Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 8052/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 627; art. 750; art. 628; art. 629; art. 632;art. 734 par 1; art. 355 par 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 22 par 1;
journal: Dz.U. 2022 poz 1510
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 80;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 66 ust. 1 lit e; art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1285
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant ref. staż Krzysztof Włoczkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 września 2022 r. nr 461/12/2022/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2022 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym pana M. S. (dalej także jako: Uczestnik postępowania) w okresach: od 30.01.2017 r. do 18.02.2017 r., od 28.02.2017r. do 30.03.2017 r., od 30.03.2017 r. do 30.04.2017 r., od 04.05.2017 r. do 29.05.2017 r., od 01.06.2017 r. do 26.06.2017 r., od 28.06.2017 r, do 09.07.2017 r., od 01.08.2017r., do 25.08.2017 r., od 04.08.2017 r. do 18.08.2017 r., od 04.09.2017 r. do 30.09.2017 r., od 02.10.2017 r. do 30.10.2017 r., od 31.10.2017 r. do 30.11.2017 r., od 30.11.2017 r. do 27.12.2017 r., od 04.01.2018 r. do 19.01.2018 r., od 05.02.2018 r. do 16.02.2018 r., od 27.02.2018 r. do 26.03.2018 r. od 03.04.2018 r. do 16.04.2018 r., od 10.05.2018 r. do 18.05.2018 r., od 04.06.2018 r. do 29.06.2018 r., od 30.06.2018 r. do 08.07.2018 r., od 05.07.2018 r. do 20.07.2018 r., od 03.08.2018 r. do 14.08.2018 r., od 04.09.2018 r. do 20.09.2018 r., od 03.10.2018 r. do 29.10.2018 r., od 29.10.2018 r. do 19.11.2018 r., od 30.11.2018 r. do 16.12.2018 r., od 27.12.2018 r. do 14.01.2019 r., od 06.02.2019 r. do 14.02.2019 r., od 01.03.2019 r. do 21.03.2019 r., od 01.04.2019 r. do 20.04.2019 r., od 30.04.2019 r. do 15.05.2019 r., od 03.06.2019 r. do 12.06.2019 r., od 27.06.2019 r. do 03.07.2019 r., od 30.07.2019 r. do 14.08.2019 r., od 17.09.2019 r. do 20.09.2019 r., od 01.10.2019 r. do 11.10.2019 r., od 29.10.2019 r. do 18.11.2019 r. z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu zawartych z płatnikiem składek [...] NIP [...] (powoływana dalej jako: płatnik składek, Spółka, Skarżąca).

Organ działał na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 109 ustawy w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.) zwanej dalej ustawą o świadczeniach, w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – powoływanej dalej jako: kpa i art. 102 ust. 7 ustawy o świadczeniach.

Jak wynika z akt, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej także jako: ZUS) pismem z dnia 18.02.2022 r., uzupełnionym korespondencją z dnia 21.02.2022 r. 21.03.2022 r. oraz z 2.05.2022 r. wystąpił na podstawie art. 109 ustawy z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Uczestnika postępowania z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu zawartych z płatnikiem składek z uwzględnieniem wskazanych wyżej okresów na przestrzeni lat 2017-2019.

Pismem z dnia 2.06.2022 r. poinformowano strony postępowania, tj. Uczestnika postępowania oraz płatnika składek o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego ww., z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu na rzecz płatnika składek oraz o możliwości wglądu i wypowiedzenia się, co do zgromadzonej dokumentacji, zgodnie z art. 10 oraz art. 73 § 1 kpa. Uczestnik postępowania pozostawił pismo bez odpowiedzi, natomiast płatnik składek pismem z dnia 09.06.2022 r. zajął stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 5.07.2022 r. zwrócono się do ZUS oddział w [...] o udzielenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Pismem z dnia 21.07.2022 r. ZUS udzielił odpowiedzi na powyższą korespondencję wskazując, iż wobec Uczestnika postępowania nie została wydana decyzja w zakresie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym oraz wypadkowym a toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w [...] nie dotyczy uczestnika postępowania.

Korespondencją z dnia 10.08.2022 r. poinformowano strony o zakończeniu postępowania w przedmiotowej sprawie.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy NFZ stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Uczestnika postępowania we wskazanych we wniosku okresach. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] przekazał informację o przeprowadzonej u płatnika kontroli w zakresie należnych składek, która wykazana została protokołem kontroli z dnia 05.11.2021 r. W trakcie kontroli ustalono, że Skarżący we wskazanych wyżej okresach na przełomie lat 2017-2019 wykonywał u ww. płatnika składek prace polegające na: wykonywaniu prac na kopalni [...] w postaci: roboty szybowe i montażowe na kopalni [...], koordynację i nadzór prac spawalniczych na kopalni [...] przy wymianie lin i naczyń, wymiana skipoklatki i przeciwwagi Szyb [...], rozładunek urządzeń z samochodu, montaż końcowy i przygotowanie zwijarek pionowych i poziomych do wymiany, obsługa zestawu remontowego podczas wymiany lin do [...], obsługa zestawu remontowego podczas wymiany lin dl [...].

W wyniku przeprowadzonej kontroli ZUS zakwestionował umowę o dzieło i stwierdził, że prace wykonywane przez Skarżącego miały charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.

Ponadto ZUS wskazał, iż płatnik składek pismem z dnia 09.11.2021 r. złożył zastrzeżenia do protokołu kontroli, w którym zakwestionował ustalenia w zakresie dotyczącym charakteru zawieranych "umów o dzieło". Zastrzeżenia płatnika składek nie zostały uwzględnione, a ustalenia zawarte w protokole kontroli są ostateczne.

Jak wynika z informacji przekazanych przez ZUS, płatnik składek nie zgłosił Uczestnika postępowania do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.

W związku z powyższym ZUS zwrócił się Śląskiego OW NFZ o wydanie stosownej decyzji. Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, to Prezes NFZ rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące m.in. objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. W sytuacjach wątpliwych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) dopiero decyzja NFZ może rozstrzygnąć istniejące wątpliwości, co do podlegania przez daną osobę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Ponadto z informacji przekazanych przez ZUS wynika, że Uczestnik postępowania w okresach wskazanych we wniosku posiadał inny tytuł do ubezpieczeń społecznych, tj. zatrudnienie.

Równocześnie ZUS wskazał, że ww. nie wykonywał umowy zlecenia na rzecz własnego pracodawcy, tj. nie zachodzi tożsamość płatnika.

ZUS przekazał do Śląskiego OW NFZ kopie umów o dzieło o nr: [...] z dnia 30.01.2017 r., [...] z dnia 28.02.2017 r., [...] z dnia 30.03.2017 r., [...]z dnia 04.05.2017 r., [...] z dnia 01.06.2017 r., [...] z dnia 28.06.2017 r., [...] z dnia 01.08.2017 r., [...] z dnia 04.08.2017 r., [...] z dnia 04.09.2017 r., [...] z dnia 02.10.2017 r., nr [...] z dnia 31.10.2017 r., [...] z dnia 10.12.2017 r, nr [...] z dnia 30.11.2017 r., [...] z dnia 04.01.2018 r., [...] z dnia 05.02.2018 r., [...] z dnia 27.02.2018 r., [...] z dnia 03.04.2018 r., [...] z dnia 10.05.2018 r., [...] z dnia 04.06.2018 r., [...] z dnia 15.06.2018 r., [...] z dnia 05.07.2018 r., [...] z dnia 03.08.2018 r., [...] z dnia 04.09.2018 r., [...] z dnia 03.10.2018 r., [...] z dnia 29.10.2018 r., [...] z dnia 30.11.2018 r., [...] z dnia 27.12.2018 r., [...] z dnia 06.02.2019 r., [...] z dnia 01.03.2019 r., [...] z dnia 01.04.2019 r., [...] z dnia 30.04.2019 r. [...] z dnia 03.06.2019 r., [...] z dnia 27.06.2019 r., [...] z dnia 30.07.2019 r., [...] z dnia 17.09.2019 r., [...] z dnia 01.10.2019 r., [...] z dnia 29.10.2019 r., z których wynika, że płatnik składek [...] [...] zawarł z Panem M. S. umowy nazwane umowami o dzieło.

Płatnik składek w piśmie z dnia 09.06.2022 r. oświadczył, że firmę [...] z Panem M. S. w 2017-2019 łączyły umowy o dzieło. Dodatkowo wyjaśnia się, że M. S. był w przedmiotowym okresie etatowym pracownikiem innej firmy, a z firmą [...] współpracował kilka lub kilkakrotnie w roku, w zależności od potrzeb i zleconych robót no umowie o dzieło.

ZUS w protokole kontroli z dnia 05.11.2021 r. stwierdził, iż płatnik składek w ramach swojej działalności zajmuje się głównie produkcją maszyn górniczych. W kontrolowanym okresie płatnik składek zawierał umowy cywilnoprawne, które zostały przez niego nazwane "umowy o dzieło". W ramach zawartych umów cywilnoprawnych osoby wykonywały prace związane z działalnością Spółki. Według ZUS, umowy cywilnoprawne, które w tytule zawierają nazwę "umowa o dzieło" zawarto w sposób ciągły, a przedmiot tych umów ma charakter czynności powtarzalnych, nie wymagających cech indywidualizacji. Chodziło o wykonanie określonych czynności. Zawarte umowy nie polegały na stworzeniu działa lub przetworzeniu go do innej postaci w jakiej poprzednio nie istniało. Czynności te nie doprowadziły do stworzenia żadnego unikatowego wytworu o zindywidualizowanych cechach. Były umowami starannego działania i nie miały indywidualnego charakteru.

Prezes NFZ wskazał, iż sprawy z zakresu kontroli, prawidłowości wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co wynika z zapisu art. 90 ust. 1 oraz art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Natomiast art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi, że "Prezes Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń".

Prezes NFZ wyjaśnił, iż o rodzaju stosunku prawnego przesądza nie sama nazwa umowy, ale faktyczna realizacja przez strony wzajemnych praw i obowiązków. Ocena jej charakteru zależy od rzeczywistej treści, celu oraz zgodnego zamiaru stron. Nawet więc leżeli przedsiębiorca nazywa swoją umowę "umową o dzieło", a w rzeczywistości jest to umowa zlecenia, zastosowanie w stosunku do tej umowy będą miały przepisy kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia. Nazwa umowy może jedynie być wskazówką interpretacyjną. Dokonując analizy postanowień umownych, może się okazać, że bez względu na nazwę ma się do czynienia z innym typem umowy, ale nie oznacza to, że należy go całkowicie zignorować. Wskazał nadto, iż nie wystarczy odpowiednio nazwać umowę lub wprowadzić do jej treści określone postanowienia, aby stworzyć pożądany przez strony stosunek prawny. Charakter stosunku prawnego ustala się na podstawie treści oświadczeń woli stron, dokonując ich wykładni, zgodnie z art. 65 kc, ale też na podstawie całokształtu faktów towarzyszących realizacji umowy. O tym, jaki stosunek prawny łączy strony w rzeczywistości rozstrzygają warunki, w jakich praca jest wykonywana, a nie sama nazwa umowy, czy nawet zamiar stron w tym zakresie.

Prezes NFZ podkreślił, że w zawartej z Uczestnikiem postępowania umowie nazwanej przez płatnika składek "umową o dzieło" strony określiły m. in. rodzaj czynności (np. wykonanie prac - roboty szybowe i montażowe, koordynacja i nadzór prac spawalniczych przy wymianie lin i naczyń, wymiana skipoklatki i przeciw wagi, rozładunek urządzeń z samochodu, montaż końcowy i przygotowanie zwijarek pionowych i poziomych do wymiany, obsługa zestawu remontowego podczas wymiany lin), termin wykonania czy też wysokość wynagrodzenia przysługującego za ich wykonanie. Tymczasem umowa o dzieło jako umowa rezultatu powinna zawierać kryteria, tj. parametry, jednostki metryczne itp., w oparciu o które możliwa będzie weryfikacja jej wykonania. W treści umowy nie było również postanowień dotyczących odbioru dzieła, czy rękojmi za wady, co jest elementem istotnym w przypadku umowy o dzieło.

Organ przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.11.2018 r., sygn. akt: III UK 176/17, stwierdzający, że "(:..) "oznaczenie" dzieła następuje pierwotnie - już w trakcie układania postanowień umownych. Podkreśla się także, że również i czynności stanowiące przedmiot umowy o świadczenie usług prowadzą do wystąpienia określonych skutków, gdyż każda czynność człowieka rodzi następstwa i prowadzi do zmiany rzeczywistości, w której następuje (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2017 r., III UK 53/16, LEX nr 2188651). Tak więc wynikiem umowy o świadczenie usług jest również określony rezultat, tyle tylko, że w tym przypadku nie stanowi on elementu istotnego tej więzi prawnej, jak ma to miejsce w umowie o dzieło (...). W spornych umowach płatnik powierzał ubezpieczonym tylko pewien wycinek większej całości - wykonanie określonych elementów, instalacji, remont (...) czynności te stanowiły pewien etap procesu produkcyjnego (...)".

Zdaniem Prezesa NFZ prace wykonywane przez Skarżącego nie noszą cech pozwalających na uznanie ich za "dzieło" lecz stanowiły typowe prace na kopalni. Nie zmierzały one do stworzenia unikatowego wytworu o zindywidualizowanych cechach. Miały one charakter standardowy, typowy i nie odbiegały od innych powszechnie dostępnych na rynku usług. Chodziło tylko o wykonanie określonych czynności. Brak kryteriów określających pożądany przez zamawiającego wynik (wytwór) umowy prowadzi natomiast do wniosku, że przedmiotem zainteresowania płatnika składek było wykonanie określonych czynności, a nie ich rezultat.

Prezes NFZ podniósł, że w umowie o dzieło, w przeciwieństwie do umowy o świadczenie usług czy umowy zlecenia, rezultat jest istotnym elementem więzi prawnej. Umowa o dzieło dotyczy wykonania dzieła, posiadającego indywidualne cechy, które może, ale nie musi być ucieleśnione materialnie. Dzieło musi jednak spełniać cechy "autorskiego wykonania", "autorskiego wytworzenia". W ocenie organu nie spełniają tej cechy prace wykonane przez Skarżącego.

Organ przywołał następnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 maja 2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 18/19 w którym w którym sąd zajął stanowisko, że prace związane z montażem, nie były to umowy o dzieło, lecz umowy o świadczenie usług, do których mają zastosowanie przepisy K.c., o zleceniu. WSA w przedstawianym wyroku podkreślił, że strony omawianych umów, określając ich przedmiot, nie sprecyzowały na czym ma polegać i czym ma się charakteryzować rezultat wykonanych umów mający stanowić dzieło w rozumieniu art. 627 K.c. Strony w omawianym przypadku nie określiły w umowach szczegółów prac związanych z montażem a w istocie konkretnego rezultatu tych prac. W związku z powyższym, w ocenie WSA w powoływanym wyroku strony nie określiły rezultatu spornych umów w sposób, który pozwalałby no zakwalifikowanie tych umów do umów o dzieło.

Prezes NFZ uznał zatem, iż Skarżący w ramach zawartych umów z płatnikiem składek wykonywał pracę na podstawie umów o świadczenie usług, do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a w konsekwencji zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy, obowiązującym od 01.10.2004 r., podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu zawartej z płatnikiem składek w okresach wskazanych w sentencji wydanej w sprawie decyzji.

Od powyższej decyzji płatnik składek wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom: wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, w szczególności poprzez zaniechanie oceny treści umowy stron zgodnie ż jej treścią i przepisami prawa, a nadto częściowo błędne ustalenie stanu faktycznego oraz wydanie decyzji w oparciu o wnioski niewynikające z częściowo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

b) naruszenie art. 627 k.c. poprzez jego niezastosowanie do częściowo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego łącznie z naruszeniem art. 750 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie doi częściowo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego;

c) naruszenie art. 64 § 1 i 2 k.c. poprzez dokonanie nieuprawnionej wykładni woli stron danej umowy o dzieło;

Wobec powyższego Skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej, a na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania prowadzonego przez organ oraz przez ZUS.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, prezentując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023, poz. 259 t.j.) - dalej także p.p.s.a.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa NFZ nie narusza przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu, który spowodowałby jej uchylenie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje, czy umowy zawarte przez Skarżącą spółkę jako płatnika z M. S. była umową o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Według art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Z kolei z mocy art. 750 k.c. do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Z akt sprawy i ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że przedmiotem analizy były umowy polegające na wykonywaniu nstp. czynności: kontrola liny [...] na [...] wymiana lin na [...]- [...], wymiana liny na [...] i wymiana liny na [...], wymiana 4 lin nośnych na [...], lin nośnych [...], wymiana 4 lin nośnych [...], wymiana 4 lin nośnych [...] , wymiana liny nośnej na [...], wymiana liny nośnej [...], wymiana liny płaskiej [...], wykonanie prac na kopalni [...]- roboty szybowe i montażowe, koordynacja i nadzór prac spawalniczych na kopalni [...] w Czechach, Wykonanie skipoklatki i przeciw wagi oraz wymiana lin nośnych szyb [...] , wymiana liny nośnej [...] oraz wymiana liny nośnej [...] , wymianą liny na [...] i wymianą zawieszeń [...], prace związane z wymianą lin 3 [...] i wymiana lin [...], prace związane z wymianą lin oraz prace przygotowawcze do załadunku i rozładunek sprzętu, Montaż, demontaż łożysk i czyszczenie rolek z łańcucha dociskowego do prac związanych z wymianą liny nośnej w górniczym wyciągu szybowym [...], wymiany zawieszeń [...] - czyszczenie rolek osi łańcucha, przegląd i czyszczenie śrub rzymskich do łańcucha [...], wymiana wkładek w ZR 1x320 [...], czyszczenie płyty ślizgowej pod zestawy remontowe, prace przygotowawcze dot. wymiany liny nośnej i zawieszeń w górniczym ciągu szybowym, prace związane z wymianą liny [...] : spawanie końcówek, lin, spawanie kieliszków, pospawanie wykładzin na koło zrębowe, wykonanie prac na kopalni [...] - roboty szybowe i montażowe na szybie [...], demontaż i czyszczenie elementów ciernego urządzenia hamującego dla kopalni [...]rozebranie i wyczyszczenie zacisku sercówkowego zawieszenia jednolinowego dla [...], spawanie układu prowadzenia liny wyrównawczej (rolek), rozładunek urządzeń z samochodu, montaż końcowy i przygotowanie zwijarek, obsługa zestawu remontowego podczas wymiany lin dla [...]oraz obsługa zestawu remontowego podczas wymiany lin dia [...], obsługa zestawu remontowego podczas robót szybowych, cięcie konstrukcji klatek przy ich demontażu po likwidacji urządzenia wyciągowego, oprawienie liny w zawieszeniu sercówkowym podczas montażu i demontażu zawieszeń 2-linowych szyb dla [...] , rozładunek urządzeń do wymiany, montaż oraz obsługa zwijarki pionowej szyb [...] zabudowa zawieszeń dla [...] , rozładunek urządzeń do wymiany, montaż oraz obsługa zwijarki pionowej dla [...] i [...] , rozładunek urządzeń do wymiany, montaż oraz obsługa zwijarki poziomej szyb [...] , rozładunek urządzeń do wymiany, montaż oraz obsługa zwijarki poziomej szyb [...], Demontaż i załadunek, rozładunek i montaż zestawu remontowego podczas wymiany dwóch klatek czteropiętrowych dla [...] szyb [...], Załadunek, rozładunek i montaż urządzeń [...] i obsługa zestawu remontowanego podczas skipu [...], demontaż, załadunek, rozładunek i montaż urządzeń [...], obsługa zwijarki poziome rozładunek samochodu ciężarowego z [...], załadunek samochodu ciężarowego na [...], rozładunek samochodu ciężarowego z [...], demontaż, załadunek, rozładunek i montaż urządzeń [...], obsługa zwijarki poziomej ([...]), demontaż, załadunek, rozładunek i montaż urządzeń [...], obsługa zwijarki poziomej. Jak wynika z powyższego wszystkie umowy dotyczyły typowych prac wykonywanych w kopalniach.

Treść ww. umów jest oparta na jednolitym wzorze gdzie ręcznie uzupełniano tylko niektóre z elementów. Umowy te składają się z 8 krótkich jednozdaniowych paragrafów a przedmioty umów polegające na "zleceniu" danych czynności określanej są również jednozdaniowymi opisami bez jakiegokolwiek klarownego opisu. Terminy odbioru prac (dzieła) strony ustalały w treści każdej z zawartych umów. Z tytułu wykonania dzieła Wykonawca otrzymał wynagrodzenie określone w danej kwocie brutto. W sprawach nieunormowanych odwołano się do przepisów kodeksu cywilnego. Do umów dołączono rachunek za wykonanie zleconych prac.

W ocenie Sądu powyższy materiał dowodowy pozwolił organowi na dokonanie prawidłowej oceny, że umowy z uczestnikiem postępowania stanowiły o ciągu określonych czynności starannego działania zmierzających do osiągniecia skutku w postaci wykonywania danych prac tj. rozładunku samochodu, czyszczenia, standardowych wymian eksploatacyjnych sprzętu używanego w kopalniach itp. Należy zaakceptować stanowisko organu, zgodnie z którym prace wykonywane przez Skarżącego nie noszą cech pozwalających na uznanie ich za "dzieło" lecz stanowiły typowe prace na kopalni. Nie zmierzały one do stworzenia unikatowego wytworu o zindywidualizowanych cechach. Miały one charakter standardowy, typowy i nie odbiegały od innych powszechnie dostępnych na rynku usług wykonywanych przez pracowników zatrudnionych na umowach o pracę. Chodziło bowiem wyłącznie o wykonanie określonych czynności. Brak kryteriów określających pożądany przez zamawiającego wynik (wytwór) umowy prowadzi natomiast do wniosku, .że przedmiotem zainteresowania płatnika składek było wykonanie określonych czynności, a nie ich rezultat w postaci wytworzenia zleconego dzieła.

W ocenie Sądu mimo wielu umów, typowość zlecanych czynności wskazuje na to, iż określony w ww. umowach każdy z przedmiotów nie mógł być kwalifikowany jako wykonanie konkretnego, wyodrębnionego dzieła. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, Skarżący otrzymywał wynagrodzenie za wykonanie czynności, a nie za osiągnięcie konkretnego rezultatu.

Należy dodać, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że płatnik zawarł z Zainteresowanym umowy określone jako umowy "o dzieło" zaś ich przedmiotem były jak wskazano powyżej czynności oparte na powtarzalnych typowych pracach wykonywanych w kopalni. Analiza tożsamych co treści (poza przedmiotem) umów wskazuje, iż treść zawartych umów nie wskazywała na konkretne szczegóły wykonywania danego dzieła, lecz opiewała na "wykonanie zlecenia wg. wykazu zleceń" lub hasłowe przedstawienie danych prac "cięci konstrukcji klatek przy demontażu itp" Brak uszczegółowienia wskazującego na ilości czy konkretny zakres prac jakie mają być wykonane. Zdaniem Sądu, tak ogólnie określony termin i przedmiot umowy wskazuje na to, że zlecenia nie były dostatecznie sprecyzowane ani zindywidualizowane w umowie. Nie było też w nich opisu jakiegokolwiek określonego rezultatu, którym miało być wykonanie samego zlecenia. Zwraca uwagę fakt niewykazania konkretnych zleceń w samej umowie która jest schematyczne i oparta na wykonywaniu danych czynności a nie na ich wykonaniu wg konkretnego dającego się poddać próbie rezultatu. Ponadto można stwierdzić, że określony w taki sposób rodzaj pracy - po spełnieniu dalszych warunków przewidzianych przez art. 22 § 1 k.p. - mógłby zostać uznany jako wykonywanie pracy starannie i sumiennie w ramach stosunku pracy, a nie umów prawa cywilnego. Praca polegająca na wykonywaniu wskazanych w umowach czynności stanowi bowiem w istocie świadczenie usług.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i dokonały prawidłowej jego oceny uznając, że czynności wykonywane przez Uczestnika miały wprawdzie prowadzić do jakiegoś skutku w wykonywania danych czynności w określonym czasie, jednakże w żadnym razie nie był to rezultat charakterystyczny dla umowy o dzieło. Wykonanie każdej z zawartych umów w oparciu o ogólnie określony przedmiot czynności wymagało bowiem wyłącznie starannego działania.

W konsekwencji uprawniona jest ocena, że zawarte pomiędzy stronami umowy nie przewidywały określonego rezultatu, w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Umówiona praca sprowadzała się bowiem do wykonywania czynności ściśle powtarzalnych, do których nie było konieczne posiadanie szczególnych właściwości osobistych względnie posiadania stosownych uprawnień oraz zezwoleń.

Proces ten stanowił zespół prostych, zestandaryzowanych i powtarzalnych czynności zmierzających do uzyskania skutku w postaci wykonywania zleconyc czynności typowych w pracach w kopalni. Nie można im przypisać szczególnych cech, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy i podlegającym ocenie końcowej rezultacie świadczonych usług. Nie wymagały one od wykonawcy posiadania specyficznych cech czy umiejętności, poza umiejętnościami zawodowymi, wyuczonymi. Prace tego rodzaju mogą zostać wykonane przez każdą osobę, która przejdzie odpowiednie przeszkolenia. Przy tego rodzaju pracy polegającej na przewiezieniu towaru trudno mówić, że polegała ona na dostarczeniu określonych wyników pracy w postaci dzieła.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie należy podkreślić, że jeżeli granica między usługą a dziełem jest płynna, to za kryterium odróżniające uznaje się możliwość poddania umówionego rezultatu dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Trudno wskazać o jakie wady fizyczne w niniejszej sprawie mogłoby chodzić. Istotą zawartych umów były czynność często skutkowe (jak np. sprawdzenie układów prowadzenia), czyli określonego działania, które doprowadzić miało do określonego stanu, choć część umów dotyczyła wprost jedynie samego wykonywania w danym czasie danych czynności (jak np. obsługa zestawu remontowego). W ocenie Sądu co do obu grup czynności nie sposób jednak uznać, iż stanowiły one czynności twórcze zmierzające do osiągnięcia danego rezultatu, który będzie mógł być w oparciu o zawarte umowy przez stronę Skarżącą oceniony. Sąd podziela zatem stanowisko organu, że kontrolowane umowy były umowami o świadczenie usług. Zainteresowany wykonywał powtarzalne, proste czynności fizyczne, mające charakter usługi, nie mające charakteru dzieła, nawet w postaci niematerialnej.

W tej sytuacji odmienna ocena ww. umów dokonana przez Skarżąca Spółkę nie może zmienić prawidłowego rozstrzygnięcia organu.

Tym samym nie są zatem są zatem zasadne stawiane przez nią zarzuty naruszenia art. 7,77 § 1 oraz art. 80 kpa. Stanowisko przez nią prezentowane stanowi jedynie polemikę z oceną organu, ale jej skutecznie nie podważa w sposób, który uzasadniałby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Dokonana bowiem przez organ administracji ocena materiału dowodowego pod kątem rzeczywistego charakteru umowy jest prawidłowa.

Należy stwierdzić, iż obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo). Stwierdził mianowicie, że: "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy (por. np. K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352). Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)".

Nadto, w wyroku z dnia 9 sierpnia 2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt: II GSK 3262/15 w stanie faktycznym dotyczącym powtarzalnych prostych czynności, Naczelny Sąd Administracyjny badał cechy umowy cywilnoprawnej, polegającej na przewożeniu rzeczy, kwalifikując ją jako umowę o dzieło. NSA stwierdził mianowicie: “WSA zasadnie uznał w ślad za organami administracji, że powyższe ustalenia wskazują, iż umowy zawarte między M. W. a [...] dotyczyły wykonania ciągu określonych, powtarzalnych czynności starannego działania, niezbędnych do przewiezienia towaru (podstawienie samochodu do załadunku, przewiezienie towaru, podstawienie samochodu do wyładunku), co wskazuje na wykonywanie pracy kierowcy, która stanowi w istocie świadczenie usług, a nie wykonanie dzieła." (...)" [N]ie można uznać, że w zawartych umowach możliwe jest wyodrębnienie konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, gdyż za taki nie można uznać podstawienia samochodu pod załadunek, przewozu towaru, a następnie podstawienia samochodu pod rozładunek. Zawarte przez strony umowy były typowymi umowami starannego działania, a nie umowami o dzieło. Celem umowy o dzieło jest bowiem osiągnięcie określonego rezultatu, a nie wykonanie czynności, które przy zachowaniu należytej staranności mają do niego doprowadzić. Nie oznacza to oczywiście, że umowa zlecenie (umowa o świadczenie usług) nie ma na celu doprowadzenie do powstania rezultatu, gdyż w innym przypadku dający zlecenie nie miałby interesu w zawieraniu takiej umowy (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 350/13). Cel dającego zlecenie nie jest jednak elementem przedmiotowo istotnym dla umowy zlecenia (umowy o świadczenie usług), nie oznacza to jednak, że nie istnieje (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 27 września 2012 r., sygn. akt III AUa 447/12).".

Z tą wyczerpującą analizą Sąd w niniejszym składzie się zgadza, przyjmując, że znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie i potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia dokonanego przez organ w zaskarżonej decyzji, a w szczególności dokonaną wykładnię prawa materialnego: zarówno co do art. 627 k.c. jak i w konsekwencji zastosowania art. 66 ust. 1 lit. e) w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 750 i 734 k.c. i objęcie Uczestnika obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Sąd doszedł bowiem do przekonania, że w niniejszej sprawie przyjmujący zamówienie zobowiązywał się jedynie do starannego przeprowadzenia wszystkich (powtarzalnych) czynności niezbędnych do wykonania zleconych czynności. Takiemu zobowiązaniu nie można przypisać cech (essentialia negotii) umowy o dzieło, o których mowa w cytowanym na wstępie art. 627 k.c.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.