Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 415/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2024 r.; sygn. akt III SA/Gd 452/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2024 r. stanowiącą załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2024 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia

25 października 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 452/24 odrzucił skargę E. G na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2024 r. stanowiącą załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2024 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że E. G. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego.

Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 września 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącej oraz złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1 363 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.

Powyższe wezwania doręczono pełnomocnikowi w dniu 3 października 2024 r. (potwierdzenie odbioru, k. 45 akt). Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego upływał w dniu 10 października 2024 r.

W zakreślonym terminie pełnomocnik wskazał numer PESEL skarżącej oraz przedłożył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej. Natomiast z notatki urzędowej z dnia 24 października 2024 r., sporządzonej na podstawie programu kasowego "Symfonia Handel" oraz rejestru dochodów budżetowych, wynika, że skarżąca nie uiściła wpisu od skargi.

W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania strona nie uiściła należnego wpisu od skargi, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 220 § 3 p.p.s.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i odrzucenie wniesionej skargi, pomimo braku doręczenia pełnomocnikowi wezwania do uiszczenia wpisu, nadto niewskazanie jego wysokości i terminu w jakim należy uiścić należny wpis, w konsekwencji czego odrzucono wniesioną skargę bez uprzedniego wezwania do uiszczenia wpisu, co stanowi naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Nadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącej wniósł, z uwagi na niezbędność wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci 4 wydruków zdjęć dokumentów, zszytych wraz z kopertą, otrzymanych z WSA w Gdańsku w dniu 03 października 2024 r. oraz screena (zrzutu) korespondencji prowadzonej przez pełnomocnika ze skarżącą w dniu 04 października 2024 r., w której pełnomocnik informuje Skarżącą o zawartości odebranej korespondencji z WSA w Gdańsku oraz prosi o informację, czy wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało wysłane bezpośrednio do Skarżącej.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 220 § 3 p.p.s.a. Twierdzi, bowiem, że nie otrzymała w korespondencji z WSA w Gdańsku – wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1363 zł. W kopercie znajdowało się jedynie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącej i złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz zawiadomienie o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że WSA w Gdańsku stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 45 akt sądowych). Przyjął, że zawierała ona "wezwanie o wpis, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi i zawiadomienie o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy". Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takiego dokumentu z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady – brak jest, więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (tak postanowienie NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17).

Jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącej i złożenie pełnomocnictwa oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1 363 zł, a także zawiadomienie o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy, przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Pełnomocnik skarżącej twierdzi, że w korespondencji z Sądu I instancji doręczonej 3 października 2024 r., nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. W korespondencji z WSA znajdowało się jedynie wezwanie do podania numeru PESEL skarżącej i złożenie pełnomocnictwa, a także zawiadomienie o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy. W zakreślonym terminie pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi w postaci podania numeru PESEL skarżącej oraz złożył pełnomocnictwo. Dodatkowo z dołączonej do zażalenia korespondencji ze skarżącą, w której pełnomocnik informuje skarżącą o zawartości odebranej korespondencji z WSA w Gdańsku (wskazuje, że otrzymał wezwanie do wskazania numeru PESEL skarżącej oraz złożenia pełnomocnictwa), wynika, że nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, gdyż prosi skarżącą o informację "czy nie przyszło takie wezwanie bezpośrednio do skarżącej".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej zasługują na wiarę, (co potwierdzają dołączone do zażalenia kserokopie otrzymanej korespondencji z WSA oraz zrzuty korespondencji ze skarżącą) i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Gdańsku, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych w postaci wezwania do uzupełnienia wpisu od skargi. W sprawie nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie Sądu I instancji umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, czy pełnomocnik skarżącej faktycznie otrzymał wszelkie dokumenty, z których wynikały braki formalne skargi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1388/15).

W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony, mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/09).

W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.