Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1249/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16 pkt 65 lit. a) i f), art. 188 ust. 1, art. 191 ust. 1 i 2, art. 234 ust. 1-5
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 12 lipca 2022 r. nr SKO.4171/49/2022 w przedmiocie naruszenia stanu wody na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia 10 maja 2022 r. nr ROZ.6331.8.20189; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej Gminy [...] kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Gminy [...] (dalej: "strona skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "organ odwoławczy", "SKO" lub "Kolegium") z dnia 12 lipca 2022 r. nr SKO.4171/49/2022 wydana w przedmiocie naruszenia stanu wody na gruncie.

W podstawie prawnej decyzji Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm., dalej : "P.w.").

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 24 maja 2019 r. K.P. zwróciła się do Prezydenta [...] o podjęcie działań w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie przez S.S. - właściciela działki nr [...]. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że wymieniony dokonał zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla jej działki nr [...], poprzez znaczne podniesienie terenu w wyniku nawiezienia swojej działki dużą ilością ziemi i gruzu. Podniesienie terenu spowodowało zmianę kierunku odpływu wód opadowych, w wyniku czego woda przelewa się na jej działkę, powodując straty na gruncie.

Postanowieniem z 12 sierpnia 2019 r. Kolegium wyznaczyło Burmistrza [...] do załatwienia sprawy, ze względu na okoliczność, że zmiana stosunków wodnych mogła być wywołana zmianami na działce nr [...], stanowiącej własność Gminy [...]. W toku prowadzonego postępowania wnioskodawczyni wyjaśniła, że jej wniosek dotyczył jedynie działki nr [...].

Decyzją z 9 września 2020 r. nr ROS.6331.8.2019 Burmistrz [...], odmówił wnioskodawczyni roszczenia o naruszenie stanu wody na gruncie, na działce nr ew. [...] obr. [...] stanowiącej własność skarżącego, ze szkodą dla działki nr ew. [...] obr. [...] stanowiącej własność wnioskodawczyni.

Wskutek złożonego odwołania SKO w Rzeszowie decyzją z 12 listopada 2020 r. nr SKO.4171/69/2020 uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

WSA w Rzeszowie wyrokiem z 17 lutego 2021 r., sygn. II SA/Rz 1398/20 oddalił sprzeciw złożony przez S.S. od decyzji Kolegium. Sąd podzielił stanowisko SKO dotyczące braku wyjaśnienia ewentualnych szkód w zakresie niszczenia fragmentu działki nr ew. [...] podczas intensywnych opadów czy ewentualnej zmiany jakości gleby na niej. Wskazał na brak szczegółowych ustaleń jak odbywał się spływ wód przed podwyższeniem poziomu działki nr [...]. Podkreślił, że trudno też bez zastrzeżeń zaakceptować ustalenia w decyzji I instancji, że to zasypanie poprzednio istniejącego na działce wnioskodawczyni stawu mogło doprowadzić do zmniejszenia naturalnej retencji i w konsekwencji do zwiększenia ilości wody napływającej do rowu na granicy. W ocenie Sądu do dokonania takich ustaleń niezbędna jest wiedza specjalistyczna w postaci opinii biegłego.

Po przeprowadzeniu postępowania, w tym oględzin z udziałem stron oraz powołaniu biegłego i uzyskaniu ekspertyzy hydrologicznej wraz z jej sprecyzowaniem Burmistrz [...] decyzją z [...] maja 2022 r. nr [...] w pkt:

1. odmówił K.P. roszczenia o naruszenie stanu wody na gruncie na działce nr ewid. [...] obręb [...] stanowiącej własność S.S., położonej w [....] ze szkodą dla działki nr ewid. [...] obręb [...], położonej w [...] stanowiącej własność K.P.;

2. nakazał Gminie [...] na działce nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...] tj. na jej odcinku przyległym do działek nr ewid. [...] obręb [...] i nr ewid. [...] obręb [...]:

a) wykonanie nowego przepustu w miejscu istniejącego wykonanego z rury stalowej, b) zmianę parametrów rowu, który jest przedłużeniem rowu pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...], poprzez obniżenie dna rowu o 20 cm i zwiększenie szerokości dna rowu do co najmniej 60 cm,

c) obniżenie przepustu o współrzędnych - początek N [...] E [...], koniec N [...], E pod ulicą [...], tak aby zwiększyć nachylenie dna rowu, które poprawi warunki przepływu wody deszczowej

3. wskazał, że zobowiązania o których mowa w pkt a)-c) należy wykonać w terminie do dnia [...].12.2023 r.

Odwołanie od tej decyzji złożył M. w [....] wnioskując o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona odwołująca zarzuciła wydanie decyzji z obrazą przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a przez to błędne wyjaśnienie stanu faktycznego tj. rozbieżności pomiędzy wydanym nakazem a brakiem naruszenia stosunków wodnych; art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bowiem zaszła zmiana sposobu użytkowania wód w regionie. Strona odwołująca wskazała także na naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 234 P.w. poprzez nałożenie na Gminę wskazanych w decyzji obowiązków. W uzasadnieniu wywiedziono, że Gmina [...] w obrębie działki [...] i [...] obr. [...] nie prowadziła żadnych robót, poza pracami utrzymaniowymi, które w jakikolwiek sposób prowadziłyby do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów przyległych. Wskazano także, że przepust o jakim mowa w decyzji zlokalizowany jest pod zjazdem prowadzącym na działkę nr [...] obręb [...], stanowiącą własność S.S. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych utrzymanie zjazdu wraz ze znajdującym się pod nim przepustem, jak również budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, w tym przypadku na działkę nr ewid. [...] obręb [...] stanowiącą własność S.S. Wyjaśniono, że S.S. wnioskiem z [...] listopada 2017 r. zwrócił się o wydanie zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu na działkę [...] obręb [...]. Na co została wydana stosowna decyzja z 15 stycznia 2018 r. nr TD.413.1.7.2017.MR.

Wskazano także, że rów pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] obr. [...] przebiega przez grunty prywatne, więc jego należyte utrzymanie należy do właścicieli gruntów przyległych do rowu. Pochylenie dna przepustu, które wg opinii biegłego wynosi 1% jest odpowiednim pochyleniem dla dna przepustu, gdyż zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie minimalne pochylenie dna przepustu wynosi 0,5%.

Wskazaną na wstępie decyzją SKO w Rzeszowie z 12 lipca 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium nie uwzględniło odwołania uznając je za rodzaj polemiki z ustaleniami poczynionymi w toku prowadzonego postępowania. Powołując się na art. 234 P.w. podało, że w przedmiotowej sprawie najistotniejsze jest szczegółowe ustalenie czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie, a jeżeli tak to z jakich przyczyn. W tym celu organ I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego specjalisty. Biegły w sporządzonej opinii stwierdził, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie na działce nr ewid. [...] obręb [...] stanowiącej własność Gminy [...] ze szkodą dla gruntu sąsiedniego tj. działki nr ewid. [...] obręb [...] stanowiącej własność K.P. Biegły stwierdził także, że na działce nr ewid. [...] obręb [...] stanowiącej własność S.S. nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki nr ewid. [...] obręb [...] stanowiącej własność K.P. W wyjaśnieniach do przedłożonej opinii biegły wskazał, że ukształtowanie aktualnej powierzchni działki jest zbliżone do pierwotnej, co zostało zobrazowane na przekrojach morfologicznych opracowanych na podstawie pomiarów rzędnych wysokościowych w punktach zaznaczonych i opisanych na załącznikach do opinii. Biegły wskazał, że nieznaczne nachylenie części powierzchni działki nr ewid. [...] od jej środka w stronę rowu tj. rowu przy granicy z działką nr ewid. [...], zaznacza się jedynie w części środkowej działki. Nachylenie nie ma wpływu na warunki spływu powierzchniowego do rowu przy granicy z działką nr ewid. [...] z uwagi na porost traw i ugięcia powierzchni równolegle do rowu i dłuższych granic działki, powstałe na skutek pracy sprzętu rolniczego używanego do koszenia trawy. Biegły wskazał, że w wyniku podwyższenia powierzchni działki przez nawiezienie ziemi zmieniły się warunki i kierunek spływu wód opadowych w obszarze działki nr ewid. [...]. Po stronie północnej działki nr ewid. [...], przy granicy z dz. nr ewid. [...], właściciel działki nr ewid. [...] dokonał odmulenia rowu istniejącego, co poprawiło jego przepustowość wodną. Odmulenie zostało dokonane po podniesieniu powierzchni dz. [...] do stanu obecnego. Zdaniem biegłego zmiana stanu wody na gruncie na działce nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [....] stanowiącej własność S.S. nie powoduje szkód na działce nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...] stanowiącej własność K.P.

Biegły w opinii wskazał także, że ogrodzenie działki po południowej stronie, przy granicy z działką nr ewid. [...] i rowem wykonane z siatki metalowej rozpiętej na stalowych słupkach, wykazuje duże zużycie i zły stan techniczny. Właścicielka działki oświadczyła, że wykonane zostało ok. 50 lat wstecz tj. około między 1960 a 1970 rokiem. Otoczenie ogrodzenia wykazuje brak jego pielęgnacji przejawiającej się w postaci porostu traw na siatce i krzewów w bezpośrednim jego sąsiedztwie. Autor opinii wskazał, że przedstawione przez właścicielkę dz. nr ewid. [...] szkody z tytułu domniemanego wpływu wód z rowu nr (1), a obejmujące niszczenie ogrodzenia, przez co traci ono stabilność i zmiany jakości gleby są nieuzasadnione w świetle dokonanego rozpoznania warunków spływu wód opadowych i struktury gruntów strefy przypowierzchniowej działki [...]. Otoczenie ogrodzenia na dz. nr ewid. [...] w sąsiedztwie rowu nr (1) granicznego, wykazuje brak pielęgnacji w postaci niekontrolowanego porostu traw, które wrastają w ogniwa siatki ogrodzeniowej. Taki stan prowadzi nieuchronnie do przyspieszonego niszczenia ogrodzenia, które nie jest powodowane stanami wody w rowie. Czynnikiem utrudniającym przepływ wody w rowie granicznym nr (1) są również pnie drzew i ich korzenie, które znajdują się przy granicy dz. nr ewid. [...] i rowu, które blokują częściowo spływ wody przy jej stanach wysokich.

Podkreślono, że K.P. wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie złożyła [...] maja 2019 r. Zaś ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ogrodzenie działki jeszcze przed złożeniem wniosku już w roku 2013 było w złym stanie technicznym.

Zdaniem organu nie istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie na działce nr ew. [...] obręb [...] a szkodą na działce nr ew. [...] obręb [...]. Dokonanie zmiany stanu wody na gruncie na działce [...] w wyniku podniesienia powierzchni terenu nie wyrządza szkód na działce nr ewid. [...]. Jak wskazał biegły zmiana spowodowana jest podniesieniem pierwotnej powierzchni działki nr ew. [...] przez nawiezienie i rozplantowanie na jej powierzchni ziemnych gruntów nasypowych o miąższości 0,20-0,70 m. Wykonanie podwyższenia działki nr ew. [...] względem powierzchni przyległej dz. [...] ograniczyło częściowo powierzchnię, na którą wcześniej mogły wlewać się wody z rowu podczas sporadycznych ekstremalnych opadów. Ograniczenie powyższe zostało zrekompensowane przez odmulenie rowu na całej długości granicy z działką [...] przez właściciela działki nr [...]. W opracowanej opinii wskazano, że zmiany kierunku spływu wody na dz. [...] z obszaru po jej zachodniej stronie (dz. [...]) poprzez jej przekierowanie do rowu między dz. [...] i [...] odprowadzającego wody do przepustu pod ul. [...] i dalej do rzeki [...]. Przekierowanie powyższego spływu stanowi zmianę pierwotnych stosunków wodnych w obszarze dz. [...], lecz bez szkody dla dz. [...]. Powyższa zmiana kierunku spływu wód, zmniejszyła wielkość spływu powierzchniowego do rowu nr (1) przy granicy działek nr [...] i [...], z przynależnej do niego zlewni hydrologicznej, oznaczonej na zał. nr 1, co oznacza, że wpłynęła korzystnie na dz. [...], rekompensując warunki wlewania się na nią wody z rowu. Ponadto ograniczone zostały warunki rozlewania się sporadycznych ekstremalnych wód opadowych z koryta rowu jw. na dz. nr [...] na skutek podniesienia jej powierzchni. Skutkiem zaniżonej powierzchni działki [...] względem dz. [...]. Niekorzystny czynnik ograniczający rozlewanie się wód z rowu jw. zrekompensowany został przez odmulenie rowu i jego pogłębienie przez właściciela dz. [...]. W opinii biegłego zmiana stanu wody na gruncie dokonana przez właściciela działki nr ew. [...] korzystnie wpływa na działkę K.P.

Natomiast w ocenie biegłego właściciel działki nr ew. [...] obręb [...] położonej w [...] tj. Gmina Miasto [...] dokonał zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki nr ew. [...] obręb [...] położonej w [...] stanowiącej własność K.P. Wyjaśniono, że gospodarkę wodną na dz. [...] kształtowały i kształtują rowy przydrożne i przepusty przy obecnej ul. [...]. Odprowadzają one wody opadowe napływające rowami od strony zachodniej działki do rzeki [....]. Na odcinku przyległym do działki Pani P. oraz Pana S. znajduje się przepust rowu w miejscu dawnego wjazdu drogi gruntowej (droga gruntowa jest widoczna na zdjęciach archiwalnych, które zalegają w aktach sprawy). Przepust wykonany jest z rury stalowej o średnicy 0,42 m. W opracowanej opinii wskazano, że rzędna dna rowu będącego przedłużeniem rowu między działką nr [...], a działką nr [...], przy przepuście wynosi 236,38 m n.p.m. pomiaru wysokości, zaś dno przepustu 236,13 m. Oznacza to, że przepust jest zamulony w 60%. Jego zamulenie powoduje, że nie kształtuje on gospodarki wodnej. Za przepustem jest krótki odcinek rowu, który kończy się przepustem drogowym pod ul. [...]. Rzędna wylotu przepustu wynosi 236,13 m n.p.m., co oznacza bardzo mały spadek jego dna, który wynosi zaledwie 5 cm na długości 5 m, tj. spadek I 0,01= 1%.

Przez powyższe przepusty odprowadzana jest całość wód opadowych spływających rowem między działkami nr ewid. [...] i [...]. Usytuowanie działki nr ewid. [...] w lokalnym obniżeniu powoduje napływ wód w jej obszar z przedmiotowego rowu, jak również napływ wód powierzchniowych z części ulicy od strony wschodniej. Skutkuje to przelewaniem się wody przez nawierzchnię bitumiczną drogi na jej pobocze po stronie południowej. W okresach zimowo-wiosennych stwarza to niebezpieczne sytuacje poślizgowe dla ruchu drogowego na zakręcie ulicy. Kolegium wywiodło, że biegły w opinii wskazał, że zamulony w 60% przepust oraz bardzo mały spadek dna rowu i przepustu pod ul. [...], powodują spiętrzenie się wód opadowych w rowie, co skutkuje wylewaniem się jej na dz. [...] oraz na jezdnię ul. [...]. W ocenie biegłego istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie na działce nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...] tj. Gminy [...] ze szkodą dla działki nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...] stanowiącej własność K.P. Przepusty na działce nr ewid. [...], na odcinku przyległym do działki Pani P. oraz Pana S. oraz rów przed przepustem wykonanym z rury stalowej, wykazują zamulenie i mały spadek (nachylenie) dna. Zamulenie przepustu wynosi 60% jego powierzchni czynnej, co powoduje, że wody spływające rowem przy granicy działek nr ewid [...] i [...] w okresach intensywnych opadów burzowych, nie mieszczą się w przepuście i wylewają się na powierzchnię działki nr ewid. [...], w tym na jezdnię ul. [...]. Stan przepustów i rowu między nimi wymaga pilnej naprawy, celem umożliwienia odpływu całości wód napływających rowem, powodując spiętrzenie się napływających wód i wlewanie się na działkę K.P. W okresach ekstremalnych opadów burzowych dochodzi do krótkotrwałego zalewania działki K.P.. Następuje wylewanie się wody na przyległą części działki nr ewid. [...] z rowu usytuowanego po jej południowej stronie. Przyczyną wlewania się wód jest mała drożność przepustu i rowu na dz. [...]. Skutkiem powyższej ograniczonej przepustowości wytwarza się cofka przy przepustach, która powoduje podnoszenie się poziomu zwierciadła wody w rowie, a to z kolei oznacza przelewanie się wody z rowu na przyległe działki nr [...] oraz [...] (pas drogowy ul. [...]).

SKO uznało zatem, że to na Gminie [...] ciążą obowiązki w zakresie dbałości o utrzymanie właściwego stanu na gruncie i usunięcie przeszkód powodujących szkodę dla gruntów sąsiednich niezależnie od tego, czy przeszkody były następstwem zdarzeń przypadkowych, czy też działaniem osób trzecich.

SKO wskazało także, że mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku WSA z 17 lutego 2021 r. biegły w sporządzonej opinii odniósł się do istniejącego na działce K.P. stawu. Wskazał, że w przeszłości na działce istniał staw wodny o powierzchni około 500 m2 usytuowany w części południowo-zachodniej działki. Głębokość stawu wynosiła 0,7-1,3 m. Zasilanie stawu obywało się przez wody opadowe (spływ powierzchniowy) z terenu wyżej położonego po jego północnej stronie. Staw nie posiadał odpływu na odprowadzenie wód. W okresach suchych staw całkowicie wysychał. Według biegłego wykonanie stawu, a następnie jego likwidacja nie miała wpływu na pierwotny i obecny stan stosunków wodnych na działce P. P., jak również na stosunki wodne na działkach sąsiadujących.

Kolegium podkreśliło, że spowodowane przez właścicieli działki zmiany stanu wody na gruncie, dające organowi podstawę do zastosowania sankcji o jakich mowa w ustawie Prawo wodne to takie działanie właściciela lub innych osób na jego gruncie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany przykładowo z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi.

Kolegium stwierdziło, że stan prawny i faktyczny, wykonane przez biegłego opinie, ocena aktualnego stanu na gruncie, analiza terenu objętego postępowaniem oraz wnioski zawarte w opinii, której to ustalenia organ uznał za prawidłowe, jasne i logiczne, przeprowadzone w sposób kompleksowy, prowadzą do wniosku, że organ stosownie do przepisów ustawy prawo wodne prawidłowo uwzględnił wniosek Pana J.S. (uwaga Sądu: wymieniony nie jest stroną niniejszego postepowania) z uwagi na fakt, że doszło do naruszenia stosunków wodnych.

SKO podkreśliło, że analiza opinii oraz wniosków z niej wypływających pokrywa się z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji w ramach pozostałego postępowania dowodowego gdzie przeprowadzono dowód z przesłuchania stron i świadków oraz przeprowadzono oględziny w terenie z udziałem stron i biegłego.

Kolegium uznało decyzję organu I instancji za zgodną z obowiązującymi przepisami, ponieważ wykonanie wielu czynności procesowych, w tym oględzin terenu, przesłuchania świadków i powołanie biegłych specjalności hydrologicznej i hydrogeologicznej jest wystarczające dla uznania tej decyzji za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie organu nie doszło do naruszenia zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Fakt naruszenia stosunków wodnych wody na gruncie nie jest oparty jedynie na wzrokowych oględzinach terenu oraz sprzecznych zeznaniach stron postępowania, ale przede wszystkim na pełnej i wszechstronnej opinii biegłego. Wykonane czynności procesowe są prawidłowe, zgodne z procedurą i wystarczające dla prawidłowego wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

Skargę na powyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Gmina [...] domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 234 ust. 1, 2 i 3 P.w. poprzez nakazanie Gminie [...] na działce nr [...] obr. [...] położonej w [...] na odcinku przyległym do działek nr [...] i [...] obr. [...] wykonania nowego przepustu w miejscu istniejącego wykonanego z rury stalowej, zmianę parametrów rowu, który jest przedłużeniem rowu pomiędzy działkami nr [...] i [...] poprzez obniżenie dna rowu o 20 cm i zwiększenie szerokości dna rowu do co najmniej 60 cm, jak również obniżenie przepustu o współrzędnych N [...], E [...], koniec N [...] E [...], pod ulicą [...], tak aby zwiększyć nachylenie rowu, które poprawi warunki przepływu wody deszczowej, podczas gdy Gmina [...] nie doprowadziła do naruszenia stosunków wodnych na swoim gruncie ze szkodą dla gruntu sąsiedniego, tj. działki o nr [...] obr. [...] stanowiącej własność Pani K.P..

2. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, które spowodowało przyjęcie zarówno przez organ I, jak i i II instancji, że to Gmina [...] odpowiada za naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr: [...] obr. [...], co w niniejszej sprawie nie nastąpiło,

- art. 80 k.p.a. poprzez błędne dokonanie przez organ I i II instancji oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, polegającego na przyjęciu przez te organy, że okoliczność w postaci dokonania przez Gminę [...] zmiany stanu wody na działce nr [...] obr. [...], będącej jej własnością, ze szkodą dla gruntu sąsiedniego, tj. działki nr [...] obr. [...] stanowiącej własność K.P. została udowodniona, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W uzasadnieniu strona skarżąca zakwestionowała ustalenia dokonane przez organ oraz wnioski zawarte w sporządzonej przez biegłego opinii. Jej zdaniem nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy, ponieważ Gmina [...] nie podejmowała żadnych działań mogących w jakikolwiek sposób przyczynić się do zmiany stanu wody na jej działce. Jako przyczyny, które miałyby zmienić stan wody na działce nr [...] organ wskazuje, podpierając się opinią biegłego, zamulenie przepustu wykonanego z rur stalowych, które według niego wynosi 60%. Jest to przepust zlokalizowany pod zjazdem prowadzącym na działkę nr [...] będącej własnością S.S. To właściciel działki nr [...] jest odpowiedzialny za utrzymanie przepustu w należytym stanie, a nie Gmina [...] (art. 30 ustawy o drogach publicznych). To po stronie właściciela działki nr [...] istnieje odpowiedzialność za zamulenie przepustu, a nie po stronie Gminy [...]. Odnośnie rowu przebiegającego przez działkę nr [...] (własności Gminy [...]), został on odmulony w sierpniu 2019 r., w ramach bieżącego utrzymania. Gmina jako właściciel gruntu wywiązuje się z obowiązku utrzymania urządzenia wodnego. Nie może natomiast odpowiadać za utrzymanie rowu znajdującego się pomiędzy działkami nr [...] i [...], ponieważ przebiega on przez grunty, nie stanowiącej jej własności, lecz osób prywatnych.

W kwestii spadku dna przepustu, Gmina wskazała, że jest on zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Zakwestionowała ustalenia biegłego w tym zakresie.

Gmina zarzuciła, że orzekające organy nie ustaliły jednoznacznie czy właściciel działki nr [...] dokonał zmiany stanu wody na gruncie i czy zmiany te wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie. Nadto nie wykazały bezspornie, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie (jeśli w ogóle doszło do zmiany stanu wody na działce nr [...]), a szkodliwym oddziaływaniem na grunt sąsiedni, czyli działkę K.P. o nr [...].

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO w Rzeszowie z dnia 12 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 10 maja 2022 r., którą:

1. odmówił K.P. roszczenia o naruszenie stanu wody na gruncie na działce nr ewid. [...] obręb [...] stanowiącej własność S.S., położonej w [....] ze szkodą dla działki nr ewid. [...] obręb [...], położonej w [...] stanowiącej własność K.P.;

2. nakazał Gminie [...] na działce nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...] tj. na jej odcinku przyległym do działek nr ewid. [...] obręb [...] i nr ewid. [...] obręb [...]:

a) wykonanie nowego przepustu w miejscu istniejącego wykonanego z rury stalowej, b) zmianę parametrów rowu, który jest przedłużeniem rowu pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...], poprzez obniżenie dna rowu o 20 cm i zwiększenie szerokości dna rowu do co najmniej 60 cm,

c) obniżenie przepustu o współrzędnych - początek N [...] E [...], koniec N [...], E [...] pod ulicą [...], tak aby zwiększyć nachylenie dna rowu, które poprawi warunki przepływu wody deszczowej

3. wskazał, że zobowiązania o których mowa w pkt a)-c) należy wykonać w terminie do dnia [...].12.2023 r.

Materialnoprawną podstawa kontrolowanych decyzji był art. 234 ust. 1 – 5 P.w. Zgodnie z jego treścią,

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.

5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

Prowadzące postępowanie organy przed wydaniem w/w decyzji nie rozważyły kwestii kluczowej wiążącej się z charakterem prawnym wskazanego w decyzji przepustu i rowu oraz przesłankami pozwalającymi na zastosowanie w sprawie art. 334 ust. 3 P.w. i art. 191 ust. 1 i 2 P.w. Powyższa kwestia odgrywa istotne znaczenie dla sprawy zakończonej skarżoną decyzji SKO, bowiem wiązała się ona bezpośrednio z zagadnieniem realizacji obowiązku utrzymania urządzeń wodnych.

Otóż w myśl art. 16 pkt 65 lit. a i f P.w. ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, kanały i rowy, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych.

Ustawową definicję rowu wyraża zaś art. 16 pkt 47 P.w. stanowiąc, że pod tym pojęciem należy rozumieć sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu. Analogiczne definicje urządzeń wodnych jak i rowu były przyjęte w poprzednio obowiązującej ustawie Prawo wodne z 2001 r. (zob. art. 9 ust. 1 pkt 13, pkt 19 lit. a i f ustawy - Prawo wodne z 2001 r.).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika m.in., że bieżący stan rowu oraz przepustu drogowego na dz. [...] budzi zastrzeżenia specjalistów z zakresu gospodarki wodnej. Świadczy o tym m.in. treść opinii hydrologicznej sporządzonej dla potrzeb postępowania przez biegłego S.M., z której jednoznacznie wynika, że gospodarkę wodną na dz. [...] kształtowały i kształtują rowy przydrożne i przepusty przy obecnej ulicy [...]. Odprowadzają one wody opadowe napływające rowami od strony zachodniej działki do rzeki [....]. Na odcinku przyległym do działki Pani P. oraz Pana S. objętych postępowaniem, tj. w jej obrębie znajduje się przepust rowu w miejscu dawnego wjazdu drogi gruntowej (droga gruntowa jest widoczna na zdjęciach archiwalnych , które zalegają w aktach sprawy). Przepust wykonany jest z rury stalowej o średnicy 0,42 m. W opracowanej opinii czytamy, iż rzędna dna rowu będącego przedłużeniem rowu między działką nr [...], a działką nr [...], przy przepuście wynosi 236,38 m n.p.m. pomiaru wysokości, zaś dno przepustu 236,13 m. Oznacza to, że przepust jest zamulony w 60%. A zatem jego zamulenie powoduje, że spełnia aktualnie mocno ograniczoną swoją funkcję, a zatem zdaniem Organu I instancji nie kształtuje on gospodarki wodnej. Za przepustem jest krótki odcinek rowu, który kończy się przepustem drogowym pod ul. [...]. Rzędna wylotu przepustu wynosi 236,13 m n.p.m., co oznacza, że bardzo mały jest spadek jego dna, który wynosi zaledwie 5 cm na długości 5 m, tj. spadek I 0,01= 1%.

Przez powyższe przepusty odprowadzana jest całość wód opadowych spływających rowem między działkami nr ewdi. [...] i [...]. Usytuowanie działki nr ewid. [...] w lokalnym obniżeniu powoduje napływ wód w jej obszar z przedmiotowego rowu, jak również napływ wód powierzchniowych z części ulicy od strony wschodniej. Skutkuje to przelewaniem się wody przez nawierzchnię bitumiczną drogi na jej pobocze po stronie południowej. W okresach zimowo-wiosennych stwarza to niebezpieczne sytuacje poślizgowe dla ruchu drogowego na zakręcie ulicy.

Biegły w swojej opinii wskazał, iż zamulony przepust w 60% oraz bardzo mały spadek dna rowu i przepustu pod ul. [...], powodują spiętrzenie się wód opadowych w rowie, co skutkuje wylewaniem się jej na dz. [...] oraz na jezdnię ul. [...]. W ocenie biegłego istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie na działce, nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...] tj. Gminy [...] ze szkodą dla działki nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...] stanowiącej własność Pani K.P.. Przepusty na działce nr ewid. [...], na odcinku przyległym do działki Pani P. oraz Pana S. objęte postępowaniem oraz rów przed przepustem wykonanym z rury stalowej, wykazują zamulenie i mały spadek (nachylenie) dna. Jak wskazał autor opinii zamulenie przepustu wynosi 60% jego powierzchni czynnej, co powoduje, że wody spływające rowem przy granicy działek nr ewid [...] i [...] w okresach intensywnych opadów burzowych, nie mieszczą się w przepuście i wylewają się na powierzchnię działki nr ewid. [...], w tym na jezdnię ul. [...]. Powyższy stan przepustów i rowu między nimi wymaga pilnej naprawy, celem umożliwienia odpływu całości wód napływających rowem, powodując spiętrzenie się napływających wód i wlewanie się na działkę Pani K.P..

Biegły w swojej opinii wskazał, że dochodzi do krótkotrwałego zalewania działki Pani K.P. w okresach ekstremalnych opadów burzowych kiedy dochodzi do wylewania się wody na przyległą części działki nr ewid. [...] z rowu usytuowanego po jej południowej stronie. Przyczyną wlewania się wód jest mała drożność przepustu i rowu na dz. [...]. Skutkiem powyższej ograniczonej przepustowości wytwarza się cofka przy przepustach, która powoduje podnoszenie się poziomu zwierciadła wody w rowie, a to z kolei oznacza przelewanie się wody z rowu na przyległe działki nr [...] oraz [...] (pas drogowy ul. [...]).

A zatem w omawianym przypadku to na Gminę [...] ciążą obowiązki w zakresie dbałości o utrzymanie właściwego stanu na gruncie. Do obowiązków tych należy, usunięcie przeszkód powodujących szkodę dla gruntów sąsiednich niezależnie od tego, czy przeszkody były następstwem zdarzeń przypadkowych, czy też działaniem osób trzecich.

Zarówno rodzaj urządzenia w postaci rowu jak i jego nieodpowiedni stan, a także nieodpowiedni stan przepustu drogowego pod działką o nr [...], winny skierować organy obu instancji na przepisy dotyczące utrzymywania urządzeń wodnych, które wyposażają organy właściwe w sprawach pozwoleń wodnoprawnych w procedury umożliwiające restytucje niewłaściwie funkcjonujących urządzeń wodnych. Otóż w świetle art. 191 ust. 1 P.w. w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. W decyzji, o której mowa wyżej, właściwy organ określa warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (zob. art. 191 ust. 2 P.w.). Z mocy art. 188 ust. 1 P.w. obowiązek utrzymywania urządzeń wodnych ciąży na ich właścicielach i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji.

Ponieważ z ustaleń faktycznych organów wynika, że prawdopodobieństwo wystąpienia szkód na gruntach K.P. wiąże się istnieniem urządzenia wodnego w postaci rowu i przepustu drogowego jak i z nieodpowiednim stanem tych urządzeń, to winny one przede wszystkim rozważyć czy są właściwe w tej sprawie. Obligowały do tego przepisy art. 65 § 1 K.p.a. w zw. z art. 234 ust. 3 P.w. i art. 16 pkt 65 lit. a, art. 191 ust. 1 P.w.

K.P. wskazywała we wniosku inicjującym postępowanie, że podniesienie terenu działki nr [...] spowodowało zabudowanie jej gruntów oraz że rów pomiędzy jej działką nr [...], a działką nr [...], od strony jej działki został pozbawiony brzegu. Jednostkowe odmulenie i pogłębienie tego rowu przez P. S., wbrew twierdzeniom biegłego, nie zapobiegło jej zdaniem, notorycznemu przecież zasypywaniu tegoż rowu przez napływająca doń z dz. [...] wodę.

Organy nie wyjaśniły charakteru rowu położonego pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] jako urządzenia wodnego w rozumieniu P.w. Konieczne jest zbadanie tej kwestii oraz ustalenie, czy wcześniejsze uwagi dotyczące rodzaju postępowania administracyjnego w sprawie rowu i przepustu na działce nr [...] są aktualne także co do rowu między dz. nr [...] i nr [...].

W celu jednoznacznego wyjaśnienia czy stan faktyczny sprawy odpowiada treści art. 234 ust. 3 P.w. czy też przepisom obligującym właściciela urządzenia wodnego do utrzymania go w stanie odpowiadającym czy też przepisom obligującym właściciela urządzenia wodnego do utrzymania go w stanie odpowiadającym przypisanym funkcjom (art. 188 ust. 1 i art. 191 ust. 1 P.w.), należało wyjaśnić, czy podnoszone szkody przez właściciela dz. [...] są wyłącznie następstwem zwiększenia napływu wody z dz. [...] z powodu podniesienia jej poziomu (hipoteza art. 234 ust. 3 P.w.), czy też wyłącznym następstwem nienależytego utrzymania rowu i przepustu drogowego na działce nr [...], także rowu pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] – (hipoteza art. 191 ust. 1 P.w.). Wykonana na zlecenie organu opinia biegłego na pytanie to w sposób oczekiwany i jednoznaczny nie odpowiada, co nie pozwala mieć pewności na temat bezpośredniej przyczyny powstawania szkód na dz. nr [...].

Dookreślenie źródła tej przyczyny ma kapitalne znaczenie dla sprawy, bowiem będzie ono przesądzać o podstawach materialnoprawnych sprawy administracyjnej oraz o właściwości organu. Jeżeli bowiem okazałoby się, że szkody mogą być następstwem podniesienia poziomu działki nr [...], a nie niewłaściwego utrzymania rowu i przepustu na dz. nr [...] czy też ew. rowu pomiędzy dz. nr [...] i [...] odpowiednią regulacją prawną będzie art. 234 ust. 3 P.w. Natomiast jeżeli do zalewania działki nr [...] może dochodzić w wyniku nieodpowiedniego stanu rowu – rowów i pozostałych urządzeń przepustu, to konsekwencją tego ustalenia będzie zmiana kwalifikacji prawnej sprawy oraz zmiana właściwości organu. Do wydawania decyzji restytucyjnych właściwy jest organ zajmujący się sprawami pozwoleń wodnoprawnych, co wynika wprost z art. 191 ust. 1 P.w.

Z wykładni cytowanych przepisów wynika, że regulacja określona w art. 234 ust. 3 P.w. ma zastosowanie, gdy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie. Natomiast art. 191 ust. 1 P.w. stanowi podstawę rozstrzygnięcia właściwego organu Wód Polskich w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego. Utrzymywanie urządzeń wodnych polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji, o czym mowa w art. 188 ust. 1 P.w. Jest to zatem pojęcie szerokie i dotyczy różnego rodzaju czynności, których końcowym celem ma być zachowanie funkcji urządzenia wodnego. Szeroki jest także katalog urządzeń wodnych wynikający z definicji sformułowanej w art. 16 pkt 65 P.w., zgodnie z którą przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów (m.in. postanowienie NSA z 16 listopada 2022 r. sygn. akt II OW 13/22; postanowienie NSA z 26 lipca 2022 r. sygn. akt III OW 213/21; postanowienie NSA z 17 maja 2022 r. sygn. akt III OW 195/21; postanowienie NSA z 10 maja 2022 r. sygn. akt III OW 180/21).

Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do konstatacji, że wnioskodawczyni zwróciła się na podstawie art. 234 P.w. do organu z żądaniem nałożenia na właściciela dz. nr [...] obowiązku wykonania prac polegających na zapobieżeniu zalewania jej nieruchomości z powodu podniesienia poziomu gruntu na działce nr [...].

Wskazano, że na podstawie przepisu art. 234 P.w. organ winien ustalić, czy właściciel terenu dokonał zmiany stanu wód na swoim gruncie i czy zmiana ta powoduje szkody na gruntach sąsiednich.

W ocenie Sądu taki sposób sformułowania wniosku pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że intencją wnioskodawcy było wszczęcie postępowania w trybie art. 234 ust. 3 P.w. Wnioskodawca odnosząc się wprost do hipotezy normy dekodowanej w tym przepisie precyzyjnie określił przedmiot swojego żądania – nakazanie właścicielowi gruntu, który spowodował zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie, przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Należy przy tym zauważyć, że przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1632/96), a w konsekwencji przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90). W tych okolicznościach organy powinny mieć przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawczyni (postanowienie NSA z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OW 31/21; postanowienie NSA z 18 maja 2021 r. sygn. akt III OW 39/21).

Należy podkreślić, że wnioskodawczyni konsekwentnie wskazywała, że adresatem jej roszczenia z art. 234 ust. 3 P.w. jest właściciel działki nr [...]. Wprost także artykułowała, że nie składała wniosku przeciwko Gminie jako właścicielowi działki nr [...].

To, że obecnie akceptuje ona przyjęte w decyzjach obu instancji rozstrzygnięcie co do działki nr [...] własności Gminy nie zmienia faktu, że ta ostatnia stała się stroną postępowania z inicjatywy procedujących organów. Kwestię tę należy wyjaśnić i zapytać wnioskodawczynię czy roszczenie z art. 234 ust. 3 P.w. kieruje także przeciwko właścicielowi działki nr [...]. Organ w tej sprawie działał na wniosek, którego zakres, w części dotyczącej działki nr [...], jest wątpliwy.

Możliwa jest w okolicznościach sprawy sytuacja, w której organ będzie kontynuował postępowanie z art. 234 ust. 3 P.w., a koniecznym będzie równoległe procedowanie w trybie art. 191 P.w. przez właściwe organy. W tym zakresie Sąd zwraca uwagę, że organy przyjmując za biegłym, że źródłem szkody były zdarzenia na działce nr [...] nie wskazały daty naruszenia, ani jego charakteru. Ma to znaczenie choćby w kontekście terminu z art. 234 ust. 5 P.w.

Nie wzięto również pod uwagę, co podnosi skarga, że objęty decyzją przepust na działce nr [...] jest zlokalizowany pod zjazdem. Jako przyczyny, które miałyby zmienić stan wody na działce nr [...] organ wskazuje, podpierając się opinią biegłego zamulenie przepustu wykonanego z rur stalowych, które według niego wynosi 60%. Należy podkreślić, ze jest to przepust zlokalizowany pod zjazdem prowadzącym na działkę nr [...] będąca własnością S.S. Zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, tj. art. 30 "Utrzymywanie zjazdów, łącznie ze znajdującymi się pod nimi przepustami, należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi".

Zdaniem skarżącej Gminy, jak wynika z przytoczonego przepisu to właściciel działki o nr [...] Pan S.S. jest odpowiedzialny za utrzymanie przepustu w należytym stanie, a nie Gmina [...]. Tak więc po stronie właściciela działki nr [...] istnieje odpowiedzialność za zamulenie przepustu, a nie po stronie Gminy [...]. Dlatego Gmina [...] nie jest w żaden sposób odpowiedzialna za to, że przez zamulenie przepustu wody wpływające rowem przy granicy działek nr [...] i [...] w okresach intensywnych opadów burzowych nie mieszczą się w przepuście i wylewają się na powierzchnię działki nr [...] stanowiącej własność Gminy, w tym również na jezdnię ul. [...], czyli w tym momencie Gmina również ponosi z tego tytułu szkodę.

W tym miejscu należy przypomnieć jednak, że obowiązki z art. 234 ust. 3 P.w. nakładane są na właścicieli nieruchomości, co oznacza, że w przypadku stosowania tej normy co do działki [...], adresatem obowiązków byłaby Gmina.

Sąd stwierdza ponadto, że nawet utrzymanie rowu na działce nr [...] zgodnie z przepisami § 41 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz.U. z 2000 r., Nr 63, poz. 735 z późn. zm.) jeśli jest on źródłem szkody, nie chroni właściciela działki przed odpowiedzialnością zarówno z art. 234 ust. 3 P.w., czy art. 191 P.w.

Należy także podkreślić, że przepis art. 191 P.w. stanowi lex specjalis wobec art. 234 P.w. i jego zastosowanie będzie miało pierwszeństwo zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali.

W przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku zadaniem organów będzie w pierwszej kolejności rozważenie w sposób wyżej nakreślony wypełniania hipotezy art. 191 ust. 1 P.w. Jeżeli zaś okaże się, że sprawa należy do ich właściwości będąc sprawa podlegającą pod normę art. 234 ust. 3 P.w., konieczne będzie przy jej rozstrzyganiu kierowanie się oceną prawną dotychczasowych działań wyrażoną w niniejszym wyroku, co powinno zminimalizować ewentualność ponownego naruszenia prawa materialnego jak i procesowego.

Z wyłożonych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 134 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.