Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 382/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 13 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 16 marca 2023 roku nr SKO.4146.282.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

II SA/Łd 382/23

Uzasadnienie

J.K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 16 marca 2023 r. (znak: SKO.4146.282.23) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Zduńska Wola z 3 lutego 2023 r. (znak: GOPS. 8330.DW.3299.2022) w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego. Jako podstawę prawną wskazano art. 2 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 141 ze zm.).

Z akt sprawy wynika, że 21 listopada 2022 r. J.K. złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego, oświadczając, że głównym źródłem ogrzewania jej wieloosobowego gospodarstwa domowego zlokalizowanego pod adresem [...] jest kocioł na paliwo stałe.

Decyzją z 3 lutego 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania dodatku węglowego wskazując, że wnioskodawczyni nie spełniła warunków wymienionych w ustawie o dodatku węglowym.

W uzasadnieniu organ podniósł, że w wyniku przeprowadzonego 16 stycznia 2023 r. wywiadu środowiskowego organ uzyskał informację, że od 30 lilstopada2022 r. głównym źródłem ciepła w gospodarstwie domowym skarżącej jest nowo zainstalowany kociej gazowy, natomiast kocioł na paliwo stale zasilany węglem został zdemontowany. Zmiany zgłoszenia do centralnej ewidencji emisyjności budynków, skarżąca dokonała w 16 stycznia 2023 r., tj. w dniu przeprowadzenia w gospodarstwie domowym wywiadu środowiskowego. W zawiadomieniu z 24 stycznia 2023 r. organ wyznaczył stronie termin 7 dni na przedłożenie wszelkich dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W dniu 30 stycznia 2023 r. skarżąca załączyła do akt sprawy następujące dokumenty: kopie nagrań eksploatacji pieca z 23 sierpnia 2022 r. i 21 listopada 2022 r., kserokopię dokumentu potwierdzającego montaż gazomierza - reduktora 30 listopada.2022 r., oraz kserokopię dokumentu PGNiG plan płatności za prognozowany pobór gazu od 30 listopada 2022 r. do 28 lutego 2023 r. Organ stwierdził, że warunkiem otrzymania dodatku węglowego jest zamieszkiwanie i gospodarowanie pod wskazanym we wniosku adresem oraz stosowanie paliwa stałego w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym jako paliwa zasilającego główne źródło ogrzewania budynku. Z uwagi na okoliczność, że na dzień rozstrzygnięcia w sprawie głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym skarżącej jest zainstalowany i eksploatowany kocioł gazowy nie są spełnione ustawowe przesłanki otrzymania dodatku węglowego.

Odwołanie od decyzji wniosła J.K., która nie zgodziła się w wydaną w sprawie decyzją. Skarżąca wyjaśniła, że na dzień składania wniosku posiadała piec węglowy i ogrzewała swoje gospodarstwo domowe węglem. W ocenie strony liczy się moment składania wniosku, a nie to co się dzieje później.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu utrzymano w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Kolegium stwierdziło, że wydana w sprawie odmowna decyzja jest prawidłowa, choć zawiera ona wadliwe uzasadnienie.

W ocenie Kolegium, fakt odinstalowania kotła na paliwo stałe – węgiel, w okresie późniejszym niż złożenie wniosku nie może mieć znaczenia, jeżeli wnioskodawca w dacie zgłaszania wniosku ogrzewał dom paliwami stałymi w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym. Organ zauważył, że skarżąca dopiero w okresie późniejszym zdecydowała się na wymianę kotła. Do 30 listopada 2022 r. ogrzewała swój dom węglem. Jednocześnie Kolegium podniosło, że pod wskazanym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa (notatki służbowe z 16 stycznia 2023 r.). Dodatek pod wskazanym adresem został jednak już uprzednio przyznany (por. informacja z 2 listopada 2022 r. o przyznaniu P.K. dodatku węglowego). Kolegium wyjaśniło, iż co prawda znowelizowane przepisy pozwalają na przyznanie dodatku węglowego dla wielu gospodarstw zamieszkujących pod jednym adresem, lecz - co najważniejsze - przyznanie tego dodatku na "nowe", odrębne gospodarstwo domowe może nastąpić w sytuacji gdy zostały podjęte kroki prawne celem nadania numeru porządkowego dla budynku/wyodrębnienia lokalu, które to gospodarstwo domowe zajmuje.

Jak jednak wynika z akt sprawy, nie zostały podjęte kroki prawne celem wyodrębnienia lokalu skarżącej (oświadczenie strony z 2 marca 2023 r.) Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że skarżąca nie spełniła zatem przesłanek z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym, nie zostały bowiem podjęte kroki prawne celem wyodrębnienia lokalu odwołującej, a ponadto dodatek węglowy na wskazany przez J.K. adres został już uprzednio przyznany.

W skardze na ww. rozstrzygnięcie J.K. podniosła, że Kolegium naruszyło art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. oraz art. 7, 8 i 9 k.p.a. Skarżąca wskazała również na naruszenie art. 2 ustawy o dodatku węglowym oraz brak wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. J.K. wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie dodatku węglowego.

Skarżąca podniosła w szczególności, że organ w całości pominął dowody złożone 30 stycznia 2023 roku, które – zdaniem strony – świadczyły o tym, że że w chwili składania wniosku posiadała piec węglowy, jak również 11 sierpnia 2022 roku, zgodnie z terminem wskazanym w ustawie o dodatku węglowym. Ponadto, w chwili składania wniosku pracownik Gminy Zduńska Wola podkreślał, że liczy się moment składania wniosku, a nie to co dzieje się później. W uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy wskazano jedynie podstawę, że z uwagi na zmianę pieca nie dostałam dodatku węglowego nic nie było napisane, że to dlatego iż nie posiadam odrębności prawnej nieruchomości. Ponadto w zakresie wniosków złożonych do 30 listopada 2022 roku pomimo braku odrębności prawnej nieruchomości wypłacano dodatki węglowe po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, że prowadzi się osobne gospodarstwa domowe. W dniu składania po raz drugi wniosku o dodatek węglowy pracownica w Urzędzie Gminy poinformowała stronę, że będzie przeprowadzony wywiad środowiskowy, jeżeli spełnię warunki to ten dodatek będzie mi się należał i nic nie wspominała o odrębności prawnej. Skarżąca wskazała, że nie rozumie rozstrzygnięcie Kolegium, skoro 16 stycznia 2023 r. był przeprowadzony wywiad środowiskowy (stwierdzono dwa odrębne gospodarstwa domowe; posiadamy dwie odrębne kuchnie i dwie odrębne łazienki) a mimo to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu zakwestionowało wypłatę dodatku węglowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w przedstawionych na wstępie aspektach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Zduńska Wola z 3 lutego 2023 r. w sprawie odmowy przyznania J.K. dodatku węglowego.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 141 z późn. zm.) [dalej: ustawa o dodatku węglowym]. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia miały następujące przepisy tej ustawy.

1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy);

2. Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. 9 i 12 ustawy). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy);

3. Jak stanowi art. 2 ust. 15b (dodany do ustawy na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw - Dz.U. z 2022 r. poz. 1967 i obowiązujący od 20 września 2022 r.), jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy);

4. Jak stanowi art. 2 ust. 16 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.

Przywołane wyżej przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f ustawy). Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców (art. 2 ust. 15). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Zatem informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.

Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełniania warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 powoływanej ustawy węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

W niniejszej sprawie skarżąca wniosek o przyznanie dodatku węglowego złożyła 21 listopada 2022 r. We wniosku wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Organ I instancji jako przyczynę odmowy podał brak spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania dodatku węglowego, tj. ustalenie, że w gospodarstwie domowym skarżącej na dzień rozstrzygnięcia głównym źródłem ogrzewania był zainstalowany i eksploatowany piec gazowy. Natomiast zdaniem Kolegium, przyczynę odmowy stanowi inna okoliczność, mianowicie fakt, iż na wskazany adres został już uprzednio przyznany dodatek węglowy. W ocenie Kolegium, fakt odinstalowania kotła na paliwo stałe – węgiel, w okresie późniejszym niż złożenie wniosku nie może mieć znaczenia, jeżeli wnioskodawca w dacie zgłaszania wniosku ogrzewał dom paliwami stałymi w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym. Z uwagi jednak na wskazaną uprzednio okoliczność (przyznanie na ten sam adres innemu podmiotowi dodatku węglowego) nie ma prawnych możliwości przyznania dodatku. W konsekwencji, Kolegium utrzymało decyzję organu I instancji o odmowie przyznania dodatku węglowego, choć odmowa ta uwarunkowana była innymi przyczynami niż wskazane przez organ I instancji.

W ocenie Sądu, zapadłe rozstrzygniecie o odmowie przyznania dodatku węglowego jest co do zasady słuszne, jednakże Sąd, w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę, zgadza się z tezami zaprezentowanymi przez organ I instancji co do odmowy przyznania dodatku węglowego z uwagi na fakt, iż w dniu wydawania decyzji skarżąca faktycznie użytkowała piec gazowy, a zatem nie spełniała przesłanek ustawowych do przyznania dodatku węglowego.

Zgodzić się bowiem należy z ustaleniami poczynionymi w stanie faktyczny sprawy. Skarżąca wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożyła 21 listopada 2022 r. Organ I instancji – wobec powziętych wątpliwości co do zasadności wniosku - na podstawie art. 2 ust. 15b -15g ustawy o dodatku węglowym przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni. W trakcie powyższego wywiadu ustalono, że głównym źródłem ciepła w gospodarstwie domowym skarżącej jest nowo zainstalowany kocioł gazowy, co też znalazło potwierdzenie w zmianie wpisu do CEEB, dokonanego przez skarżącą w dacie 16 stycznia 2023 r. Wywiad środowiskowy przeprowadzony został również w dniu 16 stycznia 2023 r.

Organy ustaliły zatem w sprawie, że w dacie dokonywania weryfikacji danych zawartych we wniosku o dodatek węglowy, główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej stanowiło zasilanie gazem, co też zostało zgłoszone w deklaracji w dniu 16 stycznia 2023 r. Z notatki służbowej sporządzonej na okoliczność przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynikało natomiast, że wcześnie w lokalu skarżącej zamontowany był kocioł na paliwo stałe – kocioł węglowy. Tenże zgłoszony był w deklaracji z 24 maja 2022 r.

W ocenie Sądu, ustalenie w toku sprawy, jak miało to miejsce w realiach niniejszej sprawy, że mieszkanie ogrzewane jest przez urządzenie grzewcze zasilane gazem istotnie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego.

Zauważyć bowiem należy, iż analiza treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym prowadzi do wniosku, iż zasadniczym celem wprowadzenia wskazanego przepisu było zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Istotny jest przy tym stan faktyczny na dzień orzekania przez organy administracji. Wyjaśnienia bowiem wymaga, iż co do zasady organ odwoławczy bada sprawę na bieżąco mając na względzie, że sprawa administracyjna w toku jej załatwiania może się zmieniać. Wszak organ II instancji też orzeka w sprawie, czyli uwzględnia stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wydawania decyzji II instancji, co znajduje oparcie w zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy oznaczało to zatem konieczność uwzględniania faktu zmiany źródła ciepła z węglowego na gazowy. W kontekście art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 zauważyć należy, iż ustawodawca nakazał w drodze wywiadu środowiskowego weryfikowanie stanu faktycznego ze złożonym wnioskiem. Dalej pamiętać należy, że podstawowym założeniem ustawodawcy było zrekompensowanie gospodarstwom domowym ogrzewającym domy węglem i paliwem węglopochodnym, niespodziewanych kosztów finansowych związanych ze znaczącymi podwyżkami cen opału, spowodowanymi inflacją i wojną w Ukrainie. W ustawie nie chodzi więc o to, aby deklaracja do CEEB w zakresie stosowanego w gospodarstwie domowym paliwa została złożona w określonym terminie i zawierała kreślony wpis (podanie ogrzewania węglowego), lecz o faktyczne ustalenie, czy w danym przypadku dom ogrzewany jest paliwem węglowym, którego wysoka cena zostanie częściowo zrekompensowana przez państwo w formie dodatku węglowego. Przepis art. 2 ust. 1 należy zatem interpretować mając na uwadze opisany wyżej i określony w projekcie cel ustawy. Dokonanie wpisu do CEEB rodzaju paliwa wykorzystywanego do ogrzewania należy rozumieć jako główny, ale nie jedyny, środek dowodowy służący ustaleniu przesłanek niezbędnych do przyznania dodatku węglowego. W razie powstałych w toku postępowania wątpliwości co do rzeczywistego rodzaju paliwa, organ powinien je wyjaśnić poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, gdyż tylko w ten sposób można realnie wypełnić cel ustawy.

Rolą organów, na bazie przepisów art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz przepisów art. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym było badanie ewentualnych rozbieżności między wpisami w centralnej ewidencji emisyjności budynków a stanem rzeczywistym i ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy.

Zdaniem Sądu sytuacja, w której analiza wniosku o przyznanie dodatku węglowego wskazuje, że wnioskodawca podał w nim inne źródło ogrzewania niż widniejące w centralnej ewidencji emisyjności budynków powinna być uznana za wystąpienie w sprawie wątpliwości co do faktycznego stanu sprawy, które powinny zostać wyjaśnione przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., przy uwzględnieniu że nie są one wyłączone z zastosowania na mocy przepisów ustawy o dodatku węglowym, w której m.in. poprzez regulację zawartą w art. 15a-15e podkreślono konieczność ich wyjaśnienia.

Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, do której w istocie prowadzi dokonana przez Kolegium interpretacja art. 2 ust. 1 w zw. z art. 15 ustawy o dodatku węglowym, przy pominięciu art. 15a -15e tej ustawy, że nawet jeśli mieszkanie jest faktycznie ogrzewane kotłem na gaz, to wnioskodawcy przysługuje dodatek węglowy niezależnie do stwierdzonego faktu posiadania źródła ciepła nieodpowiadającego definicji zawartej w ustawie.

Raz jeszcze należy przypomnieć, że z treści art. 15a ustawy o dodatku węglowym wynika, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w CEEB i wyłącznie na dzień 11 sierpnia 2022 r. Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały jedynie przykładowo wymienione w art. 15a ustawy (ustawodawca użył zwrotu "w szczególności"). W konsekwencji katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma w powyższym zakresie charakter otwarty.

Tym samym, przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązują organ do ustalenia, np. w drodze wywiadu środowiskowego, rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminny, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach. Przepisy ustawy wyposażają właściwe organy gminy w bardzo szeroki wachlarz uprawnień procesowych po to, by umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, odmowa przyznania dodatku węglowego skarżącej w realiach niniejszej sprawy była słuszna. Przy czym, w ocenie Sądu, rację przyznać należy organowi I instancji, który jako podstawę odmowy przyjął fakt, iż fakt zmiany w trakcie postępowania źródła ciepła z węglowego na gazowe stanowi o odpadnięciu przesłanki do przyznania dodatku węglowego. Fakt przy tym, iż Kolegium jako podstawę odmowy przyjęło inne przyczyny nie stanowi podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, która co do zasady odpowiada prawu. Utrzymuje bowiem w mocy prawidłową decyzję organu I instancji, jedynie zawierając błędne uzasadnienie. Ewentualne uchylenie niniejszej decyzji i nakazanie Kolegium ponownego rozpoznania sprawy nie prowadziłoby do żadnego rezultatu, albowiem w ponownie prowadzonym postepowaniu organ powinien byłoby ponownie utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, jedynie z innym uzasadnieniem. Byłoby to nieuzasadnione z punktu widzenia ekonomiki postepowania.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

is