Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 673/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 272 ust. 2, art. 273 ust. 1 i 2, ust. 6, ust. 8, art. 269 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 127 par 2, , art. 10 par 1, art. 64 par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151, art. 106 par 3 i 5
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2023 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy (zwany dalej: "organem") wydał [...] maja 2022 r. w stosunku do D. J. (zwanego dalej: "stroną", "skarżącym"), na podstawie art. 272 ust. 8 i ust. 22 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268; zwanej dalej: "u.p.w.") i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502; zwanego dalej: "rozporządzenie j.s.o."), informację roczną za 2020 r. w zakresie opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości [...] zł po [...] zł za każdy kwartał dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...] o powierzchni [...] m2. Informację doręczono skarżącemu [...] maja 2022 r.

Skarżący złożył reklamację od ustalonej wysokości opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla działki nr [...] obręb W. nr KW [...]

Organ wydał w dniu [...] czerwca 2022 r. decyzję nr [...], w której ustalił dla strony, za okres od stycznia do grudnia 2020 r., opłatę

za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości [...] zł po [...] zł za każdy

kwartał dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...] o powierzchni [...] m2.

Organ przedstawił zarzuty zawarte w reklamacji i wskazał, że w ewidencji dostępnej w Urzędzie Gminy K. nie istnieje działka o numerze [...], obręb W., na którą powołał się skarżący. Organ wyjaśnił, że kwestia zmniejszonej retencji przedmiotowej działki badana jest od [...] r., w którym to roku po raz pierwszy naliczono ww. opłatę dla działki [...].

Organ wskazał, że w związku z brakiem złożenia przez stronę oświadczenia,

o którym mowa w art. 552 § 2b u.p.w. oraz brakiem przedstawienia dokumentacji dotyczącej wielkości powierzchni utwardzonej na przedmiotowej działce w złożonej reklamacji, przyjął, iż ustalenia organu w tym zakresie nie uległy zmianie i są prawidłowe, zaś strona nie wniosła zastrzeżeń co do wielkości utwardzonej powierzchni ww. działki. Organ podał, że spór dotyczy ujęcia przedmiotowej działki w systemie kanalizacji otwartej i zamkniętej. Organ wskazał, że nie kwestionuje faktu, iż działka jest wyposażona

w wewnętrzny system kanalizacji, lecz system ten nie jest w żaden sposób podłączony do gminnej sieci kanalizacji deszczowej, co skutkowało naliczeniem przedmiotowej opłaty.

Ustosunkowując się do zarzutu związanego z wydaną decyzją z dnia

[...] października 2020 r., organ podał, że decyzja dotyczyła 2018 r. i nie była wiążąca dla ustalenia opłaty za lata następne. W wydanej aktualnie decyzji organ oparł się

na orzeczeniach NSA dotyczących decyzji wydanych przez organ w podobnych sprawach.

Organ wyjaśnił definicję "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", odwołując się do jego słownikowego znaczenia, tj. zespołu urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej jak i ogólnospławnej. Według organu obszar, na którym znajduje się przedmiotowa działka, nie jest podłączony do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych na działce - w ocenie organu - nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności nawet w przypadku posiadania instalacji/urządzeń do retencjonowania wody. W przypadku posiadania urządzeń do retencjonowania wody (w zależności od ich pojemności) stawka opłaty jest natomiast niższa. Organ wskazał, że zgodnie z posiadanym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z [...] stycznia 2008 r. nr [...] odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z 15 marca 2022 r. o sygn. akt III OSK 794/21.

Organ nie zgodził się z zarzutem działania organu na szkodę przedsiębiorcy.

Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze zarzucono organowi:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – zwanej dalej: "k.p.a."). przez przyjęcie, że działka nr [...] posiadająca wewnętrzny system kanalizacji deszczowej, nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający

na obszarze Gminy K., podczas gdy za pośrednictwem systemu kanalizacji deszczowej na działce nr [...] wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu

tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki [...], położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych

i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych;

2) art 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek zastosowania opłaty o jakiej mowa

w art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w.,

3) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się

co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji;

2. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,

że dla zwolnienia z obowiązku opłaty wskazanej w ww. przepisie jest konieczne,

aby wewnętrzny system kanalizacji deszczowej istniejący na działce nr [...] (znajdujący się w kompleksie [...] działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej) był dodatkowo podłączony do zewnętrznego systemu kanalizacji deszczowej podczas gdy ustawodawca nie wprowadza konieczności podłączenia nieruchomości do zewnętrznej kanalizacji deszczowej bezpośrednio a wymaga, aby dana nieruchomości była podłączona do systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej jaki funkcjonuje na danym obszarze;

2) § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka

nr [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody;

3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że działka nr [...], posiadająca wewnętrzny system kanalizacji nie jest w żaden sposób podłączona

do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas

gdy system kanalizacji deszczowej na działce nr [...] (znajdujący się w kompleksie

[...] działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej) jest połączony z systemem kanalizacji deszczowej konkretnie na działce [...], przez który wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który

to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki [...], położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca szczegółowo odniosła się do zarzutów podniesionych w petitum skargi. Do skargi załączyła: kopię wyroku WSA w Szczecinie

z 27 września 2020 r., o sygn. akt II SA/Sz 947/19; kopię decyzji z [...] października

2020 r.; kopię opinii z października 2019 r. rzeczoznawcy majątkowego dotyczącej posadowienia kanalizacji deszczowej na przedmiotowej działce.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, ustosunkowując się

do zarzutów skargi. Organ podał, że skarżący ma możliwość wpięcia swojego systemu kanalizacji się do gminnej kanalizacji deszczowej, znajdującej się na działce nr [...] obręb U..

Pismem z [...] września 2022 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wywiedzione w skardze, wskazując, że istniejący wewnętrzny system kanalizacji

na obszarze przedmiotowej działki współfunkcjonuje z istniejącym na terenie gminy K. systemem kanalizacji. Według skarżącej gmina odprowadza wody roztopowe i opadowe wyłącznie za pomocą istniejącego rowu melioracyjnego

i nie posiada innego systemu kanalizacji deszczowej. Sieć kanalizacyjna na działce

[...] obręb U., wymieniona w odpowiedzi na skargę, jest przedłużeniem rowu melioracyjnego, do którego skarżąca odprowadza wodę opadową. Skoro tak jest,

to według strony skarżącej, nie ma sensu, aby poniosła nakłady na budowę wpięcia się do systemu kanalizacyjnego na działce nr [...]. W ocenie skarżącej istniejący rów melioracyjny jest częścią kanalizacji otwartej i jest przykładem naturalnej retencji terenowej.

Pismem z [...] października 2022 r. strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii geodety T. G. w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej – wraz z mapą geodezyjną w formie CD na okoliczność potwierdzenia,

że wody opadowe z przedmiotowej działki trafiają do rowu melioracyjnego, do którego trafiają też wody opadowe z działki nr [...].

W piśmie z [...] października 2022 r. organ ustosunkował się do ww. pisma.

Do pisma załączona została kopia pozwolenia na użytkowanie z [...] czerwca 2011 r. oraz kopia mapy z zaznaczonym odcinkiem [...].

Pismem z [...] listopada 2022 r. skarżący przekazał do akt kopię opinii T. G. z [...] września 2022 r. w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej.

Organ za pismem z [...] grudnia 2022 r. nadesłał: m.in. kopię pozwolenia wodnoprawnego z [...] stycznia 2008 r. udzielonego firma A; kopię skargi kasacyjnej strony z [...] grudnia 2018 r.; kopię protokołu oględzin miejsca z [...] maja 2019 r.; kopię protokołu geodety K.. G. z [...] maja 2019 r.; kopię wyroku NSA z 15 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 794/21; kopię wyroku WSA w Szczecinie z 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 738/18.

W piśmie z [...] grudnia 2022 r. strona skarżąca wskazała, że rów melioracyjny,

do którego odprowadzane są wody z działki nr [...], stanowi element otwartego systemu kanalizacji. Woda z ww. rowu odprowadzana jest do zbiornika retencyjnego, następnie do rzeki [...] i rzeki [...] oraz do Morza Bałtyckiego. Ponadto okoliczność,

że - zdaniem gminy - przedmiotowy rów nie stanowi elementu systemu kanalizacji deszczowej, nie oznacza wcale, iż nie jest on elementem otwartego systemu kanalizacji w rozumieniu art. 269 ust. pkt 1 u.p.w. Do pisma strona załączyła pismo geodety

z 22 listopada 2022 r.

Pismem z dnia [...] marca 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu

z opinii biegłego o odpowiedniej specjalności na okoliczności wskazane w tym piśmie przygotowawczym.

Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały poinformowane o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie, z czego skorzystały składając pisma procesowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Spór dotyczy zasadności obciążenia skarżącego przedmiotową opłatą.

Na wstępie należy poczynić kilka uwag o trybach wydawania decyzji przez organ na tle przepisów u.p.w. Zgodnie z art. 272 ust. 22 u.p.w. wysokość opłaty za usługi wodne, o której mowa w ust. 8, ustala wójt, burmistrz lub prezydent miasta oraz przekazuje podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.

Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację (...), może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty,

w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania informacji (art. 273 ust. 1 i 2 u.p.w.).

Wójt Gminy, ustalający opłatę może wydać decyzję w razie nieuznania reklamacji złożonej przez podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty (art. 273 ust. 6 u.p.w.).

Od wydanej decyzji stronie służy skarga do sądu administracyjnego

(art. 273 ust. 8 u.p.w.). Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty nie złoży reklamacji i nie uiści opłaty, wynikającej z wydanej informacji (art. 272 ust. 24 u.p.w.), wówczas wójt określa wysokość opłaty w drodze decyzji. Od wydanej decyzji służy stronie odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 127 § 2 k.p.a.),

a następnie od decyzji organu odwoławczego służy stronie skarga do sądu administracyjnego.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, organ wydał w dniu 14 czerwca

2022 r. decyzję na podstawie art. 272 ust. 8, 22 - 26 u.p.w. Została ona wydana w trybie art. 273 ust. 6 u.p.w., tj. po rozpoznaniu reklamacji skarżącego złożonej od przedmiotowej informacji.

Zgodnie z art. 34 pkt 4 u.p.w. szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie

z wód wykraczające poza powszechne korzystanie z wód oraz zwykłe korzystanie z wód, obejmujące: wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót

lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ

na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Stosownie do art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. opłatę za usługi wodne uiszcza się

za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3 500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych

z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych

z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej

niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą bez urządzeń

do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem

- 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok.

Sąd orzekający w sprawie podzielił stanowisko wyrażone, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r. o sygn. akt III OSK 866/21,

w którym podkreślono, że w sytuacji, kiedy nieruchomość znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, nie można utożsamiać jedynie

z faktycznym zapewnieniem odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z danej nieruchomości. Sama techniczna możliwość odprowadzenia deszczówki z danej nieruchomości nie stanowi podstawy do przyjmowania, że jest to nieruchomość ujęta

w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. nie chodzi bowiem o zebranie wód z opadów atmosferycznych (ewentualnie roztopów)

do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych. Przez systemy kanalizacji zamkniętej lub otwartej ustawodawca rozumie w ogóle organizację odprowadzania wód opadowych: zarówno jej stronę techniczną, jak i podmiotową. System to nie tylko zespół współpracujących urządzeń, ale również zarządzanie tymi urządzeniami. Nie może przy tym chodzić o system kanalizacji wewnętrznej należący

do właściciela nieruchomości i przez niego zarządzany.

Z definicji legalnej art. 16 pkt 59 u.p.w. wynika, że przez system kanalizacji zbiorczej należy rozumieć sieć w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r.

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zakończoną oczyszczalnią ścieków albo końcowym punktem zrzutu ścieków. Stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków sieć

to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Należy zatem przyjąć, że sformułowanie: "oprowadzanie do wód opadowych

i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej

w granicach administracyjnych miast" zakłada, że odprowadzane wody są ujmowane

w system do tego przeznaczony, który transmituje je dopiero do wód. System ten ma służyć przekazaniu wód opadowych z nieruchomości do wód. W przypadku zmniejszenia retencji nie tyle chodzi o ujęcie wód opadowych do systemu, ile o nieujęcie całego obszaru w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W świetle powyższego nie jest uzasadnione twierdzenie, że istnienie rowu melioracyjnego oznacza, że cały obszar ujęty jest w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. NSA w ww. wyroku nie podzielił poglądu, że istniejąca na nieruchomości kanalizacja z odprowadzaniem wód do rowu melioracyjnego, niestanowiącego elementu zarządzanej i zorganizowanej całości jest systemem, o którym mowa w przepisach u.p.w. W ocenie NSA obszar, na którym znajdowała się nieruchomość (działka nr [...] obręb W.), nie jest podłączona do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody. Podobne rozważania NSA zawarł w wyroku z 15 marca 2022 r. o sygn. akt

III OSK 794/21, dotyczącym działki nr [...] obręb W., w którym wskazał,

że odprowadzanie przez skarżącego wód opadowych i roztopowych do gruntu (rowu melioracyjnego) przez istniejący na nieruchomości system kanalizacyjny nie mogło stanowić o wyłączeniu obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji.

Wskazać należy, że opłata za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w.). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód, wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.

Okoliczność, że całkowita powierzchnia przedmiotowej nieruchomości przekracza 3 500 m2, nie jest sporna pomiędzy stronami.

Sąd nie podziela również argumentacji skargi opartej o decyzję organu

z 12 października 2020 r. o odstąpieniu od określenia wysokości spornej opłaty

na przedmiotowej działce za 2018 r. Ustalając opłatę za 2020 r. organ oparł się

na aktualnej interpretacji art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. i pojęcia systemu kanalizacji otwartej dokonanej przez NSA w wymienionych wyżej wyrokach, którą to interpretację, Sąd rozpoznający sprawę, w pełni podziela.

Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby na nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji istniały urządzenia do retencjonowania (przechowywania) wody.

Wskazać należy, że sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według sądu w rozpoznawanej sprawie o takim naruszeniu nie może być mowy. Strony toczą kilkuletni spór, w którym zasadniczą kwestią sporną jest sposób interpretacji pojęcia obszarów nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, przy uwzględnieniu okoliczności, że na terenie gminy nie istnieje gminna sieć kanalizacji deszczowej, a wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego. W ocenie sądu, organ w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy, dokonał jego oceny i wywiódł

z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że skarżący nie podziela stanowiska organu, nie świadczy o tym, że organ naruszył przepisy postępowania.

Wyjaśnić należy, że na postawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W przepisie tym chodzi o dowody uzupełniające z dokumentów. Sąd administracyjny nie ma zatem podstaw prawnych do przesłuchiwania świadków. Odnosząc się

do przedłożonej przez skarżącą opinii biegłego, w ocenie sądu, nie ma ona waloru dokumentu, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Dokument – opinia biegłego jest

w istocie wypowiedzią biegłego – osobowym środkiem dowodowym, tak jak protokół

z zeznań świadka. Przeprowadzenie takich dowodów przez sąd administracyjny jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r. o sygn. II FSK 1/10). Podkreślić należy, że zakres postępowania przed sądem administracyjnym jest odmienny niż przed sądem cywilnym. Zasadą jest, że sąd administracyjny bazuje na aktach zebranych w toku postępowania administracyjnego i strona postępowania powinna w ramach postępowania administracyjnego składać wnioski dowodowe i przedstawiać dowody

na poparcie swoich twierdzeń. Zwłaszcza, że jak wynika z akt, nie jest to pierwsza sprawa strony skarżącej - reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika - odnośnie

do przedmiotowej opłaty.

Jako niedopuszczalny należy uznać także wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w toku niniejszego postępowania sądowego. Sąd pragnie podkreślić, iż z uwagi na treść art. 106 § 5 p.p.s.a., stwierdzić należy, że opinia biegłego zgodnie z treścią i systematyką art. 308 k.p.c., nie może być zaliczona do dokumentów. Natomiast w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a przedmiotem postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym mogą jedynie dokumenty. Przeprowadzenie więc dowodu

z opinii biegłego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, oznaczałoby obejście prawa ze skutkiem nieważności. Stąd wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego podlega oddaleniu.

Wskazać należy, że na podstawie art. 273a u.p.w., w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1 u.p.w., przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 k.p.a., nie stosuje się. Przepis ten wyłącza stosowanie rozwiązań kodeksowych

w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności dotyczycących możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a także gdy chodzi o zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Przepis ten ma mobilizować stronę do aktywnej postawy w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Ograniczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wprowadzone przepisami ustawy jest dopuszczalne i znane polskiemu systemowi prawnemu (por. art. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – Dz. U. z 2022 r. poz.1775).

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.