Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 404/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 1a, art. 6a, art. 11a
journal: Dz.U. 2022 poz 2057
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
article: art. 7, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: par. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2,3,4,6,9,10,11, par. 13 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 11 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Ł. na decyzję Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 7 marca 2024 roku nr WPZ.5290.2.2024.3.IO w przedmiocie nakazu wykonania obowiązku dostosowania drogi pożarowej do wymogów ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 marca 2024 r., znak: WPZ.5290.2.2024.3.IO, sprostowaną postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r., Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, 803), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", i art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 127), art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 2057 ze zm.) oraz § 12, § 13 i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 15 stycznia 2024 r., znak: MZ.52802.1.20.2023, nakazującą doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł., w terminie do 31 grudnia 2024 r.

Z akt sprawy wynika, że na skutek wniosku jednego z lokatorów budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w Ł. przy ul. [...], stanowiącego własność Wspólnoty Mieszkaniowej [...], o kontrolę dróg pożarowych dla ww. budynku Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi (zwany dalej: "Komendantem Miejskim PSP w Łodzi") przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w zakresie rozpoznania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej względem budynku przy ul. [...] w Ł. Z ustaleń wskazanych czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 6 listopada 2023 r. sporządzony został protokół, który został podpisany, bez wnoszenia zastrzeżeń, przez dwóch członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej – A. Z. i M.P.

W toku kontroli ustalono, że dla kontrolowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w Ł., posiadającego pięć kondygnacji nadziemnych, nie zapewniono drogi pożarowej. W następstwie ustaleń z kontroli Komendant Miejski PSP w Łodzi wszczął postępowanie administracyjne w zakresie dostosowania przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego do wymagań ochrony przeciwpożarowej, to jest usunięcia nieprawidłowości w postaci braku doprowadzenia drogi pożarowej o wymaganych parametrach, umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do wyżej wymienionego obiektu o każdej porze roku.

O wszczęciu postępowania strona została poinformowana zawiadomieniem z dnia 7 listopada 2023 r., które zostało skutecznie doręczone w dniu 17 listopada 2023 r. W zawiadomieniu organ poinformował także o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz o możliwości składania w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. zawiadomienia, wyjaśnień, zastrzeżeń oraz wniosków dowodowych w związku z prowadzonym postępowaniem. W określonym powyżej terminie strona nie złożyła dodatkowych wyjaśnień w sprawie.

W dniu 27 grudnia 2023 r. Komendant Miejski PSP w Łodzi pismem z dnia 18 grudnia 2023 r. zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego i ponownie wskazał na możliwość wypowiedzenia się na piśmie co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów - w terminie 14 dni. Strona nie odniosła się do ww. zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie nakazania usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej dotyczących zapewnienia do przedmiotowego budynku drogi pożarowej.

Decyzją z dnia 15 stycznia 2024 r. Komendant Miejski PSP w Łodzi nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł.

Od powyższej decyzji skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w Ł., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożyła odwołanie do Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi, podnosząc szereg zarzutów odnoszących się w głównej mierze do zagadnień procesowych, w tym kwestii naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegających na:

- zaniechaniu przeprowadzenia czynności dowodowych celem ustalenia czy istniejący chodnik posadowiony od frontu i tyłu budynku spełnia wymagania drogi pożarowej,

- naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w obrębie nieruchomości wspólnej istnieje możliwość doprowadzenia drogi pożarowej,

- zaniechaniu przeprowadzenia czynności dowodowych celem ustalenia możliwości faktycznych i prawnych doprowadzenia drogi pożarowej, w sytuacji gdy Wspólnota Mieszkaniowa nie jest właścicielem terenu wokół budynku położonego w Ł. przy ul. [...], lecz biorącym w użyczenie jedynie fragment terenu na podstawie umowy użyczenia nr [...] zawartej z Miastem Łódź,

- zaniechaniu rozważenia przez organ I instancji podjęcia w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej tzw. rozwiązań zamiennych w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej,

- błędnym przyjęciu przez organ I instancji, że wykonanie obowiązku polegającego na doprowadzeniu do budynku drogi pożarowej w terminie do 31 grudnia 2024 r. jest realne do wykonania.

Mając powyższe na uwadze pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania organu I instancji w całości, ewentualnie uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 7 marca 2024 r. Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że istotą w sprawie jest ocena, czy organ PSP I instancji zasadnie uznał, iż zachodzą podstawy do nałożenia obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W tym kontekście po analizie akt sprawy stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Komendanta Miejskiego PSP w Łodzi z dnia 15 stycznia 2024 r. jest prawidłowe.

W dalszej kolejności, po przywołaniu treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2057 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "ustawa o ochronie przeciwpożarowej" oraz § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie", organ odwoławczy w odniesieniu do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych celem ustalenia czy istniejący chodnik posadowiony od frontu i tyłu budynku spełnia wymagania drogi pożarowej - wskazał, że w sposób prawidłowy dokonano oceny warunków istniejących na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych, stwierdzając, że komunikacja wokół budynku zrealizowana jest w oparciu o układ chodnikowy o szerokości ok. 1,5 m. Dojazd do budynku dla jednostek ochrony przeciwpożarowej możliwy jest jedynie poprzez ul. [...], która połączona jest z przedmiotowymi chodnikami. Dla budynku nie stwierdzono doprowadzenia drogi pożarowej o wymaganych parametrach zgodnie z § 12 i 13 rozporządzenia. W nawiązaniu do powyższego, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, co powoduje, że zarzut odwołania jest chybiony i tym samym nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Następnie organ II instancji wskazał, że skarżąca podniosła, iż organ I instancji w sposób błędny przyjął, że w obrębie nieruchomości wspólnej położonej w Ł. przy ul. [...] istnieje możliwość doprowadzenia nowej drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni spełniającej warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w treści odwołania podniesiono kwestię, iż nieruchomość wspólna położona w Ł. przy ul. [...] stanowi nieruchomość budynkową, po tzw. obrysie (za wyjątkiem wąskiego chodnika wzdłuż nieruchomości) i Wspólnota Mieszkaniowa nie jest właścicielem terenu wokół budynku, a jedynie posiada w użyczeniu część terenu na podstawie umowy użyczenia nr [...] zawartej z Miastem Łódź. A zatem, w ocenie odwołującej się, doprowadzenie do budynku drogi pożarowej wymagałoby przez Wspólnotę działań celem objęcia w posiadanie terenu, którego nie jest właścicielem, co implikuje konieczność podjęcia uchwały przez współwłaścicieli nieruchomości. Co więcej – zdaniem odwołującej się - nie można wykluczyć sytuacji, że nie wyrażą oni zgody na odpłatne objęcie w posiadanie terenu, jak również właściciel terenu wokół budynku, może nie wyrazić zgody na zmianę przeznaczenia terenu na drogę pożarową i taka sytuacja, w ocenie odwołującej się, może skutkować niewykonalnością decyzji.

Odnosząc powyższe do nałożonego obowiązku wynikającego z powołanego wyżej art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej organ odwoławczy wyjaśnił, że to właśnie właściciel budynku, w ramach przygotowania go do prowadzenia akcji ratowniczej, jest zobligowany do zapewniania dla niego drogi pożarowej w sposób określony w wymienionych powyżej przepisach w sprawie dróg pożarowych. W kontekście powyższego, zdaniem organu II instancji, nietrafione jest twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że do realizacji obowiązku niezbędne jest posiadanie terenu wokół budynku, który to stanowić ma o wykonalności obowiązku. W analizowanym przypadku to nie teren, a wyłącznie budynek stanowiący własność Wspólnoty Mieszkaniowej implikuje obowiązek zapewnienia drogi pożarowej. Przy tym, droga pożarowa do budynku nie musi wcale przebiegać przez teren stanowiący własność właściciela budynku (np. w zabudowie śródmiejskiej gros budynków zrealizowanych w zabudowie pierzejowej ma zapewnione drogi pożarowe w ramach dróg publicznych). Natomiast w świetle przywołanych powyżej przepisów przeciwpożarowych to w gestii właściciela budynku, którego usytuowanie wymaga doprowadzenia drogi pożarowej, jest wdrożenie rozwiązań organizacyjno-technicznych zapewniających takową drogę. W sytuacji, gdy na potrzeby doprowadzenia drogi pożarowej do danego istniejącego budynku użytkowanego konieczna okaże się ingerencja w teren stanowiący własność innego podmiotu, należy poczynić stosowne ustalenia w tym zakresie z tym podmiotem oraz uzyskać zgody odpowiednich urzędów na przeprowadzenie planowanych robót (jeżeli na mocy przepisów odrębnych charakter robót tego wymaga). Jednocześnie, podjęcie inicjatywy w powyższym zakresie jest wyłącznie zadaniem właściciela budynku, który wymaga doprowadzenia drogi pożarowej, a nie właściciela terenu, przez który przebiega droga, czy też organu administracji publicznej nakładającego obowiązek zapewnienia drogi pożarowej.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że obowiązek nałożony w decyzji organu I instancji znajduje uzasadnienie w najważniejszych dla człowieka wartościach związanych z ochroną życia i zdrowia ludzi. Oczywista w tym świetle wydaje się potrzeba i konieczność zapewnienia drogi szybkiego dotarcia służb ratowniczych do budynku w przypadku pożaru czy innych zagrożeń, w tym pojazdami jednostek ochrony przeciwpożarowej o określonych parametrach, odpowiednio wyposażonymi do prowadzenia akcji ratunkowych. Stąd też zdaniem organu II instancji, brak jest podstaw prawnych i faktycznych, aby uznać za zasadne zarzuty odwołania dotyczące niewykonalności decyzji w zakresie nałożonego obowiązku dotyczącego doprowadzenia drogi pożarowej. Jednocześnie organ odwoławczy dodał, że oceniając przykładowo wskazane problemy, na jakie może natrafić Wspólnota podejmując czynności zmierzające do zapewnienia drogi przeciwpożarowej, stwierdzić należy, iż nie są one niewykonalne, lecz uzależnione od określonych metod faktycznych i prawnych tych działań oraz skuteczności podjętych czynności.

Odnosząc się do kolejnego argumentu podniesionego w odwołaniu dotyczącego nieuwzględnienia przed wydaniem decyzji organ I instancji możliwości zastosowania tzw. rozwiązań zamiennych, o których mowa w art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że w decyzji Komendant Miejski PSP w Łodzi informował stronę o możliwości skorzystania na cele zapewnienia drogi pożarowej do budynku z procedury, o której mowa w art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, tj. zastosowania rozwiązań zamiennych do wymagań ochrony przeciwpożarowej dotyczących m.in. dróg pożarowych. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że opracowanie i wdrożenie rozwiązań zamiennych, o których mowa powyżej, także leży w gestii właściciela budynku, a nie organu Państwowej Straży Pożarnej. W przypadku podjęcia decyzji o skorzystaniu z trybu określonego w art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, właściciel budynku powinien przedsięwziąć określone czynności. Po pierwsze, powinien zlecić wykonanie ekspertyzy technicznej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Po drugie, po uzyskaniu ww. ekspertyzy technicznej powinien wystąpić z wnioskiem, uzasadnionym tą ekspertyzą, do Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi o wyrażenie zgody na zastosowanie określonego zakresu rozwiązań zamiennych do wymagań ochrony przeciwpożarowej. W przypadku uzyskania zgody należy wykonać zaaprobowane przez Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, w drodze postanowienia, rozwiązania zamienne. Podsumowując powyższą kwestię, organ odwoławczy stwierdził, że Komendant Miejski PSP w Łodzi, działając w myśl art. 9 k.p.a., poinformował stronę o możliwości wdrożenia rozwiązań zamiennych w sytuacji uznania, że z uwagi na lokalne uwarunkowania zasadne jest przyjęcie innych rozwiązań niż wynikających z nałożonego obowiązku. Tym samym, zarzuty strony w tej kwestii organ II instancji uznał za nietrafione.

Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że w odwołaniu zakwestionowano realność terminu realizacji decyzji, wskazując, że jest on nierealny, nieuwzględniający sytuacji finansowej Wspólnoty Mieszkaniowej. Zastrzeżono, że realizacja działań służących doprowadzeniu drogi pożarowej wymagać będzie podjęcia szeregu czynności prawnych i faktycznych, które trwać mogą wiele miesięcy. Okoliczności te, w ocenie skarżącej, nie zostały uwzględnione podczas określania terminu realizacji obowiązku. Odnosząc się do powyższej argumentacji organ odwoławczy stwierdził, że organy PSP nie mają obowiązku dokonywania oceny kondycji finansowej stron postępowania, gdyż obowiązek przestrzegania prawa w zakresie ochrony przeciwpożarowej jest obowiązkiem bezwzględnym, niezależnym od sytuacji finansowej strony. Każdy podmiot powinien w kalkulacji swojej działalności uwzględnić środki finansowe zapewniające spełnianie obowiązków ustawowych, w tym: wynikających z konieczności zapewnienia właściwych warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku. Organ nie jest także zobowiązany badać, czy strona "ma czas" wykonać obowiązki, a jego rolą jest ustalenie takiego terminu, w którym - obiektywnie rzecz ujmując - każda strona jest w stanie wykonać dany obowiązek. Podczas wydawania decyzji nakazujących usunięcie nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, organy PSP wyznaczając termin realizacji obowiązków mają obowiązek kierować się przede wszystkim interesem społecznym, dotyczącym dopuszczalnej tolerancji czasowej trwania nieprawidłowości oraz słusznym interesem strony, z którego wynika realna możliwość wykonania koniecznych prac.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że termin określony przez organ I instancji jest terminem realnym do realizacji obowiązku. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że strona, pomimo dwukrotnego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie, nie skorzystała ze swojego uprawnienia i nie składała żadnych wniosków, w tym wniosku o określenie stosownego dla niej terminu realizacji ewentualnego obowiązku zapewnienia drogi pożarowej. Organ odwoławczy dodał przy tym, że Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w uzasadnionych przypadkach możliwość zmiany ostatecznych decyzji, również w zakresie terminu realizacji obowiązków ciążących na stronie, po wykazaniu zasadności takiej zmiany oraz przesłanek zmiany decyzji, jak również np. w przypadku uzyskania zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych do wymagań ochrony przeciwpożarowej.

Skargę na powyższą decyzję Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 7 marca 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w Ł., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.28 k.p.a., objawiające się nałożeniem na Wspólnotę Mieszkaniową decyzji nakazującej doprowadzenie drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł., podczas gdy stroną, na którą organ powinien nałożyć przedmiotowy obowiązek są współwłaściciele nieruchomości wspólnej położonej w Ł. przy ul. [...] jako osoby faktycznie władające budynkiem, co w konsekwencji skutkowało skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ewentualnie w przypadku przyjęcia przez Sąd, że w sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji:

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na:

- zaniechaniu przeprowadzenia czynności dowodowych celem ustalenia - przy użyciu urządzeń pomiarowych - wymiarów chodnika posadowionego od frontu i od tyłu budynku przy ul. [...] w Ł. oraz ustalenia czy przedmiotowy chodnik spełnia wymogi drogi pożarowej;

- naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w obrębie nieruchomości wspólnej położonej w Ł. przy ul. [...] istnieje możliwość doprowadzenia drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni spełniającej warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł.;

- zaniechaniu przeprowadzenia czynności dowodowych celem ustalenia możliwości faktycznych i prawnych doprowadzenia drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni spełniającej warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, w sytuacji gdy Wspólnota Mieszkaniowa nie jest właścicielem teren wokół budynku położonego w Ł. przy ul. [...], lecz biorącym w użyczenie jedynie fragment terenu na podstawie umowy użyczenia nr [...] zawartej z Miastem Ł.;

- zaniechaniu rozważenia przez organ II instancji podjęcia w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Ł. tzw. rozwiązań zamiennych w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej;

- błędnym przyjęciu przez organ I instancji, że wykonanie obowiązku polegającego na doprowadzeniu drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni w terminie do 31 grudnia 2024 r. jest realne do wykonania, szczególnie uwzględniając sytuację finansową Wspólnoty oraz aspekt własnościowy terenu położonego wokół budynku przy ul. [...] w Ł..

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w całości, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie w przypadku przyjęcia przez Sąd, że w sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w całości, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie jest podmiotem wskazanym przez ustawodawcę, na który może zostać nałożony obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w Ł. przy ul. [...]. Odwołując się przy tym do treści art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej pełnomocnik skarżącej wskazał, że obowiązek w zakresie doprowadzenia drogi pożarowej do nieruchomości wspólnej leży na właścicielu, a zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali to ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. W realiach sprawy, w ocenie pełnomocnika skarżącej, pod pojęciem "właściciel budynku" należy rozumieć właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową, a zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. W przedmiotowej sprawie Wspólnota nie dysponuje zawartą umową o zarządzanie nieruchomością wspólną w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, a tym bardziej umową o oddanie w użytkowanie budynku wielorodzinnego położonego w Ł. przy ul. [...] (przedmiotowy aspekt nie był badany przez organ I i II instancji w toku postępowania dowodowego). Wobec tego zdaniem pełnomocnika skarżącej - zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz gradacją podmiotów odpowiedzialnych za realizację obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - podmiotem odpowiedzialnym w niniejszej sprawie jest faktycznie władający budynkiem. Wspólnota Mieszkaniowa jako ogół właścicieli nie jest podmiotem władającym terenem, lecz właściciele lokali ją tworzący. Wobec tego decyzje zarówno organu I, jak i II instancji zostały skierowane do podmiotu, który nie jest stroną postępowania i powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez stwierdzenie ich nieważności w całości.

W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ II instancji zaniechał przeprowadzenia czynności dowodowych celem ustalenia - przy użyciu stosownych urządzeń pomiarowych - wymiarów chodnika posadowionego od frontu i od tyłu budynku przy ul. [...] w Ł. oraz ustalenia czy przedmiotowy chodnik może spełniać wymogi drogi pożarowej. Dodał przy tym, że Wspólnota nie jest właścicielem terenu wokół budynku, zatem z uwagi na brak prawa zabudowy sąsiedniego gruntu nałożony obowiązek jest niewykonalny w momencie wydanie decyzji organu I i II instancji.

Nadto pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organ II instancji powinien uwzględnić przed wydaniem decyzji możliwość zastosowania tzw. rozwiązań zamiennych, o których mowa w art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, szczególnie biorąc pod uwagę aktywną postawę Wspólnoty prezentowaną na przestrzeni lat w zakresie m.in. wymiany drzwi piwnicznych na przeciwpożarowe. Strona proponuje m.in. oświetlenie awaryjne, hydrant przy bloku, wykorzystanie drogi znajdującej się między Szkołą [...] nr [...] a żłobkiem.

Końcowo pełnomocnik skarżącej wskazał, że przeprowadzenie działań celem doprowadzenia drogi pożarowej wymaga podjęcia przez Wspólnotę szeregu czynności prawnych i faktycznych, nie wyłączając konieczności pozyskania finansowania zewnętrznego z uwagi na sytuację finansową skarżącej. Już same czynności prawne w niniejszej sprawie mogą trwać wiele miesięcy, a do tego należy uwzględnić również podjęcie czynności faktycznych polegających na budowie drogi pożarowej. Wszystkie te okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę przez organ II instancji, co skutkowało nałożeniem na Wspólnotę obowiązku nierealnego do wykonania w zakreślonym terminie.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie, kwestionując przy tym stanowisko skarżącej o możliwości nakładania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właścicieli poszczególnych lokali, nie zaś na Wspólnotę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 7 marca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej Wspólnocie doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł., w terminie do 31 grudnia 2024 r. Spór prawny wywołany jej wniesieniem sprowadza się zaś do kwestii prawidłowości oceny wystąpienia w sprawie podstaw do nałożenia na skarżącą obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej w postaci owego nakazu doprowadzenia drogi pożarowej o wymaganych przepisami prawa parametrach do wskazanego na wstępie budynku mieszkalnego należącego do Wspólnoty.

Zmierzając do rozstrzygnięcia powyższego sporu w pierwszej kolejności należy wskazać, że z niekwestionowanych ustaleń organu, znajdujących potwierdzenie w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 6 listopada 2023 r. podpisanym przez skarżącą - reprezentowaną przez dwóch członków zarządu, wynika, że organ zakwalifikował budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w Ł. do kategorii budynków średniowysokich z uwagi na grupę wysokości (5 kondygnacji nadziemnych). Ustalił przy tym, że komunikacja wokół budynku zrealizowana jest w oparciu o układ chodnikowy o szerokości ok. 1,5 m. Dojazd do budynku dla jednostek ochrony przeciwpożarowej możliwy jest zaś jedynie poprzez ul. [...], która połączona jest z przedmiotowymi chodnikami. Dla budynku nie stwierdzono doprowadzenia drogi pożarowej o wymaganych przepisami prawa parametrach.

Mając na względzie powyższe bezsporne ustalenia w sprawie należy wskazać, że w myśl art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:

1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych;

2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice;

3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie;

4) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji;

5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej;

6) zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi;

7) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

Stosownie zaś do § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. 2009 r., Nr 124, poz. 1030), powoływanego w niniejszym uzasadnieniu także jako: "rozporządzenie", do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V należy doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku.

Natomiast wymogi, jakie ma spełniać droga pożarowa, określa § 12 ust. 2, 3, 4, 6, 9, 10, 11 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W szczególności, stosownie do § 12 ust. 9 tego rozporządzenia, powinna ona zapewniać przejazd bez cofania lub być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie można przewidzieć inne rozwiązania umożliwiające zawrócenie pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10. Dopuszcza się wykonanie odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu (ust. 10). Najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie może wynosić mniej niż 11 m (ust. 11).

Ponadto w myśl przepisu § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia, minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5 %: 1) w miejscach, o których mowa w § 12 ust. 2 i 3, oraz na odcinkach o długości 10 m od tych miejsc, zapewniających dojazd i wyjazd; 2) na odcinku o długości 15 m od miejsc doprowadzenia jej do budynku, o których mowa w § 12 ust. 6 pkt 2. W obrębie miasta oraz na terenie działki, na której jest usytuowany obiekt budowlany, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 i 4, droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów), a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w ust. 1 nie może być mniejsza niż 3,5 m (ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej (ust. 4).

W okolicznościach kontrolowanej sprawy, wobec bezspornego ustalenia, że dla przedmiotowego budynku nie doprowadzono drogi pożarowej o parametrach zgodnych z powyższymi wymogami – w ocenie Sądu - konieczne było wydanie decyzji nakazującej zapewnienie takiej drogi. Zaskarżona decyzji, wbrew stanowisku skarżącej Wspólnoty, jest zgodna z wyżej powołanymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego znajdującymi w niej zastosowanie.

W szczególności, orzekające w sprawie organy właściwie ustaliły adresata tego nakazu, którym powinna być bez wątpienia skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa. Zważyć bowiem należy, że z przywołanego wcześniej art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej wprost wynika, że to właściciel budynku jest odpowiedzialny za zapewnienie ochrony przeciwpożarowej dla tego budynku. W okolicznościach sprawy szczególne znaczenie ma przy tym nakaz określony w art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, zgodnie z którym właściciel budynku jest obowiązany przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej, w tym ma zapewnić osobom przebywającym w budynku lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji. Niezasadnie zatem podnosi skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa zarzut skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu domagając się w skardze stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Niewątpliwie rację przyznać należy organowi odwoławczemu, że to na Wspólnocie spoczywa ów obowiązek i w sposób niewłaściwy interpretuje ona przepisy, które wprost określają, że ogół obywateli tworzy wspólnotę mieszkaniową, której ustawa przyznała zdolność prawną i sądową. Nie ulega wątpliwości, że przyznanie samodzielności prawnej i organizacyjnej ogółowi właścicieli miało na celu stworzenie możliwości zarządzania wspólnym majątkiem właścicieli lokali (nieruchomością wspólną) ogółowi, który wybiera swoich reprezentantów, a nie - poszczególnym właścicielom lokali. Wspólnota powołana została dla ułatwienia zarządzania nieruchomością wspólną, a zatem w jej kompetencjach mieszczą się czynności zarządzania, które zmierzają do zachowania wartości rzeczy wspólnej i co ważniejsze, bezpiecznego korzystania z niej. Działania te, jak trafnie wskazał w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, są wykonywane przez zarząd wspólnoty w zakresie czynności zwykłego zarządu, a w zakresie przekraczającym takie czynności - na podstawie uchwał właścicieli lokali, które zapadają, co do zasady, większością liczoną według wielkości posiadanych przez nich udziałów w nieruchomości wspólnej. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali, wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Wychodząc z tych ustaleń należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że w kontrolowanej sprawie zachodził brak uzasadnienia prawnego do nakładania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w sposób odmienny, czyli tak jak wskazano w skardze - na właścicieli poszczególnych lokali. Tym samym w sprawie wystąpił brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Trafnie przy tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek znajduje uzasadnienie w najważniejszych dla człowieka wartościach związanych z ochroną życia i zdrowia ludzi. Oczywista w tym świetle wydaje się potrzeba i konieczność zapewnienia drogi szybkiego dotarcia służb ratowniczych do budynku w przypadku pożaru czy innych zagrożeń, w tym pojazdami o dużych gabarytach, odpowiednio wyposażonymi do prowadzenia akcji ratunkowych w wysokich budynkach mieszkalnych. Brak zapewnienia drogi pożarowej mógłby bezpośrednio skutkować opóźnieniem lub nawet całkowitym uniemożliwieniem podjęcia działań ratowniczych, co stanowiłoby zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających w budynku oraz ich mienia. Sąd w składzie niniejszym w całej rozciągłości podziela to zapatrywanie organu odwoławczego.

Nie sposób także odmówić słuszności stanowisku organu odwoławczego w kwestii oceny niemożności doprowadzenia drogi pożarowej, a tym samym niemożności wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją z uwagi na fakt, że Wspólnota nie jest właścicielem terenu wokół budynku. Trafnie organ odwoławczy wskazał w tym względzie, że to nie teren, a wyłącznie budynek stanowiący własność Wspólnoty implikuje obowiązek zapewnienia drogi pożarowej. Droga ta zaś nie musi wcale przebiegać przez teren stanowiący własność właściciela budynku. Rację ma przy tym organ, że w świetle przywołanych powyżej przepisów przeciwpożarowych, to w gestii właściciela budynku, którego usytuowanie wymaga doprowadzenia drogi pożarowej, jest wdrożenie rozwiązań organizacyjno-technicznych zapewniających takową drogę. W sytuacji, gdy na potrzeby doprowadzenia drogi pożarowej do danego istniejącego budynku użytkowanego konieczna okaże się ingerencja w teren stanowiący własność innego podmiotu, należy poczynić stosowne ustalenia w tym zakresie z tym podmiotem oraz uzyskać zgody odpowiednich urzędów na przeprowadzenie planowanych robót (jeżeli na mocy przepisów odrębnych charakter robót tego wymaga). Jednocześnie podjęcie inicjatywy w powyższym zakresie jest wyłącznie zadaniem właściciela budynku, który wymaga doprowadzenia drogi pożarowej, a nie właściciela terenu, przez który przebiega droga, czy też organu administracji publicznej nakładającego obowiązek zapewnienia drogi pożarowej.

W tym kontekście podkreślić należy także, iż obowiązki, o których mowa w art.4 ust. 1, w tym w pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, związane z własnością budynku, zostały sformułowane przez ustawodawcę w sposób bezwzględnie wiążący. Brak tytułu prawnego do terenu, przez który droga pożarowa przebiega lub mogłaby przebiegać, nie zwalnia właściciela z realizacji tego obowiązku. Powinien on podjąć wszelkie możliwe, prawem dopuszczalne kroki, by opisywany obowiązek efektywnie wypełnić. Tym samym, to Wspólnota powinna podjąć działania zmierzające do realizacji obowiązku poprzez budowę drogi pożarowej na własnym terenie, a jeśli to nie jest możliwe - poprzez budowę takiej drogi na terenie innego podmiotu lub zapewnienie tytułu prawnego do korzystania z drogi pożarowej na terenie innego podmiotu. Sąd w składzie niniejszym w pełni przy tym podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że żaden przepis prawa nie pozwala na nałożenie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właściciela gruntów lub budynków sąsiednich. Nie ma też żadnego przepisu, który uprawniałaby organy administracji odpowiedzialne za przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych do nałożenia obowiązków mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na inny podmiot niż właściciela lub władającego obiektem, co do którego nieprawidłowości te stwierdzono (zob. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2766/14, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Zgodzić się należy także z organem odwoławczym, że podmiotem, który powinien rozwiązać kwestię zapewnienia drogi pożarowej do przedmiotowego budynku nie jest również organ Państwowej Straży Pożarnej. Jego rolą jest bowiem sprawowanie nadzoru m.in. nad tym, czy właściciele budynków realizują wymogi prawne ochrony przeciwpożarowej zgodnie m.in. z zasadami przywołanego rozporządzenia, czy też w inny sposób, odbiegający od wymagań rozporządzenia, na co pozwala § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W tym kontekście organ trafnie również podniósł, że nie jest uprawniony ani zobowiązany do analizowania sytuacji finansowej, prawnej czy możliwości innego rodzaju do wykonania przez Wspólnotę Mieszkaniową nałożonego nakazu. Nie ulega jednak wątpliwości, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, to właśnie właściciel budynku, w ramach przygotowania go do prowadzenia akcji ratowniczej, jest zobligowany do zapewniania dla niego drogi pożarowej w sposób określony w wymienionych powyżej przepisach w sprawie dróg pożarowych.

W kwestii zaś zarzutu, iż organ II instancji nie podjął w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej tzw. rozwiązań zamiennych w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zdaniem Sądu zwrócenia uwagi wymaga fakt, że skarżąca na etapie postępowania przed organem I instancji nie przedstawiła rozwiązań zamiennych. Co także istotne w sprawie, nie zareagowała na zawiadomienie o wszczęciu postępowania ani na zawiadomienie o zakończeniu postępowania i możliwości złożenia wniosków w sprawie. Natomiast w odwołaniu strona wspomniała lakonicznie o możliwości rozwiązań zamiennych, ale nie przedłożyła żadnych opracowań czy ekspertyz w tym zakresie. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, zastosowanie powołanej regulacji wymaga uprzedniego stwierdzenia niemożliwości spełnienia wymagań dotyczących drogi pożarowej ze względu na te lokalne uwarunkowania. To zaś wskazuje, że podmiot zamierzający skorzystać z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie powinien aktywnie współdziałać z właściwym organem administracji przy dokonywaniu koniecznych ustaleń faktycznych w tym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2007 r., II OSK 1086/06, CBOSA). Stąd też wobec braku współpracy skarżącej z organem trudno czynić mu zarzut, że błędnie przyjął, że wykonanie obowiązku polegającego na doprowadzeniu do budynku drogi pożarowej w terminie do 31 grudnia 2024 r. jest realne do wykonania. Zauważyć przy tym należy, iż organ wyznaczył stronie niemal roczny termin na wykonanie przedmiotowego nakazu.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należało uznać, że sformułowany w zaskarżonej decyzji nakaz doprowadzenia drogi pożarowej jest wykonalny. Opiera się on przepisach prawa określających wymogi drogi pożarowej, zapewniając równocześnie możliwość zrealizowania obowiązku w inny sposób, jeśli zobowiązana Wspólnota nie będzie mogła pozyskać drogi pożarowej spełniającej wymogi określone w rozporządzeniu. Podkreślić jeszcze raz należy, że inicjatywa zastosowania rozwiązań zamiennych powinna wyjść od adresata nakazu zobowiązanego do zapewnienia zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku.

Dodać należy ponadto, że organ odwoławczy, biorąc pod uwagę wskazane przez skarżącą argumenty, pouczył ją o możliwości zmiany ostatecznych decyzji w przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego uzasadnionych przypadkach, również w zakresie terminu realizacji obowiązków ciążących na stronie, po wykazaniu zasadności takiej zmiany oraz przesłanek zmiany decyzji, jak również np. w przypadku uzyskania zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych do wymagań ochrony przeciwpożarowej. Organ prowadzący postępowanie wypełnił zatem wszelkie obowiązki informacyjne wynikające z art. 9 k.p.a.

Na kanwie powyższych rozważań, w ocenie Sądu, należało stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym m.in. art. 11a i art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Brak zapewnienia drogi pożarowej, jako poważne uchybienie w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w pełni uzasadniało wydanie decyzji nakazującej skarżącej Wspólnocie doprowadzenie drogi pożarowej zgodnej z parametrami do wskazanego na wstępie budynku mieszkalnego. Tym samym w niniejsze sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącej Wspólnoty prezentowanego skardze w kwestii nieprawidłowości nałożenia na nią przedmiotowego nakazu.

Jednocześnie, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza innych przepisów prawa, w tym przepisów postępowania powołanych w skardze. Organ prowadzący postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w kontrolowanej sprawie i na jego podstawie ustalił wszystkie istotne okoliczności faktyczne, prawidłowo realizując obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto zaskarżona decyzja w pełni odpowiada wymogom określonym w art.107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.