Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 394/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2 i art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.
article: art. 27, art. 33 i art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.
article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skarg [...] oraz [...]. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania skargi oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2007 r. [...] złożył wniosek o "uregulowanie należności odszkodowawczych związanych z parcelami objętymi wykazem hipotecznym [...], który obejmuje działki l. kat [...] i [...]". Wnioskodawca podał, że jest spadkobiercą [...] z [...], byłej właścicielki tych działek.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] września 2009 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 112 ust. 4 i art. 128 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) i art. 104 kpa, orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcele l.kat. [...] o pow. [...] ha i l.kat. [...] o pow. [...] ha obj. [...] b. gm. kat. [...] stanowiące własność [...] wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] października 1958 r. nr [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele P.P. Polskich Kolei Państwowych na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. z 1948 r. nr 20, poz. 138).

Prezydent ustalił, że pismem z dnia [...] listopada 1948 r. nr [...] Dyrekcja Okręgowych Kolei Państwowych, działając na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., wystąpiła do Urzędu Wojewódzkiego o wywłaszczenie gruntów zajętych w czasie wojny pod rozbudowę stacji kolejowych [...]. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] ogłoszeniem z dnia 7 kwietnia 1953 r. nr [...] wszczęło postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące wyżej wymienionych gruntów. Następnie orzeczeniem z dnia [...] lutego 1955 r. nr [...], wydanym zgodnie z postanowieniami art. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, na podstawie art. 1, 2 ust. 1 pkt a dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości zajętych w czasie wojny pod rozbudowę stacji kolejowych [...]. Prezydent podkreślił, że z treści tego orzeczenia wynikało, iż nie obejmowało ono wszystkich nieruchomości wnioskowanych przez Dyrekcję Okręgowych Kolei Państwowych do wywłaszczenia, gdyż stwierdzało, że "wywłaszczenie dalszych zawnioskowanych nieruchomości względnie ich części zajętych w czasie wojny nastąpi po poprawieniu względnie uzupełnieniu przez Dyrekcję Okręgową Kolei Państwowych odnośnie operatu wywłaszczeniowego przez podanie powierzchni parcel względnie ich części faktycznie zajętych na cele kolejowe". Zatem orzeczenie to nie obejmowało parceli l. kat. [...] o pow. [...] ha i l. kat. [...] o pow. [...] ha, obj. [...] b. gm. kat. [...], stanowiących własność [...]. Ponadto orzeczenie to zawierało pouczenie, iż odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości zostanie ustalone na wniosek stron osobnym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej - zgodnie z postanowieniem art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych na zasadach określonych w tym dekrecie.

Prezydent ustalił też, że orzeczeniem z dnia [...] października 1958 r. nr [...], stanowiącym uzupełnienie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1955 r., wydanym na podstawie art. 47 i 14 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, art. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz art. 1, 2 ust. 1 pkt a dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., Prezydium Rady Narodowej orzekło o wywłaszczeniu dalszych nieruchomości zajętych w czasie wojny pod rozbudowę stacji kolejowych [...], w tym parceli l. kat. [...] o pow. [...] ha i l. kat. [...] o pow. [...] ha, obj. [...] gm. kat. [...], stanowiących własność [...]. Orzeczenie to zawierało pouczenie, że odszkodowanie za wywłaszczone nim nieruchomości zostanie ustalone osobnymi orzeczeniami Prezydium Rady Narodowej, zgodnie z postanowieniem art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. - na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Prezydent wskazał, że doręczenie orzeczenia osobom wywłaszczonym nastąpiło poprzez obwieszczenie na tablicy urzędowych ogłoszeń Prezydium Rady Narodowej w okresie od [...] października 1948 r. do [...] października 1958 r. Ponadto zostało ono opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] października 1958 r.

Prezydent zaznaczył, że w wyniku kwerendy akt przechowywanych przez Archiwum Zakładowe Urzędu Wojewódzkiego w [...], Archiwum Zakładowe Starostwa Powiatowego w [...], Wydział Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta [...] Referatu Archiwum, Archiwum Państwowe w [...], Archiwum Akt Nowych w [...], Archiwum Główne PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w [...], PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Oddział Regionalny w [...], Instytut Pamięci Narodowej Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w [...], Instytut Pamięci Narodowej Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w [...] nie odnalazł dokumentów mogących świadczyć, że [...] złożyła odwołanie od orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] października 1958 r. oraz wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczone tym orzeczeniem nieruchomości.

Ponadto organ ustalił na podstawie porównania mapy katastralnej z obecnie obowiązującą mapą ewidencyjną, że parcela l. kat. [...] weszła w skład działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], natomiast parcela l. kat. [...] w skład działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] (aktualnie po podziale działki nr [...] - w skład działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]). Działki nr [...] i nr [...] oraz dokonane zmiany geodezyjne nie zostały ujawnione w księgach wieczystych. [...] zmarła [...] 1965 r., a na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2006 r. sygn. akt [...] spadek po niej nabyli: [...] oraz [...] zmarł [...] 1967 r. i na mocy postanowienia Sądu Powiatowego [...] z dnia [...] października 1968 r. sygn. akt [...] spadek po nim nabyły [...] zmarła w dniu [...] 1973 r., a na mocy postanowienia Sądu Powiatowego [...] z dnia [...] czerwca 1974 r. sygn. akt [...] spadek po niej nabyli: [...], [...] oraz [...] zmarł w dniu [...] 1976 r. a na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] maja 1976 r. sygn. akt [...] spadek po nim nabyły [...] zmarł w dniu [...] 1990 r. a na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. sygn. akt [...] spadek po nim nabyli: [...], [...] zmarła w dniu [...] 1999 r. a na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. sygn. akt [...] spadek po niej nabyła [...] (z domu [...]).

Na podstawie dokonanych ustaleń Prezydent Miasta stwierdził, że roszczenia odszkodowawcze [...] za nieruchomości wywłaszczone orzeczeniem z dnia [...] października 1958 r. przedawniły się z dniem [...] listopada 1961 r. i dlatego orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2009 r. złożyli [...], którzy zarzucili, że zastosowanie przepisów obowiązujących przed 1958 rokiem wynikało z błędnego ustalenia, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości będących własnością [...] nastąpiło przed dniem [...] lipca 1956 r. Zdaniem odwołujących się w stosunku do nieruchomości [...] nie doszło do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego przed [...] lipca 1956 r., gdyż w ogłoszeniu z 1953 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego nie wymieniono [...] jako właścicielki gruntów podlegających wywłaszczeniu. Odwołujący się powołał się na art. 14 rozporządzenia Prezydenta RP z 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym, który wymagał podania właścicieli gruntów, które mają być objęte wywłaszczeniem. Ponadto art. 12 ust. 2 Prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym wymagał, by równocześnie z wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wojewoda (Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej) przesłał władzy hipoteczny pisemny wniosek o wpisanie ostrzeżenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Natomiast w zgromadzonych w sprawie materiałach brak informacji o przesłaniu do sądu wieczystoksięgowego takiego wniosku.

Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2009 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Wojewoda uznał, że organ I instancji błędnie zastosował jako podstawę prawną swojej decyzji przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Wojewody przepisu tego nie stosuje się do stanów faktycznych mających miejsce przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Decyzja Wojewody została zaskarżona do WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. uchylił decyzję organu odwoławczego. Sąd nie podzielił stanowiska Wojewody, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się jedynie do stanów faktycznych zaistniałych po dacie wejścia w życie tej ustawy. Ponadto Sąd nakazał Wojewodzie zbadanie, czy nie nastąpiło przedawnienie roszczenia o odszkodowanie zgłoszonego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, a także zalecił pouczenie pozostałych spadkobierców o ich sytuacji prawnej związanej z dochodzonym roszczeniem o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.

Po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Krakowie Wojewoda ponownie rozpatrzył sprawę i decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2009 r. i orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania rzecz [...] za nieruchomość oznaczoną jako parcele l. kat. [...] o pow. [...] ha i l. kat. [...] o pow. [...] ha obj. [...] b. gm. kat. [...] stanowiące własność [...] wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] października 1958 r. nr [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele P.P. Polskich Kolei Państwowych na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.

Wojewoda powołał się na ustalenia dokonane przez Prezydenta Miasta i podkreślił, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] października 1958 r. zostało doręczone stronom poprzez jego wywieszenie na tablicy urzędowej w dniach od [...] do [...] października 1958 r. Skoro zaś brak jest jakichkolwiek przesłanek potwierdzających lub choćby sugerujących, że [...] złożyła odwołanie od tego rozstrzygnięcia, Wojewoda zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że datą uzyskania ostateczności przez powyższe orzeczenie dla [...] był dzień [...] listopada 1958 r. Tym samym to tego właśnie dnia rozpoczął bieg trzyletni termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., a więc, zasadnie przyjął Prezydent Miasta, iż w stosunku do [...] i jej spadkobierców, roszczenie to przedawniło się z dniem 14 listopada 1961 r. Wojewoda wyjaśnił, że decyzja organu I instancji była co do zasady słuszna, a jej uchylenie wynikało jedynie z konieczności uwzględnienia zaleceń zmian o charakterze podmiotowym w kręgu stron postępowania zaistniałych już na etapie postępowania odwoławczego.

Skargi na decyzję Wojewody wnieśli [...]. Skarżący zarzucili naruszenie:

1) art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez uznanie, że nie ma on zastosowania w sprawie, albowiem postępowanie wywłaszczeniowe względem nieruchomości oznaczone jako parcele l. kat [...] oraz l. kat. [...] obj. [...] gm. kat. [...], stanowiące własność [...], zostało wszczęte przed dniem [...] lipca 1956 r., podczas gdy w aktach sprawy brak dowodu na tę okoliczność, a [...] nie została objęta obwieszczeniem z dnia [...] kwietnia 1953 r. oraz kończącą to postępowanie decyzją z dnia [...] lutego 1955 r., zaś z sygnatury akt sprawy, w której zapadła decyzja o wywłaszczeniu przedmiotowych nieruchomości wynika, iż postępowanie wywłaszczeniowe względem [...]. wszczęte zostało w 1957 r.;

2) art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 6 i 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej ten dekret poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż w okolicznościach sprawy dla ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości konieczny był wniosek [...] oraz że roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania uległo przedawnieniu w związku z niezłożeniem tego wniosku w ustawowym terminie 3 lat od ostateczności decyzji podczas gdy w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, które dla ustalenia i wypłaty odszkodowania nie wymagały złożenia wniosku;

3) art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, mimo że odszkodowanie takie nigdy nie zostało wypłacone, a obowiązek jego wypłaty wynika z przepisów prawa;

4) art. 10 § 1 kpa poprzez zaniechanie wyznaczenia stronom postępowania przed wydaniem decyzji terminu w celu umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

W świetle powyższych zasad przedmiotowa skarga nie jest zasadna.

Warunkiem prawidłowości każdego postępowania administracyjnego jest właściwe i dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Stosownie do art. 7 kpa jednym z najważniejszych zadań organów prowadzących postępowanie administracyjne jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Podkreślić trzeba, że art. 77 § 1 kpa nakazuje organom administracji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 80 kpa nakazuje organom administracji publicznej, by oceniły udowodnienie danej okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Odnosząc powyższe zasady do kontrolowanego postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Zdaniem Sądu organy wykorzystały wszelkie dostępne środki w celu zbadania okoliczności istotnych dla końcowego rozstrzygnięcia. Jak wskazano wyżej, dla odnalezienia dokumentów mogących mieć znaczenie dla sprawy zwracano się do stosownych archiwów, a także włączano do materiału dowodowego dokumenty dostarczane przez strony postępowania. Dlatego nie można zarzucić organom prowadzącym kontrolowane postępowanie naruszenia przepisów regulujących zasady gromadzenia materiału dowodowego. Zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 10 § 1 kpa nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W toku postępowania skarżący otrzymywali wszystkie istotne pisma procesowe, a także mieli możliwość zapoznawania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wnoszenia pism procesowych. Ponadto skarżący nie wskazali, jaki wpływ na wynik sprawy miało uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji obu instancji. Dlatego Sąd uznał, że nie była to okoliczność stanowiąca naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa.

Przechodząc do oceny prawidłowości oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zwrócić należy uwagę, że w toku kontrolowanego postępowania, a także w skardze nie była kwestionowana okoliczność, iż ww. działki należące do [...] położone w [...] zostały w okresie II wojny światowej, czyli latach 1939 - 1945 zajęte na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej (rozbudowa stacji kolejowej [...]) i w dniu [...] kwietnia 1948 r. znajdowały się we władaniu Kolei Państwowych. Podlegały zatem regulacji dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (art. 1 i art. 2 dekretu). Stosownie do art. 3 ust. 1 tego dekretu ubiegający się o wywłaszczenie winien zgłosić wniosek do właściwego wojewody do dnia [...] grudnia 1950 r. Z akt administracyjnych organu I instancji (k. 173) wynika, że odnośnie gruntów zajętych właśnie pod rozbudowę stacji [...] Dyrekcja Okręgowych Kolei Państwowych złożyła stosowny wniosek pismem z dnia [...] listopada 1948 r. W odpowiedzi na ten wniosek Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wszczęło stosowne postępowanie wywłaszczeniowe, co wynika z ogłoszenia z [...] kwietnia 1953 r. (k. 176 akt adm. I instancji), które zostało wywieszone, co potwierdza treść pisma z dnia [...] maja 1953 r. (k. 177 akt adm. I instancji). Tak wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe zostało tylko częściowo zakończone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1955 r. nr [...], które nie obejmowało nieruchomości należących do [...]. Należy zwrócić uwagę, że w orzeczeniu tym wyraźnie zaznaczono, że "wywłaszczenie dalszych zawnioskowanych nieruchomości względnie ich części zajętych w czasie wojny nastąpi po poprawieniu względnie uzupełnieniu przez Dyrekcję Okręgową Kolei Państwowych odnośnego operatu wywłaszczeniowego". Pouczono też strony, że kwestia odszkodowania zostanie ustalona na wniosek stron osobnym orzeczeniem. Kolejną istotną okolicznością jest to, że postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte na wniosek [...] w [...] toczyło się nadal. Wskazuje na to fakt, że w dniu [...] lutego 1956 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowa (k. 149 akt adm. I instancji), a działki [...] były przedmiotem oględzin rzeczoznawcy w styczniu 1956 r. (k. 144 i 146 akt adm. I instancji), a następnie zostały przez niego opisane i oszacowane. O tym, że były to czynności w ramach tego samego postępowania wywłaszczeniowego świadczy też okoliczność, że grunty wymienione w tym samym oszacowaniu, a należące do [...] (poz. 32 - 34 poprzedzające działki [...] wymienione pod poz. 37 i 41 k. 204, 152, 153 akt administracyjnych I instancji) objęte zostały orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1955 r. Ponadto obejmujące działki [...] orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] października 1958 r. nr [...] wskazywało, że jest "uzupełnieniem" orzeczenia tego organu z [...] lutego 1955 r.

Z przytoczonych okoliczności jednoznacznie wynika, że postępowanie wywłaszczeniowe w stosunku do działek [...] zostało wszczęte przed [...] lipca 1956 r., a postępowanie zostało zakończone urzędową publikacją orzeczenia wywłaszczeniowego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej k. 164 akt adm. I instancji). Wniosek taki wypływa z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Niezasadnie zatem domagali się skarżący, by odszkodowanie za wywłaszczone działki [...] ustalać na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Art. 48 ust. 1 tej ustawy wyraźnie bowiem stanowi, że "Postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze nie zakończone, będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustala się według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu [...] lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustala się według przepisów dotychczasowych". Skoro zaś przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przed [...] lipca 1956 r., to do ustalenia odszkodowania zastosowanie miały przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. nr 4, poz. 31). Dekret ten regulował zasady dotyczące ustalania odszkodowania w rozdziałach 4 i 5 oraz nakładał obowiązek odszkodowawczy na ten podmiot, na którego wniosek orzeczono wywłaszczenie (art. 27). Z art. 33 dekretu wynikało, że ustalenie odszkodowania następowało na wniosek każdej ze stron, zaś zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 dekretu roszczenia odszkodowawcze przedawniały się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji.

W kontrolowanym postępowaniu ustalono, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] października 1958 r. zostało doręczone stronom poprzez jego wywieszenie na tablicy urzędowej w dniach od [...] do [...] października 1958 r., a organy prowadzące kontrolowane postępowanie, mimo podejmowanych poszukiwań, nie ustaliły, by [...] złożyła odwołanie od tego rozstrzygnięcia. Zatem zasadnie organy przyjęły, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] października 1958 r. stało się ostateczne w stosunku do [...] listopada 1958 r. Zatem tego dnia rozpoczął bieg trzyletni termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Wobec zaś braku dowodów świadczących tym, by w okresie trzech lat od ww. daty [...] zgłaszała jakiekolwiek roszczenia o ustalenie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia swoich nieruchomości, to zasadnie przyjęły organy obu instancji, iż w stosunku do [...] roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości przedawniło się z dniem [...] listopada 1961 r.

W świetle przedstawionych wyżej ustaleń i rozważań za niezasadne należało uznać zarzuty skargi wymienione w punktach 1 - 3, ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte przed [...] lipca 1956 r. Dlatego w sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, lecz procedura ustalania odszkodowania przewidziana w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Dekret ten wyraźnie ustanawiał tryb ustalania odszkodowania na wniosek, a także przewidywał możliwość przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Skoro zaś, jak wskazano wyżej, organy zasadnie przyjęły, iż doszło do przedawnienia roszczenia odszkodowawczego [...], to nie mógł mieć zastosowania (czego domagali się skarżący) art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten nie może bowiem służyć do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w sytuacji, gdy roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnieniu.

Ponadto wyjaśnić trzeba, że podnoszone przez skarżących zarzuty wskazujące na nieprawidłowości w samym postępowaniu wywłaszczeniowym (np. wadliwe doręczenie orzeczenia o wywłaszczeniu, czy też nieprzesłanie do sądu wieczystoksięgowego wniosku o wpisanie ostrzeżenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego) nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, ponieważ przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego nie była zgodność z prawem postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem o wywłaszczeniu, lecz kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sama natomiast sygnatura akt sprawy, w której zapadła decyzja o wywłaszczeniu przedmiotowych nieruchomości nie świadczy w żaden sposób o tym, iż postępowanie wywłaszczeniowe względem [...] wszczęte zostało w 1957 r.;

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.