Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 266/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wnioskiem z (...) r. M. S. (dalej: "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca") wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Decyzją z (...) r. nr (...) Prezydent Miasta K. (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") – wskazując w podstawie prawnej na: art. 7 ust. 1, 1a i 5 w zw. z art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966; dalej w skrócie: "u.d.m."), a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.; dalej w skrócie: "rozp.dod.mieszk.") – przyznał Wnioskodawczyni na okres 6 miesięcy od 01 stycznia (...) r. do 30 czerwca (...) r. dodatek mieszkaniowy w wysokości miesięcznie (...) zł, w tym (...) zł ryczałtu na zakup opału.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta wyjaśnił, że na podstawie danych przedstawionych we wniosku oraz w deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego stwierdzono, że Wnioskodawczyni spełnia wszystkie warunki dla uzyskania dodatku mieszkaniowego w rozumieniu przepisów o dodatkach mieszkaniowych. Na podstawie danych zawartych w deklaracji o dochodach ustalono średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego Wnioskodawczyni w wysokości (...) zł oraz dochód miesięczny na jedną osobę w wysokości (...) zł (gospodarstwo domowe Wnioskodawczyni jest jednoosobowe). Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 26.56 m². We wniosku z (...) 2014 r. zarządca budynku potwierdził wydatki mieszkaniowe na kwotę (...) zł, natomiast szczegółowy wykaz tych wydatków zawarty został w arkuszu kontrolnym rozliczenia składników wydatków na mieszkanie.

Dalej organ I instancji wskazał, że w związku z tym, iż Wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu niewchodzącym w mieszkaniowy zasób Miasta K., zgodnie z art. 6 ust. 6 pkt 2 u.d.m. dokonano korekty wydatków zużycia zimnej wody i nieczystości płynnych do wysokości, jaka obowiązywałaby dla tego lokalu, gdyby wchodził on w skład zasobu mieszkaniowego gminy, przyjmując normę zużycia 5,4 m3/osobę/m-c oraz aktualnie obowiązującą opłatę za dostarczenie 1 m3 zimnej wody i odprowadzenie nieczystości płynnych. Korekty dokonano zgodnie z uchwałą nr (...) Rady Miasta K. z (...) r. w sprawie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków za rok 2013 r., na podstawie której ustalono obowiązujące ceny za dostarczanie zimnej wody (4,17 zł/m3) i za odprowadzanie ścieków (6,89 zł/m3). Skorygowana kwota wydatków z tego tytułu wyniosła (...) zł. Pozostałe wydatki wyszczególnione we wniosku z (...) 2014 r. pozostawiono bez zmian. W rezultacie ustalono, że skorygowana kwota wydatków mieszkaniowych Wnioskodawczyni za ostatni miesiąc wyniosła ogółem (...) zł. Ponadto z uwagi na to, że lokal Wnioskodawczyni nie jest zaopatrzony w instalację gazu przewodowego, organ przyznał jej, zgodnie z art. 6 ust. 7 u.d.m., ryczałt na zakup opału, stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Na podstawie przedstawionej faktury VAT za zużycie energii elektrycznej ustalono cenę za 1 kWh (0,6092 zł), która zgodnie z § 3 pkt 3 rozp.dod.mieszk. stanowiła podstawę wyliczenia przysługującego ryczałtu, który wyniósł (...) zł (10 kWh x (...) zł). Zatem łączna kwota wydatków mieszkaniowych wraz z przysługującym ryczałtem na zakup opału wyniosła (...) zł.

Powołując się na art. 6 ust. 1 u.d.m. Prezydent Miasta wyjaśnił, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego (ewentualnie powiększonymi o przysługujące ryczałty), a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości (w gospodarstwie jednoosobowym) 15% dochodów gospodarstwa domowego. Na podstawie powyższych danych wyliczono, że dodatek mieszkaniowy wynosi (...) zł (kwota wydatków mieszkaniowych, tj. (...) zł –(...) zł, tj. 15% dochodów gospodarstwa domowego Wnioskodawczyni).

Od opisanej decyzji Prezydenta Miasta, Wnioskodawczyni złożyła odwołanie podnosząc, że przyznany dodatek mieszkaniowy został obniżony o (...) zł w porównaniu z dodatkiem za poprzednie półrocze. Jej zdaniem nadpłata roczna w wysokości (...) zł za centralne ogrzewanie winna być dzielona na 12 miesięcy, a nie, jak uczynił to organ I instancji, przez 3 miesiące. Tym samym dochodem miesięcznym jest kwota (...) zł, a nie, jak ustalił organ I instancji – (...) zł. Wnioskodawczyni wskazała również, że ma dopłaty do wody – zużycie dużej ilości ciepłej wody związane jest z leczniczym działaniem hydromasaży wodnych w chorobie SM (stwardnienie rozsiane). Wnioskodawczyni przedstawiła własne wyliczenie dodatku mieszkaniowego, który w jej ocenie winien wynosić (...) zł.

Decyzją z (...) r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "SKO" lub "organ II instancji") – wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 2, art. 3 ust.1, 2 i 3, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1, 3, 4, 4a, 7 i 9, art. 7 ust. 1 u.d.m., a także § 2 ust. 1 pkt 2 rozp.dod.mieszk. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta.

W uzasadnieniu SKO podzieliło ustalenia organu I instancji co do wysokości należnego Wnioskodawczyni dodatku mieszkaniowego. Nadto wskazało, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego został złożony (...) 2014 r., a więc do wyliczenia wysokości tego świadczenia uwzględnia się dochód osiągnięty w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. od (...) 2014 r. do (...) 2014 r. W dniu 04 września 2014 r. nastąpiło rozliczenie kosztów centralnego ogrzewania (dalej w skrócie: "c.o.") za okres (...) 2013 r. do (...) 2014 r. W wyniku tego rozliczenia Wnioskodawczyni miała nadpłatę w wysokości (...) zł, zaksięgowaną w dniu 30.09.2014 r. W ustawie o dodatkach mieszkaniowych nie zdefiniowano pojęciu "przychód", z związku z czym należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 26 lipcu 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.). W myśl art. 11 ust. 1 tej ostatniej ustawy przychodem są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Wobec tego, w ocenie SKO, nadpłata za c.o. jest przychodem w rozumieniu art. 3 ust. 3 u.d.m., gdyż są to pieniądze otrzymane przez podatnika (osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy). Kwota nadpłaty jest zatem przysporzeniem majątkowym osiągniętym w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, co oznacza, że jest to przychód w rozumieniu ww. przepisu. Powyższe potwierdza pismo K. Spółdzielni Mieszkaniowej (dalej jako: "Spółdzielnia") z (...) r., z którego wynika, że wynik rozliczenia (nadpłatę) Wnioskodawczyni może uwzględnić przy najbliższej wpłacie czynszu. Organ II instancji podkreślił, że w zdaniu drugim przepisu art. 3 ust. 3 u.d.m. wymieniono enumeratywnie, jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu. Jest to wyliczenie wyczerpujące i nie jest możliwa jego wykładnia rozszerzająca. Wśród tych wyliczeń nie wymieniono kwoty nadpłaty z tytułu centralnego ogrzewania. W związku z tym kwoty ww. nadpłaty nie można pominąć przy określeniu dochodu osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy. SKO zaznaczyło, że pogląd, iż nadpłata z tytułu rozliczenia c.o. jest wliczana do dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 u.d.m., znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

M. S. zaskarżyła opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o "zwrot niewłaściwie zabranej kwoty dodatku mieszkaniowego". W uzasadnieniu Skarżąca powtórzyła zarzuty odwołania, że obecnie przyznany dodatek mieszkaniowy został niesłusznie obniżony o (...) zł miesięcznie w porównaniu z dodatkiem za poprzednie półrocze. Wskazała, że Spółdzielnia pobrała od niej przedpłatę na c.o. w kwocie (...) zł; koszty za c.o. wyniosły (...) zł, a zatem powstała nadpłata w kwocie (...) zł. Skarżąca podkreśliła, że powyższa nadpłata nie jest jej dochodem, ponieważ są to środki finansowe Skarżącej, które najpierw od niej pobrano, a następnie zwrócono jako niewykorzystaną nadwyżkę. Do skargi załączyła m.in. kserokopię rozliczenia za c.o. i za wodę.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z (...) r. Skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w skardze, podkreślając raz jeszcze, że zwrócona nadpłata za centralne ogrzewanie nie stanowi jej dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA").

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji SKO w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że nie może się ona ostać w obrocie prawnym, jako oparta na błędnej wykładni prawa materialnego, która zdeterminowała zbyt wąski zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie, przez co doszło także do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.).

Zaskarżona decyzja SKO i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 z późn. zm.), które normują materialnoprawne oraz proceduralne aspekty przyznawania i ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych. W świetle tych unormowań jednymi z kluczowych zagadnień przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego są prawidłowe ustalenie dochodu gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy oraz jej wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego.

W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zarówno sposób ustalenia dochodu gospodarstwa domowego Wnioskodawczyni, jak i jej wydatków związanych z ponoszeniem opłat związanych z zamieszkiwaniem w lokalu – do którego, jak wskazano we wniosku, przysługuje Skarżącej tytuł prawny w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego – było przedmiotem sporu pomiędzy Wnioskodawczynią, a organami administracji. Spór ten, jak pokazuje zwłaszcza treść odwołania, ogniskował się, z jednej strony, wokół niezasadnego, zdaniem Skarżącej, doliczenia przez organy do dochodu kwoty nadpłaty za centralne ogrzewanie za okres od (...) 2013 r. do (...) 2014 r., w wysokości (...) zł, zwróconej Skarżącej we wrześniu 2014 r. (zarzut ten powtórzono następnie w skardze), oraz, z drugiej strony, nieuwzględnienia w wydatkach mieszkaniowych Skarżącej kwoty niedopłaty za wodę za okres (...) 2014 r.– (...) 2014 r., która według rozliczenia z sierpnia 2014 r. wyniosła 791,38 zł (ten zarzut nie został już w skardze powtórzony).

Odnosząc się zatem kolejno do tych spornych kwestii i rozpoczynając od kontroli ustaleń organów dotyczących osiągniętego przez Skarżącą dochodu, należy stwierdzić, że zgodnie z definicją legalną tego pojęcia zawartą w art. 3 ust. 3 u.d.m., za "dochód" uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

Na gruncie cytowanego przepisu ustawy o dodatkach mieszkaniowych w orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że określenie w tej ustawie "dochodu" jako "wszelkich przychodów" oznacza, że zaliczone są do niego wszystkie przysporzenia majątkowe (poza wyjątkami wymienionymi w ustawie) uzyskane faktycznie w okresie przyjmowanym do wyliczenia średniego dochodu (zob. wyrok NSA z 20.11.2009 r., I OSK 1020/09; por. też wyrok NSA z 05.05.2011 r., I OSK 242/11 – CBOSA). Za dochód należy uznać zatem wszystkie przychody finansowe uzyskane w okresie przyjmowanym do wyliczenia dodatku mieszkaniowego (tj. w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku), które mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków mieszkaniowych. Bez znaczenia pozostaje przy tym, za jaki okres ubiegającemu się o dodatek mieszkaniowy przysługiwały przychody faktycznie uzyskane (wypłacone) w trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku. Istotne jest jedynie to, że świadczenia, bez względu na okres, za jaki przysługiwały, rzeczywiście zasiliły budżet gospodarstwa domowego wnioskodawcy we wskazanym okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (zob. wyrok WSA z 14.06.2011 r., II SA/Po 331/11, CBOSA, i tam przywołane orzecznictwo).

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że organy obu instancji zasadnie zaliczyły nadpłatę z tytułu rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania (stwierdzoną za okres (...).2013 r.– (...) 2014 r., w wysokości (...) zł) do dochodu Skarżącej w rozumieniu art. 3 ust. 3 u.d.m. Kwota tej nadpłaty została bowiem Skarżącej zwrócona (zaliczona na poczet opłat – k. 2 akt adm. I inst.) (...) 2014 r. – czyli we wskazanym w art. 7 ust. 1 u.d.m. okresie 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku – a sama nadpłata nie została wymieniona w wykazie świadczeń podlegających wyłączeniu z dochodu, zawartym w art. 3 ust. 3 zd. drugie u.d.m.

Odnosząc się zaś do zarzutu Skarżącej o dwukrotnym wykazaniu tej samej kwoty (równej kwocie nadpłaty) jako dochód – raz przy pobieraniu zaliczek na poczet opłat za centralne ogrzewanie, a drugi raz przy ich końcowym rozliczeniu – należy wyjaśnić, że, jak wynika z twierdzeń Skarżącej, już wcześniej pobierała ona dodatek mieszkaniowy – ostatnio (przed okresem, którego dotyczy zaskarżona decyzja) w okresie od (...) 2014 r. do (...) 2014 r. Do wyliczenia dodatku na ten okres ((...) 2014 r.– (...) 2014 r.) uwzględniane były (najpewniej) dochody Skarżącej z okresu od (...) 2014 r. do (...) 2014 r., a więc wysokość przysługującej jej renty, w tym także ta część tego świadczenia, która była wydatkowana jako zaliczka na poczet opłat za c.o. Zwracana we wrześniu 2014 r. kwota nadpłaty ((...) zł) była zatem już uprzednio uwzględniona jako dochód przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego na okres od (...) 2014 r. do (...) 2014 r., co mogłoby wskazywać, na pierwszy rzut oka, że kwota 220,60 zł jest obecnie ponownie liczona ("drugi raz wykazywana") jako dochód przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego na obecny okres: od (...) 2015 r. do (...) 2015 r. Należy jednak zauważyć, że przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego na poprzedni okres ((...) 2014 r.– (...) 2014 r.) przyjmowano de facto zawyżone wydatki Skarżącej na opłaty za c.o., gdyż okazało się, że pobierana wówczas zaliczka była wyższa niż rzeczywiste koszty centralnego ogrzewania, co miało przełożenie na wyliczenie wysokości przyznanego świadczenia. Wielkość wydatków mieszkaniowych ma bowiem wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego. W sytuacji zatem, gdy przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego w poprzednim okresie przyjęto zawyżone wydatki mieszkaniowe, to obecnie zwrot nadpłaty z tytułu rozliczenia opłat za c.o. musi być potraktowany jako dochód w rozumieniu art. 3 ust. 3 u.d.m., brany pod uwagę przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego w następnym (kontrolowany tu) okresie (analogicznie: wyrok WSA z 28.03.2014 ., III SA/Łd 9/14, CBOSA).

Argumentację tę wspiera trafne spostrzeżenie co do prawnego charakteru nadpłaty (za c.o. lub inne "media") dokonanej na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 06 września 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 277/06 (CBOSA), w którym nadpłatę tę zdefiniowano jako wierzytelność osoby ubiegającej się o dodatek w stosunku do tejże spółdzielni. Wierzytelność taka może zostać zaspokojona w drodze wzajemnego potrącenia z wierzytelnością spółdzielni wynikającą z zobowiązań "czynszowych" lub w drodze spełnienia świadczenia (wypłaty) przez spółdzielnię. Brak zatem przeszkód, aby zaspokojenie wierzytelności osoby ubiegającej się o dodatek uznać za dochód rozumieniu art. 3 ust. 3 u.d.m. Skoro zaspokojenie przez spółdzielnię wierzytelności z tytułu nadpłaty za c.o. polega na zwiększeniu aktywów lub umniejszeniu pasywów osoby ubiegającej się o dodatek, to stanowi ono przychód, który powinien zostać uwzględniony przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego – o ile miał miejsce w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku (art. 7 ust. 1 u.d.m.). Por. też orzeczenia przywołane w zaskarżonej decyzji (wyroki WSA z 31.03.2009 r., II SA/Go 55/09 oraz z 13.02.2013 r., III SA/Łd 1059/12 – CBOSA).

W przywołanym wcześniej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 marca 2014 r. o sygn. akt III SA/Łd 9/14 zwrócono uwagę na jeszcze jeden aspekt rozliczeń z tytułu opłat za tzw. media (wodę, ścieki, c.o. itd.) – istotny także w niniejszej sprawie – a mianowicie taki, że rozliczenie z tego tytułu (w stanie faktycznym przywołanego wyroku: rozliczenie za zużycie wody i odprowadzanie ścieków) może się zakończyć bądź nadpłatą, bądź niedopłatą. W przypadku gdyby okazało się, że pobierana zaliczka na zużycie wody i doprowadzanie ścieków (tu odpowiednio: na koszty c.o.) była za niska w okresie rozliczeniowym, to wnioskodawca byłby zobowiązany uiścić dopłatę i kwota tej dopłaty stanowiłaby wydatek mieszkaniowy uwzględniany przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego. Skoro zatem niedopłata byłaby wydatkiem, o którym mowa w art. 6 ust. 3 i 4 u.d.m., to także zwracana nadpłata winna być dochodem w rozumieniu art. 3 ust. 3 u.d.m., który należy uwzględnić przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego.

Przechodząc do oceny prawidłowości dokonanej przez organy weryfikacji wydatków Wnioskodawczyni podlegających uwzględnieniu przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 3 u.d.m. wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, do których ustawodawca zaliczył w art. 6 ust. 4 u.d.m.: (1) czynsz; (2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej; (3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną; (4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego; (5) inne niż wymienione w pkt 1–4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego; (6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych; (7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. W myśl art. 6 ust. 4a u.d.m. nie stanowią wydatków, o których mowa w ust. 4, wydatki poniesione z tytułu: (1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; (2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Jeżeli zaś osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje – tak jak Skarżąca w rozpoznawanej sprawie – w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: (1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; (2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.

W świetle przytoczonych regulacji nie ulega wątpliwości, że przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się m.in. wydatki z tytułu opłat za wodę oraz odbiór nieczystości płynnych (art. 6 ust. 4 pkt 6 u.d.m.). W ocenie Sądu do tej samej kategorii należą wydatki związane z koniecznością pokrycia ewentualnej niedopłaty z tego tytułu za poprzedni okres rozliczeniowy. W rezultacie kwota takiej niedopłaty powinna być, co do zasady, brana pod uwagę przy ustalaniu kwoty wydatków uwzględnianych przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego na kolejny okres (podobnie: wyrok WSA z 28.03.2014 ., III SA/Łd 9/14, CBOSA).

W niniejszej sprawie Skarżąca stwierdziła w odwołaniu: "Szkoda, że urzędnicy nie zauważyli moich dopłat do wody. Za poprzednie półrocze było (...) zł, a za okres (...) 14 r.– (...) 14 r. było (...) zł razem (...) zł". Organ II instancji – uchybiając obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 8, art. 11 i art. 15 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. – do tej kwestii w ogóle się nie odniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem, w ocenie Sądu, wskazana okoliczność mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu należy podkreślić, że w świetle ogólnych zasad postępowania administracyjnego organ administracji jest zobowiązany każdorazowo dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). W tym celu powinien, w pierwszej kolejności, w sposób wyczerpujący zebrać cały niezbędny dla prawidłowego załatwienia sprawy materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), by następnie na jego podstawie ocenić, czy zostały udowodnione okoliczności istotne dla jej końcowego rozstrzygnięcia (art. 80 k.p.a.). Wreszcie, dokonanym ustaleniom i ocenom organ winien dać wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. winno obejmować uzasadnienie faktyczne, zawierające w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ winien w uzasadnieniu zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz umotywować jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności wskazać, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Obowiązek sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji wiąże się ponadto z wyrażoną w art. 11 k.p.a. ogólną zasadą przekonywania (perswazji), która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w przedstawianiu motywów swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy względnie odmawiają lub przyznają uprawnienia (np. świadczenia) w mniejszym wymiarze niż wnioskowano. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stanowi podstawę do stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jest to tym bardziej usprawiedliwione, że wszelkie uchybienia organu w ww. zakresie godzą zarazem w zasadę ogólną z art. 8 k.p., w świetle której organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Analogiczne obowiązki spoczywają na organie odwoławczym (art. 140 k.p.a.), który zgodnie z zasadą ogólną dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) winien sprawę przedłożoną jemu na skutek odwołania rozpoznać ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy powinien także odnieść się do zarzutów odwołania, co stanowi kolejny z obowiązków mieszczących się w wyżej powołanej zasadzie dwuinstancyjności postępowania. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu (por. wyrok WSA z 18.08.2010 r., IV SA/Wa 622/10, CBOSA). Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności (por. wyrok NSA z 27.05.1998 r., IV SA 1130/96; a także wyroki WSA: z 05.11.2010 r., I SA/Wa 539/10; z 02.12.2008 r., II SA/Rz 502/08; z 05.03.2014 r., IV SA/Po 1084/13 – CBOSA). Godzi się zauważyć, że powinność odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów podniesionych w odwołaniu stanowi refleks bardziej ogólnego obowiązku – spoczywającego na każdym organie administracji rozstrzygającym sprawę (tak w pierwszej, jak i w drugiej instancji) w ramach motywowania wydanej decyzji – ustosunkowania się do wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Wykonanie tego obowiązku winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów może stanowić naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji (por. wyrok WSA z 20.11.2007 r., II SA/Bd 786/07, CBOSA).

Wskazanym wyżej powinnościom procesowym organy orzekające w niniejszej sprawie nie uczyniły zadość, jeśli idzie o wyjaśnienie, czy wydatki Skarżącej na pokrycie niedopłaty za wodę i odprowadzanie ścieków ("kanalizację") – stwierdzonej w rozliczeniu z (...) 2014 r. za okres od (...) 2014 r. do (...) 2014 r. (k. 3 akt adm. I inst.), a ujawnionej na spółdzielczym koncie opłat Skarżącej w dniu (...) 2014 r., w łącznej kwocie (...) zł + (...) zł = (...) zł (k. 2 akt adm. I inst.) – nie powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu przedmiotowego dodatku mieszkaniowego.

Należy zauważyć, że w odniesieniu do wydatków – inaczej niż w przypadku dochodów (art. 7 ust. 1 u.d.m.) – ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie wskazuje wyraźnie, wydatki za jaki okres podlegają uwzględnieniu przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, poprzestając na ogólnej formule z art. 6 ust. 3 u.d.m., że chodzi o "świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego". W ocenie Sądu, takiego wskazania nie można upatrywać w treści pkt 12 wzoru wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. u. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.) – który wymaga podania przez wnioskodawcę ("według okazanych dokumentów") łącznej kwoty wydatków na mieszkanie "za ostatni miesiąc", czyli, jak wynika z objaśnienia zawartego w przypisie***) do tego punktu, za "miesiąc, w którym składany jest wniosek".

Cytowany punkt wzoru wniosku nie może być odczytywany jako ograniczający kategorie wydatków podlegających uwzględnieniu przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego tylko do tych wydatków, które zostały poniesione w miesiącu, w którym składany jest wniosek. Przede wszystkim dlatego, że postanowienie to, tak jak i pozostałe regulacje ww. rozporządzenia, muszą być wykładane przez pryzmat upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9 u.d.m. W myśl ust. 1 tego artykułu, Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi: 1) [utracił moc – uw. Sądu]; 2) sposób ustalania wysokości ryczałtu na zakup opału; 3) wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego; 4) wzór deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego. Wskazane rozporządzenie, zgodnie z art. 9 ust. 2 u.d.m., powinno określać w szczególności: 1) szczegółowe rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych: najemców, członków spółdzielni mieszkaniowych, właścicieli domów jednorodzinnych, właścicieli budynków i lokali mieszkalnych, osób zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny oraz najemców i podnajemców opłacających czynsz wolny; 2) sposób ustalania i maksymalną wysokość ryczałtu na zakup opału dla gospodarstw domowych, których lokale mieszkalne nie są wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody oraz gazu przewodowego; 3) dane, które powinny być zawarte we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a w szczególności dotyczące osoby ubiegającej się o ten dodatek, zajmowanego lokalu mieszkalnego i jego technicznego wyposażenia oraz miesięcznych wydatków za ten lokal; 4) dane, które powinny być zawarte w deklaracji o dochodach, a w szczególności dane dotyczące osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego, ich miejsca pracy bądź nauki oraz wysokość ich dochodu.

Cytowany art. 9 u.d.m. w aktualnym brzmieniu nie upoważnia do jakiegokolwiek ograniczania – w drodze rozporządzenia – wydatków podlegających uwzględnieniu przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego. Dotyczący tej kwestii art. 9 ust. 1 pkt 1 u.d.m. – który pierwotnie delegował na Radę Ministrów określenie szczegółowego wykazu i wysokości wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego – został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 09 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05 (OTK-A 2006, nr 5, poz. 55), uznany za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji i z dniem 18 maja 2006 r. utracił moc obowiązująca (Dz. U. Nr 84, poz. 587). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał zaznaczył, że "utrata mocy obowiązującej uznanego za niezgodny z Konstytucją przepisu ustawowego, upoważniającego do wydania rozporządzenia, automatycznie pociąga za sobą także utratę mocy obowiązującej wydanego na jego podstawie rozporządzenia. Zatem stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, sprawia, że tym samym tracą moc obowiązującą wydane na jego podstawie przepisy rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych. Jako podstawa wydania tego rozporządzenia został wskazany cały art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bez wyszczególnienia, które przepisy zawarte w art. 9 ustawy są podstawą poszczególnych przepisów rozporządzenia. Ustalenie, które przepisy tego rozporządzenia tracą moc obowiązującą, jest zadaniem organów powołanych do stosowania prawa, w szczególności – sądów." Niezależnie od tego Trybunał orzekł wyraźnie o niezgodności z art. 6 ust. 1 u.d.m. – a w konsekwencji i o utracie mocy obowiązującej – przepisu § 2 ust. 2 rozp.dod.mieszk. Ponadto podkreślił, że "niezależnie od uregulowanej w sposób wysoce skomplikowany, a wskutek tego wysoce niejasny (m.in. w związku z wadliwością zastosowanej terminologii), metody ustalania wysokości dodatku mieszkaniowego, można przyjąć, że możliwe jest ustalenie wysokości dodatku wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych".

W świetle przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, żaden z formalnie pozostawionych w mocy przepisów rozporządzenia o dodatkach mieszkaniowych nie może być interpretowany jako "uzupełniający" przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych w zakresie ustalania (ograniczania) kategorii wydatków – zarówno w aspekcie przedmiotowym (rodzaj wydatku), jak i temporalnym (moment poniesienia wydatku) – stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. Przeciwne stanowisko byłoby w istocie równoznaczne z uznaniem, że rola art. 9 u.d.m. przewidującego wydanie tego rozporządzenia polega na upoważnieniu Rady Ministrów do wprowadzenia odstępstw od regulacji ustawowej. W ten sposób przepisy rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych w samoistny sposób kreowałyby, odrębny od ustawowego, reżim określania wysokości dodatku mieszkaniowego. Innymi słowy – normy o charakterze wykonawczym determinowałyby treść norm ustawowych. Taką możliwość zaś Trybunał wyraźnie wykluczył, jako "oczywiste naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa".

Wobec powyższego punkt 12 wzoru wniosku stanowiącego załącznik nr 1 do rozp.dod.mieszk. musi być, w ocenie Sądu, interpretowany – zresztą jak, co do zasady, każdy element wzoru, formularza itp., zawartego w akcie normatywnym – jako regulacja o charakterze stricte "technicznym", porządkowym, nie wprowadzająca nowych treści normatywnych, a jedynie odzwierciedlająca i strukturyzująca w postaci owego wzoru (formularza itp.), treści wynikające z danego aktu lub innych aktów normatywnych. Zatem to postanowienie wskazuje jedynie, jakie dane i jakie dokumenty – mianowicie: te dotyczące wydatków za miesiąc, w którym składany jest wniosek – powinny się znaleźć we wniosku. Nie przesądza natomiast, czy wszystkie te dane i dokumenty będą – ani, co tu szczególnie istotne: czy tylko one mogą – stanowić podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego.

Inne rozumienie pkt 12 wzoru wniosku prowadziłoby także do sprzeczności z przepisem art. 9 ust. 2 pkt 3 u.d.m., który nakazując określenie w rozporządzeniu danych, które powinny być zawarte we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazuje, iż w szczególności chodzi o dane dotyczące "miesięcznych wydatków" za lokal, a nie tylko wydatków "za miesiąc, w którym składany jest wniosek".

Ponadto ograniczenie kategorii uwzględnianych wydatków tylko do tych, które zostały poniesione w miesiącu składania wniosku, czyniłoby w istotnym zakresie dysfunkcjonalną regulację § 2 ust. 3 rozp.dod.mieszk., w myśl której wydatki naliczone i ponoszone za okres dłuższy niż jeden miesiąc przelicza się na okresy miesięczne. Przykładowo bowiem w przypadku opłaty płatnej w okresach dwu- (lub więcej) miesięcznych, której termin płatności przypadałby w miesiącu poprzedzającym miesiąc składania wniosku (co oznaczałoby, że kolejna płatność wypadałaby już po miesiącu składania wniosku), terminowe uiszczenie takiej opłaty uniemożliwiłoby – na gruncie kwestionowanej tu wykładni – uwzględnienie takiego wydatku przy obliczaniu wnioskowanego dodatku mieszkaniowego.

Z tych wszystkich względów należy, co do zasady, podzielić pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 listopada 2004 r. (CBOSA), że z istoty świadczenia, jakim jest dodatek mieszkaniowy, wynika, "aby dotyczył on kosztów bieżących, które obciążają uprawnionych w dniu złożenia wniosku oraz w okresie wypłacania dodatku."

Natomiast ustalenia, jakie to konkretnie koszty "obciążają" uprawnionego w dniu złożenia wniosku lub w okresie wypłacania dodatku należy – w ocenie Sądu w niniejszym składzie – dokonywać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, bacząc przy tym, aby podejmowane rozstrzygnięcia w konkretnym przypadku odpowiadały zasadom sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), których urzeczywistnianie jest wszak zadaniem państwa, a więc wszystkich jego organów (zob. W. Sokolewicz [w:] L. Garlicki (red.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. V, Warszawa 2007, art. 2, s. 70).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że w okolicznościach tej sprawy koszt niedopłaty za wodę i ścieki, stwierdzonej wobec Skarżącej w rozliczeniu za okres od (...) 2014 r. do (...) 2014 r. (w wysokości (...) zł), "obciążał" w powyższym rozumieniu cały następny okres rozliczeniowy (od (...) 2014 r. do (...) 2014 r.) – a więc także obciążał Skarżącą w dniu złożenia wniosku w kontrolowanej sprawie ((...) 2014 r.) – w wysokości 1/6 kwoty niedopłaty na każdy miesiąc tego okresu, zgodnie z § 2 ust. 3 rozp.dod.mieszk. Nie ulega bowiem wątpliwości, że analizowana niedopłata jest "wydatkiem naliczonym i ponoszonym za okres dłuższy niż jeden miesiąc" w rozumieniu § 2 ust. 3 rozp.dod.mieszk. – a mianowicie: za 6 miesięcy – i ze swej istoty (jako kwota z rozliczenia opłat zaliczkowanych oraz należnych za wodę i odbiór ścieków) należy do kategorii wydatków wskazanych w art. 6 ust. 4 pkt 6 u.d.m. Jest też jasne, że w przypadku ustalenia opłat zaliczkowych we wzmiankowanym okresie rozliczeniowym ((...) 2014 r.– (...) 2014 r.) na odpowiednio wyższym poziomie – tak, iż nie doszłoby do powstania niedopłaty – cała, odpowiednio wyższa kwota wydatków byłaby uwzględniana przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego za poprzedni okres świadczeniowy ((...) 2014 r.– (...) 2014 r.). Natomiast w momencie stwierdzenia niedopłaty (sierpień 2014 r.) nie było już możliwości odpowiedniej korekty wysokości dodatku za ten okres, z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 7 ust. 10 u.d.m., zgodnie z którym zmiany danych zawartych we wniosku lub deklaracji złożonej przez wnioskodawcę, które nastąpiły w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku mieszkaniowego, nie mają wpływu na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego. Zarazem, na gruncie kwestionowanej tu wykładni art. 6 ust. 3 u.d.m. (w zw. z pkt 12 wzoru wniosku), w świetle której uwzględnia się tylko wydatki poniesione w miesiącu złożenia wniosku, kwota niedopłaty nie podlegała uwzględnieniu także przy obliczaniu dodatku za kolejny (tu kontrolowany) okres świadczeniowy – co znalazło swój wyraz w rozstrzygnięciach obu instancji – gdyż, jak wynika z wyciągu z konta opłat Skarżącej w Spółdzielni (k. 2 akt adm. I inst.), na dzień (...) 2014 r. nie wykazywało ono już zadłużenia. W konsekwencji powstał trudny do zaakceptowania stan, w którym wydatki, które w świetle art. 6 ust. 4 pkt 6 u.d.m. powinny normalnie stanowić podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego za odpowiedni okres, z uwagi na szczególny tryb ich regulowania (spłata powstałej niedopłaty) nie zostały uwzględnione w żadnym okresie świadczeniowym.

Takiej wykładni, jako w szczególności sprzeciwiającej się naturze i celowi analizowanego świadczenia – które, jak wskazano w ww. wyroku TK o sygn. akt P 4/05, stanowi realizację ciążącego na władzach publicznych konstytucyjnego obowiązku prowadzenia działań sprzyjających zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli oraz ochrony prawa do używania lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (art. 75 Konstytucji) – i prowadzącą do ewidentnej niesprawiedliwości, nie sposób zaakceptować. Podstawową rolą sądu administracyjnego jest bowiem – zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji i art. 1 § 1 p.u.s.a. – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, a więc rozstrzyganie sporów o prawo mając na uwadze "uczciwe, prawe postępowanie" (zob. "sprawiedliwość" w zn. 1 [w:] Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003). Należy więc rozpatrywać każdą sprawę, mając na uwadze postępowanie sprawiedliwe (por. wyrok NSA z 20.03.2012 r., II OSK 10/11, CBOSA).

W ocenie Sądu takie wymogi spełnia przedstawiona wyżej interpretacja, w myśl której koszt niedopłaty za wodę i ścieki stwierdzonej wobec Skarżącej w rozliczeniu za okres (...)–(...) 2014 r. obciążał cały następny okres rozliczeniowy ((...)–(...) 2014 r.), a tym samym powinien w odpowiedniej części (1/6) zostać uwzględniony przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego przyznanego na okres objęty zaskarżoną decyzją. Taka interpretacja jest uzasadniona także z uwagi na to, że, z jednej strony, uwzględnia często występujące w praktyce zjawisko rozłożonego w czasie regulowania niedopłat za "media" (w tym ich formalnego rozkładania na raty) – w niniejszej sprawie taka możliwość (w odniesieniu do rozliczenia za c.o.) została wyraźnie zasygnalizowana w piśmie ("Informacji") Spółdzielni z (...) 2014 r. (k. 9 akt adm. I inst.) – a z drugiej strony, w istotnej mierze obiektywizuje sposób uwzględniania niedopłat przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, uniezależniając go od tego, czy w konkretnej sprawie dłużnik uzyskał możliwość odroczenia płatności niedopłaty lub rozłożenia jej na raty, a jeśli tak, to na jakich warunkach (na jaki okres lub na ile rat). Tym samym przyjęta tu interpretacja sprzyja realizacji konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji), gdyż nie sposób uznać, aby uzasadnione kryterium różnicowania sytuacji prawnej osób ubiegających się o dodatek mieszkaniowy mogło stanowić to, jakie warunki spłaty powstałych niedopłat za tzw. media udało się tym osobom ustalić (wynegocjować) z wierzycielami.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, tj. uchylił wyłącznie zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że zakres okoliczności pozostających do wyjaśnienia nie wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego poruczonego organowi odwoławczemu zgodnie z art. 136 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni powyższe wskazania i oceny prawne, i w konsekwencji ponownie obliczy kwotę dodatku mieszkaniowego należnego Skarżącej, z uwzględnieniem wydatków poniesionych przez Skarżącą na spłatę niedopłaty za wodę i "kanalizację" stwierdzonej za okres od (...) 2014 r. do (...) 2014 r. – w odpowiedniej części (1/6) przypadającej na miesiąc złożenia wniosku. Zwróci przy tym uwagę na konieczność rozbicia ogólnej kwoty ww. niedopłaty na osobne części dotyczące opłat: za dostarczenie ciepłej wody, za dostarczenie zimnej wody oraz za odprowadzenie nieczystości płynnych (ścieków) – a to z uwagi na stwierdzone przez organy w niniejszej sprawie przesłanki do zastosowania korekty przewidzianej w art. 6 ust. 6 u.d.m. w odniesieniu do wydatków (opłat) za dostarczanie zimnej wody i za odprowadzanie ścieków, która znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku regulowania niedopłaty powstałej z tych tytułów. Stosownych ustaleń organ II instancji dokona we własnym zakresie bądź zleci ich dokonanie organowi I instancji, na podstawie art. 136 in fine k.p.a., i w zależności od wyników tych ustaleń podejmie właściwe rozstrzygnięcie, tj. utrzyma w mocy decyzję organu I instancji (jeśli okaże się ona prawidłowa), albo odpowiednio zmieni wysokość przyznanego Skarżącej dodatku mieszkaniowego.