Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 38/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13,  art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi S. N. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego do rozpoznania wniosku S. N. z dnia [...] o udzielenie informacji publicznej w zakresie pkt 1, 2, 3 i 5 w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, II. stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] lutego 2023 r. S.N. zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego na adres poczty elektronicznej [...] o udostępnienie na wskazany we wniosku adres mailowy, informacji publicznej w zakresie:

1) czy kiedykolwiek toczyło się bądź toczy w chwili obecnej postępowanie dyscyplinarne bądź postępowanie karne (także postępowanie karne prywatnoskargowe) z udziałem SSR J.D.? Jeżeli tak, to jakie zarzuty są stawiane sędziemu w tych postępowaniach, bądź w jakich rolach

w tych sprawach sędzia występuje? Jeżeli postępowania są już zakończone, proszę o udzielenie informacji, w jaki sposób to nastąpiło;

2) w ilu sprawach od roku 2015 do chwili obecnej, w których sędzią referentem był SSR J.D. sąd wyższej instancji oddalił skargi kasacyjne, apelacje od wyroków kończących postępowanie przed sądem pierwszej instancji, a w ilu sprawach uchylił te wyroki, oraz ile łącznie wyroków kończących postępowanie przed sądem pierwszej instancji wydał SO w sprawach, w których sędzią referentem był sędzia J.D.? (z podziałem na poszczególne lata);

3) skanów zarządzeń wydanych przez Prezesa Sądu Okręgowego w okresie od 27 listopada 2017 roku do dnia dzisiejszego;

4) skanów protokołów ze zgromadzeń sędziów w okresie od 27 listopada 2017 roku do dnia dzisiejszego;

5) wydanych przez Prezesa Sądu Okręgowego w okresie od 27 listopada 2017 roku do dnia dzisiejszego decyzji odmawiających udzielenia informacji publicznej;

6) skanu aktu powołania sędziego J.D. do pełnienia funkcji Prezesa Sądu Okręgowego.

W piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. organ odpowiedział na wskazane pytania we wniosku w następujący sposób:

- pytania 1, 3 i 4 nie dotyczą informacji, objętych zakresem działania ustawy

o dostępie do informacji publicznej,

- pytania 2 i 5 dotyczą informacji o charakterze przetworzonym, stąd też ich udzielenie jest uwarunkowane od wykazania przez wnioskodawcę, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej),

- w kwestii pytania 6 – organ przesłał skan aktu powołania do pełnienia funkcji Prezesa Sądu Okręgowego.

Odnosząc się natomiast do pytania nr 2 i 5 organ wyjaśnił, że strona może zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni wykazać, iż udzielenie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dlatego też rozpoznanie wniosku w zakresie tych pytań nastąpi po uzupełnieniu wniosku lub po upływie wskazanego wyżej terminu.

Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. S.N. wniosła o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc w niej o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku z aktami sprawy.

Zdaniem skarżącej, przez nieudostępnienie wbrew ciążącemu obowiązkowi w ustawowym terminie, ani niewydanie w razie potrzeby odmownej decyzji na podstawie art. 1 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ naruszył art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji. Dodała, że skoro jej wniosek dotyczył informacji publicznej, to organ powinien ją udostępnić lub wydać w razie konieczności ochrony innych praw decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że skarżąca, mimo wezwania nie uzupełniła wniosku i nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanych informacji. Zamiast tego, następnego dnia po doręczeniu jej pisma z [...] lutego 2023 r. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Prezes Sądu Okręgowego.

Jednocześnie wskazał, że żądane przez skarżącą informacje, o których mowa w pkt 1, 3 i 4 wniosku nie mają charakteru informacji publicznych

i w konsekwencji nie są objęte zakresem działania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie informacji o ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych lub postępowaniach karnych, w tym również prywatnoskargowych przeciwko sędziemu J.D. lub toczących się z jego udziałem nie ma obiektywnego wpływu na świadomy udział obywateli w życiu społeczeństwa i państwa. Żądane informacje nie mają bowiem związku z funkcją publiczną lub zadaniami wykonywanymi przez wyżej wymienioną osobę w ramach zawodu sędziego. Protokoły Zgromadzeń Ogólnych Sędziów Sądu Okręgowego nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organy te nie są organami pochodzącymi z powszechnych wyborów, a posiedzenia tych organów nie są ogólnie dostępne w rozumieniu art. 18 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odnosząc się do informacji z pkt 2 i 5 wniosku organ uznał je za informacje przetworzone, których udostępnienie uwarunkowane jest wykazaniem istotnego interesu publicznego w ich udostępnieniu, albowiem zbiór takich informacji nie istniał w chwili wniesienia wniosku. Ustalenie zaś ilości spraw, które od 2015 r. toczyły się przed sądem rejonowym, a w których referentem był Sędzia J.D., z podziałem na sprawy, w których wniesione od wydanych wyroków skargi kasacyjne lub apelacje zostały oddalone oraz na sprawy, w których wniesione od wydanych wyroków środki zaskarżenia zostały uwzględnione i skutkowały uchyleniem wyroków i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania oraz ustalenia ilości spraw, w których Sędzia J.D. jako sędzia sądu okręgowego wydał wyroki kończące postępowanie przed sądem pierwszej instancji, a także anonimizacja tak dużej ilości dokumentów, o których mowa w pkt 5 wniosku, tj. decyzji wydanych przez Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznych w okresie od 27 listopada 2017 r. do 13 lutego 2023 r. jest procesem bardzo czasochłonnym, związanym z ponadstandardowym nakładem pracy, w tym koniecznością wyszukania żądanych wyroków, zarządzeń oraz protokołów, zgromadzenia akt spraw, pobrania akt z archiwum oraz dodatkowej analizy treści poszczególnych dokumentów. Powyższe niewątpliwie wiązałoby się z wyłączeniem co najmniej jednego pracownika z możliwości wykonywania innych czynności przez okres kilku dni roboczych. Wobec powyższego, w ocenie organu charakter żądanej informacji oraz znaczy nakład pracy przy jej udostępnieniu doprowadził do wniosku, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przetworzeniem informacji publicznej

w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Natomiast wobec zakwalifikowania żądanej informacji jako przetworzonej obligowało wnioskodawczynię do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, do czego została wezwana przez organ pismem z [...] lutego 2023 r. Pismem tym organ, korzystając z uprawnienia wyrażonego w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poinformował jednocześnie o wydłużeniu terminu rozpoznania wniosku o kolejne 14 dni. Przepisy art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, niemniej zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, przyczyną opóźnienia może być przetworzony charakter żądanej informacji i konieczność ustalenia szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publiczne.

Jednocześnie organ podkreślił, że rozpoznając skargę na bezczynność organu, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Sąd nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kwalifikacji żądanej informacji przetworzonej. Ocena taka może być bowiem dokonywana dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie

w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania

w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania

w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie skarga na bezczynność w zakresie rozpoznania opisanego na wstępie wniosku skarżącej

o udostępnienie informacji publicznej.

Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa ustawa z dnia

z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U.

z 2022 r., poz. 902, dalej jako u.d.i.p.).

Wniesienie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga od strony skarżącej uprzedniego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Wobec powyższego w przypadku skargi na bezczynność dotyczącej udostępnienia informacji publicznej nie stosuje się art. 53 § 2b p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18). Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia należy bowiem odnieść do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności

w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej, brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.

Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację,

w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej

w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem.

Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone

w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu, a nie tylko w sytuacji, gdy je wytworzyły. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Prezes Sądu Okręgowego niewątpliwie należy do podmiotów, na których ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Z mocy art. 10 i art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano natomiast przymiot władzy publicznej, zaś w świetle art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 207 ; określanej dalej jako p.u.s.p.) organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu. Prezes sądu okręgowego należy zatem do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i z tego względu jest obowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.

Analizując wniosek skarżącej z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje

o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą

w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 181/02; wyrok NSA z 20 października 2002 r., II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych

w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).

Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. "Sprawą publiczną" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest szeroko rozumiana działalność organów władzy, zarówno ta wynikająca wprost z przepisów prawa, jak również ta, którą organy podejmują

z własnej inicjatywy, pod warunkiem, że służy ona i jest podejmowana w interesie społecznym.

W ocenie Sądu błędnie organ uznał, iż żądane przez skarżącą informacje w pkt 1 wniosku opisanego na wstępie nie stanowią informacji publicznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że informacjom związanym z publicznoprawną sferą postępowania dyscyplinarnego należy przypisać walor informacji publicznej. Z faktu, że sędzia wykonuje zadania publiczne w zakresie wymiaru sprawiedliwości można wywieść, iż dotyczące go postępowanie dyscyplinarne pozostaje w określonym związku z wykonywaniem zadań publicznych. Wykonywana funkcja publiczna wymaga ochrony godności danego zawodu lub służby oraz zachowania niezbędnego zaufania społecznego. Jednym ze sposobów osiągnięcia tych zamierzeń jest dyscyplinowanie i kontrola osób wykonujących funkcje publiczne oraz określenie wymagań w zakresie standardów zawodowych i etycznych. Informacje dotyczące postępowania dyscyplinarnego sędziów mieszczą się zatem w pojęciu "sprawy publicznej"

w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., pozostają bowiem w ścisłym związku z realizacją zadań publicznych. Przy czym czynności wstępne, sprawdzające podjęte przez rzecznika na skutek skargi zawierającej wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, który nie pochodzi od podmiotu określonego w art. 114 § 1 p.u.s.p., nie wchodzą w zakres postępowania dyscyplinarnego, nie są informacją publiczną (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2018 r., I OSK 511/16, wyrok WSA

w Gliwicach z 11 maja 2015 r., IV SAB/Gl 15/15).

W tożsamy sposób należy ocenić również informacje dotyczące postępowań karnych. Są to informacje, które mają znaczenie przy powołaniu na stanowisko sędziego i wyznaczają również wymogi niezbędne dla dalszego zajmowania tego stanowiska. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 p.u.s.p. na stanowisko sędziego sądu rejonowego może być powołany ten, kto: 1) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych, a także nie był prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe; 2) jest nieskazitelnego charakteru.

Innymi słowy, w przypadku osoby pełniącej funkcję publiczną, jaką jest sędzia, udostępnia się wszystkie dane, które mają związek z pełnieniem funkcji publicznej. Oczywistym jest, że są to takie dane, jak: dane związane z immunitetem, z postępowaniami karnymi i dyscyplinarnymi, przebiegiem kariery zawodowej czy zdolnością do pracy (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 grudnia 2022 r., II SAB/Kr 149/22).

Przy czym podkreślić należy, iż skarżąca nie domagała się w swym wniosku dostępu do akt postępowania dyscyplinarnego czy karnego. Czym innym jest bowiem dostęp do takich akt lub ich części, jako zbioru dokumentów, a czym innym udostępnienie konkretnej informacji publicznej, nawet jeżeli znajduje się ona

w zbiorze takich dokumentów. Nie oznacza to jednak, że zawarte w nich informacje publiczne nie mogą być udostępnione w trybie u.d.i.p. Warunkiem udostępnienia jest skonkretyzowanie wniosku (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r.,

I OSK 779/14, wyrok NSA z 2 czerwca 2015 r., I OSK 2057/14).

Wadliwie również organ ocenił, iż nie stanowią informacji publicznej wydane przez niego zarządzenia, których skarżąca domagała się w formie skanów (pkt 3 wniosku). W ocenie Sądu są to bowiem generalnie dokumenty mające charakter urzędowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. W myśl tego przepisu dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Wspomniane zarządzenia odnoszą się do szerokiego spektrum spraw o charakterze publicznym dotyczących sądu,

a związanych z jego funkcjonowaniem i organizacją, sposobem przyjmowania, przydziału i załatwiania spraw, czy też naborem kandydatów do zatrudnienia, które ze swej istoty są wykorzystywane w relacjach z podmiotami zewnętrznymi. Podlegają one zatem udostępnieniu zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit b, pkt 3 lit. d-g, pkt 4 lit a u.d.i.p. Przy czym oczywiście powyższy obowiązek udostępnienia

w trybie u.d.i.p. nie dotyczy tych zarządzeń, które wytworzone zostały jedynie na potrzeby danego podmiotu i w żaden sposób nie są wykorzystane w stosunku do podmiotów spoza administracji publicznej, a które są kwalifikowane z tego względu przez orzecznictwo jako dokumenty wewnętrzne, w konsekwencji nie stanowią informacji publicznej (por. wyrok NSA z 24 marca 2023 r., III OSK 7683/21).

Nie było natomiast sporne w niniejszej sprawie, iż stanowią informacje publiczną: informacje dotyczące sposobu w jaki zakończyły się postępowania odwoławcze od orzeczeń wydanych przez sędziego wskazanego we wniosku

i liczby spraw zakończonych przez tego sędziego w Sądzie Okręgowym

(pkt 2), decyzje odmawiające udzielenia informacji publicznej (pkt 5) oraz akt powołania na funkcję Prezesa Sądu Okręgowego (pkt 6 ). Są to bowiem informacje podlegające udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d., pkt 3 lit. e., pkt 4 lit. a tiret pierwsze i trzecie u.d.i.p.

Zdaniem Sądu zasadnie uznał organ, iż protokoły zgromadzeń sędziów nie stanowią informacji publicznej. Charakter informacji publicznej będą miały bowiem tylko ostateczne i oficjalne stanowiska zgromadzeń w postaci podjętych uchwały,

a nie protokoły z posiedzeń tych organów. Protokoły te wpisują się bowiem

w pojęcie wspomnianego powyżej dokumentu wewnętrznego o charakterze roboczym. Oceny wyrażane na posiedzeniach organów samorządu sędziowskiego przez poszczególnych sędziów – mające przede wszystkim charakter opiniodawczy i informacyjny, nie zawsze zresztą związane ze "sprawami publicznymi" – nie mają ostatecznego kształtu, podlegają tam dalszym konsultacjom i uzgodnieniom,

a przez to nie są wiążące i nie stanowią oficjalnego stanowiska organu samorządu sędziowskiego w tym przedmiocie. Ponadto wskazać należy na brak ustawowego określenia samego obowiązku protokołowania, jak i treści protokołu. Także z tego powodu nie znajduje zatem uzasadnionych podstaw twierdzenie, że protokół zgromadzenia ogólnego sędziów, tylko dlatego, że został sporządzony, miałby automatycznie obrazować sposób realizacji zadań publicznych. To, co niewątpliwie ma charakter publiczny z prac zgromadzenia, to uchwała i lista oddanych głosów, która jest jawna (art. 35 § 5 p.u.s.p.). Z treści uchwały wynika, czy i jak zgromadzenie zrealizowało jego ustawowe zadania, nie jest więc zasadny argument nawiązujący do kontroli społecznej wypełniania przez zgromadzenie jego zadań, przez możliwość zapoznawania się z treścią protokołów, skoro wystarcza tu znajomość uchwały. Omawianym protokołom charakteru informacji publicznej nie nadaje także treść art. 18 i 19, jak i art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., gdyż te przepisy dotyczą wyłącznie posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w tej sprawie (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 1107/19). Przechodząc do oceny czynności podjętych przez organ w stosunku do wniosku skarżącej, należy podkreślić, iż zgodnie z art. 13 udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż

w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Rozpoczęcie biegu terminu do udostępnienia przez podmiot zobowiązany informacji publicznej w trybie wnioskowym należy łączyć ze zdarzeniem w postaci złożenia wniosku u jego adresata, czyli z datą doręczenia wniosku na piśmie podmiotowi zobowiązanemu (niezależnie od papierowej bądź elektronicznej postaci wniosku), ewentualnie datą zgłoszenia wniosku ustnie. Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, dopóki nie przekształci się w postępowanie

w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, jest postępowaniem niejurysdykcyjnym, prowadzonym wedle reguł procesowych określonych

w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, bez bezpośredniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wydawania decyzji, w zakresie wykraczającym poza odesłania ustawowe. Przyjmuje się jednak, że w odniesieniu do niektórych kwestii, takich jak liczenie terminów załatwiania sprawy, przepisy kodeksowe powinny mieć posiłkowe, odpowiednie zastosowanie, w celu zapewnienia zupełności regulacji prawnej postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W związku

z powyższym 14-dniowy termin na udostępnienie informacji publicznej powinien być liczony z uwzględnieniem w szczególności treści art. 57 § 1 i 4 k.p.a. Ze względu na to, iż jest to termin określony w dniach, którego początkiem jest pewne zdarzenie (najczęściej złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni (w tym wypadku 14) uważa się za koniec terminu. W orzecznictwie i literaturze przyjęto, że dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony, nie jest wliczany do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielania informacji. Jeżeli koniec terminu na udostępnienie informacji publicznej przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (por. M. Wilbrandt-Gotowicz, /w/ A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), U.d.i.p. Komentarz, WKP 2023, t. 9, 12-13 do art. 13 i powołane tamże piśmiennictwo). Skarżąca złożyła wniosek za pośrednictwem poczty mailowej w dniu

12 lutego 2023 r. (niedziela), który został odczytany przez organ w dniu 13 lutego 2023 r. W związku z powyższym mając na uwadze przytoczone powyżej zasady liczenia terminów na gruncie u.d.i.p., termin do udzielenia informacji skarżącej upływał organowi w dniu 27 lutego 2023 r. Wprawdzie w przedłożonych aktach znajduje się opisane na wstępie pismo organu opatrzone tą datą, jednakże nie ma to decydującego znaczenia dla oceny, czy zachowany został termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Przesądzające znaczenia ma bowiem data udostępnienia tego pisma (por. M. Wilbrandt-Gotowicz, op. cit, t. 11 do art. 13 i powołane tamże orzecznictwo), a to nastąpiło w kontrolowanej sprawie dniu 28 lutego 2023 r. Wówczas bowiem został wysłany mail do skarżącej zawierający wspomniane pismo z [...] lutego 2023 r. oraz skan aktu powołania Prezesa Sądu Okręgowego. W tym samym dniu wpłynęła również skarga skarżącej na bezczynność, która – co należy na marginesie zaznaczyć – została przekazana do sądu administracyjnego w dniu

30 marca 2023 r., a więc z przekroczeniem 15 dniowego terminu, określonego w art. 21 pkt 2 u.d.i.p.

W związku z tym, że udzielenie odpowiedzi na wniosek nastąpiło po upływie terminu i to tylko częściowo wobec błędnego uznania, że informacje z pkt 1

i 3 wniosku nie stanowią informacji publicznej przesądza o bezczynności organu. Podkreślić również należy, iż mamy do czynienia z bezczynnością organu również w odniesieniu do tej części wniosku w jakim organ uznał, iż żądane informacje mają charakter przetworzony (pkt 2 i 5 wniosku). Organ bowiem skierował do skarżącej wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego po upływie terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek. Ponadto - wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie - nie podjął żadnych dalszych czynności.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialnotechniczna) – przy założeniu, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania określone w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Odmówienie udostępnienia informacji może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje, ale nie może być udostępniona z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (na skutek ograniczeń określonych w art. 5 u.d.i.p), albo w przypadku informacji przetworzonej, ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego. Tak więc organ, nawet w przypadku uznania2, iż

w sprawie nie występuje ustawowa przesłanka udzielenia informacji publicznej przetworzonej, tj. istnienie po stronie wnioskodawcy "szczególnie uzasadnionego interesu publicznego" powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia, opartą na przepisie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie aktywność organu

w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej co do pkt 2 i 3 ograniczyła się jedynie do wezwania do wykazanie interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej, co było konsekwencją stwierdzenia przez organ, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej nie musi wiedzieć na etapie składania wniosku, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a zatem w momencie formułowania i kierowania wniosku nie jest zobligowany do wskazania powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej

o charakterze przetworzonym i mogą odmówić jej udostępnienia tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie wykaże występowania tej przesłanki (por. wyrok NSA

z 11 września 2012 r., I OSK 1015/12). W razie niewykazania jednak przez wnioskodawcę interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem żądanej informacji publicznej organ powinien we własnym zakresie zbadać jego istnienie

i dopiero w razie ustalenia jego braku na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej, a następnie szczegółowo wyjaśnić tę kwestię w uzasadnieniu wydanej decyzji (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2011 r. I OSK 402/11, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 24 listopada 2011 r., II SA/Go 667/11).

Reasumując, skoro żądane w pkt 2 i 5 wniosku skarżącej informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. (okoliczność ta w sprawie nie była sporna), to prawidłowe jego załatwienie wymagało od organu bądź ich udostępnienia w żądanej formie, bądź wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia. Wydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji jest bowiem konieczne także w sytuacji, gdy żądane informacje stanowią informacje przetworzoną, a nie mogą być udostępnione z powodu braku ich "szczególnej istotności dla interesu publicznego", jak wymaga tego art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Innymi słowy, brak wymogu przewidzianego w powyższym przepisie dla udostępnienia informacji przetworzonej nie zwalniał organu z obowiązku wydania decyzji odmownej. Przy czym podkreślić należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność w udostępnieniu informacji sąd administracyjny nie ocenia czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, ale jedynie czy organ pozostaje w stanie zaskarżalnej bezczynności. Dopiero w przypadku wydania decyzji odmownej, po wyczerpaniu trybu kontroli instancyjnej i wniesieniu skargi do sądu, w postępowaniu wszczętym skargą na decyzję możliwa będzie ocena prawna co do charakteru informacji publicznej jako informacji przetworzonej i spełnienia przez wnioskodawcę, wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., przesłanki jej uzyskania w postaci wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 17 listopada 2016 r., II SAB/Go 99/16). Ocenie sądu w niniejszej sprawie podlegało jedynie czy żądana informacja jest informacją publiczną, a jeżeli tak, to czy została udostępniona bądź czy została wydana decyzja odmowna. Tylko te czynności bowiem uwalniałyby organ od zarzutu bezczynności w sprawie. Z zarzutu bezczynności nie zwalniało organu pismo z [...] lutego 2023 r. z żądaniem wykazania przez skarżącą przesłanki

z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ powinien był – wobec braku reakcji skarżącej na wezwanie - we własnym zakresie dokonać badania tej przesłanki i w przypadku uznania, że udostępnienie informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego wydać decyzję odmowną, oczywiście tylko w przypadku podtrzymywania stanowiska co do przetworzonego charakteru żądanej informacji. W aktach załączonych do odpowiedzi na skargę brak jest takiej decyzji i do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie organ takiej decyzji również nie przedłożył sądowi administracyjnemu.

W związku z powyższym niewątpliwe organ dopuścił się bezczynności, co stwierdzono w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd – stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z [...] lutego 2023 r. w zakresie pkt 1, 2, 3 i 5 w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I wyroku). Brak było podstaw do nakazywanie udostępnienia skanu wspomnianego aktu powołania (pkt 6 wniosku), gdyż ten został przesłany skarżącej w dniu złożenia przez nią skargi. Natomiast jeśli chodzi o protokół zgromadzenia Sąd uznał, iż nie stanowi on informacji publicznej. W tej części skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku).

Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek

z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności

z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por.

B. Adamiak i J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., jest taki stan,

w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, albowiem nieuwzględnienie wniosku skarżącej nie wynikało z celowego działania organu, który podjął czynności w sprawie, dokonując jednak częściowo błędnej kwalifikacji wniosku w świetle przepisów u.d.i.p. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a.