Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 156/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1, 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2023 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania P. G., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z [...] października 2022 r., znak [...], nakładającą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przewozu towaru objętego zgłoszeniem nr [...]

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że w toku kontroli, prowadzonej po zgłoszeniu do rejestru SENT przewozu odpadu - makulatury, z [...] do [...], w pobliżu przejścia granicznego w K. D. (kierunek wywóz z kraju), potwierdzono zgodność przewożonego towaru z zadeklarowanym w zgłoszeniu. Stwierdzono jednak, że w systemie SENT GEO brak jest danych geolokalizacyjnych trasy przejazdu kontrolowanego pojazdu, gdyż wskazane w zgłoszeniu SENT urządzenie (lokalizator) nr [...] było nieaktywne.

W toku postępowania przed organem I instancji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych w trakcie przewozu objętego zgłoszeniem SENT, pełnomocnik przewoźnika przedstawiał wyjaśnienia podnosząc w szczególności że:

- dokonano prawidłowego zgłoszenia przewozu i zgłoszono się do kontroli,

- czasowa zgodność przewozu wg danych z tachografu z danymi w zgłoszeniu SENT świadczy o tym, że przewoźnik nie miał zamiaru naruszenia przepisów SENT,

- lokalizator który wpisano do zgłoszenia SENT, przewoźnik otrzymał od dostawcy usług lokalizacyjnych i operatora kart paliwowych. Ten sam numer lokalizatora jest używany do uiszczania elektronicznych opłat za przejazdy po płatnych odcinkach dróg w Polsce w systemie e-Toll, który również jest nadzorowany przez Ministerstwo Finansów,

- podczas wpisania numeru lokalizatora do zgłoszenia SENT, system nie przesłał informacji zwrotnej, że numer lokalizatora był nieprawidłowy,

- operator, który świadczył na rzecz przewoźnika usługi lokalizacyjne dostarczył system lokalizacji skonfigurowany wyłącznie pod usługę e-Toll, a nie skonfigurowany pod usługę SENT,

- na stronie e-toll.gov.pl, w sekcji "Aktualności" znajdują się informacje z 30 września 2021, 14 grudnia 2021 r. i szereg innych, publikowanych od października 2021 roku, z których wynika, że podczas przewozu objętego systemem e-Toll i jednocześnie systemem SENT można korzystać z jednego numeru ZSL dla obu usług,

- skoro KAS posiada dostęp do lokalizacji pojazdu usłudze e-Toll, to ta sama KAS ma dostęp do danych geolokalizacyjnych w zakresie usługi SENT,

- oba systemy geolokalizacji są informatycznie kompatybilne, dlatego udostępnianie danych z systemu SENT do systemu ZSL nie powinno sprawiać organowi jakiejkolwiek trudności.

Przedstawiono też dokumenty mające na celu przedstawienie oddziaływania ewentualnej kary na kondycję finansową przedsiębiorstwa.

Organ pierwszej instancji stwierdziwszy naruszenie ustawy z 9 marca 2017r., o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 104; dalej powoływana także jako: "ustawa SENT") oraz brak podstaw do odstąpienia do nałożenia kary, nałożył karę pieniężną w wysokości 10.000 zł

W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono:

a) błędną wykładnię art. 24 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 3 ustawy SENT poprzez pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" zasad: proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych oraz rzeczywistej intencji ustawodawcy, co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pomimo nie uszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług;

b) błędną wykładnię art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń, podczas, gdy nie doszło do żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych;

c) naruszenie art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nałożenie kary za czyn nieistotny z punktu bezpieczeństwa podatkowo-- prawnego należności podatkowych, co stoi w sprzeczności z zasadą proporcjonalności wyrażoną również w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, zgodnie z którą spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administrację podatkową należy dokonywać wyboru tych, które są skuteczne, a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników, a w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągnięcia wskazanych celów, do których środki te zmierzają.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ II instancji wskazał, że w przypadku przewozu towaru objętego systemem SENT, z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. W zgłoszeniu przewozu przewoźnik podaje m.in. numer lokalizatora lub numer urządzenia.

W myśl zaś art. 10a ust. 1 ustawy SENT, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przewoźnik jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

System, który gromadzi dane przekazywane przez urządzenie GPS przewoźnika jest zarządzany przez zewnętrzną firmę - operatora. Operator takiego zewnętrznego systemu lokalizacji może dostarczać te dane bądź to do modułu e-Toll bądź SENT lub jednocześnie do obu tych modułów. W tym celu operator zewnętrznego systemu lokalizacji rejestruje w module SENT i/lub e-Toll świadczoną usługę oraz końcowe urządzenie GPS przewoźnika powiązane z usługą operatora. Urządzenia GPS mogą być na stałe zamontowane w pojeździe przewoźnika i są to tzw. urządzenia ZSL lub mogą to być przenośne pokładowe urządzenia identyfikowane jako OBU. Operator, po dodaniu urządzenia ZSL lub OBU, w ramach zarejestrowanej usługi, zwrotnie otrzymuje numer biznesowy urządzenia. Dla urządzenia ZSL rozpoczyna się na literę "Z", a dla urządzenia OBU na literę "U". Ten numer biznesowy urządzenia ZSL/OBU przewoźnik podaje w zgłoszeniu SENT.

Aby dane odbierane przez moduł SENT GEO mogły być powiązane z określonym przewozem, w zgłoszeniu SENT musi być podany numer lokalizatora lub urządzenia (ZSL lub OBU), w który wyposażony jest pojazd, którym wykonywany jest przewóz objęty danym zgłoszeniem. Z tej przyczyny urządzenie GPS musi być powiązane z usługą operatora zewnętrznego systemu lokalizacji zarejestrowaną w module SENT.

W badanej sprawie w zgłoszeniu przesłanym do rejestru SENT przewoźnik wskazał urządzenie pokładowe OBU. Przy czym ze wskazanego w zgłoszeniu urządzenia nie były przekazywane dane geolokalizacyjne trasy przejazdu dla przewozu objętego zgłoszeniem do systemu SENT. Wynikało to z faktu, iż jak ustalił organ, dla powyższego urządzenia została zarejestrowana tylko usługa e-Toll, co zostało potwierdzone w szczególności przez operatora z którego usług korzystał przewoźnik. Jak wyjaśniał ów operator, zarejestrował on wyłącznie usługę przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu e-Toll, bo tylko tę usługę wykonuje. Nie wykonuje usługi przekazywania dennych geolokalizacyjnych do systemu SENT i w przyszłości też tego nie planuje. Ponadto operator informował organ, że nie ustalał z przewoźnikiem, że będzie przekazywał dane geolokalizacyjne do rejestru SENT.

Powyższe dorowadziło organ odwoławczy wniosku, iż przewoźnik nie podjął działań w celu zapewnienia przekazywania do systemu SENT aktualnych danych geolokalizacyjnych trasy przejazdu skontrolowanego pojazdu. Nie ustalił też czy podane w zgłoszeniu SENT urządzenie zostało zarejestrowane przez operatora zewnętrznego systemu lokalizacji w systemie SENT i czy operator świadczy usługę przekazywania danych geolokalizacyjnych do tego systemu. Doprecyzowanie z operatorem zakresu świadczonej przez niego usługi umożliwiłoby uniknięcie naruszenia obowiązku zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych. Ponadto, gdyby przewoźnik podjął próbę sprawdzenia, czy urządzenie GPS prawidłowo nadaje sygnał, zorientowałby się, że potrzebne są dwa numery jego rejestracji (na potrzeby systemu SENT i e-Toll). Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, odwołujący nie dopełnił obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego w związku z czym uzasadnionym było nałożenie kary przewidzianej dla takiej sytuacji przez ustawodawcę.

Organ nadmienił także, iż dane geolokalizacyjne przesyłane do systemu SENT w rzeczywistym czasie przewozu pozwalają na bieżące monitorowanie przewozu, w tym weryfikowanie zgodności jego faktycznego przebiegu z danymi zadeklarowanymi zarówno w zgłoszeniu SENT, jak i w dokumentach, które towarzyszą przemieszczaniu odpadów. Są zatem środkiem do sprawowania realnej kontroli, co zakłada ustawa SENT. Przedstawienie post factum dokumentacji o dostarczeniu odpadu-makulatury do miejsca przeznaczenia nie może zastąpić obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu w czasie przewozu, bo niweczyłoby to cel jaki przyświeca ustawie SENT.

Organ zweryfikował też przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary i uznał, iż ani interes publiczny nie ważny interesu przewoźnika w badanej sprawie nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary.

Dokonując powyższej oceny organ poddał ocenie przedstawioną mu dokumentację i argumenty oraz ustalił na podstawie danych w rejestrze SENT, iż przewoźnik do dnia kontroli, dokonał łącznie 18 zgłoszeń SENT, w których wskazał jeszcze inne urządzenia GPS, które również nie przekazywały danych geolokalizacyjnych.

Wskazując na powyższe wyjaśniono, że z uwagi na "ważkość i wielokrotność" popełnionego przez przewoźnika uchybienia, nałożenie na kary pieniężnej ma charakter dyscyplinujący, aby w przyszłości dokładał on należytej staranności w wywiązywaniu się z ustawowych obowiązków związanych z prowadzoną działalnością w zakresie przewozów objętych system monitorowania.

Natomiast odnosząc się do twierdzeń przewoźnika, iż przewóz dotyczył makulatury o skrajnie niskiej wartości a także dotyczących niekorzystnej sytuacji przedsiębiorstwa, które posiada tylko 1 pojazd w prowadzonej działalności gospodarczej co w ocenie skarżącego powinno stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, organ wyjaśnił, iż zgodnie z uzasadnieniem wprowadzenia przepisów obejmujących odpady systemem monitorowania, obrót odpadami stwarza zagrożenia o charakterze fiskalnym, ale także, a właściwie głównie, dla bezpieczeństwa środowiska naturalnego. Znowelizowane zasady, poza zapobieganiem uszczupleniom podatków od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, mają aktualnie służyć zwiększeniu skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

W zakresie wskazywanej okoliczności posiadania przez przewoźnika 1 pojazdu wyjaśniono, iż z rejestru SENT wynika, że przewoźnik wykonuje przewozy z użyciem 11 pojazdów samochodowych, które od 25 lutego 2022 r. wykonały 152 monitorowane w SENT przewozy. Nadto z danych w Krajowym Rejestrze Elektronicznym Przedsiębiorców Transportu Drogowego (KREPT) wynika, iż przewoźnik w ramach posiadanej licencji wspólnotowej na przewóz rzeczy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony korzysta z 18 pojazdów. Tym samym skala świadczonych przezeń usług transportowych nie ogranicza się do jednego pojazdu, lecz ma dużo większy rozmiar. W tym kontekście fakt posiadania tylko 1 samochodu, nie oznacza, że przedsiębiorstwo jest w trudnej sytuacji i wykonanie kary zagrażałoby jego stabilności finansowej. W ocenie organu zapłata objętej decyzją kary pieniężnej nie będzie stanowić zagrożenia dla sytuacji finansowej firmy.

Pismem z 13 stycznia 2023 r. przewoźnik wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając:

a) błędną wykładnię art. 24 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 3 ustawy SENT poprzez:

- pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" zasad: proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;

- pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy, co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pomimo nieszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług;

b) błędną wykładnię art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącej, podczas gdy nie doszło do żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych ani nie było żadnego ryzyka powstania takowych;

c) naruszenie art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nałożenie kary za czyn nieistotny z punktu widzenia bezpieczeństwa podatkowo - prawnego należności podatkowych, co stoi w sprzeczności z zasadą proporcjonalności wyrażoną również w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i wynikającej z orzecznictwa TSUE, zgodnie z którą, spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administrację podatkową należy dokonywać wyboru tych, które są skuteczne, a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników, a w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągnięcia wskazanych celów, do których środki te zmierzają.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska przewoźnik wskazał w szczególności, iż usługi SENT oraz e-Toll obsługiwane są przez ten sam organ (KAS), nadzorowane są przez tych samych funkcjonariuszy administracji państwowej i korzystają z tego samego systemu archiwizacji KAS. Przy minimum dobrej woli organ bez problemu mógł ustalić trasę przejazdu kontrolowanego środka transportu korzystając z usług wewnętrznych służb informatycznych.

Podkreślił, iż przedmiotem przewozu była makulatura - odpad, który w żadnym zakresie nie może być użyty do jakichkolwiek działań uszczuplających należności podatkowe - towar ten nie jest także objęty akcyzą. Przy transporcie odpadów w postaci makulatury nie występuje jakiekolwiek zagrożenie nielegalnym obrotem towarem tego typu. Zatem stosowanie sankcji finansowych jest pozbawione sensu, ponieważ kara ta nie chroni żadnego interesu państwowego, a wprowadza jedynie system niepotrzebnych represji i utrudniania prowadzenia działalności gospodarczej.

Odnosząc się do przedstawionego przez organ rozumienia pojęcia "interesu publicznego" skarżący oświadczył, iż nie jest w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów w ocenie rodzaju towaru i obowiązku zgłoszenia do systemu SENT

W ocenie skarżącego organ winien był też uwzględnić proporcjonalność kary mając na względzie, iż przewożona makulatura o wartości ok. 4000 zł nie miała jakiegokolwiek wpływu na "bezpieczeństwo podatkowe" wykonanego przewozu drogowego. W konsekwencji nałożona kara pieniężna w wysokości 10.000 zł nie spełnia jakichkolwiek funkcji, tj. restytucyjnej ani prewencyjnej, a jedynie funkcję represyjną, nieadekwatną do wagi popełnionego czynu.

W odpowiedzi na skargę, a także na rozprawie, organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania, bądź też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego nakładającą na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, na całej trasie przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT.

Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.

Powyższa ustawa w art. 10a ust. 1 stanowi, iż przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W myśl zaś art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

W sprawie jest bezspornym, iż w toku przewozu skontrolowanego w dniu [...] kwietnia 2022 r. przez funkcjonariuszy urzędu Celno-Skarbowego ujawniono, iż wskazane przez przewoźnika w zgłoszeniu SENT dotyczącym przewozu odpadów urządzenie nie przekazywało do systemu SENT GEO danych geolokalizacyjnych. Wynikało to z faktu, iż operator, którego usługi wybrał przewoźnik, oferował jedynie usługę przekazywania danych do systemu e-Toll tj. systemu realizacji poboru opłat za przejazd po płatnych odcinkach dróg w Polsce, zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Jak wyjaśniał operator, objęty zgłoszeniem lokalizator nie mógł przekazywać danych do SENT GEO, bo taka usługa nie była przezeń oferowana ani uzgadniania z przewoźnikiem.

Zdaniem skarżącego, skoro dane geolokalizacyjne były przekazywane do systemu e-Toll, a Krajowa Administracja Skarbowa sprawuje nadzór zarówno nad systemem e-Toll jak i SENT GEO, możliwa jest weryfikacja całej trasy skontrolowanego przewozu. Uzasadnienia dla odstąpienia od nałożenia kary przewidzianej przez ustawodawcę przewoźnik uratuje także w tym, że system SENT przy wprowadzaniu zgłoszenia nie wysłał żadnej informacji zwrotnej do przewoźnika, że numer lokalizatora, który skarżący podał w zgłoszeniu, był nieprawidłowy. Nadto przewoźnik twierdził, iż został wprowadzony w błąd przez montera operatora firmy Toll4 Europe GmbH, że urządzenie będzie przekazywało dane GPS zarówno do systemu e-Toll i SENT GEO. W takim przeświadczeniu utwierdziły go ogólnodostępne informacje zamieszczone stronie e-toll.gov.pl z których wynika, że jeden lokalizator może być wykorzystany do tych dwóch systemów.

Skarżący zarzuca także, iż organy administracji błędnie oceniły przesłankę ważnego interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary bowiem skarżący prowadzi działalność zgodną z prawem a skutkiem stwierdzonego naruszenia nie było uchybienie w zapłacie należnych podatków. Uzasadnionym było odstąpienia od nałożenia kary także z tej przyczyny, iż wysokość nałożonej przez organy kary jest nieproporcjonalna do zaistniałego naruszenia, które skarżący przedstawia jako nieistotne.

Dokonując oceny powyższego stanowiska skarżącego należy w pierwszej kolejności zaważyć, że wskazywane powyżej systemy, do których mogą być wysyłane dane geolokalizacyjne służą różnym celom. System e-TOLL służy do poboru opłaty za przejazd po płatnych odcinkach autostrad, dróg ekspresowych i krajowych zarządzanych przez GDDKiA. Natomiast system SENT służy do bieżącego przekazywania do rejestru monitorowania przewozów danych geolokalizacyjnych o aktualnym położeniu środka transportu.

Poprzez wprowadzenie ustawy SENT ustawodawca kompleksowo ukształtował system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, w tym objętych badanym postępowaniem odpadów. Określił, iż środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmują:

1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne,

2) lokalizator;

3) zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu.

Z przyjętych w ustawie SENT rozwiązań wynika zatem, iż przesłanie aktualnych danych geolokalizacyjnych zostało uznane za niezbędne dla prawidłowego monitorowania przewozu "wrażliwych" towarów. Przy czym, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, iż w realiach badanej sprawy pod pojęciem "zewnętrzny system lokalizacji" do którego miały być przekazywane aktualne dane geolokalizacyjne należało rozumieć system SENT GEO, czyli system dedykowany do monitoringu przewozów w ramach ustawy SENT, a nie jakikolwiek system, w tym system e-TOLL. Fakt, że oba systemy są wykorzystywane przez te same organy administracji nie daje podstaw do uznania, że przesyłanie przez przewoźnika danych do systemu e-Toll może zastąpić obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem wymagany ustawą SENT.

Kompleksowa ocena przyjętych w ustawie SENT rozwiązań prowadzi do wniosku, że organy Celno-Skarbowe powinny mieć wiedzę o planowanym przewozie towaru "wrażliwego" (czemu służy jego rejestracja) a także dalszą możliwość śledzenia i kontrolowania w sposób zaplanowany lub doraźny zarejestrowanego przewozu w oparciu o aktualne dane. Gdyby nawet przyjąć stanowisko odwołującego, iż pozyskanie danych geolokalizacyjnych co do trasy przejazdu jest możliwe post factum z systemu e-Toll, to nie sposobu znać, aby były to w takim przypadku wymagane przez ustawodawcę "aktualne" dane. Stąd należało uznać, iż w badanej sprawie wywodzone przysłanie danych do systemu e-Toll nie sanowało braku przesłania aktualnych danych do systemu SENT GEO.

Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów administracji, iż przy dołożeniu normalnej staranności przewoźnik mógł uniknąć uchybienia obowiązkowi przekazywania danych geolokalizacyjnych w trakcie przewozu. Niewątpliwie upewnienie się jaka usługa jest świadczona przez operatora zewnętrznego, wybranego przez przewoźnika, należało do skarżącego. Podobnie, to do przewoźnika korzystającego z usług zewnętrznych, należało upewnienie się, czy urządzenie, którym się posługuje jest zarejestrowane i prawidłowo skonfigurowane. Przy czym twierdzenia przewoźnika o wprowadzeniu go w błąd przez operatora (czy też montera operatora systemu) pozostają całkowicie niedowiedzione, albowiem w żaden sposób nie udokumentował on, iżby zlecał podmiotowi zewnętrznemu tego rodzaju usługę. Nie przedstawiono też żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przewoźnika otrzymał od operatora zapewnienie o świadczeniu na jego rzecz przez operatora przesytu danych do systemu SENT GEO.

Nie sposób również uznać, aby zapisy wskazywane przez skarżącego na stronach organu administracji mogły wprowadzić go w błąd co do faktycznie wykupionej u podmiotu zewnętrznego usługi. Fakt, iż istnieją techniczne możliwości przesyłania danych z jednego urządzenia do różnych systemów nie oznacza, że w razie braku wykupienia jakiejkolwiek usługi od dostawcy urządzenia, każde urządzenie będzie oferowało pełną funkcjonalność. Nie sposób też oczekiwać, aby organ w zastępstwie przewoźnika, miał obowiązek weryfikowania na etapie rejestracji przewozu objętego regulacjami SENT weryfikacji wykonania obowiązku rejestracji lokalizatora.

Natomiast w zakresie oceny interesu społecznego oraz ważnego interesu przewoźnika jako przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, której dotyczy decyzja, należało stwierdzić, że ratio legis ustawy o SENT zasadniczo sprowadza się do zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania (kontroli) przewozu towarów uznanych za "wrażliwe" prawodawca przyjął obowiązek rejestracji i kontroli przewozu niektórych towarów, dostrzegając konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu tego typu towarów. Wprawdzie zgodzić się należy z poglądem, że celem nakładania kar za naruszenia w powyższym zakresie nie powinno być zwiększenie w ten sposób dochodów budżetu państwa, to jednak nie można pominąć, że funkcją ustawy o SENT jest prewencja, w której to, groźba wysokiej kary za naruszenie norm monitorowana przewozu towarów wrażliwych ma odstraszać podmioty podlegające ustawie SENT od lekceważenia rygorów zgłaszania przewozu towarów "wrażliwych".

O tym, że tego typu prewencyjne rozwiązanie jest celowe przekonuje stwierdzona w niniejszym postepowaniu okoliczność, iż nieprawidłowość, za którą nałożono karę nie jest jedyną tego rodzaju nieprawidłowością, której dopuścił się przewoźnik w okresie poprzedzającym wydanie decyzji. Jak bowiem ustalił organ i czego skarżący nie kwestionuje, jako przewoźnik towarów objętych systemem monitorowania przewozu od [...] lutego 2022 r. do dnia kontroli, tj. [...] kwietnia 2022 roku, a więc przez okres niespełna dwóch miesięcy, dokonał on łącznie osiemnastu zgłoszeń SENT, w przypadku których nie przekazywał następnie danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO. Nie sposób przy tym uznać, iżby takie naruszenia miały charakter jedynie nieistotnych omyłek czy błędów przewoźnika a egzekwowanie obowiązku przewoźnika było przejawem nadmiernego legalizmu.

Stąd kara, jakkolwiek niewątpliwie dolegliwa, jawi się jako celowa dla zapobieżenia dalszym naruszeniom w tym zakresie, celem umożliwienia w przyszłości organom celno-skarbowym odpowiedniego, gdyż dokonywanego w oparciu o aktualne dane globalizacyjne, monitoringu przewozu odpadów przez przewoźnika.

Nie sposób też uznać iżby wywodzona w skardze niewielka wartość przewożonego towaru miała uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary, albowiem nie naruszono "bezpieczeństwa podatkowego". Nie można tracić z pola widzenia, że w badanej sprawie przewóz dotyczył odpadów, a więc powoływanie się na pierwotne uzasadnienie wprowadzenia przepisów ustawy SENT, w sytuacji, gdy w późniejszym czasie przewidziano objęcie monitoringiem również odpadów, nie jest trafne. Aktualnie prawodawca zdecydował się na rozszerzenie systemu monitowania przewozów o odpady, co jak wynika z uzasadnienia wprowadzonych zmian ma nie tyle ograniczyć zagrożenia o charakterze fiskalnym, lecz zagwarantować bezpieczeństwo środowiska naturalnego. W tym miejscu należy zauważyć, iż odpady o znikomej - lub nawet zerowej wartości rynkowej - mogą wywołać kosztowne lub nawet nieodwracalne straty w środowisku. Tym samym wartość odpadów w istocie pozostaje w realiach badanej sprawy bez istotnego znaczenia. Nie było przy tym rolą organów administracji celno-skarbowej dokonywanie oceny zasadności działania ustawodawcy w zakresie objęcia monitoringiem takich odpadów jak objęte badanym przewozem. Przy czym, skoro zgodnie z ustawą o odpadach, prowadzenie zarówno zbierania odpadów, jak i ich przetwarzanie wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia, powiązanie z takimi obowiązkami monitorowania przewozu odpadów przez terytorium kraju jawi się jako działanie konsekwentne, zapewniające spójność stworzonego systemu.

Należało zatem uznać za uzasadnione stanowisko organu, iż nałożona kara, wbrew tezie skargi, nie służy zaspokojeniu "interesu Skarbu Państwa", lecz w pierwszej kolejności ma na celu przymuszenie przewoźnika do respektowania obowiązków ustanowionych ustawą SENT i w konsekwencji zagwarantowania bezpieczeństwa w obrocie odpadami. Tym samym, nałożenie kary znajduje stosowne uzasadnienie jako służące zaspokojeniu interesu publicznemu rozumianemu jako zabezpieczenie wykonywania obowiązków, które leżą w interesie ogółu społeczeństwa.

Wysokość kary została określona przez prawodawcę w sposób jednoznaczny i to ustawodawca na etapie określenia wysokości należnych kar dokonał ich miarkowania dla poszczególnych możliwych naruszeń. Inna jest bowiem kara w przypadku niezgłoszenia przewozu, inna zaś w przypadku takiego naruszenia jak stwierdzone w badanej sprawie.

W ocenie Sądu trafnym jest też ustalenie organu, iż przedstawione przez skarżącego dane i informacje o jego przedsiębiorstwie nie dawały podstawy odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interesem przewoźnika. Przy czym ustalenia w powyższym przedmiocie poczynione przez organ nie były przez skarżącego kwestionowane i nie jest sporną skala świadczonych przezeń usług transportowych. Nie ogranicza się ona do jednego pojazdu, lecz ma dużo większy rozmiar. Tym samym, mając na względzie przedstawione przez przewoźnika dokumenty oraz ustalenia organów, brak było podstaw do uznania, iż uiszczenie kary w wysokości 10.000 zł może zagrozić stabilności finansowej przedsiębiorstwa.

Stwierdziwszy powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.