Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 262/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 2 pkt 20
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: Starszy specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego wykonania betonowego płotu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez K. Z. (dalej – skarżący) jest decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB, organ II instancji) z dnia 24 lutego 2023 r., nr 180/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnego wykonania betonowego płotu. W świetle przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych stan sprawy, w której zapadło kwestionowane rozstrzygnięcie, kształtował się następująco.

Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2022 r. kierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy, (dalej – PINB, organ I instancji) skarżący wystąpił o nakazanie H. A. rozebranie betonowego płotu wybudowanego "niezgodnie z wymogami budowlanymi". Organ I instancji w dniu 4 sierpnia 2022 r. przeprowadził kontrolę przedmiotowego zamierzenia, a poczynione ustalenia odnotował w sporządzonym protokole.

W dniu 18 października 2022 r. PINB wydał decyzję nr 474/2022, którą podając w podstawie prawnej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej – k.p.a.) oraz art. 83 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 2351 ze zm.), orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego wykonania przez H. A. betonowego płotu stanowiącego ogrodzenie na działce nr [...] AM-[...] przy granicy z działką nr [...] AM-[...] w S. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że płot znajduje się na działce stanowiącej własność H. A. (działka nr [...]) i składa się z 29 przęseł betonowych o wymiarach 2mx2m połączonych systemowo słupkami betonowymi zakotwionymi w gruncie na zaprawie. Według oświadczenia inwestora płot powstał jako "osłona" w związku z tym, że K. Z. nie utrzymywał porządku na swojej działce, a ponadto jako ochrona przed spadającym w zimie lodem z budynku. Oświadczył on dodatkowo, że w sprawie ustalenia granic pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] toczyło się postępowanie sądowe, zgodnie z którym istniejący w granicy działek metalowy płot z siatki znajduje się we właściwym miejscu. Według oświadczeń i wniosków inicjatora postępowania zawartych w protokole, betonowy płot wykonano na działce należącej niego, gdyż według pozwoleń budowlanych jego dom znajdował się w odległości 4 m z każdej strony od granicy międzysąsiedzkiej.

Odwołując się do poczynionych ustaleń PINB podał, że nie znalazł podstaw do dalszej interwencji w zakresie kompetencji organu nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Betonowy płot znajduje się na działce właściciela, który postanowił zabezpieczyć swój teren przed ewentualnym upadkiem lodu z budynku, tudzież zasłonić widok posesji sąsiedniej, co nie jest prawem zabronione, a może zostać potraktowane jako wykonanie obiektu małej architektury służące utrzymaniu porządku na działce, co również nie jest obwarowane uzyskaniem stosownej zgody właściwego organu. Wykonano systemowe ogrodzenie betonowe, na co nie jest wymagane ani zgłoszenie, ani uzyskanie zgody organu w formie decyzji pozwolenia na budowę.

Organ przeanalizował zgodność zamierzenia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] września 2013 r., nr [...], nie stwierdzając naruszeń. Wobec tego pismem z dnia 19 sierpnia 2022 r. poinformowano wnioskodawcę, że z uwagi na przedmiot postępowania jakim jest wykonanie ogrodzenia poniżej 2,20 m sprawa nie podlega kognicji organu, a ochrona praw dotyczących własności i zagadnienia ewentualnych szkód, czy też naruszeń spowodowanych przez właścicieli nieruchomości sąsiednich, jak również związane z tym spory i roszczenia należą do sfery zagadnień cywilistycznych, która pozostaje poza zakresem właściwości rzeczowej służb nadzoru budowlanego.

Końcowo PINB zaznaczył, że wykonanie ogrodzenia poniżej 2,20 nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i brak jest podstaw prawnych do dalszego procedowania w sprawie.

Nie godząc się z zapadłą decyzją skarżący w terminie prawem przewidzianym oprotestował ją odwołaniem, w którym wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Argumentacja odwołania dotyczyła braku przekazania stronie dokumentów, w oparciu o które wydano rozstrzygnięcie. Dodatkowo zarzucono przyjęcie przez organ jako własnych ustaleń wskazywanych przez inwestora, w szczególności odnośnie spadania lodu z dachu budynku. Kluczowym jednak był zarzut braku powołania biegłego odnośnie odległości ogrodzenia od granicy.

W dniu 24 lutego 2023 r. DWINB wydał decyzję nr 180/2023, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, organ odwoławczy w ramach własnych rozważań, omówił ustawowe przesłanki umorzenia postępowania na tle orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Analizę w tym zakresie spointowano wskazaniem, że w odniesieniu do ustawy Prawo budowlane postępowanie - co do zasady - staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego, prowadzące to postępowanie, nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów wynikających z przepisów prawa materialnego.

DWINB wyjaśnił, iż postępowanie dotyczy legalności wykonania betonowego płotu, stanowiącego ogrodzenie na działce nr [...] AM-[...] przy granicy z działką nr [...] AM-[...] w S. Z akt sprawy wynika, że płot znajduje się na działce stanowiącej własność inwestora i składa się z 29 przęseł betonowych o wymiarach 2m x 2m, połączonych systemowo słupkami betonowymi, zakotwionymi w gruncie na zaprawie. Konstrukcja ta powstała w celu odgrodzenia działki od działki sąsiedniej na pewnym odcinku, a tym samym bez wątpienia pełni funkcję ogrodzenia (fakt, iż konstrukcja powstała bezpośrednio przy istniejącym ogrodzeniu z siatki nie ma w tym przypadku znaczenia). Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 20 ustawy Prawo budowlane budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Ponadto przedmiotowe roboty budowlane, związane z budową ogrodzenia z betonowych elementów prefabrykowanych, są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji ocenił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest spójny. Nałożenie, zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie oznacza przerzucenia całego ciężaru dowodowego w sprawie na organ. Jeżeli strona toczącego się postępowania kwestionuje jakąś okoliczność faktyczną przyjętą przez organ, to na tej stronie ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji, poprzez przeprowadzenie i przedstawienie stosownego kontrdowodu. Nadto konflikty sąsiedzkie nie mogą stanowić przedmiotu postępowania, a organy administracji publicznej nie mają kompetencji do ingerowania w stosunki cywilnoprawne i zastępowania w tym zakresie sądów powszechnych. Nie podzielono też zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż strona została prawidłowo poinformowana o wszczęciu postępowania oraz o możliwości przeglądani akt sprawy czy wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wedle DWINB organ I instancji wyczerpująco wyjaśnił procedurę związaną z udostępnianiem akt sprawy i prawa sporządzania z akt notatek, kopii lub odpisów. Zauważono przy tym, że żaden przepis nie uprawnia, ani nie zobowiązuje organu do kserowania akt sprawy i przekazywania tych kserokopii stronie, a zadośćuczynienie takiemu żądaniu strony byłoby wyjściem poza ramy art. 73 § 1 k.p.a.

W skardze na powyższą decyzję wniesiono o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez wykorzystanie oświadczenia H. A. uznając je jako dowód w sprawie. Wskazano w tym miejscu na nieutrzymywanie przez skarżącego porządku i spadający z dachu jego budynku lód na nieruchomość H. A. Skarżący w piśmie procesowym podał, że ,,dowody te można odczytywać, że słońce kręci się wokół Ziemi, bo jak inaczej można powołanie takiego dowodu nawet bez przeprowadzenia wizji na te okoliczności, kto i kiedy takie oświadczenia składał, skoro nie była taka notatka sporządzona w obecności stron". Zarzucono również przeprowadzenie wizji z brakiem podstawowych zasad, bo żadna ze stron nie słyszała, co druga strona oświadcza, bo zrobiono dwie wizje dla każdej ze stron. Nie uwzględniono wniosku pełnomocnika o powołanie biegłego geodety.

W skardze podniesiono też, że DWINB dokonuje takich samych ustaleń jak PINB podając, że płot znajduje się na działce właściciela, gdy zdaniem skarżącego nie podano co stanowi dowód na tę okoliczność. Względem stanowiska organu II instancji dotyczącego przedstawienia przez stronę kontrdowodu autor skargi zamieścił oświadczenie, że pełnomocnik skarżącego pokryje koszty geodety, który stwierdzi, że płot nie stoi na działce skarżącego.

W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie informując, że nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

Na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. skarżący podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte, natomiast uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 259) dalej - p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sprawowanej w oparciu o przedstawione powyżej kryteria kontroli w rozpoznawanej sprawie jest opisana na wstępie decyzja, którą organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie w sprawie wykonania betonowego płotu.

Na początku należy zauważyć, że podstawę decyzji PINB w Trzebnicy stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest bowiem konkretna sprawa administracyjna, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe jeśli sprawa, która podlegała rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego, albo utraciła go już w toku postępowania. Na konkretną sprawę administracyjną składa się określony stan faktyczny oraz stan prawny, które w świetle przepisów materialnego prawa administracyjnego stanowią podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Brak któregoś z tych elementów, a więc stanu faktycznego, do którego można zastosować normę prawa materialnego, bądź też normy prawa materialnego, pod którą można "podciągnąć" dany stan faktyczny oznacza nieistnienie sprawy administracyjnej, a to z kolei, jeśli postępowanie administracyjne zawisło, jego bezprzedmiotowość skutkującą koniecznością umorzenia postępowania.

W świetle materiału dowodowego sprawy Sąd w składzie orzekającym ocenił, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie zaistniały przesłanki bezprzedmiotowości postępowania.

Inicjator postępowania w pierwszym piśmie kierowanym do organu zażądał nakazu rozbiórki płotu wybudowanego w jego ocenie ,,niezgodnie z wymogami budowlanymi", natomiast sama inwestycja została określona jako ,,samowola budowlana". Niewątpliwie samowola budowlana jest działaniem powodującym konieczność interwencji właściwego organu, zatem zadaniem służb nadzoru budowlanego było zweryfikowanie zasadności skierowanego do niego żądania, a to z kolei możliwe jest wyłącznie w toku postępowania. Jak jednoznacznie dowodzi materiał aktowy organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie stosowne czynności wyjaśniające, które doprowadziły go do ustalenia, że inwestor na działce nr [...] w S., tuż przy granicy z działką nr [...] zrealizował płot oraz istniejące ogrodzenie międzysąsiedzkie z metalowej siatki. Betonowy płot wykonany został w październiku 2021 r. przez wyspecjalizowaną firmę z gotowych elementów prefabrykowanych. Płot składa się z 29 przęseł betonowych o wymiarach 2mx2m połączonych systemowo słupkami betonowymi zakotwionymi w gruncie na zaprawie.

Ustalenia organu, nie kwestionowane przez strony w zakresie parametrów ogrodzenia jak też czasu jego realizacji, doprowadziły organ nadzoru budowlanego do przyjęcia, że nie doszło do naruszenia norm prawa materialnego pozostających w jego kompetencjach. Z treści decyzji PINB w Trzebnicy można mianowicie wyczytać, że organ uwzględnił treść art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Z tej przyczyny uznał on, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce realizacja systemowego ogrodzenia betonowego, na wykonanie którego nie jest wymagane ani zgłoszenie, ani uzyskanie zgody organu w formie decyzji o pozwoleniu na budowę. Nadto PINB przeprowadził analizę zrealizowanego zamierzenia inwestycyjnego w kontekście jego zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...], nie stwierdzając naruszeń.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do nałożenia na inwestora jakiegokolwiek obowiązku w trybie ustawy Prawo budowlane, gdyż nie mogło być uruchomione tzw. postępowanie naprawcze. Dodatkowo, mimo że inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem zamiaru wykonania robót, jego poczynań nie można zakwalifikować jako samowoli budowalnej, bowiem zakres wykonanych robót nie podlega ustawowej reglamentacji i nie obliguje do uprzedniej ingerencji organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wobec braku obowiązku poprzedzenia wykonanych w przedmiotowej sprawie robót budowlanych akceptacją właściwego organu w formie przyjęcia zgłoszenia lub wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zarzut skarżącego w zakresie popełnienia samowoli budowlanej nie ma uzasadnionych podstaw.

Na ocenę prawidłowości kwestionowanej skargą decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie mają wpływu zarzuty i twierdzenia skargi, powtórzone zresztą za odwołaniem. Skarżący już w trakcie kontroli, ponownie w odwołaniu jak i końcowo w skardze, domaga się niezmiennie powołania biegłego do oceny lokalizacji przedmiotowego ogrodzenia, wskazując przy tym, że jest on posadowiony na jego nieruchomości. Organ I instancji w piśmie z dnia 19 sierpnia 2022 r., a następnie w uzasadnieniu decyzji, wskazuje na niecelowość takiego dowodu, co wyprowadza z fakt, że w prowadzonym postępowaniu ,,nie zachodzi potrzeba powołania dodatkowych dowodów". Wobec stanowiska strony skarżącej trzeba przypomnieć, że w postępowaniu dowodowym nie istnieje oficjalny, czy formalny katalog środków dowodowych, a w myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z drugiej zaś strony orzekające w sprawie organy zobligowane są do poszanowania zawartej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości i ograniczonego formalizmu. Wobec treści tych dwóch regulacji organ, poza dowodami, które prowadzi z urzędu, musi prawidłowo ocenić potrzebę prowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę. Najistotniejsza jest przy tym ocena przesłanki zawartej w art. 75 § 1 k.p.a. tj. okoliczności czy dany dowód może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że to organ jest gospodarzem postępowania i to on decyduje, który z dowodów może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i należy go przeprowadzić. W przypadku, gdy strona kwestionuje ustalenia organu, winna przedstawić dowody na potwierdzenie swoich racji, w myśl obowiązującej zasady, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Natomiast dokonana przez organy ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna się mieścić w granicach swobodnej jego oceny. Ostatnio powołana zasada zakłada, że organ nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie ocenić wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów.

W realiach niniejszej sprawy organy, słusznie w ocenie Sądu, nie analizowały problematyki odmiennie wskazywanego przez strony posadowienia przedmiotowego ogrodzenia na działce nr [...] czy na działce nr [...], albo też na granicy między nimi. W świetle regulacji Prawa budowlanego nie ma znaczenie, na której z nieruchomości, czy też w granicy nieruchomości wykonano ogrodzenie, gdyż brak obowiązku dokonania zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę przy jednoczesnej jego wysokości nie przekraczającej 2,20 m oraz braku sprzeczności z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza interwencję organu nadzoru budowlanego. Podkreślić przy tym należy, że jak trafnie ujął to DWINB w uzasadnieniu decyzji, organy administracji publicznej nie mają kompetencji do ingerowania w stosunki cywilnoprawne i zastępowania w tym zakresie sądów powszechnych. Lokalizacja ogrodzenia względem granic nieruchomości nie ma znaczenia, w sytuacji gdy efekt robót budowlanych nie został objęty obowiązkiem choćby zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót. Skoro sam proces inwestycyjny w niniejszej sprawie nie podlegał szczególnym rygorom formalnoprawnym, organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do weryfikacji granic nieruchomości i rozstrzygania w istocie powstałego sporu granicznego. W obowiązującym systemie prawa tego rodzaju zagadnienia pozostają we właściwości rzeczowej sądów powszechnych. Prawo administracyjne nie obejmuje bowiem wszystkich możliwych sytuacji jakie mogą powstać w związku z uprawnieniami właścicielskimi względem nieruchomości, a organy nadzoru budowlanego sprawują wyłącznie kontrolę w wąskim zakresie przypisanym im przez ustawodawcę.

Podążając za twierdzeniami skargi trzeba też przyznać rację organowi II instancji, który wyjaśnił odwołującemu się, że nie naruszono zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Fakt, że organ nie zadośćuczynił żądaniu skarżącego sporządzenia i przekazania kopii akt sprawy, nie wyczerpuje ustawowych przesłanek podniesionego zarzutu. Akta administracyjne potwierdzają, że strony miały możliwość przeglądania zebranych dokumentów, sporządzania z nich odpisów, kopii czy notatek, a także składania wniosków. Dodatkowo strony były informowane o istotnych zdarzeniach w sprawie jak wszczęcie postepowania, zawiadomiono je o planowanej kontroli, w której zresztą uczestniczyły, a także PINB pismem z dnia 27 września 2022 r. poinformował o tzw. gotowości decyzyjnej.

Z treści skargi wynika, że dużo emocji budzi wskazany w uzasadnieniach decyzji cel, dla którego inwestor wykonał przedmiotowe ogrodzenie. Organy wskazały na to, że inwestor wykonał ogrodzenie jako osłonę w związku z nieutrzymywaniem porządku przez skarżącego na jego działce i ochronę przed spadającym lodem z budynku. Trudno podzielić stanowisko skargi, że są to ustalenia organu I instancji, powtórzone zresztą przez DWINB. Uzasadnienie decyzji zawiera opis stanu faktycznemu, w tym stanowiska stron. W niniejszej sprawie organy przywołały powyższe okoliczności jako wskazane przez inwestora, co nie godzi w żaden sposób w prawidłowość samego aktu administracyjnego. Z drugiej zaś strony można to zagadnienie potraktować jako nie mające żadnego znaczenia dla finalnego kierunku zapadłego rozstrzygnięcia. Okoliczności jakimi kierował się inwestor przystępując do robót budowlanych nie mają znaczenia zarówno dla kwalifikacji przedmiotowego ogrodzenia jak i oceny postępowania jako bezprzedmiotowego. Twierdzenia skargi, co najwyżej, mogą potwierdzać ostry spór między stronami, który zdaje się przekracza ramy postępowania administracyjnego i nosi charakter cywilistyczny.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że jakkolwiek inwestor zrealizował budowę przedmiotowego ogrodzenia bez zgłoszenia czy pozwolenia, to w świetle przywołanego już art. 20 ust. 2 pkt 20 ustawy Prawo budowlane nie doszło do naruszenia żadnego z przepisów prawa materialnego. Tym samym nie było podstaw do kierowania do inwestora jakiegokolwiek nakazu czy nakładania na niego jakiegokolwiek obowiązku. Wynika to też z faktu, że ogrodzenie nie narusza przepisów planistycznych ani innych przepisów prawa materialnego z zakresu Prawa budowlanego. W takich okolicznościach organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego.

Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający dla wyjaśniania kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Organy dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału nie przekraczając zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że aby ocenę dowodów można było uznać za swobodną (a nie dowolną, arbitralną), powinna być ona po pierwsze wszechstronna, a więc uwzględniająca wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Po drugie, ocena ta musi być zgodna z regułami logicznego rozumowania. Po trzecie, wnioski wyciągnięte z powyższej oceny dowodów powinny być zgodne z doświadczeniem życiowym, co także zostało spełnione. Gwarancją realizacji zasady swobodnej oceny dowodów jest ustawowy wymóg, aby decyzja zawierała m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 3 k.p.a.). Z przepisu tego wynika bowiem obowiązek omówienia, które dowody i z jakich przyczyn uznane zostały przez organ uznane za wiarygodne i wzięte za podstawę ustaleń faktycznych, a którym dowodom i z jakich powodów odmówił on mocy dowodowej. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy z tego obowiązku się wywiązały.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że orzekając o umorzeniu postępowania prowadzonego w sprawie wybudowania spornego ogrodzenia organy nie naruszyły obowiązujących przepisów. Brak materialnoprawnych podstaw do rozstrzygania w przedmiocie uprawnień i obowiązków stron jest równoznaczny z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, co stanowi o bezprzedmiotowości postępowania i prowadzić musi do jego umorzenia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.