Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 883/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant: starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 736/23 w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2023 r. znak: DOA.7111.7.2023.DKA w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 listopada 2023 r., sygn. VII SA/Wa 736/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z [...] stycznia 2023 r., znak: [...], w przedmiocie wznowienia postępowania.

Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu [...] lutego 2017 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo H. K. opatrzone datą [...] lutego 2017 r. zawierające wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z 24 kwietnia 2012 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z 19 lutego 2008 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą T. J. pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na nadbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego i dobudowie szybu windowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w [...]. Na wezwanie organu wnioskodawca sprecyzował, że przesłankę wznowienia stanowi fałszywe oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane złożone przez inwestora dnia [...] grudnia 2007 r., "w którym przyszły inwestor potwierdził nieprawdę i dokument ten nie zaistniał dotychczas na żadnym etapie postępowania administracyjnego ani sądowego". Wnioskodawca wskazał, że oświadczenie inwestora nie było załączone do dokumentów w procedowanym projekcie, na podstawie których wydane zostało pozwolenie na budowę. Dodał, że dopiero po uznaniu go za stronę postępowania uzyskał dostęp do akt sprawy, w tym do tego dokumentu, który - według jego uznania - okazał się fałszywy, a ponadto wskazał, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia dowiedział się [...] stycznia 2017 r., tj. w dniu, w którym odebrał decyzję GINB z [...] stycznia 2017 r.

Postanowieniem z [...] grudnia 2022 r., Wojewoda [...], działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu stwierdził, że wnioskodawca nie dochował terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. gdyż o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia wiedział przed wskazywanym przez niego dniem [...] stycznia 2017 r. Jak wyjaśnił Wojewoda, oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z [...] grudnia 2007 r. stanowiło załącznik do wniosku inwestora o pozwolenie na budowę złożonego do Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] grudnia 2007 r. Kwestia przedmiotowego oświadczenia była wielokrotnie poruszana w różnych rozstrzygnięciach i pismach procesowych dotyczących decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2008 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę, m.in. w: 1) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 grudnia 2010 r. II SA/Gd 673/10, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2008 r.; 2) decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] lutego 2008 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; 3) skardze do WSA w Gdańsku na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r.; 4) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 października 2011 r., II SA/Gd 587/11, którym Sąd uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2011 r. Oświadczenie mające stanowić przesłankę do wznowienia wymienione jest w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r., której bezpośrednio dotyczy procedowany wniosek o wznowienie postępowania, jak i w uzasadnieniach wyroków sądów administracyjnych dotyczących skargi wniesionej na tę decyzję, tj. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 1098/13 oddalającym skargę kasacyjną skarżącego od poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 grudnia 2012 r. sygn. II SA/Gd 383/12, którym Sąd I instancji oddalił skargę H. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wszystkie wymienione powyżej rozstrzygnięcia oraz pisma doręczone zostały wnioskującemu o wznowienie. Ponadto, w piśmie z [...] marca 2017 r. skarżący oświadczył, że po przyznaniu mu przez Sąd statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, uzyskał prawo do wglądu do dokumentacji dotyczącej wydania kwestionowanego pozwolenia. Orzeczenie, którym prawomocnie stwierdzono, że H. K. posiada indywidualny interes prawny w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2008 r. wydał WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. II SA/Gd 6773/10. Z powyższego, jak wyjaśnił Wojewoda, wynika, że wniosek o wznowienie został złożony z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., co uzasadniało wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Opisanym na wstępie postanowieniem z [...] stycznia 2023 r., wydanym na skutek rozpatrzenia zażalenia H. K., GINB utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę H. K. wyjaśnił, że stosownie do poglądów orzecznictwa bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania. Dla oceny zachowania terminu bez znaczenia pozostaje i to, czy wnoszący podanie miał wiedzę odnośnie do prawnego znaczenia określonych okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia. W niniejszej sprawie organy procedowały na skutek podania skarżącego z [...] lutego 2017 r. zawierającego żądanie wznowienia postępowania na wniosek strony powołującej się na przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na złożenie przez inwestora, jak podnosił skarżący, fałszywego oświadczenia w przedmiocie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd pierwszej instancji podzielił w całości dokonaną przez organy w tej sprawie ocenę odnośnie do niezachowania przez skarżącego wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu, organy w sposób uprawniony przyjęły, że nie sposób uznać, iż o wskazanej przez siebie okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania skarżący dowiedział się dopiero [...] stycznia 2017 r. Zarzuty skarżącego dotyczące wydania przez Wojewodę [...] decyzji z [...] kwietnia 2012 r. w oparciu o sfałszowane oświadczenie inwestora z [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie dysponowania nieruchomością na cele budowlane podnoszone bowiem były przez skarżącego w toku licznych postępowań dotyczących tejże decyzji, także postępowań sądowych.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących pominięcia (nieodniesienia się) do innych powołanych w toku postępowania przesłanek wznowienia – tj. przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5-6 oraz pkt 8 k.p.a., Sąd pierwszej instancji wskazał, że akta sprawy nie potwierdzają, aby w tym konkretnym postępowaniu skarżący żądał wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2012 r. w oparciu o inną przesłankę, niż wynikającą ze wskazanego przez niego w piśmie z [...] marca 2017 r. art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Już w wyroku z 9 listopada 2021 r., sygn. II OSK 3335/18, wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego wniesionej od wyroku WSA w Warszawie z 14 czerwca 2018 r. (sygn. VII SA/Wa 2392/17), oddalającego skargę skarżącego na postanowienie GINB w przedmiocie uchylenia ostatecznego postanowienia, sąd kasacyjny wyjaśnił skarżącemu, że tylko w przypadku wznowienia postępowania z urzędu przedmiotem badań i ustaleń organu mogą być wszystkie przesłanki wyliczone przez ustawodawcę jako przyczyny wznowienia. W sytuacji zaś, gdy postępowanie wznowieniowe prowadzone jest na wniosek strony, organ jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku inicjującym takie postępowanie i nie może odnosić się do innych podstaw wznowienia, nie wskazanych przez stronę.

W skardze kasacyjnej H. K. zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 3 i art. 148 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu, w sytuacji gdy skarżący wykazał w wywiedzionych środkach zaskarżenia na wcześniejszych etapach postępowania administracyjnego, że o podstawie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dowiedział się [...] stycznia 2017 r.;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, 6 i 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia GINB z 18 stycznia 2023 r., którym organ II instancji odmówił uchylenia postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2022 r., którym organ I instancji uprzednio również odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2008 r., tj. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, albowiem gdyby Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy zastosował przepisy postępowania, w związku z ujawnieniem się nowego materiału dowodowego w sprawie, powinien był uwzględnić skargę i uchylić decyzję organów;

3. art. 145 § 1 ust. 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ w niniejszej sprawie organ poprzestał jedynie na ustaleniu, że w sprawie nie zachodzi wskazana w pierwotnym wniosku z [...] lutego 2017 r. przesłanka wznowienia, tj. wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., pomimo tego, że w toku postępowania skarżący wskazał na szereg innych naruszeń postępowania uzasadniających wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, tj. przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5, 6 i 8 k.p.a. oraz składał dalsze wnioski dowodowe z dokumentów ujawniane w kolejnych latach na poparcie zasadności wznowienia postępowania;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3, art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("p.bud.") w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ("u.p.z.p."), poprzez pominięcie faktu, że decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została na podstawie wydanej z naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy, co skutkować powinno również wznowieniem postępowania w celu uchylenia wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę lub ewentualnie orzeczeniem, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznawać jej w innym składzie – innemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu;

2. ewentualnie, gdyby NSA uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, tj. uchylenie postanowień GINB z [...] stycznia 2023 r. oraz postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2022 r., a nadto ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. J. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego i dobudowę szybu windowego i przekazanie sprawy z wniosku z [...] lutego 2017 r. do ponownego rozpoznania właściwemu organowi;

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego;

4. przeprowadzenie rozprawy, z uwzględnieniem możliwości przeprowadzenia rozprawy za pośrednictwem środków do porozumienia się na odległość;

5. dopuszczenie i przeprowadzenie wniosku dowodowego z dokumentów, tj. odpisów pism skarżącego z [...] marca 2019 r., [...] kwietnia 2019 r. i [...] grudnia 2022 r., na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, rozszerzenie wyjaśnień skarżącego.

W uzasadnieniu podniesiono m.in., że Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił w żaden sposób, na jakiej podstawie uważa za nieprawdziwe twierdzenie skarżącego, że o podstawie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dowiedział się [...] stycznia 2017 r. Odnosząc się zaś do przeprowadzonej w tym zakresie analizy przez organ podniesiono, że okoliczności podawane przez skarżącego w pismach z [...] grudnia 2016 r. oraz [...] grudnia 2016 r. stanowiły na tamten moment jedynie podejrzenie skarżącego, które zostało potwierdzone dopiero na podstawie dokumentu urzędowego z [...] stycznia 2017 r. (odebranego [...] stycznia 2017 r.). Ponadto, w protokole z [...] marca 2017 r. GINB pouczył skarżącego, że wskazywane przez niego okoliczności mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Niemożliwe więc jest, aby następnie ten sam organ powoływał się w przedmiotowej sprawie na działanie w warunkach przekroczenia terminu z art. 148 § 1 k.p.a.

Powołując się na treść art. 145 § 2 i 3 k.p.a., autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w jego ocenie budynek nr [...] przy pI. [...] w [...], poprzez nadbudowę wykonaną niezgodnie z przepisami prawa oraz decyzjami wydanymi w sprawie, stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców, co wynika z dwóch opinii technicznych znajdujących się w aktach sprawy. Przesłanka wskazana we wniosku, tj. art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jest więc również uzasadniona i winna być rozpoznana merytorycznie. Dalej podniesiono, że dopiero z ekspertyz technicznych wydanych na zlecenie skarżącego wynika, że w dniu wydania decyzji możliwości konstrukcyjne budynku były inne niż wskazano w projekcie załączonym do wniosku o pozwolenie na budowę, a w efekcie doszło do niekorzystnego rozłożenie obciążeń lub nawet powstania sytuacji mogącej poważnie zagrażać bezpieczeństwu konstrukcji w obrębie mieszkania nr [...]. Okoliczności te skarżący poznał po zapoznaniu się z "Oceną techniczną wpływu nadbudowy budynku nr [...] przy pI. [...] w [...] na stan lokalu nr [...]" wydaną w marcu 2021 r. Ponadto, wprawdzie już po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją ostateczną z [...] lutego 2018 r. przesądziło, że decyzja z [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie warunków zabudowy została wydana z naruszeniem prawa, to skarżący przedłożył ją również jako podstawę uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie, albowiem z treści decyzji Kolegium wynika, że w sprawie zachodzi kolejna przesłanka wznowieniowa, tj. art. 145 § 1 pkt. 5 i 6 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wyjaśnia, że w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że to strona decyduje o zakresie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, zobowiązana jest w tym celu wskazać podstawę wznowienia, a w jej interesie jest umotywowanie podstawy wznowienia. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie jego ewentualnych wadliwości oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w jego wyniku. Postępowanie wznowieniowe, jako postępowanie nadzwyczajne nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa, art. 145b k.p.a.

W konsekwencji, przepisy regulujące wznowienie należy interpretować ściśle, a ich zastosowanie będzie uzależnione od wystąpienia przesłanki wymienionej w przywołanych przepisach k.p.a. W sytuacji złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego, zakres postępowania wznowieniowego wyznacza treść tego wniosku. Nie jest rzeczą organu badanie z urzędu wszelkich innych przyczyn mogących uzasadniać wznowienie postępowania. Istotne jest zbadanie, czy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania wskazane we wniosku o wznowienie (por. wyroki NSA: z 6 grudnia 2023 r., sygn. II OSK 735/21; z 19 sierpnia 2014 r., sygn. II FSK 2071/12, wydany na tle art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej; powoływane orzeczenia dostępne pod adresem: cbois.nsa.gov.pl). Tylko więc w razie wznowienia postępowania z urzędu przedmiotem badań i ustaleń organu mogą być wszystkie przesłanki wyliczone przez ustawodawcę jako przyczyny wznowienia. W sytuacji zaś, gdy postępowanie wznowieniowe prowadzone jest na wniosek strony, organ jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku inicjującym takie postępowanie i nie może odnosić się do innych podstaw wznowienia, nie wskazanych przez stronę, co Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił skarżącemu kasacyjnie w wyroku z 9 listopada 2021 r., sygn. II OSK 3335/18, oddalającym jego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 14 czerwca 2018 r., sygn. VII SA/Wa 2392/17.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie w piśmie z [...] marca 2017 r., precyzującym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2012 r., wyjaśnił, że przesłanką wznowienia postępowania jest "fałszywe oświadczenie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone przez inwestora dnia [...] grudnia 2007r., w którym przyszły inwestor potwierdził nieprawdę". Wskazał zatem niewątpliwie przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe). Trafnie więc Sąd pierwszej instancji uznał, że podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa tego wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania.

W konsekwencji chybiony jest zarzut pominięcia przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 5-6 oraz pkt 8 k.p.a. W aktach sprawy nie ma bowiem dokumentu wskazującego, aby skarżący kasacyjnie żądał wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2012 r. w oparciu o inną przesłankę, niż wynikająca ze wskazanego przez niego w piśmie z [...] marca 2017 r. art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji, niezasadne są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5-6 i 8 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. b-c w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 5-6 i 8 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3, art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.bud. w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p.

Jedyną zatem przesłanką do wznowienia postępowania podlegającą ocenie w niniejszej sprawie jest przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 148 § 1 tej ustawy podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie zastosowanie przez organy obu instancji art. 149 § 3 k.p.a. i wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania było skutkiem ustalenia, że wniosek skarżącego z [...] lutego 2017 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował ocenę organów orzekających w tej sprawie, że skarżący uchybił terminowi z art. 148 § 1 k.p.a. jest prawidłowe. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, w orzecznictwie NSA jednolicie przyjmuje się, że bieg terminu, o którym mowa w tym przepisie rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania. Podkreśla się również, że bez znaczenia pozostaje dla oceny zachowania omawianego terminu, czy wnoszący podanie miał wiedzę odnośnie do prawnego znaczenia okoliczności faktycznych jako podstawy wznowienia (por. wyroki z 30 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 1979/20; z 21 maja 2024 r., sygn. I OSK 469/21).

Skarżący kasacyjnie o wskazanej przez siebie przesłance do wznowienia postępowania wiedział dużo wcześniej niż wskazywał to we wniosku o wznowienie postępowania z [...] lutego 2017r. I tak kwestia prawidłowości oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane była omawiana już przez WSA w Gdańsku w wyroku z 19 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Gd 383/12, którym Sąd oddalił skargę H. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012r, w przedmiocie opisanego na wstępie pozwolenia na budowę, a także przez NSA w wyroku z 21 listopada 2014r. w sprawie II OSK 1098/13, którym została oddalona skarga kasacyjna H. K. od w/w wyroku WSA w Gdańsku. Z akt sprawy wynika również, że w piśmie z [...] grudnia 2016r. skierowanym do GINB wskazywał, że wszystkie decyzje o pozwoleniu na budowę zostały wydane na podstawie sfałszowanego dowodu tj. oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie sposób więc zasadnie wywodzić, że skarżący kasacyjnie dowiedział się okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dopiero z pisma GINB z [...] stycznia 2017 r., doręczonego [...] stycznia 2017 r. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. nie stawia warunku, że wiedza o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania musi pochodzić z dokumentu urzędowego. Strona może powziąć stosowną wiedzę w jakikolwiek sposób.

W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b-c w zw. z art. 149 § 3 i art. 145 § 1 k.p.a. okazał się chybiony.

W świetle powyższego, w sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 k.p.a., znaczenie drugorzędne ma okoliczność, czy sfałszowanie dowodu zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Z tego samego powodu zbędne było rozważanie, czy sfałszowanie dowodu było oczywiste, a wznowienie postępowania niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, co pozwalałoby wznowić postępowanie przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu (art. 145 § 2k.p.a.).

W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.