Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 264/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w trybie uroszczonym w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia

2015 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Z-ca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 listopada 2013 r. - przyznał P. S. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do świadczeń mieszkaniowych w grudniu 2013 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł, a kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. Tym samym Wnioskodawca spełnia wymogi ustawy o pomocy społecznej do przyznania wnioskowanej pomocy. Poza tym jego sytuacja materialna, rodzinna i potrzeby uzasadniają przyznanie wnioskowanej pomocy w ww. wysokości.

Od decyzji tej odwołał się P. S., podnosząc zarzut, iż organ I instancji w sposób niewłaściwy i nienależyty rozpatrzył niniejszą sprawę, a kwota przyznanego świadczenia jest zbyt niska na zaspokojenie bieżących jego potrzeb bytowych. Zdaniem skarżącego organ I instancji powinien przyznać większą kwotę lub też wypłacić ją jako świadczenie okresowe przez co najmniej 2-3 miesiące. Ponadto podniósł zarzut, że w decyzji został poinformowany o wypłacie świadczenia do końca miesiąca. Tymczasem świadczenie wypłynęło na jego konto z dużym opóźnieniem, dopiero w dniu 12 grudnia 2013 r. Dodał, iż jego potrzeby są większe i dlatego OPS powinien przyznać mu zasiłek celowy specjalny.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy orzeczenie

Z-cy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia

[...] listopada 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazało, że chociaż skarżący pracuje (na umowę zlecenia), a zatem pracodawca zobligowany jest wypłacić mu określone wynagrodzenie – to uznało, iż ma on dochód równy [...] zł - a co za tym idzie spełnia kryterium dochodowe. Dodało, że przedmiotem wyjaśnienia powinna być nie okoliczność, czy skarżący otrzymał wynagrodzenia, ale w jakiej wysokości miał uzyskać wynagrodzenie na podstawie umowy zlecenia w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w październiku 2013 r. (wymaga tego art. 8 ust. 3 cyt. ustawy). Brak wypłaty wynagrodzenia nie oznacza jeszcze, iż skarżącemu nie przysługuje wynagrodzenie w świetle postanowień ww. umowy i może ono przewyższać ww. kryterium dochodowe. Skoro umowa wiąże strony, to określone w niej wynagrodzenie powinno być także wypłacone. W konsekwencji, przy prawidłowym wyjaśnieniu tej kwestii, okazać by się mogło, że nie spełnia on kryterium dochodowego. Jednakże, pomimo powyższego - działając w interesie skarżącego - organ uznał, iż w niniejszej sprawie kryterium dochodowe jest spełnione.

Odnośnie zaś wysokości przyznanej pomocy zauważył, że w grudniu 2013 r. została ona przyznana w formie zasiłków celowych w łącznej wysokości [...] zł (decyzją nr [...] kwota [...] zł na pokrycie opłat mieszkaniowych, decyzją

nr [...] kwota [...] zł na zakup obuwia i odzieży zimowej oraz decyzją

nr [...] kwota [...] zł na zakup pościeli), a zatem w wysokości ww. kryterium dochodowego.

W dniu 19 listopada 2014r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek P. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie nr [...] Z-cy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia

[...] listopada 2013 r. przyznające świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do świadczeń mieszkaniowych w grudniu 2013 r.

w kwocie [...] zł.

Skarżący stwierdził, że zarówno wniosek wszczynający postępowanie, jak i odwołanie wniesione od decyzji I instancji, nie zawierały jego oryginalnego podpisu. Zaś brak oryginalnego podpisu to rażące naruszenie prawa, mogące mieć istotny wpływ na rozpatrzenie sprawy.

Następnie podniósł, iż decyzja OPS [...] narusza także przepisy art. 107 kpa, gdyż nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, o jakich mowa w tym artykule

- brakuje uzasadnienia prawnego, wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Poza tym uzasadnienie jest napisane zbyt krótko, lakonicznie

i ogólnikowo i nie wynika z niego, dlaczego OPS [...] przyznał pomoc w takiej a nie w innej wysokości.

Dodał, że przedmiotowa decyzja narusza również w rażący sposób art. 35 i 36 kpa oraz art. 6 i 77 kpa. Ponadto organy obydwu instancji nie działają zgodnie z prawem

- w związku z art. 6 i 64 kpa.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - wskazanych w pismach skarżącego z dnia 6 marca, 16 marca i 23 marca 2015 r. - od udziału w sprawach wymienionych w tych wnioskach.

Zaś decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie

Z-cy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia

[...] listopada 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 kpa musi być oczywiste (widoczne gołym okiem), a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się niewątpliwie z treścią art. 16 § 1 kpa, statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu administracyjnym, tj. takich, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2002 r., III SA 293/02, Biul. Skarb. 2003, nr 4, s. 30).

Następnie organ stwierdził, że skarżący powołał się na art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O ile pojęcie "braku podstawy prawnej" nie nastręcza żadnych trudności interpretacyjnych, o tyle bardziej skomplikowana jest sytuacji w przypadku przesłanki "rażącego naruszenia prawa". Mimo, iż ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia, jednolicie w orzecznictwie przyjęto, że pojęcie to należy zdefiniować, jako naruszenie mające oczywisty charakter, przejawiający się w tym, iż treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a więc wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (patrz wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 1134/96, opubl. ONSA z 1998 roku, nr 3, poz. 101). Z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa, a jedynie takie, które powoduje, że decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymogami praworządności. W konsekwencji, traktowanie naruszenia prawa jako rażącego może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji, a więc wówczas, gdy pozostawienie w obrocie prawnym decyzji jest nie do pogodzenia z porządkiem prawnym, a wobec tego decyzja musi być wyeliminowana, aby umożliwić przywrócenie porządku publicznego, zakłóconego tą decyzją.

Oceniając przedmiotową sprawę Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja z dnia

[...] marca 2014 r. nie zawiera kwalifikowanej wady, o której mowa w art. 156 § 1

pkt 2 kpa.

Następnie podniosło, iż stosownie do art. 36 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 29 listopada

1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. poz. 414 ze zm.), świadczeniem z pomocy społecznej jest m.in. zasiłek celowy, przyznawany - zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności, w myśl ust. 2, zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Takie sformułowanie oznacza, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Obejmuje ono prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Sam fakt zatem spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, iż udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwością pomocy społecznej. Art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Podkreślić należy, iż ośrodki pomocy społecznej zachowują znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych strony, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze rozstrzygnięcia. Oznacza to m.in., że nie każdy potrzebujący może otrzymać w danym czasie pomoc finansową w satysfakcjonującej go wysokości ze względu na ograniczone środki jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 26 września 2000 r. (sygn. akt I SA 945/00, cyt. za: LEX

nr 796080 podkreślił, iż rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 32 ust. 1 ustawy z dnia

29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. poz. 414 ze zm.). Przepis ten bowiem upoważnia organ do przyznania tej formy pomocy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 kpa, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.

Wskazać należy, że w przypadku gdy prawodawca pozostawia organowi wydającemu decyzję swobodę w ocenie lub wyborze konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej, rażącym naruszeniem prawa jest tylko szczególnie istotne (rażące) naruszenie wymienionych ram swobody oceny lub uznania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., III ARN 19/96, OSN 1997/4/44). Zatem dopiero jawne wyjście poza granice luzów decyzyjnych czy też wykorzystanie ich w celu innym niż określone w przepisach prawnych, może stanowić podstawę do stwierdzenia, że naruszenie prawa miało charakter rażący (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 760).

W dalszej części uzasadnienia Kolegium odniosło się do kolejnego zarzutu tj. naruszenia art. 35 kpa i stwierdziło, iż terminy ustanowione w art. 35 § 2 kpa mają charakter procesowy, a wobec tego ich upływ nie pozbawia organu administracji zdolności do orzekania w sprawie przed nim zawisłej. W przypadku przekroczenia terminu załatwienia sprawy decyzja jest ważna i skuteczna - nie są to bowiem terminy prawa materialnego, które powodowałyby przedawnienie orzekania w sprawie. Zwłoka w załatwieniu sprawy powoduje szereg następstw procesowych, może uzasadniać odpowiedzialność organu administracyjnego z powodu szkody wyrządzonej stronie, lub też może powodować pociągnięcie pracownika do odpowiedzialności za naruszenie obowiązków służbowych, ale nie może ona stanowić podstawy zarzutu wadliwości samej decyzji ani też praw lub obowiązków o których w niej rozstrzygnięto.

Następnie Kolegium odniosło się do zarzutu rażącego naruszenia art. 61 i 64 kpa i stwierdziło, że wprawdzie mail z dnia 10 listopada 2013 r. skierowany do OPS [...] o przyznanie pomocy nie zawiera podpisu skarżącego, to już pismo, które wpłynęło do organu w dniu 12 listopada 2013 r. - identyczne w swej treści z mailem i noszące tę samą datę - jest prawidłowo podpisane przez P. S.

Zgodnie z brzmieniem art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Stosownie zaś do art. 107 ust. 1 ww. ustawy wywiad rodzinny służy do ustalenia przez pracownika socjalnego sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu oraz formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy (I. Sierpowska: Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2007, s. 416). Dowód z rodzinnego wywiadu środowiskowego jest dowodem obligatoryjnym i winien być aktualizowany nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych (art. 107 ust 4 ustawy o pomocy społecznej). Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja, w myśl art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia bowiem organowi pomocowemu dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji poczynił swoje ustalenia w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy w dniu [...] listopada 2013 r.. Podkreślenia wymaga, iż klient OPS każdorazowo wyraża swoje potrzeby i oczekiwania na piśmie podpisując własnoręcznie umieszczony w druku wywiadu środowiskowego w części II wniosek o pomoc. Zatem należy uznać, że wówczas skarżący potwierdził wcześniej złożony wniosek składając podpis na dokumencie. Jest on tożsamy ze złożonym wnioskiem o pomoc. Skarżący również w postępowaniu odwoławczym nie kwestionował, iż występował o przyznaną mu pomoc, jedynie jej wysokość była dla niego niesatysfakcjonująca.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia

9 listopada 2011 r. II SA/Bd 429/11: "Rodzinny wywiad środowiskowy, o którym stanowi art. 106 ust. 4 u.p.s. należy traktować jako swoiste postępowanie dowodowe, a ponieważ sporządzany jest na urzędowym formularzu stanowi jednocześnie protokół w rozumieniu kpa". Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 16.06.2010 r. IV SA/Po 40/10: "Rodzinny wywiad środowiskowy stanowi swoiste postępowanie dowodowe, a ponieważ sporządzany jest na urzędowym formularzu stanowi jednocześnie protokół w rozumieniu kpa. Obowiązek współdziałania osoby z organem pomocowym dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub aktualizacji i powinien on polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji, wskazywaniu i precyzowaniu zgłaszanych potrzeb".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium stwierdziło, iż decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, została podjęta zgodnie z przepisami kpa i ustawy o pomocy społecznej. Podkreślenia wymaga również, że decyzja zapadła na wniosek osoby uprawnionej i jest to decyzja wydana na korzyść P. S. W przedmiotowej sprawie nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów: art. 6, 35, 36, 64, 77, 107 kpa - a tym bardziej przypisać im charakteru rażącego.

P. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc, że wydana decyzja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa i podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia

2015 r., nr [...] – podzielając w całości wszystkie poglądy składu rozpoznającego sprawę w I instancji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. S. - podnosząc, iż w jego ocenie decyzja Kolegium jest niezgodna z prawem. Wniósł o jej uchylenie w całości i wymierzenie Kolegium grzywny za nie załatwienie sprawy w terminie 30 dni - podtrzymując w całości stanowisko zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodał, że Kolegium nie wydało żadnego postanowienia w kwestii złożonego wniosku o wyłączenie wybranych członków Kolegium, przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i w obszernym uzasadnieniu podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, a nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi i rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a.), sąd nie znalazł powodów do jej uwzględnienia.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie Z-cy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...].

Stosownie do przepisu art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie niniejszej wniosek taki został zawarty w piśmie skarżącego z dnia 8 marca 2015 r. (data prezentaty), zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie sprzeciwiło się temu wnioskowi.

Następnie należy wskazać, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, tj. stwierdzenia nieważności decyzji.

Jest to instytucja procesowa, stwarzająca prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego aktów administracyjnych, dotkniętych jedną z kwalifikowanych wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością, od chwili jej wydania, ze skutkiem ex tunc.

Rozważając, czy w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] słusznie wskazało, iż przedmiotowa przesłanka z pewnością nie wystąpiła.

Wskazać należy, że w doktrynie i judykaturze prawa administracyjnego uznaje się - jak prawidłowo wyjaśniły organy administracji - iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26).

W niniejszej, kontrolowanej nadzorczo sprawie taka okoliczność nie wystąpiła. Organy dokładnie i rzetelnie wyjaśniły, w decyzji wydanej w I i II instancji, dlaczego skarżącemu przyznano świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup odzieży i obuwia w grudniu 2013 r. w kwocie [...] zł.

Przedmiotowe rozstrzygnięcia nie stoją w oczywisty sposób w sprzeczności z przepisem art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. poz. 414 ze zm.).

Wskazać bowiem należy, że przepis art. 39 ust. 1 i 2 stanowi, iż w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (§ ust. 2 ww. art.).

Z treści tego przepisu wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "zasiłek może być przyznany".

Kolegium słusznie uznało, że uznanie było dopuszczalne, nie przekroczono granic uznania przy wydawaniu decyzji, jak również prawidłowo uzasadniono wybór danego rozstrzygnięcia sprawy.

Oceniając wydane w sprawie decyzje Sąd miał na uwadze fakt, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego, byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę.

Podkreślić należy, że przyznanie zasiłku celowego ze środków pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i złożenie wniosku nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań - przede wszystkim ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka. Nie ulega wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń zawsze w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Orzekając w ramach uznania administracyjnego organ nie może jednak podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7,

art. 77 § 1 i art. 80, jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na fakt, że decyzja dotycząca zasiłku celowego nie jest decyzją tzw. "związaną", spełnienie przez stronę ubiegającą się o przyznanie pomocy precyzyjnie określonych przesłanek ustawowych nie obliguje organu do wydania rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Przyznanie stronie pomocy pieniężnej (jej rodzaj, wysokość oraz okres, na który ma być przyznana) nie jest uzależnione tylko od sytuacji materialnej strony i jej żądań. Rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi także kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej - koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Ośrodek Pomocy Społecznej zobowiązany jest uwzględnić potrzeby wszystkich mieszkańców dzielnicy znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i tak dzielić posiadane przez siebie środki, aby z niezbędnej pomocy mogła skorzystać jak największa liczba osób potrzebujących wsparcia. Celem pomocy społecznej nie jest zapewnianie świadczeniobiorcy stałego źródła utrzymania, na poziomie i w wysokości przez niego oczekiwanej oraz zwrot wszelkich poniesionych wydatków. Wobec tego nie wszystkie potrzeby i nie w każdym zakresie mogą być zrealizowane.

W niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie w sposób zgodny z prawem wykazały, że P. S. jest osobą, której należy udzielić wsparcia w formie zasiłku celowego na zakup odzieży i obuwia w grudniu 2013 r. w kwocie

[...] zł.

Ponieważ przekroczenie terminu wskazanego w przepisach art. 35 i art. 36 kpa nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, dlatego też powyższe uchybienie nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Także zarzut braku rozpoznania wniosku o wyłączenie członków Kolegium nie mógł zostać podzielony przez Sąd, gdyż postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r.,

nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wskazanych w pismach skarżącego z dnia 6 marca, 16 marca i 23 marca 2015 r. - od udziału w sprawach wymienionych w tych wnioskach. Ponadto niezgodny z przepisami prawa skład Kolegium nie może stanowić przyczyny stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Również nie jest zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowego podpisania wniosku – co dokładnie wyjaśniły organy orzekające w sprawie.

Podsumowując Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo ustaliło, iż przedmiotowa decyzja nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ rzetelnie, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu oraz przekonująco uzasadnił swoje decyzje, zgodnie z art. 107 § 3 kpa - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.