Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4311/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art.5 ust.2
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art.11 ust.2
journal: Dz.U. 2022 poz 1233
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j)
article: art.21 ust.1
journal: Dz.U. 2019 poz 361
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Telewizji Polskiej S.A. w Warszawie, Stowarzyszenia K. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 234/20 w sprawie ze skargi K. w W. na decyzję Telewizji Polskiej S.A. w Warszawie z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza od Telewizji Polskiej S.A. w likwidacji w Warszawie na rzecz Stowarzyszenia K. w W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 234/20 uwzględnił skargę Kampanii [...] z siedzibą w W. i uchylił decyzję Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Zaskarżoną decyzją Telewizja Polska S.A., powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., dalej określanej jako "u.d.i.p.") stwierdziła, że żądana informacja publiczna dotycząca podania kosztów (brutto i netto) produkcji wyemitowanego w programie TVP1 w dniu Sekretariat Naczelnego Sądu Administracyjnego Wydział III Izby Ogólnoadministracyjnej w załączeniu przesyła odpis orzeczenia z uzasadnieniem z 30 lipca 2024 r. października 2019 r. materiału pt. "I.", nie może być udostępniona, ponieważ zawiera tajemnicę przedsiębiorstwa o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1010), dalej określanej też jako "u.z.n.k.". Informacje w niej zawarte posiadają dla Telewizji Polskiej S.A. istotną wartość gospodarczą, a jej upublicznienie może potencjalnie zagrozić interesom Telewizji Polskiej S.A. Nadto Telewizja Polska S.A. dodała, że w celu zachowania powyższych informacji w poufności nadała im klauzulę "tajemnicy przedsiębiorstwa", zgodnie z wewnętrznym aktem prawnym, tj. Instrukcją Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa stanowiącą Dział II Polityki Bezpieczeństwa Informacji w TVP S.A.

Do niniejszej sprawy, popierając zarzuty Kampanii [...], przystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z 6 lipca 2020 r. wydanymi na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuścił Polskie Towarzystwo [...] z siedzibą w W. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu na prawach strony.

Oceniając zaskarżoną decyzję i powołanie się przez Telewizję Polską S.A. na ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy uregulowaną w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Sąd I instancji wyjaśnił, że określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny.

Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy winno zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, że informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że podjął on odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej w poufności. Niewystarczające jest samo oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą.

W niniejszej sprawie Telewizja Polska S.A. jest co prawda spółką prawa handlowego w aspekcie ustrojowym, nie działa jednak w pełni według zasad gospodarki rynkowej, o czym stanowi jej szczególny status nadany ustawą z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2019 r. poz. 361 ze zm.). Działalność spółek publicznej radiofonii i telewizji w zakresie realizacji misji publicznej jest finansowana ze środków publicznych określonych w art. 31 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy, a w art. 31 ust. 4 ustawa zastrzega, że środki publiczne którymi dysponuje Telewizja Polska S.A. mogą być przeznaczone wyłącznie na realizację misji publicznej.

Gospodarowanie przez Telewizję Polską S.A. środkami publicznymi podlega nadto ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jej przepisy stosuje się do innych niż jednostki sektora finansów publicznych podmiotów w zakresie w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami.

W ocenie Sądu I instancji, dla określenia zakresu jawności informacji posiadanych przez Telewizję Polską S.A. znaczenie ma również art. 31c ustawy o radiofonii i telewizji, w myśl którego zarządy spółek Telewizji Polskiej przygotowują i publicznie udostępniają do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, sprawozdania z wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych w rozumieniu ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, odsetek za zwłokę w ich uiszczaniu oraz kar za używanie niezarejestrowanych odbiorników, na realizację misji publicznej ze wskazaniem środków przeznaczonych na wykonanie poszczególnych zadań wymienionych w art. 21 ust. 1a tej ustawy.

Zatem na podstawie art. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że gospodarowanie przez Telewizję Polską S.A. środkami publicznymi jest co do zasady jawne. Natomiast z art. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z art. 31c ustawy o radiofonii i telewizji wynika, że informacja dotycząca szczegółowego gospodarowania środkami pochodzącymi z opłat abonamentowych podlega udostępnieniu bez ograniczenia ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, określonego w art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. Dotyczy to także treści umów związanych bezpośrednio z wydatkowaniem środków finansowych pochodzących z opłat abonamentowych. Telewizja Polska S.A. może powoływać się na tajemnicę przedsiębiorstwa w zakresie obejmującym gospodarowanie środkami niepochodzącymi z opłat abonamentowych (art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze tej ustawy), z zachowaniem wynikających z tego przepisu wymagań.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, Telewizja Polska S.A. nie wykazała dostatecznie, że żądana informacja publiczna stanowi dla niej tajemnicę przedsiębiorcy podlegającą ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nie wykazała przede wszystkim, czy informacja o kosztach produkcji materiału pt. "I." stanowi, w kategoriach obiektywnych, wartość gospodarczą w opisanym rozumieniu. Stwierdzenie, że materiał ten został wyprodukowany według zasad rynkowych, poza realizowaną przez Telewizję Polską S.A. misją publiczną, finansowaną ze środków publicznych nie wydaje się w pełni przekonujące. Gdyby ten materiał został zrealizowany z innych środków niż środki publiczne, należałoby wykazać, że na rynku medialnym istnieje konkurencja w zakresie produkowania takich programów. Wówczas ujawnienie kosztów realizacji "I." mogłoby zaszkodzić interesom ekonomicznym Telewizji Polskiej S.A., przysparzając ewentualnych korzyści konkurentom. Bez rozważenia tych okoliczności w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanych informacji stwierdzenia Telewizji Polskiej S.A., że inne stacje telewizyjne są zainteresowane kosztami, jakie w tym zakresie poniosła nie zasługują na uwzględnienie. Telewizja Polska S.A. sama podała, że materiał, którego kosztów produkcji dotyczy żądana informacja publiczna, jest produkcją wewnętrzną, został wytworzony, "z wykorzystaniem zasobów ludzkich i rzeczowych TVP". Należałoby w związku z tym wyjaśnić, z jakich źródeł były pokrywane te wewnętrzne koszty ludzkie i rzeczowe, w szczególności, czy nie angażowano w tym celu środków publicznych. Zakładając, że w sprawie jednak zaszły okoliczności uzasadniające powołanie się Telewizję Polską S.A. na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa należałoby odnieść się do kolizji dwóch chronionych konstytucyjnie wartości: prawa dostępu do informacji publicznej i prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosły Telewizja Polska S.A. oraz Stowarzyszenie [...].

Telewizja Polska S.A. zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez przyjęcie przez Sąd, że organ nie dokonał wszechstronnej oceny spełnienia przez informację publiczną w postaci kosztu (brutto i netto) produkcji wyemitowanego w programie TVP 1 materiału "I." przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy w sytuacji, gdy organ dokonał takiej oceny;

b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez przyjęcie przez Sąd, że organ nie wykazał, że koszt (brutto i netto) produkcji wyemitowanego w programie TVP 1 materiału "I." stanowi dla organu informację posiadającą wartość gospodarczą uzasadniającą odmowę udzielenia informacji publicznej, w sytuacji gdy organ wykazał, że informacja o tych kosztach stanowi dla organu informację posiadającą wartość gospodarczą uzasadniającą odmowę udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p.;

2) prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez ich niezastosowanie i nieprzyjęcie, że organ mógł odmówić udostępnienia informacji publicznej w postaci kosztu (brutto i netto) produkcji wyemitowanego w TVP 1 programu "I." z uwagi na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy.

Z uwagi na powyższe skarżąca kasacyjnie Telewizja Polska S.A. wniosła o uchylenie wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty przez oddalenie skargi ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

We wniesionej skardze kasacyjnej Stowarzyszenie [...] zarzuciło wyrokowi Sądu I instancji naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 16 u.d.i.p. przez uchylenie decyzji pomimo, iż zachodziły podstawy do stwierdzenia jej nieważności,

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 u.z.n.k. i art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w zw. z art. 21 ust. 1, 1a,3 i 4 ustawy o radiofonii i telewizji, art. 26 ust. 1, 2 i 4, art. 31 ust. 1, 2 i 4 ustawy o radiofonii i telewizji oraz art. 3 k.s.h. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że o niemożności powoływania się przez organ na klauzulę tajemnicy przedsiębiorstwa decyduje ustawowy nakaz ujawniania sposobu wydatkowania środków pochodzących z abonamentu radiowo-telewizyjnego, podczas gdy o niemożności powoływania się przez organ na klauzulę tajemnicy przesądza brak statusu przedsiębiorcy podmiotu realizującego misję publiczną na podstawie ustawy o radiofonii i telewizji.

W oparciu o powyższe skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie wyroku w całości i orzeczenie co do istoty przez stwierdzenie nieważności decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Telewizji Polskiej S.A. Kampania [...] wniosła o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej określanej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpatrywane pod tym kątem skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, mając na uwadze ich konstrukcję, podkreślić należy, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach naruszenia przepisów postępowania konieczne jest, co do zasady, wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd I instancji w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Nie chodzi przy tym o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez sąd wojewódzki konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami p.p.s.a., co może wiązać się z zarzutami naruszenia k.p.a. w sposób pośredni. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt, decyzja lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacjom p.p.s.a i z tego punktu widzenia istotne jest aby strona w skardze kasacyjnej zawarła zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez sąd I instancji w procesie orzekania.

Telewizja Polska S.A. w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania zarzuciła Sądowi I instancji wyłącznie naruszenie przepisów k.p.a. Tak skonstruowane zarzuty nie mogły odnieść skutku, ponieważ Sąd I instancji rozpoznając sprawę stosował przepisy procedury sądowoadministracyjnej, a rozstrzygnięcie oparte zostało na podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W związku z powyższym należy uznać, że zasadność zarzutu naruszenia przywołanych przepisów k.p.a. mogłaby być oceniana jedynie w przypadku zarzucenia Sądowi I instancji błędnego zastosowania przepisów p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej odsyłającymi we wskazanym zakresie (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.) do przepisów k.p.a. Wymogów tych zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w skardze kasacyjnej Telewizji Polskiej S.A. nie spełniają, skutkiem czego należało uznać je za nieskuteczne. Tym samym skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieskuteczne, to Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli zobligowany był przyjąć stan faktyczny i jego ocenę przyjęte i przedstawione przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez ich niezastosowanie i nieprzyjęcie przez Sąd I instancji, że organ mógł odmówić udostępnienia informacji publicznej w postaci kosztu produkcji wyemitowanego w programie TVP 1 programu "I.", wyjaśnić należy, że naruszenie prawa materialnego przejawiać się może jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa.

Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię

należy wykazać, że sąd I instancji mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Natomiast przy zarzucie niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd I instancji stosując go popełnił tzw. błąd subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu przypadkach skarżący kasacyjnie winien wykazać jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Przy czym ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a nie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

Tym samym nie mógł być skuteczny sposób sformułowania przywołanego zarzutu naruszenia prawa materialnego, w sytuacji gdy Sąd I instancji przedstawił w uzasadnieniu wyroku wykładnię art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w kontekście odmowy udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej.

Sąd Wojewódzki, przywołując treść art. 11 ust. 2 u.z.n.k., wyjaśnił, że dla odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne. Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określnych informacji, natomiast przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, przy czym nie jest wystarczające ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa.

W niniejszej sprawie to lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji była powodem jej uchylenia przez Sąd I instancji. Prawidłowo Sąd Wojewódzki podkreślił, że w sprawie nie została do końca wyjaśniona okoliczność zrealizowania spornego materiału ze środków publicznych a przede wszystkim, że do powoływania się na tajemnicę przedsiębiorstwa nie jest wystarczające ogólnikowe stwierdzenie, że udostępnienie żądanej informacji może służyć wzmocnieniu pozycji rynkowej konkurencji.

Z powyższych przyczyn skarga kasacyjna Telewizji Polskiej S.A. z uwagi na brak podstaw do jej uwzględnienia podlegała oddaleniu.

Ustosunkowując się do skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] za bezzasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 16 u.d.i.p. przez uchylenie decyzji pomimo, iż zachodziły podstawy do stwierdzenia jej nieważności.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, który znajduje swoje odzwierciedlenie w utrwalonym i jednolitym stanowisku judykatury oraz doktryny prawa, że przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydania decyzji bez podstawy prawnej, aktualizuje się w sytuacji, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego obiektywnie nie zawierają podstawy do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej – innymi słowy, gdy nie istnieje norma prawa, która podlegałaby autorytatywnej konkretyzacji przez właściwy organ administracji publicznej w drodze decyzji – co w świetle rdzenia znaczenia pojęcia "decyzja wydana bez podstawy prawnej" oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania polegającego na wydaniu decyzji administracyjnej (por. np. wyroki NSA z dnia: 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1800/16; 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 717/15; 4 października 2011 r., sygn. akt I OSK 245/11; 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1369/06; 16 czerwca 1999 r., sygn. akt III SA 5540/98).

Kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej skoro kompetencyjna, a co za tym idzie również materialnoprawna podstawa jej podjęcia jednoznacznie wynikała z przywołanych przez Telewizję Polską S.A. przepisów prawa, tj. z art. 16 u.d.i.p. i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Odmienną kwestią pozostaje natomiast ocena argumentacji Telewizji Polskiej S.A. i tego, czy istniały obiektywne przesłanki do wydania decyzji o określonej treści z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Taka ocena została przeprowadzona przez Sąd Wojewódzki, czego efektem było uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Podsumowując, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia – chybiony okazał się zarzut niedostrzeżenia z urzędu przez Sąd Wojewódzki podstaw uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej.

W odniesieniu do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że może być on uznany za usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienie na tyle istotne i oczywiste zarazem, że bez względu na treść zarzutów stawianych w skardze, powinny być one dostrzeżone i uwzględnione przez sąd administracyjny (por. np. wyrok NSA z 22 czerwca 2023 r., III OSK 2918/22). Jak wskazano wyżej, w rozpoznawanej sprawie takie okoliczności prawne nie wystąpiły.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w zw. z art. 21 ust. 1, 1a, 2 i 4 ustawy o radiofonii i telewizji oraz art. 26 ust. 1, 2 i 4 tej ustawy oraz art. 3 Kodeksu spółek handlowych.

Zauważyć należy, że Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 21 ust. 3 i 4 ustawy o radiofonii i telewizji, ponieważ przepisy te zostały z dniem 1 stycznia 2019 r. uchylone mocą art. 1 pkt 3 lit. d ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1717), a zatem nie obowiązywały zarówno w czasie, gdy została wydana decyzja stanowiąca przedmiot kontroli sądowej jak i zaskarżony wyrok.

Ponadto, niezasadny jest zarzut, wedle którego charakter publicznego nadawcy miałby wyłączać możliwość powoływania się przez niego na tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko to nie znajduje uzasadnienia zarówno w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej jak i w przepisach ustawy o radiofonii i telewizji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wyłącza stosowania art. 5 ust. 2 do spółek Skarbu Państwa, w tym także do spółek publicznej radiofonii i telewizji. Również przepisy o radiofonii i telewizji nie statuują takiego wyłączenia (por. wyrok NSA z 14 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 2704/21).

Biorąc zatem pod uwagę, że skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie nie zawierały usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.