Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 412/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2022 r. Fundacja Inicjowania Rozwoju Społecznego (skarżąca, Fundacja) wniosłaskargę na decyzję Zarządu Województwa (organ, ZW) z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w sprawie zwrotu środków uznanych za niekwalifikowane w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków wynikających z Umowy o dofinansowanie projektu "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] w ramach Osi priorytetowej 6. Regionalny Rynek Pracy, Działanie 6.3 Wsparcie dla samozatrudnienia, Poddziałanie 6.3.1. Wsparcie dla samozatrudnienia osób w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy.

Z uzasadnienia decyzji organu wynika następujący stan sprawy.

Fundacja Inicjowania Rozwoju Społecznego zawarła z Zarządem Województwa pełniącym rolę Instytucji Zarządzającej RPO w dniu [...] grudnia 2018 r. umowę o dofinansowanie na realizację ww. projektu.

W wyniku weryfikacji wniosku o płatność za okres od [...] marca 2021 r. do [...] maja 2021 r. organ stwierdził nieprawidłowość w przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia "Przeprowadzenie/zapewnienie ekspertów do wsparcia doradczego d/a uczestników projektu.". Fundacja dla trzech z czterech części udzielanego zamówienia, dokonała wyboru podmiotów gospodarczych prowadzonych przez jej prezesa i wiceprezesa jako wykonawców zamówienia. Organ pismem z dnia [...] września 2021 r., poinformował stronę, że wniosek o płatność przeszedł pozytywną weryfikację formalno-merytoryczno-rachunkową, jednak zawiera wydatki niekwalifikowalne w łącznej kwocie 56.265,00 zł.

W odpowiedzi na ww. informację Skarżąca pismem z dnia [...] października 2021 roku wniosła odwołanie. Podniosła, że umowa o dofinansowanie oraz Wytyczne kwalifikowalności nie wykluczają możliwości realizacji wsparcia przez Beneficjenta. Ponadto Fundacja zapewniła, że dokłada należytych starań, aby działania realizowane przez podmioty zewnętrzne lub własne zasoby kadrowe zachowały najwyższe standardy, dlatego też do doradztwa zostały wybrane osoby posiadające wiedzę, kwalifikacje oraz wieloletnie doświadczenie zawodowe. Wobec tego Beneficjent uznał zarzut Instytucji Zarządzającej, jakoby Beneficjent nie dołożył wszelkich starań w celu dochowania bezstronności i obiektywizmu, za niezasadny. Nadto Beneficjent wykazał, iż doradztwo pomostowe zapewniło realizację wskaźników na poziomie wyższym, niż zakładano.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków,w dniu [...] czerwca 2022 r. Zarząd Województwa wydał decyzję, w której w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków wynikających z § 20 ust. 4 Umowy o dofinansowanie nr [...] orzekł wobec strony obowiązek zwrotu kwoty 56.863,00 zł wraz z naliczonymi odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek bankowy Beneficjenta, tj. od [...] czerwca 2020 r, do dnia zwrotu środków na rachunek wskazany przez Instytucję Zarządzającą RPO. W uzasadnieniu organ wskazał, na treść § 20 ust. 4 Umowy o dofinansowanie z dnia [...] czerwca 2022 r. i wyjaśnił, że wybór przez zamawiającego ofert podmiotów, które jednocześnie w jego strukturze pełnią funkcję prezesa i wiceprezesa, może być uznany za wybór dokonany bez zachowania zasad bezstronności i obiektywizmu, a w konsekwencji, że wydatków na wskazane zadania nie można zakwalifikować do kategorii wydatków dokonanych w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny oraz zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, cow konsekwencji rodzi obowiązek zwrotu nienależnie pobranych środków.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Fundacja pismem z dnia [...] lipca 2022 r., zwróciła się do ZW o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku wniosku strony z dnia [...] lipca 2022 r.o ponowne rozpatrzenie sprawy Zarząd Województwa wydał w dniu [...] sierpnia 2022 r decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2022 r.

Organ wskazał, że obowiązek zwrotu środków wynika z naruszenia art. 207 ust. 1 pkt u.f.p., ponieważ beneficjent rozliczył w projekcie wydatki poniesione niezgodnie z obowiązującymi procedurami, naruszając § 20 ust. 4 w zw. z § 2 ust. 1 Umowy o dofinansowanie projektu, tj. realizując działania w projekcie w sposób sprzeczny z zapisami Umowy o dofinansowanie, zgodnie z którymi na stronie ciążył obowiązek dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywizmu przy wyłanianiu przez Beneficjenta wykonawcy realizacji usług lub dostaw w ramach realizowanego projektu oraz postanowienia Podrozdziału 6.2 Wytycznych kwalifikowalności (Ocena kwalifikowalności wydatku) pkt 3, zgodnie z którym wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie warunki określone w pkt. 2. Podrozdziału 6.2 a-k, tj. m.in. został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

Zdaniem organu, umowa o dofinansowanie nie ogranicza stosowania punktu 4 § 20 jedynie do zasady konkurencyjności, bowiem z jego treści wprost wynika, że dotyczy on realizacji lub dostaw w ramach projektu, co bezsprzecznie oznacza wszystkie usługi i dostawy.

Strona niezadowolona z przedstawionych wyżej rozstrzygnięcia, w dniu 7 października 2022 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której zarzuca;

1. naruszenie art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L.2013.347.320), dalej jako Rozporządzenie ogólne, poprzez przyjęcie przez Organ, że doszło do nieprawidłowości, wówczas, gdy z okoliczności faktycznych i prawnych nie wynika jakoby doszło do naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa wspólnotowego oraz wystąpienia w związku z tym szkody w budżecie UE,

2. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. 2022 r. poz. 1 z póżn. zm.), dalej jako u.f.p., poprzez błędne przyjęcie przez Zarząd Województwa - Instytucję Zarządzającą, iż miało miejsce wykorzystanie przez Skarżącą środków przeznaczonych na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w sytuacji kiedy prawidłowa ocena stanu faktycznego i prawnego prowadzi do wniosku, że Skarżąca nie naruszyła procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.,

3. naruszenie podrozdziału 6.2 pkt 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 września 2016 roku (dalej jako "Wytyczne") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wydatki związane ze wsparciem finansowym uczestników projektu mają charakter wydatków niekwalifikowalnych,

4. naruszenie art. 143 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego \ Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347. str. 320 z późn. zm.) z dnia 20 grudnia 2013 r, dalej jako "rozporządzenie ogólne") poprzez nie wzięcie pod uwagę charakteru i wagi nieprawidłowości oraz straty finansowej poniesionej przez fundusze polityki spójności, co doprowadziło do zastosowania przez Organ całkowicie nieproporcjonalnej korekty.

5. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na zaniechaniu przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, przeprowadzenia wszechstronnego i wyczerpującego wywodu, z którego jednoznacznie wynikałoby, jakich naruszeń dopuścił się sekwencje wywołały te naruszenia oraz udzieleniu Beneficjentowi wszechstronnych i jasnych wyjaśnień, dlaczego IZ utrzymała swoje stanowisko, ani też braku odniesienia do polemiki Beneficjenta z treścią pierwotnej decyzji o zwrocie dofinansowania,

6. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co znalazło odzwierciedlenie w podniesionych w stosunku do zaskarżonej decyzji szczegółowych zarzutach i ich uzasadnieniu oraz poprzez uznanie, że zebrane dowody w sprawie pozwalają na przyjęcie, że zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie skarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

7. naruszenie art. 81a § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie przez IZ wyrażonej w tym przepisie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż wartość zamówienia będącego przedmiotem analizy nie przekracza wartości szacunkowej 50 tys. zł netto, a więc nie stosuje się do niego postanowień podrozdziału 6.5.2 dotyczących zasady konkurencyjności. Ustalenie prawidłowości udzielenia przedmiotowego zamówienia odbywa się w oparciu o postanowienia podrozdziału 6.5 (postanowień ogólnych, dotyczących zarówno rozeznania rynku, jak i postępowań udzielanych na podstawie konkurencyjności) pkt 1-12 oraz podrozdziału 6.5.1 (postanowień dot. jedynie rozeznania rynku). Fundacja na usługi specjalistycznego wsparcia szkoleniowego, pomostowego,poniosła wydatki w łącznej kwocie 46.887,50 zł. Dalej wskazuje, w pkt 2 podrozdziału 6.5 Wytycznych, wydatki w ramach projektu muszą być ponoszone w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, a spełnienie powyższych wymogów, w przypadku zamówień o wartości szacunkowej netto od 20 000 do 50 000 tys. zł, następuje w drodze przeprowadzenia i udokumentowania rozeznania tynku, określonego w podrozdziale 6.5.1 Wytycznych.

Ponadto podkreśla, iż z treści podrozdziału 6.5 pkt 1-12 oraz 6.5.1 Wytycznych nie wynika dla Beneficjenta obowiązek przestrzegania zasady zakazu powiązań kapitałowych lub osobowych. Nie ma więc podstawy, aby w przypadku zdiagnozowania takiego powiązania czynić Beneficjentowi z tego powodu zarzuty, a tym bardziej nie ma podstaw do uznania poniesionych przez niego wydatków związanych z udzielonym zamówieniem na usługi za niekwalifikowalne. Należy mieć na względzie, iż zakaz powiązań kapitałowych lub osobowych nie znajduje zastosowania przy rozeznaniu rynku. Dotyczy on bowiem powiązań pomiędzy wykonawcą a zamawiającym, a nie pomiędzy oferentami składającymi oferty. Nie można więc uznać, iż zakaz taki, nawet gdyby obowiązywał przy rozeznaniu rynku, dotyczy samych oferentów. Obowiązek unikania konfliktu interesów pojawia się dopiero w podrozdziale 6.5,2 Wytycznych, który znajduje zastosowanie do zamówień o wartości przekraczającej 50 000 zł netto. Nie można zatem przyjąć, aby regulacja ta znajdowała zastosowanie w przypadku rozeznania rynku. W związku z powyższym, zarzut IZ stwierdzający, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konflikt interesów, należy, uznać za bezzasadny.

Organ II instancji w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Należy wskazać, iż niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa), ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 z późn. zm., dalej: u.f.p),jak również przepisy dotyczące udzielania dofinansowania z Regionalnego Programu Operacyjnego [...] wszczególności odnoszące się do Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r. (dalej:"Wytyczne").

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że skarżąca realizowała projekt pn. "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] Wsparcie dla samozatrudnienia osób o szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy.Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja, wydana na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 8, 9, 12 i 12a, art. 60 pkt 6 i art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 67 u.f.p. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2022 r., którazobowiązuje skarżącą do zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków wynikających z § 20 ust. 4 Umowy o dofinansowaniezawartej między stronami w dniu [...] grudnia 2018 r.

Spór pomiędzy stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia czy zawarcie umów przez skarżącą z firmą C. oraz M. w ramach doradztwa pomostowego, stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., a w konsekwencji czy okoliczności te uprawniały Zarząd Województwa do zakwestionowania wydatków związanych z tymi umowami.

Przepisem prawa materialnego będącym podstawą prawną zwrotu środków jest art. 207 u.f.p. W tym artykule, realizując m.in. cel rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 470, z późn. zm.; dalej:rozporządzenie nr 1303/2013), w zakresie eliminowania finansowych skutków nieprawidłowości przy wydatkowaniu środków europejskich, szczegółowo uregulowano przesłanki zwrotu środków znajdujące zastosowanie do podmiotów prawa polskiego (krajowych beneficjentów). W tym kontekście należy podkreślić, że adresatami normy prawnej wynikającej z art. 207 u.f.p. są beneficjenci, podczas gdy adresatami norm prawnych wynikających z rozporządzenia nr 1303/2013 są przede wszystkim państwa członkowskie. Z tego też względu w sprawach o zwrot środków w pierwszej kolejności zastosowanie ma art. 207 u.f.p. Przepisy rozporządzenia nr 1303/2013 nie mogą być samodzielną podstawą prawną zwrotu środków przez beneficjenta.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184, (...) - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.Z kolei z treści przepisów art. 207 ust. 8 i ust. 9 u.f.p. wynika, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. oraz po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Ustawa o finansach publicznych nie przewiduje możliwości odstąpienia od dochodzenia zwrotu tych środków.Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych dokonując wykładni pojęcia "innych procedur obowiązujących" przyjęto, że mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, takich jak np. ustawa Prawo zamówień publicznych, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także co istotne w niniejszej sprawie, procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt I GSK 1906/18, z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3597/15; z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15; z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2389/15; z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 3026/15 -powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela powyższy pogląd i stwierdza, żezapisyUmowy o dofinansowanie bezsprzecznie mieszczą się w pojęciu "innych procedur", o których mowa w art. 184 u.f.p.

Zgodnie z § 20 ust. 4 Umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązany jest do dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywizmu przy wyłanianiu przez beneficjenta wykonawcy do realizacji usług lub dostaw w ramach realizowanego projektu.

Konflikt interesów występuje wtedy, gdy działania beneficjenta nie są bezstronne i obiektywne w zakresie realizowanej Umowy o dofinansowanie. Beneficjent winien eliminować działania, w ramach których miałoby dojść do wykonania umowy przy pomocy podmiotów z nim powiązanych. Wykonywanie zaś tej umowy przy udziale podmiotów powiązanych skutkuje brakiem bezstronności i obiektywizmu co prowadzi wprost do konfliktu interesów. Nie decydują wówczas zasady wolnego rynku, wybór najbardziej ekonomicznej oferty, preferowany jest zaś interes podmiotów powiązanych (wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. akt I GSK 3218/18).

Uwzględniając przywołane wyżej postanowienia umowy o dofinansowanie stwierdzić należy, że zawierając tę umowę skarżąca jednoznacznie i bezwzględnie zobowiązała się do stosowania jej postanowień, w tym do przestrzegania określonych w niej zasad udzielania zamówień, która przewidują m.in. wymóg unikania konfliktu interesów.

Wobec powyższego zgodzić się należy z organem, że wybór przez zamawiającego ofert podmiotów, które jednocześnie w jego strukturze pełnią funkcję prezesa i wiceprezesa doprowadziło do konfliktu interesów, a co za tym idzie naruszenia § 20 ust. 4 w zw. z § 2 ust. 1 Umowy o dofinansowanie projektu i równocześnienaruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p..

Strona skarżąca podniosła, że wartość zamówienia nie przekracza wartości 50 tys. zł netto, więc nie stosuje się do nich postanowień podrozdziału 6.5.2 dotyczącego procedur udzielania zamówień w oparciu o zasadę konkurencyjności, co oznacza, że prawidłowość udzielania przedmiotowego zamówienia odbywa się w oparciu o postanowienia podrozdziału 6.5 pkt 1-12 dot,. zarówno rozeznania rynku, jak i zasad konkurencyjności oraz 6.5.1. dot. jedynie rozeznania rynku.

Należy zgodzić się z organem, iż powyższa okoliczność nie wyłącza obowiązku skarżącej z stosowania się do zapisów § 20 ust. 4 Umowy o dofinansowanie, bowiemzapis ten nie ogranicza się jedynie do zasady konkurencyjności. Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy Instytucja Zarządzająca na warunkach określonych w umowie, przyznaje Beneficjentowi dofinansowanie na realizację projektu. Zatem w każdym przypadku realizacji usług lub dostaw w ramach projektu beneficjent zobligowany jest do dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywizmy przy wyłanianiu wykonawców.

Równocześnie błędny jest argument skarżącej, że postanowienia Umowy o dofinansowanie nie mogły wprowadzić konieczności uniknięcia konfliktu interesów także w wypadku zamówień o wartości szacunkowej nie przekraczającej 50.000 zł netto, a zatem w szerszy sposób, niż to wyrażono w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Zarówno Umowa o dofinansowanie jak i Wytyczne z jednej strony nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego, z drugiej, są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Wytyczne stanowią integralny składnik umów o dofinansowanie. Podpisując umowę o dofinansowanie beneficjent wyraża zgodę na ich stosowanie przez jej strony, w wyniku czego stają się one warunkami umowy,jednak nie mogą wyłączać jej innych postanowień. Nie można zgodzić się zatem z autorem skargi, że dokonana przez organ interpretacja § 20 ust. 4 umowy o dofinansowanie prowadzi do sprzeczności z zapisami Wytycznych.

Zupełnie bezzasadny jest zarzut skarżącej, że żądanie zwrotu środków przez organ nie ma podstawy prawnej. Podstawa taka wynika wprost z treści art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich sąwykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Obowiązek zwrotu środków wynika również z § 13 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie.

Należy też wskazać, iż podstawą zwrotu środków jest również zaistnienie "nieprawidłowości". Rozporządzenie nr 1303/2013 w art. 2 pkt 36 definiuje nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Definicja ta określa przesłanki uznania danego czynu za nieprawidłowość. Panuje zgoda co do tego, że przesłanki te mają charakter łączny - brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość uznania danego czynu za nieprawidłowość, przy czym niedopuszczalne jest również wymaganie spełnienia innych przesłanek, nieuwzględnionych w tym przepisie, np. umyślności działania lub zaniechania. Art. 207 ust. 1 u.f.p. nie używa terminu "nieprawidłowości" lecz terminów - "wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem", "wykorzystanie z naruszeniem procedur", "pobranie nienależne lub w nadmiernej wysokości". Zastosowane nazewnictwo nie zmienia jednak faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia.

Zatem, aby organ mógł zastosować instytucję zwrotu środków dofinansowania, musi stwierdzić naruszenie prawa przez beneficjenta, które było wynikiem jego działania (zaniechania) i które to naruszenie spowodowało lub mogło spowodować powstanie szkody. Z tym, że szkoda powstaje niejako automatycznie, gdy beneficjent otrzymujący dofinansowanie realizuje projekt niezgodnie z prawem, a przy tym do powstania szkody w budżecie UE nie jest wymagane powstanie faktycznego uszczerbku majątkowego - wystarczy sama możliwość jego wystąpienia (por. Wyrok WSA w Łodzi z 8 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 937/15). Przy ocenie nieprawidłowości szkoda nie musi być konkretną stratą finansową. Wystarczy samo tylko wykazanie, że określone nieprawidłowości, powstałe wskutek zachowania się beneficjenta, mogły jedynie (choć wcale nie musiały) narazić ogólny budżet UE na uszczerbek, nawet bliżej niewykazany (potencjalny) (Wyrok WSA w Kielcach z 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 249/19).

Zatem w rozpatrywanej sprawie, wobec poczynienia przez skarżącą niekwalifikowanych wydatków w ramach umowy o dofinasowanie z uwagi na oczywiste wystąpienie konfliktu interesów, zdarzenie to może być oceniane w kategoriach wyrządzenia szkody w budżecie UE.

Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia wystąpienia przesłanek zawartych w art. 207 ust. 1pkt 2 u.f.p., nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 107, art. 80 k.p.a. wskazanych w skardze.

Pozostałe zarzuty skarżącej znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Zważywszy powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.