Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 354/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 pkt 8, art. 24 ust.2a, art. 24 ust.2 c,
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art.80, art. 138 par.1 pkt 2, art. 138 par.2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. K. i D. K. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta S. decyzją z dnia [...]11.2022 r. nr [...] dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków funkcji budynku o numerze identyfikacyjnym [...] położonego na działce nr [...] obr [...] B., jednostka ewidencyjna [...] z budynku produkcyjno - usługowego i gospodarczego dla rolnictwa na budynek mieszkalny.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że A. i D. K. (dalej zwani "skarżący") złożyli w dniu 13 września 2022 r. wniosek o zmianę oznaczenia budynku ww. na działce [...], obręb B. gmina S. na budynek mieszkalny. Po uzupełnieniu wniosku po uprzednim ich wezwaniu, Starosta dokonał jego zmiany przeznaczenia w ewidencji zgodnie z ich wnioskiem.

Zmiana oznaczenia przedmiotowego budynku nastąpiła z datą wydania ww. decyzji przez organ pierwszej instancji. Skarżący do wniosku dołączyli akt notarialny nr [...] z dnia [...] października 2005 r. sporządzony przez notariusza B. S. prowadzącego Kancelarię Notarialną w S. potwierdzającego zawarcie umowy kupna nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej około [...]m2.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący, nie godząc się z jej rozstrzygnięciem, jednocześnie wnosząc o uchylenie w całości tej decyzji i zobowiązanie organu I instancji do orzeczenia co do istoty, poprzez zmianę w ewidencji gruntów i budynków rzeczywistego charakteru i przeznaczenia działki ewidencyjnej o nr [...] położonej w B. gmina S., dla której jest prowadzona kw. nr [...], że nieruchomość ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym od daty jego nabycia.

Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. decyzją z [...] lutego 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 tj. ze zm., dalej jako "kpa"), art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 oraz art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1846 tj. ze zm., dalej: "ustawa Pgik"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podano, że zasady prowadzenia i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków reguluje art. 24 ust. 2, 2a i 2c ustawy Pgik. Na mocy tych przepisów aktualizacja ewidencji może być dokonana jedynie na dany czas. Tymczasem wnioskodawcy poinformowali, że domagają się zmiany w ewidencji gruntów i budynków od daty nabycia przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z ich oświadczeniem, brak oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków, budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce [...], pozbawił skarżących statusu strony w postępowaniu lokalizacyjnym inwestycji elektrowni wiatrowych, realizowanych w niedużej odległości od ich działki.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że w aktualnie toczącym się przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postępowaniem odwoławczym, również nie ma możliwości zastosowania wprowadzenia zmiany ewidencji wstecz, gdyż na skutek ich działań zaktualizowano ewidencję działki nr [...],obręb [...] B., gm. S. zmieniając dotychczasową funkcję budynku gospodarczego na funkcję budynku mieszkalnego.

Skargę od tej decyzji złożyli do Sądu Administracyjnego w Szczecinie: A. i D. K., zarzucając naruszenie :

- prawa materialnego - art. 24 ust. 2a pkt 1 ppkt a oraz ppkt d w zw. art. 24 ust. 2b pkt 1e oraz pkt 1h ustawy Pgik, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że brak jest możliwości ujawnienia w ewidencji z datą wsteczną funkcji budynku mieszkalnego tj. od daty zawarcia umowy kupna (akt notarialny z 2005r.).

- prawa procesowego - art.138 § 1 pkt 2 i § 2 kpa, art. 7 w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja powinna zostać zmieniona, uwzględniając wniosek stron, ewentualnie uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Uzasadnienie skargi zostało sporządzone w sposób obszerny, przedstawiając rys historyczny, a zarzut skargi sprecyzowano do zagadnienia wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków funkcji budynku z gospodarczego na mieszkalny z datą zawarcia aktu notarialnego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy skarżący D. K. skonkretyzował zarzut, w ten sposób, że domagał się aktualizacji ewidencji jego działki oznaczonej nr [...] obręb [...] B. gm. S. poprzez wprowadzenie zmiany oznaczenia budynku o numerze identyfikacyjnym [...] jedn. ewid. S. , z budynku produkcyjno - usługowego i gospodarczego dla rolnictwa na budynek mieszkalny od daty zawarcia umowy kupna nieruchomości, z uwagi na to, że nie może być stroną w postępowaniu w sprawie lokalizacji elektrowni wiatrowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. zwaną dalej "p.p.s.a."), wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 17.05.1989 r. – Pgik, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że informacje ujawnione w ewidencji gruntów i budynków mają charakter techniczno-deklaratoryjny. W wyroku z 14.11.2007 r. (I OSK 1488/06), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości, co oznacza, iż ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nie może zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu ani nadawać prawa własności do nieruchomości". Podobnie w wyroku z 27.03.2009 r. (I OSK 509/08), NSA podkreślił, że "ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy". Także w wyroku z 28.07.2009 r. (I OSK 1044/08), NSA zaakcentował, że: "organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest ­tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny".

Ewidencja gruntów i budynków powinna zawierać jasno określone i konkretne informacje według rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia

27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 oraz z 2021 r. poz. 922) ,tj.

1. Danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku są:

1) identyfikator budynku;

2) numeryczny opis konturu budynku określony zgodnie z zasadami przewidzianymi dla wyznaczenia powierzchni zabudowy budynku;

3) rodzaj budynku według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej;

4) liczba kondygnacji nadziemnych;

5) liczba kondygnacji podziemnych;

6) pole powierzchni zabudowy;

7) łączne pole powierzchni użytkowej:

a) lokali stanowiących odrębne nieruchomości,

b) lokali niewyodrębnionych,

c) pomieszczeń przynależnych do lokali;

8) identyfikator działki ewidencyjnej, na której budynek jest położony, a w przypadku gdy budynek jest położony na kilku działkach ewidencyjnych - identyfikatory wszystkich działek ewidencyjnych, na których budynek jest położony;

9) oznaczenie dokumentów potwierdzających własność, o ile budynek stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności;

10) numer księgi wieczystej, o ile budynek stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności;

11) adres budynku, jeżeli został określony;

12) oznaczenie jednostki rejestrowej budynków, do której należy budynek, o ile stanowi on odrębny od gruntu przedmiot własności.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków rejestruje jedynie dane podmiotowe i przedmiotowe określone uprzednio w odpowiednim trybie i wynikające z orzeczeń stosownych organów.

Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. Przy czym ujawnienie danych w ewidencji następuje zawsze ze skutkiem ex nunc tj. na przyszłość. Nie ma bowiem prawnej możliwości historycznego skorygowania takich danych. W rezultacie co do zasady data wprowadzenia zmiany w ewidencji nie będzie tożsama z datą zmiany w stanie faktycznym czy prawnym danej nieruchomości.

Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy Pgik, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Pgik, czyli właścicieli nieruchomości lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania.

Kontrolowane przez sąd postępowanie zakończone decyzją wprowadzającą żądane zmiany, było postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów we wnioskowanym zakresie mogła nastąpić wyłącznie po przedłożeniu przez wnioskodawców dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji. Niedozwolona jest zmiana danych ewidencyjnych z mocą wsteczną, tj. wprowadzenie zmian historycznych.

W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, prawidłowo w sprawie odmówiono wprowadzenia wnioskowanej zmiany z datą wsteczną. Słusznie bowiem wywodzi organ odwoławczy, że zmiana może być dokonana jedynie na dany czas tj. na datę złożenia wniosku. W ocenie Sądu aktualizację ewidencji gruntów i budynków należy rozumieć w oparciu o art. 24 ust. 2a i 2c ustawy Pgik, a mianowicie, że zmiany są dokonywane jednie na dany czas. Niedozwolona jest zmiana danych ewidencyjnych z mocą wsteczną, wprowadzenie zmian historycznych lub które na dzień aktualizacji nie figurują w ewidencji.

Niezasadne przy tym pozostają zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 80 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 138 § 2 kpa. Wskazane przepisy nakazują organom ocenę całego materiału dowodowego, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Brak było także podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kpa tj. uchylenie decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia ,bowiem w sprawie zebrano pełny materiał dowodowy niezbędny do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.

Organ II instancji w ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko, nie naruszył żadnych reguł procedury administracyjnej mogącej mieć wpływ na wynik postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.