Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1582/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1539
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia 25 października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia spełnienia wymagań weterynaryjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] na rzecz S. D. kwotę 697 zł ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 17 maja 2016r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. (dalej w skrócie "PLW") wpłynęło pismo S.D. , reprezentowanego przez pełnomocnika, zawierające wniosek o wpis do rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi oraz o nadanie weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego.

We wniosku wskazano, że miejscem wykonywania działalności nadzorowanej w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi będzie B. , natomiast działalność będzie prowadzona bez obiektu. Zwierzęta od momentu zakupu będą niezwłocznie przemieszczane do miejsca docelowego, a przedsiębiorca będzie dokonywał pośrednictwa w obrocie bez wykorzystywania obiektu. Do wniosku dołączono m.in. kopię umowy najmu lokalu w B. oraz wydruk z CEIDG, z treści którego wynika, że S.D. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] z głównym miejscem wykonywania działalności w Z. , a z dodatkowym miejscem wykonywania działalności w B.

Organ I instancji działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku.

W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca wskazał, że będzie zajmował się pośrednictwem w obrocie zwierzętami egzotycznymi wskazanymi każdorazowo przez klientów chcących skorzystać z usługi. W związku z powyższym określenie zakresu prowadzonej działalności poprzez wskazanie konkretnych gatunków zwierząt łączyłoby się z koniecznością wskazania wszystkich występujących i znanych obecnie gatunków zwierząt. Tym samym wskazał, że wbrew wezwaniu PLW w B. , w jego ocenie przepisy nie nakładają na niego obowiązku enumeratywnego wymienienia gatunków zwierząt, gdyż taki wymóg ustawa konstruuje jedynie w odniesieniu do zwierząt akwakultury.

Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. zwrócił się do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o przedstawienie stanowiska w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi, które są gatunkami niebezpiecznymi w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, jak również są gatunkami chronionymi, gdyż takie znalazły się na liście zwierząt, których pośrednictwem zgodnie z treścią pierwotnego wniosku z daty 16 maja 2016r. zamierzał zajmować się S.D. w ramach działalności nadzorowanej.

W odpowiedzi na to zapytanie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. w piśmie z dnia 13 lipca 2016r. wyjaśnił, że w stosunku do okazów gatunków objętych ochroną ścisłą i częściową, zarówno dziko, jak i innych niż dziko występujących zwierząt, obowiązują m.in. następujące zakazy: transportu, chowu, przetrzymywania, posiadania, zbywania, oferowania do sprzedaży, wymiany, darowizny, wwożenia z zagranicy, wywożenia poza granice państwa. W związku z powyższym, realizacja każdej z tych czynności wymaga zezwolenia. Każda taka decyzja jest wydawana na indywidulany wniosek wskazujący nazwę gatunku, bez możliwości ograniczenia się tylko do wskazania rzędów. Z kolei w stosunku do gatunków niebezpiecznych obowiązują następujące zakazy: posiadania i przetrzymywania, sprowadzania z zagranicy oraz sprzedaży, wymiany, wynajmu, darowizny i użyczania podmiotom nieuprawnionym do ich posiadania. Wyjątek stanowią tutaj cyrki, ogrody zoologiczne, placówki naukowe czy ośrodki rehabilitacji zwierząt. Poinformował również, że ze biorąc pod uwagę, iż transport zwierząt niebezpiecznych wiąże się z ich czasowym przetrzymywaniem, w tej sytuacji wydaje się niemożliwym prowadzenie działalności bez wykorzystania obiektu w świetle warunków zawartych w rozporządzeniu w sprawie gatunków zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, wnioskodawca pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r. zmodyfikował swój wniosek w ten sposób, że wyłączył z wniosku wszystkie gatunki zwierząt niebezpiecznych oraz wszystkie gatunki zwierząt objętych ochroną gatunkową.

Następnie pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r. organ ponownie wezwał wnioskodawcę do wyjaśnienia, czy strona obejmuje swoim wnioskiem również zwierzęta akwakultury. Pismem z dnia 12 sierpnia 2016r. i 22 sierpnia 2016r. wnioskodawca po raz kolejny zmodyfikował przedmiotowy wniosek w ten sposób, że wskazał, że jego wniosek nie dotyczy zwierząt akwakultury.

Mając powyższe na uwadze Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. decyzją Nr [...] z dnia 23 sierpnia 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1-4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014r. poz. 1539 ze zm., dalej "u.o.p."), Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt (Dz.U. z 2008r. Nr 122, poz. 790, dalej "Rozporządzenie"), art. 2 ust. 1 pkt 3 i 14, ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. z 2015r. poz. 1172 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) odmówił stwierdzenia spełniania wymagań weterynaryjnych dla działalności nadzorowanej w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi wszystkich gatunków należących do gromady Ssaki, Ptaki i Gady, z wyłączeniem wszystkich gatunków zwierząt niebezpiecznych, wszystkich gatunków zwierząt objętych ochroną gatunkową zwierząt oraz zwierząt akwakultury.

W uzasadnieniu organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wskazał, że w świetle art.2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. z 2015 r. póz. 1172 ze zm.) działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami dotyczy tylko zwierząt koniowatych i gospodarskich, gdyż takich dotyczą przepisy ustawy o identyfikacji i rejestracji zwierząt. W związku z powyższym nie jest możliwy wpis do rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi. Wyjaśnił również, że w takim zakresie działalności powiatowy lekarz weterynarii nie prowadzi nadzoru nad podmiotami i nie prowadzi rejestru podmiotów prowadzących takiego rodzaju działalność.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie przez organ drugiej instancji, co do istoty sprawy przez uwzględnienie wniosku w całości lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii - organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem konkretnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wniósł również o przeprowadzenie dowodów z:

- dołączonego do odwołania wyciągu z Rejestru Podmiotów

Prowadzących Działalność Nadzorowaną - symbol 61 - na okoliczność ustalenia ilości funkcjonujących w Polsce podmiotów gospodarczych prowadzących działalność nadzorowaną w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi;

- treści wniosków złożonych do właściwych Powiatowych Lekarzy

Weterynarii przez podmioty wpisane do Rejestru Podmiotów Prowadzących

Działalność Nadzorowaną- symbol 61, w zakresie obrotu i/lub pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi (niewystępującymi w Polsce w warunkach naturalnych), oraz

- dowodów z treści sentencji i uzasadnienia decyzji wydanych przez właściwych Powiatowych Lekarzy Weterynarii w Polsce dla podmiotów, o których mowa powyżej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

1. art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a., w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014r. póz. 1539, z póżn. zm.) Poprzez niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz poprzez powiadomienie pełnomocnika strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy pismem z dnia 30 czerwca 2016 roku, to jest po upływie 15 dni od upływu terminu, w którym sprawa miała zostać załatwiona zgodnie z postanowieniami przepisu art. 35 k.p.a.,

2. art. 1 pkt l lit "c" w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, oraz art. 3a pkt 1, 2, 3, a także art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt przez ich błędną wykładnię skutkującą błędnym uznaniem, że działalność polegająca na pośrednictwie w obrocie zwierzętami egzotycznymi, nie podlega nadzorowi weterynaryjnemu, Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 roku, w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami i pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt (Dz.U. z 2008r., Nr 122, póz. 790), a w szczególności § 1 ust. 1 oraz przepisów art. 2 ust. 1 pkt 3 i 14, i ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 roku, o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. z 2015r. póz. 1172, ze zm.) - poprzez błędne zastosowanie powoływanych przepisów do załatwienia sprawy, pomimo braku podstaw do ich zastosowania;

3. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015r., póz. 584, z późn. zm.), oraz art. 31 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997r., Nr 78, póz. 483), poprzez nieuzasadnione ograniczenie wolności wyboru i wolności prowadzenia przez przedsiębiorcę, działalności nadzorowanej w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w K. decyzją z dnia 25 października 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2016 r. póz. 232 z późn. zm.), art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., póz. 1482 z późn. zm.) oraz art. 5 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jednolity z 2014r. póz. 1539, z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. z dnia 31 marca 2016 r. nie jest dotknięta wadą o charakterze merytorycznym ani o charakterze formalno-prawnym w takim zakresie, aby mogłoby to skutkować jej uchyleniem.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego niezałatwienia sprawy w terminie, organ wskazał, że nie można postawić organowi I instancji zarzutu przewlekłości postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, iż obrót i pośrednictwo w obrocie zwierzętami niebędącymi zwierzętami gospodarskimi lub zwierzętami domowymi nie jest regulowany przepisami prawa weterynaryjnego jak słusznie uznał Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. Tym samym nie ma zastosowania w niniejszej sprawie art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Regulacje prawne dotyczące obrotu zwierzętami egzotycznymi określone są przepisami pozostającymi w gestii Ministerstwa Ochrony Środowiska oraz Służby Celnej. Zatem Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. nie był kompetentnym organem i adresatem właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Obrót gatunkami egzotycznymi regulowany jest prawem krajowym tj. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. nr. 92, poz. 880 z późn. zm.), rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014r. poz. 1037) oraz przepisami wspólnotowym tj. rozporządzeniem Rady (WE) nr 338/97, Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 865/2006, nr 338/97, nr 997/2010 i nr 338/97. Natomiast w przedmiotowym wniosku o rejestrację działalności nadzorowanej wymienione zostały zwierzęta w większości ujęte w aneksach CITES. Umieszczenie gatunku w załącznikach CITES oznacza ograniczenia w możliwości przewożenia okazów danego gatunku pomiędzy państwami. Przewożenie takie wymaga uzyskania specjalnych dokumentów. Zasady wydawania dokumentów w Polsce określają przepisy art. 61 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz nadrzędne nad nimi przywołane wyżej przepisy Unii Europejskiej. W Polsce świadectwa wydawane są w Departamencie Ochrony Przyrody Ministerstwa Środowiska. Razem ze sprzedawanym okazem przekazuje się nabywcy zwierzęcia oryginał świadectwa. Jeśli zaś chodzi o ustawę z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 roku, w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami i pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt, organ II instancji zgodził się z organem I instancji, że owe ustawy traktują o zwierzętach gospodarskich, nie egzotycznych. Ponadto stwierdził, że zasadne było wzywanie strony do uzupełnienia wniosku o rejestrację poprzez wymienienie we wniosku gatunków, jakie miały być przedmiotem handlu, z uwagi na szczegółowo traktujący tę kwestię rejestr podmiotów nadzorowanych prowadzony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Z kolei odnośnie transportu zwierząt będących przedmiotem obrotu i handlu wskazano, że zastosowanie ma tutaj przepis Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań dotyczącym ochrony zwierząt, w czasie transportu. W związku z tym podmiot zamierzający oprócz czynności sprzedażowych realizować przywóz i transport zakupionych bądź sprzedawanych zwierząt zobowiązany jest zgłosić w świetle przytoczonego przepisu środek transportu do zatwierdzenia właściwemu Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii. Ponadto osoba przewożąca takie zwierzęta powinna wykazać się odpowiednimi uprawnieniami i kwalifikacjami obsługi zwierząt podczas transportu.

Z kolei odnośnie naruszenia przepisów art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015r., póz. 584, z późn. zm.), oraz art. 31 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997r., Nr 78, póz. 483), [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie podzielił stanowiska i argumentacji przywołanej przez stronę w odwołaniu gdyż przepis mówiący o obowiązującej w Polsce zasadzie wolności gospodarczej, podlega wielu ograniczeniom. Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej ma bowiem zaspokajać potrzeby ludzkie, a nie stanowić zagrożenie dla egzystencji, przy jednoczesnym założeniu, iż wykonywana ona będzie przy zachowaniu stosownych wymogów. Zgodnie z treścią art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej cyt. "Przedsiębiorca jest obowiązany spełniać określone przepisami prawa warunki wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczące ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska". Tym samym podmiot prowadzący działalność gospodarczą wprost zobowiązany został do przestrzegania wymogów określonych przez inne przepisy prawa m.in. dot. ochrony środowiska naturalnego. Twierdzenie to w ocenie organu prowadzi wprost do wniosku, że korzystający z przywileju wolności gospodarczej nie może naruszać interesów i praw przedmiotowych i podmiotowych związanych m.in. z szeroko rozumianą ochroną środowiska, w tym wypadku zapisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

W świetle powyższych konstatacji, organ odwoławczy stwierdził, że Inspekcja Weterynaryjna w przedmiotowej sprawie nie jest adresatem i kompetentnym organem do rozstrzygnięcia i pozytywnego załatwienia sprawy, gdyż organem właściwym jest Inspekcja Ochrony Środowiska oraz Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Organ odwoławczy odnosząc się w kwestii wniesienia przez stronę dowodu wyciągu z Rejestru Podmiotów Prowadzących Działalność Nadzorowaną stwierdził, że przywołany wyciąg nie stanowi argumentu i dowodu przesądzającego o oczekiwanym sposobie załatwienia kwestii. Powiatowy Lekarz Weterynarii bowiem jest autonomicznym w swoim działaniu organem, który działa suwerennie w ramach obowiązującego prawa. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii stwierdził ponadto, że nie dysponuje wymienionymi dokumentami, zaś strona odwołująca nie załączyła ich do akt sprawy. W związku z powyższym nie można przeprowadzić postępowania dowodowego z wymienionych dokumentów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję wniósł S.D. – dalej skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia ewentualnych nowych wniosków dowodowych, bądź złożenia jako dowody w sprawie dokumentów, których zebrania zaniechał Organ drugiej instancji;

- art. 75 § 1 k.p.a w związku z art. 76 i art. 76a § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez, nieuwzględnienie zgłoszonych przez Skarżącego wniosków dowodowych w postaci dokumentów urzędowych;

- art. 104 § 2 k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie istoty sprawy w granicach żądania określonego przez stronę w treści wniosku, oraz w treści złożonego do [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w B.

- art. 1 pkt 1 lit "c" w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 3a pkt 1, 2, 3, a także art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014r., póz. 1539, ze zm.) przez ich błędną wykładnię skutkującą błędnym uznaniem, że działalność polegająca na pośrednictwie w obrocie zwierzętami egzotycznymi, nie podlega nadzorowi weterynaryjnemu i jako taka nie jest działalnością nadzorowaną w rozumieniu art. 1 pkt 1 powoływanej ustawy, a w związku z powyższym podmiot prowadzący działalność w powyższym zakresie nie podlega wpisowi do Rejestru Podmiotów Prowadzących Działalność Nadzorowaną. W konsekwencji niezastosowanie art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy do stanu faktycznego objętego złożonym i ostatecznie przez skarżącego sprecyzowanym wnioskiem z dnia 16 maja 2016 roku; skutkujące odmową stwierdzenia spełnienia wymagań weterynaryjnych dla działalności nadzorowanej w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi wszystkich gatunków należących do gromady ssaki, ptaki i gady, z wyłączeniem wszystkich gatunków zwierząt niebezpiecznych, wszystkich gatunków zwierząt objętych ochroną gatunkową zwierząt, oraz zwierząt akwakultury (art. 5 ust. 5 pkt 1), oraz odmowy nadania przedsiębiorcy S.D. prowadzącemu pod nazwą [...] weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (art. 5 ust. 5 pkt 2);

- art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 31 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997r., Nr 78, póz. 483), w związku z art. 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014r., poz. 1539, ze zm.) poprzez nieuzasadnione ograniczenie wolności i wolności prowadzenia przez przedsiębiorcę S.D. , działalności nadzorowanej w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi, a to na skutek odmowy wydania decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, oraz art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Jak również l na skutek dyskryminacji i nierównego traktowania przedsiębiorcy Pana S.D. , któremu odmówiono uwzględnienia wniosku z dnia 16 maja 2016 roku, w zakresie wpisu Rejestru Działalności Nadzorowanej, działalności pośrednictwa w zakresie obrotu zwierzętami egzotycznymi i nadania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego, podczas gdy w tożsamym lub zbliżonym zakresie działalności wydano w Polsce, co najmniej 680 decyzji pozytywnych, uznając w tych przypadkach, że działalność pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi jest działalnością nadzorowaną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy 1 o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chodów zakaźnych zwierząt.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, z zaleceniem wydania w określonym przez Sąd terminie, decyzji uwzględniającej ostatecznie sprecyzowaną treść wniosku Pana S.D. z dnia 16 maja 2016 roku, złożonego do Powiatowego Lekarza Weterynarii w B . Dodatkowo wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w K. , nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału. Nie wezwał Strony do zapoznania się ze zgromadzonym w drugiej instancji materiałem i do wypowiedzenia się w jego sprawie. Zaś w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ nie wskazał przyczyn, dla których odstąpił od realizacji obowiązku określonego w art. 10 § 1 k.p.a. Gdyby zaś skarżący miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji, wówczas korzystając z postanowień art. 10 § 1 k.p.a., mógłby złożyć dodatkowe - uzupełniające wnioski dowodowe. W ocenie skarżącego został on pozbawiony tej możliwości i przysługującego mu prawa przez [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. W skardze wskazano, że kwestia zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania nie jest pozostawiona uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Skarżący podnosił, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie do zapoznania się i złożenia końcowego oświadczenia. W niniejszej sprawie, organ nie poinformował strony o prawie zapoznania się z aktami, w ocenie skarżącego uniemożliwiło to mu zgłoszenie kolejnych wniosków dowodowych, chociażby wniosków o przesłuchanie w charakterze świadków osób wpisanych przez właściwych Powiatowych Lekarzy Weterynarii na terenie całej Polski, w tym także z terenu województwa [...] , a w szczególności z powiatu [...] do Rejestru Podmiotów Prowadzących Działalność Nadzorowaną - symbol 61, a prowadzących działalność nadzorowaną w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi, dla ustalenia zakresu prowadzonej przez nich działalności, oraz ustalenia gatunków zwierząt, w obrocie którymi pośredniczą. Skarżący stwierdził również, że [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie dopełnił swych ustawowych obowiązków, przez nie zgromadzenie wnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu materiałów dowodowych. Takie działanie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii spowodowało, iż nie wyjaśnił on w ocenie skarżącego wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nałożony na organy administracji publicznej w art. 77 § 1 k.p.a., stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej materialnej statuowanej przepisem art. 7 k.p.a.. Ponadto według skarżącego [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w K. , wydając zaskarżoną decyzję, w żaden sposób nie odniósł się do tego, że skarżący oświadczył, że zamierza prowadzić działalność nadzorowaną (tak jak kilkaset podmiotów ujętych w Rejestrze Podmiotów Prowadzących Działalność Nadzorowaną) w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi wszystkich gatunków należących do gromady Ssaki, Ptaki i Gady i z wyłączeniem wszystkich gatunków zwierząt niebezpiecznych, objętych ochronna gatunkową oraz zwierząt akwakultury. W związku z powyższym w opinii skarżącego argumentacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji Organu drugiej instancji opiera się wyłącznie na regulacjach prawnych niedotyczących skarżącego i zamierzonej przez niego działalności, albowiem skupia się na kwestiach obrotu zwierzętami niebezpiecznymi, oraz zwierzętami objętymi ochroną gatunkową zwierząt. Wskazane wyżej naruszenia przez [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, sprawiają w ocenie skarżącego, że sprawa nie została rozstrzygnięta, a z pewnością nie została rozstrzygnięta zgodnie z treścią wniosku.

W związku z tym skarżący podtrzymał argumentację swoich zarzutów z odwołania do [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Tym samym wskazał, że żaden przepis ustawy o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt nie wyłącza działalności nadzorowanej, w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami w tym zwierzętami egzotycznymi. Ponadto żaden przepis ustawy o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych nie wskazuje, że kryterium decydującym o zaliczeniu działalności w zakresie obrotu zwierzętami i pośrednictwa w tym obrocie, do działalności nadzorowanej jest to - do jakiego gatunku, rzędu, czy gromady należy zaliczyć zwierzęta, którymi następuje obrót i pośrednictwo, oraz czy pośrednictwo bądź obrót dotyczy zwierząt egzotycznych, czy też żyjących w naturalnych warunkach w Polsce. Ustawodawca w ocenie skarżącego uznał, że jedynym kryterium decydującym o zaliczeniu tego typu aktywności do działalności nadzorowanej będzie przedmiot tego obrotu, określony przez ustawodawcę, jako "zwierzęta", bez zawężania tego zakresu do zwierząt gospodarskich, domowych czy koniowatych - jak uznał Powiatowy Lekarz Weterynarii i [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii. Zwrócono również uwagę na fakt, że organ II instancji nie wskazał podstawy prawnej, z której wywodzi tezę iż "obrót i pośrednictwo w obrocie zwierzętami niebędącymi zwierzętami gospodarskimi lub zwierzętami domowymi nie jest regulowany przepisami prawa weterynaryjnego". Wąskie rozumienie działalności nadzorowanej ograniczające się wyłącznie do zwierząt gospodarskich, domowych i koniowatych, jest w opinii skarżącego nie do przyjęcia w świetle obowiązujących przepisów i stosowanej w Polsce praktyki nadawania numerów weterynaryjnych i dokonywania wpisu innych wnioskodawców do rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną w zakresie obrotu i/lub pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi.

Wskazano również, iż, minister nie posiada kompetencji do "korygowania" bądź zmiany postanowień ustawy, i zawężania ustanowionego ustawą zakresu działalności nadzorowanej w postaci obrotu zwierzętami i pośrednictwa w tym obrocie. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie mają zastosowania i w niniejszej sprawie. Ponadto wskazano, że w praktyce jest zarejestrowanych przeszło 1000 podmiotów, prowadzących obrót i/lub pośrednictwo w obrocie zwierzętami egzotycznymi (nie gospodarskimi i nie koniowatymi), a powyższe decyzje w zdecydowanej większości przypadków zostały wydane po dacie wejścia w życie powoływanego przez organ pierwszej instancji rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2008 roku. W ocenie skarżącego gdyby uznać stanowisko organu, jako odpowiadające prawu, to wówczas istniałaby konieczność pilnego sierdzenia nieważności, bądź wygaszenia wszystkich decyzji wydanych w Polsce przez właściwych Powiatowych Lekarzy Weterynarii. Skarżący powtórzył również argumentację z odwołania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wskazując, że zaskarżona decyzja jedynie pozornie nie stawia skarżącemu przeszkód w prowadzeniu działalności. Z powyższej decyzji nie wynika bowiem wprost zakaz prowadzenia działalności we wnioskowanym przez Stronę zakresie. Jednak odmowa uwzględnienia wniosku strony, de facto uniemożliwia wnioskodawcy prowadzenie zamierzonej działalności. Podczas gdy w Polsce wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących działalność nadzorowaną w zakresie obrotu zwierzętami egzotycznymi i/lub pośrednictwa w tym obrocie uzyskało przeszło 1000 podmiotów, wskazano, że w ten sposób złamana została kluczowa dla polskiego systemu prawnego zasada równości wobec prawa, a w obliczu praktyki rzeczona decyzja ma charakter dyskryminacyjny. Przestrzeganie zasady równości wobec prawa oznacza stosowanie takich samych kryteriów prawnych wobec osób znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej. Sytuacja, w której na gruncie tego samego prawa, przeszło 1000 podmiotów uzyskało tożsamy w wnioskowanym wpis, w ocenie skarżącego spełnia przesłanki załamania tej zasady.

Na poparcie swojego stanowiska, skarżący powołał liczne orzecznictwo sądowe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.

Na wstępie stwierdzić należy, że zasadny jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału ( czy raczej jego braku) i zgłoszenia stosownych wniosków w tym zakresie. Jak bowiem wynika z art. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (DZ.U.2014.1539 t.j., dalej "u.o.z.z."), do postępowania w sprawach indywidulanych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Jak wiadomo, w odwołaniu skarżący zgłosił szereg wniosków dowodowych, które dotyczyły tak treści Rejestru Podmiotów Prowadzących Działalność Nadzorowaną ( który to rejestr w wyciągu i wydruku został dołączony do odwołania), jak i z treści wniosków złożonych do właściwych Powiatowych Lekarzy Weterynarii przez podmioty wpisane pod symbolem 61 prowadzące działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi oraz z treści decyzji wydanych w takich sprawach. Środki dowodowe ujęte w dwóch ostatnich punktach organ miał, zgodnie z wnioskiem zawartym w odwołaniu, dołączyć z urzędu. Tymczasem po przekazaniu odwołania, organ nie zawiadamiając strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. oraz bez uczynienia jakiejkolwiek adnotacji w aktach, wydał skarżoną decyzję. Jak wiadomo, wypełnienie obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. spoczywa na organach administracji we wszystkich stadiach postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. II OSK 2473/14, LEX nr 2106669). Oczywiście, zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. przykł. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r. I OSK 1994/14, LEX nr 2108318, wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 września 2016 r. II SA/Bd 787/16, LEX nr 2152094). Jednakże w skardze strona wykazała, że zarzut jest zasadny, albowiem uzasadniła, ze w sytuacji powiadomienia jej o stanie sprawy oraz stwierdzenia, że organ nie przedsięwziął czynności prowadzących do zgromadzenia wnioskowanych dowodów, mogłaby złożyć uzupełniające wnioski dowodowe w postaci zgromadzonych własnym staraniem decyzji pozytywnych o wpisie do rejestru pod symbolem 61, wydanych wobec innych podmiotów w tożsamym zakresie działalności, czy też zawnioskowanie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób, wobec których takie pozytywne decyzje wydano, zwłaszcza na terenie Województwa [...] czy nawet Powiatu B. Ma to znaczenie o tyle że, jak trafnie podnosi skarżący, w złożonym przez niego wyciągu z Rejestru Podmiotów Prowadzących Działalność Nadzorowaną – symbol 61 widnieje szereg wpisów co do podmiotów prowadzących działalność określoną tak samo, jak wnioskowana przez skarżącego. Niezależnie od tego, jak bardzo mogą się różnić stany faktyczne, a także niezależnie od autonomii decyzyjnej organów administracji w poszczególnych sprawach, ujawnienie kilkunastu wpisów podmiotów w zakresie obrotu zwierzętami egzotycznymi pod symbolem 61, pochodzących z różnych okresów, ale generalnie po wejściu w życie Rozporządzenia z 2008r. w sposób jaskrawy zaprzecza tezie organów wyrażonej w kwestionowanych decyzjach. Teza ta bowiem nie polega na odmienności czy różnicowaniu pewnych elementów stanu faktycznego w przypadku wnioskodawcy, ale na tym, że obrót ten nie leży w ogóle w obszarze zainteresowania polskiego prawa weterynaryjnego i nie jest regulowany przepisami ustawy o.z.z. Nie prowadząc w tym miejscu szczegółowych rozważań, oznaczałoby to bowiem, że wpisów tych dokonywano dotąd w rejestrze bezprawnie. Zważywszy wszakże na ilość wpisów oraz fakt ich dokonywania na obszarze całego kraju, już tylko w świetle tej okoliczności stanowisko organów musi budzić wątpliwości. Wobec tego wnioski dowodowe skarżącego, zarówno te, które składał, jak i te, których złożenie mu uniemożliwiono, niewątpliwie miałyby wpływ na rozstrzygnięcie.

Jednakże istotą sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy w świetle u.o.z.z., działalność polegająca na obrocie, czy pośrednictwie w obrocie zwierzętami egzotycznymi jest działalnością objętą zakresem przedmiotowym tej ustawy, czy też, jak twierdzą organy, nie jest.

Punktem wyjścia jest oczywiście rozważenie treści przepisów odnoszących się do zakresu przedmiotowego ustawy. Jak wynika z jej tytułu, sensem tej regulacji jest ochrona zdrowia zwierząt, ale nie tylko. Wobec bowiem zakresu obejmującego także zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt, w sposób pośredni chodzi także o ochronę interesu podmiotów – posiadaczy zwierząt w obliczu zagrożenia, jakim jest rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych, a w szerszym planie – o ochronę zdrowia publicznego, który to cel wymienia sama ustawa w art. 10, wskazując, co powinno przyświecać właściwemu ministrowi przy wydaniu rozporządzeń wykonawczych. Zgodnie zatem z art. 1 pkt 1 ustawy określa ona wymagania weterynaryjne dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie m.in. (lit.c) obrotu zwierzętami z wyjątkiem obrotu prowadzonego w ramach działalności rolniczej w rozumieniu prawa działalności gospodarczej, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt. Wobec takiego brzmienia ustawy kluczowego znaczenia nabiera okoliczność, co ustawodawca rozumie pod pojęciem "zwierzęta". Otóż w art. 2, gdzie ustawodawca zamieścił definicje legalne, brak definicji dla tego terminu. Natomiast zgodnie z art. 3a, przepisów ustawy nie stosuje się do: 1) zwierząt wodnych łowionych w celu produkcji mączki rybnej, paszy dla ryb, oleju rybnego i podobnych produktów; 2) ozdobnych zwierząt wodnych chowanych lub hodowanych w celach niezarobkowych w akwariach (akwaria niekomercyjne); 3) dzikich zwierząt wodnych łowionych lub zbieranych w celu bezpośredniego wprowadzenia do łańcucha żywnościowego. Podkreślenia wymaga, że jest to jedyne wyłączenie przedmiotowe odnoszące się do zwierząt, jakie wprowadza ustawa. Wobec tego twierdzenie organów, że nie dotyczy ona obrotu zwierzętami egzotycznymi, jest sprzeczne z treścią wspomnianego wyłączenia, bowiem z niego nie wynika; wobec tego jest to twierdzenie bezzasadne. Należy od razu w tym miejscu zaznaczyć, że jakkolwiek by nie odczytywać treści aktu wykonawczego będącego Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt (DZ.U.2008.122.790, dalej "Rozporządzenie z 2008r."), to nawet w przypadku wyprowadzenia wniosku, że nie dotyczy ono zwierząt egzotycznych, w niczym nie zmienia to powyższego wniosku. Jest bowiem oczywistym, że akt podustawowy (rozporządzenie) nie może zmieniać zakresu aktu rangi ustawy, co wynika z określonej w Konstytucji RP hierarchii źródeł prawa. Rozporządzenie w świetle art. 92 Konstytucji RP jest aktem wykonawczym do ustawy i wydanym na jej podstawie. Miejsce rozporządzenia w hierarchii systemu źródeł prawa określa art. 87 Konstytucji RP, z którego wynika, że usytuowane jest ono poniżej umów międzynarodowych oraz ustaw. Cechą rozporządzenia jest zamknięty krąg podmiotów mogących wydać ten akt prawny. Akt ten może zostać wydany jedynie na podstawie delegacji ustawowej określającej upoważnienie dla właściwego organu, zakres spraw oraz wytyczne co do treści. Ze względu na hierarchiczną budowę systemu prawa powszechnie obowiązującego należy podkreślić, że treść rozporządzenia nie może naruszać norm Konstytucji RP, ustawy, na podstawie której zostało wydane, a także żadnych innych obowiązujących ustaw, które regulują materie będące przedmiotem rozporządzenia. Naruszenie to może polegać m.in. na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej (por. Monika Haczkowska w: Komentarz do Konstytucji RP – art. 87 i 92, publ. Lex/el.). Zatem w tym przedmiocie rację ma bezdyskusyjnie skarżący, wskazując na bezzasadność zawężania treści ustawy poprzez takie czy inne rozumienie rozporządzenia. Zasadny jest zatem zarzut skargi o naruszeniu art. 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 3a u.o.z.z. poprzez wyłączenie z zakresu jej działania pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi.

Pewnego problemu natomiast dostarcza w istocie uszczegółowienie wymagań wobec działalności, która zamierza podjąć wnioskodawca. Zgodnie z ustawą, obrotem jest przywóz ( w rozumieniu przepisów o weterynaryjnej kontroli granicznej), umieszczenie na rynku oraz wywóz do państw trzecich, czyli państw nie będących członkami Unii Europejskiej (art. 2 pkt 14 w zw. z art. 2 pkt 11 i 16 u.o.z.z.). Przez umieszczanie na rynku rozumie się przetrzymywanie lub prezentację w celu sprzedaży, oferowanie do sprzedaży, sprzedaż, dostarczanie lub każdy inny sposób wprowadzania na rynek (art. 2 pkt 13). Zatem obrót w tym rozumieniu, jak też i pośrednictwo w obrocie, mające za przedmiot zwierzęta egzotyczne, będący działalnością nadzorowaną – jest dozwolony po stwierdzeniu przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na przewidywane miejsce jej prowadzenia, w drodze decyzji, spełniania wymagań weterynaryjnych określonych dla prowadzenia danego rodzaju działalności (art. 5 ust. 1 pkt 1 u.o.z.z.), w następstwie złożenia wniosku spełniającego wymagania ustawowe ( art. 5 ust. 2 i 3 u.o.z.z.). Powiatowy lekarz weterynarii, po przeprowadzeniu kontroli, wydaje decyzję stwierdzającą spełnianie wymagań weterynaryjnych, jeżeli wymagania określone dla danego rodzaju działalności nadzorowanej są spełnione lub odmawiającą stwierdzenia spełniania wymagań weterynaryjnych, jeżeli wymagania określone dla danego rodzaju działalności nadzorowanej nie są spełnione (art. 5 ust. 4). Wydając decyzję pozytywną, powiatowy lekarz weterynarii: 1) stwierdza spełnianie wymagań weterynaryjnych przez poszczególne obiekty budowlane lub miejsca, w których ma być prowadzona działalność nadzorowana, lub osoby wykonujące określone czynności w ramach tej działalności, jeżeli stwierdzenie takie jest wymagane; 2) nadaje weterynaryjny numer identyfikacyjny: a) podmiotowi lub b) poszczególnym obiektom budowlanym lub miejscom, w których ma być prowadzona działalność nadzorowana, lub osobom wykonującym określone czynności w ramach tej działalności (art. 5 ust. 5). Mając zatem na względzie zapis o spełnieniu wymagań weterynaryjnych, trzeba sięgnąć do art. 10 u.o.z.z., który to przepis przewiduje delegację do określenia szczegółowych wymagań weterynaryjnych oraz sposobu ustalenia weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego. W ust. 1 pkt 1 tego przepisu wskazano, że minister właściwy ds. rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania weterynaryjne dla poszczególnych rodzajów działalności nadzorowanej, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. a-n. Jak wynika z brzmienia tego przepisu (art. 10 ust. 1 pkt 1) – określa on, że w art. 1 pkt 1 znajdujemy określenie rodzajów działalności nadzorowanej. Wobec tego jednym z takich rodzajów jest niewątpliwie określony w art. 1 pkt 1 lit. c obrót zwierzętami, w tym obrót zwierzętami egzotycznymi. Nie ulega wątpliwości, że, jak dotychczas, odnośnie rodzaju działalności polegającego stricte na obrocie zwierzętami zostało wydane tylko jedno rozporządzenie wykonawcze. Chodzi tutaj o Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 roku, w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami i pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt (DZ.U.2008.122.790). Nie wdając się tu w szczegółową analizę, rzeczywiście można wnioskować, że Rozporządzenie z 2008r. dotyczy raczej zwierząt, o których mowa w ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U.2015.1172 t.j.), tj. zwierząt gospodarskich i koniowatych. Niemniej, skoro rozporządzenie z 2008r., jak o tym już była mowa, nie może ograniczać zakresu przedmiotowego ustawy u.o.z.z., należy poszukiwać takiego rozwiązania, które umożliwiłoby wydanie decyzji po stwierdzeniu spełnienia bądź nie wymagań weterynaryjnych dla pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi ( nie będących gospodarskimi ani koniowatymi), w oparciu o akt prawny, a nie w sposób dowolny. W przekonaniu Sądu, należy zatem zastosować w sposób odpowiedni przepisy wskazanego Rozporządzenia. W sytuacji, gdy wnioskodawca deklaruje prowadzenie działalności bez obiektu, będzie to stosunkowo łatwe, gdyż przede wszystkim znajdą tu odpowiednie zastosowanie § 1 ust. 1 oraz § 3 rozporządzenia z 2008r.

Co się tyczy regulacji prawa wspólnotowego i związanych z nimi zastrzeżeń organu odwoławczego, to stwierdzić należy, że powołane w jego decyzji przepisy dotyczą innej materii, niż materia u.o.z.z. Mianowicie, powołane Rozporządzenie Rady WE nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (DZ.U.UE.L.1997.61.1) oraz uzupełniające Rozporządzenie Komisji WE nr 865/2006 ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (DZ.U.UE L.2006.166.1) dotyczą regulacji, w tym zakazów i ograniczeń - w handlu gatunkami chronionymi wymienionymi w rozporządzeniu. Regulacja dotyczy wprowadzenia do Wspólnoty okazów gatunków wymienionych w rozporządzeniu bądź wywozu lub powrotnego wywozu ze Wspólnoty tych gatunków, co w niektórych przypadkach wiąże się z zezwoleniem na przywóz lub wywóz wydanym przez organ administracyjny państwa członkowskiego. Regulacje wspomnianego rozporządzenia nr 338/97 znajdują uszczegółowienie w przepisach prawa krajowego, jak np. art. 61 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (DZ.U. 2016.2134 t.j., dalej "u.o.p."), który wskazuje organ zarządzający w rozumieniu rozporządzenia nr 338/97 czy art. 64, który wymaga wpisu do rejestru prowadzonego przez właściwego starostę - gatunków wymienionych w załącznikach A i B rozporządzenia nr 338/97. Jednak wspomniane regulacje, jak to już powiedziano, z uwagi na ochronę gatunków wymienionych w rozporządzeniu nr 338/97, zajmują się aspektem legalności handlu gatunkami chronionymi wymienionymi w Rozporządzeniu, podczas gdy ustawa u.o.z.z. mówi o nadzorze nad działalnością, w tym polegającą na obrocie zwierzętami, pod kątem spełnienia wymagań weterynaryjnych ze względu na ochronę zdrowia zwierząt, a nie z punktu widzenia możliwości handlu nimi. Wobec tego regulacje dotyczące warunków legalności handlu gatunkami chronionymi nie mogą zastąpić regulacji dotyczących ochrony zdrowia zwierząt na terenie RP.

Nie znaczy to jednak, że regulacje te są bez znaczenia przy określeniu szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla działalności nadzorowanej. Przykładowo, co do pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi, jeśli organy miałyby odpowiednio stosować przepisy Rozporządzenia z 2008r, to skoro przedmiotem działalności mogą być, w świetle § 1 pkt 1 rozporządzenia wyłącznie zwierzęta oznakowane w sposób określony w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, to odpowiednie stosowanie tego przepisu oznacza, że chodzi nie tylko o wspomnianą już ustawę z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, ale także o regulacje wspólnotowe, takie jak Rozporządzenie Komisji WE nr 865/2006, gdzie jest mowa o wymogach w zakresie znakowania

( Rozdział XVI). Jeśli zaś § 1 pkt 2 rozporządzenia z 2008r. mówi o tym, że zwierzęta te muszą spełniać wymagania w odniesieniu do miejsca pochodzenia określone dla danego gatunku oraz przeznaczenia zwierząt, to jest oczywistym, że w stosunku do niektórych gatunków wymienionych w rozporządzeniu nr 338/97 będzie chodziło o dokumenty poświadczające legalność ich przywozu lub wywozu z terytorium Wspólnoty, o których mowa we wspomnianym rozporządzeniu nr 338/97.

Reasumując, w ocenie Sądu, odmawiając wydania decyzji w oparciu o art. 5 ust. 4 u.o.z.z. z argumentacją o braku możliwości zastosowania ustawy przedmiotowo, organy naruszyły wspomniany przepis, co skutkować musi uchyleniem obu decyzji.

Jednak w tym miejscu zauważyć należy, że wprawdzie ustawa u.o.z.z. w art. 5 ust. 3 pkt 2, określając wymogi formalne wniosku podmiotu zamierzającego prowadzić działalność nadzorowaną, obliguje do wskazania gatunków jedynie w przypadku zwierząt akwakultury, to jednak w ocenie Sądu nie oznacza, że w przypadku zwierząt egzotycznych można poprzestać na wymienieniu rzędu, jak chce tego wnioskodawca, a nie gatunku. Otóż wskazany przepis określa wymogi formalne, których niezachowanie może prowadzić do zastosowania przez organ art. 64 § 2 k.p.a. Nie znaczy to jednak, że jest to jedyna sytuacja, kiedy należy wskazać gatunek. Przepis art. 5 ust. 3 pkt 2 stawia bowiem wymóg określenia we wniosku rodzaju i zakresu działalności nadzorowanej. O ile rodzaj działalności oznacza wskazanie działalności wymienionej w art. 1 pkt 1 u.o.z.z., w tym przypadku obrotu zwierzętami egzotycznymi, o tyle wskazanie zakresu tej działalności, dla celów uszczegółowienia wymagań weterynaryjnych, musi oznaczać konieczność określenia gatunku, dla celów identyfikacji, czy nie chodzi o jeden z gatunków wymienionych w Rozporządzeniu nr 338/97. Tak się bowiem składa, że wskazane rozporządzenie posługuje się sposobem rozróżniania i identyfikacji zwierząt opartym na wymienieniu gatunków, gdyż przynależność do określonego gatunku wymienionego w poszczególnych załącznikach do Rozporządzenia determinuje zakres dokumentów wymaganych dla ich przywozu i wywozu z terytorium Wspólnoty. Wobec tego brak wymienienia gatunków we wniosku określonym w art. 5 ust. 3 u.o.z.z. może skutkować nie tyle pozostawieniem wniosku bez rozpoznania ( art. 64 § 2 k.p.a.), skoro poza wymienieniem gatunków zwierząt akwakultury nie jest to brak formalny, ile odmową stwierdzenia spełnienia wymagań weterynaryjnych, skoro niemożliwe będzie w takim wypadku uszczegółowienie tych wymagań w świetle Rozporządzenia z 2008r. stosowanego odpowiednio.

Na marginesie warto zauważyć, że skarżący precyzując wniosek wyłączył zwierzęta objęte ochroną na mocy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6.10.2014r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (DZ.U. 2014.1348), natomiast nie wyłączył bynajmniej zwierząt objętych ochroną przepisami rozporządzenia nr 338/97 /k.32 akt adm. I instancji/.

Co do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (DZ.U. 2015.584) poprzez nieuzasadnione ograniczenie wolności wyboru i wolności prowadzenia przez skarżącego działalności nadzorowanej w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami egzotycznymi, to zarzut ten nie przystaje do sytuacji niniejszej sprawy. Organy administracji rozstrzygając indywidualne sprawy obywateli w drodze decyzji obowiązane są działać w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. Oznacza to także, że działanie takie musi być oparte o konkretną podstawę prawną, gdyż w przeciwnym wypadku decyzja jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wobec tego nie obowiązuje tutaj zasada "co nie jest zakazane, jest dozwolone", lecz zasada "dozwolone jest tylko to, co wynika z przepisów prawa". Zatem tylko uznanie, że obrót zwierzętami egzotycznymi jest działalnością nadzorowaną w świetle u.o.z.z., może prowadzić do zastosowania trybu wynikającego z ustawy. W ocenie Sądu tak właśnie jest, stąd odmowa zastosowania u.o.z.z. narusza w pierwszym rzędzie ten akt prawny, zaś ustawę o swobodzie działalności gospodarczej tylko pośrednio, poprzez uznanie, że działalność zgłoszona we wniosku przez skarżącego nie mieści się w ramach u.o.z.z.

Co się tyczy zarzutu naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez dyskryminację i nierówne traktowanie skarżącego, któremu odmówiono uwzględnienia wniosku, podczas gdy w tożsamym lub zbliżonym zakresie działalności wydano w Polsce co najmniej 680 decyzji pozytywnych – zarzut ten nie może zostać uwzględniony. Co do zarzutu dyskryminacji, to aby podlegał on rozważeniu, musiałoby nastąpić jego sprecyzowanie, mianowicie, czego ( jakiego wyróżnika) dotyczy owa dyskryminacja. Owo pojęcie zakłada bowiem nierówne traktowanie z uwagi na jakąś cechę, na co wskazuje zwłaszcza ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (DZ.U. nr 2016.1219 t.j.). Co się zaś tyczy zarzutu nierównego traktowania wobec prawa, poprzez odmowę zastosowania przepisów ustawy u.o.z.z. w odniesieniu do skarżącego w sytuacji zastosowania tych przepisów wobec innych osób które uzyskały decyzje pozytywne w zakresie prowadzenia działalności w pośrednictwie lub w obrocie zwierzętami egzotycznymi – Sąd może tylko stwierdzić to, co na wstępie, iż w rejestrze dołączonym do odwołania, pod symbolem 61 znajduje się szereg wpisów świadczących o uzyskaniu numeru identyfikacyjnego dla takiej działalności. Brak przeprowadzenia dowodów wskazanych przez skarżącego co do szczegółowych sytuacji udzielenia pozytywnych decyzji nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że mamy do czynienia z nierównym traktowaniem, choć wszystko na to wskazuje. Okoliczność ta jednakże tym bardziej uzasadnia zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 10 k.p.a., o czym była mowa na wstępie.

Z wymienionych przyczyn, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a. należało uchylić zarówno decyzję zaskarżoną, jak i decyzję organu I instancji, skoro zaprezentowana przez organ I instancji wykładnia narusza prawo materialne, co wyżej wykazano.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po ewentualnym sprecyzowaniu wniosku pod kątem gatunków zwierząt egzotycznych mających być przedmiotem działalności nadzorowanej dla celów określenia jej zakresu, organy zastosują przepisy u.o.z.z. oraz właściwych rozporządzeń, w tym odpowiednio rozporządzenia z 2008r. celem ustalenia spełnienia szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla tego rodzaju działalności.