Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 23/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 173 ust. 1, art. 207 ust. 1, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 70 ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] listopada 2014 r. Nr albumu [...] w przedmiocie stypendium; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi K.C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę [...] zł ([...] złote [...]) w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]11.2014r. numer albumu [...] Rektor Politechniki z powołaniem się na Regulaminu przyznawania stypendium na kierunku zamawianym "Matematyk - absolwent wszechstronny" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet IV Szkolnictwo Wyższe, Działanie 4.1 "Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego uczelni oraz zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy", Poddziałanie 4.1.2 "Zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy", po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o przyznanie stypendium na kierunku zamawianym "Matematyk - absolwent wszechstronny", na kierunku matematyka na Wydziale Elektrycznym, w semestrze piątym w roku akademickim 2014/2015,postanowił podtrzymać decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] października 2014 r. i nie przyznać stypendium motywacyjnego w ramach projektu "Matematyk - absolwent wszechstronny", numer [...] realizowanego na Wydziale Elektrycznym Politechniki w roku akademickim 2014/2015 na semestr piąty studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku matematyka prowadzonym.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Rektor Politechniki podtrzymuje stanowisko Wydziałowej Komisji Stypendialnej o nieprzyznaniu stypendium motywacyjnego Pani I. K., z powodu nie spełnienia warunków przewidzianych w Regulaminie przyznawania stypendium na kierunku zamawianym " Matematyk - absolwent wszechstronny".

Argumentowano, że Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Elektrycznego rozpatrzyła wnioski zgodnie z § 3 ww. regulaminu, tworząc listę rankingową.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 3 ww. regulaminu, warunkiem uzyskania stypendium jest frekwencja na wszystkich zajęciach obligatoryjnych w każdym miesiącu nie mniejsza niż 80% gdy tymczasem Pani I. K. uzyskała mniejszą niż 80% frekwencję na wszystkich zajęciach obligatoryjnych w trzech miesiącach czwartego semestru studiów.

Ponadto studentka nie usprawiedliwiła swoich nieobecności w trakcie trwania semestru, a także w dniu złożenia wniosku o stypendium motywacyjne.

Zgodnie z § 12 ust. 2 pkt. 3 Regulaminu studiów stacjonarnych pierwszego i drugiego stopnia Politechniki Poznańskiej student jest zobowiązany do niezwłocznego usprawiedliwienia u prowadzącego nieobecności na zajęciach, na których obecność jest kontrolowana.

Dnia 05 listopada 2014 r. Pani I. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zaświadczenie lekarskie. W zaświadczeniu lekarskim brakuje odniesienia do okresu czasu, co uniemożliwia ewentualne usprawiedliwienie jakiejkolwiek nieobecności na zajęciach. Ponadto, wątpliwość budzi data zaświadczenia lekarskiego, tj. 31 października 2014 r. wydanego na prośbę zainteresowanej. Pani I. K. wystąpiła po ten dokument dopiero po 28 października 2014 r. czyli już po opublikowaniu listy stypendystów.

Rektor Politechniki nie znajduje żadnych nowych argumentów, które stanowiłyby podstawę do zmiany decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej. W związku z powyższym podtrzymuje decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] października 2014 r. o nieprzyznaniu stypendium.

W decyzji zawarto także pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Rektora Politechniki w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji .

Zgodnie z pouczeniem skargę na powyższą decyzje do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła osobiście I. K. wnosząc o ponowne rozpoznanie swojego wniosku i przyznanie stypendium w ramach projektu matematyk- absolwent wszechstronny w roku akademickim 2014/2015 .W uzasadnieniu skarżąca podała, że złożyła wniosek o usprawiedliwienie nieobecności przedkładając zaświadczenie lekarskie myśląc, że jest ono prawidłowo napisane .W załączeniu przedłożyła od prowadzącego lekarza nowe zaświadczenie, które dokładnie precyzuje okres choroby. Dalej skarżąca napisała, że jeżeli chodzi o zarzut nieusprawiedliwieni nieobecności w trakcie trwania IV semestru, a także w dniu złożenia wniosku o stypendium, to nie miała takiej możliwości, ponieważ nie była świadoma tych nieobecności, a była przekonana, że ma odpowiednią frekwencję.

Ustanowiony w toku postępowania dla skarżącej fachowy pełnomocnik w piśmie procesowym podtrzymał skargę w całości i decyzji zarzucił naruszenie przepisów

prawa dające podstawę do wznowienia postępowania tj. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 K.p,a. polegającą na wydaniu przez organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa - bez podstawy prawnej,

przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. naruszenie art 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znacznie dla jej rozstrzygnięcia,

2. naruszenie art 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ drugiej instancji dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

3. art 7 art. 8, art. 11 art 15, art 77 § 1, art 80 i art 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie przez organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej z art 7 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania z art 8 k.p.a., zasady przekonywania § z art 11 k.p.a., zasady dwuinstancyjności z art. 15 k.p.a., zasady zbierania w sposób wyczerpujący i rozpatrywania całego materiału dowodowego w sprawie, a także zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. oraz z naruszeniem dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. w postaci braków uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji,

4, art. 107 § 1 k.p.a. i art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 75 k.p.a. i 80 k.p.a. art 7 k.p.a.

i art 8 k.p.a poprzez niewskazanie przez organ pierwszej instancji w decyzji członków

komisji stypendialnej , którzy powinni być wymienieni z imienia i nazwiska, a w konsekwencji uznanie przez organ drugiej instancji, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa, dalej także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art 81 k.p.a, poprzez niezapewnienie Skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz organem drugiej instancji, a w szczególności zarówno organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji zaniechał przed wydaniem decyzji umożliwić Skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W konkluzji pełnomocnik skarżącej wniósł o :

stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji,

ewentualnie o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz w całości poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji,

ponadto wniósł o; przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych, tytułem wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącej z urzędu, w wysokości 150% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1348 z późn.zm.), uwzględniając także stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, które to koszty nie zostały pokryte w całości lub w części przez Skarżąca.

W odpowiedzi na skarg pełnomocnik Rektora Politechniki wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności tego aktu.

Mając powyższe na względzie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Politechniki z dnia z dnia [...].11.2014 r. podtrzymująca w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...]10.2014 r. i nie przyznająca stypendium motywacyjnego w ramach projektu "Matematyk- absolwent wszechstronny" numer [...] realizowanego na Wydziale Elektrycznym Politechniki w roku akademickim 2014/2015

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy Regulaminu przyznawania stypendium na kierunku zamawianym "Matematyk - absolwent wszechstronny" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet IV Szkolnictwo Wyższe, Działanie 4.1 "Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego uczelni oraz zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy", Poddziałanie 4.1.2 "Zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy" Powyższy regulamin jest dołączony do nadesłanych przez Politechnikę akt postępowania. Wskazać należy, że Program Operacyjny Kapitał Ludzki – jest to jeden z programów finansowanych z Funduszy Europejskich realizowanych w Polsce. Jest to program w ramach którego m.in. organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy, instytucje rynku pracy jednostki administracji samorządowej i rządowej mogą realizować projekty przyczyniające się do zwiększania kompetencji osób pracujących i prowadzących działalność gospodarczą , aktywizacji osób bezrobotnych, czy zwiększania poziomu kształcenia. W ramach Priorytetu IV jest Szkolnictwo Wyższe i nauka. Priorytet IV koncentruje się na podwyższaniu jakości funkcjonowania instytucji szkolnictwa wyższego, zarówno poprzez stworzenie korzystnych warunków systemowo-organizacyjnych dla efektywnego zarządzania szkolnictwem wyższym. Wsparciem w ramach Priorytetu objęte zostało stymulowanie podaży absolwentów kierunków ścisłych poprzez zamawianie kształcenia na kierunkach matematyczno-przyrodniczych. W ramach Priorytetu realizowane jest także działanie wskazane pod numerem 4.1.2 Zwiększanie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy- projekty systemowe. W ramach tego projektu tworzone są programy stypendialne dla studentów kierunków zamawianych. W ramach tego projektu I. K. starała się o stypendium Warunki przyznawania stypendium w ramach tego projektu są dokładnie i wyczerpująco określone w załączonym do akt regulaminie.

Przypomnieć należy , że w ramach tego projektu powołana przez rektora Politechniki trzyosobowa Wydziałowa Komisja Stypendialna odmówiła przyznania stypendium. Zgodnie z pouczeniem zawartym w tejże decyzji studentka mogła zwrócić się do rektora Politechniki w wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Studentka skorzystała z tej możliwości i we wniosku wyjaśniła, że nieobecność w semestrze IV spowodowana była jej stanem zdrowia i złożyła wniosek o usprawiedliwienie nieobecności. Wydziałowa Komisja Stypendialna w Opinii do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - podpisanej przez trzech członków Komisji, a skierowanej do Rektora Politechnik z dnia 20.11.2014 r. ( w załączeniu nadesłanych akt) podała, w pkt.1. że I. K. miała mniejszą niż 80% frekwencję na wszystkich zajęciach obligatoryjnych w trzech miesiącach IV semestru studiów oraz brak jakiegokolwiek udokumentowania wyjaśnienia swoich nieobecności w trakcie trwania semestru lub w dniu złożenia wniosku o stypendium motywacyjne. Sąd wskazuje ,że § 5 regulaminu przyznawania stypendium określa obowiązki stypendysty, Zgodnie z nim warunkiem uzyskania stypendium jest . złożenie przez kandydata pisemnego oświadczenia o niepopieraniu stypendium na innym kierunku zamawianym, udokumentowanie uzyskania zaliczenia ze wszystkich przedmiotów objętych programem studiów w poprzednim semestrze, w terminie określonym w regulaminie studiów Politechniki i frekwencja na wszystkich zajęciach obligatoryjnych w każdym miesiącu nie mniejsza niż 80 % ( w udokumentowanych wypadkach losowych – indywidualne rozpatrzenie wniosku o stypendium przez Wydziałową Komisje Stypendialną.

Zarówno w toku postępowania o przyznanie stypendium jak i przed sądem skarżąca nie kwestionowała, że nie spełniła wymogu z pkt.3 §5 Regulaminu. Wnioskowała zaś o usprawiedliwienie nieobecności przedkładając zaświadczenie lekarza prowadzącego z Poradni Zdrowia Psychicznego. W ocenie sądu powyższe zaświadczenia nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżąca skutku nie dlatego, że nieusprawidliwiają jej nieobecności na zajęciach , ale dlatego, że regulamin wymaga aby student starający się o stypendium z tego określonego programu legitymował się frekwencją na wszystkich zajęciach obligatoryjnych w każdym miesiącu nie mniejsza niż 80 %.W ocenie sądu powyższy zapis jest jasny i pomimo, że może się okazać trudny do spełnienia to jednak Uczelnia jako dysponent specjalnych środków stypendialnych jak najbardziej w ramach swej autonomii jest władna taki wymóg zastosować.

W okolicznościach tego stanu faktycznego wszystkie zarzuty zawarte w piśmie uzupełniającym skargę o niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego i naruszeniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego są nietrafne. Istotne okoliczności stanu faktycznego, które muszą być ustalone aby wniosek o stypendium rozpoznać i ocenić w kontekście obowiązującego regulaminu zostały ustalone, i co więcej nie są kwestionowane przez skarżąca. W ocenie sądu nie ma potrzeby ustalać co było przyczyną nieobecności studentki na obligatoryjnych zajęcia , ani tez jaka choroba sprawiła , że studentka nie zdawała sobie sprawy z tej nieobecności i przyczyny dla której zaniechała usprawiedliwienia nieobecności w trakcie trwania semestru.

Odnośnie zarzutów pełnomocnika skarżącej o niedochowaniu procedury w rozpoznawaniu wniosku to sąd nie podziela żadnego z przedstawianych zarzutów. W Pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę ,że przedmiotem w zakresie przyznania stypendium nie jest żaden rodzaj stypendium określony w art. 173 ust.1 ustawy z 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U 2012 poz.572 ) Zgodnie z Art. 173. 1. Student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie:

1) stypendium socjalnego;

2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych;

3) stypendium rektora dla najlepszych studentów;

4) (347) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia;

5 zapomogi.

Jedyną i to kompleksową podstawą prawną dla rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium jest regulamin przyznawania stypendium na kierunku zamawianym "Matematyk – absolwent wszechstronny "w ramach programu Operacyjnego kapitał Ludzki. Dokonując oceny legalności w aspekcie zachowania właściwej i transparentnej procedury dla rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium sąd nie podziela zarzutów o naruszeniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego

W myśl art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.) do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego W ocenie sądu zastosowane dwukrotne rozpoznanie wniosku najpierw prze organ kolegialny, a następnie przez Rektora Politechniki , pouczenia o przysługujących prawach oraz wskazanie w decyzjach podstawy faktycznej i prawnej wydanych decyzji są wystarczającą podstawą dla uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd orzekający wskazuje, że zasada autonomii szkół wyższych wynikająca z art. 70 ust. 5 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 prawo o szkolnictwie wyższym nie może być rozumiana jako dowolność postępowania organów uczelni w obszarach jej działań, co zresztą wynika wprost z treści powołanych przepisów. Pogląd, że decyzja organu uczelni w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych nie musi spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organów administracji publicznej, nie oznacza, że może być ona wydana z obrazą przepisów prawa, w tym przypadku przepisów kodeksu postępowania administracyjnego .W ocenie sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia i zważywszy na rodzaj przyznawanego stypendium i sposób uregulowania jego przyznawania zawarty w regulaminie zaskarżone decyzje zostały wydane z zachowaniem obowiązujących przepisów.

Reasumując skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił Sąd także uwzględnił wniosek ustanowionego z urzędu pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150% stawki mając na uwadze iż nakład pracy pełnomocnika w sporządzeniu pisma procesowego i osobistego stawiennictwa na rozprawie był znaczny.