Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1051/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 134 par. 1, art. 151, art. 54 par. 3, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 138 par. 1 pkt 1, 2, art. 107 par. 1 pkt 6 i  par. 3, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Z. D. i E. D. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie na rzecz skarżących Z. D. i E. D. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 sierpnia 2018 r., nr [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej: "ZWINB w Szczecinie"), działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302), uwzględnił w całości skargę T. J. i uchylił w całości swoją decyzję z dnia 22 maja 2018 r., nr [...], stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. i E. D., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: "PINB w S.") z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny na rozbudowę istniejącego budynku oraz udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowalnych i nakładającą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

PINB w S. postanowieniem z dnia 4 października 2001 r., utrzymanym w mocy przez ZWINB w Szczecinie postanowieniem z dnia 14 grudnia 2001 r. - po stwierdzeniu, że roboty budowlane związane z rozbudową piekarni na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w S., realizowane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 20 czerwca 1997 r. - w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych.

W związku z powyższym decyzją z dnia 3 grudnia 2001 r. PINB w S., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2002 r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. W postępowaniu odwoławczym ZWINB w Szczecinie decyzją z dnia 20 marca 2002 r. uchylił powyższą decyzję PINB w S. w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do 30 czerwca 2002 r. określonych dokumentów - doprecyzowując ich zakres. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2004 r., sygn. akt SA/Sz 876/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 20 marca 2002 r.

Wobec niewykonania przez inwestora obowiązku nałożonego decyzją z dnia 20 marca 2002 r. PINB w S. decyzją z dnia 14 sierpnia 2002 r., na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych, która to decyzja została uchylona decyzją ZWINB w Szczecinie z dnia 31 grudnia 2002 r., zaś sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB w S. decyzją z dnia 23 maja 2003 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę części obiektu budowlanego - rozbudowy piekarni, przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki [...] określonej w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r.

Wskutek odwołania T. J. ZWINB w Szczecinie decyzją z dnia 8 lipca 2003 r., nr [...], uchylił w całości decyzję PINB w S. z dnia 23 maja 2003 r. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na T. J. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 października 2003 r., rozbiórki części rozbudowanej piekarni przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki [...] określonej w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r., dostarczenie projektu docelowej rozbudowy piekarni uwzględniającego przebudowę wybudowanego obiektu związaną z rozbiórką oraz inwentaryzacji geodezyjnej, potwierdzającej usytuowanie obiektu zgodnie z linią zabudowy, w celu doprowadzenia wykonanych robot do stanu zgodnego z prawem i uzyskania decyzji na wznowienie robót.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") decyzją z dnia 30 marca 2004 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia 19 maja 2004 r. stwierdził nieważność powyższej decyzji ZWINB w Szczecinie.

Rozpatrując ponownie odwołanie od decyzji PINB w S. z dnia 23 maja 2003 r., w związku z ww decyzją GINB, ZWINB w Szczecinie decyzją z dnia 27 lipca 2004 r., nr [...], uchylił w całości decyzję PINB w S. z dnia 23 maja 2003 r. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na T. J. obowiązek przedłożenia w terminie do 30 listopada 2004 r. projektu budowlanego zamiennego docelowej rozbudowy piekarni uwzględniającego częściową rozbiórkę wybudowanego budynku piekarni z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony rzeki [...] określonej w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. oraz inne zmiany do projektu zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę wynikające z dotychczas wykonanych robót a także opinii technicznej potwierdzającej zgodność wykonanych robót z warunkami technicznymi oraz przepisami prawa w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i pozwolenia na wznowienie robot budowlanych. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1063/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 27 lipca 2004 r.

W międzyczasie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2005 r. uchylił decyzję GINB z dnia 19 maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 marca 2004 r.

Z uwagi na powyższy wyrok GINB decyzją z dnia 24 października 2005 r. stwierdził nieważność decyzji ZWINB w Szczecinie z dnia 8 lipca 2003 r. w części dotyczącej nałożonego obowiązku dostarczenia projektu docelowej rozbudowy piekarni (uwzględniającego przebudowę wybudowanego obiektu, związaną z rozbiórką) oraz inwentaryzacji geodezyjnej potwierdzającej usytuowanie obiektu zgodnie z linią zabudowy, natomiast w pozostałej części dotyczącej nakazu rozbiórki części rozbudowanej piekarni, przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji.

Po przedłożeniu przez inwestora wymaganych dokumentów PINB w S. decyzją z dnia 17 listopada 2010 r., na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany zamienny przedmiotowej inwestycji i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Decyzją z dnia 27 czerwca 2011 r. ZWINB w Szczecinie uchylił w całości ww decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB w S. decyzją z dnia 5 czerwca 2012 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, którą to ZWINB w Szczecinie decyzją z dnia 2 października 2012 r. uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2013 r. PINB w S. ponownie zatwierdził W. i T. J. projekt budowlany zamienny, udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu decyzji PINB w S. stwierdził, że przedłożone przez inwestora dokumenty zostały sporządzone zgodnie z przepisami prawa oraz że z uwagi na wprowadzone uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta S. dla działek nr [...], [...] i fragmentu działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] przesunięta została nieprzekraczalna linia zabudowy od strony rzeki [...] i nie jest wymagana częściowa rozbiórka budynku. Odwołanie od tej decyzji wnieśli Z. i E. D..

Decyzją z dnia 7 maja 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania Z. i E. D., ZWINB w Szczecinie uchylił decyzję PINB w S. z dnia 29 kwietnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji ZWINB w Szczecinie wskazał, że w obrocie prawnym nadal pozostają jego dwie prawomocne decyzje nakładające na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, tj. opisane wyżej: decyzja z dnia 8 lipca 2003 r. oraz decyzja z dnia 27 lipca 2004 r., co oznacza, że warunkiem zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych jest wykonanie w całości obowiązków nałożonych tymi decyzjami. Natomiast z akt sprawy, jak również uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że nie wykonano częściowej rozbiórki budynku (objętej decyzją ZWINB z dnia 8 lipca 2003 r.), a przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny nie uwzględnia tej rozbiórki (obowiązek wynikający z decyzji ZWINB z dnia 27 lipca 2004 r.). Zaś dokonana w późniejszym okresie, tj. w 2007 r. zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta S. , w wyniku której przesunięta została nieprzekraczalna linia zabudowy od strony rzeki [...], co powoduje, że rozbudowany obiekt nie narusza obecnych ustaleń aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może być podstawą odstąpienia od wyegzekwowania w całości obowiązków zawartych w wymienionych decyzjach.

Wyrokiem z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 601/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpatrzeniu skargi W. i T. J., uchylił decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 7 maja 2014 r. Sąd stwierdził, że ustalenia organu odwoławczego, co do zasady niewadliwe, nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego orzeczenia nie zamieścił jakichkolwiek uwag odnoszących się do istotnego naruszenia przepisów postępowania jak i wytycznych dla organ I instancji, które odnosiłyby się do potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zarzucenie organowi I instancji, iż ten nie dostrzegł przeszkód do zatwierdzenia przedstawionego projektu budowlanego zamiennego, pomimo posiadania wiedzy o niewykonaniu decyzji dotyczącej częściowej rozbiórki obiektu objętego projektem, nie uzasadnia wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd wskazał przy tym, że organ odwoławczy posiada uprawnienia reformacyjno-merytoryczne.

Jednocześnie Sąd uznał, że co do zasady, istnienie w obrocie prawnym prawomocnej decyzji nakazującej częściową rozbiórkę obiektu budowlanego uniemożliwia wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, który obejmuje nierozebraną część tegoż obiektu. Nawet późniejsza, tj. dokonana po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę, zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie daje podstaw do przyjęcia, że orzeczony obowiązek rozbiórki już nie istnieje i w wyniku zmian przepisów prawa miejscowego nie podlega wykonaniu jako bezprzedmiotowy. Wbrew stanowisku strony skarżącej, zmiana planu miejscowego nie oznacza zmiany stanu faktycznego lecz stanu prawnego. Zmiana określonych regulacji prawnych nie pociąga za sobą konsekwencji, które nakazywałyby uznać że dotychczas wydane rozstrzygnięcia tracą podstawę prawną i moc obowiązującą, chyba że w nowych przepisach taki skutek został by przewidziany.

Skoro w niniejszej sprawie decyzja o częściowej rozbiórce obiektu budowlanego funkcjonuje w obrocie prawnym – nie została uchylona, zmieniona, nie stwierdzono jej nieważności albo wygaśnięcia, to nadal obliguje ona adresatów do wykonania orzeczonego obowiązku, zaś organy administracji, do uwzględnienia jej bytu prawnego przy podejmowaniu kolejnych rozstrzygnięć.

W wytycznych dla organu Sąd wskazał, że przystępując do ponownego rozpoznania sprawy ZWINB w Szczecinie ponownie rozważy, czy istnieje możliwość wydania decyzji kończącej sprawę na mocy art. 138 § 1 k.p.a., czy też nastąpiło takie naruszenie przepisów postępowania, czyniąc koniecznym przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji i tym samym wydanie orzeczenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Decyzją z dnia 16 lutego 2015 r. ZWINB w Szczecinie ponownie uchylił decyzję PINB z dnia 29 kwietnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu decyzji ZWINB w Szczecinie powielił wcześniejszą argumentację, że organy nadzoru budowlanego przy orzekaniu w sprawie związane są pozostającymi w obrocie prawnym decyzjami z dnia 8 lipca 2003 r. i z dnia 27 lipca 2004 r.

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 466/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił powyższą decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 16 lutego 2015 r. stwierdzając, że organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję kasacyjną nie uwzględniając wiążących wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 601/14. W dalszym ciągu bowiem organ nie wskazał organowi powiatowemu jakie czynności powinien wykonać w celu uzupełnienia postępowania, przy czym Sąd zauważył, że zaskarżona decyzja została wydana w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych. Sąd wskazał, że skoro organ stwierdza, że w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i jednocześnie nie dostrzega konieczności uzupełnienia postępowania, to oczywistym jest, że powinien wydać merytoryczną decyzję w sprawie i odmówić zatwierdzenia wadliwie sporządzonego projektu budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 751/16, oddalił skargę kasacyjną T. J. na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 466/15

Wobec powyższego decyzją z dnia 22 maja 2018 r., po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z. i E. D., ZWINB w Szczecinie uchylił decyzję PINB w S. z dnia 29 kwietnia 2013 r. i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego istniejącego budynku usługowego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji ZWINB w Szczecinie wskazał, że w obiegu prawnym nadal pozostają jego dwie prawomocne decyzje nakładające na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, tj. – decyzja z dnia 8 lipca 2003 r. w zakresie dotyczącym nałożenia obowiązku rozbiórki części rozbudowanej piekarni przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki [...] określonej w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. oraz decyzja z dnia 27 lipca 2004 r. nakładająca obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego docelowej rozbudowy piekarni uwzględniającego częściową rozbiórkę wybudowanego budynku piekarni z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony rzeki [...] określonej w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. i inne zmiany projektu zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę, wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, opinii technicznej o wykonaniu zrealizowanych robót zgodnie z warunkami technicznymi oraz przepisami prawa. W ocenie ZWINB w Szczecinie oznacza to, że warunkiem zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej inwestycji i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych jest wykonanie w całości ww. obowiązków. Natomiast z akt sprawy, jak również uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że nie wykonano częściowej rozbiórki budynku (objętej decyzją ZWINB z dnia 8 lipca 2003 r.), a przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny nie uwzględnia tej rozbiórki (obowiązek wynikający z decyzji ZWINB z dnia 27 lipca 2004 r.). Przy orzekaniu w sprawie organy nadzoru budowlanego związane są pozostającymi w obiegu prawnym decyzjami prawomocnymi. Zatem dokonana w późniejszym okresie, tj. w 2007 r. zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w wyniku której przesunięta została nieprzekraczalna linia zabudowy od strony rzeki [...], co powoduje, że rozbudowany obiekt nie narusza obecnych ustaleń aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może być podstawą odstąpienia od wyegzekwowania w całości obowiązków zawartych w wymienionych decyzjach. Wobec tego ZWINB w Szczecinie stwierdził, że nie jest możliwe zatwierdzenie tak opracowanego projektu budowlanego zamiennego nie uwzględniającego rozbiórki i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Skargę na powyższą decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 22 maja 2018 r. złożył T. J. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, a także art. 153 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł przede wszystkim, że w dniu 21 maja 2018 r. PINB w S. wydał dwie decyzje, tj. decyzję nr [...], którą wygasił ostateczną decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 8 lipca 2003 r., nr [...] oraz decyzję nr [...], którą wygasił ostateczną decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 27 lipca 2004 r., nr [...].

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 8 sierpnia 2018 r. ZWINB w Szczecinie, na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił w całości skargę T. J. i uchylił w całości swoją decyzję z dnia 22 maja 2018 r., nr [...], stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. i E. D. utrzymał w mocy decyzję PINB w S. z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny na rozbudowę istniejącego budynku oraz udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowalnych i nakładającą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Uzasadniając wydaną decyzję ZWINB w Szczecinie, po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie oraz zarzutów i argumentacji skargi, wskazał, że uwzględnił to, że PINB w S. w dniu 21 maja 2018 r. wydał dwie decyzje, tj. decyzję nr [...], którą wygasił ostateczną decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 8 lipca 2003 r., nr [...] oraz decyzję nr [...], którą wygasił ostateczną decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 27 lipca 2004 r., nr [...]. ZWINB w Szczecinie stwierdził, że powyższe decyzje PINB w S. wyeliminowały ostatecznie z obiegu prawnego decyzje, które stanowiły przeszkodę do zatwierdzenia przedłożonego przez T. J. projektu budowlanego zamiennego.

W związku z decyzją ZWINB w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 17 września 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 873/18, umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi T. J. na decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 22 maja 2018 r.

Jednocześnie skargę na przedmiotową decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2018 r. złożyli Z. i E. D. (dalej: "skarżący") wnosząc o jej uchylenie. Skarżący odwołując się do wcześniejszego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 14 sierpnia 1998 r., w którym wydano nakaz rozbiórki muru oporowego wzdłuż granic działki nr [...] oraz doprowadzenia nieruchomości do stanu pierwotnego poprzez usunięcie nawiezionego piasku, wskazali, że od ponad 20 lat próbują zatrzymać nielegalną rozbudowę prowadzoną wbrew art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Według skarżących dopóki nie zostaną usunięte samowole z 1998 r. oraz z 2001 r. kiedy to rozbudowano piekarnię wkraczając w strefę ochronną rzeki [...] nie ma możliwości zezwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zaskarżona decyzja została podjęta wskutek decyzji stwierdzających wygaśnięcie decyzji ZWINB w Szczecinie, które to zostały podjęte bez powiadomienia i udziału skarżących w postępowaniu. Według skarżących zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym, zwłaszcza z wydanymi w sprawie wyrokami Sądu.

W odpowiedzi na skargę ZWINB w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi.

W związku z powzięciem informacji, że do PINB w S. wpłynęły wnioski skarżących, oparte o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami PINB w S. z dnia 21 maja 2018 r. w przedmiocie wygaszenia decyzji ZWINB w Szczecinie z dnia 8 lipca 2003 r., nr [...] i decyzji z dnia 27 lipca 2004 r., nr [...] Sąd zawiesił niniejsze postępowanie sądowe – pierwotnie postanowieniem z dnia 24 lipca 2019 r. i następnie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2021 r., w uzasadnieniu którego wskazano, że postępowanie należy zawiesić do czasu wydania prawomocnych rozstrzygnięć, podjętych w rezultacie rozpoznania wniosków o wznowienie ww. postępowań.

W tym miejscu należy nadmienić, że wyrokiem z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3348/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 366/19 oddalającego jego skargę na postanowienie ZWINB w Szczecinie z dnia 22 stycznia 2019 r., którym uchylono postanowienie PINB w S. z dnia 5 listopada 2018 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z dnia 21 maja 2018 r. stwierdzającą wygaśnięcie ostatecznej decyzji ZWINB w Szczecinie z dnia 8 lipca 2003 r. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3759/19, oddalił skargę kasacyjną T. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 367/19 oddalającego jego skargę na postanowienie ZWINB w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2019 r., którym uchylono postanowienie PINB w S. z dnia 5 listopada 2018 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z dnia 21 maja 2018 r. stwierdzającą wygaśnięcie ostatecznej decyzji ZWINB w Szczecinie z dnia 27 lipca 2004 r.

Po wznowieniu postępowania PINB w S. decyzją z dnia 26 maja 2023 r., nr [...] stwierdził, że jego decyzja z dnia 21 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji ZWINB w Szczecinie z dnia 8 lipca 2003 r. została wydana z naruszeniem prawa, bowiem Z. i E. D. bez własnej winy nie brali udziału w tym postępowaniu oraz że nie uchyla decyzji z dnia 21 maja 2018 r. nr [...], bowiem upłynęło 5 lat od jej doręczenia. Decyzją z dnia 29 września 2023 r., nr [...], ZWINB w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję PINB w S. z dnia 26 maja 2023 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 1021/23 Sąd odrzucił skargę Z. i E. D. na decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 29 września 2023 r., nr [...].

Ponadto decyzją z dnia 26 maja 2023 r., nr [...], PINB w S. stwierdził, że jego decyzja z dnia 21 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji ZWINB w Szczecinie z dnia 27 lipca 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa, bowiem Z. i E. D. bez własnej winy nie brali udziału w tym postępowaniu oraz że nie uchyla decyzji z dnia 21 maja 2018 r. nr [...], bowiem upłynęło 5 lat od jej doręczenia. Decyzją z dnia 29 września 2023 r., nr [...], ZWINB w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję PINB w S. z dnia 26 maja 2023 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 1022/23 Sąd odrzucił skargę Z. i E. D. na decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 29 września 2023 r., nr [...].

Wobec uprawomocnienia się postanowień z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 1021/23 oraz z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 1022/23 Sąd w dniu 29 kwietnia 2024 r. wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania w niniejszej sprawie.

Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. pełnomocnik uczestnika postępowania T. J. oraz pełnomocnik uczestnika postępowania W. J. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić, jednak z innych powodów niż w niej wskazane.

Przedmiotem zaskarżenia i kontroli Sądu jest decyzja ZWINB w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2018 r., nr [...] Decyzją tą ZWINB w Szczecinie, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnił w całości skargę T. J. i uchylił w całości swoją decyzję z dnia 22 maja 2018 r., nr [...] i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. i E. D., utrzymał w mocy decyzję PINB w S. z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny na rozbudowę istniejącego budynku oraz udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowalnych i nakładającą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.

Zaskarżona decyzja ma charakter decyzji autokontrolnej wydanej na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, przy czym w przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję.

Decyzja autokontrolna winna czynić zadość wymogom decyzji wynikającym z art. 54 § 3 p.p.s.a., a więc uwzględniać skargę. Niewątpliwie decyzja ZWINB z dnia 8 sierpnia 2018 r. spełnia ten warunek. ZWINB w Szczecinie uwzględnił wniesioną przez T. J. skargę na decyzję z dnia 22 maja 2018 r. i uchylił tą decyzję.

Podkreślić jednak należy, iż rola decyzji autokontrolnej nie ogranicza się do rozpoznania i uwzględnienia skargi. Uwzględnienie skargi decyzją autokontrolną prowadzi do wyeliminowania poprzedniej decyzji organu II instancji, rozpatrującej wniesione odwołanie. Decyzja ta zostaje zastąpiona nową decyzją wydaną w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Wydana decyzja autokontrola jest więc jednocześnie decyzją organu II instancji kończącą postępowanie administracyjne. W decyzji tej organ jako organ odwoławczy winien zatem rozpoznać sprawę administracyjną na nowo. Oznacza to obowiązek organu przestrzegania zasad procedury administracyjnej, w tym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonania jego oceny prawnej, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a także uzasadnienia rozstrzygnięcia spełniającego wymogi określone w 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną uwzględnienia skargi i wydania decyzji z dnia 8 sierpnia 2018 r. było uzyskanie przez ZWINB w Szczecinie informacji o wydaniu przez PINB w S. w dniu 21 maja 2018 r. decyzji nr [...], którą wygasił ostateczną decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 8 lipca 2003 r., nr [...] oraz decyzję nr [...], którą wygasił ostateczną decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 27 lipca 2004 r., nr [...]. Jak wskazał ZWINB w Szczecinie powyższe decyzje PINB w S. wyeliminowały ostatecznie z obiegu prawnego decyzje, które stanowiły przeszkodę do zatwierdzenia przedłożonego przez T. J. projektu budowlanego zamiennego.

Wskazać należy, że wygaszone decyzje ZWINB w Szczecinie z dnia 8 lipca 2003 r., nr [...] i z dnia 27 lipca 2004 r. nr [...] były decyzjami drugoinstancyjnymi, które zapadły wskutek rozpatrzenia odwołania T. J.. Mocą tych decyzji, wydanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ZWINB w Szczecinie uchylił decyzję PINB w S. z dnia 23 maja 2003 r., nr [...] i nałożył obowiązki w opisanym powyżej zakresie. Konsekwencją wygaszenia ww decyzji jest powrót do obrotu prawnego decyzji z dnia 23 maja 2003 r., nr [...], którą PINB w S. nakazał rozbiórkę części obiektu budowlanego rozbudowy piekarni realizowanej na działkach nr [...] i [...] w obręb [...] m. S., przekraczającą linię zabudowy od strony rzeki [...] określonej w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. oraz odwołania T. J. od tej decyzji. Wydając zaskarżoną decyzję ZWINB w Szczecinie pominął tą okoliczność. W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji ZWINB w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2018 r. w zakresie utrzymania w mocy decyzji PINB w S. z dnia 29 kwietnia 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowalnych stoi w sprzeczności z pozostającą w obrocie prawnym decyzją PINB w S. z dnia 23 maja 2003 r. nakazującą rozbiórkę części obiektu oraz stanowiskiem ZWINB w Szczecinie zawartym w uzasadnieniu decyzji, że niewykonanie częściowej rozbiórki budynku oraz przedłożenie przez inwestora projektu budowlanego zamiennego nieuwzględniającego tej rozbiórki uniemożliwia zatwierdzenie tegoż projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Przy czym podkreślić należy, że decyzja PINB w S. z dnia 23 maja 2003 r. nie jest ostateczna, bowiem wskutek wygaszenia ww decyzji, pozostaje nierozpatrzone od niej odwołanie.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (punkt I sentencji wyroku).

Uchylenie zaskarżonej decyzji skutkować będzie koniecznością rozpatrzenia skargi wniesionej przez T. J. na decyzję ZWINB w Szczecinie z dnia 22 maja 2018 r. nr [...]

O kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając poniesiony przez skarżących wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł.