Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 767/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 i ust. 2a
journal: Dz.U. 2024 poz 421
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 października 2023 r. nr 010070/680/395705/2023 w przedmiocie zmiany wysokości przyznanego świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

S. K. złożył w dniu 1 lutego 2023 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o świadczenie wychowawcze 500+ na córkę H. K. na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w dniu 17 lutego 2022 r. poinformował wnioskodawcę o przyznaniu świadczenia wychowawczego na córkę na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. Poinformowano również wnioskodawcę o obowiązku zawiadomienia ZUS w terminie 7 dni o zmianach w informacjach, które zostały przekazane we wniosku lub dokumentach.

W dniu 17 lutego 2023 r. wnioskodawca poinformował ZUS o rozwiązaniu jego małżeństwa przez rozwód i sprawowaniu pieczy naprzemiennej nad małoletnią córką. W dniu 20 lutego 2023 r. wnioskodawca przesłał do ZUS wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 8 kwietnia 2022 r. rozwiązujący przez rozwód małżeństwo wnioskodawcy oraz ustanawiający pieczę naprzemienną nad wspólnym małoletnim dzieckiem stron.

W dniu 21 lutego 2023 r. matka dziecka M. K. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o świadczenie wychowawcze 500+ na córkę H. K.l na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r.

Decyzją z dnia 15 czerwca 2023 r. nr 010070/680/395705/2023 ZUS Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin zmienił wysokość przyznanego wnioskodawcy świadczenia wychowawczego na córkę i ustalił wysokość tego świadczenia w kwocie 250 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. z uwagi na sprawowanie opieki naprzemiennej nad dzieckiem przez obydwoje rodziców.

Ponadto w dniu 15 czerwca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin poinformował M. K. o przyznaniu świadczenia wychowawczego na córkę na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 250 zł miesięcznie.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji wskazując, że razem z matką dziecka byli przekonani, iż po wpłynięciu informacji o rozwodzie z sądu do bazy ZUS pieniądze będą wypłacane rodzicom po połowie. Od czerwca 2022 r. wnioskodawca przekazywał co miesiąc kwotę 250 zł na rachunek bankowy matki dziecka. Po złożeniu wniosku na kolejny okres świadczeniowy wnioskodawca skontaktował się z ZUS i dopiero wówczas otrzymał informację o konieczności przesłania wyroku rozwiązującego małżeństwo przez rozwód. Otrzymywane świadczenie wychowawcze zostało w całości spożytkowane na potrzeby córki, zarówno przez wnioskodawcę, jak i matkę dziecka.

Decyzją z dnia 19 października 2023 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dostarczenia do ZUS wszelkich dokumentów, w szczególności prawomocnych orzeczeń sądu, które mogą mieć istotny wpływ na prawo lub wysokość świadczenia wychowawczego. W punkcie 15 wniosku strona została poinformowana o konieczności zawiadomienia ZUS o zmianach informacji przekazanych we wniosku w terminie 7 dni od dnia wystąpienia zmian, czego strona nie uczyniła. Organ nie uwzględnił wyjaśnień strony o przekazywaniu połowy świadczenia wychowawczego matce dziecka oraz uznał, że niezależnie od faktu wystąpienia z wnioskiem o świadczenie za ten sam okres przez drugiego rodzica, wysokość świadczenia należnego wnioskodawcy wynosi 250 zł miesięcznie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów prywatnych. Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez uznanie za nienależnie pobrane świadczenie w części ponad 250 zł miesięcznie, pomimo że świadczenie to w całości zostało spożytkowane na potrzeby dziecka,

- art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez jego pominięcie i uznanie, że skarżący pobrał nienależnie świadczenie wychowawcze w części ponad 250 zł,

- art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań matki dziecka na okoliczność otrzymywania od skarżącego świadczenia wychowawczego w połowie jego ustawowej wysokości z przeznaczeniem na potrzeby dziecka,

- art. 107 § 3 k.p.a. przez pominięcie w uzasadnieniu decyzji powodów nieuwzględnienia przedstawionych dowodów na okoliczność przekazywania połowy świadczenia wychowawczego na ręce matki celem ich wykorzystania na potrzeby dziecka,

- art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. przez utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie organ poinformował o zwrocie przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810), dalej p.p.w.d.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Stosownie do art. 5 ust. 2a p.p.w.d. w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 p.p.w.d. w przypadku zmiany informacji przekazanych we wniosku lub w dołączonych do niego załącznikach osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze jest obowiązana do powiadomienia o tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na swoim profilu informacyjnym w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zmian.

Bezsporne w sprawie jest, że Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2022 r. rozwiązał przez rozwód małżeństwo skarżącego oraz ustanowił pieczę naprzemienną nad wspólnym małoletnim dzieckiem, w ten sposób że począwszy od 8 kwietnia 2022 r. dziecko będzie przebywać przez tydzień do kolejnego piątku pod pieczą matki, a następnie przez tydzień u ojca.

Wyrok rozwiązujący małżeństwo skarżący przesłał do ZUS w dniu 20 lutego 2023 r., pomimo pouczenia w treści informacji z dnia 13 marca 2022 r., że jeżeli po złożeniu wniosku w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego wystąpiły zmiany w informacjach, które zostały przekazane we wniosku lub dokumentach, należy o tym poinformować ZUS w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zmian. Informacje te należy przekazać za pośrednictwem profilu informacyjnego PUE ZUS. Skarżący nie dopełnił zatem w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 20 ust. 1 p.p.w.d., a o tym obowiązku został prawidłowo poinformowany w informacji z dnia 13 marca 2022 r., zawiadamiającej skarżącego o przyznaniu mu świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Wyrok rozwiązujący małżeństwo skarżącego przez rozwód wpłynął do organu już po wydaniu informacji z dnia 17 lutego 2023 r., zawiadamiającej skarżącego o przyznaniu mu świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. w pełnej wysokości – 500 zł miesięcznie.

Skarżący podnosi, że organy pominęły, iż całość świadczenia wychowawczego pobranego przez skarżącego w czerwcu 2023 r. została wydatkowana przez rodziców na potrzeby dziecka. Skarżący przedłożył do akt sprawy w załączeniu do odwołania potwierdzenie wykonania w dniu 7 czerwca 2023 r. przelewu na rachunek bankowy matki dziecka kwoty 250 zł miesięcznie za czerwiec 2023 r. jak również oświadczenie matki dziecka z dnia 17 czerwca 2023 r. Matka dziecka potwierdziła, że pieniądze otrzymywane od ojca dziecka przeznaczała na bieżące potrzeby związane z wychowaniem córki, ponieważ córka co drugi tydzień przebywa u niej. Okoliczność ta została potwierdzona przez matkę dziecka w załączonym do skargi oświadczeniu z dnia 24 października 2023 r. Matka dziecka potwierdziła, że pieniądze otrzymywane od ojca dziecka przeznaczała na bieżące potrzeby córki.

Należy jednak zauważyć, że matka dziecka wystąpiła w dniu 21 lutego 2023 r. do ZUS o przyznanie świadczenia wychowawczego za okres od czerwca 2023 r. do maja 2024 r., a o przyznaniu świadczenia wychowawczego na ten okres została poinformowana przez ZUS w dniu 15 czerwca 2023 r.

Zatem za czerwiec 2023 r. skarżący pobrał świadczenie wychowawcze na córkę w wysokości 500 zł, a matka dziecka pobrała za ten miesiąc świadczenie wychowawcze w wysokości 250 zł.

Istotne jest, że wprawdzie organ pozbawił ojca dziecka połowy świadczenia wychowawczego za czerwiec 2023 r., to jednak matka dziecka na podstawie złożonego wniosku otrzymała świadczenia wychowawcze za czerwiec 2023 r. w wysokości 250 zł. W rezultacie nie została pokrzywdzona córka skarżącego, która otrzymała świadczenia wychowawczego w pełnej wysokości 500 zł (po 250 zł do rąk każdego z rodziców).

Zatem organy zasadnie nie uwzględniły faktu przekazania przez skarżącego połowy świadczenia wychowawczego za czerwiec 2023 r. matce dziecka, pomimo przeznaczenia przekazanej matce kwoty na potrzeby dziecka, bowiem jak powyżej wyjaśniono, matka dziecka otrzymała z ZUS za czerwiec 2023 r. świadczenie wychowawcze w kwocie 250 zł. Wobec powyższego nie można zarzucić organom naruszenia art. 4 ust. 1 p.p.w.d. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz pozostałych wskazanych w skardze przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.