Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 766/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 21 ust. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4, art. 8 ust. 3, art. 8 ust. 4, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1, art. 107 ust. 4a, art. 107 ust. 5, art. 107 ust. 5b, art. 109
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 30 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego i przyznania składek na ubezpieczenie zdrowotne 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. A. P.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Z., po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] roku, nr [...]:

- uchylił w całości swoją własną decyzję z dnia [...] roku, nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...] r. nr [...], przyznającą zasiłek stały dla osoby w rodzinie i opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne;

- przyznał zasiłek stały dla osoby w rodzinie w okresie od 1 marca 2018 roku do 31 marca 2018 roku w kwocie 437,50 zł, od 1 kwietnia 2018 roku do 30 kwietnia 2018 roku w kwocie 251,50 zł, od 1 maja 2018 roku do 31 maja 2018 roku w kwocie 437,50 zł, od 1 lipca 2018 roku do 31 lipca 2018 roku w kwocie 238 zł, od 1 sierpnia 2018 roku do 31 sierpnia 2018 roku w kwocie 101,50 zł i od 1 września 2018 roku do 30 września 2018 roku w kwocie 240,55 zł.

- odmówił przyznania zasiłku stałego dla osoby w rodzinie od 1 lutego 2018 roku do 28 lutego 2018 roku oraz od 1 czerwca 2018 roku do 30 czerwca 2018 roku oraz od 1 października 2018 roku;

- zgłosił B.D. do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacił składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9% liczoną od kwoty przyznanego zasiłku stałego od 1 marca 2018 roku do 31 maja 2018 roku.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] roku, przyznano B.D. zasiłek stały dla osoby w rodzinie od dnia 1 lutego 2018 roku do 30 listopada 2021 roku oraz zgłoszono do ubezpieczenia zdrowotnego. W styczniu wnioskodawczyni wskazywała dochód rodziny w wysokości 353 zł tj. 176,50 zł na osobę w rodzinie. W dalszej części rozstrzygnięcia organ podkreślił, że B.D. wnioskując o wskazaną pomoc finansową nie powiadomiła o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w styczniu 2018 roku, w kwocie 2000 zł, a zatem nie udokumentowała faktycznego stanu materialnego rodzinny. Faktyczny dochód rodziny w styczniu 2018 roku składał się z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł, pomocy finansowej teściowej w kwocie 200 zł oraz opłaty czynszu uregulowanej przez syna w wysokości 2000 zł i wynosi łącznie 2353 zł tj. 1176,50 zł na osobę w rodzinie. W miesiącach luty, kwiecień, czerwiec i sierpień 2018 r. sytuacja dochodowa rodziny nie uległa zmianie. Natomiast w miesiącach marzec i maj 2018 r. wnioskodawczyni wskazywała dochód rodziny w wysokości 153 zł tj. 76,50 zł na osobę w rodzinie. Na podstawie zgromadzonych dokumentów w sprawie organ pierwszej instancji ustalił, iż B.D. w trakcie wnioskowania o pomoc finansową nie powiadomiła organu pierwszej instancji o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w miesiącu marcu 2018 roku w kwocie 400 zł; opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w miesiącu maju 2018 roku w kwocie 1000 zł; posiadanych środkach finansowych, za które zostało zakupione auto w kwocie 1500 zł, w maj u 2018 roku. Jednocześnie, B.D. nie powiadomiła organu pierwszej instancji o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w miesiącu lipcu 2018 roku w kwocie 700 zł. B.D. nie udokumentowała zatem faktycznego stanu materialnego swojej rodziny. W związku z powyższym, dochód rodziny w marcu 2018 roku składał się z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł, opłaty za czynsz uregulowanej przez syna w kwocie 400 zł i wynosił łącznie 553 zł. tj. 276,50 zł na osobę w rodzinie. Dochód rodziny w maju 2018 roku składał się z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł, opłaty za czynsz uregulowanej przez syna w kwocie 1000 zł oraz ze środków finansowych, za które zostało zakupione auto w kwocie 1500 zł i wyniósł łącznie 2653 zł. tj. 1326,50 zł na osobę w rodzinie. Dochód rodziny w lipcu 2018 roku składał się z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł, opłaty za czynsz uregulowanej przez syna w kwocie 700 zł i wyniósł łącznie 853 zł tj. 426,50 zł na osobę w rodzinie. Organ wskazał, że w styczniu 2018 roku oraz w maju 2018 roku dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe na osobę w rodzinie tj. 528,00 zł, dlatego też zasiłek stały nie przysługuje w lutym i czerwcu 2018 roku. W lutym i czerwcu 2018 roku B.D. nie przysługuje także opłacenie składki na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z art. 73 pkt 9 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym "obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 26 obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku stałego do dnia utraty praca do zasiłku".

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B.D. Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, zarzuciła jej brak rozważenia istoty sprawy i zbadania całości materiału dowodowego. W związku z tym wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji. Odwołująca wskazała, że powodem uchylenia decyzji przez organ pierwszej instancji był brak zawiadomienia ośrodka pomocy społecznej o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna, co spowodowało podniesienie jej dochodu. Nie jest to prawdą, gdyż syn nie dołożył się do zapłaty za czynsz, lecz po prostu zapłacił za czynsz z jej oszczędności. Z tych względów, zdaniem skarżącej, organ dwukrotnie policzył tą samą kwotę, którą przyznał w ramach zasiłku i którą strona wydała na czynsz, co spowodowało w sposób nieuzasadniony odebranie jej świadczenia.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2018 roku poz. 2096 z późniejszymi zmianami), art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 3, art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U z 2018 roku poz. 1508 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że decyzja z dnia [...] r. przyznająca skarżącej świadczenie została kilkakrotnie zmieniana w związku z koniecznością ponownego przeliczenie dochodu rodziny strony. Następnie, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] roku nr [...] powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i jednocześnie podkreślając, iż w trakcie prowadzonego postępowania wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Według Kolegium organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy przyjął, iż okoliczność zapłaty przez syna B.D. opłaty czynszowej 2000 zł w miesiącu styczniu 2018 roku, opłaty czynszowej uregulowanej przez syna w miesiącu marcu 2018 roku w kwocie 400 zł, opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w miesiącu maju 2018 roku w kwocie 1000 zł i nieujawnienie informacji o środkach finansowych, za które zostało zakupione auto w wysokości 1500 zł, a także nieprzekazanie organowi informacji o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w miesiącu lipcu 2018 roku w kwocie 700 zł stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, gdyż wydając decyzję z dnia 6 lutego 2018 roku przyznającą zasiłek stały dla osoby w rodzinie, organ pierwszej instancji nie posiadał wiedzy na temat uzyskania przez Stronę wskazanych kwot pieniężnych. Dalej Kolegium wskazało, że w świetle art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej warunkiem uznania środków pieniężnych za dochód jest przychód, czyli określone przysporzenie finansowe. Ustawodawca w treści art. 8 ust. 3 ustawy nie definiuje przychodu, lecz określa je jako bardzo szeroko, niezależnie od tytułu i źródła jego otrzymania. Takie ujęcie przychodu pozwala zaliczyć do dochodu różne przysporzenia, które na podstawie odrębnych przepisów nie są traktowane jako dochód. Tym samym, opłata czynszowa uregulowana przez syna B.D., stanowi dochód odwołującej i w związku z tym, w świetle art. 8 ustawy brak jest podstaw do twierdzenia, że kwota ta nie powinna zostać doliczona do dochodu strony. Dlatego też, faktyczny dochód rodziny B.D. w miesiącu styczniu 2018 roku wyniósł 2353 zł tj. 1765 zł na osobę w rodzinie (składał się z opłaty czynszowej uregulowanej przez syna w styczniu 2018 roku w kwocie 2000 zł, zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł, pomocy finansowej teściowej w wysokości 200 zł) i przekroczył kwotę kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie tj. 528 zł. W związku z czym, należało odmówić przyznania zasiłku stałego w lutym 2018 roku. W lutym 2018 roku, sytuacja dochodowa rodziny B.D. nie uległa zmianie, i dlatego też nie zmieniła się kwota zasiłku stałego w marcu 2018 roku. W marcu 2018 roku B.D. wykazywała dochód w wysokości 153 zł. tj. na osobę w rodzinie 76,50 zł. Na podstawie zebranych dokumentów ustalono, iż strona nie powiadomiła organu o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w marcu 2018 roku w kwocie 400 zł i nie udokumentowała swojej faktycznej sytuacji dochodowej. Zatem na dochód wnioskodawczyni w marcu 2018 roku złożyła się opłata czynszowa uregulowana przez syna w kwocie 400 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, co łącznie dało kwotę 553 zł tj. 276,50 zł na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 528 zł - 276,50 zł ( tj. kwota dochodu na osobę w rodzinie w marcu 2018 roku) = 251.50 zł = wysokość zasiłku stałego w kwietniu 2018 roku. W kwietniu 2018 roku sytuacja dochodowa rodziny B.D. nie uległa zmianie, i dlatego też nie zmieniła się kwota zasiłku stałego w maju 2018 roku. W maju 2018 roku B.D. wykazywała dochód w wysokości 153 zł. tj. na osobę w rodzinie 76,50 zł. Na podstawie zebranych dokumentów ustalono, iż strona nie powiadomiła organu o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w maju 2018 roku w kwocie 1000 zł oraz o posiadanych środkach finansowych, za które zostało zakupione auto w wysokości 1500 zł i tym samym i nie udokumentowała swojej faktycznej sytuacji dochodowej. Zatem na dochód wnioskodawczyni w maju 2018 roku złożyła się opłata czynszowa uregulowana przez syna w kwocie 1000 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, środki finansowe, za które zostało zakupione auto w wysokości 1500 zł co łącznie dało kwotę 2653 zł tj. 1326,50 zł na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 528 zł, zaś kwota dochodu na osobę w rodzinie w maju 2018 roku wynosi 1326,50 zł i tym samym przekracza kwotę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zatem zasiłek stały w miesiącu czerwcu 2018 roku B.D. nie przysługuje. W miesiącu czerwcu 2018 roku sytuacja dochodowa B.D. nie uległa zmianie, dlatego też wysokość przyznanego zasiłku w miesiącu lipcu 2018 roku nie uległ zmianie. W lipcu 2018 roku B.D. wykazywała dochód w wysokości 153 zł. tj. na osobę w rodzinie 76,50 zł. Na podstawie zebranych dokumentów ustalono, iż strona nie powiadomiła organu o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w lipcu 2018 roku w kwocie 700 zł i tym samym i nie udokumentowała swojej faktycznej sytuacji dochodowej. Zatem na dochód wnioskodawczyni w lipcu 2018 roku złożyła się opłata czynszowa uregulowana przez syna w kwocie 700 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, co łącznie dało kwotę 853 zł tj. 426,50 zł na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 528 zł - 426,50 zł ( tj. kwota dochodu na osobę w rodzinie w marcu 2018 roku) = 101,50 zł = wysokość zasiłku stałego w sierpniu 2018 roku. W miesiącu sierpniu 2018 roku sytuacja dochodowa B.D. nie uległa zmianie, dlatego też wysokość przyznanego zasiłku we wrześniu 2018 roku nie uległ zmianie. Kolegium nie dało wiary twierdzeniom odwołującej która wskazała, iż syn nie dołożył się do zapłaty czynszu, lecz zapłacił za nią ten czynsz, ponieważ w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez organ, B.D. nie wspominała o braku możliwości samodzielnego uregulowania opłat za mieszkanie i tym samym uregulowania opłat przez syna. Ponadto, twierdzenie odwołującej, iż nie stać jej na otwarcie konta i comiesięczne płacenie za przekazy pocztowe nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, gdyż opłatę za lokal można uregulować zarówno w formie przelewu bankowego jak i udając się osobiście do zarządcy nieruchomością i opłacając czynsz w formie gotówkowej. Nie było więc konieczności przekazywania - jak twierdzi odwołująca - środków pieniężnych na opłacenie czynszu synowi, lecz B.D. mogła uregulować świadczenie osobiście. Ponadto, B.D. posiada konto bankowe, na które organ pierwszej instancji przekazywał kwoty świadczeń z pomocy społecznej, co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła B.D. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodęcie wszelkich niezbędnych czynności do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że organ l instancji słusznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w sytuacji całkowitego pominięcia wyjaśnień skarżącej, że czynsz płacony był przez konto syna z jej pieniędzy. Skarżąca wniosła o "uchylenie decyzji i o umorzeniu postępowania pierwszej instancji". Skarżąca podniosła, że kwoty czynszu są każdorazowo przekazywane synowi na potrzeby zapłaty czynszu, w żadnym wypadku nie można wobec tego mówić o dochodzie a jedynie o technicznym sposobie przekazania pieniędzy za czynsz za pośrednictwem konta bankowego syna. Wyjaśniła też, że jej konta bankowego może jedynie wypłacać środki, nie może natomiast dokonywać żadnego przelewu. Nieprawdą też jest, że zapłatę za czynsz może dokonać w kasie u zarządcy nieruchomością, ponieważ tam mogą płacić za czynsz jedynie osoby posiadające lokale własnościowe. W przypadku lokali kwaterunkowych czynsz opłacać można wyłącznie przelewem lub na poczcie co wiąże się z dodatkowymi opłatami. Z tych względów płatności reguluje syn, któremu skarżąca zwraca środki. Organ dwukrotnie policzył tą samą kwotę, którą przyznał jej w ramach zasiłku i którą wydała na czynsz, co spowodowało w sposób nieuzasadniony odebranie świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Kolegium nie dało wiary twierdzeniom strony, iż przysporzenie finansowe w postaci opłaty za czynsz pochodziło z jej środków pieniężnych, ponieważ gdyby taka sytuacja miała miejsce, to wnioskodawczyni poinformowałaby o powyższym w momencie przyznawania świadczenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U.2019.2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.Dz.U.2019.2325, zwana dalej p.p.s.a.). Stosownie do wymienionego przepisu sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 tejże ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji uchylającą w całości swoją własną decyzję z dnia [...] roku, nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...] r. nr [...], przyznającą zasiłek stały dla osoby w rodzinie i opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzja została wydana po wznowieniu postpowania w oparciu o przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. tj. zaistnienie dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję. Za okoliczności te uznano opłaty czynszowe uregulowane przez syna w miesiącu marcu 2018 roku w kwocie 400 zł, w miesiącu maju 2018 roku w kwocie 1000 zł, posiadanie środków finansowych, za które w maju 2018 r. zostało zakupione auto w kwocie 1500 zł. B.D. nie powiadomiła również organu pierwszej instancji o opłacie czynszowej uregulowanej przez syna w miesiącu lipcu 2018 roku w kwocie 700 zł.

Na wstępie należy wskazać, ze ustawodawca wyraźnie i jednoznacznie określił w art. 8 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U z 2018 roku poz. 1508 ze zm.) zasady ustalania dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Ogólna definicja dochodu dla celów pomocy społecznej ujęta została w art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym dochodem jest każdy przychód bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania, pomniejszony jedynie o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Warunkiem uznania środków pieniężnych za dochód jest przychód, czyli określone przysporzenie finansowe. Ustawodawca nie definiuje przychodu, nie łączy go z działalnością zarobkową, wręcz przeciwnie - traktuje go bardzo szeroko niezależnie od źródła i tytułu jego otrzymania. Takie ujęcie pozwala zaliczyć do dochodu różne przysporzenia, które na podstawie odrębnych przepisów nie są kwalifikowane jako dochód. Przykładowo można wymienić zwrot nadpłaconego podatku, przyznanie kredytu czy odszkodowanie z tytułu wypadku (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna, Komentarz, LEX 2014).

Z przepisu art. 8 ust. 3 u.p.s. wynikają zatem dwie zasady. Po pierwsze, przychodem w rozumieniu ustawy jest każdy rodzaj dochodu. Każda suma uzyskana przez beneficjenta, bez względu na źródło uzyskania. Po drugie, odliczeniu od dochodu podlegają jedynie te rodzaje przychodów, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 4 ww. ustawy.

Mając na uwadze treść powołanego przepisu organy uznały, że kwota, jaką w imieniu skarżącej uiścił tytułem czynszu za jej mieszkanie w Ł. syn skarżącej bezsprzecznie stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s., bowiem jest przysporzeniem majątkowym, zwiększającym stan majątkowy rodziny skarżącej, bez względu na tytuł i źródło jego pozyskania. Uzyskanie tego dochodu wiązało się z polepszeniem sytuacji finansowej danej rodziny. Stąd też organy uwzględniły ten dochód w ponownym przeliczeniu dochodu rodziny skarżącej.

W toku postępowania administracyjnego B.D. podnosiła jednak, że pieniądze na zapłatę czynszu za jej lokal w Ł. przekazała synowi, a pochodziły one z oszczędności poczynionych ze świadczeń otrzymanych w ramach pomocy społecznej.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do oceny zebranego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącej.

W ocenie Sądu organy słusznie nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącej, według których przysporzenie finansowe w postaci opłat za czynsz pochodziło z jej środków pieniężnych, a syn S. dokonywał jedynie przekazania pieniędzy za pośrednictwem konta bankowego.

W protokole z dnia 5 lipca 2019 r. skarżąca wskazała, że oszczędności poczyniła dzięki m.in. przyznanym zasiłkom celowym na żywność. Jednakże zestawienie sumy środków finansowych, jakimi dysponowała skarżąca, uzyskanych ze świadczeń pomocowych w roku 2018, uwzględniając przyznane zasiłki celowe, zasiłki stałe, zasiłki okresowe, zasiłki pielęgnacyjne, stypendia szkoleniowe i integracyjne po odliczeniu stałych zadeklarowanych wydatków, jakie ponosi rodzina skarżącej (ok. 570 zł miesięcznie) prowadzi do wniosku, że skarżąca nie była w stanie ze świadczeń pomocowych poczynić oszczędności na rzecz opłat czynszowych przelanych w 2018 r. na rachunek Zarządu Lokali Miejskich w Ł.

Co więcej, jak wynika ze wspomnianego wyżej protokołu, skarżąca nie jest w stanie wykazać i udokumentować, w jakich terminach oddawała synowi pieniądze i jakie to były kwoty. Skarżąca oświadczyła wówczas, że wyłożone przez syna S. środki pieniężne zostały przez nią uregulowane w terminie późniejszym. Jest to zatem klasyczny przykład pożyczki, a w świetle omawianych regulacji ustawowych nie ma żadnego znaczenia, że pożyczkodawcą była osoba najbliższa. Istotne jest jedynie to, że nastąpił przychód strony, który każdorazowo winien być uwzględniony przy obliczaniu sytuacji dochodowej beneficjenta świadczeń z pomocy społecznej.

Gdyby nawet podzielić stanowisko B.D. o przekazywaniu synowi pieniędzy na czynsz, to w ocenie Sądu, mogły to być wyłącznie środki pochodzące z nieujawnionych dochodów rodziny skarżącej, które winny być uwzględnione przez organy przy wyliczeniu należnych jej świadczeń.

Ponadto istotą zasiłków celowych jest to, że uzyskane z tego tytułu świadczenia powinny być w całości przeznaczone na cel, na który zostały przyznane. Tym samym świadczeń tych nie powinno, a nawet nie wolno przeznaczać na pokrycie innych wydatków, zwłaszcza na pokrycie opłat za mieszkanie, w którym się nie mieszka.

Odnosząc się w dalszej kolejności do wyjaśnień skarżącej, zawartych w protokole z dnia 5 lipca 2019 r. podkreślić należy, że skarżąca nie wskazała podczas przeprowadzanych wywiadów środowiskowych syna S. wśród swoich zstępnych. Tymczasem podkreślić należy, że wywiad jest specyficznym sposobem zbierania informacji o sytuacji strony, stanowiącym dla organu pomocy społecznej konieczne i podstawowe źródło informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia, będący podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych w decyzji administracyjnej i poddawanych prawnej ocenie. Na stronie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, zgodnie z art. 4, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b u.p.s. tj. umożliwienie dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy. Zgodnie z art. 109 u.p.s. osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.

Niewskazanie przez skarżącą w wywiadzie środowiskowym jednego ze swoich synów mogło zatem uzasadniać utratę wiary w wyjaśnienia skarżącej. Podobnie jest z niepoinformowaniem organu o dokonaniu zakupu samochodu przez męża w maju 2018r. Co więcej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza twierdzeń skarżącej o możliwości dokonania oszczędności przeznaczonych na opłaty czynszowe z uzyskanych świadczeń pomocowych. Te wszystkie okoliczności dowodzą prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, prawidłowo oceniony i nie wymagający uzupełnienia chociażby o przesłuchanie syna skarżącej S. w charakterze świadka.

W tym stanie rzeczy, nie sposób zarzucić organom naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 77 i 80 K.p.a.

Z przytoczonych względów, skarga jako bezzasadna podlegała z mocy art. 151 p.p.s.a. oddaleniu.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714 ze zm.).

E.S.