Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1280/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106, 141 § 4, 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 51/12 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz M.K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 51/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 listopada 2011 r. nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 września 2011 r. nr. [...]w sprawie ze skargi M.K. w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia 12 września 2011 r., nr [...], na podstawie art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 16, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt. 1, ust. 6, ust. 7, ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) Prezydent Miasta Łodzi orzekł o uznaniu za nienależnie pobrany przez M.K. zasiłek pielęgnacyjny za okres od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2011 r. w kwocie po 153 zł miesięcznie, o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za wskazany okres w kwocie 8.874,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 2.719,43 zł., łącznie - 11.593,43 zł.

Od decyzji z dnia 12 września 2011 r. odwołanie złożyła M.K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła błąd w powołanej podstawie prawnej zaskarżonej decyzji poprzez wskazanie jako podstawy art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych w miejsce art. 16 ust. 6 tejże ustawy oraz naruszenie art. 30 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu. Odwołująca się zarzuciła ponadto, że nie została pouczona o braku prawa do pobierania świadczeń w związku z wystąpieniem zmian, mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem organ nie wskazał jakiego rodzaju okoliczności mają wpływ na brak prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Podniosła, że jest osobą schorowaną, cierpiącą na zaawansowaną chorobę wieńcową, jaskrę oraz cukrzycę typu II i ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. W jej ocenie treść pouczenia powinna być dostosowana do możliwości adresata, jego stanu zdrowia, w tym możliwości widzenia i zapamiętywania. Jak stwierdziła, organ przyznał jej zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1 września 2006 r. bezterminowo w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji miał wiedzę, iż zasiłek pielęgnacyjny zgodnie z obowiązującymi przepisami może być przyznany na okres od 1 września 2006 roku do 31 października 2006 roku, ponieważ odwołująca się osiągnie wiek 75 lat (zostanie spełniona przesłanka przewidziana w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS). Stwierdziła w związku z tym, że nie jest osobą, która nienależnie pobrała świadczenie i nie powinna być zobowiązana do jego zwrotu. Odwołująca się zakwestionowała też zaistnienie jakiejkolwiek przesłanki z art. 30 ust 2 pkt 1-4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu zarzuciła też brak wskazania przez organ podstawy prawnej decyzji w zakresie podstawy potrącenia, egzekucji, czy podstawy wyliczenia odsetek oraz brak wskazania, od jakich dat naliczone zostały odsetki za poszczególne okresy, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości w zakresie wysokości naliczonych odsetek. Dodatkowo wskazała, że organ naruszył art. 61 § 4 K.p.a. poprzez niezawiadomienie jej o wszczęciu postępowania, co uniemożliwiło jej wzięcie aktywnego udziału w czynnościach, składaniu wniosków dowodowych, a tym samym należytą ochronę praw.

Postanowieniem z dnia 26 września 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta Łodzi na podstawie art. 111 § 1a, § 1b, § 2, art. 123, art. 124 K.p.a., art. 30 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) uzupełnił z urzędu decyzję z dnia 12 września 2011 r. poprzez uszczegółowienie przepisu art. 16 w podstawie prawnej decyzji uznającej zasiłek pielęgnacyjny za nienależnie pobrany poprzez dodanie do art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Decyzją z dnia 3 listopada 2011 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 K.p.a. oraz art. 30 ust 1 i art. 30 ust 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że stronie przyznano zasiłek pielęgnacyjny bezterminowo z uwagi na treść art. art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazał też, że wbrew twierdzeniom odwołującej się, organ poinformował stronę, iż w niniejszej sprawie zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia w trybie art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ II instancji dodał, że odwołująca się może zwrócić się do organu l instancji z wnioskiem o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła M.K., zaskarżając ją w całości i powielając dotychczasową argumentację. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Wskazała też, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło przerzucenie odpowiedzialności organu na świadczeniobiorcę, co narusza art. 2 Konstytucji RP, czyli zasadę zaufania obywateli do państwa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualnie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powielając argumentację zawartą w decyzjach I i II instancji, uznało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i wniosło o oddalenie skargi.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w skardze skarżąca zarzuciła brak prawidłowego pouczenia jej o treści art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego oraz art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zarzut ten jest w ocenie Sądu pierwszej instancji zasadny. Jak wynika bowiem z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych, na podstawie decyzji z 13 października 2005 r. skarżąca otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny z tytułu znacznego stopnia niepełnosprawności. We wniosku o przyznanie prawa do tego świadczenia zawarte jest pouczenie, że zasiłek ten nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Niemniej pouczenie to wraz z wnioskiem pozostało w aktach sprawy, zaś - co istotne - pouczenia tego nie zawierała już doręczona skarżącej decyzja z dnia 13 października 2005 r., ani też kolejna decyzja ją zmieniająca z dnia 14 września 2006 r. i ustalająca, iż zasiłek pielęgnacyjny został przyznany na czas nieokreślony. Na decyzji zamieszczono jedynie zobowiązanie do powiadomienia organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia. Tak skonstruowane pouczenie, nie precyzujące sytuacji, w których dochodzi do utraty prawa do świadczeń w istocie pouczeniem nie jest. Sąd pierwszej instancji podzielił wyrażany już w orzecznictwie pogląd, iż pouczenie udzielane świadczeniobiorcy przez organ winno być jasne i czytelne, powinno zawierać wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach. Pouczenie nie może być przy tym obarczone brakiem konkretności. Pouczenia o dużym stopniu ogólności, jak w niniejszej sprawie, nie mogą zostać uznane za wystarczające. Takie sformułowania nie mogą być traktowane jako pouczenie, bez wskazania, kiedy i jakie okoliczności świadczeniobiorca winien przedstawić organowi w toku pobierania konkretnego świadczenia. Właściwe pouczenie winno być zamieszczone albo w ulotce, z której następnie strona może korzystać w okresie późniejszym albo w uzasadnieniu decyzji. Przedstawienie stronie do wglądu przepisów regulujących zasady przyznawania świadczeń rodzinnych polegające na możliwości ich lektury na formularzu wniosku, następnie spoczywającym w urzędzie jako część akt sprawy, co do zasady nie wyczerpuje wymogów pouczenia w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, iż organ nie poczynił wyczerpujących ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzyganej sprawy. Przesłanką wydania przez organ decyzji zmieniającej był ustalenie, że skarżąca ukończyła z dniem 13 listopada 2006 roku 75 lat, zatem nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Stosownie bowiem do art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Z treści tej normy prawnej wynika jednak obowiązek bezspornego ustalenia, czy osoba wnioskująca jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, w tym także czy w okresie spornym (zbiegu uprawnie do zasiłku i dodatku) nie doszło np. do wstrzymania wypłaty, czy nie zaistniały przesłanki negatywne do wypłaty dodatku, określone w przepisach emerytalnych. W aktach sprawy brak decyzji organu rentowego i szczegółowych informacji w tym zakresie, a nawet pewnego potwierdzenia faktu wypłacania dodatku. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie organ ustalił wprawdzie, iż skarżąca ukończyła 75 rok życia z dniem 13 listopada 2006 r., niemniej na tym zakończył gromadzenie materiału dowodowego, który winien odzwierciedlać przyjęty stan faktyczny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 1 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego;

b) art. 30 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię, bowiem obowiązkiem ustawowym organu administracji jest wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w sytuacji ustania prawa do świadczeń rodzinnych, a obowiązkiem strony jest zwrot świadczenia nienależnie pobranego;

c) art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez rażąco błędną wykładnię, bowiem zmiana decyzji ostatecznej o przyznaniu świadczenia i w konsekwencji utrata świadczeń stanowi o obowiązku zwrotu uprzednio wypłaconych świadczeń, a strona była w sposób należyty i zgodny z obowiązującymi normami prawa pouczona o przesłankach nabycia uprawnień w zakresie dodatku pielęgnacyjnego, zaś organ administracji nie ma obowiązku ustalania, czy strona zrozumiała i zapamiętała pouczenia;

2. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie norm prawa materialnego;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej, gdyż nie zachodzi w żaden sposób konieczność uzupełniania materiału dowodowego, czy też jego oceny, gdyż bezspornym jest, iż stronie skarżącej od dnia 1 listopada 2006 roku przysługuje dodatek pielęgnacyjny, jak i brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik postępowania;

c) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej będącej kompilacją różnych poglądów, brak oceny zebranego materiału dowodowego, brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, brak jasnych, pełnych i wyczerpujących wskazań, co do dalszego prowadzenia postępowania;

d) art. 135 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem norma ta w tym przypadku nie ma zastosowania;

e) art. 106 §3 p.p.s.a. bowiem nie było przeszkód do dopuszczenia uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a w przypadku, gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych, jednak żaden z podniesionych w niej zarzutów nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy zauważyć, iż zgodnie z powołanym w skardze kasacyjnej art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, właściwy organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Definicję nienależnie pobranego świadczenia zawiera natomiast art. 30 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym przez nienależnie pobrane świadczenia rodzinne należy m. in. rozumieć świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Podstawą wydania zaskarżonego wyroku, uchylającego decyzję organu pierwszej i drugiej instancji było wydanie tychże decyzji w sytuacji braku pouczenia skarżącej o konkurencyjności świadczeń w postaci dodatku pielęgnacyjnego, wypłacanego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i zasiłku pielęgnacyjnego, wypłacanego w ramach świadczeń rodzinnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż skarżąca nie była pouczona tym, że od momentu ukończenia przez nią 75 roku życia uprawniona jest wyłącznie do otrzymywania dodatku pielęgnacyjnego i tym samym brak jest podstaw do wypłacania na jej rzecz zasiłku pielęgnacyjnego. Należy bowiem zauważyć, iż podpisany przez skarżącą w dniu 13 września 2005 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego zawierał jasno sformułowane pouczenie, iż zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz na podstawie innych ustaw. Co prawda, doręczona skarżącej decyzja z dnia 13 października 2005 r. oraz kolejna decyzja ją zmieniająca z dnia 14 września 2006 r. zobowiązują ją jedynie do powiadomienia organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżąca nie miała świadomości o tym, iż nie jest dopuszczalne równoczesne pobieranie zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego, skoro już na etapie składania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego była prawidłowo pouczona o konkurencyjności obydwu świadczeń.

Pomimo tego uchybienia należało stwierdzić, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, bowiem na wynik rozpoznawanej sprawy wpływa rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie o sygn. II SA/Łd 51/12, w której Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 października 2011 r. nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 23 sierpnia 2011 r., którą to decyzją Prezydent Miasta Łodzi zmienił swoją własną ostateczną decyzję z dnia 13 października 2005 r., przyznającą M.K. od 1 września 2005 r. na czas nieokreślony zasiłek pielęgnacyjny. Jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji w powołanym wyroku, uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną, co skutkowało naruszeniem przez organy art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Należy zauważyć, iż wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 32 ust. 1 omawianej ustawy uprawnia właściwy organ do wydania decyzji orzekającej o zmianie lub utracie świadczenia rodzinnego, bądź też okresu, na jaki to świadczenie zostało przyznane, jednak z zastrzeżeniem, że takie działanie jest możliwe jedynie ze skutkiem na przyszłość. Decyzja zmieniająca decyzję przyznającą świadczenie rodzinne (czyli wydana na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) ma charakter konstytutywny i wpływa na dotychczasowy zakres uprawnień strony. Z tego powodu może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc - z mocą od wydania decyzji i brak jest podstaw, by w trybie powołanego przepisy uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną (ex tunc). Decyzja konstytutywna tworzy bowiem nowy stan prawny, a żaden przepis prawa nie upoważnia organu w tym przypadku do działania z mocą wsteczną. Ze względu na powszechnie obowiązującą w prawie polskim zasadę lex retro non agit, aby możliwe było wydanie decyzji, która regulowałaby na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, to musiałaby istnieć ku temu podstawa prawna. Ustawa o świadczeniach rodzinnych takiej podstawy prawnej nie zawiera (zob. wyrok NSA z 14 grudnia 2012, I OSK 1099/12).

Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przyjęta przez Sąd pierwszej instancji, interpretacja art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie narusza innych przepisów ustawy, w szczególności przepisu art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z wywodu zawartego w zaskarżonym wyroku nie wynika bowiem, jak to przyjął autor skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji wykluczając możliwość orzekania o zmianie decyzji z mocą wsteczną dopuszcza możliwość jednoczesnego pobierania przez stronę w oznaczonym, minionym okresie dwóch świadczeń w postaci zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. Właściwe rozumienie stanowiska zaprezentowanego przez Sąd pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że w przypadku świadczenia bezterminowego – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – decyzja wydana na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych powinna wyeliminować na przyszłość pobieranie świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, natomiast w stosunku do okresu wcześniejszego, znaleźć powinna zastosowanie regulacja dotycząca nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego.

Również zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd ten w sposób uprawniony uznał bowiem, że organy obu instancji podjęły rozstrzygnięcia bez wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. O ile bezspornie ustalono, iż skarżąca ukończyła 75 rok życia z dniem 13 listopada 2006 r., to jednak na tym poprzestano gromadzenie materiału dowodowego, który nie odzwierciedla całego stanu faktycznego sprawy, a mianowicie czy skarżącej faktycznie przyznany został dodatek pielęgnacyjny i w jakim okresie. Zgodzić się więc należy z Sądem pierwszej instancji, iż brak było podstaw do przyjęcia, że skarżącej niejako automatycznie został przyznany dodatek pielęgnacyjny w związku z ukończeniem przez nią 75 roku życia. W sytuacji, w której organ nie dysponował żadnym dowodem na powyższą okoliczność, jego rzeczą było podjęcie stosownych czynności wyjaśniających, które doprowadziłyby do ustalenia czy i od jakiej daty skarżąca otrzymuje dodatek pielęgnacyjny.

Brak było również podstaw do żądania dopuszczenia uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na podstawie tego przepisu nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu niemożliwe było przeprowadzanie dowodów uzupełniających, skoro organy administracyjne nie zgromadziły materiału dowodowego, koniecznego do ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 §4 p.p.s.a. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżony wyrok zawiera wszystkie wymagane elementy, a zawarte w powołanym przepisie.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a. Podstawę orzeczenia o kosztach stanowił art. 204 pkt 2 p.p.s.a