Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1275/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko za nieprawidłowe
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 30a, art. 24 ust. 11, art. 24 ust. 11b, art. 24 ust. 12a, art. 24 ust. 11
journal: Dz.U. 2021 poz 1128
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
article: art. 14c § 1 i 2, art. 14h, art. 121 § 1, art. 124
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, asesor WSA Kamil Kowalewski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Klaudia Staręga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi A.S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla interpretację indywidualną w zaskarżonej części, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A.S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynikało, że A.S. (dalej zwana: "Wnioskodawcą", "Stroną" lub "Skarżącym") złożyła w dniu 13 stycznia 2023 r. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w programach motywacyjnych organizowanych przez spółkę z siedzibą we Francji.

Skarżąca przedstawiając stan faktyczny/zdarzenie przyszłe wskazała, że jest osobą fizyczną, podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, pracownikiem I. sp. z o.o. z siedzibą w W. ("Spółka"). Spółka jest spółką kapitałową, podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Spółka należy do międzynarodowej grupy kapitałowej, na której czele stoi A. SA ("A.") będąca spółką akcyjnej z siedzibą we Francji (państwo jej rezydencji podatkowej), której akcje są notowane na giełdzie papierów wartościowych w Paryżu. A. jest jednostką dominującą w odniesieniu do Spółki w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r., poz. 217 ze zm.).

A. jest organizatorem dwóch programów motywacyjnych - programu klasycznego oraz programu lewarowanego (zwane dalej łącznie "Programy", a każdy z osobna odpowiednio "Program Klasyczny" i "Program Lewarowany"). Do uczestniczenia w tych Programach, obejmujących Grupę A., uprawnieni są pracownicy A. oraz jej spółek zależnych. Uczestnikami Programów są także pracownicy Spółki, w tym Wnioskodawca, którzy spełnią kryteria udziału w Programach. Pracownicy, w tym Wnioskodawca, będą mieć wybór, do którego z Programów chcą przystąpić. Pracownicy będą mogli również przystąpić jednocześnie do obydwu z nich. Programy zostaną utworzone na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy A. W ramach Programów uczestnicy będą uprawnieni do objęcia akcji A. ("Akcje"). Uprawnienie pracowników Spółki do udziału w Programach będzie wynikać z uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy A., która jest organizatorem i administratorem Programów.

A. wykonuje wszystkie kluczowe zadania związane z przeprowadzeniem Programów, w szczególności:

a) A. jest odpowiedzialna za określenie warunków Programów i kryteriów uczestnictwa. Spółka nie bierze udziału w tym procesie,

b) Pracownicy Spółki nie są uprawnieni do udziału w Programach i otrzymania nagrody na podstawie umów o pracę, regulaminu wynagradzania, jak również Innych regulaminów obowiązujących w Spółce, a dotyczących zasad wynagradzania,

c) Podstawowym celem Programów jest zmotywowanie pracowników uczestniczących w Programach do zwiększenia wydajności oraz efektywności pracy, a w konsekwencji do osiągania przez Grupę A. jak najwyższych dochodów przy jednoczesnym braku ingerencji w obowiązujące zasady wynagradzania za pracę. Uczestnictwo w Programach ani Akcje przyznawane w Programach nie są natomiast ekwiwalentem za pracę faktycznie wykonaną przez uczestników Programów dla ich pracodawcy, w tym Spółki,

d) Spółka ma za zadanie jedynie dokonać technicznych czynności, które umożliwią komunikację pomiędzy A. i pracownikami Spółki związanych m.in. z przesłaniem lub udostępnieniem dokumentów i danych oraz zebraniem i przekazaniem A. środków finansowych, które pracownicy chcą zainwestować w Programach. W przypadku obu Programów Akcje A. będą subskrybowane za pośrednictwem i przechowywane w imieniu uczestników przez specjalny wehikuł inwestycyjny (francuski: Fonds Communs de Placement d Entreprise; dalej: "FCPE").

FCPE – jak wyjaśniła Wnioskodawca – jest powszechnie wykorzystywany we Francji dla celów przechowywania akcji posiadanych przez pracowników-inwestorów. FCPE wydał uczestnikom jednostki uczestnictwa, których wartość będzie odzwierciedlaniem wartości Akcji. Wartość jednostek uczestnictwa w FCPE ulega zmianom odpowiadającym zmianom kursu akcji Spółki. FCPE został utworzony we Francji, według prawa francuskiego i zgodnie z obowiązującym we Francji prawem nie jest traktowany jako osoba prawna, ani spółka osobowa. Według wiedzy Spółki, FCPE nie jest funduszem kapitałowym w rozumieniu art. 5a pkt 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1128, z późn. zm.; dalej: "u.p.d.o.f."). FCPE nie jest również funduszem w rozumieniu Dyrektywy 2009/65/EC z 13 lipca 2009 r. Jednostki uczestnictwa FCPE stanowią inne prawa majątkowe, o których mowa w art. 24 ust. 11b ustawy o PIT, w brzmieniu ustawy obowiązującym od 1 stycznia 2018r., tj. takie prawa, w wyniku realizacji których uczestnik nabywa i posiada Akcje. Zgodnie z prawem francuskim, uczestnicy programu posiadający jednostki FCPE, są właścicielami Akcji A. Jednocześnie FCPE nie jest - z formalnego punktu widzenia - stroną jakichkolwiek czynności prawnych. Stroną umów zawieranych przez FCPE są bowiem uczestnicy Programów posiadający jednostki FCPE. Oznacza to, że Akcje A. nie będą własnością FCPE. Według wiedzy Spółki, francuskie regulacje zasadniczo nie dopuszczają zbywalności jednostek uczestnictwa w FCPE. Jednostki uczestnictwa FCPE mogą być jedynie umorzone w określonych okolicznościach. Jakkolwiek istnieją trudności z przełożeniem charakteru prawnego jednostek uczestnictwa z przepisów francuskich na polskie to ta okoliczność braku powszechnej zbywalności powoduje, że trudno byłoby je zaklasyfikować jako papiery wartościowe w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 89). Jednostki uczestnictwa FCPE stanowią więc inne prawa majątkowe, o których mowa w art. 24 ust. 11b ustawy o PIT, w brzmieniu ustawy obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., tj. takie prawa, w wyniku realizacji których Wnioskodawca nabywa i posiada Akcje.

W obu Programach Akcje A. są obejmowane przez uczestników w zamian za kwoty subskrypcyjne pochodzące z ich środków własnych. Akcje obejmowane przez uczestników na podstawie Programów są przyznawane z dyskontem od ich bieżącej wartości rynkowej ("Dyskonto"). Cena subskrypcyjna Akcji będzie oparta o średnią 20 kursów otwarcia Akcji A. odnotowanych na giełdzie papierów wartościowych w Paryżu przed wyznaczoną w Programach datą ("Cena Referencyjna") po pomniejszeniu o Dyskonto.

W przypadku Programu Klasycznego, dywidendy wypłacane przez A. będą automatycznie reinwestowane przez FCPE w dodatkowe akcje A., które zostaną przyznane uczestnikom posiadającym Akcje. Reinwestycja spowoduje przyznanie dodatkowych jednostek FCPE lub zwiększenie wartości dotychczasowych jednostek FCPE, aby odzwierciedlić wartość reinwestycji dywidendy. W związku z tym, faktycznie uprawnienie do otrzymania dywidend jest wykonywane przez FCPE. Przy czym, uprawnienie to jest skorelowane z obowiązkiem reinwestycji dywidendy zgodnie z zasadami Programu. Koszt dywidend będzie ponoszony zatem przez A. i nie będzie on ponoszony przez Spółkę.

Natomiast, w przypadku Programu Lewarowanego, formuła tego programu będzie oparta o tzw. mechanizm lewarowania. Mechanizm ten polega na zaangażowaniu w ramach programu banku, który współfinansuje inwestycję w Programie oraz gwarantuje uczestnikom minimalny zwrot z inwestycji. Inwestycja w Programie Lewarowanym obejmie zatem następujące etapy:

a) Cena subskrypcyjna Akcji zostanie ustalona przez A. w oparciu o Cenę Referencyjną po pomniejszeniu o Dyskonto od tak ustalonej wartości Akcji ("Cena Subskrypcyjna"),

b) Uczestnicy pokryją ze środków własnych 10% Ceny Subskrypcyjnej Akcji ("Wkład Osobisty"),

c) Jednocześnie FCPE zawrze z bankiem umowę SWAP, zgodnie z która bank zapłaci pozostałą część Ceny Subskrypcyjnej Akcji niepokrytą Wkładem Osobistym, tj. 90% Ceny Subskrypcyjnej ("Wkład Uzupełniający Banku"),

d) Po otrzymaniu powyższych wpłat, FCPE nabędzie Akcje A. w imieniu uczestników. W konsekwencji uczestnicy nie będą zobowiązani do pokrycia Wkładu Uzupełniającego Banku, który to zostanie pokryty przez bank na podstawie umowy SWAP. Uczestnicy nigdy nie będą korzystali wprost z Wkładu Uzupełniającego Banku,

e) Za kwotę równą wartości Wkładu Osobistego, uczestnik otrzyma jednostkę uczestnictwa w FCPE, której wartość będzie obliczana z uwzględnieniem:

(i) wartości Wkładu Osobistego uczestnika oraz

(ii) Wkładu Uzupełniającego Banku. Uczestnikom nigdy nie będzie natomiast przysługiwał Wkład Uzupełniający Banku.

Wkład Uzupełniający Banku zostanie jedynie wzięty pod uwagę w ramach algorytmu przy obliczeniu ew. zysku uczestników z inwestycji, w przypadku wzrostu wartości Akcji w okresie blokady. Zgodnie z ww. umową SWAP zawartej przez bank z FPCE:

a) Bank zapewnia finansowanie Wkładu Uzupełniającego Banku oraz gwarantuje uczestnikom zwrot z inwestycji w wysokości nie niższej niż wartość Wkładu Osobistego i wartości Wkładu Uzupełniającego. W zamian za tę gwarancję Bankowi należne są:

(i) kwota Dyskonta, która efektywnie obniża wartość finansowania wpływającą na wysokość Wkładu Uzupełniającego Banku

(ii) kwoty wszelkich dywidend wypłacanych w trakcie trwania Programu oraz

(iii) częściowy udział w zysku z inwestycji w Programie osiągniętym przez uczestników,

b) W czasie subskrypcji bank zapłaci do FCPE Wkład Uzupełniający Banku w celu nabycia przez FCPE Akcji. Wkład Uzupełniający Banku będzie równy Cenie Referencyjnej pomniejszonej o Dyskonto i Wkład Osobisty uczestników.

Bank jest zatem beneficjentem Dyskonta, ponieważ: w momencie subskrypcji Akcji - bank finansuje Wkład Uzupełniający Banku równy Cenie Referencyjnej pomniejszonej o Dyskonto i Wkład Osobisty uczestników i to bank korzysta z całej kwoty Dyskonta, zgodnie z algorytmem ustalania wynagrodzenia z tytułu zakończenia inwestycji w Programie - Dyskonto z którego skorzystał bank nigdy nie zostaje uwzględnione w kalkulacji wynagrodzenia należnego uczestnikom tj. nie powoduje zwiększenia lub zmniejszenia tego wynagrodzenia. Oznacza to, że uczestnicy nie korzystają z Dyskonta w momencie subskrypcji ani w trakcie trwania Programu ani przy jego zakończeniu.

c) W przypadku, gdy w

okresie blokady A. wypłaci dywidendy, FCPE automatycznie przekaże je bankowi na podstawie zawartej umowy SWAP. W konsekwencji, kwoty dywidend nie będą wypłacane uczestnikom lub inwestowane na ich rzecz np. w dodatkowe akcje A. Nie dojdzie w tym przypadku także ani do przyznania dodatkowych jednostek FCPE uczestnikom lub ich ułamków ani do zwiększenia wartości dotychczas przyznanych jednostek.

d) Bank gwarantuje, że po zakończeniu okresu blokady, uczestnicy otrzymają minimalny zwrot z inwestycji w wysokości nie niższej niż wartość Wkładu Osobistego i Wkładu Uzupełniającego (gwarantowane minimum). Jednocześnie, w przypadku gdy uczestnik osiągnie zysk z inwestycji w Programie, bankowi będzie przysługiwał częściowy udział w tym zysku obliczony na podstawie algorytmu określonego w Programie.

Pomimo sfinansowania przez bank Wkładu Uzupełniającego uczestnikom nigdy ten wkład nie będzie przysługiwał, ani w momencie Subskrypcji, ani w trakcie Programu, ani po zakończeniu okresu blokady. W momencie zakończenia Programu Lewarowanego uczestnicy będą bowiem uprawnieni jedynie do otrzymania zwrotu z inwestycji w postaci Wkładu Osobistego i Wkładu Uzupełniającego (co jest gwarantowane) jak również do uzyskania ew. zysku z inwestycji w przypadku wzrostu Wartości Akcji po pomniejszeniu go o udział w tym zysku przysługujący Bankowi. W celu obliczenia wysokości tego zysku wzięta pod uwagę zostanie całość inwestycji (tj. Wkład Osobisty, Wkład Uzupełniający i Wkład Uzupełniający Banku). Kolejno część z tego zysku będzie przypadała bankowi. Pozostała część będzie zaś przypadała uczestnikom.

Reasumując, z perspektywy uczestników zainwestują oni w Akcje A. Wkład Osobisty. Umowa SWAP zawarta między FCPE i bankiem gwarantuje mu zwrot tego Wkładu Osobistego po okresie blokady. Uczestnikom nie będą przysługiwały Dyskonto i dywidendy - są one należne bankowi za zawarcie umowy SWAP. Uczestnicy nigdy nie uzyskają też Wkładu Uzupełniającego Banku. Wkład ten zostanie jedynie użyty dla obliczenia ew. zysku uczestników przy wzroście kursu Akcji podczas okresu blokady. Na potrzeby obliczenia tego zysku hipotetycznie zostanie przyjęte, że uczestnikom przysługuje również zysk od wartości Akcji sfinansowanych z Wkładu Uzupełniającego Banku. Część z tego zysku przypadnie bankowi, a pozostała część uczestnikom.

Spółka nie będzie ponosić kosztu dywidend (ekonomiczny ciężar dywidend będzie ponoszony przez A.).

Inwestycja w ramach obu Programów, w których pracownicy będą posiadać Akcje A. objęta będzie 5 letnim okresem blokady. W ciągu tego okresu uczestnicy co do zasady (za wyjątkiem kilku ściśle określonych przypadków wcześniejszej sprzedaży lub umorzenia), nie mogą dokonać zbycia Akcji lub umorzenia posiadanych jednostek uczestnictwa w FCPE.

W przypadku obu Programów, w momencie zakończenia okresu blokady uczestnicy będą mogli umorzyć jednostki uczestnictwa w FCPE na podstawie kursu Akcji na dzień umorzenia (w przypadku Programu Klasycznego) lub za wynagrodzeniem ustalonym na podstawie określonego algorytmu, jednakże nie niższym niż wartość Wkładu Osobistego i Wkładu Uzupełniającego (w przypadku Programu Lewarowanego). Uczestnikowi na skutek umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE zostaną wypłacone środki pieniężne. Alternatywnie, uczestnicy będą mogli kontynuować posiadanie Akcji A. poprzez FCPE. Uczestnicy będą samodzielnie decydowali o dacie i sposobie zakończenia swojej inwestycji i Spółka nie będzie w tym zakresie podejmowała żadnych decyzji. Umorzenie jednostek uczestnictwa FCPE będzie miało formę odpłatną i będzie wiązało ze sprzedażą Akcji. Na skutek umorzenia uczestnicy otrzymają środki pieniężne. W wyniku umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE uczestnicy będą mogli ewentualnie otrzymać Akcje A., jeśli dokonają takiego wyboru. W przypadku umorzenia jednostek FCPE w zamian za Akcje dojdzie do zmiany sposobu posiadania akcji przez uczestników - z posiadania poprzez FCPE na posiadanie bezpośrednie przez uczestników.

Wyjście z inwestycji w obu Programach może więc nastąpić na dwa sposoby:

a) dojdzie do umorzenia jednostek FCPE w zamian za Akcje i późniejszego zbycia tych Akcji, albo

b) obie czynności zadzieją się jednocześnie - FCPE zbędzie Akcje przechowywane dla uczestników i wyda środki z tego tytułu uczestnikom umarzając jednostki FCPE.

Środki pieniężne lub Akcje A. będą technicznie przekazywane pracownikom przez fundusz FCPE, który dokonana umorzenia jednostek FCPE. Może się zdarzyć, że Spółka będzie na polecenie A. faktycznie pośredniczyć w wydawaniu uczestnikom środków pieniężnych, które uzyskają oni w wyniku umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE. W takim przypadku Spółka będzie działać jedynie jako wręczyciel pośredniczący w przekazaniu świadczeń. Jeżeli uczestnicy po wygaśnięciu okresu blokady dokonają umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE w zamian za Akcje, w dalszej kolejności będą uprawnieni do zbycia tych Akcji. W takim przypadku uczestnicy będą samodzielnie decydowali o dacie i sposobie zbycia Akcji i Spółka nie będzie w tym zakresie podejmowała żadnych decyzji.

Uczestnikom obu Programów, którzy są pracownikami Spółki, ta może udzielić nieoprocentowanego wsparcia finansowego na cel udziału w Programach. Wsparcie finansowe dotyczy całej kwoty zakładanej przez pracownika inwestycji. Wsparcie to będzie /musi być w całości przeznaczone na pokrycie ceny Akcji. Wsparcie to będzie mieć formę nieoprocentowanej pożyczki udzielonej pracownikom. Wsparcie finansowe będzie udzielane przez Spółkę automatycznie, jeżeli tylko pracownik weźmie udział w jednym z Programów. Wszyscy pracownicy, którzy spełnią warunki udziału w Programach mogą otrzymać wsparcie w tej formie na takich samych warunkach i zasadach. Wsparcie finansowe będzie udzielane przez Spółkę automatycznie jeżeli tylko pracownik weźmie udział w jednym z Programów. Wszyscy pracownicy, którzy spełnią warunki udziału w Programach mogą otrzymać wsparcie w tej formie na takich samych warunkach i zasadach.

Kwota wsparcia finansowego udzielonego pracownikowi przekazywana jest przez Spółkę do A. w terminie wyznaczonym w warunkach Programów. Pracownik, który zdecyduje się skorzystać ze wsparcia finansowego będzie zobowiązany spłacić wynikającą z niego kwotę. Pracownik upoważni Spółkę do dokonywania co miesiąc potrącenia z jego wynagrodzenia odpowiedniej kwoty.

Wnioskodawca zastrzegła, że Programy jak również jej wniosek nie są złożone w celu obejścia prawa podatkowego lub unikania jakiegokolwiek opodatkowania. Programy są elementem polityki korporacyjnej A. pozwalającej pracownikom spółek z wielu państw na świecie na objęcie Akcji i partycypowanie w rozwoju Grupy A. Zaznaczyła również, że Programy oparte są o realnie emitowane i notowane Akcje A., nie zaś o instrumenty finansowe zależne od wskaźników finansowych osiąganych przez A. W Programach jest również wykorzystywany powszechnie stosowany przez spółki francuskie wehikuł FCPE. Jest on oparty o wieloletnią legislację i praktykę we Francji. Nad przebiegiem Programu czuwają zarówno organy A., instytucje finansowe angażowane przez FCPE, jak również francuski nadzór finansowy.

Programy nie tylko z prawnego, ale i ekonomicznego punktu widzenia nie stanowią elementu wynagrodzenia pracowników. Oznacza to, że niezależnie od tego, czy pracownik uczestniczy w Programach czy nie, jego zarobki z umowy o pracę pozostają na tym samym poziomie. Pracownikowi nie zostaje zatem przyznany żaden instrument finansowy zastępujący część jego wynagrodzenia, lecz jedynie dodatkowa możliwość uczestniczenia w Programach. W tym zakresie Programy nie tylko nie powoduje możliwości uniknięcia jakiegokolwiek opodatkowania, lecz wręcz przeciwnie pozwalają na powstanie dodatkowego przychodu do opodatkowania w Polsce po stronie uczestników. W związku z powyższym, ani Program, ani wniosek nie wpisują się w schemat opisany w Informacji Szefa KAS o stosowaniu przepisów dotyczących przeciwdziałania unikaniu opodatkowania w kontekście tzw. Programów Motywacyjnych z 1 sierpnia 2017 r. Ponadto, przedmiotowy program nie wpisuje się również w schematy wskazane w Odmowie wydania opinii zabezpieczającej Szefa KAS z [...] grudnia 2017 r., znak [...], ani Uchwale Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania z 11 kwietnia 2022 r.

W związku z powyższym Skarżąca zapytała:

1. Czy wartość Dyskonta oraz Wkładu Uzupełniającego Banku nie będzie stanowiła w momencie nabycia Akcji przychodu dla Wnioskodawcy?

2. Czy opodatkowanie przychodu w wartości Dyskonta oraz Wkładu Uzupełniającego Banku przyznanych Wnioskodawcy w Programach będzie odroczone do ostatecznego zbycia Akcji - w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za Akcje?

3. Czy w przypadku umorzenia jednostek FCPE w zamian za Akcje przychód z tytułu późniejszego zbycia tych Akcji będzie podlegać opodatkowaniu według stawki 19% przewidzianej w art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

4. Czy opodatkowanie przychodu w wartości Dyskonta i Wkładu Uzupełniającego Banku przyznanych Wnioskodawcy w Programach będzie odroczone do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE - w przypadku ich umorzenia za wynagrodzeniem pieniężnym?

5. Czy w przypadku umorzenia jednostek FCPE w zamian za wynagrodzeniem pieniężnym przychód z tego tytułu będzie podlegać opodatkowaniu według stawki 19% przewidzianej w art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

6. Czy opodatkowanie wartości dywidendy reinwestowanej przez FCPE w Programie Klasycznym będzie odroczona do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE za wynagrodzeniem lub ostatecznego zbycia Akcji, w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za Akcje?

7. Czy nieoprocentowane wsparcie finansowe (pożyczka) przyznane Wnioskodawcy na cele udziału w Programach nie będzie stanowiło dla Wnioskodawcy przychodu?

Stanowisko Skarżącej w zakresie pytania nr 1 opierało się na założeniu, że wartość Dyskonta, Wkładu Uzupełniającego oraz Wkładu Uzupełniającego Banku nie będzie stanowiła w momencie nabycia Akcji dla niego przychodu. Odnosząc się do pytania nr 2 podniósł, iż opodatkowanie przychodu w wartości Dyskonta, Wkładu Uzupełniającego oraz Wkładu Uzupełniającego Banku przyznanych Wnioskodawcy w Programach będzie odroczone do ostatecznego zbycia Akcji - w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za Akcje. Z kolei w zakresie pytania nr 3 stanął na stanowisku, że w przypadku umorzenia jednostek FCPE w zamian za Akcje przychód z tytułu późniejszego zbycia tych Akcji będzie podlegać opodatkowaniu według stawki 19% przewidzianej w art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. Natomiast stanowisko Skarżącego w zakresie pytania nr 4 opierało się na założeniu, że opodatkowanie przychodu w wartości Dyskonta, Wkładu Uzupełniającego i Wkładu Uzupełniającego Banku przyznanych Stronie w Programach będzie odroczone do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE - w przypadku ich umorzenia za wynagrodzeniem pieniężnym. Przedstawiając własne stanowisko odnośnie zadanego pytania nr 5 wskazał, że w przypadku umorzenia jednostek FCPE w zamian za wynagrodzenie pieniężne przychód z tego tytułu będzie podlegać opodatkowaniu według stawki 19% przewidzianej w art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. Skarżący odnosząc się do pytania nr 6 wskazał, że opodatkowanie wartości dywidendy reinwestowanej przez FCPE w Programie Klasycznym będzie odroczona do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE za wynagrodzeniem lub ostatecznego zbycia Akcji, w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za Akcje. Natomiast mając na uwadze zadane pytanie nr 7 podkreślił, że nieoprocentowane wsparcie finansowe (pożyczka) przyznane Wnioskodawcy na cele udziału w Programach nie będzie stanowiło dla niego przychodu.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej zwany "Dyrektorem") w interpretacji indywidualnej z 13 marca 2023 r. stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe odnośnie braku powstania po jej stronie przychodu z tytułu dywidendy reinwestowanej przez FCPE w programie klasycznym w sytuacji przyznania Wnioskodawcy dodatkowych jednostek uczestnictwa, natomiast za prawidłowe w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu podkreślił, że program motywacyjny, w którym uczestniczy Wnioskodawca spełnia definicję programu motywacyjnego, ponieważ w niniejszej sprawie: 1) Program, w którym uczestniczy Wnioskodawca stanowi system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia przez spółkę akcyjną z siedzibą we Francji; 2) Spółka francuska, której akcje nabywa Wnioskodawca jest spółką akcyjną będącą jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości w stosunku do polskiej spółki, której Wnioskodawca jest pracownikiem; 3) Wnioskodawca uzyskuje od polskiej spółki świadczenia lub inne należności z tytułu określonego w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; 4) Wnioskodawcy w ramach Programu przyznane zostało inne prawo majątkowe do nabycia akcji spółki dominującej, o którym mowa w art. 24 ust. 11b cytowanej ustawy; 5) między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Francji podpisana jest umowa o zapobieżeniu podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne zgodziła się ze stanowiskiem Skarżącego odnośnie pytania Nr 1, zgodnie z którym wartość Dyskonta, Wkładu Uzupełniającego oraz Wkładu Uzupełniającego Banku nie będzie stanowiła w momencie nabycia akcji przychodu dla Wnioskodawcy, uwagi na spełnienie przez oba programy definicji programu motywacyjnego utworzonego przez spółkę z siedzibą we Francji. Według Dyrektora fakt, że akcje spółki francuskiej są subskrybowane i przechowywane przez specjalny fundusz FCPE, który wydaje Wnioskodawcy jednostki uczestnictwa, stanowiące inne prawa majątkowe, odzwierciedlające wartość akcji, nie wpływa na brak spełnienia warunków przewidzianych w art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f. Wnioskodawca posiadając jednostki uczestnictwa jest bowiem właścicielem przedmiotowych akcji. FCPE nie jest stroną jakichkolwiek czynności prawnych, natomiast stroną umów zawieranych przez FCPE jest Wnioskodawca. W przypadku Programu Lewarowanego, przyjmując za Wnioskodawcą, że nie otrzymuje Dyskonta, beneficjentem Dyskonta jest bank, ponieważ w momencie subskrypcji Akcji, bank finansuje Wkład Uzupełniający Banku równy Cenie Referencyjnej pomniejszonej o Dyskonto i Wkład Osobisty Wnioskodawcy - bank będzie korzystać z kwoty całej kwoty Dyskonta. Zgodnie z algorytmem ustalania wynagrodzenia z tytułu zakończenia inwestycji w Programie Lewarowanym - Dyskonto z którego skorzystał bank nigdy nie zostaje uwzględnione w kalkulacji wynagrodzenia należnego Wnioskodawcy, tj. nie powoduje zwiększenia lub zmniejszenia tego wynagrodzenia, co oznacza, że Wnioskodawca nie korzysta z Dyskonta w momencie subskrypcji ani w trakcie trwania Programu Lewarowanego ani przy jego zakończeniu. Skarżący nie otrzyma także przysporzenia w wysokości Wkładu Uzupełniającego Banku. Pomimo sfinansowania przez bank Wkładu Uzupełniającego Banku, Wnioskodawcy nigdy ten wkład ten nie będzie przysługiwał, ani w momencie subskrypcji Akcji, ani w trakcie Programu Lewarowanego, ani po zakończeniu okresu blokady. W momencie zakończenia programu lewarowanego Wnioskodawca będą uprawnieni jedynie do otrzymania zwrotu w inwestycji w postaci Wkładu Osobistego i Wkładu Uzupełniającego, jak również do uzyskania ewentualnego zysku z inwestycji. Dyrektor za prawidłowe uznał stanowisko Wnioskodawcy odnośnie pytania Nr 2, zgodnie z którym w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za akcje, opodatkowanie przychodu w wartości Dyskonta, Wkładu Uzupełniającego oraz Wkładu Uzupełniającego Banku przyznanych Wnioskodawcy w Programach będzie odroczone do ostatecznego zbycia akcji spółki zagranicznej. Organ zauważył, że inwestycja Wnioskodawcy, polegająca na nabyciu akcji spółki francuskiej objęta jest 5 letnim okresem blokady, w ciągu której uczestnicy, co do zasady, za wyjątkiem kilku ściśle określonych w prawie przypadków wcześniejszej sprzedaży lub umorzenia, nie mogą dokonać zbycia akcji lub umorzenia posiadanych jednostek uczestnictwa. W przypadku obu programów, w momencie zakończenia okresu blokady uczestnicy będą mogli umorzyć jednostki uczestnictwa w FCPE na podstawie kursu akcji na dzień umorzenia. Uczestnikowi na skutek umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE zostaną wypłacone środki pieniężne. Alternatywnie, uczestnicy będą mogli kontynuować posiadanie akcji poprzez FCPE. Uczestnicy będą samodzielnie decydowali o dacie i sposobie zakończenia swojej inwestycji. W momencie umorzenia jednostek uczestnictwa za akcje, dojdzie jedynie do zmiany sposobu posiadania akcji przez Skarżącego, z posiadania za pośrednictwem FCPE, na bezpośrednie posiadanie akcji przez Wnioskodawcę, które jest dla Niego neutralne podatkowo. Natomiast w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa w zamian za akcje, przychód z tytułu późniejszego zbycia przez Wnioskodawcę tych akcji będzie podlegał opodatkowaniu jako przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy odnośnie pytania nr 3 uznał za prawidłowe. Ponadto za prawidłowe uznał także stanowisko Skarżącego w zakresie pytania Nr 4, tj. w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa w FCPE za wynagrodzeniem pieniężnym, opodatkowanie przychodu w wysokości Dyskonta, Wkładu Uzupełniającego i Wkładu uzupełniającego Banku w związku z uczestnictwem Wnioskodawcy w Programach, jako programach motywacyjnych, spełniających uregulowania art. 24 ust. 11 i 11b ww. ustawy, będzie odroczone do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE. Odnosząc się do powyższego zauważył, że w ramach Programu akcje spółki francuskiej są subskrybowane za pośrednictwem i w imieniu Wnioskodawcy przez FCPE, który wydaje Skarżącemu jednostki uczestnictwa w wartości odzwierciedlającej wartość akcji. Wnioskodawca posiadając jednostki uczestnictwa jest właścicielem przedmiotowych akcji, natomiast FCPE nie jest stroną jakichkolwiek czynności prawnych, bowiem jest nią Wnioskodawca. Rola FCPE sprowadza się jedynie do przechowywania i administrowania akcjami. Francuskie regulacje prawne nie dopuszczają zbywalności jednostek uczestnictwa. Jednostki uczestnictwa mogą być jedynie umorzone w określonych okolicznościach. Umorzenie jednostek uczestnictwa będzie miało formę odpłatną i będzie wiązało się ze sprzedażą akcji. Na skutek umorzenia uczestnicy otrzymają środki pieniężne. Tym samym, z uwagi na spełnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek wynikających z uregulowań art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 11a, ust. 11b i ust. 12a u.p.d.o.f., programy motywacyjne, w których uczestniczy Wnioskodawca spełniają definicję programu motywacyjnego. Zatem przychód w wartości Dyskonta, Wkładu Uzupełniającego i Wkładu uzupełniającego Banku w związku z uczestnictwem Wnioskodawcy w Programach będzie odroczony do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE. W dalszej części uzasadnienia potwierdzając prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy odnośnie pytania Nr 5 podkreślił, że w przypadku umorzenia jednostek FCPE w zamian za wynagrodzenie pieniężne, przychód z tego tytułu będzie podlegać opodatkowaniu według stawki 19% przewidzianej w art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. Zauważył zarazem, że umorzenie jednostek uczestnictwa w FCPE będzie sprowadzało się do odpłatnego zbycia akcji przechowywanych dla Wnioskodawcy przez FCPE, na podstawie kursu akcji na dzień umorzenia (w przypadku Programu Klasycznego) lub za wynagrodzeniem ustalonym na podstawie określonego algorytmu, jednakże nie niższym niż wartość Wkładu Osobistego i Wkładu Uzupełniającego (w przypadku Programu Lewarowanego). Uczestnikowi na skutek umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE zostaną wypłacone środki pieniężne. Umorzenie jednostek uczestnictwa FCPE będzie miało formę odpłatną i będzie wiązało ze sprzedażą Akcji. Na skutek umorzenia uczestnicy otrzymają środki pieniężne. Zatem ze względu na spełnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek wynikających z art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 11a, ust. 11b i ust. 12a u.p.d.o.f., osiągnięty przez Wnioskodawcę z tego tytułu dochód podlega opodatkowaniu według zasad przewidzianych w art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f., tj. według 19% stawki, tak jak to przedstawiono w uzasadnieniu stanowiska organu podatkowego odnośnie pytania Nr 3 wniosku. Dyrektor nie znalazł podstaw do podzielenia w pełni stanowiska Skarżącego odnośnie pytania Nr 6, a mianowicie, że w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za akcje, opodatkowanie wartości dywidendy reinwestowanej przez FCPE w Programie Klasycznym będzie odroczona do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE za wynagrodzeniem lub ostatecznego zbycia Akcji. Zauważył, że w sytuacji, kiedy dojdzie tylko do zwiększenia wartości posiadanych dotychczas jednostek FCPE, opodatkowanie przychodu w wartości dywidendy reinwestowanej przez FCPE w zwiększenie wartości jednostek już posiadanych przez Wnioskodawcę, będzie odroczone do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE za wynagrodzeniem lub ostatecznego zbycia akcji, w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za akcje. Według organu opodatkowanie przychodu w wartości dywidendy reinwestowanej przez FCPE w zwiększenie wartości jednostek już posiadanych będzie, jak słusznie stwierdził Wnioskodawca odroczone do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa w FCPE za wynagrodzeniem lub ostatecznego zbycia akcji - w tym zakresie stanowisko Wnioskodawcy uznano za prawidłowe. Zdaniem Dyrektora zgodnie z przedstawionym opisem, może nastąpić również sytuacja, w której Wnioskodawcy w związku z udziałem w programie poza akcjami przysługuje dywidenda, która jest reinwestowana przez Fundusz w dodatkowe jednostki FCPE. Uczestnicy programu posiadający jednostki FCPE są bowiem właścicielami akcji spółki francuskiej. Z opisu sprawy nie wynika, aby prawo własności do akcji przejął Fundusz FCPE. Wnioskodawca sam wskazał we wniosku, że "uczestnicy programu posiadający jednostki FCPE, są właścicielami akcji (.). Stroną umów zawieranych przez FCPE są bowiem uczestnicy Programu posiadający jednostki FCPE". Akcje nie są więc własnością FCPE. To oznacza, że uczestnik programu (w tym Wnioskodawca) będzie w trakcie trwania programu motywacyjnego prawnym właścicielem akcji. Według Dyrektora pomimo, że fundusz działa w imieniu uczestników programu, jednak to Wnioskodawcy (uczestnikowi programu motywacyjnego) przysługuje prawo do dywidendy. Fakt, że dywidenda jest wpłacana przez spółkę z siedzibą we Francji do Funduszu nie oznacza, że Skarżący nie osiągnie z tego tytułu dochodu. Dywidenda zostaje zatem przekazana Wnioskodawcy i reinwestowana w jednostki uczestnictwa. Dywidenda ta powinna być zatem traktowana jako dywidenda wypłacona bezpośrednio uczestnikowi programu motywacyjnego, który w konsekwencji osiąga przychód. O przychodzie faktycznie uzyskanym mówić będziemy nie tylko w sytuacji, kiedy na rzecz danej osoby będącej właścicielem akcji dokonano wypłaty dywidendy w formie pieniężnej, lecz również wówczas, kiedy w wyniku reinwestycji dywidendy przez Fundusz uczestnik programu nabędzie dodatkowe jednostki uczestnictwa. Dyrektor stosownie do powyższego, stanowisko Skarżącego odnośnie braku przychodu po jego stronie uznał za nieprawidłowe, ponieważ wartość dywidendy reinwestowana w dodatkowe akcje przechowywane przez fundusz FCPE stanowić będzie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie wypłaty dywidendy przez spółkę kapitałową z siedzibą we Francji do Funduszu. W związku z powyższym, ponieważ zostanie wypłacona dywidenda przez podmiot mający siedzibę we Francji na Stronie będzie ciążył obowiązek samodzielnego rozliczenia się z uzyskanego dochodu. Według Dyrektora dywidenda wypłacona osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce przez spółkę z siedzibą we Francji może być opodatkowana zarówno w państwie rezydencji podatnika (tj. w Polsce), jak i w państwie źródła (we Francji). W sytuacji natomiast, gdy zgodnie z postanowieniami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dochód podatnika będzie podlegał opodatkowaniu we Francji, od zryczałtowanego podatku dochodowego w Polsce przysługuje temu podatnikowi odliczenie, o którym stanowi przywołany powyżej art. 30a ust. 9 u.p.d.o.f. Kwoty zryczałtowanego podatku obliczonego od przychodów z dywidend, uzyskanych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz kwoty podatku zapłaconego za granicą, podatnicy są obowiązani wykazać w zeznaniu podatkowym składanym w kraju rezydencji, tj. w Polsce. Podsumowując uznał, że wartość dywidendy reinwestowana w dodatkowe jednostki, a tym samym akcje spółki zagranicznej, przechowywane przez Fundusz, stanowić będzie przychód Wnioskodawcy, podlegający opodatkowaniu w momencie wpłaty dywidendy przez Spółkę kapitałową z siedzibą we Francji do Funduszu. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy odnośnie pytania nr 6 uznał w części za nieprawidłowe i w części za prawidłowe. Końcowo za prawidłowe uznając stanowisko Skarżącego odnośnie pytania Nr 7, dotyczącego ustalenia, czy nieoprocentowane wsparcie finansowe (pożyczka) przyznane Wnioskodawcy na cele udziału w Programach nie będzie stanowiło dla Wnioskodawcy przychodu, stanął na stanowisku, że w sytuacji, gdy zakład pracy nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek, a zasady udzielania tych pożyczek stosowane są według jednolitych reguł wobec wszystkich pracowników, wówczas brak jest podstaw do zakwalifikowania niezapłaconych odsetek z umowy pożyczki nieoprocentowanej lub niskooprocentowanej jako przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. Tym samym uznał, iż nieoprocentowane wsparcie finansowe (pożyczka) przyznane Wnioskodawcy na cele udziału w Programach nie będzie stanowiło dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu u.p.d.o.f. Ponadto, odnosząc się do powołanych przez Stronę interpretacji indywidualnych oraz wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w części w jakiej jej stanowisko zostało uznane za nieprawidłowe oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 11 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania tych przepisów prawa materialnego skutkujące uznaniem, że kwoty reinwestowanej dywidendy stanowią dla Skarżącego przychód w momencie wypłaty dywidendy przez A. z siedzibą we Francji do funduszu Fonds Communs de Placement d’Enterprise (dalej: "FCPE"), w sytuacji w której wypłata dywidend przez Faurecia do FCPE skutkuje reinwestycją kwot dywidend przez FCPE w dodatkowe akcje F., powodującą przyznanie dodatkowych jednostek FCPE, aby odzwierciedlić wartość reinwestowanej dywidendy, podczas gdy kwoty takich dywidend stanowią dla Skarżącego jedynie potencjalny przychód, który faktycznie zostanie uzyskany dopiero w momencie możliwości dysponowania tymi środkami (lub ich ekwiwalentami) przez co kwoty dywidend wypłacanych przez A. do FCPE nie stanowią przychodu na moment wypłaty dywidendy i opodatkowanie w tym zakresie powinno być odroczone do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE za wynagrodzeniem lub ostatecznego zbycia akcji, w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za akcje,

b) art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 11b w zw. z art. 24 ust. 12a u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwej oceny co do zastosowania tych przepisów prawa materialnego skutkujące uznaniem, że kwoty reinwestowanej dywidendy stanowią dla Skarżącego przychód w momencie wypłaty dywidendy przez A. do FCPE, w sytuacji w której wypłata dywidend przez A. do FCPE skutkuje reinwestycją kwot dywidend przez FCPE w dodatkowe akcje A., powodującą przyznanie dodatkowych jednostek FCPE, aby odzwierciedlić wartość reinwestowanej dywidendy, podczas gdy program klasyczny opisany w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Interpretacji stanowi program motywacyjny, o którym mowa w art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f., w wyniku realizacji którego Skarżący będzie faktycznie nabywać akcje A. w efekcie realizacji prawa do dywidendy stanowiącego inne prawo majątkowe, o którym mowa w art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f., przez co opodatkowanie przychodu w wartości reinwestowanej dywidendy w akcje A. przez FCPE powinno być odroczone do momentu umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE za wynagrodzeniem lub ostatecznego zbycia akcji, w przypadku wcześniejszego umorzenia jednostek FCPE w zamian za akcje.

2) przepisów postępowania tj.:

a) art. 14b § 3 w zw. z art. 14c § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 265 ze zm.; dalej: "O.p.") polegające na wyjściu poza stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku o wydanie Interpretacji, poprzez błędne uznanie, że dywidenda wypłacana przez A. do FCPE jest reinwestowana przez FCPE w dodatkowe jednostki uczestnictwa FCPE, podczas gdy Skarżący w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym jednoznacznie wskazał, że kwoty dywidend są reinwestowane w nowe akcje A., a przyznanie dodatkowych jednostek FCPE jest jedynie odzwierciedleniem wartości reinwestycji dywidendy w nowe akcje A.,

b) art. 14c § 1 i 2 oraz art. 14h w zw. z art. 121 § 1 oraz art. 124 O.p. polegające na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu wydanej Interpretacji wyjaśnienia stanowiska zajętego przez Organ w sposób wyczerpujący, przekonujący i logiczny o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia w części uznającej stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe, podczas gdy zasada zaufania do organów podatkowych, a także wymóg przedstawienia uzasadnienia prawnego w interpretacji powodują konieczność wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia stanowiska organu z uwzględnieniem stanu faktycznego i argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga okazała się zasadna, dlatego też doprowadziła do uchylenia interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zaskarżonej części.

Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 134 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do brzmienia art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 4a), uchyla interpretację, a art. 145 § 1 pkt 1 ustawy stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest to, czy reinwestycja kwot dywidend przez FCPE w dodatkowe akcje spółki, powodująca przyznanie dodatkowych jednostek FCPE stanowi dla podatnika przychód. Zdaniem strony Skarżącej wysokość dywidendy z akcji wpłacana przez spółkę zagraniczną na rzecz fundusz - FCPE i inwestowana ponownie w FCPE nie stanowi dochodu wnioskodawcy w rozumieniu art. 30a u.p.d.o.f., gdyż faktycznie wnioskodawca jej nie otrzymał, albowiem zostaną one automatycznie ponownie zainwestowane w FCPE, a jedyną korzyścią wnioskodawcy z tytułu tych dywidend będzie wzrost całkowitej wartości netto jednostek FCPE, a w konsekwencji, wartości ich umorzenia. Z tych samych względów przydzielone wnioskodawcy dodatkowe akcje spółki zagranicznej nie spowodują u niego powstania dochodu do opodatkowania. Przydział ten spowoduje bowiem wyłącznie wzrost wartości jednostek uczestnictwa w FCPE a dochód, który będzie podlegał opodatkowaniu, wystąpi tylko i wyłącznie w razie umorzenia tych jednostek. W ocenie organu interpretacyjnego wartość dywidendy reinwestowana w dodatkowe akcje przechowywane przez fundusz FCPE stanowić będzie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie wypłaty dywidendy przez spółkę zagraniczną do FCPE. Sąd w przedmiotowym sporze przyznał rację Skarżącemu.

Ramy prawne niniejszej sprawy wyznacza przede wszystkim art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., który stanowi, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z kolei w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału. Natomiast w myśl art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

Z ww. przepisów wynika, że kwota dywidend wypłaconych przez A. byłaby przychodem dla Skarżącego tylko wtedy, gdyby była faktycznie pozostawiona do dyspozycji Skarżącego. Intencją ustawodawcy było, aby opodatkowaniu podlegał jedynie dochód faktycznie uzyskany przez podatnika w formie dywidendy, a nie dochód potencjalny, lecz nie uzyskany faktycznie. W konsekwencji, Skarżący nie otrzyma faktycznie dywidend, ponieważ wszelkie dywidendy z tytułu akcji nabytych przez FCPE w imieniu Skarżącego zostaną wypłacone bezpośrednio do FCPE. Następnie FCPE dokona automatycznej reinwestycji kwot dywidend w dodatkowe akcje A. W efekcie takiej reinwestycji dywidend wartość jednostek uczestnictwa FCPE posiadanych przez Skarżącego zostanie zwiększona poprzez wydanie nowych jednostek FCPE, aby odzwierciedlić wartość reinwestowanej dywidendy. W analizowanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że Skarżący nie będzie uprawniony do swobodnego dysponowania zarówno akcjami, jak i jednostkami uczestnictwa FCPE, ponieważ możliwość takich dyspozycji nastąpi nie wcześniej niż po 5 latach (poza wyjątkowymi sytuacjami wcześniejszego odblokowania akcji).

Sąd zgodził się zatem z poglądem strony Skarżącej, że z przepisów tych jednoznacznie wynika, że wolą ustawodawcy było, aby opodatkowaniu podlegał wyłącznie dochód faktycznie uzyskany przez podatnika w formie dywidendy, a nie dochód jedynie potencjalny, lecz nie uzyskany faktycznie. W ocenie Sądu istotne dla sprawy jest także to, że co do zasady Strona skarżąca nie była uprawniona do swobodnego rozporządzania kwotami dywidend, gdyż były one automatycznie, zgodnie z zasadami uczestnictwa w programie, reinwestowane w kolejne akcji spółki zagranicznej. Z opisanego przez stronę stanu faktycznego wynikało także, że co do zasady wnioskodawca nie był także władny dysponować jednostkami uczestnictwa w funduszu FCPE, ponieważ możliwość takich dyspozycji nastąpi nie wcześniej niż po 5 latach (poza wyjątkowymi sytuacjami). Stąd, można stwierdzić, że kwoty dywidend stanowią dla strony skarżącej jedynie potencjalny przychód, który faktycznie zostanie uzyskany dopiero w momencie uzyskania możliwości dysponowania tymi środkami (lub ich ekwiwalentami w formie akcji spółki zagranicznej nabytych przez fundusz FCPE z kwot dywidend przekazywanych do Funduszu przez spółkę zagraniczną). W ocenie Sądu w takiej sytuacji moment powstania przychodu zostanie przesunięty w czasie do chwili realnego uzyskania przychodu przez stronę skarżącą. Tym samym podzielić przyjdzie pogląd wyrażony przez Stronę, ale również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m. in. w wyroku z 29 sierpnia 2011 r. (sygn. akt III SA/Wa 257/11) i Naczelny Sąd Administracyjny wyrażony w wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 2962/11) oraz w wyroku I SA/Gl 731/15 z dnia 2 lutego 2016 r. utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 1539/16, co do tego, że w sytuacji gdy Strona skarżąca w ramach opisanej konstrukcji będzie miała prawo do dywidendy, która to wartość będzie reinwestowana w akcje (jednostki uczestnictwa) to w sytuacji uzyskania przychodu z kapitałów pieniężnych związanych z prawem do akcji - wartość dywidend zwiększy podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym umorzonych jednostek FCPE.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu nie ma znaczenia dla kwestii opodatkowania dywidend wypłacanych przez A. sposób odzwierciedlania reinwestycji dywidendy przez FCPE, czy to poprzez zwiększenie wartości dotychczasowych jednostek FCPE, czy przyznanie nowych jednostek uczestnictwa. Kluczowe w tym zakresie jest bowiem to, że na moment wypłaty dywidendy Skarżący nie będzie mógł swobodnie dysponować kwotami dywidend lub ich ekwiwalentami, co prowadzi do konkluzji, że takie dywidendy nie będą podlegać opodatkowaniu po stronie Skarżącego w chwili ich wypłaty przez A. do FCPE. Opodatkowanie w tym z zakresie powinno być odroczone do momentu umorzenia jednostek FCPE za wynagrodzeniem lub w momencie ostatecznego zbycia akcji, w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa FCPE w zamian za akcje A. Przyjmując odmiennie Organ dopuścił się niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego tj. przepisów art. 11 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.

Odnosząc się do naruszenia art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 11b w zw. z art. 24 ust. 12a u.p.d.o.f. Sąd także podzielił stanowisko Skarżącego. Tu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. jeżeli w wyniku realizacji programu motywacyjnego utworzonego przez: a. spółkę akcyjną, od której podatnik uzyskuje świadczenia lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13, b spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości w stosunku do spółki, od której podatnik uzyskuje świadczenia oraz inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13 - podatnik faktycznie obejmuje lub nabywa akcje tej spółki lub akcje spółki w stosunku do niej dominującej, przychód z tego tytułu powstaje w momencie odpłatnego zbycia tych akcji. W świetle art. 24 ust. 11 b u.p.d.o.f. przez program motywacyjny, o którym mowa w ust. 11, rozumie się system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia przez: a spółkę akcyjną, dla osób uzyskujących od niej świadczenia lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13, albo b spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości w stosunku do spółki, od której osoby uprawnione do otrzymania świadczeń w ramach tego systemu wynagradzania uzyskują świadczenia lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13 - w wyniku którego osoby uprawnione do otrzymania świadczeń w ramach tego systemu wynagradzania bezpośrednio lub w wyniku realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub realizacji innych praw majątkowych, nabywają prawo do faktycznego objęcia lub nabycia akcji spółki określonej w pkt 1 lub 2. Z kolei, w myśl art. 24 ust. 12a przepisy ust. 11-11b mają zastosowanie do dochodu uzyskanego przez osoby uprawnione z tytułu objęcia lub nabycia akcji spółek akcyjnych, których siedziba lub zarząd znajdują się na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub państwa, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że programem motywacyjnym w rozumieniu ustawy mamy do czynienia w przypadku, gdy: a. jest to system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia przez spółkę akcyjną lub spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą w stosunku do spółki, b. podatnik uzyskuje świadczenie lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13 ustawy, c. w wyniku tego programu motywacyjnego podatnik uprawniony do otrzymania świadczeń w ramach tego systemu wynagradzania bezpośrednio lub w wyniku realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt l lit. b ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, lub realizacji innych praw majątkowych, nabywa prawo do faktycznego objęcia/nabycia akcji spółki akcyjnej lub jej spółki dominującej, d. siedziba lub zarząd spółki akcyjnej, której akcje nabywa podatnik znajduje się na terytorium państwa, z którym Rzeczypospolita Polska zawarła umowę w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, e. podatnik faktycznie obejmuje lub nabywa akcje tych spółek.

Wskazać należy, że przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. nie stanowi definitywnego zwolnienia podatkowego; przesuwa tylko w czasie datę powstania obowiązku podatkowego z tytułu objęcia akcji, tak krajowych, jak i niekrajowych. Interes podatkobiorcy zostanie uwzględniony i zabezpieczony systemowo poprzez opodatkowanie zbycia tych akcji, albowiem, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a u.p.d.o.f., stanowi ono podstawę powstania opodatkowanego przychodu z kapitałów pieniężnych. Należy zwrócić uwagę, że przesunięcie, na podstawie art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f., daty opodatkowania do czasu zbycia objętych akcji, ma na celu uniknięcie podwójnego opodatkowania i opodatkowanie ostatecznego przysporzenia, które zrealizuje się w czasie sprzedaży objętych akcji. Samo objęcie akcji poniżej ich wartości rynkowej oznacza jedynie, że wartość obejmowanych akcji jest poniżej ich wartości rynkowej w dniu ich objęcia. Wartość akcji z dnia objęcia, jest jednak tylko wyceną wartości akcji, która się zmienia wraz ze zmianą kursu akcji. Sąd wskazuje, iż powyższe stanowisko znalazło wyraz w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (vide. m.in. wyrok NSA z dnia 26 maja 2011r. Sygn. akt II FSK 150/10, wyrok z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2176/09).

Zważywszy powyższe należy stwierdzić, że rację ma Skarżący, że w przypadku, w którym dywidenda wypłacana przez A. do FCPE jest reinwestowana przez FCPE w dodatkowe akcje A., a FCPE w zamian za to wydaje nowe jednostki uczestnictwa FCPE, aby odzwierciedlić wartość reinwestycji, dalej są spełnione warunku do odroczenia opodatkowania akcji nabytych w ramach takiej reinwestycji do momentu ostatecznego ich zbycia. W tym zakresie bowiem dochodzi do spełnienia się wszystkich warunków umożlwiających odroczenie opodatkowania akcji nabytych w ramach reinwestycji dywidendy przez FCPE, nawet w sytuacji, gdy FCPE wydaje dodatkowe jednostki uczestnictwa, aby odzwierciedlić wartość reinwestycji, a mianowicie: program klasyczny, w którym uczestniczy Skarżący stanowi system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia przez spółkę akcyjną z siedzibą we Francji; A., której akcje nabywa Skarżący jest spółką akcyjną będącą jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości w stosunku do polskiej spółki, której Wnioskodawca jest pracownikiem; Skarżący uzyskuje od polskiej spółki świadczenia lub inne należności z tytułu określonego w art. 12 u.p.d.o.f, prawo do otrzymania dywidendy stanowi inne prawo majątkowe, o którym mowa w art. 24 ust. 11b ustawy tj. takie które nie jest prawem z pochodnych instrumentów finansowych lub prawem z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, w wyniku realizacji prawa do dywidendy jako innego prawa majątkowego, o którym mowa w art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f. uczestnicy, w tym Skarżący faktycznie nabywają akcje A., które przechowywane są dalej przez FCPE. W wyniku bowiem wypłaty dywidendy przez A. do FCPE dochodzi do ich reinwestycji w przez FCPE w nowe akcje. FCPE z kolei wydaje nowe jednostki FCPE, aby odzwierciedlić wartość reinwestycji, między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Francji podpisana jest umowa o zapobieżeniu podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku.

Sąd uznał, że Organ w zaskarżonej interpretacji dokonując błędnej wykładni a w konsekwencji niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 11b w zw. z art. 24 ust. 12a u.p.d.o.f. nie zastosował ich w przedmiotowej sprawie, pomimo istnienia jednoznacznych przesłanek przemawiających za odroczeniem opodatkowania dywidend reinwestowanych przez FCPE w dodatkowe akcje A. skutkującej wydaniem nowych jednostek FCPE, aby odzwierciedlić wartość reinwestycji dywidendy. Zdaniem Sądu Organ błędnie wywodził w sprawie konieczność opodatkowania dywidend wypłacanych do FCPE na moment ich wypłaty w oparciu o przepisy art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., pomijając całkowicie możliwość zastosowania odroczenia opodatkowania w tym zakresie w oparciu realizację programu motywacyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że Organ dopuścił się niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 11b w zw. z art. 24 ust. 12a u.p.d.o.f.

Sąd nadto przyznał rację Skarżącej, że błędne odczytanie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie i tym samym nieprawidłowa przedstawiona przez Organ interpretacyjny wykładnia prawa materialnego wpłynęły na naruszenia przepisów postępowania tj. art. 14c § 1 i 2 oraz art. 14h w zw. z art. 121 § 1 oraz 124 Ordynacji podatkowej.

Z tych też względów uchylono zaskarżoną interpretację w zaskarżonej części na podstawie art. 146 § 1 O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł, obejmującą wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego w wysokości 480 zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1687) oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Wydając ponownie interpretację indywidualną organ podatkowy zobowiązany jest do uwzględnienia wykładni zawartej w niniejszym wyroku.