Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1204/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt 2 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 9, 13 i 16, art. 8 ust. 1-2 i 6, art. 8a ust. 1 i 2, art. 8b ust. 1, art. 8k ust. 2  art. 8n ust. 1 i 4, art. 9a pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 63 poz 636
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach.
article: § 1, § 3 pkt 1, 7-9, § 6 ust. 1 i 2, § 14, § 15, § 27 ust. 3-5 oraz załącznik do rozporządzenia
journal: Dz.U. 2008 nr 26 poz 152
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów  pomiarowych
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Teza: 1. Przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być legalnie wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane przez organy administracji publicznej w toku wykonywania zadań publicznych, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. z 2022 r. poz. 2063), tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu, ważną legalizację lub decyzję o uznaniu dokumentów potwierdzających dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne (art. 8a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach) oraz jeżeli zostały zachowane określone na podstawie art. 9a pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach warunki właściwego stosowania tych przyrządów oraz miejsc umieszczania na nich cech legalizacji i zabezpieczających.

2. Organy administracji publicznej użytkujące urządzenia pomiarowe, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (u.p.m.), mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu utraty z mocy samego prawa ważności legalizacji z przyczyn wskazanych w art. 8n ust. 4 u.p.m.

3. Organy administracji publicznej użytkujące – w toku wykonywania zadań publicznych, w zakresie wyznaczonym w art. 8 ust. 1 u.p.m. lub przepisach szczególnych – przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu ustalonych normatywnie (np. w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych) wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru.

TEZY

1. Przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być legalnie wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane przez organy administracji publicznej w toku wykonywania zadań publicznych, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. z 2022 r. poz. 2063), tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu, ważną legalizację lub decyzję o uznaniu dokumentów potwierdzających dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne (art. 8a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach) oraz jeżeli zostały zachowane określone na podstawie art. 9a pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach warunki właściwego stosowania tych przyrządów oraz miejsc umieszczania na nich cech legalizacji i zabezpieczających.

2. Organy administracji publicznej użytkujące urządzenia pomiarowe, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (u.p.m.), mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu utraty z mocy samego prawa ważności legalizacji z przyczyn wskazanych w art. 8n ust. 4 u.p.m.

3. Organy administracji publicznej użytkujące – w toku wykonywania zadań publicznych, w zakresie wyznaczonym w art. 8 ust. 1 u.p.m. lub przepisach szczególnych – przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu ustalonych normatywnie (np. w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych) wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 673/19 w sprawie ze skargi A. w B., R. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz A. w B., R. B. 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 673/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił skargę A. w B., R. B. (skarżąca, strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej-Podlaskiej z [...] lipca 2019 r., a także orzekając o kosztach postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] marca 2019 r. na terenie przejścia granicznego w Koroszczynie pojazd członowy o numerach rejestracyjnych [...] został poddany kontroli, w ramach której dokonano między innymi pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu. Pojazdem przewożony był ładunek o łącznej masie brutto 24.850 kg. Pomiaru masy całkowitej pojazdu dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej typu RPT 95268, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej. W toku kontroli kierujący pojazdem przedstawił m.in. zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, zgłoszenie celne, list przewozowy CMR z dnia [...] marca 2019 r., paszport oraz dowody rejestracyjne pojazdów. Wynik pomiaru masy całkowitej wskazał na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (40.000 kg) pojazdu o 40 kg (0,1%). W wyniku kontroli nie stwierdzono natomiast przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdów ani jego wymiarów zewnętrznych. W konsekwencji Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej uznał, że transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) i decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nałożył na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, karę pieniężną w kwocie 5.000 zł za transport w dniu [...] marca 2018 r. pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, mimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii V.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że – wobec stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz normatywności pojazdu w zakresie nacisków osi i wymiarów zewnętrznych – na przejazd pojazdu nienormatywnego wymagane byłoby zezwolenie kategorii V. Pojazdem skontrolowanym w dniu [...] marca 2018 r. przewożony był ładunek podzielny, istniała bowiem możliwość jego podziału na mniejsze ładunki. Wobec przewozu ładunku podzielnego za przejazd przedmiotowym pojazdem nienormatywnym należało nałożyć karę pieniężną przewidzianą w art. 140ab ust. 2 p.r.d., to jest karę jak za przejazd bez zezwolenia. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że pomiar masy przy użyciu wagi statycznej dokonywany jest po wjechaniu zespołu pojazdów na pomost wagi i przy wyłączonym silniku, co powoduje, że otrzymany wynik jest niezależny od czynników zewnętrznych. Waga została wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. System ten nie zarejestrował żadnych nieprawidłowości w czasie przedmiotowego pomiaru, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad. W przeciwnym wypadku, a zatem gdyby ważenie odbyło się z zakłóceniami albo niezgodnie z instrukcją użytkowania wagi przez jej użytkownika, system zarejestrowałby błąd pomiaru. Z kolei błąd pomiaru skutkowałby koniecznością powtórzenia czynności. Brak sygnalizacji błędu przez system wagi oznacza, że ważenie przebiegło w sposób prawidłowy. Zdaniem organu pomiar na wadze statycznej odzwierciedlał rzeczywistą masę pojazdu wraz z towarem, podczas gdy ważenie dynamiczne było jedynie sumą nacisku poszczególnych osi pojazdu. Sumaryczna masa całkowita zespołu pojazdów uzyskana podczas pomiaru dynamicznego nie jest tożsama z rzeczywista masą całkowitą zespołu pojazdów, uzyskiwaną podczas pomiaru na wadze statycznej. Porównywanie wyników sumarycznej masy całkowitej zespołu pojazdów do parametru dopuszczalnej masy całkowitej określonej przepisami prawa nie świadczy o nieprawidłowym pomiarze. Organ nie uwzględnił zarzutu nieuwzględnienia wskazywanego przez producenta margines błędu pomiaru w wysokości 2%. Wartość dozwolonych przepisami granicznych błędów obiegowych nie może być wykorzystywana do określenia jakichkolwiek poprawek do nominalnych wskazań wag lub innych przyrządów pomiarowych. Do rozliczeń miarodajne są zawsze nominalne wskazania wag. Błędy graniczne wagi służą jedynie do oceny, czy dana waga odpowiada stawianym jej wymogom dokładności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił skargę strony na powyższe rozstrzygnięcie, uznając że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem WSA wątpliwości budzą kwestie związane z wynikami ważenia pojazdu w dniu kontroli, które miały decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy nie odniosły się do argumentacji skarżącej powołującej się w zakresie dopuszczalnego błędu ważenia na informacje, jakie mają być zawarte w pochodzących od producenta specyfikacji wagi oraz instrukcji jej obsługi. Organ odwoławczy nie dołączył do akt sprawy tego rodzaju dokumentów oraz nie dokonał analizy ich treści z punktu widzenia spornego w sprawie zagadnienia możliwości uwzględnienia przy użytkowaniu wagi dopuszczalnego błędu granicznego ważenia. Organ nie ustalił, czy dane pochodzące od producenta, na które powołuje się skarżąca, przewidują uwzględnianie tego rodzaju błędu w procesie ważenia przy użyciu przedmiotowej wagi samochodowej. Waga typu RPT służy do statycznego ważenia pojazdów, jednakże, jak wynika ze świadectwa legalizacji ponownej, przy pomiarze masy jest zaliczona do klasy III. Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2016 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności, wagi nieautomatyczne typu RPT 95268 umożliwiają również pomiar masy. Stosownie do powołanego § 2 pkt 2 rozporządzenia, jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych, służących do określania masy będącej podstawą obliczania między innymi kar. Ze świadectwa legalizacji ww. wagi wynika, że jest ona zgodna z wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. określono błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy III wynosi +/- 1,5 e. Stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia z 31 stycznia 2008 r., błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. Uzyskane w sprawie wyniki ważenia masy pojazdu według protokołu ważenia, nie uwzględniały żadnych pomniejszeń wartości pomiaru o błąd graniczny dopuszczalnych wskazań wagi podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectwa legalizacji ponownej wagi użytej w sprawie, z których wynika, iż jest ona wagą III klasy dokładności, a wartość jej działki legalizacyjnej (e) wynosi 20 kg. W świetle załącznika do ww. rozporządzenia największy dopuszczalny błąd graniczny dla wagi nieautomatycznej klasy III wynosi +/- 1,0 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 20 kilogramów. Stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 40 kilogramów. Organ w żaden sposób nie odniósł się do wskazanych wyżej przepisów, poprzestając tylko na argumencie posiadania świadectwa legalizacji dla wagi użytej do pomiaru masy tego pojazdu. W protokole z kontroli pojazdu dokonanej w dniu [...] marca 2018 r. i w komputerowym wydruku wyników ważenia masy pojazdu brak jest istotnych danych, pozwalających na pozytywne zweryfikowanie zarzutów odwołania oraz skargi i uznanie ich za miarodajne do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. Z wydruku komputerowego ważenia nie wynika nawet, jakiej wagi użyto do określenia masy pojazdu, ponadto nie wynika z niego, w jakich warunkach atmosferycznych oraz temperaturze zewnętrznej dokonywano pomiaru. Również nie ma danych, jaka jest normatywna temperatura pracy wagi dla tego typu urządzenia. Dane te znajdują się w podstawowym dokumencie – instrukcji użytkowania wagi, mającym zasadnicze znaczenie dla ustalenia poprawności przeprowadzonego w trakcie kontroli pomiaru. Poza powyższymi brakami protokołu z kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa, według Sądu, dane z ważenia zawarte w tym protokole różnią się od danych wynikających z wydruku komputerowego. Różnica dotyczy czasu, w którym przeprowadzono ważenie pojazdu. Odniesienie się do tych zarzutów w kontekście informacji zawartych w instrukcji producenta użytkowania wagi użytej do pomiaru masy jest o tyle istotne, że waga już przy wjeździe pojazdu na to urządzenie wskazywała 40 kg (według zarzutu strony). Jeżeli waga spełnia wszystkie normy i wymagania, to organ nie wyjaśnił dostatecznie, dlaczego przed dokonywaniem ważenia pojazdu waga wymaga wyzerowania. Ponadto, w okolicznościach niniejszej sprawy dwa ważenia pojazdu odbywały się wprawdzie na dwóch różnych wagach, jedno na wadze dynamicznej, a drugie na wadze statycznej, to jednak mając na uwadze wagę przewożonego towaru oraz masę pojazdu, organ w pełni nie wyjaśnił zaistnienia tak rozbieżnych wyników pomiarów, na dwóch urządzeniach wagowych. W ocenie WSA, w okolicznościach sprawy, mając na uwadze treść odwołania i skargi, w których strona zwracała uwagę na dużą różnicę w wadze zespołu pojazdu według pomiarów na wadze dynamicznej oraz wadze statycznej (990 kg). W ocenie Sądu, powoływanie się na świadectwo legalizacji ponownej nie może być uznane za wystarczające. W aktach sprawy nie ma wydruku z pomiarem przedmiotowego pojazdu na wadze dynamicznej. Nie można też wykluczyć, mając również na uwadze zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, iż także urządzenie, w stosunku do którego zostało wydane świadectwo legalizacji, może ulec awarii, tym bardziej że do końca terminu ważności legalizacji dla tej wagi pozostały tylko trzy miesiące.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ odwoławczy, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 8 ust. 2 pkt 3, art. 8b ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach oraz § 6 ust. 2, § 6 ust. 1 i Załącznika "Błędy Graniczne Dopuszczalne Wskazań Wag Nieautomatycznych Podczas Legalizacji Ponownej", w związku z § 1 pkt 1, 2 i 3, § 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. lub rozporządzenie),

- przez uchylenie zaskarżonej skargą strony decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji, zamiast oddalenia skargi, w wyniku bezpodstawnego przyjęcia przez Sąd, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie wyjaśnił podstaw swojego stanowiska, nie odniósł się do argumentacji skarżącej powołującej się w zakresie dopuszczalnego błędu ważenia na informacje, jakie mają być zawarte w pochodzących od producenta specyfikacji wagi oraz instrukcji jej obsługi, oraz nie dołączył tych dokumentów i nie dokonał analizy ich treści z punktu widzenia możliwości uwzględnienia przy użytkowaniu wagi dopuszczalnego błędu granicznego ważenia,

- podczas gdy organ odwoławczy, ponownie rozstrzygając sprawę, oparł się na dowodzie z dokumentu w postaci protokołu nr [...] z kontroli pojazdu z dnia [...] marca 2019 r., stwierdzającego przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 40 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,1 %) oraz świadectwie legalizacji ponownej z dnia 5 lipca 2017 r. wagi statycznej,

- zaś organy celno-skarbowe nie miały obowiązku prawnego do uwzględniania ewentualnie przewidzianego w specyfikacji lub instrukcji wagi przez producenta dopuszczalnego błędu ważenia, jak również, nie miały obowiązku prawnego, pomniejszenia wartości pomiaru wskazanego przez wagę o błąd graniczny dopuszczalnych wskazań wagi podczas legalizacji ponownej, w wysokości pomniejszenia wynoszącej dwukrotność wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, gdzie w sprawie była to masa 40 kilogramów,

- ponieważ obowiązku takiego nie nakładają na organy celno-skarbowe, przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, jak też przepisy wykonawcze wydane na podstawie tej ustawy, w tym powołane przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r, gdyż przy dokonywaniu kontroli celno-skarbowej, stosując wagę z ważną legalizacją, zasadnym jest przyjęcie jako wyniku pomiaru wskazań wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru, zaś dla wagi zalegalizowanej miarodajne są zawsze nominalne jej wskazania, i te wskazania są podstawą do czynienia ustaleń faktycznych w sprawie przez organy celno-skarbowe, podczas gdy dopuszczalne błędy graniczne, w tym błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu, to kryteria, której są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, i nie są kryteriami prawidłowego użytkowania wagi przez organy celno-skarbowe;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4, art. 153 p.p.s.a. przez związanie organu odwoławczego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, bez odniesienia się do okoliczności, czy prawnie wiążące dla organu odwoławczego są ewentualne wskazania producenta w specyfikacji wagi lub instrukcji jej obsługi, co do uwzględnienia dopuszczalnego błędu ważenia;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4, art. 106 ust. 3 p.p.s.a. przez odmowę uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z instrukcji obsługi wagi, co było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, w sytuacji gdy z instrukcji wagi wynika, że nie zawiera ona wskazań, co do obowiązku uwzględniania dopuszczalnego błędu ważenia, a co nie zostało jednak zawarte w treści decyzji organu odwoławczego, zaś przy ewentualnym podzieleniu przez Sąd zasadności twierdzenia - po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, że instrukcja nie zawiera wskazania, co do obowiązku uwzględniania dopuszczalnego błędu ważenia, mogło doprowadzić od oddalenia skargi skarżącego;

II. przepisów prawa materialnego:

1) art. 8 ust. 2 pkt 3, art. 8b ust. 1 ustawy Prawo o miarach, § 6 ust. 2, § 6 ust. 1 oraz "Załącznika Błędy Graniczne Dopuszczalne Wskazań Wag Nieautomatycznych Podczas Legalizacji Ponownej", w związku z § 1 pkt 1, 2 i 3, § 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r., polegające na błędnej wykładni § 6 ust. 2, § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. oraz Załącznika Błędy Graniczne Dopuszczalne Wskazań Wag Nieautomatycznych Podczas Legalizacji Ponownej do tego rozporządzenia, przejawiającej się w uznaniu, iż wymienione przepisy powinny być stosowane przez organy celno-skarbowe przy ustalaniu pomiaru masy pojazdu, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią, przepisy powinny być stosowane jedynie przez organy administracji rządowej właściwe w sprawach miar oraz upoważnione podmiotów, które dokonują prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych;

2) art. 8 ust. 2 pkt 3, art. 8b ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, § 6 ust. 2, § 6 ust. 1 oraz Załącznika Błędy Graniczne Dopuszczalne Wskazań Wag Nieautomatycznych Podczas Legalizacji Ponownej, w związku z § 1 pkt 1, 2 i 3, § 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r., polegające na niewłaściwym zastosowaniu § 6 ust. 2, § 6 ust. 1 oraz Załącznika Błędy Graniczne Dopuszczalne Wskazań Wag Nieautomatycznych Podczas Legalizacji Ponownej, które przejawia się w uznaniu, iż mają one zastosowanie przy ustalaniu pomiaru masy pojazdu przez organy celno-skarbowe, oraz że uzyskane w sprawie wyniki ważenia masy pojazdu powinny uwzględniać pomniejszenia wartości pomiaru o błąd graniczny dopuszczalnych wskazań wagi podczas legalizacji ponownej, w wysokości pomniejszenia wynoszącej dwukrotność wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, gdzie w sprawie będzie to masa 40 kilogramów,

podczas gdy powołane wyżej przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. są skierowane do organów administracji rządowej właściwych w sprawach miar oraz upoważnionych podmiotów, które dokonują prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, gdyż przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. nie określają sposobów użytkowania wagi, lecz określają wymogi, jakim wagi musza sprostać, aby były dopuszczone do użytku i nie mają zastosowania podczas ustalania pomiaru masy pojazdu przez organy celno- skarbowe, dla których miarodajne są nominalne wskazania wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru.

W związku z powyższym organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

I. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok w granicach podniesionych w niej zarzutów odpowiada prawu.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej, chyba że zostaną stwierdzone podstawy, o których mowa w art. 183 § 2 lub art. 189 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych.

Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.

Zgodnie z przyjętą metodyką rozpoznawania skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej kolejności ocenie poddano zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

II. Zarzuty kasacyjne w zakresie wzorców kontrolnych wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4, "art. 106 ust. 3" oraz art. 153 p.p.s.a. podlegają oddaleniu jako oczywiście bezzasadne.

1. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie wskazywany jako przedmiot zarzutu kasacyjnego, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego: 1) nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych; 2) nie zawiera stanowiska sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia; 3) nie zawiera oceny prawnej co do istoty sprawy, której dotyczy skarga; 4) zawiera istotne wady konstrukcyjne (np. istotne sprzeczności treściowe, niejasność, niepełność lub nielogiczność wywodu), które sprawiają, że orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W sprawie, której dotyczy skarga kasacyjna, Sąd pierwszej instancji zrealizował w stopniu dostatecznym obowiązek sporządzenia prawidłowego formalnie i konstrukcyjnie uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie obligatoryjne elementy składowe, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., co pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na przeprowadzenie efektywnej kontroli instancyjnej. Kontrolowany Sąd Wojewódzki w związku z uwzględnieniem skargi zawarł także w uzasadnieniu ocenę prawną w odniesieniu do wszystkich istotnych w sprawie elementów jej stanu prawnego i faktycznego, jak również sformułował wskazania co do dalszego postępowania. Strona skarżąca kasacyjnie nie może jednak kwestionować za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości powyższych ocen prawnych lub wytycznych procesowych, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Płaszczyzna merytoryczna (treściowa) oceny legalnościowej sądu administracyjnego może być bowiem weryfikowana w postępowaniu kasacyjnym jedynie za pośrednictwem zarzutów naruszenia prawa materialnego lub formalnego, których wadliwa wykładnia lub weryfikacyjne zastosowanie (niezastosowanie) przez sąd pierwszej instancji miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym wskazane w podstawie kasacyjnej zagadnienie "braku odniesienia się do okoliczności, czy prawnie wiążące dla organu odwoławczego są ewentualne wskazania producenta w specyfikacji wagi lub instrukcji jej obsługi, co do uwzględnienia dopuszczalnego błędu ważenia" nie mogą podlegać ocenie kasacyjnej w ramach tak sformułowanego zarzutu.

2. Formalnemu oddaleniu podlegał zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. (w skardze kasacyjnej wskazano błędnie "ust. 3"), niezależnie od wadliwego powiązania tego przepisu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naruszenie tego pierwszego wzorca kontroli kasacyjnej może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji pominie pozostające poza aktami administracyjnymi dowody uzupełniające z dokumentów, pomimo niezbędności przeprowadzenia tego rodzaju dowodów w celu wyjaśnienia oraz usunięcia obiektywnych wątpliwości co do legalności ustalenia stanu faktycznego lub prawnego sprawy, której dotyczy skarga, oraz możliwości ich przeprowadzenia bez nadmiernego przedłużenia postępowania. Wykazanie zaistnienia powyższych przesłanek należy do strony skarżącej kasacyjnie, która zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest dodatkowo zobowiązana do przedstawienia przekonującej argumentacji, że uchybienie to co najmniej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc na treść zaskarżonego orzeczenia sądu wojewódzkiego. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może być ponadto skutecznie powoływany jako podstawa kasacyjna służąca do weryfikacji prawidłowości oceny legalności ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, który jest kwestionowany ze względu na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Skarżący kasacyjnie organ nie tylko nie przedstawił przekonującej argumentacji prawnej w celu wykazania możliwości istotnego wpływu podniesionego naruszenia przepisów postepowania na wynik sprawy, lecz także nie dostrzegł, że za pomocą tego zarzutu kwestionuje w istocie prawidłowość oceny Sądu pierwszej instancji w zakresie legalności stanu faktycznego sprawy, który został ustalony przez ten właśnie organ. W toku postępowania w pierwszej i drugiej instancji organy orzekające w sprawie miały możliwość włączenia w poczet materiału dowodowego oraz oceny dokumentu w postaci instrukcji obsługi wagi statycznej typu RPT użytej do spornego ważenia, jednak z niewiadomych względów z możliwości tej nie skorzystały, co obciąża je odpowiedzialnością za naruszenie reguł procesowych prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zauważenia również wymaga, że w treści zarzutu kasacyjnego organ odwoławczy sam stwierdził, że nie miał obowiązku uwzględnienia przewidzianych w specyfikacji producenta lub instrukcji obsługi wagi dopuszczalnych błędów ważenia, jak również pomniejszenia wartości pomiaru o tzw. błąd graniczny dopuszczalnych wskazań wagi. Potwierdza to niekonsekwencję oraz niespójność stanowiska organu.

Niezależnie od powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest dopuszczalna próba sanowania istotnych i mogących mieć wpływ na wynik sprawy uchybień procesowych kontrolowanych organów w zakresie ustalania stanu faktycznego przez żądanie przez te organy dopuszczenia dowodów z dokumentów w toku postępowania przed sądem administracyjnym w celu uzupełnienia akt sprawy i materiału dowodowego oraz poddania tych dokumentów pierwotnej (a nie weryfikacyjnej) ocenie sądu. Dowody, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., mają bowiem służyć usunięciu obiektywnych wątpliwości co do legalności ustalenia stanu faktycznego lub prawnego sprawy, a nie uzupełnianiu materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych lub ustaleń w zakresie stanu faktycznego lub prawnego.

III. W nawiązaniu do wyrażonego powyżej stanowiska oraz z uwzględnieniem treści postawionych zarzutów naruszenia prawa materialnego (zob. dalsze uwagi podsumowujące poniżej), jako bezzasadne zostały uznane zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 3 i art. 8b ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (u.p.w.), § 6 ust. 2, § 6 ust. 1 i Załącznikiem ("Błędy Graniczne Dopuszczalne Wskazań Wag Nieautomatycznych Podczas Legalizacji Ponownej") w zw. z § 1 pkt. 1, 2 i 3, § 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (rozporządzenie z dnia 31 stycznia 2008 r.).

1. Sąd pierwszej instancji zasadnie podważył legalność proceduralną kontrolowanych decyzji w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego, zupełności materiału procesowego i jego oceny oraz zachowania wymogów formalnych i materialnych uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanych rozstrzygnięć. Podstawowym źródłem stwierdzonych wadliwości w zakresie ustalenia i oceny stanu faktycznego sprawy były błędne założenia wykładnicze i subsumpcyjne, które przyjęły skarżone organy. Błędy te dotyczyły dwóch kluczowych zagadnień objętych treścią rozważanej podstawy kasacyjnej, które – wobec niepełności rozważań prawnych Sądu Wojewódzkiego – podlegają odpowiedniemu uzupełnieniu przez Naczelny Sąd.

2. Pierwsze zagadnienie jest związane z kluczowym i spornym w przedmiotowej sprawie problemem podmiotowego i przedmiotowego zakresu zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach oraz wydanych na jej podstawie rozporządzeń wykonawczych. W szczególności istotna jest odpowiedź na pytanie, czy i w jakim zakresie regulacje prawa metrologicznego mają zastosowanie do czynności organów administracyjnych innych niż organy administracji miar, a zatem czy te pierwsze organy mogą być adresatami określonych regulacji tego prawa. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi pozytywnej.

Przepisy prawa o miarach w zakresie, w jakim odnoszą się do przyrządów pomiarowych używanych oraz urzędowych czynności pomiarowych wykonywanych przez organy administracji publicznej inne niż organy administracji miar, mogą mieć zastosowanie do tych pierwszych organów, o ile organy te wprowadzają tego rodzaju przyrządy do użytkowania lub użytkują je w celu wykonywania zadań publicznych. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w wynikach wykładni językowo-systemowej przepisów ustawowych i podustawowych prawa metrologicznego.

Po pierwsze, zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.m. przyrządy pomiarowe, które mogą być stosowane: 1) w ochronie zdrowia, życia i środowiska, 2) w ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, 3) w ochronie praw konsumenta, 4) przy pobieraniu opłat, podatków i innych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, 5) przy dokonywaniu kontroli celno-skarbowej, 6) w obrocie - i są określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają prawnej kontroli metrologicznej.

W przedmiotowej sprawie w toku kontroli celno-skarbowej użyto przyrządu pomiarowego w postaci wagi nieautomatycznej typu RPT 95268. Zgodnie natomiast z wydanym na podstawie art. 8 ust. 6 u.p.m. rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (§ 5 pkt 10) prawnej kontroli metrologicznej w zakresie legalizacji ponownej podlegają m.in. wprowadzone do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30) wagi nieautomatyczne, a więc – zgodnie z § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. – przyrządy pomiarowe służące do określania masy ciała oraz mogące służyć do określania innych, związanych z masą wielkości, ilości, parametrów albo właściwości, wykorzystujące działanie na ciało siły grawitacji, wymagające udziału operatora podczas ważenia.

Po drugie, użyta przez kontrolowane organy waga nieautomatyczna została wprowadzona do użytkowania, podlegając prawnej kontroli metrologicznej przez tzw. legalizację ponowną (zob. art. 8 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 4 pkt 9, 13 i 16 u.p.m.), potwierdzoną świadectwem (dowodem) legalizacji ponownej z dnia 5 lipca 2017 r. (zob. art. 8n ust. 1 u.p.m.). Zgodnie z art. 8a ust. 1 u.p.m. (z zastrzeżeniem możliwości uznania dokumentów potwierdzających dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne, zgodnie z art. 8 ust. 2 u.p.m.) przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację.

Po trzecie, procedura legalizacji ponownej przyrządu pomiarowego znajdującego się w użytkowaniu dokonywana jest co do zasady wielokrotnie na wniosek użytkownika (a więc także organów administracji celno-skarbowej), m.in. ze względu na ustalone okresy ważności poprzedniej legalizacji ponownej (art. 8k ust. 2 pkt 1 u.p.m.) oraz w przypadku zmiany miejsca użytkowania, w którym była dokonana legalizacja (zob. art. 8k ust. 2 pkt 4 u.p.m.), co oznacza, że każdorazowa zmiana lokalizacji przyrządu pomiarowego w powyższym zakresie wymaga przeprowadzenia następczo kolejnej legalizacji ponownej. Zagadnienie to nie zostało wyjaśnione i uwzględnione przez kontrolowane organy.

Po czwarte, zgodnie z art. 8n ust. 4 u.p.m. legalizacja traci ważność w przypadku: 1) stwierdzenia, że przyrząd pomiarowy przestał spełniać wymagania; 2) uszkodzenia przyrządu pomiarowego; 3) uszkodzenia albo zniszczenia cechy legalizacji lub cechy zabezpieczającej; 4) zmiany miejsca instalacji lub użytkowania przyrządu pomiarowego, w którym legalizacja była wykonana. Z przepisu powyższego wynika m.in. obowiązek użytkownika urządzenia pomiarowego, w tym właściwego organu administracji, dokonującego pomiaru za pomocą urządzenia, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.m., do poddania urządzenia pomiarowego podlegającego prawnej kontroli metrologicznej, którego legalizacja ponowna utraciła ważność (np. z tej przyczyny, że przyrząd pomiarowy przestał spełniać wymagania techniczne i metrologiczne, albo z tego powodu, że doszło do zmiany miejsca użytkowania przyrządu pomiarowego, w którym legalizacja była wykonana), procedurze ponownej legalizacji, przy czym organ ten z urzędu musi uwzględniać zaistnienie przesłanek utraty ważności legalizacji, a więc m.in. ma obowiązek ciągłego czuwania, aby użytkowany przyrząd pomiarowy spełniał prawnie określone wymagania techniczne i metrologiczne (art. 4 pkt 8 u.p.m.), co uzasadnia także konieczność przestrzegania wytycznych producenta urządzenia oraz związanej z danym przyrządem instrukcji jego obsługi. Nie ma zatem merytorycznego znaczenia przywołany w zarzutach kasacyjnych przepis art. 8b ust. 1 u.p.m., w którym postanowiono, że prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych jest wykonywana przez organy administracji miar oraz, w zakresie udzielonych upoważnień, przez upoważnione podmioty. Legalne użytkowanie przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej jest bowiem zagadnieniem odmiennym od procedur prawnej kontroli metrologicznej, o których mowa w art. 8 ust. 2 u.p.m.

Nie jest więc tak, jak twierdzi skarżący kasacyjnie organ, że organy administracji publicznej w toku wykonywania zadań publicznych (zob. art. 8 ust. 1 u.p.m.) nie mają obowiązku przestrzegania reguł wynikających z prawa metrologicznego w zakresie, w jakim organy te wprowadzają do obrotu lub użytkowania albo użytkują przyrządy pomiarowe podlegające kontroli metrologicznej. Nie jest również uzasadnione zaprezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, że użytkowanie przyrządu pomiarowego w okresie ważności legalizacji zwalnia właściwy organ jako użytkownika tego urządzenia z obowiązku czuwania nad jego prawidłowym i sprawnym działaniem, w tym spełnianiem prawnych wymagań, oraz możliwością wystąpienia błędów pomiarowych lub innych wad metrologicznych lub technicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również w rozważanym kontekście, że przepisy kompetencyjne będące podstawą wydania rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (rozporządzenie z dnia 25 września 2007 r.), w zakresie art. 9a pkt 1 u.p.m., wyraźnie stanowią, że powyższe akty wykonawcze określają, jeżeli jest to niezbędne, wymagania w zakresie warunków właściwego stosowania przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej, a zatem prawodawca rozporządzeniowy ustanowił nie tylko wymagania techniczne i metrologiczne dla urządzeń pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykonywanych podczas tego rodzaju kontroli, lecz także ustanowił warunki właściwego stosowania tych przyrządów, których adresatami są również organy administracji publicznej będące użytkownikami przyrządów pomiarowych.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń organu, że ustalenia faktyczne w zakresie wyników pomiarów wagi spornego zespołu pojazdów są prawidłowe m.in. z tego względu, że wynikają z protokołu kontroli pojazdu z dnia [...] marca 2019 r., należy zgodzić się z oceną Sądu Wojewódzkiego, że treść powyższego protokołu nie zawiera istotnych danych, które pozwoliłyby na przeprowadzenie weryfikacji zarzutów odwołania i skargi, w tym przede wszystkim zarzutu, że użyta waga nieautomatyczna przed rozpoczęciem procesu ważenia nie była wyzerowana, lecz wskazywała wynik 40 kg, podczas gdy zarzucane przez organy przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wyniosło właśnie 40 kg, a więc 0,1 % powyższej masy dopuszczalnej (40.000 kg). Treść ww. protokołu poza ogólnym stwierdzeniem, że zachowano wymogi wynikające m.in. z rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. oraz rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., nie zawiera żadnych ustaleń dotyczących warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, w tym ustaleń co do wskazań początkowych wagi przed rozpoczęciem procesu ważenia, urządzenia zerującego, urządzenia podtrzymującego zero (zob. § 1 pkt 1, § 14 i § 15 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r.), ustaleń dotyczących spełnienia wymagań przewidzianych dla wag nieautomatycznych i innych warunków określonych w § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. oraz wymagań w zakresie warunków właściwego stosowania wagi (§ 27 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r.). W zakresie tych ostatnich wymagań istotne jest m.in. zachowanie następujących warunków: a) przed rozpoczęciem ważenia waga powinna być włączona do zasilania elektrycznego na okres odpowiadający czasowi nagrzewania; b) kierowca ważonego pojazdu powinien być poinformowany o wymaganiach dotyczących przejazdu przez pomost wagi; w przypadku wag stacjonarnych informacja ta powinna być uzupełniona ustawioną przed wagą tablicą informacyjną zawierającą: 1) wartość dopuszczalnej prędkości pojazdu podczas ważenia w km/h; 2) wartość dopuszczalnej prędkości tranzytowej w km/h; 3) wymóg jazdy ze stałą prędkością bez przyspieszeń i hamowań; c) przygotowanie wagi do ważenia pojazdu powinno być poprzedzone skasowaniem wyników poprzedniego ważenia; operator powinien zarejestrować dane identyfikacyjne pojazdu przed lub w czasie ważenia; wyniki ważenia powinny być widoczne w czasie umożliwiającym ich rejestrację (zob. § 27 ust. 3-5 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r.).

Konkludując powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być legalnie wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane przez organy administracji publicznej w toku wykonywania zadań publicznych, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.p.m., tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu, ważną legalizację lub decyzję o uznaniu dokumentów potwierdzających dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne (art. 8a ust. 1 i 2 u.p.m.) oraz jeżeli zostały zachowane określone na podstawie art. 9a pkt 1 u.p.m. warunki właściwego stosowania tych przyrządów oraz miejsc umieszczania na nich cech legalizacji i zabezpieczających. Ponadto organy administracji publicznej użytkujące urządzenia pomiarowe, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.p.m., mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu utraty z mocy samego prawa ważności legalizacji z przyczyn wskazanych w art. 8n ust. 4 u.p.m.

3. Drugie kluczowe zagadnienie, objęte treścią rozważanej podstawy kasacyjnej, dotyczy obowiązku uwzględniania przez organy administracji publicznej w toku użytkowania przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej (np. wag nieautomatycznych) błędów pomiaru w określonych dopuszczalnych granicach, pomimo formalnej ważności legalizacji urządzenia pomiarowego. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu tego rodzaju błędy graniczne wag nieautomatycznych (błędy graniczne dopuszczalne wskazań) są badane i uwzględniane tylko przez organy administracji miar, natomiast inne organy administracji publicznej są uprawnione do przyjmowania jako miarodajnych jedynie wskazań nominalnych urządzenia pomiarowego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje wiążąco i kategorycznie, że stanowisko skarżącego kasacyjnie organu jest błędne. Zgodnie z literalną treścią § 6 ust. 2 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. błędy graniczne dopuszczalne (określone w wymaganiach wartości skrajne błędów – zob. § 3 pkt 9 ww. rozporządzenia) wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od prawnego ustalenia w załączniku (pn. "Błędy Graniczne Dopuszczalne Wskazań Wag Nieautomatycznych Podczas Legalizacji Ponownej") do rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej prawodawca rozporządzeniowy ustalił normatywnie także wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu (a więc w procesach używania wag nieautomatycznych poza procesami prawnej kontroli metrologicznej, w tym poza legalizacją ponowną – por. art. 4 pkt 16 u.p.m.), których uwzględnienie musi nastąpić w toku stosowania tego rodzaju przyrządu pomiarowego przez użytkowników, także będących organami administracji publicznej. Należy zatem przyjąć, że organy administracyjne stosujące w toku wykonywania zadań publicznych, w zakresie wyznaczonym w art. 8 ust. 1 u.p.m. lub przepisach szczególnych, przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek uwzględniania ustalonych normatywnie wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych przyrządów w użytkowaniu. W przypadku wag nieautomatycznych wartość błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych urządzeń w użytkowaniu jest równa dwukrotności wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, natomiast te ostatnie wartości, jak już stwierdzono, zostały wiążąco określone w załączniku do rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r.

W konsekwencji uzasadniona jest teza, że organy administracji publicznej użytkujące – w toku wykonywania zadań publicznych, w zakresie wyznaczonym w art. 8 ust. 1 u.p.m. lub przepisach szczególnych – przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu ustalonych normatywnie (np. w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych) wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru.

W związku z powyższymi ustaleniami Sąd kasacyjny potwierdza również w tym zakresie prawidłowość negatywnej oceny legalnościwej Sądu Wojewódzkiego.

IV. Uwzględniając przeprowadzoną powyżej kontrolę prawidłowości wykładni i weryfikacyjnego stosowania wskazanych w zarzutach naruszenia prawa materialnego przepisów art. 8 ust. 2 pkt 3 i art. 8b ust. 1 u.p.m. w zw. z § 6 ust. 1 i 2 oraz w zw. z § 1 (pkt 1-3), § 2 pkt 1-2 i załącznikiem do rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. oraz jej wyniki, skarga kasacyjna podlega oddaleniu również w tym zakresie.

V. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 2 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz zasądzeniu od skarżącego kasacyjnie organu na rzecz strony skarżącej kwoty 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.