultatu – za ustalony, oczekiwany i wcześniej nieistniejący rezultat umożliwiający zbadanie, czy dzieło zostało wykonane prawidłowo i zgodnie z indywidualnymi wymaganiami bądź upodobaniami zamawiającego, nie sposób jest uznać przeprowadzenia cyklu wykładów, albowiem nie stanowi to żadnego ucieleśnionego rezultatu. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w tym zakresie w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i poparte zaprezentowanym w nim orzecznictwie. W sprawie niniejszej, nie można tracić z pola widzenia tego, że warsztaty stanowiące przedmiot spornej w sprawie umowy – zważywszy na miejsce, terminy ich przeprowadzenia oraz przedmiot – stanowił cykl powtarzających się czynności, a ściślej rzecz ujmując cykl usystematyzowanych i powtarzających się zajęć o charakterze dydaktycznym, co siłą rzeczy uzasadnia wniosek, że ich celem było przekazanie wiedzy z danej dziedziny w ramach oferowanego programu. Skoro przy tym prowadzenie zajęć dydaktycznych w formie warsztatów nie przesądza o ich wykonywaniu w ramach umowy o dzieło, albowiem forma ta jest również zwykle stosowana w przypadku wykonywania omawianych czynności na podstawie umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług, to tym bardziej nie sposób jest twierdzić, że wykonanie spornej w sprawie umowy miałoby się materializować w obiektywnie osiągalnym i pewnym rezultacie, który miałby ponadto posiadać charakterystyczne i wynikające z umowy cechy – o takich nie sposób jest wnioskować na podstawie analizy wymienionej umowy, albowiem jej przedmiot (gdy chodzi o jego opis) nie charakteryzował się cechą indywidualizującą dzieło (utwór) zwłaszcza z tego powodu, o czym mowa była powyżej, że ograniczał się do przekazania wiedzy z zakresu określonej dziedziny, co uniemożliwia jego identyfikację wśród innych utworów intelektualnych dotyczących tego samego zakresu – umożliwiające zbadanie, czy dzieło zostało wykonane prawidłowo i zgodnie z indywidualnymi wymaganiami bądź upodobaniami zamawiającego. Słusznie Sąd I instancji uznał za organem, że rezultatu tej umowy nie dało się z góry przewidzieć, gdyż prowadząca nie miała wpływu, jak dany uczestnik poradzi sobie z realizacją zadań, nie było to tylko od niej zależne, a więc nie mogła odpowiadać za wady dzieła. Stanowiska tego nie podważa prowadzenie warsztatów według określonych scenariuszy, gdyż stanowiły one w istocie plan tychże warsztatów mający na celu przekazanie wiedzy powszechnie dostępnej w ramach znanych aktywności plastycznych i ruchowych.

Słusznie również, wbrew stanowisku kasatora, Sąd I instancji wskazał za organem, że w umowie brak jest zapisów uzależniających wypłatę wynagrodzenia od rezultatów występujących po stronie uczestników warsztatów, a tylko prawidłowe wykonane dzieło wiąże się z wypłatą wynagrodzenia przewidzianego w umowie. W Protokole Odbioru z dnia 4 listopada 2019 r nie wskazano szczegółowych informacji dotyczących tego jak zweryfikowano prawidłowe wykonanie umowy i na jakiej podstawie ustalono, że umowa została prawidłowo wykonana, a dzieło zostało odebrane i osiągnięto mierzalny i możliwy do ocenienia rezultat. Do wypłaty wynagrodzenia, zgodnie z § 4 ust. 1 umowy, uprawniało Panią D. prawidłowe wykonanie czynności wymienionych w § 1 umowy, czyli warsztatów według przedstawionego programu. W umowie tej jest mowa o prawidłowym wykonaniu, a nie o wytworzeniu dzieła. Samo zaś dzieło, czyli element przedmiotowo istotny umowy o dzieło w tej umowie nie zostało oznaczone. Wynagrodzenie dla Pani D. nie było zatem zależne od osiągnięcia koniecznego rezultatu, lecz jej starań, czyli prawidłowego prowadzenia warsztatów. Stąd zasadny wniosek Sądu I instancji, który uznał za organem, że umowa ta nosi cechy umowy starannego działania (tj. umowy zlecenia). Skoro zatem, co zostało już powyżej wskazane, przedmiotem łączącego strony stosunku prawnego nie było dzieło (materialne bądź niematerialne), lecz staranne działanie wykonawcy, zmierzające do prowadzenia warsztatów, to zasadnie organy, a w ślad za nimi Sąd I instancji, zakwalifikowały tę umowę jako umowę o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy o zleceniu.

W świetle powyższego Sąd I instancji za organami dokonał prawidłowej subsumpcji obowiązujących przepisów i stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżąca jest zobowiązana do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur. Beneficjent bowiem naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie projektu (§ 4 ust. 1 i 4) i wydatkował przyznane dofinansowanie z naruszaniem Wytycznych (Rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków. Podrozdział 6.2 Ocena kwalifikowalności wydatku pkt 3 lit. b, e, g, k oraz Rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków. Podrozdział 6.15 Koszty związane z zaangażowaniem personelu projektu. Sekcja 6.15.1 Stosunek pracy, pkt 1). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w sprawie niniejszej skarżąca wydatkowała środki niezgodnie z procedurami, wypełniając przesłankę z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Jednocześnie prawidłowo Sąd I instancji za organ stwierdził, że kwotę wydatków uznanych za niekwalifikowalne w ramach projektu należy ocenić jako nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, gdyż szkoda w budżecie ogólnym UE w rozpoznawanej sprawie ma charakter szkody realnej, gdyż skarżąca ponosząc wydatki współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego niezgodnie z umową o dofinansowanie projektu oraz Wytycznymi zapłaciła środkami pochodzącymi z przekazanej jej transzy, przedstawiając je do rozliczenia.

W tym świetle za chybione należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a, ust. 9 pkt 1, art. 184 ust.1. art. 60 pkt 6 u.f.p. art. 627, art. 734 § 1, art. 65 k.c., art. 1 ust. 1 prawa autorskiego oraz przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1, art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 10 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.