Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1391/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54a par. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara – Dubiel WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2024 roku sprawy ze skargi J. C. na postanowienie nr 769/2024 z dnia 30 sierpnia 2024 roku Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie oddalenia skargi przewlekłość postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. C. jest postanowienie nr 769/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2024 roku, znak: WSE.7722.58.2024.NWOJ utrzymujące w mocy postanowienie nr 329/24 z dnia 14 czerwca 2024 r. znak: NB.52.4.1.2022, którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (zwany dalej: PINB) oddalił skargę J. C. z dnia 7 marca 2024 r., uzupełnionej pismem z dnia 20 kwietnia 2024 r., na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez PINB w sprawie wykonania obowiązku rozbiórki budynku o przeznaczeniu garażowo-gospodarczym o konstrukcji murowanej, z dachem dwuspadowym o połaciach niesymetrycznych (przedłużona połać wschodnia wsparta na słupach stalowych), położonego na dz. ewid. nr [...] i nr [...] w P. - nakazanej decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WOB.7721.168.2015.MW.G.57.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach.

Decyzją MWINB nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WOB.7721.168.2015.MW.G.5 uchylił w całości decyzję PINB nr 62/15 z dnia 24 lutego 2015 r. znak: NB.II.7355-P-19/06 i orzekł o nakazaniu S. M. rozbiórki budynku o przeznaczeniu garażowo - gospodarczym o konstrukcji murowanej i wymiarach w rzucie poziomym ok. 13,10 m x 7,44 m, z dachem dwuspadowym o połaciach niesymetrycznych, przy czym przedłużona połać wschodnia oparta jest na słupach stalowych - wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...], położonych w P.".

Wyrokiem z dnia 22 września 2017 roku, sygn. II SA/Kr 697/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję, a następnie wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt. II OSK 943/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji.

W dniu 16 grudnia 2019 r. PINB wystawił wobec S. M. upomnienie, wzywające go do wykonania obowiązku orzeczonego decyzja MWINB nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WOB.7721.168.2015.MW.G.57, a następnie w związku z brakiem wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji MWINB, wszczął postepowanie egzekucyjne poprzez wystawienie tytułu wykonawczego z dnia 9 czerwca 2022 r., stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Następnie postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. PINB zastosował wobec S. M. środek egzekucyjny, nakładając na niego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki. W związku z wniesionym zażaleniem na powyższe postanowienie, PINB za pismem z dnia 6 października 2022 r. przekazał do MWINB zażalenie.

Po jego rozpatrzeniu, organ odwoławczy postanowieniem z dnia 10 stycznia 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia 14 września 2022 r.

Na powyższe postanowienie MWINB wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r. oddalił skargę.

Następnie w związku z wniesionym przez zobowiązanego zarzutem w sprawie prowadzonego postepowania egzekucyjnego PINB postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022 r. oddalił wniesiony przez zobowiązanego zarzut. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem MWINB z dnia 15 lutego 2023 r. Na to postanowienie MWINB wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 7 lipca 2023 r. oddalił skargę. Od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego.

Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany przeniósł prawo własności nieruchomości położonej na dz. ewid. nr [...] i nr [...] w P. na inne osoby. Po ustaleniu aktualnego stanu prawnego w/w nieruchomości PINB pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. poinformował następców prawnych zobowiązanego, tj. obecnych właścicieli nieruchomości o prowadzeniu postepowania o egzekucyjnego celem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji MWINB nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WOB.7721.168.2015.MW.G.57, wskazując, ze zgodnie z art. 28a upea postepowanie egzekucyjne będzie kontynuowane w stosunku do nich, jako obecnych właścicieli nieruchomości położonej na dz. ewid. nr [...] i nr [...] w P., na której znajduje się podlegający rozbiórce budynek.

Następnie J. C. wniósł do PINB skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem nr 329/24 z dnia 14 czerwca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. orzekł o oddaleniu skargi.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. C.

Po rozpoznaniu zażalenia Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 769/2024 z dnia 30 sierpnia 2024 roku utrzymał w mocy postanowienie 329/24 z dnia 14 czerwca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.

W uzasadnieniu do wydanego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne w sprawie doprowadzenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku położonego na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] w P. zostało wszczęte poprzez wystawienie tytułu wykonawczego z dnia 9 czerwca 2022 r., a następnie PINB zastosował wobec P. S. M. środek egzekucyjny, tj. grzywnę w celu przymuszenia, orzeczoną postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. Zaznaczyć przy tym należy, iż zobowiązany korzystał z przysługujących mu w toku postępowania egzekucyjnego środków zaskarżenia. Zobowiązany wniósł zarówno zażalenie na postanowienie PINB z dnia 14 września 2022 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji MWINB nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WOB.7721.168.2015.MW.G.57, jak i zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym, PINB był zobligowany do przekazania wraz z zażaleniami akt postępowania egzekucyjnego do organu odwoławczego, tj. MWINB. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na postanowienie PINB z dnia 14 września 2022 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem MWINB z dnia 10 stycznia 2023 r. Następnie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022 r. PINB oddalił wniesiony zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie po rozpatrzeniu zażalenia na w/w postanowienie PINB, MWINB postanowieniem z dnia 15 lutego 2023 r. utrzymał je w mocy. Zarówno na postanowienie MWINB z dnia 10 stycznia 2023 r. oraz z dnia 15 lutego 2023 r. wniesione zostały skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r. oddalił skargę na w/w postanowienie MWINB z dnia 10 stycznia 2023 r., a wyrokiem z dnia 7 lipca 2023 r. oddalił skargę wniesioną na w/w postanowienie MWINB z dnia 15 lutego 2023 r. Od w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lipca 2023 r. wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W związku z wniesionymi skargami na w/w postanowienia MWINB, skargi wraz z aktami postępowania egzekucyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie zostały zwrócone. Zaznaczyć należy, iż od momentu przekazania zażaleń na postanowienia PINB z dnia 14 września 2022 r. i z dnia 22 grudnia 2022 r., PINB nie dysponuje wskazaną częścią akt postępowania egzekucyjnego.

Ponadto, w toku postępowania egzekucyjnego doszło do zmiany stanu prawnego nieruchomości położonej na dz. ewid. nr [...] i nr [...] w P., zmienił się właściciel w/w nieruchomości. PINB podejmował czynności w celu ustalenia obecnych właścicieli nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek objęty nakazem rozbiórki.

Po ustaleniu następców prawnych P. S. M., PINB pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. poinformował wyżej wymienionych, iż prowadzi postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania obowiązku rozbiórki budynku, położonego na dz. ewid. nr [...] i nr [...] w P., orzeczonego decyzją MWINB nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WOB.7721.168.2015.MW.G.57, i że zgodnie z art. 28a upea, przedmiotowe postępowanie egzekucyjne kontynuowane będzie w stosunku do nich jako następców prawnych zobowiązanego.

Mając na uwadze powyższe, MWINB stwierdził, że czynności podejmowane przez PINB w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym wprawdzie są rozciągnięte w czasie, ale nie ponad miarę i nie z powodu okoliczności leżących po stronie organu egzekucyjnego.

Ponadto organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział konkretnego terminu, w jakim organ egzekucyjny ma doprowadzić, stosując przymus państwowy, do wykonania egzekwowanego obowiązku. Wynika to z faktu, iż postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wieloetapowym. W jego ramach przewidziane jest wszczęcie egzekucji, stosowanie w ramach tej egzekucji, w razie konieczności, środków egzekucyjnych (w egzekucji obowiązków orzekanych na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane, stosowane mogą być dwa środki egzekucyjne, tj. grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze), rozpatrywanie składanego przez zobowiązanego środka zaskarżenia w postaci zarzutów przeciwko wszczętej egzekucji, zażaleń do organu odwoławczego oraz skarg do sądu administracyjnego, a także prawo składania przez zobowiązanego wniosków dotyczących biegu postępowania egzekucyjnego (o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, o umorzenie postępowania egzekucyjnego). To czy zaistnieje konieczność procedowania wszystkich z w/w etapów, czy też tylko ich części zależy w głównej mierze od postawy zobowiązanego względem egzekwowanego obowiązku, co może wydłużyć postępowanie egzekucyjne, ale nie czyni go przewlekłym. Przejście własności nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek objęty nakazem rozbiórki również wpływa na wydłużenie postępowania egzekucyjnego; jest to jednak czynnik niezależny od organu egzekucyjnego. W ramach skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego bada się wyłącznie przebieg postępowania egzekucyjnego, nie zaś okres pomiędzy wydaniem egzekwowanej decyzji a wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnić należy, iż ani PINB w ramach zainicjowanego w/w skargą postępowania skargowego, ani MWINB w ramach niniejszego postępowania zażaleniowego rozpatrując sprawę tej skargi ponownie (w II instancji) nie są uprawnione do oceny braku działań PINB w okresie poprzedzającym wszczęcie prowadzonego aktualnie przez PINB postępowania egzekucyjnego tj. przed wystawieniem tytułu wykonawczego z dnia 9 czerwca 2022 r. Kwestia ta nie dotyczy bowiem przewlekłości prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego, a raczej bezczynności wierzyciela w doprowadzeniu do wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji MWINB nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WOB.7721.168.2015.MW.G.57, która zwalczana być może skargą na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1a upea).

Skargę na powyższe postanowienie wniósł J. C. reprezentowany przez pełnomocnika adwokat J. K., podnosząc zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonego Postanowienia w mocy w sytuacji, gdy organ winien zmienić zaskarżone Postanowienie i uwzględnić skarpę J. C. w ten sposób, ze ustalić, iż na gruncie niniejszej sprawy doszło do przewlekłości postpowania prowadzonego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Z. w sprawie wykonania obowiązku nakazowego wynikającego z decyzji MWINB w Krakowie nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017r., znak WOB:7721.168.2015.MW.G.57

2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 70 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz brak weryfikacji całości materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego i stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania, w sytuacji gdy niewątpliwie organ administracji publicznej działał, a właściwie zaniechał działania, a przez to wyczerpał cechy przewlekłości

3. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 12 k.p.a. poprzez brak wnikliwego i szybkiego działania organu administracji publicznej, prowadzenia sprawy w sposób opieszały i przewlekły, zaniechania podejmowania czynności przez organ administracji publicznej

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 54 § 4 pkt 1) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na niesłusznym przyjęciu, iż w sprawie wykonania obowiązku nakazowego wynikającego z decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 31 marca 2017r. znak WOB.7721.168.2015.MW.G.57 nie zachodzi przewlekłość postępowania, w sytuacji gdy decyzja nakazująca rozbiórkę stała się ostateczna w 2017r., a do dnia dzisiejszego obowiązek wynikający z decyzji nie został wykonany

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do opieszałego i przewlekłego działania organu administracji, w sytuacji gdy decyzja stała się ostateczna w 2017r., a zatem 7 lat temu, a do dnia dzisiejszego rozbiórka budynku nie została wykonana.

Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że od ostateczności decyzji minęło 7 lat, zaś budynek o przeznaczeniu garażowo - gospodarczym o konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym o połaciach niesymetrycznych (przedłużona połać schodnia wsparta na słupach stalowych), położony na działce ewid. [...], [...] w P. dalej nie został rozebrany.

Podkreślono, że organ nie dochował obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia istotnych oraz kluczowych okoliczności dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zaniechał wykonywania jakichkolwiek czynności, a przez co wprowadził organ w stan bezczynności i dalej patrząc doprowadził do przewłoki postępowania. Dalej należy wskazać, iż od wydania ostatecznej decyzji minęło już 7 lat, a budynek w dalszym ciągu stoi. Zaznaczono, że brak jest zatem wątpliwości, ażeby przyjąć, iż w niniejszej sprawie na skutek zaniechania organów administracji publicznej nie doszło do wykonania rozbiórki obiektu garażowo - gospodarczego, a co za tym idzie, stwierdzić należy, iż organ administracji publicznej wpadł w stan przewłoki postępowania. Brak jest jakichkolwiek argumentów, świadczących odmiennie. Organ administracji publicznej działa w sposób opieszały, nie wykazuje żadnej inicjatywy, ażeby doszło do rozbiórki obiektu stosownie do ostatecznej decyzji z 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935, dalej: jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Badając legalność postanowienia wydanego w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego sąd obowiązany jest zatem ograniczyć się do oceny legalności aktów wydanych w postępowaniu dotyczącym przewlekłości i prawidłowości postępowania w tej samej sprawie, a więc sprawie tożsamej pod względem podmiotu będącego podmiotem praw i obowiązków i tożsamej pod względem treści tych praw i obowiązków (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczynski, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 372).

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotowa sprawa dotyczy przewlekłości postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania obowiązku rozbiórki budynku.

Zgodnie z art. 54a § 1 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 2505 ze zm.) – dalej też jako "upea":

§ 1. Zobowiązanemu, wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

§ 2. Do skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przepisy art. 54 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

Stosownie natomiast do zapisów art. 54 § 4 i 5 upea:

§ 4. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala skargę na czynność egzekucyjną;

2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę.

§ 5. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie.

W świetle powyższych regulacji, a ściślej art. 54a § 1 upea, skarżący ma interes w złożeniu skargi na bezczynność. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie definiuje pojęcia przewlekłości postępowania. Pojęcie to zostało natomiast zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", jako sytuacja, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, dokonując oceny czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej, uwzględnić charakter sprawy, stopień jej faktycznej i prawnej zawiłości oraz znaczenie dla strony, która wniosła skargę dotyczącą zagadnień w niej rozstrzygniętych. Ocenie podlega także zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Pożądane jest również odwołanie się (na podstawie art. 18 u.p.e.a.), do zasady szybkości, wnikliwości i prostoty postępowania przewidzianej w art. 11 k.p.a., oraz zasady stosowania środków prowadzących do bezpośredniego wykonania obowiązków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego, wynikającej z art. 7 § 2 u.p.e.a. (por. uzasadnienie do wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 października 2008 roku, sygn. III SA/Wa 114/08).

O przewlekłości postępowania egzekucyjnego można zatem mówić tylko wówczas, gdy "organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., OPP 52/04, opubl. w Wokanda, z 2005 r., nr 7-8, poz. 72, dotyczące przewlekłości postępowania sadowego). Przy tak rozumianym przedmiocie postępowania organ nadzoru, rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania ograniczyć się musi do zbadania terminowości podejmowania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych i innych czynności postępowania i przyczyn bezczynności lub opóźnienia w podejmowaniu tych czynności. Organ egzekucyjny, co należy podkreślić, odpowiadać może przy tym tylko za własne zaniechania i opóźnienia. Korzystanie przez stronę ze środków odwoławczych i zaskarżenia, jej choroba czy też brak majątku przedłużają postępowanie, jednak nie powodują jego przewlekłości, którą utożsamiać należy wyłącznie z wadliwym działaniem organu egzekucyjnego" (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 10 grudnia 2010 roku, sygn. II FSK 1803/09).

Przedmiotem skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jest sposób prowadzenia postępowania przez organ egzekucyjny, wskutek którego nie doszło do wyegzekwowania obowiązku lub obowiązek został wyegzekwowany później, niż mógłby być wyegzekwowany. Skarżący, wnosząc skargę na przewlekłość, może zarzucać organowi egzekucyjnemu, że bezpodstawnie odstąpił od dokonania określonych czynności albo że bezpodstawnie dokonał określonych czynności, które były zbędne i których dokonanie odwlekło w czasie moment przymusowego wykonania obowiązku. Skarżący może również kwestionować prawidłowość poszczególnych czynności egzekucyjnych, twierdząc, że sposób ich dokonania przez organ egzekucyjny doprowadził do przewlekłości postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, rozpatrując skargę na tak rozumianą przewlekłość, powinien zatem m.in. ustalić, czy były podejmowane czynności w terminie i bez zbędnej zwłoki, czy istniały okresy niepodejmowania działań przez organ egzekucyjny lub egzekutora, czy podejmowane czynności były celowe itd. Organ egzekucyjny nie jest odpowiedzialny za przedłużanie się postępowania egzekucyjnego wskutek składania różnego rodzaju wniosków i żądań przez uprawnione podmioty. W szczególności nie dochodzi do przewlekłości postępowania egzekucyjnego w przypadku zawieszenia postępowania, odstąpienia od egzekucji lub wstrzymania czynności egzekucyjnych z mocy prawa (cyt. za: Piotr Przybysz komentarz do art. 54a teza 2 [w:] Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, LEX/el).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że decyzja MWINB o nakazie rozbiórki została wydana w dniu 31 marca 2017 roku, a następnie wyrokiem z dnia 22 września 2017 roku, sygn. II SA/Kr 697/17 WSA w Krakowie oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję, a następnie NSA wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt. II OSK 943/18 oddalił skargę kasacyjną.

PINB w dniu 16 grudnia 2019 r. PINB wystawił wobec S. M. upomnienie, wzywające go do wykonania obowiązku orzeczonego decyzja MWINB nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r., a następnie wobec niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji MWINB wszczął postepowanie egzekucyjne poprzez wystawienie tytułu wykonawczego z dnia 9 czerwca 2022 r.

Badanie czy doszło do przewlekłości prowadzenia postępowania egzekucyjnego może zatem dotyczyć jedynie okresu od 9 czerwca 2022 roku.

W tym czasie PINB postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. zastosował wobec S. M. środek egzekucyjny, nakładając na niego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki. Podkreślić trzeba, że na powyższe postanowienie wniesione zostało zażalenie, po rozpatrzeniu którego organ odwoławczy (MWINB) postanowieniem z dnia 10 stycznia 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia 14 września 2022 r. Na powyższe postanowienie MWINB wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r. oddalił skargę.

Następnie w związku z wniesionym przez zobowiązanego zarzutem w sprawie prowadzonego postepowania egzekucyjnego PINB postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022 r. oddalił wniesiony przez zobowiązanego zarzut. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem MWINB z dnia 15 lutego 2023 r. Na to postanowienie MWINB wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 7 lipca 2023 r. oddalił skargę. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany przeniósł prawo własności nieruchomości położonej na dz. ewid. nr [...] i nr [...] w P. na inne osoby. Po ustaleniu aktualnego stanu prawnego w/w nieruchomości PINB pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. poinformował następców prawnych zobowiązanego, tj. obecnych właścicieli nieruchomości o prowadzeniu postepowania o egzekucyjnego celem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji MWINB nr 205/2017 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WOB.7721.168.2015.MW.G.57, wskazując, ze zgodnie z art. 28a upea postepowanie egzekucyjne będzie kontynuowane w stosunku do nich, jako obecnych właścicieli nieruchomości położonej na dz. ewid. nr [...] i nr [...] w P., na której znajduje się podlegający rozbiórce budynek.

Powyższe czynności podejmowane przez zobowiązanego, to jest zarówno złożenie zażalenia oraz zarzutu, a w dalszej kolejności skarg do sądu administracyjnego stanowi korzystanie przez niego z przysługujących mu w toku postępowania egzekucyjnego środków odwoławczych i środków zaskarżenia. Ponadto w związku z przeniesieniem przez zobowiązanego własności nieruchomości położonej na dz. ewid. nr [...] i nr [...] w P. na inne osoby organ był zmuszony do poszukiwania następców prawnych oraz w dalszej kolejności do poinformowania ich o prowadzonym postępowaniu.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ egzekucyjny nie prowadził postępowania przewlekle. Trwające ponad dwa lata (według stanu na dzień wniesienia skargi) postępowanie było wynikiem złożenia zarzutu oraz zażalenia przez zobowiązanego, a następnie koniecznością poszukiwania nabywców przedmiotowej nieruchomości. Przewlekłość natomiast zachodzi wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej, niż to konieczne, z przyczyn leżących po stronie organu. Korzystanie przez stronę ze środków odwoławczych i zaskarżenia, jej choroba czy też brak majątku przedłużają postępowanie, jednak nie powodują jego przewlekłości, którą utożsamiać należy wyłącznie z wadliwym działaniem organu egzekucyjnego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z 10 grudnia 2010 r., sygn. II FSK 1803/09).

Z tego względu zarzuty Skarżącego są całkowicie bezzasadne.

Dodatkowo należy wskazać, że Skarżący przy tym nieprawidłowo przewlekłość postępowania egzekucyjnego sprowadza w istocie do długości czasu, który upłynął od wydania ostatecznej decyzji rozbiórkowej, co miało miejsce w dniu 31 marca 2017 r. Postępowanie egzekucyjne natomiast zostało wszczęte w dniu 9 czerwca 2022 roku, dlatego też okres od marca 2017 roku do czerwca 2022 roku nie może stanowić przedmiotu oceny z perspektywy przewlekłości postępowania.

Ze względu na powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.