Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 671/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, art.  pkt 2, art. 3 pkt 2a, art. 16a ust. 1-3,
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 7, art. 10, art. 20 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1128
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 6 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy W. (dalej Burmistrz) decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 3 pkt 2, pkt 2a, pkt 22, pkt 23 lit. c, pkt 24 lit. c, pkt 24 lit. d, art. 5 ust. 2, art. 5 ust. 4, 4b, art. 16 a ust. 2, ust. 6, art. 20, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. dalej u.ś.r.), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. dalej k.p.a.) oraz Zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy Września z dnia 16 stycznia 2020 r. w sprawie udzielenia upoważnienia do prowadzenia postępowań i wydawania rozstrzygnięć w sprawach świadczeń rodzinnych, w tym również do wydawania decyzji administracyjnych i podpisywania tytułów wykonawczych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wniosku nr SŚR.[...] złożonego [...] sierpnia 2019 r. przez M. K. (dalej jako strona lub skarżąca) o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem M. P., orzekł

1) odmówić prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem: M. P., ur. [...] sierpnia 1951 r. w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] czerwca 2020 r. oraz w okresie od dnia [...] października 2020 r. do [...] października 2020 r.

2) przyznać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem: M. P., ur. [...] sierpnia 1951 r. w okresie od [...] lipca 2020 r. do [...] października 2020 r.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem: M. P., ur. [...] sierpnia 1951 r., na okres zasiłkowy [...] trwający od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] października 2020 r.

Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ ustalił, że dochody członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. 2018 r. oraz dochody uzyskane po tym roku, wyniosły miesięcznie [...] zł na osobę i przekraczały granicę dochodu, która zgodnie z art. 5 ust. 2 u.śr. wynosi [...] zł. W związku z powyższym, w dniu [...] stycznia 2020 r. organ wydał decyzję nr [...] w której odmówił prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy [...]

Pismem z [...].01.2020 r. skarżąca odwołała się od w/w decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr [...] z [...] czerwca 2020 r., uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] stycznia 2020 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż w toku postępowania odwoławczego do Kolegium wpłynęły dokumenty, mające wpływ na sytuację dochodową rodziny Pani M. K.. W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji winien dokonać rozpatrzenia aktualnego stanu faktycznego i prawnego sprawy z uwzględnieniem tych dokumentów oraz uaktualnić ustalenia dotyczące utraty i uzyskania dochodu przez rodzinę.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ustalił, że dochody członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. 2018 r. oraz dochody uzyskane po tym roku, wyniosły:

1) M. K.:

- [...] zł - informacja o dochodzie uzyskana drogą elektroniczną - wydruk odpowiedzi z E-podatki;

- [...] zł - kwota otrzymana na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;

2) B. K.:

- [...] zł - informacja o dochodzie uzyskana drogą elektroniczną - wydruk odpowiedzi z E-podatki (dochód utracony z dniem [...].11.2018 r.);

- [...] zł - dieta radnego osiągnięta w 2018 r., na podstawie oświadczenia z [...].08.2019 r. (dochód nieopodatkowany tj. kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - art. 3 pkt 1 lit. c tiret 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych);

- [...] zł.- na podstawie zaświadczenia z [...].07.2019 r. - dochód za maj 2019 r., z tytułu zatrudnienia podjętego dnia [...].04.2019 r.;

3) K. K.:

- [...] zł - informacja o dochodzie uzyskana drogą elektroniczną - wydruk odpowiedzi z E-podatki (dochód utracony z dniem [...].04.2019 r.);

4) S. K.:

- [...] zł - informacja o dochodzie uzyskana drogą elektroniczną - wydruk odpowiedzi z E-podatki;

5) D. K.

- [...] zł na podstawie zaświadczenia z [...].12.2019 r. - dochód za październik 2019 r. z tytułu zatrudnienia podjętego dnia [...].09.2019 r.(dochód utracony z dniem [...].12.2019 r.);

- [...] zł na podstawie zaświadczenia z [...].10.2020 r. - dochód za luty 2020 r. z tytułu zatrudnienia podjętego dnia [...].01.2020 r.(dochód utracony z dniem [...].06.2020 r.);

- [...] zł - oświadczenie własne - dochód za wrzesień 2020 r. z tytułu otwarcia działalności gospodarczej od [...].08.2020 r.;

6) M. P.

- [...] zł - informacja o dochodzie uzyskana drogą elektroniczną - wydruk odpowiedzi z E-podatki;

7) H. P.

- [...] zł - informacja o dochodzie uzyskana drogą elektroniczną - wydruk odpowiedzi z E-podatki.

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę ora/, rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r., t. j. [...] zł. Organ ustalił kolejno, że:

1) Sytuacja dochodowa rodziny w okresie od [...].11.2019 r. do [...].12.2019 r.:

- miesięczny dochód rodziny za 2018 r.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez B. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez K. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu uzyskanego po roku 2018 przez B. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu uzyskanego po 2018 r. przez D. K.: [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że miesięczny dochód rodziny w w/w okresie wynosił [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł + [...] zł + [...] zł), co na członka rodziny daje dochód [...] zł i przekracza granicę dochodu ([...] zł na osobę) o kwotę [...]zł (1[...] zł).

2) Sytuacja dochodowa rodziny w okresie od [...].01.2020 r. do [...].02.2020 r.:

- miesięczny dochód rodziny za 2018r.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez B. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez K. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu uzyskanego po roku 2018 przez B. K.: [...] zł;

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdza, że miesięczny dochód rodziny w w/w okresie wynosił [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł + [...] zł), co na członka rodziny daje dochód [...] zł i przekracza granicę dochodu ustaloną w przytoczonym wyżej artykule ([...] zł na osobę) o kwotę [...]zł ([...] zł - [...] zł).

3) Sytuacja dochodowa rodziny w okresie od [...].03.2020 r. do [...].04.2020 r.:

- miesięczny dochód rodziny za 2018r.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez B. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez K. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu uzyskanego po roku 2018 przez B. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu uzyskanego po roku 2018 przez D. K.: [...] zł;

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że miesięczny dochód rodziny w w/w okresie wynosił [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł + [...] zł + [...] zł), co na członka rodziny daje dochód [...] zł i przekracza granicę dochodu ustaloną w przytoczonym wyżej artykule ([...] zł na osobę) o kwotę [...]zł ([...] zł).

4) Sytuacja dochodowa rodziny w okresie od [...].05.2020 r. do [...].06.2020 r.:

- miesięczny dochód rodziny za 2018 r.: [...] zł:

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez B. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez K. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu uzyskanego po roku 2018 przez D. K.: [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że miesięczny dochód rodziny w w/w okresie wynosił [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł + [...] zl), co na członka rodziny daje dochód [...] zł i przekracza granicę dochodu ustaloną w przytoczonym wyżej artykule ([...] zł na osobę) o kwotę [...]zł ([...] zł - [...] zł).

5) Sytuacja dochodowa rodziny w okresie od [...].07.2020 r. do [...].08.2020 r.:

- miesięczny dochód rodziny za 2018r.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez B. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez K. K.: [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że miesięczny dochód rodziny w w/w okresie wynosił [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł), co na członka rodziny daje dochód [...] zł i kwalifikuje skarżącą do pobierania świadczeń w okresie od [...].07.2020 r. do [...].08.2020r.

6) Sytuacja dochodowa rodziny w okresie od [...].09.2020 r. do [...].10.2020 r.:

- miesięczny dochód rodziny za 2018r.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez B. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu utraconego z 2018 r. przez K. K.: [...] zł;

- miesięczna kwota dochodu uzyskanego po roku 2018 przez D. K.: [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że miesięczny dochód rodziny w w/w okresie wynosił [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł + [...] zł), co na członka rodziny daje dochód [...] zł i kwalifikuje skarżącą do pobierania świadczeń w okresie od [...].09.2020 r. do [...].10.2020r.

Dnia [...] października 2020 r. organ powziął informację o śmierci M. P. w dniu [...] października 2020 r., potwierdzoną wydrukiem karty osobowej mieszkańca z systemu komputerowego ELUD. W związku z powyższym przyznano świadczenie do dnia [...] października 2020 r.

M. K. odwołała się od ww. decyzji, wskazując że wnosi o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania.

Skarżąca podała, że organ I instancji błędnie przyjął dochody określone w zaskarżonej decyzji. Organ nie wziął pod uwagę składanych oświadczeń czy zaświadczeń skarżącej i nie wyjaśnił dlaczego tak się stało. Podała, że złożyła zaświadczenie o dochodzie syna K. i męża B. , a organ I instancji nie uwierzył w przedłożone zaświadczenie i nie informując jej o przyczynach wątpliwości, występuje do zakładu pracy o kolejne zaświadczenie.

Zdaniem skarżącej wątpliwości wzbudza sposób obliczania dochodu bowiem:

- M. K.: zgodnie z rozliczeniem podatkowym uzyskała dochód w łącznej wysokości [...] zł., i do tego był zwrot podatkowy w łącznej wysokości [...] zł (jednak dotyczy on również dochodu utraconego przez męża B. ) – lecz nie wyjaśniono czy należy tę kwotę zaliczyć do dochodu. Skarżąca podała, że w całości zwrot podatku obejmował tylko i wyłącznie podatek zapłacony przez męża B. , gdyż ona nie pracowała, a jej dochód był tylko i wyłącznie z tytułu najmu lokalu, a więc zwrot dotyczył tylko i wyłącznie podatku uzyskanego przez męża B. . Ponadto uwzględniono po raz kolejny jednorazową nagrodę za osiągnięcia sportowe syna A. w kwocie [...]zł brutto, która ze względu na niepełnoletność syna została rozliczona we wspólnym PIT-cie jej i męża. (czy nie jest to dochód utracony);

- B. K.: doliczono dochód uzyskany w maju 2019 roku w przyjętej przez organ I instancji kwocie [...]zł, a nie wzięto pod uwagę uzyskanych premii, nagród, świadczeń socjalnych),

- K. K.: dochód 3668,84 uzyskał za pełen przepracowany miesiąc - jednak dochód utracony w 2018 roku miał zdecydowanie wyższy, gdyż podjął pracę w październiku 2018 roku, a zakończył ją w [...] kwietnia 2019 roku - więc nie można jej podzielić przez 12 miesięcy - gdyż nie pracował 12 miesięcy, tylko należy utracić cały uzyskany dochód w 2018 roku w kwocie - [...] zł (bo to jest kwota utraconego dochodu za 2018 rok rozliczona w PIT)

- D. K.: uzyskał dochód za październik 2019, który trzeba pomniejszyć o bon żywnościowy, bon świąteczny, premię oraz dodatkowe świadczenia świąteczne - uzyskuje [...] zł na godzinę a przepracował 160 godzin, a więc dochód brutto wynosi [...] zł, a nie [...] zł netto. Kompletnie niezgodny jest przyjęty dochód za luty 2020 gdyż dochód z premiami, bonami itd. wyniósł łącznie [...] złotych, a Organ I instancji przyjął [...] zł., który kompletnie się nie zgadza z rozliczeniem dochodów.

Skarżąca zaznaczyła, iż dochód podstawowy - czyli kwota [...]złotych jest przyjęta jako błędna, gdyż przyjęto w niej [...] złotych jako jednorazowa nagroda sportowa syna A. , a więc podstawa jest już niezasadna oraz zwrot podatku dochodowego jest tylko i wyłącznie zwrotem uzyskanego podatku przez męża B. . Zdaniem skarżącej organ zapytując o dochody netto pracodawców nie wziął później pod uwagę tego, że należy rozdzielić dochód zasadniczy od innych świadczeń, które przysługiwały w danym miesiącu. Podała, że jednorazowej nagrody nie powinno się wliczać do dochodu.

Wskazała, że umowa o pracę określa wynagrodzenie miesięczne w określonej wysokości i to winno być podstawą określenia dochodu. Organ I instancji biorąc pod uwagę faktyczną sytuacje dochodową na "nowy" okres zasiłkowy musi wziąć pod uwagę całość dochodu utraconego, a nie przeliczać go za jeden miesiąc dzieląc przez 12, gdyż rozliczając dochód za 2018 rok wszelkie rozliczenia są uwzględnione w PIT-ach i z nich wynika jaka kwota została faktycznie utracona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t Dz. U. 2018, poz. 570), art. 107 § 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 punkt 1 k.p.a., art. 16a, art. 24 ust. 2, art. 32 ust. 2 u.ś.r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Kolegium wskazało, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozważenia, czy organ pierwszej instancji ustalając średni dochód na osobę w rodzinie skarżącej, działał zgodnie z przepisami prawa, to jest art. 3 cyt. ustawy, który definiuje pojęcie dochodu dla potrzeb rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych. Ponadto wymaga ustalenia, czy postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób rzetelny, obiektywny i wyczerpujący, to jest zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 oraz art. 77 k.p.a.

Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie prawidłowo przyjęto, że dla wyliczenia przeciętnego (miesięcznego) dochodu na osobę w rodzinie w 2018 r. konieczne stało się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie sytuacji dochodowej: M. P., H. P.. M. K., jej męża B. K., oraz dzieci: K. K., S. K. i D. K..

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył dochody rodziny, ich wysokość w poszczególnych okresach okresu zasiłkowego [...]. wysokość przysługujących zasiłków rodzinnych i dodatków do nich, a także prawidłowo przeprowadził ocenę spełnienia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się do zarzutu wliczenia kwoty zwrotu podatku do dochodu M. K. w kwocie [...]zł Kolegium wyjaśniło że w sytuacji skorzystania przez podatnika z przysługującej mu "ulgi prorodzinnej" odliczanej od podatku podatkiem należnym jest wartość podatku pomniejszona o kwotę przysługującej ulgi. Zmniejszenie wartości należnego podatku o kwotę odpisanej ulgi, a więc zmniejszenie faktycznego obciążenia podatkowego, powoduje wzrost dochodu netto, od którego zależy uprawnienie do świadczeń rodzinnych. W konsekwencji organ pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić kwotę [...]zł przy wyliczeniu dochodu rodziny (wysokość potwierdzona wydrukiem odpowiedzi z e-podatki karta 44 akt sprawy organu pierwszej instancji). Kwota ta dotyczyła obojga małżonków.

Za nieuzasadniony uznano zarzut błędnego uwzględnienia jednorazowej nagrody za osiągnięcia sportowe syna A. w kwocie [...]zł brutto, która ze względu na niepełnoletność syna została rozliczona we wspólnym PIT-cie skarżącej i męża. Zdaniem SKO jeżeli małżonkowie składają wspólne zeznanie podatkowe przychody małoletnich dzieci dolicza się do łącznych przychodów małżonków. Podatek oblicza się bowiem wówczas w podwójnej wysokości połowy łącznej kwoty małżonków - rachunkowo kwota zostanie zatem i tak podzielona po połowie. Zdaniem Kolegium nie jest to przy tym dochód utracony bowiem przepis art. 3 pkt 23 u.ś.r. zawiera zamknięty katalog przyczyn, które należy klasyfikować jako utratę dochodu i nie wymienia takiej kategorii, jak "nagroda za osiągnięcia sportowe".

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego doliczenia B. K. co miesiąc dochodu uzyskanego w maju 2019 r. w przyjętej przez organ I instancji kwocie [...]zł, SKO w P. wyjaśniło, że kwota ta podlega wliczeniu na podstawie art. 5 ust. 4b u.ś.r. ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. (...) "Wysokość tego dochodu oparto na zaświadczeniu z [...] lipca 2019 r. - dochód za maj 2019 r., z tytułu zatrudnienia podjętego dnia [...].04.2019 r. (karta 43 akt sprawy organu pierwszej instancji.), dochód ten został utracony z dniem [...] kwietnia 2020 roku, co zostało uwzględnione w obliczeniach organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących syna skarżącej K. K. wskazało, że jego dochód w kwocie [...]netto za rok bazowy 2018 został prawidłowo w całości utracony. Można go zatem podzielić przez 12 miesięcy - gdyż jest to zgodne z art. art 5 ust 4 ustawy. Cały dochód wyniósł [...] zł, jednak został on pomniejszony o [...] zł tytułem składek na ubezpieczenie społeczne oraz [...] zł tytułem składki na ubezpieczenie zdrowotne. Gdyby był on wliczany do dochodu także zostałby wyliczony w kwocie pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, co wynika z wyżej opisanego art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącej, że dochód trzeba pomniejszyć o bon żywnościowy, bon świąteczny, premię oraz dodatkowe świadczenia świąteczne, a także uwzględnić jedynie podstawowe godziny pracy - 160h. Takie odliczenia nie wynikają z żadnego przepisu ustawy, który jasno mówi o kwocie osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.

Dochód D. K. podlegał wliczeniu w całości do dochodu obliczanego na podstawie przepisów ustawy na podstawie zaświadczenia O. Sp. z o.o. z dnia [...].10.2020 r. [...] zł (karta 163 akt sprawy organu pierwszej instancji,) oraz w wysokości [...] zł na podstawie zaświadczenia z dnia [...].12.2019r. (karta 73 akt organu pierwszej instancji). W załączeniu do odwołania pani M. K. załączyła zaświadczenie wydruk z programu księgowego O. Spółka z o.o. z którego wynika, że D. K. uzyskał w lutym wynagrodzenie netto w kwocie [...]złotych, a nie jak ustalił organ pierwszej instancji w kwocie [...]zł. Z uwagi jednak na wysokość różnicy w wynagrodzeniu, która w przeliczeniu dochodów (na 8 osób) nie zmieni rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie za okres od [...] marca 2020 do [...] kwietnia 2020r, oraz od dnia [...] maja 2020 do dnia [...] czerwca 2020, gdyż kryterium nawet z uwzględnieniem niższej kwoty wynagrodzenia zostałoby przekroczone odpowiednio o [...] zł i [...] zł, Kolegium uznało, że uchylenie decyzji tylko z tej przyczyny byłoby nieuzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. podała, że nie zgadza się z decyzjami organów obu instancji, wnosi o ich uchylenie. W skardze powieliła zarzuty podane w odwołaniu, nie zgadzając się z wyliczeniami organu dotyczącymi dochodu członków jej rodziny. W szczególności zakwestionowała uznanie niektórych dochodów za przeciętny miesięczny dochód członka rodziny. Podkreśliła, że SKO zgodziło się z błędnym wyliczeniem dochodu syna D. , lecz w jej ocenie ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2022 r., poz. 329, w skrócie "P.p.s.a."). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa, a zatem nie było podstaw do uwzględnienia skargi.

Wywiedziona przez M. K. skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2021 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w zakresie w jakim odmówiono jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem M. P., w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] czerwca 2020 r. oraz w okresie od dnia [...] października 2020 r. do [...] października 2020 r.

Materialnoprawną podstawę wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (w tekście jako "u.ś.r.").

Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r., 1. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Stosownie natomiast do treści art. 16a ust. 3 u.ś.r. 3. W przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.

Regulacja art. 16a u.ś.r. wyraźnie wskazuje, że jednym z podstawowych warunków, od których ustawodawca uzależnił przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest spełnienie kryterium dochodowego, które na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiło [...] zł.

W sprawie należało zatem ustalić dochód rodziny, który zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r. oznacza sumę dochodów członków rodziny. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 2a dochodem członka rodziny – jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c.

Definicja dochodu rodziny została określona w art. 3 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym ilekroć w ustawie mowa jest o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.1)), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych:, wymienione od myślników ww. przepisie.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego [...] sierpnia 2019 r., a więc na okres zasiłkowy [...], w związku z tym prawidłowo organy ustalały dochód członków rodziny osiągnięty w 2018 r. Zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy dochód ten (i jego składowe) dla poszczególnych członków rodziny skarżącej został prawidłowo ustalony. W ocenie Sądu obliczenia organów uznać należało za prawidłowe.

Po pierwsze zdaniem Sądu prawidłowo zaliczona została kwota jednorazowej nagrody za osiągnięcia sportowe syna skarżącej w wysokości [...] zł. Kwota ta została wykazana i rozliczona przez skarżącą w PIT wspólnie z mężem. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 poz.1128, dalej ustawa o PIT) Dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych, z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci. Stosownie do ust. 2 powołanego przepisu jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu, dochody małoletnich dzieci dolicza się po połowie do dochodu każdego z małżonków. Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 źródłami przychodów są również (pkt 9) inne źródła, wśród których ustawodawca w art. 20 ust. 1 wymienia m.in. nagrody. Wobec powyższego zasadnie uznano, iż nagroda syna skarżącej, która została rozliczona wspólnie przez małżonków, powinna być uwzględniana przy ustalania dochodu rodziny na potrzeby niniejszej sprawy. Zasadnie uznano, wobec zamkniętego katalogu wskazanego w art. 3 pkt 23 u.ś.r., iż nie można tej nagrody uznać za dochód utracony.

Prawidłowo również uwzględniono kwotę [...]zł uzyskaną na podstawie ulgi prorodzinnej na dzieci, skoro kwota ta, jak słusznie wskazało Kolegium, zmniejsza wysokość należnego podatku, co powoduje wzrost dochodu netto. Skoro małżonkowie rozliczali się wspólnie, kwota ta (ulga) dotyczyła ich obojga.

Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania wyliczeń związanych z dochodem B. K.. Prawidłowo uznano kwotę netto [...] zł jako dochód uzyskany (art. 5 ust. 4b u.ś.r.), a kwota ta wynika z informacji udzielonej przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. (k. 43 akt). Dochód ten został uzyskany z uwagi na podjęcie zatrudnienia [...] kwietnia 2019 r. i utracony [...] kwietnia 2020 r. Do obliczeń zasadnie wzięto pod uwagę kwotę netto czyli potocznie nazywane wynagrodzeniem "na rękę". Jest to wynagrodzenie po dokonaniu z niego potrąceń (składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, zaliczka na podatek i ewentualnie inne potrącenia), a więc faktycznie otrzymane.

W ocenie Sądu dochód uzyskany przez K. K. w kwocie [...]netto uzyskany w M. S.A. za rok bazowy 2018 został prawidłowo w całości utracony i można było go podzielić przez 12 miesięcy (czyli dochód utracony miesięcznie daje kwotę [...]). Jak wynika z art. 5 ust. 4 u.ś.r. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zwrócić należy uwagę, że cały dochód wyniósł [...] zł, jednak został on pomniejszony o [...] zł tytułem składek na ubezpieczenie społeczne oraz [...] zł tytułem składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Należy też przychylić się do ustaleń organów w zakresie wyliczenia dochodu D. K.. Przyjęty w sprawie dochód ustalono na podstawie zaświadczenia O. Sp. z o.o. z dnia [...].10.2020 r. , z którego wynika wynagrodzenie netto za miesiąc luty 2020 w wysokości [...] zł k.163,) oraz za październik 2019 r. w wysokości [...] zł (k. 73). Jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium, nawet gdyby przyjąć niższą kwotę wynagrodzenia netto na podstawie zaświadczenia przedłożonego przez skarżącą, to różnica ta ([...] = [...] zł) pozostaje bez wpływu na kwestię przekroczenia kryterium dochodowego w niniejszej sprawie. Sąd zgadza się również z Kolegium, ze nie było podstaw do odliczania od dochodu np. premii za nadgodziny, czy innych dodatkowych świadczeń, skoro odprowadzony został od nich podatek i ostatecznie stanowiły one wynagrodzenie netto D. K.. Zdaniem skarżącej należało wyłącznie pomnożyć stawkę godzinową razy ilość przepracowanych godzin, lecz takie działanie stałoby w sprzeczności z rzeczywistym dochodem netto jaki uzyskał D. K.. Doprowadziłoby bowiem do nieuprawnionego zaniżenia dochodu, który w rzeczywistości zarobił D. K.- obejmującego oprócz wynagrodzenia zasadniczego ustalanego na podstawie ilości przepracowanych godzin (zasadniczo 160 h miesięcznie, pełen etat) również inne składowe. Poza tym przedmiotem badania organów jest dochód jaki uzyskano bądź utracono w danym roku/ miesiącu, a nie informacje wskazane na umowie o pracę, która określa wynagrodzenie zasadnicze.

Reasumując Sąd stwierdził, że w sprawie poczynione przez organy ustalenia i wyliczenia dochodów rodziny K. były prawidłowe, co oznacza że w okresach do [...] listopada 2019 do [...] czerwca 2020 r. oraz od [...] października 2020 r. do [...] października 2020 r. skarżącej nie przysługiwał specjalny zasiłek opiekuńczy bowiem przekroczone zostało kryterium dochodowe rodziny. Organy zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały niezbędny do rozpatrzenia sprawy materiał dowodowy, czemu dały wyraz w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Mając na uwadze powyższe skarga podlegała oddaleniu o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.