Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 501/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 09 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 roku sprawy ze skargi J. K. na czynność Komendant Policji z dnia [...] lutego 2013 roku Nr [...] w przedmiocie odmowa zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych i cofnięcia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Policji (dalej: Komendant Policji lub WKWP) pismem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], odpowiadając na wniosek J. K. z dnia [...] stycznia 2013 r., odmówił skorygowania liczby punktów w ewidencji ukaranych kierowców, informując, że zapisy dotyczące wykroczeń wnioskodawcy zostały dokonane zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236 poz. 1998 ze zm.).

Organ wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. w miejscowości B. kierując samochodem osobowym J. K. trzykrotnie naruszył przepisy poprzez: 1) przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h - art 92a K.w., 2) wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi art.97 K.w., 3) niestosowanie się do znaku P-4 - linia podwójna ciągła – art. 92 § 1 K.w. Policjant nakładając mandat zastosował dyspozycję art. 96 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz. U. 46 poz.275 z późn.zm.), dalej: K.p.o.w., zgodnie z którą funkcjonariusz w postępowaniu mandatowym może nałożyć grzywnę w wysokości do 500 zł, a w przypadku, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń - do 1000 zł. Dlatego WKWP stwierdził, że postępowanie w sprawie tego wykroczenia zostało zakończone właśnie w postępowaniu mandatowym, a zgodnie z art. 98 § 3 K.p.o.w. mandat karny kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. W związku z tym, że J. K. potwierdził odbiór mandatu własnoręcznym podpisem, mandat stał się prawomocny i na podstawie § 4 ust. 1 oraz § 2 ust. 4 wyżej wskazanego rozporządzenia dokonano w ewidencji ukaranych kierowców wpisu ostatecznego 24 punktów. Dlatego Komendant Policji uznał, że sporządzony wniosek o ponowne sprawdzenie kwalifikacji jest całkowicie zasadny.

J. K. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. działając na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wezwał Komendant Policji do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieskorygowaniu punktów odnotowanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i poprzez niecofnięcie wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o sprawdzenie kwalifikacji skierowanego do Prezydenta Miasta P. w sytuacji, gdy zachodzą wszelkie warunki prawne i faktyczne dokonania wnioskowanych czynności.

W uzasadnieniu J. K. podniósł, że Komendant Policji nie powinien wprowadzać do obrotu - w tym jako podstawę wpisu do ewidencji punktów karnych – mandatu, który wystawiony został z naruszeniem obowiązujących przepisów, a jeśli podjął decyzję, że mandat ten stanowi jednak podstawę do wpisu punktów do ewidencji to winien to uczynić jedynie do wysokości punktów, jakie mógł policjant wystawiający mandat wpisać na jednym mandacie, czyli maksymalnie 10 pkt. WKWP winien skorygować liczbę przypisanych 25 pkt w ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym do 11 punktów, a następnie umniejszyć tak skorygowaną liczbę punktów o 6 pkt wynikającą z odbytego w dniu [...] maja 2012 r. szkolenia, a następnie wykreślenie pozostałych 5 pkt z uwagi na upływ 4 lat od ostatniego ukarania mnie mandatem. Na uzasadnienie wzywający wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. został ukarany jednym mandatem karnym w kwocie [...]zł i 24 pkt. Mandat ten wystawiony został z naruszeniem przepisów, albowiem ukarano jednym mandatem za popełnienie 3 wykroczeń w zakresie ruchu drogowego. Policjant który ustalił popełnienie trzech wykroczeń drogowych powinien za każde z nich nałożyć osobny mandat, ponieważ przepis art. 9 § 2 K. w., w którym jest mowa o zbiegu wykroczeń nie ma zastosowania w postępowaniu mandatowym. Tymczasem policjant nałożył jedną grzywnę kierując się nieznanej prawu wykroczeń, a tylko prawu karnemu, zasadzie wymierzenia kary łącznej, choć nie miał ku temu podstawy prawnej. Wzywając wskazał, że skoro otrzymał jeden mandat to winien on wynieść 500 zł. za jedno z opisanych w nim wykroczeń i w konsekwencji maksymalna ilość punktów winna wynosić nie 24 a 10. Ponadto J. K. wyjaśnił, że w dacie wystawienia tego mandatu miał 1 pkt karny za niewłaściwe parkowanie. Jeśli dodać do tego 10 pkt, a nie 24 pkt to w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego Komendant Wojewódzki Policji winien wpisać 10 pkt. W ewidencji tej widniałoby więc 11 pkt karnych a nie 25 pkt. Na poparcie swej argumentacji powołał się na pogląd wyrażony przez Sąd Rejonowy w S. w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2013 sygn. akt: II Ko [...], w którym wskazano, że "ukarany słusznie wskazuje że w postępowaniu mandatowym przyjęto nieprawidłową kwalifikację prawną, a co za tym idzie i wymiar grzywny nie jest właściwy". Ponadto dodał, że odbycie przez niego w dniu [...] maja 2012 r. szkolenia skutkować powinno umniejszeniem liczby punktów karnych o 6, a w rezultacie w ewidencji przypisanych mi punktów winno być 5. Z racji tej, że od dnia ukarania wskazanym mandatem minęły już 4 lata, w którym to czasie wnioskodawca nie popełnił żadnego wykroczenia drogowego, to na dzień dzisiejszy nie powinien mieć już na koncie punktów karnych.

W odpowiedzi z dnia [...] maja 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w P. podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.

J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą czynność Komendant Policji z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych i cofnięcia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że WKWP nie mógł wpisać do ewidencji kierowców 24 punktów karnych nałożonych na skarżącego mandatem seria cs nr [...] i nie miał podstaw do skierowania wniosku do Prezydenta Miasta P. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego jako kierowcy, ewentualne stwierdzenie, że zaskarżona czynność odmowna jest sprzeczna z prawem i bezskuteczna.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zaprezentowaną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Nadto podniósł, że wspomniany przez organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, jako wydany wbrew delegacji ustawowej, nie ma zastosowania i nie może stanowić podstawy odmowy umniejszenia otrzymanych punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zaznaczył, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji rozporządzenie może być wydane tylko na podstawie wyraźnego, tj. nieopartego na domniemaniu ani na wykładni celowościowej szczegółowego upoważnienia ustawy, w zakresie określonym w upoważnieniu, w granicach upoważnienia ustawy i w celu iej wykonania oraz w zgodzie z Konstytucją i wszystkimi obowiązującymi aktami ustawodawczymi. Dwie z ostatnich przesłanek nie zostały spełnione. Zdaniem skarżącego ustawa wyraźnie pozwala na coś, co rozporządzenie zakazuje. Nie jest to uzupełnienie treści ustawy celem jej wykonania, a istotna modyfikacja warunków określonych ustawą. Choć ustawa wskazuje, że odbycie szkolenia powoduje umniejszenie liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego to rozporządzenie stanowi, że jest inaczej, bowiem zawiera normę z ustawą sprzeczną. Przedmiotowo delegacja nie wskazuje też jednoznacznie, aby w rozporządzeniu miała być regulowana w jakikolwiek sposób kwestia kiedy szkolenie obniża punkty a kiedy nie.

Skarżący powołał przepisy art. 130 ust. 3 i 4 ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz./ 1137 ze zm., dalej: P.r.d.) oraz § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia, by następnie stwierdzić, że art. 130 P.r.d. określający, że dla obniżenia liczby punktów wystarcza jedynie odbycie szkolenia brzmi kategorycznie. Oznacza to, że przewidziane zostało jedno wykluczenie - korzyści z odbytego szkolenia nie dotyczą kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Regulacja ta jest komplementarna - szkolenie osób posiadających prawo jazdy dłużej niż rok zmniejsza liczbę punktów. To sformułowanie wyznacza zarazem granicę regulacji. Dalsza regulacja pozaustawowa musi w tej granicy się mieścić, musi uszczegółowić regulację, aby zrealizować zamierzenie ustawodawcy, że szkolenie na warunkach w ustawie podanych zmniejsza liczbę punktów. Przyjmowanie zamiast tego, kolejnego wyjątku nie znajduje się w ustawowo wyznaczonej granicy. Z tego powodu, zdaniem skarżącego treść § 8 rozporządzenia stoi w oczywistej sprzeczności z art. 130 P.r.d., który takiego zakazu nie przewiduje. W swej istocie wyjątek odnoszący się do osób z prawem jazdy poniżej 1 roku jak i ten z rozporządzenia dotyczący osób, które przekroczyły dozwoloną liczbę punktów nie różnią się pod kątem konsekwencji tzn. wykluczają umniejszenie punktów w wyniku odbycia szkolenia. Powstaje pytanie tylko dlaczego jeden z wyjątków znajduje się w ustawie, a drugi w akcie podustawowym. W konsekwencji dochodzi do kolizji, gdzie rozporządzenie wprowadza rozwiązanie sprzeczne z wytycznymi z ustawy: Skoro wyjątek został sformułowany tylko jeden i to w sposób szczegółowy to nie sposób uznać, że zamiarem ustawodawcy było tworzenie w drodze delegacji kolejnego i tylko jednego wyjątku, bo albo wszystkie znajdowałyby się w ustawie, albo w rozporządzeniu. Skoro jest inaczej a to znaczy; że wyjątki zostały wyczerpująco określono w ustawie.

Ponadto skarżący wskazał, że stosowane punkty za wykroczenia są po części sankcjami jak i środkami dyscyplinującymi. Taką samą funkcję pełni kurs powodujący zmniejszenie liczby punktów. Niewątpliwie ustawodawcy przysługuje swoboda polityczna określania sankcji za naruszenie prawa, ale Konstytucja wymaga poszanowania podstawowych zasad polskiego systemu konstytucyjnego, z zasada państwa prawnego na czele, wymagającą jasności normowania sposobu nakładania sankcji.

Powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego skarżący wskazał, że rozporządzenie ministra ma charakter aktu wykonawczego, wydanego na podstawie i w celu wykonania ustawy. Warunkiem uznania rozporządzenia za legalne jest spełnienie przez ten akt wykonawczy kilku istotnych warunków:

1) musi być wydane na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawy, w zakresie określonym w upoważnieniu;

2) brak stanowiska ustawodawcy w jakiejś sprawie, przejawiający się w nieprecyzyjności upoważnienia, musi być interpretowany jako nieudzielanie w danym zakresie kompetencji normodawczei. Upoważnienie nie może opierać się na domniemaniu objęcia swym zakresem materii w nim nie wymienionych. Nie podlega też wykładni rozszerzającej ani celowościowej;

3) jeżeli rozporządzenie określa tryb postępowania, to winno to czynić w taki sposób, aby zachowana została spójność z postanowieniami ustawy;

4) akt tego rodzaju oprócz niesprzeczności z aktem ustawodawczym, z którego wynika delegacja i na podstawie którego został wydany, nie może być sprzeczny z normami konstytucyjnymi, a także z aktami ustawodawczymi, które pośrednio lub bezpośrednio dotyczą materii będącej przedmiotem rozporządzenia.

W rezultacie każde rozporządzenie bezwzględnie musi się mieścić - co do przedmiotu i treści normowanych stosunków - w granicach upoważnienia ustawy do wydania takiego aktu i ma być wydane w celu wykonania ustawy. Co do kwestionowanych przepisów tak nie jest, bo z żadnego przepisu nie wynika w sposób przekonywający to, aby rozporządzenie miało określać nowe i sprzeczne z ustawą zasady wpływu odbycia szkolenia na liczbę punktów.

Skarżący podkreślił, że w przypadku sprzeczności z ustawą nie ma możliwości uznaniowego domniemywania upoważnienia ustawowego w oparciu niejednoznaczne kryteria. Domniemywanie ma sens w przypadku niejasnych regulacji wykonawczych mieszczących się jednak w granicy delegacji, a nie stosowanie domniemania do zapisów wyraźnie wykraczających poza delegację ustawową, celem właśnie rozszerzenia na nią tej delegacji. Rozporządzenie nie może uzupełniać ani modyfikować upoważnienia do jego wydania. Odstępstwa od treści upoważnienia nie mogą być usprawiedliwione względami praktycznymi ani potrzebami związanymi z rozstrzygnięciem konkretnych problemów prawnych. Niedopuszczalne jest zatem modyfikowanie czy uzupełnienie przez organ wykonawczy upoważnienia, nawet jeżeli może się to wydawać celowe z jakiegokolwiek punktu widzenia.

Skarżący podał, że warto zwrócić uwagę w sposób kompleksowy na treść całego rozporządzenia. W jego § 1 ujęta została przedmiotowo regulacja, która zresztą słusznie odpowiada treści art. 130 ust. 4 P.r.d. Punkty te zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzaniu z zachowaniem kolejności z § 1. Następnie przepisy rozporządzenia odnoszą się już do ostatniego zagadnienia regulowanego przez rozporządzenie tj. do podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Zdaniem skarżącego powyższe oznacza, że regulacja zawarta w rozporządzeniu w zasadzie trzyma się delegacji ustawowej i reguluje sprawy tam wskazane ze ścisłym zachowaniem kolejności przyjętej w § 1 rozporządzenia. Całe rozporządzenie wraz z załącznikami ma charakter techniczny i odnosi się samego trybu postępowania przy zachowaniu reguł ustawowych. Najistotniejszy dla sprawy § 8 winien jak to wynika z delegacji ustawowej określać technicznie kto prowadzi szkolenie, jaki jest jego program i liczbę usuwanych punktów. Powyższa treść w sposób nienastręczający wątpliwości interpretacyjnych wskazuje, że chodzi o wskazanie matematycznej liczby i nic ponadto. Liczba jako matematyczne pojęcie nie polega na określeniu nowych zasad usuwania punktów czy nie na dodatek odmiennie niż wskazane zostało to w ustawie. Rozporządzenie w ten sposób nie może być dalej idące niż sama ustawa na bazie której rozporządzenie wydano. Liczba usuwanych punktów to określenie konsekwencji odbycia kursu wg zasad określonych w ustawie, tzn. w przypadku spełnienia wymogów z art. 130 ust. P.r.d. bez zaistnienia tam wskazanej przesłanki negatywnej usunięciu podlega 6 punktów z ewidencji. Na poparcie swego stanowiska skarżący przywołał stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji w P. wniósł o jej oddalenie. Nadto powołując § 8 ust. 4 i 6 rozporządzenia stwierdził, że jako prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy mchu drogowego nie mógł zmniejszyć liczby punktów J. K., gdyż przekroczenie 24 punktów nastąpiło przed rozpoczęciem szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w P.. Bezspornym pozostaje fakt, iż strona w okresie od [...] marca 2012 r. do [...] kwietnia 2012r. dopuściła się dwóch naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które przypisanych zostało łącznie 25 punktów. Fakt ten stanowił podstawę do wystąpienia do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji.

Organ powołując się na judykaturę wskazał, że przepis art. 130 ust. 3 P.r.d. może dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne. Za takim rozumieniem przepisu przemawia także treść § 8 ust.6 rozporządzenia. W treści ust. 4 art. 130 P.r.d. wskazano jednoznacznie cel unormowania podstawowego. Mianowicie miał on na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia. Stanowi on jedynie konkretyzację normy zawartej w art. 130 ust. 3 P.r.d. Przepisy wykonawcze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych, ponieważ tylko w ten sposób mogą być wyznaczone granice, w jakich powinna mieścić się regulacja zawarła w przepisach ustawowych. Analiza tych przepisów prowadzi do jednoznacznych wniosków, iż zmniejszenie liczby punktów może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. Stosując więc w procesie odczytania regulacji ustawowych wykładnię systemową i funkcjonalną należy dojść do wniosku, iż akt podstawowy nie jest sprzeczny z delegacją ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej. Odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust.3 P.r.d. może być środkiem dyscyplinującym, ale nie może być środkiem skutecznym wobec przekroczenia 24 punktów. Kurs ma na jedynie umożliwić odzyskanie punktów, ale tylko w tych przypadkach, w których ustawodawca uznał, iż nie nastąpiło wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. W przeciwnym razie konieczny jest egzamin kwalifikacyjny. To jest pułap dyscyplinowania kierowców i ograniczania wielokrotnego naruszania przepisów.

WKWP nadmienił też, że postępowanie w sprawie popełnionego wykroczenia zostało zakończone w postępowaniu mandatowym w dniu [...] kwietnia 2012 r., a zgodnie z art. 98 § 3 K.p.o.w. mandat karny staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. W związku z tym, iż ukarany potwierdził odbiór mandatu karnego własnoręcznym podpisem, mandat stał się prawomocny i na podstawie § 4 ust. 1 oraz § 2 ust. 4 rozporządzenia dokonano w ewidencji ukaranych kierowców wpisu ostatecznego 24 punktów. Ponadto postanowieniem z dnia [...] marca 2013 roku, sygn. akt II Ko [...] Sąd Rejonowy w S. II Wydział Karny postanowił nie uchylić mandatu karnego seria CS numer [...] nałożonego na J. K. w dniu [...] kwietnia 2012 roku w wysokości [...] zł, a podstawę do usunięcia punktów wpisanych do ewidencji ukaranych kierowców może w tym przypadku stanowić jedynie uchylenie mandatu karnego.

Organ wyjaśnił też, że Policja nie jest organem uprawnionym do kontroli konstytucyjności przepisu rozporządzenia, tj. oceny jego zgodności z przepisem rangi ustawowej, a o przyjęciu odmiennego trybu postępowania, aniżeli wynikający z powszechnie obowiązujących przepisów, nie mogą decydować wyroki poszczególnych sądów administracyjnych, tym bardziej, że w odniesieniu do konstytucyjności przepisu § 8 ust.6 rozporządzenia, orzecznictwo to nie jest jednolite.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W pierwszym rzędzie ocenić należy dopuszczalność skargi złożonej w niniejszej sprawie.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, ze pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie ustalenia punktów karnych należy traktować jako akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i który podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 127/13 i postanowienia tegoż sądu z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 1413/11 i z dnia 9 marca 2010 r., sygn. I OSK 329/10. – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Takim pismem stanowiącym akt z zakresu administracji publicznej było w niniejszej sprawie pismo Komendant Policji z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], którym organ odpowiadając na wniosek J. K. z dnia [...] stycznia 2013 r., odmówił skorygowania liczby punktów w ewidencji ukaranych kierowców oraz wskazał, że w tej sytuacji sporządzony w stosunku do J. K. wniosek o ponowne sprawdzenie kwalifikacji jest całkowicie zasadny.

Następnie J. K. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wezwał Komendant Policji do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieskorygowaniu punktów karnych odnotowanych w ewidencji kierowców oraz braku cofnięcia wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o sprawdzenie kwalifikacji.

Do wywiedzenia powyższego wezwania doszło wprawdzie z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a., jednakże w ocenie sądu do uchybienia tegoż terminu doszło bez winy skarżącego, co uzasadniało rozpoznanie skargi.

Po uzyskaniu w dniu [...] maja 2016 r. odpowiedzi na powyższe wezwanie wywiódł w dniu [...] czerwca 2016 r., a więc w terminie przewidzianym w art. 53 § 2 P.p.s.a. skargę do tutejszego Sądu.

W skardze jako zaskarżoną czynność wskazano wprawdzie pismo Komendant Policji z dnia [...] maja 2016 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednakże z uzasadnienia samej skargi w sposób jednoznaczny wynika, iż intencją skarżącego było zakwestionowanie nie tyle tegoż pisma, lecz samego faktu nieskorygowania zgodnie z jego wnioskiem liczby przypisanych mu w odpowiedniej ewidencji punktów karnych, co w połączeniu z faktem, iż zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. zaskarżeniu podlega akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a nie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, uzasadniało przyjęcie, że przedmiotem skargi było nie pismo z dnia [...] maja 2016 r., lecz czynność z dnia [...] lutego 2013 r. polegająca na odmowie skorygowania liczby przypisanych skarżącemu punktów karnych i odmowie cofnięcia skierowanego do odpowiedniego organu wniosku o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami.

Nie doszło także do zaistnienia przesłanki odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., stanowiący, że sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub został już prawomocnie osądzona, albowiem przedmiotem kontroli sądowej w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. III SA/Po 1067/12 był wprawdzie akt Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia w przedmiocie odmowy zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych dotyczących J. K., jednakże był to inny akt z dnia [...] lipca 2012 r.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Rozpatrując sprawę w tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. nie narusza prawa w stopniu mającym jakikolwiek wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Uzasadniając powyższe stanowisko w pierwszej kolejności wskazać należy, iż choć odpowiedź na wezwanie do usunięcia prawa udzielona została [...] maja 2016 r., to skarżona czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. podjęta była w dniu [...] lutego 2013 r., a dotyczyła odmowy skorygowania dotyczących J. K. zapisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (dalej ewidencji) wprowadzonych w związku ze zdarzeniem drogowym zaistniałym w dniu [...] kwietnia 2012 r. i odmowy skorygowania tychże zapisów w związku z odbytym przez niego [...] maja 2012 r. szkoleniem.

W świetle powyższego dla oceny prawidłowości stanowiska organu co do odmowy skorygowania liczby punków karnych przypisanych w ewidencji J. K. koniecznym jest uwzględnienie stanu prawnego obowiązującego w datach zdarzeń, z których wywodzi on skutki prawne, to jest stanu prawnego z dnia [...] kwietnia 2012 r. odnośnie oceny prawidłowości przypisania mu określonej liczby punktów karnych w związku ze zdarzeniem zaistniałym tegoż dnia oraz w dniu [...] maja 2012 r. odnośnie odmowy zmniejszenia liczby punktów z tytułu odbycia szkolenia.

Ustalając powyższy stan prawny w pierwszym rzędzie wskazać należy na art. art. 139 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, stanowiący, iż ustawa ta wchodzi w życie z dniem 19 stycznia 2013 r., z wyjątkiem między innymi art. 98, art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, pkt 13, oraz art. 136 ust. 1-3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

W świetle powyższej regulacji uznać należy, iż w stosunku do zaskarżonej czynności zastosowanie znajdą odpowiednie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych.

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz.602 ze zm.) kwestie związane z ewidencją kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego reguluje w art. 130 (który będzie obowiązywał do 1 stycznia 2017 r., to jest do dnia wejścia w życie art. 125 pkt 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami) zgodnie z którym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji (ust. 1), Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (ust. 2), kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy (ust. 3).

Nadto w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazano, że minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;

2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;

3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;

4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;

5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.

Realizując powyższą delegację ustawową Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r., Nr 236 poz. 1998 ze zm.), które obowiązywało do dnia 9 czerwca 2012 r., kiedy to zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Powyższe oznacza, iż w kontrolowanej sprawie znajdzie zastosowanie rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Dokonując analizy wskazanych wyżej przepisów rangi ustawowej zauważyć należy, iż w art. 130 Prawa o ruchu drogowym ustawodawca, odmiennie niż w art. 98 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, który wejdzie wżycie od dnia 1 stycznia 2017 r. nie uregulował kwestii jednoczesnego popełnienia kilku naruszeń przepisów ruchu drogowego przez jedną osobę, przekazując tę kwestię w art. 130 ust. 4 pkt 1 do uregulowania właściwemu ministrowi w drodze rozporządzenia.

Wykonując delegację ustawową do określenia sposobu punktowania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w 2 ust. 4 rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2002 r. (i odpowiadającym mu 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r.) ustalił, że jeżeli jeden czyn popełniony przez kierowcę narusza więcej niż jeden przepis ruchu drogowego, w ewidencji uwidacznia się wszystkie naruszenia, przypisując każdemu odpowiednią liczbę punktów, z zastrzeżeniem ust. 5.

Taka zaś sytuacja zaistniała w dniu [...] kwietnia 2012 r., kiedy to J. K. jednym czynem jednocześnie naruszył trzy przepisy ruchu drogowego, to jest przekroczył prędkość powyżej 50 km/h, wyprzedzał na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim oraz niezastosował się do znaku poziomego "linia podwójna ciągła". Żaden z przepisów ruchu drogowego, które naruszył skarżący nie dotyczył znaków określonych kodem od C05 do C11 wymienionym w załączniku nr [...] o jakich mowa w § 2 ust. 5 i co za tym idzie nie znajdował do nich zastosowania wyjątek określony w § 2 ust. 4 in fine.

Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. wpisu ostatecznego do ewidencji dokonywało się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. wystawiony został J. K. mandat karny, który wobec jego przyjęcia uzyskał przymiot prawomocności i który - co należy podkreślić - nie został uchylony przez właściwy sąd.

Tymże prawomocnym mandatem stwierdzono popełnienie przez J. K. czynu wyczerpującego znamiona wykroczeń określonych w trzech wskazanych w nim przepisach ustawy.

Stąd też za prawidłowe uznać należy uwidocznienie w ewidencji wszystkich naruszeń przypisanych skarżącemu i wynoszącej 24 sumy punktów odpowiadających tym naruszeniom.

Powyższe oznacza, iż Komendant Policji prawidłowo pismem z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił skorygowania w tym zakresie zapisów ewidencji dotyczących wykroczeń popełnionych przez skarżącego.

Częściowo błędne jest jedynie uzasadnienie tegoż pisma, gdzie organ wadliwie wskazał, że skarżący trzykrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w sytuacji, gdy naruszenie miało charakter jednokrotny, lecz dotyczyło trzech różnych przepisów. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na trafność rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do argumentacji podnoszonej w tym zakresie przez skarżącego wskazać należy, iż wynika ona z braku rozróżnienia przez niego dwóch instytucji prawnych, to jest zbiegu przepisów prawa wykroczeń oraz zbiegu wykroczeń.

W przypadku zdarzenia z udziałem skarżącego doszło bowiem do zbiegu przepisów prawa wykroczeń, to jest określonej w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń sytuacji, gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona wykroczeń określonych w dwóch lub więcej przepisach ustawy, a nie do określonej w § 2 tego samego artykułu sytuacji orzekania za dwa lub więcej wykroczeń i wymierzenia kary łącznej, do czego faktycznie funkcjonariusz Policji w postępowaniu mandatowym uprawniony nie jest.

Wprost z art. 96 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia wynika zaś, iż w postępowaniu mandatowym dopuszczalne jest nałożenie jednej grzywny w przypadku zbiegu przepisów prawa wykroczeń (a wiec sytuacji gdy jeden czyn sprawcy wyczerpał znamiona kilku wykroczeń), a jedynym warunkiem jest by w zakresie wszystkich naruszonych przepisów postępowanie mandatowe było dopuszczalne (art. 96 § 2 zdanie drugie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia), co w niniejszej sprawie zostało spełnione.

Podkreślić przy tym należy, iż odnotowanie w ewidencji punktów z tytułu naruszenia przepisów ruchu drogowego nie ma charakteru sankcji karnej, lecz wyłącznie administracyjnej czynności materialnotechnicznej, co oznacza, że ewentualne uchybienia w postępowaniu mandatowym dotyczącym wykroczenia, o ile nie skutkowały uchyleniem mandatu przez właściwy sąd, nie mają wpływu na dokonywanie wpisu punktów w ewidencji o ile dany prawomocny mandat karny stwierdza określone naruszenie bądź naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Inaczej rzecz ujmując w świetle przytoczonych wyżej przepisów organ prowadzący ewidencję nie ma uprawnienia do weryfikowania czy dany prawomocny mandat karny został wystawiony prawidłowo w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia lub Kodeksu wykroczeń, lecz zobowiązany jest wprowadzić do ewidencji taką liczbę punktów karnych jak wynika z kwalifikacji prawnej czynu przypisanego danemu kierującemu prawomocnym mandatem.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi sprowadzającego się do zarzucenia organowi wadliwego braku zmniejszenia liczby punktów karnych w następstwie szkolenia i co za tym idzie wadliwego skierowania wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wskazać zaś należy, iż również ten zarzut uznać należy za nietrafny.

W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie regulacja zawarta w kwestionowanym przez stronę skarżąca § 8 ust. 6 rozporządzenia rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2002 r. (i odpowiadającego mu § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r.) nie może być bowiem uznana za przyjętą z przekroczeniem delegacji ustawowej i sprzeczną z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Regulacja ta wbrew twierdzeniom skarżącego nie tylko nie narusza w żaden sposób praw osób kierujących pojazdami, lecz wręcz służy temu by nie ponosiły one kosztów związanych z udziałem w szkoleniu, w sytuacji, gdy nie mogłoby to mieć wpływu na konieczność poddania ich kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Zauważyć bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Literalne brzmienie przepisu (użycie słowa "podlega") dowodzi, że przedmiotowe orzeczenie ma charakter związany. Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że w razie przekroczenia limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji – właściwy organ zobowiązany jest skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie omawianych kwalifikacji.

Z regulacji tej wprost wynika, że skierowanie na kontrolne badania kwalifikacji jest następstwem przekroczenia przez kierowcę określonej liczby punktów, a nie posiadania określonej liczny punktów na datę wydawania decyzji w sprawie.

Przesłanka skierowania na kontrolne badanie kwalifikacji aktualizuje się zatem już momencie zebrania liczby punktów przekraczających 24, a ewentualne późniejsze odbycie szkolenia w żaden sposób nie zmienia faktu, iż w dacie zebrania tychże punktów zaistniał stan faktyczny, z którym prawodawca wiąże po stronie organu Policji obowiązek skierowania wniosku do starosty, a po stronie starosty obowiązek uwzględnienia tegoż wniosku i skierowania danej osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że to art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym ustanawia limit punktów, po uzyskaniu których podjęta przez kierowcę samodzielnie reedukacja, o której mowa w art. 130 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie będzie już miała wpływu na zachowania organów administracji, a kierowca, który uzyskał w ciągu roku 24 punkty karne, nie może liczyć na obniżenie ich ilości ze skutkiem cofnięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

W konsekwencji stwierdzić należy, iż właściwe odczytanie treści przedstawionych regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie tylko odpowiada unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art.130 ust. 4 P.r.d. (por. wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1991/11, z dnia 8 sierpnia 2013 r.., sygn. akt I OSK 763/12, z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1690/ 12 i z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2057/12 – dostępne w CBOSA).

Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.