Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 913/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Haberka Asesor WSA Anna Kuczyńska – Szczytkowska (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Paweł Poźniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. O. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 19 lipca 2023 r., nr SKO 4121/81/2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2023 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lipca 2023 r. (nr SKO 4121/81/2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, Organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania A. O. i M. S. (dalej: Skarżący, Strona) od decyzji Prezydenta Miasta Ś. (dalej: Organ I instancji, Prezydent) z 24 stycznia 2023 r. (nr RWP.3120.11606.2023) w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2023, utrzymało w mocy pierwszoinstncyjne rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawną swojej decyzji SKO podało art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022, poz. 2651, dalej: o.p.) oraz art. 1a, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust.1 pkt 1 i 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023, poz. 70, dalej: u.p.o.l.).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że Organ I instancji ustalił Skarżącym podatek od nieruchomości na 2023 r. w kwocie 667 zł. Wskazana wysokość zobowiązania przypada na następujące przedmioty opodatkowania, dotyczące nieruchomości przy PI. [...] w Ś.: pozostałe grunty o pow. [...] m2, stawka 0,58 zł, podatek 43,99 zł; budynki mieszkalne lub ich części o pow. [...] m2, stawka 0,95 zł, podatek 3,09 zł; budynki mieszkalne lub ich części o pow. [...] m2, stawka 0,95 zł, podatek 68,35 zł; pozostałe budynki lub ich części o pow. [...] m2, stawka 9,20 zł, podatek 551,72 zł.

W odwołaniu Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części ustalającej podatek od pozostałych części budynku, tj. od [...] m2 wg stawki 9,20 zł, gdyż stawka podatku powinna wynosić, tak jak dla budynków mieszkalnych i ich części 0,95 zł. Zdaniem Strony, nie budzi wątpliwości, że budynek znajdujący się przy PI. [...] jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, czego dowodem jest pozwolenie na budowę nr 862/2015 z 16 lipca 2015 r., nr 244/2016 z 3 marca 2016 r. wydane przez Starostę Ś. oraz decyzja nr 376/16 z 17 listopada 2016 r. wydana przez Starostę Ś. w sprawie zezwolenia na użytkowanie przed zakończeniem wszystkich robót, budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy Pl. [...] w Ś. Skoro z powołanych decyzji wynika, że budynek położony w Ś. przy Pl. [...] jest wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym, to – zdaniem Skarżących – nie budzi wątpliwości, że powierzchnia części tego budynku mieszkalnego - [...] m2 - jest częścią budynku mieszkalnego i powinna być opodatkowana, jak dla budynków mieszkalnych i ich części (§1 pkt 2a uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z [...] listopada 2022 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości). W piśmie z 21 marca 2023 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, Skarżący przytoczyli treść art. 8, art. 84, art. 87 Konstytucji oraz art. 5 u.p.o.l. i wskazali, że dla stawki podatku nie ma znaczenia, czy dana nieruchomość posiada księgę wieczystą, tylko czy znajduje się w budynku mieszkalnym i nie jest związana z prowadzeniem działalności.

W zaskarżonej decyzji SKO wskazało, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżący nabyli w drodze umowy sprzedaży w udziałach po ½ części na odrębną własność lokal mieszkalny położony w Ś. przy PI. [...] (księga wieczysta [...]) wraz z udziałem w prawie własności działki gruntu nr [...], na której budynek jest posadowiony, a także udziały: 1/13 – A. O. i 1/13 – M. S. w lokalu niemieszkalnym - garażu nr [...], składającym się z jednego pomieszczenia, który to lokal znajduje się na poziomie piwnic budynku (o powierzchni użytkowej [...] m2), położonego w Ś., PI. [...] i dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] wraz z udziałem w prawie własności działki gruntu nr [...], na której budynek ten jest posadowiony.

Powyższe dane znajdują odzwierciedlenie w "Informacji z ewidencji gruntów i budynków" sporządzonej na dzień 7 marca 2023 r., z której wynika, że dla budynku o funkcji mieszkalnej przy Pl. [...] w Ś. wydzielone zostały osobne księgi wieczyste dla wszystkich lokali mieszkalnych, natomiast dla lokalu niemieszkalnego o funkcji niemieszkalnej w budynku prowadzona jest odrębna (inna niż księgi wieczyste dla lokali mieszkalnych) księga wieczysta o nr [...]. Reasumując, nieruchomość przy PI. [...] w Ś., zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków, posiada wyodrębnioną funkcję niemieszkalną, która wynosi w odniesieniu do Skarżących [...] m2 ([...] m2 x 2/13).

Jak wskazało SKO, tak ustalony stan faktyczny nie jest kwestionowany przez Strony w odwołaniu. Przedmiotem sporu jest natomiast kwestia ustalenia podatku od nieruchomości od powierzchni [...] m2 przypadającej na garaż, która - zdaniem Stron - powinna zostać opodatkowana stawką, jak dla budynków mieszkalnych i ich części, tj. 0,95 zł.

Zdaniem Kolegium, trafne jest rozstrzygnięcie Organu I instancji, zgodnie z którym lokal garażowy (niezależnie od sposobu w jaki faktycznie jest wykorzystywany, z wyłączeniem sytuacji zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej), stanowiący odrębną własność, znajdujący się w wielorodzinnm budynku mieszkalnym, powinien być opodatkowany stawkami właściwymi dla budynków lub ich części pozostałych, tj. stawkami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. Obecny kształt regulacji prawnych nie pozwala na zastosowanie do tej kategorii przedmiotów opodatkowania stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych. Jedynie lokale garażowe niestanowiące odrębnej nieruchomości (wyodrębnione tylko fizycznie) mogą być objęte niższymi stawkami podatku. Stanowią one część składową lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie - muszą być opodatkowane według tych samych stawek, co lokal, do którego przynależą. SKO podkreśliło, że również zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym oraz literaturą przedmiotu, choć sam budynek należy do kategorii mieszkalnych, to w przypadku, gdy w jego bryle jest garaż z urządzoną odrębną księgą wieczystą, należy uznać go za odrębny przedmiot opodatkowania. W świetle przytoczonych wywodów za niezasadny SKO uznało zarzut Stron dotyczący naruszenia przepisów Konstytucji RP.

W skardze do Sądu, Skarżący zarzucili naruszenie:

1. art. 233 § 1 pkt 1 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu;

2. art. 2, art. 7, art. 8 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i niedokonanie oceny pod względem sprawiedliwości społecznej rozpoznawanej sprawy i zastosowanych przepisów w stosunku do Podatników;

3. art. 2a o.p., poprzez niezastosowanie tego przepisu i nierozstrzygnięcie niedających się usuną wątpliwości na korzyść Podatnika;

4. art. 121 § 1 i art. 122 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i niewyjaśnieniem wszelkich wątpliwości na korzyść Strony skarżącej;

5. art. 191 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ podatkowy nie dokonał należytej oceny zebranych dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego określenia podstawy opodatkowania i wysokości podatku i niewskazania w oparciu, o jakie dowody uwzględnione przez organ, zostało uznane, że wskazana powierzchnia części budynku mieszkalnego [...] m2 nie jest częścią budynku mieszkalnego i powinna być opodatkowana jak od pozostałych budynków i ich części niemieszkalnych;

6. art. 194 § 1 o.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu;

7. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ podatkowy w uzasadnionej decyzji nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, nie wskazał w oparciu, o jakie dowody uwzględnione przez organ, udowodniono, że powierzchnia części budynku mieszkalnego [...]m2 nie jest częścią budynku mieszkalnego i powinna być opodatkowana nie jak dla budynków mieszkalnych i ich części, a jak dla budynków pozostałych i ich części, co doprowadziło do niewłaściwego określenia stanu faktycznego i niewłaściwego zastosowanie przepisów prawa materialnego, co do wysokości stawki podatku od [...] m2 wskazanej powierzchni budynku mieszkalnego;

8. art. 5 ust. 1 pkt 2a u.p.o.l., poprzez niezastosowanie tego przepisu do ustalenia stawki podatku od nieruchomości od wskazanej powierzchni garażu części budynku mieszkalnego w wysokości [...] m2;

9. art. 5 ust. 1 pkt 2e u.p.o.l., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie opodatkowania garażu błędnie oceniono i błędnie podciągnięto pod hipotezę tego przepisu, jako pozostałą części budynku niemieszkalnego, gdy garaż stanowi cześć budynku mieszkalnego;

10. § 1 pkt 2e uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] listopada 2022 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2023 (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2022, poz. [...]), poprzez zastosowanie tego przepisu do ustalenia stawki podatku od nieruchomości od wskazanej powierzchni części budynku mieszkalnego w wysokości [...] m2;

11. § 1 pkt 2a uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] listopada 2022 r., poprzez niezastosowanie tego przepisu do ustalenia stawki podatku od nieruchomości od wskazanej powierzchni garażu części budynku mieszkalnego w wysokości [...] m2.

Mając powyższe na względzie Skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpatrzenie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym, zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania sądowego, według norm przypisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2024 r. Skarżący dodatkowo zarzucili naruszenie:

1) art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 124 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p. a także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i wydanie niezgodnie z prawem decyzji, a to na skutek błędnego uznania, że organ właściwie zastosował stawkę dla garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym;

2) art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ doszło do naruszenia zasady właściwej proporcjonalności wynikającej z art. 2 Konstytucji pomiędzy wynikającym obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznoprawnych (art. 84 Konstytucji), a prawem jednostki własności i jej równej ochrony (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji ) oraz zasady równego nakładania obowiązków podatkowych (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji), w wyniku nadmiernego obciążenia finansowego Skarżącego stawką podatku za garaż znajdujący się w budynku mieszkalnym podatkiem od nieruchomości, przez opodatkowanie Strony skarżącej wyższą stawką podatku dla pozostałych budynków i ich części, zamiast stawką dla budynków mieszkalnych i ich części od garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym;

3) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l., poprzez przyjęcie do garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym, za podstawę prawną decyzji przepisu, który niezgodny jest z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji;

4) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l., poprzez nieprzyjęcie, za podstawę prawną decyzji, tego przepisu do garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym.

W uzasadnieniu Skarżący podkreślili, że Organ podatkowy jest obowiązany do działania na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p) i stosowania, tzw. prokonstytucyjnej wykładni prawa. Powołali art. 8 i art. 84 Konstytucji oraz wskazali na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2023 r. (SK 23/19). Istota problemu, zdaniem Skarżących, w tej sprawie sprowadza się do tego, jakie znaczenie prawne ma stwierdzenie przez sam Trybunał, że przepis, który ma być podstawą oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, jest niezgodny z Konstytucją, przy czym Trybunał orzekł na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2024 r. Skarżący zwrócili uwagę na uprawnienie każdego Sądu rozpoznającego sprawę do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą i Konstytucją RP. Uzasadnienie dla prawa badania konstytucyjności aktu podstawowego przez sąd w procesie kontroli legalności aktu administracyjnego w konkretnej sprawie wynika z art. 8, 178 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP. Te wszystkie racje przemawiają za przyjęciem stanowiska, że również organ w zaskarżonej decyzji miał podstawy do przyjęcia, iż w tym przypadku wskazany przepis nie powinien być tak stosowany, jak to uczynił organ. Nie tylko dlatego, że Trybunat stwierdził, iż przepis ten jest niekonstytucyjny, ale także dlatego, że organ na podstawie wskazanych przepisów może odmówić zastosowania przepisu, który jest niezgodny z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które nie ma zastosowania w tej sprawie (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi, Sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

W sprawie okolicznością bezsporną jest to, że Skarżący nabyli w drodze umowy sprzedaży w udziałach po ½ części na odrębną własność lokal mieszkalny (księga wieczysta nr [...]) wraz z udziałem w prawie własności działki gruntu nr [...], na której budynek jest posadowiony, a także udziały: po 1/13 każdy ze Skarżących w lokalu niemieszkalnym - garażu nr [...], składającym się z jednego pomieszczenia, który to lokal znajduje się na poziomie piwnic budynku (o powierzchni użytkowej [...] m2) i dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] wraz z udziałem w prawie własności działki gruntu nr [...], na której budynek ten jest posadowiony. Powyższe dane znajdują odzwierciedlenie w "Informacji z ewidencji gruntów i budynków" sporządzonej na dzień 7 marca 2023 r. Niewątpliwie dla budynku o funkcji mieszkalnej wydzielone zostały osobne księgi wieczyste dla wszystkich lokali mieszkalnych, natomiast dla lokalu niemieszkalnego o funkcji niemieszkalnej w budynku prowadzona jest odrębna (inna niż księgi wieczyste dla lokali mieszkalnych) księga wieczysta. Sporna w sprawie pozostaje wysokość stawki podatkowej w podatku od nieruchomości, jaka powinna być zastosowana do opodatkowania garażu, stanowiącego przedmiot odrębnej własności Skarżących. Organ zastosował do opodatkowania garażu, jako lokalu niemieszkalnego, stawkę 9,20 zł za m2, przewidzianą dla pozostałych budynków lub ich części. W ocenie Skarżących, należało natomiast zastosować stawkę obowiązującą dla budynków mieszkalnych lub ich części.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, w ocenie Sądu, w sprawie Organy nie naruszyły art. 121 § 1 i art. 122 o.p., które nakazują prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i zobowiązują do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie została również naruszona, sformułowana w art. 191 o.p., zasada swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada ta jest realizowana w pełni wtedy, gdy ocena ta jest oparta na całokształcie materiału dowodowego, wyprowadzone wnioski są zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, nie kolidując z zebranymi w sprawie dowodami, a gwarancję jej realizacji stanowi prawidłowo sporządzone uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji (art. 210 § 1 pkt 6 O.p.). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy podatkowe zgromadziły niezbędny materiał dowodowy, który prawidłowo oceniły, omówiły też ustalony stan faktyczny oraz dowody, na których te ustalenia zostały oparte. Uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 O.p.). Z tych względów, zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania należy ocenić jako niezasadne.

Wskazać należy, że wobec istniejących rozbieżności w orzecznictwie w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości garaży (miejsc postojowych w hali garażowej) stanowiących przedmiot odrębnej własności, usytuowanych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, wypowiedział się NSA w uchwale z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 (dostępnej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, dalej: CBOSA), w której wskazał, że "W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy." – czyli stawki właściwej, jak dla budynków pozostałych (niemieszkalnych).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. W świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części: a) mieszkalnych - 1,00 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 28,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 13,47 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 5,87 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 9,71 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej.

Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2023 r., SK 23/19 (LEX nr 3615776): I. art. 1a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70):

- w zakresie, w jakim umożliwiają, na potrzeby podatku od nieruchomości, uznanie wyodrębnionego garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym, za część budynku o odmiennym niż mieszkalny charakterze, są niezgodne z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

- w zakresie, w jakim uzależniają zastosowanie odpowiednich stawek podatku od nieruchomości do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu od jego wyodrębnienia lub niewyodrębnienia jako przedmiotu odrębnej własności, przez co do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu wielostanowiskowego stanowiącego przedmiot odrębnej własności, zastosowanie ma stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a nie stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, są niezgodne z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji.

W części II tego wyroku orzeczono, że przepisy wymienione w części I, w zakresach tam wskazanych, tracą moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2024 r. Jak stwierdził TK, brak jest w obowiązujących przepisach podatkowych uzasadnienia stanowiska, że sytuacja podatnika może różnić się w zależności od tego, czy posiada miejsce postojowe w garażu stanowiącym odrębną nieruchomość w budynku wielomieszkaniowym, czy też posiada miejsce postojowe przynależne do lokalu mieszkalnego. Oceniane przez TK rozwiązanie skutkuje istotnym zróżnicowaniem poziomu obciążenia majątku podatnika, które na gruncie obecnie ocenianych regulacji prawnych w świetle Konstytucji nie znajduje uzasadnienia. Skutkiem wyroku TK z 18 października 2023 r. jest pozbawienie mocy obowiązującej zakwestionowanych regulacji prawnych w obu wymienionych w sentencji zakresach. Odroczenie wejścia w życie wyroku oznacza, że przepisy, których niekonstytucyjność stwierdził, przestaną obowiązywać od 1 stycznia 2025 r.

Podkreślić należy, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, a zatem wskazującym na utratę mocy obowiązującej wymienionych przepisów z dniem 31 grudnia 2024 r., jednakże w zakresach wskazanych w tym wyroku. Skorzystanie przez Trybunał Konstytucyjny z kompetencji określania innego czasu derogacji niekonstytucyjnej normy prawnej znajduje oparcie w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. Co do zasady orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktu (przepisu) z Konstytucją są skuteczne z mocą wsteczną, niemniej w przypadku podjęcia decyzji o konieczności sięgnięcia do uprawnienia przewidzianego w art. 190 ust. 3 Konstytucji, orzeczenia odraczające termin utraty mocy obowiązującej aktu (przepisu) są wyjątkowo skuteczne ex nunc przez wzgląd na każdorazowo określane przez Trybunał wartości należne do objęcia ochroną. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do pozbawienia praktycznego znaczenia normy konstytucyjnej wyrażonej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, ryzyka powstania zjawiska wtórnej niekonstytucyjności, wznawiania postępowań, w których orzeczenia zapadły w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu niezgodnego z Konstytucją, uzależnienia stosowania niekonstytucyjnego aktu (przepisu) od terminu orzekania, a ostatecznie zaistnienia stanu nierównego traktowania podmiotów prawa będących w tożsamej sytuacji prawnej. Na kanwie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP wypracowano przy tym rozwiązanie stanowiące bufor bezpieczeństwa przed nieuprawnionym nadużywaniem omawianego rozwiązania (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2469/16). Uprawnienie Trybunału Konstytucyjnego odraczania terminu utraty mocy obowiązującej badanego aktu (przepisu) ograniczone jest wyłącznie do przypadków, gdy za jego wykorzystaniem przemawia potrzeba ochrony innych istotnych wartości konstytucyjnych, zagrożonych naruszeniem w razie natychmiastowej derogacji przepisu, co do którego stwierdzona została niekonstytucyjność (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 693/22, CBOSA). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. W omawianym wyroku Trybunał zwrócił uwagę, że dochody podatkowe uzyskiwane przez gminy z podatku od nieruchomości służą zapewnieniu środków na wykonywanie zadań publicznych na tym samym obszarze, na którym znajdują się nieruchomości, których dotyczyłyby potencjalne sprawy wznowieniowe. Ponadto w czasach, kiedy dochody jednostek samorządu terytorialnego ulegają relatywnemu ograniczeniu, a ich zobowiązania wobec wspólnot lokalnych pozostały na niezmienionym poziomie, nieuzasadnione jest natychmiastowe, w trakcie roku budżetowego, obniżanie przypisanych im dochodów podatkowych. Trybunał podziela i podtrzymuje stanowisko wyrażone w jego wcześniejszym wyroku, że odroczenie utraty mocy obowiązującej wynika z konieczności respektowania konstytucyjnie chronionych wartości, takich jak pewność prawa, bezpieczeństwo prawne, współdziałanie władz i zapewnienie zaspokajania potrzeb wspólnoty samorządowej. Będą one w większym stopniu realizowane w sytuacji czasowego pozostawienia w systemie prawa niezgodnych z Konstytucją regulacji, aniżeli w następstwie ich eliminacji z chwilą ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (zob. wyrok z 22 lipca 2020 r., sygn. K 4/19, OTK ZU A/2020, poz. 33). Z kolei wskazanie w sentencji wyroku określonej daty dziennej łączy się z uwzględnieniem przez Trybunał faktu, że stawki podatku od nieruchomości są wyznaczane w skali rocznej. Trybunał uznał za wskazane podkreślić, że poważnych zmian wymaga cały mechanizm opodatkowania nieruchomości.

Odroczenie wejścia w życie wyroku oznacza, że przepisy, których niekonstytucyjność Trybunał stwierdził, przestaną obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. Mając na uwadze, że za odroczeniem utraty mocy obowiązującej wskazanych w wyroku TK przepisów, przemawiają zaakcentowane przez Trybunał istotne względy, zdaniem Sądu, do dnia 1 stycznia 2025 r. obowiązujące przepisy należy wykładać zgodnie z powołaną wyżej uchwałą NSA z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 (por. wyrok NSA z 15 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 677/22, wyrok WSA w Poznaniu z 30 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 206/20, CBOSA).

Wobec powyższego, prawidłowo więc Organ podatkowy zastosował stawki z uwzględnieniem art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. (pozostałe budynki) i § 1 pkt 2 lit. e) uchwały Rady Miejskiej Ś. z [...] listopada 2022 r. (nr [...]) w sprawie określenia wysokości stawek od nieruchomości. Organ ocenił zgromadzony materiał dowodowy, niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do poczynionych ustaleń, a następnie dokonał ich oceny prawnej z zastosowaniem odpowiednich norm prawnych oraz odnosząc się do zarzutów strony skarżącej. Wyjaśnił motywy i argumentację prawną podjętego w tej indywidualnej sprawie rozstrzygnięcia. W konsekwencji nie można również podzielić zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i e) u.p.o.l, § 1 pkt 2 lit. a) i e) uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] listopada 2022 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz naruszenia art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 i art. 84 Konstytucji RP.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.