Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 175/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit a , c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2024 r. sprawy ze skargi m. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 października 2023 r. znak: SKO.OŚ/4170/58/2023 w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych z terenu gminy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej m. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1297 zł (tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Obecnie zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z dnia 30 października 2023 r., znak: SKO.OŚ/4170/58/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 6, art. 9 ustawy z dnia 13 września 1966 r. o utrzymaniu czystości i porządku z gminach (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1469, "u.c.p.g.", także jako "ustawa") – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z 27 grudnia 2022 r. zezwalającą [...] sp. z o.o. w W. ("skarżący", "strona") na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych z mobilnych urządzeń sanitarnych i transportu nieczystości ciekłych z terenu Gminy O..

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 9 listopada 2022 r. skarżąca złożyła do Wójta Gminy O. wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych.

Dnia 27 grudnia 2022 r. Wójt Gminy O. wydał decyzję j.w., w której zezwolił skarżącej na prowadzenie wnioskowanej działalności i określił jej warunki. Między innymi w pkt 5 ust. 1, 2, 3, 7 decyzji określono następujące warunki prowadzenia działalności przez skarżącą: "Przedsiębiorca jest zobowiązany do: 1) prowadzenia ewidencji zawartych z właścicielami nieruchomości umów w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych z mobilnych urządzeń sanitarnych i transportu nieczystości ciekłych z terenu Gminy O. oraz wystawiania dowodów korzystania z usług z podaniem ilości wywiezionych nieczystości, 2) prowadzenia ewidencji ww. umów, która musi zawierać: numer umowy, datę zawarcia umowy, imię i nazwisko lub nazwę właściciela (użytkownika) nieruchomości, adres nieruchomości. 3) prowadzenie ewidencji ilości wywiezionych nieczystości ciekłych oddzielnie dla każdej nieruchomości, (...) 7) przestrzegania zapisów obowiązującej uchwały Rady Gminy O. w sprawie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni i transportu nieczystości ciekłych." Zezwolenie wydano na 10 lat.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wobec treści złożonych dokumentów wynika, że wnioskodawca posiada możliwości techniczne do wykonywania usług we wnioskowanym zakresie.

W odwołaniu zaskarżono decyzję Wójta w części, tj. w pkt 5 ust. 1, 2, 3, 7. W uzasadnieniu strona wskazała w szczególności, że treść zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych nie może mieć dowolnej treści i jest wyznaczona przepisami art. 9 ust. 1, 1aa i 1b ustawy. Przepisy te w sposób wyczerpujący regulują przedmiotową kwestię, enumeratywnie określając, jakie elementy winny znaleźć się w zezwoleniu. Nie jest zatem w opinii strony zgodne z prawem umieszczenie w decyzji zobowiązania jak w pkt 5 ust. 1-3 i 7 decyzji.

W efekcie rozpatrzenia odwołania, SKO wydało decyzję opisana na wstępie SKO, w której utrzymało zaskarżoną decyzję Wójta w mocy. W uzasadnieniu wskazano na treść art. 9 ust. 1 oraz ust. 1aa i 1b ustawy o czystości i porządku w gminach elementy zezwolenia mają charakter kompleksowy i zamknięty, co oznacza, że w konkretnym zezwoleniu na prowadzenie przedmiotowej działalności organ wydający zezwolenie nie może pominąć żadnego z nich, ale też nie może swobodnie kształtować treści zezwolenia poprzez nakładanie na podmiot gospodarczy innych obowiązków niż w zakresie wynikającym z treści ww. przepisów. Organ właściwy do wydania zezwolenia jest zobligowany, aby decyzja zawierała wszystkie z wymienionych elementów, a brak któregokolwiek z nich jest naruszeniem prawa.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, SKO stwierdziło, że co do zasady przedsiębiorca [...] sp. z o.o. spełnił wymogi uzyskania przedmiotowego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie świadczenia usług w postaci opróżniania zbiorników bezodpływowych na terenie Gminy O.. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy zezwolenie powinno określać inne wymagania szczególne wynikające z odrębnych przepisów. Chodzi tu o konkretne wymagania nie zaś o wyliczenie regulacji odnoszących się do przedmiotu objętego decyzją. Wymagania takie są zawarte w uchwale Nr XVIII/189/16 Rady Gminy O. z 23 marca 2016 r. w sprawie: określenia wymagań, jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy O.. Uchwała określa wymagania jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy O.. Mianowicie w § 2 tego aktu wskazano, że przedsiębiorca zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji zawartych z właścicielami nieruchomości umów w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Ewidencja zawartych umów musi zawierać: numer umowy, datę zawarcia umowy, imię i nazwisko lub nazwę właściciela nieruchomości, adres właściciela nieruchomości oraz adres samej nieruchomości. Zobowiązany jest również do prowadzenia ewidencji ilości wywiezionych nieczystości ciekłych, oddzielnie dla każdego właściciela nieruchomości. Uchwały Rady Gminy mają co do zasady charakter prawa miejscowego, a co za tym idzie zarzut odwołania w tym zakresie nie jest trafiony. Nadto wskazano, że co do obowiązku prowadzenia ewidencji umów zawartych z właścicielami nieruchomości oraz ewidencji ilości i jakości świadczonych usług, obejmującej w szczególności ewidencję odebranych nieczystości ciekłych, art. 9o nakłada na przedsiębiorcę obowiązek sporządzania kwartalnych sprawozdań obejmujących m. in. informację o ilości odebranych z obszaru gminy nieczystości (art. 9o ust. 3 pkt 3 ustawy o czystości) oraz wykaz właścicieli z którymi w okresie sprawozdawczym zawarł umowy, a także takie które uległy rozwiązaniu lub wygasły (art. 9o ust. 4 ustawy). Jeśli na stronie na mocy ustawy ciąży taki obowiązek, to towarzyszy mu - jakkolwiek niewyrażony wprost w ustawie - obowiązek gromadzenia takich danych źródłowych, które pozwolą na sporządzenie, a w razie potrzeby także weryfikację poprawności i prawdziwości sporządzonego sprawozdania, gdyż stosownie do art. 9u ust. 1 ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów ustawy.

Z kolei górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi pozbywania się z terenu gminy nieczystości ciekłych określono uchwałą nr LVI/470/22 Rady Gminy O. z dnia 30 listopada 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2022 r., poz. 8257) Kompetencję do regulowania tych kwestii zawarto w art. 6 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zatem wbrew twierdzeniom odwołania kwestia ta wynika z przepisów prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania, a to:

a. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. art. 9 ust 1, ust. 1aa i ust 1b ustawy w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji Wójta w mocy, w sytuacji, gdy nie zawierała ona wskazania pełnej podstawy prawnej,

b. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy decyzja Wójta zawierała wadliwe postanowienia i w konsekwencji należało ją w zaskarżonej części uchylić;

2) przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art 9 ust 1, ust 1aa i ust 1b ustawy w zw. z art 6 k.p.a. poprzez podczas stwierdzenie, że obowiązki nałożone w pkt 5 ust. 1 - 3 i 7 decyzji Wójta zostały prawidłowo określone i nałożone na skarżącą, podczas gdy zostały one nałożone na skarżącą bez podstawy prawnej.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO w całości, o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając zarzuty skargi, wskazano, że nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku (pkt 5 ust. 1-3, 7) zawarcia umowy z właścicielem nieruchomości lub podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, jak również obowiązek pobierania opłat za faktyczną ilość nieczystości ciekłych odebranych z nieruchomości, czy też obowiązek prowadzenia ewidencji umów zawartych z właścicielami nieruchomości oraz ewidencji ilości i jakości świadczonych usług, obejmującej w szczególności ewidencję odebranych nieczystości ciekłych nie znajduje oparcia w przepisie art. 9 ust. 1 m ust.1aa ani ust. 1b ustawy. Nałożony na skarżącego obowiązek, zgodnie z art. 6 ustawy odnosi się do właścicieli nieruchomości. To właściciel nieruchomości, a nie przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować wykonanie obowiązku przez okazanie umowy i dowodów płacenia za usługi. Oznacza to, że to właściciel nieruchomości musi przechowywać umowę i dowody płacenia i okazać je właściwemu podmiotowi we właściwym trybie. Tym samym dalej idące nakładanie obowiązków na przedsiębiorcę w zezwoleniu nie ma podstaw ustawowych, tym bardziej że zakres obowiązków przedsiębiorcy w tej materii wynika wprost z art. 9o ustawy. Przedsiębiorca ma obowiązek jedynie załączyć do kwartalnego sprawozdania, wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych oraz wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi umowy te uległy rozwiązaniu lub wygasły. W wykazach tych przedsiębiorca obowiązany jest zamieścić imię i nazwisko albo nazwę i adres właściciela nieruchomości, a także adres nieruchomości (art. 9o ust. 1, 2, 4 u.c.p.g.). Jednakże z przepisu tego nie wynika, aby organ mógł nałożyć na przedsiębiorcę w zezwoleniu obowiązek zawierania umów na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, prowadzenia ewidencji takich umów, czy też ewidencji ilości i jakości świadczonych usług, jak też wskazywania sposobu pobierania opłat. Są to bowiem wymagania związane już z fazą realizacji działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, a nie z fazą ubiegania się o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w tym zakresie. Nie są to ponadto warunki o charakterze podmiotowym związane z technicznymi, sanitarnymi lub porządkowymi wymaganiami, jakie musi spełniać dany przedsiębiorca, aby ubiegać się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w rozważanym zakresie. Trudno bowiem uznać, że konieczność zawarcia umowy, czy tez wystawienia dowodu uiszczenia opłaty zawierającego określone dane będzie miało wpływ na Jakość usługi, która polega na odbiorze i transporcie nieczystości ciekłych. Nie można także obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 ustawy o czystości, tj. obowiązku dokumentowania w formie umów i dowodów uiszczenia opłaty za korzystanie z usług związanych z pozbywaniem się nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości, skierowanego do właścicieli nieruchomości wywodzić, że taki obowiązek ma także przedsiębiorca wykonujący te usługi.

Co do obowiązku z pkt 5 ust. 7 decyzji Wójta, a to "przestrzegania zapisów obowiązującej uchwały Rady Gminy O. w sprawie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni i transportu nieczystości ciekłych", podniesiono że w art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy określono, że w decyzji zezwalającej na prowadzenie wnioskowanej działalności określa się "inne wymagania szczególne wynikające z odrębnych przepisów, w tym wymagania dotyczące standardu sanitarnego wykonywania usług, ochrony środowiska i obowiązku prowadzenia odpowiedniej dokumentacji działalności objętej zezwoleniem", jednak powyższe postanowienie decyzji Wójta, jako zbyt ogólnikowe i odsyłające do niesprecyzowanego aktu prawa miejscowego, nie jest prawidłowe. Udzielający zezwolenia jest obowiązany do precyzyjnego, jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych ustalenia wymagań wynikających z przepisów odrębnych. Brak konkretności i precyzyjności nałożonych na beneficjenta zezwolenia obowiązków i wymagań powodowałby bowiem problem w sytuacji konieczności podejmowania przez uprawniony organ działań sanacyjnych w toku postępowania zmierzającego do przestrzegania zezwolenia czy też jego cofnięcia.

Uzasadniając naruszenie przepisów postępowania, skarżący podniósł, że decyzja Wójta nie posiada wskazania kompletnej podstawy prawnej - m.in. nie powołano w niej przepisów, które stanowiłyby uzasadnienie nałożenia na skarżącą obowiązków określonych w pkt. 5 ust. 1, 2, 3, 7. W decyzji Wójta określono bowiem, że została ona wydana na podstawie "art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 6, art. 9 ust. 1, ust. 1aa, ust. 1b i ust. 4" ustawy oraz "art. 104 i art. 107 k.p.a."

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod kątem kryterium legalności wykazała naruszenie prawa materialnego, a to art. 9 ust. 1, ust. 1aa ustawy z dnia 13 września 1966 r. o utrzymaniu czystości i porządku z gminach (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 399; dalej: u.c.p.g., ustawa).

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości. Tego rodzaju działalność jest regulowana przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych wymagane jest uzyskanie zezwolenia. Zezwolenia udziela w drodze decyzji wójt, burmistrz lub prezydent miasta (dalej wójt) właściwy ze względu na miejsce świadczenia usług (art. 7 ust. 6 u.c.p.g.). Art. 9 ust. 1, ust. 1aa i 1b u.c.p.g. stanowi, że zezwolenie winno określać imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy, przedmiot i obszar działalności objętej zezwoleniem, termin podjęcia działalności, wymagania w zakresie jakości usług objętych zezwoleniem, niezbędne zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej wymagane po zakończeniu działalności objętej zezwoleniem, inne wymagania szczególne wynikające z odrębnych przepisów, w tym wymagania dotyczące standardu sanitarnego, wykonywania usług, ochrony środowiska i obowiązku prowadzenia odpowiedniej dokumentacji działalności objętej zezwoleniem. Zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych winno określać stacje zlewne (art. 9 ust. 1 aa). Zezwolenie wydaje się na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat (ust. 1b) .

Nie ulega wątpliwości, że organ wydający zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych może zawrzeć w nim tylko takie wymogi, które wynikają przepisów prawa. Zaistniały spór dotyczy zatem kwestii czy postanowienia decyzji zawarte w pkt 5 ust. 1-3 decyzji, a to: zawarcia umowy z właścicielem nieruchomości lub podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, jak również obowiązek pobierania opłat za faktyczną ilość nieczystości ciekłych odebranych z nieruchomości, czy też obowiązek prowadzenia ewidencji umów zawartych z właścicielami nieruchomości oraz ewidencji ilości i jakości świadczonych usług, obejmującej w szczególności ewidencję odebranych nieczystości ciekłych znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącego, że nałożone na niego obowiązki w pkt 5 ust. 1-3 i 7 decyzji, nie znajdują oparcia w przepisie art. 9 ust. 1 i ust.1aa ustawy, jest zasadne. Zarzuty skargi dotyczą nałożenia na skarżącą obowiązku udokumentowania wykonania usługi właścicielowi nieruchomości w formie umowy i dowodu uiszczenia opłaty, w taki sposób by co najmniej wynikało z nich: kto jest właścicielem nieruchomości, na jakiej nieruchomości zlokalizowany jest opróżniany zbiornik, kiedy wykonana została usługa i jaka ilość nieczystości ciekłych została usunięta. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko skarżącej, że tak sformułowany obowiązek wykracza poza wymogi ustawowe. Nie można uznać, że nałożenie tego rodzaju obowiązków mieści się w pojęciu wymagań w zakresie jakości usług objętych zezwoleniem (art. 9 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.). Wprawdzie brak jest ustawowej definicji tego pojęcia, jednakże literalne brzmienie tego przepisu wskazuje raczej na możliwość określenia w zezwoleniu technicznych aspektów wykonywanej działalności. Trudno uznać, że konieczność zawarcia umowy, czy też wystawienia dowodu uiszczenia opłaty zawierającego określone dane będzie miało wpływ na jakość usługi, która polega na odbiorze i transporcie nieczystości ciekłych. Nie można obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 u.c.p.g., tj. obowiązku dokumentowania w formie umów i dowodów uiszczenia opłaty za korzystanie z usług związanych z pozbywaniem się nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości, skierowanego do właścicieli nieruchomości wywodzić, że taki obowiązek ma także przedsiębiorca wykonujący te usługi. Obowiązek zawierania takich umów przez przedsiębiorcę wynika pośrednio z art. 9o ust. 4 u.c.p.g., zawierającego obowiązek dołączania do sprawozdania przekazanego wójtowi, wykazu właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych. Przepis ten ma charakter powszechnie obowiązującego prawa, a zatem nakłada obowiązki bezpośrednio na przedsiębiorcę, bez konieczności określenia go w zezwoleniu. Przepis ten zawarty jest w ustawie o czystości, a nie w przepisach odrębnych. Obowiązki związane z wystawianiem faktur, czy rachunków wynikają z przepisów prawa podatkowego i także w tym zakresie wiąże ono przedsiębiorcę. Określanie w zezwoleniu elementów, jakie winny być zawarte w umowie z właścicielem nieruchomości, czy w dowodzie uiszczenia opłaty, w ogóle nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Jak słusznie bowiem podnosi skarżący, zakres obowiązków przedsiębiorcy w tej materii wynika wprost z art. 9o ustawy. Przedsiębiorca ma obowiązek załączyć do kwartalnego sprawozdania, wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych oraz wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi umowy te uległy rozwiązaniu lub wygasły. W wykazach tych przedsiębiorca obowiązany jest zamieścić imię i nazwisko albo nazwę i adres właściciela nieruchomości, a także adres nieruchomości (art. 9o ust. 1, 3, 4 u.c.p.g.).

Wspierając argumentację Sądu orzekającego, warto przytoczyć aktualną tezę nr 1 i 3 do wyroku NSA z 24 września 2015 r., sygn. II OSK 162/14 (LEX nr 1987047);

"1. Nałożenie na przedsiębiorcę w zezwoleniu obowiązku udokumentowania wykonania usługi właścicielowi nieruchomości w formie umowy i dowodu uiszczenia opłaty, w taki sposób by co najmniej wynikało z nich: kto jest właścicielem nieruchomości, na jakiej nieruchomości zlokalizowany jest opróżniany zbiornik, kiedy wykonana została usługa i jaka ilość nieczystości ciekłych została usunięta, nie ma oparcia w prawie. (...) 3. Określenie innych wymagań szczególnych (art. 9 ust. 1 pkt 6 u.c.p.g.) nie zależy od uznania organu, lecz muszą one wynikać z odrębnych przepisów - w tym dotyczących standardu sanitarnego wykonywania usług, ochrony środowiska i obowiązku prowadzenia odpowiedniej dokumentacji." Ponadto w wyroku NSA z dnia 23 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 3977/21 wskazano z kolei, że "Zasadny jest także zarzut niewłaściwego zastosowania art. 9 ust. 1 pkt 1 - 6 i art, 9 ust. 1aa w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 9o ust. 4 u.c.p.g. poprzez nałożenie obowiązku zawierania umów na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych z właścicielami nieruchomości lub podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą (...), nałożenie obowiązku pobierania opłat za faktyczną ilość nieczystości ciekłych odebranych z danej nieruchomości (...) oraz nałożenie obowiązku prowadzenia ewidencji umów zawartych z właścicielami nieruchomości oraz ewidencji ilości i jakości świadczonych usług, obejmującej w szczególności ewidencję odebranych nieczystości ciekłych (...). Należy podkreślić, że art. 9 ust. 1, ust. 1aa i ust. 1b u.c.p.g. zawiera zamknięty katalog elementów, jakie winny się znaleźć w zezwoleniu na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych. Zatem wydając zezwolenie na prowadzenie tego rodzaju działalności organ nie może pominąć żadnego z tych elementów, ale nie może też swobodnie kształtować treści zezwolenia poprzez nakładanie na przedsiębiorcę innych obowiązków, niż przewidziane w tych przepisach, czy też modyfikować obowiązków wynikających z innych przepisów prawa." Także analiza dalszej części uzasadnienia w/w wyroku NSA, z którym należy się zgodzić, nie pozostawia wątpliwości, że nałożone w przedmiotowej sprawie obowiązki w pkt 5 ust. 1-3 i 7 decyzji nie znajdują oparcia w przepisach prawa.

Sąd podzielił również zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 9 ust. 1 i ust. 1aa u.c.p.g. poprzez ustanowienie w pkt 5 ust. 7 zaskarżonej decyzji organu I instancji obowiązku "przestrzegania zapisów obowiązującej uchwały Rady Gminy O. w sprawie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni i transportu nieczystości ciekłych". W tym zakresie skarżąca spółka argumentowała, że zapis ten jest zbyt ogólnikowy, nieprecyzyjny. Sąd podziela ten zarzut z argumentacją, że zezwolenie nie powinno odwoływać się w sposób ogólny do przepisów ustaw lub aktów prawa miejscowego. Zgodzić należy się ze spółką, że na organie udzielającym zezwolenia spoczywa obowiązek wskazania w zezwoleniu wymagań szczególnych wynikających z przepisów prawa, a nie powielania samych przepisów lub podawania nazw aktów prawnych. W ocenie Sądu punkt 5 ust. 7 decyzji powinien zostać usunięty, ponieważ uchwały rady gminy, jako akty prawa miejscowego obowiązują na terenie danej gminy, jeśli nie zostały usunięte z obrotu prawnego w stosownym trybie, a tym samym skarżący prowadzący działalność na terenie danej gminy jest zobowiązany do przestrzegania tych przepisów bez zobowiązywania go do tego w zezwoleniu. Powielanie przepisów aktów prawnych lub podawanie nazw aktów prawnych w zezwoleniu jest nieprawidłowe. Warunki określane przez radę gminy na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustanawiają rygory, pod jakimi możliwe jest wydanie stosownego zezwolenia. Tymczasem warunki wykonywania zezwolenia należy określić w zezwoleniu na wykonywanie działalności, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 4 i pkt 6 ww. ustawy w drodze decyzji administracyjnej i przez odpowiedni organ.

Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze, bowiem wadliwość decyzji została wywołana wyłącznie naruszeniem prawa materialnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to niewłaściwe określenie warunków zezwolenia w pkt 5 ust. 1-3 i 7 decyzji. Organ przeprowadził stosowne, wystarczające do wydania zezwolenia, postępowanie wyjaśniające i dowodowe, które doprowadziło go do słusznego wniosku, że skarżąca spółka posiada możliwości techniczne do wykonywania usług we wnioskowanym zakresie i spełnia wymogi uzyskania przedmiotowego zezwolenia.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje organu II i I instancji na podstawie.

Ponownie rozpatrując sprawę, organy wezmą pod uwagę interpretację relewantnych przepisów wskazaną przez Sąd w treści uzasadnienia.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 1.297 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi; koszty zastępstwa procesowego w kwocie określone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa.