Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 664/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 33 ust 1
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

﻿Sygn. akt II SA/Kr 664/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Zembrzyce na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 12 marca 2024 r., znak: K.RUO.471.5.2024 w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Gminy Z. jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 12 marca 2024 roku, znak: K.RUO.471.5.2024 utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 18 stycznia 2024 r., znak: KR.ZUO.5.471.22.3.2019.MF w sprawie określenia podmiotowi Gminie Z. za okres IV kwartału 2019 r. opłaty podwyższonej w wysokości 80,00 PLN (słownie: osiemdziesiąt złotych 00/100) za pobór wód podziemnych z ujęcia wód podziemnych (studni wierconej) wraz z urządzeniami służącymi do poboru wody dla potrzeb Szkoły Podstawowej w M. , na wykonanie obiektów służących do ujmowania wód podziemnych ujęcia (studni wierconej) pozwolenia Gminie Z. udzielił Starosta S. decyzją znak: WS.6341.9.18.2013.TJ z dnia 24 stycznia 2014 r.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

Pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. znak KR.RUK.452.42.2023.MG Wydział Kontroli Gospodarowania Wodami RZGW Kraków PGW WP wystąpił do Wójta Gminy Z. w związku z przeprowadzoną kontrolą przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, która wykazała, że kontrolowany podmiot korzysta z wód za pomocą ujęcia wód podziemnych - studni głębinowej zlokalizowanej na działce nr [...] (obręb [...] służącej do zaopatrzenia w wodę budynku Szkoły Podstawowej w M. bez pozwolenia wodnoprawnego, z wezwaniem o przedłożenie informacji o podjętych działaniach mających na celu uregulowanie stanu formalno-prawnego w zakresie dostępu do usługi wodnej.

Pismem z dnia 29 czerwca 2023 r., znak: KR.ZUO.5.4701.1.64.2023.WK, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ż., w związku z przeprowadzoną przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, która wykazała, że kontrolowany podmiot korzysta z wód za pomocą ujęcia wód podziemnych - studni głębinowej zlokalizowanej na działce nr [...] (obręb [...]) służącej do zaopatrzenia w wodę budynku Szkoły Podstawowej w M. , wystąpiło z wezwaniem o przedłożenie zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oświadczeń użytkownika za pobór wód podziemnych za lata 2019-2023.

Pismem znak COS.070.12.2023 Gmina Z. przesłała w dniu 10 lipca 2023 r. oświadczenia podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne od IV kwartału 2019 roku do II kwartału 2023 roku.

Pismem z dnia 4 września 2023 r., znak: KR.ZUO.5.4701.2777.2019.MF, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ż. działając zgodnie z art. 272 ust. 17 Prawa wodnego, ustaliło Gminie Z. jako podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłaty zmiennej za usługi wodne, w informacji Nr [...], OZ/IV kwartał/2019, opłatę zmienną za usługi wodne, tj. za pobór wód podziemnych w okresie IV kwartału 2019 r. w wysokości 16,00 PLN (słownie: szesnaście złotych 00/100), przy czym zgodnie z art. 279a Prawa wodnego, w związku z wysokością opłaty nieprzekraczającą kwoty 20 złotych, odstąpiono od przekazania podmiotowi tej informacji. Wysokość opłaty ustalono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód do celów opieki zdrowotnej i pomocy społecznej (0,115 zł za 1 m3), współczynnika różnicującego (1,25) i ilości pobranych wód podziemnych (112,05 m3).

Pismem z dnia 22 listopada 2023 r., znak: KR.ZUO.5.471.223.2019.MF, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ż. działając zgodnie z art. 281 ust. 5 ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 z późn. zm.), przekazało Gminie Z. jako podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłaty podwyższonej za usługi wodne, informację Nr [...] OP/IV kwartał/2019, ustalającą wysokość opłaty podwyższonej za usługi wodne, tj. za pobór wód podziemnych w okresie IV kwartału 2019 r. w wysokości 80,00 PLN (słownie: osiemdziesiąt złotych 00/100) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Wysokość opłaty ustalono zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego jako 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w okresie IV kwartału 2019 r., ustalonej przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ż. w informacji Nr [...] w wysokości 16,00 PLN. Organ pouczył podmiot o obowiązku uiszczenia opłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji na wskazany rachunek bankowy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Pismem z dnia 11 grudnia 2023 r., znak: RIR.670.73.2023 Wójt Gminy Z. w odpowiedzi na otrzymane informacje ustalające wysokość opłat podwyższonych od IV kwartału 2019 roku do II kwartału 2023 roku, poinformował organ, że Gmina Z. nie jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia określonych przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. opłat i odmawia ich zapłaty, kwestionując istnienie takiego obowiązku co do zasady. W treści pisma zawarto jednocześnie informację, że przesłane pismo nie stanowi reklamacji co do wysokości naliczonych opłat, lecz jest oświadczeniem o całkowitym zakwestionowaniu istnienia i wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne.

W związku z faktem, iż podmiot nie uiścił we wskazanym terminie opłaty podwyższonej za okres IV kwartału 2019 r. w wysokości wynikającej z informacji Nr [...], OP/IV kwartał/2019, Dyrektor ZZ w Ż. PGW WP zawiadomił podmiot pismem z dnia 19 grudnia 2023 r., znak: KR.ZUO.5.471.223.2019.MF, o wszczęciu z urzędu, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2023, poz. 775), postępowania w sprawie określenia temu podmiotowi wysokości opłaty podwyższonej za okres IV kwartału 2019 r. za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia, informując stronę o prawie czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz zgłaszania ewentualnych wniosków, uwag i zastrzeżeń. Podmiot odebrał powyższe zawiadomienie w dniu 20 grudnia 2023 r. W oznaczonym terminie, strona nie wniosła uwag. Dyrektor ZZ w Ż. PGW WP zawiadomił podmiot Gminę Z. pismem z dnia 4 stycznia 2024 r., znak: KR.ZUO.5.471.223.2019.MF, o zakończeniu postępowania na podstawie art. 10 § 1 Kpa. Podmiot odebrał powyższe zawiadomienie w dniu 4 stycznia 2024 r. W oznaczonym terminie, strona nie wniosła uwag. W dniu 18 stycznia 2024 r. Dyrektor ZZ w Ż. PGW WP wydał powołaną na wstępie decyzję, znak: KR.ZUO.5.471.223.2019.MF, którą podmiot odebrał w dniu 19 stycznia 2024 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Gmina Z.

Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 12 marca 2024 roku utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 18 stycznia 2024 r.

W uzasadnieniu do wydanej decyzji Dyrektor RZGW wskazał, że zmiana systemu opłat za pobór wód i za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi nastąpiła w związku z wejściem w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r., której przepisy stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z późn. zm., Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5).

Z zapisów w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Konsekwentnie zatem w przepisach ustawy Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Przy czym państwom członkowskim pozostawiono swobodę w zakresie szczegółowych rozwiązań dotyczących sposobu ustalenia opłat za korzystanie z usług wodnych.

Przepisy Prawa wodnego z 2017 r. wprowadzają opłaty zmienne za usługi wodne, w tym za pobór wód podziemnych lub pobór wód powierzchniowych. Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 Prawa wodnego).

Zgodnie z ustalonymi w toku postępowania okolicznościami sprawy organ odwoławczy stwierdza, że stanowisko, strony dotyczące cyt.: "wydania decyzji w istocie bez podstawy prawnej. Mianowicie podstawa prawna przywołana w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż., znak KR.ZUO.5.471.223.2019.MFz dnia 18.01.2024 r., tj. art. 281 ust. 7 w związku z art. 281 ust. 1 ustawy-Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 z późn. zm.) została uchylona przez art. 13 pkt 22 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1963) zmieniającej nin. Ustawę z dniem 1 stycznia 2024 r. jest nieprawidłowe.

Ustawa o rewitalizacji rzeki Odry z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz.1963) rzeczywiście w art. 13 pkt 21 wprowadza zapis "w art. 280 uchyla się pkt 1;" dotyczący zastosowania opłaty podwyższonej w przypadku korzystania z usług wodnych polegających na: poborze wód podziemnych lub powierzchniowych, wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi - bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego oraz w pkt 22 zapis "uchyla się art. 281;" dotyczący ustalania wysokości opłaty podwyższonej, jednakże w rozdziale 3 art. 19 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. dotyczącym przepisów przejściowych, dostosowujących i przepisów końcowych zamieszczono zapisy odnoszące się do postępowań w sprawie opłaty podwyższonej w toku, cyt.:

1. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r. w sprawie opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, stosuje się przepisy dotychczasowe.

2. Do opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, należnej i nieuiszczonej do dnia 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

3. Za korzystanie z usług wodnych, o którym mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, do dnia 1 stycznia 2024 r. ponosi się opłatę podwyższoną na zasadach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 13 w brzmieniu dotychczasowym.

W świetle powyższego zarzut strony, w ocenie organu II instancji nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach.

Prowadząc postępowanie odwoławcze organ II instancji stwierdził, że istota sporu w sprawie sprowadza się m.in. do dokonania oceny, czy organ I instancji prawidłowo ustalił, że w przypadku poboru wód podziemnych z ujęcia wód podziemnych (studni wierconej) wraz z urządzeniami służącymi do poboru wody dla potrzeb Szkoły Podstawowej w M. wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, a w przypadku jego braku, czy zasadnym było naliczenie opłaty podwyższonej za korzystanie z tego ujęcia. W ocenie strony, tj. Wójta Gminy Z. , wobec faktu, że ujęcie stanowi własność Gminy Z. , a pobór wody z niego dotyczy ilości nieprzekraczającej 5 m3/dobę która jest przeznaczona na potrzeby Szkoły Podstawowej w M. , to powyższe działanie objęte jest uprawnieniem do tzw. zwykłego korzystania z wód, co nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

Wójt Gminy Z. przytacza argumenty cyt.: "że nie ma podstaw do naliczenia i żądania od Gminy Z. zapłaty opłaty podwyższonej, ponieważ nie można w istniejącym stanie prawnym stwierdzić dokonywania poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego skoro ustawodawca wprost stwierdził, że pozwolenia wodnoprawnego nie wymaga pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę na potrzeby zwykłego korzystania z wód. Zatem stan ten jest w istocie analogiczny jak w prawie wodnym z 2001 roku w oparciu o jakie była wydana nadal pozostająca w obrocie prawnym decyzja Starosty S. z dnia 24 stycznia 2014 roku.".

Znajdująca się w aktach sprawy decyzja Starosty S. znak WS.6341.9.18.2013.TJ z dnia 24 stycznia 2014 r. została wydana, po rozpatrzeniu wniosku Gminy Z. z dnia 12 grudnia 2013 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie studni głębinowej zlokalizowanej na działce nr ewid.[...] w miejscowości M. na potrzeby Szkoły Podstawowej w M. . Decyzją tą Starosta S. udzielił Gminie Z. reprezentowanej przez Wójta Gminy pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie obiektów służących do ujmowania wód podziemnych tj. ujęcia wód podziemnych (studni wierconej o głębokości 40 m p.p.t.) wraz z urządzeniami służącymi do poboru wody na potrzeby Szkoły Podstawowej w M. .

Organ wydający pozwolenie zawarł w uzasadnieniu decyzji zapis nawiązujący do aktualnego w momencie wydawania decyzji stanu prawnego tj. art. 124 ust. 8 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. z 2012 r. Dz. U. poz. 145). Cyt.: "Planowany pobór wody z ujęcia wynosić będzie ok. 1 m3/d. Zgodnie z art. 124 ust. 8 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na pobór wód powierzchniowych lub podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3/dobę." Na zapisy te powoływała się strona w trakcie prowadzonych postępowań kontrolnych prowadzonych przez WIOŚ dla lat 2017-2022 oraz postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ pierwszej instancji w roku 2023.

Podkreślić należy, że organ wydający pozwolenie (Starosta S. nie zawarł w treści pozwolenia i jego uzasadnieniu zapisu, że pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na pobór wód podziemnych z uwagi na potrzeby zwykłego korzystania z wód. Ze względu na głębokość ujęcia wód podziemnych (studni wierconej) 40 m.p.p.t, nie znalazł wówczas zastosowania art. 124 ust. 5 mówiący o zwolnieniu na wykonanie urządzeń do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód dla ujęć o głębokości do 30 m. W treści pozwolenia brak jest również nawiązania do art. 36 określającego definicję zwykłego korzystania z wód przez właściciela.

W przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. z 2023 r. Dz. U. poz. 1478 z późn. zm.) uchylającej przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. z 2012 r. Dz. U. poz. 145) w miejsce uchylanego zapisu w art. 124 ust. 8 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., wprowadził zapis w art. 395 ust. 7 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. w którego treści określił dodatkowy warunek, który należy spełnić, aby być zwolnionym z obowiązku posiadania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Warunek ten dotyczył celu poboru tj. "na potrzeby zwykłego korzystania z wód". Wprowadzona zmiana nawiązywała do poboru wód na potrzeby zwykłego korzystania z wód, przy jednoczesnym zachowaniu niezmienionego zapisu w nowym stanie prawnym, z art. 36 ust. 2 Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r., który mówił, że zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego. A także przy jednoczesnym zachowaniu i odwzorowaniu treści zapisu z art.124 ust. 5 uchylanej ustawy Prawo wodne z roku 2001 w art. 395 ust.5 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. odnoszące się do zwolnienia z obowiązku wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m.

Na żadnym etapie prowadzonych dotychczas postępowań wyjaśniających tj. kontroli w roku 2020 dotyczącej lat 2017-2020 oraz kontroli w roku 2023 dotyczącej lat 2020-2023 realizowanych przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a także postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Wydział Kontroli Gospodarowania Wodami RZGW K. PGW WP - Wójt Gminy Z. nie przedstawił żadnych faktów i argumentów wskazujących na zwykłe korzystanie z wód służące zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego, poza odniesieniem się do posiadanego pozwolenia wodnoprawnego w którym brak jest zapisów na ten temat, przesądzających o takim właśnie poborze, jak to podnosi strona.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa wodnego, "Właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie". Wedle art. 33 ust. 3 Prawa wodnego, pojęcie zwykłego korzystania z wód określane jest jako korzystanie służące "zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego". Ust. 4 art. 33 Prawa wodnego precyzuje zakres tego uprawnienia, ograniczając je do poboru wód w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę.

Z kolei art. 35 ust. 1 Prawa wodnego definiujący pojęcie usług wodnych stanowi, że "Usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód". Wedle art. 35 ust. 2 ustawy "Gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych w przepisach ustawy". W myśl art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych stanowi usługę wodną. Zgodnie zaś z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego, na usługi wodne, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.

W świetle powyższych przepisów, wobec faktu, że w przypadku ujęcia wód podziemnych (studni wierconej) wraz z urządzeniami służącymi do poboru wody dla potrzeb Szkoły Podstawowej w M. spełnione są co najmniej dwa spośród trzech warunków zwykłego korzystania z wód (tj. nie budzi wątpliwości kwestia, że poboru wód dokonuje właściciel gruntu, a ilość pobranych wód średniorocznie nie przekracza 5 m3 na dobę), kluczowym jest rozstrzygnięcie, czy pobór ten służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego (art. 33 ust. 3 Prawa wodnego). Brak spełnienia tej ostatniej przesłanki uniemożliwiałby bowiem zakwalifikowanie działań wykonywanych przez Gminę Z. jako pobór wód mieszczący się w ramach tzw. zwykłego korzystania z wód.

Na żadnym etapie postępowania organu I instancji nie było kwestionowane spełnienie przez stronę dwóch z trzech warunków określonych w art. 33 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. tj. art. 33 ust. 1 i 4. Jednocześnie na żadnym etapie postępowania strona, poza kwestionowaniem istnienia co do zasady obowiązku ponoszenia opłaty za usługi wodne, nie przedstawiła faktów świadczących, że ma miejsce w tym przypadku zwykłe korzystanie z wód w myśl art. 33 ust. 3.

W odniesieniu do przytaczanych przez stronę w piśmie znak RIR.670.73.2023 z dnia 11 grudnia 2023 r. do organu I instancji oraz w odwołaniu od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż., tez z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt. II SA/Rz 1348/19 o uwzględnienie uwag i wskazówek zawartych w tym wyroku, należy stwierdzić, że wytyczne sądu są wiążące wyłącznie w ramach danej sprawy. Należy również podnieść, iż z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2020 r., wynika, że strona w przedmiotowej sprawie zgodnie ze stanowiskiem składu orzekającego przedstawiła dowody na spełnienie wszystkich trzech warunków określonych w art. 33 ust. 1,3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Zasada prawdy materialnej zobowiązuje podmiot - użytkownika wód - do współdziałania przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do okoliczności korzystnych dla strony. Strona powinna przekazać dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych. Uwaga ta dotyczy w szczególności przypadku, gdy strona, mimo wezwania, nie przedstawia określonych dowodów, chociaż ich brak może prowadzić do niekorzystnych dla niej skutków prawnych. Podobnie należy ocenić przypadek, gdy strona nie przedkłada dowodów, mimo że ich przekazanie zależy wyłącznie od jej woli. W takich sytuacjach nieskuteczne będzie, co do zasady, późniejsze kwestionowanie ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji przez stronę zachowującą się pasywnie (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 783/19).

Tymczasem podmiot Gmina Z. uchylał się od podania takich informacji. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2406/16, nie można założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności (w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy) nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji pasywnej postawy strony w tym zakresie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony

postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia, środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (por. np. wyroki NSA: z 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1605/96; z 10 października 2007 r., II GSK 172/07; z 21 grudnia 2007 r., II OSK 1783/06; z 7 grudnia 2010 r., II OSK 1677/10; z 28 czerwca 2011 r., II GSK 631/10; z 27 lipca 2011 r., II OSK 1560/10; z 9 września 2011 r., II OSK 1700/10; z 8 listopada 2013 r., II OSK 1291/12; z 8 grudnia 2015 r., II OSK 910/14; z 11 kwietnia 2017 r., II OSK 2045/15 - dostępne w CBOSA).

W świetle przytoczonego wyżej art. 35 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego, pobór wód podziemnych prowadzony z ujęcia wód podziemnych (studni wierconej) wraz z urządzeniami służącymi do poboru wody dla potrzeb Szkoły Podstawowej w M. należy uznać za korzystanie z usługi wodnej przez podmiot publiczny. Z uwagi na treść art. 389 pkt 1 Prawa wodnego, oznacza to konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na tego typu działania, niezależnie od wielkości poboru wód.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina Z. , podnosząc zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania, jakie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

- art. 7 k.p.a., 16 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 86 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niepodjęcie z urzędu wszelkich koniecznych czynności w sprawie, podjęcie próby przerzucenia ciężaru udowodnienia okoliczności istotnych dla sprawy na stronę

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zaw. z art. 136 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia w jakimkolwiek zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego tym samym niczym nieuzasadnionej wbrew istniejącym faktom błędnej subsumcji materiału dowodowego;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 33, art. 35, art. 272, art. 273, art. 281, art. 389, art, 395 pkt 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku - Prawo wodne poprzez ich niewłaściwą wykładnie i błędne zastosowanie;

- art. 124 ust. 8 ustawy Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 roku poprzez niewłaściwą wykładnie;

Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że W ocenie skarżącego zgromadzony w spawie materiał dowodowy nie dawał jednak podstaw do wydania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji. Nie sposób także zgodzić się z twierdzeniem organu co do ciężaru dowodowego oraz, że Gmina Z. w przedmiotowej sprawie była bierna. Wręcz przeciwnie to organ pierwszej instancji zachowywał się biernie, nie uwzględniając i nie odnosząc się merytorycznie do podnoszonych w toku postępowania argumentów przez stronę skarżącą. Słusznie organ wskazuje, że obowiązuje w postępowaniu administracyjnym zasada oficjalności tym samym organy winne były wszechstronnie oraz rzetelnie ustalić stan faktyczny sprawy, czego zaniechano.

Gmina Z. konsekwentnie uważa zatem, że nie jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia określonych przez organy opłat podwyższonych. W toku sprawy Gmina Z. wskazywała, że jej stanowisko nie należało traktować jako reklamacji co do wysokości naliczonych opłat, lecz jako oświadczeniem o całkowitym zakwestionowaniu istnienia i wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne wskazane przez organ w przesłanych (kilku) informacjach stanowiących jedynie czynności materialno - techniczne. Wydaje się jednak, że choć organ drugiej instancji zwrócił na to uwagę, to mimo to zastosowano wadliwy tryb procedowania.

Gmina Z. podtrzymuje także, że podstawę wydania decyzji muszą stanowić obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023r. poz. 1478 z późn. zm.). W niniejszej sprawie art. 281 ustawy - Prawo został uchylony i nie obowiązuje i nie powinien być stosowany. Niezależnie jednak od powyższego przede wszystkim należy podkreślić, że w pozostającej nadał niezmiennie w obrocie prawnym decyzji Starosty S. z dnia 24 stycznia 2014 roku (znak WS.6341.9.18.2013.TJ.) wyraźnie jest wskazane, że zgodnie z art. 124 ust. 8 ustawy Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 roku pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na pobór wód powierzchniowych lub podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5m3/dobę. W obowiązującym prawie wodnym znajdują zastosowanie podobne uregulowania, mianowicie, zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 1 usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Przypadki, w których wymagane jest pozwolenie wodnoprawne określa natomiast art. 389 prawa wodnego wyraźnie wskazując, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. Istnieje także przepis szczególny, tj. art. 395 pkt 7) prawa wodnego zgodnie z którym pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego nie wymaga pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę.

W konsekwencji stwierdzić należy, że w istniejącym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, mając przy tym na uwadze także trwałość decyzji administracyjnej Starosty S. , brak jest podstaw do naliczania i żądania od Gminy Z. zapłaty opłaty podwyższonej. To organy administracyjne jeżeli kwestionują fakt zwykłego korzystania z wód w myśl art. 33 ustawy Prawo wodne, winny to wykazać (udowodnić). Aktualnie natomiast organy nie podjęły w tym zakresie żadnych czynności, a zatem stwierdzić należy, że właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Zwykłe korzystanie z wód przysługuje nie tylko osobom fizycznym, ale także osobom prawnym i innym podmiotom instytucjonalnym. Przepis art. 33 ust. 3 p.w. w zakresie w jakim posługuje się sformułowaniem potrzeb własnego gospodarstwa domowego, obejmuje również potrzeby własne osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Zwykłe korzystanie z wód jak ma to miejsce w przypadku Szkoły Podstawowej w M. nie wymaga zatem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub przyjęcia zgłoszenia wodnoprawnego, a tym samym brak jest podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW wniósł o oddalenie skargi z racji jej bezzasadności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j. z późn. zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.259 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały zgodnie z prawem.

W związku z zarzutami strony skarżącej, wskazać należy, że w dacie wydania przywoływanej decyzji Starosty S. z dnia 24 stycznia 2014 r., stosownie do art.36 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2012.145 t.j.- wersja od: 7 marca 2013 r. do 20 czerwca 2014 r.) właścicielowi gruntu przysługiwało prawo do zwykłego korzystania z wody powierzchniowej lub wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie, z tym, że prawo to nie stanowiło prawa do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W myśl ust. 2 i ust.3 pkt 2) tego przepisu zwykłe korzystanie z wód miało służyć zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego, z tym, że ilość pobranej wody powierzchniowej lub podziemnej nie mogła być większa niż 5 m3 na dobę.

Jak stanowił art. 37 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne szczególnym korzystaniem z wód było korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności pobór wód powierzchniowych lub podziemnych. Zgodnie zaś z art. 122 ust. 1 pkt 1) ustawy, jeżeli ustawa nie stanowiła inaczej, pozwolenie wodnoprawne było wymagane na szczególne korzystanie z wód. Przepis art.124 pkt 8) ustawy wprowadził odstępstwo od tej reguły stanowiąc, że pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na pobór wód powierzchniowych lub podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Z powyższego wynika zatem, że w dacie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie studni na gruncie Gminy Z. na pobór wody na potrzeby szkoły w M. - korzystanie z wody nie miało charakteru zwykłego korzystania z wody i było korzystaniem szczególnym, ale zwolnione było z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód jako nieprzekraczające 5 m3 na dobę.

Zmiana systemu opłat za pobór wód i za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi nastąpiła w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1566), której przepisy stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ramowej Dyrektywy Wodnej, Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Zwrot kosztów usług wodnych wiąże się z nałożeniem opłat na podmioty korzystające z tych usług. W przepisach Prawa wodnego wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Ich celem jest zapewnienie środków na efektywne i sprawne gospodarowanie zasobami wodnymi oraz środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego (art. 33 ust. 2 cytowanej ustawy) i obejmuje pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę, a także wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę. Zwykłe korzystanie z wód nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub przyjęcia zgłoszenia wodnoprawnego (art. 395 pkt 7 Prawa wodnego).

W świetle cytowanych przepisów pobór wody ze studni znajdującej się na gruncie własności Gminy Z. na potrzeby Szkoły Podstawowej w M. nie może być uznany za zwykle korzystanie z wody, gdyż woda ta nie służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego.

Z cytowanych przepisów wynika bowiem, że jeżeli z wody będzie korzystał nawet jej właściciel, ale w innych celach niż zaspokojenie potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego, to nie będzie to już zwykłe korzystanie z wód. W Prawie wodnym nie zdefiniowano pojęcia gospodarstwa domowego. Ustalając zakres znaczeniowy tego pojęcia, posiłkowo można jednak sięgnąć do innych aktów szeroko rozumianego prawa administracyjnego, w których taka definicja się znajduje. Jednym z nich jest ustawa z 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1335). W jej art. 4 wskazuje się, że: "Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, samodzielnie zajmującą lokal mieszkalny albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Do członków gospodarstwa domowego nie wlicza się osób przebywających w instytucjach, o których mowa w art. 2 ust. 3". Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek przemawiających za odmiennym ustalaniem znaczenia gospodarstwa domowego na potrzeby zwykłego korzystania z wód (por. Gruszecki Krzysztof, Prawo wodne. Gospodarowanie wodami. Komentarz, opublikowano: WKP 2024). Uznać zatem należy, że prawo do zwykłego korzystania z wód będzie przysługiwało właścicielowi oraz wszystkim osobom prowadzącym wraz z nim wspólne gospodarstwo domowe pod jednym adresem.

W kontrolowanej sprawie stosownie do zapisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, przedmiotowa studnia została wykonana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, pobór wody z tej studni nie był zwykłym korzystaniem z wód podziemnych, ale na pobór taki nie było wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne pobór wody z przedmiotowej studni na potrzeby szkoły podstawowej nadal nie stanowił zwykłego korzystania z wód podziemnych, ale od dnia 1 stycznia 2018 r. na pobór wody ze studni wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Strona skarżąca stoi na stanowisku, że skoro w dacie rozpoczęcia poboru wody ze studni nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne, to mimo zmiany stanu prawnego nie jest zobowiązana do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z tej studni. Stanowisko to jednak jest wadliwe.

Na wstępie wyjaśnić należy, że podstawową regułą prawa międzyczasowego jest reguła tempus regit actum, oznaczająca, że zdarzenie prawne należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dacie, gdy miało ono miejsce (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt III AZP 29/95 OSNAP 1996/8 /107; uzasadnienie wyroku TK z dnia 15 września 1999 r., sygn. akt K 11/99 OTK 1999/6/116; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 21 lutego 2000 r., sygn. akt OPS 6/99 ONSA 2000/3/89; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 12 marca 2001 r., sygn. akt OPS 14/00, ONSA 2001/3/101; wyrok TK z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt P 43/07; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 511/07; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 408/18).

W badanej sprawie tym zdarzeniem prawnym jest pobór wód podziemnych od dnia 1 stycznia 2018 r. Podkreślić również należy, że przepisy nowego Prawa wodnego nie mają charakteru retroaktywnego. Zasady nią wprowadzone mają bowiem zastosowanie jedynie do zdarzeń mających miejsce po jej dniu wejścia w życie.

Stosownie do art.35 ust.1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Jak wynika z art.35 ust.3 pkt 1) ustawy usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. W myśl art.268 ust.1 pkt 1) ustawy za usługi wodne polegające na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych uiszcza się opłaty.

Przepis z art. 13 pkt 21 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz.U.2023.1963) zmienił z dniem 1 stycznia 2024 r. ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez uchylenie przepisu art.280 pkt 1 ustawy zmienianej.

Z kolei w przepisie art. 19 ustawy nowelizującej, stanowiącym przepis przejściowy, określono że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r. w sprawie opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, stosuje się przepisy dotychczasowe. Do opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, należnej i nieuiszczonej do dnia 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Za korzystanie z usług wodnych, o którym mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, do dnia 1 stycznia 2024 r. ponosi się opłatę podwyższoną na zasadach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 13 w brzmieniu dotychczasowym.

Oznacza to, że pomimo uchylenia przepisu art. 280 pkt 1 z dniem 1 stycznia 2024 r., jeżeli postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej zostało wszczęte przed dniem 1 stycznia 2024 r. (jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie), to jest ona rozstrzygana na podstawie art.280 pkt 1 oraz art.281 ust.1 ustawy Prawo wodne w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji.

Zgodnie z art. 280 pkt 1 lit.a) ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz.U.2023.1963) opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Stosownie zaś do art. 281 ust.1 ustawy w brzmieniu sprzed tej nowelizacji wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Z kolei art. 274 pkt 2) w/w ustawy określa górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3 oraz w art. 269, za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranej wody w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7 k.p.a., 16 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zaw. z art. 136 § 1 k.p.a., a to poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i podjęcie próby przerzucenia ciężaru udowodnienia okoliczności istotnych dla sprawy na stronę, stwierdzić należy, że są one niezasadne. Jak się wydaje, zostały one podniesione w związku z niefortunną treścią jednego zdania uzasadnienia decyzji: "na żadnym etapie postępowania strona, poza kwestionowaniem istnienia co do zasady obowiązku ponoszenia opłaty za usługi wodne, nie przedstawiła faktów świadczących, że ma miejsce w tym przypadku zwykłe korzystanie z wód w myśl art. 33 ust. 3". Podkreślić zatem należy, że wszystkie wymagane dla podjęcia decyzji fakty zostały przez organ ustalone. Strona skarżąca nie twierdziła nawet, że pobiera wodę w innych celach niż na funkcjonowanie szkoły. Tak więc przeprowadzenie dodatkowych dowodów na okoliczność, że szkoła pobiera wodę w ramach zwykłego korzystania z wód było zbędne. Drobny błąd uzasadnienia decyzji nie może prowadzić do oceny, że powinna być ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Jak już wyżej przedstawiono, w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów postępowania, decyzja może być uchylona tylko wtedy, naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sytuacja taka nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie.

Zasadne jest stanowisko organu, że pobór wody dla potrzeb szkoły nie mieści się w definicji zwykłego korzystania z wód, nie wymagającego w świetle aktualnych przepisów Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawnego. Woda bowiem nie jest pobierana na zaspokojenie osobistych potrzeb właściciela gruntu ani gospodarstwa domowego prowadzonego przez inną osobę za jego zgodą, lecz na potrzeby szkoły jako instytucji, w związku z jej funkcjonowaniem - co było również przedmiotem ustaleń organu. Zatem nie znajduje w sprawie również uzasadnienia zarzut niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, albowiem organ w sposób należyty ustalił relewantne dla sprawy fakty i odniósł je do właściwych przepisów prawa materialnego, o czym szczegółowo była mowa wyżej.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.