Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 713/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, 2, 3 oraz art. 85 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędziowie: Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 15 lipca 2024 r. znak: KO.4113.22.2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia A. z siedzibą w M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 713/24

Uzasadnienie

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Stowarzyszenia A. z siedzibą w M. (dalej: Stowarzyszenie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 15 lipca 2024 r. (znak: KO.4113.22.2024) uchylającą w całości decyzję wydaną przez Wójta Gminy M. z 9 maja 2024 r. (znak: GK.6220.3.2022.AP) i określającą na podstawie art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, 2, 3 oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.) [dalej: ustawa środowiskowa] środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na "Modernizacji fazy I procesu technologicznego produkcji podłoża pod uprawę pieczarek" na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], w obrębie [...], gmina M. .

Z akt sprawy wynika, że 6 maja 2022 r. do Wójta Gminy M. wpłynął wniosek A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji fazy I procesu technologicznego produkcji podłoża pieczarek. Planowana inwestycja polega na modernizacji fazy I procesu technologicznego produkcji podłoża pod uprawę pieczarek w istniejącym zakładzie znajdującym się w W. na działkach o nr ewid. [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...], gmina M. . Powierzchnia ww. działek wynosi ok. 18,04 ha. W ramach przedsięwzięcia planuje się zwiększenie powierzchni zabudowy o 0,86 ha oraz zwiększenie powierzchni utwardzonej o 1,2 ha. Planowana modernizacja fazy 1 procesu polega na przeniesieniu całego procesu do zadaszonych, zamkniętych betonowych bunkrów wentylowanych otworami grawitacyjnymi. Zakłada się prowadzenie fazy 1 procesu technologicznego w ilości 4 partii tygodniowo i maksymalnym tonażu wsadu na poziomie 975 Mg w zamkniętych bunkrach. W ramach przedmiotowego przedsięwzięcia przewiduję się przetwarzanie odpadów w procesie R3 i R14 o kodzie 10 01 05 w ilości 9000Mg/rok, czyli ok. Mg/dobę. W związku z realizacją przedsięwzięcia nastąpi wylesienie na powierzchni 0, [...], obręb [...]. W ramach modernizacji procesu fazy I planuje się: 10 zadaszonych bunkrów o wymiarach około 9x9x55,5 ustawionych naprzeciw siebie; 2 systemy górnego załadunku; zadaszone i zamknięte magazyny na odchody zwierzęce i wodę technologiczną (gnojowice); nowy system namaczania - tzw. dunking, czyli zanurzanie nierozbitych bel słomy w "basenach" przy pomocy ładowarki, następnie odstawiane do odsączenia i "zagrzania" na posadzkę na ok. 24-48 h zależnie od warunków atmosferycznych i jakości słomy; 2 bunkry będą wyposażone w 2 otwory (wjazdowy i wyjazdowy) w celu rozdziału strefy brudnej i czystej na fazie I. Dodatkowo planowana jest budowa zbiornika o konstrukcji stalowej na fundamencie żelbetowym, w którym gromadzony będzie eko-gips. Załadunek wyposażony będzie również w rurę wyładunkową z leja do pomieszczenia magazynu, aby pył gipsowy nie wydostawał się na zewnątrz.

W toku prowadzonego postępowania skarżące Stowarzyszenie A. z siedzibą w M. zostało dopuszczone do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym na podstawie postanowienia Wójta Gminy M. z 19 maja 2022 r.

Organ I instancji wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. i Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. z prośba o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. po zapoznaniu się z raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wydał 23 maja 2022 r. opinię uzgadniającą warunki realizacji przedsięwzięcia z uwagami.

W związku z wezwaniami Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. organ I instancji kilka razy wzywał inwestora do uzupełnienia raportu, w rezultacie czego opracowano pięć uzupełnień i jedną korektę raportu o oddziaływaniu spornego przedsięwzięcia na środowisko.

Ze względu na zawiłość sprawy i jej szczególną materię na zlecenie Wójta Gminy M. Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy w W. sporządził koreferat do raportu o oddziaływaniu spornej inwestycji na środowisko. Koreferat przekazany został do wiadomości inwestora.

Organ I instancji przekazał uzupełnienia raportu organom uzgadniającym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. poinformował o podtrzymaniu stanowiska zajętego w opinii z 23 maja 2022 r. W dniu 17 października 2023 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wydał postanowienie uzgadniające realizację przedsięwzięcia i określił warunki przedsięwzięcia.

Wójt Gminy M. decyzją z 9 maja 2024 r. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornej inwestycji.

Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał m.in., że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 ust 1 pkt 47 oraz w § 3 ust 1 pkt 54 lit. b. i pkt 88 lit. b. rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U . z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), dla których uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane, a przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obowiązkowe.

Zdaniem organu zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji odmownej wynikające ze stanowisk organów uzgadniających, stanowiska społeczeństwa oraz braku przedstawienia pewnych dowodów przez wnioskodawcę, tj. braki sporządzonego przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym niespełnienie wymogów ustawy. W ocenie organu braki stwierdził "koreferat" wykonany na zlecenie Gminy M. przez Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy w W., którego ustalenia Wójt Gminy M. uznał jako własne, gdyż został sporządzony przez profesjonalistów posiadających wiadomości specjalne, niezbędne przy złożonej tematyce oceny środowiskowej przedmiotowego znacznego przedsięwzięcia budowlanego związanego z przetwarzaniem odpadów i występowaniem złożonych procesów chemicznych. Zdaniem organu pominięcie wskazań "koreferatu" mogłoby prowadzić do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co mogłoby prowadzić do wydania decyzji rodzącej nieodwracalne skutki w postaci dopuszczenia do realizacji przedsięwzięcia oddziaływującego na środowisko bez określenia dla niego wszystkich niezbędnych warunków oraz do niepowetowanej straty w środowisku. W ocenie organu I instancji mógł on w celach pomocniczych posiłkować się treścią "koreferatu", który potwierdził istotne uchybienia oraz na podstawie informacji z "koreferatu" podejmować decyzję w ramach swoich kompetencji.

Organ podkreślił, że z ustaleń "koreferatu" wynika, iż raport wraz z uzupełnieniami i korektą zawiera istotne braki formalne i merytoryczne oraz nie wypełnia wymogów art. 66 ustawy środowiskowej. Wątpliwości organu budzi zakres przedsięwzięcia, czyli modernizacja pierwszej fazy procesu produkcyjnego, która ma pozostać bez wpływu na dwie kolejne fazy tego procesu. Brak jest uzasadnienia, dlaczego w przypadku zwiększenia produkcji w fazie I, nie zwiększy się produkcja w fazach II i III oraz co stanie się z nadmiarem wyprodukowanego kompostu.

Organ zwrócił uwagę, iż w uzupełnieniu do raportu zmieniono kwalifikację odchodów zwierzęcych wykorzystywanych w procesie produkcji podłoża. Uznano, że nie stanowią one odpadu o kodzie 01 01 06 a biomasę, powołując się na Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 106/2009. Wskazano, że wnioskodawca ureguluje stan prawny w zakresie decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów poprzez wykreślenie odpadu o kodzie 02 01 06, ale organ zauważa, że przy wydawaniu decyzji należy mieć na uwadze aktualny stan prawny. Organ I instancji nadmienił, że decyzją z 21 sierpnia 2023 r. Marszałek Województwa [...] odmówił zmiany decyzji Starosty S. z 16 czerwca 2015 r. zezwalającej na przetwarzanie odpadów, którą utrzymał w mocy Minister Klimatu i Środowiska decyzją z 25 stycznia 2024 r. Organ przytoczył stanowisko Ministra, iż odchody przekazywane producentom pieczarek w celu wytworzenia z nich podłoża do uprawy z zastosowaniem procesu kompostowania należy traktować jako odpady, gdyż nie podlegają one wyłączeniu spod przepisów ustawy o odpadach; niezależnie od tego jak strona nazwie pomiot kurzy, czy będzie zakwalifikowany jako odpad o kodzie 02 01 06 czy też produkt uboczny, to przetwarzanie tego rodzaju materiału wiąże się z uciążliwością zapachową; w celu ograniczenia takiej uciążliwości czynności związane z rozładunkiem i przetwarzaniem powinny być prowadzone w warunkach hermetycznych. Zdaniem organu I instancji powyższe oznacza, iż wnioskodawca na moment wydawania decyzji nie uregulował formalno-prawnej kwestii przetwarzanych w procesie odchodów. Zostało przesądzone w sposób ostateczny, że nie zostanie to przez niego już uregulowane. W związku z czym organ przyjął, że wnioskodawca nie wyjaśnił sposobu postępowania z tego rodzaju odpadami (odchodami kurzymi) będącymi pod względem prawnym nie biomasą, a odpadami co wymaga określenia sposobu postępowania z nimi i określenia ich charakterystyki w sposób wyczerpujący zgodnie z art. 66 ust 1 pkt 1 lit. c. ustawy środowiskowej.

Ponadto - w ocenie organu I instancji - w zakresie powietrza atmosferycznego i klimatu:

- brak jest informacji, jak zmieni się aktualna emisja zanieczyszczeń do powietrza po wykonaniu inwestycji; z dokumentacji organ nie może wywnioskować, czy efektem realizacji inwestycji będzie zmniejszenie czy wzrost emisji do powietrza względem stanu istniejącego;

- brak jest informacji na temat rzeczywistej wielkości emisji z istniejącej instalacji, określonej na podstawie wyników pomiarów wielkości emisji z emitorów E1-E49, do wykonania których zobowiązany jest przedsiębiorca zgodnie z posiadanym zezwoleniem na emisję do powietrza;

- najbliższą zabudowę mieszkalną zidentyfikowano w odległości ok. 260 m (str. 25 raportu) lub 390 m (str. 107 raportu) od terenu zakładu w kierunku północno-wschodnim; nie ujęto jednak tej zabudowy w analizie oddziaływania na stan jakości powietrza, a w szczególności w oddziaływaniu odorowym;

- w raporcie powinien zostać przeanalizowany wpływ inwestycji na klimat i wpływ klimatu na inwestycje, czego brak w raporcie; są stwierdzenia odnoszące się do tych kwestii, ale brak rzetelnej analizy obu tych zagadnień w zakresie klimatu akustycznego;

- raport wraz z uzupełnieniami w zakresie akustyki środowiskowej nie spełnia wymagań ustawy środowiskowej w zakresie metod prognozowania i poprawności analiz dotyczących emisji hałasu do środowiska.

Organ zarzucił też, że w raporcie odniesiono się do kwestii konfliktów społecznych jedynie marginalnie. Niespełna jedna strona odnosi się bezpośrednio do problemu emisji odorów z tego zakładu i konfliktu na tym tle. Zdaniem organu z przedstawionych informacji nie wynika, aby dążono do rozwiązana konfliktu czego przykładem jest analiza porealizacyjna, w ramach której wykonano pomiary stężeń amoniaku, lecz w doborze punktów badań nie uwzględniono punktów najbliższej zabudowy i wybrano punkty od zachodniej i południowej strony zakładu. Organ podkreślił, że przyczyną konfliktu nie musi być emisja amoniaku, ale inne związki złowonne, takie jak tiole czy sylfidy, które już przy niskich stężeniach w powietrzu atmosferycznym mogą być uciążliwe dla mieszkańców. Organ zaznaczył, że ich stężenia nie są normowane, są to jednak związki, które mogą powodować uciążliwości zapachowe funkcjonującego przedsięwzięcia i mogą być odczuwane w znacznej odległości od zakładu, gdyż ich próg wyczuwalności jest znacznie niższy od amoniaku. Organ zauważył, że planowana inwestycja wzbudza sprzeciw mieszkańców za względu na niekorzystny wpływ na środowisko, zdrowie i warunki życiowe mieszkańców, emisje hałasu, odorów, zmniejszenie wartości rynkowej gruntów rolnych i zabudowań oraz negatywny wpływ na krajobraz. Mieszkańcy wskazywali, iż oddziaływanie inwestycji nie zamyka się w granicach działki inwestora.

Organ zaznaczył, że kierował się również zasadą przezorności nakazującą tratować wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków jak pewność ich wystąpienia. Mimo uzyskania w przedmiotowej sprawie pozytywnych uzgodnień od organów uzgadniających, z uwagi na stwierdzenie oparte na "koreferacie", że raport oraz jego uzupełnienia zawierają braki i niedomówienia – organ odmówił wydania decyzji środowiskowej. Organ stwierdził, że organy uzgadniające i opiniujące raport oraz jego uzupełnienia uzgadniały na podstawie niepełnego i nierzetelnego dokumentu, co zdaniem organu wykazał "koreferat" sporządzony w marcu 2023 r. Podkreślono, że proces uzgadniania podlega weryfikacji i analizie przez organ I instancji, a sporządzenie raportu nie zwalnia organów z własnych ustaleń w zakresie ochrony środowiska, zmierzających do weryfikowania przedstawionych w raporcie danych. W ocenie organu przeprowadzona analiza dokumentacji oraz "koreferat" mający jego zdaniem charakter kontrraportu sporządzonego przez specjalistów w zakresie wiadomości wymagających wiedzy specjalistycznej wykazały, że istnieją przesłanki podważające tezy zawarte w raporcie.

W ocenie organu braki raportu dotyczą oceny całości przedsięwzięcia niezależnie od jego wariantu, dlatego niemożliwe jest zaproponowanie wnioskodawcy przez organ innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, gdyż również i do nich organ - ze względu na braki raportu - nie jest w stanie przeprowadzić należytej oceny oddziaływania na środowisko, co nie spełni wymogów z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Zdaniem organu konsekwencją powyższego, tj. niemożności zrealizowania przedsięwzięcia w żadnym wariancie jest wskazane w art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej zobowiązanie organu do wydania decyzji odmownej. Organ wskazał, że umożliwił wnioskodawcy usunięcie ww. braków raportu, jednak ten odmówił ich uzupełnienia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor, tj. A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zaskarżając powyższą decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie decyzji organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, względnie o zmianę decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o określenie środowiskowych uwarunkowań.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że analizowana ustawa jasno określa zamknięty katalog przypadków, w których organ może odmówić wydania decyzji środowiskowej lub odmówić zgody na realizację przedsięwzięcia. Zdaniem inwestora w sprawie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek, a zatem organ ma obowiązek ustalić środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia.

Zdaniem inwestora organ I instancji dokonując analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko winien jest wziąć pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii organów, a planowane przedsięwzięcie zostało uzgodnione przez RDOŚ w Ł., RDGW oraz uzyskało opinię PPIS w S. W ocenie spółki z powyższego wynika, że to organ prowadzący postępowanie nie dokonał oceny zgromadzonego materiału w sposób wyczerpujący, bezrefleksyjnie polegając na zleconym przez siebie opracowaniu "koreferat".

W odniesieniu do wskazanych w decyzji rzekomych braków formalnych spółka wyjaśniła:

1. co do zarzutu zbyt ogólnego opisu przedsięwzięcia, to zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien; zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 tej ustawy; powinien charakteryzować się zakresem i poziomem szczegółowości, które są wymagane przez właściwy organ i powinien zawierać wystarczające informacje, aby dojść do uzasadnionej konkluzji na temat znaczącego wpływu przedsięwzięcia na środowisko; w ocenie spółki planowane przedsięwzięcia oraz jego oddziaływanie na środowisko zostały scharakteryzowane w sposób szczegółowy, czego dowodem jest uzgodnienie warunków realizacji inwestycji przez RDOS i Wody Polskie oraz pozytywna opinia PPIS;

2. raport sporządzany był na przełomie lutego i marca, kiedy to pora roku nie dawała możliwości sporządzenia rzetelnej inwentaryzacji przyrodniczej; w okresie tym dokonano wizji terenowych; inwentaryzacja przyrodnicza przeprowadzona została w dniach 26.04.2022 r. oraz 02.05.2022 r., a jej wyniki przestawione zostały jako załącznik do uzupełnienia raportu z 29.07.2022 r.; uzupełnienie wraz z załącznikami stanowi integralną część raportu; kwestia oddziaływania na przyrodę była przedmiotem wezwania RDOŚ do uzupełnienia raportu;

3. kwestionuje zarzut organu I instancji o braku opisu właściwości hydromorfologicznych, fizykochemicznych, biologicznych i chemicznych wód, bowiem aspekt ten został szczegółowo omówiony w raporcie (rozdział 3.3. i 3.4.), gdzie określono warunki hydrogeologiczne; zdaniem spółki w raporcie odniesiono się również szczegółowo do stanu chemicznego i ilościowego wód podziemnych, statusu o stanie wód powierzchniowych, celów środowiskowych, elementów biologicznych, hydromorfologicznych i fizykochemicznych wód wraz z oceną wpływu planowanego przedsięwzięcia na wymienione elementy. Ponadto w uzupełnieniu raportu, stosownie do wezwania RDOŚ w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 4 listopada 2022 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (Dz.U. z 2023 r., poz. 300) ponownie odniesiono się do właściwości hydromorfologicznych, fizykochemicznych, biologicznych i chemicznych wód;

4. w ocenie odwołującej się nieprawdą jest stwierdzenie, że w raporcie nie wymieniono danych, na podstawie których dokonano opisu elementów przyrodniczych, bowiem w rozdziale 3b. raportu wskazano, iż opis elementów przyrodniczych został sporządzony na podstawie przeprowadzonej wizji terenowej; dodatkowo w dniach 26.04.2022 r. i 02.05.2022 r. przeprowadzono inwentaryzację przyrodniczą, a obszar prac obejmował zarówno teren inwestycyjny jak i 150 metrową strefę buforową; ponadto w rozdziale 1.5. raportu przytoczono materiały źródłowe stanowiące podstawę opisu elementów przyrodniczych;

5. zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej, raport powinien zawierać opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko; prognozowanie to działanie mające na celu przewidzenie wpływu na środowisko planowanego przedsięwzięcia; metody prognozowania obejmują zaawansowane działania statystyczne i matematyczne, a przedmiotem prognozowania może być wszystko to, co jest mierzalne i zmienne; wobec powyższego spółka zaznacza, że w raporcie wskazano metody prognozowania w odniesieniu do powietrza atmosferycznego, emisji hałasu, zrzutu ścieków, gospodarki odpadami, zużycia wody;

6. spółka podnosi, iż nie jest prawdą, że w raporcie nie odniesiono się do celów strategicznych wynikających z dokumentów strategicznych istotnych z punktu widzenia realizacji przedsięwzięcia; podaje, że w rozdziale 13a raportu odniesiono się do podstawowego dokumentu strategicznego, jakim jest Program ochrony środowiska dla Gminy M. ; ponadto w raporcie odniesiono się szczegółowo do celów środowiskowych określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły oraz warunków korzystania z wód regionu wodnego Środkowej Wisły;

7. spółka zwraca uwagę, że w rozdziale 17 raportu wskazano, iż podczas opracowywania raportu nie napotkano na większe trudności uniemożliwiające pełną ocenę wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko;

8. nadmienia, że do papierowej wersji raportu załączono oświadczenie kierującego zespołem autorów o spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 74a ust. 2 ustawy środowiskowej. Odwołująca się spółka zaznacza, że jak wskazano w raporcie, przedmiotem przedsięwzięcia jest modernizacja fazy I procesu technologicznego produkcji podłoża pod uprawę pieczarek, która zaprojektowana została uwzględniając zdolności produkcyjne faz II i III , które są integralną częścią procesu technologicznego wraz z fazą I, zatem nie ma możliwości wyprodukowania nadmiaru kompostu. Dlatego zdaniem spółki nie jest zrozumiałe domniemanie autora "koreferatu" i Wójta Gminy M. o nadmiarze wyprodukowanego w fazie I kompostu w przypadku niezwiększania produkcji w fazach II i III. Spółka zarzuca, że nie jest prawdą, iż w opisie komponentów środowiska nie uwzględniono takich komponentów jak: budowa geologiczna, wody powierzchniowe i podziemne, krajobraz. Podkreśla, że informacje w zakresie budowy geologicznej przedstawiono w rozdziale 3.1. raportu (str. 48-49), informacje w zakresie wód powierzchniowych i podziemnych oraz warunków hydrogeologicznych przedstawiono w rozdziale 3.1. raportu (str. 50 - 54), zaś opis krajobrazu przedstawiono w rozdziale 5 raportu, gdzie wskazano jednoznacznie, że w krajobrazie dominują obiekty przemysłowe, uprawy rolne, las oraz zabudowa zagrodowa i jednorodzinna. Wyznaczono główną strefę oddziaływania wizualnego projektowanej inwestycji dla maksymalnego zasięgu w granicach do 1,5 kilometra. Zarzuca, iż nieprawdą jest również stwierdzenie, że w raporcie nie uwzględniono wzajemnych powiązań pomiędzy elementami środowiska, bowiem informacje te zostały przedstawione w rozdziale 9.12. raportu.

W odniesieniu do zarzutu braku opisu gleb (ich charakterystyki, stanu, wrażliwości) występujących w rejonie inwestycji spółka wyjaśniła, że art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej nie wymienia enumeratywnie obowiązku opisu gleb (ich charakterystyki, stanu, wrażliwości). Wyjaśnia, że niezależnie od powyższego w raporcie wskazano, iż większość działek to teren już przekształcony, na którym obecnie prowadzona jest działalność gospodarcza. Działki ewidencyjne nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...], dotychczas były nieprzekształcone, choć działalność gospodarcza na nich również była prowadzona, m.in. poprzez składowanie słomy, co stanowi o dotychczasowym sposobie użytkowania terenu. Zdaniem spółki ocena oddziaływania na powierzchnię ziemi i gleby została przedstawiona w raporcie w stopniu szczegółowości odpowiednio do skali przedsięwzięcia i oddziaływań na ten aspekt środowiska.

Odwołująca się wskazuje, że brak jest podstaw do stwierdzenia przez autora koreferatu i Wójta Gminy M. , że raport zawiera błędy w analizie oddziaływania na stan powietrza. Podkreśla, iż w raporcie wykazano: "Ocena oddziaływania na stan powietrza atmosferycznego planowanej inwestycji polega na określeniu poziomu emisji generowanego przez daną inwestycję oraz ocena czy będzie ona przekraczać wartości dopuszczalne. Natomiast aktualny stan jakości powietrza na terenie inwestycji określony jest przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Regionalny Wydział Monitoringu Środowiska w Ł. w piśmie z dnia 16.02.2022 r. znak DMSLO.731.1.90.2022". Zaznacza, iż w analizie określono stan aktualny przedstawiając wielkości emisji z istniejącej instalacji w oparciu o obowiązującą decyzję pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Także w analizie dyspersji zanieczyszczeń uwzględniono stan istniejący. Uznaje za nieprawdziwy wniosek, że na podstawie przeprowadzonej analizy nie można stwierdzić rzeczywistego oddziaływania na stan powietrza atmosferycznego. Podnosi, że uzgodnienie dokumentacji jest dowodem na to, że przedstawiona analiza daje możliwość stwierdzenia rzeczywistego wpływu inwestycji na stan powietrza atmosferycznego. Wyjaśnia, że informacje o wielkości emisji z przedmiotowej instalacji zostały określone w raporcie w punkcie 9.4.2.1. Wielkości te zostały uwzględnione w analizie w celu określenia całościowego oddziaływania zakładu po realizacji inwestycji na stan powietrza atmosferycznego. Zaznacza, że nie jest prawdą, iż decyzja z 14.11.2017 r. wydana przez Starostę [...] i zmieniona decyzją z 06.06.2019 r. nakłada na prowadzącego instalację obowiązek pomiarowy. Wyjaśnia, że pomiary emisji z instalacji zgodnie z normami prawa prowadzi się na emitorach emisji zorganizowanej. W przypadku przedmiotowej inwestycji faza I procesu prowadzona jest obecnie w otwartych boksach, a zatem jest emisją niezorganizowaną. Zatem sugestia określania rzeczywistego oddziaływania zakładu na podstawie pomiarów emisji z emitorów E l -49 jest zdaniem spółki błędna, nie związana z faktyczną technologią prowadzonego procesu. Aktualnie proces fazy I realizowany jest w: 7 dużych bunkrach; 14 małych bunkrach z dachami; 8 małych bunkrach bez dachów; 1 posadzce ociekowej. Namaczanie odbywa się na dwóch liniach, pięć dni w tygodniu na jedną zmianę. Brak systemu górnego załadunku bunkrów powoduje kłopoty z: jednorodnością kompostu, dokładnym odmierzaniem surowców, większym czasem pracy maszyn i ludzi w celu lepszego mieszania kompostu, większymi przerzutami z boksu do boksu, itd. Spółka podkreśliła, że w ramach planowanej inwestycji nastąpi zatem modernizacja fazy I. Pozwoli to na ograniczenie posadzki roboczej i "brudnej" przestrzeni, a więc zredukuje emisję zapachu.

Spółka wskazała, że decyzja z 14 listopada 2017 r. wydana przez Starostę [...], i zmieniona decyzją z 6 czerwca 2019 r. określa dopuszczalną wielkość emisji amoniaku z instalacji na poziomie 5,65 Mg/rok. Podaje, że emisja maksymalna godzinowa następująca podczas pierwszego etapu fazy pasteryzacji wynosi obecnie 31,948 kg/h. (0,652 kg/h x 49 emitorów). Zaznacza, że emisja ta dotyczy tylko i wyłącznie fazy II procesu technologicznego, czyli pasteryzacji. Faza I jest obecnie prowadzona w taki sposób, że emisja z fazy I stanowi emisję niezorganizowaną, nie ujętą zgodnie z przepisami prawa w ww. decyzji pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Inwestor zauważył, że po modernizacji maksymalna wielkość emisji z instalacji wzrośnie o 3,052 kg/h. Jednak zaznaczył, że należy brać pod uwagę obecny proces prowadzenia fazy I, dla której emisję można określić jedynie w oparciu o wskaźniki literaturowe oraz przeprowadzenie w raporcie obliczeń wielkości emisji dla wariantu najmniej korzystnego, tzn. nieuwzględniającego redukcji emisji powstających zanieczyszczeń gazowych w szczególności amoniaku. Wyjaśnia, że w celu ograniczenia tego oddziaływania zaplanowano przedmiotową inwestycję, w ramach której cały proces zostanie przeniesiony do zadaszonych, zamkniętych bunkrów betonowych. Dzięki temu ograniczeniu ulegnie powierzchnia parowania, a zatem także wielkość emisji amoniaku. Jak wspomniano wcześniej, obliczenia wielkości emisji z planowanej inwestycji nie uwzględniają redukcji emisji następującej w wyniku zmiany środków technicznych stosowanych w procesie fazy I. Mając powyższe na uwadze spółka przedstawia obliczenia emisji amoniaku uwzględniające redukcję związaną z zadaszeniem pryzm, tj. emisji z procesu magazynowania surowców (odchodów zwierzęcych) z uwzględnieniem redukcji związanej z zadaszeniem pryzm. Spółka zaznacza, że z porównania emisji wyliczonej z uwzględnieniem zadaszenia pryzm wynika, że wzrost ilości magazynowanych odchodów z uwagi na zastosowane zadaszenie pryzmy będzie skutkowało niższą emisją niż obecnie.

Inwestor zauważył, że - jak podano w raporcie - na terenie Zakładu występują źródła emisji zorganizowanej, które nie wymagają pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza: kocioł olejowy 100 kW; odpowietrzenie magazynu oleju napędowego oraz dystrybutor. Wyjaśnił, że powyższe źródła stanowią źródła istniejące, niestanowiące instalacji technologicznej, a wielkość emisji z powyższych źródeł nie ulegnie zmianie. Inwestycja dotyczy instalacji technologicznej więc w analizie uwzględniono źródła technologiczne. Wskazał, że zgodnie z metodyką referencyjną poziom emisji na zabudowie mieszkaniowej wyznacza się w związku z występowaniem zabudowy mieszkaniowej wyższej niż parterowa, w promieniu równym dziesięciokrotnej wysokości najwyższego emitora (10 x 11 m = 110 m) lub któregoś z emitorów w zespole, zgodnie z pkt. 3.2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U . Nr 16, poz. 87). Spółka podała, iż wg "koreferatu" najbliższa zabudowa znajduje się w odległości 260 m i 390 m, zatem w odległości większej niż 10x hmax (110 m), dlatego obliczenia wykonano zgodnie z metodyką referencyjną wyłącznie na poziomie terenu.

Zwrócono też uwagę, że na str. 16 raportu podano dodatkowo, że planowana jest budowa zbiornika o konstrukcji stalowej na fundamencie żelbetowym, w którym gromadzony będzie ekogips. Załadunek gipsu odbywać się będzie pneumatycznie, lejem na dole zbiornika, który wyposażony będzie również w rurę wyładunkową z leja do pomieszczenia magazynu, aby pył gipsowy nie wydostawał się na zewnątrz. Zatem magazynowanie i załadunek gipsu do zbiornika (silosu gipsu) nie będzie powodował emisji.

Spółka zaznaczyła, że w uzupełnieniach raportu przedstawiono analizę oddziaływania wariantu alternatywnego, gdzie maksymalny stan magazynowy odchodów zwierzęcych to 300 Mg, natomiast 190 Mg to jednorazowa ilość odchodów zwierzęcych stanowiąca komponent wsadu do fazy I. Wariant przewidziany do realizacji przedstawiony w raporcie zakłada maksymalny stan magazynowy odchodów zwierzęcych 500 Mg, natomiast 300 Mg to jednorazowa ilość odchodów zwierzęcych stanowiąca komponent wsadu do fazy I. Inwestor wyjaśnił, że po realizacji inwestycji odchody zwierzęce oraz woda technologiczna (gnojowica) będą magazynowane w zadaszonych i w pełni zamkniętych magazynach, które będą wyposażone w wentylację grawitacyjną. Obliczenia emisji z magazynowania odchodów zwierzęcych dotyczą całej ilości magazynowanych odchodów we wszystkich magazynach. Emisja jest odprowadzana grawitacyjnie.

Ponadto zdaniem spółki w raporcie jasno określono, iż inwestycja dotyczy modernizacji fazy I, natomiast faza II procesu pozostaje bez zmian, lokalizacja istniejących emitorów także pozostaje bez zmian i nie widzi konieczności kolejnego doprecyzowywania zmian. Wyjaśnia, że do raportu dołączono analizę dyspersji zanieczyszczeń wariantu inwestorskiego, natomiast obliczenia wariantu alternatywnego zostały przedstawione w uzupełnieniach do raportu i na podstawie załączonych analiz można porównać oddziaływanie wariantów.

Spółka podniosła, że nie jest prawdą, że w raporcie brak opisu wariantów przedsięwzięcia i ich oddziaływania na środowisko. Jej zdaniem w raporcie szczegółowo scharakteryzowano warianty realizacji przedsięwzięcia wraz z ich oddziaływaniem na środowisko. Podkreśla, że jednoznacznie wykazano różnice w oddziaływaniu na środowisko analizowanych wariantów i wskazano, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym, cechować się będzie innym oddziaływaniem w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza, przedstawiając przy tym emisję zanieczyszczeń do powietrza w wariancie alternatywnym, będącym wariantem mniej korzystnym dla środowiska niż wariant proponowany przez wnioskodawcę. W uzupełnieniu raportu wskazano szczegółowo oddziaływanie w zakresie emisji gazów i pyłów wariantu alternatywnego. Nadmieniono, że w zakresie pozostałych komponentów środowiska, oddziaływanie analizowanych wariantów będzie zbliżone. Zwraca uwagę, że opis wariantów przedsięwzięcia i ich oddziaływania na środowisko wykonała na wezwanie RDOŚ.

Spółka zarzuciła, iż nie jest prawdą, że nie wskazano wielkości nasadzeń, ich lokalizacji i terminu realizacji prac, bowiem w uzupełnieniu raportu z 29.07.2023 r. wskazano, że nasadzenia zastępcze zostaną posadzone na działkach stanowiących własność wnioskodawcy, w pobliżu istniejącego zakładu. Nasadzenia zostaną posadzone wzdłuż granic, tworząc podwójne szpalery, które będą pełnić funkcję izolacyjną, dając jednocześnie schronienie dla zwierząt. W skład nasadzeń wejdą te same gatunki, czyli sosna zwyczajna, brzoza brodawkowata oraz dąb szypułkowy. Zdaniem inwestora zarzut niewskazania terminu wykonania prac związanych z nasadzeniami jest pozbawiony podstaw prawnych, bowiem terminów nasadzeń nie ustala się na etapie decyzji środowiskowej.

Ponieważ przedsięwzięcie uzyskało wymagane uzgodnienia i pozytywną opinię inwestor wskazał, że w świetle powyższego odniesienia się do uwag Wójta Gminy M. , są one nieuzasadnione i nie wpływają na wartość merytoryczną raportu, tym samym na przedstawione oddziaływane planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W związku z tym inwestor zarzucił Wójtowi Gminy M. naruszenie przepisów prawa (k.p.a.), wg których jako organ administracji winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Podnosi, iż organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Niezależnie od powyższych zarzutów spółka podniosła również rażące uchybienia procesowe po stronie organu: gdyby raport rzeczywiście nie spełniał warunków formalnych, organ I instancji obowiązany był doprowadzić raport do stanu zgodnego z wymogami formalnymi. Temu między innymi służy instytucja wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Podkreślono, iż między wnioskodawcą a organem istnieje rozbieżność odnośnie do tego, czy rzeczywiście raport zawierał uchybienia formalne. Tymczasem organ I instancji nie podjął stosownych działań procesowych, aby Raport spełniał wymogi formalne. Tym samym zdaniem spółki doszło do rażącego naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Organ I instancji zdecydował się na sporządzenie kontrraportu, co jest w orzecznictwie dopuszczalne, lecz w ocenie spółki "koreferat" nim nie jest. Koreferat winien być merytoryczną polemiką z ustaleniami raportu, stanowić merytoryczną polemikę z ustaleniami raportu. Tymczasem sporządzony na zlecenie organu I instancji "koreferat" jest oceną formalną, czy raport przedłożony przez wnioskodawcę spełnia wymogi formalne.

Następnie spółka zarzuciła, że organ przekroczył zakres swojej kognicji w niniejszym postępowaniu. Inwestor uważa, że organ I instancji odniósł się do kwestii pozostających poza granicami tego postępowania, a dodatkowo stanowisko organu zawiera wewnętrzną sprzeczność. W ocenie spółki rażącym przekroczeniem zakresu postępowania, było odwołanie się organu do decyzji Marszałka Województwa [...], odmawiającej zmiany pozwolenia w zakresie odpadów. Podnosi, że pomiędzy przedmiotem niniejszego postępowania, a przedmiotem postępowania przed Marszałkiem nie istnieje jakikolwiek związek przyczynowy.

Co do argumentu organu I instancji, iż z działalnością wnioskodawcy wiąże się uciążliwość zapachowa spółka podkreśliła, iż działa na podstawie stosownych decyzji administracyjnych, które również określały stopień uciążliwości zapachowej i których w pełnym zakresie spółka. Podkreśla, że planowane przedsięwzięcia ma zmniejszyć oddziaływanie zapachowe na mieszkańców gminy M. . Wskazuje, iż zgodnie z orzecznictwem protesty społeczne i niezadowolenie lokalnej społeczności nie mogą być przeszkodą do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odwołująca się spółka zarzuciła też organowi I instancji rażące naruszenia art. 79a k.p.a., które miało istotny wpływ na przebieg sprawy. Podkreśla, iż Wójt zobowiązany był zawiadomić wnioskodawcę o zamiarze wydania decyzji odmawiającej, wskazując na okoliczności, które jego zdaniem uniemożliwiają wydanie decyzji pozytywnej. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, takimi okolicznościami były braki formalne raportu, a organ wykonując swój ustawowy obowiązek umożliwiłby stronie uzupełnienie raportu w żądanym zakresie. Spółka zarzuca, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych raportu nie zostały skutecznie doręczone bowiem organ wysyłał tę korespondencję pod niewłaściwy adres i wnioskodawca nie miał szansy uzupełnienia braków formalnych raportu. Spółka wyjaśnia, że w piśmie z dnia 16.11.2022 r. pełnomocnik wnioskodawcy poinformował organ o zmianie adresu dla doręczeń. Pomimo, iż organ dysponował tą wiedzą, to jednak korespondencję kierował na adres poprzedni. Spółka zarzuca, iż ten rażący błąd procesowy organu spowodował, iż wezwania do uzupełnienia braków formalnych raportu nie trafiły do pełnomocnika skarżącej spółki, a w konsekwencji nie mógł on we właściwy sposób zareagować.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 15 lipca 2024 r. uchylono zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji i w to miejsce określono środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na: "Modernizacji fazy I procesu technologicznego produkcji podłoża pod uprawę pieczarek" na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],, w obrębie [...], gmina M. .

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że ustawodawca określił pełny katalog okoliczności uzasadniających odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację danego przedsięwzięcia, zaś wskazane przez organ I instancji przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, tj.: brak uzupełnienia raportu na podstawie wskazówek ww. "koreferatu", brak akceptacji ze strony tego organu niektórych elementów uzgodnień ww. organów współdziałających (RDOŚ, Wody Polskie) oraz sprzeciw okolicznych mieszkańców na jego realizację, nie spełniają żadnej z ustawowych przesłanek do wydania decyzji odmownej.

Kolegium sporne przedsięwzięcie zakwalifikowało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz jednocześnie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zdaniem Kolegium z przedłożonych materiałów, w tym z wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, kilkakrotnie uzupełnianego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opinii i uzgodnień organów współdziałających wynika, że planowane przedsięwzięcie spełnia wszystkie konieczne przesłanki ustawowe do wydania decyzji pozytywnej. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że organ I instancji przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach którego został przedłożony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami oraz przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa. Uzyskał też wymienione wcześniej uzgodnienia i opinie właściwych współdziałających organów specjalistycznych. Organy te stwierdziły m.in., iż w przedłożonym raporcie oddziaływania na środowisko omówiono wpływ przewidywanej działalności zakładu na poszczególne komponenty środowiska: klimat akustyczny, powietrze atmosferyczne, powierzchnię ziemi, wody podziemne i powierzchniowe, przyrodę.

Emisja z procesów technologicznych fazy II i fazy III nie ulegnie zmianie, a zanieczyszczenia będą odprowadzane jak dotychczas poprzez istniejące emitory (49 emitorów - komory pasteryzacyjne). Zakład posiada decyzję na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza określającą maksymalną dopuszczalną emisję amoniaku. W stanie docelowym źródłami emisji niezorganizowanej do powietrza będzie ruch pojazdów ciężarowych i osobowych, a także ładowarek ,który wiąże się emisją dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, tlenku węgla, pyłu oraz węglowodorów. Źródłem emisji niezorganizowanej będzie również emisja pochodząca z procesu magazynowania surowców - odchodów zwierzęcych oraz modernizowanej fazy I procesu produkcji podłoża. Powstające zanieczyszczenia będą odprowadzane wylotem wentylacji grawitacyjnej: o wysokości otworu ok. 9 m, średnicy wylotu ok. 0,5 m, prędkości wylotowej - 0,0 m/s, temperaturze 297 K . Natomiast I faza procesu technologicznego wykorzystuje proces kompostowania. Proces prowadzony jest w natlenianych automatycznie pryzmach. W wyniku procesu kompostowania odchodów zwierzęcych ze słomą następuje emisja amoniaku. Powstające zanieczyszczenia będą odprowadzane wylotem wentylacji grawitacyjnej o parametrach: wysokość otworu ok. 7,5 m, średnica wylotu ok. 1 x 1 , 5 m, prędkość wylotowa 0,0 m/s, temperatura 297 K. Analiza rozprzestrzeniania substancji w powietrzu wykazuje, że emisja substancji do powietrza z analizowanego terenu nie będzie powodowała przekroczeń standardów jakości środowiska, tj. wartości odniesienia i poziomów dopuszczalnych poza terenem zakładu. W związku z przedstawionymi wynikami obliczeń stanu jakości powietrza, emisja substancji zanieczyszczających z terenu przedsięwzięcia nie spowoduje ponadnormatywnego oddziaływania na stan jakości powietrza. Po realizacji przedsięwzięcia w trakcie jej eksploatacji nie powstaną żadne nowe, dotychczas nieużytkowane urządzenia techniczne mogące być źródłem hałasu.

Przewiduje się niewielki wzrost ruchu pojazdów ciężarowych. Planowane do realizacji bunkry nie będą wyposażone w żadne nowe urządzenia techniczne mogące być źródłem hałasu do otoczenia. Planowana jest wentylacja grawitacyjna. Zakład będzie źródłem hałasu zarówno w porze dnia jak i nocy.

Przeprowadzona w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko analiza wyników obliczeń modelowania emisji poziomów hałasu w środowisku wskazuje, że planowane przedsięwzięcie nie będzie wpływać ponadnormatywnie na najbliższe tereny podlegające ochronie akustycznej.

Woda wykorzystywana będzie do zaspokojenia potrzeb socjalno-bytowych pracowników oraz do celów przemysłowych. Zakład zaopatrywany będzie w wodę z własnej studni, tak jak dotychczas. Zakład posiada decyzje wodno-prawną pozwalającą na pobór wód w ilości do 737 665 m3 /rok. Ścieki bytowe gromadzone będą w zbiornikach bezodpływowych i wywożone do oczyszczalni ścieków. Ścieki technologiczne będą zawracane w obiegu zamkniętym i wykorzystywane powtórnie do produkcji. Dopuszcza się wykorzystanie wody deszczowej gromadzonej w zbiornikach do celów technologicznych. W przypadku nadmiaru wód opadowych i deszczowych będą odprowadzane poprzez istniejące zbiorniki retencyjno - chłonne do ziemi.

W związku z eksploatacją i utrzymaniem porządku na terenie przedsięwzięcia powstawać będą odpady o kodach: 13 02 08* w ilości 3 Mg/rok, 15 02 02* w ilości 0,2 Mg/rok, 16 02 13* w ilości 0,1 Mg/rok, 15 01 02 w ilości 120 Mg/rok, 15 01 01 w ilości 10 Mg/rok, 15 02 03 w ilości 0,3 Mg/rok, 16 01 03 w ilości 5 Mg/rok, 16 01 14 w ilości 0,1 Mg/rok, 17 04 05 w ilości 30 Mg/rok, 17 09 04 w ilości 1,5 Mg/rok. Odpady gromadzone będą selektywnie, w specjalistycznych pojemnikach i kontenerach ustawionych w wyznaczonych miejscach magazynowania odpadów. Po uzbieraniu ilości transportowej odpady przekazywane będą uprawnionym w tym celu odbiorcom, posiadającym stosowne zezwolenia, w celu poddania odpadów odzyskowi bądź unieszkodliwieniu. Wnioskodawca ureguluje również stan formalnoprawny w zakresie decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów poprzez wykreślenie odpadu o kodzie 02 01 06. Przewiduje się przetwarzanie biomasy w postaci odchodów zwierzęcych (obornika końskiego i kurzego) jako ubocznego produktu pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 w ilości: nawóz z ferm kurzych tzw. kurzak - ok. 75 000 Mg/rok, obornik koński - ok. 25 000 Mg/rok.

Planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do zakładu stwarzającego zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Teren przedsięwzięcia stanowią dwa obszary. Teren inwestycyjny w obrębie obszaru ogrodzonego, pokrywają zbiorowiska pochodzenia antropogenicznego, w tym kserofilne zbiorowiska porolne oraz fitocenozy ruderalne. W miejscach przeznaczonych pod realizację inwestycji nie stwierdzono cennych gatunków flory.

Drzewostan rosnący przy zachodniej granicy terenu inwestycyjnego to celowe nasadzenie na gruntach porolnych, składające się z 18, równolegle posadzonych rzędów. W jego skład wchodzi łącznie 1199 drzew. Wiek drzew oszacowano na ok. 13-15 lat. Zadrzewienie tworzą 344 sosny zwyczajne, 318 brzóz brodawkowatych, 34 dęby szypułkowe oraz 3 modrzewie europejskie. W drzewach brak jakichkolwiek dziupli. Wewnątrz zadrzewienia wykazano gniazdowanie sójki oraz obecność żerowiska krogulca. Poza nimi potwierdzono lęgi dzwońca. Na obrzeżach zadrzewienia wykazano obecność jaszczurki zwinki. Runo jest skrajnie ubogie, pozbawione warstwy mszysto-porostowej oraz roślin zielnych, co nie sprzyja występowaniu chronionych roślin i grzybów, a także owadów. W związku z realizacją przedsięwzięcia przewiduje się wylesienie terenu, co równoznaczne jest z wycinką wszystkich drzew.

Wnioskodawca planuje dokonać kompensacji przyrodniczej za wycięte drzewa w ilości równoważnej do liczby wyciętych drzew. Przedsięwzięcie nie będzie położone na obszarach wodno-błotnych lub innych obszarach o płytkim zaleganiu wód podziemnych oraz w strefie ochronnej ujęć wód i na obszarze ochronnym zbiorników wód śródlądowych.

Niniejszym skład Kolegium podziela stanowiska ww. organów uzgadniających i organu opiniującego co do tego, że informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego dodatkowych uzupełnieniach są na tyle szczegółowe, aby ocenić oddziaływanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego na środowisko. Mając powyższe na uwadze nie wskazano potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Planowane przedsięwzięcie po zrealizowaniu zgodnie z zaproponowanymi w raporcie o oddziaływaniu na środowisko rozwiązaniami techniczno-technologicznymi i organizacyjnymi, nie będzie stwarzało zagrożenia dla środowiska.

W związku z powyższymi ustaleniami uznano, że planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w granicach obowiązujących norm oraz nie będzie powodować zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz spełnia łącznie uwarunkowania określone w art. 77 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 3, 4 i 7 ustawy środowiskowej. Na podstawie informacji zawartych w raporcie oraz jego uzupełnieniach można stwierdzić brak możliwości wystąpienia oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne. Przedmiotowe przedsięwzięcie, zarówno w fazie realizacji, jak i w fazie eksploatacji, przy zachowaniu środków i technik wskazanych w raporcie, nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko gruntowo-wodne.

Kolegium wskazało, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest związany obligatoryjnymi uzgodnieniami dokonanym przez wskazane organy współdziałające. Warunki zawarte w postanowieniach uzgadniających taką decyzję w zasadzie kształtują, dlatego w niniejszej decyzji zostały te warunki uwzględnione w całości (uzgodnienia RDOŚ i Wód Polskich). Dodatkowo w niniejszej decyzji uwzględniono również wszystkie uwagi przedstawione w niewiążącej ww. opinii PPIS, uznając je za racjonalne w okolicznościach niniejszej sprawy. Raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnienia zostały w ocenie Kolegium sporządzone zgodnie z wymogami określonymi w art. 66 ustawy środowiskowej i zawierają one niezbędne elementy określone w tym przepisie. Z raportu i jego uzupełnień wynika, że jego autorami są specjaliści ochrony środowiska i jego ustalenia odnoszą się do wszystkich wymaganych ustawowo elementów niniejszego postępowania. W ocenie składu Kolegium sporządzony w sprawie raport wraz z uzupełnieniami jest logiczny, spójny, nie jest wewnętrznie sprzeczny i w sposób wiarygodny odzwierciedla oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko.

Według Kolegium wykonany na zlecenie organu I instancji "koreferat", którego ustalenia organ ten przyjął jako podstawę do wydania decyzji odmownej nie spełnia cech "kontrraportu" bowiem zajmuje się jedynie oceną przedłożonego przez wnioskodawcę raportu. Nie zawiera merytorycznych ustaleń, sprzecznych lub odmiennych od ustaleń raportu, a ponadto wskazuje jedynie uchybienia raportu uznane przez autorów tego "koreferatu" za formalne.

Należy zważyć, że specjalistyczne państwowe organy współdziałające nie zmieniły swojego stanowiska, co do pozytywnych uzgodnień i opinii środowiskowych warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, już po wykonaniu "koreferatu". Należy zatem uznać, iż wskazywane w "koreferacie" uchybienia formalne nie miały wpływu na ocenę środowiskową przedsięwzięcia.

Dokonujący uzgodnienia regionalny dyrektor ochrony środowiska oraz organ ds. ochrony wód (art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej), z racji swoich kompetencji w ocenie składu Kolegium są w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie. Wynik postępowania uzgodnieniowego jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi. Organ wydając decyzję odmowną powinien zatem wykazać wadliwość zajętych pozytywnych stanowisk (opinii, uzgodnień), co wymaga merytorycznego odniesienia się do treści tych dokumentów. W ocenie składu Kolegium w niniejszej sprawie organ I instancji powyższego nie uczynił, opierając się automatycznie na wskazanych w "koreferacie" uchybieniach formalnych oraz sprzeciwie społeczeństwa.

Wydając niniejszą decyzję organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w sprawie zostały wyjaśnione wyczerpująco wszystkie istotne jej okoliczności i po uwzględnieniu warunków zawartych w uzgodnieniach i opinii zaistniały podstawy do pozytywnego rozpatrzenia sprawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie A. z siedzibą M., zarzucając jej naruszenie:

- art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezasadne uchylenie w całości decyzji organu I instancji i wydanie w tym zakresie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia, mimo braku ku temu podstaw;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie w całości decyzji organu I instancji i wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia bez dokładnego i wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, w wyniku przekroczenia granic swobodnej oceny materiału dowodowego oraz pominięcia ustaleń zawartych w "koreferacie", co doprowadziło do wydania ww. decyzji na podstawie niespełniającego warunków formalnych raportu o oddziaływaniu na środowisko;

- art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące wydaniem decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania planowanego przedsięwzięcia, mimo niespełnienia wymogów formalnych przez raport, w szczególności w zakresie opisania wariantów i ich oddziaływania na środowisko w sposób niepozwalający na ich rzetelne porównanie;

- art. 81 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż braki w raporcie, w szczególności w zakresie wariantów alternatywnych, nie stanowią podstawy do wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia;

- art. 6 ust. 2 ustawy z 7 grudnia 2023 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54) [dalej: ustawa – Prawo ochrony środowiska] poprzez naruszenie zasady przezorności, wydając pozytywną decyzję w oparciu o ustalenia wynikające z raportu niespełniającego wymagań formalnych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosła, iż opis wariantów w raporcie jest pozorny, ponieważ warianty przedsięwzięcia opisane w raporcie nie posiadają w jego ocenie charakteru alternatywnego, bowiem nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że warianty różnią się od siebie pod kątem przestrzennym, w zakresie wielkości obiektów budowlanych i ich rozmieszczenia. Stowarzyszenie podnosi w ślad za koreferatem, iż warianty i ich oddziaływanie na środowisko zostały opisane w sposób niepozwalający na ich rzetelne porównanie. Strona skarżąca wskazała, że opisano wariant proponowany przez inwestora oraz racjonalny wariant alternatywny w sposób ogólny i zarzuca, że nie wskazano, czy wariant alternatywny różni się od wariantu inwestora pod kątem np. wielkości obiektów budowlanych i ich rozmieszczenia. Stowarzyszenie zarzuciło, że nie wskazano ilości emisji dla wariantu alternatywnego, ale mimo to porównano warianty pod względem ich oddziaływania na środowisko. Zdaniem strony skarżącej jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska wskazano wariant inwestora ze względu na mniejszą emisję (nie wskazano w sposób klarowny, o jaką emisję chodzi). Zaznacza, że przedstawione porównanie wariantów inwestycji w formie tabeli nie zawiera uzasadnienia poszczególnych ocen. W ocenie Stowarzyszenia wnioski z raportu zawierającego braki formalne mogą być mylące, co zagraża podjęciu odpowiednich rozstrzygnięć dotyczących realizacji inwestycji, zaś w pierwszej kolejności raport powinien podlegać uzupełnieniu o brakujące informacje, które pozwolą na przeprowadzenie szczegółowej analizy porównawczej, a w konsekwencji na obiektywną ocenę oddziaływania każdego z wariantów na środowisko.

Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wskazał, jakie konkretne warianty realizacji przedsięwzięcia oceniał oraz na jakiej podstawie uznał, że wariant, na którego realizację zdecydował się inwestor zasługiwał na akceptację. Zdaniem strony w treści decyzji Kolegium brak jest jakiejkolwiek analizy i oceny wariantów realizacji przedsięwzięcia. Podkreślono, że organ ten zanegował treść koreferatu wyłącznie z tego powodu, iż w jego ocenie nie spełnia on cech "kontrraportu". W ocenie skarżącego nie jest możliwe przeprowadzenie merytorycznych ustaleń sprzecznych lub odmiennych od ustaleń raportu w sytuacji, gdy ten zawiera braki formalne. Jego zdaniem dopiero po uzupełnieniu braków formalnych raportu zauważonych w koreferacie możliwe będzie wyczerpujące przeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W opinii strony skarżącej braki formalne uniemożliwiają prowadzenie rzetelnej merytorycznie polemiki z treścią raportu, zaś odmienne stanowisko mogłoby doprowadzić do uzyskania wadliwej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Dopiero bowiem sporządzenie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sposób zgodny z art. 66 ustawy środowiskowej umożliwia dokonanie prawidłowej merytorycznie charakterystyki przedsięwzięcia i oceny jego oddziaływania na środowisko.

W powyższym kontekście Stowarzyszenie zarzuciło, iż poprzez wydanie pozytywnej decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania na realizację planowanego przedsięwzięcia na podstawie raportu niespełniającego w jego ocenie wymogów formalnych z art. 66 ustawy środowiskowej, organ naruszył art. 80 § 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 66 tej ustawy oraz zasady przezorności z art. 6 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska.

Ponadto skarżący opierając się na ustaleniach Instytutu Ochrony Środowisko -Państwowego Instytutu Badawczego w koreferacie wskazał, że ww. raport o zawiera również braki formalne w zakresie:

- zbyt ogólnego opisu przedsięwzięcia, w którym nie uwzględniono, np. gnojowicy jako jednego z surowców wykorzystywanych w produkcji (art. 66 ust. 1 pkt la);

- nieuwzględnienia wyników inwentaryzacji przyrodniczej, która została dołączona do jednego z uzupełnień (art. 66 ust. 1. pkt 2a);

- brak opisu właściwości hydromorfologicznych, fizykochemicznych, biologicznych i chemicznych wód (art. 66 ust. 1 pkt 3a);

- niewymienienia danych, na podstawie których dokonano opisu elementów przyrodniczych (art. 66 ust. 1. pkt 2b);

- braku opisu zastosowanych metod oceny oddziaływania na powierzchnię ziemi, wody powierzchniowe i podziemne, przyrodę ożywioną i krajobraz (art. 66 ust. 1 pkt 8);

- nieodniesienia się do celów środowiskowych wynikających z aktualnych dokumentów strategicznych istotnych z punktu widzenia przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 11);

- niewskazania trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy (art.66 ust. 1 pkt 17);

- braku załączonego oświadczenia autora lub kierującego zespołem autorów o spełnieniu wymagań (art. 66 ust. 1 pkt 19a).

Strona skarżąca stanęła na stanowisku, że w niniejszej sprawie, brak formalny raportu polegający na pozorności (w jej ocenie), przedstawionych wariantów alternatywnych przedsięwzięcia, prowadzący do braku alternatyw dla przedsięwzięcia, uzasadnia wydanie decyzji odmowej, gdyż jego zdaniem dochodzi do sytuacji tożsamej z niewyrażeniem przez wnioskodawcę zgody na realizację w wariancie alternatywnym. Skarżący zwraca uwagę, iż pomimo wezwań inwestora przez organ I instancji, wnioskodawca nie uzupełnił raportu. Konsekwencją niemożności zrealizowania przedsięwzięcia w żadnym wariancie jest wskazane w art 81 ust. 1 ustawy środowiskowej związanie organu do wydania decyzji odmownej. Ponadto - zdaniem strony skarżącej - organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku, gdy pomimo wielokrotnego wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków we wniosku o wydanie ww. decyzji bądź też w raporcie, braki te nie zostaną uzupełnione w stopniu pozwalającym na określenie warunków realizacji przedsięwzięcia i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W ocenie strony skarżącej irrelewantne stały się pozytywne opinie i uzgodnienia organów współdziałających przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy raport jest pozbawiony wartości dowodowej ze względu na jego braki formalne. Zdaniem Stowarzyszenia pozytywne opinie i uzgodnienia zostały dokonane w niniejszej sprawie na podstawie niewyczerpująco przedstawionych informacji, co mogło mieć istotny wpływ na treść ich stanowiska. Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że w jego ocenie organ I instancji krytycznie oceniając ustalenia raportu słusznie pozbawił wartości dowodowej opinie i uzgodnienia organów współdziałających. Strona skarżąca zauważyła, że organ I instancji jest upoważniony do samodzielnej oceny kompletności i merytorycznej zawartości raportu złożonego przez inwestora, a negatywny wynik tej oceny pozwala temu organowi na wydanie decyzji wbrew stanowisku organów współdziałających, gdyż braki raportu nie mogą zostać konwalidowane pozytywną opinią wydaną przez RDOŚ.

Stowarzyszenie zarzuciło, że organ odwoławczy arbitralnie odmówił mocy dowodowej, a tym samym nie odniósł się w żadnym zakresie do treści koreferatu, bowiem ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, iż w jego ocenie nie spełnia on cech "kontrraportu". Zdaniem skarżącego organ nie uwzględnił w postępowaniu interesu społecznego w postaci ochrony środowiska, naruszając obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ocenie strony wariantowanie jest niezbędne do tego, aby umożliwić organowi rzeczywisty wybór pomiędzy alternatywnymi koncepcjami realizacji przedsięwzięcia, tak aby potrzeby ochrony środowiska zabezpieczyć w sposób najbardziej kompleksowy.

Stowarzyszenie zarzuciło Kolegium, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano jakie konkretne warianty realizacji przedsięwzięcia oceniano, na jakiej podstawie uznano, że wariant inwestorski zasługiwał na akceptację, nie analizowano i nie oceniano wariantów realizacji przedsięwzięcia. W ocenie skarżącego takie działanie ukazuje arbitralność organu odwoławczego przy ocenie dowodów. Strona zauważyła, że organ nie jest uprawniony do bezkrytycznego przyjmowania ustaleń i opinii organów współdziałających, jeśli dysponuje wiedzą o wytkniętych przez Stowarzyszenie brakach formalnych raportu, co ma wynikać z opracowania sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu. Skarżący zaznaczył, że organ powinien dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, zatem również za warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej. W związku z tym prawidłowa ocena kompletności i merytorycznej zawartości raportu powinna zdaniem Stowarzyszenia doprowadzić organ do konstatacji, iż nie spełnia on wymogów formalnych. W przekonaniu skarżącego powyższe w konsekwencji pozwoliłoby organowi II instancji na wydanie decyzji wbrew stanowisku organów współdziałających w przypadku odmowy jego uzupełnienia przez inwestora. Natomiast uzupełnienie raportu zdezaktualizowałoby dotychczasowe opinie i uzgodnienia, gdyż po uzupełnieniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko konieczne jest ponowne uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia przez organy współdziałające.

Konkludując skarżący stwierdził, że wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania na realizację planowanego przedsięwzięcia na podstawie raportu niespełniającego w jego przekonaniu, wymogów określonych przepisami prawa stanowi zagrożenie dla środowiska.

Podtrzymując dotychczasowe stanowisko organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) [dalej: ustawa p.p.s.a.]. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja naruszaj przepisy prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 15 lipca 2024 r. (znak: KO.4113.22.2024) uchylono w całości odmowną decyzję Wójta Gminy M. z 9 maja 2024 r. i określono środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na "Modernizacji fazy I procesu technologicznego produkcji podłoża pod uprawę pieczarek" na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], w obrębie [...], gmina M. .

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, 2, 3 oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.) [dalej: ustawa środowiskowa].

W sprawie pozostaje niekwestionowane, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 ust 1 pkt 47, § 3 ust 1 pkt 54 lit. b oraz pkt 88 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839 ze zm.), dla których uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane i przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obowiązkowe.

W niniejszej sprawie spór skupia się wokół wartości dowodowej raportu (wraz z uzupełnieniami) złożonego przez inwestora. Przypomnieć w tym miejscu należy, że organ I instancji uznał, iż ze względu na niespełnianie przez raport warunków określonych w art. 66 ustawy środowiskowej, z uwagi na niespójności i nieścisłości zawarte w dokumentacji oraz braki dotyczące zagadnień merytorycznych, pomimo wezwań inwestora do uzupełnienia, niemożliwa była właściwa ocena oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Podobne stanowisko przyjęła strona skarżąca. Z kolei w ocenie organu odwoławczego raport i jego uzupełnienia zostały sporządzone zgodnie wymogami formalnymi z art. 66 ustawy środowiskowej.

Przechodząc do rozstrzygnięcia tak nakreślonego sporu należy zaakcentować istotną wagę raportu jako środka dowodowego, któremu przysługuje szczególna wartość dowodowa, wynikająca z kompleksowego charakteru analizy przedsięwzięcia i jego wpływu na środowisko. Jak wskazuje się w orzecznictwie, raport jest dokumentem prywatnym, ale opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Przysługuje mu szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy przedsięwzięcia. Podlega on ocenie przez prowadzące postępowanie organy, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, przy czym ocena ta nie może jednak wkraczać w treść specjalistyczną raportu, do czego organ nie posiada kompetencji. Jednocześnie zwrócić uwagę należy na obowiązek organu administracji publicznej, którym jest ocena raportu pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności jego treści z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów oraz weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę do tego uprawnioną. Sąd administracyjny także nie może poddawać ocenie merytorycznej ustaleń faktycznych raportu, jeśli ocena ta wymaga wiadomości specjalnych. Ocena sądu odnośnie raportu może dotyczyć tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny oraz czy spełnia wymagania ustawowe (por. m.in. wyroki NSA: z 29 listopada 2016 r., II OSK 552/15., z 29 września 2016 r.; II OSK 662/15, czy z 28 sierpnia 2014 r., II OSK 495/13). Bezsprzecznie jednak ocena złożonego raportu powinna dotyczyć spełnienia przez niego warunków formalnych, o jakich mowa w art. 66 ustawy środowiskowej oraz aktualności i rzetelności jego sporządzenia. Na granice tej kontroli wskazał w swoich wywodach Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 9 kwietnia 2024 r., III OSK 1418/22: "Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest zatem w pierwszej kolejności sprawdzenie raportu pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz materialnych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ponadto, chociaż organ nie jest związany treścią raportu, to ustalenia w nim zawarte mogą kształtować treść osnowy decyzji środowiskowej, jeżeli raport jest rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak i również przez przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2015 r., II OSK 2213/13). Organ ocenia zatem raport pod kątem jego zupełności, rzetelności i spójności. W konsekwencji jednak, kwestionowanie merytorycznej treści raportu przez strony postępowania możliwe jest wyłącznie na podstawie dokumentu posiadającego taką samą moc dowodową, a więc tzw. kontrraportu, czyli opinii sporządzonej również przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Nie jest natomiast możliwe zakwestionowanie raportu przez gołosłowne twierdzenia lub odesłanie do ogólnych ustaleń publikacji naukowych".

W kontekście powyższych rozważań należy dostrzec, iż na gruncie niniejszej sprawy organ I instancji posłużył się "koreferatem". Dostrzegając zastrzeżenia Kolegium do wartości dowodowej koreferatu Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uwzględnił, iż ten dokument sporządziły osoby posiadające wiadomości specjalne (Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy). Wprawdzie nie był to dokument równoważny raportowi, bowiem autorzy koreferatu nie wykonywali własnych analiz i obliczeń, a więc nie odnosił się stricte do meritum oddziaływania spornej inwestycji na środowisko. Niewątpliwie jednak ów dokument wspomógł znacząco skrupulatną kontrolę raportu inwestora wraz uzupełnieniami w świetle przydatności złożonej dokumentacji w procedurze oceny oddziaływania na środowisko. Organ I instancji zatem dokonał szczegółowej kontroli raportu pod względem wymogów formalnych z art. 66 ustawy środowiskowej i doszedł do przekonania, iż następującym wymogom inwestor nie sprostał:

- art. 66 ust. 1 pkt 1a ustawy środowiskowej – organ zakwestionował zbyt ogólny opis przedsięwzięcia, w którym nie uwzględniono np. gnojowicy jako jednego z surowców wykorzystywanych w produkcji,

- art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3a ustawy środowiskowej – organ podniósł brak opisu właściwości hydromorfologicznych, fizykochemicznych, biologicznych i chemicznych wód, a także opisu gleb i klimatu, błędne opisy przyrody ożywionej i krajobrazu,

- art. 66 ust. 1 pkt 2a ustawy środowiskowej – w ocenie organu raport nie uwzględnia wyników inwentaryzacji przyrodniczej, która została dołączona do jednego z uzupełnień,

- art. 66 ust. 1 pkt 2b ustawy środowiskowej – według organu nie wymieniono danych na podstawie których dokonano opisu elementów przyrodniczych,

- art. 66 ust. 1 pkt 5, 6 i 6a ustawy środowiskowej – według organu opisano warianty i ich oddziaływanie na środowisko w sposób nie pozwalający na ich rzetelne porównanie, np. wykorzystanie terenu, wielkość emisji,

- art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej - nie przedstawiono zastosowanych metod oceny oddziaływania inwestycji na powierzchnię ziemi, wody powierzchniowe i podziemne, przyrodę ożywioną, krajobraz,

- art. 66 ust. 1 pkt 11 ustawy środowiskowej – zdaniem organu nie wskazano wielkości nasadzeń, ich lokalizacji i terminu realizacji prac, które wymieniono jako działania mające na celu ograniczenie oddziaływania inwestycji,

- art. 66 ust. 1 pkt 11a ustawy środowiskowej – organ wytknął, że nie odniesiono się do celów środowiskowych wynikających z aktualnych dokumentów strategicznych istotnych z punktu widzenia realizacji przedsięwzięcia,

- art. 66 ust. 1 pkt 17 ustawy środowiskowej – organ podniósł, iż nie wskazano trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy,

- art. 66 ust. 1 pkt 19a ustawy środowiskowej – organ wskazał na brak załączonego oświadczenia autora lub kierującego zespołem autorów o spełnieniu wymagań,

- art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy środowiskowej – zdaniem organu nie wskazano źródeł informacji stanowiących podstawę do sporządzenia raportu dotyczących przedsięwzięcia i środowiska w jego otoczeniu.

W tym miejscu Sąd pragnie z całą mocą podkreślić, że powołując się na powyższe - szczegółowo umotywowane - ułomności raportu organ I instancji stwierdził, iż wobec nierzetelności złożonej dokumentacji niemożliwa była właściwa ocena oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Zdaniem Sądu zatem zastrzeżenia organu I instancji wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie mogą zostać uznane za gołosłowne. Jak już to wyżej wskazano, nie ulega wątpliwości, że skuteczność zarzutów wobec raportu może być różna w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją.

Sąd zważył, że ustawodawca, obligując organ rozpoznający sprawę do zasięgnięcia opinii innych, wyspecjalizowanych w danej dziedzinie organów i instytucji, zakłada, że z racji posiadania odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, wspomogą one w sposób istotny proces decyzyjny. Nie można zatem pominąć czy zakwestionować opinii wyspecjalizowanych jednostek tylko dlatego, że te stanowiska nie są dla organu wiążące. Przeciwnie, zajmując stanowisko odmienne od zaprezentowanego w opinii, organ powinien jednoznacznie, przekonująco i wyczerpująco to stanowisko uargumentować. W ocenie Sądu organ I instancji sprostał temu zadaniu wspomagając się właśnie spornym koreferatem, nie pomijając przy tym swojej roli jako organu, na który spoczywa obowiązek wydania i uzasadnienia decyzji kończącej postępowanie w danej instancji. Nie może być bowiem tak, że pozytywna opinia czy uzgodnienie organów współdziałających przesądza co do zasady o konieczności wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Podkreślić raz jeszcze należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ, PPIS) nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pozytywne uzgodnienie nie obliguje organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sam fakt sprzeczności decyzji środowiskowej z takim uzgodnieniem nie świadczy więc o wadliwości decyzji środowiskowej (por. m.in. wyrok NSA z 10 listopada 2016 r., II OSK 1784/15). Pamiętać bowiem należy, że muszą zostać spełnione, także inne warunki wymagane przepisami prawa, jak w tej sprawie gdzie przyczyną odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia było niespełnienie przez raport wymagań zakreślonych w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Podkreślić bowiem należy raz jeszcze, że opinie i uzgodnienia są jednym z elementów rozważanych przez organ orzekający. Organ uzgadniający wypowiada się jedynie w odniesieniu do elementów należących do jego właściwości. Rozstrzygnięcie zaś sprawy w jej całokształcie należy do organu prowadzącego, w tym wypadku był to Wójt Gminy M. , a w II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach. Ocena całego materiału dowodowego, w tym raportu, należała właśnie do tych organów (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., II OSK 376/21).

W konsekwencji mając na uwadze fakt, że sporny koreferat jest jednym z dowodów zebranych z urzędu w niniejszym postępowaniu, a dodatkowo jest oparty na powołanej w nim wiedzy specjalistycznej, Kolegium nie miało podstaw do podważania jego wartości bez jakiejkolwiek jego konfrontacji z taką wiedzą przedstawioną w innym opracowaniu. Tymczasem Kolegium w oparciu o ten sam materiał dowodowy, na którym bazował wcześniej organ I instancji, uznało, że raport nie wykazuje uchybień, nie podając wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia takiego stanowiska, w szczególności w relacji do wskazanego korefaratu.

Przypomnieć ponownie w tym miejscu należy, iż opinia RDOŚ nie jest dla organu prowadzącego wiążąca, zatem Kolegium a priori odrzucając koreferat i przyjmując bezkrytycznie opinię RDOŚ dopuściło się dowolnej oceny materiału dowodowego. Trzeba tu podkreślić, że do autorstwa koreferatu przyznaje się Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, który jest instytutem resortowym, nadzorowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Nadrzędnym celem Instytutu jest tworzenie naukowych podstaw ochrony środowiska, dostarczanie wiedzy administracji rządowej i samorządowej oraz podmiotom gospodarczym, a także podnoszenie poziomu świadomości ekologicznej i kształtowanie postaw ekologicznych społeczeństwa (powyższe informacje Sąd ustalił na podstawie strony BIP Instytutu). Zatem ten koreferat nie jest zbiorem gołosłownych tez stawianych przez nieuprawnione osoby, lecz jest emanacją wiedzy specjalistów równorzędną do autora raportu złożonego przez inwestora. Obowiązkiem organu odwoławczego było zatem zważyć, którym z tych dowodów dają wiarę, w jakim stopniu i z jakich powodów. Skoro raport jest tak fundamentalnym dowodem w sprawie, to tym bardziej organ powinien dołożyć starań w jego ocenianiu.

Zdaniem Sądu, ocena organu odwoławczego znajdującego się w aktach administracyjnych korefaratu nie zasługuje na akceptację. Organ odwoławczy obowiązany był bowiem dokonać rzetelnej oceny zajętego w tej opinii stanowiska, w sposób który umożliwi późniejszą kontrolę wydanej decyzji. Jeżeli organ nie zgadza się z wnioskami wskazanej opinii powinien odnieść się do poczynionych przez jego autorów opinii, ustaleń i wyjaśnić dlaczego nie są one dla niego do przyjęcia lub też dopuścić dowód z opinii biegłego w celu wyjaśnienia posiadanych wątpliwości. Przedmiotowy korefarat jest opinią naukową stanowiącą dowód nienazwany, którego dopuszczalność przeprowadzenia reguluje art. 75 § 1 k.p.a. przyjmujący, że jako dowód organ prowadzący postępowanie powinien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia środowiskowego, organ nie jest przecież zwolniony od obowiązku dokonania rzetelnej oceny dowodu, który kwestionuje treść raportu także pod względem jego przydatności do rozstrzygnięcia sprawy, a jeżeli taka wątpliwość istnieje, do przeprowadzenia w tym postępowaniu dalszych dowodów, które wątpliwości te pozwolą rozwiać. Jak wynika ze wstępu korefaratu celem tego opracowania była ocena czy raport przygotowano prawidłowo zgodnie z przepisami prawa, wiedzą, metodykami oraz wytycznymi w tym zakresie. Opracowana opinia została nazwana przez jego wykonawcę koreferatem.

Spośród braków formalnych raportu na pierwszy plan wysuwa się zarzut pozornego wariantowania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej nakłada na autora raportu obowiązek przedstawienia co najmniej dwóch odrębnych wariantów realizacji przedsięwzięcia, przy czym żaden z tych wariantów nie może być wariantem polegającym na niepodejmowaniu przedsięwzięcia (tzw. wariant "zerowy"). Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie "siatki porównawczej", na gruncie której organ weryfikuje proponowane warianty. W opisie poszczególnych wariantów powinny być przy tym zachowane jednakowe proporcje. Zaproponowane warianty są natomiast tak niewyczerpująco opisane, iż nie poddają się weryfikacji. Tymczasem opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany. Innymi słowy ustawa zakłada konieczność analizy wariantów przez inwestora i przedstawienia w taki sposób, by organ wydający środowiskowe uwarunkowania dysponował materiałem do dokonania własnej analizy, który z tych wariantów jest możliwy do realizacji z punktu widzenia zagrożeń dla środowiska (por. WSA w Gdańsku z 14 kwietnia 2021 r., II SA/Gd 601/20, WSA w Warszawie z 17 lutego 2022 r., IV SA/Wa 1602/21).

W niniejszej sprawie - wobec niekompletnej analizy obu wariantów i niewyczerpującego ich opisu - niemożliwe było rozważenie przez organy różnego ich wpływ na środowisko i podjęcie decyzji co do dopuszczalności realizacji któregoś z wariantów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest w tym względzie pogląd, według którego jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia (por. np. wyroki NSA z 19 listopada 2013 r., II OSK 1376/12, z 20 marca 2014 r., II OSK 2564/12, z 14 czerwca 2017 r., II OSK 1729/16, z 25 lipca 2019 r., II OSK 2320/17).

Należy podnieść, że Kolegium nie dość dokładnie zbadało także kwestię poboru wody oraz sposobu bilansowania gnojownicy. Wątpliwości budzi nie tylko to, że w raporcie nie wskazano przewidywanego poziomu zużycia wody do celów zwiększonej produkcji, ale też nie wskazano jednoznacznie czy w dokumentacji gnojownice ujęto jako wodę technologiczną czy w masie odchodów, co wprowadza dodatkowe niewiadome odnośnie ewentualnej emisji z procesu jej przetwarzania.

Ponadto nie rozwiano wątpliwości w sprawie kwalifikacji odpadów i zamierzonego przez inwestora procesu ich przetwarzania. W ocenie Sądu Kolegium zdaje się nie dostrzegać zmiany kwalifikacji prawnej kodu odpadów i procesu przetwarzania, którą inwestor wskazał w uzupełnieniu do raportu z 12 września 2022 r. (k. 417 akt administracyjnych). Inwestor podał, że chce zmienić kwalifikację kodu 02 01 06 na biomasę oraz w uzupełnieniu raportu z 29 lipca 2022 r. (k. 319 akt administracyjnych). Tu nadmienić należy, że w swej opinii RDOŚ wypowiedział się, że inwestor powinien uregulować kwestię zezwolenia na przetwarzanie odpadów o kodzie 02 01 06. Powyższe rozbieżności poddają w wątpliwość rzetelność dokumentacji złożonej przez inwestora, na co dodatkowo wskazuje okoliczność, że inwestor przy raporcie przedłożył decyzję Starosty [...] z 16 czerwca 2015 r., która adresowana jest do innej spółki niż obecny inwestor i obejmuje kody 10 01 05 oraz 02 01 06. W swych rozważaniach Kolegium pominęło istotną okoliczność powołaną przez organ I instancji, że decyzją z 21 sierpnia 2023 r. Marszałek Województwa [...], odmówił zmiany decyzji Starosty [...], z 16 czerwca 2015 r. zezwalającej na przetwarzanie odpadów, którą utrzymał w mocy Minister Klimatu i Środowiska decyzją z 25 stycznia 2024 r. Organ wówczas przytoczył stanowisko Ministra, iż odchody przekazywane producentom pieczarek w celu wytworzenia z nich podłoża do uprawy z zastosowaniem procesu kompostowania należy traktować jako odpady, gdyż nie podlegają one wyłączeniu spod przepisów ustawy o odpadach; niezależnie od tego jak strona nazwie pomiot kurzy, czy będzie zakwalifikowany jako odpad o kodzie 02 01 06 czy też produkt uboczny, to przetwarzanie tego rodzaju materiału wiąże się z uciążliwością zapachową; w celu ograniczenia takiej uciążliwości czynności związane z rozładunkiem i przetwarzaniem powinny być prowadzone w warunkach hermetycznych.

Wprawdzie art. 72 ust. 1 pkt 6 oraz 21 ustawy środowiskowej zaliczają pozwolenie wodnoprawne i zezwolenie na przetwarzanie odpadów do decyzji, które muszą być poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, to jednak ewidentnie kwestia ilości i sposobu zużycia wody, a także kwalifikacji odpadów i zamierzonego przez inwestora procesu ich przetwarzania wymagała jednoznacznych wyjaśnień. Powyższe oznacza, iż Kolegium nie dość wnikliwie zbadało czy wnioskodawca złożył kompletną i rzetelną dokumentację poddającą się kontroli. Ta konstatacja jest o tyle kluczowa, że określone w decyzji środowiskowej warunki realizacji przedsięwzięcia nie mogą być na dalszych etapach funkcjonowania przedsięwzięcia zmieniane w decyzjach realizacyjnych, takich jak zezwolenie na przetwarzanie odpadów czy pozwolenie wodnoprawne. Wszak celem decyzji środowiskowej jest określenie ramowych warunków realizacji przedsięwzięcia, które w tak określonych granicach będą wiążące dla organu wydającego decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., II OSK 690/18).

Już tylko biorąc pod uwagę powyższe konkluzje należy się zgodzić z zarzutem skargi, że w sprawie doszło przede wszystkim do przekroczenia granic swobodnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego. Dla porządku przypomnienia tu wymaga, iż art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny prowadzący postępowanie jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz podjąć wszelkie starania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania decyzji zgodnej z prawem. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i ocenionego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako niezbędnego warunku wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 k.p.a.).

Ponadto zasadnie strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie zasady przezorności, ale także - na co wskazuje już Sąd - zasady prewencji. Wyjaśnić bowiem należy, że warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z instrumentów stosowania zasad: prewencji (art. 6 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska) i przezorności (art. 6 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska) w ocenie oddziaływania na środowisko. W piśmiennictwie zwrócono uwagę, że zasada prewencji zobowiązuje do podjęcia działań mających na celu uniknięcie negatywnego oddziaływania na środowisko. W ramach oceny oddziaływania związek z zasadą prewencji występuje w trzech aspektach. Po pierwsze, to ustalenie dla konkretnego działania, które jest planowane do realizacji, wystąpienia możliwego negatywnego oddziaływania. Po drugie, jeżeli takie oddziaływanie zostanie zidentyfikowane, wówczas wiązać się będzie z ustaleniem środków minimalizujących, a jeżeli to możliwe, prowadzących do uniknięcia zidentyfikowanego negatywnego oddziaływania na środowisko tego działania. Trzeci aspekt dotyczy obowiązku powstrzymania się przed podjęciem decyzji odnośnie do realizacji projektu, zanim zostanie zakończona ocena oddziaływania na środowisko. Z kolei zasada przezorności nakłada na organy ochrony środowiska obowiązek rozstrzygania z jej uwzględnieniem. Z zasady ostrożności wynika ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja.

W niniejszej sprawie, naruszenia przedmiotowych zasad należy upatrywać określeniu dla spornej inwestycji uwarunkowań, w sytuacji gdy nie zostały wyjaśnione wątpliwości co do inwestycji, a co istotne zastrzeżenia te były poparte wiedzą specjalistyczną, których emanacja nastąpiła w koreferacie.

Ponownie prowadząc postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu, a w szczególności zważy, że w sprawach trudnych do oceny, wymagających niejednokrotnie w tym zakresie specjalistycznej wiedzy, organy mają nie tylko możliwość, ale wręcz obowiązek zwrócenia się o wyjaśnienia nie tylko do autora raportu, wnioskodawcy, ale także przeprowadzić dowód z opinii biegłego.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – pkt 2 sentencji wyroku.

IB