Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 173/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 78d ust. 1, art. 78e ust. 2, art. 78h.
journal: Dz.U. 2020 poz 1651
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant starszy asystent Sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2725/19 w sprawie ze skargi A. H. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia 22 października 2019 r., nr DZP-II.604.44.2019 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. H. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 lipca 2020 r., oddalił skargę A. H. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia 22 października 2019 r., w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

uchwałą z dnia 27 kwietnia 2019 r., Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w Toruniu stwierdziła, że A. H. uzyskała z egzaminu wynik negatywny. W uzasadnieniu wskazano, że zdająca z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego również ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dostateczną i z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki także ocenę dostateczną.

Objętą skargą uchwałą Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego utrzymała w mocy uchwałę Komisji I stopnia. Komisja II stopnia, wobec poniesionych zarzutów odniosła się do oceny uzyskanej przez skarżącą z pracy z prawa karnego. Organ wskazał, że oceniający pracę strony jednolicie ocenili ją jako niedostateczne opracowanie rozwiązania z zakresu prawa karnego, w kontekście przesłanek przewidzianych przez art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

Dokonując ponownej oceny pracy egzaminacyjnej (apelacji) skarżącej organ odwoławczy uznał, że spełniała ona kryteria formalne, wyszczególnione w przepisie art. 119 § 1 k.p.k. i art. 427 § 1 i § 2 k.p.k., do których obrońca powinien się zastosować. Zawierała ona wskazanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, z zaznaczeniem w jakim zakresie zostało ono zaskarżone, wyszczególnienie, które konkretnie z ustaleń zawartych w uzasadnieniu są kwestionowane, czego skarżący się domaga (wnioski odwoławcze) oraz sformułowanie zarzutów stawianych zapadłemu rozstrzygnięciu, rozumianych jako skonkretyzowanie dostrzeżonych naruszeń prawa materialnego lub procesowego, bądź innych powodów odwoławczych popartych stosownym uzasadnieniem. Organ uznał, że prawidłowo powołana została podstawa prawna apelacji - przepis art. art. 444 § 1 k.p.k. obok którego trafnie wskazano art. 425 § 1, § 2 i § 3 k.p.k. W zakresie podstawy prawnej zarzutów nie przywołano przepisu art. 427 § 2 k.p.k., trafnie wskazano natomiast na art. 438 k.p.k. z jednoczesnym doprecyzowaniem przy każdym z zarzutów jednostek redakcyjnych nim objętych, w korelacji z charakterem wywiedzionych zarzutów, przy czym skarżąca błędnie wskazała, iż przepis ten (art. 438 k.p.k.) dzieli się na paragrafy, tymczasem są to punkty. Za błędny zabieg organ uznał powtórne powoływanie, przy każdym z zarzutów, przepisu art. 444 § 1 k.p.k. i art. 425 § 1, 2 i 3 k.p.k. które stanowią ogólną podstawę prawną apelacji. Organ stwierdził, że apelacja została podpisana, dołączono do niej jeden odpis. Zasadniczo trafnie z punktu widzenia postawionych zarzutów, został sprecyzowany zakres zaskarżenia. Organ uznał, że wadliwie sformułowany została wniosek apelacji, gdyż w sytuacji domagania się uniewinnienia, żądanie powinno zmierzać do zmiany wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego. Odnośnie kwestii kary, organ za nieprecyzyjne uznał żądanie apelacji z uwagi na to, że skarżąca nie wskazała, czy postuluje o orzeczenie łagodniejszej kary łącznej, czy kar jednostkowych.

W ocenie organu odwoławczego skarżąca całkowicie nie dostrzegła pierwszoplanowego zagadnienia objętego zadaniem egzaminacyjnym, które wiązało się z naruszeniem przez Sąd Rejonowy w Brzezinach zasady skargowości. Zdaniem Komisji Odwoławczej, kwestia objęta zagadnieniem egzaminacyjnym, z uwagi na oczywistość odmiennego ustalenia przez sąd przesłanek odpowiedzialności karnej była łatwa do dostrzeżenia, zaś jej konsekwencje dla interesu osoby reprezentowanej miały istotne znaczenie. Zauważenie i prawidłowe zdefiniowanie problemu, dawało w danym układzie procesowym podstawy do sformułowania zarzutu naruszenia art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i postawienia wniosku o uchylenie orzeczenia w zakresie czynu przypisanego w pkt 1 wyroku i postulowanie umorzenia w tym zakresie postępowania karnego. Skarżąca kwestii tych nie zauważyła stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 29 k.k.

W ocenie Komisji, w zakresie drugiego z czynów objętych zadaniem egzaminacyjnym skarżąca nie dostrzegła oczywistej obrazy art. 199 k.p.k., której dopuścił się Sąd Rejonowy, naruszając bezwzględny zakaz dowodowy wynikający z powołanej regulacji i opierając zapadłe rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka - lekarza udzielającego pomocy medycznej oskarżonemu, która to w swoich zeznaniach, w toku postępowania przygotowawczego i jurysdykcyjnego zrelacjonowała oświadczenia oskarżonego jej złożone, a dotyczące zarzucanego mu czynu.

Odnosząc się do trzeciego zagadnienia objętego zadaniem egzaminacyjnym, organ stwierdził, że skarżąca trafnie postawiła zarzut naruszenia art. 275 § 1 k.k. przy czym jego opis jak i uzasadnienie budziły zastrzeżenia. Organ zauważył, że w stanie faktycznym zadania egzaminacyjnego nie doszło do wadliwej wykładni art. 275 § 1 k.k., lecz zastosowania. Niezrozumiałą i błędną w stopniu istotnym była, w ocenie Komisji, konkluzja odnosząca się do strony podmiotowej czynu stypizowanego w art. 275 § 1 k.k. wskazująca, iż znamię to nie zostało zrealizowane, albowiem oskarżony nie używał i nie posługiwał się dokumentem zabranym pokrzywdzonemu. Zdaniem organu wniosek apelacji zmierzający do uniewinnienia oskarżonego był wprawdzie kierunkowo trafny i zmierzał do uniewinnienia oskarżonego, jednak należało równocześnie wnioskować o zmianę wyroku. Organ zauważył ponadto, że w apelacji znalazł się zarzut ewentualny rażącej surowości orzeczonej kary, zmierzający oczywiście do polepszenia sytuacji reprezentowanej osoby. Uzasadnienie pracy skarżącej w sposób globalny wymieniało kwestie, które Sąd powinien brać pod uwagę, ale nie precyzowało, które pominął i jak się to przekładało na wymiar kary.

Podsumowując, organ uznał, że zasadnie praca skarżącej z zakresu prawa karnego została oceniona na niedostateczną, w konsekwencji czego brak było podstaw do zastosowania art. 78f ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą uchwałę stwierdził, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie wykroczyła poza ramy kontroli zakreślone w art, 78e ust, 2 ustawy Prawo o adwokaturze. Zaskarżona uchwała zawiera merytoryczną ocenę pracy egzaminacyjnej przy odniesieniu się do zakresu zadania, wskazaniu prawidłowych elementów pracy skarżącej, jak również błędów w niej zawartych, których waga i liczba zaważyła o niedostatecznej ocenie z zadania egzaminacyjnego z prawa karnego i negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego.

Sąd I instancji podzielił pogląd organu, że skoro w pracy skarżącej znalazło się tylko jedno rozwiązanie zagadnienia egzaminacyjnego, które mogło być uznane za trafne, obejmujące naruszenie prawa materialnego, art. 275 § 1 k.k., przy nie dostrzeżeniu tak oczywistych, a zarazem doniosłych zagadnień, jak orzekanie przez sąd poza granicami skargi uprawnionego oskarżyciela, przeprowadzenie dowodu z naruszeniem bezwzględnego zakazu dowodowego oraz potraktowanie dokumentu prawa jazdy jako dokumentu stwierdzającego tożsamość, to praca taka nie mogła być oceniona w sposób pozytywny. Sąd I instancji zaaprobował przy tym stanowisko organu, że wymienione braki i wadliwości pracy egzaminacyjnej wskazywały, że zdająca nie była w stanie zagwarantować reprezentowanej stronie należytej ochrony jej interesów w postępowaniu karnym, a tym samym ocena takiej pracy musiała być negatywna.

Za zasadne Sąd uznał stanowisko Komisji Egzaminacyjnej, że skarżąca nie wykazała się dostateczną znajomością i umiejętnością interpretacji przepisów prawa wymaganych w czasie egzaminu, a tym samym dla wykonywania zawodu adwokata.

Odnosząc się do zarzutu związanego ze wzmianką jednego z egzaminatorów o dążeniu zdającej do uznania oskarżonego winnym popełnienia wykroczenia z art. 199 k.w., Sąd I instancji wskazał, że kwestia ta została odpowiednio omówiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przyznano skarżącej rację z tym, że uznano, że popełniona przez egzaminatora omyłka nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia z uwagi na pozostałe, istotne błędy pracy.

Odnosząc się zaś do zarzutu niewłaściwego zastosowania i nieuwzględnienia przepisu art. 78e ust. 2 p.o.a., Sąd wskazał na stanowisko organu, który stwierdził, że w realiach casusu egzaminacyjnego, prawidłowym zabezpieczeniem interesów klienta byłoby wnioskowanie o jego uniewinnienie (i częściowe umorzenie postępowania), a zatem należałoby uznać, iż wniesienie apelacji "od kary" nie spełniałoby waloru prawidłowej i profesjonalnej obrony.

Oceniając zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 7a i art. 80 k.p.a., Sąd uznał, że Komisja II stopnia zgromadziła i rozpatrzyła cały materiał, niezbędny dla wyjaśnienia istoty sprawy, dokonując przy tym właściwej, należycie wnikliwej oceny pracy egzaminacyjnej skarżącej.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).

A. H., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

1/ a ) na podstawie art. 174 pkt.1 p.p.s.a w związku z art. 78d ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2019r., poz.1513 ze zm.) to jest naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie poprzez stwierdzenie, iż skarżąca A. H. dokonała błędnej oceny materiału dowodowego sprawy pod kątem ustaleń faktycznych, a nie może to przesądzać o braku przygotowania prawniczego zdającej ani o jej zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, zwłaszcza kiedy kandydatka wykazuje się umiejętnością prawidłowego formułowania pism procesowych oraz prawidłowego interpretowania i zastosowania prawa;

b) na podstawie art.174 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 78e ust.2 ustawy prawo o adwokaturze poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie przy dokonywaniu oceny z części pierwszej egzaminu adwokackiego obejmującej zadanie z zakresu prawa karnego waloru pracy w postaci sformułowania przez Skarżącą zarzutu alternatywnego w postaci rażącej niewspółmierności kary, podczas gdy oskarżony nie był uprzednio karany, a Sąd orzekł wobec niego karę bezwzględnego pozbawienia wolności i zarzut ten został potraktowany przez Komisje obu Instancji jako osłabiający pracę w sytuacji, gdy w tym konkretnym przypadku stanowił o korzystnym reprezentowaniu strony i zarzut ten winien być uznany jako przejaw należytego przygotowania Skarżącej do wykonywania zawodu adwokata;

2/ na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 78d ust. 10, art. 78e ust. 2, art. 78 h ustawy Prawo o adwokaturze - naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dopisaniu przez członka Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w ocenie pracy, że skarżąca "zamiast wnosić jednak o uniewinnienie oskarżonego, brnie z niezrozumiałym uporem do tego, aby doprowadzić do odpowiedzialności oskarżonego za wykroczenie z art. 119 kw", co miało istotny wpływ na obniżenie oceny Skarżącej z części obejmującej prawo karne w sytuacji, gdy takie sformułowanie w pracy Skarżącej nie wystąpiło, Skarżąca nie wspominała o możliwości zastosowania kodeksu wykroczeń w pracy egzaminacyjnej. Dlatego też użycie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie określenia "swoistego luzu decyzyjnego" , związanego z oceną konkretnego stanu faktycznego , uzasadniającego ocenę wydaną przez egzaminatora nie powinno mieć miejsca, albowiem egzaminator sprawdzający pracę - adw. S. M. jawnie wyszedł poza granice "luzu decyzyjnego" przypisując zdającej tekst, który w ogóle nie miał miejsca w pracy egzaminacyjnej.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji poprzez zmianę oceny z części pierwszej egzaminu adwokackiego w 2019 r., tj. zadania z zakresu prawa karnego na ocenę dostateczną i w konsekwencji zmianę zaskarżonej uchwały z dnia 22 października 2019 r. i uchwały z dnia 27 kwietnia 2019 r. przez stwierdzenie, że A. H. uzyskała z egzaminu wynik pozytywny. Strona wniosła ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości oceny i kontroli jakiej dokonał Sąd I instancji względem zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego.

Dokonując oceny objętego skargą kasacyjną wyroku w ramach wyznaczonych podniesionymi w petitum skargi kasacyjnej zarzutami, odnieść się należy w pierwszej kolejności do zarzutu z punktu 2 tejże skargi kasacyjnej.

Formułując ten zarzut, autor skargi kasacyjnej, jako jego podstawę wskazał art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skarga kasacyjna może być oparta na podstawie naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazania wobec treści omawianego zarzutu wymaga, że w przypadku wniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, konieczne jest wykazanie, iż zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż taki wymóg stawia art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić trzeba, że dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 5062/21). Wskazania ponadto wymaga, że nie jest wystarczające ogólne wskazanie w ramach podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) naruszenia wybranych przepisów k.p.a. (np. art. 7, art. 77 § 1 lub art. 80 k.p.a.) bez powiązania - w opisie samej podstawy - tego naruszenia z konkretnymi okolicznościami faktycznymi lub prawnymi stanu sprawy, które zostały pominięte lub błędnie ocenione przez Sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 1255/23).

Mając na uwadze przywołane wymogi odnośnie podstawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż zarzut pomieszczony w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej został skonstruowany w sposób wadliwy, co w konsekwencji czyni niemożliwym jego rozpoznanie. Autor skargi kasacyjnej podstawy omawianego zarzutu nie powiązał z żadnym z przepisów postępowania, którego w procesie wyrokowania mógł dopuścić się Sąd I instancji. Nie wskazano, jako naruszonej, żadnej regulacji procesowej, której wadliwe zastosowanie bądź niezastosowanie doprowadziło do również wadliwej kontroli zaskarżonej uchwały, w tym wadliwości w zakresie oceny prawidłowości lub nieprawidłowości w zakresie materiału dowodowego sprawy lub poczynionych przez organy ustaleń faktycznych mogących mieć wpływ na kierunek i treść wydanego w spawie rozstrzygnięcia.

Autor co prawda argumentuje w zarzucie, że naruszenie polegało na "(...) dopisaniu przez członka Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w ocenie pracy, że skarżąca "zamiast wnosić jednak o uniewinnienie oskarżonego, brnie z niezrozumiałym uporem do tego, aby doprowadzić do odpowiedzialności oskarżonego za wykroczenie z art. 119 kw", co miało istotny wpływ na obniżenie oceny Skarżącej z części obejmującej prawo karne w sytuacji, gdy takie sformułowanie w pracy Skarżącej nie wystąpiło (...)", to zarzut ten wiąże z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o adwokaturze odnoszących się do skali ocen jaką stosują egzaminatorzy (art. 78d ust. 10 ustawy), ram i przesłanek, jakimi kierować się mają egzaminatorzy przy ocenie prac egzaminacyjnych (art. 78e ust. 2 ustawy) oraz przewidzianego ustawą trybu odwoławczego i komisji II stopnia (art. 78h ustawy).

Jak już zauważono, taka konstrukcja zarzutu naruszenia przepisów postępowania, usuwa tenże zarzut spod możliwości jego oceny, a to z uwagi na opisaną jego wadliwość.

Niejako na marginesie zauważyć należy, co wskazał w motywach wyroku Sąd I instancji i co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały oraz odpowiedzi organu na skargę kasacyjną, powołana pomyłka egzaminatora polegająca na umieszczeniu w ocenie pracy wywodu związanego z art. 119 k.w., nie miała znaczącego wpływu na ocenę pracy egzaminacyjnej strony, z uwagi na pozostałe, istotne jej błędy. Sam organ odwoławczym jednoznacznie stwierdził, że: "Lektura sporządzonej pracy nie dawała jakichkolwiek podstaw do sformułowania takiej uwagi, albowiem zarzut tej treści nie znalazł się w apelacji.", wskazujące jednocześnie, iż inne ocenione elementy pracy egzaminacyjnej przesądzały o negatywnej ocenie tejże pracy.

Nie jest również zrozumiała ta część omawianego zarzutu, w której autor skargi kasacyjnej podnosi "(...) użycie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie określenia "swoistego luzu decyzyjnego", związanego z oceną konkretnego stanu faktycznego, uzasadniającego ocenę wydaną przez egzaminatora (...)". Analiza treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w części, gdzie odnosi się on do zarzutu naruszenia przepisu art. 78d ust. 10, art. 78e w zw. z art. 78h ustawy o adwokaturze poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w poczynieniu przez jednego z egzaminatorów powołanej wzmianki, nie wskazuje aby w jakikolwiek sposób Sąd wiązał rzeczony "luz decyzyjny" z istnieniem tejże wzmianki w ocenie jednego z egzaminatorów. Jak już wspomniano kwestia ta została wzięta pod rozwagę tak, przez organ jaki Sąd I instancji, jak również została należycie oceniona w aspekcie pracy egzaminacyjnej strony skarżącej.

Odnosząc się do zarzutów pomieszczonych w punkcie 1 lit. a) i b) petitum skargi kasacyjnej, w ramach których strona wywodzi naruszenie przepisów art. art.78d ust.1 i art. 78e ust.2 ustawy Prawo o adwokaturze, z uwagi na ich komplementarny charakter zostaną one rozpoznane łącznie.

Wskazania na wstępie wymaga, że sąd administracyjny nie pełni roli "komisji egzaminacyjnej trzeciej instancji", dokonującej kolejnej merytorycznej oceny pracy egzaminacyjnej, a jedynie kontroluje, czy dokonując tej oceny i wydając zaskarżoną decyzję organy działały zgodnie z prawem. Pogląd ten uwzględnia specyfikę kontrolowanego postępowania, które ma charakter zgoła odmienny od typowych postępowań administracyjnych. Celem działania komisji egzaminacyjnej nie jest bowiem rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, lecz wypełnienie zadania Państwa w zakresie nadzoru na zawodami zaufania publicznego (art. 17 ust. 1 Konstytucji), poprzez sprawdzenie stopnia przygotowania prawniczego osób chcących wykonywać taki zawód i przystępujących w tym celu do właściwego egzaminu. Kontrola sądowoadministracyjna stosownej uchwały komisji egzaminacyjnej wynika z woli ustawodawcy. Komisja egzaminacyjna stoi więc na straży interesu publicznego, dokonując - dla jego ochrony - weryfikacji przygotowania prawniczego osób chcących wykonywać zawód zaufania publicznego. Raz jeszcze podkreślić należy, że właściwa komisja egzaminacyjna działa w tym zakresie jako wyspecjalizowany podmiot, weryfikujący merytoryczne przygotowanie kandydatów do wykonywania prawniczych zawodów zaufania publicznego (zob. m.in. wyroki NSA: z 15 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 1754/18; z 19 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2333/11; z 10 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 195/12).

Przepis art. 78d ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze określa, że egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Jak natomiast stanowi art. 78e ust. 2 ustawy, oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Na tle powołanej regulacji ugruntowało się w judykaturze stanowisko, że ocenę pozytywną może uzyskać tylko takie rozwiązanie zadania, które jest poprawne pod względem formalnym, materialnoprawnym i uwzględnia interes strony reprezentowanej przez zdającego. Brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że ocena egzaminu powinna wynikać z ocen cząstkowych wystawionych przez egzaminatorów odrębnie za spełnienie przez zaproponowane rozwiązanie zadania poszczególnych kryteriów. Istota i charakter egzaminu zawodowego obligują zdających do dostrzeżenia i podniesienia wszystkich istotnych uchybień sądu, zaś zaproponowany sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego powinien zawierać poprawnie zredagowane zarzuty i wnioski oraz należyte ich uzasadnienie. Skoro zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu, sposób rozwiązania przyjęty przez egzaminowanego powinien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym jako środek skuteczny, możliwie najlepiej zabezpieczając interesy strony reprezentowanej zgodnie z treścią zadania egzaminacyjnego (por. wyroki NSA: z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1854/11; z 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 4278/17). Ocena przygotowania zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata jest zadaniem złożonym, gdyż z jednej strony konieczne jest stosowanie przez egzaminatorów jednolitych kryteriów oceny cząstkowej, a z drugiej strony wymagana jest pewna elastyczność, pozwalająca uwzględnić indywidualny styl pracy pisemnej oraz ocenę wagi uchybień na tle całej pracy( wyrok NSA z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 778/19).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że omawiane zarzuty wraz z ich argumentacją, w swojej istocie stanowią polemikę z ocenami pracy egzaminacyjnej skarżącej, której dokonali egzaminatorzy oraz Komisja II Stopnia, a która to plemnika wykazać miała, że rozwiązanie jej pracy egzaminacyjnej "winno budzić obietnicę, iż Skarżąca jest przygotowana pod względem samodzielności i należytej wiedzy do wykonywania zawodu adwokata".

Oba zarzuty pozbawione są przy tym wywodów wskazujących na niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 78d ust. 1 i art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, którego skutkiem miałaby być wadliwa ocena pracy egzaminacyjnej skarżącej. Kasator nie przedstawił bowiem argumentacji, w jaki sposób w sprawie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji norm powołanych przepisów i jaki ewentualnie wpływ naruszenie to mogło mieć na kontrolę uchwał poczynioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Jak już wspomniano, rzeczą sądu administracyjnego kontrolującego uchwały wydane w spawie wyniku egzaminu adwokackiego, nie jest dokonywanie kolejnej oceny merytorycznej pracy egzaminacyjnej, a jedynie kontrola, czy dokonując tej oceny i wydając zaskarżoną decyzję organy działały zgodnie z prawem. Taką kontrolę niewadliwie przeprowadził Sąd I instancji nie stwierdzając uchybień przepisów ustawy Prawo o adwokaturze w procesie oceny pracy egzaminacyjnej skarżącej. Sama zaś strona, w ramach podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie wskazała skutecznie na zaistnienie wadliwości przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej.

Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że Sąd I instancji błędnie za prawidłowe uznał stanowisko Komisji Egzaminacyjnej, która za zasadny uznała pogląd Egzaminatorów, iż skarżąca nie wykazała się dostateczną znajomością i umiejętnością interpretacji przepisów prawa wymaganych w czasie egzaminu, a tym samym dla wykonywania zawodu adwokata.

Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, wobec czego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach jak w punkcie 2 sentencji postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).