Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 64/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 10  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 945
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J.O. na czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2021 r. w przedmiocie losowania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. O. (dalej: strona, skarżąca) jest czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu (dalej: organ, Rada OIRP Wr) dotycząca losowania radców prawnych wyznaczonych do udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej przeprowadzonego w dniu 4 listopada 2021 r. w Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu (dalej: OIRP Wr), sporządzenie listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie Powiatu Wrocławskiego, Średzkiego, Trzebnickiego, Wołowskiego, w Mieście Wrocław oraz ich przekazania ww. powiatom, co nastąpiło z pominięciem skarżącej.

W skardze do Sądu strona wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności losowania i przekazania danym Powiatom wykazu radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w miejscach, w których swój udział deklarowała strona; stwierdzenie, że pominięcie strony odbyło się z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła strona naruszenie:

- art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 945 ze zm., dalej: u.n.p.p.) oraz art. 38 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2020 r. , poz. 1651 ze zm.) przez ich błędną wykładnię, a w ślad za tym niezastosowanie i pominięcie strony w losowaniu w sytuacji, kiedy ani z przepisów powszechnie obowiązujących ani z przepisów samorządowych nie wynika, aby radcą prawnym wyznaczony do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w poszczególnych miejscach wykonywania czynności i/lub jego zastępcą mógł być wyłącznie radca prawny będący członkiem tej konkretnej Izby, tj. wpisany na listę radców prawnych prowadzoną przez OIRP we Wrocławiu;

- art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 i 2 u.n.p.p. w związku z art. 43 ustawy o finansach publicznych i art. 16 i art. 17 Prawa zamówień publicznych, preambułą oraz art. 2, art.8, art. 9, art. 12 i art. 14 Prawa Przedsiębiorców przez ich błędną wykładnię, a w ślad za tym niezastosowanie i pominięcie strony w przekazanych powiatom: Powiat Miasto Wrocław, Miasto Wrocław, Średzkiemu, Trzebnickiemu i Wołowskiemu imiennych wykazów radców prawnych mimo złożenia deklaracji w terminie i nieistnienia przyczyn, o których mowa w § 5 pkt 1-4 uchwały KRRP;

- art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 2 u.n.p.p. w zw. z § 3 ust. 1 i § 5 uchwały nr 97/IX/2015 Krajowej Rady Radców Prawnych z 11 września 2015 r. w sprawie regulaminu wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i dokumentowania tej pomocy (dalej: uchwała KRRP) przez ich błędną wykładnię, a w ślad za tym niezastosowanie i pominięcie strony w losowaniu w sytuacji, kiedy Rada może wykreślić radcę z projektu listy wyłącznie z przyczyn, o których mowa w § 5 uchwały KRRP, a żadna z tych przesłanek nie wystąpiła;

- art. 1, art. 3 i art. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 75 ze zm., dalej: u.o.r.p.) w związku z art. 43 ustawy o finansach publicznych i art. 16 i art. 17 Prawa zamówień publicznych, preambułą oraz art. 2, art. 8 , art. 9, art. 12 i art. 14 Prawa Przedsiębiorców przez naruszenie zasady jedności i jednolitości samorządu radcowskiego, równości wszystkich radców prawnych, przedsiębiorców, wolności wykonywania zawodu radcy prawnego.

W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że jest czynnym zawodowo radcą prawnym wpisanym na listę prowadzoną przez OIRP w Wałbrzychu. Odpowiadając na ogłoszenia Dziekania OIRP Wr złożyła 20 października 2021 r. deklaracje udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w punktach zlokalizowanych w Powiatach: Powiat Miasto Wrocław, Miasto Wrocław, Średzki, Trzebnicki. Wołowski. Po losowaniu w dniu 8 listopada 2021 r. otrzymała strona informację, że jej deklaracje nie mogą być uwzględnione, ponieważ OIRP Wr nie ma kompetencji do wyznaczenia do punktu NPP radcy prawnego wpisanego na listę radców prawnych OIRP w Wałbrzychu. Skarżąca w odpowiedzi do OIRP Wr przedstawiła swoje stanowisko i zawnioskowała o uwzględnienie w losowaniu, jednakże wbrew temu została w losowaniu pominięta. Zdaniem strony takie działanie stoi w sprzeczności z przepisami u.o.r.p., u.n.p.p. oraz samorządowymi. Radcowie prawni tworzą jeden samorząd zawodowy (art. 5 u.o.r.p.), względem strony nie wystąpiła żadna przesłanka wykluczająca z losowania (§ 5 uchwały KRRP), nie było zatem podstaw do wykluczenia strony z losowania.

Rada OIRP Wr w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej. Organ wskazał, że deklaracja strony udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej z dnia 20 października 2021 r. jako radcy prawnego nie została uwzględniona w procesie wyznaczania radców prawnych do świadczenia pomocy prawnej na terenie wskazanych powiatów, ponieważ strona jako radca prawny jest wpisana na listę radców prawnych OIRP w Wałbrzychu. Powołał i omówił organ art. 10 ust. 1 u.n.p.p. i stwierdził, że partnerem dla powiatu w realizacji programu nieodpłatnej pomocy prawnej powinna być konkretna okręgowa izba radców prawnych, do której przynależą radcowie, którzy mają taką pomoc świadczyć. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na § 2 uchwały nr 203/XI/2021 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 7 maja 2021r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu wyznaczania radców

prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i udokumentowania tej pomocy, z którego wynika, że dziekan rady okręgowej izby radców prawnych ma obowiązek zakomunikowania o terminie składnia deklaracji jedynie radcom danej rady okręgowej izby radców prawnych. W § 2a tej uchwały wprowadzono zapis, że radca prawny może być wyznaczony do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej wyłącznie na terenie okręgowej izby radców prawnych, w której jest wpisany na listę radców prawnych. Dalej organ argumentował, że ma obowiązek weryfikacji, czy zachodzą przesłanki wyłączające radcę prawnego z udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, określone w § 5 załącznika do uchwały nr 203/XI/2021. W sprawie organ nie jest w posiadaniu informacji odnośnie skarżącej jako radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych. Granice kognicji rzeczowej sądu administracyjnego doprecyzowane zostały w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw ( pkt 4 ).

W ocenie Sądu będąca przedmiotem skargi czynność spełnia kryteria aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie

sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że za sprawę z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszelkie akty i czynności, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane przez organ administracji publicznej ( vide: uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997r.,sygn. OPK 1/97 (ONSA z 1997r, z. 4, poz. 149). Przy czym w literaturze przedmiotu wyraża się pogląd, że "akty" i "czynności" nie oznaczają różnych prawnych form działania, lecz odnoszą się do indywidualnych czynności materialno-technicznych, które powodują powstanie skutku prawnego przez fakty (vide: J. Borkowski, Podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w świetle ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ST 1997, nr 5). Taka czynność (akt) podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Problematyka objęta sprawą była już przedmiotem rozważań przed sądami administracyjnymi. Sąd w całości podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 41/21, który podzielił NSA w wyroku z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2046/21, jak również w wyroku z dnia 28 lipca 2021 r. sygn.. akt III SA/Wr 781/20 dostępne w CBOSA). Do tez zawartych w ww. wyrokach Sąd odwoła się przyjmując je za własne.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.n.p.p. rada okręgowej izby radców prawnych zobowiązana jest do imiennego wskazywania radców prawnych oraz ich zastępców, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej . Według art. 8 ust.1 u.n.p.p. zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej (...) są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami lub samodzielnie. Zadania te są finansowane z budżetu państwa z części będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielenie dotacji celowej powiatom ( art.19 ust.1 u.n.p.p.). Powiat, realizując zadania, o których mowa w art.8 ust. 1 u.n.p.p. może zwierać porozumienia z gminami na obszarze tego powiatu, określając w szczególności wykaz planowanych dyżurów na terenie gminy (...) ( art.9 u.n.p.p. ). Starosta sporządza i aktualizuje listę jednostek nieodpłatnego poradnictwa, dostępnego dla mieszkańców powiatu, które obejmuje w szczególności nieodpłatną pomoc prawną i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie ze wskazaniem punktów dyżurów, o których mowa w art. 8 wraz z ich specjalizacją, o ile została określona (art. 8a ust.1 pkt 2 u.n.p.p.). Powiat powierza połowę punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej , a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego (...) (art. 11

ust.1 u.n.p.p.). Nadto ustawodawca w art.10 ust.1 u.n.p.p. nałożył na Starostę obowiązek corocznego zawierania z okręgową radą adwokacką i radą okręgową izby radców prawnych właściwych dla siedziby władz powiatu porozumienia w sprawie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze tego powiatu, określające z szczególności :

1) liczbę adwokatów i radców prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze powiatu, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia równomiernego udziału adwokatów i radców prawnych w wykonywaniu tego zadania, w tym z zakresu nieodpłatnej mediacji;

2) zobowiązanie okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych do imiennego wskazywania adwokatów lub radców prawnych oraz ich zastępców, którymi są adwokaci lub radcowie prawni, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z wykazem planowanych dyżurów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, uwzględniające dni oraz, jeśli to możliwe, godziny, w których planuje się dyżury, a także specjalizację dyżurów;

3) zasady wynagradzania adwokatów i radców prawnych udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej;

4) zasady wykorzystania urządzeń technicznych w punkcie.

W przypadku nie zawarcia wskazanego wyżej porozumienia do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby to porozumienie, starosta przekazuje dziekanom informacje w zakresie wykazu planowanych dyżurów na ternie gminy zawierającego dni oraz , jeżeli to możliwe godziny, w których planują się dyżury oraz adresy lokali, w których planuje się dyżury. Na podstawie tych informacji dziekan okręgowej rady adwokackiej i rady okręgowej izby radców prawnych wskazuje odpowiednio adwokatów lub radców prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej (art. 10 ust. 2 u.n.p.p.).

Z powołanych przepisów wynika, że udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i zwiększanie świadomości prawnej społeczeństwa należy do sfery zadań publicznych, zawieranie corocznie przez powiat porozumienia z właściwymi okręgowymi radami adwokackimi i okręgowymi izbami radców prawnych jest obligatoryjne i służy prawidłowemu wykonaniu zadań nałożonych na powiat przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Organy samorządu adwokackiego i radcowskiego współdziałają ze powiatem w zakresie wykonywania zadań publicznych związanych z

udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej, wykonując tym zakresie kompetencje o charakterze publicznym i jako organy w sensie funkcjonalnym – zadania z zakresu administracji publicznej. W następstwie czynności wskazania przez Radę OIRP konkretnego z imienia i nazwiska radcy prawnego, radca prawny zawiera z powiatem umowę, na podstawie której udziela nieodpłatnej pomocy prawnej (art. 6 u.n.p.p.). A zatem osobą uprawnioną do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej nie jest każdy adwokat lub raca prawny, ale tylko taki, który ma podpisaną umowę z powiatem, o której mowa w art.6 ust.1 u.n.p.p. Uprzednie wskazanie przez organ samorządu radcowskiego radcy prawnego jako wyznaczonego do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, warunkuje zawarcie przez niego umowy z powiatem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej. Zaskarżone pismo obejmuje rozstrzygnięcie dotyczące uprawnienia skarżącego wynikającego przepisu powszechnie obowiązującego. Wynikanie uprawnień lub obowiązków z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. obejmuje zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie oparcie uprawnienia lub obowiązku na przepisie prawa (vide: postanowienie NSA z 9 stycznia 2020r. sygn. II GSK971/19, ONSA2020/6/91) .

Tym samym zaskarżona czynność Rady OIRP, polegająca na losowaniu, sporządzeniu listy i wskazaniu listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi czynność , o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Istota sporu w sprawie dotyczy kwestii realizacji przez radę okręgowej izby radców prawnych obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.n.p.p., tj. losowania, sporządzenia listy i imiennego wskazywania radców prawnych oraz ich zastępców wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.

Zdaniem strony, rada oirp powinna przy losowaniu radców prawnych, tworzeniu wykazu radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i jego przekazaniu uwzględniać radców prawnych, również spoza listy radców będących członkami danej okręgowej izby radców prawnych. Zdaniem organu uchwały rad oirp związane z realizacją obowiązków z u.n.p.p. ze względu na ich właściwość funkcjonalną i miejscową mogą dotyczyć jedynie radców prawnych będących członkami danej OIRP.

Sąd w zaistniałym sporze, przyznał rację organowi.

W sprawie bezspornym jest że strona nie jest wpisana na listę radców prawnych Rady OIRP we Wrocławiu.

Zgodnie z art. 60 pkt 8 lit. g u.o.r.p. do zakresu działania Krajowej Rady Radców Prawnych należy uchwalanie regulaminów dotyczących zasad wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, i dokumentowania udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej. Krajowa Rada Radców Prawnych podjęła w dniu 11 września 2015 r. uchwałę nr 97/IX/2015 w sprawie Regulaminu wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i udokumentowani tej pomocy. Uchwałą nr 203/XI/2021 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 7 maja 2021 r. ogłoszono tekst jednolity Regulaminu wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i udokumentowania tej pomocy. (dalej: uchwała Prezydium KRRP, regulamin).

Przepis § 2 ww. regulaminu przewiduje, że dziekan rady okręgowej izby radców prawnych ma obowiązek na stronie BIP oraz przy użyciu innych zwyczajowo stosowanych środków i metod komunikowania się z radcami prawnymi danej okręgowej izby radców prawnych obwieszcza o terminie składania deklaracji udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w danym roku kalendarzowym i wzywa radców prawnych do składania deklaracji według ustalonego wzoru. Z treści powyższego przepisu wynika, że dziekan ma obowiązek zakomunikowania o terminie składnia deklaracji jedynie radcom danej rady okręgowej izby radców prawnych . Za taką interpretacją przemawia również brzmienie art. 52 ust.3 pkt 1 u.o.r.p., zgodnie z którym do zakresu działania rady okręgowej izby radców prawnych należy w szczególności reprezentowanie interesów zawodowych członków okręgowej izby radców prawnych, a więc nie każdej, tylko danej izby radców prawnych.

Wskazać trzeba, że prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania ( art.23 u.o.r.p.). Do kompetencji samorządu zawodowego należy decydowanie o prawie wykonywania zawodu oraz prowadzenie listy osób wykonujących aktualnie ten zawód (art. 52 ust.4 u.o.r.p.). Wiążą się z tym uprawnienia rady okręgowej izby radców prawnych do kontroli i oceny wykonywania zawodu radcy prawnego, co wynika z art. 22 i art. 54 ust.3 pkt 3 u.o.r.p. Kontrolę przeprowadzają i oceny dokonują wizytatorzy powołani przez radę spośród radców prawnych ( zd. drugie art. 22). Należy więc uznać, że chodzi o radców prawnych danej rady oirp.

Wprawdzie jak wynika z art. 49 u.o.r.p. radcowie prawni i aplikanci radcowscy zamieszkali na terenie danego okręgu tworzą okręgową izbę radców prawnych. Ale uchwałę o wpisie na listę radców prawnych może podjąć rada okręgowa izby radców prawnych właściwa także ze względu na miejsce złożenia wniosku, a zatem niekoniecznie ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o wpis (art. 24 ust.2 u.o.r.p.). Natomiast radca prawny obowiązany jest zawiadomić właściwą okręgową izbę radców prawnych o podjęciu wykonywania zawodu i formach jego wykonywania, o adresie i nazwie kancelarii lub spółki oraz podać adres dla doręczeń (art. 8 ust.3). W takim kontekście właściwa okręgowa izba radców prawnych, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie to taka, w której radca prawny uzyskał wpis na listę radców prawnych, a nie dowolna lub każda okręgowa izba radców prawnych.

Powyższe unormowania dowodzą, że rada okręgowej izby radców prawnych ma kompetencje związane ze staraniem się o zapewnienie należytego wykonywania zawodu nie wobec wszystkich radców prawnych zamieszkujących na terenie danego okręgu, lecz tylko wobec tych, którzy są wpisani na prowadzoną przez nią listę radców prawnych.

W świetle przepisu art.10 ust.1 u.n.p.p. i art. 49 ust.1 u.o.r.p. skoro powiat corocznie zawiera z radą okręgową izby radców prawnych właściwą dla siedziby władz powiatu porozumienie w sprawie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze tego powiatu, to przyjąć należy, że intencją ustawodawcy było to, aby pomoc ta była świadczona przez radców prawnych zrzeszonych w izbie radców prawnych właściwej dla władz powiatu.

Powyższe znajduje przełożenie na czynność wskazania przez radę oirp listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej . § 5 załącznika do regulaminu enumeratywnie wymienia bezwzględne przesłanki uniemożliwiające wyznaczenie radcy prawnego do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Wśród nich jest mowa o niekaralności dyscyplinarnej, o niedopełnieniu obowiązku zawodowego radcy prawnego w zakresie doskonalenia zawodowego w ostatnim cyklu szkoleniowym i o zaleganiu z opłatami z tytułu składek członkowskich w dniu składania deklaracji. Ww. przesłanki są możliwe do sprawdzenia wyłącznie w radzie oirp, w której dany radca uzyskał wpis na listę radców prawnych.

Stąd też złożona przez stronę deklaracja z 20 października 2021 r. nie mogła być poddana weryfikacji ze strony Rady OIRP we Wrocławiu, która nie ma dostępu do

danych dotyczących strony. Powyższe dane są danymi osobowymi, zdefiniowanymi przez prawodawcę unijnego w art. 4 pkt 1 RODO jako wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej . Dane te są w posiadaniu Rady OIRP w Wałbrzychu i ten podmiot jest administratorem uprawnionym do ich przetwarzania.

W tym miejscu wskazać należy, że do warunków prawnych przetwarzania danych osobowych, stanowiących pełny katalog przesłanek legalizujących przetwarzanie danych należą:

1/ zgoda podmiotu danych (art.6 ust.1 lit. a RODO) ,

2/ wykonanie lub zawarcie umowy (art.6 ust.1 lit. b RODO),

3/ prawny obowiązek (art.6 ust.1 lit. c RODO),

4/ ochrona żywotnych interesów (art.6 ust.1 lit. d RODO) ,

5/ wykonywanie zadania publicznego lub władzy publicznej powierzonej administratorowi (art.6 ust.1 lit. e RODO) ,

6/ prawnie uzasadniony interes administratora lub strony trzeciej (art.6 ust.1 lit. f RODO).

W świetle wyartykułowanej w art. 5 lit. a RODO zasady zgodności przetwarzania z prawem, zaistnienie choć jednej z przesłanek, o których mowa w art.6 ust.1 RODO, przesądza o legalności przetwarzanie danych.

Słusznie argumentuje organ, że art. 6 RODO nie zawiera podstawy prawnej do wystąpienie do OIRP w Wałbrzychu o udostępnienie tych informacji, które są danymi osobowymi skarżącej.

W ocenie Sądu, przyjęty (taki jak omówiony wyżej) sposób ukształtowania instytucji nieodpłatnej pomocy jest podyktowany i uzasadniony charakterem instytucji świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Nieodpłatna pomoc prawna obok nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i edukacji prawnej uregulowanych w u.n.p.p. realizuje określone cele. Nieodpłatna pomoc prawna o jakiej stanowi art. 3 u.n.p.p. ma na celu zapewnianie szczególnie potrzebującym obywatelom dostępu do pomocy prawnej, tj. stworzenie możliwości uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej (na etapie przedsądowym) świadczonej przez adwokata czy radcę prawnego dla osób, których nie stać na skorzystanie z takiej profesjonalnej pomocy na warunkach rynkowych (komercyjnych) (art. 4 u.n.p.p.). A zatem, wbrew zarzutom skargi jej istotą nie jest zapewnienie radcy prawnemu swobody wykonywania zawodu, ale zapewnienie profesjonalnej, niezakłóconej pomocy prawnej podmiotom wskazanym w ustawie.

Takiemu celowi podyktowane są też ograniczenia w zakresie możliwości świadczenia tej pomocy przez radców prawnych, w tym wymóg powiązania radcy prawnego z daną oirp i dalsze wymogi z regulaminu dotyczące m.in. składek czy szkoleń i ich kontrola przez właściwą dla danego radcy oirp (zgodnie z art. 29 pkt 4a u.o.r.p. zaległości w składkach stanowią podstawę do skreślenia z listy radców prawnych, obowiązek szkolenia wynika z art. 14 ust. 2 Kodeksu etyki radcy prawnego stanowiącego załącznik do uchwały Nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r., a zgodnie z art. 64 ust. 1 u.o.r.p. Radcowie prawni i aplikanci radcowscy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych).

Wprowadzenie takich zasad stanowi zatem gwarancję prawidłowej realizacji zadań z u.n.p.p. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z u.n.p.p. nie może być tym samym utożsamiane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego w warunkach rynkowych, świadczenia pomocy prawnej z tzw. wyboru strony.

W tym miejscu należy wskazać, że § 2a uchwały nr 203/XI/2021 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 7 maja 2021r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i udokumentowania tej pomocy stanowi, że radca prawny może być wyznaczony do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej wyłącznie na terenie okręgowej izby radców prawnych, w której jest wpisany na listę radców prawnych. Przepis ten stanowi jedynie dodatkowe potwierdzenie wynikającego z przepisów ukształtowania sposobu wykonywania obowiązków z zakresu u.n.p.p.

Mając na uwadze powyższe skarga strony jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.