Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 842/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 4, ust. 5f, art. 28 ust. 2, ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 842/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: Sędzia WSA Grzegorz Klimek, Sędziowie: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź, Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Referent Marcin Mastej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2023 r., sprawy ze skargi P. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 10 lipca 2023 r. nr 1401/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu 26 maja 2023 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek P. L. o umorzenie w całości zadłużenia z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku P. L. powołał się na swoją trudną sytuację materialną, która nie pozwala mu na spłatę zadłużenia. Podkreślił, że panująca sytuacja związana z pandemią wirusa SARS-CoV-2 przyczyniła się do pogorszenia jego sytuacji materialnej, zaś kwoty wynikające z zadłużenia w znacznym stopniu przekraczają jego możliwości zarobkowe. Wnioskodawca stwierdził, że zadłużenie powstało nie z jego winy, lecz jest konsekwencją zmiany przyjętego ustawodawstwa właściwego w stosunku do jego osoby. Zaznaczył również, że obecne zadłużenie jest na tak wysokim poziomie, że osiąga wartość, której nawet w dalekiej przyszłości nie będzie on w stanie uregulować bez pozbawienia go dostępu do niezbędnych środków do życia.

Decyzją z dnia 10 lipca 2023 r. nr 1401/2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) odmówił umorzenia należności z tytułu składek na osobę prowadząca działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenie w łącznej kwocie 48.611,30 zł w tym z tytułu:

a) ubezpieczenia społeczne za okres: lipiec 2015 r. – październik 2017 r. w kwocie 32.831,42 zł w tym z tytułu: składek – 20.238,42 zł, odsetek (naliczonych na 26 maja 2023 r.) – 12.593 zł;

b) ubezpieczenie zdrowotne za okres: lipiec 2015 r. – październik 2017 r. w kwocie 13.171,66 zł w tym z tytułu: składek – 8.116,66 zł, odsetek (naliczonych na 26 maja 2023 r.) – 5.055 zł;

c) Fundusz Pracy za okres: lipiec 2015 r. – październik 2017 r. w kwocie 2.608,22 zł w tym z tytułu: składek – 1.691,22 zł, odsetek (naliczonych na 26 maja 2023 r.) - 917 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wykazała, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z narzeczoną D. Ł. oraz dwójką jej synów: M. S. (13 lat) oraz D. K. (7 lat). P. L. pracuje na podstawie umowy zlecenie i osiąga wynagrodzenie netto ok. 1.630 zł oraz dodatkowy dochód z pracy dorywczej w kwocie 2.500 zł. Z ustaleń Zakładu wynika, że podstawa wymiaru składek brutto za ostatnie 3 miesiące u płatnika P. Sp. z o.o. wyniosła: za kwiecień 2023 r. – 2.280 zł, za maj 2023 r. – 2.325,60 zł, za czerwiec 2023 r. – 2.371,20 zł. Od 1 lipca 2023 r. wnioskodawca nie posiada w ZUS żadnego tytułu do ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawca nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej oraz nie korzysta z innych form wsparcia.

Organ stwierdził, że z wyjaśnień P. L. wynika, że od lipca 2023 r. przeprowadza się on do K., co powinno umożliwić mu podjęcie pracy z lepszymi warunkami finansowymi. Na dzień wydawania decyzji wnioskodawca nie został jednak zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia.

ZUS wskazał, że zgodnie z oświadczeniem D. Ł. osiąga dochód netto w kwocie 5.300 zł. Wnioskodawca poinformował, że D. Ł. jest w stanie upadłości konsumenckiej przed ustaleniem planu spłaty. Jej podana kwota wynagrodzenia to kwota po potrąceniach przez syndyka. Do akt sprawy przedłożono postanowienie Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 14 października 2022 r. o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej D. Ł. Zakład ustalił, że D. Ł. jest zgłoszona do ubezpieczeń jako pracownik u płatnika E. z podstawą wymiaru składek brutto za ostatnie 3 miesiące w kwocie: za marzec 2023 r. – 14.924,06 zł, za kwiecień 2023 r. – 17.220,53 zł, za maj 2023 r. – 14.367,71 zł, co daje średniomiesięczny dochód brutto 15.504,10 zł, tj. netto ok. 10.899 zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że na M. S. rodzina pobiera alimenty w kwocie 420 zł, zaś ojciec D. K. ukrywa się i uchyla od łożenia na dziecko. Z ustaleń Zakładu wynika również, że na dzieci rodzinie przysługuje świadczenie wychowawcze 500+ w łącznej kwocie 1.000 zł.

Organ stwierdził, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem P. L. wykazał w kwocie 5.700 zł, w tym: z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, bez opłat eksploatacyjnych) – 1.000 zł, opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel) - 250 zł, koszty związane z leczeniem - 500 zł, inne - 3.950 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że w związku z potrąceniami przez syndyka z wynagrodzenia D. Ł. cały ciężar utrzymania gospodarstwa domowego spoczywa na nim. Wykazał też, że posiada zobowiązania pieniężne: w instytucjach za okres do sierpnia 2023 r. w kwocie 1.070 zł, miesięcznie 210 zł, alimentacyjne (bezterminowo) miesięcznie 2.000 zł. Zobowiązania są spłacane w formie dobrowolnych wpłat w łącznej miesięcznej kwocie 2.210 zł.

ZUS wskazał, że P. L. posiada dom we współwłasności położony w miejscowości M. o powierzchni 80 m2 - nr [...]. Z zapisów KW wynika, że nieruchomość ma powierzchnię 0,9496 ha, a wnioskodawca jest właścicielem co do 1/8 udziału. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawca nie posiada pojazdów mechanicznych. Potwierdzają to dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów. Nie wykazał też innych składników mienia ruchomego, praw majątkowych ani wierzytelności.

Organ stwierdził, że w części dotyczącej sytuacji zdrowotnej P. L. wskazał, że leczy się na alergię, jednak do akt sprawy nie została przedłożona dokumentacja medyczna.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że przystępując do rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości, w pierwszej kolejności dokonał ustaleń i oceny z punktu widzenia przesłanek prowadzących do przedawnienia. Zdaniem organu, należności na koncie płatnika nie uległy przedawnieniu i są wymagalne, gdyż bieg terminu przedawniania zawiesiło postępowanie w sprawie wydania decyzji o zastosowaniu polskiego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych - decyzja z dnia 27 czerwca 2016 r. prawomocna 17 czerwca 2021 r. (wyrok Sądu Apelacyjnego).

Następnie organ przytoczył treść art. 28 ust. 2 i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i stwierdził, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania na podstawie ww. przepisów. ZUS wskazał, że w stosunku do działalności wnioskodawcy nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c nie zachodzą w stosunku do jego zadłużenia. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1. Ponadto wysokość zadłużenia przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, a więc przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również w tej sytuacji nie ma zastosowania. Organ wskazał również, że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, a organ uprawniony (Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy) nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto wnioskodawca posiada nieruchomość w udziale 1/8 części o nr [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że w przedmiotowej sprawie w chwili obecnej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie można zatem stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały zatem przez organ rentowy wyczerpane. W ocenie organu, przedstawione powyżej fakty dowodzą, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych przytoczył treść art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i stwierdził, że nie znalazł przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w oparciu o te przepisy. Organ wyjaśnił, że przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wnioskodawca nie prowadzi już działalności gospodarczej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że z kolei w § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia ustawodawca stwierdził, że jedną z okoliczności przemawiających za umorzeniem pomimo braku całkowitej nieściągalności jest choroba przewlekła zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jako przewlekłą chorobę należy uznać jedynie chorobę o długotrwałym charakterze i nie każdą, a taką, która uniemożliwia uzyskiwanie dochodu na spłatę zobowiązań wobec ZUS. Organ stwierdził, że w części dotyczącej sytuacji zdrowotnej P. L. oświadczył, że leczy się na alergię, jednak do akt sprawy nie została przedłożona dokumentacja medyczna. Organ podkreślił, że podniesione okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej miałyby zastosowanie wówczas gdyby pozbawiły wnioskodawcę możliwości pozyskiwania dochodu. Zakład stwierdził, że pomimo powołanych problemów zdrowotnych wnioskodawca jest osobą aktywną zawodowo, zatem stan zdrowia nie pozbawia go możliwości pozyskiwanie dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Biorąc pod uwagę powyższe organ wykluczył tą przesłankę.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że rozważono również możliwość umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia przez wnioskodawcę zadłużenia pozbawiłaby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Organ wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawca prowadzi z narzeczoną D. Ł. oraz dwójką jej synów. Do 30 czerwca 2023 r. P. L. pracował na podstawie umowy zlecenie i osiągał wynagrodzenie netto ok. 1.630 zł. Dodatkowo osiąga dochód z pracy dorywczej w kwocie 2.500 zł. Nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej oraz nie korzysta z innych form wsparcia. Z kolei D. Ł. osiąga dochód netto w kwocie 5.300 zł, przy czym podana kwota wynagrodzenia to kwota po potrąceniach przez syndyka. Na M. S. rodzina pobiera alimenty w kwocie 420 zł, zaś ojciec D. K. ukrywa się i uchyla od łożenia na dziecko. Na dzieci rodzinie przysługuje świadczenie wychowawcze 500+ w łącznej kwocie 1.000 zł. Organ wskazał, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wnioskodawca podał w kwocie 5.700 zł, poza zaległościami wobec ZUS posiada on jeszcze zobowiązania pieniężne w instytucjach oraz alimentacyjne, które reguluje w formie dobrowolnych wpłat w kwocie 2.210 zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że podstawowym wskaźnikiem służącym do oceny sytuacji materialnej osoby zobowiązanej jest kwota określająca minimum socjalne. Dla 4-osobowego gospodarstwa pracowniczego minimum socjalne wynosi 5.214,96zł (obliczenia IPiSS na podstawie danych GUS za IV kwartał 2022 r.), zatem łączny dochód wspólnego gospodarstwa domowego P. L. jest wyższy od wskazanej kwoty minimum socjalnego, w związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie występuje stan ubóstwa.

Organ podkreślił, że wskazane wyżej minimum obejmuje wydatki na: żywność, mieszkanie (eksploatacja + wyposażenie), edukację, kulturę i rekreację, odzież i obuwie, ochronę zdrowia, higienę osobistą, transport i łączność oraz pozostałe wydatki. Zatem dochód rodziny przekracza granicę wydatków wskazującą minimalnie godziwy poziom życia.

Ponadto rodzinie przysługuje świadczenie wychowawcze 500+ w kwocie 1.000 zł. Organ zauważył przy tym, że choć świadczenia z tego tytułu nie podlegają zaliczeniu do dochodu rodziny, to niewątpliwie nie można pominąć faktu, iż mają znaczący wpływ na poprawę sytuacji materialnej rodziny i możliwości zaspakajania jej potrzeb.

Zdaniem organu, wnioskodawca nie udowodnił, aby w związku z powołaną trudną sytuacją finansową, podjęte zostały przez niego działania mające na celu uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego w formie dotacji, zasiłków lub innych form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych. Nie wykazał też korzystania z zasiłków stałych, okresowych czy celowych dedykowanych rodzinom znajdującym się w ciężkiej sytuacji bytowej (np. na zakup opału, opłat za media czy zakup posiłków lub żywności). Brak też informacji, aby korzystał z innych instytucji wsparcia.

Odnośnie posiadanych przez P. L. zobowiązań organ zaznaczył, że posiadanie innych zobowiązań (w tym przypadku nawet korzystających z pierwszeństwa w zaspokajaniu) nie stanowi podstawy do umorzenia należności z tytułu składek. Spłata powyższych zobowiązań jest ważna, ale wnioskodawca nie powinien pomijać spłaty zadłużenia wobec ZUS i winien przystąpić do jego regulowania. Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa. Organ dodał, że choć obowiązek alimentacyjny wpływa na sytuację finansową wnioskodawcy, to jednak sam w sobie nie powoduje konieczność umorzenia należności składkowych. Nie wyklucza również spłaty przedmiotowych należności np. w ramach dogodnego układu ratalnego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że o sytuacji finansowej nie decyduje tylko wysokość osiąganego dochodu, ale również składniki majątkowe. P. L. figuruje jako współwłaściciel w 1/8 części nieruchomości położonej w miejscowości M. o powierzchni 80 m2, która nie jest miejscem jego zamieszkania. Zdaniem Zakładu, nie ma przeszkód, aby bez uszczerbku dla egzystencji, udział we własności nieruchomości został zbyty, a uzyskane środki przekazane na spłatę choćby części należności składkowych.

W ocenie ZUS, obecna sytuacja materialno – bytowa wnioskodawcy nie uzasadnia stwierdzenia, że trudności płatnicze mają charakter stały. Wiek oraz brak przeszkód zdrowotnych (brak orzeczonej niezdolności do pracy) pozwala bowiem na dalszą aktywność zawodową i uzyskiwanie środków na spłatę zobowiązań. Organ wskazał, że w oświadczeniu majątkowym w prognozie poprawy sytuacji materialnej P. L. poinformował, że od lipca 2023 r. przeprowadza się do K., co powinno mu umożliwić podjęcie pracy z lepszymi warunkami finansowymi, należy więc uznać, że powoływane problemy mają jedynie charakter przejściowy. Być może bowiem w przyszłości wnioskodawca podejmie stałą pracę zarobkową, jego sytuacja materialna ulegnie poprawie co umożliwi mu spłatę zadłużenia chociażby w części w układzie ratalnym. Zdaniem organu, uzasadnione jest zatem przyjęcie wniosku, że umorzenie obecnie należności z tytułu składek byłoby przedwczesne. Ponadto Zakład uznał, że uregulowanie całości zadłużenia w formie sukcesywnych spłat nie zagrozi sytuacji bytowej rodziny wnioskodawcy.

Organ dodał, że rozpatrując wniosek o umorzenie, Zakład bierze też pod uwagę nie tylko interes dłużnika, ale również Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z uwagi na szczególny zakres świadczonych usług i odpowiedzialności za środki wpływające do budżetu państwa Zakład zobowiązany jest do rozpatrywania tego typu spraw ze szczególną ostrożnością, bowiem przedmiotem podlegającym decyzji są należności publicznoprawne. A zatem, mając na uwadze interes wnioskodawcy kieruje się również zabezpieczeniem interesu społecznego. Środki uzyskane przez ZUS z tytułu opłaconych składek przeznaczane są bowiem w znacznej części na wypłaty świadczeń społecznych osobom ubezpieczonym, w tym wypłaty rent inwalidzkich i emerytur.

Z powyższą decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zgodził się P. L. i pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności uprawniających go do zwolnienia z opłacania odsetek od nieopłaconych składek;

2) art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie wyjaśnienia kwestii jego obecnego zadłużenia, które to zadłużenie w sposób realny uniemożliwia spłatę ciążącego na nim obowiązku względem ZUS;

3) art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy wystarczająco udowodniono okoliczność, iż sytuacja materialna skarżącego pozwala na spełnienie ciążącego na nim obowiązku względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych bez narażenia na utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego i jego rodziny;

4) art 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ rentowy odmówił stwierdzenia w przedmiotowym przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne;

5) § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, poprzez odmowę umorzenia odsetek od nieopłaconych składek.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący stwierdził, że z przeprowadzonej przez organ analizy jego sytuacji materialnej wino wynikać, że w jego obecnej sytuacji nie istnieją rzeczywiste bądź też potencjalne dochody, które byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, kolejne, nałożone na niego zobowiązanie pieniężne spowoduje uszczerbek dla jego podstawowego utrzymania. Zdaniem skarżącego, sam fakt, iż do tej pory nie korzystał z pomocy państwa, nie świadczy o tym, że jego sytuacja finansowa jest na stabilnym poziomie. Wyłącznie bowiem dzięki pomocy bliskich mu osób skarżący jest w stanie opłacać na bieżąco ciążące już na nim zobowiązania, jednakże, przy zwiększeniu ich wysokości, nie będzie to dalej możliwe. Skarżący wskazał, że do 30 czerwca 2023 r. wykonywał pracę zarobkową. Po tym czasie był na utrzymaniu narzeczonej, której dochody (po potrąceniach przez syndyka) oscylowały w granicach 5.300 zł netto. W związku z powyższym skarżący uważa, że skoro wskazane przez organ rentowy minimum socjalne dla 4-osobowej rodziny wynosi 5.214,96 zł, to oczywistym jest, że w przypadku konieczności spłaty zadłużenia wobec ZUS, on i jego rodzina pozostaną bez środków do życia, a z całą stanowczością ich budżet będzie poniżej wymaganego minimum socjalnego. Odnosząc się natomiast do argumentacji ZUS w zakresie posiadania przez niego majątku w postaci 1/8 udziału w nieruchomości, skarżący wskazał, że po pierwsze praktycznie niemożliwa jest sprzedaż ww. udziału w nieruchomości, bowiem nie sposób znaleźć kupca na ułamkową cześć w prawie własności. Po drugie, jego matka w dalszym ciągu reguluje sprawy spadkowe po śmierci jego ojca (związane z udziałem w nieruchomości wspólnej}. Po ich zakończeniu skarżący zrzeknie się swojego udziału w nieruchomości. Skarżący podniósł, że mając na względzie brak dysponowania przez niego majątkiem, oczywiste jest, że w sytuacji konieczności spłaty zadłużenia z tytułu zaległości składkowych względem ZUS, zostanie on pozbawiony środków niezbędnych do zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych. Stałe miesięczne opłaty, raty spłacanych kredytów i pożyczek, a także wydatki dnia codziennego, pochłaniają bowiem całość osiąganego przez niego dochodu. W ocenie skarżącego, nie sposób uznać, że istnieje jakakolwiek reala szansa na spłatę jego zadłużenia. Ponadto za chybiony skarżący uznał argument organu o dysponowaniu przez niego dodatkowymi środkami z tytułu świadczenia wychowawczego 500+, gdyż środki te winny zostać wykorzystane na potrzeby nieletniego, a nie na spłatę zaległości składkowych rodzica.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Jedną z podstaw prawnych zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm., zwanej dalej u.s.u.s.). Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W myśl ust. 3 art. 28 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie miał także przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141 poz. 1365), zgodnie z którym ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.

Wskazać należy, że powyższe wyliczenie przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. jest wyliczeniem przykładowym i podstawą umorzenia zadłużenia w oparciu o ten przepis mogą być również inne okoliczności, które będą stanowiły podstawę do uznania, że dłużnik ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Z treści powyższych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia należności z tytułu składek, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wszechstronnie rozważone i zbadane (art. 7, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie (art. 80 k.p.a.) może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Dopiero wówczas organ jest uprawniony do wyboru określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności. Zarówno poczynione ustalenia w sprawie oraz ich analiza z punktu widzenia przesłanek umorzenia, jak i motywy wyboru rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności, powinny przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z uwagi na to, że składki, o umorzenie których skarżący wnosił, dotyczyły okresu od lipca 2015 r. do października 2017 r. w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii ich wymagalności. Niedopuszczalne jest bowiem objęcie postępowaniem należności, które nie istniały bądź wygasły na skutek przedawnienia. W każdym przypadku przy rozpatrzeniu wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu składek (w tym odsetek) niezbędne jest więc ustalenie ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Ustaleń tych dokonuje się niezależnie od tego, czy strona się na nie powołuje.

Problem przedawnienia należności z tytułu składek regulują przepisy art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s. Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie jednak z treścią art. 24 ust. 5f u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

Jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zaległych składek, gdyż bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zastosowaniu polskiego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych, zakończone decyzją z dnia 27 czerwca 2016 r., a prawomocnej od dnia 17 czerwca 2021 r. W związku z powyższym należy uznać, że należności za okres od lipca 2015 r. do października 2017 r. nie uległy przedawnieniu i są wymagalne. Organ był więc uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o umorzenie zaległych składek.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie nie występuje żaden z przypadków wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W uzasadnieniu swojej decyzji organ skrupulatnie i wyczerpująco odniósł się kolejno do poszczególnych przesłanek, które ustawodawca uznaje za świadczące o całkowitej nieściągalności składek. Sąd ocenę tą w pełni podziela.

Oczywistym jest i nie wymaga głębszego uzasadnienia, że nie ziściła się przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s., tj. śmierć skarżącego. Nie wystąpiła również przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. Brak jest bowiem w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów wskazujących, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe. Bez wątpienia nie ziściła się również przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Skarżący zaprzestał co prawda prowadzenia działalności gospodarczej, jednak nie zostało spełnione kryterium braku majątku podlegającego egzekucji, ponieważ jest on współwłaścicielem w 1/8 części nieruchomości położonej w M. Brak jest również dokumentów wskazujących, że nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym lub w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Nie ogłoszono też upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy Prawo upadłościowe. Z akt sprawy nie wynika, aby takie postępowania w ogóle się toczyły. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 4, 4b i 4c u.s.u.s. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ nie ulega wątpliwości, że wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi skarżący, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Słuszna jest również ocena, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Ani bowiem naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie można również stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił również, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia, określone w art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Nie ulega wątpliwości, że w sprawie nie zaszła przesłanka umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego dalszego prowadzenia działalności gospodarczej (§ 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia). Skarżący nie wykazał bowiem, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej. Nie wskazał też żadnego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Poza tym skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej.

Organ prawidłowo też wykazał, że w przedmiotowej sprawie nie została dowiedziona przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Wyjaśnić należy, że okoliczności wymienione w tym przepisie muszą być spełnione kumulatywnie, to znaczy, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności. Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Przy czym zaznaczyć trzeba, że jako trudny stan majątkowy rozumie się sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb.

W treści wniosku o umorzenie zaległych składek skarżący wskazał, że leczy się na alergię, jednak do akt sprawy nie przedstawił żadnej dokumentacji medycznej. Poza tym stan zdrowia nie przeszkadza skarżącemu w pracy – przynajmniej do 30 czerwca 2023 r. pracował na podstawie umowy zlecenia i dodatkowo osiągał dochód z pracy dorywczej. Skarżący nie wykazał zatem, że stan jego zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny uniemożliwia mu podjęcie pracy i uzyskanie dochodu umożliwiającego uiszczenie zaległych składek.

W ocenie Sądu, w sprawie nie zaszła też przesłanka umorzenia w postaci pozbawienia skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych na skutek opłacenia należności z tytułu składek (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Jak wynika z akt sprawy, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z narzeczoną D. Ł. oraz dwójką jej synów (lat 7 i 13). Do 30 czerwca 2023 r. skarżący pracował na podstawie umowy zlecenie i osiąga wynagrodzenie netto ok. 1.630 zł oraz dodatkowy dochód z pracy dorywczej w kwocie 2.500 zł. Natomiast narzeczona skarżącego jest w stanie upadłości konsumenckiej i po potrąceniach przez syndyka jej dochód netto wynosi 5.300 zł. Ponadto otrzymują alimenty na starszego syna narzeczonej skarżącego w kwocie 420 zł oraz świadczenie wychowawcze 500+ na dzieci w łącznej kwocie 1.000 zł. Rację ma organ, że choć kwoty świadczenia wychowawczego 500+ nie wlicza się do dochodu, to jednak nie można jej pominąć, gdyż kwota ta służy zaspokajaniu potrzeb dziecka, powodując tym samym, że potrzeby te (a przy najmniej pewna ich część) nie są zaspakajane ze środków pochodzących z dochodu rodziny, a w konsekwencji środki te mogą zostać przeznaczone na zaspokojenie potrzeb innych członków rodziny.

Jeżeli chodzi o stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem, to skarżący określił je na kwotę 5.700 zł, w tym: czynsz – 1.000 zł, opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel) - 250 zł, koszty związane z leczeniem - 500 zł, inne - 3.950 zł. Skarżący posiada również zobowiązania pieniężne: w instytucjach za okres do sierpnia 2023 r. w kwocie 1.070 zł (spłacane miesięcznie po 210 zł) oraz alimentacyjne (bezterminowo) miesięcznie 2.000 zł. Zobowiązania są spłacane w formie dobrowolnych wpłat w łącznej miesięcznej kwocie 2.210 zł.

Skarżący posiada również dom we współwłasności położony w miejscowości M. o powierzchni 80 m2. Z zapisów księgi wieczystej wynika, że nieruchomość ma powierzchnię 0,9496 ha, a skarżący jest właścicielem co do 1/8 udziału.

Do dyspozycji rodziny skarżącego pozostawała zatem kwota ok. 10.850 zł miesięcznie. W treści decyzji organ wskazał, że od 1 lipca 2023 r. skarżący nie posiada w ZUS żadnego tytułu do ubezpieczeń społecznych (skarżący miał się przeprowadzić do K. co miało mu umożliwić podjęcie pracy z lepszymi warunkami finansowymi). Potwierdził to również skarżący w treści skargi. Należy jednak zauważyć, że w trakcie toczącego się postępowania skarżący pracował osiągając ww. dochody z umowy zlecenia i pracy dorywczej, a zatem należało je uwzględnić w przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącego. Poza tym w treści skargi (złożonej w dniu 28 sierpnia 2023 r. – data stempla pocztowego) skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, czy pracuje, a jeżeli tak to jaki osiąga dochód. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w tym czasie był na utrzymaniu narzeczonej. Skarżący nie wykazał zatem by jego aktualna (na dzień wnoszenia skargi) sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do tej ustalonej przez organ. Podkreślić należy, że z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że to na wnioskodawcy (zobowiązanym) spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek. Stąd też, jeżeli skarżący stwierdził w skardze, że w przypadku konieczności spłaty zadłużenia wobec ZUS, on i jego rodzina pozostaną bez środków do życia, a z całą stanowczością ich budżet będzie poniżej wymaganego minimum socjalnego, to powinien tą okoliczność wykazać, gdyż to on powinien dysponować dowodami w tym zakresie.

Natomiast miesięczne wydatki skarżącego zamykały się w kwocie ok. 7.910 zł, przy czym do sierpnia 2023 r. skarżący miał spłacić swoje zobowiązania pieniężne w instytucjach w kwocie 1.070 zł (210 zł miesięcznie), a zatem jego sytuacja materialna winna ulec poprawie.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w jakiej znalazł się skarżący jest na tyle wyjątkowa, że uzasadnia uwzględnienie jego wniosku o umorzenie zaległości wobec ZUS. Rodzina skarżącego dysponowała bowiem miesięcznym dochodem w kwocie ok. 10.850 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny dawało kwotę ok. 2.712,50 zł. Zdaniem Sądu, powyższy dochód umożliwia skarżącemu uiszczenie zaległych składek np. w formie rat, o czym wspomniał organ w zaskarżonej decyzji.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania. Organ zebrał cały dostępny materiał dowodowy i dokonał jego oceny, a następnie rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi. Stan faktyczny sprawy, będący podstawą rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości. Organ ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Zarówno w treści zaskarżonej decyzji, jak i w niniejszym uzasadnieniu wyraźnie wskazano, że wymienione w tych przepisach przesłanki umorzenia składek nie zostały spełnione. Skarżący nie wykazał bowiem, że poniósł stratę materialną w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia ani, że jego choroba (alergia) lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu.

W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.