Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2231/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r., nr [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości zabudowanej, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]– utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2010 r. stwierdził nabycie, z mocy prawa, przez Gminę [...] własności nieruchomości opisanej w sentencji decyzji. W uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2010 r. Wojewódzka [...] wyjaśnił, że ujawniona w toku postępowania decyzja o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości oraz decyzja o ustanowieniu opłaty rocznej za zarząd nie stanowią o ustanowieniu zarządu w sposób prawem przewidziany na rzecz P. Z tego względu po ustaleniu funkcjonowania przesłanek opisanych w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej stwierdził nabycie własności, z mocy prawa na rzecz właściwej Gminy.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wniosła P. S.A. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania wskazano na wydanie decyzji o wywłaszczeniu, twierdząc, iż decyzja ta jest wystarczającym dowodem na przysługiwanie P. prawa zarządu. Ponadto skarżący podniósł iż w jego ocenie komunalizacji z mocy prawa przeczą przepisy ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że postępowanie uwłaszczeniowe, na które powołuje się skarżący, jest prowadzone na podstawie art. art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP, przy czym art. 34a został dodany nowelizacją z dnia 25 maja 2003 r. Z okoliczności tej wynika, że postępowanie to toczy się na podstawie przepisów, które weszły w życie po dniu 27 maja 1990 r. Ten stan rzeczy stał się powodem, dla którego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. stwierdził, iż art. 34a nie odnosi się do komunalizacji z mocy prawa określonej w art. 5 ust 1 ustawy komunalizacyjnej. W tym stanie rzeczy postępowanie uwłaszczeniowe prowadzone w trybie ustawy o komercjalizacji nie może eliminować komunalizacji z mocy prawa, tym bardziej, że przesłanki postępowania uwłaszczeniowego określone w art. 34 wskazują na brak, po stronie P., tytułu prawnego do uwłaszczanej nieruchomości. Komisja stwierdziła, iż odwołującemu nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, który eliminowałby komunalizację przedmiotowego mienia z mocy prawa, na podstawie decyzji o ustaleniu opłat za użytkowanie oraz decyzji wywłaszczeniowej. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała także, iż według art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz.99), państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Ostatecznie Komisja stwierdziła, że skoro skarżącemu nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości, to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Zgodnie bowiem z treścią obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74), grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej.

Komisja ponadto wyjaśniła, iż okoliczność że nieruchomość stanowi infrastrukturę kolejową sama z siebie nie tworzy innej w jakości w kontekście art. 5 ut. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Nie istnieje przepis prawa, który wyłączałby z komunalizacji nieruchomości, na których znajduje się infrastruktura kolejowa. W ocenie Komisji nie ma też zastosowania treść art. 11 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, ponieważ wykonywanie funkcji transportowych nie jest wykonywaniem zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, a zadania z zakresu obronności mogą wykonywać praktycznie wszystkie przedsiębiorstwa.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S. A. w W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, to jest:

– art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez uznanie, że nie wykazanie przez P. prawa zarządu do nieruchomości jest wystarczającą przesłanką do komunalizacji;

– art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający słuszny interes skarżącego, dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie że spełnione zostały przesłanki komunalizacji z art. 5 ust.1.

– art. 15 kpa poprzez zaniechanie przez organ II instancji ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i ograniczenie się jedynie do rozpoznania zarzutów skarżącego do decyzji Wojewody [...].

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i poprzedzającej ten akt w/w decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, w zakresie wynikającym z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej – "p.p.s.a."), nie potwierdziła, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono obowiązującym przepisom postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. ustalono, że Gmina [...] nabyła z mocy prawa własność nieruchomości zabudowanej,położonej w jednostce ewidencyjnej [...] obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Nabycie własności opisanej powyższej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., dalej – "ustawa komunalizacyjna") i wynikało z ustalenia, że skarżącemu nie przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo zarządu tej nieruchomości. W szczególności organy stwierdziły, że skarżący nie legitymował się dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) przedmiotowej nieruchomości.

Istotą rozpatrywanej sprawy było ustalenie i rozstrzygnięcie, czy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, czyli dnia 27 maja 1990 r., sporna nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe) i należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej, czy też stanowiła mienie ogólnonarodowe należące do przedsiębiorstwa (pozostawała w jego zarządzie lub użytkowaniu) i z tego tytułu była wyłączona z komunalizacji. Zdaniem Sądu dokonana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową ocena rozpatrywanej sprawy jest prawidłowa i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Jak już było wyjaśniane zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.), jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Użyte w tym przepisie przez ustawodawcę pojęcie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym. W tym stanie rzeczy faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 następowała z mocy prawa z dniem wejścia ustawy w życie, tj. 27 maja 1990 r. Wydawana w tym przedmiocie przez wojewodę decyzja komunalizacyjna miała jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzała przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę.

Podstawowym zatem zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy w dacie 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo P. dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości, co by wykluczało możliwość jej komunalizacji, czy też władanie nieruchomością przez to przedsiębiorstwo było jedynie władztwem faktycznym. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organów obu instancji, że strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Zważyć należy, że zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania, które uprawniają do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy - tj. 27 maja 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie natomiast z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać (np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98, LEX nr 47368, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05, LEX nr 194864). Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994 r., nr 2, póz. 27). Brak tytułu prawnego P. w dniu 27 maja 1990 r. do spornej nieruchomości oznacza, że należała ona wówczas w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. W tym stanie rzeczy spełnione zostały wszystkie marterialonoprawne przesłanki komunalizacji mienia z mocy prawa.

Nadmienić wypada, że w orzecznictwo sądowoadministracyjne nie było jednolite w przedmiotowej materii. Jednak już od dłuższego czasu utrwaliła się linia orzecznicza przyjmująca, że w sprawach dotyczących określonego mienia nieruchomego, pozostającego w dyspozycji faktycznej P. decydujące znaczenie odgrywa okoliczność, czy P. legitymuje się w stosunku do tego rodzaju mienia decyzją o ustanowieniu prawa zarządu (użytkowania). Jedynie bowiem istniejący po stronie P. tego rodzaju tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego powodu nie podlegałaby komunalizacji z mocy prawa. Tego rodzaju pogląd wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyrokach w tym m. in. w wyrokach z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 942/07, I OSK 940/07 i I OSK 941/07, z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1019/07, z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1884/06.

Ustosunkowując się na wstępie do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że dla stwierdzenia podstaw komunalizacji nie jest istotny aktualny stan nieruchomości,

a w szczególności zlokalizowanie na nieruchomości infrastruktury kolejowej służącej wykonywaniu zadań transportu kolejowego. Obowiązek uwzględnienia takiej okoliczności nie wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Zatem ewentualne funkcjonowanie na nieruchomości stacji wzmacniakowej dla Dyrekcji Okręgowej [...] w K. nie stanowi negatywnej przesłanki komunalizacji mienia państwowego.

Nie jest także zasadny zarzut zawarty w uzasadnieniu skargi naruszenia art. 34 i 34 lit. a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", gdyż przepisy te nie stanowiły podstawy wyłączenia spod komunalizacji gruntów będących własnością Skarbu Państwa, które znajdowały się we władaniu P., a co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w zarząd (użytkowanie) w formie prawem przewidzianej. Należy w tym miejscu także wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. (K 30/03, OTK-A 2005/4/35) orzekł o zgodności z Konstytucją artykułu 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) jako niedotyczących mienia (gruntów), o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunału Konstytucyjny wyjaśnił między innymi, że dokonując wykładni ustaw w zgodzie z Konstytucją "(...) uzasadniona jest interpretacja art. 34 a ustawy o komercjalizacji PKP, przy której przepis ten nie dotyczy komunalizacji z mocy prawa, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej (...)". Przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej decyzją z dnia 11 sierpnia 2010 r., było ustalenie spełnienia ustawowych warunków komunalizacji mienia, a zatem konieczne było oparcie decyzji wyłącznie, przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2005 r., na przesłankach wynikających, w tej sprawie, z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o komunalizacji. Odwołanie się do przepisów zawartych w art. art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" stałoby się aktualne i zasadne dopiero w przypadku ustalenia przez właściwy organ braku podstaw do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy komunaliazcyjnej. Negatywną przesłanką komunalizacji nie mógł być jedynie fakt władania przedmiotową nieruchomością przez skarżącego po dniu 27 maja 1990 r., a w szczególności w dniu 5 grudnia 1990 r.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 6 ust. 1, art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.). Z przepisów tych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r., wynika, iż grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, były zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Natomiast grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły w zarząd tych jednostek. Uzyskanie przez państwowe jednostki organizacyjne gruntów państwowych w zarząd mogło nastąpić na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Jeżeli zatem w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją konieczne było ustalenie czy mienie należało do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, gdyż stanowiło to warunek komunalizacji, to konieczne było uwzględnienie przy rozstrzygnięciu sprawy także wymienionych przepisów. Nie było przy tym istotne, że wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Tereny państwowe stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (jedn. tekst: Dz. U. z 1969 r. (jedn. tekst Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159) mogły być przekazane w użytkowanie między innymi jednostkom państwowym w użytkowanie, ale w drodze: decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1964 r. została wydana decyzja o przekazaniu gruntów P. w zarząd czy w użytkowanie, zawierająca określenie czasu i warunków jej trwania. Wydanie decyzji wywłaszczeniowej nie stanowi dowodu ustanowienia zarządu na rzecz P. Udowodnienie tej okoliczności nie może także nastąpić na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1986 r., o nałożeniu na P. obowiązku uiszczenia opłaty rocznej z tytułu, jak podano w tym dokumencie – zarządu przedmiotowym gruntem. W niniejszej sprawie organ ustalił, że skarżąca spółka nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Powoływanie się na fakt, że wnosiła opłaty za zarząd przedmiotową nieruchomością nie ma znaczenia prawnego przy ocenie decyzji komunalizacyjnej. Decyzja o opłatach jest jednym z dokumentów, które wymieniało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu i mogła stanowić podstawę do przyjęcia stanowiska, że zarząd taki w dniu 5 grudnia 1990 r. istniał, co z kolei rzutowało na uwłaszczenie nieruchomością. Taka decyzja nie ma jednak żadnego znaczenia dla komunalizacji nieruchomości. Sąd podzielił też pogląd, że dla komunalizacji nieruchomości użytkowanej przez przedsiębiorstwo państwowe bez tytułu prawnego nie ma znaczenia, jaki organ administracji pełnił funkcję organu założycielskiego (wyrok NSA z 24 kwietnia 1996 r. sygn. I SA 282/95 i z 25 listopada 2003 r. sygn. I SA 687/02).

Błędny jest również pogląd wyrażony w skardze, że w rozpatrywanej sprawie miał zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., wyłączający spod komunalizacji mienie służące do wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Fakt, że funkcję organu założycielskiego pełnił w stosunku do przedsiębiorstwa państwowego minister, nie przesądza o tym, że przedsiębiorstwo wykonywało zadania należące do właściwości administracji rządowej. Nie organizacyjne uwarunkowania, a aspekt funkcjonalny - służenie mienia wykonywaniu zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, wyłącza mienie z komunalizacji następującej z mocy prawa. Podzielić zatem należy stanowisko wyrażone przez organy orzekające, że w okolicznościach niniejszej sprawie prawnorzeczowy tytuł P. co do przedmiotowej nieruchomości nie wynika ani z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego, ani też z konkretnych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Jeżeli natomiast określone mienie ogólnonarodowe należało do przedsiębiorstwa państwowego w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż nie legitymowało się ono odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to mienie podlegało komunalizacji ex lege na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Odpowiadało to bowiem ustrojowej przesłance wymienionej w tymże przepisie (mienie należało do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej).

Podsumowując Sąd wskazuje, że podważenie komunalizacji mienia przez P. mogło nastąpić jedynie w przypadku ustalenia, że przedmiotowe mienie należało do skarżącego w znaczeniu prawnym, a nie faktycznym. Udowodnienie prawa zarządu (użytkowania) nieruchomości wymagało potwierdzenia powyższej okoliczności dokumentem, o którym mowa w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z którego wynikałby dla P. S.A. określony tytuł prawny (zarząd powierniczy, zarząd i użytkowanie, użytkowanie). Istnienie takich dokumentów nie zostało potwierdzone w toku postępowania administracyjnego, a w szczególności dokumenty wskazujące na istnienie zarządu (użytkowania) nie zostały przedstawione przez P. S.A.

W toku postępowania administracyjnego nie uchybiono wymienionym powyżej przepisom prawa materialnego, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także przepisom postępowania, w tym przepisom powołanym w zarzutach skargi. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowody wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedstawione okoliczności uzasadniały stwierdzenie, w ramach postępowania komunalizacyjnego, iż opisane w decyzji mienie Skarbu Państwa stało się w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa, własnością Gminy [...]. W świetle treści pisma skarżącego z [...] marca 2008 r. przyznającego brak tytułu prawnego do gruntu ograniczenie dalszego postępowania dowodowego przez organy administracji jest prawidłowe i nie stanowi naruszenia prawa procesowego. Rozstrzygnięcie to znajduje oparcie w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej,

a właściwość rzeczowa organów w art. 18 ust. 1 i 2 tej ustawy.

Wobec powyższego nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosków skargi i uchylenia zaskarżonych aktów.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

1