Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 713/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 298
law: Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komisji Nadzoru Finansowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 42/20 w sprawie ze skargi L. S.A. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 5 listopada 2019 r. nr L. S.A. w W. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na tworzenie i prowadzenie funduszy inwestycyjnych oraz nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od L. S.A. w W. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 53.750 (pięćdziesiąt trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 42/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. S.A. w W. (strona, strona skarżąca, Towarzystwo, skarżąca spółka) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF, Komisja, organ nadzoru, organ) z dnia 5 listopada 2019 r. w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych w wysokości [...] złotych oraz cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

II. Stan sprawy, której dotyczy zaskarżony wyrok.

L. S.A. w W. uzyskało zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie decyzji KNF z dnia 6 maja 2008 r. W dniu 10 listopada 2010 r. sąd rejestrowy dokonał wpisu zmiany firmy i siedziby [...]). Następni w dniu 21 marca 2019 r. sąd rejestrowy dokonał kolejnej zmiany firmy L. S.A. w W.).

W dniach od 22 marca do 21 września 2018 r. KNF przeprowadziła kontrolę Towarzystwa. Zakresem przedmiotowym postępowania objęto następujące fundusze [...]

Okolicznością wspólną dla funduszy wskazanych w pkt 1-9 ("[...]) było powierzenie przez Towarzystwo zarządzania portfelami inwestycyjnymi obejmującymi sekurytyzowane wierzytelności tych funduszy spółce [...] [...] uzyskała zezwolenie Komisji na zarządzanie sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszu sekurytyzacyjnego, tj. pełnienie funkcji serwisera, na podstawie decyzji Komisji z dnia 24 września 2012 r. Towarzystwo powierzyło zarządzanie portfelami inwestycyjnymi [...] . Umowy o zarządzanie były kilkukrotnie aneksowane, m.in. w związku z powierzeniem przez Towarzystwo czynności wyceny aktywów Funduszy [...] zewnętrznemu podmiotowi wyceniającemu oraz zmianą wynagrodzenia dla [...] za zarządzanie portfelami inwestycyjnymi tych funduszy. Jednocześnie, w związku z powierzeniem [...] zarządzania portfelami inwestycyjnymi [...] następujące umowy o współpracy: 1) umowa o współpracy zawarta 30 maja 2016 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy Towarzystwem i [...] dotyczącej [...] [...] w zakresie: a) bieżącego administrowania funduszem, dokonywania zmian zasad jego prowadzenia oraz przeprowadzania emisji certyfikatów inwestycyjnych; b) nabycia przez [...] certyfikatów inwestycyjnych serii B i objęcia certyfikatów inwestycyjnych Emisji Gwarancyjnych na zasadach określonych w umowie oraz w Warunkach Emisji i Statucie; c) zarządzania aktywami płynnymi i wierzytelnościami; d) współpracy [...] i Towarzystwa po realizacji gwarancji wykupu certyfikatów inwestycyjnych od jednego z uczestników i pozostania [...] w funduszu jako jedynego uczestnika; 2) umowa o współpracy zawarta 30 maja 2016 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy Towarzystwem i [...] w zakresie analogicznym jak w przypadku [...]; 3) umowa o współpracy zawarta 30 maja 2016 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy [...] dotyczącej [...] w zakresie analogicznym jak w przypadku [...]; 4) umowa o współpracy zawarta 4 lipca 2016 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy Towarzystwem i [...] w zakresie analogicznym jak w przypadku [...], rozszerzonym o nabycie certyfikatów inwestycyjnych serii B1; 5) umowa o współpracy zawarta 12 grudnia 2016 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy Towarzystwem i [...] w zakresie analogicznym jak w przypadku [...], rozszerzonym o nabycie certyfikatów inwestycyjnych serii D; 6) umowa o współpracy zawarta 19 grudnia 2016 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy Towarzystwem i [...] w zakresie analogicznym jak w przypadku [...], rozszerzonym o nabycie certyfikatów inwestycyjnych serii D; 7) umowa o współpracy zawarta 12 grudnia 2016 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy Towarzystwem i [...] w zakresie analogicznym jak w przypadku [...], rozszerzonym o nabycie certyfikatów inwestycyjnych serii D; 8) umowa o współpracy zawarta 12 grudnia 2016 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy [...] dotyczącej [...] w zakresie analogicznym jak w przypadku [...], rozszerzonym o nabycie certyfikatów inwestycyjnych serii D; 9) umowa o współpracy zawarta 12 maja 2017 r., której przedmiotem było ustalenie zasad współpracy pomiędzy Towarzystwem i [...] w zakresie analogicznym, jak w przypadku [...].

Towarzystwo zobowiązało się podjąć starania mające na celu przygotowanie sieci dystrybucji w celu pozyskiwania w każdym kwartale kalendarzowym począwszy od pierwszego pełnego kwartału kalendarzowego następującego po spełnieniu się warunku, tj. zapłaty przez [...] na rzecz Towarzystwa kwoty [...] zł tytułem wynagrodzenia wpłat na certyfikaty inwestycyjne emitowane przez fundusze w kwotach łącznych wynoszących co najmniej [...] zł, w tym włączając fundusze w stosunku do których umowa o zarządzanie nie została zawarta zgodnie z Umowa ramowa przewidywała, że Towarzystwo będzie podejmować wszelkie czynności mające na celu umożliwienie powierzenia zarządzania portfelami inwestycyjnymi obejmującymi sekurytyzowane wierzytelności wszystkich utworzonych po dacie zawarcia Umowy ramowej niestandaryzowanych sekurytyzacyjnych funduszy inwestycyjnych zamkniętych (za wyjątkiem wskazanych w Umowie ramowej wyłączeń) na rzecz [...] lub jego podmiotów powiązanych oraz umożliwienia świadczenia obsługi prawnej w zakresie reprezentacji tych funduszy przy dochodzeniu wierzytelności na drodze sądowej i egzekucyjnej wyłącznie przez kancelarię prawną wskazaną w Umowie ramowej. Towarzystwo poinformowało również, że od czasu zawarcia Umowy ramowej Towarzystwo utworzyło tylko jeden niestandaryzowany sekurytyzacyjny fundusz inwestycyjny zamknięty, tj. [...], którego zarządzanie portfelem inwestycyjnym obejmującym sekurytyzowane wierzytelności Towarzystwo zleciło [...]. Na dzień podpisania Umowy ramowej, rolę serwisera w zarządzanych przez Towarzystwo funduszach pełniły trzy podmioty, a samo Towarzystwo prowadziło w okresie kilku miesięcy poprzedzających podpisanie Umowy ramowej rozmowy z kolejnymi podmiotami zainteresowanymi współpracą w zakresie zarządzania portfelami wierzytelności sekurytyzowanych. Ponadto na szacunki utraconych korzyści miała także wpływ zmiana formuły wynagradzania Towarzystwa dla funduszy tworzonych w oparciu o Umowę ramową w porównaniu ze standardem uzyskiwanym we wcześniej utworzonych funduszach. Zawarcie Umowy ramowej było jednym z elementów powiązanych ze sobą transakcji, na które składały się: 1) zawarcie Umowy ramowej pomiędzy [...]; 2) nabycie przez [...] akcji [...] od funduszy których organem jest Towarzystwo; 3) złożenie przez fundusze, których organem jest Towarzystwo zapisu na akcje [...] w ramach pierwotnej oferty publicznej akcji [...] Zawarcie Umowy ramowej miało uzasadniać poziom ceny sprzedaży przez zarządzane przez Towarzystwo fundusze (tj. [...], która abstrahowała od wartości godziwej tych akcji oszacowanej w ramach procesu negocjacji prowadzonych przez [...] m.in. z Towarzystwem w oparciu o dane ekonomiczno-finansowe w. spółki. W dniu 18 lipca 2018 r. Towarzystwo złożyło [...] oświadczenia o rozwiązaniu ze skutkiem natychmiastowym ww. Umów o zarządzanie oraz umów o współpracy.

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2018 r. KNF wszczęła postępowanie w przedmiocie nałożenia sankcji administracyjnych na Towarzystwo, na podstawie art. 228 ust. 1c ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (u.f.i.; Ustawa) w związku z podejrzeniem naruszenia art. 48 ust. 2a pkt 2 Ustawy, poprzez zarządzanie funduszami inwestycyjnymi: [...] w sposób nierzetelny i nieprofesjonalny, niezapewniający zachowania należytej staranności i niezgodny z zasadami uczciwego obrotu, a także nieuwzględniający najlepiej pojętego interesu zarządzanych funduszy oraz uczestników tych funduszy i w sposób niezapewniający stabilności i bezpieczeństwa rynku finansowego, oraz art. 45a ust. 4a Ustawy poprzez nieprawidłowe wykonywanie bieżącego nadzoru nad podmiotem, któremu Towarzystwo powierzyło zarządzanie portfelami inwestycyjnymi ww. funduszy.

W trakcie prowadzonego postępowania, pismem z dnia 21 sierpnia 2018 r., Towarzystwo zostało wezwane do złożenia zeznań na piśmie w charakterze strony. W dniu 11 września 2018 r. w odpowiedzi na ww. wezwanie Komisji Towarzystwo złożyło stosowne wyjaśnienia. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2019 r. Komisja rozszerzyła przedmiotowe postępowanie w ten sposób, że postępowanie było prowadzone w przedmiocie nałożenia sankcji administracyjnej na podstawie art. 228 ust. 1c oraz art. 228 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 228 ust. 1c Ustawy w związku z podejrzeniem naruszenia przez Towarzystwo: 1) art. 48 ust. 2a pkt 2 Ustawy poprzez zarządzanie funduszami inwestycyjnymi: [...] w sposób nierzetelny i nieprofesjonalny, niezapewniający zachowania należytej staranności i niezgodny z zasadami uczciwego obrotu, a także nieuwzględniający najlepiej pojętego interesu zarządzanych funduszy oraz uczestników tych funduszy i w sposób niezapewniający stabilności i bezpieczeństwa rynku finansowego oraz art. 45a ust. 4a Ustawy, poprzez nieprawidłowe wykonywanie bieżącego nadzoru nad podmiotem, któremu Towarzystwo powierzyło zarządzanie portfelami inwestycyjnymi wyżej wymienionych Funduszy; 2) art. 48 ust. 2a pkt 2 Ustawy poprzez zarządzanie funduszami inwestycyjnymi: [...] w sposób nierzetelny i nieprofesjonalny, niezapewniający zachowania należytej staranności i niezgodny z zasadami uczciwego obrotu, a także nieuwzględniający najlepiej pojętego interesu zarządzanych funduszy oraz uczestników tych funduszy oraz w sposób niezapewniający stabilności i bezpieczeństwa rynku finansowego; oraz naruszeniem przez fundusze inwestycyjne: [...] § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych oraz postanowień statutu w zakresie wyceny aktywów ww. Funduszy.

Decyzją z dnia 5 listopada 2019 r., KNF wydała decyzję, w której nałożyła na stronę skarżącą dwie kary pieniężne w łącznej wysokości [...] złotych oraz cofnęła jej zezwolenie na wykonywanie działalności w zakresie funduszy inwestycyjnych.

W uzasadnieniu ww. Komisja wskazała, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniła w oparciu o przepisy prawa (które przytoczyła i szczegółowo omówiła), regulujące funkcjonowanie profesjonalnych uczestników rynku kapitałowego, jakimi są towarzystwa funduszy inwestycyjnych oraz zarządzane przez te towarzystwa fundusze inwestycyjne. Z ustaleń Komisji jednoznacznie wynika, iż Towarzystwo nie dopełniło obowiązku bieżącego nadzorowania wykonywania powierzonych [...] czynności zarządzania portfelami sekurytyzowanych wierzytelności Funduszy. Zaniechanie przez Towarzystwo właściwego nadzorowania wykonywania powierzonych mu czynności związanych z działalnością prowadzoną przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych należy zdaniem Komisji dodatkowo zakwalifikować jako naruszenie art. 75 lit. f Rozporządzenia 231/2013, w zakresie braku sprawowania faktycznego nadzoru nad wykonywaniem przekazanych funkcji i zarządzania ryzykiem związanym z przekazaniem. KNF wskazała, że Towarzystwo, w oparciu o postanowienia zawartych z Zarządzającym umów o zarządzanie, obejmujące sekurytyzowane wierzytelności [...], dysponowało środkami umożliwiającymi Towarzystwu sprawowanie rzeczywistej kontroli nad działaniami podejmowanymi przez Zarządzającego w wykonaniu zawartych umów o zarządzanie. Umowy o zarządzanie portfelami inwestycyjnymi [...] przewidywały bowiem, że w celu realizacji uprawnień kontrolnych Towarzystwa, [...] w ramach zarządzania portfelami inwestycyjnymi [...] oraz wykonywania innych czynności z tym związanych obowiązany był m. in. do przygotowania i przedkładania Towarzystwu raportów i informacji wskazanych w ww. umowach, zapewnienia Towarzystwu stałego i niczym nieograniczonego dostępu do informacji i dokumentów stanowiących dokumentację źródeł będących podstawą decyzji inwestycyjnych, dotyczących portfeli inwestycyjnych [...], jak również do ewidencji zawartych przez te Fundusze transakcji. Ponadto umowy o zarządzanie umożliwiały Towarzystwu żądanie wszelkich innych informacji dotyczących czynności wykonywanych w ramach umów.

Zdaniem Komisji, wykonując z należytą starannością nadzór bieżący nad działalnością [...], Towarzystwo powinno było objąć szczegółowym badaniem i przeglądem omawiany obszar działalności [...] oraz podjąć interwencyjne czynności wobec [...], w związku z niskim poziomem skuteczności i efektywności czynności zarządzania sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszy sekurytyzacyjnych - zdecydowanie wcześniej, niż w II kwartale 2018 r. Już bowiem przed 2018 r. występowały problemy z efektywnym i prawidłowym wykonywaniem przez[...] zobowiązań wynikających z umów o zarządzanie, które można było zidentyfikować na podstawie wyników działalności prowadzonej przez [...] w zakresie zarządzania portfelami inwestycyjnymi obejmującymi sekurytyzowane wierzytelności [...], w oparciu o które można było dokonać oceny skuteczności działalności tego podmiotu, w tym w kontekście działania w interesie uczestników ww. Funduszy. Podjęcie przez Towarzystwo sprawdzających i weryfikujących czynności nadzorczych wobec działań [...] w powyższym zakresie we wcześniejszym okresie mogło ograniczyć negatywne konsekwencje dla uczestników funduszy sekurytyzacyjnych, wynikające z braku należytego wywiązywania się z obowiązków określonych w umowach o zarządzanie sekurytyzowanymi wierzytelnościami [...] . W ocenie Komisji, Towarzystwo nie podejmowało jednak żadnych takich działań, przyjmując informacje o niższych niż zakładane w początkowym okresie odzyskach z portfeli [...], jako niemiarodajne i niepozwalające na dokonanie oceny sprawności i skuteczności windykacyjnej v[...] w przyszłości. Mimo okoliczności wskazujących, że począwszy od utworzenia funduszy [...] uzyskiwane przez te Fundusze przychody z lokat kształtowały się poniżej wartości kosztów ponoszonych przez poszczególne Fundusze, Towarzystwo nie tylko nie przeciwdziałało nieprawidłowościom i nie ingerowało w stosownym czasie w działalność [...], w tym nie rozwiązało umów o zarządzanie dotyczących tych Funduszy, ale zawarło z [...] w 2017 r. umowy o zarządzanie dla kolejnych funduszy, tj. [...]. Towarzystwo, posiadając zatem informacje w zakresie niskiej efektywności i skuteczności działań podejmowanych przez [...] w ramach zarządzania portfelami inwestycyjnymi obejmującymi sekurytyzowane wierzytelności funduszy sekurytyzacyjnych, których było organem, w tym braku zdolności [...] do generowania w ramach czynności windykacyjnych przychodów na poziomie odpowiadającym kosztom ponoszonym przez te Fundusze, zdecydowało o dalszej kontynuacji, a nawet rozszerzeniu współpracy z [...]. W kontekście powyższego, informacje o dobrej renomie [...], osiąganiu dobrych wyników finansowych przez ten podmiot, jak również postrzegania [...] jako potencjalnego przyszłego lidera rynku windykacji wierzytelności w Polsce nie stanowiło wystarczającego uzasadnienia dla podpisania kolejnych Umów o zarządzanie, zwłaszcza, że jak wskazało Towarzystwo, działalności [...] towarzyszyło już na początku 2017 r. istotne zadłużenie oraz ze względu na fakt, że znaczna część wyniku finansowego była generowana w oparciu o wyceny wartości portfeli. Zdaniem organu, szczególnie krytycznie należy ocenić zawarcie w dniu 9 sierpnia 2017 r. pomiędzy Towarzystwem, a [...] k Umowy ramowej na świadczenie usług obsługi portfeli inwestycyjnych, na mocy której Towarzystwo zobowiązało się podejmować wszelkie możliwe i niezbędne czynności mające na celu umożliwienie powierzenia zarządzania portfelami inwestycyjnymi obejmującymi sekurytyzowane wierzytelności wszystkich funduszy (zarządzanych przez Towarzystwo w dniu zawarcia Umowy ramowej oraz w przyszłości) wyłącznie na rzecz [...] lub podmiotów powiązanych. Organ wskazał, że z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że w czasie zawierania Umowy ramowej Towarzystwo powinno było być świadome, że stopień realizacji przez [...] prognoz dotyczących portfeli wierzytelności przyjmowanych w momencie nabywania tych portfeli przez [...] był bardzo niski, a przychody osiągane przez te Fundusze nie były wystarczające do pokrywania kosztów ich funkcjonowania. Tym samym, wobec braku efektywności działań podejmowanych przez [...] w zakresie zarządzania portfelami inwestycyjnymi [...], nie można uznać, aby kontynuacja i zacieśnienie współpracy [...] stanowiło właściwe działanie z punktu widzenia interesu uczestników funduszy sekurytyzacyjnych, których organem było Towarzystwo oraz potencjalnych uczestników funduszy sekurytyzacyjnych, które miały być przez Towarzystwo tworzone w przyszłości. Organ podkreślił, że w czerwcu 2017 r. (tj. w okresie, w którym prowadzone były negocjacje dot. zawarcia Umowy ramowej) pracownicy Towarzystwa określali [...] mianem "piramidy", a Towarzystwo podpisując Umowę ramową i ograniczając sobie przez to możliwość powierzania zarządzania portfelami wierzytelności sekurytyzowanych do jednego podmiotu, zgodziło się na limitowanie w istotny sposób, przez pięcioletni okres trwania tej umowy, potencjalnego wolumenu środków możliwych do pozyskania do tego typu produktów, przez co trwale ograniczyło potencjalne przychody Towarzystwa. Jako formę rekompensaty Towarzystwo zagwarantowało sobie zryczałtowane wynagrodzenie w wysokości [...] zł (plus podatek VAT), podczas gdy to fundusze sekurytyzacyjne, których portfelami inwestycyjnymi miał w przyszłości zarządzać [...] było narażone na ryzyko inwestycyjne związane z działalnością tego podmiotu. Organ podkreślił, że fakt przekazania przez Towarzystwo w trakcie kontroli błędnych danych, skutkujących ustaleniem stanu faktycznego odbiegającego od rzeczywistości, świadczy o tym, że Towarzystwo będące profesjonalnym uczestnikiem rynku finansowego, nie dołożyło należytej staranności w zakresie zarządzania funduszami inwestycyjnymi, przy czym Towarzystwo nie może w tym zakresie tłumaczyć się błędnymi danymi przekazanymi Towarzystwu przez Wyceniającego, który pobrał dane z serwera prowadzonego przez [...] Obowiązkiem Towarzystwa jest bowiem właściwie nadzorowanie zarówno podmiotu, któremu powierzyło wykonywanie czynności związanych z działalnością prowadzoną przez [...], w zakresie zarządzania portfelami inwestycyjnymi [...], jak również podmiotu wyceniającego, który dokonywał wyceny aktywów [...]. W ocenie organu, przekazanie błędnych danych świadczy natomiast o niewłaściwym nadzorze i pozostaje w sprzeczności z zapewnieniem przez Towarzystwo wykonywania działalności zgodnie z obowiązującym prawem oraz w sposób staranny, kompetentny i zgodny z interesem zarządzanych przez siebie Funduszy. Zaznaczenia przy tym wymaga, że pobranie błędnych danych nastąpiło, zgodnie z wyjaśnieniami Towarzystwa, we wrześniu 2017 r., a wykrycie tych nieprawidłowości miało miejsce dopiero w kwietniu 2019 r. Powyższe oznacza, że przez ponad półtora roku Towarzystwo posługiwało się błędnymi danymi, przekazując Komisji w tym czasie niewłaściwe informacje w trakcie kontroli. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności nie można zatem przyjąć, że Towarzystwo działało w sposób rzetelny, profesjonalny i staranny, a także uwzględniający najlepiej pojęty interes zarządzanych funduszy i ich uczestników.

Odnosząc się do naruszenia przez Towarzystwo art. 48 ust. 2a pkt. 2 Ustawy poprzez nieprawidłowe wykonywanie przez Towarzystwo bieżącego nadzoru nad procesem wyceny aktywów [...] oraz naruszenie przez te Fundusze przepisów § 23 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rachunkowości funduszy oraz postanowień statutów funduszy w zakresie wyceny aktywów tych funduszy, organ wskazał, iż należyte ustalanie wartości aktywów netto ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania funduszy inwestycyjnych, w tym funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Wartość aktywów netto i ustalana w oparciu o nią wartość aktywów netto przypadająca na certyfikat inwestycyjny stanowi punkt odniesienia dla oceny przez uczestnika funduszu rentowności inwestycji w certyfikaty inwestycyjne. Na tej podstawie uczestnik funduszu może między innymi podejmować decyzje inwestycyjne związane z wyrażeniem woli dalszego pozostania uczestnikiem tego funduszu lub też zakończenia inwestycji w jego certyfikaty inwestycyjne.

Organ podkreślił, iż w świetle przepisów prawa, gwarantem ochrony interesu uczestnika funduszu inwestycyjnego, w tym zakresie, jest nie tylko depozytariusz funduszu, ale przede wszystkim towarzystwo. Tymczasem wartość portfeli wierzytelności stanowiących przedmiot lokat [...] wzrastała pomimo braku jakichkolwiek obiektywnych przesłanek uzasadniających zwiększenie poziomu przyszłych odzysków z portfeli, mając na względzie brak realizacji przez podmiot zarządzający sekurytyzowanymi wierzytelnościami prognoz głównych zmiennych ekonomicznych wpływających na wycenę wartości portfeli wierzytelności. Organ wskazał, że zgodnie z postanowieniami obowiązujących metodologii dotyczących wyceny wierzytelności, w ramach przeprowadzanej wyceny pakietów wierzytelności funduszy sekurytyzacyjnych należało w szczególności dokonywać oceny, czy prognozy odzysków oraz prognozy przepływów pieniężnych używane do wyceny w poprzednich kwartałach wiarygodnie odzwierciedlają uzyskiwane wpływy z danego portfela, dokonywać oceny występujących odchyleń oraz dokonywać stosownych aktualizacji prognoz wykorzystywanych w ramach przeprowadzania wyceny pakietów wierzytelności w kolejnych dniach wyceny. W sytuacji kiedy zakładane wcześniej prognozy odzysków nie były realizowane, w ramach wyceny powinna zostać dokonana stosowna korekta wysokości przewidywanych do uzyskania odzysków, skutkująca obniżeniem przyszłych przewidywanych przepływów pieniężnych, która z kolei powinna prowadzić do zmniejszenia ustalonej na bazie przyjętego modelu wyceny wartości pakietu wierzytelności, a także zmniejszeniem wartości aktywów WAN oraz WANCI funduszu. Komisja stwierdziła, iż zaniechanie przez Towarzystwo należytych działań nadzorczych wobec Zarządzającego i pozostawienie Zarządzającemu pełnej swobody w zakresie zarządzania portfelami wierzytelności, jak również niedopełnienie przez Towarzystwo obowiązków w zakresie wyceny aktywów Funduszy doprowadziło do powstania nieprawidłowości skutkujących naruszeniem przez Towarzystwo obowiązujących przepisów prawa. Organ podkreślił, że istotą prawidłowego i zgodnego z przepisami prawa zarządzania funduszami inwestycyjnymi przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych jest należyte wykonywanie nałożonych na towarzystwo obowiązków, w tym w odniesieniu do podmiotów trzecich, którym towarzystwo powierzyło wykonywanie niektórych swoich czynności, przejawiające się w bieżącym realizowaniu w sposób profesjonalny, kompetentny i rzetelny czynności nadzorczych wobec tych podmiotów, co gwarantuje, że nawet w przypadku negatywnych procesów i zjawisk w działalności tych podmiotów, interes uczestników nie będzie naruszony, a w najgorszym scenariuszu zostanie w maksymalnym stopniu zminimalizowany. Brak należytego i bieżącego nadzoru Towarzystwa nad działalnością podmiotów trzecich, w szczególności brak monitoringu i weryfikacji sposobu funkcjonowania tych podmiotów i realizacji nałożonych na nie obowiązków uniemożliwia odpowiednio wczesne, a nawet prewencyjne zapobieganie skutkom wynikającym z czynów i zjawisk niepożądanych w ich działalności zagrażającym interesowi uczestników funduszy inwestycyjnych. Organ wskazał ponadto na czynniki, które wpłynęły na wysokość nałożonej na Towarzystwo kary oraz na konieczność cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności przez Towarzystwo ze względu na stwierdzone naruszenia.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę do WSA w Warszawie.

Komisja wniosła o oddalenie skargi.

III. Ocena prawna wyrażona w zaskarżonym wyroku.

Wskazanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uwzględnił skargę przez uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że podstawą uchylenia skarżonej decyzji było naruszenie przez organ przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w kontekście poczynionych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, które należało uznać za niewystarczające dla uzasadnienia wymierzonych w rozpoznawanej sprawie kar administracyjnych. Brak niezbędnych ustaleń uniemożliwił Sądowi weryfikację tego, czy prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego, odnoszące się nie tylko do podstawy wymiaru kary, ale też problematyki przedawnienia karalności. WSA podkreślił przede wszystkim, że do nałożenia na stronę sankcji doszło "w warunkach uznania administracyjnego (a nie decyzji związanej)", w związku z czym "wymagało rozważenia przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy i ich wnikliwej oceny, tak aby nie narazić się na zarzut dowolności działania organu.". W dalszej części Sąd zauważył, że przepisy u.f.i. mają w przeważającej części charakter publicznoprawny i służą ochronie nie tylko interesów wierzycieli funduszu, w tym jego uczestników, ale także ochronie szeroko rozumianych interesów uczestników obrotu finansowego. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie Towarzystwo było w szczególności ustawowo zobligowane do najpełniejszej ochrony interesów uczestników Funduszy (vide: art. 249 ust. 2 u.f.i.), to "organ winien wskazać - jakie konkretnie prawnie chronione wartości zostały naruszone i w jakim stopniu, skoro z tego powodu zostały nałożone na stronę skarżącą dwie różne kary.". WSA stwierdził następnie, że prowadzone przez KNF ponad półtora roku postępowanie skutkowało wdrożeniem przez Towarzystwo "stosownych do zaistniałej sytuacji procedur naprawczych, co doprowadziło w praktyce do znaczących zmian w organizacji" jego funkcjonowania, a działania podjęte przez Towarzystwo w tym zakresie nie były kwestionowane przez organ, a zatem "osiągnięto podstawowy cel nadzoru sprawowanego przez KNF nad uczestnikami rynku kapitałowego, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności całego rynku finansowego.". W ocenie WSA, nie można uznać za wystarczające wyjaśnień organu, że popełnione przez stronę skarżącą wcześniej naruszenia są na tyle znaczące, że może ona w przyszłości dopuścić się kolejnych naruszeń. Powyższe – zdaniem WSA – stanowi jedynie domniemanie, zwłaszcza, że organ w tym zakresie "nie przedstawił żadnych merytorycznych argumentów uzasadniających taką tezę". Sąd I instancji podkreślił również "brak spójności, a wręcz sprzeczność w działaniu organu, który prowadząc długotrwałe postępowanie wskazuje na konieczność dokonania działań naprawczych i pozwala na ustabilizowanie sytuacji Towarzystwa jako uczestnika rynku kapitałowego, a następnie wydaje post factum decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie przez Towarzystwo działalności, nadając jednocześnie tej decyzji klauzulę natychmiastowej wykonalności, co w praktyce oznacza, że działania Skarżącego stwarzają nadal istotne zagrożenie dla rynku oraz inwestorów, bo taki właśnie komunikat płynie dla uczestników rynku kapitałowego.". W ocenie WSA takie działanie organu narusza zasadę zaufania z art. 8 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził także, że nie zostało wykazane jednoznacznie przez organ, jakie konkretne zasady bezpieczeństwa obrotu i w jaki sposób zostały przez Skarżącego rażąco naruszone. Za oczywiste należy bowiem uznać, że brak właściwego nadzoru TFI nad zarządzanymi funduszami godzi w taką zasadę. WSA zauważył, że w rozpatrywanej sprawie zarzucane naruszenia prawa dotyczą nadzoru sprawowanego przez Towarzystwo nad podmiotem zarządzającym w imieniu Towarzystwa portfelami wierzytelności funduszy, tj. wyspecjalizowaną spółką posiadającą zezwolenie KNF i działającą z powodzeniem od kilku lat na rynku, a zatem ocena naruszenia bezpieczeństwa obrotu, przekładająca się w praktyce na sytuację finansową uczestników rynku kapitałowego – tu zarządzanych funduszy – powinna być dokonywana "z uwzględnieniem roli podmiotu pośredniczącego i podejmowanych przez ten podmiot działań, zwłaszcza, jeżeli miały na celu świadome wprowadzanie w błąd uczestników rynku kapitałowego". Ma to, zdaniem WSA, istotne znaczenie dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w kontekście odpowiedzialności Towarzystwa za stwierdzone naruszenia, w szczególności za brak nadzoru nad zarządzającym. Takich jednak ustaleń skarżona decyzja nie zawiera, co niewątpliwie stanowi istotny brak w obszarze stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, wykazane w tym zakresie nieprawidłowości nie wskazują bezpośrednio na zamiar działania Towarzystwa niezgodnego z prawem dla osiągnięcia określonych korzyści, gdyż niewątpliwie zaistniałe naruszenia wynikały przede wszystkim z działań zewnętrznego podmiotu (spółka [...]), a więc organ nie wykazał, że celowości działania Towarzystwa "na niekorzyść Funduszy", "a zwłaszcza, aby miało ono charakter przestępczy". WSA podniósł następnie, że okoliczność świadomego działania Towarzystwa w tym zakresie, skutkująca wprowadzaniem w błąd uczestników zarządzanych Funduszy "odnośnie ich faktycznej sytuacji finansowej, mogłaby wskazywać na rażące naruszenie przepisów u.f.i. i standardów sprawowanego przez TFI nadzoru nad Zarządzającym", jednakże na tę okoliczność nie zostały przeprowadzone jakiekolwiek inne czynności dowodowe, zwłaszcza w postaci przesłuchania ww. osób. Organ nie wyjaśnił, w ocenie WSA, dlaczego przypisuje korespondencji elektronicznej "prymat w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym oraz szczególny walor wiarygodności". Sąd pierwszej instancji wyraził następnie ocenę, że organ dokonał "selektywnego i subiektywnego wyboru materiału dowodowego w postaci pozyskanej korespondencji elektronicznej (e-mail) pod z góry przyjętą tezę i argumentację, nie bacząc na fakt, że jest to w istocie jedyne źródło dowodowe w tym aspekcie sprawy. Brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów pozwalających za zweryfikowanie ustalonego przez organ stanu rzeczy, także z punktu widzenia działań pracowników i organów spółki [...] . Zdaniem Sądu I instancji, "uprawdopodobnienie przez organ w zebranym materiale dowodowym stanu wiedzy pracowników Towarzystwa odnośnie faktycznej sytuacji finansowej Zarządzającego, tj. braku jego wiarygodności, a co za tym idzie wystarczających ekonomicznych podstaw do dalszej współpracy, w istocie na podstawie wewnętrznej korespondencji mailowej Skarżącego, jest niewystarczające dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w tym zakresie. Brak jest bowiem innych dowodów potwierdzających ten fakt, w szczególności złożonych na tą okoliczność zeznań". W związku z tym należało – zdaniem WSA – uznać, że organ naruszył art. 7, w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 75 § 1 kpa przez to, że "Komisja przyjęła za podstawę wydania skarżonej decyzji fragmenty korespondencji byłych pracowników Skarżącego bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania tych osób w celu ustalenia okoliczności i kontekstu tych wiadomości, ani nie podjęła działań pozwalających na ich weryfikację w inny sposób, przez co Komisja nie podjęła wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a ustalenia w tym zakresie mogły mieć istotne znaczenie dla jej wyniku". Sąd wskazał dalej, że nie przeprowadzając w powyższym zakresie żadnych dodatkowych dowodów organ nie wyjaśnił motywów takiego działania Towarzystwa, zwłaszcza czy były one pozbawione w istocie wiarygodnej kalkulacji ekonomicznej, w kontekście sytuacji rynkowej i możliwości "odrobienia strat" w dalszej perspektywie, co wywodzi Skarżący. W dalszej części uzasadnienia WSA wskazał, że "przedmiotową sprawę organ powinien zbadać całościowo, a nie tylko wycinkowo, koncentrując się w istocie na działaniach Towarzystwa (lub ich braku). Wymagało to bowiem szerszej oceny, z uwzględnieniem istniejącej sytuacji na rynku kapitałowym, rzeczywistego charakteru działań spółki [...] na tym rynku oraz działań podejmowanych przez organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo całego rynku finansowego". W ocenie Sądu, bez przeprowadzenia takiej pogłębionej analizy, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy (zwłaszcza posiadanych przez Towarzystwo zabezpieczeń finansowych), można jedynie zgodzić się z argumentem "odnośnie braku nadzoru Towarzystwa nad [...] w ogólności, gdyż należy uznać, że był on nieskuteczny, z uwagi na popełniane przez Towarzystwo uchybienia w nadzorze i inne niedociągnięcia zarządcze", co można by oceniać "bardziej w kategorii błędu w zarządzaniu i nadzorze wewnętrznym oraz zewnętrznym, a nie celowego działania naruszającego interesy finansowe uczestników zarządzanych przez Towarzystwo Funduszy, chyba że zostanie to w pełni dowiedzione przez organ". W ocenie Sądu, w kontekście powyższego także druga z wymierzonych Towarzystwu sankcji – nałożona kara pieniężna – również budzi wątpliwości co do jej wysokości, w odniesieniu do poczynionych przez organ ustaleń w sprawie i stwierdzonego stopnia naruszenia przepisów. W szczególności brakuje w tym zakresie oceny przez organ przesłanki korzyści majątkowej, jaką Skarżący mógł uzyskać w wyniku dokonanych naruszeń lub unikniętych przez niego strat. Zakres stwierdzonych uchybień ma bowiem istotne znaczenie przy wymiarze kary pieniężnej. Z tego względu od organu wymaga się precyzyjnego określenia rodzaju naruszeń i odpowiedniego ich uzasadnienia dla potwierdzenia, że nałożenie kary pieniężnej - w określonej wysokości - było w pełni uzasadnione. Zdaniem WSA, organ nie uzasadnił także w przekonujący sposób "z jakiego powodu" nałożona kara cofnięcia zezwolenia została uznana za adekwatną. Zastosowanie sankcji o charakterze najbardziej surowym, jaką jest cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności Towarzystwa, niewątpliwie powinno mieć miejsce w ostateczności, po rozważeniu celowości zastosowania innych mniej surowych sankcji. W kontekście obu rodzajów nałożonych na Towarzystwo sankcji, należy także mieć na uwadze – w ocenie WSA – kwestię proporcjonalności kar i ich adekwatności do rodzaju i stopnia stwierdzonych naruszeń. Końcowo WSA stwierdził, że "skarżona decyzja podlega uchyleniu także ze względu na niewskazanie przez organ, w sposób jednoznaczny, kiedy opisywane naruszenia skutkujące nałożeniem sankcji powstały (zmaterializowały się). Termin wskazujący kiedy dane naruszenie faktycznie miało miejsce nie może bowiem pozostawać niedookreślony, ze względu na bieg okresu przedawnienia kary administracyjnej, o którym mowa w art. 189g kpa i innych przepisach kpa stanowiących dyrektywy nakładania kar pieniężnych. Rozróżnienie sankcji z tytułu czynów popełnionych w różnych okresach ma zwłaszcza znaczenie, gdy z ich popełnieniem wiąże się możliwość nałożenia różnego rodzaju sankcji, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tym przypadku, historycznie sprecyzowany moment popełnienia deliktu administracyjnego może mieć istotne znaczenie dla oceny zasadności nałożenia na Skarżącego dwóch różnych kar".

IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła KNF, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie – w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona – o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w związku z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.) oraz w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi na skutek niewłaściwej realizacji funkcji kontrolnej sprawowanej przez sąd administracyjny, polegającej na tym, że WSA nie rozstrzygnął o zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, ograniczając się do bezkrytycznego przyjęcia stanowiska Strony przeciwnej zajętego w skardze; Sąd uznał zarazem błędnie, że nie zostało wykazane jednoznacznie, jakie konkretne zasady bezpieczeństwa obrotu i w jaki sposób zostały przez [...] rażąco naruszone (str. 53 wyroku); tym samym wytyki czynione Komisji Nadzoru Finansowego naruszenia przepisów prawa (w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) nie mogą być podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji administracyjnych, co niewątpliwie ma istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z błędnym zastosowaniem lub niezastosowaniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz przede wszystkim art. 75 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie przez Sąd nieprawidłowej oceny działań dowodowych KNF przejawiającej się domaganiem się prowadzenia dodatkowo przesłuchań co do okoliczności wystarczająco udowodnionych korespondencją elektroniczną bądź oceną informacji przekazywanych uczestnikom funduszy; Sąd "wręcz zarzucił manipulowanie dowodami", pisząc: "że organ dokonał selektywnego i subiektywnego wyboru materiału dowodowego w postaci pozyskanej korespondencji elektronicznej (e-mail) pod z góry przyjętą tezę i argumentację'' (str. 54 wyroku); Sąd bezpodstawnie przyjął hierarchię źródeł dowodowych i prymat źródeł osobowych (przesłuchania), przy jednoczesnym zlekceważeniu źródeł rzeczowych w postaci korespondencji elektronicznej (maili), zarzucając w ten sposób organowi naruszenie art. 75 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i pomijając, ze organ zobowiązany jest do działania w ramach wyznaczonych przez art. 7 i 12 k.p.a.; zgodnie z art. 12 k.p.a. zasada szybkości postępowania wymaga posługiwania się środkami najprostszymi, a przepis art. 7 k.p.a. odnosi się do zasady prawdy obiektywnej, której naruszeniem byłoby poszukiwanie takiego materiału dowodowego, który mógłby zaprzeczyć informacjom potwierdzonym przez kontrolę i dokumenty elektroniczne, a także "notoriom"; art. 75 § 1 k.p.a. statuuje natomiast zasadę równiej mocy środków dowodowych; żaden przepis ani praktyka nie wskazują na potrzebę potwierdzania dowodu z dokumentów przy pomocy zeznań, czego bezpodstawnie domaga się Sąd; w szczególności nie można przyjąć, że takim przepisem jest art. 8 k.p.a., na który powołał się Sąd, "zmierzając tak naprawdę do pominięcia zasady szybkości postępowania i ekonomiki procesowej wyrażonej w art. 12 § 1" k.p.a., do której stosowania zobligowany jest organ; dokonana przez Sąd ocena postępowania dowodowego KNF doprowadziła Sąd do niesprawiedliwej konkluzji, że organ nadzoru dokonał selektywnego i subiektywnego wyboru materiału dowodowego pod z góry przyjętą tezę i argumentację; taka ocena zaważyła w sposób decydujący na wyniku kontroli sądowoadministracyjnej; ponadto stanowisko Sądu względem zgromadzonego materiału dowodowego przekreśla gwarancyjną funkcję postępowania kontrolnego KNF wobec podmiotów nadzorowanych, w trakcie którego poczyniono istotne dla sprawy ustalenia w zakresie niedopuszczalnych zachowań ukaranego podmiotu nadzorowanego; w sprawach administracyjnych ustalenia z kontroli zawarte w protokołach kontroli stanowią podstawowy środek dowodowy; dotyczy to niemal wszystkich spraw, gdzie w grę wchodzi kontrola realizowana przez organy administracji publicznej w związku z kompetencjami nadzorczymi i reglamentacyjnymi; gdyby Sąd prawidłowo sposób ocenił zastosowanie przez organ przepisów art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. i uwzględnił działanie zgodne z dyrektywą ekonomiki procesowej 12 § 1 k.p.a., uznałby, że organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a zatem istnieją okoliczności, które mogą podlegać kwalifikacji na gruncie przepisów prawa materialnego dotyczących odpowiedzialności towarzystw funduszy inwestycyjnych i nie wyszedłby poza materiał zgromadzony w aktach; w związku z tym nie było podstaw do uwzględnienia skargi, a wskazane naruszenie jest naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie na organ nadzoru obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie nierelewantnym do popełnionych naruszeń prawa, co ujawniają następujące fragmenty uzasadnienia wyroku:

1) "przedmiotową sprawę organ powinien zbadać całościowo, a nie tylko wycinkowo, koncentrując się w istocie na działaniach Towarzystwa (lub ich braku). Wymagało to bowiem szerszej oceny, z uwzględnieniem istniejącej sytuacji na rynku kapitałowym, rzeczywistego charakteru działań spółki [...] na tym rynku oraz działań podejmowanych przez organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo całego rynku finansowego." (str. 57);

2) "Ocena naruszenia bezpieczeństwa obrotu, przekładająca się w praktyce na sytuację finansową uczestników rynku kapitałowego - tu zarządzanych funduszy - powinna zatem być dokonywana z uwzględnieniem roli podmiotu pośredniczącego i podejmowanych przez ten podmiot działań, zwłaszcza, jeżeli miały na celu świadome wprowadzanie w błąd uczestników rynku kapitałowego." (str. 54); w istocie Sąd nakazuje KNF wyjście poza granice sprawy administracyjnej [...] i badanie działań podmiotów trzecich oraz dokonanie analizy sytuacji na rynku, co w najmniejszym stopniu nie pozostaje w zgodzie z przedmiotem kontrolowanej sprawy dotyczącym zasadności nałożenia sankcji administracyjnych na konkretny podmiot nadzorowany ([...]) w związku ze zindywidualizowanymi naruszeniami prawa rynku kapitałowego; towarzystwo ma obowiązek działania zgodnie z przepisami i w każdych warunkach panujących na rynku, w szczególności ma obowiązek ograniczania ryzyka inwestycyjnego; wymienione naruszenia przepisów miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd bezpodstawnie uznał, że są braki w postępowaniu dowodowym i zażądał dodatkowych dowodów na okoliczności już udowodnione, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przypisanie organowi nadzoru istotnych braków w postępowaniu dowodowym, co zdecydowanie rzutuje na prawidłowość decyzji;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez ocenę zaskarżonej decyzji "w taki sposób, że Sąd przesądza o niemożliwości zastosowania wobec [...] środków nadzoru uznając, że wykonanie zaleceń pokontrolnych KNF spowodowało, że: "jeżeli w towarzystwie wystąpiły nieprawidłowości to zostały one wyeliminowane. (...) a Skarżący (...) wprowadził rozwiązania które eliminowały możliwość ich wystąpienia w przyszłości (s. 6 wyroku); są to jednocześnie ustalenia faktyczne Sądu nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym, gdzie Sąd wkroczył w kompetencję KNF; dokonał zatem kontroli sądowej niezgodnie z kryterium kontroli organu administracji publicznej (Komisji Nadzoru Finansowego) ustanowionym w tym przepisie, co spowodowało równocześnie naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym przejawiające się w niedopuszczalnym związaniu i zastąpieniu organu nadzoru (KNF) "w merytorycznej ocenie istnienia rękojmi podmiotu nadzorowanego" poprzez zamieszczenie w swym wyroku takich wskazówek co do dalszego postępowania, które faktycznie sprowadzają się do wskazania przez Sąd konieczności wydania decyzji administracyjnej o niekaraniu [...] (uzasadnienie wyroku faktycznie przesądza treść rozstrzygnięcia, jakie ma zapaść w sprawie); w systemie kontrolnym sądownictwa administracyjnego sądy administracyjne co do zasady nie działają merytorycznie, tzn. nie są władne zastępować organów administracji publicznej w przypisanych im kompetencjach; tymczasem "oczywistym jest, że sąd administracyjny pierwszej instancji wadliwie wyłożył i zastosował, bądź też nie zastosował wzmiankowanych przepisów prawa, co doprowadziło ten Sąd do bezpodstawnego stwierdzenia o dopuszczeniu się naruszenia prawa procesowego przez KNF, mającego wpływ na wynik sprawy"; zarazem wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że WSA przesądził wynik postępowania administracyjnego;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach WSA, to jest dowodach oraz faktach nieznajdujących swego odzwierciedlenia w aktach sprawy administracyjnej, czego przejawem jest jednoznaczne stwierdzenie: "Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że Skarżący wykonał i wdrożył wszelkie zalecenia pokontrolne KNF. Realizując zalecenia wydane przez ten organ, Strona podjęła szereg działań zmierzających do maksymalnegoorganizacyjnego i wizerunkowego. Jeżeli zatem w Towarzystwie wystąpiły nieprawidłowości, to zostały one wyeliminowane (czemu miały służyć zalecenia pokontrolne)" oraz przyjęcie, że "osiągnięto podstawowy cel nadzoru sprawowanego przez KNF nad uczestnikami rynku kapitałowego, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności całego rynku finansowego" (str. 61 uzasadnienia wyroku); wbrew tak jednoznacznej konkluzji (niepopartej jakimikolwiek dowodami) ocena w przedmiotowym zakresie dokonana przez organ nadzoru jest diametralnie odmienna, a ponadto kwestia ewentualnego zadeklarowania wykonania zaleceń pokontrolnych jest indyferentna względem faktycznych i rażących naruszeń prawa, których dopuścił się [...]; z tego powodu błędna i nie poparta zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym ocena Sądu co do wykonania zaleceń pokontrolnych KNF przez podmiot nadzorowany zaważyła decydująco na uznaniu, że odpadła podstawa nałożenia sankcji ostatecznej (pozbawienia [...] zezwolenia); Sąd dokonuje tutaj pomieszania dwóch odrębnych postępowań: kontrolnego i administracyjnego, a tylko to ostatnie jest przedmiotem kontroli Sądu; Komisja jest wyposażona, jak wiele innych organów w uprawnienia kontrolne wobec podmiotów nadzorowanych; kontrola toczy się według szeroko przyjętego schematu, a przebieg kontroli zostaje udokumentowany w protokole kontroli, a podmiot kontrolowany otrzymuje zalecenia pokontrolne, które winien wykonać; zalecenia wydaje Przewodniczący KNF i dotyczą bieżącej działalności podmiotu (usunięcia przez kontrolowanego nieprawidłowości stwierdzonych na podstawie wyników kontroli - art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym), nie mogą jednak dotyczyć zmiany czy cofnięcia zezwolenia lub nałożenia sankcji na podmiot kontrolowany; jeżeli stwierdzone zostały naruszenia wymagające takich działań wszczyna się postępowanie administracyjne, gdzie protokół z kontroli jest jednym z dowodów, a postępowanie toczy się nie przed Przewodniczącym KNF, lecz przed Komisją i kończy się wydaniem decyzji podlegającej kontroli sądowej; funkcje i regulacja prawna zaleceń pokontrolnych i decyzji wydawanych w ramach wszczętego po kontroli postępowania są zdecydowanie różne’ w przedmiotowej sprawie Sąd wydał wyrok opierając się na faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i w żaden sposób nieudowodnionych, co stanowiło istotne naruszenie mające wpływ na wynik sprawy;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez rażąco błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na mylnym przedstawienia stanu sprawy, zgodnie z którym [...] wykonał zalecenia nadzorcze; tymczasem dokument, który Sąd wskazał jako dowód w tym zakresie ("Działania podjęte przez Towarzystwo nie były kwestionowane przez organ, w związku z czym należy uznać, że były one właściwe, co potwierdza protokół rozprawy administracyjnej, jaka miała miejsce w tej sprawie.'' - str. 52 wyroku), nie zawiera żadnych ustaleń nadzorczych pozwalających na taką ocenę Sądu; w protokole znajdują się wyłącznie oświadczenia [...] o podejmowanych działaniach naprawczych, nie ma natomiast stanowiska organu nadzoru, co do oceny tych działań; Sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z normy art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., dlaczego stwierdził wykonanie zaleceń nadzorczych w stopniu, który motywowałby jego rozstrzygnięcie wobec decyzji KNF; w istocie bowiem na podstawie dokumentów, które znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy nie można było przyznać, że [...] z powodzeniem przeprowadził proces naprawczy wykonując w szczególności zalecenia pokontrolne KNF;

7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach WSA, to jest na dowodach oraz faktach nieznajdujących swego odzwierciedlenia w aktach sprawy administracyjnej, czego przejawem jest jednoznaczne stwierdzenie: "nawet Komisja, właściwy dla rynku finansowego jego regulator i nadzorca, piramidy finansowej [...] w porę nie dostrzegła, nie wydała bowiem żadnych ostrzeżeń przed tym zagrożeniem, co obrazuje raport Najwyższej Izby Kontroli z dnia 19 grudnia 2019 r. [...] " (str. 58 wyroku); Sąd usiłuje wykazać, że winę za szkody poniesione przez uczestników ponosi Komisja, a nie [...], wbrew wyraźnym przepisom wskazującym na obowiązek Towarzystwa dbania o interesy uczestników; Towarzystwo inwestuje powierzone mu środki, pobiera za to opłatę i winno je inwestować tak, aby je pomnożyć i uniknąć strat; nadzór Komisji ma na celu sprawdzanie czy ten obowiązek towarzystwa jest wykonywany; Sąd stawiając powyższy zarzut pod adresem Komisji Nadzoru Finansowego nie dostrzegł jednak, iż kwestia aktywności rynkowej spółki [...] nie determinuje odpowiedzialności administracyjnej [...]; uchybienie to jest istotne, bowiem doprowadziło Sąd do uznania, że Komisja nie mogła ukarać [...] za brak prawidłowego nadzoru nad [...], skoro w ramach swoich kompetencji nadzorczych nie wyeliminowała spółki [...];

8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez sprzeczność w uzasadnieniu wyroku polegającą na stwierdzeniu przez Sąd, że nie może badać podstaw zastosowanej sankcji w postaci cofnięcia Skarżącemu zezwolenia na prowadzenie działalności" (str. 51 wyroku), "...zastosowanych sankcji prawa materialnego" (str. 52 wyroku) przed "...ostatecznym ustaleniem stanu faktycznego sprawy" (str. 52 wyroku), sugerując, że w postępowaniu nie doszło do właściwego ustalenia stanu faktycznego przed wydaniem decyzji, a jednocześnie Sąd dokonuje licznych spostrzeżeń dotyczących charakteru naruszeń, jakich dopuściło się Towarzystwo, ich kwalifikacji, zmieniając jednak konkluzje ustaleń Komisji i zamykając KNF drogę do przyjęcia rozstrzygnięcia, które organ nadzoru uznał za adekwatne; egzemplifikacją takich sformułowań są następujące stwierdzenia w uzasadnieniu wyroku: 1) "Jeżeli zatem w Towarzystwie wystąpiły nieprawidłowości, to zostały one wyeliminowane (czemu miały służyć zalecenia pokontrolne), a Skarżący nie tylko nie trwał w naruszeniach, ale wprowadził rozwiązania, które eliminowały możliwość ich wystąpienia w przyszłości." (str. 61 wyroku); 2) "stwierdzone w tym zakresie naruszenia można oceniać bardziej w kategorii błędu w zarządzaniu i nadzorze wewnętrznym oraz zewnętrznym, a nie celowego działania naruszającego interesy finansowe uczestników zarządzanych przez Towarzystwo Funduszy" (str. 57 wyroku); 3) "można jedynie zgodzić się z argumentem odnośnie braku nadzoru Towarzystwa nad [...] w ogólnością gdyż należy uznać, ze był on nieskuteczny, z uwagi na popełniane przez Towarzystwo uchybienia w nadzorze i inne niedociągnięcia zarządcze" (str. 57 wyroku); 4) "organ tego stanowiska nie podważył, gdyż nie wskazał jaka była w tym przypadku właściwa metodologia dokonywania przedmiotowych wycen, tym samym jaka była faktyczna wartość aktywów Funduszy" (str. 57 wyroku); sugestia dotycząca konieczności uzupełnienia materiału dowodowego "zapewne wiąże się z tezą przyjętą przez Sąd", że postępowanie dowodowe powinno być uzupełnione przesłuchaniami, choć nie wiadomo, co miałyby wnieść, w sytuacji gdy stan faktyczny był ustalony przy pomocy innych środków dowodowych, w szczególności korespondencji mailowej; jednocześnie chociaż Sąd uznaje, że dla oceny czy doszło do naruszeń niezbędne jest wykorzystanie innych środków dowodowych i przesłuchanie świadków, to już przesądza, że te (kwestionowane przez Sąd jako niepotwierdzone przez materiał dowodowy) naruszenia nie mogą podlegać takiej kwalifikacji na gruncie przepisów prawa materialnego, jakiej dokonał organ; Sąd mimo przyjęcia, że stan faktyczny nie został ustalony prawidłowo, dokonuje oceny kwalifikacji tego stanu faktycznego, w tym wprost odnosi się także do innych elementów stanu faktycznego; powyższe stanowi istotne naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., nakazującego, by uzasadnienie zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej uzasadnienie; niezrozumiałe jest uzasadnienie, które jest wewnętrznie sprzeczne: Sąd z jednej strony uznaje, że nie można ustalić prawidłowo stanu faktycznego, a z drugiej strony ocenia jego subsumpcję i samodzielnie jej też dokonuje; uniemożliwia to właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia, gdyż nie można ustalić przesłanek, jakimi kierował się Sąd;

9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oczywiście błędne uzasadnienie w zakresie przedstawienia stanu sprawy przejawiające się w przyjęciu, że organ nadzoru "nie wskazał jaka była w tym przypadku właściwa metodologia dokonywania przedmiotowych wycen, tym samym jaka była faktyczna wartość aktywów Funduszy (str. 57 wyroku), w sytuacji gdy na str. 93 decyzji można bez trudu odnaleźć precyzyjne wskazówki metodologiczne zgodne z postanowieniami obowiązujących metodologii dotyczących wyceny wierzytelności, w ramach przeprowadzanej wyceny pakietów wierzytelności funduszy sekurytyzacyjnych; ponadto podstawą ustaleń stanu faktycznego w zakresie nieprawidłowości zaistniałych w procesie wyceny aktywów funduszy nie był z góry przyjęty model, zatem uzasadnienie sądowe jest tu bezsprzecznie wadliwe; powyższe świadczy o błędnym odczytaniu akt sprawy, co miało niewątpliwie istotny wpływ na jej wynik, jako że dotyczy ustaleń kwalifikowanych jako naruszenie będące podstawą wydania decyzji, której kontrola jest przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia;

10) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że KNF "nie wymierzyła kar administracyjnych, poprzez brak oceny zastosowania art. 228 ust. 4b ustawy przez KNF", polegający na pominięciu - z wyjątkiem przesłanki z art. 228 ust. 4b pkt 6 objętej zarzutem nr 20, a wręcz całkowitym zignorowaniu przez Sąd w swoim uzasadnieniu wyroku, że kary administracyjne zostały wymierzone zgodnie z dyrektywami wymiaru kary określonymi w tym przepisie, w konsekwencji uwzględniono prawidłowo szereg czynników wpływających na wagę naruszenia, stopień odpowiedzialności oraz skalę ewentualnych korzyści Strony przeciwnej; przedmiotowe uchybienie pozwoliło Sądowi na wnioskowanie o brakach w zakresie rozważenia okoliczności towarzyszących popełnieniu deliktu administracyjnego, a zatem miało istotny wpływ na kierunek wyrokowania;

II. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie bądź brak zastosowania (z zastrzeżeniem, że zarzuty w pkt 15- 17 zostały podniesione z ostrożności procesowej z powodu niekonsekwencji Sądu), to jest:

11) art. 228 ust. 1c pkt 2 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 4 oraz art. 228 ust. 1c pkt 2 i 3 w zw. z art. 228 ust. 2 pkt 2 oraz art. 228 ust. 1d ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ustawa), poprzez dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji z pominięciem funkcji represyjnej oraz prewencji generalnej, a także ochronnej materialnoprawnej sankcji administracyjnej cofnięcia zezwolenia oraz administracyjnych kar pieniężnych; gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni funkcji represyjnej, ochronnej i prewencji generalnej powołanych przepisów prawa materialnego (ustawy) i ich zastosowania, nie doszedłby do błędnego przekonania o konieczności eliminacji z obrotu prawnego decyzji administracyjnej Komisji Nadzoru Finansowego; funkcja prewencji generalnej sankcji administracyjnych na rynku kapitałowym, czy szerzej finansowym, jest podkreślana w orzecznictwie sądów administracyjnych i jak dotąd nie była podważana;

12) art. 228 ust. 1c pkt 2 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 4 oraz art. 228 ust. 1c pkt 2 i 3 w zw. z art. 228 ust. 2 pkt 2 oraz art. 228 ust. 1d ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu wykładni celowościowej, z której wynika, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność na podstawie zezwolenia zasadą jest cofnięcie zezwolenia, gdy dochodzi do naruszeń prawa lub zachodzą inne przypadki, z którymi ustawodawca wiąże skutek w postaci możliwości cofnięcia zezwolenia; jest to zasada stosowana powszechnie w odniesieniu do przedsiębiorców prowadzących działalność reglamentowaną, na co wskazuje art. 41 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, stanowiący, że przepisy szczególne określają nie tylko zasady udzielania zezwoleń, ale także zasady ich cofania i ograniczania, przesądzając, że raz udzielone zezwolenie może być cofnięte jeżeli dany podmiot przestanie spełniać warunki pozwalające na jego posiadanie; cofnięcie zezwolenia czy innego uprawnienia jest swoistym zabiegiem "uzdrowienia" mającym na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa działalności, która wymagała reglamentacji w postaci wymogu posiadania zezwolenia; jest to powszechnie przyjęte w obszarze prawa administracyjnego, tam gdzie wymaga się uzyskania zezwolenia - stąd odniesienie do ogólnej normy art. 41 Prawa przedsiębiorców;

13) art. 228 ust. 1c pkt 2 i 3 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 4 oraz art. 228 ust. 1c pkt 2 i 3 w zw. z art. 228 ust. 2 pkt 2 oraz art. 228 ust. 1d ustawy poprzez wykładnię tych przepisów prowadzącą do uznania, że z ich treści wynika konieczność: 1) wykazania "zamiaru działania Towarzystwa niezgodnego z prawem dla osiągnięcia określonych korzyści" (str. 54 wyroku), 2) stwierdzenia "celowości działania Skarżącego na niekorzyść Funduszy, a zwłaszcza, aby miało ono charakter przestępczy" (str. 54 wyroku), 3) badania "wymiaru ekonomicznego": "brak odpowiednich działań nadzorczych ze strony Towarzystwa nie doprowadził do powstania znaczących strat po stronie zarządzanych Funduszy" (str. 54 wyroku), "brakuje w tym zakresie oceny przez organ przesłanki korzyści majątkowej, jaką Skarżący mógł uzyskać w wyniku dokonanych naruszeń lub unikniętych przez niego strat" (str. 59 wyroku), 4) ustalenia "okoliczności świadomego działania Towarzystwa w tym zakresie" (str. 55) wyroku); tymczasem wskazane przepisy ustawy kreują odpowiedzialność administracyjną dla zaistnienia której czynniki wolicjonalne, ekonomiczne nie mają znaczenia warunkującego zaistnienie deliktu administracyjnego, gdyż powstaje on w ramach odpowiedzialności obiektywnej i bezwzględnej, jakkolwiek nieabsolutnej (por. wyrok NSA z 24 listopada 2020 r., sygn. II GSK 927/20); gdyby Sąd dokonał prawidłowej wykładni wskazanych przepisów, doszedłby do wniosku, że zachodzą przesłanki wydania decyzji będącej przedmiotem kontroli;

14) art. 228 ust. 5 ustawy poprzez jego błędną wykładnię przejawiająca się w konstatacji, że: organ "wydaje post factum decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie przez Towarzystwo działalności, nadając jednocześnie tej decyzji klauzulę natychmiastowej wykonalności, co w praktyce oznacza, że działania Skarżącego stwarzają nadal istotne zagrożenie dla rynku oraz inwestorów, bo taki właśnie komunikat płynie dla uczestników rynku kapitałowego" (str. 53 wyroku); takie stanowisko w zakresie funkcji rygoru natychmiastowej wykonalności przewidzianej w tym przepisie nie uwzględnia jego rzeczywistej funkcji ochronnej polegającej na usunięciu stanu niepewności prawnej poprzez przejęcie reprezentacji funduszy przez uprawniony ustawowo inny podmiot to jest depozytariusza; kwestionowanie przez Sąd rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest zasadne, bo oznaczało by ono, ze trzeba nadal tolerować działalność Towarzystwa, mimo wykazanych błędów w jego działalności i możliwości popełniana dalszych na szkodę uczestników;

15) art. 48 ust. 2a pkt 2 ustawy oraz art. 45a ust. 4a ustawy poprzez ich niewłaściwą wykładnię, która doprowadziła Sąd do wnioskowania, że: "zaistniałe naruszenia wynikały przede wszystkim z działań zewnętrznego podmiotu, niezależnego od Skarżącego, jakim był Zarządzający (spółka [...])" (str. 54 wyroku) oraz: "Ocena naruszenia bezpieczeństwa obrotu, przekładająca się w praktyce na sytuację finansową uczestników rynku kapitałowego - tu zarządzanych funduszy – powinna zatem być dokonywana z uwzględnieniem roli podmiotu pośredniczącego i podejmowanych przez ten podmiot działań, zwłaszcza, jeżeli miały na celu świadome wprowadzanie w błąd uczestników rynku kapitałowego. Ma to bowiem istotne znaczenie dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w kontekście odpowiedzialności Towarzystwa za stwierdzone naruszenia" (str. 54 wyroku), natomiast prawidłowa i bezpośrednia egzegeza przywołanych przepisów ustawy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że [...] było obowiązane do bieżącego nadzorowania wykonywania powierzonych czynności, bez względu na podmiot je wykonujący (verba legis) oraz do zarządzania swoimi funduszami w sposób rzetelny i profesjonalny, zapewniający zachowanie należytej staranności i zgodny z zasadami uczciwego obrotu, a także uwzględniający najlepiej pojęty interes zarządzanych funduszy oraz uczestników tych funduszy; outsourcing czynności zarządzania portfelem inwestycyjnym funduszy [...] zgodnie z przywołanymi przepisami nie uwalniał [...] od odpowiedzialności prawnej, a "tak jaskrawo błędny" wniosek wynika z wykładni prawa dokonanej przez Sąd w realiach niniejszej sprawy;

16) art. 48 ust. 2a pkt 2 ustawy w zw. z art. 75 lit. e rozporządzenia 231/2013 poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w uznaniu, że "zaistniałe naruszenia wynikały przede wszystkim z działań zewnętrznego podmiotu, niezależnego od Skarżącego, jakim był Zarządzający (spółka [...])" i na tej podstawie Towarzystwo nie może ponosić odpowiedzialności; jednocześnie to na Towarzystwie spoczywał obowiązek działania w sposób rzetelny i profesjonalny; zgodnie z dyspozycją art. 75 lit. e Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 231/2013 z dnia 19 grudnia 2012 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE w odniesieniu do zwolnień, ogólnych warunków dotyczących prowadzenia działalności, depozytariuszy, dźwigni finansowej, przejrzystości i nadzoru ("rozporządzenie 231/2013"), stanowiącego wzorzec działania towarzystw funduszy inwestycyjnych, towarzystwo gwarantuje, że podmiot, któremu powierzono wykonywanie funkcji na podstawie art. 45a ust. 1 ustawy wykonuje przekazane jej funkcje skutecznie i zgodnie z mającym zastosowanie prawem i wymogami regulacyjnymi, a zatem towarzystwo ponosi odpowiedzialność za działania podmiotu trzeciego;

17) art. 48 ust. 2a pkt 2 ustawy w zw. z art. 75 lit. f rozporządzenia 231/2013 poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w uznaniu, że wobec "oczyszczenia organizacyjnego'" i wizerunkowego, nie można zarzucić Towarzystwu działania w sposób nierzetelny i nieprofesjonalny uzasadniający cofnięcie zezwolenia; pogląd ten zaprezentowano pomimo jednoczesnego stwierdzenia, że doszło do uchybień w nadzorze, zaś organizacja i funkcjonowanie Towarzystwa w okresie, w którym do tego doszło nie zapewniały sprawowania dostatecznego nadzoru; zgodnie zaś z dyspozycją art. 75 lit. f rozporządzenia 231/2013, stanowiącego wzorzec działania towarzystw funduszy inwestycyjnych, towarzystwo funduszy nadzoruje wykonanie przekazanych funkcji i zarządza ryzykiem związanym z przekazaniem i w tym celu zawsze dysponuje wiedzą specjalistyczną i zasobami niezbędnymi do nadzorowania przekazanych funkcji;

18) art. 189g § 1 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie i nieprzyjęcie jako podstawy normatywnej do określania terminu przedawnienia nałożenia kary pieniężnej za popełnione delikty administracyjne na tle stanu faktycznego sprawy administracyjnej [...] gdy tymczasem nie było podstaw do prezentowania przez WSA w Warszawie twierdzenia, że nie został: "sprecyzowany moment popełnienia deliktu administracyjnego" (str. 62 wyroku), a wskazują na to rozwinięte w uzasadnieniu tego zarzutu str. 85, 88, 90 decyzji KNF; w konsekwencji Sąd w sposób nieuprawniony zaniechał wyliczenia terminów przedawnienia deliktów administracyjnych w niniejszej sprawie;

19) art. 228 ust. 1d ustawy w zw. z art. 226 ust. 4 ustawy w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym poprzez błędną wykładnię, polegającą na faktycznym przyjęciu, że środek nadzoru z art. 228 ust. 1d ustawy w postaci możliwości cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności, o której mowa w art. 45 ust. 1 ustawy, nie może być zastosowany w sytuacji, w której Towarzystwo, w ocenie Sądu, wykonało zalecenia pokontrolne, podczas gdy wykładnia literalna art. 228 ust. 1d ustawy nie wskazuje na takie ograniczenie;

20) art. 228 ust. 4b pkt 6 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nałożenie kary administracyjnej na Towarzystwo w innym postępowaniu nie może być uznane za okoliczność obciążającą z uwagi na to, że decyzja nakładająca karę jest przedmiotem weryfikacji sądów administracyjnych.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący organ przedstawił szeroką argumentację prawną mającą wspierać zajęte stanowisko.

V. Stanowisko strony przeciwnej oraz dalsze stanowiska stron.

Towarzystwo (strona przeciwna) w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie, zasądzenie od organu na rzecz strony skrzącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz przeprowadzenia rozprawy. W obszernym uzasadnieniu wniesionego pisma strona przeciwna szczegółowo odniosła się do zarzutów kasacyjnych organu.

W piśmie procesowym z dnia 1 września 2021 r. organ przedstawił stanowisko prawne w sprawie odpowiedzi na skargę kasacyjną, podtrzymując stanowisko zawarte we wniesionym środku zaskarżenia.

Strona przeciwna w piśmie procesowym z dnia 17 marca 2022 r. wniosła odpowiedź na stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia 1 września 2021 r.

W piśmie procesowym z dnia 31 października 2023 r. strona przeciwna wniosła o dopuszczenie w postępowaniu kasacyjnym dowodów z dokumentów szczegółowo opisanych w jego petitum.

Na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wnioski dowodowe zawarte w ww. piśmie jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

1. Postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę wady nieważności postępowania i sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1 i art. 186 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów oraz ich przekonujące uzasadnienie.

2. W przedmiotowej sprawie wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy – zgodnie z zasadą tantum devolutum, quantum iudicatum – do weryfikacji zarzutów stanowiących konkretyzację ustawowych podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 p.p.s.a.

3. Wynik powyższej weryfikacji okazał się zakresowo pozytywny, albowiem znaczna część zarzutów kasacyjnych zasługiwała na uwzględnienie.

3.1. Jako oczywiście uzasadnione oceniono w pierwszej kolejności zarzuty błędnej weryfikacji legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim kontrolowany Sąd Wojewódzki uznał, że skarżony organ naruszył w sposób istotny oraz mający wpływ na wynik sprawy przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.).

Wbrew fragmentarycznej i selektywnej ocenie prawnej Sądu Wojewódzkiego (s. 48 i n. uzasadnienia zaskarżonego wyroku) skarżony organ ustalił stan faktyczny sprawy w sposób pełny i wystarczający nie tylko do dokonania operacji subsumpcji oraz wykonania kompetencji uznaniowych, o których mowa w art. 228 ust. 1c pkt 4 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 2 i 3, art. 228 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 4 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 2 i 3 oraz art. 228 ust. 1d w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 2 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (u.f.i.), lecz także do przedstawienia dostatecznie szczegółowego, racjonalnego i legalnościowo weryfikowalnego uzasadnienia dokonanych wyborów decyzyjnych w zakresie zastosowanych sankcji administracyjnych.

Odnosząc się do kolejnych wad oceny prawnej Sądu a quo, należy podkreślić z jednej strony, że ich zasadnicza część jest konsekwencją pominięcia precyzyjnych, wiarygodnie udowodnionych i wystarczających w świetle stosowanej regulacji materialnoprawnej ustaleń faktycznych, jakie zostały szczegółowo opisane w treści zaskarżonej decyzji (zob. s. 5-78 decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.), z drugiej zaś uwzględnić, że dokonując negatywnej oceny powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki przekroczył granice weryfikacyjnej wykładni prawa materialnego koniecznej do sformułowania wiążących wytycznych w zakresie uzupełnienia tych ustaleń, formułując dodatkowo nie tylko błędne wnioski interpretacyjne, lecz przede wszystkim konstruując niedopuszczalne w świetle zastosowanej podstawy uchylenia kontrolowanej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) ostateczne konkluzje subsumpcyjne (zob. dalsze uwagi poniżej).

Po pierwsze, nie znajdują żadnego uzasadnienia twierdzenia Sądu Wojewódzkiego, że kontrolowany organ nie wskazał w sposób jednoznaczny i precyzyjny okresu, w którym miały miejsce sankcjonowane działania lub zaniechania strony skarżącej. Uważna lektura uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji bezspornie dowodzi, że inkryminowane zachowania zostały powiązane z okresem lat 2016-2017 oraz I kw. 2018 r. (zob. s. 19-67, 85 i n., 93 i n. decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.).

Po drugie, bezpodstawna jest ocena Sądu Wojewódzkiego w zakresie konieczności dowodzenia przez organ "celowości", "zamiaru", "świadomego działania" lub innych subiektywnych momentów związanych z naruszeniem sankcjonowanych obowiązków prawnych przez stronę skarżącą jako towarzystwo funduszy inwestycyjnych, w tym nieodzowności uzupełnienia zebranego materiału dowodowego za pośrednictwem osobowych źródeł dowodowych w celu "zweryfikowania" ustalonego na podstawie wydruków służbowej korespondencji elektronicznej pracowników i innych osób zarządzających towarzystwem "stanu rzeczy" (s. 53-56 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Pogląd ten jest błędny, albowiem nie jest warunkiem przypisania na podstawie art. 228 ust. 1c-2 u.f.i. towarzystwu funduszy inwestycyjnych odpowiedzialności sankcyjnej ustalenie, że podmioty działające w jego imieniu lub na jego zlecenie działały z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym naruszenia prawa albo miały pełną świadomość co do zakresu istniejącego stanu nielegalności lub możliwych skutków tego stanu. Wystarczające w tym zakresie jest ustalenie, że w świetle określonych, dostępnych i weryfikowalnych danych (w tym finansowych, księgowych, rachunkowych) podmioty te powinny były w danym momencie lub okresie podjąć określone działania wymagane przepisami prawa (np. aktywne i efektywne czynności nadzorcze lub zarządcze) w celu eliminacji lub redukcji istotnych prawnie ryzyk na rynku finansowym w związku z działalnością inwestycyjną towarzystwa (zob. dalsze uwagi poniżej).

3.2. W związku z powyższym należy przyjąć, że zgromadzony przez KNF materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia zaistnienia faktów związanych z obiektywnym i rażącym naruszeniem przez skarżące towarzystwo – jako obarczony szczególną odpowiedzialnością prawną profesjonalny podmiot rynku finansowego – wyznaczonych ponadustawowo (zob. m.in. rozporządzenie delegowane Komisji /UE/ nr 231/2013 z dnia 19 grudnia 2012 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE w odniesieniu do zwolnień, ogólnych warunków dotyczących prowadzenia działalności, depozytariuszy, dźwigni finansowej, przejrzystości i nadzoru; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń /WE/ nr 1060/2009 i /UE/ nr 1095/2010) i ustawowo (zob. m.in. art. 3 ust. 3, art. 45a ust. 4a, art. 48 ust. 2a-2g u.f.i.) wzorców normatywnych szczególnie starannego, rzetelnego i profesjonalnego działania w celu zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa rynku finansowego.

Ocena naruszeń sankcjonowanych na podstawie art. 228 ust. 1c-2 u.f.i. jest wprawdzie dokonywana przez organ nadzoru aposteriorycznie (ex post), jednakże musi ona być dokonywana w świetle istniejącego w okresie inkryminowanych działań lub zaniechań towarzystwa stanu dostępnych danych ekonomiczno-finansowych, które na podstawie przyjętego przez organ zobiektywizowanego wzorca normatywnego działania towarzystwa funduszy inwestycyjnych na rynku finansowym powinny były zostać uwzględnione przez dane towarzystwo na tle rodzaju i specyfiki jego działalności w celu maksymalnej redukcji ryzyka inwestycyjnego oraz zapobieżenia sytuacjom zagrażającym stabilności i bezpieczeństwu całego rynku finansowego.

W przedmiotowej sprawie skarżony organ wykazał w sposób dostateczny, następczo weryfikowalny i przekonujący, że strona skarżąca jako towarzystwo funduszy inwestycyjnych rażąco naruszyła prawne obowiązki, o których mowa w art. 228 ust. 1c w zw. z art. 228 ust. 1d u.f.i., natomiast część zarządzanych przez nią funduszy – naruszyła obowiązki, o których mowa w art. 228 ust. 2 pkt 2 u.f.i. Uprzedzając w tym miejscu ocenę zasadności części zarzutów naruszenia prawa materialnego, dalsza weryfikacja zarzutów naruszenia prawa procesowego będzie uwzględniać również ocenę materialnoprawną stanu faktycznego sprawy.

3.3. Pierwszy obszar sankcjonowanych naruszeń prawa dotyczył sposobu i zakresu zarządzania funduszami inwestycyjnymi zamkniętymi oraz sprawowania bieżącego nadzoru nad wykonywaniem czynności zarządczych powierzonych innym podmiotom ([...] oraz podmiotom powiązanym z tą spółką) na podstawie umowy, o której mowa w art. 45a ust. 1 u.f.i.

Szerokie ustalenia faktyczne KNF (dokonane przede wszystkim na podstawie niekwestionowanej dokumentacji finansowej – zob. s. 10 i n., 20-42, 52-67 decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.) wyraźnie, jasno i w sposób niepodważalny wskazują, że strona skarżąca w związku z poważnymi i długotrwałymi zaniechaniami w zakresie spełniania w sposób rzetelny i profesjonalny, z zachowaniem należytej staranności i zgodnie z zasadami uczciwego obrotu, a także w najlepiej pojętym interesie zarządzanych funduszy, uczestników tych funduszy oraz klientów towarzystwa oraz w celu zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa rynku finansowego, obowiązków zarządczych (zob. art. 48 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 48 ust. 2b pkt 1-4, 8-9 u.f.i.; art. 12, art. 15-18 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń /WE/ nr 1060/2009 i /UE/ nr 1095/2010, Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 174, str. 1 ze zm.) dotyczących alternatywnych funduszy inwestycyjnych (zob. art. 228 ust. 1c-1d i ust. 2 pkt 2 u.f.i.) oraz obowiązków nadzorczych nad podmiotami, którym powierzono wykonywanie tego rodzaju czynności zarządczych (art. 48 ust. 2a pkt 2 i art. 48 ust. 2b w zw. z art. 45a ust. 4a i ust. 5-6 w zw. z art. 64 ust. 1 i 3 u.f.i.; art. 20 ust. 3 i 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE; art. 75 i 79 rozporządzenia delegowanego Komisji /UE/ nr 231/2013 z dnia 19 grudnia 2012 r. uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE w odniesieniu do zwolnień, ogólnych warunków dotyczących prowadzenia działalności, depozytariuszy, dźwigni finansowej, przejrzystości i nadzoru, Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 83, str. 1 ze zm.), doprowadziła do istotnego i oczywistego (rażącego) naruszenia powyższych przepisów prawa i tym samym do rażącego naruszenia interesu uczestników funduszy inwestycyjnych zamkniętych przez naruszenie zasad ograniczenia ryzyka inwestycyjnego (art. 3 ust. 3 u.f.i.), m.in. w zakresie wadliwego (nieefektywnego) stosowania istniejących rozwiązań technicznych i organizacyjnych zapewniających bezpieczeństwo i właściwe wykonywanie działalności inwestycyjnej przez towarzystwo (art. 48 ust. 2b pkt 1 u.f.i.), nieustanowienia efektywnego systemu nadzoru zgodności działalności z prawem, systemu zarządzania ryzykiem oraz systemu audytu wewnętrznego (art. 48 ust. 2b pkt 3 u.f.i.), nieprzeprowadzenia należytej analizy przy doborze przedmiotu lokat funduszu inwestycyjnego (art. 48 ust. 2b pkt 9 u.f.i.) oraz naruszenia zasad wyceny aktywów funduszy inwestycyjnych (art. 28 ust. 6 i art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości w zw. z § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych).

Nie powtarzając w tym miejscu bardzo obszernych ustaleń faktycznych KNF (zob. s. 10 i n., 20 i n., 27 i n., 35 i n., 52 i n., 66 i n., 85-91 decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.), trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na bardzo poważne i oczywiste zaniechania strony skarżącej w zakresie bieżącego i efektywnego nadzoru (zob. zasadnicze ustalenia faktyczne i ich ocena prawna: s. 85-91 decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.) nad działalnością nad podmiotami, którym powierzono zarządzanie portfelami inwestycyjnymi określonych funduszy inwestycyjnych (podmiotami powiernicznymi), w tym na brak podjęcia w latach 2016-2017 lub – najpóźniej – w I kw. 2018 r. realnych, skutecznych i wyprzedzających działań nadzorczych korygujących i sanacyjnych ww. podmiotów lub definitywnie rozwiązujących nawiązane z nimi stosunki prawne, pomimo wystąpienia w tym okresie: naruszeń przez [...]. obowiązków w zakresie terminowego i prawidłowego przekazywania dokumentacji finansowo-księgowej dotyczącej wartości aktywów netto funduszy i wartości aktywów netto przypadających na wyemitowane certyfikaty inwestycyjne, istotnego wzrostu niezrealizowanego zysku z wyceny lokat inwestycyjnych w zakresie poszczególnych pakietów wierzytelności (jako konsekwencji niskiego poziomu realizacji wadliwe zakładanych prognoz odzysku), narastającego w czasie obniżenia skuteczności działań windykacyjnych w obszarze powyższych wierzytelności, istotnej i postępującej tendencji spadkowej w zakresie przychodów z lokat inwestycyjnych (ukształtowała się ona w odniesieniu do części zarządzanych funduszy inwestycyjnych poniżej wartości kosztów ponoszonych przez te fundusze), postępującego wzrostu zadłużenia [...] (co najmniej od początku 2017 r.) przy nieznajdującym racjonalnego uzasadnienia ekonomicznego ciągłym wzroście wycen wartości portfeli wierzytelności.

Szczególnie negatywnie z punktu widzenia kryterium rażącego naruszenia interesu uczestników zarządzanych funduszy należy ocenić działania strony skarżącej w zakresie kontynuacji i intensyfikacji powierzania [...] zarządzania portfelami inwestycyjnymi kolejnych funduszy (umowy o zarządzanie i umowy ramowe zawarte w 2017 r., w tym umowa ramowa z dnia 9 sierpnia 2017 r.) oraz ograniczenia przez to możliwości dywersyfikacji ryzyka inwestycyjnego przez powierzenie czynności zarządzania portfelami wierzytelności sekurytyzowanych innym podmiotom, pomimo posiadania w tym okresie informacji o niskiej efektywności działań [...] w sferze zarządzania wierzytelnościami sekurytyzowanymi innych funduszy sekurytyzacyjnych, w tym przede wszystkim o niskiej (i obniżającej się w czasie) skuteczności czynności windykacyjnych, co w konsekwencji prowadziło do spadku przychodów z odzysku poniżej kosztów ponoszonych przez fundusze. Błędna ocena ryzyka inwestycyjnego w powyższym zakresie nie tylko nie została zrównoważona przez umowy i porozumienia gwarancyjne zawarte z [...] i podmiotami powiązanymi (w tym przewidujące uczestnictwo [...] w zarządzanych funduszach przez objęcie certyfikatów podporządkowanych), lecz dodatkowo skutkowała niedopuszczalną ekspozycją uczestników funduszy na ryzyka inwestycyjne lub ryzyko niewypłacalności ww. podmiotów. Oznacza to, że strona skarżąca jako towarzystwo funduszy inwestycyjnych w sposób trwały oraz w stopniu wysoce i oczywiście wadliwym zarządzała ryzykiem inwestycyjnym w obszarze określonych portfeli wierzytelności reprezentowanych funduszy.

W obszarze powyższej oceny znajdują się także zaniechania strony skarżącej w zakresie bieżącego, realnego, efektywnego i profesjonalnego nadzoru nad procesem wyceny aktywów (wierzytelności stanowiących składniki lokat funduszy sekurytyzacyjnych wskazanych w zaskarżonej decyzji) przez podmioty, którym zlecono te czynności ([...] Szczególnie rażące, zgodnie z prawidłowymi ustaleniami i ocenami organu nadzoru (zob. m.in. s. 91-96 decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.) okazało się tolerowanie stanu, w którym postępującemu procesowi obniżenia stopy realizacji prognoz odzysków (lata 2016-2017) towarzyszył równolegle wzrost wartości pakietów wierzytelności wchodzących w skład portfeli inwestycyjnych poszczególnych funduszy (sprawozdania kwartalne wykazywały ciągły wzrost niezrealizowanego zysku z wyceny lokat oraz ujemne przychody z lokat netto, a pomimo tego objęta wyceną wartości portfeli wierzytelności rosła). Strona skarżąca wbrew obiektywnym i dostępnym informacjom finansowo-rachunkowym oraz racjonalnym przesłankom oceny ekonomiczno-finansowej nie podjęła w tym zakresie skutecznych i odpowiednio wyprzedzających działań nadzorczych i korygujących względem podmiotów powierniczych, którym zlecono czynności z zakresu zarządzenia procesem wyceny aktywów funduszy. Zaniechanie to stanowiło rażące naruszenie obowiązków nadzorczych, o których mowa w art. 48 ust. 2a pkt 2 i art. 48 ust. 2b w zw. z art. 45a ust. 4a i ust. 5-6 w zw. z art. 64 ust. 1 i 3 u.f.i. w zw. z art. 20 ust. 3 i 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE oraz w zw. z art. 75 i 79 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 231/2013.

W tym zakresie samo powierzenie czynności wyceny podmiotom spełniającym formalne wymagania określone przepisami prawa (zob. m.in. art. 36a ust. 1-5 u.f.i.; art. 19 ust. 1-9 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE) w żaden sposób nie uchyla lub nie niweluje odpowiedzialności prawnej towarzystwa funduszy inwestycyjnych za przebieg i rezultat procesu wyceny aktywów funduszy, co potwierdza jednoznacznie treść art. 19 ust. 10 akapit 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE ("ZAFI ponoszą odpowiedzialność za właściwą wycenę aktywów AFI, obliczenie wartości netto aktywów oraz publikację tej wartości. Dlatego też fakt wyznaczenia przez ZAFI zewnętrznego podmiotu wyceniającego nie wpływa w żadnym wypadku na odpowiedzialność ZAFI wobec AFI i jego inwestorów"), zastrzegając odpowiedzialność cywilnoprawną podmiotu wyceniającego wobec zarządzającego alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ZAFI) za jakiekolwiek straty poniesione przez ZAFI w wyniku zaniedbania ze strony zewnętrznego podmiotu wyceniającego lub umyślnego niedopełnienia obowiązków (art. 19 ust. 10 akapit 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE). Również art. 71 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 231/2013 przewiduje odpowiedzialność zarządzającego alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi za prawidłowość wyceny aktywów, niezależnie od powierzenia czynności wyceny innym podmiotom ("ZAFI zapewnia sprawiedliwą i właściwą wycenę wszystkich aktywów znajdujących się w posiadaniu AFI. ZAFI dokumentuje - w podziale na rodzaj aktywów - sposób, w jaki ocenia się, czy poszczególne wyceny są właściwe i sprawiedliwe. ZAFI jest zawsze w stanie wykazać, że portfele AFI, którymi zarządza, są odpowiednio wycenione.").

3.4. Drugi obszar sankcjonowanych naruszeń prawa był związany z procesem wyceny aktywów netto przez niektóre fundusze inwestycyjne zarządzane przez stroną skarżącą, za których działania lub zaniechania strona ta – w granicach wyznaczonych w art. 228 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 228 ust. 1c u.f.i. – ponosi odpowiedzialność sankcyjną.

Zgodnie z wyczerpującymi ustaleniami organu nadzoru (zob. m.in. s. 16 i n., 42 i n., 52 i n., 80-82, 95-98 decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.) wskazane w pkt 2 decyzji z dnia 5 listopada 2019 r. fundusze inwestycyjne zamknięte, obowiązane zgodnie z art. 8 ust. 1 u.f.i. do dokonywania wyceny aktywów funduszu, ustalenia wartości aktywów netto oraz wartości aktywów netto przypadających na jednostkę uczestnictwa lub certyfikat inwestycyjny, naruszyły obowiązujące powszechnie (w zakresie art. 28 ust. 6 i art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości /u.rach./ w zw. z § 23 ust. 2 i § 24 ust. 1 oraz w zw. z § 2 pkt 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych /rozporządzenie MF z dnia 24 grudnia 2007 r./) oraz wewnętrznie (odpowiednie postanowienia statutów funduszy inwestycyjnych zamkniętych [...]) zasady wyceny aktywów funduszowych przez dokonanie za pośrednictwem podmiotów wyznaczonych ([...]) nieprawidłowej wyceny wartości aktywów funduszy (nieodpowiadającej wzorcowi wiarygodnie oszacowanej wartości godziwej) w zakresie pakietów wierzytelności oraz nabytych akcji podmiotu: [...]).

Zgodnie z art. 28 ust. 6 u.rach. za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami. Wartość godziwą instrumentów finansowych znajdujących się w obrocie na aktywnym rynku stanowi natomiast cena rynkowa pomniejszona o koszty związane z przeprowadzeniem transakcji, gdyby ich wysokość była znacząca. Cenę rynkową aktywów finansowych posiadanych przez jednostkę oraz zobowiązań finansowych, które jednostka zamierza zaciągnąć, stanowi zgłoszona na rynku bieżąca oferta kupna, natomiast cenę rynkową aktywów finansowych, które jednostka zamierza nabyć, oraz zaciągniętych zobowiązań finansowych stanowi zgłoszona na rynek bieżąca oferta sprzedaży. Tymczasem, jak wynika z prawidłowych ustaleń organu, przyjęte wartości aktywów funduszowych, aktywów netto oraz aktywów netto przypadających na certyfikaty inwestycyjne nie odzwierciedlały w sposób rzetelny wartości godziwych (zobiektywizowanych cen rynkowych możliwych do uzyskania), skoro prognozy odzysków i przepływów pieniężnych w zakresie wierzytelności sekurytyzowanych systematycznie nie były realizowane, a powiązanie wartości akcji KME z poziomem ich kursu na rynku NewConnect ze względu na niski poziom ich rynkowej płynności nie było uzasadnione (zob. s. 20 i n., 42-51, 92-96 decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.). Nie można zatem uznać, że w typowych warunkach rynkowych przyjęte przez fundusze wartości ww. aktywów odpowiadały wartościom cenowym możliwym do uzyskania od racjonalnie działających podmiotów rynku. Negatywna ocena w tym zakresie jest przede wszystkim konsekwencją przyjęcia przez fundusze wadliwych modeli wyceny (por. treść § 24 rozporządzenia MF z dnia 24 grudnia 2007 r.).

3.5. W dalszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są prawidłowe formalne zastrzeżenia kontrolowanego Sądu Wojewódzkiego w odniesieniu do sposobu, zakresu i szczegółowości uzasadnienia wyboru przez organ nadzoru rodzaju i wymiaru sankcji określonych w zaskarżonej decyzji. W szczególności nie można zgodzić się z oceną Sądu a quo, że KNF nie wskazała, "jakie konkretnie prawnie chronione wartości zostały naruszone i w jakim stopniu" lub "w jaki sposób" zostały one przez stronę skarżącą "rażąco naruszone", oraz nie wyjaśniła "motywów działania" strony skarżącej (w istocie podstaw negatywnej oceny przez organ działań i zaniechań Towarzystwa w zakresie czynności zarządczych i nadzorczych.

Nie jest także uzasadniona ocena, że organ zbadał stan sprawy w tym zakresie "tylko wycinkowo", bez uwzględnienia istniejącej w ocenianym okresie sytuacji na rynku kapitałowym (zob. s. 50-57 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Rozważania prawne oraz wyjaśnienie sposobu wykładni i zastosowania relewantnych regulacji materialnoprawnych, w tym wykonania uznaniowych kompetencji, o których mowa w art. 228 ust. 1c pkt 4 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 2 i 3, art. 228 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 4 w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 2 i 3 oraz art. 228 ust. 1d w zw. z art. 228 ust. 1c pkt 2 u.f.i., były wystarczające (s. 78-108 decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.) do przeprowadzenia pełnej i efektywnej weryfikacji legalności kontrolowanej decyzji. Z kolei negatywna ocena Sądu Wojewódzkiego dotycząca zaniechania zbadania przez organ zagadnienia ewentualnego przedawnienia karalności w świetle art. 189g k.p.a. (s. 48, 60-61 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) była błędna, skoro kontrolowana decyzja została wydana w 2019 r., a podane sankcjonowaniu okoliczności faktyczne miały miejsce w latach 2016-2018, co – jak już stwierdzono – zostało precyzyjnie określone przez organ w ww. rozstrzygnięciu.

4. Uwzględnienie w zasadniczym zakresie zarzutów, o których mowa w pkt. I.2 i I.3 w zw. z pkt. I.1 skargi kasacyjnej, stanowi konieczną i wystarczającą podstawę do wzruszenia zaskarżonego wyroku jako wydanego z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie znajdują natomiast usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia prawa procesowego zamieszczone w pkt. I.4, I.5, I.6 i I.7-9, albowiem autor skargi kasacyjnej wskazał w nich nieadekwatne wzorce kontroli kasacyjnej na tle podniesionych twierdzeń co do istnienia i zakresu naruszeń prawa w zaskarżonym wyroku.

5. Uwzględniając powyższą oceną oraz uznając, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb przejęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 188 p.p.s.a., jak również dostrzegając konieczność przeprowadzenia końcowej weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji, w tym przede wszystkim na tle podniesionych przez organ zarzutów naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał, w zgodzie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), ostatecznej oceny legalności kontrolowanej decyzji, stwierdzając, że nie narusza ona prawa w zakresie i stopniu określonym w art. 145 § 1 p.p.s.a., a zatem skarga kwestionująca jej legalność podlega prawomocnemu oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

6. Dokonując całościowej i końcowej oceny legalności materialnoprawnej decyzji KNF, z uwzględnieniem wywiedzionych w pkt II skargi kasacyjnej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił co do zasady założenia i wnioski interpretacyjne, subsumpcyjne i konsekwencyjne stanowiące podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Odnosząc się w sposób zbiorczy i kompleksowy do relewantnych zagadnień materialnoprawnych przedmiotowej sprawy w świetle spornych między stronami postępowania problemów prawnych, należało ostatecznie stwierdzić, co następuje.

6.1. Ocena legalności materialnoprawnej decyzji sankcyjnych Komisji Nadzoru Finansowego wydawanych na podstawie art. 228 u.f.i. wymaga przede wszystkim uwzględnienia, że podmiotowi temu jako niezależnemu i specjalistycznemu organowi regulacyjnemu przypisano szerokie zadania nadzorcze nad rynkiem finansowym i kapitałowym oraz odpowiedzialność prawną za skuteczną, ciągłą i aktualną realizację celów nadzorczych, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym.

Ostateczna odpowiedzialność za realizację celów polityki państwa w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym i kapitałowym została powierzona Komisji Nadzoru Finansowego (art. 4 ust. 1 pkt 1-2 z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym), która – jako niezależny, kolegialny i specjalistyczny organ państwowy – korzysta w tym zakresie z istotnej swobody ewaluacyjnej i decyzyjnej w zakresie wyboru i konkretyzacji prawnie przewidzianych środków nadzorczych w celu zapewnienia skutecznego osiągnięcia celów ogólnych nadzoru nad rynkiem finansowym, a więc zapewnienia prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa i przejrzystości oraz zaufania do niego, a także zapewnienia ochrony interesów uczestników tego rynku również poprzez rzetelną informację dotyczącą jego funkcjonowania, przez realizację celów szczególnych określonych w ustawach sektorowych. W szczególności w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym postanowiono, że celem nadzoru nad rynkiem kapitałowym jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku kapitałowego, w szczególności bezpieczeństwa obrotu oraz ochrony inwestorów i innych jego uczestników, a także przestrzegania reguł uczciwego obrotu.

Jeżeli zatem uwzględni się normatywny sposób ogólnego ujęcia powyższych celów nadzorczych, dominację w podstawach kompetencyjnych decyzji sankcyjnych KNF pojęć otwartych (w tym pojęć niedookreślonych, klauzul generalnych) lub klauzul odsyłających (np. "narusza przepisy regulujące działalność towarzystwa", "narusza interes uczestników") oraz szerokie zastosowanie konstrukcji uznania administracyjnego (art. 228 ust. 1c-2 u.f.i.), to stanie się oczywiste, że zakres swobody konkretyzacyjnej w sferze kompetencji nadzorczych organu jest względnie szeroki, a sąd administracyjny – dokonując weryfikacji legalności konkretyzacji prawa w tego rodzaju sprawach – nie może przez zastępowanie Komisji w zakresie ferowania specjalistycznych ocen lub prognoz, lub bezpośrednie determinowanie lub nawet określanie wyboru rodzaju lub wymiaru sankcji przejmować w istocie odpowiedzialności za realizację ustawowych celów nadzoru oraz polityki nadzorczej państwa na rynku finansowym.

Trzeba również mieć na względzie, że przysługująca organowi nadzoru swoboda oceny stanu faktycznego w odniesieniu do sankcjonowanych działań lub zaniechań towarzystwa funduszy inwestycyjnych jest ściśle związana z koniecznością dokonania przez ten organ całego ciągu specjalistycznych ewaluacji i konkretyzacji treściowej niedookreślonych przesłanek normatywnych, które odwołują się do skomplikowanych pojęć, modeli lub przesłanek z zakresu ekonomii, finansów i rachunkowości. Również kwalifikacja stwierdzonych naruszeń prawa jako rażących (art. 228 ust. 1d u.f.i.) jest dokonywana w warunkach i w granicach swobody specjalistycznej oceny ustalonych okoliczności faktycznych na tle zidentyfikowanych przez organ uwarunkowań i kierunków skutecznej realizacji celów nadzoru nad całym rynkiem finansowym a więc jego prawidłowego funkcjonowania, stabilności, bezpieczeństwa, przejrzystości, zaufania uczestników rynku oraz zapewnienia ochrony ich interesów.

Nie były więc prawidłowe oceny Sądu Wojewódzkiego, który nie dostrzegł, że w bardzo obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru w sposób dostateczny wykazał przyjęte założenia oraz podstawy kwalifikacji prawnej ustalonego faktycznego oraz zasadność wyboru i konkretyzacji zastosowanej sankcji (zob. s. 98 i n. decyzji KNF z dnia 5 listopada 2019 r.). W szczególności organ ten wyjaśnił podstawy uznania określonych naruszeń prawa przez stronę skarżącą oraz zarządzane przez nią fundusze za rażące. Nie można także zarzucić Komisji dowolności lub arbitralności w zakresie negatywnych ocen prognostycznych co do skutków ogólnych (dla rynku finansowego jako całości, jego stabilności i bezpieczeństwa oraz dla zaufania i ochrony interesów uczestników tego rynku) i indywidualnych dalszego wykonywania przez stronę skarżącą działalności w sektorze towarzystw funduszy inwestycyjnych. Dokonane w ramach wykonywania kompetencji uznaniowej wybór rodzaju sankcji (w tym sankcji ultymatywnej w postaci cofnięcia zezwolenia) oraz konkretyzację sankcji finansowych (kar pieniężnych) należy ocenić jako racjonalnie uzasadnione, adekwatne i proporcjonalne. W przedmiotowej sprawie nie doszło zatem do przekroczenia granic administracyjnej swobody konkretyzacyjnej.

6.2. Wykładnia oraz zastosowanie regulacji sankcjonowanej i sankcjonującej, o której mowa w art. 228 ust. 1c-2 u.f.i., powinny również uwzględniać cele i funkcje pieniężnych i niepieniężnych kar administracyjnych nakładanych przez KNF na towarzystwa funduszy inwestycyjnych. W tym zakresie na czoło wysuwają się nie tylko funkcje represyjne sankcji, lecz przede wszystkim – ze względu na ogólne i prospektywne oddziaływanie aktów nadzorczych Komisji na cały rynek finansowy – funkcje prewencyjne. Niezależnie od prewencji indywidualnej kluczowe znaczenie należy przypisać prewencji generalnej, która przez oddziaływanie na ogół podmiotów rynku finansowego (w tym rynku funduszy inwestycyjnych) zmierza do skutecznego zapewnienia prawidłowości jego funkcjonowania, ochrony jego stabilności, bezpieczeństwa i przejrzystości, a także do przywrócenia zaufania inwestorów do danego sektora rynku oraz zapewnienia najwyższego poziomu ochrony zbiorowych interesów jego uczestników. Istotne jest zatem przyznanie KNF odpowiedniego i pozostającego pod kontrolą legalnościową sądu administracyjnego stopnia swobody w wykonywaniu kompetencji nadzorczych, które na tle konkretnego stanu faktycznego powinny być wykorzystywane nie tylko w celu represyjnego i prewencyjnego oddziaływania indywidualnego na podmiot sankcjonowany, lecz także w celach szerszego oddziaływania korygującego, stabilizującego i stymulującego dany sektor rynku finansowego.

W tym kontekście wynikający z art. 228 ust. 4b u.f.i. katalog okoliczności uwzględnianych przy wymierzaniu kar za naruszenia, o których mowa w art. 228 ust. ust. 1, 1c, 2, 2b, 2e, 3 oraz 3a u.f.i., ma oczywiście charakter niewyczerpujący i egzemplaryczny, a kolejne wskazane w nim kryteria wykazują związek z retrospektywną oceną stwierdzonych naruszeń oraz celami indywidualnymi nakładanych sankcji. Zauważenia jednak wymaga, że w zakresie rażących naruszeń prawa, o których mowa w art. 228 ust. 1d u.f.i., Komisja przy wymierzaniu kary nie stosuje art. 228 ust. 4b u.f.i.

Nie znajduje zatem uzasadnienia stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który w przedmiotowej sprawie przyjął, że przy wymierzaniu kary stronie skarżącej decydujące i w zasadzie wyłączne znaczenie należy przyznać okolicznościom związanym z indywidualnymi celami sankcji, pomimo iż skarżony organ zastosował przepis art. 228 ust. 1d u.f.i., eliminując tym samym stosowalność art. 228 ust. 4b u.f.i. W związku z powyższym rozważania tego Sądu na temat prawnego znaczenia działań naprawczych strony skarżącej, uwzględniających doraźne zalecenia Komisji, są w znacznym zakresie bezprzedmiotowe.

6.3. Prawidłowa konkretyzacja norm sankcyjnych wyrażonych w art. 228 u.f.i. wymagała wreszcie uwzględnienia, że odpowiedzialność administracyjnoprawna towarzystw funduszy inwestycyjnych za naruszenia prawa regulującego ich reglamentowaną działalność na rynku finansowym ma charakter zasadniczo zobiektywizowany.

Odpowiedzialność administracyjnoprawna towarzystw funduszy inwestycyjnych nie podlega zatem subiektywizacji rozpatrywanej w kategoriach pojęciowych świadomości, woli lub winy. W pewnym uproszczeniu można przyjąć, że prawodawca unijny i krajowy ukształtował model tej odpowiedzialności w nawiązaniu do konstrukcji tzw. winy korporacyjnej (organizacyjnej), przyjmując, że określone naruszające prawo działania lub zaniechania osób fizycznych działających w imieniu lub na zlecenie towarzystwa (niezależnie od rodzaju i stopnia ich winy albo umyślności lub nieumyślności) są ostatecznie przypisywane towarzystwu jako osobie prawnej o szczególnym statusie, która tworząc fundusz inwestycyjny, zarządzając nim i reprezentując go w stosunkach z osobami trzecimi (art. 4 ust. 1 u.f.i.), przyjmuje na siebie odpowiedzialność prawną za prawidłowe działanie tego funduszu, niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie określone bezprawne działania lub zaniechania podejmowane w ramach towarzystwa lub funduszu były objęte zakresem świadomości lub woli osób reprezentujących towarzystwo (por. np. pochodną odpowiedzialność sankcyjną towarzystwa za naruszenia prawa przez fundusz – art. 228 ust. 2 u.f.i.).

Szczególna i surowa odpowiedzialność administracyjnoprawna towarzystw funduszy inwestycyjnych znajduje swoje uzasadnienie także w ich specjalnym statusie jako wysoce profesjonalnych instytucji zaufania publicznego o charakterze powierniczym. W związku z tym unijne i krajowe regulacje sektorowe w tym obszarze zasadniczo wyłączyły lub istotnie ograniczyły możliwość transferu odpowiedzialności prawnej (administracyjnoprawnej lub cywilnoprawnej) towarzystw za działania lub zaniechania zarządzanych funduszy lub podmiotów, którym towarzystwo powierzyło w ramach tzw. outsourcingu wykonywanie czynności związanych z prowadzoną przez siebie działalnością (zob. art. 45a i n. u.f.i.). Jak już wskazano, zasadę wyłączenia transferu odpowiedzialności administracyjnoprawnej towarzystw wyrażono w polskim ustawodawstwie m.in. w art. 45a ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.f.i., natomiast zasadnicze podstawy wyznaczające zakres i treść tej zasady w rozważanym zakresie wynikają z unormowań prawa unijnego.

Surowa i podwyższona odpowiedzialność prawna towarzystwa za bezprawne działania lub zaniechania podmiotów, którym powierzono wykonywanie określonych czynności z zakresu wykonywanej działalności inwestycyjnej, w tym czynności z zakresu wyceny aktywów, wynika przede wszystkim z art. 19 ust. 10 i art. 20 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE w zw. z art. 71 ust. 1, art. 75 i art. 79 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 231/2013. Szczególnie istotne jest zastrzeżenie, że podmiot zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ZAFI) gwarantuje, że osoba, której przekazano wykonywanie funkcji, wykonuje przekazane jej funkcje skutecznie i zgodnie z mającym zastosowanie prawem i wymogami regulacyjnymi, oraz musi ustanowić metody i procedury bieżącego przeglądu usług świadczonych przez osobę, której przekazano wykonywanie funkcji. ZAFI ma również obowiązek podejmowania odpowiednich działań, jeżeli wydaje się, że osoba, której przekazano wykonywanie funkcji, nie jest w stanie wykonywać tych funkcji skutecznie lub zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami i wymogami regulacyjnymi. Ponadto ZAFI "faktycznie nadzoruje" wykonanie przekazanych funkcji i zarządza ryzykiem związanym z przekazaniem. W tym celu ZAFI zawsze dysponuje wiedzą specjalistyczną i zasobami niezbędnymi do nadzorowania przekazanych funkcji. ZAFI określa w umowie swoje prawo do informacji, inspekcji, wstępu i dostępu oraz swoje uprawnienia w zakresie udzielania instrukcji i monitorowania w stosunku do osoby, której przekazano wykonywanie funkcji. ZAFI gwarantuje również, że osoba, której przekazano wykonywanie funkcji, właściwie nadzoruje wykonywanie przekazanych funkcji oraz odpowiednio zarządza ryzykiem związanym z przekazaniem (art. 75 lit. e i f rozporządzenia delegowanego Komisji /UE/ nr 231/2013).

Ustawodawca krajowy oraz sądy krajowe są, co oczywiste, zobowiązane do wykonywania powyższych uregulowań prawa unijnego w procesach stanowienia i stosowania prawa. Dotyczy to także przedmiotowej sprawy.

7. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji oraz uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, jak również przyjmując, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę, zasądzając na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 9) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych od strony skarżącej na rzecz skarżącego kasacyjnie organu 53.750 (pięćdziesiąt trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.