Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 775/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6, 7, 10, 28, 61, 61 par. 4, 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136 ust. 3, 140, 142
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 134 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Krzysztof Bogusz / del. / AWSA Inga Gołowska / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Wojewody [ ] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adw. M.O. kwotę 292,80 / dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy / w tym 52,80 / pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy / podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.


UZASADNIENIE

Organ l Instancji-Prezydent Miasta K. -Zastępca Dyrektora Wydziału Skarbu Urzędu Miasta K. - decyzją z dnia ..........2005r. ............ wydaną na podstawie art. 4 pkt 9b1, art. 136 ust. 3, 137,142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U z 2004r. Nr 261 póz. 2603 z póź.zm), art. 104,art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z póź.zm) oraz upoważnienia nr ......Prezydenta Miasta K. z dnia ........2004r.-po ponownym rozpatrzeniu wniosku J.D. , A.P. i T.K. o zwrot byłych parcel katastralnych l. kat:, .......................-orzekł:

1. o odmowie zwrotu części działki nr ........o pow. 21,2444ha, położonej w obrębie ..... jednostka ewidencyjna ........... m. K. (w granicach byłych parcel katastralnych l. kat:.........., które następnie utworzyły parcelę katastralną l.kat..........) na rzecz J.D. , A.P. , T.K.,

2. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części działek nr nr: ...... o pow. 3,8697 ha, .......o pow. 0,4696 ha, obr. ...... jedn. ewid. ........i ...... o pow. 127,1685 ha, obr. ....... jedn. ewid. ........ (w granicach byłych parcel katastralnych.................)

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji, podniósł, że w dniu .........2001 r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek J.D. , A.P. i T.K. o zwrot parcel l. kat: ..................

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej ustalono, iż parcele katastralne l. kat: ..............stanowią aktualnie działki nr nr : ..........oraz część działek: nr .........obr. ......... jed. ewid. ..................

Natomiast parcele katastralne l. kat: ...........stanowią obecnie część działek nr ................jedn. Ewid. ................oraz działek nr nr 35 .............jedn. ewid. .......................

Pismem z dnia ........2004r. Prezydenta Miasta K. wystąpił do Wojewody .............o rozważenie możliwości wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy zwrotu działek nr: ........oraz części działek nr: ...............położonych w obr........ jedn. ewid. ...........oraz części działki nr ...... obr. ........ jed. ewid. ...............

Postanowieniem z dnia ..........2004r. nr ....................wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy zwrotu działek nr: .........oraz części działek nr: ..........położonych w obr. ...... jedn. ewid. .............oraz części działki nr ........ obr. ......... jedn. ewid. ..........

Planem podziału nr ewid. .........z dnia ........1982r. parcele l. kat .........wraz z innymi parcelami zostały zniesione do parceli l. kat........., która po zmianie oznaczenia na l. kat: ........została podzielona na l. kat: ....................

Parcela l. kat: ............zgodnie z wykazem zmian gruntowych z dnia ..........1997r. ............wykonanym przez OPGK w K. Sp z o.o. weszła w skład działki nr ........jed. ewid............ Operatem nr ..........działka nr .......została podzielona na działki nr.........., która z kolei operatem nr ............została podzielona na działki nr .............Następnie działka nr ............ została podzielona na działki nr nr: ...........zgodnie z projektem podziału sporządzonym przez geodetę uprawnionego R.M. w dniu .........1998r. ...........i przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu ..........1998r................. Przedmiotowy podział został zatwierdzony ostateczną decyzją Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. dnia .........1999r. Nr ........Następnie działka nr .......została podzielona na działki nr nr: ...........zgodnie z projektem podziału sporządzonym przez geodetę uprawnionego

J.A. w dniu ..........2004r.Nr ks. rob. ........i przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu .......2004r. Nr.............. Przedmiotowy podział został zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia ........2004r. .............

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej ustalono, iż b. parcele I. kat: .............oraz część b. parcel l. kat: ..............(które następnie utworzyły parcelę katastralną.................) stanowi cześć działki nr ........obr. ........ jed. ewid. ..............

Działka nr .........jedn. ewid. .............posiada nieuregulowany w księgach wieczystych stan prawny.

Parcela l. kat: ........o pow. 4,8261 ha (która weszła w skład działki nr .......obr. ....... jedn.ewid. ............. objęta KW .........stanowi własność Skarbu Państwa.

Byłe parcele katastralne l. kat: ...........stanowiły własność F.P. Na podstawie uchwały Sądu Grodzkiego w K. z dnia .........1946r. ........spadek po F.P. nabyli: A.P., T.P., A.P. i J.P. po % części. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego ..............z dnia ........1989r. sygn. akt: .............prawo do spadku po A.B. ( osobą tożsamą z A.P. ) nabyła na podstawie testamentu notarialnego J.D. z d. P. w całości.

Art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art.137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W świetle przepisu art. 137 powyższej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:

1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacja tego celu albo

2. pomimo upływu 10 lat od dnia , w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna , cel ten nie został zrealizowany.

Byłe parcele l. kat......................... wywłaszczone zostały orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia .............1951 r. ...............na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy Kombinatu ...........oraz Miasta N. Powyższe orzeczenie stało się prawomocne w dniu 1 czerwca 1951 r. co stwierdza zaświadczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia .........1951 r. ...................

Ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia został określony w decyzji wywłaszczeniowej w sposób bardzo ogólny organ prowadzący postępowanie podjął czynności wyjaśniające w celu skonkretyzowania celu wywłaszczenia.

W dniu ........ maja 2003r. podczas rozprawy administracyjnej organ prowadzący postępowanie dokonał opisu zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości z którego wynika, że część działki nr ......... (z podziału której powstała działka nr ......) Obr. ....... jed. ewid. ........... objęta postępowaniem o zwrot stanowi obszar porośnięty drzewami i krzewami nasadzonymi w ramach strefy ochronnej Huty im. ............oraz drzewami i krzewami samosiejkami.

W Archiwum Państwowym w K. odnaleziono a następnie dokonano analizy dokumentów opracowanych przez inwestora budowy miasta N. czyli Dyrekcji Budowy Miasta N. W założeniach projektowych budowy Miasta N. na dzień 1 maja 1955r. znajduje się opis planu zagospodarowania przestrzennego Miasta N. , który stwierdza, iż: "okalający Miasto pas zieleni mieści w sobie kompleksy urządzeń sportowych ogródków działkowych i izolacyjnych pasów leśnych". W ramach zieleni nieurządzonej planowano założenie izolacyjnego pasa leśnego o szerokości do 1 km z obu stron rzeki D. i na północno-wschodnim i wschodnim obrzeżu Miasta N.

Z dokumentów dostarczonych do sprawy przez ,,[.....]" SA Oddział w K. wynika, iż na zawnioskowanych do zwrotu parcelach planowo powstanie strefy izolacyjnej Huty im.......... Zgodnie z wyjaśnieniami przesłanymi w piśmie z dnia ........2003r. .............przedmiotowa nieruchomość

znajdowała się pośredniej strefie ochronnej ujęcia wody pitnej "pas A*. Zadrzewienie tej strefy wykonano na przełomie lat 50 tych i 60 tych w ramach czynów społecznych przez pracowników Huty oraz również w sposób naturalny. Przedłożona przez Hutę im........... dokumentacja w postaci zestawienia kosztów nasadzeń drzewostanu liściastego i iglastego oraz opis terenu wraz z mapą zagospodarowania dla zadania inwestycyjnego określonego nr ........wskazują, że prace nad utworzeniem strefy ochronnej zostały podjęte. Również wydana w okresie późniejszym decyzja o lokalizacji szczegółowej nr ..........z dnia ...............1963r. wskazują na podjęcie prac celem utworzenia strefy izolacyjnej kombinatu.

W materiałach znajdujących się w Archiwum Państwowym dotyczących strefy izolacyjnej (zadania inwestycyjnego............) stwierdzono, że "istniejące zadrzewienie i zakrzewienie przy rzece D. i przy suchym korycie M. , jak również pojedyncze zgrupowanie starodrzewu na pozostałym obszarze pozostawia się w całości za wyjątkiem drzew rosnących w projektowanych prześwitach widokowych w rejonie kopca ..........., które to drzewa muszą być usunięte". Z powyższego wynika zatem, iż strefę izolacyjną Huty im....... stanowiło również zadrzewienie i zakrzewienie istniejące przed wydaniem decyzji o lokalizacji szczegółowej nr ...........z dnia ........1963r. O fakcie podjęcia przed upływem 7 lat od daty wywłaszczenia prac związanych z powstaniem strefy izolacyjnej świadczy treść uchwały Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej ........ z dnia ...........1957r. w sprawie zatwierdzenia na 1957r. Planu Inwestycyjnego przedstawionego przez Dyrektora Budowy osiedli robotniczych K. Miasto w § 1 pkt 3 powyższej uchwały została przewidziana kwota 1.319 tyś. złotych na pas zieleni izolacyjnej w ramach tzw. urządzeń komunalnych.

Z kolei o fakcie istnienia pasa zieleni w 1952r. na obszarze objętym aktualnie wnioskiem o zwrot świadczy informacja zawarta w Kronice..............-opracowanej na podstawie materiałów archiwalnych Huty im. .....przez T.G. wydanej przez Wydawnictwo Literackie ........... Na str. 355 (wg stanu na dzień 14 maja 1952r.) stwierdzono, iż: z centralnego placu miasta prowadzić będą promieniście rozchodzące się arterie komunikacyjne. Jedną z nich,

60-metrowej tzw. Oś ............... otwierać będzie perspektywę na widniejącą w dali oddzieloną od miasta pasem zieleni sylwetkę Kombinatu.

Należy również wskazać, że wywłaszczeniem w tym okresie tj. na początku lat 50 objęto szereg parcel o znacznym obszarze na którym w pierwszej kolejności rozpoczęto realizacje kombinatu zgodnie z założeniami gospodarki planowej. Specyfiką celu wywłaszczenia nieruchomości położonych na tym terenie było stworzenie nowego miasta dla potrzeb kombinatu wraz z infrastrukturą w skład której wchodziło również utworzenie strefy ochronnej pomiędzy hutą a miastem. Ustalenie zatem ścisłych terminów rozpoczęcia i zakończenia realizacji strefy ochronnej jako etapu budowy przedmiotowej inwestycji, zważywszy na jej charakter nie jest możliwe. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż cel wywłaszczenia został osiągnięty na części działki nr .......położonej w obr. ....... jed. ewid.............. Na podstawie art.105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzono postępowanie o zwrot części działek nr ..........jedn. ewid. .........w granicach parcel l. kat: ..........Działki nr .........obr. ...... jedn. ewid. ...........posiadają nieuregulowany stan prawny. W KW nr ..........ujawnione są parcele: l. kat: ...........o pow. 0,9794 ha i 1188/6 o pow. 0,2002 ha .............. stanowiące własność Skarbu Państwa. Działka nr ..........( z podziału której powstała działka nr ........) objęta KW ............. stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym ..........Hut Stali w K. , którego następcą prawnym jest ,,[.....]" SA Oddział w K. Odnośnie części działki nr ...... oraz działek nr: ..............jed. ewid. ....................stanowiących część parcel l. kat. ................zostanie wydana odrębna decyzja administracyjna.

Odwołanie od decyzji organu l instancji, wnieśli w dniu ...........2005r. J.D. A.P., T.K. podtrzymując żądanie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono , że w kolejnej decyzji Prezydenta Miasta K. nie ma żadnych nowych elementów uzasadniających odmowę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Pomimo upływu roku od uchylenia poprzedniej decyzji, Prezydent nie ustalił żądnej daty rozpoczęcia jakichkolwiek inwestycji

zgodnych z celem wywłaszczenia w ciągu siedmiu lat od daty wywłaszczenia ani jej zakończenia w ciągu 10 lat od tejże daty. Rzekomo nowe dowody w postaci Uchwały Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w N. oraz informacji z Kroniki ........ nie mogą stanowić dowodu rozpoczęcia i zakończenia jakichkolwiek inwestycji zgodnej z celem wywłaszczenia. Takimi dowodami mogą bowiem być tylko decyzje administracyjne lub inne akty prawne. Ocena Prezydenta Miasta K. dokonana przez pryzmat sposobu dokonania korzystania z nieruchomości jest błędna. Nie ma żadnych dowodów, że na wywłaszczonych nieruchomościach powstała strefa ochronna. Nieruchomości te nie pełnią tej funkcji również obecnie. Dokumenty dostarczone przez ,,[.....]" SA Oddział w K. nie spełniają wymogów określonych w art. 137 ugn. Równocześnie są to dokumenty dostarczone przez firmę .która nie może być stroną w tej sprawie. Ani ,,[.....]" SA ani Huta im. ........nigdy nie były właścicielem, użytkownikiem wieczystym czy choćby użytkownikiem wywłaszczonych nieruchomości. Nawet jeśli Huta im.......... podejmowała jakąś działalność inwestycyjną na tych nieruchomościach, czego dostarczone materiały nie dowodzą, to była to działalność nielegalna w świetle prawa i wobec tego odwołujący się wnieśli o wyłączenie z akt sprawy całości dokumentów dostarczonych przez ,,[.....]" .......

Zgodnie z przepisami dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, na podstawie którego przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa powinna zostać zgromadzona odpowiednia dokumentacja przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej. M.in. powinno to być zezwolenie Przewodniczącego państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości oraz zaświadczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej co do przeznaczenia nieruchomości na cele wskazane we wniosku o wywłaszczenie. Z powyższego wynika, że orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości z ..........1951 r. .........Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydz. Społ. Admin. w K. zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r.

Organ administracyjny prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany do zastosowania się do podstawowych zasad postępowania administracyjnego,

którymi są zasada praworządności (art. 6 kpa) oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) Z zasad tych wynika obowiązek zastosowania w prowadzonym postępowaniu przez organ administracyjny wszystkich przepisów prawa mogących mieć zastosowanie w sprawie.

Prezydent Miasta K. nie zastosował się do powyższych zasad w tym postępowaniu. Nie zbadał dokumentacji wywłaszczeniowej i nie podjął zgodnie z art. 6 kpa żadnych działań dla wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji.

Dodatkowo zaskarżyli, zgodnie z art. 142 kodeksu postępowania administracyjnego zaskarżyli postanowienie ..............z dnia .............2004r., z dnia ..........2004r. oraz z dnia ...............2005r. Prezydenta Miasta K. wyznaczające kolejne coraz to nowe terminy załatwienia sprawy. Postanowienia te zostały wydane bez podstawy prawnej co stanowi rażące naruszenie art. 124 § 1. Art. 36 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w tym przypadku nie ma żadnego związku z art. 35 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 36 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązuje organ administracyjny do zawiadomienia strony o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego. Ale żaden z tych przepisów nie uzasadnia zmiany terminu załatwienia sprawy z powodów wymienionych w postanowieniach.

Sprawy wymagające gromadzenia dowodów winny być załatwiane w ciągu 30 dni a sprawy szczególnie skomplikowane w ciągu dwóch miesięcy. Wobec powyższego wnieśli o zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych nie załatwienia spraw w obowiązujących terminach oraz podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości.

Organ II instancji-Wojewoda .............decyzją z dnia ........2006r..........., wydaną na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U z 2004r. Nr 261 póz. 2603 z póź. zm) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z póź. zm)-utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K., miasta na prawach powiatu, z dnia ........2005r. ................

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji przytoczył argumenty powołane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu I instancji i dodatkowo podniósł również, iż odnosząc się do zarzutów dotyczących zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 75 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego ,, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny". Wobec powyższego jako dowód w sprawie można uznać informację zawartą w Kronice ......... opracowanej na podstawie materiałów archiwalnych Huty im. .........przez T.G. wydanej przez Wydawnictwo Literackie K. oraz dokumentację przedstawioną przez ,,[....]" SA Oddział w K. (następcę prawnego Huty im........).

Odnosząc się natomiast do stwierdzeń odwołujących się, iż orzeczenie PWRN o wywłaszczeniu z dnia ........1951r. ...........zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, Wojewoda .........stwierdził, że powyższe żądania stwierdzenia nieważności tego orzeczenia nie może być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Stosownie do art. 157 kodeksu postępowania administracyjnego organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organem wyższego stopnia a ponieważ PWRN było w 1951 r. organem l instancji w sprawach dotyczących wywłaszczenia nieruchomości i odwołanie od tej decyzji służyło do Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, to organem obecnie właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności omawianej decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej jest Minister Transportu i Budownictwa.

W kwestii zaskarżenia przez odwołujących się postanowień Prezydenta Miasta K. wyznaczających nowy termin załatwienia sprawy Wojewoda ..........wyjaśnił, iż ustawodawca przewidział określone w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 37) oraz w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 2 pkt 8) środki zwalczania bezczynności organu administracji w załatwianiu sprawy, z których strona niezadowolona z przebiegu postępowania może skorzystać. W omawianej sprawie wnioskodawcy nie skorzystali jednak z przysługujących im środków prawnych.

Ustawodawca nie przewidział możliwości uznania zażalenia na bezczynność organu l instancji za uzasadnione w sytuacji gdy organ ten zakończył już postępowanie poprzez wydanie decyzji i odpadłą możliwość wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

W skardze skierowanej do Sądu, J.D. zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie przepisów prawa:

1. art. 1,5,6,13 ust. 1,2 i 3, 16-19 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. ( Dz. U RP Nr 27, póz. 197 i Nr 55 póz. 438) poprzez niezastosowanie,

2. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 1952 r. poprzez

niezastosowanie,

3. art. 136 i art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezastosowanie i błędną interpretację,

4. art. 6-9, 10 § 1, 12 § 1, 35 § 1 i § 3, 36, 7 § 1, 77§1, 80, 81, 97§1 pkt 4, 100§1 i §3, 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie i błędną interpretację.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca podniosła, że Wojewoda .......... na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał jednoznacznie, że celem wywłaszczenia wnioskowanych do zwrotu nieruchomości była strefa ochronna huty, której realizacja została podjęta w okresie 7 lat po wywłaszczeniu i zakończona w okresie 10lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.

Ponieważ orzeczenie o wywłaszczeniu stało się prawomocne z dniem 1 czerwca 1951 r. to chodzi o daty 1 czerwca 1958r. oraz 1 czerwca 1961 r. Za dowody nie występowania przesłanek zbędności przedmiotowych nieruchomości określonych w przepisach art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997r. Wojewoda .........uznał:

-opis planu zagospodarowania przestrzennego Miasta N. znajdującego się w założeniach projektowych budowy Miasta N. zaktualizowanych na dzień Imają 1955r. odnalezionych w Archiwum Państwowym w K ,

-dokumenty dostarczone do sprawy przez ,,[....]" SA Oddział w K. z których wynika, iż na zawnioskowanych do zwrotu parcelach planowano powstanie strefy izolacyjnej Huty im. ....... oraz że zadrzewienie tej strefy wykonano na

przełomie lat 50 tych i 60 tych w ramach czynów społecznych przez pracowników Huty oraz również w sposób naturalny. W szczególności chodzi tu o zestawienie kosztów nasadzeń drzewostanu liściastego i iglastego oraz opis terenu wraz z mapą zagospodarowania do zadania inwestycyjnego określonego nr ......... oraz o wydaną w okresie późniejszym decyzją o lokalizacji szczegółowej nr ...........z dnia .........1963r,

-treść uchwały Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w N. z dnia .........1957r. w sprawie zatwierdzenia Planu Inwestycyjnego przedstawionego przez Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych ...............,

-informacji zawartej w Kronice ...........,

Rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy II instancji w oparciu o wyżej przytoczone dowody jest błędne i rażąco narusza obowiązujące przepisy prawa jak i odbiegające od stanu faktycznego.

Wojewoda ...........w sposób instrumentalny potraktował zgromadzone w tej sprawie dowody i obowiązujące prawo.

W zaskarżonej decyzji z dnia .........2006r. uznaje za wiarygodne i zgodne z obowiązującym prawem wszystkie te dowody, które uznał za niewystarczające w rozstrzygnięciu z dnia ..........2004r. Nie dostrzega ewidentnych sprzeczności i braków materiału dowodowego, które stwierdza w sposób jednoznaczny w swojej poprzedniej decyzji. Dotyczy to w szczególności ustalenia daty rozpoczęcia realizacji strefy ochronnej jako rzekomego celu wywłaszczenia oraz prawnego znaczenia zgromadzonych dowodów. Ponadto dowody przedstawione przez polskie Huty ......... SA Oddział ......... przy piśmie z dnia .........2004r. nr .........jednoznacznie świadczą o rozpoczęciu strefy izolacyjnej Huty im.........od 1963r.

Powoływanie przez Wojewodę ............art. 75 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jako uzasadnienie na zgromadzone w tej sprawie dowody stanowi obrazę tego przepisu prawa. Wojewoda .........zaakceptował całkowicie tendencyjny i wybiórczy sposób gromadzenia i dobierania materiału dowodowego.

Dokonał tego z pełną świadomością i znając prawdziwe fakty i dowody dotyczące sprawy strefy ochronnej Huty.

Strefa ochronna Kombinatu Huta im. .........została utworzona w 1980r. prawomocną decyzją administracyjną wydaną na podstawie przepisów odpowiedniej ustawy sejmowej regulującej ten problem. W żadnym więc wypadku do realizacji tej

strefy nie mogło dojść w 10 lat po orzeczeniu wywłaszczającym a 1 czerwca 1961 r. Tak samo nie mogło dojść do rozpoczęcia realizacji tej strefy w okresie 7 lat po wywłaszczeniu a więc w terminie do 1 czerwca 1958r. W tej sytuacji błędnym jest założenie przyjęte w zaskarżonej decyzji, że strefa ochronna była w chwili wywłaszczenia jej celem. Z decyzji ustanawiającej strefę a w szczególności z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia .......1981 r. ...........wynika, ze realizacja strefy nastąpić miała przez wykup a nie wywłaszczenie. Tak więc wnioskowane do zwrotu nieruchomości w pełni spełniają przesłanki określone w przepisach art.137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.

Orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia .......1951 r, .......obejmujące m.in. przedmiotowe nieruchomości zostało wydane na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Nieruchomości objęte orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia .......1951 r. zostały przejęte niezgodnie z przepisami dekretu. W dokumentacji wywłaszczeniowej brak jest zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielonego przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (art. 5 dekretu), zezwolenia właściwego ministra na zgłoszenie wniosku odnośnie nieruchomości stwierdzające, że starania o nabycie odpowiedniej nieruchomości, podjęte zgodnie z art. 3 nie dały wyniku (art. 6 pkt 1), zaświadczenia wojewódzkiej władzy planowania przestrzennego , że przeznaczenie nieruchomości na cele określone we wniosku, zgodne jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a w razie braku prawomocnego planu zagospodarowania przestrzeńnego-uchwały PWRN, powziętej na wniosek Wojewódzkiej Władzy Planowania Przestrzennego (art. 6 pkt 2) oraz wniosku do wojewody z odpowiednimi załącznikami (art. 13). Należy również zbadać czy została zachowana procedura wywłaszczenia określona szczegółowo przepisach dekretu.

W decyzji z dnia .........2004r. .........Starosta ....... rozpatrujący wniosek dotyczący innych nieruchomości objętych omawianą decyzją wywłaszczeniową stwierdza jednoznacznie: ,,...w szczególności w przedmiotowych aktach brak jest dokumentacji, która zgodnie z przepisami w/dekretu winna być zgromadzona przed wydaniem decyzji tj. m.in. zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości,

zaświadczenia PWRN co do przeznaczenia nieruchomości na cele wskazane we wniosku o wywłaszczenie.

Jak wynika z powyższego orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów dekretu z 26 kwietnia 1949r. co wyczerpuje treść przepisów art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wydanie bowiem decyzji bez zgromadzenia podstawowych dokumentów wymaganych przez w/w dekret nosi bez wątpienia cechy rażącego naruszenia prawa. Z kolei brak tych dokumentów spowodował niewykonalność tej decyzji w dniu jej wydania z powodu braku celu wywłaszczenia i niewykonalność ta ma charakter trwały.

W związku z powyższym, nie było żądania stwierdzenia nieważności tego orzeczenia w postępowaniu o zwrot nieruchomości. Natomiast organy administracji działające w interesie publicznym i przestrzegające prawo zgodnie z przepisami art. 100 § 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego powinny wystąpić do właściwego organu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które wyłoniło się w trakcie postępowania administracyjnego a które wydaje się być niewątpliwie kwestia ważności orzeczenia o wywłaszczeniu.

Co do kwestii przewlekłości prowadzonego przez organ l instancji postępowania, w dniu ..........2006r. A.P. i M.K. , po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdzili, że nie były prowadzone jakiekolwiek dodatkowe, wnikliwe postępowania wyjaśniające ponieważ akta sprawy nie zawierają na to żadnych dowodów. Potwierdził to T.S. , informując, iż rzeczywistym powodem nie załatwienia sprawy są braki kadrowe. Takie działanie organów jest nie do przyjęcia w państwie demokratycznym.

Skarżąca podniosła także, że Wojewoda .........nie zastosował się do przepisu art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązującego organ do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania a w szczególności do umożliwienia im wypowiedzenia się co do zabranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przede wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji wydanej w II instancji.

Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, póz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami w nioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 61 kodeksu postępowania administracyjnego statuującym zasadę skargowości i zasadę oficjalności, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do § 4 o wszczęciu postępowania na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Art. 61 kodeksu postępowania administracyjnego musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego -czyli konkretnie winien być interpretowany w związku z art. 136 ust. 3 ugn.

Dodatkowo należy podnieść, że postępowanie administracyjne wymaga aby organ należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, zatem organ administracji obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracji nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. Wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące zgodnie z art. 28 kodeksu postępowania-stronami postępowania.

Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. (2006.07.26 wyrok N SA W-wa II OSK 1004/05 LEX nr 266429)

Jak wynika z akt sprawy organ administracji zaniechał ustalenia prawidłowego kręgu podmiotów, które winny brać udział w sprawie i w ogóle nie wszczął postępowania w sprawie.

Zauważyć również należy, że zasada ogólna-czynnego udziału strony w postępowaniu została naruszona ponieważ strony zostały pozbawione możliwości brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji nie umożliwiono im wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

Jeżeli organ odstępuje od tej zasady co jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu winien podać przyczyny dla których odstąpił od zasady wyrażonej w art. § 1 art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. W aktach sprawy brak jest również informacji w tym zakresie.

Wreszcie należy podnieść, iż skarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego. Podstawowe znaczenie dla identyfikacji skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego odgrywają jego podstawy: prawna i faktyczna. One to decydują, że w świecie zjawisk prawnych pojawił się taki a nie inny splot uprawnień i obowiązków stanowiących przedmiot stosunku prawnego, czyli treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, dokonanego w ostatecznej decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 6,7 i 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja administracyjna musi mieć każdorazowo oparcie w szczegółowej ustawowej podstawie prawnej upoważniającej organ administracji publicznej do jej wydania i określającej treść rozstrzygnięcia. Ta właśnie norma prawna , stanowiąca podstawę prawną decyzji administracyjnej, jednocześnie spełnia funkcję podstawowego elementu identyfikującego skonkretyzowany w decyzji administracyjnej stosunek prawny.

Jak wynika z treści pkt 2 decyzji organu l instancji, organ umorzył postępowanie w sprawie zwrotu części działek nr .........gdyż działki posiadają nieuregulowany stan prawny.

Stosownie do przepisów art. 136 ust. 3 ugn w związku z art. 140 ust. 1 i 142 ugn należy przyjąć, że sprawa zwrotu nieruchomości zawiera dwa elementy: uregulowanie stosunków własnościowych wywłaszczonej nieruchomości przez jej restytucję do stanu prawnego z okresu przed wywłaszczeniem oraz rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu wypłaconego odszkodowania. Oznacza to, że organ nie może zaniechać ustalenia w toku prowadzonego postępowania czy dana nieruchomość objęta wnioskiem może być zwrócona względnie nie, uprawnionym podmiotom. Nieuregulowany stan prawny działek objętych wnioskiem o zwrot wywłaszczonych nieruchomości nie uzasadnia umorzenia postępowania w tym zakresie. Okoliczność ta budzi nadto dodatkowe wątpliwości w sytuacji gdy w chwili wywłaszczenia stan prawny był uregulowany bo umożliwił wydanie decyzji wywłaszczeniowej a następnie jest on stanem prawnym niewyjaśniony (co do działek ........) uniemożliwiającym dokonanie zwrotu.

Organ nie wskazał w żaden sposób co jest przyczyną tego stanu i nie wykazał też aby było prowadzone jakiekolwiek postępowanie zmierzające do wyjaśnienia tego stanu rzeczy.

Dodatkowo organ nie wyjaśnił czy objęte wnioskiem nieruchomości są w całości względnie tylko w części składnikiem strefy ochronnej (izolacyjnej) huty a jeżeli tak to w jakiej części.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm). -uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm).-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z ........2005r. wydaną przez organ ł instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej.

Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszają prawo.

Decyzje te zostały wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Stosownie do treści art. 145§ 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 z póź.zm)

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 z póź.zm)