Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 691/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 4, 151 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewody z dnia 15 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta J. (dalej Starosta) decyzją z dnia 5 lipca 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 104 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku R. J. (dalej jako skarżąca lub strona) z dnia 17 października 2022 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 9 września 2021 r. (znak [...]) zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany oraz udzielającej A. W., pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej w prowadzonym gospodarstwie rolnym na działkach nr [...], [...], położonych w m. O., gm. J., z powodu braku podstaw do jej uchylenia.

Uzasadniając decyzję Starosta wskazał, że skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj., że "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Mając to na uwadze Starosta wezwał skarżącą do wykazania prawa do udziału we wnioskowanej sprawie, jako strona w rozumieniu art. 28 k.p.a. albo art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm., dalej Pr. bud.) oraz wykazania, że zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 k.p.a., w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania.

W wyznaczonym terminie wpłynęła odpowiedź pełnomocnika skarżącej, który wskazał, że:

1. właścicielka działki nr [...] w obrębie O. - C. , bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...] z dnia 9 września 2021 r. podczas, gdy prace budowlane wykonywane na nieruchomościach objętych tym pozwoleniem wywołują bezpośredni skutek w postaci immisji pośrednich materialnych oraz niematerialnych na sąsiedniej działce wnioskodawczyni - prace budowlane prowadzą do podniesienia poziomu gruntu, co wywołuje bezpośredni wpływ na jej nieruchomość, powodując spływ wód opadowych na jej działkę;

2. zachowany został termin z art. 148 § 1 k.p.a., gdyż o decyzji o pozwoleniu na budowę strona (jej pełnomocnik) dowiedziała się 15 września 2022 r.

Następnie Starosta postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...] z dnia 7 września 2021 r. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Starosta ustalił, że:

1. inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dołączył dokumenty określone art. 33 ust. 2 Pr. bud., tj.

- ostateczną decyzję Burmistrza [...] z dnia 11 stycznia 2021 r. nr [...] o warunkach zabudowy;

- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

- projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno - budowlany wraz z opiniami i uzgodnieniami, sporządzony przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane.

- stroną postępowania był tylko inwestor - A. W., właściciel działek nr [...], [...].

Po analizie załączonego do wniosku projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego, działając zgodnie z art. 35 ust. 1 Pr. bud. stwierdzono:

- zgodność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego z ustaleniami decyzji ostatecznej Burmistrza [...] z dnia 11 stycznia 2021 r. nr [...] warunkach zabudowy;

- zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno - budowlanymi;

- kompletność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i posiadanie wymaganych pozwoleń, opinii i uzgodnień.

Starosta biorąc pod uwagę dokonane ustalenia stwierdził, że wniosek inwestora wraz z projektem spełnia warunki określone przepisami zawartymi w art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 Pr. bud., niezbędne do wydania wnioskowanej decyzji. Wskazano, że zgodnie z art. 35 ust. 4 w razie spełnienia wymagań określonych w powołanym art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tych okolicznościach została wydana decyzja z dnia 9 września 2021 r. nr [...].

Odnosząc się do zarzutów skarżącej w odniesieniu do projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego sporządzonego przez uprawnionego projektanta mgr inż. arch. M. G., Starosta stwierdził, że:

- przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę budynku gospodarczego o wysokości max. 8,11 m, zwróconego ścianą z oknami i drzwiami w stronę granicy działki [...] w obrębie O. - C., usytuowanego w odległości 8,65 m od granicy tej działki, stanowiącej własność skarżącej. Wymieniona działka sąsiednia nr [...] jest zabudowana jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym. Obiekty na tej działce są usytuowane w odległości ponad 25 m od granicy działki nr [...] i [...] stanowiącej własność A. W.. Między budynkami na działce inwestora (A. W.) i na działce sąsiedniej nr [...] (R. J.) odległość będzie wynosić ponad 33 m;

- wskazane usytuowanie budynku jest zgodne z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, dalej r.w.t.), który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy. W sprawie lokalizacji budynku objętego pozwoleniem na budowę z dnia 9 września 2021 r. nr [...], nie wynikają inne wymagania o których mowa w § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 r.w.t., a także nie wynikają z przepisów odrębnych.

Zwrócono uwagę, że lokalizowany na działkach nr [...] i [...] budynek gospodarczy, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839, z późn. zm.) nie jest zaliczany do inwestycji mogących potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie Starosty oraz zgodnie z zapisem uprawnionego projektanta, zamieszczonym w zatwierdzonym projekcie budowlanym, projektowany budynek nie oddziałuje na działki sąsiednie. Oddziaływanie mieści się w całości w granicach terenu inwestycji. Sporny budynek nie spowoduje zagrożenia dla środowiska, higieny i zdrowia jego użytkowników i najbliższego otoczenia oraz nie spowoduje ponadnormatywnego zacieniania działek sąsiednich;

Odnosząc się do zarzutów związanych z podniesieniem poziomu gruntu, wobec czego wody opadowe mogą spływać i nadmiernie gromadzić się na działce sąsiedniej należącej do skarżącej, Starosta stwierdził, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym wody opadowe i roztopowe zostaną zagospodarowane w obrębie terenu inwestycji (na nieutwardzonym terenie własnej działki), co jest również zgodne z decyzją Burmistrza [...] z 11 stycznia 2021 r. nr [...] o warunkach zabudowy. Ponadto projekt nie zakłada podniesienia poziomu gruntu na działce inwestora.

Wobec tego organ stwierdził, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę z dnia 9 września 2021 r. nr [...], w żaden sposób nie ograniczy zabudowy terenu na działkach sąsiednich, w tym działce nr [...] w obrębie O. - C..

Starosta dalej wskazał, że parametry lokalizacji przedmiotowej inwestycji zostały określone w decyzji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy, która wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Starosta [...] zatwierdzając projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany stwierdził zgodność przedmiotowej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto organ zwrócił uwagę, że organ administracji architektoniczno - budowlanej prowadząc postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może pominąć art. 4 Pr.b., który statuuje zasadę wolności budowlanej, mającą zapewnić inwestorowi realizację jego inwestycji i zapobiegać poszukiwaniu formalistycznie rozumianych w przepisach przeszkód w tym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2009 r., syg. akt II OSK 1719/07).

Organ zwrócił też uwagę, że w procesie inwestycyjnym konieczne jest zapewnienie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, stosowanie do treści art. 5 ust. 1 pkt. 9 Pr.bud. Prawidłowa wykładnia omawianego przepisu powinna prowadzić do wyważenia konkretnych interesów, tj. inwestora oraz właścicieli sąsiednich nieruchomości. Stosowanie bowiem do art. 64 ust. 2 Konstytucji RP własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej co oznacza, że w procesie inwestycyjnym trzeba zbadać, czy w wyniku realizacji inwestycji może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ewentualnego naruszenia norm Pr.b. i warunków technicznych w taki sposób, który całkowicie uniemożliwi zabudowę sąsiedniej nieruchomości w sposób zgodny z przepisami prawa. Szeroka ochrona interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób nie może jednak sięgać tak daleko, by uniemożliwić inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami.

Mając powyższe na uwadze Starosta uznał, że zasadnie skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną nr [...] z dnia 7 września 2021 r. (znak [...]), co powoduje brak podstaw do uchylenia wskazanej decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, obejmującego budowę budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej w prowadzonym gospodarstwie rolnym na dz. nr [...], [...] w m. O., gm. J..

Od powyższej decyzji skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając:

1. naruszenie przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 Pr. bud., w zw. z art. 35 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 140 k.c. poprzez ich niezastosowanie i nieprawidłowe ustalenie, że R. J. słusznie nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 9 września 2021 r., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji;

2. naruszenie przepisu art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 9 września 2021 r.;

3. naruszenie przepisów art. 7, 11, 77§1 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji całkowite pominięcie przedstawionych przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania z 17 października 2022 r. okoliczności i dowodów dla oceny zasadności przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 §1 pkt. 4 k.p.a.

W odwołaniu wskazano, że Starosta J. pomijając przepisy prawa cywilnego materialnego oraz prawa administracyjnego procesowego, błędnie uznał, że skarżąca słusznie nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 9 września 2021 r. Organ I Instancji w żaden sposób nie odniósł się do prawa udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przysługującego skarżącej w związku z oddziaływaniem obiektu budowlanego ze względu na przysługujące jej prawo własności. W ocenie skarżącej organ I Instancji dokonał analizy częściowej, odnosząc się tylko do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), nie uwzględniając innych przesłanek stanowiących o obszarze oddziaływania budynku, co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem, że skarżąca nie powinna być stroną postępowania.

Wojewoda decyzją z dnia 15 września 2023 r., nr [...] [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].

Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrywana sprawa dotyczy wniosku R. J. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę. Stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę była wyłącznie inwestor A. W.. Składając wniosek o wznowienie postępowania powołano się na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z terenem działek inwestycyjnych nr [...] i [...].

Wskazano, że ocena posiadania przymiotu strony, w kontekście zgłoszonej przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., winna nastąpić w pierwszej kolejności w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr.bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei w myśl art. 3 pkt 20 Pr. bud. (w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r.), obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 598/06, Lex nr 339465), zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Pr. bud.

Zdaniem Wojewody Starosta [...] zasadnie przyjął, że R. J. nie przysługuje przymiot strony postępowania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Starosta [...] w sposób prawidłowy odwołał się kwestii usytuowania projektowanego budynku gospodarczego (o wysokości do kalenicy - ok. 8 m) względem granicy z działką nr [...], której współwłaścicielem jest skarżąca. Odległość tego budynku od ww. granicy będzie wynosić 8,65 m. Najbliższy budynek na działce nr [...] usytuowany jest w odległości ok. 25 m od granicy z działką inwestycyjną.

Biorąc pod uwagę przepisy rozporządzenia r.w.t., parametry przewidzianego do realizacji obiektu oraz jego usytuowanie wskazują na brak oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej w zakresie możliwości jej zagospodarowania i zabudowy.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących ewentualnej zmiany stosunków wodnych wskutek realizacji inwestycji i negatywnego wpływu na grunt sąsiedni Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1478), właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

W myśl ust. 2 ww. artykułu, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie można zwrócić się do wójta, burmistrza, prezydenta miasta o wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub też wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom (stosownie do treści ust. 3 ww. artykułu).

Wojewoda zwrócił uwagę, że z dokumentacji projektowej wynika, iż wody opadowe zostaną zagospodarowane w obrębie inwestycji (na nieutwardzonym terenie własnej działki).

Nie stwierdzono zatem, aby postępowanie, zakończone wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, miało wpływ na prawa skarżącej, w szczególności na sposób wykonywania przez nią prawa własności sąsiedniej nieruchomości. Nie wykazała ona legitymacji do ingerowania w postępowanie dotyczące obiektu i nieruchomości, do których nie posiada żadnego tytułu prawnego.

Zdaniem organu zastrzeżenia skarżącej, sprowadzające się do niezadowolenia z postępującej zabudowy sąsiedniego terenu, mogą być oceniane jedynie w kontekście interesu faktycznego, definiowanego jako stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, LEX nr 1689510).

Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że skarżąca nie mogła zostać uznana za stronę postępowania. Nie zaistniała zatem przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniająca uchylenie decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. J. - reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła w całości decyzję Wojewody z dnia 15 września 2023 r. nr [...], zarzucając:

1. naruszenie przepisu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 pr. bud. w zw. z art. 140 k.c. oraz art. 144 k.c. poprzez ich niezastosowanie i nieprawidłowe ustalenie, że R. J. słusznie nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 9 września 2021 roku, obejmującą pozwolenie na budowę budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej w prowadzonym gospodarstwie rolnym dz. nr [...],[...] w miejscowości O., gmina J. w obrębie O. - C., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, albowiem organ orzekł, że w niniejszym postępowaniu nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji o pozwoleniu na budowę;

2. naruszenie art. 149 §2 w zw. 145 §1 pkt. 4 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieprawidłowe ustalenie, że w sprawie nie zachodzi ustawowa przesłanka określona w art. 145 §1 pkt. 4 k.p.a. do wznowienia postępowania, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,;

3. naruszenie przepisów art. 7, 11, 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie dla oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania wznowieniowego przez Starostę [...] oraz zasadności przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 §1 pkt. 4 k.p.a. i obszaru oddziaływania realizowanej inwestycji budowlanej, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji o odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 9 września 2021 r.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasadzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

W skardze podtrzymana została dotychczasowa argumentacja o tym, że R. J. powinna być uznana za stronę postępowania. Skarżąca podała, że obszarem oddziaływania jest także teren, gdzie uciążliwości związane z inwestycją mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa, a sam fakt zachowania odległości przewidzianych przepisami technicznymi nie przesądza o braku oddziaływania obiektu budowlanego poza teren inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634).

Zaskarżone do sądu administracyjnego decyzje zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 9 września 2021 r. (znak [...]) zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany oraz udzielającej inwestorowi - A. W., pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej w prowadzonym gospodarstwie rolnym na działkach nr [...], [...], położonych w m. O., gm. J..

Starosta [...] decyzją z dnia 5 lipca 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. we wznowionym postępowaniu, odmówił uchylenia ww. decyzji własnej z dnia 9 września 2021 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 września 2023 r. Wojewoda rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy.

Zgodnie z przywołanym przepisem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Zatem istota tego uregulowania polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania.

Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, iż nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania.

W przedmiotowej sprawie skarżąca inicjując postępowanie powołała się na podstawę wznowieniową określoną art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Obowiązkiem organu było zatem sprawdzenie istnienia wyłącznie tej podstawy wznowieniowej. Zawsze bowiem w wypadku wznowienia postępowania na skutek wniosku strony, granice postępowania ograniczone są tylko do podstawy wznowienia wskazanej we wniosku strony o wznowienie postępowania, następnie określonej w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Obowiązkiem organu było również ustalenie, czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o wydanej decyzji (art. 148 § 1 k.p.a.). W rozpatrywanym przypadku warunki te zostały spełnione, zatem postępowanie mogło zostać wznowione.

Wskazania w tym miejscu również wymaga, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych.

Zgodnie ze wskazanym we wniosku przepisem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przepis ten przesądza zatem, że okolicznością rozstrzygającą będzie ustalenie, czy podmiot zgłaszający żądanie wznowienia postępowania i wskazujący, iż jest stroną pominiętą w zakończonym postępowaniu faktycznie posiada przymiot strony i że przeprowadzenie postępowania z jego pominięciem stanowi naruszenie prawa. Tego właśnie w istocie dotyczy spór w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy orzekające postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które organy przyjęły, iż skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w sprawie, w której nastąpiło wznowienie postępowania, w pełni należy zaakceptować.

W tym zakresie należy stwierdzić, iż na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżącej ocenić należało w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią, stronami postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przywołany przepis określa wprost strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, którym przysługuje interes prawny w sprawach tego rodzaju - nie przewidując przy tym wyjątków. Ponadto stanowi on lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 28 ust. 2 Pr.b., jako szczególny, ma zatem w niniejszej sprawie zastosowanie przed ogólną regulacją art. 28 k.p.a.

Mając na uwadze brzmienie art. 28 ust. 2 Pr.b. organ obowiązany był zatem w niniejszej sprawie ustalić, czy nieruchomość, co do której skarżącej przysługuje prawo własności, znajduje się w "obszarze oddziaływania obiektu", na budowę którego wydano pozwolenie. Wyjaśnienie tego pojęcia zawiera art. 3 pkt 20 Pr.b., zgodnie z którym przez ten obszar należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Innymi słowy, tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Dlatego też sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, lub oddalonej od niej w niewielkim stopniu, nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego.

W realiach niniejszej sprawy przedmiotem postępowania wznowieniowego wszczętego na podstawie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zatem zbadanie, czy istniejąca treść oraz ustalenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia 9 września 2021 r., w stosunku do której wszczęto postępowanie nadzwyczajne, pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawczyni powinna być stroną, a mimo to za stronę nie została uznana.

Jak wyżej wskazano decyzją Starosty [...] z dnia 9 września 2021 r. nr [...] zatwierdzono projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany oraz udzielono pozwolenia na budowę budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej na działkach nr [...], [...], położonych w m. O., gm. J.. Analiza zatwierdzonej dokumentacji projektowej nie pozwala na stwierdzenie, że obszar oddziaływania ww. inwestycji obejmuje również działkę skarżącej nr [...]. Oceny obszaru oddziaływania należy dokonywać przez pryzmat treści tej decyzji oraz zatwierdzonego nią projektu zagospodarowania.

Jak wynika z tej dokumentacji przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę budynku gospodarczego o wysokości max. 8,11 m, zwróconego ścianą z oknami i drzwiami w stronę granicy działki [...] w obrębie O. - C., usytuowanego w odległości 8,65 m od granicy tej działki, stanowiącej własność skarżącej. Budynki na obu działkach oddalone są od siebie o 33 m.

W świetle powyższego uznać należało, że organy administracji prawidłowo ustaliły przepisy, które miały w sprawie zastosowanie do ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Przepisami odrębnymi, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Pr.b., są m.in. przepisy techniczno-budowlane. Sporna inwestycja nie jest poddana jakiemuś szczególnemu reżimowi prawnemu, zastosowanie znajdują zatem wyłącznie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analiza inwestycji w aspekcie tych przepisów pozwala stwierdzić, iż kwestie związane z lokalizacją budynku względem granic nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu o pozwolenie budowę. Inwestycja nie narusza bowiem normatywnych odległości określonych przepisami § 12 oraz nie zachodzi w tym przypadku konieczność uwzględnienia przepisu § 13 przedmiotowego rozporządzenia, regulującego nakaz zapewnienia naturalnego oświetlenia budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Przeprowadzając ocenę w tym zakresie organy na to wskazały. Co istotne, budynek mieszkalny skarżącej jest oddalony o 33 m od spornego budynku gospodarczego.

Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym podnoszone przez skarżącą problemy związane z odprowadzaniem wód opadowych zostały rozwiązane przez uprawnionych projektantów, co podlegało kontroli Starosty w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 9 września 2021 r. Wskazać w tym miejscu należy, iż w dokumentacji projektowej zawarto rozwiązania dotyczące sposobu zagospodarowania wód opadowych – na terenie działki inwestora która nie jest utwardzona. W tej sytuacji zarzuty podniesione w tym zakresie są chybione. Sąd nie może rozważać hipotetycznego spływania na działkę skarżącej wód opadowych z terenu działek inwestycyjnych. W tym zakresie organy prawidłowo wskazały, iż w takim przypadku właściwy byłby wójt gminy O..

Zasadnie również organy administracji uznały, że inwestycja nie podlega regulacjom przepisów z zakresu ochronę środowiska i w tym zakresie nie powoduje ograniczeń w użytkowaniu terenu. Tym samym również z tej przyczyny obszar oddziaływania nie rozciąga się poza granice działki inwestora.

W sprawie nie znajdują również zastosowania inne przepisy prawa administracyjnego, które w związku z inwestycją wprowadzałyby ograniczenia dla nieruchomości skarżącej. Okoliczności, na które powołuje się, mogą świadczyć jedynie o interesie faktycznym, który nie jest tożsamy z interesem prawnym i nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr.b.

W związku z tym Sąd przyjął, że organy administracji zasadnie nie znalazły podstaw do uznania, że działka skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.b. Okoliczność ta skutkuje tym, że skarżąca nie może zostać uznana za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Tym samym nie można przyjąć, że pominięcie jej udziału w tym postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec stwierdzenia, że wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania nie zachodzi, organy prawidłowo wydały decyzję w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze podane argumenty Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.