Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2316/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Joanna Runge-Lissowska Sędziowie NSA - Joanna Banasiewicz (spr.) aWSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant ` - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi Miasta G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody M. z dnia [...] maja 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta G. od decyzji Wojewody M. z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:

Kierownik Urzędu Rejonowego w G., działając na podstawie art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w G. oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 950 m2 na trzy działki: nr [...], nr [...] i nr [...] oraz oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 6168 m2 na dziewięć działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], wskazując w decyzji, że działki nr [...] i nr [...] stanowią z pas terenu zarezerwowany pod budowę ulicy. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego m. G. dzielone działki położone są na terenach zabudowy usługowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej. Decyzję tę sprostowano postanowienie Starosty Powiatu G. z dnia [...]lutego 2002 r., nr [...] w zakresie powierzchni działek nr [...] i nr [...].

W dniu [...] stycznia 2002 r. Zarząd Miasta G. wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności w/w decyzji podziałowej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa poprzez obrazę art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30, poz. 127 z 1991 r. ze zm.) stwierdzeniem, że działki nr [...] i nr [...] stanowią pas terenu zarezerwowany pod budowę ulicy.

Wojewoda M. decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu na brak przesłanek do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

Od decyzji tej odwołanie złożył Burmistrz Miasta G.

Po rozpatrzeniu odwołania i całości akt sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, co następuje:

Organ orzekający w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka, co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka kasacyjnie, co oznacza, że poddając kontroli prawidłowość decyzji z uwzględnieniem przyczyn enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdza nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem albo w razie braku przesłanek do takiego orzeczenia, odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.

Przedmiotem postępowania nadzorczego, prowadzonego zgodnie z przepisami Kpa, jest zatem ustalenie i ocena, czy badana decyzja administracyjna wydana została po wypełnieniu przez organ orzekający ustawowych obowiązków.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Tekst jednolity: Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodziły na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Przejście własności nieruchomości na rzecz gminy w części wydzielonej pod ulice następowało z mocy prawa, a nie z woli organu orzekającego o zatwierdzeniu podziału, dlatego też okoliczność ta nie mogła stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia administracyjnego, lecz jako cywilnoprawny skutek decyzji podziałowej podlegała ocenie sądu cywilnego w sprawie ujawnienia nowego właściciela w księdze wieczystej.

W podstawie prawnej i w sentencji oraz w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1992 r. o zatwierdzeniu projektu podziału przedmiotowej nieruchomości nie powołano ust. 5 art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowiącego o przejściu gruntu wydzielonego pod budowę ulicy w wyniku podziału nieruchomości na wniosek właściciela, na własność gminy, za odszkodowaniem.

W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do kwalifikowania informacji zawartej w sentencji w/w decyzji z [...] grudnia 1992 r. o treści: "działki oznaczone numerami [...] i [...] stanowią pas terenu zarezerwowany pod budowę ulicy", jako elementu rozstrzygnięcia tej decyzji z art. 10 ust. 5 ustawy – rażąco naruszającego ten przepis ze względu na brak określenia przebiegu ulicy w obowiązującym wówczas planie zagospodarowania przestrzennego Miasta G. i mającego skutkować stwierdzeniem jej nieważności w tej części.

Rażące naruszenie prawa jest okolicznością normatywną, której nie można domniemywać, lecz należy ją wykazać i w należyty sposób udowodnić.

Przyjmując zatem, że zapis zawarty w sentencji decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1992 r., o treści:" działki oznaczone numerami [...] i [...] stanowią pas terenu zarezerwowany pod budowę ulicy" ma jedynie charakter informacyjny, należy uznać, iż decyzja ta nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Natomiast skutki tej decyzji w sferze cywilnoprawnej podlegają ocenie sądu cywilnego.

Zarząd Miasta G. w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagał się uchylenia powyższej decyzji i ewentualnego uchylenia również decyzji ją poprzedzającej. Strona skarżąca zarzucała obrazę przepisów prawa formalnego, a mianowicie art. 107 kpa w związku z art. 156 § 2 kpa polegającą na błędnym uznaniu, że zapis w sentencji decyzji dotyczący zarezerwowania konkretnych działek – pasa gruntu pod budowę ulicy i treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] nie ma znaczenia dla oceny rażącego naruszenia prawa o jakim mowa w art. 156 § 2 kpa (powinno być art. 156 § 1 pkt 2 kpa), że nie jest on rozstrzygnięciem co równoznaczne jest z brakiem wady rażącego naruszenia prawa. Zarzucono także naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 kpa polegające na nie dokonaniu ustaleń, czy w/w zapis w sentencji decyzji jak i jej motywacyjna część narusza podstawowe zasady, na jakich oparte jest postępowanie administracyjne, czy uwzględnia słuszny interes wszystkich stron, czy narusza prawa strony i utrudnia jej współistnienie w relacjach z obywatelami naruszając nieistniejące obciążenia. Kwestionowany zapis ogranicza prawo własności stron.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że podniesione w skardze zarzuty nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, były już podnoszone w postępowaniu odwoławczym i zostały rozważone w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r., weszły w życie przepisy reformujące sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Oceniając w trybie przewidzianym w powołanej ustawie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało zgodzić się ze stroną skarżącą, że obydwie wydane w sprawie decyzje naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wniosek Zarządu Miasta G. z dnia [...] stycznia 2002 r. Wojewoda M. w dniu [...] marca 2002 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...]w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] i w tymże postępowaniu, z udziałem wskazanego podmiotu w charakterze strony postępowania nadzorczego wydana została zaskarżona decyzja. Tymczasem z akt administracyjnych nie wynika, by Miasto G. miało przymiot strony tego postępowania. Po wpłynięciu wniosku z dnia [...] stycznia 2002 r. (data wpływu [...] stycznia 2002 r.) kwestia ta winna być rozważona w pierwszej kolejności – zgodnie z art. 28 kpa, który to przepis stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek – i dopiero wówczas, jeśli wykazane zostałoby posiadanie przez wnioskującego przymiotu strony można było wszcząć na żądanie Miasta G. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji. W przeciwnym przypadku należało odmówić wszczęcia takiego postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa. Uchybienie to stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tej przyczyny uchylone zostały obydwie decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym.

Jeżeli przy ponownym rozpatrzeniu wniosku Zarządu Miasta G. z dnia [...] stycznia 2002 r. powyższa kwestia wyjaśniona zostanie w ten sposób, że Miasto G. uznane zostanie za stronę postępowania i na jego żądanie zostanie wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] grudnia 1992 r., to dopiero wówczas możliwe będzie rozważenie w tym postępowaniu czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji, czego domagano się we wniosku. Jeżeli obowiązujący w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał wydzielenia na tym terenie nowych dróg, to w decyzji nie powinien znaleźć się zapis " działki oznaczone numerami [...] i [...] stanowią pas terenu zarezerwowany pod budowę ulicy". Rzeczą organu nadzoru będzie ocena, czy uchybienie to stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.