Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 853/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 853/14 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 24 lipca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r., sprawy ze skargi E. B., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J., z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, , , oddala skargę., , , , ,


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 16a ust. 1 pkt 2, art. 17 b ust. 1 pkt 1 ppkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1457 ze. zm.) oraz art. 17 pkt 2 lit. a i art. 26 ustawy z dnia 5 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), po rozpatrzeniu odwołania E. B., dalej: skarżąca, od decyzji, działającego z upoważnienia Wójta Gminy W., Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad G. M. – matką skarżącej, utrzymująca w mocy w/w decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swe oparł na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad G. M.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 27 czerwca 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką skarżącej. Dalej wyjaśnił, że G. M. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga opieki. Wskazał, że miesięczny dochód rodziny sprawującej opiekę i osoby wymagającej opieki w roku 2012 wyniósł 227,38 zł i nie przekroczył kwoty kryterium uprawniającego do wnioskowanego świadczenia wynoszącej 623 zł. Po przytoczeniu treści art. 17 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż w dniu 23 lipca 2014 r. wezwał skarżącą w celu złożenia oświadczenia przewidzianego w art. 17 b ust. 2 wymienionej ustawy, jednakże w dniu 30 lipca 2014 r. wezwana nie podpisała stosownego oświadczenia dotyczącego zaprzestania wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Następnie organ pierwszej instancji odniósł się do dołączonych do wniosku umów zlecenia nr [...] i nr [...] i wyjaśnił, że umowy te zawarte były w okresach 01.01.2012 r. - 31.12.2012 r., 01.01.2013 – 31.12.2013 r. i od 01.01.

2014 r. – 31.03.2014 r. Natomiast wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności G. M. został złożony w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 25 kwietnia 2014 r., a orzeczenie o niepełnosprawności nr [...] zostało wydane w dniu [...] maja 2014 r. W tym stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji uznał, że skoro zatrudnienie wnioskodawczyni ustało w dniu 31 marca 2014 r. brak jest związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną. Przy czym organ pierwszej instancji wyjaśnił, że warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie jest okoliczność nie podejmowania zatrudnienia z racji sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, lecz rezygnacja z zatrudnienia. Wskazał zatem, że należy pozostawać w zatrudnieniu aby móc z niego zrezygnować w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnoprawną.

Od wymienionej decyzji skarżąca odwołała się podając, że ze względu na pogarszający się stan zdrowia mamy, nie podejmowała zatrudnienia po zakończeniu ostatniej umowy zlecenia. Odnosząc się zaś do kwestii nie złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego wyjaśniła, iż jest właścicielką gruntu o powierzchni 0,70 ha, z czego 0,60 ha wydzierżawiła, zaś na 0,10 ha stanowi ogródek i trawnik wokół posesji. Podniosła, że według jej wiedzy rolnikiem jest osoba posiadająca gospodarstwo rolne od 1 ha gruntu.

Organ odwoławczy dalej wskazał, że podaniem z dnia 27 czerwca 2014 r., skarżąca wystąpiła o przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką. Z wniosku oraz zebranych w sprawie dowodów wynika, że w skład rodziny skarżącej wchodzą: wnioskodawczyni, M. B., jej mąż, i G. M., jej matka. G. M., urodzona [...], orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o niepełnosprawności w B. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 maja 2016 r., przy ustaleniu, że niepełnosprawność i ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17 października 2013 r. W orzeczeniu tym wskazano ponadto, że G. M. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca, jak wynika z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22 lipca 2014 r., opiekuje się matką. Z wywiadu tego wynika również, że była ona zatrudniona w A w W. na podstawie umów zlecenia w okresie od 01.01.2012 r. do 31.03.2014 r. W materiałach sprawy znajdują się natomiast odpisy umów zlecenia zawartych pomiędzy A w W. a skarżącą w dniu 2 stycznia 2012 r. na okres od dnia 01.01.2012 r. do 31.12.2012 r. i w dniu 2 stycznia 2014 r. na okres od dnia 01.01.2014 r. do 31.03.2014 r. G. M. jest wdową, utrzymuje się z emerytury. Ponadto z oświadczeń skarżącej z dnia 23 lipca 2014 r. i z dnia 30 lipca 2014 r. wynika, że jest ona właścicielką gruntu o powierzchni 0,70 ha fizycznych, z czego 0,60 ha wydzierżawiła, natomiast 0,10 ha uprawia jako ogród. Z wskazanych materiałów wynika, że skarżąca jest ubezpieczona w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na wniosek, zaś od 1 kwietnia

2014 r. nie podjęła pracy z powodu opieki nad matką. Z kolei z pisma Wójta Gminy W. z dnia 7 października 2014 r. wynika, że według ewidencji podatkowej grunty skarżącej o powierzchni 0,70 ha nie stanowią gospodarstwa rolnego.

Organ odwoławczy powołał przepis art. 16a ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym od dnia 1 stycznia 2013 r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie zaś z art. 16a ust. 2 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przy czym przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z regulacją art. 17 b ust. 1 i ust. 2 ustawy - w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Natomiast zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Wskazano, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "rolnik". Jednakże taką definicję zawiera ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j.Dz. U. z 2014 r., poz. 684). W myśl art. 6 pkt 1 tej ustawy rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z Dz.U. 2013 r., poz. 1381 ze zm.) za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy i stanowiący własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Właśnie do takiej definicji gospodarstwa rolnego odsyła w art. 3 pkt 6 ustawa o świadczeniach rodzinnych.

Odnosząc zatem ustalony w sprawie stan faktyczny do przywołanych przepisów ustawy, w ocenie organu odwoławczego, skarżąca nie jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne. Zatem jej uprawnienia do wnioskowanego świadczenia podlegają rozpoznaniu w oparciu o przepisy art. 16a w/w ustawy. Przepis art. 16a ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, iż specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami z dnia ustawy 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkiem, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na podstawie zaś art. 3 pkt 22 ustawy przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ocena, czy w indywidualnej sprawie dotyczącej ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego miała miejsce faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zdefiniowanego w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy do kompetencji organu właściwego. Również ocena, czy w indywidualnej sprawie ustalona faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, związana była z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność lub znaczny stopień niepełnosprawności, należy do kompetencji organu właściwego. Te określone w art. 16a ust. 1 pkt 2 ustawy podstawowe warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy odróżnić od zapisu zawartego w art. 16a ust. 1 pkt 1 ustawy, który wejdzie z życie z dniem 1 stycznia 2015 r. (art. 26 art. ustawy z dnia 5 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - Dz. U. z 2014 r., poz. 567), stanowiącego, iż specjalny zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwać również osobie, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Zdaniem organu odwoławczego, z powyższej regulacji wynika, że w obecnym stanie prawnym jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Dopiero od 1 stycznia 2015 r. warunek do przyznania wnioskowanego świadczenia będzie spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem w obecnie obowiązującym stanie prawnym przesłanką ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy, jest faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Tym samym do 1 stycznia 2015 r. ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku opiekuńczego wykluczono zatem osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu. Zatem obecnie istotne są okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika natomiast, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżąca bowiem zatrudnienie zakończyła w dniu 31 marca 2014 r. wraz z upływem terminu, do którego umowa zlecenia była zawarta, a więc przed zaliczeniem G. M. do znacznego stopnia niepełnosprawności, co nastąpiło dopiero na podstawie orzeczenia wydanego w dniu [...] maja 2014 r. W tej sytuacji nie można więc uznać, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad matką. Przyznano, że skarżąca obowiązek opieki podjęła, lecz nie wiązało się to z rezygnacją z zatrudnienia.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i przyznanie jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że w wydanej decyzji pominięto fakt, że w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności jej matki uznano, że niepełnosprawność istnieje od 17 października 2013 r. Podniosła, że wcześniej nie starała się o zasiłek gdyż zostały one wstrzymane i nie było sensu starać się o takie orzeczenie.

Zaskarżoną decyzję uznała za błędną i sprzeczną z obowiązującym w tym zakresie orzecznictwem sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje w przypadku rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną. Sam fakt niepozostawiania w zatrudnieniu spowodowanego koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny musi być decydującym dla ustalenia prawa do tego zasiłku bez względu na przyczynę nie pozostawania w zatrudnieniu.

Zgodnie z orzecznictwem, na które powołała się skarżąca, żądanie aby przed zgłoszeniem roszczenia o zasiłek zainteresowana osoba podejmowała zatrudnienie stanowiłoby tworzenie niedopuszczalnej fikcji prawnej i wskazała, że to Państwo, zdaniem Sądów zobowiązane jest do rekompensaty za sprawowanie faktycznej opieki nad jego niepełnosprawnymi obywatelami przez członków rodziny co uniemożliwia im wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Pomijanie tak oczywistej okoliczności stanowi rażące naruszenie art. 32 Konstytucji.

Końcowo skarżąca podkreśliła, że w razie odmowy przyznania zasiłku będzie musiała podjąć pracę i nie wiadomo kto zajmie się wtedy jej schorowaną matką.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Niesporne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], który to organ powołując się m. innymi na przepis art.16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013r., poz.1456 ze zm.) - odmówił przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Podstawą odmowy przyznania skarżącej przedmiotowego zasiłku, stanowiło przede wszystkim ustalenie, że skarżąca ubiegając się o specjalny zasiłek opiekuńczy nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką G. M.

Zasadniczą zatem kwestią w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie przez Sąd, czy w okolicznościach niniejszej sprawy i obowiązującego stanu prawnego, zasadnie odmówiono skarżącej przyznania owego zasiłku.

Niesporne jest w sprawie, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy w/w ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a przede wszystkim przepis art.16a ust.1 tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień ich wydania. Zgodnie zaś z tym przepisem, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Powyższa regulacja pozwala tym samym na stwierdzenie, że zasadnie organy przyjęły, iż jednym z niezbędnych wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Oznacza to, że ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy – uzależnione zostało od zaistnienia faktycznej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozostającej w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Powyższe stanowisko zgodne jest z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, zgodnie, z którym w aktualnym stanie prawnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia. Z kręgu podmiotów uprawnionych do przedmiotowego zasiłku wykluczono tym samym osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu. Takie stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przyjęte zostało choćby w wyrokach: WSA w Olsztynie z dnia 9 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Ol 498/13; WSA w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Rz 442/13; WSA w Warszawie z dnia 17 września 2013r., sygn. akt I SA/Wa 1067/13; WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 668/13; WSA we Wrocławiu z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 798/13, publ. w internetowej CBOSA).

Niesporne jest w sprawie że uprawnienia skarżącej do wnioskowanego świadczenia podlegały rozpoznaniu w oparciu o przepisy art. 16a w/w ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, skarżąca nie jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne. Zatem w obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji przesłanką ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy jest faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.

W przypadku zatem specjalnego zasiłku opiekuńczego, a o które to świadczenie ubiega się skarżąca, ustawodawca w art.16a ust.1 ustawy wskazał wyłącznie (jedynie) przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego okoliczność, że dana osoba nie podejmuje zatrudnienia, w świetle dyspozycji cyt. wyżej art. 16a ustawy nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.

Trafnie w tej sytuacji odwołują się organy do przepisu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie zawarta jest definicja pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", a które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Oznacza to, że zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a do którego to pojęcia odwołuje się omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ściśle wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010r., sygn. akt I OSK 123/10, LEX nr 594975). Z treści tegoż przepisu wynika, że powinna istnieć bliskość czasowa trzech zdarzeń: konieczność opieki, rezygnacji z zatrudnienia i podjęcie starań o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że niewątpliwe jest w sprawie, iż bezpośrednio przed złożeniem wniosku o przyznanie przedmiotowego zasiłku opiekuńczego, tj. 27 czerwca 2015 r. - skarżąca nie pozostawała w zatrudnieniu, jak i nie wykonywała innej pracy zarobkowej.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika i okoliczności tej nie kwestionuje skarżąca, że ostatnie zatrudnienie skarżąca zakończyła w dniu 31 marca 2014 r. wraz z upływem terminu, do którego umowa była zawarta, a więc przed zaliczeniem matki skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności, co nastąpiło dopiero na podstawie orzeczenia wydanego w dniu 22 maja 2014 r.

W ustalonych wyżej okolicznościach, należy przyjąć, że skarżąca ubiegając się o przyznanie przedmiotowego zasiłku opiekuńczego nie zrezygnowała z zatrudnienia lub pracy zawodowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Niewątpliwie skarżąca obowiązek opieki podjęła lecz nie wiązało się to z rezygnacją z zatrudnienia.

W obecnym stanie prawnym ustawodawca w art.16a ust.1 omawianej ustawy, zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko prezentowane w orzecznictwie, gdzie przyjęte zostało, iż rezygnuje z zatrudnienia osoba, która pracę posiada i faktycznie przestaje ją wykonywać (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 764/07, Lex nr 360303).

W tej sytuacji, dokonana przez organy, wykładnia powołanego wyżej przepisu art. 16a ust. 1 ustawy w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest prawidłowa, co oznacza, że wydane w sprawie decyzje - wbrew zarzutom skargi nie naruszają tak przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego, innymi słowy nie pozwalają na przyjęcie, iż decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd tym samym podziela stwierdzenie organu odwoławczego, że określone w art. 16a ustawy podstawowe warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego należy odróżnić od zapisu zawartego w art. 16a ust. 1 pkt 1 ustawy, który wszedł w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2015 r. (art. 26 ustawy z dnia 5 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – Dz. U. z 2014 r., poz. 567), stanowiącego iż specjalny zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwać również osobie, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowe. Tym samym orzecznictwo, do którego nawiązuje skarżąca w skardze odnosi się do w/w nowego zapisu art. 16a ust. 1 pkt 1, który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja o organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.