Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 502/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 par. 2,  art. 134
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 119 pkt 3,  art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 lutego 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/171/2023/1506 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2023 nr SKO.PPŚ/41.5/171/2023/1506 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając m.in. na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. (strona, skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie uznania za nienależnie pobrane świadczenia pielęgnacyjnego, wypłaconego w okresie od 23 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w wysokości 11210,20 zł, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wskazaną powyżej decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r. Prezydent Miasta M. uznał za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne wypłacone w okresie od 23 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w wysokości 11210,20 zł oraz zobowiązał stronę do zwrotu tej kwoty świadczenia wraz odsetkami za opóźnienie. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 22 grudnia 2022 r.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Zostało ono przesłane do organu I instancji listem poleconym nadanym w dniu 9 stycznia 2023 r.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 9 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji została odebrana osobiście przez stronę w dniu 22 grudnia 2022 r. Strona została przy tym pouczona o prawie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że odwołanie strona wniosła w dniu 9 stycznia 2023 r. W celu ustalenia tej daty Kolegium przeprowadziło dodatkowe postępowanie dowodowe, gdyż odbita na pieczęci stempla pocztowego data nadania uznana zastała za nieczytelną. Kolegium sięgnęło tutaj do systemu elektronicznego śledzenia przesyłek, a wydruk z tego systemu, potwierdzający datę nadania w dniu 9 stycznia 2023 r., załączyło do akt administracyjnych.

W konsekwencji Kolegium uznało, że odwołanie zostało wniesione po upływie 14 dni od daty doręczenia odwołania.

Jednocześnie Kolegium odnotowało, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Kolegium zaakcentowało, że stwierdzenie wniesienia odwołania po terminie, wiąże organ administracji, czyniąc niemożliwym i niedopuszczalnym zarazem operowanie jakimkolwiek marginesem swobody. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do stwierdzenia, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie Kolegium skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 2 i art. 134 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta M. z 20 grudnia 2022 r., podczas gdy analiza materiału dowodowego potwierdza, że uchybienie terminu nie nastąpiło z winy skarżącej.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto strona w skardze zwróciła się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi strona zaakcentowała, że według niej termin do wniesienia odwołania przypadał na dzień 9 stycznia 2023 r. O terminie tym skarżąca była przekonana dlatego, że pracownik MOPS, w obecności świadka – T.K. , poinformował skarżącą, że termin do wniesienia odwołania mija w dniu 9 stycznia 2023 r. i do tego dnia skarżąca może nadać pismo w placówce pocztowej. Skarżąca zaakcentowała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło nie z jej winy, a z powodu błędnych informacji przekazanych przez pracownika MOPS-u. W związku z tym skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanego powyżej świadka na okoliczność informacji przekazanych przez pracownika MOPS w M. , co do terminu złożenia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Kolegium wniosło ponadto o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Katowicach stwierdzające uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie uznania za nienależnie pobrane świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego w okresie od 23 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w wysokości 11210,20 zł

Kontrolowane obecnie postanowienie Kolegium zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Powołany przepis obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego, w ramach którego podejmowane są czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny, wskazującej na niedopuszczalność wniesionego odwołania, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia.

Treść art. 134 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Po stwierdzeniu niedotrzymania terminu do złożenia odwołania organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzyć odwołania, ale ma obowiązek wydania postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka odwoławczego prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W realiach rozpoznawanej sprawy dla oceny prawidłowości kontrolowanego postanowienia Kolegium, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, kluczowe znaczenie ma ustalenie daty, w której rozpoczął się bieg terminu na wniesienie odwołania tj. daty doręczenia decyzji organu I instancji. Według ustaleń Kolegium decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 22 grudnia 2022 r. Zdaniem Sądu jest to ustalenie prawidłowe. Wskazana przez Kolegium data doręczenia wynika bowiem jednoznacznie ze znajdującego się w aktach administracyjnych egzemplarza decyzji, na którym skarżąca potwierdziła osobisty odbiór decyzji organu I instancji we wskazanej powyżej dacie. Oznacza to, że 14 dniowy termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 5 stycznia 2023 r.

Tymczasem, jak prawidłowo ustaliło Kolegium, przesyłka polecona zawierająca to odwołanie została nadana dopiero w dniu 9 stycznia 2023 r. (Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą i nie stanowi przedmiotu sporu). Zdaniem Sądu nie budzi więc żadnych wątpliwości to, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z uchybieniem 14 dniowego terminu na jego wniesienie. Kolegium prawidłowo ustaliło zarówno datę, w której doręczono decyzję organu I instancji oraz datę, w której skarżąca wniosła odwołanie i w odniesieniu do tak ustalonego stanu faktycznego sprawy prawidłowo zastosowało art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a.

Wadliwości postanowienia organu odwoławczego skarżąca upatruje w działaniu pracownika organu I instancji, który miał ją pouczyć, że termin na wniesienia odwołania upływa dopiero 9 stycznia 2023 r. Sformułowany na tym tle zarzut skargi nie mógł jednak odnieść skutku wobec jego bezzasadności. Należy bowiem zaakcentować, że w decyzji organu I instancji zawarte zostało jednoznaczne, pisemne pouczenie o 14 dniowym terminie na wniesienie odwołania. Z pouczeniem tym zresztą koresponduje data wskazana przez skarżącą na wstępie jej odwołania (5 stycznia 2023 r.).

Należy jednocześnie zaakcentować, że sytuacja, w której skarżąca pomimo takiego pisemnego pouczenia nie wnosi w terminie odwołania, polegając na rzekomej, sprzecznej z treścią pisemnego pouczenia, dodatkowej informacji przekazanej przez pracownika organu I instancji, uzyskanej już po doręczeniu decyzji, mogłaby co najwyżej być rozważana jako okoliczność przemawiająca za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. Niemniej przywrócenie terminu mogło się odbyć wyłącznie na wniosek skarżącej złożony wraz z odwołaniem. Takiego jednak wniosku skarżąca nie złożyła.

Mając na względzie przedstawione dotychczas rozważania Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w kontrolowanym postanowieniu, które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") dawałyby podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.