Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1359/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 16 a ust.1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w zakresie punktu 1.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] października 2020 r. R. Ć. (Skarżący) wniósł do Prezydenta M. [...] o przyznanie mu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad trwale (od stycznia 2017r.) niezdolną do samodzielnej egzystencji matką S. B..

Dnia [...] listopada 2020r. pracownik organu przeprowadził (w drodze rozmowy telefonicznej) wywiad środowiskowy, w którym stwierdził w szczególności: że Skarżący nie zamieszkuje z matką, nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad matką, która jest rozwódką. Ustalił nadto, że S. B. porusza się samodzielnie, samodzielnie też wykonuje czynności higieniczne. Skarżący zaś pomaga przy myciu pleców, przygotowuje posiłki, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, towarzyszy przy wizytach lekarskich, pomaga przy sprzątaniu, praniu. Przeciętnie czynności te zajmują 3 godziny dziennie. W toku wywiadu ustalono też, że Skarżący nocuje u matki – zwykle dwa razy w tygodniu.

Decyzją z [...] stycznia 2021r. Prezydent M. [...] odmówił Skarżącemu wnioskowanego świadczenia, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że w sprawie nie została spełniona przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia wynikająca z art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 111 – dalej powoływanej jako "u.ś.r."), ponieważ sprawowana przez Skarżącego opieka nie ma charakteru opieki stałej, wykluczającej możliwość podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co uniemożliwia przyznanie Skarżącemu wnioskowanego świadczenia na okres zasiłkowy 2020/2021.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2021r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. SKO wskazało, że w świetle art. 16 a ust. 1 u.p.s. stałej opieki nie można utożsamiać z wykonywaniem opieki nieustannie przez całą dobę. SKO podkreśliło nadto, że Skarżący był dotąd uprawniony do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a organ I instancji nie wyjaśnił jakie aktualne okoliczności spowodowały odmienną ocenę zakresu sprawowanej opieki nad S. B.. W ocenie SKO postępowanie wyjaśniające powinno być przeprowadzone w sposób bardziej szczegółowy i uzupełnione o wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania S. B..

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy - rozmowę telefoniczną z matką Skarżącego. W toku którego ustalono, że od [...] stycznia 2021r. Skarżący zamieszkał z matką, a jej stan zdrowia uległ pogorszeniu (tu wskazano na poruszanie się za pomocą laski, opuchnięcie nóg oraz wzrost poziomu cukru we krwi). Ustalono też, że Skarżący w 2019r. nie osiągał dochodów.

Decyzją z [...] maja 2021r. nr [...] Prezydent M. [...] odmówił Skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego za okres od [...] listopada 2020r. do [...] stycznia 2021r. (pkt 1) oraz przyznał wnioskowane świadczenie w okresie od [...] stycznia 2021r. do [...] października 2021r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że Skarżący spełnia kryterium dochodowe ustanowione w art. 16 a ust. 2 u.ś.r., a od 6 stycznia 2021r. spełnia też warunki dla ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego zgodnie z art. 16 a ust. 1 u.ś.r. Organ I instancji wskazał, że do 6 stycznia 2021r. opieka sprawowana przez Skarżącego nad matką była ograniczona i nie wykluczała podjęcia pracy zarobkowej albowiem Skarżący odwiedzał jedynie matkę 3 razy dziennie, spędzając u niej łącznie 3 godziny dziennie. Zdaniem organu sytuacja uległa zmianie wraz z zamieszkaniem Skarżącego wspólnie z matką. Wspólne zamieszkiwanie umożliwia Skarżącemu całodobową opiekę nad chorą. Nadal jednak, jak ustalił organ I instancji, S. B. jest samodzielna, wymaga jedynie pomocy przy myciu, podawaniu leków, przygotowywaniu posiłków, robieniu zakupów oraz innych czynności dnia codziennego.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. Ć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z [...] sierpnia 2021r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i wskazał, że zakres sprawowanej przez Skarżącego opieki nad matką do [...] stycznia 2021r. nie stanowi stałej opieki, bowiem jak wynika z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego z listopada 2020r. zakres opieki nad matką nie wykraczał poza obowiązki domowe, wykonywane w każdym gospodarstwie domowym, wykonywane w każdym gospodarstwie domowym również przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym w sprawie nie zachodził związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (nie podejmowaniem pracy zarobkowej) a sprawowaną przez Skarżącego opieką nad matką. SKO uznało też, że dopiero po zmianie okoliczności (pogorszeniu się stanu zdrowia S. B. i zamieszkaniu Skarżącego wspólnie z matką) możliwe jest ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia albowiem dopiero od [...] stycznia 2021r. Skarżący spełnia przesłanki określone w art. 16 a ust. 1 u.ś.r.

Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, kwestionując pozbawienie go prawa do dochodzonego świadczenia na okres dwóch miesięcy. Skarżący podniósł, że od 5 lat sprawuje opiekę nad matką i w związku z tą opieką nie podejmuje zatrudnienia. Zakwestionował on stanowisko organów, zgodnie z którym powinien wspólnie zamieszkiwać z matką i sprawować nad nią opiekę całodobową dla uzyskania prawa do dochodzonego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego zamiast rozprawy zdalnej, jeżeli nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W niniejszej sprawie z uwagi na brak możliwości technicznych wszystkich stron do przeprowadzenia rozprawy zdalnej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z [...] maja 2023r. wyznaczył termin posiedzenia niejawnego. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Następnie wskazać należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzona w sprawie kontrola doprowadziła Sąd do stanowiska, że zaskarżona decyzja nie odpowiadają prawu - w części, w której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta M. [...] z [...] maja 2021r. odmawiającą Skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego za okres od [...] listopada 2020r. do [...] stycznia 2021r.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyczyną odmowy świadczenia było to, że Skarżący nie wykonywał do [...] stycznia 2021r. czynności opiekuńczych nad matką w stopniu uniemożliwiającym jemu podjęcie zatrudnienia i zdaniem Kolegium brak było w tej sytuacji związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez niego opieki nad matką i niewykonywaniem zatrudnienia.

Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z przepisu tego wprost wynika, że wnioskujący o to świadczenie musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. Niezbędne jest zatem w każdym przypadku rozpoznawania wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego.

Bezsporną kwestią jest, że Skarżąca jako syn S. B., legitymującej się orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji, jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny i może ubiegać się o w/w świadczenie.

Zdaniem organów obu instancji Skarżący rzeczywiście sprawuje opiekę nad swoją niepełnosprawną matką, lecz pomiędzy sprawowaniem opieki przez Skarżącego nad matką, a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia w okresie od [...] listopada 2020r. do [...] stycznia 2021r. nie zachodzi związek przyczynowy. W ocenie organów zakres obowiązków w ramach sprawowanej opieki nie jest przeszkodą, aby Skarżący w tym okresie podjął aktywność zawodową. Według organów zakres wykonywanej opieki nad matką nie wskazuje na brak możliwości jej wykonywania poza godzinami pracy. Sytuacja ta zaś zmieniła się od [...] stycznia 2021r., tj. od chwili wspólnego zamieszkania Skarżącego z matką.

W ocenie Sądu, stanowisko to w obecnym stanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Niewątpliwie specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest świadczeniem przysługującym jedynie za samo sprawowanie opieki, lecz świadczeniem związanym z koniecznością rezygnacji z wykonywania pracy zarobkowej w celu sprawowania tej opieki. Mimo że każda osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, to nie oznacza to, że każda osoba niepełnosprawna wymaga opieki w takim rozmiarze, który uniemożliwia opiekunowi podjęcie zatrudnienia. Opieka ta musi dotyczyć czynności związanych z osobą niepełnosprawnego, bowiem prowadzenie gospodarstwa domowego osoby niepełnosprawnej nie wyklucza zatrudnienia, stanowiąc rutynę także osób pracujących.

Zauważyć wobec powyższego należy, że w każdej sprawie w sposób zindywidualizowany rozważyć trzeba, jakiej opieki i w jakim rozmiarze - ze względu na rodzaj niepełnosprawności i choroby, którymi jest dotknięta - potrzebuje osoba niepełnosprawna i w jakim stopniu zaabsorbowanie opiekuna sprawowaniem tej opieki uniemożliwia podjęcie przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Dokonując ustaleń w tym zakresie należy mieć na uwadze, że charakter wykonywanych przez opiekuna czynności zależy od potrzeb podopiecznego i przybiera w szczególności postać dostarczania żywności i przygotowywania posiłków, dbania o stan zdrowia i higienę osoby niepełnosprawnej, zapewnienie odzieży i odpowiedniej rehabilitacji, a także pomoc przy opłaceniu rachunków. Oznacza to, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie przyznaje się tylko w przypadku sprawowania opieki nad osobami obłożnie chorymi, w przypadku których występuje znaczny zakres czynności niezbędnych do podjęcia przez opiekuna. Osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym może zaspokajać niektóre swoje potrzeby samodzielnie, co nie uchyla zasadniczej potrzeby pomocy w realizowaniu podstawowych potrzeb życiowych. Trzeba również podkreślić, że organy pomocy społecznej nie mogą samodzielnie oceniać, na ile osoba niepełnosprawna wymaga pomocy osoby trzeciej. Zakwalifikowanie danej osoby do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym (do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji) dokonywane jest przez wyspecjalizowane organy administracji publicznej. Orzeczenia wydane przez te organy są wiążące w sprawach o przyznanie omawianego świadczenia.

Co istotne, przepis art. 16 a ust. 1 u.ś.r. dla spełnienia warunku sprawowania opieki stałej lub długotrwałej nie wymaga wspólnego zamieszkiwania opiekuna i podopiecznego, jak również nie wymaga sprawowania opieki w sposób ciągły, codziennie, bez jakiejkolwiek przerwy i w zasadzie przez całą dobę. Jak celnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wymóg ten nie jest również związany z żadnym etatowym (godzinowym) sprawowaniem opieki. Codzienne, wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia. Obok faktycznie realizowanej opieki i pomocy istotna pozostaje także gotowość osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do udzielenia pomocy osobie niepełnosprawnej w zależności od jej aktualnych potrzeb oraz stanu zdrowia. Permanentny stan takiej gotowości uniemożliwiałby podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (por. wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2178/20 i z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1049/19, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie też wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2020 r. (sygn. akt I OSK 371/20), że zarówno określenie "stała" lub "długoterminowa" opieka są pojęciami charakteryzującymi czas, okres sprawowania opieki. Rozróżnianie przez ustawodawcę opieki stałej i długoterminowej implikuje przyjęcie, że nie stawia on wymogu sprawowania opieki w sposób nieprzerwany, całodobowy, codzienny, samodzielny, jak też przebywania stale w pobliżu osoby, która opieki w świetle orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wymaga. Warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, powtarzalna opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych umożliwiających egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka, zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą opieka jest sprawowana, których bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. NSA podkreślił jednocześnie, że konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia właściwych organów o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże sposób sprawowania opieki nie został określony w ustawie o świadczeniach rodzinnych i dlatego należy go rozpatrywać przez pryzmat celu art. 17 ust. 1 ustawy. Wobec tego uznać należy, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie również spełniona, jeżeli stosownie do konkretnych okoliczności, w szczególności zakresu niepełnosprawności i wynikających z niego potrzeb osoby niepełnosprawnej, opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swojego podopiecznego.

Należy też końcowo podkreślić, że w każdym przypadku rozpoznawania wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy niezbędne jest przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego przez organy i ustalenie czy wnioskodawca spełnia ww. wskazane przez ustawodawcę przesłanki umożliwiające przyznanie wnioskowanego świadczenia. Przypomnieć należy również, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji prowadzące postępowanie administracyjne – i to zarówno w toku I, jak i II instancji - obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Ustanowiona zaś w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Ostatnio wskazany przepis wyraźnie nakazuje więc, by organ podał w uzasadnieniu decyzji fakty uznane za udowodnione i dowody, na których się oparto, ale również przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym również nieodniesienie się do argumentacji strony, pominięcie niektórych okoliczności w sprawie czy też nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko bowiem przeprowadzenie postępowania we wskazany sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 kpa).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy na istotną wadliwość kontrolowanego postępowania administracyjnego, a tym samym wydanych w sprawie decyzji, dotyczącą naruszenia przez organy podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady przekonywania. Uchybienie to na gruncie niniejszej sprawy polega na tym, że organy nie odniosły się w żaden sposób do argumentacji Skarżącego, podnoszonej w toku postępowania, dotyczącej istotnych w sprawie kwestii, tj. okoliczności uprzedniego pobierania przez Skarżącego przedmiotowego świadczenia, którego na gruncie niniejszej sprawy mu odmówiono, za okres od [...] listopada 2020r. do [...] stycznia 2021r., a także zakresu sprawowanej opieki oraz wykonywanych w jej ramach czynności. Skarżący zwrócił się do organu (między innymi w piśmie z [...] maja 2021r.) o wskazanie jakie przesłanki konieczne dla przyznania wnioskowanego świadczenia ustały od czasu przyznania mu po raz pierwszy przedmiotowego zasiłku decyzją z 2017 r. Do powyższej argumentacji Skarżącego organy nie odniosły się jednak w żaden sposób. Jak wynika z akt sprawy, jak i z treści wydanych w sprawie decyzji, organy nie wyjaśniły bowiem powodów, dla których na gruncie niniejszej sprawy – zgodnie z tym na co wskazał Skarżący - odstąpiły od dotychczasowego stanowiska, na podstawie którego Skarżącemu przyznawano dotychczas przedmiotowe świadczenie w uprzednich okresach zasiłkowych. Ponadto zarówno organ I instancji, jak i SKO nie rozważyły ponownie kwestii czynności wykonywanych podczas sprawowanej przez Skarżącego opieki, co zostało przez niego zakwestionowane. Przede wszystkim nie wyjaśniły w sposób przekonywający na czym polegało pogorszenie się stanu zdrowia S. B. i tym samym pojawienie się od [...] stycznia 2021r. konieczności zwiększenia zakresu opieki nad nią sprawowanej – zwłaszcza, że opis czynności podejmowanych przez Skarżącego w ramach sprawowanej opieki nad matką został w tożsamy sposób opisany zarówno w wywiadzie środowiskowym z [...] listopada 2020r., jak i z [...] marca 2021r. Niejasne są zatem powody, dla których organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji (odmiennie niż w decyzji z [...] marca 2021r.) uznał, że sprawowana przez Skarżącego opieka nad matką (do chwili wspólnego zamieszkania z matką) nie wykracza poza zakres zwykłych obowiązków domowych, a po [...] stycznia 2021r. wypełnia już dyspozycję normy zawartej w art. 16a ust. 1 u.ś.r.. Tym samym, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w sposób nie pozostawiający jakichkolwiek wątpliwości. Stwierdzić należy zatem, że organ odwoławczy orzekając w zaistniałych okolicznościach sprawy i będąc zobligowane do jak najpełniejszego zbadania aktualnej sytuacji Skarżącego, a także do precyzyjnego odniesienia się do wyrażonych przez niego wątpliwości - tj. wykazania tego co zmieniło się w okresie od [...] listopada 2020r. do [...] stycznia 2021r., gdy Skarżący przestał spełniać kryteria dla przyznania mu wnioskowanego świadczenia, a następnie ponownie należytego wyjaśnienia zakwestionowanego w toku postępowania zakresu czynności wykonywanych podczas opieki nad matką – a następnie do wyczerpującego uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć – tego jednak nie uczynił.

Z przedłożonych do Sądu akt administracyjnych sprawy, nie wynika bowiem aby organy w toku postępowania wyjaśniającego zareagowały jakkolwiek na wątpliwości podnoszone przez Skarżącego. Nie dokonały bowiem takich czynności jak choćby zapoznanie się z wywiadami środowiskowymi przeprowadzanymi od 2017r., co winny były rozważyć w celu rozwiania wątpliwości w tymże zakresie – o co wnioskował Skarżący.

Powtórzyć należy, że organy przed rozstrzygnięciem sprawy winny przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, aby wyjaśnić okoliczności sprawy, tak aby być pewnym, iż ustalenia dokonane na podstawie zebranych dowodów są zgodne z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Skoro zatem w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania pojawiły się wątpliwości – na które uwagę zwrócił Skarżący - spośród których jedna z nich (dotycząca zakresu sprawowanej opieki) związana była de facto bezpośrednio z powodem wydania decyzji częściowo negatywnej, to tym bardziej koniecznym było jak najwnikliwsze ustalenie stanu faktycznego, a następnie wyjaśnienie stronie powodów podjętego rozstrzygnięcia, wraz z precyzyjnym wskazaniem konkretnych okoliczności w stanie faktycznym, które doprowadziły do wydania decyzji negatywnej za okres od [...] listopada 2020r. do [...] stycznia 2020r. Wspomniana zasada prawdy obiektywnej koreluje z treścią przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego, celem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona.

W okolicznościach sprawy zaistniała zatem nieakceptowalna z punktu widzenia ww. zasad postępowania wyjaśniającego sytuacja, w której organy rozpoznając wniosek Skarżącego orzekły o odmowie prawa Skarżącego do otrzymania wnioskowanego zasiłku za okres 2 miesięcy i 5 dni, nie wyjaśniając przy tym należycie wnioskodawcy powodów wydania decyzji częściowo negatywnej, zwłaszcza w kontekście argumentacji podnoszonej przez niego w toku postępowania, tj. okoliczności uprzedniego pobierania przez niego tego samego świadczenia, a więc de facto tego, że spełniał on ustawowe kryteria określone przez ustawodawcę dla przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego (jeszcze przed datą wspólnego zamieszkania z matką). Rozstrzygnięcie organu odwoławczego, bez odniesienia się do ww. faktów i wyjaśnienia tych kwestii były zatem, w ocenie Sądu, przedwczesne.

Wydaną w sprawie decyzję organu odwoławczego uznać należało zatem za wadliwą w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem wskazanych w treści uzasadnienia przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym również za przedwczesną i nie poddającą się w związku z tym merytorycznej kontroli Sądu.

W tym stanie rzeczy, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd uznał za zasadne uchylenie tylko decyzji organu II instancji. Do ponownego wyjaśnienia przez organ odwoławczy pozostaje bowiem przede wszystkim kwestia dotycząca przyczyn wydania decyzji negatywnej jedynie za okres od [...] listopada 2020. do [...] stycznia 202r. W tym zakresie rozstrzygnąć może Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznające niniejszą sprawę. Natomiast uzupełnienie elementów materiału dowodowego jest możliwe i wystarczające w trybie art. 136 k.p.a.

Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku Skarżącego z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.