Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 2483/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn .akt. II S.A./ Ka 2483/ 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant sekretarz sądowy Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi H.B. i P.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn .akt. II S.A./ Ka 2483/ 02

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z póżn. zm.) nakazał państwu H. i P.B. dokonać rozbiórki budynku letniskowego typu [...] wraz z budynkiem gospodarczym i ubikacją wolnostojącą zlokalizowanych na działce o nr ewid. gr. [...] w M. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że w trakcie przeprowadzonego postępowania i wizji z udziałem P.B. stwierdzono, że na przedmiotowej działce został wybudowany domek letniskowy typu [...]. Dodatkowo na działce tej stwierdzono zlokalizowane inne obiekty, a mianowicie drewnianą ubikację wolnostojącą oraz budynek gospodarczy. Ustalono, że wszystkie obiekty wybudowane zostały bez stosownego pozwolenia na budowę. Wobec stwierdzenia właściciela, że budynki wybudowane zostały w [...], rozpatrzenie niniejszej sprawy mogło nastąpić w oparciu o przepisy prawa budowlanego z roku 1974. A zatem konieczne było sprawdzenie czy istniejące obiekty budowlane znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym dopuszczają taką zabudowę. Niestety po uzyskaniu informacji od Wójta Gminy w M., stwierdzono, że zarówno na podstawie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy M. Nr [...] z dnia [...] obowiązującego w dacie wybudowania obiektu na przedmiotowej działce, jak również na podstawie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w M. nr [...] z dnia [...] - tereny działki należącej do H. i P.B. zlokalizowane były w jednostce - obszar użytków rolnych z zakazem lokalizacji obiektów kubaturowych.

Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż istnienie zabudowy narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania miejscowego Gminy M., i z tego względu nie może podlegać legalizacji w oparciu o art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974 r.

Od decyzji tej odwołanie wniósł P.B. W odwołaniu tym podniósł, że wystąpił do Urzędu Gminy M. o przekwalifikowanie działki [...], na której znajdują się wszystkie przedmiotowe budowle. Dodatkowo podniósł, że sąsiednia działka jest działką zabudowaną, zatem jego wniosek ma "duże szanse powodzenia". Wyraził także zdziwienie, dlaczego Wójt Gminy M. skierował sprawę do nadzoru budowlanego, wiedząc o istniejącej zabudowie, świadomie przyjmując wpłaty podatku, m.in od zlokalizowanych na działce obiektów budowlanych.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Delegatura w B. nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej przywołał art. 138 ( 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.

W uzasadnieniu podał, że po rozpatrzeniu odwołania i zbadania wszystkich okoliczności sprawy potwierdził zgodność zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem. Wojewódzki Inspektor stwierdził, że wszystkie sprawy wszczęte w inicjatywy Wójta Gminy M. zakończyły się obligatoryjną rozbiórką, bez względu na to czy samowola powstała pod rządami poprzedniego czy obecnego prawna budowlanego, ponieważ wszystkie samowole budowlane powstały na terenie, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie był i obecnie nie jest przewidziany pod jakąkolwiek zabudowę, a wręcz plany te ustanawiają rygor ochrony tych terenów przed zabudową. W trakcie przeprowadzonego postępowania sprawdzono, czy istnieje możliwość legalizacji tych obiektów zgodnie z art. 40 i 42 "starego" prawa budowlanego, jednakże według planów zagospodarowania przestrzennego Gminy M., zarówno planu obowiązującego w czasie budowy obiektów, jak i planu obowiązującego w chwili orzekania przez organ pierwszej instancji stwierdzono, że działka państwa B. leży w "obszarze użytków rolnych", na których wprowadzono "zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych". Przywołane w odwołaniu okoliczności- złożenia wniosku o zmianę przeznaczenia gruntu czy płacenia podatków, nie są okolicznościami mogącymi mieć wpływ na podjęcie decyzji. Organ odwoławczy dodatkowo rozpoznał, czy w przedmiotowe obiekty nie mogą być zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 4 prawa budowlanego z 1974 r. i art. 29 ust. 1 i 2 obecnego prawa budowlanego), jednakże nie znalazł okoliczności pozwalających na zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Także przywołane w odwołaniu argumenty, że na sąsiedniej parceli istnieją obiekty budowlane, nie może stanowić podstawy i okoliczności do zmiany zaskarżonej decyzji.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. i P.B. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa, polegające na pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności, wnieśli o uchylenie decyzji I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że nie zgadzają się z twierdzeniami organów rozpatrujących sprawę i zarzucają, że nie zostały uwzględnione wszystkie okoliczności, m.in. fakt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego przygotowanego obecnie przez Gminę M., który ma doprowadzić do przekwalifikowania dotychczasowych gruntów rolnych w tereny rekreacyjne i budowlane. Dodali, że zakupując przedmiotową działkę, zostali zapewnieni, że działka "leży w terenach budowlanych", a pracownicy organu samorządowego zapewniali, że przedmiotowa działka zostanie przeznaczona na cele budowlane. Skarżący zarzucili, że z racji bardzo niskiej jakości gruntu, od dawna nie jest on uprawiany i dlatego gmina miała utworzyć na tych obszarach tereny rekreacyjno- wypoczynkowe. Twierdzili, że wobec faktu przygotowywania nowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowa działka ma zostać przeznaczona pod zabudowę, a zatem konieczność dokonania rozbiórki jest nieuzasadniona. Podkreślają ponadto, że Gmina M., na wniosek której wszczęte zostało niniejsze postępowanie, poprzez zobowiązanie skarżących do płacenia podatku od wybudowanych na parceli nieruchomości, faktycznie przyznała, iż dokonanie zabudowy było zgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdzając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że państwo B. zakupili parcelę w M. od pani T.W. i samowolnie, bez stosownych pozwoleń postawili w [...] na tej działce budynek letniskowy oraz budynek gospodarczy i drewnianą ubikację. Dodatkowo stwierdzono, że budynek ten posada instalację elektryczną. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zgodnie z art. 103 ust. 2 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oparł się na przepisach ustawy z dnia 24 października 1974 r., nakazującej w art. 37 ust. 1 pkt. 1 przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego, który znajduje się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę (zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym). Podnoszone przez skarżącego argumenty, n.in. że sprzedająca zapewniała o budowlanym charakterze działki, czy też zapewnienia pracowników samorządowych o przeznaczeniu przedmiotowej parceli na cele budowlane nie mogą mieć wpływu na podjętą decyzję. Faktem bowiem pozostaje, że państwo B. nie posiadają żadnego dokumentu czy oświadczenia o projekcie przekwalifikowania działek. Podnoszony argument ponoszenia opłat z tytułu podatku od nieruchomości nie może być brany pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podkreślić należy, że sprawa samowoli budowlanej skarżącego została wniesiona przed organy nadzoru budowlanego przez Wójta Gminy M., który jako Gospodarz Gminy obowiązany jest dbać o legalność zabudowy działek w obrębie gminy zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.

Na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. skarżący P.B. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze. Dodatkowo zarzucił, iż nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dodał, że nie zgadza się z określeniem terenu jako podlegającego ochronie, bo jest to grunt rolny zdegradowany. Podkreślił, że nie jest w stanie zrozumieć dlaczego część działki stanowi grunt rolny, a część jest zabudowana obiektem kubaturowym. Skarżący powołując się na fakt złożenia wniosku o zmianę przeznaczenia działki podtrzymał swój wniosek z dnia [...] o zawieszenie postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 12 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm). Stosownie do art. 97 ( 1 wymienionej ustawy sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270ze zm.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada co do zasady obowiązującemu prawu, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 ( 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) w związku z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Podnoszony przez skarżącego zarzut niebrania udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie może być utrzymany. Skarżący składał bowiem w trakcie postępowania liczne pisma i wnioski, nie można zatem przyjąć, że nie uczestniczył on postępowaniu i nie wiedział o prowadzonych czynnościach.

Kontrolując rozstrzygnięcie merytorycznie, Sąd nie dopatrzył się uchybień. Bezsporny w sprawie pozostaje fakt, że drewniany domek typ [...] oraz obiekty towarzyszące- obiekt gospodarczy i wolnostojąca ubikacja wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r. Dlatego też zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U.z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia ustawy (czyli przed 1 stycznia 1995 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w stosunku do przedmiotowych obiektów powinno być wszczęte i przeprowadzone postępowanie przewidziane w art. 37, 40, 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt. 1 prawa budowlanego z 1974 r. było równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia oraz naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Podczas obowiązywania prawa budowlanego z 1974 r. wybudowanie obiektu bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod budowę, zgodnie ze sztuką budowlaną i ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, obligowało organ administracji do legalizacji tejże samowoli. W przedmiotowej sprawie orzekające organy dokonały oceny stwierdzonej samowoli pod kątem treści art. 37. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu, dokonując interpretacji a contrario - obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy (czyli m.in bez pozwolenia na budowę) mogą być legalizowane kiedy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki, a mianowicie nie sprzeciwia się takiej zabudowie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie powodują zagrożenia i niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Zatem najistotniejszym zagadnieniem w sprawie było ustalenie, czy wybudowane przez skarżącego obiekty były zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy orzekające w sprawie dokonały sprawdzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w Gminie M. Zdaniem Sądu zarówno plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w okresie, kiedy, według oświadczenia skarżącego, wybudowane zostały przedmiotowe budowle - tj plan zatwierdzony uchwałą Gminy M. nr [...] z dnia [...], jak i plan obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonych decyzji - czyli plan zatwierdzony uchwałą Gminy M. nr [...] z dnia [...] nie przewidywały możliwości zabudowy terenów, w skład których wchodziła działka skarżącego - nr [...].

Według planu obowiązującego w czasie budowy - działka [...] mieściła się w jednostce A 104 R- czyli: uprawy polowe i ogrodnicze, tereny o przewadze gruntów rolnych niezainwestowane, szczególnie chronione. Utrzymuje się istniejące użytkowanie, zakaz lokalizacji jakichkolwiek obiektów kubaturowych.

Według planu obowiązującego w dacie orzekania organów administracyjnych - działka skarżącego nr [...] znalazła się w jednostce oznaczonej R-1, dla której zapis brzmiał: obszar użytków rolnych- z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod uprawy rolne, sadownicze i ogrodnicze. Zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych.

Jak zatem wynika, zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w chwili zabudowy, jak i przede wszystkim plan obowiązujący w chwili orzekania nie dopuszczały na terenie działki skarżącego żadnej zabudowy. A zatem wobec faktu nie wykluczenia przesłanek z art. 37 nie ma możliwości skorzystania z dalszych artykułów -art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974 r. i doprowadzenia do legalizacji samowoli skarżącego.

Odnosząc się do innych zarzutów skarżącego, należy stwierdzić, że nie jest rzeczą Sądu badanie czy budynek w sąsiedztwie wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Także argument płacenia podatku od nieruchomości wraz z uwzględnionymi budynkami, nie może być dowodem na legalizację samowoli skarżącego. Takie argumenty nie w ogóle nie mogą być brane pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego. Odnośnie zgłoszonego wniosku o zawieszenie postępowania Sąd uznał, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania o których mowa w rozdziale 9 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjnym nie dopatrzywszy się w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia prawa, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w zw. Z art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę.