Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 471/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8,9,10, 77, 80,  art. 107  par. 3,  art. 110,  art. 127
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1, 2,  art. 3  ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia

[...] listopada 2014 r., odmawiającą potwierdzenia J. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i J. małż. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości B. oraz w jej najbliższym sąsiedztwie, gmina B., powiat [...], dawne województwo [...], obecnie U., o łącznej powierzchni ok. [...] hektarów.

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2008 r. J. W. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej.

W postępowaniu zgromadzono: notarialne oświadczenia świadków: J. R. z dnia [...] czerwca 2010 r. i F. M. z dnia [...] czerwca 2010 r., protokół przesłuchania J. W., uwierzytelnioną kopię karty ewakuacyjnej, wydanej przez Rejonowego Pełnomocnika Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego ds. Ewakuacji we L., w której figuruje nazwisko J. W.; szereg postanowień spadkowych dotyczących stwierdzenia nabycia spadku po J. W., J. W., Z. W., H. W.

J. W. wystąpił do Archiwów: Państwowego w K., Akt Nowych w W., Państwowego w L. w C. , Państwowego w L. oraz Instytutu Pamięci Narodowej i Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej we L. o przeprowadzenie kwerendy w zakresie posiadania przez J. W. i J. W. [...] ha nieruchomości rolnej pozostawionej w B. W odpowiedzi ww. instytucje wskazały, że nie natrafiono na dokumenty potwierdzające posiadanie przez J. i J. W. nieruchomości rolnej ([...] ha) pozostawionej w B .

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty, którą organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odebrał od J. W. oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, odnośnie mienia i okoliczności opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. pozytywnie ocenił spełnienie przesłanek z ustawy zabużańskiej i wezwał do złożenia operatu szacunkowego określającego wartość opisanych nieruchomości, który strona złożyła.

Następnie 5 września 2012 r. zwrócił się do Konsulatu Generalnego RP we L. o przekazanie dokumentów potwierdzających pozostawienie przez J. i J. W. nieruchomości rolnej pozostawionej w B. i B.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., organ I instancji odmówił J. W. potwierdzenia prawa do rekompensaty oraz uchylił postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., w którym dokonał pozytywnej oceny spełnienia wymogów zawartych w ustawie zabużańskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda L. wskazał, iż nie została udowodniona własność nieruchomości pozostawionej.

Organ I instancji przekazał odwołanie złożone przez pełnomocnika skarżącego do Ministra Skarbu Państwa wraz z aktami sprawy. Następnie Wojewoda [...] przekazał do organu odwoławczego pismo Rady Wiejskiej w B., otrzymane za pośrednictwem Konsulatu Generalnego RP we L., informujące o braku dokumentów, które potwierdziłyby prawo własności rodziny W. w miejscowości B., oraz ankiety osobowe dotyczące F. M. z dnia [...] maja 1952 r. i J. R. z dnia [...] listopada 1952 r. wypełnione w celu otrzymania dowodu osobistego.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Minister Skarbu Państwa uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 173/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. wskazując, iż okoliczności powołane przez organ odwoławczy nie mieszczą się w zakresie przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu niniejszego wyroku Sąd wskazał również, iż stwierdzenie wymogów ustawowych w postanowieniu nie oznacza automatycznego ustalenia prawa do rekompensaty, gdyż z żadnego przepisu ustawy nie wynika związanie organu treścią przedmiotowego postanowienia. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2279/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r.

W ponownie prowadzonym postępowaniu materiał dowodowy został uzupełniony o: pismo wnioskodawcy – J. W. z dnia [...] lipca 2014 r. z załączonymi oświadczeniami świadków J. R. i J. M. z dnia [...] marca 2014 r., dokumenty ze sprawy zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego w H. z dnia [...] sierpnia 1989 r., sygn. akt [...], pisma Archiwum Akt Nowych z dnia [...] marca 1989 r. skierowanego do Urzędu Stanu Cywilnego w W., karty ewakuacyjnej M. D., oświadczenia świadka Z. S. z dnia [...] kwietnia 1989 r., pozwu Z. W. z dnia [...] marca 1989 r., pismo Archiwum Państwowego w L. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., pismo Archiwum Państwowego w L. Oddział w C. z dnia [...] sierpnia 2014 r. informujące o nieodnalezieniu dokumentów potwierdzających repatriację F. M. i J. R., pismo Archiwum Akt Nowych z dnia [...] sierpnia 2014 r., informujące o nieodnalezieniu dokumentów dotyczących J. i J. W., F. M. i J. R., ankietę dowodową J. W. z 1952 r., odpis wyroku Sądu Rejonowego w H. z dnia [...] sierpnia 1989 r., sygn. akt [...]; protokół przesłuchania J. W. z dnia [...] lipca 2008 r., protokół z przesłuchania świadka B. R. z dnia [...] sierpnia 2014 r. wraz z zaświadczeniem lekarskim dotyczącym J. R., protokół z przesłuchania świadka J. M. z dnia [...] sierpnia 2014 r., pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia [...] września 2014 r. wraz załącznikiem, pismo Urzędu Gminy W. z dnia [...] października 2014 r. przekazujące dokumenty dotyczące F. M., pismo Starostwa Powiatowego w H. z dnia [...] października 2014 r., przekazujące dokument w postaci życiorysu F. M., materiały informacyjne dotyczące F. M., pismo wnioskodawcy z dnia 7 listopada 2014 r. wraz z załączoną do niego kopią pisma z dnia 23 czerwca 1994 r., pismo wnioskodawcy z dnia 17 listopada 2014 r.

Po dokonaniu oceny materiału dowodowego zgromadzonego w toku powtórnie prowadzonego postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., Wojewoda [...] ponownie odmówił potwierdzenia J. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i J. małż. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości B. i w jej najbliższym sąsiedztwie, o łącznej powierzchni ok. [...] hektarów oraz uchylił postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., w którym dokonał pozytywnej oceny spełnienia wymogów zawartych w ustawie zabużańskiej.

Rozpoznając wniesione odwołanie od tej decyzji Minister Skarbu Państwa wskazał, że warunkiem koniecznym do wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty jest kumulatywne spełnienie przesłanek wskazanych w dyspozycji art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jedną z tych przesłanek jest przysługiwanie prawa własności nieruchomości, w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie czy znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenia świadków dokumentują fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Dokonując analizy przedłożonych w toku postępowania oświadczeń świadków F. M. z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz J. R. z dnia [...] czerwca 2010 r. stwierdził, iż nie mogą one stanowić dowodów na pozostawienie przez J. i J. małżeństwo W. nieruchomości położonych w B. o powierzchni [...] ha. Organ II instancji wskazał, że w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2010 r. F. M. wskazał, że zamieszkiwał we W. , a następnie we L. przy ul. [...], skąd został wywieziony na S. Z kolei J. R. w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2010 r. zeznał, że przed wojną rozpoczętą w 1939 r. przeniósł się z rodzicami w okolice L. i zamieszkiwał w pobliżu B., sąsiadujących z wsią B. Powyższe twierdzenia są jednak sprzeczne ze znajdującymi się w aktach sprawy ankietami osobowymi ww. świadków, przekazanymi przez Urząd Gminy W. i Urząd Miasta H. przy pismach z dnia [...] listopada 2012 r. Przedmiotowe ankiety zostały osobiście wypełnione i podpisane przez F. M. i J. R. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, w celu otrzymania dowodu osobistego. Wynika z nich, że F. M. do 1939 r. zamieszkiwał w miejscowości P., gmina C., powiat [...], województwo [...], a w czasie okupacji w rejonie [...] w R. (ankieta nr [...] z dnia [...] maja 1952 r.). Natomiast J. R. w ankiecie nr L [...] z dnia [...] listopada 1952 r. wskazał, iż do 1939 r. oraz w czasie okupacji zamieszkiwał we W. (do 1939 r. przy

ul. [...], a w czasie II wojny światowej przy ul. [...]). W dalszej części uzasadnienia organ ocenił ww. oświadczenia świadków w kontekście uzyskanych nowych dowodów oraz ich dodatkowych wyjaśnień uznając je za niewiarygodne co do miejsca zamieszkania świadków oraz przysługiwania prawa własności mienia pozostawionego poza granicami RP. Organ odwoławczy podniósł również, że w celu zweryfikowania rozbieżności dotyczących miejsca zamieszkania J. R. oraz F. M., pismami z dnia 18 lipca 2014 r., 3 września 2014 r. oraz 29 września 2014 r. organ I instancji wystąpił do Archiwum Państwowego w L., Archiwum Akt Nowych w W., Centralnego Archiwum Wojskowego, Instytutu Pamięci Narodowej, Starostwa Powiatowego w H. oraz Urzędu Gminy W. z prośbą o przekazanie dokumentów dotyczących J. R. oraz F. M.. Zgromadzone nowe dokumenty (życiorys sporządzony osobiście przez F. M. z dnia [...] maja 1959 r.) potwierdza również okoliczność, że zarówno świadek F. M. jak i J. R. nie zamieszkiwali w miejscowości sąsiedniej do B. Potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy dokumenty w postaci ankiet, które zostały osobiście wypełnione i podpisane przez F. M. i J. R. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, w celu otrzymania dowodu osobistego oraz życiorysy sporządzone osobiście przez F. M. Tak więc zdaniem organu odwoławczego Wojewoda [...] prawidłowo uznał, iż oświadczenia złożone przez ww. świadków nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

W końcowej części uzasadnienia organ podkreślił również, że w przedmiotowej sprawie strona postępowania wystąpiła do Archiwum Państwowego w K., Archiwum Akt Nowych w W., Archiwum Państwowego w L. Oddział w C., Instytutu Pamięci Narodowej w W., Archiwum Państwowego

w L. oraz Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w . o przeprowadzenie kwerendy w zakresie posiadania przez J.. W, i J. W. [...] ha nieruchomości rolnej pozostawionej w B. Z wnioskiem takim skierowanym do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej we L. wystąpił także Wojewoda [...] (pismo z dnia 5 września 2012 r.). Jednakże kwerenda dokumentów przeprowadzona przez ww. instytucje nie potwierdziła istnienia nieruchomości oznaczonych we wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził , iż skarżący nie przedstawił dowodów, które świadczyłyby o fakcie posiadania i pozostawienia przez J. i J. małżeństwo W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonych w B., gmina B., powiat [...], dawne województwo [...], obecnie U. oraz dowodów świadczących o powierzchni i rodzaju nieruchomości pozostawionej. Jedynymi dokumentami mającymi, zdaniem Strony potwierdzić powyższe były oświadczenia świadków, które należy uznać za niewiarygodne. Wskazane oświadczenia nie spełniają również wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., bowiem składający je świadkowie nie zamieszkiwali w miejscowości, w której znajdowała się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej. Tak więc wobec braku jakichkolwiek innych dokumentów potwierdzających fakt pozostawienia nieruchomości, oświadczenia ww. świadków nie dowodzą tytułu własności J. i J. małżeństwo W. do nieruchomości położonej w miejscowości B. Nie można bowiem przyznać prawa do rekompensaty tylko i wyłącznie na podstawie zeznań świadków, które są niewiarygodne i nie spełniają wymogów ustawowych.

Odnosząc się natomiast do kwestii związania Wojewody [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. stwierdzającym spełnienie ustawowych wymogów do ustalenia prawa do rekompensaty, Minister Skarbu Państwa powołał się na związanie organu wynikające z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu z dnia 9 kwietnia 2013 r.,

sygn. akt I SA/Wa 173/13.

Organ II instancji za bezpodstawne uznał również zarzuty dotyczące udziału w prowadzonym postępowaniu pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego A. B., zgodnie bowiem z art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne. W niniejszej sprawie nie zaistniał stan faktyczny, z którym art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. wiąże skutek w postaci zastosowania instytucji wyłączenia pracownika.

Na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2015 r. J. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił :

- naruszenie prawa materialnego, mający istotny wpływ na treść decyzji tj.

1) art. 2 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej "ustawą o prawie do rekompensaty" - poprzez jego błędną wykładnię i nie zastosowanie mimo, iż w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy i prawidłowej ocenie całokształtu materiału dowodowego istniały przesłanki do zastosowania tego przepisu i potwierdzenie skarżącemu prawa do rekompensaty;

2) art. 7 ust. 2 ustawy o prawie do rekompensaty - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty w sytuacji, gdy skarżący spełnił wszystkie wymogi, o których mowa w obrażonym przepisie.

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji, tj.:

1) art. 7, 8, 110 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. – poprzez utrzymanie w mocy decyzji uchylającej , bez podstawy prawnej postanowienia z dnia [...] kwietnia 2012r. o sygn. [...] potwierdzającego, iż J. W. spełnia wymogi do ustalenia prawa do rekompensaty w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa procesowego takiego rozstrzygnięcia nie przewidują a organ był związany własnym rozstrzygnięciem, w szczególności, iż na etapie rozpoznawania sprawy w I Instancji nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, które w swojej treści mogły dać podstawę do zmiany decyzji, z uwagi na przeprowadzone dowody potwierdzające rację skarżącego;

2) art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i podjęcie decyzji na skutek całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału ,

3) art. 7, 8, 9, 35, 76 § 1, 80 i 81 k.p.a. w zw. art. 138 § 1 k.p.a. - poprzez tendencyjne, niczym nieuzasadnione prowadzenie postępowania, wbrew podstawowym zasadom wyartykułowanym przez ustawodawcę w obrażonym zakresie, podważanie mocy dowodowej złożonych przez stronę dokumentów urzędowych, bez uzasadnionych podstaw ku temu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania niesłusznego orzeczenia, które narusza słuszne prawa strony;

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] i przekazanie sprawy Wojewodzie [...] do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Stan faktyczny sprawy umożliwiający podjęcie rozstrzygnięcia o treści zawartej w decyzji, wbrew zarzutom skargi, został wyjaśniony w sposób wystarczający i zgodny z zasadami prawdy obiektywnej, a jego motywy w uzasadnieniu decyzji zostały przedstawione w sposób przekonujący i zgodny z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Minister Skarbu Państwa zastosował się również do oceny prawnej i wytycznych zawartych w wydanym na gruncie niniejszej sprawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2279/13 roku. W tej sytuacji czynienie Ministrowi zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 art.10, art. 77, art. 80 k.p.a. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z przepisów art. 1, art. 2 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1090 – zwanej dalej ustawą) wynika, że prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zrealizować będący obywatelem polskim właściciel tychże nieruchomości ( lub jego spadkobierca) tylko wówczas, jeżeli spełnił on łącznie następujące wymogi:

1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów:

a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub

b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub

c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489) oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić. Zdaniem organu w niniejszej sprawie kwestia pozostawienia przez poprzedników prawnych skarżącego mienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nie została udowodniona w sposób dopuszczony w art. 6 ust. 4 ustawy (urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki [...], Republiki [...], Federacji [...], [...] lub innych państw) oraz w sposób określony w art. 6 ust. 5 ustawy (oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, z późn. zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty). Wojewoda [...] w ponownie prowadzonym postępowaniu zgromadził dodatkowy materiał dowodowy w postaci m.in. pisma wnioskodawcy z dnia [...] lipca 2014 r. z załączonymi oświadczeniami świadków J. R. i J. M. z dnia [...] marca 2014 r., dokumenty ze sprawy zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego w H. z dnia [...] sierpnia 1989 r., sygn. akt [...], pisma Archiwum Akt Nowych z dnia [...] marca 1989 r. skierowanego do Urzędu Stanu Cywilnego w W., karty ewakuacyjnej M. D., oświadczenia świadka Z. S. z dnia [...] kwietnia

1989 r., pozwu Z. W. z dnia [...] marca 1989 r., odpis wyroku Sądu Rejonowego w H. z dnia [...] sierpnia 1989 r., sygn. akt [...]; protokół przesłuchania J. W. z dnia [...] lipca 2008 r., protokół z przesłuchania świadka B. R. z dnia [...] sierpnia 2014 r. wraz z zaświadczeniem lekarskim dotyczącym J. R. , protokół z przesłuchania świadka J. W. z dnia [...] sierpnia 2014 r., pismo Starostwa Powiatowego w H. z dnia [...] października 2014 r., przekazujące dokument w postaci życiorysu F. M., materiały informacyjne dotyczące F. M. , pismo wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2014 r. wraz z załączoną do niego kopią pisma z dnia [...] czerwca 1994 r. W odniesieniu do dokonanej przez Ministra Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji oceny zebranego materiału dowodowego należy- zdaniem sądu- wskazać na następujące aspekty: strona decydując się na złożenie wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty musi liczyć się z tym, że organ będzie domagał się od wnioskodawcy przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Zdaniem Sądu wykładnia przepisów art. 6 ust. 4 pkt 1-3 i art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy jest, aby prawo własności mienia zabużańskiego wykazywać w pierwszej kolejności w oparciu o dowód z dokumentu urzędowego, sądowego lub archiwalnego. Dowód z oświadczeń świadków można natomiast przyjąć wyłącznie wtedy, gdy brak jest urzędowego opisu mienia i orzeczenia PUR i to przy założeniu, że oświadczenia takie będą spełniać wymogi wymienione w art. 6 ust. 5 ww. ustawy. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest fakt pozostawienia przez J. i J. małż. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Zdaniem sądu, rację należy przyznać Ministrowi Skarbu Państwa, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał okoliczności dotyczących faktu pozostawienia mienia przez ich poprzednika prawnego poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej. Sąd zauważa, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono informacje przesłane z Archiwum Państwowego w K., Archiwum Akt Nowych w W., Archiwum Państwowego w L. Oddział w C., Instytutu Pamięci Narodowej w W., Archiwum Państwowego w L. oraz Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej we L. o przeprowadzenie kwerendy w zakresie posiadania przez J. J. W. i J. W. [...] ha nieruchomości rolnej pozostawionej w B.. Przeprowadzona kwarenda wykazała jednak brak dokumentów, które potwierdziłyby prawo własności rodziny W. w miejscowości B. Ponadto należy zgodzić się z dokonaną przez organ oceną materiału dowodowego, w szczególności dotyczy to oceny oświadczeń świadków J. R. i F. M. Zeznania te zostały w szczegółowy sposób ocenione przez organy obu instancji, którą to ocenę sąd w składzie orzekającym w całości podziela i przyjmuje za własną. Poza tym dowodem inne dowody nie potwierdzają faktu pozostawienia przez J. J. W. i J. W. poza obecnymi granicami nieruchomości. W tym stanie rzeczy Minister Skarbu Państwa mógł, zgodnie z art. 80 Kpa, odmówić mocy dowodowej oświadczeniom J. R. i F. M. Nie można zatem dopatrzyć się błędu w rozumowaniu organu. Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA520398; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/k.r. 36/97; LEX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo-wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa decyzja odmawiająca przyznania prawa do rekompensaty. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Nie można zatem uznać za uzasadniony zarzut naruszenia swobodnej oceny dowodów tylko dlatego, że wnioski organu oparte o materiał dowodowy zgromadzony w aktach są inne, niż twierdzenia strony, przy zachowaniu przez organ administracji reguł logiki prawniczej, jednoznacznego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia a także oparcia się na całości materiału dowodowego rozpatrywanego we wzajemnej łączności ze sobą. Doktryna, jak też orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje w sposób jednoznaczny, iż organy winny kierować się wówczas wiedzą oraz tzw. doświadczeniem życiowym, przy zastosowaniu reguły logiki prawniczej i wynikającego z nich imperatywu uwzględniania wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inne. Przy spełnieniu wyżej wymienionych przesłanek organ administracji publicznej może odmówić mocy dowodowej tym środkom dowodowym, nawet jeśli spełniają przepisane prawem wymagania.

Poza tym należy wskazać, że organy zastosowały się co wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2014 r. W szczególności, organy wypowiedziały się szczegółowo, w oparciu o przepisy prawa i zebrany materiał dowodowy, co do mocy dowodowej zeznań świadków F. M. i J. R. w kontekście również dowodów zgromadzonych po uchyleniu decyzji wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r. Zgodnie z wytycznymi Sądu organy dokonały wyjaśnienie sprzeczności między oświadczeniami świadków, złożonymi przed notariuszem, a informacjami podanymi w ankietach wypełnionych w celu uzyskania dowodu osobistego. Ponadto – co należy podkreślić-oceny tej organy dokonały w oparciu o analizę całego materiału dowodowego. Sąd stoi na stanowisku, iż dokonana w zaskarżonej decyzji ocena organów nie nosi cech dowolności. Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy zgodnie z wiążącymi zaleceniami Sądu oraz dokonały oceny, czy dane okoliczności zostały udowodnione na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia 110 w zw. art. 126 kpa. w zw. z art. 138§1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji uchylającej bez podstawy prawnej postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r. wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1090 ) potwierdzającego, iż J. W. spełnia wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6. Kwestia dotycząca związania organu postanowieniem wydanym na podstawie art. 7 ust.1 ustawy była przedmiotem skargi zakończonej wydaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 173/13. W wyroku tym sąd wyraźnie wskazał, że z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie sposób ustawy nie wynika związanie organu treścią przedmiotowego postanowienia. Takie związanie naruszałoby dyrektywę racjonalności. Dopóki postępowanie nie zostanie zakończone, organ ma obowiązek prowadzić je z uwzględnieniem dowodów, jakie będą konieczne do rozpoznania sprawy, więc dotychczasowych, jak i nowo pozyskanych. W uzasadnieniu ww. wyroku sąd zawarł również sformułowanie, że instytucja z art. 7 stanowi lex specialis w stosunku do innych przepisów normujących wydawanie aktów administracyjnych i zawierających kryteria ich legalności. Z tej przyczyny nie mogą w tym przypadku znaleźć bezpośredniego zastosowania wszystkie przepisy rozdziału 9 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast

z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.dalej ppsa) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem rozstrzygnięcia. Przez pojęcia "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnych treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawana sprawą. W związku zatem z treścią wyroku WSA z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 173/13, podnoszenie zarzutu naruszenia 110 w zw. art. 126 kpa nie może odnieść skutku.

Konsekwencją bezzasadności zarzutów natury procesowej podniesionych w skardze wobec zaskarżonej decyzji jest to, że sąd uznał również za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego.

Biorąc to wszystko pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

12