Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 858/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy Wojciechów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 891/14 w sprawie ze skargi Gminy Wojciechów na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2013 r. nr BON-III-5220-383-4-ZR/13 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2010 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Gminy Wojciechów na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 450 (słownie: czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 17 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 890/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Wojciechów (dalej : "Skarżąca" lub "Gmina") na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 30 grudnia 2013 r. w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2010 r.

Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:

Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z 18 września 2013 r. określił wysokość zobowiązania Skarżącej z tytułu wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za grudzień 2010 r. w kwocie 2.031 zł.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z 30 grudnia 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister powołał się na treść przepisu art. 21 ust. 1, art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa) oraz wskazał, że kwoty określone przez organ pierwszej instancji odpowiadają wysokości kwot wskazanych w złożonych przez Gminę deklaracjach. Ponadto podkreślono, że organ pierwszej instancji w przeprowadzonym postępowaniu dał wiarę wszystkim dokumentom i wyjaśnieniom Gminy, a następnie na tej podstawie wydał decyzję o określeniu zobowiązania Gminy. Minister wskazał, że umowy o pracę zawarte przez Gminę z osobami bezrobotnymi obligowały do wliczania ich do stanu zatrudnienia.

W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego Gminy bez weryfikacji jego zasady i wysokości z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w szczególności wyjaśnieniami Gminy; art. 122 w zw. z 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy wszystkich dowodów zebranych w sprawie w szczególności pism Gminy oraz pominięcie stanowiska Gminy o poddanie przez PFRON analizie art. 21 ustawy o rehabilitacji w części: "zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy" wobec wyrażenia "etatu" używanego w formularzach zgłoszeniowych Gminy, co skutkowało błędnym uznaniem rzeczywistej liczby zatrudnionych w Gminie; art. 122 i art. 187 w zw. z art. 167 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosków Gminy, jakie zostały w toku postępowania i nierozpoznanie kompleksowe sprawy; art. 68 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie zaległości w postępowaniu pomimo upływu czasu ustawowo skutkującego przedawnieniem zobowiązań o charakterze objętym niniejszym postępowaniem oraz art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady legalności i praworządności; art. 70 § 1 w zw. z art. 6 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wpłaty na PFRON są podatkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a zatem stosuje się do nich pięcioletni okres przedawnienia liczony od końca roku podatkowego, w którym minął termin płatności zobowiązania.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że decyzje organów administracji wydane w rozpoznawanej sprawie nie naruszały przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Z akt sprawy wynikało, że na podstawie umów o roboty publiczne zawartych między Skarżącą a Powiatem Lubelskim reprezentowanym przez Starostę wójt Gminy zobowiązał się do utworzenia w ramach robót publicznych miejsc pracy dla osób bezrobotnych. Na ten cel otrzymał ze Starostwa Powiatowego określone kwoty tytułem dotacji celowej. Warunkiem skorzystania z programu było nawiązanie przez Wójta stosunków prawnych z osobami bezrobotnymi w pełnym wymiarze czasu pracy w oparciu o umowy o pracę na czas określony równy okresowi trwania robót publicznych. Jak wynikało z zawartych w tych umowach regulacji, w sprawach nieuregulowanych umowami zastosowanie miały m.in. przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu Pracy. Powyższe przesądza o konieczności traktowania osób, z którymi zawarto umowy o pracę jako pracowników wliczanych do stanu zatrudnienia również w kontekście ustawy o rehabilitacji, co z kolei skutkowało powstaniem obowiązku wpłat na PFRON. W ocenie Sądu nie miało wpływu na obowiązek uiszczania opłaty to, że pracodawca uchybiał terminowemu zawieraniu umów o pracę. Z akt sprawy wynikało bowiem, że osoby te stawiały się do pracy co potwierdzała lista obecności osób wykonujących roboty publiczne. Podkreślono także, że Skarżąca złożyła deklaracje DEK-1 na PFRON za poszczególne miesiące 2009 i 2010 r.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Gmina zarzuciła naruszenie:

1) art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego Gminy W. bez weryfikacji jego zasady i wysokości z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w szczególności wyjaśnieniami Gminy;

2) art. 122 w związku z 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy wszystkich dowodów zebranych w sprawie w szczególności pism Gminy oraz pominięcie stanowiska Gminy o poddanie przez PFRON analizie art. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w części: "zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy" wobec wyrażenia "etatu" używanego w formularzach zgłoszeniowych Gminy, co skutkowało błędnym uznaniem rzeczywistej liczby zatrudnionych w Gminie;

3) naruszenie art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosków Gminy jakie zostały wniesione w toku postępowania i nierozpoznanie kompleksowe sprawy;

4) naruszenie art. 68 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie zaległości w postępowaniu pomimo upływu czasu ustawowo skutkującego przedawnieniem zobowiązań o charakterze objętym niniejszym postępowaniem;

5) naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady legalności i praworządności;

6) naruszenie art. 70 § 1 w zw. z art. 6 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że wpłaty na PFRON są podatkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a zatem stosuje się do nich pięcioletni okres przedawnienia liczony od końca roku podatkowego, w którym minął termin płatności zobowiązania;

7) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 67 § 1, art. 69, art. 73, art. 72 P.p.s.a. poprzez uznanie, że zawiadomienie o złożeniu przesyłki na poczcie zostało prawidłowo doręczone, a tym samym uznanie, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatom,

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu od Skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Problem rozstrzygany w sprawie stanowił również przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 9 maja 2017 r. o sygn. II FSK 857/15, dotyczącym tej samej Skarżącej w zakresie określenia wysokości zobowiązanie z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od maja do października 2010 r. Został on wydany w tym samym składzie sędziowskim, zaś jego uzasadnienie jest tożsame z uzasadnieniem w rozpatrywanej sprawie, więc w niniejszej sprawie została wykorzystana argumentacja użyta w ww. sprawie o sygn. II FSK 857/15.

Zarzuty zgłoszone przez Skarżącą koncentrują się wokół dwóch zasadniczych kwestii: 1) niedostrzeżenia przez WSA w Warszawie błędów popełnionych przez organy w toku postępowania dowodowego oraz 2) materialnoprawnego zagadnienia, dotyczącego przedawnienia należności z tytułu wpłat na PFRON.

Odnosząc się do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy, NSA podziela stanowisko sądu administracyjnego pierwszej instancji, że w toku prowadzonego postępowania nie doszło do naruszeń art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim trafna była ocena WSA w Warszawie, że osoby bezrobotne, które świadczyły pracę na rzecz Skarżącej na podstawie umów o roboty publiczne zawartych między Urzędem Gminy a Powiatem Lubelskim, należało uwzględnić przy ustalaniu stanu zatrudnienia Skarżącej. Sąd administracyjny pierwszej instancji słusznie podkreślił, że: "Na ten cel [Wójt] otrzymał ze Starostwa Powiatowego określone kwoty tytułem dotacji celowej. Warunkiem skorzystania z przedmiotowego programu było nawiązanie przez Wójta stosunków prawnych z osobami bezrobotnymi w pełnym wymiarze czasu pracy w oparciu o umowy o pracę na czas określony równy okresowi trwania robót publicznych. Jak wynikało z zawartych w tych umowach regulacji, w sprawach nieuregulowanych umowami zastosowanie miały m.in. przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu Pracy. Powyższe przesądza o konieczności traktowania osób, z którymi zawarto umowy o pracę jako pracowników wliczanych do stanu zatrudnienia również w kontekście ustawy o rehabilitacji, co z kolei skutkowało powstaniem obowiązku wpłat na PFRON" (s. 7-8 pisemnych motywów zaskarżonego wyroku). Jako trafną ocenić należy także konstatację, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, iż pracodawca uchybiał w terminowym zawieraniu umów o pracę. Za sądem administracyjnym pierwszej instancji podkreślić należy, że osoby te stawiały się do pracy, co potwierdza – znajdująca się w aktach administracyjnych - lista obecności osób wykonujących roboty publiczne, a sama Skarżąca w piśmie do PFRON wskazywała te osoby jako jej pracowników. Wbrew argumentacji autora skargi kasacyjnej, w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organy obu instancji wskazały dowody, na których oparły poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. Odnośny zarzut skargi kasacyjnej trudno zrozumieć, zwłaszcza w kontekście faktu, że organ wzywał stronę do ustosunkowania się do materiału dowodowego, a końcowe ustalenia faktyczne oparł wnioskach płynących z dokumentów przesłanych przez samą stronę, z których wynikał stan zatrudnienia powodujący obowiązek uiszczania wpłat na PFRON.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia należności z tytułu wpłat na PFRON, NSA podziela stanowisko WSA w Warszawie, iż brak było podstaw do stwierdzenia, że w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON. Art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b, przepisy Ordynacji podatkowej. Na mocy tego odesłania w kontrolowanej sprawie znajdował zastosowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Uwzględniając treść powołanego przepisu, sąd administracyjny pierwszej instancji słusznie stwierdził, że termin płatności za zobowiązania za okres od maja do października 2010 r. upływał w 2010 r., w związku z czym należności za ten okres przedawniłyby się z dniem 1 stycznia 2017 r. W chwili wejścia do obrotu prawnego decyzji organów obu instancji sporne należności nie były zatem przedawnione.

Ponieważ żaden z zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej nie okazał się trafny, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) tej ustawy.