Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 364/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 25 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we Wrocławiu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie rolnicze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sprawa była już rozpoznawana przez tutejszy Sąd, w następujących okolicznościach.

Skarżący ubiega się o ulgę w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, w formie odroczenia terminu płatności zaległości za okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 marca 2010 r., w łącznej kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. (Nr [...]) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej – "Prezes KRUS") odmówił zainteresowanemu zastosowania wnioskowanej ulgi. Ten sam organ – wskutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie, decyzją z dnia [...] maja 2010 r. (Nr [...]).

Ostatnio wymieniona decyzja została uchylona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] października 2010 r. ([...]). Powodem wyeliminowania z obrotu decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] maja 2010 r. było stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że decyzję tę wydały te same osoby, które podpisy także decyzję wydaną w dniu [...] marca 2010 r. W ocenie Sądu, w sprawie doszło zatem do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyrok, o którym mowa, uzyskał już walor orzeczenia prawomocnego albowiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wywiedzioną od tegoż wyroku przez organ (wyrok NSA z dnia [...] marca 2012 r., [...]).

Wskutek prawomocnego wyeliminowania z obrotu decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] maja 2010 r. organ ten zobligowany był do rozpatrzenia raz jeszcze wniosku strony o ponowne rozpatrzenie jej sprawy, zakończonej – na poziomie pierwszej instancji – nieostateczną decyzją z dnia [...] marca 2010 r.

W wykonaniu tej powinności, wspomniany organ wydał – w dniu [...] czerwca 2012 r. – decyzję Nr [...] (skarżoną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym), w której ponownie utrzymał w mocy swoją własną, wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2010 r., odmawiającej zastosowania ulgi, o którą ubiegał się wnioskodawca.

W pierwszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. organ zacytował wszystkie argumenty, na których strona oparła swój wniosek, oraz przywołał pisma wystosowane przez zainteresowanego do organów ścigania i do Ministerstwa Sprawiedliwości.

Prezes KRUS wywodził dalej, że taka argumentacja wnioskodawcy nie mogła jednak stanowić przesłanki odroczenia terminu płatności zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, gdyż instytucja ta ma charakter wyjątkowy, a powodem jej zastosowania są zawsze przyczyny gospodarczo uzasadnione, powstałe przede wszystkim w efekcie zdarzeń losowych (innych, wyjątkowych okoliczności), niezależnych od samego płatnika. Zdaniem organu, w rozpatrywanym przypadku zadłużenie powstało jedynie z powodu zaniedbania obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników w wyznaczonych terminach. Powinność terminowego uiszczania składek wynika z przepisów rangi ustawowej, a niewywiązanie się z tego obowiązku powoduje konsekwencję, w postaci naliczania ustawowych odsetek, wskutek czego rośnie zadłużenie.

Jako prawną podstawę orzeczenia z dnia [...] czerwca 2012 r. organ wskazał art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, cytując ten przepis. Powołał się także – ogólnikowo – na uwzględnienie stanu funduszów emerytalno-rentowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zażądała uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. (Nr [...]), zarzucając, iż jej uzasadnienie jest w całości chybione, kłamliwe, a także ubliża skarżącemu i narusza jego dobra osobiste, poprzez zapis, z którego wynika, że zadłużenie powstało jedynie z powodu zaniedbania obowiązku opłacania należnych składek. W ocenie skarżącego, powodem powstania zadłużenia było wyłącznie korupcyjne wyłudzenie od niego pieniędzy – w sposób przestępczy i zorganizowany – przez Ministerstwo Sprawiedliwości, sędziów, komornika, prokuratorów i adwokatów okręgu wrocławskiego.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku, skarżący poinformował, że aktualnie nie dysponuje środkami i nie jest w stanie spłacić zadłużenia powstałego wskutek przestępczego wyłudzenia od niego pieniędzy przez podmioty wskazane w uzasadnieniu skargi. Składał już dwie skargi do Strasbourga, ale zostały one odrzucone ze względu na przedawnienie ścigania. Obecnie oczekuje na kolejny wyrok Trybunału i do tego czasu prosi o odroczenie płatności. Zaległości zamierza uregulować, dlatego nie wnosił o ich umorzenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawie-dliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednolity tekst: Dz. U. z m20121 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez Prezesa KRUS.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji admini-stracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).

Uwzględniając to, że sprawa była już rozpoznawana przez sądy administracyjne, godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 153 p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie mogła być tym razem uwzględniona, z następujących powodów.

Z przywołanego wcześniej art. 153 p.p.s.a. wynika, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez sąd administracyjny (co ma wszak miejsce w niniejszym wypadku) zweryfikować należy, czy organ uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, zawarte we wcześniejszym wyroku sądowym (w sprawie chodzi o ocenę i wskazania zawarte w uzasadnieniu poprzedniego wyroku tutejszego Sądu, wydanego w dniu [...] października 2010 r., [...]). Obecnie kontrolowana decyzja (z dnia [...] czerwca 2012 r.) nie nasuwa zastrzeżeń, z punktu widzenia spełnienia kryteriów, o których teraz mowa.

Na decyzji tej widnieją co prawda dwa podpisy, opatrzone imiennymi pieczęciami, jak jednak wynika z tzw. "Metryki spraw" (k. 225 akt administracyjnych – dalej: "Metryka"), oba podpisy (i imienne pieczęcie) dotyczą osób, które podjęły różne czynności w sprawie. Wymieniony w Metryce inspektor "przygotował decyzję", przez co należy rozumieć – zgodnie z utartą i znaną Sądowi, powszechną praktykę opracowania projektu decyzji. Samo rozstrzygnięcie wydał natomiast i podpisał Zastępca Dyrektora O/R KRUS W. Niezwłocznego uzupełnienia wymaga przy tym, że żadna ze wspomnianych osób nie uczestniczyła przy wydawaniu decyzji z dnia [...] marca 2010 r. (Nr [...]), w której podjęte zostało pierwotne, negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie, odmawiające zastosowania ulgi, o którą się ubiegał. Wszystkie wskazane okoliczności dowodzą bezsprzecznie, iż organ wyeliminował stwierdzone wcześniej przez tutejszy Sąd naruszenie art. 25 § 1 pkt 5 k.p.a., które legło u podstaw uchylenia decyzji Prezesa KRUS (z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...]). Uwzględniono zatem konsekwencje oceny Sądu, pomieszczonej w wyroku z dnia [...] października 2010 r. ([...]).

Zdaniem składu rozpoznającego niniejszą skargę strony, organ wypełnił również zalecenia zawarte w uzasadnieniu tamtego wyroku, odnośnie do zakresu dalszego postępowania w sprawie.

Przywołana już treść Metryki (k. 225 akt administracyjnych) dowodzi bowiem trym razem – ponad wszelką wątpliwość – że organ orzekał jednoosobowo, a więc zgodnie z zakresem kompetencji przewidzianej w tego typu sprawach.

Ferując rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot tego, konkretnego postępowania sądowoadministracyjnego, Prezes KRUS uwzględnił też – w myśl wskazówki również zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] października 2010 ([...]) – okoliczności naprowadzone w toku rozprawy poprzedzającej wydanie tamtego orzeczenia Sądu. Miał zresztą ułatwione zadanie, ponieważ zainteresowany, od początku opiera się wyłącznie na zarzutach przestępczego wyłudzenia od niego pieniędzy, przez podmioty i instytucje imiennie wskazywane w różnych pismach procesowych i ustnych oświadczeniach składanych do protokołów. Organ zacytował argumentacje strony i wskazał stosowne pisma. Dokonał też niewadliwej oceny znaczenia takiej argumentacji, w świetle art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.), przywoływanej w dalszych wywodach jako "u.s.r."

Stosownie do tego przepisu: "Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ...". Trafnie podkreślił organ, że okoliczności wskazywane przez wnioskodawcę nie uzasadniały wcale możliwości przyznania mu ulgi, o która się ubiegał. Należy stwierdzić, że z wszystkich wymogów przewidzianych w cytowanej normie, które powinny być spełnione łącznie, zachowana została wyłącznie formalna przesłanka złożenia stosownego wniosku. Skarżący nie wskazał natomiast żadnego własnego interesu (tym bardzie zaś interesu "ważnego" – celowe podkreślenie Sądu – czego wymaga ustawodawca w tym przepisie). Za taki interes nie można absolutnie uznać gołosłownego (przynajmniej na razie, co skład orzekający znowu, celowo, akcentuje) twierdzenia o rzekomym przestępczym wyłudzeniu od niego pieniędzy. Liczne kopie dokumentów znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy (patrz karty: 30, 42, 79, 80-84, 97-116, 125-125b, 133, 134, 136-138b, 140, 141, 146-146e,150, 153, 154, 157-157a, 159, 160-160b) lub dołączone do skargi (k. 5 akt sądowych) potwierdzają jedynie zainicjowanie przez zainteresowanego różnych postępowań (także przez Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu – k. 30 i 42 akt administracyjnych). Żaden z tych dokumentów nie dowodzi natomiast, aby którekolwiek z tych postępowań zakończyło się wydaniem orzeczenia wskazującego na owo "przestępcze wyłudzenie pieniędzy", które – wedle skarżącego – miałoby być powodem powstania zaległości wobec KRUS.

Niezwłocznego, dodatkowego podkreślenia wymaga i to, że – stosownie do brzmienia przywołanego art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. – to aktualne możliwości płatnicze (a nie przyczyny zaległości) stanowią uzupełniającą, konieczną przy tym okoliczność, której zaistnienie mogłoby dopiero – po wykazaniu "uzasadnionego i ważnego interesu" – przesądzać o zasadności wniosku o odroczenie terminu spłaty należności z tytułu składek.

Skoro skarżący konsekwentnie ogranicza się wyłącznie do wielokrotnie już powtarzanej argumentacji, jako jedynego wsparcia swojego żądania, przeto w pełni uzasadniona i logiczna była konkluzja organu, iż okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do przyznania mu ulgi, zważywszy na treść art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r.

Ponieważ Sąd nie stwierdził, aby weryfikowana decyzja naruszała prawo. Dlatego też, kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.