Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1433/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Daniela Kozłowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę W., prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie W. jako działka nr [...], uregulowanej aktualnie w księdze wieczystej nr [...] - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę W. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie W. jako działka nr [...].

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ podał, że w oparciu o zebrany przez niego materiał dowodowy w niniejszej sprawie ustalił, iż sporne mienie stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność państwową i w odniesieniu do którego odwołujący nie wykazał uzyskania przed tym dniem w obowiązującym wówczas trybie tytułu prawnego uniemożliwiającego jego komunalizację, to jako należące w związku z tym wtedy do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i położone na obszarze gminy W., stało się z mocy prawa mieniem komunalnym tej gminy na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. odwołanie wniosły P. SA, zarzucając rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji:

- niesłuszne odmówienie waloru dowodowego znajdującej się w aktach sprawy decyzji Urzędu Miasta W. z dnia [...] lutego 1988 r. ustalającej opłaty z tytułu zarządu spornym mieniem jako dowodu uzyskania tego prawa przez P., bowiem jest oczywistym, że w takiej sytuacji sam zarząd musiał zostać wcześniej ustanowiony a decyzja ustalająca opłaty tylko ten fakt potwierdza,

* pominięcie przy podejmowaniu kwestionowanej decyzji regulacji ujętych w § 4 ust. 1 i nast. obowiązującego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.),

- pominięcie faktu, że Skarb Państwa w postępowaniu sądowym o nabycie prawa własności spornej nieruchomości w drodze zasiedzenia (k-27) działał przez P.,

* nie uwzględnienie przy wykładni art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., że ustawodawca ustalił zakres komunalizowania mienia państwowego wyłącznie do mienia wyraźnie dla gmin przeznaczonego, a sporne mienie do takiego nie należy,

- pominięcie bezwzględnie negatywnej dla komunalizacji przesłanki wynikającej z art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji Wojewody [...] stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Komunalizujący skutek tego przepisu zobowiązuje do potwierdzenia właściwej gminie nabycia prawa własności danego mienia, jeśli zostały spełnione następujące warunki:

* uwzględniono stan faktyczny i prawny mienia z dnia wejścia tego przepisu w życie,

* mienie wnioskowane do skomunalizowania winno stanowić wówczas własność Skarbu Państwa i należeć (w rozumieniu tego przepisu) do jednego z podmiotów w tym przepisie wymienionych, oraz

* nie podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Natomiast odmowa stwierdzenia wymaga wykazania przesłanki lub przesłanek wyłączających dane mienie z komunalizacji.

Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [..] września 2006 r. sygn. akt [...] (k-59), odpisu z księgi wieczystej nr [...] (k-15) oraz wypisu z rejestru gruntów spornego mienia (k-9), wynika, że od dnia 1 stycznia 1985 r., w tym w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość będąca drogą na terenie kolejowym, stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w tamtym czasie we władaniu przedsiębiorstwa P.

Jednocześnie w treści art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe, ustawodawca ustalił, że: "PKP gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę."

Zdaniem organu, zarówno wydzielanie jak i obejmowanie przez państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe takie jak m.in. P.), państwowych nieruchomości gruntowych przekazywanych im w zarząd przez właściwy organ państwa następowało przed 27 maja 1990 r. w trybie określonym art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99), a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz.159), które przeszło potem w zarząd, bądź jeszcze wcześniej decyzjami władz państwowych wydawanymi na podstawie art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354), oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie nabywania i przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 r. Nr 47, poz. 354), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz. U. z 1958 r. Nr 67, poz. 332 ze zm.).

W ocenie organu, z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami wyraźnie wynika, że zarząd nieruchomości był ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości - i wszystkie państwowe jednostki miały wynikający z powyższego art. 38 i nast., obowiązek uregulowania stanu prawnego gruntów faktycznie przez nie wówczas użytkowanych, niezależnie od tego kiedy i od kogo przejętych.

Także decyzja o ustanowieniu lub obliczeniu opłat za zarząd nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, bowiem opłaty związane z prawem korzystania z gruntu stanowiącego w dacie wymierzania opłaty własność Skarbu Państwa powinny być pochodną od ustalonego w sposób prawem przewidziany tytułu prawnego do gruntu. Dlatego, zdaniem organu, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest utrwalona linia orzekania wskazująca, że decyzje ustalające opłaty z tytułu zarządu lub użytkowania nieruchomości nie stanowią podstawy uznania istnienia takiego zarządu (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1992 r. I SA 1419/91, ONSA z 1992 r. nr 2, poz. 39, z dnia 18 lutego 1992 r. I SA 1420/91, z dnia 10 maja 2001 r. I SA 2595/99 oraz z dnia 5 listopada 1999 r. I SA 2240/98 LEX nr 47368).

Organ podkreślił również, że od samego początku swojego istnienia P. miało obowiązek ewidencjonowania wydzielonych temu Przedsiębiorstwu, ściśle oznaczonych nieruchomości, w trybie określonym w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 września 1932 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości będących w zarządzie przedsiębiorstwa PKP (Dz. U. Nr 81, poz. 714). Udokumentowanie dopełnienia tego obowiązku należało zatem do odwołującego. Mimo wezwań odwołujący tej okoliczności nie udokumentował. Przy ocenie niedopełnienia powyższego obowiązku wzięto również pod uwagę fakt posiadania przez odwołującego terenowej sieci wyspecjalizowanych placówek (oddziałów gospodarowania nieruchomościami). Orzekając w podobnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu nieopublikowanego wyroku z dnia 20 lutego 2008 r. I OSK 187/97 stwierdził, iż "to P. kwestionują możliwość komunalizacji przedmiotowej nieruchomości i to one winny wykazać, że nieruchomość ta należała do P. W sytuacji gdy nie przedstawią stosownego dokumentu ani też w inny sposób nie wykazują tej okoliczności to trudno zarzucić organowi naruszenie art. 7 i 77 Kpa.".

Powyższe, zdaniem organu, wyraźnie wskazuje na brak podstaw do uznania, iż przedsiębiorstwo P. uzyskało przed dniem 27 maja 1990 r. tytuł prawny do spornej nieruchomości. Nie wynika on w szczególności bezpośrednio z rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r., jak również z przepisów regulujących status prawny tego Przedsiębiorstwa, w tym ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym P., bowiem przekazywanie przedsiębiorstwom prawnorzeczowego tytułu do składników mienia ogólnonarodowego (państwowego) stanowiących nieruchomości zawsze było sformalizowane z uwagi na charakter tego rodzaju mienia, niezależnie kiedy faktycznie przez przedsiębiorstwo P. objętego.

Niezasadne, zdaniem organu, byłoby też zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej, wyłączającego spod komunalizacji mienie służące organowi administracji rządowej do wykonywania jego zadań publicznych, w tym z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa, przede wszystkim z tej przyczyny iż przedsiębiorstwo państwowe P. nigdy takim organem nie było.

Podobnie brak byłoby podstaw do stosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, wyłączającego z komunalizacji składniki należące do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym z dwu względów: po pierwsze -określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia do tych podmiotów sensie prawnym a nie tylko faktycznym, to jest posiadanie określonego tytułu prawnego; po drugie - przedsiębiorstwo takie winno być umieszczone w wykazie ustalonym przez Radę Ministrów zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 10 maja 1990 r.

Takie stanowisko w odniesieniu do mienia pozostającego jedynie w faktycznym władaniu P. prezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 14 września 2006 r. I OSK 1259/05, z dnia 15 października 2007 r. I OSK 1457/06 oraz z dnia 16 stycznia 2008 r. I OSK 1947/06 stwierdzając, że dla P. prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości będącej przed dniem 27 maja 1990 r. tylko w faktycznym jego władaniu nie wynika ani z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego P. ani z decyzji organów administracji ustalających opłaty z tytułu zarządu (użytkowania) takich nieruchomości.

Organ stwierdził, iż jeśli chodzi o przesłankę komunalizacji mienia w postaci "należenia" (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.), to zgodnie z art. 34 kc w brzmieniu wówczas obowiązującym oraz ustaloną w orzecznictwie komunalizacyjnym zasadą, mieniem należącym do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się wówczas pod zarządem innych niż państwo, państwowych osób prawnych (uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r., W 13/91, Dz. U. z 1992 r. Nr 97, poz. 486 i z 1993 r. Nr 12, poz. 59). Do komunalizacji mienia z mocy prawa nie mogą mieć również zastosowania powołane w odwołaniu przepisy dotyczące uwłaszczania przedsiębiorstw państwowych mieniem, skutkujące na dzień 5 grudnia 1990 r., w tym ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji P., oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.

Organ wskazał ponadto, iż dla wielu nieruchomości będących przed 27 maja 1990 r. we władaniu P. Przedsiębiorstwo to wykazało uzyskanie tytułu prawnego w trybie wówczas obowiązującym, i wojewodowie oraz organ drugiej instancji uwzględniają ten fakt w swoich rozstrzygnięciach odmawiających stwierdzenia nabycia ich z mocy prawa przez gminę, jednakże wskazane okoliczności wyłączające nie dotyczą spornej nieruchomości. W rezultacie powyższych ustaleń niezasadne okazały się jednocześnie wszystkie zarzuty odwołania, w tym zarzut niewłaściwej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Także w postępowaniu sądowym o zasiedzenie spornej nieruchomości w imieniu Skarbu Państwa działał właściwy starosta, a P. jako władający w uczestniczyły.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A. z siedzibą w W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia 29 kwietnia 2009 r. W skardze P. S.A. zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 34, art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz 948 ze zm.), które stanowią o nabyciu przez PKP prawa użytkowania wieczystego gruntów dla których brak jest ustanowionego zarządu, a znajdujących się w jego posiadaniu, jako "inne mienie w rozumieniu art. 5 ust 4 ustawy wprowadzającej przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym,

- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., Nr 32 poz 191 ze zm.) przez błędne zastosowanie tych przepisów w związku z błędnym uznaniem, iż nieruchomość należała do terenowych organów administracji,

- art. 7, 75, 77 § 1, 8 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest bezzasadna.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej W., obręb W., oznaczonej jako działka, nr [...] na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191).

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku P. S.A. przed Wojewodą [...] o wydanie w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Zgodnie z art. 17 a ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (...), od dnia 1 stycznia 2006 r. wojewoda wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie nabycia przez gminy z mocy prawa własności nieruchomości w przypadku, gdy zachodzi prawdopodobieństwo, że nieruchomość ta przed dniem 27 maja 1990 r. stała się własnością tej gminy.

W związku z powyższym, Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. (komunalizacja) nieruchomości przez gminę W., w trybie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a postępowanie stwierdzające nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (uwłaszczenie) zostało zawieszone.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez gminę W., nieodpłatnie, mienia Skarbu Państwa, oznaczonego jako działka nr [...], a Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Komunalizacja mienia ogólnonarodowego (państwowego) na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (...) nastąpiła z mocy prawa, z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r., a decyzja komunalizacyjna, która potwierdza jedynie przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę, ma charakter deklaratoryjny. Ani ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) ani żadna inna ustawa obowiązująca w dniu wydania zaskarżonej decyzji komunalizacyjnej nie ograniczała w czasie możliwości wszczęcia postępowania komunalizacyjnego, również z urzędu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (...) mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu jej wejścia w życie z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) stanowi, że mienie ogólnonarodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli należy do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnonarodowym, a zatem, jeżeli przedsiębiorstwo państwowe posiadało tytuł prawny, komunalizacja nie następuje. Decydujące znaczenie mają dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy – tj. 27 maja 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych.

Sąd podziela stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że na stronie skarżącej w niniejszej sprawie – P. – spoczywa obowiązek wykazania posiadania tytułu prawnego do spornego mienia. Prawa takiego nie można domniemywać, powołując się tylko na dokumenty ustalające czy aktualizujące opłaty z tytułu użytkowania lub zarządu danego mienia. Prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości nie wynika również z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego "P.".

Z obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz.. 99 z późn. zm.) wynika, że państwowe jednostki organizacyjne, w tym przedsiębiorstwa państwowe, grunty państwowe uzyskiwały w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości, a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1961 r. Nr 32, poz.159), które przeszło potem w zarząd. Oznacza to, że zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia.

Skoro postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), to przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P., w tym między innymi jej art. 34a, które weszły w życie po dniu 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego aktualnie własność ogólnonarodową (państwową), komunalizowanego w trybie art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli decyzjami konstytutywnymi, a nie mogą odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, gdyż mienie to już w dniu 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 (Dz. U. Nr 69, poz. 625) stwierdził, że art. 1 pkt 19 ("po art. 34 dodaje się art. 34a w brzmieniu: "Art. 34a. Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę p pracownikach samorządowych ...") i art. 5 ("Sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 19, wszczęte, a niezakończone prawomocną decyzją, umarza się.") ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) nie dotyczą mienia (gruntów), o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 171 z późn. zm.). Interpretacja wyżej przywołanych przepisów dokonana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w zaskarżonej decyzji jest zgodna z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r.

Skoro nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i przy braku przesłanek wyłączeniowych, nieruchomość, o której mowa w osnowie zaskarżonej decyzji, stała się z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa, mieniem Gminy W., i z tym dniem utraciła charakter mienia ogólnonarodowego (państwowego).

Należy równocześnie zauważyć, że art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (...), który brzmi: "Grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP.", wyraźnie wskazuje, że ustawodawca w ten sposób zarówno potwierdza, że P. korzystały z nieruchomości bez tytułu prawnego jak również reguluje stan prawny na przyszłość, z dniem wejścia w życie ustawy, jednakże pod warunkiem, że nabycie praw własności budynku czy prawa użytkowania wieczystego gruntu – nie może naruszać praw osób trzecich.

Mając na uwadze znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty dotyczące nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją, brak tytułu prawnego dla Polskich Kolei Państwowych do władania tą nieruchomością w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), przy istnieniu dla P. specjalnych możliwości ustanowionych aktami prawa powszechnie obowiązującego oraz przepisami szczególnymi, należy uznać, że stronie skarżącej nie przysługiwał żaden prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości objętej skargą i nie miał zastosowania art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), a zatem zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jest zgodna z prawem.

Zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, jednakże obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej przy zbieraniu materiału dowodowego albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uznaje to za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub przedstawione przez stronę. Zasada oficjalności, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek gromadzenia i oceny materiału dowodowego, nie wyklucza inicjatywy dowodowej stron postępowania (wyrok NSA z dnia 2 lipca 2002 r. sygn. akt I SA 169/02 LEX nr 157661). Pogląd ten niniejszy skład orzekający podziela w zupełności.

Ponadto, Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2008 r. I OSK 187/07, iż "to P. kwestionują możliwość komunalizacji przedmiotowej nieruchomości i to one winny wykazać, że nieruchomość należała do P.", dlatego też do strony skarżącej – P., a nie tylko do organu należało przedstawienie wszelkich dowodów mających istotne znaczenie w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji