Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 802/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji i umorzono postępowanie (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 37d
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2024 r. nr SKO Gd/4210/22 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni z dnia 13 czerwca 2022 r. nr GZDiZ.PU.701.40.6.2022.JB/MP oraz umarza postępowanie administracyjne, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 4017 zł (cztery tysiące siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga B. Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2024 r., nr SKO Gd/4210/22, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 4 kwietnia 2022 r. pracownicy Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni stwierdzili umieszczenie tablicy reklamowej w formie banera o treści "[...]...", o wymiarach 8,37 m x 24,00 m o łącznej ekspozycji reklamy 200,88 m2, na elewacji budynku przy ul. J. [...] w G., na działce numer [...], obręb [...].

Pismem z dnia 6 kwietnia 2022 r. zawiadomiono o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie przedmiotowej tablicy reklamowej, jako niezgodnej z zasadami i warunkami uchwały Rady Miasta Gdańska nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 2018 r., poz. 1034) – zwanej dalej uchwałą krajobrazową. W zawiadomieniu tym poinformowano Spółkę również o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy i o możliwości brania czynnego udziału w sprawie. Zawiadomienie doręczono w dniu 14 kwietnia 2022 r.

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 9 kwietnia 2022 r. potwierdzono dalsze usytuowanie przedmiotowej tablicy reklamowej. Z kolei, podczas kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu 26 kwietnia 2022 r. stwierdzono usunięcie przedmiotowej tablicy.

Pismem z dnia 9 maja 2022 r. zawiadomiono skarżącą o zakończeniu postępowania dowodowego i o prawie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Dyrektor Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni, decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r., nr GZDiZ.PU.701.40.6.2022.JB/MP, wydaną na podstawie art. 37d ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503) – zwanej dalej jako u.p.z.p., wymierzył skarżącej Spółce karę w wysokości 12 724,80 zł za umieszczenie od dnia 4 kwietnia 2022 r. do dnia 9 kwietnia 2022 r. tablicy reklamowej w formie banera przy ul. J. [...] w G., na działce numer [...], obręb [...], o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 200,88 m2, niezgodnej z przepisami uchwały krajobrazowej Gdańska.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą Spółkę odwołania, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że niewątpliwie przedmiot, za który wymierzono karę pieniężną, jest banerem reklamowym a więc tablicą reklamową, wykonaną z tkanin, tekstyliów lub folii z tworzyw sztucznych. Jego zaś usytuowanie nad obiekcie w odległości mniejszej niż 50 m od skrzyżowania narusza § 15 ust. 3 pkt 1 lit. f uchwały krajobrazowej, który w obszarze S2 zabrania sytuowania na obiektach banerów reklamowych lub innych tablic reklamowych w odległości mniejszej niż 50 m od skrzyżowań, przejazdów kolejowych, mostów, wiaduktów, estakad oraz tuneli. Kolegium podkreśliło przy tym, że baner reklamowy jako tablica reklamowa stanowi odrębny od siatki, na której został umieszczony przedmiot. W ocenie Kolegium, reklama ta pojawiła się po wejściu w życie uchwały krajobrazowej. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że reklama pojawiła się przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej organ odwoławczy stwierdził, że okres dostosowawczy upłynął w 2020 r. Dowody potwierdzają jednocześnie umieszczenie przedmiotowego banera co najmniej w okresie od dnia 4 kwietnia 2022 r. do dnia 9 kwietnia 2022 r. i ustalona kara prawidłowo obejmuje ten okres. Kolegium podzieliło przy tym stanowisko organu I instancji, że kara powinna zostać naliczona od dnia dokonania pierwszej czynności w sprawie, tj. od dnia 4 kwietnia 2022 r., kiedy przeprowadzono wizję w terenie, o której to czynności strona została następnie powiadomiona w piśmie z dnia 6 kwietnia 2022 r. Jednocześnie, Kolegium oceniło, że wysokość kary została wyliczona prawidłowo i brak było podstaw do odstąpienia od jej nałożenia na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

We wniesionej do Sądu skardze skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw prawnych i faktycznych;

- art. 37d ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 42 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwą wykładnię (a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie) polegającą na uznaniu, że przepis art. 37d ust. 1 u.p.z.p. znajduje zastosowania do tablic lub urządzeń reklamowych umieszczonych na nieruchomościach lub na obiektach budowlanych przed dniem wejścia w życie uchwały ustalającej zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, podczas gdy przepis ten wyraźnie przewiduje odpowiedzialność karnoadministracyjną jedynie w sytuacji, gdy tablica lub urządzenie reklamowe zostały umieszczone już po wejściu w życie uchwały krajobrazowej, gdyż wyłącznie wówczas istnieje możliwość, aby umieszczenie nośnika reklamowego było niezgodne z przepisami uchwały krajobrazowej; a tym samym poprzez błędne uznanie przez organ I instancji, że przepis art. 37d ust. 1 u.p.z.p. sankcjonuje ewentualny brak realizacji obowiązku dostosowawczego, o którym mowa w art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w sytuacji, gdy ustawodawca nie odsyła w ww. przepisie do przepisu art. 37a ust. 9 u.p.z.p.;

- art. 37d ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na uznaniu przez organ I instancji, że datą wszczęcia postępowania z urzędu, od której nalicza się karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej jest data sporządzenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, w sytuacji gdy datą wszczęcia postępowania z urzędu w świetle ww. przepisu jest dzień doręczenia stronie przedmiotowego zawiadomienia;

- art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie przez organy obu instancji, że ocena przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa" konsumuje się w ocenie ziszczenia się wskazanych błędnie przez te organy stanów faktycznych, w sytuacji gdy przesłanka ta celowo została przez ustawodawcę sformułowana jako klauzula generalna i wymaga rozważenia całokształtu okoliczności charakteryzujących daną sprawę z perspektywy sprawiedliwościowej funkcji kary administracyjnej, pominięciu przez organy - w konsekwencji przyjęcia ww. błędnego założenia interpretacyjnego - szeregu szczególnych okoliczności niniejszej sprawy istotnych dla oceny przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa";

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i merytoryczne orzeczenie w sprawie, w sytuacji, w której postępowanie jest bezprzedmiotowe i powinno być umorzone;

- art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co nie mogło skutkować należytym uzasadnieniem rozstrzygnięcia i w konsekwencji błędne wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą Spółkę kary za umieszczenie reklamy niezgodnej z zapisami uchwały reklamowej;

- art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu kwestionowanej decyzji karnej, a co za tym idzie naruszenie naczelnej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.

Skarżąca Spółka podkreśliła przy tym, że przedmiotowa inwestycja zrealizowana została w oparciu o skuteczne zgłoszenie i przedłożyła zaświadczenie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 14 marca 2019 r., w którym wskazano, że w dniu 6 marca 2019 r. przyjęto zgłoszenie budowy i robót budowlanych związanych z instalacją metodą miękkiego montażu wymiennych winyli zadrukowanych grafiką reklamową w formie banneru reklamowego wraz z oświetleniem LED na elewacji zachodniej budynku, na terenie działki nr [...], obręb [...], przy ul. J. [...] w G., z dnia 21 lutego 2019 r., nie wnosząc sprzeciwu.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2024 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni z dnia 13 czerwca 2022 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2024 r. utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni z dnia 13 czerwca 2022 r., wymierzającą skarżącej Spółce karę w wysokości 12 724,80 zł za umieszczenie od dnia 4 kwietnia 2022 r. do dnia 9 kwietnia 2022 r. tablicy reklamowej w formie banera przy ul. J. [...] w G., na działce numer [...], obręb [...], o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 200,88 m2, niezgodnie z przepisami uchwały Rady Miasta Gdańska nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034).

Powyższą uchwałę podjęto w trybie i na zasadach określonych w przepisach art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503) - u.p.z.p., które uprawniają radę gminy do ustalenia w formie uchwały zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Celem ww. aktu prawa miejscowego jest uporządkowanie przestrzeni publicznej, a przyjęte w u.p.z.p. regulacje dotyczące tej uchwały wprowadzają w istocie prymat ochrony krajobrazu. Przy czym, przepisy ustawy nie przewidują obowiązku podjęcia uchwały krajobrazowej – ma ona charakter fakultatywny. Wpływa to na władztwo gminy w ustalaniu treści uchwały, gdyż może ona przewidywać całkowity zakaz sytuowania obiektów reklamowych, jak również przyjmować rozwiązania pośrednie, polegające na ograniczeniach o charakterze częściowym. Tego rodzaju rozwiązania mogą zaś dotyczyć zarówno samego obiektu reklamowego (jego parametrów i materiału, z jakiego ma zostać wykonany) – ograniczenia przedmiotowe, jak i jego usytuowania – ograniczenia obszarowe (zob. T. Brzezicki, Kara za niezgodne z prawem umieszczenie reklamy, Przegląd Podatkowy, 8/2016, s. 35-40).

Przepisy stanowiące podstawę podejmowania uchwał krajobrazowych wprowadzone zostały do polskiego systemu prawnego 11 września 2015 r. ustawą z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu nowelizującą przepisy u.p.z.p. Konieczność zapewnienia ochrony krajobrazu i właściwego nim zarządzania wynikała m.in. z postanowień ratyfikowanej przez Polskę w roku 2005 Europejskiej Konwencji Krajobrazowej sporządzonej we Florencji dnia 20 października 2000 r. Zgodnie z art. 5 Konwencji Polska zobowiązała się m.in. do podjęcia działań na rzecz prawnego uznania krajobrazów, ustanowienia i wdrożenia polityki krajobrazowej oraz zintegrowania krajobrazu z własną polityką w zakresie planowania regionalnego i urbanistycznego, a także z innymi politykami, które pośrednio lub bezpośrednio oddziałują na krajobraz. W rozumieniu Konwencji "krajobraz" oznacza obszar postrzegany przez ludzi, którego charakter jest wynikiem działania i interakcji czynników przyrodniczych i/lub ludzkich. Zgodnie z art. 5 lit. a Konwencji strony zobowiązane są do prawnego uznania krajobrazów jako istotnego komponentu otoczenia ludzi, jako wyrażenia dzielonej przez nie różnorodności kulturowej i przyrodniczej oraz podstawy ich tożsamości. Zalecenie CM/Rec(2008)3 Komitetu Ministrów dla państw członkowskich w sprawie wytycznych dotyczących wdrażania Europejskiej Konwencji Krajobrazowej stanowi, że prawne uznanie krajobrazów jest prawem i obowiązkiem wszystkich instytucji i obywateli Europy względem ich fizycznego otoczenia. Ratyfikacja Konwencji zobowiązuje ponadto jej strony do ustanowienia standardów jakości krajobrazu (art. 6D konwencji krajobrazowej), jak również do planowania ochrony krajobrazu oraz do gospodarowania krajobrazem. Znowelizowane przepisy u.p.z.p. służyć miały realizacji powyższych zadań na gruncie krajowym, dając gminom narzędzia kształtowania i zarządzania krajobrazem poprzez możliwość podjęcia uchwał krajobrazowych i wyposażając je w instrumenty finansowe pozwalające na egzekwowanie określonych w uchwale zasad i warunków sytuowania tablic i urządzeń reklamowych.

Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił przepis art. 37d ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 podlega karze pieniężnej. Kara ta jest wymierzana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji i obejmuje okres od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 2 i 3). Jak stanowi przy tym art. 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia.

W świetle powołanej regulacji, w ocenie Sądu, wymierzenie wobec skarżącej Spółki kary pieniężnej za umieszczenie od dnia 4 kwietnia 2022 r. do dnia 9 kwietnia 2022 r. tablicy reklamowej w formie banera przy ul. J. [...] w G., na działce numer [...], obręb [...], o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 200,88 m2 – nie zasługuje na akceptację.

Z treści powołanego przepisu art. 37d ust. 4 u.p.z.p. wynika, że karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia.

W przypadku, gdy, tak jak w niniejszej sprawie, postępowanie wszczęte zostaje z urzędu, przepisy prawa nie wskazują wyraźnie, jaką datę należy przyjmować jako dzień wszczęcia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu co do zasady następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej wobec strony (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 291 i nast. z powołaniem na wskazaną tam literaturę i orzecznictwo). Przy czym, datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień pierwszej czynności dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono w sprawie (por. wyrok NSA z 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981 r., nr 1, poz. 15). Podkreśla się, że ustalając datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu bierze się pod uwagę pierwszą czynność dokonaną przez organ administracji państwowej na zewnątrz w stosunku do strony (zob. wyrok NSA z 26 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 215/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek zawiadomienia strony o czynności organu ma zatem dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania z urzędu takie znaczenie, że tylko czynności dokonane przez organ, o których strony poinformowano, mogą skutkować wszczęciem postępowania. Jeżeli więc organ podejmował kilka czynności w różnych datach (np. wystąpienie o informacje do innych organów, zebranie informacji wewnętrznych, wizja w terenie), ale tylko o niektórych z nich poinformował stronę, to wyłącznie ta czynność, o której strona została zawiadomiona może zostać uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne.

Przy tym, w orzecznictwie istnieje rozbieżność, od którego konkretnie dnia należy liczyć karę, o której stanowi art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Wobec jednych poglądów, niewątpliwe tylko ta czynność, o której strona został zawiadomiona może być uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne. Zawiadomienie o czynnościach organu jest zatem wymogiem niezbędnym dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu lecz nie determinującym daty wszczęcia postępowania. Nie ma wobec tego też decydującego znaczenia data doręczenia owego zawiadomienia stronie, gdyż to nie zawiadomienie, tylko dokonana przez organ pierwsza czynność w sprawie wszczyna postępowanie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 4 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1040/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z innymi poglądami, za datę wszczęcia postępowania należy uznać datę zawiadomienia strony o pierwszej czynności procesowej w postępowaniu, a więc będzie to dzień doręczenia zawiadomienia o tym stronie (zob. wyrok WSA w Krakowie z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 528/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień podjęcia pierwszej czynności w stosunku do strony, najczęściej jest to zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania (zob. wyrok NSA z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 543/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli natomiast zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania ma być pierwszą czynnością to należy przyjąć, że czynność ta jest dokonana nie w dniu stworzenia pisma o zawiadomieniu, ale w dniu kiedy to pismo zostało doręczone stronie w trybie k.p.a. (zob. wyrok WSA w Krakowie z 10 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 346/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niewątpliwie przy tym czynność, która wszczyna postępowanie w sprawie, ma być podjęta wobec strony postępowania.

W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że za datę wszczęcia postępowania w znaczeniu wynikającym z art. 37d ust. 4 u.p.z.p. należy uznać dzień doręczenia przez organ podmiotowi pisma zawiadamiającego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a zatem pierwszej czynności urzędowej w sprawie, chyba że wcześniej podmiot powziął informację o wszczęciu postępowania. Od tej chwili podmiot, który umieścił tablicę lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami ma prawny obowiązek dostosowania się do zasad i warunków sytuowania tych obiektów zgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej oraz możliwość dobrowolnego dostosowania tablicy lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały, z kolei organ w razie niezastosowania się podmiotu do tego obowiązku – do wymierzenia od tej daty kary pieniężnej (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1602/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie zaś z treścią art. 37d ust. 1 u.p.z.p. kara pieniężna nakładana jest na podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały. Tym samym, stroną postępowania w tym przedmiocie jest podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały

Nie ulega przy tym wątpliwości, że pierwszą czynnością w niniejszej sprawie skierowaną do skarżącej Spółki było zawiadomienie z dnia 6 kwietnia 2022 r. o wszczęciu postępowania oraz informujące o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Zawiadomienie to skarżąca Spółka otrzymała w dniu 14 kwietnia 2022 r. Przy czym, jak niewątpliwie wynika z akt sprawy, baner, będący przedmiotem niniejszego postępowania, w dniu 9 kwietnia 2022 r. nadal był umieszczony na elewacji budynku przy ul. J. [...] w G. a w dniu 26 kwietnia 2022 r. banera tego już tam nie było. Podczas oględzin stwierdzono, że baner został zdjęty.

W świetle powyższego należy zatem uwzględnić, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono skarżącej Spółce 14 kwietnia 2022 r., tymczasem organy nałożyły karę administracyjną od 4 kwietnia 2022 r. do 9 kwietnia 2022 r. Z porównania dat wynika, że nałożona przez organy sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej obejmuje zatem okres od dnia dokonania pierwszej wizji w terenie. Takie ustalenie początkowej daty wymierzenia kary stanowi o naruszeniu przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 37d ust. 4 u.p.z.p., gdyż organ wadliwie ustalił dzień, w którym wszczął postępowanie w sprawie, co przełożyło się na wadliwie ustaloną wysokość kary.

Z uwagi zaś na doręczenie zawiadomienia po usunięciu tablicy reklamowej brak było podstaw do wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej.

Odnosząc się jednocześnie do zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 37d ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 42 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP wskazać należy, że przewidziana w przepisie art. 37d u.p.z.p. kara pieniężna dotyczy umieszczenia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p. Niewątpliwie Rada Miasta Gdańska podjęła w dnia 22 lutego 2018 r. uchwałę nr XLVIII/1465/18 z w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pomor. z 2018 r. poz. 1034.), która weszła w życie 3 kwietnia 2018 r.

Zarzut skarżącej dotyczący niewłaściwego zastosowania przepisu ustawy w związku uchwałą krajobrazową z uwagi na posadowienie przedmiotowej reklamy w oparciu o skuteczne zgłoszenie przed dniem wejścia w życie przedmiotowej uchwały wymagałby wyjaśnienia, jako że z ustalonego przez orzekające w sprawie organy stanu faktycznego nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że przedmiotowa tablica reklamowa została umieszona po wejściu w życie uchwały krajobrazowej.

Niewątpliwie zaś, wyrokiem z 12 grudnia 2023 r. w sprawie P 20/19 (Dz.U. z 2023 r., poz. 2739) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucja RP przepisu art. 37a ust. 9 u.p.z.p. ale wyłącznie w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 tej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia.

Z uwagi jednak na stwierdzone powyżej naruszenie przepisów uniemożliwiające wymierzenie kary pieniężnej kwestia dotycząca legalności i daty umieszczenia przedmiotowej reklamy nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Z kolei, rozpatrywanie zarzutu dotyczącego naruszenia art. art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., w świetle stwierdzonego naruszenia dyskwalifikującego wydane w sprawie decyzje, jest bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W ocenie przy tym Sądu, w niniejszej sprawie dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej i z tego względu Sąd umorzył postepowanie administracyjne w sprawie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a..