Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 139/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i 8
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi "A." Spółka z o.o. w likwidacji w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 2 lutego 2024 r., nr 2001-IEE.7192.93.2023 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Augustowie z dnia 9 listopada 2023 r., numer 2002-SEE.7114.1064.2023.3; 2. umarza postępowanie egzekucyjne.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: Dyrektor IAS, organ II instancji)

z dnia 2 lutego 2024 r. nr 2001-IEE.7192.93.2023, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Augustowie (dalej powoływany także jako organ egzekucyjny) z dnia 9 listopada 2023 r. nr 2002-SEE.7114.1064.2023.3 w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku A. sp. z o.o. w likwidacji w B. (dalej powoływana jako: "Spółka", "skarżąca") na podstawie tytułów wykonawczych z 14 lutego 2017 r. o nr: 27.2017, 28.2017, 29.2017, 33.2017, 34.2017, 35.20217, 36.2017, 37.2017.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku na podstawie ww. tytułów wykonawczych prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku spółki w celu wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r., 2005 r. i 2006 r. oraz odsetek od zaliczek za okresy: 1-11/2005 oraz 1-5,9/2006. Na poczet ww. należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z 15 lutego 2017 r. zajął 21 lutego 2017 r. nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Augustowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej

z dnia 29 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań Krajowej Administracji Skarbowej oraz określenia terytorialnego zasięgu ich działania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2444) z dniem 1 stycznia 2021 r. przestały istnieć działy egzekucji administracyjnej w wyspecjalizowanych urzędach skarbowych, w związku z tym Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, w oparciu o § 2 i § 3 ww. rozporządzenia oraz art. 22 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 1201 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.), przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Augustowie akta postępowania egzekucyjnego spółki w celu kontynuowania egzekucji z przedmiotu hipoteki.

Do Urzędu Skarbowego w Augustowie 24 października 2023 r. wpłynął wniosek spółki m.in. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku spółki. W ocenie spółki przesłanką do umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przedawnienie dochodzonych należności, gdyż ostatnie skuteczne czynności egzekucyjne miały miejsce 24 września 2014 r. Podkreślono przy tym brak możliwości zastosowania art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako: o.p.) (poprzednio art. 70 § 6 o.p.) w związku z uznaniem tego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (wyrok z 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12).

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Augustowie wymienionym na wstępie postanowieniem z 9 listopada 2023 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku spółki. Organ podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 (LEX nr 1385861) stwierdził niekonstytucyjność artykułu 70 § 6 o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., a nie art. 70 § 8 o.p. W związku z tym egzekucja z przedmiotu hipotek ustanowionych po 31 grudnia 2002 r. nadal jest możliwa.

W zażaleniu na to postanowienie spółka zarzuciła:

1) kwestionowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12 oraz innych orzeczeń wydanych przez sądy powszechne i administracyjne dotyczące stosowania obecnie art. 70 § 8 o.p.,

2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12 uznający przepis art. 70 § 6 o.p. za niezgodny z Konstytucją dotyczy tylko tego przepisu, pomijając fakt, że Trybunał wskazał w swoim uzasadnieniu, że dotyczyło obecnej treści tego przepisu umiejscowionym w art. 70 § 8 o.p.,

Dodatkowo spółka zarzuciła organowi egzekucyjnemu uchybienia proceduralne mające wpływ na postępowanie egzekucyjne, gdzie:

3) Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w związku z bezskutecznością trzeciej licytacji nieruchomości należącej do spółki wyznaczoną na dzień 30 września 2015 r. na godz. 10 uchylił zajęcie nieruchomości spółce z art. 111k § 1 u.p.e.a. mówiący, że "Jeżeli po trzeciej licytacji żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność, uchyla się zajęcie nieruchomości",

4) spółka od marca 2016 roku (akta fizyczne KRS: [...]) nie posiadała żadnego organu stanowionego czyniąc bezskuteczne wszelkie czynności dokonane z udziałem spółki po tej dacie, gdzie organ podatkowy nie ustanowił pełnomocnika szczególnego do doręczeń do czasu powołania kuratora przez sąd, z art. 138m o.p. i gdzie wierzyciel oraz organ egzekucyjny nie doręczyli skutecznie spółce na jej adres przy ulicy [...] w B. (obecnie [...] w B.) zawiadomienia o wszczęciu kolejnej egzekucji (ostatni wpis w KRS), przesyłając pisma na nieistniejący adres spółki przy ulicy [...] w B.

W uzupełnieniu zażalenie spółka podniosła dodatkowo, że de facto postępowanie egzekucyjne w ogóle się nie rozpoczęło, gdyż wierzyciel pomimo umorzenia postępowania egzekucyjnego nie przesłał ponownego upomnienia oraz nie przesłał tytułów wykonawczych.

Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, Dyrektor IAS uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Augustowie na podstawie tytułów wykonawczych z 14 lutego 2017 r. o nr: 27.2017, 28.2017, 29.2017, 33.2017, 34.2017, 35.20217, 36.2017, 37.2017.

Organ II instancji podkreślił, że nie kwestionuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12, który uznał, że art. 70 § 6 o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do

31 grudnia 2002 r. jest niezgodny konstytucją. To, że w art. 70 § 8 została powtórzona norma prawna zawarta w art. 70 § 6 o.p. nie oznacza, iż zaskarżona regulacja straciła moc obowiązującą. Sentencja wyroku w sprawie SK 40/12 nie dotyczy art. 70 § 8 o.p. Sformułowania zawarte w ww. wyroku, a dotyczące art. 70 § 8 o.p. nie mają charakteru wiążącego i nie wywołują skutków prawnych. Ponadto art. 70 § 8 o.p. pomimo szeregu nowelizacji nie został przez ustawodawcę wyeliminowany z obowiązującego porządku prawnego. Organ zauważył, że w przypadku zaistnienia wątpliwości sąd orzekający w konkretnej sprawie może zwrócić się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, podnosząc wątpliwości dotyczące konstytucyjności danego aktu. Dodał, że Rzecznik Praw Obywatelskich (sygn. akt K 10/16) złożył do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją art. 70 § 8 o.p. Pytanie prawne w tej kwestii zgłosił także Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu (sygn. akt P 6/16). Zatem zapadnie odrębne rozstrzygnięcie w sprawie zgodności art. 70 § 8 o.p.

z Konstytucją. Do tego czasu art. 70 § 8 o.p. obowiązuje.

Dyrektor IAS zwrócił też uwagę, że TK w wyroku z 20 maja 2020 r., sygn. akt

P 2/18 (LEX nr 3008302), pomimo analogicznej treści art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 300 ze zm., dalej jako: u.s.u.s.) i art. 70 § 6 o.p. uznał, że przepis artykułu 24 ust. 5 jest zgodny z Konstytucją.

Organ II instancji wskazał następnie, że na dzień 14 lutego 2017 r., tj. na dzień wystawienia ww. tytułów wykonawczych, spółka nie miała organu uprawnionego do jej reprezentacji. Pomimo powyższych okoliczności doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bowiem w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z dniem wystawienia tytułu wykonawczego.

Zdaniem Dyrektora IAS nie można jednak uznać, że doszło do wszczęcia egzekucji. Zgodnie bowiem z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym

w dniu wystawienia ww. tytułów wykonawczych i zawiadomienia z 15 lutego 2017 r.) wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z kolei z pkt 2 art. 26 § 5 u.p.e.a. wynikało, że za datę wszczęcia egzekucji uznaje się także doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Przypadek opisany w pkt 2 nie dotyczy niniejszej sprawy, gdyż w tej sprawie nie zastosowano środka egzekucyjnego, w którym występuje podmiot zwany dłużnikiem zajętej wierzytelności. Doszło natomiast do zajęcia nieruchomości. Stosownie do art. 110c

§ 4 u.p.e.a. (obowiązującym w momencie składania wniosku do sądu o wszczęcie egzekucji), nastąpiło to z chwilą dokonania przez sąd wpisu o wszczęciu egzekucji

w księdze wieczystej nr [...].

W dalszej kolejności Dyrektor IAS wskazał, że organ podatkowy nie ustanowił pełnomocnika w trybie art. 138m o.p., gdyż problem z brakiem organu uprawnionego do reprezentacji zaistniał w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego, a nie postępowania podatkowego. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku wystąpił do Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy pismem z 18 października 2017 r. o ustanowienie kuratora dla "A. sp. z o.o. Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem z 28 marca 2018 r. odrzucił ww. wniosek. Po raz kolejny Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku wystąpił do Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy pismem z 27 września 2018 r. o ustanowienie kuratora dla ww. spółki. Sąd postanowieniem z 29 października 2021 r. ustanowił kuratora w osobie I. P. Następnie Sąd Rejonowy w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy KRS postanowieniem z 27 czerwca 2023 r. powołał na likwidatora spółki p. W. Z. Z uwagi na to, że przez kilka lat postępowanie egzekucyjne było zawieszone, a następnie Dyrektor IAS postanowieniem z 30 października 2023 r. wstrzymał z urzędu postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z 14 lutego 2017 r. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku spółki o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie ponowiono doręczenia Spółce ww. tytułów wykonawczych.

Organ II instancji za bezzasadny uznał zarzut dotyczący uchybienia obowiązkowi doręczenia spółce upomnienia. W niniejszej sprawie wierzyciel nie miał obowiązku przesyłania spółce upomnienia przed wszczęciem egzekucji, gdyż wysokość dochodzonych należności została określona w decyzji. Wynika to z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 131). Przypadek ten był również wymieniony w § 13 pkt 1 (wcześniej obowiązującego) rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., nr 137 poz. 1541).

Na koniec organ wskazał, że kwestią niesporną w niniejszej sprawie jest fakt, że należności objęte tytułami wykonawczymi z 14 lutego 2017 r. o nr: 27.2017, 28.2017, 29.2017, 33.2017, 34.2017, 35.20217, 36.2017, 37.2017 uległy przedawnieniu na zasadach ogólnych i mogą być dochodzone jedynie z przedmiotu hipoteki, tj. nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Augustowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Postanowieniu Dyrektora IAS spółka zarzuciła:

1. błędne uznanie, że bez znaczenia pozostaje brak organu zdolnego do jej reprezentacji oraz brak prawidłowego zawiadomienia spółki o wszczęciu nowego postępowania egzekucyjnego do nieruchomości dla której to czynności przysługiwałoby by spółce prawo do wniesienia środków zaskarżenia po prawidłowym doręczeniu zajęcia, gdzie zobowiązanie podatkowe wcześniej wygasło co w oczywisty sposób narusza prawo strony do wniesienia środków zaskarżenia

i jest oczywistą obrazą przepisu art. 138m o.p. w związku z art. 379 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm., dalej jako: k.p.c.), gdzie Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu potwierdził i uznał fakt braku organów spółki od dnia 21 marca 2016 r.

2. brak odniesienia się do kwestii wygaśnięcia hipoteki przymusowej z uwagi na bezskuteczność trzeciej licytacji nieruchomości należącej do spółki wyznaczonej na dzień 30 września 2015 r. na godz. 10, tj. art. 111k § 1 u.p.e.a.,

3. błędne uznanie, że przepis z art. 70 § 8 o.p. stanowiący wtórną niekonstytucyjność art. 70 § 6 o.p. obowiązuje, pomimo licznego orzecznictwa NSA, SN, oraz WSA w tym również WSA w Białymstoku, negującego taki stan rzeczy.

W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie bezprzedmiotowego postępowania egzekucyjnego, polecenie wierzycielowi uchylenia zajęcia nieruchomości i umorzenie postępowania.

Odpowiadając na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia 2 lutego 2024 r. nr 2001-IEE.7192.93.2023, utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 9 listopada 2023 r. nr 2002-SEE.7114.1064.2023.3, w którym organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych z 14 lutego 2017 r. o nr: 27.2017, 28.2017, 29.2017, 33.2017, 34.2017, 35.20217, 36.2017, 37.2017.

W sprawie nie jest sporne, że zobowiązania podatkowe stwierdzone ww. tytułami wykonawczymi na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem okresów zawieszenia czy też przerwania biegu przedawnienia, przedawniały się w dniu 30 września 2019 r., jednakże organy wywodzą, że stosownie do treści art. 70 § 8 o.p. zobowiązania te – jako zabezpieczone hipoteką na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Augustowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] (ustanowioną pod pozycjami 1, 5 i 6) – nie uległy przedawnieniu i mogą być nadal egzekwowane z przedmiotu hipoteki, a tym samym nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie.

Sąd nie podzielił jednak zapatrywań organów, uznając zarazem rację strony skarżącej w przedmiocie sygnalizowanej również w skardze kwestii wtórnej niekonstytucyjności art. 70 § 8 o.p., w związku z czym zaistniały podstawy do uchylenia postanowień organów obu instancji, jak również umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wtórna niekonstytucyjność art. 70 § 8 o.p. nie budzi wątpliwości (zob. np. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 280/22 i przywołane tam orzecznictwo – powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W pkt 2 sentencji przywoływanego wyroku w sprawie SK 40/12 Trybunał odniósł się wprost wyłącznie do art. 70 § 6 o.p., stwierdzając, że przepis ten,

w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Jednakże w uzasadnieniu tego wyroku TK zwrócił uwagę, że regulacja niekonstytucyjnego art. 70 § 6 o.p. została powtórzona

i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 o.p. TK wyjaśnił, że art. 70 § 8 o.p. nie był formalnie przedmiotem orzekania, lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w wyroku. W związku z tym TK zwrócił się do ustawodawcy o podjęcie przez ustawodawcę w ramach realizacji wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 o.p.

Do tej pory takie działania nie zostały przez ustawodawcę podjęte, w związku z czym art. 70 § 8 o.p. nadal obowiązuje w sensie formalnym. Problem wtórnej niekonstytucyjności niejednokrotnie był już zauważany w orzecznictwie Trybunału.

Z wyroku z dnia 22 maja 2007 r., SK 36/06 (LEX nr 272769) wynika ocena TK w tej kwestii, że wyrok Trybunału obala domniemanie konstytucyjności przepisu tożsamego treściowo w stosunku do będącego przedmiotem orzekania TK w danej sprawie. Taki też skutek należy odnieść do art. 70 § 8 o.p., w związku z czym przepis ten formalnie obowiązuje, jednak domniemanie jego konstytucyjności zostało obalone wyrokiem w sprawie SK 40/12.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi też wątpliwości, że w przypadku oczywistej niezgodności przepisu z Konstytucją RP potwierdzonej wcześniejszą wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego nie ma potrzeby zwracania się z kolejnym pytaniem prawnym do TK (por. np. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 16 października 2006 r., sygn. akt I FPS 2/06). W uchwale poszerzony skład NSA poparł stanowisko R. Hausera i A. Kabata, że w tak oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchamiały procedurę pytań prawnych. Takie działanie byłoby w tym przypadku nieracjonalne i naruszałoby prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W przedmiocie owego prawa strony warto zwrócić uwagę, że odnotowane przez Dyrektora IAS postępowania dotyczące konstytucyjności art. 70 § 8 o.p., toczące się przed TK (P 6/16 i K 10/16) nie tylko nie zostały jak dotąd zakończone pomimo upływu ponad 8 lat od ich zainicjowania, ale w sprawach tych nie podjęto żadnych czynności procesowych. W kontekście długotrwałego braku wypowiedzi Trybunału w tych sprawach Sąd Najwyższy także trafnie wskazał na konieczność urzeczywistnienia prawa do sądu w aspekcie materialnym, w tym właśnie do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (por. postanowienie SN z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt I CSK 3215/22, LEX nr 3574165).

W ocenie sądu bez wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy pozostaje również sygnalizowana przez organ okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodny z Konstytucją przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s. o analogicznej treści jak art. 70 § 6 o.p. (w wyroku z 20 maja 2020 r., sygn. akt P 2/18). Sam Trybunał wskazał, że ocena konstytucyjności zaskarżanych regulacji nie może być dokonywana w sposób oderwany od konkretnej sytuacji prawnej, w tym w szczególności od dziedziny prawa, jakiej dotyczy. Zwrócił także uwagę, że istnieje zasadnicza różnica między podatkiem a składką na ubezpieczenie społeczne. Składki, w przeciwieństwie do podatków, nie zasilają budżetu państwa, czy jednostek samorządu terytorialnego, lecz wpływają na konto ZUS, wywierając znaczący wpływ na jego kondycję finansową, która z kolei przekłada się na sytuację finansową ubezpieczonych, uprawnionych do wypłaty świadczeń. Ekwiwalentny charakter składki oznacza jej powiązanie ze wzajemnym świadczeniem ze strony funduszu. Nieuiszczanie składek przez płatników powoduje przerzucanie ciężaru wypłaty świadczeń na fundusz, a tym samym pośrednio na tych, którzy wywiązują się z ciążących na nich obowiązków. Dlatego też wyroku tego nie można odnosić bezpośrednio do regulacji ustanowionej w o.p.

Konsekwencją tzw. wtórnej niekonstytucyjności art. 70 § 8 o.p. jest to, że ustanowienie hipoteki nie może być uznane jako wykluczające przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zabezpieczone w ten sposób zobowiązanie podatkowe ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych, w związku z czym doszło do jego wygaśnięcia zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 o.p. Zatem, powołanie się przez organ na treść art. 70 § 8 o.p. nie może uzasadniać odmowy umorzenia postępowania. Dlatego też zaskarżone postanowienia należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Natomiast mając na uwadze, że wystawione tytuły wykonawcze dotyczyły zobowiązań podatkowych, które uległy przedawnieniu w 2019 r., co jednoznacznie przyznał i szczegółowo opisał w swoim postanowieniu Dyrektor IAS, sąd orzekł także o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, zaś na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie egzekucyjne.