Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 505/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par. 1  pkt 2, art. 150
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 czerwca 2023 r. nr SKO.41/6092/P/2022 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po zapoznaniu się z odwołaniem P. P., dalej: "podatnik", "strona", skarżący", z dnia 21 listopada 2022 r. od decyzji Prezydenta Miasta Lublin, dalej: "Prezydent Miasta", "organ pierwszej instancji", z dnia 14 stycznia 2020 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2020 r. w kwocie 22.633 zł, stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że wskazana wyżej decyzja doręczona została w dniu 27 stycznia 2020 r. W imieniu podatnika odebrał ją P. W.. W dniu 23 listopada 2022 r. do Urzędu Miasta wpłynęło odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Wraz z odwołaniem podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz wniósł o doręczeniu mu decyzji Prezydenta Miasta w celu wniesienia odwołania. Prezydent Miasta przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na względzie, że treść pisma strony wskazuje, że uważa ona, iż decyzja organu pierwszej instancji w ogóle nie została jej doręczona, po analizie okoliczności dotyczących doręczenia wskazanej decyzji stwierdziło, że decyzja została prawidłowo doręczona. Organ odwoławczy przytoczył w pierwszej kolejności treść art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym w styczniu 2020 r.: Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej: "O.p.", i podał, że pierwsza próba doręczenia decyzji stronie miała miejsce w dniu 22 stycznia 2020 r. Następnie, pismo pozostawione w placówce pocztowej zostało odebrane przez P. W. w dniu 27 stycznia 2020 r.

Organ odwoławczy podał, że Prezydent Miasta decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. wysłał na adres ul. [...] w L., podany jako adres do korespondencji przez podatnika w piśmie z dnia 31 grudnia 2012 r., piśmie z dnia 29 stycznia 2013 r., a także złożonej w dniu 21 kwietnia 2015 r. do organu pierwszej instancji informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Podatnik nie informował też organu pierwszej instancji o zmianie adresu do korespondencji. Jak podał organ pierwszej instancji, decyzja ustalająca wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za inne nieruchomości będące własnością podatnika znajdujące się na terenie Miasta w latach 2019 – 2020 były odbierane w placówce pocztowej przez P. W.. Z adnotacji na zwrotnych potwierdzeniach odbioru wynika, że wskazana osoba posiadała upoważnienie do odbioru korespondencji. Z tego organ wnosi, że podatnik ustanowił P. W. pełnomocnikiem do odbioru korespondencji w Polsce w czasie przymusowego pobytu w C. .

Odnosząc się do wyjaśnień podatnika dotyczących zastosowania wobec niego przymusowego aresztu śledczego przez Sąd Okręgowy w Z. organ odwoławczy podał, że miało to miejsce do 24 sierpnia 2017 r. Powoływana przez podatnika okoliczność nie ma więc znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. W konsekwencji od daty doręczenia, tj. od 27 stycznia 2020 r. rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Upłynął on 10 lutego 2020 r. Odwołanie wpłynęło zaś w dniu 23 listopada 2022 r., a więc ponad 1,5 roku po upływie terminu do jego wniesienia.

W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 146 § 1 w zw. z art. 228 § 1 O.p. poprzez ich zastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący nie dokonał skutecznie zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, co w konsekwencji skutkowało wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania;

b. art. 138 § 1 O.p. poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynikało, że strona jest nieobecna i nie odbiera korespondencji do niej kierowanej;

c. art. 154a § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie i niewystąpienie do władzy państwa członkowskiego Unii Europejskiej (C. ) z wnioskiem o dokonanie doręczenia decyzji podatkowej skarżącemu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania skarżonego postanowienia.

Formułując zarzuty skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku z CEIDG skarżącego, na okoliczność zmiany adresu do doręczeń i ujawnienie tego faktu w systemie informatycznym powszechnie dostępnym, o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie decyzji pierwszej instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę podatnik podniósł, że skoro decyzja obejmowała także podatek od gruntów związanych z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej, to organ pierwszej instancji miał wiedzę na temat tego, że skarżący prowadził działalność gospodarczą. Informacje dotyczące przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, w tym adresy do doręczeń znajdują się w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Rejestr ten jest ogólnie dostępny, więc informacje w nim zawarte są dostępne dla także dla organu wydającego decyzję.

Skarżący podał również, że w okresie od czerwca 2017 r. do grudnia 2021 r. przebywał w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym na terenie C. . Od 8 czerwca 2017 r. do 24 sierpnia 2017 r. przebywał w areszcie śledczym. Następnie od 25 sierpnia 2017 r. do grudnia 2021 r. zastosowany został wobec niego środek zapobiegawczy polegający na zakazie opuszczania C. i obowiązku regularnego kontaktowania się z najbliższą jednostką policji. Nie miał więc skarżący możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, jak również nie przebywając w Polsce nie mógł odbierać kierowanej do niego korespondencji, w tym decyzji administracyjnych. Skarżący najpierw pozbawiony wolności, a następnie poddany środkom zapobiegawczym nie miał możliwości do aktualizacji adresu do doręczeń odpowiednio szybko. Niemniej, odpowiednia zmiana wpisu w CEIDG została przez niego dokonana w dniu 5 listopada 2021 r. z adnotacją że obowiązuje od 5 listopada 2017 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skarga podlega zatem oddaleniu.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym ma uzasadnienie w treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Sąd nie jest również związany wnioskiem strony o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie z kolei do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia w całości lub części następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jak natomiast stanowi art. 151 powołanej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., które nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, także niepodniesione w skardze, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków skargi, jednak w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem skargi, która zainicjowała niniejsze postępowanie przed sądem administracyjnym jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 stycznia 2020 r. ustalającej zobowiązanie skarżącego w podatku od nieruchomości za 2020 r. Zasadniczo skarżący uważa jednak, że wskazana decyzja w ogóle nie została mu doręczona. Wprawdzie bowiem złożył on wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jednak równocześnie wniósł o doręczenie mu tej decyzji. Swoje stanowisko skarżący uzasadnia tym, że przesyłka zawierająca decyzję nie została skierowana na właściwy adres, osoba która odebrała decyzję w dniu 27 stycznia 2020 r. nie była do tego upoważniona. Skarżący zaś przebywał w C. , początkowo osadzony w areszcie śledczym, a następnie objęty zakazem wyjazdu z tego kraju.

Należy zatem zauważyć, że zgodnie z treścią art. 220 § 1 O.p. od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Jak wynika z art. 223 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. § 2 tego artykułu przewiduje zaś, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z kolei na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie natomiast z treścią § 2. tego artykułu, postanowienie tej sprawie jest ostateczne.

Nie budzi w sprawie wątpliwości i nie jest przedmiotem sporu, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 stycznia 2020 r., datowanie na 21 listopada 2022 r., wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 23 listopada 2022 r. Odwołanie to wniesione zostało w trzech pismach jednobrzmiących co do treści zarzutów oraz wniosków. Powołane w nich zostały numery tytułów wykonawczych, a nie decyzji Prezydenta Miasta. Pismem z dnia 29 listopada skarżący sprecyzował zaś, że pisma te dotyczą wskazanej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2020 r.

Decyzja ta, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, skierowana została do podatnika na adres L., ul. [...]. Z powodu niemożliwości jej doręczenia przesyłka zawierająca decyzję została na okres 14. dni złożona do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie umieszczone zostało w skrzynce pocztowej adresata w dniu 22 stycznia 2020 r. Natomiast w dniu 27 stycznia 2020 r. przesyłka zawierająca decyzję, jak wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wydana została P. W., który pokwitował odbiór przesyłki z adnotacją: "z up." Jak wynika ze znajdującego się w aktach wydruku z CEIDG wskazany adres był adresem jednego z dodatkowych miejsc wykonywania przez podatnika działalności gospodarczej. Pismo z wnioskiem o doręczanie pism pod wskazany adres skarżący złożył do organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 31 grudnia 2012 r. Kolejne pismo z tożsamym wnioskiem co do adresu do korespondencji skarżący złożył 29 stycznia 2013 r. Po raz kolejny ten sam adres skarżący wskazał w treści informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej w dniu 21 kwietnia 2015 r.

W skardze strona podnosi, że organ dane co do adresu do doręczeń powinien zaczerpnąć z treści CEIDG. Wiedział bowiem organ, jak podnosi skarżący, że jest on przedsiębiorcą. Skarżący argumentował również, że w związku z toczącym się postępowaniem karnym, początkowo pozbawiony wolności, a następnie poddany środkom zapobiegawczym nie miał możliwości aktualizacji adresu do doręczeń odpowiednio szybko. Niemniej jednak, jak podaje skarżący, odpowiednia zmiana wpisu w CEIDG została przez niego dokonana w dniu 5 listopada 2021 r. z adnotacją że zmiana obowiązuje od 5 listopada 2017 r.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii treści wpisów w CEIDG dotyczących danych adresowych oraz ich aktualizacji, której dokonał skarżący jak sam podaje w dniu 5 listopada 2021 r., zaznaczyć jednak trzeba, że przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta Miasta ustalająca skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2020 r. nadana została, jak wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu 20 stycznia 2020 r., a odebrana 27 stycznia 2020 r. Zarówno zatem nadanie przesyłki zawierającej decyzję, jak jej odebranie miało miejsce na ponad 21 miesięcy przed dokonaniem przez skarżącego zmiany danych adresowych w CEIDG. Przed dniem dokonania aktualizacji danych adresowych w CEIDG, co miało miejsce jak twierdzi skarżący, w dniu 5 listopada 2021 r., organ nie mógł na podstawie treści CEIDG powziąć wiadomości o zmianie danych adresowych. Powoływanie się na adnotację, że zmiana danych adresowych dokonana w dniu 5 listopada 2021 r. ma skutek od 5 listopada 2017 r. nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości doręczenia decyzji Prezydenta [...] z dnia 14 stycznia 2020 r. Dodać można, że taki sam adres skarżącego w L. przy ul. [...] wskazany jest na zaświadczeniu lekarskim wystawionym w dniu 3 listopada 2022 r. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że wydruk z systemu informacji CEIDG znajduje się w aktach postępowania podatkowego. Zbędne było więc dopuszczenie dowodu z wydruku informacji z CEIDG na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Organy podatkowe, jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II FSK 1710/20), mają obowiązek poszukiwać adres strony, jeśli adres, którym dysponują jest nieprawidłowy lub budzi wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie organ wyekspediował pismo zawierające decyzję na adres będący adresem stałego dodatkowego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, ca wynikało z treści CEIDG, który to adres podawany był kilkakrotnie organowi przez samego skarżącego, jako adres do doręczeń, a pismo skierowane na ten adres odebrane zostało przez osobę upoważnioną.

W odniesieniu z kolei do upoważnienia P. W. do odebrania korespondencji kierowanej do podatnika zauważyć należy, że jak wynika z akt postępowania podatkowego, wskazana osoba odebrała nie tylko przesyłkę kierowaną do skarżącego zawierającą decyzje w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2020 r. W 2019 r. i 2020 r. osoba ta odebrała szereg pism kierowanych do podatnika na adres w L. przy ul. [...], kwitując odbiór z adnotacją: "z up." lub "pełn." Była to więc osoba upoważniona do odbioru pism kierowanych do skarżącego. Zgodnie z ugruntowanym i powszechnym poglądem pismo będące potwierdzeniem odbioru jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości. Obalenie prawdziwości informacji zawartych w zwrotnym potwierdzeniu dowodu jest wprawdzie możliwe. Nie można jednak uznać za wystarczające do podważenia danych zawartych w zwrotnym poświadczeniu odbioru gołosłownych twierdzeń strony.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że w czasie przymusowego pobytu w C. był pozbawiony możliwości działania, zauważyć należy, iż czas jego tymczasowego aresztowania zakończył się w dniu 24 sierpnia 2017 r. Potem, jak skarżący twierdzi, do grudnia 2021 r. objęty był zakazem opuszczania C. z obowiązkiem zgłaszania się do Wojewódzkiej Komendy Policji w Z. raz w tygodniu. W tym czasie, konkretnie jak podaje skarżący 5 listopada 2021 r., dokonał on jednak zmiany w CEIGD w zakresie danych adresowych. Odnotować można natomiast, że skarżący nie zawiesił w tym czasie prowadzenia działalności gospodarczej. W okresie przymusowego pobytu w C. po zakończeniu okresu aresztowania, co miało miejsce w dniu 24 sierpnia 2017 r., skarżący nie był więc pozbawiony możności prowadzenia swoich spraw. Wprawdzie skarżący nie przebywając w Polsce nie mógł osobiście odbierać kierowanej do niego korespondencji. Odbierał ją natomiast P. W., jako upoważniona osoba. Nie było więc uzasadnienia do zastosowania art. 138 oraz art. 154a § 1 O.p.

Uznając, że zarzuty skargi są nieuzasadnione i nie znajdując innych powodów uzasadniających uchylenia zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.