Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 386/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 110w, art. 110z
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 6 września 2024 r., nr 2801-IEE.7192.163.2024 w przedmiocie skargi na czynność organu egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem z 6 września 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (dalej jako: "organ egzekucyjny", "organ pierwszej instancji") z 24 lipca 2024 r. oddalające skargę K. O. (dalej jako: "strona", "skarżący") na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszenia licytacji nieruchomości.

Z akt sprawy i uzasadnienia postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi z majątku strony egzekucję administracyjną na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za: grudzień 2008 r., luty - grudzień 2009 r. oraz I kwartał 2015r., z tytułu podatku dochodowego od osób za okres: styczeń - grudzień 2008 r., styczeń - grudzień 2009 r., styczeń - grudzień 2014 r., styczeń - grudzień 2015 r. oraz z tytułu kosztów egzekucyjnych na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w O. z 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], w łącznej kwocie należności głównej 270.576,49 zł (według stanu na 4 września 2024 r.).

Wskazano, że podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej z nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowi prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O. I z 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt I [...], uznający za bezskuteczną wobec Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie, umowę darowizny z 4 listopada 2013r., na mocy której strona darowała na rzecz J. O. udział wynoszący 19/24 części we współwłasności działki gruntu nr [...] położonej w miejscowości W. Wezwaniem z 30 września 2020 r. organ egzekucyjny na podstawie art. 110c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") dokonał zajęcia udziału w nieruchomości. Wezwanie zostało doręczone stronie 19 października 2020 r., w trybie art. 44 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a."). Następnie zawiadomieniem z 25 kwietnia 2023 r. (doręczonym stronie 28 kwietnia 2023 r.) organ poinformował uczestników postępowania o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Protokołem z 27 czerwca 2023 r. organ zakończył opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Podstawę opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowił sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. K. operat szacunkowy z 30 maja 2021 r. wraz z aneksem z 17 kwietnia 2023 r. oraz klauzulą potwierdzającą aktualność operatu szacunkowego z 25 czerwca 2023 r. Wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę 810.000 zł.

Pismem z 27 lipca 2023 r. strona zgłosiła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowieniem z 16 sierpnia 2023 r. organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a., stwierdził uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowieniem z 29 września 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie utrzymał w mocy ww. postanowienie, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 7 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 424/23, oddalił skargę strony w tym zakresie.

Postanowieniem z 13 września 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a., odmówił przeprowadzenia na wniosek strony z 22 sierpnia 2023 r. dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowieniem z 25 października 2023 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Pismem z 27 października 2023 r. strona ponowiła wniosek o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości, powołując się m.in. na wyrok Sądu Rejonowego ny z 19 października 2023 r., sygn. akt [...], w którym sąd nakazuje właścicielom nieruchomości, aby usunęli naniesienia w postaci fragmentów dwóch budynków (...) i aby wydali powodowi Skarbowi Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo O. grunt stanowiący część tej działki o powierzchni 193 m2 (...). Postanowieniem z 13 grudnia 2023 r. organ egzekucyjny odmówił przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wskazując, że wyrok Sądu Rejonowego z 19 października 2023 r., sygn. akt [...], nie jest prawomocny, a powołane przez stronę okoliczności są hipotetyczne, które jeszcze nie zaistniały. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy toku kontroli instancyjnej postanowieniem DIAS z 29 stycznia 2024 r., a następnie WSA w Olsztynie wyrokiem z 22 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 124/24, oddalił skargę strony na postanowienie DIAS.

Obwieszczeniem z 27 czerwca 2024 r. organ podał do publicznej wiadomości, że pierwsza licytacja udziału w nieruchomości odbędzie się 25 września 2024 r. Zawiadomienie z 27 czerwca 2024 r., wraz z ww. obwieszczeniem o licytacji doręczono stronie 3 lipca 2024 r.

Pismem z 25 czerwca 2024 r. strona złożyła kolejny (trzeci) wniosek o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wskazując, że rzeczoznawca majątkowy dokonał oględzin nieruchomości 2,5 roku temu, zatem stan ówczesny odbiega od stanu faktycznego i prawnego w chwili obecnej. W związku z wnioskiem strony, pracownicy organu egzekucyjnego dokonali oględzin zajętej nieruchomości w dniu 26 lipca 2024 r. Ustalono, że nie nastąpiła żadna wizualna zmiana w stanie nieruchomości związana z rozbiórką budynków posadowionych na działce nr [...]. Ponadto pismem z 31 lipca 2024 r. organ egzekucyjny zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego – M. K. z zapytaniem, czy wskazane przez stronę nowe okoliczności mają wpływ na wartość zajętej nieruchomości. Pismem z 31 lipca 2024 r. rzeczoznawca majątkowy oświadczył, że w aneksie z 17 kwietnia 2024 r. do operatu szacunkowego określającym wartość nieruchomości uwzględnił koszt rozbiórki części budynków wykraczających poza granicę działki. Rzeczoznawca majątkowy stwierdził, że wartość nieruchomości w kontekście prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z 27 maja 2024 r., sygn. akt [...], oddalający apelację od wyroku Sądu Rejonowego w O. z 19 października 2023 r., sygn. akt [...], nie uległa zmianie. Postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r. organ odmówił przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, uznając, że podniesione przez stronę argumenty nie wpływają na oszacowaną wartość nieruchomości.

Pismem z 3 lipca 2024 r. strona złożyła skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą obwieszczenia o licytacji zajętej nieruchomości. W jej uzasadnieniu podniosła, że Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z 27 maja 2024 r., sygn. akt [...], oddalił apelację od wyroku Sądu Rejonowego w O. z 19.10.2023 r., sygn. akt [...], a tym samym wyrok stał się prawomocny. W związku z tym faktem strona złożyła wniosek o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W ocenie strony, pomiędzy wizją lokalną, a stanem obecnym nieruchomości zaszły istotne zmiany, które wpływają na wartość nieruchomości, ponieważ wyrok z 19 października 2023 r. nakazuje właścicielom nieruchomości usunięcie fragmentów budynków oraz wydanie części działki jej właścicielowi. Z uwagi na brak możliwości przebudowy konstrukcji dachu, konieczna będzie rozbiórka w znacznej części budynku nr 2. Wobec tych nowych okoliczności organ powinien był przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości, a tym samym obwieszczenie o licytacji nieruchomości jest przedwczesne, a przez to wadliwe.

Postanowieniem z 24 lipca 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą obwieszczenia o licytacji nieruchomości, wskazując, że podniesione w skardze okoliczności nie stanowią podstawy do kwestionowania czynności dotyczącej obwieszczenia o licytacji nieruchomości.

Utrzymując w mocy ww. postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przywołał treść przepisów art. 110w § 1-5 oraz art. 110z § 3 u.p.e.a. Wskazał, że w trybie określonym w tych przepisach można kwestionować jedynie czynności (bądź zaniechania) organu egzekucyjnego, związane z dokonywanym obwieszczeniem o licytacji nieruchomości. W ramach skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. nie jest natomiast możliwe formułowanie zarzutów, dla których przeznaczone są odrębne środki zaskarżenia takie, jak, np. zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości z art. 110u § 1 u.p.e.a.

W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny dokonał obwieszczenia o pierwszej licytacji zajętej nieruchomości zgodnie z przepisami u.p.e.a. Termin licytacji został wyznaczony na 25 września 2024 r., czyli po upływie 30 dni od dnia doręczenia stronie protokołu opisu i oszacowania nieruchomości, które nastąpiło 14 lipca 2023 r. Obwieszczenie o pierwszej licytacji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, o których mowa w art. 110w § 3 u.p.e.a., tj. termin i miejsce licytacji, wartość szacunkową nieruchomości, cenę wywoławczą obliczoną zgodnie z art. 11e u.p.e.a. oraz wysokość wadium i warunki uczestnictwa w publicznej licytacji. Organ egzekucyjny w treści obwieszczenia poinformował o możliwości oglądania nieruchomości i zapoznania się z aktami sprawy, a także pouczył o prawie wniesienia skargi na obwieszczenie o licytacji na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a. Obwieszczenie o licytacji doręczono stronie, jak również doręczono pozostałym uczestnikom postępowania, tj.: Bank A., J. O., M.O. oraz Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Olsztynie, Urzędowi Gminy w P. i Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., wraz z wezwaniem do złożenia wykazu zaległości. Obwieszczenie o licytacji zostało podane do publicznej wiadomości 28 czerwca 2024 r., poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń organu egzekucyjnego oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, a więc także na co najmniej 30 dni przed terminem licytacji.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny nie naruszył przepisów u.p.e.a. dotyczących sposobu, terminu i treści publicznego obwieszczenia o licytacji, jak i doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom. Podnoszone zaś przez stronę zarzuty nie była adresowane wobec obwieszczenia o licytacji nieruchomości, lecz odnosiły się de facto do wcześniejszej fazy postępowania, tj. opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Okoliczności te nie mogły być przedmiotem rozpatrzenia w ramach skargi na czynność dotyczącą obwieszczenia o licytacji, ponieważ wykraczały poza przedmiot postępowania, którego zakres określa przepis art. 110z § 1 u.p.e.a. Wskazano, że strona korzystała wcześniej z przysługujących środków zaskarżenia, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym. W sytuacji, gdy został ostatecznie zakończony wcześniejszy etap egzekucji, tj. opis i oszacowanie wartości nieruchomości, zaistniała podstawa do przystąpienia przez organ egzekucyjny do czynności związanych z kolejnym etapem egzekucji, tj. obwieszczenia o licytacji. W związku z tym, obwieszczenie z 27 czerwca 2024 r. o pierwszej licytacji nieruchomości, nie było przedwczesne ani wadliwe. Organ wskazał, że potencjalni zainteresowani zakupem nieruchomości mają możliwość zapoznania się w organie egzekucyjnym z dokumentacją związaną z nieruchomością, tj. operatem szacunkowym, aneksami, klauzulą potwierdzającą aktualność operatu oraz protokołem opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a ponadto mają możliwość umówienia się na osobiste oględziny nieruchomości w terminie 14 dni przed wyznaczonym terminem licytacji. Dodatkowo, zgodnie z art. 111c § 2 u.p.e.a., po wywołaniu licytacji organ egzekucyjny poinformuje obecnych o zmianach w stanie faktycznym i prawnym nieruchomości, które zaszły po jej opisie i oszacowaniu wartości, tj. o prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w O. z 27 maja 2024 r, sygn. akt [...].

Powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i nakazanie organowi rozpoznanie sprawy na nowo oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 110z §1 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w dacie obwieszczenia o licytacji nieruchomości postępowanie egzekucyjne dojrzało do jego ostatniego etapu, tj. obwieszczenia o licytacji, z czym wobec okoliczności mniejszej sprawy nie sposób się zgodzić;

2) przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w ten sposób, że organ drugiej instancji dokonał dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności uznając, że uchybienia faktyczne i prawne popełnione przez organ egzekucyjny nie wystąpiły, podczas gdy analiza akt postępowania w żadnym razie nie daje możliwości przeprowadzenia czynności faktycznie kończącej proces egzekucji, gdy toczy się inne postępowanie o dodatkowy opis i oszacowanie, które wywołane zostało prawomocnym orzeczeniem Sądu;

b) art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się do prowadzenia przez organy obu instancji zgodnego z przepisami prawa postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa i wyjaśnienie z urzędu wszystkich okoliczności sprawy, tj. zaniechanie poczynienia ustaleń związanych ze stanem faktycznym i prawnym zabudowy istniejącej na nieruchomości w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w O., tj. przyszłej konieczności rozbiórki dwóch z trzech obiektów, a tym samym narażenie uczestników licytacji na szkodę polegającą na wydatkowaniu środków na nieruchomość zgodnie z wyceną rzeczoznawcy, podczas gdy PINB oraz Nadleśnictwo w perspektywie czasu skorzystają z posiadanych prawomocnych orzeczeń i doprowadzą do rozbiórek obiektów wycenionych jako pełnowartościowe bądź z wycenionymi przebudowami w wartości nijak odpowiadającym realnym, a dodatkowo przygotowanymi przez osobę nie mającą ku temu uprawnień.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wyrok Sądu Okręgowego w O. z 27 maja 2024 r. generuje konieczność rozbiórki budynku w całości a nie tylko w minimalnej części, jaką przyjął rzeczoznawca, który dokonał wyliczenia bez uprzedniej inwentaryzacji budowlanej i konstrukcyjnej budynku. W operacie rzeczoznawcy oraz opisie nieruchomości przez organ nigdzie nie pojawia się informacja o konieczności rozbiórki budynku nr 2 i braku możliwości jego legalizacji. W aktach znajduje się jedynie informacja o konieczności rozbiórki budynku nr 3.

W ocenie skarżącego, nie wytrzymuje krytyki argument organu, że okoliczności przytoczone we wniosku o ponowny opis z 25 czerwca 2024 r. są hipotetyczne, bo nie nastąpiło jeszcze wydanie gruntu zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu. Organ jest zobowiązany udzielić ewentualnym licytującym prawdziwych informacji zgodnych ze stanem faktycznym i prawnym. Ukrywanie stanu nieruchomości przez organ bądź wskazanie, że informacja zostanie udzielona podczas licytacji jest, w uznaniu skarżącego, sytuacją wręcz nieprawdopodobną. Rozbiórka części obiektu wobec prawomocności wyroku nie jest hipotetyczna czy ewentualna, a jest zdarzeniem przyszłym i pewnym.

Reasumując, skarżący zarzucił, że działanie organu egzekucyjnego powoduje, że ewentualny kupujący nabędzie nieruchomość, której wartość po wyburzeniu obiektów nijak się ma do operatu rzeczoznawcy i organ, chcąc uzyskać jak najwyższą wartość ze sprzedaży, celowo nie ujawnia tych faktów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, w sprawie nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przy czym podkreślić należy, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Tym samym wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS z 6 września 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z 24 lipca 2024 r. oddalające skargę na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji zabudowanej nieruchomości gruntowej o nr [...] położonej w miejscowości W., dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 110w oraz art. 110z u.p.e.a.

Zgodnie z art. 110w § 1 u.p.e.a, zajętą nieruchomość organ egzekucyjny sprzedaje w drodze licytacji publicznej.

Termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości (art. 110w § 2 u.p.e.a.).

Na podstawie art. 110w § 3 u.p.e.a., o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie, w którym podaje: 1) termin i miejsce licytacji; 2) oznaczenie nieruchomości, która ma być sprzedana, ze wskazaniem miejsca jej położenia i przeznaczenia gospodarczego oraz księgi wieczystej lub zbioru dokumentów ze wskazaniem sądu, w którym są prowadzone; 3) oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą; 4) firmę lub imię i nazwisko zobowiązanego; 5) wysokość wadium, jakie licytant przystępujący do przetargu powinien złożyć, z zaznaczeniem że wadium składa się w gotówce albo w postaci czeku potwierdzonego wystawionego na organ egzekucyjny; 6) czas, w którym w terminie 14 dni przed dniem licytacji będzie wolno oglądać nieruchomość oraz przeglądać w urzędzie skarbowym akta postępowania egzekucyjnego; 7) wzmiankę, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te nie wystąpiły wcześniej o wyłączenie nieruchomości lub jej przynależności spod egzekucji; 8) wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne.

W myśl art. 110w § 4 u.p.e.a. obwieszczenie o licytacji doręcza się: 1) uczestnikom postępowania; 2) właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji; 3) osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

Obwieszczenie o licytacji wywiesza się na tablicy ogłoszeń organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję z nieruchomości oraz zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ten organ, co najmniej na 30 dni przed terminem licytacji, o czym stanowi art. 110w § 5 u.p.e.a.

Na wniosek i koszt zobowiązanego lub wierzyciela organ egzekucyjny może zarządzić ogłoszenie o licytacji również w inny wskazany przez nich sposób (art. 110w § 6 u.p.e.a.).

W ogłoszeniu o licytacji nieruchomości podaje się oznaczenie nieruchomości, termin i miejsce licytacji, oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą, wysokość wadium, numer rachunku, na który składa się wadium, oraz inne informacje o nieruchomości, jeżeli organ egzekucyjny uzna ich podanie za celowe (art. 110w § 7 u.p.e.a.).

Na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji (art. 110z § 1 u.p.e.a.) W sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2 u.p.e.a.). Na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 110z § 3 u.p.e.a.).

Uwzględniając powyższe unormowania, należy przyznać rację organom, że skarga na czynność dotyczącą obwieszczenia o licytacji nieruchomości służy do podważania prawidłowości konkretnej czynności faktycznej podjętej przez organ egzekucyjny. Zgodnie z ugruntowaną w postępowaniu egzekucyjnym zasadą niekonkurencyjności środków zaskarżenia (zob. wyroki NSA z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13 oraz z 23 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 314/21 i III FSK 330/21, wyroki WSA w Gdańsku z 13 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 384/21, z 19 października 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 183/21 oraz WSA w Szczecinie z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 567/21; CBOSA - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl; podobnie jak pozostałe orzeczenia sądowe powołane poniżej, chyba że powołano inny publikator), służące zobowiązanemu środki prawne różnią się między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji - charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego to proces składający się z różnych i odrębnych etapów (dla egzekucji z nieruchomości będą to: zajęcie nieruchomości, opis i oszacowanie wartości nieruchomości, obwieszczenie o licytacji, uiszczenie wadium, licytacja, przybicie, przyznanie własności). Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie, odrębne środki zaskarżenia.

Z uwagi na powyższe przedmiotem skargi wniesionej na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a. mogą być: a) naruszenie przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, b) nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom. W ramach tej skargi nie można zatem zaskarżyć innych czynności niż te, które dotyczą wyłącznie obwieszczenia. Pogląd tej treści należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądowym (zob. wyroki NSA: z 12 kwietnia 2023 r.; sygn. akt III FSK 4510/21; z 24 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 3150/17).

Zatem podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 110z u.p.e.a. zakreśla organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy, a tym samym wyznacza też Sądowi granice kontroli sądowej w niniejszej sprawie.

W świetle powyższych rozważań nie ulega zatem wątpliwości, że zarzuty adresowane wobec obwieszczenia o licytacji nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących zajęcia nieruchomości. Podstawa zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego co do skargi na czynność obwieszczenia o licytacji nieruchomości ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie obwieszczenia o licytacji i jego doręczenia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Zatem na etapie zażalenia na postanowienie o oddaleniu skargi na czynność obwieszczenia o licytacji nie mogą być podnoszone np. kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż kwestie te mogły być przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym, na podstawie odrębnego środka zaskarżenia. Podnoszenie tego rodzaju zarzutów na etapie postępowania egzekucyjnego, jakim jest skarga na czynność obwieszczenia o licytacji, jest spóźnione. Zatem zarzut braku aktualnego operatu szacunkowego nie może być przedmiotem skargi na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a., czyli skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o licytacji (zob. wyrok NSA z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 4510/21). Etap ten nie jest bowiem etapem, w którym podlegają merytorycznemu rozpoznaniu inne zarzuty wykraczające poza samo obwieszczenie o licytacji. Przedmiotem zaskarżenia mogą być tylko uchybienia popełnione przez organ egzekucyjny na danym etapie postępowania. Nie można zatem na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach postępowania.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny, dokonując obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości, dochował wymogów określonych w art. 110w u.p.e.a. W treści obwieszczenia organ egzekucyjny zamieścił informacje dotyczące terminu i miejsca licytacji. Przedstawił informacje dotyczące licytowanej nieruchomości, wskazał jej wartość szacunkową, cenę wywoławczą obliczoną zgodnie z art. 111e u.p.e.a. oraz wysokość wadium i warunki uczestnictwa w publicznej licytacji. W treści obwieszczenia organ poinformował o możliwości oglądania nieruchomości i zapoznania się z aktami sprawy, a także pouczył o prawie wniesienia skargi na obwieszczenie o licytacji na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a. W obwieszczeniu organ także wskazał, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń oraz, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne. W obwieszczeniu organ zawarł też dodatkowo informację, że sprzedaż nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zawiadomienie z 27 czerwca 2024 r. wraz z obwieszczeniem o licytacji doręczono stronie 3 lipca 2024 r. Ponadto obwieszczenie o licytacji doręczono pozostałym uczestnikom postępowania, tj.: Bank A., J. O., M. O. oraz Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Olsztynie, Urzędowi Gminy w P. i Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., wraz z wezwaniem do złożenia wykazu zaległości. Obwieszczenie o licytacji zostało też podane do publicznej wiadomości 28 czerwca 2024 r., poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń organu egzekucyjnego oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, a więc na co najmniej 30 dni przed terminem licytacji.

W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd podzielił ocenę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że organ egzekucyjny nie naruszył przepisów u.p.e.a. dotyczących sposobu, terminu i treści obwieszczenia o licytacji nieruchomości.

W odniesieniu zaś do zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów, że obwieszczenie o licytacji nieruchomości było czynnością przedwczesną w związku ze złożonym przez nią na podstawie art. 110u § 2 p.p.s.a. wnioskiem o przeprowadzenie o dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wskazania wymaga, że etap postępowania egzekucyjnego obejmujący opis i oszacowanie wartości nieruchomości został w sprawie prawomocnie zakończony na skutek wydania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z 16 sierpnia 2023 r., utrzymanego w mocy postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 29 września 2023 r., co do którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 7 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 424/23, oddalił skargę strony. Skarżący skorzystał z przysługujących mu środków zaskarżenia na tym etapie postępowania, a następnie pismem z 22 sierpnia 2023 r. wniósł na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a. o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowieniem z 13 września 2023 r. organ egzekucyjny odmówił przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy w toku kontroli instancyjnej (postanowienie DIAS z 25 października 2023 r.) Kolejnym pismem z 27 października 2023 r. strona ponowiła wniosek o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości, powołując się na wyrok Sądu Rejonowego z 19 października 2023 r., sygn. akt [...]. Organ egzekucyjny po raz kolejny odmówił przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości (postanowienie z 13 grudnia 2023 r.) i również to postanowienie zostało utrzymane w mocy toku kontroli instancyjnej (postanowienie DIAS z 29 stycznia 2024 r.), a ponadto zostało poddane kontroli sądowej, w wyniku której nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego (wyrok WSA w Olsztynie z 22 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 124/24).

Z powyższego wynika zatem, że skarżący skorzystał z dostępnych mu środków prawnych w odniesieniu do czynności opisu i oszacowania nieruchomości, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym. Aktualnie zaś domaga się uznania za skuteczną jego skargi na czynność w zakresie obwieszczenia o licytacji nieruchomości, z uwagi na potrzebę rozpoznania kolejnego (trzeciego) wniosku o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Nie podnosi przy tym zarzutów dotyczących stricte czynności obwieszczenia o licytacji nieruchomości, lecz wyłącznie zarzuty nakierunkowane na zwalczanie oceny organu egzekucyjnego co do wystąpienia przesłanki przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Zdaniem Sądu, rozpatrując skargę strony, zasadnie organy w powyższym zakresie wskazały na przywołaną już wyżej obowiązującą w postępowaniu egzekucyjnym zasadą niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Ponadto wskazania wymaga, że z przepisów u.p.e.a. nie wynika, by wniosek zobowiązanego o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości wstrzymywał czynności egzekucyjne, przy czym składanie kolejnych wniosków na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a., jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, nie może służyć torpedowaniu prawidłowego toku postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu zaś do dostrzeganej przez stronę skarżącą potrzeby ochrony praw potencjalnych licytantów, organ odwoławczy trafnie zaakcentował, że właściwe gwarancje w tym zakresie tworzy unormowanie art. 111c § 2 pkt 6 u.p.e.a., który zobowiązuje poborcę skarbowego po wywołaniu licytacji do podania do wiadomości obecnych zmian w stanie faktycznym i prawnym nieruchomości, jeżeli zaszły po jej opisie i oszacowaniu wartości. Kwestię tę normuje również przepis art. 111c § 3 u.p.e.a., który stanowi, że przedmiotem licytacji jest nieruchomość według stanu objętego opisem i oszacowaniem wartości z uwzględnieniem zmian, o których mowa w § 2 pkt 6. Zatem przedmiotem licytacji jest nieruchomość podana w opisie i oszacowaniu (art. 110r § 1 u.p.e.a.), uwzględnia się jednak zmiany w stanie faktycznym i prawnym, które zaszły po sporządzeniu ostatniego opisu i oszacowania bądź nie zostały w nim uwzględnione i podane przez organ egzekucyjny do wiadomości obecnych (W. Grześkiewicz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 111(c). Powyższe potwierdza, że ustawodawca dopuszcza przeprowadzenie licytacji także w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany w stanie faktycznym i prawnym nieruchomości nieuwzględnione w opisie i oszacowania wartości nieruchomości, niemniej wymaga ich podania do wiadomości licytantów. W niniejszej sprawie wymogi te zostały dochowane, gdyż jak wynika z protokołu z pierwszej licytacji z 25 września 2024 r. po wywołaniu licytacji poinformowano o zmianie stanu prawnego nieruchomości, tj. o wydaniu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z 27 maja 2024 r, sygn. akt [...].

W świetle powyższych ustaleń, DIAS prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie oddalenia skargi na czynność obwieszczenia o licytacji nieruchomości. Wbrew wywodom skargi, organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do wszystkich podniesionych w zażaleniu zarzutów, wskazując, dlaczego nie mogły one wywołać zamierzonego przez skarżącego skutku w postaci uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego.

W ocenie Sądu, organ egzekucyjny uczynił zadość wszystkim przywołanym powyżej przepisom prawa regulującym tryb i terminy dokonania obwieszczenia o licytacji nieruchomości, a zatem niezasadny był zarzut naruszenia art. 110z §1 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Ponadto organy obu instancji nie naruszyły przepisów określających sposób prowadzenia postępowania. Postępowanie było prowadzone zgodnie regułami wynikającymi z przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W świetle powyższych ustaleń, w ocenie Sądu, bezpodstawne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem odpowiada ono prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.