Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 413/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 83
journal: Dz.U. 2022 poz 916
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
article: art. 151a par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2023 r. sprawy ze sprzeciwu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "PIONIER" w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r. [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na usunięcie drzewa uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 czerwca 2023 r. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "PIONIER" w K. (zwanej dalej "Spółdzielnią") od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia 22 marca 2023 r. znak: [...] w części dotyczącej odmowy zezwolenia na usunięcie 1 sztuki drzewa z gatunku modrzew europejski (Larix decidua) przez Spółdzielnię - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Uzasadniając powyższe, Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.

o ochronie przyrody (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 916 ze zm.), zwanej dalej "u.o.p.". Organ odwoławczy powołał treść art. 83 ust. 1, ust. 4 oraz art. 83a ust. 1 u.o.p. i wskazał, że organ pierwszej instancji decyzją z 22 marca 2023 r.:

1. Zezwolił Spółdzielni na usunięcie drzewa gatunku klon pospolity (Acer platanoides) o obwodzie pnia [...] cm (drzewo nr [...]).

1. Wyznaczył termin usunięcia drzewa: do 30 kwietnia 2023 r.

2. Odstąpił od naliczenia opłaty za usunięcie drzewa na podstawie art. 86 ust. 1 pkt. 4, 9 ustawy o ochronie przyrody.

3. Uzależnił wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa z pkt 1 niniejszej decyzji od wykonania kompensacji przyrodniczej w ilości 2 sztuk drzew gatunku: dąb szypułkowy "Fastigiate Koster", grab pospolity "Frans Fontaine", grab pospolity "Fastigiata", buk pospolity "Dawyck Purple", buk pospolity "Dawyck Gold", klon pospolity "Royal Red", brzoza brodawkowata lub brzoza brodawkowata "Fastigiata" o obwodzie pnia na wysokości 100 cm wynoszącym 10-12 cm lub świerk pospolity, świerk kłujący, sosna pospolita, sosna czarna, sosna żółta lub jodła pospolita o wysokości pnia wynoszącym 100-120 cm na działce o nr ewid. [...] obręb 0024 w K., w terminie do 31 grudnia 2023 r.

4. Po wykonaniu nasadzeń kompensacyjnych należy przesłać do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Środowiska Urzędu Miasta K. protokół z posadzenia drzew wraz ze szkicem ich lokalizacji (z uwzględnieniem numeru ewidencyjnego działki) oraz wskazaniem nazwy posadzonego gatunku w terminie do 14 dni od daty wykonania.

5. Określił warunki techniczne sadzenia drzew wymienionych w pkt. 1.3 sentencji decyzji. Drzewa powinny mieć prawidłowo ukształtowany pień i koronę, o parametrach zgodnych z normami stosowanymi w szkółkarstwie ozdobnym, drzewa powinny być sadzone z bryłą korzeniową w dół o pow. 0,8 x 0,8 m zaprawiany ziemią urodzajną oraz ściółkowany korą, korzenie złamane i uszkodzone należy, przed sadzeniem przyciąć, drzewa liściaste powinny być dodatkowo opalikowane 2-3 drewnianymi palikami o średnicy 7 cm, wysokość palika powinna być równa wysokości pnia posadzonego drzewa, drzewa należy przymocować do palika tuż pod koroną, przy użyciu elastycznej taśmy o min szer. 3 cm (art. 83 d ust. 4 ustawy o ochronie przyrody).

2. Nie zezwolił Spółdzielni na usunięcie drzewa z gatunku modrzew europejski (Larix decidua) o obwodzie pnia 121 cm (drzewo nr [...]).

Kolegium wskazało, że w odwołaniu od tej decyzji Spółdzielnia podniosła, że odmowa usunięcia 1 sztuki drzewa z gatunku modrzew europejski jest nieuzasadniona. Drzewo to rośnie bowiem w miejscu przebiegu sieci kanalizacyjnej, a przedostanie się korzeni do przewodów kanalizacyjnych może spowodować problemy eksploatacyjne oraz uszkodzenie rur.

Kolegium podkreśliło, że w tej sprawie organ zezwolił Spółdzielni na usunięcie 1 sztuki drzewa z gatunku klon pospolity, zaś nie zezwolił na usunięcie 1 sztuki drzewa z gatunku modrzew europejski ze względu na jego dobry stan zdrowotny oraz estetykę otoczenia.

Oceniając powyższą decyzję Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie sprostał zadaniu przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz wydania właściwie uargumentowanej decyzji administracyjnej. Podniosło, że ochrona wartości przyrodniczo-krajobrazowych stanowiąca podstawę odmowy udzielenia Spółdzielni zezwolenia na usunięcie 1 sztuki drzewa z gatunku modrzew europejski jest niewystarczająca. Z przepisów art. 2 ust. 1 pkt 8 oraz ust. 2 pkt 5 u.o.p. wynika, że w sposób szczególny należy dbać o elementy przyrody, w tym drzewa. Jednakże z punktu widzenia pozwoleń na usuwanie drzew i krzewów najważniejszym zadaniem organu administracji jest, aby umiejętnie wyważyć interes strony występującej z wnioskiem o wydanie ww. zezwolenia oraz interes publiczny przemawiający za zachowaniem jak największej liczby obiektów przyrodniczych i zadrzewień. Najracjonalniejszym rozwiązaniem w tym zakresie powinno być rozważenie przez organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów, czy bez tego konkretnego obiektu przyrodniczego nie da się zrealizować przedsięwzięcia stanowiącego przyczynę wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na jego usunięcie, z jednoczesnym ustaleniem, jakie zmiany może to ewentualnie wywołać w środowisku przyrodniczym oraz czy dostateczną rekompensatą dla środowiska nie będzie zastąpienie usuwanych drzew nowymi i dopiero, w przypadku stwierdzenia braku takich możliwości, będzie można podjąć decyzję odmowną. Natomiast wystarczającą przesłanką do wydania decyzji odmawiającej zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów nie będzie sam walor przyrodniczy obiektu objętego wnioskiem.

Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie organ nie przeprowadził takiej analizy, która winna też znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Tym bardziej wskazana jest refleksja organu w tym zakresie, mając na względzie cel, jaki wskazała Spółdzielnia w swoim wniosku o usunięcie drzewa. Organ winien mieć także na względzie i tę okoliczność, że wnioskowane do usunięcia drzewo rośnie na terenie uniemożliwiającym jego dalszy rozwój (bezpośrednie sąsiedztwo budynku, parkingu, drogi wewnętrznej, sieci infrastruktury technicznej) i w związku z tym, czy nie byłoby zasadnym udzielić zezwolenia na usunięcie spornego drzewa z jednoczesnym zobowiązaniem do dokonania nasadzeń kompensacyjnych, do których wnioskodawca sam zobowiązał się w treści wniosku.

Kolegium podkreśliło, że w uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji uznał, że wnioskowane do usunięcia drzewo nie stanowi zagrożenia dla przebiegającej w pobliżu sieci infrastruktury technicznej i pomimo odchylonej statyki nie stanowi zagrożenia dla ludzi i mienia. Kolegium zauważyło jednak, że modrzew rośnie w odległości 3,9 m od bloku nr [...], w odległości 3,5 m od drogi osiedlowej oraz 2,5 m od chodnika, pień drzewa jest odchylony od pionu ok. 10-15° w kierunku północnym, nad drogą osiedlową. Z art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p. wynika zaś, że istotnym elementem w badanej sprawie jest stwierdzenie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych. Wnioskodawca, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, przedłożył dendrologiczną opinię techniczną modrzewia, w świetle której zasadne jest usunięcie tego drzewa. Organ orzekający w sprawie nie odniósł się do ustaleń i wniosków tej opinii, ani też do sprzeciwu wniesionego przez mieszkańców bloku nr [...] wobec zamiaru usunięcia spornego drzewa. Kolegium podkreśliło, że organ winien sprawę rozpatrzeć kompleksowo, w tym odnieść się do ewentualnych zagrożeń jakie powoduje pozostawione w tym miejscu drzewo.

Kolegium dodało, że wnioskowane do usunięcia drzewo nie należy do żadnego z wartościowych przyrodniczo gatunków, nie jest okazem szczególnie rzadkim, okazałym, nie stwierdzono występowania gatunków chronionych w obrębie drzewa, w tym na pniu, w koronie oraz w obrębie systemu korzeniowego w zasięgu korony drzew. Modrzew ten nie jest odosobnionym okazem drzewa rosnącym na rozpatrywanym obszarze.

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została przedwcześnie, bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, mających wpływ na wynik końcowy. Zatem rozstrzygnięcie tej sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym, wskazanym wyżej zakresie i nie ma możliwości zastosowania art. 136 k.p.a.

Sprzeciw od powyższej decyzji Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "PIONIER" w K., zarzucając jej naruszenie:

1) art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 129 i art. 16 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające w całości decyzję organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy powyższe wykroczyło poza zakres zaskarżenia określony przez stronę skarżącą w odwołaniu;

2) wyrażonej w art. 139 k.p.a. zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się w wyniku uchylenia korzystnego i niespornego dla strony rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zezwalającego na wycinkę 1 z drzew;

3) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów samorządu terytorialnego, które polegało na nieuwzględnieniu charakteru podnoszonych przez wnoszącego odwołanie zarzutów, a następnie dokonanie ich kwalifikacji niezgodnej z rzeczywistą wolą skarżącego tj. poprzez rozszerzenie ich na decyzję niezaskarżoną, tj. ostateczną i orzeczenie na niekorzyść strony;

4) art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie podczas postępowania zasady zaufania obywateli do państwa, co polegało w szczególności na rozpoznaniu sprawy ponad żądanie strony na jej niekorzyść.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, przedstawiając argumentację na poparcie stanowiska wskazując, że Kolegium niewłaściwie zinterpretowało treść odwołania, błędnie zakładając, że dotyczy ono całości zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Podkreśliła, że organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji również w części niezaskarżonej i korzystnej dla strony.

W związku z powyższym skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej sprzeciwem decyzji. Zdaniem Kolegium, zarzut dotyczący przekroczenia dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że odwołanie Spółdzielni dotyczy całości a nie części decyzji organu pierwszej instancji jest bezzasadny. Kolegium w zaskarżonej decyzji podkreśliło bowiem, że Spółdzielnia odwołała się od ww. decyzji w części dotyczącej odmowy zezwolenia na usunięcie modrzewia europejskiego i tylko w tym zakresie nakazało przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634.) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli zainicjowanej sprzeciwem w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Charakter i zakres zaskarżonej decyzji, tj. decyzji kasacyjnej, powoduje, że przedmiotem rozważań w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie mogą być kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, ale wyłącznie zagadnienia dotyczące wydania w postępowaniu odwoławczym tego rodzaju decyzji, o czym stanowi art. 64e p.p.s.a. Wobec tego ocena Sądu orzekającego w niniejszej sprawie sprowadzała się wyłącznie do skontrolowania kwestii zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola ta nie może, co do zasady, obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. W wyniku rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do organu pierwszej instancji w celu dokonania niezbędnych ustaleń, których dokonanie jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a które wykraczały poza zakres dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jakie mógł przeprowadzić organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Kolegium wydając decyzję kasacyjną naruszyło art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 129 i art. 16 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia uchylającego w całości decyzję organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy zakres zaskarżenia odwołaniem tej decyzji dotyczył wyłącznie odmowy usunięcia drzewa z gatunku modrzew europejski (Larix decidua) - pkt 2 decyzji.

Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do kwestii uchylenia przez Kolegium decyzji organu pierwszej instancji w całości w sytuacji, gdy z odwołania wniesionego przez skarżącą wynika, że zaskarżyła ona decyzję organu pierwszej instancji jedynie w części w zakresie pkt 2, należy podkreślić, że przepisy regulujące postępowanie administracyjne nie formułują zakazu wniesienia odwołania od części decyzji organu pierwszej instancji. W judykaturze przyjmuje się, że częściowe zaskarżenie decyzji możliwe jest w sytuacji, gdy kwestionowana jest taka część rozstrzygnięcia, która ma samodzielny byt. Wówczas w pozostałym zakresie decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna, co zwalnia organ odwoławczy od rozstrzygania całości sprawy (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK [...]). Stanowisko takie uzasadnione jest treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który dopuszcza uchylenie decyzji w części.

W orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania.

W ocenie Sądu opisana powyżej sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 22 marca 2023 r. jest decyzją częściową.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie dwóch drzew: 1 sztuki drzewa z gatunku klon pospolity oraz 1 sztuki drzewa z gatunku modrzew europejski. Organ pierwszej instancji decyzją z 22 marca 2023 r.:

1. Zezwolił Spółdzielni na usunięcie drzewa gatunku klon pospolity (Acer platanoides) o obwodzie pnia [...] cm (drzewo nr [...]).

1.1. Wyznaczył termin usunięcia drzewa: do 30 kwietnia 2023 r.

1.2. Odstąpił od naliczenia opłaty za usunięcie drzewa na podstawie art. 86 ust. 1 pkt. 4, 9 ustawy o ochronie przyrody.

1.3. Uzależnił wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa z pkt 1 niniejszej decyzji od wykonania kompensacji przyrodniczej w ilości 2 sztuk drzew gatunku: dąb szypułkowy "Fastigiate Koster", grab pospolity "Frans Fontaine", grab pospolity "Fastigiata", buk pospolity "Dawyck Purple", buk pospolity "Dawyck Gold", klon pospolity "Royal Red", brzoza brodawkowata lub brzoza brodawkowata "Fastigiata" o obwodzie pnia na wysokości 100 cm wynoszącym 10-12 cm lub świerk pospolity, świerk kłujący, sosna pospolita, sosna czarna, sosna żółta lub jodła pospolita o wysokości pnia wynoszącym 100-120 cm na działce o nr ewid. [...] obręb 0024 w K., w terminie do 31 grudnia 2023 r.

1.4. Po wykonaniu nasadzeń kompensacyjnych należy przesłać do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Środowiska Urzędu Miasta K. protokół z posadzenia drzew wraz ze szkicem ich lokalizacji (z uwzględnieniem numeru ewidencyjnego działki) oraz wskazaniem nazwy posadzonego gatunku w terminie do 14 dni od daty wykonania.

1.5. Określił warunki techniczne sadzenia drzew wymienionych w pkt. 1.3 sentencji decyzji. Drzewa powinny mieć prawidłowo ukształtowany pień i koronę, o parametrach zgodnych z normami stosowanymi w szkółkarstwie ozdobnym, drzewa powinny być sadzone z bryłą korzeniową w dół o pow. 0,8 x 0,8 m zaprawiany ziemią urodzajną oraz ściółkowany korą, korzenie złamane i uszkodzone należy, przed sadzeniem przyciąć, drzewa liściaste powinny być dodatkowo opalikowane 2-3 drewnianymi palikami o średnicy 7 cm, wysokość palika powinna być równa wysokości pnia posadzonego drzewa, drzewa należy przymocować do palika tuż pod koroną, przy użyciu elastycznej taśmy o min szer. 3 cm (art. 83 d ust. 4 ustawy o ochronie przyrody).

2. Nie zezwolił Spółdzielni na usunięcie drzewa z gatunku modrzew europejski (Larix decidua) o obwodzie pnia 121 cm (drzewo nr [...]).

W ocenie Sądu, taka treść rozstrzygnięcia pozwala uznać, że organ pierwszej instancji zawarł w osnowie decyzji odrębne, niezależne od siebie, oparte na odrębnych podstawach prawnych i faktycznych, rozstrzygnięcia tj. w pkt 1 zezwolił na wycinkę drzewa z gatunku klon pospolity (Acer platanoides), a w pkt 2 odmówił zezwolenia na usunięcie drzewa z gatunku modrzew europejski (Larix decidua).

Zdaniem Sądu, decyzja organu nie zawiera wielowątkowego rozstrzygnięcia wykluczającego prawną możliwość częściowego jej zaskarżenia odwołaniem. W wyroku z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podejmowanie decyzji częściowych uzależnione jest od ustalenia, że sprawa ma przymiot podzielności i da się z niej "wyodrębnić część nadającą się do samodzielnego rozstrzygnięcia". W wyroku tym cechę "podzielności" sprawy powiązano z przedmiotem postępowania, wskazując, że występuje ona wówczas, gdy "możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek". Wydanie decyzji częściowej jest zatem dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy sprawa jest podzielna i można z niej wyodrębnić części nadające się do względnie samodzielnego rozstrzygnięcia, co – jak już wskazano wyżej - ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, zarzut wskazany w pkt 1 petitum sprzeciwu jest uzasadniony.

Również pozostałe zarzuty sprzeciwu są uzasadnione.

Zgodnie z art. 139 k.p.a., organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, rozpoznając odwołanie, organ mając na uwadze treść art. 139 k.p.a. "nie może pogarszać – określonej decyzją organu pierwszej instancji – sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia." (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, komentarz do art. 139, pkt 1).

W ocenie Sądu, instytucja z art. 139 k.p.a. ma zastosowanie również w przypadku decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., to jest uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy odwołaniem strona objęła jedynie część decyzji. Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji również w części nie objętej odwołaniem tj. zezwalającej na wycinkę drzewa, niewątpliwie pogarsza sytuację strony, gdyż traci ona uprawnienie, którym dysponowała do czasu wydania decyzji organu odwoławczego (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK [...], wyrok NSA z 13 października 2021 r. sygn. akt III OSK [...], wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa [...] - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej [...]).

W piśmiennictwie trafnie wskazano, że "niekorzyść", o której mowa w art. 139 k.p.a., to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy, zaś o tym, czy pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z projektowanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, komentarz do art. 139, pkt 6).

W rozpoznawanej sprawie Kolegium uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości, a zatem również w części nie objętej zakresem odwołania naruszyło art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a.

Z podniesionych wyżej względów, stwierdzone przez Sąd naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji.