Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2688/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 189f
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Asesor WSA - Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi F. w B. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 października 2023 r. nr BŻ.WS.411.50.2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi F. w B. (dalej: "spółka" lub "skarżąca") jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej: "GIS") z 9 października 2023 r. nr BŻ.WS.411.50.2023 utrzymująca w mocy decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: "PPWIS") z 23 czerwca 2023 r. znak SŻ.9020.6.6.2022.AD.EB w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS") przeprowadzili 16 lutego 2022 r. kontrolę żywności w należącym do spółki sklepie [...] w [...] przy ul. [...].

W trakcie kontroli w ladzie chłodniczej na stoisku mięsno - wędliniarskim oraz w ladzie bemarowej stwierdzono nieopakowane środki spożywcze bez oznakowania oraz możliwości identyfikacji. W związku z tym PPIS wydał postanowienie PSŻ.9020.3.108.2022 z 16 lutego 2022 r. dotyczące nakazu zabezpieczenia wskazanych środków spożywczych. Podczas kontroli kierownik sklepu oświadczył, że stwierdzone nieoznakowane produkty na bazie surowców zostały przygotowane (wyprodukowane) na miejscu w pokoju socjalnym dla pracowników sklepu.

Ponadto w trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, że w sklepie prowadzono działalność w zakresie niezgodnym z decyzją zatwierdzającą PPIS z 30 października 2015 r. znak: PSŻ.50-22-120/15 rozszerzoną o produkcję wskazanych wyrobów garmażeryjnych od surowca. Podczas kontroli stwierdzono również inne nieprawidłowości higieniczno - sanitarne.

Konsekwencją naruszeń stwierdzonych podczas kontroli sanitarnej było nałożenie na kierownika sklepu grzywny w drodze mandatu karnego w wysokości 400 zł. Decyzją z 17 lutego 2022 r. znak: PSŻ.9020.23.10.2022 PPIS nakazał spółce wycofać z obrotu środki spożywcze zabezpieczone postanowieniem o nakazie zabezpieczenia środka spożywczego z 16 lutego 2022 r. i przekazać PPIS kopię dokumentów o dalszym postępowaniu ze środkami spożywczymi o niewłaściwej jakości zdrowotnej.

Pismem z 18 lutego 2022 r. organ nadzoru zwrócił się z wnioskiem do PPWIS o nałożenie na spółkę kary pieniężnej w związku z faktem nieprzestrzegania wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych oraz prowadzenia działalności niezgodnie z decyzją o zatwierdzeniu zakładu. Wobec tego PPWIS postanowieniem z 19 września 2022 r. wszczął postępowanie zmierzające do wydania decyzji o nałożeniu kar pieniężnych.

Pismem z 21 czerwca 2023 r. organ nadzoru poinformował PPWIS, że 9 marca 2022 r. upoważnieni przedstawiciele przeprowadzili czynności kontrolne w sklepie spółki przy ul. [...] w [...], podczas których stwierdzono wykonanie obowiązków wynikających z decyzji z 17 lutego 2022 r. Ponadto 25 lipca 2022 r. spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie zakładu w związku ze zmianą funkcjonalności zakładu oraz zamiarem poszerzenia dotychczasowego zakresu prowadzonej działalności. W związku z tym, 26 lipca 2022 r. przeprowadzono ponownie czynności kontrolne, które zostały udokumentowane protokołem kontroli sanitarnej tematycznej, a następnie decyzją z 26 lipca 2022 r., znak: PSŻ.9052.15.24.2022 PPIS w [...] zatwierdził przedmiotowy zakład.

Decyzją z 23 czerwca 2023 r. PPWIS nałożył na spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 2.000 zł, tj. 1.000 zł za produkowanie i wprowadzanie do obrotu żywności w zakresie niezgodnym z decyzją zatwierdzającą i 1.000 zł za nieprzestrzeganie wymagań określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/EW Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE. L 304 z dnia 22 listopada 2011 r., s. 18 ze zm., dalej zwanym: "rozporządzeniem 1169/2011"), tj. w zakresie znakowania środków spożywczych.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zaznaczył, że stwierdzone nieprawidłowości uzasadniały nałożenie kar pieniężnych. Kary wymierzono natomiast w dolnych granicach przewidzianej wysokości, są one jak najbardziej adekwatne do okoliczności sprawy przy zastosowaniu odpowiedniego stopnia odczuwalności kary, jej roli edukacyjnej oraz uwzględniają ustawowe zasady ich wymierzania. Podkreślono, że w sprawie celem kar pieniężnych jest zapobieganie naruszeniom prawa żywnościowego, które bezpośrednio bądź pośrednio mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów żywności. Kara pieniężna nie może mieć więc charakteru wyłącznie symbolicznego.

Po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną decyzją z 9 października 2023 r. GIS utrzymał w mocy decyzję PPWIS z 23 czerwca 2023 r.

Organ odwoławczy zaznaczył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż Spółka dopuściła się naruszenia przepisów prawa żywnościowego w zakresie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Niedopełnienie tego obowiązku jest natomiast poważnym uchybieniem podmiotu działającego na rynku spożywczym, który podlega karze pieniężnej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r. poz. 1448, zwanej dalej: "u.b.ż.ż").

W ocenie GIS organ I instancji prawidłowo ustalił stopień szkodliwości czynu spółki jako istotny, bowiem wprowadzała ona do obrotu żywność nieopakowaną bez oznakowania. Spółka nie przestrzegała zatem wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w przepisach rozporządzenia 1169/2011 w odniesieniu do takich wyrobów jak: "[...]", surowych produktów mięsnych o nazwie "[...]", wyrobu garmażeryjnego o nazwie "[...], wyrobu garmażeryjnego - galareta (brak nazwy), produktów mięsnych pieczonych, pieczonych plastrów schabu, pieczonych szaszłyków, "[...]". Zdaniem GIS, skoro wymienione produkty wprowadzano do obrotu bez oznakowania, to konsumenci zostali pozbawieni dostępu do obowiązkowych informacji, w tym informacji o alergenach występujących w sprzedawanych wyrobach. Takie działanie Spółki stanowiło natomiast naruszenie art. 9 ust. 1 lit. c w związku z art. 44 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011 oraz art. 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 1169/2011, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 w związku z art. 44 ust. 1 lit. b i ust. 2 ww. rozporządzenia oraz § 19 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 29 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie Ministra").

GIS podkreślił, że brak wymaganych przepisami prawa żywnościowego obowiązkowych informacji dla konsumentów w zakresie obecności składników alergennych w produkowanych i wprowadzanych do obrotu wyrobach stanowiło zagrożenia dla zdrowia konsumentów. Działanie spółki nosi również znamiona szkodliwości z punktu widzenia oczekiwań konsumentów. W ocenie GIS w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo określił zatem stopień zawinienia oraz zakres naruszenia jako umiarkowany. Strona dopuściła się deliktu administracyjnego wskazanego w art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c u.b.ż.ż., tj. nie przestrzegała wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w przepisach rozporządzenia 1169/2011 oraz w rozporządzeniu Ministra.

Podkreślono przy tym, że organ I instancji właściwie ocenił przesłanki określone w art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej za przedmiotowe naruszenie, tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. Tym samym kara pieniężna wymierzona w wysokości 1.000 zł jest kara adekwatną do stwierdzonego naruszenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że wobec Spółki prowadzono już liczne postępowania administracyjne mające na celu nałożenie administracyjnych kar pieniężnych. Strona notorycznie łamała zatem przepisy prawa żywnościowego, prowadząc działalność w swoich sklepach niezgodnie z decyzjami zatwierdzającymi oraz nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych. W ocenie GIS, przesłanka dotychczasowej działalności podmiotu na rynku spożywczym uzasadniała nałożenie na Stronę kary pieniężnej.

GIS zaznaczył również, że z ustaleń dokonanych podczas kontroli wynika, iż działanie Spółki było niezgodne z zatwierdzającą decyzją PPIS w [...] z 30 października 2015 r., a fakt prowadzenia takiej działalności znajduje potwierdzenie w protokole kontroli sanitarnej. Zakres zatwierdzenia nie obejmował bowiem produkcji żywności, w tym wyrobów garmażeryjnych, od surowca. Organ uznał zatem, że czyn, którego dopuściła się strona, dotyczący braku wypełnienia obowiązku złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu w rozszerzonym zakresie, jest naruszeniem prawa, za który przewidziana jest kara pieniężna na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 3 u.b.ż.ż. Organ odwoławczy, powołując się na przesłanki dotyczące dotychczasowej działalności podmiotu na rynku spożywczym oraz wielkości produkcji zakładu stwierdził, że uzasadniają one nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł.

Podsumowując, w ocenie GIS kara w łącznej wysokości 2.000 zł za prowadzenie działalności niezgodnej z zakresem określonym w decyzji zatwierdzającej wydanej przez PPIS w [...] - w wysokości 1.000 zł oraz za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w rozporządzeniu 1169/2011 - w wysokości 1.000 zł, jest karą proporcjonalną do stwierdzonych naruszeń, spełnia funkcję dyscyplinującą oraz odstraszającą, jak również nie jest nadmiernie dolegliwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GIS z 9 października 2023 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w łącznej kwocie w wysokości 2.000 zł i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, w szczególności odmówienie nadania szczególnego waloru okoliczności, iż skarżąca już w toku prowadzonej kontroli podjęła czynności, które usunęły nieprawidłowości;

b) art. 189f § 1 i § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie kary w sytuacji, w której waga naruszeń miała charakter znikomy, zaś skarżąca jeszcze w trakcie trwającej kontroli organu I instancji usunęła stwierdzone nieprawidłowości.

W odpowiedzi na skargę GIS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Organy obu instancji prawidłowo rozpatrzyły sprawę i wbrew twierdzeniom skargi wydane przez nie decyzje nie zawierają wskazanych w skardze uchybień co do naruszenia prawa procesowego. Sąd nie stwierdził również naruszeń przepisów prawa materialnego. Zauważyć należy, że w istocie zarzuty skargi były już podnoszone w odwołaniu z 12 lipca 2023 r. Zarzuty te – dotyczące naruszenia przez organ art. 189f § 1 i § 2 k.p.a. - zostały w sposób wyczerpujący wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIS.

W związku z tym przede wszystkim wskazać należy, że z zarzutów skargi jak i jej uzasadnienia nie wynika, aby spółka kwestionowała stwierdzone przez organy sanitarne naruszenia prawa żywnościowego, tj. prowadzenie działalności niezgodnej z zakresem określonym w decyzji zatwierdzającej oraz stwierdzenie nieprzestrzegania wymagań przepisów rozporządzenia 1169/2011 w zakresie znakowania produktów. Spółka nie zgadza się jednak z wysokością wymierzonej kary pieniężnej, która – w jej ocenie – jest nieadekwatna do wagi stwierdzonych naruszeń, albowiem nieprawidłowości zostały wyeliminowane.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że spór w sprawie dotyczy wagi stwierdzonych nieprawidłowości i wysokości wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej.

Przypomnieć należy, że PPWIS nałożył na spółkę, w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c i pkt 5 oraz art. 104 u.b.ż.ż., karę pieniężną w łącznej wysokości 2.000 zł.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c i pkt 5 u.b.ż.ż. kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011 oraz produkuje lub wprowadza do obrotu żywność w zakresie niezgodnym z decyzją o zatwierdzeniu zakładu, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 5 - wysokość kary nie może być mniejsza niż 500 zł (art. 103 ust. 2 u.b.ż.ż.).

Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest to, że prowadzenie przez spółkę – stwierdzone protokołem kontroli nr PSŻ.9020.3.108.2022 – działalności w zakresie niezgodnym z decyzją PPIS z 30 października 2015 r., tj. w zakresie wprowadzania do obrotu produkowanych na miejscu od surowca wyrobów garmażeryjnych, było niezgodne z zakresem decyzji zatwierdzającej (nieobejmującym produkcji żywności) i stanowiło podstawę dla wymierzenia kary z art. 103 ust. 1 pkt 5 u.b.ż.ż.

Z kolei podstawą wymierzenia kary z art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c u.b.ż.ż. było ustalenie w toku kontroli, że Spółka nie wykonała obowiązków wynikających z rozporządzenia 1169/2011 w zakresie odpowiedniego oznakowania produktów, bowiem wprowadzała ona do obrotu żywność nieopakowaną bez oznakowania.

W związku z powyższym, nałożenie na Spółkę kary pieniężnej za wskazane naruszenia prawa uznać należy za dopuszczalne, bowiem w sposób niebudzący wątpliwości ustalono, że Skarżąca nie przestrzegała wymagań wynikających z przywołanych przepisów prawa żywnościowego. Sąd podkreśla, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w wypadku naruszenia zasad bezpieczeństwa żywności jest decyzją związaną. Oznacza to, że w razie stwierdzenia naruszenia prawa organ jest zobowiązany do nałożenia kary (art. 104 ust. 1 u.b.ż.ż.)

Kolejnym elementem niekwestionowanym w sprawie są widełki wymiaru wysokości kary pieniężnej o jakich mowa w art. 103 ust. 1 i 2 u.b.ż.ż.

Z treści komunikatu Prezesa GUS z 9 lutego 2023 r. wynika, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2022 r. wyniosło 6.346,15 zł. Oznacza to, że wymierzona w niniejszej sprawie kara mogła wynosić do 190.384,50 zł (6.346,15 x 30). Przy czym wysokość kary nie mogła być mniejsza niż 500 zł (art. 103 ust. 2 u.b.ż.ż.). Zatem łączna kara pieniężna w wysokości 2.000 zł za czyny wymienione w art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c i pkt 5 u.b.ż.ż. mieści się w widełkach przewidzianych przez ustawodawcę.

Spornym więc pozostaje to, czy wymierzona kara pieniężna nie narusza art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. zgodnie z którym ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu.

Kontrolując wymiar kary Sąd stwierdza, że kwota 2.000 zł jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń przepisów prawa żywnościowego. Podkreślenia wymaga, że w zakresie, w jakim wskazany przepis ustala przesłanki ustalenia wysokości kary, stanowi lex specialis wobec art. 189d k.p.a. określającego dyrektywy wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i dlatego też organ stosując art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. nie narusza przepisu ogólnego k.p.a.

Sąd stwierdza, że – wbrew zarzutom skargi – wszystkie wymienione dyrektywy wymiaru kary pieniężnej zostały wszechstronnie rozważone przez organ, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

GIS zasadnie wskazał, że działanie Spółki w zakresie nieprzestrzegania wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w rozporządzeniu 1169/2011 nosi znamiona szkodliwości z punktu widzenia oczekiwań konsumentów. Szkodliwość niezgodnego z prawem znakowania żywności godzi w potrzebę rzetelnego informowania i ochrony zdrowia konsumenta. Stopień zawinienia skarżącej spółki uznano zatem za istotny, albowiem nie zastosowano odpowiednich przepisów prawa żywnościowego, pomimo że należało tego od spółki – jako przedsiębiorcy – wymagać. Podkreślić przy tym należy, że odpowiedzialność administracyjna powstaje na zasadzie obiektywnej. Mamy tu zatem do czynienia z odpowiedzialnością absolutną, a przesłanka winy subiektywnej ("zawinienia") nie ma znaczenia dla samej możliwości nałożenia kary pieniężnej z art. 103 u.b.ż.ż. Wina subiektywna, czyli zarzucalność czynu, z którym ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną, ma jednak istotne znaczenie dla określenia wysokości nakładanej kary. Przez winę subiektywną należy przy tym rozumieć możliwość postawienia sprawcy zarzutu, że popełniając delikt administracyjny, nie zastosował się do normy prawnej, mimo że można było tego od niego wymagać.

Sąd zgadza się z konkluzją organu odwoławczego, że wprowadzanie do obrotu nieoznakowanej żywności świadczy o lekceważącym podejściu do oczekiwań konsumentów, co przełożyło się na ocenę stopnia szkodliwości. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest bowiem takie organizowanie prowadzonej przez niego działalności, aby przestrzegać obowiązuje przepisy oraz zachować należytą staranność przy wykonywaniu działalności gospodarczej.

Organ wziął również pod uwagę dotychczasową działalność podmiotu na rynku spożywczym uwzględniając fakt, że Spółka była już niejednokrotnie karana za naruszenia prawa żywnościowego. W zaskarżonej decyzji wymieniono aż 10 takich decyzji. Wcześniejsze karanie spółki za czyny obejmujące nieprawidłowe znakowanie środków spożywczych oraz prowadzenie działalności niezgodnie z decyzją zatwierdzającą, należy uznać za świadome, kolejne niestosowanie się do wymogów prawa żywnościowego. Dlatego Sąd zgadza się z konkluzją organów, że świadczy to o lekceważącym stosunku Skarżącej do przestrzegania obowiązującego porządku prawnego, co przekłada się na prawidłową ocenę, że nie może być mowy o znikomości naruszenia prawa. Skoro działalność Spółki była już przedmiotem prowadzonych postępowań administracyjnych, fakt ten powinien mieć znaczenie dla stwierdzenia wystąpienia deliktów administracyjnych i przekłada się na zaostrzenie odpowiedzialności spółki. Kolejne tego typu naruszenia muszą powodować bardziej skuteczną, a więc dotkliwszą dla spółki reakcję organów inspekcji sanitarnej w postaci wymierzenia kary pieniężnej.

GIS prawidłowo uwzględnił również przesłankę wielkości produkcji zakładu wymienioną w art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. Wskazuje ona na konieczność powiązania wysokości nakładanej kary pieniężnej z wielkością produkcji zakładu, a zatem ze skalą prowadzonej działalności, a pośrednio także z jego przychodami i możliwościami finansowymi.

Zasadnie zatem wskazano przychody ze sprzedaży uzyskane przez spółkę w 2021 r., wysokość korzyści jaką osiągnęła strona prowadząc działalność wbrew przepisom prawa oraz działania naprawcze podjęte przez stronę. Z protokołu kontroli wynika, że w kontrolowanym sklepie zatrudnionych jest 19 osób. Ponadto w dniu kontroli strona wprowadzała do obrotu niezgodnie z przepisami prawa żywnościowego około 15 kg wyrobów garmażeryjnych, które były produkowane w pomieszczeniu socjalnym pracowników sklepu. Natomiast z informacji pozyskanych przez organ odwoławczy wynika, że spółka prowadzi działalność na terenie 4 województw. Według sprawozdania zarządu z działalności Spółki za rok obrotowy od 01.01.2021 r. do 31.12.2021 r. działalność handlowa prowadzona jest obecnie w 94 sklepach, a w okresie sprawozdawczym otwarte zostały dwie nowe placówki handlowe w B. i J. . Zaznaczono również, że przychody ze sprzedaży ogółem w 2021 r. w porównaniu do 2020 r. wzrosły o kwotę 121 333.174,78 zł tj. o 19,33%, w tym przychody ze sprzedaży towarów i materiałów o kwotę 106 535 740,63 zł tj. o 16,98%. Podkreślić zatem należy, że i ta przesłanka uzasadniała nałożenie kary pieniężnej na spółkę i wpłynęła na jej wymiar. Wskazano przy tym, że nie uzyskano informacji w zakresie osiągniętego dochodu przez spółkę.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że skarżąca wykonała obowiązki nałożone na nią po kontroli sanitarnej przeprowadzonej 16 lutego 2022 r. Usunięcie nieprawidłowości i niezgodności jest obowiązkiem każdego podmiotu działającego na rynku spożywczym, gdyż przedsiębiorca nie może prowadzić działalności z naruszeniem prawa. Podjęcie przez spółkę w toku kontroli czynności polegających na usunięciu nieprawidłowości nie stanowi okoliczności o szczególnym walorze, a jest obowiązkiem przedsiębiorcy. Jednak wbrew zarzutom skargi organy uwzględniły działania naprawcze podjęte przez stronę, a usunięcie części nieprawidłowości w toku kontroli stanowiło okoliczność mającą wpływ na miarkowanie wysokości administracyjnej kary pieniężnej.

Sąd stwierdza, że prowadzenie w niniejszej sprawie działalności przez spółkę było obarczone ryzykiem wprowadzania do obrotu żywności o niewłaściwej jakości zdrowotnej. Tym samym nie można się zgodzić ze skarżącą, że zakres naruszenia prawa był znikomy. Spółka prowadziła działalność, pomimo braku spełnienia wymagań prawa żywnościowego, w tym wymagań higienicznych. Istotne jest również to, że spółka, jako podmiot profesjonalny, powinna być szczególnie wyczulona na tego typu naruszenia przepisów. Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu za właściwą uznaje ocenę GIS, że stopień szkodliwości czynu, jakiego dopuściła się skarżąca jest istotny. Ta szkodliwość przejawia się przede wszystkim w tym, że działanie sółki godzi w zasadniczy cel prawa żywnościowego, jakim jest potrzeba ochrony konsumentów. Uchybienie przepisom mającym na celu taką ochronę należy do jednych z cięższych przewinień określonych w przepisach prawa żywnościowego. Zaznaczyć należy, że prowadzenie działalności w opisanych w protokole kontroli nieprawidłowych warunkach sanitarnych stanowiło realne zagrożenie bezpieczeństwa zdrowotnego wprowadzanej do obrotu żywności, a tym samym narażało konsumentów. Przedmiotowe okoliczności dotyczące prowadzenia działalności niezgodnie z zakresem decyzji zatwierdzającej, tym bardziej uzasadniają przyjęcie znacznego stopnia szkodliwości czynu.

Resumując powyższe, Sąd uznał, że nałożone przez organ kary pieniężne w łącznej wysokości 2.000 zł za czyny wymienione w art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c i pkt 5 u.b.ż.ż. są odpowiednie mając na uwadze przesłanki wymiaru kary określone w art. 104 ust. 2 tej ustawy.

Dodać należy, że kary te realizują dyrektywy o jakich mowa w art. 17 ust. 2 zd. 3 i 4 rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1) – Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Sąd stwierdza, że nałożone kary są karami proporcjonalnymi, uwzględniającymi wszystkie okoliczności sprawy oraz wagę niedopełnionych przez skarżącą obowiązków wynikających z przepisów prawa żywnościowego. Podkreślić należy, że kary mają również charakter prewencyjny. Celem kar pieniężnych jest bowiem także zapobieganie naruszeniom prawa żywnościowego, które bądź bezpośrednio, bądź pośrednio mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów żywności.

Podkreślić należy, że ocena okoliczności, wpływających na ustalenie wysokości nakładanej kary, ujętych w art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż., odbywa się w ramach swobody administracyjnej. Dlatego też kontrola sądowa ustalonej przez organ wysokości kary sprowadza się do oceny czy ta swoboda nie została przez organ przekroczona. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się dowolnego ustalenia kary pieniężnej przez organ. Podkreślić należy, że ustalenia organów obu instancji w zakresie okoliczności mających wpływ na wysokość kary zostały bardzo jasno i czytelnie wyłożone w uzasadnieniach obu decyzji. Nic też nie wskazuje na dowolność orzeczniczą organów w tym zakresie.

Oczywistym jest, że podmiot, na który zostaje nałożona kara pieniężna na podstawie art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. na prawo prezentowania odmiennego poglądu co do przesłanek nałożenia kary. Dopóki jednak w sposób odnoszący się do prawa nie będzie możliwe przypisanie organowi naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego i przepisów regulujących odrębnie nakładanie danej kary administracyjnej, dopóty przekonanie podmiotu pozostanie subiektywne, a więc nieodnoszące oczekiwanego skutku procesowego. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy prawidłową decyzję PPWIS, nie naruszył więc art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., ale orzekł zgodnie z jego dyspozycją.

Stanowisko Skarżącej, zaprezentowane w uzasadnieniu skargi, a dotyczące braku odstąpienia przez organ od nałożenia kary, nie zasługuje na aprobatę. Przeprowadzona kontrola jednoznacznie wykazała, że kontrolowany przedsiębiorca nie dopełnił ciążących na nim obowiązków. Akceptowalnie organ odniósł się do interpretacji art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a. i w efekcie odmowy jego zastosowania w realiach sprawy. Przepis ten uzależnia odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej od łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. waga naruszenia prawa jest znikoma i jednocześnie strona zaprzestała naruszania prawa. Zdaniem Sądu, jeżeli organ uznał, że waga naruszenia prawa nie była znikoma, to nie było prawnych podstaw do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem orzecznictwa, wagę naruszenia (i ewentualną jego znikomość) należy badać z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji celu ustawowego, tj. w niniejszym przypadku zagrożenia dla ochrony praw konsumenta, w tym jego zdrowia. Skoro spółka nie realizowała obowiązków wynikających z prawa żywnościowego, to nie sposób dopatrywać się znikomości w naruszeniu prawa.

Sąd nie dostrzegł również, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., które miałoby wpływ na jej wynik. W zaskarżonej decyzji ustalono bowiem w sposób prawidłowy stan faktyczny, a następnie zastosowano właściwie przepisy prawa materialnego, a jej uzasadnienie spełnia wymogi o jakich mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Przeprowadzone postępowanie administracyjne – na co wskazują akta sprawy oraz uzasadnienia obu decyzji – prowadzone było w sposób zgodny z przepisami k.p.a. Organ I instancji drobiazgowo ustalił stan faktyczny i opisał go w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Podobnie postąpił organ odwoławczy. Takie postępowanie nie mogło naruszać zasady zaufania obywateli do władzy publicznej, albowiem odmienność oceny stanu faktycznego dokonywana przez spółkę nie stanowi o naruszeniu ww. przepisu przez organ.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 tej ustawy.