Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1053/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 4, art. 148, art. 151 § 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w G. z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr GL.RUZ.4219.16.2022.13.BS w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w O. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 12 września 2022 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w G. na rzecz skarżącego kwotę 795 (siedemset dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 5 kwietnia 2023 r. znak: [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. (dalej: "Dyrektor RZGW" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w O. (dalej: "Dyrektor ZZ" lub "organ I instancji") z dnia 12 września 2022 r. znak [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor ZZ udzielił panu M. B., zam. ul. [...], [...] W., decyzją z dnia 8 stycznia 2021 r., znak [...] pozwoleń wodnoprawnych dla potrzeb eksploatacji istniejącego kompleksu czterech stawów rybnych dla potrzeb hodowli karpia w miejscowości G., gm. K., zlokalizowanych na działkach nr 1 , 2, 3 am 1 obręb G. , w zakresie: pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody do stawów z rowu melioracyjnego, piętrzenia wody na stawach, zrzutu wody ze stawów do rowu melioracyjnego oraz na wykonanie urządzenia wodnego - ujęcia wody na rowie melioracyjnym.

W dniu 5 maja 2021 r. M. C. (dalej: "skarżący"), zam. ul. [...], [...] G. , zgłosił pisemnie (pismo z 23 kwietnia 2021 r.) swój udział jako strona postępowania, w sprawie wydania pozwoleń wodnoprawnych dla potrzeb eksploatacji kompleksu istniejących stawów do hodowli karpia, położonych w miejscowości G. , gm. K., w zakresie objętym przywołaną powyżej decyzją wodnoprawną. Jednocześnie z uwagi na pominięcie jego osoby w postępowaniu, jako właściciela działek w zasięgu oddziaływania, wniósł zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 marca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) – dalej "k.p.a.", o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia 8 stycznia 2021 r. W dniu 10 maja 2021 r. do organu I instancji wpłynęło kolejne pismo skarżącego, w którym doprecyzował, że wniosek z dnia 23 kwietnia 2021 r. należy rozumieć, jako żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w celu uchylenia lub zmiany rozstrzygnięcia ostatecznej decyzji Dyrektora ZZ z dnia 8 stycznia 2021 r. Jednocześnie skarżący wskazał, że dowiedział się o wydanej decyzji w dniu 30 marca 2021 r. od sąsiada. Zdaniem skarżącego zachował on zgodnie z art. 148 k.p.a. jednomiesięczny termin na złożenie podania o wznowienie postępowania. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia 21 maja 2021 r. wszczął postępowanie w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 8 stycznia 2021 r. Do postępowania organ I instancji dopuścił także Zarząd Dróg Wojewódzkich w O. (dalej: "ZDW"), który również złożył podanie o wznowienie postępowania opierając go na tej samej podstawie prawnej co skarżący (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

W dniu 7 czerwca 2021 r. przeprowadzono oględziny w terenie z udziałem stron postępowania oraz przy udziale skarżącego, z których sporządzono protokół.

Pismem z dnia 21 czerwca 2021 r., znak: [...], wezwano właściciela stawów rybnych do uzupełnienia operatu wodnoprawnego w zakresie określenia oddziaływania eksploatowanych przez niego stawów na grunty skarżącego, zlokalizowane na działkach sąsiadujących ze stawami oraz na sąsiadującą drogę wojewódzką nr [...] .

W dniu 12 lipca 2021 r. do organu I instancji wpłynęło zawiadomienie Dyrektora RZGW znak: [...] z 02-07-2021 r. o wszczęciu postępowania, na wniosek skarżącego, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ZZ z dnia 8 stycznia 2021 r. Z uwagi na tą okoliczność organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne postanowieniem z dnia 16 lipca 2021 r. znak: [...], do czasu zakończenia postępowania przez Dyrektora RZGW. Dyrektor RZGW decyzją znak: [...] z dnia 7 września 2021 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Od decyzji Dyrektora RZGW, skarżący złożył odwołanie do Prezesa Wód Polskich w W. , który decyzją z 26 listopada 2021 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W dniu 9 maja 2022 r. Dyrektor ZZ, postanowieniem znak: [...] podjął zawieszone z urzędu postępowanie administracyjne.

W dniu 9 czerwca 2020 r., pismem znak [...] dnia wezwano zainteresowane strony na rozprawę wyznaczoną na dzień 11 lipca 2022 r. W tym samym dniu organ I instancji wezwał właściciela stawów rybnych do uzupełnienia dokumentacji w zakresie wskazanym w piśmie [...] z dnia 21 czerwca 2021 r.

Na rozprawę przybył skarżący oraz przedstawiciel ZDW. Właściciel stawów rybnych nie przybył na rozprawę (nie odebrał wezwania, pomimo dwukrotnego awizowania). Na rozprawie obecne strony przedstawiły swoje stanowiska i oczekiwania, które zostały odnotowane w treści protokołu.

W dniu 10 sierpnia 2022 r. właściciel stawów rybnych złożył uzupełnienie do operatu wodnoprawnego sporządzone przez jego autorkę H. Z. z firmy G. Z opinii uzupełniającej wynika, że piętrzenie wody w stawach rybnych nie ma wpływu na poziom wód gruntowych na działkach sąsiednich tj. 4, 5 i 6. Autorka operatu szczegółowo wyjaśniła dlaczego w jej ocenie taki wpływ nie zachodzi. Organ I instancji stwierdził, że zarówno z operatu wodnoprawnego, jak i z jego uzupełnienia wynika, że brak jest także oddziaływania użytkowanych stawów w G. , zlokalizowanych na działkach nr 1 , 2, 3, na drogę wojewódzką nr [...] , zlokalizowaną na działce nr 7 w G. . Podobnie nie stwierdzono oddziaływania na przepust pod tą drogą. Organ podkreślił, że uczestniczący w rozprawie w dniu 11 lipca 2022 r. przedstawiciel ZDW nie wniósł uwag do sprawy w przedmiocie dokonanych ustaleń.

W dniu 29 sierpnia 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo właściciela stawów rybnych, w którym zobowiązał się on do obniżenia maksymalnego poziomu wody w stawach oraz do zmiany terminów zrzutu wody ze stawów.

Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania na wniosek skarżącego i ZDW a uzupełniony materiał dowodowy pozwolił na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji z dnia 8 stycznia 2021 r. i wydania pozwolenia wodnoprawnego z dodatkowymi obostrzeniami dotyczącymi zrzutu wód ze stawów oraz obniżeniu rzędnych spiętrzenia zwierciadła lustra wody na stawach, zgodnie z oświadczeniem właściciela stawów wynikającym z jego pisma z dnia 29 sierpnia 2022 r.

Decyzją z dnia 12 września 2022 r. znak: [...] Dyrektor ZZ uchylił własną decyzję z dnia 8 stycznia 2021 r. znak [...] oraz udzielił M. B. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - przebudowę rowu melioracyjnego G-2 oraz na szczególne korzystanie z wód obejmujące użytkowanie wody znajdującej się w stawach i rowach.

Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 15 września 2022 r., który pismem z dnia 29 września 2022 r. złożył od niej odwołanie.

W jego treści skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 § 1 , art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wskazał, że nie zgadza się z wnioskami organu I instancji w ramach oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż stawy rybne nie oddziaływają na jego nieruchomości i nie powodują zastoin wody na polach. Zarzucił organowi I instancji, że oparł swoje twierdzenia na operacie wodnoprawnym i nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia innych dowodów.

Prowadząc postępowanie odwoławcze Dyrektor RZGW wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie:

- Zarząd Zlewni Wód Polskich w O. pismem z dnia 2 listopada 2022r. znak [...];

- Gminną Spółkę Wodną w K. pismami z dnia 2 listopada 2022r. znak [...] oraz z dnia 6 grudnia 2022r. znak [...];

- M. B. pismami z dnia 2 listopada 2022r. znak [...] oraz z dnia 6 grudnia 2022r. znak [...];

- skarżącego pismami z dnia 2 listopada 2022r. znak [...] oraz dnia 6 grudnia 2022r. znak [...].

W odpowiedzi na wezwania Dyrektor ZZ w piśmie z dnia 28 listopada 2022 r. wyjaśnił, że z posiadanych map melioracyjnych wynika, iż w okolicach działek nr 4, 5, 6 obręb G. znajdują się rowy melioracyjne R-B, R-B-4, R-B-5, R-B-6, jednak treść map nie wskazuje aby na przedmiotowych działkach znajdował się drenaż. Gminna Spółka Wodna w K. wyjaśniła w piśmie z dnia 12 stycznia 2023 r., że działki nr 4,5 i 6 obręb G. nie znajdują się w administracji tej spółki i w związku z tym Spółka nie posiada map tych działek ani wiedzy o zlokalizowanych na nich urządzeń melioracji wodnych. Potwierdziła, że skarżący jest członkiem Gminnej Spółki Wodnej w K. , ale ww. działki nabył od Skarbu Państwa a takie nieruchomości nie posiadają uwarunkowań prawnych pozwalających spółce na administrowanie takimi nieruchomościami. W piśmie wyjaśniono także, że za te działki Spółka nie pobiera opłat i tym samym nie prowadzi konserwacji urządzeń melioracyjnych.

W piśmie z dnia 7 grudnia 2022 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez wykonanie w okresie pomiędzy 15 a 30 grudnia oględzin stawu nr 2 dla wykazania faktu, że stanowiące jego własność działki 4, 5 i 6 są zdrenowane, a wyloty z drenowań posadowione są w rowie bez nazwy pomiędzy stawem nr 2 a działką 5, a przez dreny w związku ze spiętrzeniem wody w stawie następuje cofka. Wniósł także o doręczenie mu odpisu operatu wodnoprawnego złożonego do akt sprawy. W piśmie z dnia 10 stycznia 2023 r. skarżący wystąpił ponownie o dokonanie przez organ odwoławczy oględzin działki nr 5 obręb G. i stawu nr 2 oraz o powołanie biegłego z zakresu melioracji, dla uzyskania pisemnej opinii odpowiadającej na pytanie czy spiętrzenie wody w stawie ma wpływ na powstanie zastoisk na działkach nr 4,5,6. W piśmie poinformował także, że wykonał przekopy kontrolne w celu zlokalizowania istniejącej sieci drenarskiej, co zostało udokumentowane na załączonych do pisma zdjęciach oraz filmach.

Właściciel stawów nie złożył żądanych przez organ odwoławczy dodatkowych wyjaśnień w sprawie.

Pismem z dnia 3 marca 2023 r. organ odwoławczy zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie, o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Pismem z dnia 13 marca 2023 r. skarżący wniósł ponownie wniosek o dokonanie oględzin działki nr 5 oraz stawu nr 2 a także o powołanie biegłego z zakresu melioracji dla uzyskania pisemnej opinii w sprawie czy spiętrzenie wody w stawie ma wpływ na powstanie zastoisk na działkach nr 4,5 i 6.

Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosków skarżącego i decyzją z dnia 5 kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W obszernym uzasadnieniu decyzji Dyrektor RZGW przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i oraz przywołał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, że zarówno organ I instancji w prowadzonym postępowaniu, jak i organ odwoławczy w postępowaniu uzupełniającym, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny - jakim jest właściwe funkcjonowanie wnioskowanych stawów realizujących funkcję zarówno produkcyjną, jak i przeciwpowodziową czy retencyjną oraz środowiskową - jak i interesy stron postępowania. Ustosunkowując się do wniosków dowodowych skarżącego organ odwoławczy uznał, że wnioskowany dowód z oględzin terenu przeprowadzony był przez organ I instancji w dniu 7 czerwca 2021 r. i skarżący nie był w stanie wykazać wylotu wody z drenażu przy stawie nr 2. Odnosząc się do wniosku w zakresie powołania biegłego z zakresu melioracji organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania wnioskodawca złożył operat wodnoprawny sporządzony przez osobę o wykształceniu, wiedzy i umiejętnościach z zakresu melioracji wodnych. W ocenie organu odwoławczego skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na związek piętrzenia wody w stawach z powstawaniem zastoisk na jego działkach nr 4,5,6.

Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że w punkcie VI zaskarżonej decyzji, zostały nałożone na właściciela stawów liczne obowiązki i wskazane warunki pod jakimi może z pozwolenia wodnoprawnego korzystać, w tym m.in. utrzymywania stawów wraz z urządzeniami z nimi powiązanymi, utrzymywania rowu G-2, nieprzekraczania dozwolonych rzędnych zwierciadła wody w poszczególnych stawach, a także prowadzenia gospodarki wodnej na stawach w sposób nie powodujący ujemnego wpływu na grunty sąsiednie.

Reasumując, organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie zachodzą przesłanki z art. 138 § 2 k.pa. do jej uchylenia, a wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzucił jej naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 7 art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.:

a) poprzez wadliwe przyjęcie, iż stan faktyczny sprawy jest wyjaśniony w sposób umożliwiający udzielenie M. B. pozwolenia wodnoprawnego,

b) poprzez przyjęcie, iż skarżący nie wykazał istnienia systemu istnienia rurek drenarskich na działkach 4, 5, 6, w sytuacji kiedy uczynił to pismem z dnia 10.01.2023 r.

c) w zw. z art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez brak rozważenia (a jedynie przytoczenie)

w decyzji faktów przedstawionych przez skarżącego, a mianowicie napływu rurkami drenarskimi wody od strony rowu bez nazwy na teren działek 4, 5, 6,

d) w zw. z art. 85 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu

z oględzin w okresie kiedy możliwe było obniżenie poziomu wody w stawie (15-30.01.2022 r., i w ten sposób ustalenie czy stawy pozostają w kontakcie hydraulicznym z działką nr 5,

e) w zw. z art. 85 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin w celu uzupełnienia dowodów w sytuacji kiedy stan faktyczny był niedostatecznie niewyjaśniony, dla potwierdzenia istnienia drenów, kierunku płynięcia wód, połączenia drenów z rowem oraz ujścia przepustu na terenie stawu nr 2 należącego do M. B. ,

f) w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustanowienia biegłego z zakresu melioracji, dla uzyskania pisemnej opinii odpowiadającej na pytanie czy spiętrzenie wody w stawie ma wpływ na powstanie zastoisk na działkach nr 4, 8, 6,

g) poprzez błędne przyjęcie, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. oraz inkwizycyjnemu charakterowi postępowania administracyjnego, iż to na skarżącym spoczywa obowiązkowe wykazania dowodów, z których wywodzi skutki prawne, co stanowiło podstawę dla odmowy ustanowienia biegłego.

W związku z podniesionymi zarzutami wniósł o:

1. uchylenie decyzji Dyrektora RZGW z dnia 5 kwietnia 2023 r. w części utrzymującej decyzję organu I instancji z dnia 12 września 2022 r. w zakresie pkt. II-X,

o oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

2. przekazanie sprawy do ponownego załatwienia organowi I instancji,

3. zasądzenie od Dyrektora RZGW na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

4. wstrzymanie przez Dyrektora RZGW wykonalności skarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy przez sąd.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie piętrzenie wody na stawach rybnych ma bezpośredni wpływ na powstawanie zastoisk na działkach należących do niego, sąsiadujących ze stawami. Podniósł, że organ niezasadnie zakwestionował istnienie drenażu na jego działkach. Opisał jakie działania podjął aby wykazać istnienie drenażu i dlaczego zawnioskował o dokonanie oględzin oraz powołanie biegłego z zakresu melioracji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz szczegółowo odniósł się do twierdzeń skarżącego zawartych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 5 kwietnia 2023 r. znak: [...].

Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego (zob. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 638). Odstępstwo od zasady ne bis in idem i od zasady trwałości decyzji ostatecznej jest tu zatem podyktowane nie tyle wadliwością samego rozstrzygnięcia, ile wadliwością poprzedzających je czynności procesowych (por. E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa - Zielona Góra 1994, s. 19). W każdym przypadku uruchomienia instytucji wznowienia postępowania od razu pojawia się kwestia istnienia przyczyn opisanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. W dalszej kolejności, i tylko w wypadku pozytywnych ustaleń co do przyczyn wznowienia postępowania, wyłania się, niejako na dalszym planie, kwestia, której dotyczyła decyzja wydana w toku instancji i która wobec uchylenia tej decyzji musi być rozstrzygnięta na nowo. Idzie tu oczywiście o sprawę administracyjną - tę samą sprawę administracyjną, która była już wcześniej przedmiotem czynności jurysdykcyjnych. "W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną" (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, tamże, s. 695).

Zanim jednak dojdzie do wznowienia postępowania w konkretnej sprawie muszą zostać zweryfikowane przesłanki jego dopuszczalności - przesłanki rozumiane jako warunki, od których zależy samo uruchomienie odnośnego trybu nadzwyczajnego. Kształtują się one różnie w zależności od tego, czy wznowienie ma nastąpić z urzędu, czy też na żądanie strony. Zawsze należy do nich zakończenie sprawy decyzją ostateczną (art. 145 § 1 ab initio k.p.a.) oraz brak przepisu szczególnego wyłączającego dopuszczalność wznowienia postępowania. W tym drugim przypadku dodatkowo trzeba brać pod uwagę: legitymację składającego podanie, zachowanie terminu do złożenia podania oraz wskazanie w podaniu okoliczności odpowiadającej przyczynie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r., II OSK 2598/10, LEX nr 1083642). Niespełnienie przesłanek, o których mowa, jest podstawą do wydania postanowienia odmownego, przewidzianego w art. 149 § 3 k.p.a. Gdyby zaś organ z takich czy innych przyczyn wszczął (wznowił) postępowanie, podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 18 lutego 2011 r., II OSK 176/10, CBOSA; wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 czerwca 2011 r., II SA/Bd 464/11, LEX nr 1085635; E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Odmowa wznowienia postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2006, nr 7-8, s. 121). Przy czym bezprzedmiotowość postępowania może być pierwotna, gdy sprawa, która jest załatwiana, nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, bądź następcza, jeżeli utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego.

Co do zasady, w sytuacji gdy wniosek o wznowienie opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (wyrok NSA z 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1332/09, LEX nr 737704).

Jak wynika z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z § 2 tego artykułu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie (o wznowieniu postępowania) stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie natomiast do treści art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Organ administracji bada zatem w pierwszej kolejności po wznowieniu postępowania, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Dopóki nie zostanie dokonana taka ocena, dopóty niedopuszczalne jest ponowne rozpoznawanie sprawy i dokonywanie merytorycznej oceny prawidłowości prawomocnej decyzji (wyrok NSA z 10 marca 1999 r., IV SA 2172/97, LEX nr 47255). Przepis art. 151 § 1 k.p.a. przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 k.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a gdy podstawy te są - uchyla się decyzję dotychczasową i rozstrzyga sprawę co do jej istoty.

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 23 kwietnia 2021 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia 8 stycznia 2021 r. Wniosek ten został przekazany do organu odwoławczego i procedowany. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby organ I instancji po wpłynięciu wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2021 r. wzywał go do wyjaśnienia treści pisma. Dopiero w dniu 10 maja 2021 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego (z dnia 6 maja 2021 r.) z wyjaśnieniem, że pismo, które nadał w dniu 30 kwietnia 2021 r. (z dnia 23 kwietnia 2021 r.) było wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem pozwolenia wodnoprawnego z dnia 8 stycznia 2021 r. Sam skarżący wskazał, że o wydaniu tej decyzji dowiedział się od sąsiada w dniu 30 marca 2021 r. i w jego ocenie dotrzymał terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. składając wniosek o stwierdzenie nieważności w dniu 30 kwietnia 2021 r. W ocenie Sądu wniosek strony z dnia 23 kwietnia 2023 r. nie spełniał wymogów wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego ponieważ nie wskazywał wprost przesłanki wznowieniowej oraz nie uzasadniał zachowania terminu do jego wniesienia wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. Dopiero pismo skarżącego z dnia 6 maja 2021 r. spełniało takie wymogi, ale zostało wniesione po upływie jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji z dnia 8 stycznia 2021 r. Skarżący wniósł pismo 10 maja 2021 r. czyli po upływie miesiąca od tej daty. Ocena tego faktu winna jednak uwzględnić, że działanie skarżącego miało miejsce w okresie obowiązywania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemicznego (odwołano go w dniu 16 maja 2022 r.). Ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) wprowadzono art. 15zzzzzn². Zgodnie z brzmieniem tego przepisu:

1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku nie przewidziano żadnych wyjątków. Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, w okresie stanu epidemii, organ powinien zastosować się do treści tego przepisu i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia. W świetle powołanego wyżej przepisu, gdyby organ stwierdził złożenie wniosku przez skarżącego po terminie winien był go zawiadomić o uchybieniu terminu i wyznaczyć mu termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Organ I instancji tego nie uczynił i postanowieniem z dnia 21 maja 2021 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia 8 stycznia 2021 r. uznając, że strona złożyła wniosek z zachowaniem ustawowego terminu. 2 lipca 2021 r. Dyrektor RZGW zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek skarżącego z dnia 23 kwietnia 2021 r. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z 8 stycznia 2021 r., które ostatecznie zakończyło się wydaniem decyzji przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 listopada 2021 r. znak: [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora RZGW z dnia 7 września 2021 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Sąd zauważa, że tryby nadzwyczajne cechuje niekonkurencyjność. Oznacza to, że okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia nie jest jednocześnie okolicznością skutkującą stwierdzenie nieważności decyzji. Nie jest rolą Sądu w ramach kontrolowanej sprawy weryfikowanie prawidłowości wymienionych wyżej decyzji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, ale w stanie faktycznym badanej sprawy okoliczność wskazana we wniosku strony z 23 kwietnia 2023 r. nie powinna uruchomić dwóch postępowań nadzwyczajnych, co w sprawie miało miejsce. Ponieważ organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie swojej decyzji z dnia 8 stycznia 2021 r., kolejnym etapem postępowania wznowieniowego powinno być ustalenie interesu prawnego skarżącego do występowania w tej sprawie w charakterze strony.

Zgodnie z art. 401 P.w. stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Z uwagi na powyższe kluczowym zagadnieniem dla zbadania interesu prawnego skarżącego jak również dla oceny interesu prawnego ZDW było zbadanie zasięgu odziaływania zamierzonego korzystania z wód przez właściciela stawów rybnych m.in. z uwagi na wysokość piętrzenia wody w stawach czy planowane zrzuty wody. Z materiału dowodowego sprawy wynika, w tym przede wszystkim z operatu wodnoprawnego sporządzonego na zlecenie właściciela stawów przez firmę G , a w jej imieniu H. Z., posiadającą wiedzę specjalistyczną, że zamierzone korzystanie z wód określone decyzją z 8 stycznia 2021 r. nie będzie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, w tym na nieruchomości należące do skarżącego oraz Województwa [...] (droga wojewódzka nr [...]). Takie wnioski można wyprowadzić z uzupełnienia operatu z dnia 30 listopada 2020 r., oraz z kolejnego jego uzupełnienia z dnia 1 sierpnia 2022 r., złożonego w ramach postępowania wznowieniowego. Pomimo składanych przez skarżącego wniosków dowodowych, dokonane w terenie oględziny nie potwierdziły twierdzeń skarżącego co do związku pomiędzy piętrzeniem wody w stawach a powstawaniem zalewisk na należących do niego działkach. W ocenie Sądu opis mechanizmu ich powstawania jest logiczny, oparty o specjalistyczna wiedzę hydrologiczną i uzasadniony w świetle całości materiału dowodowego sprawy. Nie bez znaczenia jest fakt, że mające w przeszłości miejsce melioracje łąk znajdujących się na działkach skarżącego wykonywane były na potrzeby terenów zielonych. Zmiana upraw z łąkowych na uprawy roślin typu kukurydza i dokonywanie na tym obszarze zabiegów agrotechnicznych związanych m.in., z orką i jej głębokością, mogły – co wynika również z opinii autorki operatu wodnoprawnego – doprowadzić do uszkodzenia płytkiego drenażu tego terenu. Fakt jego uszkodzenia został potwierdzony w materiale fotograficznym znajdującym się w sprawie (wyorane resztki kształtek ceramicznych na działkach skarżącego). Zdaniem Sądu, argumentem przesądzającym o słuszności wniosków wynikających z operatu wodnoprawnego jest fakt, że woda w rowie bez nazwy – do którego według skarżącego odprowadzana jest woda z drenażu - jest zawsze wyżej niż w stawie nr 2. Autorka operatu wskazała, że przesiąki jeżeli są, to z rowu bez nazwy do stawu. Słusznie więc organy orzekające w sprawie odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów dotyczących położenia drenażu na działkach skarżącego. Również sam skarżący nie wykazał mimo wykonywanych wykopów, że pomiędzy rowem bez nazwy a stawem nr 2 istnieje jakieś połączenie rurowe, które mogłoby wpływać na poziom wody w rowie bez nazwy.

Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie dokonały błędnej oceny ustalonego w ramach postępowania jej stanu faktycznego dotyczącego oddziaływania korzystania z wód przez właściciela stawów rybnych na nieruchomości sąsiednie. Organ I instancji uznał, że istnieją przesłanki do merytorycznej oceny ostatecznej decyzji z 8 stycznia 2021 r., pomimo, iż z materiału dowodowego sprawy wynika iż, zamierzone korzystanie z wód przez właściciela stawów nie oddziałuje na działki skarżącego oraz drogę wojewódzką nr [...] . W uzasadnieniu decyzji z 12 września 2022 r. organ I instancji nie zawarł żadnych rozważań na ten temat. W konsekwencji, organ I instancji uchylił swoją decyzję (jak to uzasadnił w pkt 7 na str. 14 uzasadnienia decyzji) z uwagi na zły stan przepustu pod drogą wojewódzką i wydał ponownie pozwolenie wodno-prawne dla właściciela stawów bazując na jego oświadczeniu z dnia 30.08.2022 r. o gotowości do obniżenia poziomu piętrzenia wody w stawach i zmianie terminu zrzutów wody. Również organ odwoławczy weryfikując decyzje organu I instancji nie odniósł się w treści uzasadnienia do oceny interesu prawnego skarżącego do udziału w postępowaniu w charakterze strony i oceny podstaw uchylenia przez organ I instancji swoje decyzji.

Sąd stwierdza, że w trakcie postępowania organy orzekające w sprawie dopuściły się istotnego naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 8, art. 11, art. 148, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz prawa materialnego tj. art. 401 P.w. Stwierdzone uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Pomimo zaskarżenia przez skarżącego decyzji organu odwoławczego w części utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w zakresie jej punktów od II do XII Sąd stwierdza brak takiej możliwości w świetle brzmienia art. 151 k.p.a. co powoduje, że decyzja ta musi zostać uchylona w całości.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w sentencji.

Prowadząc ponownie postępowanie w prawie organ I instancji uwzględni stanowisko sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.