Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 335/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15h ust. 1 pkt 2, art. 15h ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 1 marca 2023 r., nr SKO/PS-411/11/2023 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej przyznającej zasiłek stały i składkę zdrowotną uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) zaskarżoną decyzją z dnia 1 marca 2023 r., SKO/PS-411/11/2023 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej: Strona, Skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Legnicy (dalej: organ I instancji) z dnia 22 grudnia 2022 r., nr DS.5100.438.3.2020/2022.RB.a.8 w sprawie odmowy zmiany decyzji ostatecznej z dnia 2 listopada 2020 r., nr DS.5100.438.2020.JK.a.8 przyznającej Stronie zasiłek stały i składkę zdrowotną wraz z decyzją zmieniającą w zakresie przedłużenia uprawnienia do zasiłku stałego i składek zdrowotnych na okres do upływu 60 dni od daty odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Organ I instancji działając na podstawie art. 15h ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 5 ustawy z dnia 7 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, i innych chorób zakaźnych wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, z późn. zm., dalej: ustawa o COVID), art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 19 , art. 36 pkt 1a i 2c, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 101, art. 106, art. 107, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2268, dalej: u.p.s.) wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 22 grudnia 2022 r.

Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że na mocy decyzji z dnia 2 listopada 2020 r. przyznał Stronie zasiłek stały na okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 września 2022 r. w wysokości 645,00 zł miesięcznie oraz składki zdrowotne na wskazany okres. Decyzją zmieniającą z dnia 14 stycznia 2022 r., od dnia 14 stycznia 2022 r. zasiłek stały ustalono w kwoce 719,00 zł miesięcznie. Ww. decyzje obowiązywały do dnia 30 września 2022 r., gdyż z tym dniem upłynął okres ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dalej organ I instancji zacytował przepisy ustawy o pomocy społecznej mającej zastosowanie w niniejszej sprawie i wskazał, że obowiązkowy, co najmniej co pół roku wywiad środowiskowy został przeprowadzony w tej sprawie w styczniu 2022 r. Następny musiał więc być przeprowadzony w lipcu 2022 r. Pismem z dnia 6 lipca 2022 r. poinformowano Stronę o konieczności skontaktowania się z pracownikiem socjalnym celem aktualizacji wywiadu środowiskowego. Jednocześnie w piśmie tym wyznaczono Stronie na dzień 8 sierpnia 2020 r. termin wizyty pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Strona nawiązała kontakt telefoniczny z pracownikiem socjalnym w dniu 2 sierpnia 2022 r. i poinformowała, że nie zgadza się na zaproponowany jej termin i nawiąże kontakt z pracownikiem socjalnym dopiero dnia 16 sierpnia 2022 r. Pracownik socjalny udał się w wyznaczonym w piśmie terminie do miejsca zamieszkania Strony, lecz jej nie zastał.

W związku z tym zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia dalszych uprawnień Strony do zasiłku stałego i składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wyznaczono kolejny termin wywiadu środowiskowego na dzień 13 września 2022 r. oraz poinformowano Stronę o konsekwencjach prawnych związanych z uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu. Pismo nie zostało odebrane przez Stronę. W dniu 13 września 2022 r. pracownik socjalny nie zastał Strony w miejscu zamieszkania. Pismem z dnia 5 października 2022 r. wyznaczono na dzień 7 listopada 2022 r. nowy termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W piśmie wskazano, że decyzja przyznająca zasiłek stały i składki zdrowotne obowiązywała do 30.09.2022 r. Poinformowano o możliwości przedłużenia uprawnień do w/w świadczeń na podstawie art. 15 h ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 5 ustawy o COVID. Przed wydaniem decyzji w sprawie przedłużenia uprawnień do zasiłku stałego i składek zdrowotnych konieczne stało się przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Poinformowano Stronę, że brak możliwości przeprowadzenia wywiadu sprawi, że decyzja o przyznająca zasiłek stały i składki zdrowotne nie będzie przedłużona. Pismo nie zostało odebrane przez Stronę. W dniu 7 listopada 2022r. pracownik socjalny nie zastał Strony w miejscu zamieszkania.

Organ I instancji przytoczył przepisy art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID i dodał, że choć przepisy przedmiotowej ustawy nie nakładają na organ pomocy społecznej obowiązku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, to też nie wykluczają takiej możliwości. Ostatni wywiad środowiskowy przy udziale Strony został przeprowadzony w styczniu 2022 r., a Strona z uporem uniemożliwia przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, tak więc zdaniem organu I instancji, powstała wątpliwość, czy zasiłek stały przysługuje. Taka postawa Strony uniemożliwia zbadanie jej aktualnej sytuacji, co powoduje niemożność dokonania oceny czy świadczenie w formie zasiłku stałego i opłacania składek zdrowotnych jej przysługuje.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy zaskarżoną decyzją z dnia 1 marca 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania Strony, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO wskazało, że Strona występując o zasiłek stały przedłożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 11 września 2020 r. którego termin ważności został oznaczony do dnia 30 września 2022 r. Następie przytoczyło treść art. 15h ust. 4, ust. 5 oraz ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID. SKO wskazało, że stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 z późn. zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Jednakże zgodnie z § 1 cyt. rozporządzenia z dnia 12 maja 2022 r., w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nadal jest ogłoszony stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS- CoV-2. Zdaniem SKO w świetle przywołanych przepisów prawa, jest to równoznaczne z tym, że nadal przysługuje prawo do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, do którego prawo uległo przedłużeniu w związku z art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID.

Podsumowując powyższe SKO stwierdziło, że skoro nie odwołano w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanu zagrożenia epidemicznego (tylko odwołano stan epidemii) orzeczenie o niepełnosprawności wydane wobec Strony jest z mocy prawa orzeczeniem ważnym, którego skutki trwają nadal. Ten stan utrzyma się do dnia wygaśnięcia orzeczenia. Wygaśnie ono dopiero z upływem 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego chyba, że Strona przed tym dniem uzyska nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Niemniej jednak, jak wskazano na początku, przyznanie zasiłku stałego nie jest uzależnione wyłącznie od posiadania orzeczenia o niepełnosprawności, jak np. świadczenie pielęgnacyjne lecz również od dochodu. Przysługuje bowiem pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Jak wynika z akt sprawy, czego nie neguje także Strona w złożonym odwołaniu, nie doszło do ustalenia aktualnej sytuacji dochodowej Strony. Organ, przed wydaniem decyzji kilkakrotnie usiłował nawiązać kontakt ze Stroną, celem aktualizacji wywiadu środowiskowego, o czym świadczą pozostające w aktach sprawy nie podjęte przez stronę w terminie przesyłki pocztowe (pismo z dnia 6 lipca 2022 r. - nadane dnia 11 lipca 2022 r., z dnia 12 sierpnia 2022 r. - nadane dnia 17 sierpnia 2022 r.) oraz notatki służbowe pracowników socjalnych, informujące o braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania Strony z powodu jej nieobecności. SKO stwierdziło, że skoro Strona, naruszając obowiązek określony w art. 109 u.p.s., pozbawiła organ możliwości bieżącej oceny jej sytuacji dochodowej w zakresie kryterium dochodowego warunkującego wypłatę świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, to brak jest jakichkolwiek podstaw do formułowania twierdzeń o naruszeniu przez organ pomocy społecznej obowiązków procesowych określonych w przepisach art. 6, art. 7, art. 8 czy art. 9 k.p.a. Podkreśliło, że decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową i to zarówno co do faktu jego przyznania, jak i co do jego wysokości. Jego uzyskanie uzależnione jest od spełnienia przez osoby samotnie gospodarującej lub osoby pozostającej w rodzinie wszystkich warunków wynikających z art. 37 ust. 1 u.p.s.

W skardze Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

- art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 u.p.s. wobec bezpodstawnego przyjęcia, iż Skarżąca nie współdziałała z organem/pracownikiem socjalnym, jak również, iż zaistniały inne przesłanki objęte ww. przepisem, które skutkować mogły odmową udzielenia skarżącej pomocy w formie zasiłku stałego i składek zdrowotnych,

- art. 11 ust. 2 u.p.s. - z uwagi na błędne utożsamienie rzekomego braku współdziałania skarżącej z postawą strony powstrzymującą się z uwagi na okoliczności obiektywne (Covid, stan zdrowia Skarżącej determinujący ograniczanie kontaktów bezpośrednich w środowisku domowym na rzecz innej formy współpracy z urzędnikami organu: kontakt przy użyciu środków bezpośredniej komunikacji, wizyty w siedzibie organu itd. od dopuszczenia do wizji lokalnej w mieszkaniu skarżącej,

- art. 11 ust. 2 u.p.s. w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 5 pkt 1 u.p.s. - z uwagi na nieposiadającą normatywnego umocowania w zaistniałym kontekście sytuacyjnym odmowę udzielenia Skarżącej pomocy w formie zasiłku stałego i składek zdrowotnych, w drodze odmowy zmiany decyzji te świadczenia przyznającej,

- art. 11, 12 i 107 ust 4 i ust. 5 u.p.s. - wobec braku normatywnego oraz faktograficznego umocowania organu do przyjęcia, iż nie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej z dnia 2.11.2020 r. w kierunku udzielenia Skarżącej pomocy w formie zasiłku stałego i składek zdrowotnych,

- art. 15 h ust. 1 pkt 2, ust, 4, ust. 5 ustawy o COVID, art. 5, art. 6. art. 7. art 8. art. 11 ust 2, art. 17 ust. 1 pkt. 19, art. 36 pkt. 1a i 2c, art. 37 ust. 1 pkt. 1, ust, 2 pkt. 1, ust. 3, art. 101, art. 106, art. 107, art. 110 ust. 7 i ust. 8 u.p.s., § 1 pkt 1,2 lit. d, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - wobec wydania decyzji naruszającej porządek prawny oraz słuszny interes skarżącej,

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie w drodze wydania decyzji pozbawiającej Skarżącej prawa do świadczeń z pomocy społecznej zasady zaufania obywatela do Państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego,

II. przepisów postępowania, w szczególności:

- art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak podania przyczyn, dla których innym dowodom, w szczególności składanym przez Skarżącą oraz notoryjnie (z urzędu) znanym, organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a poprzez to brak wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, w szczególności w kontekście polemicznych w stosunku do twierdzeń organu argumentów strony oraz przedłożonych dokumentów, z których wynika jednoznacznie, iż spełnione zostały przesłanki do udzielenia skarżącej pomocy w formie zasiłku stałego i składek zdrowotnych, a jej odmowa stanowi naruszenie porządku prawnego,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez wydanie decyzji naruszającej prawo i podstawowe normy orzekania oraz przy naruszeniu zasad praworządności i zaufania do organów Państwa,

III. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym m.in. nieuwzględnienie okoliczności, iż :

- Skarżąca na bieżąco współpracowała z organem i przedstawiała oraz dokumentowała swoją sytuację życiową materialną i zdrowotną,

- organ z urzędu i wszechstronnie powinien wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy przy użyciu wszelkich środków dowodowych, wśród których wizja lokalna jest tylko fakultatywnym i subsydiarnym (niekoniecznym) środkiem dowodowym, tym bardziej, iż sytuacja życiowa/majątkowa, w tym stopień niepełnosprawności, jak również stan zdrowia Strony, determinujące ocenę poziomu egzystencji, były organowi znane notoryjnie,

- przedłożone przez Skarżącą i znane organowi z urzędu orzeczenie lekarskie zalecało eliminację bezpośrednich kontaktów Strony w osobami trzecimi w środowisku domowym, z uwagi na możliwe zagrożenia i negatywne konsekwencje zdrowotne, a opinia lekarza jest ponad wszelkimi innymi, zwłaszcza w sytuacji, gdy zagadnienie dotyczy osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności i to w stopniu umiarkowanym,

- zachodziły prawem i okolicznościami faktycznymi przewidziane przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej z dnia 2.11.2020 r. w kierunku udzielenia Skarżącej pomocy w formie zasiłku stałego i składek zdrowotnych,

- Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dnia 17 stycznia 2023 r. wydał Skarżącej prawomocne Orzeczenie o Umiarkowanym Stopniu Niepełnosprawności datowane od 7 grudnia 2022 r., obowiązujące do 31 stycznia 2025 r.,

- Skarżąca pozostała bez środków do życia, możliwości korzystania ze świadczeń zdrowotnych, na którą to okoliczność nie została nawet poinformowana stosowną decyzją lub chociażby innym informacyjnym pismem urzędowym. Nie zostało też przyznane Skarżącej żadne inne "zastępcze" świadczenie pieniężne oraz tytuł ubezpieczenia, co powinno było nastąpić z urzędu. Tym samym, Skarżąca była zmuszona dla celów ubezpieczeniowych zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdzie nie jest możliwe nawet potwierdzenie przez nią gotowości do podjęcia pracy z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie, świadczące o braku zdolności do podjęcia pracy.

IV. sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, przejawiająca się w wydaniu decyzji odmawiającej prawa do zasiłku stałego i składek zdrowotnych, mimo iż zebrany materiał dowodowy przemawiał za odmiennymi wnioskami - o spełnieniu przez Skarżącą wszelkich kryteriów uprawniających do uzyskania w tym zakresie pomocy społecznej. Niezgodne z rzeczywistością jest też potwierdzanie przez organ, jakoby były podejmowane próby przeprowadzenia wywiadu społecznego w jej miejscu zamieszkania, gdyż incydentalnie na tę okoliczność informowała o wizycie u lekarza specjalisty z zakresu ortopedii, a żadna z rzekomych prób przeprowadzenia takiego wywiadu nie została potwierdzona obligatoryjną informacją pisemną, jaka na wypadek nieobecności petenta w miejscu zamieszkania powinna zostać wrzucona do skrzynki na listy. Skarżąca zakłada też, iż w wymienionych terminach rzekomych wizyt pracownika socjalnego była w mieszkaniu i nikt nie dzwonił, ani nie pukał do drzwi, pomijając kluczowy brak zgody lekarza pierwszego kontaktu na takie okoliczności. Istotnym jest też, że definicja "miejsca zamieszkania" nie stanowi w żadnym aspekcie o lokalu mieszkalnym zajmowanym przez podmiot, jak interpretuje to Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej bez oparcia w przepisach litery prawa. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wobec tej przesłanki, tym bardziej, nie istnieje okoliczność obligatoryjnego wymogu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w mieszkaniu Skarżącej. Natomiast decyzja koncentruje się nad wyraz obszernie w swoim uzasadnieniu na sprawach oczywistych i pobocznych dla tematu, a nawet wobec niego nieaktualnych, co do wyjaśnienia utrzymania w mocy orzeczeń o niepełnosprawności do 60 dni po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego. Jest to niemal nieaktualne w sprawie, gdyż Skarżąca posiada aktualne orzeczenie, czego organ również nie wziął pod uwagę, a to poświadcza wyżej wymienione argumenty i stanowi o braku wyjaśnienia stanu faktycznego etc. oraz braku dobrej woli organu, jak i podjęcia jakiejkolwiek, acz nieodzownej dla sprawy mediacji. Tym samym, przemawia za opieszałym podejściem, brakiem kompetencji i zaangażowania ze strony organu oraz dyskryminowaniem przez niego skarżącej.

W oparciu o wskazane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zmianę decyzji ostatecznej nr SKO/PS - 411/11/2023, a w ślad za tym DS.5100.438.2020. JK.a.8 oraz utrzymanie w mocy decyzji z dnia 2.11.2020 r. do "nadal" w kierunku udzielenia Stronie pomocy w formie zasiłku stałego i składek zdrowotnych z datą wsteczną i wyrównaniem pieniężnym od czasu, kiedy Skarżąca została ich pozbawiona wraz z należnymi odsetkami.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 w związku z art.120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącego z urzędu oraz organu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Podkreślić należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę wskazane kryteria kontroli należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasiłek stały jest zaliczany do świadczeń pieniężnych w ramach świadczeń z pomocy społecznej - art. 36 pkt 1 lit. b i c u.p.s. Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

W realiach sprawy przedmiotowe świadczenie oraz świadczenie niepieniężne w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne zostało przyznanie Stronie na okres od 1 listopada 2020 r. do 30 września 2022 r. Strona występując o ww. zasiłek stały przedłożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 11 września 2020 r., którego termin ważności został oznaczony do dnia 30 września 2022 r.

Zgodnie z art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 z późn. zm.), którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. od 8 marca 2020 r.), zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Przepis ten zakłada wydłużenie terminu ważności orzeczeń o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, których termin ważności upłynął po 8 marca 2020 r. Ustawodawca przewidział, że maksymalny termin ważności wydłużonych orzeczeń upływa w terminie do 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (vide: M. Borski (w:) Komentarz do niektórych przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (w:) Tarcza antykryzysowa 1.0 - 4.0, ustawa o dodatku solidarnościowym i inne regulacje, jako szczególne rozwiązania w prawie pracy, prawie urzędniczym i prawie ubezpieczeń społecznych związane z COVID-19. Komentarz, red. K. W. Baran, Warszawa 2020, art. 15 (h), WKP 2020).

Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 z późn. zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Jednakże zgodnie z § 1 cyt. rozporządzenia z dnia 12 maja 2022 r., w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nadal jest ogłoszony stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS- CoV-2.

Skoro w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie odwołano stanu zagrożenia epidemicznego (tylko odwołano stan epidemii) orzeczenie o niepełnosprawności wydane wobec Strony jest z mocy prawa orzeczeniem ważnym, którego skutki trwają nadal. Ten stan utrzyma się do dnia wygaśnięcia orzeczenia. Wygaśnie ono dopiero z upływem 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego chyba, że Strona przed tym dniem uzyska nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Konsekwencje tej regulacji dotyczą również organów pomocy społecznej. Jeżeli decyzja przyznająca świadczenie z pomocy społecznej, o której mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, została wydana w związku z niepełnosprawnością potwierdzoną orzeczeniem i okres, na który została przyznana pomoc, jest uzależniony terminem ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, okres wskazany w decyzji ulega przedłużeniu na okres, na jaki zachowuje ważność orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z ust. 1 i 2, na podstawie decyzji wydanej z urzędu (art. 15h ust. 4 ustawy o COVID). Zmiana decyzji w takiej sytuacji nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego ani jego aktualizacji (ust. 5).

Oznacza to, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej przyznanych na podstawie orzeczenia z 11 września 2020 r. powinno być w drodze decyzji przedłużone do czasu upływu terminu, o jakim mowa w art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są uwzględnić wykładnię przepisów dokonaną przez Sąd.