Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1676/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1, art. 194 § 1, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 10 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 829/23 w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2022 r. nr 1401-IEW3.4121.28.2022/BF/EGO w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu I instancji.

1.1 Wyrokiem z 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 829/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. D. (dalej: "Podatnik", "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie

z 30 grudnia 2022 r., nr 1401-IEW3.4121.28.2022/BF/EGO, w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad i grudzień 2017 r.

1.2. Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją z 30 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 15 lipca 2022 r., w której orzeczono o solidarnej – wraz z G. Spółką z o.o. (dalej: "Spółka") oraz z drugim członkiem zarządu M. M. – odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad 2017 r. w wysokości 4.601 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.763 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w wysokości 1.336,98 zł oraz orzekł o solidarnej wraz ze Spółką odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2017 r. w wysokości 4.694 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.765 zł. Sąd I instancji, po rozpoznaniu skargi Podatnika, nie znalazł podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że wydanie decyzji nastąpiło przed upływem terminu o którym mowa w art. 118 § 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p."). Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie spełnione zostały również pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Podatnika, tj. pełnienie przez Skarżącego obowiązków w zarządzie w czasie powstania i w terminie płatności zobowiązania Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej do jej majątku (czego dowodzi postanowienie organu egzekucyjnego z 8 grudnia 2021 r. o umorzeniu postępowanie egzekucyjnego do majątku Spółki). Organ podatkowy wykazał, że właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przypadał podczas zarządzania Spółką przez Skarżącego. Jednocześnie Podatnik nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić go od obciążenia odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy, ani nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Wskazany wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę.

2.1. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył Skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonemu w całości wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2017.1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie:

1.1. Prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 194 § 1 O.p., przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że w sprawie wystąpiły przesłanki umożliwiające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu Spółki, z powodu wykazania przez organy podatkowe bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec tej Spółki, jak również wobec niewskazania przez Skarżącego mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części lub w całości, podczas gdy prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że mienie Spółki zostało przez Skarżącego wskazane, istniało w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co więcej jego wartość umożliwiłaby zaspokojenie wierzytelności organu podatkowego.

1.2. Przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 124 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 116 § 1 O.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z uwagi na uznanie przez Sąd I instancji, że organy podatkowe wykazały dostatecznie i prawidłowo bezskuteczność prowadzonej wobec Spółki egzekucji, co stanowi przesłankę zainicjowania odpowiedzialności osoby trzeciej w rozumieniu art. 116 § 1 O.p., podczas gdy organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w tym zakresie w sposób wyczerpujący, w szczególności nie podjęły żadnych czynności zmierzających do ustalenia, co dzieje się z majątkiem Spółki, wskazanym w postępowaniu przez Skarżącego, w szczególności zaniechały wystąpienia do ustanowionego dla Spółki Tymczasowego Nadzorcy Sądowego w osobie P. L., który zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla miasta Warszawy w Warszawie, X Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, wydanym 18 czerwca 2018 r. w sprawie [...] zobowiązany był zabezpieczyć majątek Spółki, i zgodnie ze sprawozdaniem z 17 lipca 2018 r. majątek taki ujawnił i zabezpieczył, o czym organy podatkowe miały wiedzę, a co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, przejawiający się w błędnym ustaleniu, że w toku prowadzonego na wniosek organu podatkowego postępowania egzekucyjnego Spółka nie dysponowała majątkiem umożliwiającym zaspokojenie należności publicznoprawnych, co spowodowało uznanie tej egzekucji za bezskuteczną.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oddalenia skargi Skarżącego oraz rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny;

2) w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona – uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie;

3) zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie Skarżący zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

2.2. Pismem z 18 grudnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, reprezentowany przez radcę prawnego, udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Wobec tego, że w niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącego zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej,

a z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 i 2 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Kwestie związane z przedmiotem sprawy, tj. orzeczeniem o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki, zostały uregulowane w art. 116 O.p.

W myśl art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu. Jednakże, odmiennie niż w przypadku odpowiedzialności wspólników spółek osobowych, w odniesieniu do członków zarządu ustawodawca wprowadził pewne szczególne zastrzeżenia, określone w przywołanym wcześniej przepisie. Mianowicie podmioty te odpowiadają za zaległości podatkowe ww. spółek, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zakres przedmiotowy odpowiedzialności członka zarządu precyzuje art. 116 § 2 O.p. Przepis ten stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Z przywołanej regulacji wynika zatem, że członek zarządu odpowiada tylko za takie zaległości podatkowe, które powstały w okresie pełnienia przez niego tej funkcji. Innymi słowy, za daną zaległość podatkową spółki kapitałowej odpowiada ta osoba trzecia, która pełniła obowiązki członka zarządu w okresie obejmującym termin zapłaty podatku, który nie został w tym terminie uiszczony, wskutek czego powstała ta zaległość.

Sumując, w art. 116 § 1 i 2 O.p. określone zostały zarówno pozytywne przesłanki odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w zakresie działalności spółek kapitałowych, jak i przesłanki negatywne, które przy orzekaniu o tej odpowiedzialności nie mogą wystąpić. Przesłanki pozytywne to:

a) powstanie lub upływ terminu płatności zobowiązania w czasie pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu spółki,

b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części.

Przesłanki negatywne to:

a) wykazanie, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości,

b) wykazanie, że we właściwym czasie wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe),

c) wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy członka zarządu,

d) wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w każdym wypadku wydania decyzji na podstawie art. 116 O.p. to przede wszystkim organ podatkowy jest uprawniony i zobowiązany do samodzielnych, autonomicznych ustaleń co do zaistnienia wszystkich przesłanek uzasadniających orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej (zob. wyrok NSA z 17 maja 2022 r., III FSK 32/22). Jednakże ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (zob. np. wyroki NSA z: 13 kwietnia 2016 r., II FSK 394/14; 7 kwietnia 2016 r., I GSK 892/14; 4 sierpnia 2017 r., II FSK 1955/15; 24 kwietnia 2018 r., II FSK 1044/16; 12 kwietnia 2018 r., II FSK 2429/17). Organ podatkowy zobowiązany jest zatem ustalić pozytywne przesłanki odpowiedzialności omawianej kategorii osób trzecich oraz zbadać, czy nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność (tzw. przesłanki egzoneracyjne), a nierozważenie przez organ którejkolwiek z tych przesłanek skutkuje wadliwością takiej decyzji (zob. wyrok NSA z 13 lutego 2008 r., II FSK 1605/06). Przy czym postępowanie w tym zakresie winno zaś być prowadzone z poszanowaniem zasad przewidzianych w dziale IV O.p. Wedle owych zasad – w szczególności – organy podatkowe są zobligowane do działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), w tym poprzez zebranie, rozpatrzenie i ocenienie w sposób wyczerpujący i obiektywny całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 191 O.p.). Poczynione ustalenia oraz ocena powinny ostatecznie znaleźć swój wyraz w decyzji sporządzonej zgodnie z wymogami z art. 210 § 1 w zw. z art. 124 O.p.

Z treści skargi kasacyjnej jednoznacznie wynika, że Skarżący nie kwestionuje ustaleń zarówno organów podatkowych, jak i Sądu I instancji, co do terminów przedawnienia, okresów sprawowania przez Skarżącego funkcji członka zarządu w Spółce ani tego, że Spółka ta posiadała niespłacone wierzytelności dochodzone w postępowaniu przez organ. Nie wskazuje także na nieprawidłowości co do ustaleń poczynionych w zakresie niespełnienia przez niego wymogów określonych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p. W ramach obu podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. Skarżący kwestionuje natomiast stanowisko Sądu I instancji co do przesłanek – bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki i niewskazania przez Skarżącego mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części lub w całości. Wadliwość ustaleń poczynionych w tym zakresie miała, według Skarżącego, doprowadzić do niezasadnego obciążenia go solidarną (wraz ze Spółką i innym członkiem zarządu) odpowiedzialnością za zaległości Spółki.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oba zarzuty kasacyjne (niezależnie od stopnia poprawności ich sformułowania) są niezasadne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął za organami podatkowymi, że w sprawie spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki, polegające na bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki (art. 116 § 1 ab initio) oraz na niewskazaniu przez Skarżącego mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części lub w całości (art. 116 § 1 pkt 2). Stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jest wyczerpujące i przekonujące.

Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 ab initio O.p. nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. W orzecznictwie wyjaśniono jednak, że "bezskuteczność egzekucji" oznacza stan, w którym w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela i organ podatkowy jest obowiązany udowodnić bezskuteczność egzekucji. Zgodnie z uchwałą NSA z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w tym przepisie, powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Z kolei, przepis art. 116 § 1 pkt 2 O.p. stanowi, że od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członek zarządu tej spółki może się uwolnić wskazując mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wskazanie mienia spółki, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., powinno nastąpić przez wskazanie konkretnego składnika majątkowego, nadającego się do efektywnej egzekucji. Okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest wskazanie jakiegokolwiek mienia, ale takiego, które faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie w znacznej części istniejących zaległości podatkowych spółki i które w związku z tym istnieje w czasie prowadzenia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności. Mienie to musi mieć więc egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki (zob. wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r., II FSK 2400/17), a ponadto powinno być dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności (zob. wyrok NSA z 1 marca 2018 r., II FSK 438/2016). W wyroku NSA z 3 października 2023 r., III FSK 104/23, wskazano, że (cyt.) "By doszło do realizacji tej podstawy konieczne jest łączne spełnienie trzech okoliczności. Po pierwsze, musi istnieć mienie płatnika (podatnika), po wtóre nie zachodzą przesłanki wyłączające (ograniczające) prowadzenie egzekucji z tego mienia i po trzecie, w wyniku tej egzekucji dojdzie do zaspokojenia należności podatkowych spółki w znacznej części. Wskutek wskazania mienia ma dojść do zaspokojenia wierzyciela w takiej części, która będzie bliska stwierdzeniu, że płatnik wykonał swój obowiązek składkowy z zachowaniem podniesionego poziomu staranności, właściwego do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności".

Zaakcentowania wymaga, że ciężar wykazania istnienia tej przesłanki negatywnej odpowiedzialności członka zarządu spółki spoczywa na osobie dążącej do uwolnienia się od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2024 r., III FSK 3668/21), zaś organ podatkowy powinien mieć możliwość, aby ze wskazanego mienia w sposób prosty bez podejmowania dodatkowych czynności w celu poszukiwania składników majątku lub ustalania praw do tego mienia dokonać jego sprzedaży i pokrycia zaległości w znacznej części (zob. wyrok NSA z 2 grudnia 2022 r., III FSK 1293/21).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że przesłanka bezskuteczności egzekucji została przez organy podatkowe wykazana, zaś Skarżącemu nie udało się skutecznie wskazać mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Trafnie WSA zwrócił uwagę na to, że wobec Spółki w zakresie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad i grudzień 2017 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 17 października 2018 r. W ramach postępowania egzekucyjnego zajęto rachunek bankowy Spółki, ale te zajęcia okazały się nieefektywne. Spółka nie ma nieruchomości lub praw rzeczowych do nieruchomości. Jakkolwiek ustalono w bazie CEPiK, że na Spółkę zarejestrowano dwa samochody ciężarowe T. z 2011 r. oraz z 2007 r., to nie ma żadnych informacji, gdzie te pojazdy się znajdują i nie dało się przeprowadzić czynności egzekucyjnych wobec tych pojazdów. Organ egzekucyjny podjął czynności pod adresem siedziby Spółki. Egzekucja z majątku ruchomego w miejscu prowadzenia działalności również okazała się bezskuteczna. W trakcie próby przeprowadzenia czynności pod tym adresem nie ujawniono majątku zobowiązanej Spółki, z którego można by zaspokoić dochodzone należności. Pod wskazanym adresem znajduje się budynek biurowy, w którym działalność prowadzą różne podmioty. W budynku i na posesji brak jakichkolwiek szyldów lub banerów związanych ze Spółką. W rozmowie z administratorem budynku ustalono, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem od 2018 r., nie posiada tam żadnego majątku. Na posesji i w okolicach nie znaleziono pojazdów do zajęcia. Z danych pochodzących z baz podatkowych i ZUS wynika, że Spółka około I kwartału 2018 r. faktycznie wygasiła aktywność gospodarczą. Nie jest płatnikiem składek i została wyrejestrowana

14 marca 2018 r. Spółka nie składa deklaracji i zeznań rocznych – ostatnia deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za luty 2018 r oraz dla podatku dochodowego CIT-8 za 2016 r. Od tego czasu Spółka nie składa plików JPK. Organ egzekucyjny wykorzystał możliwości prowadzenia do przymusowego wykonania przez Spółkę ciążącego na niej obowiązku. Jednak egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna bowiem Spółka nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji. Organ egzekucyjny postanowieniem z 8 grudnia 2021 r. umorzył postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki prowadzone m.in. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad i grudzień 2017 r.

Skarżący w dalszym ciągu kwestionuje prawidłowość stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w oparciu o postanowienie organu egzekucyjnego z 8 grudnia 2021 r., wskazując na ustalenia co do majątku Spółki zawarte w sprawozdaniach tymczasowego nadzorcy sądowego sporządzonych 17 lipca 2018 r. i 7 września 2018 r. (w skardze kasacyjnej na str. 4 podano błędne daty – 17 lipca 2021 r. i 7 września 2021 r.), w których to jako ruchomości Spółki wymieniono m.in. trzy samochody P. oraz jeden pojazd marki T.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze treść uchwały NSA z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska Sądu I instancji, że stwierdzenie bezskuteczności z majątku Spółki mogło nastąpić w oparciu o dowód, jaki stanowiło postanowienie organu egzekucyjnego z 8 grudnia 2021 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności. Za zasadne także uznał stwierdzenie WSA, że wskazane przez Skarżącego okoliczności (i dokumenty) dotyczą stanu majątkowego Spółki na początku drugiej połowy 2018 r., natomiast postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest datowane na 8 grudnia 2021 r. Niewątpliwie przytoczone przez Skarżącego okoliczności (dokumenty) wskazują jedynie, że dwa lata przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego w Spółce były określone składniki majątku ruchomego, w żadnym razie nie dowodzą jednak tego, że pod koniec 2021 r. (data wydania przedmiotowego postanowienia), czy tym bardziej w momencie wszczęcia postępowania podatkowego wobec Skarżącego (postanowienie z 7 marca 2022 r. doręczone 11 marca 2022 r.) oraz wydania zaskarżonej decyzji

z 30 grudnia 2022 r. – dalej były w dyspozycji Spółki.

Podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie mogły również zostać uznane za skuteczne wskazanie majątku Spółki, w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Jak już to bowiem wcześniej wyjaśniono, dla spełnienia przesłanki egzoneracyjnej opisanej

w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. konieczne jest, aby wskazane mienie było dokładnie zidentyfikowane i istniało w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, tak aby organ podatkowy miał realną możliwość w sposób prosty – bez podejmowania dodatkowych czynności w celu poszukiwania składników majątku lub ustalania praw do tego mienia – dokonać sprzedaży tego mienia i pokrycia z niego zaległości w znacznej części. Działania Skarżącego w opisanym zakresie ograniczyły się natomiast do wskazywania danych historycznych, wcześniejszych aniżeli umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uznania, że przyjęta przez Sąd I instancji ocena sposobu prowadzenia postępowania podatkowego w sprawie i dokonywania na tej podstawie ustaleń w zakresie przesłanek orzeczenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki była nieprawidłowa. Działanie organów podatkowych odpowiadało wymogom stawianym przepisami art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 116 § 1 O.p.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2023.1935 ze zm.).

/-/ W. Stachurski /-/ J. Pruszyński /-/ A. Sokołowska