Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2281/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 2281/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006r., sprawę ze skargi H. i J. F., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 października 2003r. [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1474.03 zł. (tysiąc czterysta siedemdziesiąt cztery 03/100 ).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]06.2003 r. nr [...] Urząd Skarbowy określił J. i H.F. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie 4.524,60 zł. oraz zaliczkę na podatek dochodowy za miesiąc październik 1998 r. w kwocie 4.109,80 zł.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że w dniu 18.07.1998r. została zawarta umowa pomiędzy wykonawcą tj. J. F. a zamawiającym usługę S. K. zam. [...] Cz., ul. K. 2.

Na podstawie w/wym. umowy jak i wystawionego przez F. rachunku stwierdzono, że w okresie od [...].09.1998r. -[...].10.1998r., w/wymieniony wykonał usługi polegające na wykonaniu więźby dachowej, montażu więźby dachowej, pokryciu dachówką oraz robót murarskich na poddaszu oraz wykonaniu kominów.

W trakcie badania podatkowej księgi przychodów i rozchodów stwierdzono, że Podatnik nie wpisał do niej przychodu uzyskanego z tytułu świadczenia w/wymienionych usług w kwocie 15.400,00 zł.

Nadto na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że J. F. wykonał również usługi transportowe na kwotę 800,00 zł oraz dokonał sprzedaży drewna o wartości 11.487,50 zł.

W wyjaśnieniach składanych do protokołu badania ksiąg wyżej wymieniony oświadczył, że prace wykonane na rzecz S. K. miały charakter umowy o dzieło pomiędzy osobami fizycznymi i w związku z powyższym nie stanowiły przychodu z działalności gospodarczej.

Urząd Skarbowy nie uznał powyższych wyjaśnień twierdząc, iż uzyskany przychód z wykonania w/wym. prac stanowi przychód z wykonywanej działalności gospodarczej.

Powyższe uzasadnił przepisem art.13 ust.8 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym cyt. "za przychody z działalności wykonywanej osobiście /.../ uważa się przychody z tytułu osobistego wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło /.../ wyłącznie od: osoby prawnej, jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej lub przedsiębiorcy - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb tych przedsiębiorców i tego samego rodzaju usług nie wykonuje na rzecz ludności".

Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej wynika, że zakres wykonanych prac na w/wym. umowę o dzieło pokrywa się z zakresem prowadzonej działalności gospodarczej tj. usług ogólnobudowlanych.

W świetle powyższego wykazany przychód doliczono do przychodu z działalności gospodarczej.

Od powyższej decyzji J. F. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w którym podtrzymał swoją argumentację zawartą w wyjaśnieniach do protokołu badania ksiąg, nie zgodził się również z doliczeniem do przychodu sprzedaży drewna .

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]10.2003r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną podzielając argumentacje Urzędu Skarbowego.

Odpowiadając na zarzut podatnika , dotyczący zakresu wykonanych prac, który był szerszy w stosunku do posiadanego zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej Organ podatkowy posiłkował się Klasyfikacją Wyrobów i Usług . Wykazał bowiem , iż w skład robót budowlanych wchodzą również roboty dekarskie i ciesielskie i pomimo zakwalifikowania ich do robót związanych z instalowaniem pokryć dachowych i konstrukcji dachowych stanowią grupę należącą do robót budowlanych.

Co do zarzutu dotyczącego błędnego obliczenia przychodu ze sprzedaży drewna - organ odwoławczy również podzielił stanowisko Urzędu Skarbowego i stwierdził, iż w "zestawieniu dostarczonych materiałów" stanowiącym załącznik do rozliczenia wartości wykonanych usług, zużytych materiałów oraz transportu wynika, że wartość drewna wykorzystanego do konstrukcji więźby dachowej wynosi 11.487,50 zł. Drewno to zostało zakupione przez F.z pieniędzy otrzymanych tytułem zaliczki, zatem zasadnie Urząd Skarbowy uznał, iż Podatnik dokonał sprzedaży zakupionego przez siebie drewna, zużywając je do świadczonych prac.

W złożonej skardze pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych .

W szczególności zarzucił , iż pomimo wniosków strony jak i pełnomocnika nie dopuszczone zostały dowody z akt Sądu Okręgowego w Krakowie . Dowody te były niezbędne dla ustalenia czy omawiany rachunek wystawiony stronie umowy stanowił podstawę w ustalenia przychodu. Zdaniem Pełnomocnika rachunek ten stanowił formę pisma procesowego przedstawionego w trakcie procesu cywilnego jaki toczył się w niniejszej sprawie. Postępowanie toczące się w niniejszej sprawie dotyczyło badania charakteru prawnego dokumentu obrazującego fakt zbycia drewna na rzecz K.. Z uwagi na fakt , iż spraw cywilna ostatecznie zakończyła się postanowieniem Sądu Najwyższego odrzucającego kasację powoda K., to dopiero z tą datą przychód J. F. został formalnie potwierdzony.

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje .

Skarga na uwzględnienie zasługuje z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego.

W pierwszym rzędzie należy bowiem podnieść, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art.187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ Przepis ten nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji, która winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z przepisem art.210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa.

W niniejszej sprawie nie tylko nie spełniono tych warunków lecz dopuszczono się licznych uchybień prawa procesowego a samo postępowanie przeprowadzono niedbale .

Organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły bowiem zasadności przyjęcia, iż skarżący uzyskał przychód ze sprzedaży drewna w wysokości 11.487,50 zł. Podstawą takich ustaleń była jednie kserokopia dokumentu nazwanego "Zestawienie dostarczonych materiałów" . W zestawieniu tym w 22 pozycjach były wymienione materiały budowlane natomiast pod 23 pozycją widniał napis " drewno kontr. więźby dachowej 11.487,50". Na końcu widniała adnotacja , iż dokument ten został sporządzony przez J. F..

Zauważyć natomiast należy , skarżący w toku całego postępowania podatkowego w piśmie skierowanym do Urzędu Skarbowego konsekwentnie zaprzeczał aby dokonał sprzedaży drewna w tej wysokości przyznając jednie , iż z własnego lasu sprzedał drewno za kwotę 1.941 zł. Podobnie wyglądała kwestia z ustalonym przychodem z tytułu transportu.

Organy podatkowe nie tylko nie ustosunkowały się do stanowiska skarżącego lecz nie uzasadniły dlaczego z wyżej wymienionego dokumentu można wyciągnąć taki wniosek . Nie przeprowadzonego żadnego dodatkowego postępowania natomiast całe postępowanie podatkowe ograniczyło się jedynie do zgromadzenia kilku dokumentów, bez wyjaśnienia w jakich okolicznościach je uzyskano . Ich wzajemnego powiązania można się jednie domyślać, gdyż fakt istnienia umowy zawartej między S. K. a J. F. w żaden sposób nie dowodzi, iż zestawienie materiałów dotyczy rozliczenia tej właśnie umowy, gdyż brak tam jest jakichkolwiek adnotacji, która chociażby mogły taki wniosek sugerować . Mając do czynienia z kserokopią dokumentu nie przeprowadzono żadnego postępowania uwiarygodniającego jego autentyczność . Podobnie jak w stosunku do rachunku wystawionego za wykonanie robót budowlanych.

Również w tej części nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Nie uzasadniono bowiem dlaczego przychód z tego rachunku organy podatkowe zakwalifikowały jako przychód za październik 1998 r. skoro podstawą do takich ustaleń był rachunek, który nie zawierał daty ani kolejnego numeru .

Nie wyjaśniono również dlaczego rachunek ten może i powinien być podstawą do ustalenia przychodu z działalności gospodarczej . Zgodnie z art 14 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne , choćby nie zostały faktycznie otrzymane . Zasadnicze zatem znaczenie ma zatem ustalenie pojęcia "kwota należna". Z uwagi na fakt , iż w przepisach prawa podatkowego brak definicji tego pojęcia, należy zatem sięgnąć do Słownika Języka Polskiego, gdzie "należny" to przysługujący , należący się komuś. . Z kolei czasownik "należeć się" oznacza tyle co przysługiwać komuś, stanowić dług, powinność, zapłatę . Znaczenie pojęcia " kwota należna : które najbardziej odpowiada naturze stosunków ekonomicznych , wskazuje na rozumienie tego pojęcia jako długu zapłaty . Są to pojęcia prawa cywilnego . Posiłkując się przepisem art. 353 § 1 kc stwierdzić należy , iż kwota należna powstaje wówczas, gdy po stronie dłużnika powstaje obowiązek świadczenia . Momentem powstania długu jest zatem moment , w którym świadczenie staje się wymagalne , to znaczy wierzyciel może skutecznie domagać się od dłużnika spełnienia świadczenia , do którego się zobowiązał . Z reguły takim momentem jest wystawienie rachunku ( faktury ) potwierdzającego wykonanie operacji gospodarczej. Inną mamy jednak sytuacje gdy rachunek wystawiony jest za operację , które jeszcze nie nastąpiły bądź w ogóle nie miały miejsca albo jest spór co do wymagalności kwot bądź ich wielkości . W takich sytuacjach wystawienie faktur nie może wywoływać skutków podatkowych w podatku dochodowym, skoro nie łączy się z uzyskaniem przychodu bądź wiążę się z przychodem ale w innej wysokości . W polskim prawie podatkowym nie dopuszczalne jest stosowanie tzw. formalnej teorii dowodów polegającej na twierdzeniu , iż dane zdarzenie może być udowodnione za pomocą określonego rodzaju dowodów. Tym bardziej , gdy mamy do czynienia z rachunkiem nie spełniającym podstawowych wymogów określonych w rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Dlatego też organy podatkowe w celu określenia , co stanowi przychód podatnika powinny dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy i ustalić , rzeczywisty stosunek prawny łączący strony operacji gospodarczej , leżący u podstaw otrzymania kwoty należnej .

W niniejszej sprawie organy tego nie wykazały. Nie może być natomiast podstawą określenia kwoty należnej sam tylko rachunek, którego forma i treść wywołuje tyle wątpliwości - bez daty numeru kolejnego i podpisu nabywcy na dodatek nie zaewidencjonowany w księgach podatkowych. Tym bardziej , iż skarżący kategorycznie zaprzeczał aby były podstawy do zaewidencjonowania przychodu, twierdził natomiast, iż rachunek został sporządzony w 2000 r. na potrzeby postępowania przed sądem cywilnym . .

Organy podatkowe rozpatrując ponownie odwołanie powinny przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie .

Z uwagi na fakt , iż nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy rozważania na temat charakteru stosunku łączącego strony umowy należy uznać za przedwczesne .

W związku z powyższym, stwierdzając naruszenia prawa procesowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.