Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 781/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w L. D. na decyzję Inne z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek od marca do maja 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inne z dnia [...] października 2020 r. nr [...] 2. zasądza od Inne na rzecz D. Sp. z o.o. w L. D. kwotę [...]zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2021 r. Inne (dalej także: ZUS, Zakład, organ) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2020 r., odmawiającą D. Sp. z o.o. w L. D. (dalej także: Skarżąca, Spółka) prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres: od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r.

W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 31 ustawy z dnia 2 marca

2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r., poz. 374 ze zm.) – dalej: "ustawa COVID-19" – wskazał, że Spółka wniosek RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek powinna przesłać do dnia [...] czerwca 2020 r.

W trakcie analizy akt ustalono, że zgodnie z informacją zawartą w reklamacji Spółki wniosek ten miał wpłynąć do Inne w dniu [...] kwietnia 2020 r. Organ podkreślił, że ani w ewidencji ani innych zasobach nie stwierdzono wniosku RDZ dotyczącego płatnika składek D. Sp. z o.o. z datą [...] kwietnia 2020 r. lub późniejszą.

W związku z powyższym, zdaniem organu, Spółce nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r.

W złożonej skardze Spółka zarzuciła naruszenie: art. 7, art. 7a, art. 8, art 9, art. 10, art. 11, art. 75, art. 77, art. 80, art. 81a, art. 107 § 1 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – dalej: "k.p.a." – poprzez:

a) nieprawidłowe przyjęcie, że nie złożyła w dniu [...] kwietnia 2020 r. wniosku RDZ o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. w sytuacji, gdy fakt ten miał miejsce,

b) w konsekwencji naruszeń opisanych powyżej – w pkt a) – nieprawidłowe nierozpoznanie wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie zwolnienie jej z opłacania należności z tytułu składek od marca do maja 2020 r.,

c) niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym okoliczności związanych ze złożeniem ww. wniosku w dniu [...] kwietnia 2020 r.,

d) nieprzeprowadzenie przez organ dowodów wskazanych w złożonym w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym wniosków wskazanych w pkt 3 jego petitum i nie ustosunkowanie się do tych wniosków,

e) niewyjaśnienie w jakimkolwiek zakresie oraz w jakiejkolwiek części czy i jeżeli tak, to w jaki konkretny sposób organ weryfikował okoliczności powołane przez stronę w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W powołanym zakresie zaskarżone rozstrzygnięcie jest w istocie pozbawione uzasadnienia,

f) niewyjaśnienie w jaki realny sposób Skarżąca miałaby wykazać, że złożył wniosek, którego dotyczy sprawa do skrzynki podawczej,

g) nieskorzystanie przez organ z możliwości odebrania od Skarżącej oświadczenia odnośnie do okoliczności złożenia przez niego ww. wniosku,

h) niewzięcie przez organ pod uwagę, że z powodu braku potwierdzania złożenia dokumentów do urny Skarżąca nie miała możliwości wykazania wspomnianej okoliczności bez przesłuchania świadków zawnioskowanych w sprawie.

W związku z powyższym Spółka wniosła o: uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego je rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zobowiązanie organu do:

- zweryfikowania oraz do przeprowadzenia i ustosunkowania się do zawnioskowanych przez stronę wniosków i dowodów sformułowanych w złożonym przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym wniosków wskazanych w pkt 3 jego petitum,

- odebranie od Skarżącej oświadczenia o złożeniu dokumentów, których dotyczy wniosek i wzięcie pod uwagę, że niezależnie od dokonanych w tym zakresie ustaleń, niedające się usunąć wątpliwości w koniecznym dla załatwienia meritum sprawy zakresie, powinien rozstrzygnąć na korzyść Skarżącej, stosownie do art. 81a k.p.a., mając na uwadze okoliczności towarzyszące złożeniu wniosku (stan epidemii), charakter sprawy, a w szczególności dobro i interes strony postępowania, tj. pominięcie przez organ braku odnotowania złożenia spornego wniosku w systemie organu jako okoliczności wpływającej na rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2022 r. (k. 41 akt sądowych). Wcześniej Skarżąca została poinformowana także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma i z tej możliwości skorzystała przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r., wyrażając jednocześnie zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym modyfikując tym samym, zawarty w skardze, wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą decyzji wydanej w rozpoznawanej sprawie był przepis art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, zgodnie z którym płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. albo

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Stosownie do art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do ZUS nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy). Zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W zaskarżonej decyzji Zakład wskazał, że przyczyną odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. był brak wniosku Skarżącego. W tym zakresie ZUS stwierdził, że w ewidencji wniosków RDZ nie odnaleziono wniosku, który strona miała złożyć do urny w budynku ZUS w T. przy ul. [...] w dniu [...] kwietnia 2020 r.

Skarżąca natomiast podnosiła, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. do urny w Oddziale ZUS w T. złożono wniosek o zwolnienie ze składek ZUS za ww. okresy. Z uwagi na fakt, że organ dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej, zwróciła się ona pismem z dnia [...] października 2020 r. oraz [...] listopada 2020 r. do ZUS w T. o rozpatrzenie nierozpoznanego wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz wstrzymanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Do pisma z dnia [...] listopada 2020 r. kopię wniosku, który został złożony w dniu [...] kwietnia 2020 r. do urny, zaś do pisma z dnia [...] października 2020 r. – ponowny wniosek.

Istotą sporu na gruncie niniejszej sprawy jest zatem kwestia złożenia wniosku o zwolnienie przed [...] czerwca 2020 r., w której to kwestii obie strony postępowania sądowego prezentują przeciwstawne stanowiska.

Przystępując do rozstrzygnięcia tak zarysowanego sporu na wstępie wskazać należy, że analogiczna kwestia była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Kr 1344/21. W dalszych rozważaniach Sąd posłuży się argumentacją przedstawioną w tym wyroku, albowiem w zasadniczo ją podziela.

Postępowanie w przedmiocie przyznania zwolnienia ze składek, na podstawie art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19, jest postępowaniem wszczynanym nie z urzędu, lecz na wniosek. Zastosowanie znajduje zatem m.in. przepis art. 61 § 3 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Jeżeli zatem jest tak, jak twierdzi ZUS, że wniosek o zwolnienie, na który Skarżąca się powołuje, nie został złożony, to nie mogłoby dojść do wszczęcia postępowania i w konsekwencji także załatwienia sprawy, jak uczynił to organ, wydając zaskarżoną decyzję.

W rozpoznawanej sprawie ZUS, przyjmując, że Skarżąca nie złożyła wniosku w ustawowym terminie, z tego właśnie względu odmówił przyznania zwolnienia. Tak więc załatwił sprawę merytorycznie, pomijając całkowicie jej procesowy aspekt. Z decyzji z dnia [...] października 2020 r. Zakład w istocie wprost przyznaje, że podstawą jej wydania była "reklamacja z [...].10.2020 r.".

Uwzględniając powyższe, wskazać należy, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organ postępowanie i wydane w jego wyniku decyzje nie spełniają standardów określonych w przywołanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ze stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie wynika, że wnoszenie pism do organu w okresie epidemii zorganizowane zostało w ten sposób, iż pisma można było składać także do odpowiedniej skrzynki podawczej, bez kontaktu z pracownikiem organu. Skorzystanie z takiej drogi wiązało się z brakiem uzyskania potwierdzenia złożenia dokumentów przez pracownika organu. Na oficjalnej stronie internetowej ZUS, znajdującej się pod adresem https://www.zus.pl/o-zus/aktualnosci, pod datą [...] kwietnia 2020 r. widnieje między innymi następująca informacja: "W placówkach ZUS do Państwa dyspozycji nadal pozostaną skrzynki, do których można samodzielnie składać dokumenty, wnioski, pisma – "Skrzynka na dokumenty" oraz skrzynka "Wnioski przedsiębiorców – Tarcza Antykryzysowa"." Informacja ta jest kontynuacją wcześniejszych ogłoszeń ZUS. W informacji z dnia [...] marca 2020 r. podano, że: "We wszystkich placówkach ZUS przygotowaliśmy dla Państwa wyodrębnione strefy, w których będą Państwo mogli samodzielnie złożyć wnioski, bez kontaktu osobistego z pracownikami Zakładu. Takie rozwiązanie ma na celu zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i obsługę spraw w sposób niezakłócony." Z kolei w informacji z dnia [...] kwietnia 2020 r. ZUS podał: "Przypominamy, że aktualnie wnioski można składać do ZUS: drogą elektroniczną – przez PUE ZUS, w formie papierowej – za pośrednictwem poczty, osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu z pracownikiem ZUS)." Organ w niniejszej sprawie możliwości składania pism do skrzynki podawczej nie kwestionuje. Skarżąca z kolei konsekwentnie twierdzi, że skorzystała z możliwości jaką dał jej organ i wniosek o zwolnienie z opłacenia składek złożyła w skrzynce podawczej w dniu [...] kwietnia 2020 r.

W ocenie Sądu, organ wprowadzając procedurę składania pism za pośrednictwem skrzynki podawczej wystawionej w siedzibie organu, bez możliwości uzyskania potwierdzenia ich złożenia np. elektronicznie bądź przez pracownika organu, nie może obciążać strony negatywnymi skutkami przyjętego sposobu doręczania pism i wniosków, który uniemożliwia stronie uzyskanie potwierdzenia ich złożenia. Organ umożliwiając składanie pism do skrzynki bez możliwości uzyskania stosownego potwierdzenia daty ich złożenia np. poprzez wprowadzenie stosownych, transparentnych procedur weryfikacyjnych, przerzucił całą odpowiedzialność na podmiot składający pismo.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie okoliczności dotyczące sposobu wnoszenia pism do ZUS w 2020 r. nie można odtworzyć w sposób niebudzący wątpliwości, a jedynie w sposób fragmentaryczny i niepełny. Na podstawie stanowisk prezentowanych przez Skarżącą i Zakład nie można stwierdzić nie tylko tego, czy Skarżąca, wnosząc pismo poprzez wrzucenie go do skrzynki podawczej ZUS, miała jakąkolwiek możliwość uzyskania potwierdzenia jego wniesienia, ale także tego, jak wyglądało wyjmowanie pism ze skrzynki, rejestracja dokumentów i w jakim trybie odbywało się ich przekazywanie właściwym komórkom organu oraz jakie gwarancje procesowe praw strony temu towarzyszyły.

W tej sytuacji samo stwierdzenie ZUS, odnośnie poczynionych we własnym i w istocie nieznanym zakresie wyjaśnień, co do niezłożenia przez Skarżącą wniosku, niepoparte żadnymi konkretnymi i weryfikowalnymi ustaleniami, uznać należy za niewystarczające.

Zdaniem Sądu, organ nie przeprowadził poprawnego postępowania w celu ustalenia, czy Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z opłacenia składek w formie dokumentu papierowego w skrzynce podawczej w dniu [...] kwietnia 2020 r.

Do twierdzeń i wniosków Skarżącej, podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ w zaskarżonej decyzji praktycznie się nie odniósł. Sąd za zasadne uznaje w tym zakresie zarzuty Skarżącej dotyczące nieprzeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Należy podkreślić, że wydanie przez ZUS negatywnej decyzji, powinno poprzedzać przeprowadzenie postępowania zgodnego z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Uregulowania ustawy COVID-19 nie ograniczają uprawnień procesowych wnioskodawcy, gwarantowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto, wydane w sprawie decyzje naruszają art. 107 § 3 k.p.a. Należy podkreślić, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) powinny być przekonująco, wyczerpująco i zrozumiale dla strony uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich naturalną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Natomiast organ w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił procedury składania wniosków do skrzynki i nie wykazał, w sposób niebudzący wątpliwości, czy wykluczone są przypadki zagubienia złożonych do urn pism.

Prawidłowo uzasadnione decyzje mają z kolei znaczenie dla realizacji zasady wynikającej z art. 11 k.p.a., zgodnie z którą, organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony uważane przez nią za istotne dla sposobu załatwienia. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się tylko do przedstawienia przez organ własnego stanowiska, w sytuacji gdy przesłanki podjętego rozstrzygnięcia budzą zastrzeżenia strony. W uzasadnieniu decyzji organ winien odnieść się do tych zastrzeżeń, a nie je pomijać.

W ocenie Sądu, organ w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 61 § 1 i § 3, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie przeprowadził bowiem wyczerpującego postępowania dowodowego, a w wydanych decyzjach nie odniósł się do twierdzeń Skarżącej, ani do powoływanych przez nią dowodów na okoliczność złożenia wniosku w dniu [...] kwietnia 2020 r. Zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenia nie pozwalają na jednoznaczne przyjęcie, że wniosek nie został złożony, do skrzynki podawczej organu.

Natomiast Sąd nie podziela podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 81a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia zwolnienia Skarżącej z opłacania należności z tytułu składek, innymi słowy, zwolnienie z obowiązku uiszczenia składek. Natomiast możliwość rozstrzygania na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, odnosi się do postępowań, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2463/20). W rezultacie, przepis ten nie mógł mieć zastosowania w rozważanej sprawie.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ respektując wskazane zasady postępowania administracyjnego oraz stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu po dokonaniu analizy czynności weryfikacyjnych, na podstawie których przyjęto, że wniosek o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek nie został złożony ustali, czy wniosek taki został złożony podanym terminie. Organ weźmie przy tym pod uwagę wszelkie aspekty wnoszenia pism przez strony (także te uniemożliwiające stronom uzyskanie potwierdzenia złożonych dokumentów) oraz okoliczności i dowody przedstawione przez Skarżącą. Następnie organ rozstrzygnie sprawę, a swoje stanowisko uzasadni w sposób zgodny z art. 107 § 3 k.p.a., umożliwiający stronie poznanie faktycznych motywów rozstrzygnięcia.

Ewentualnie uwzględniając dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i biorąc pod uwagę przepis art. 15zzzzzn˛ ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID-19, Zakład zawiadomi Skarżącą o uchybieniu terminu do dokonania przez stronę czynności kształtującej jej prawo, wyznaczając termin do przywrócenia terminu do ich złożenia. Przepis ten bowiem wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, nie wymaga wykazania braku winy strony. Przepis ten obejmuje zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.).

T. Wójcik L. Kleczkowski A. Olesińska