Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 691/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 128 ust. 1, art. 130 ust. 2, art. 151 ust. 1, art. 157 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1349/22 w sprawie ze skargi M.F. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 21 lipca 2021 r. nr SPN-V.7570.130.2021.EH w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 14 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1349/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.F. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 21 lipca 2021 r. nr SPN-V.7570.130.2021.EH w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddalił skargę.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła M.F., zastępowana przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości.

W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 9 k.p.a. poprzez brak poinformowania skarżącej przez organ o możliwości skorzystania z możliwości płynącej z treści przepisu art. 157 u.g.n. i przedłożenia własnego kontroperatu, w celu podważenia merytoryczności operatu szacunkowego,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, iż poprawność operatu szacunkowego sporządzonego przez W.K. nie budzi wątpliwości w zakresie prawidłowości wyliczenia należnego odszkodowania, pomimo, iż nie zostały spełnione przesłanki do odejścia od reguły wyceny uregulowanej w § 36 ust. 4 in principio rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości z tej racji, iż biegła nie przedstawiła do analizy porównawczej cen transakcyjnych nieruchomości drogowych, w stosunku do których spełnione jest kryterium "warunku zawarcia transakcji" w rozumieniu § 4 ust. 4 rozporządzenia, tylko przedstawiła do analizy porównawczej zestawienie wysokości odszkodowań ustalonych decyzjami administracyjnymi.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 555) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie że źródłem informacji o cenach transakcyjnych mogą być transakcje, w których występuje element przymusu, bowiem termin wartość rynkowa nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 151 ust. 1 u.g.n. należy interpretować w kontekście specyfiki przeznaczenia działek wywłaszczonych, która w istocie wyklucza obrót wolnorynkowy,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 555) poprzez wadliwą jego wykładnię i w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji uznania, iż pomiędzy terminami cena transakcyjna nieruchomości a odszkodowaniem ustalonym decyzją administracyjną zachodzi znak równości,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 56 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 555) poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie przez organ, iż operat szacunkowy sporządzony przez W.K. przy zastosowaniu podejścia porównawczego jest kompletny, pomimo iż brak w nim informacji i opisu warunków zawarcia transakcji ujętych w zestawieniu zamieszczonym na stronie 16 operatu,

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 poz. 176) poprzez jego niezastosowanie i niepowiększenie odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości, pomimo, iż nieruchomość została faktycznie wydana niezwłocznie,

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 1899) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie odszkodowania na rzecz wywłaszczonej w kwocie, która nie odpowiada wartości tego prawa,

f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 1899) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie odszkodowania w oparciu o dokument, który nie spełnia wymogów, które winna spełniać opinia rzeczoznawcy majątkowego,

g) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w. zw. art. 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 1899) poprzez wadliwą jego wykładnię i przyjęcie, iż termin wartość rynkowa nieruchomości w rozumieniu tegoż przepisu należy interpretować w kontekście specyfiki przeznaczenia działek wywłaszczonych, która w istocie wyklucza obrót wolnorynkowy,

h) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 157 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 1899) poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie sprawdzenia przez organy prawidłowości opinii rzeczoznawcy majątkowego, pomimo iż skarżąca wskazywała na błędy popełnione przy jej sporządzeniu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obu instancji. Wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu umowy sprzedaży z 4 sierpnia 2015 r. rep. A nr [...], którego to dowodu nie przeprowadził WSA mimo wniosku zawartego w pkt III skargi z 1 września 2021 r., na okoliczność nabycia przez skarżącą w 2015 r. nieruchomości przy ul. P. w W. (działka [...]), objętej KW [...], zabudowanej w chwili zakupu nieruchomościami do wyburzenia, o powierzchni 1624 m2 za kwotę 420.000,00 PLN, tj. 258,62 PLN za m2, wartości rynkowej nieruchomości w roku 2015.

Organ i uczestnicy postępowania nie złożyli odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 9 k.p.a. (punkt 1.a petitum skargi kasacyjnej) należy stwierdzić, że zasady informowania stron o ich uprawnieniach procesowych, wynikającej z art. 9 k.p.a. nie można interpretować tak szeroko, jak chce tego autor skargi kasacyjnej, a w szczególności by obejmowała ona wszelkie sugestie co do kierunków postępowania dowodowego, które ewentualnie mogą być korzystne dla strony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko przyjęte w wyroku z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1963/17, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ani biegły rzeczoznawca, ani organ prowadzący postępowanie dowodowe nie są zobligowani do pouczania uczestników postępowania o potencjalnej możliwości weryfikacji operatu, jaką daje im przepis art. 157 ust. 1 u.g.n. Kwestia, czy strony postępowania zechcą skorzystać z takiej możliwości, należy tylko do nich, a dopuszczalność uznania operatu za prawidłowy w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym nie zależy od tego, czy strony zechciały skorzystać lub nie skorzystały z takiej drogi weryfikacji operatu.

Należy również zauważyć, że skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wniosła w trybie art. 157 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 1899; dalej: u.g.n.) o zlecenie przez organ oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Jakkolwiek zatem organ nie pouczył skarżącej o możności wystąpienia przez stronę w trybie art. 157 ust. 1 u.g.n. do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego w przedmiotowej sprawie, to skarżąca wiedziała o takiej możliwości. Nie można zatem twierdzić, że brak pouczenia przez organ o istnieniu takiej możliwości sprawił, że skarżąca nie wiedziała o tej możliwości podważenia operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłą W.K.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. (punkt 1.b petitum skargi kasacyjnej) należy wskazać, że zarzut ten, podobnie jak zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w punktach 2.a-b oraz 2.g petitum skargi kasacyjnej, jest oparty na tezie, że biegła przedstawiła do analizy porównawczej zestawienie wysokości odszkodowań ustalonych w istocie rzeczy decyzjami administracyjnymi, a nie cen ustalonych w obrocie wolnorynkowym. Z treści operatu szacunkowego sporządzonego przez W.K. wynika jednak, że biegła w operacie szacunkowym wskazała wprost, że przedstawiła do analizy porównawczej ceny nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, które były przedmiotem transakcji sprzedaży. Wszystkie transakcje dotyczą nieruchomości przeznaczonych pod drogi.

Nie można zaakceptować tezy, że własność nieruchomości przeznaczonych pod drogi może przejść na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego wyłącznie w wyniku wywłaszczenia, z czym wiąże się teza, że takie nieruchomości z założenia nie są przedmiotem obrotu rynkowego. Podkreślić należy, że nie można a priori zakładać, że na rynku (rynkach) brak jest transakcji dotyczących nieruchomości drogowych, wręcz odwrotnie analiza orzecznictwa sądowego wskazuje, że w praktyce wielokrotnie ustalenie wartości rynkowej nieruchomości drogowej dla potrzeb ustalenia odszkodowania następuje przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Tak więc ma miejsce obrót cywilnoprawny nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi, dlatego dostępne są informacje o cenach transakcyjnych nieruchomości o takim przeznaczeniu, których prawo własności zostało przeniesione w drodze umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Cen takich nieruchomości określonych w aktach notarialnych nie można utożsamiać z odszkodowaniami za wywłaszczenie nieruchomości.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. (punkt 1.b petitum skargi kasacyjnej) należy zatem uznać za niezasadny. Za niezasadne należy również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 555) poprzez jego niezastosowanie (punkt 2.a petitum skargi kasacyjnej) oraz zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 555) poprzez wadliwą jego wykładnię i w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie (punkt 2.b petitum skargi kasacyjnej), jak również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w. zw. art. 151 ust. 1 u.g.n. poprzez wadliwą jego wykładnię i przyjęcie, iż termin wartość rynkowa nieruchomości w rozumieniu tegoż przepisu należy interpretować w kontekście specyfiki przeznaczenia działek wywłaszczonych, która w istocie wyklucza obrót wolnorynkowy (punkt 2.g petitum skargi kasacyjnej).

W odniesieniu do sformułowanego w punkcie 2.c petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 56 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 poz. 555) należy w pierwszej kolejności przywołać treść § 56 ust. 1 ww. rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że w operacie szacunkowym przedstawia się sposób dokonania wyceny nieruchomości, w tym:

1) określenie przedmiotu i zakresu wyceny;

2) określenie celu wyceny;

3) podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości;

4) ustalenie dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości;

5) opis stanu nieruchomości;

6) wskazanie przeznaczenia wycenianej nieruchomości;

7) analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny;

8) wskazanie rodzaju określanej wartości, wyboru podejścia, metody i techniki szacowania;

9) przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku wyceny wraz z uzasadnieniem.

Biegła w piśmie datowanym na 27 lutego 2021 r. wskazała, że nieruchomości przyjęte do określenia wartości nieruchomości zostały opisane w zakresie niezbędnym (miejscowość, ulica, obręb), natomiast numery działek stanowią informacje poufne i nie mogą być wykazane. Przywołała również orzeczenie Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt II CSK 369/11: "nie są potrzebna dane identyfikacyjne, których ujawnienie wkraczałoby już w sferę zastrzeżoną tajemnicą zawodową rzeczoznawcy, o której mowa w art. 175 ust. 3 u.g.n."

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika podstawa prawna obowiązku rzeczoznawcy majątkowego wskazania w operacie szacunkowym informacji i opisu warunków zawarcia transakcji przyjętych do określenia wartości nieruchomości. W tym stanie rzeczy nie jest możliwa ocena ww. zarzutu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 157 ust. 1 i 4 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie sprawdzenia przez organy prawidłowości opinii rzeczoznawcy majątkowego, pomimo iż skarżąca wskazywała na błędy popełnione przy jej sporządzeniu (punkt 2.h petitum skargi kasacyjnej), należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest utrwalony pogląd prawny, że o potrzebie weryfikacji operatu, o jakiej mowa w art. 157 ust. 1 i 4 u.g.n., decyduje powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości co do jego prawidłowości. Samo żądanie strony dokonania takiej weryfikacji i zgłaszane zarzuty wobec operatu są niewystarczające dla zlecenia przez organ oceny prawidłowości sporządzenia takiego operatu. Zaniechanie wystąpienia o taką ocenę przez organ, gdy strona kwestionuje prawidłowość operatu w opozycji do pozytywnej oceny organu, nie uzasadnia zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. regulujących postępowanie dowodowe. Jeżeli strona w toku prowadzonego postępowania zapoznała się z operatem i uważała, że jest on wadliwy, to powinna wystąpić do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę jego prawidłowości, a po jej uzyskaniu przedłożyć ten dowód organowi, co umożliwiłoby podważenie wiarygodności operatu sporządzonego na zlecenie organu i ewentualne podjęcie z urzędu działań mających na celu wyjaśnienie zaistniałych rozbieżności. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 157 ust. 1 i 4 u.g.n. jest zatem niezasadny.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 128 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie odszkodowania na rzecz wywłaszczonej w kwocie, która nie odpowiada wartości tego prawa (punkt 2.e petitum skargi kasacyjnej), nie został uzasadniony, co zwalnia Sąd Kasacyjny z obowiązku oceny tego zarzutu.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 130 ust. 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie odszkodowania w oparciu o dokument, który nie spełnia wymogów, które winna spełniać opinia rzeczoznawcy majątkowego (punkt 2.f petitum skargi kasacyjnej), również nie został uzasadniony, co zwalnia Sąd Kasacyjny z obowiązku oceny tego zarzutu. Na marginesie należy zauważyć, że kasator nie zdołał wykazać, że opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego sporządzona w przedmiotowej sprawie istotnie nie spełnia wymogów stawianych przed operatem szacunkowym. Dowodem na wadliwość operatu szacunkowego nie może być przy tym umowa sprzedaży z 4 sierpnia 2015 r. rep. A nr [...], na mocy której skarżąca nabyła w 2015 roku nieruchomość przy ul. P. w W. (działka [...]), zabudowaną w chwili zakupu nieruchomościami do wyburzenia, o powierzchni 1624 m2 za kwotę 420.000,00 PLN, tj. 258,62 PLN za m2. Nie było zatem podstaw do przeprowadzenia dowodu z ww. umowy sprzedaży.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 poz. 176; dalej: specustawa drogowa) należy przypomnieć, że zgodnie z art. 18 ust. 1e ww. ustawy w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia:

1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17,

2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo

3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna

- wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Decyzją, o której mowa w art. 17 ww. ustawy, jest decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Skarżąca podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji uznał zarzut niezastosowania art. 18 ust. 1e ww. ustawy za chybiony z tej racji, że na nieruchomości była ustanowiona hipoteka kaucyjna. Wskazuje, że nie ma związku pomiędzy treścią tego przepisu i faktem niezwłocznego wydania przez nią nieruchomości, a okolicznością obciążenia hipoteki tej nieruchomości.

Należy podzielić stanowisko kasatora co do tego, że ustanowienie hipoteki kaucyjnej nie stanowi przeszkody dla zwiększenia wysokości odszkodowania o 5% na podstawie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Należy jednak zauważyć, że z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżąca złożyła oświadczenie o wydaniu przedmiotowej nieruchomości w terminie, o którym mowa w art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, lub też aby skarżąca dokonała jakiejkolwiek innej czynności świadczącej o wydaniu nieruchomości w terminie, o którym mowa w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Kasator powołuje się jedynie na fakt zrealizowania inwestycji oraz nieblokowanie czy utrudnianie przez skarżącą wykonania inwestycji. Należy również odnotować, że skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie podniosła, że odszkodowanie nie zostało podwyższone o 5% na podstawie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. W tych okolicznościach należy uznać, że nie było podstaw do zastosowania art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Tak więc wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest w tym zakresie błędne, jednakże rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.