Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 7648/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 74 ust 3a pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. C.-S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 427/21 w sprawie ze skargi R. C.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 2 marca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 427/21, oddalił skargę R. C.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 2 marca 2021 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji decyzją Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 19 listopada 2020 r., nr [...], określono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa 10 budynków inwentarskich hodowli brojlerów wraz z obiektami i instalacjami towarzyszącymi na działce nr ewid. [...] w W. M.".

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła R. C.-S. (dalej: "strona", "skarżąca") domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 2 marca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło wobec skarżącej postępowanie odwoławcze uznając, że nie posiada ona przymiotu strony, a w konsekwencji nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania.

Organ odwoławczy wskazał, że szczegółowa regulacja w zakresie przyznania przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została zawarta w art. 74 ust. 3a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 247, ze zm.) - dalej: "u.i.o.ś.", przy czym w sprawie niniejszej zastosowanie znajduje przepis w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 września 2019 r. Regulacja z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. stanowi lex specialis wobec art. 28 K.p.a. Kolegium ustaliło, że strona jest właścicielem działki nr [...]. Z kolei działkami przylegającymi bezpośrednio do działki nr [...], na której ma być realizowane przedsięwzięcie są działki nr: [...]. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, że skarżąca nie jest właścicielem żadnej z tych działek. Stanowiąca jej własność działka nr [...] nie przylega bezpośrednio do działki, na której ma być realizowane przedsięwzięcie - oddziela ją od niej na długości ok. 100 m działka nr [...], w pozostałej części oddziela je więcej niż jedna działka. Kolegium wskazało także na treść znajdującego się w aktach sprawy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z którego jednoznacznie wynika, że na działce strony nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, co znajduje także potwierdzenie w stanowiskach właściwych wyspecjalizowanych organów współdziałających w sprawie.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona wniosła skargę, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżącej przysługuje prawo własności do nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...]. Działka ta jest działką rolną, nie przylegającą bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Nie został więc spełniony warunek z art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś.

Analizie poddano także fakt potencjonalnego przekroczenia standardów ochrony jakości środowiska oraz zakres oddziaływania przedsięwzięcia w kontekście wprowadzenia ograniczenia zagospodarowania nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Według art. 3 pkt 34 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) – dalej: "P.o.ś.", pod pojęciem "standardu jakości środowiska" rozumie się poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Standardy jakości są przez ustawę traktowane jako nieprzekraczalna granica dopuszczalnych skutków emisji z instalacji. W ocenie Sądu meriti ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby na działce skarżącej zostały one przekroczone. Organ odwoławczy ustalił bowiem, że planowane przedsięwzięcie nie pogorszy stanu czystości środowiska na terenach sąsiednich. Wobec dotrzymywania dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu, nie ma potrzeby ograniczenia emisji zanieczyszczeń. Działalność fermy zapewni dotrzymanie dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu na terenie fermy i poza jej granicami, zwłaszcza w odniesieniu do stężeń średniorocznych. Emisja hałasu jak i oddziaływanie na powietrze i klimat nie będą powodować przekraczania dopuszczalnym norm. W związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewidziano istotnych uciążliwości zapachowych mogących negatywnie oddziaływać na życie i zdrowie mieszkańców.

Sąd Wojewódzki wskazał również, że postanowieniem z dnia 29 czerwca 2020 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach uzgodnił realizację i określił środowiskowe warunki dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W jego uzasadnieniu odniesiono się do znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji geologicznej dotyczącej działki skarżącej. Organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. część I (uchwała Rady Gminy M. z dnia 30 września 2014 r., Nr [...]) - dalej: "mpzp", teren działki, na której udokumentowane zostało złoże, przeznaczony jest pod tereny rolnicze. Obowiązujący plan wyklucza na tym terenie eksploatację złóż. Również Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki w Krakowie postanowieniem z 25 czerwca 2019 r. uzgodnił realizację rzeczonego przedsięwzięcia uznając, że planowane przedsięwzięcie oraz określone warunki jego realizacji, nie wpłynie negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych w zakresie ochrony zasobów wodnych. Przedsięwzięcie zostało pozytywnie zaopiniowane także przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego postanowieniem z 7 kwietnia 2020 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła R. C.-S. Zaskarżając w całości rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej: "P.p.s.a.", w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś., przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organy administracji nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy skarżąca ma przymiot strony, i ograniczyły się wyłącznie do rozpoznania argumentów Skarżącej w zakresie istnienia złóż na jej działce;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 września 2019 r. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ odwoławczy dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, której skutkiem było nieprawidłowe ustalenie, że Skarżąca nie posiada interesu prawnego w sprawie;

- art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2019 r. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ odwoławczy błędnie uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu i dlatego nie mogła wnieść skutecznie odwołania;

- art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak rozważenia przez Sąd pierwszej instancji zarzutu ograniczenia się przez organ odwoławczy jedynie do rozpatrzenia argumentacji skarżącej dotyczącej złóż kopalin na jej działce, podczas gdy ze względu na ciążący na organie obowiązek ustawowy powinien był on zbadać, czy zgodnie z aktualnym przeznaczeniem działki nie wystąpią na niej potencjalne ograniczenia związanie z jej zagospodarowaniem w związku z planowaną inwestycją;

- art. 151 P.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga powinna zostać uwzględniona;

2) prawa materialnego przez błędną wykładnię, tj. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2019 r. przez wadliwe przyjęcie, że pojęcie "ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem" należy odnosić do stanu uwzględnionego w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią ww. przepisu dokonaną w związku z art. 5 i art. 125 P.o.ś., organ ustalając interes prawny podmiotu żądającego uznania go za stronę powinien uwzględnić istnienie złoża na jego działce tak, aby w przyszłości możliwa była jego eksploatacja;

3) prawa materialnego przez wadliwe zastosowanie, tj. bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2019 r. do ustalonego stanu faktycznego, polegającego na odmowie przyznania skarżącej statusu strony postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca zrzeka się rozprawy oraz zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania.

Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy, natomiast strona przeciwna po doręczeniu jej odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z powołanymi przepisami procedury administracyjnej przede wszystkim z tego względu, że Sąd pierwszej instancji nie stosował tego przepisu. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że w istocie strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - w powiązaniu z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. - właśnie w ich niezastosowaniu pomimo niewyjaśnienia przez organy istotnych dla sprawy okoliczności, na które wskazywały powoływane przez stronę skarżącą zarzuty i wnioski. W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie hipotezy w postaci stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej. Jeżeli Sąd nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie może stosować tego przepisu. W przypadku oddalenia skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Jeśli z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez WSA normy prawnej.

Ocena skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych - jego zdaniem - przede wszystkim przepisów postępowania sądowego, a dopiero w dalszej kolejności powiązanych z nimi przepisów regulujących postępowanie przed organem, który wydał zaskarżoną decyzję. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy P.p.s.a. Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby strona skarżąca zawarła w skardze kasacyjnej prawidłowo skonstruowany zarzut naruszenia przepisów, które były stosowane przez Sąd pierwszej instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem.

Z powyższych przyczyn nie mogły osiągnąć skutku podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., ponieważ nie toczyło się postępowanie odwoławcze, w toku którego przepisy K.p.a. powołane w skardze kasacyjnej mogły być stosowane.

W skardze kasacyjnej zarzucono również, że Sąd Wojewódzki dokonał wadliwej oceny legalności zaskarżonej decyzji z dnia 2 marca 2021 r., w wyniku której bezzasadnie zastosował przepis art. 151 P.p.s.a., orzekając o oddaleniu skargi, w sytuacji gdy prawidłowo przeprowadzona kontrola przedmiotowej decyzji winna doprowadzić Sąd pierwszej instancji do stwierdzenia, że w toku postępowania przed organami obydwu instancji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia art. 151 P.p.s.a., który wskazuje sądowi jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten może być naruszony tylko wówczas, gdy sąd, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub gdy sąd, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Nie może podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzut błędnej wykładni i wadliwej subsumpcji art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 września 2019 r.

W myśl art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Przepis art. 74 ust. 3a, u.i.o.ś. w powołanym brzmieniu został dodany przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej u.i.o.ś. z dniem 1 stycznia 2018 r. Na marginesie wskazać należy, że art. 74 ust. 3a, u.i.o.ś. zmieniony został kolejny raz przez art. 1 pkt 17 lit. d ustawy z 19 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1712) zmieniającej ustawę z dniem 24 września 2019 r.

Skarżąca jest właścicielem działki rolnej nr [...]. Z kolei działkami przylegającymi bezpośrednio do działki nr [...], na której ma być realizowane przedsięwzięcie pod nazwą: "Budowa 10 budynków inwentarskich hodowli brojlerów wraz z obiektami i instalacjami towarzyszącymi na działce nr ewid. [...] w W. M.", są działki nr: [...]. Żadnej z tych działek nie jest właścicielem skarżąca. Stanowiąca jej własność działka nr [...] nie przylega bezpośrednio do działki, na której ma być realizowane planowane przedsięwzięcie - oddziela ją od niej na długości ok. 100 m działka nr [...], w pozostałej części oddziela je więcej niż jedna działka.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, według którego "(...) pojęcie «działek znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem» nie może być interpretowane szeroko, w sposób odbiegający od zakresu przedmiotowego ustawy środowiskowej i pojęć w niej użytych" (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. III OSK 713/21, LEX nr 3336848).

W świetle art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. nie ma znaczenia, czy w postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań będzie się rozstrzygać o prawach, czy obowiązkach, albo o interesach prawnych właścicieli, użytkowników wieczystych czy innych władających działkami bezpośrednio graniczącymi z działką, na której planowane jest określone przedsięwzięcie. Nie ma też znaczenia, czy działki te będą objęte takim, czy innym oddziaływaniem (immisjami). "W tych przypadkach dla ustalenia legitymacji procesowej stron liczy się wyłącznie położenie polegające na bezpośrednim przyleganiu do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. W tych przypadkach mamy więc do czynienia z czystym i formalnym kryterium geograficznym". (M. Szewczyk, E. Szewczyk, Prawo ochrony środowiska – formalne kryterium "geograficzne" [w:] System Prawa Administracyjnego Procesowego. Tom II. Część 1. Zakres przedmiotowy i podmiotowy postępowania administracyjnego ogólnego, red. W. Chróścielewski, G. Łaszczyca, A. Matan, Warszawa 2018).

W niniejszej sprawie przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. W zasadzie są to dwie sytuacje: skuteczne cofnięcie odwołania oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Postępowanie przed organem wyższej instancji może zostać uruchomione tylko wskutek inicjatywy uprawnionego podmiotu (strony lub osoby działającej na prawach strony). Legitymację strony do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie należało oceniać według 74 ust. 3a u.i.o.ś.

Zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Nie mogły również zostać uwzględnione zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Kolegium nie badało, czy w sprawie zasadnie stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Również Sąd pierwszej instancji nie był uprawniony do kontroli takiego meritum sprawy. Kontrolą sądową objęta została decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze na skutek stwierdzenia, że skarżącej nie przysługuje status strony w tym postępowaniu.

Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wynika, aby na działce skarżącej zostały przekroczone standardy jakości środowiska. Standard jakości środowiska jest narzędziem ochrony jakościowej. W myśl art. 3 pkt 34 P.o.ś przez standard jakości środowiska - rozumie się poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. "W definicji należy zwrócić uwagę na słowo "muszą" wskazujące, że standardy jakości mają charakter wiążący, ich ustanowienie wprowadza prawny obowiązek dotrzymywania parametrów jakości elementu środowiska ustalonych danym standardem. Działania ochronne powinny w konsekwencji zmierzać do utrzymania faktycznych poziomów substancji w powietrzu poniżej dopuszczalnych dla nich poziomów, (czyli ustalonych standardów) lub co najmniej na tych poziomach bądź też na zmniejszaniu faktycznych poziomów substancji w powietrzu co najmniej do dopuszczalnych, gdy te nie są dotrzymane." (wyrok NSA z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. III OSK 5542/21, LEX nr 3413184). Działka należąca do skarżącej kasacyjnie nie znajduje się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, które mogłoby wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Ze zgromadzonego materiału aktowego wynika, że planowane przedsięwzięcie nie pogorszy stanu czystości środowiska na terenach sąsiednich. Działalność fermy zapewni dotrzymanie dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu na terenie fermy i poza jej granicami, zwłaszcza w odniesieniu do stężeń średniorocznych. Emisja hałasu jak i oddziaływanie na powietrze i klimat nie będą powodować przekraczania dopuszczalnym norm. W związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewidziano istotnych uciążliwości zapachowych mogących negatywnie oddziaływać na życie i zdrowie mieszkańców.

Jak podniesiono wyżej w odniesieniu do nieruchomości skarżącej nie została spełniona przesłanka z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś., gdyż należąca do niej działka nie znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Granice obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zamykają się w granicach terenu planowanego przedsięwzięcia, a więc na działce inwestycyjnej nr [...]. Wpływ planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie 10 budynków inwentarskich hodowli brojlerów wraz z obiektami i instalacjami towarzyszącymi, nie powoduje więc ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości zgodnie z jej aktualnym rolnym przeznaczeniem.

Skarżąca stoi na stanowisku, że organ ustalając interes prawny podmiotu żądającego uznania go za stronę powinien uwzględnić istnienie złoża na jego działce tak, aby w przyszłości możliwa była jego eksploatacja. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że wskazane ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości przez przedmiotowe przedsięwzięcie odnosiły się nie do aktualnego przeznaczenia jej działki, a do przyszłego (wykorzystania surowców w przyszłości). Określenie środowiskowych uwarunkowań oraz badanie kumulacji oddziaływań sąsiednich przedsięwzięć wraz z planowanym, dokonuje się w oparciu o aktualny stan prawny terenu planowanej inwestycji i sąsiednich obszarów, na które może oddziaływać. Sąd Wojewódzki trafnie zauważył, że złoże znajdujące się na działce skarżącej zostało wprawdzie udokumentowane, ale nie zostało uwzględnione w aktualnych ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co powoduje, że nie jest pewnym czy będzie wydobywane. Ponadto należąca do skarżącej nieruchomość ma charakter rolny, a obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza na tym terenie eksploatację złóż.

Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez odniesienie się w uzasadnieniu wyroku, w sposób lakoniczny i ogólnikowy, do stanowiska skarżącej kasacyjnie. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa, co ma zawierać uzasadnienie wyroku sądu. Może on zostać naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie częściowo zmierza uzasadnienie omawianych zarzutów w rozpatrywanej skardze kasacyjnej.

Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. W sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej wskazał, z jakich przyczyn uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zresztą jak pokazuje lektura skargi kasacyjnej, postawione w jej petitum zarzuty, a także ich uzasadnienie dobitnie dowodzą, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone zostało w sposób na tyle zrozumiały, iż pozwoliło stronie skarżącej kasacyjnie na polemikę i jego negowanie. Polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może jednak usprawiedliwiać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.