Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1954/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odmówiono podjęcia zawieszonego postępowania
Powołane przepisy: article: art. 64  par. 3,  art. 124  par. 1  pkt 5,  art. 151,  art. 193
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o podjęcie zawieszonego postanowienia sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 493/18 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r., nr XLVIII/1465/18 w przedmiocie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane na terenie miasta Gdańska postanawia: odmówić podjęcia zawieszonego postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjnej C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 493/18 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r., nr XLVIII/1465/18 w przedmiocie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane na terenie miasta Gdańska postanowieniem z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1954/19 postanowił w pkt 1. na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2393 t.j.) przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), w zakresie w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest zgodny z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.)", w pkt 2 zawiesił postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), a w pkt 3 wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o łączne rozpoznanie ww. pytania prawnego i pytania prawnego przedstawionego w sprawie o sygn. P 20/19 na podstawie art. 64 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W uzasadnieniu NSA zwrócił uwagę na potrzebę rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o konstytucyjności ww. przepisu w zakreślonym zakresie. Przedstawił argumenty świadczące o zaistniałym w sprawie problemie prawnym. Uznał, że ocena zarzutów skargi kasacyjnej (rozstrzygnięcie sprawy) wymaga zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny. Odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego stała się istotnym zagadnieniem prawnym bez którego nie będzie możliwe rozpatrzenie wniesionej przez skarżącą Spółkę skargi kasacyjnej. Okoliczność taka jest obligatoryjną przesłanką zawieszenia postępowania sądowego z urzędu na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił akta sprawy Trybunałowi Konstytucyjnemu przy piśmie z 14 grudnia 2020 r. (doręczone 17 grudnia 2020 r.). W odpowiedzi na wezwanie Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w piśmie z 28 grudnia 2020 r., doręczonym tego samego dnia, uzupełnił braki formalne pytania prawnego (dwa poświadczone odpisy postanowienia z 6 października 2020 r. II OSK 1954/19).

Prezes Trybunału Konstytucyjnego w piśmie z 29 grudnia 2020 r. zawiadomił o przekazaniu pytania prawnego NSA do rozpoznania przez skład orzekający Trybunału. Sprawie nadano sygn. akt P 15/20. Następnie przy pismach TK z 23 lutego 2021 r. oraz z 13 kwietnia 2021 r. Przewodniczący składu orzekającego Sędzia TK Mariusz Muszyński przekazał do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego w przedmiotowej sprawie.

C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, 25 stycznia 2023 r. wystąpiła z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania i rozpoznanie sprawy przez NSA. Jako powód wskazano przewlekłość postępowania Trybunału Konstytucyjnego w rozpatrzeniu przedmiotowego pytania prawnego. Spółka domaga się rozpatrzenia jej skargi kasacyjnej i wydania wyroku przez NSA, akceptując jeśli to konieczne wycofanie pytania prawnego z TK przez NSA, bez oczekiwania na rozpoznanie pytania prawnego przez TK. Wnosi o podjęcie przez NSA własnych ustaleń prawnych odnośnie do zgodności z Konstytucją RP przepisów wskazanych przez NSA w przedmiotowym pytaniu.

W uzasadnieniu powyższego wniosku Spółka stwierdza, że zdaje sobie sprawę, iż sprawa z ww. pytania prawnego jest poza kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże zauważa, że stan aktualny sprawy widoczny na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, że TK nie podjął żadnych działań w celu wyznaczenia rozprawy i rozstrzygnięcia przedmiotowego pytania prawnego od ponad 2 lat. (https://ipo.trvbunal.gov.pl/ipo/Sprawa?&pokaz

dokumentv&sygnatura-F%2oi5/2Q).

Skarżąca podnosi, że zagadnienie prawne przedłożone Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące tak elementarnych i uniwersalnych kwestii jak ochrona praw nabytych oraz wywłaszczenie (krajobrazowe) ma kluczowe znaczenie nie tylko dla sprawy (postępowania), w ramach którego zostało zadane, ale także dla jej interesów (i innych podmiotów, w tym z branży reklamy zewnętrznej) w kontekście tzw. uchwal krajobrazowych przyjętych przez inne miasta niż Gdańsk.

Skarżąca zauważa, że niektóre z uchwał weszły już w życie i w międzyczasie upłynęły już terminy na dostosowanie do brzmienia tych uchwał (i wynikających z nich zakazów i nakazów lokowania tablic i urządzeń reklamowych, obiektów małej architektury, szyldów itd.) istniejących w dniu wejścia ich w życie tablic i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obecnie już nie tylko ryzyko zajścia nieodwracalnych skutków prawnych wynikających z konieczności dostosowania istniejących tablic i urządzeń reklamowych do wymogów uchwał, ale de facto skarżąca ponosi ogromne szkody wiążące się z jednej strony z koniecznością ich faktycznej całkowitej rozbiórki, względnie poniesienia wysokich kar administracyjnych nakładanych przez gminy masowo, jak np. dzieje się obecnie w przypadku Gdańska i Krakowa.

Spółka wskazała na uchwały krajobrazowe Rady Miasta Gdańska nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. (II OSK 1954/19), Rady Miasta Sopotu nr XXXIX/521/2018 z dnia 26 marca 2018 r. (II OSK 1825/10), Rady Miasta Opole nr XXXVI/708/16 z dnia 29 grudnia 2016 r. (II OSK 166/18).

Spółka wskazuje na konieczność "dostosowania" posiadanych przez nią nośników reklamowych typu billboard do wprowadzonych ograniczeń.

Spółka podkreśla, że w praktyce owo "dostosowanie" najczęściej (w praktyce dotychczas wydanych uchwal krajobrazowych w np. Łodzi, w Gdańsku, w Sopocie, w Opolu, Pile oraz Krakowie) oznacza konieczność dokonania przez nią rozbiórki wszystkich lub zdecydowanej większości posiadanych nośników reklamowych na terenie danej gminy. Uchwały te co do zasady usuwają bowiem billboardy (czyli tablice i urządzenia reklamowe wolnostojące o standardowych wielkościach powierzchni ekspozycyjnej 3x6 m i 4x12 m i większe) z miast, gdzie prowadzi ona działalność gospodarczą.

Biorąc pod uwagę wyłącznie teren miasta Gdańska, Sopotu Opola oraz Krakowa Spółka jest zmuszona dokonać rozbiórki ok. 90% swoich nośników obecnie tam posadowionych.

Szkoda nie polega już tylko na utracie legalnie wzniesionych urządzeń reklamowych (billboardów) - szkoda rzeczywista (wartość nośników) oraz utracie zysków generowanych z działalności reklamowej na tych urządzeniach lecz także obejmuje kary pieniężne nakładane przez organy administracji na podstawie art. 37d ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r- o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec skarżącej i szeregu innych osób prawnych i fizycznych lawinowo wydawane są decyzje orzekające obowiązek zapłaty kar pieniężnych i rozbiórki urządzeń reklamowych. Kwoty kar z jednej decyzji oscylują w granicach 20.000 zł - 150.000 zł, co w skali globalnej oznacza wielomilionowe zobowiązania.

Wywłaszcza się w ten sposób podmioty komercyjne (niemal całą branżę "billboardową") unicestwiając istotne obszary ich działalności (i to bez jakiegokolwiek odszkodowania), a w tym samym czasie gminy (twórcy przepisów) kształtują uchwały krajobrazowe w sposób zapewniający dla siebie monopol podaży terenów pod dzierżawę na potrzeby reklamy zewnętrznej. Tylko gminy dysponują dużymi działkami w pasach drogowych spełniającymi wymogi uchwał krajobrazowych (m. in. 50 m od skrajnych styków nieruchomości) i rugując z terenu miasta urządzenia reklamowe z prywatnych posesji równocześnie oferują pod dzierżawę (po wysokich stawkach) tereny pasów drogowych.

Za szczególnie niepokojące Spółka uważa okoliczność, iż brak wytyczenia linii orzeczniczej i przesądzenia określonej wykładni przepisów skłania organy do działania na granicy prawa, a nawet poza nim, dając poczucie bezkarności. W Gdańsku praktyką urzędniczą jest zastraszanie właścicieli nieruchomości i reklamodawców, antagonizowanie osób i firm "poza protokołem". Co przy tym jest symptomatyczne, postępowania w Gdańsku dotyczące wykonania uchwały krajobrazowej prowadzone są od kilku lat przez nieuprawniony organ/urząd - Gdański Zarząd Dróg i Zieleni z rzekomego upoważnienia Rady Miasta Gdańska nie przez Prezydenta Miasta, czego wymaga art. 37d ust. 3 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W prowadzonych postępowaniach panuje zupełny chaos decyzyjny. Występuje skrajna rozbieżność w rozstrzygnięciach, brak jest jakiejkolwiek stabilnej linii orzeczniczej i gwarancji dla strony co do jej sytuacji prawnej.

Jaskrawych przykładów ww. zjawiska dostarcza orzecznictwo gdańskich urzędów. Spółka wskazała, że Gdański Zarząd Dróg i Zieleni od 2020 r. prowadził wobec Spółki ok. 100 postępowań w przedmiocie orzeczenia kar pieniężnych i obowiązku rozbiórki nośników reklamowych na podstawie art. 37d ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niemal wszystkie ww. sprawy zakończyły się wydaniem przez ww. urząd decyzji o umorzeniu wobec niej postępowań. Po ugruntowaniu ww. trzyletniej jednolitej linii orzeczniczej, w ostatnich miesiącach Gdański Zarząd Dróg i Zieleni rozpoczął wydawanie decyzji o uchyleniu ww. decyzji umorzeniowych (ostatecznych i prawomocnych). Do chwili wniesienia niniejszego pisma decyzje tego typu wydał w ok. 10 sprawach. Spodziewać się jednak należy sukcesywnego spływu analogicznych decyzji w kolejnych sprawach. Skutkiem ww. działań będzie zapewne próba kontynuowania bądź wszczynania na nowo przez urząd postępowań ostatecznie zakończonych już kilka lat temu.

W innych miastach jak np. w Krakowie organ wydaje z kolei decyzje w przedmiocie kar pieniężnych i obowiązku rozbiórki nośników reklamowych często bez przeprowadzenia właściwego postępowania, nakładając kary pieniężne na często zupełnie przypadkowe podmioty np. reklamodawców.

Organy rozszerzająco interpretują przepisy ustawy wprowadzające sankcje z tytułu niedostosowania urządzeń do przepisów uchwal krajobrazowych. Nakładają kary i orzekają rozbiórki w przypadkach gdy urządzenia zostały umieszczone legalnie w oparciu o wymagane zgody budowlane na wiele lat przed wejściem w życie uchwał krajobrazowych (działanie prawa wstecz).

Spółka wskazuje, że skala problemu i szkód w wielkich rozmiarach narasta lawinowo. Przepisy dotyczące uchwał krajobrazowych są tak szczątkowe, kuriozalne i niesprawiedliwe, że trudność z ich stosowaniem mają nie tylko sami zainteresowani - właściciele urządzeń, będących przedmiotem uchwał krajobrazowych ale także urzędnicy i sądy. Skutki i to często nieodwracalne ponoszą jednak wyłącznie właściciele i operatorzy urządzeń.

Spółka zaznacza, że jest ona tylko jednym z podmiotów działających w branży reklamy zewnętrznej w Polsce, który już poniósł ogromne szkody oraz któremu grożą dalsze szkody i ograniczenie lub wręcz uniemożliwienie prowadzenia dalszej działalności gospodarczej ze względu na art. 37a u.p.z.p. i jego wykładnię przyjmowaną obecnie przy uchwalaniu uchwał krajobrazowych. Zdaniem Spółki powyższy problem narasta bowiem szereg uchwał krajobrazowych czeka na wejście w życie. Kolejne miasta z kolei pracują jeszcze nad uchwałami.

Podkreśla, że żaden z podmiotów, w tym Skarżąca, którego własność (urządzenia reklamowe) została unicestwiona (wywłaszczenie) i któremu udaremniono dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, nie otrzymał żadnego odszkodowania ani żadnej choćby symbolicznej rekompensaty.

Brak rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez NSA prowadzi do tego, że wszelkie skargi skarżącej na kolejno uchwalane przez polskie miasta uchwały krajobrazowe jak również przez inne podmioty, są masowo zawieszane przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne z powołaniem się na trwające postępowanie w Trybunale Konstytucyjnym i przez to nie są rozstrzygane w żaden sposób od 2019 r.

Spółka wskazuje na niesłychanie negatywne zjawisko, jakim jest brak jakiejkolwiek linii orzeczniczej w przedmiocie uchwał krajobrazowych w skali całego kraju.

W tym stanie rzeczy organy administracji działają w próżni prawnej i orzeczniczej, wyrządzając skarżącej i innym podmiotom z branży ogromne szkody majątkowe (decyzjami nakładane są kary po kilkadziesiąt tysięcy złotych za każdy nośnik reklamowy).

Spółka wskazała, że zawieszeniem postępowania z powołaniem się na pytanie prawne zadane Trybunałowi Konstytucyjnemu przez NSA w niniejszej sprawie zakończyły się do tej pory skargi Spółki wniesione do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w takich sprawach jak: II SA/Po 572/22, II SA/Łd 351/17, II SA/Ke 398/22, II SA/Gd 912/20, VII SA/Wa 294/21, VII SA/Wa 332/22, II SA/Kr 647/20, II SA/Op 207/21 oraz wcześniej wskazane postępowania przed NSA.

Skarżąca zauważa, że Naczelny Sąd Administracyjny - w składzie trzyosobowym lub w formie uchwały siedmiu sędziów NSA lub pełnego składu sędziów NSA - jest władny niezależnie dokonywać oceny zagadnień prawnych natury konstytucyjnej w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjnej czy prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa, szczególnie w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny nie wywiązuje się ze swoich zadań, co ,jej zdaniem, ma miejsce w tym przypadku.

Przewodnicząca Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA w piśmie z 31 stycznia 2023 r. wystąpiła do TK o udzielenie informacji, w jakim terminie jest planowane udzielenie odpowiedzi na pytania prawne NSA pod sygn.. akt TK P 20/19 i P 15/20, motywując to okolicznością złożenia wniosku o podjęcie zawieszonych w tych sprawach postępowań sądowych przed NSA i kilkunastoma zawieszonymi postępowaniami przed sądami wojewódzkimi.

W odpowiedzi z 15 lutego 2023 r. Dyrektor Biura Służby Prawnej TK poinformował, że postępowania w sprawie pytania prawnego NSA sygn.. akt P 15/20, pozostaje na etapie merytorycznego rozpoznania. O terminie rozprawy albo terminie posiedzenia niejawnego i publicznego ogłoszenia orzeczenia NSA zostanie bezzwłocznie zawiadomiony na piśmie.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Wniosek o podjęcie zawieszonego z urzędu przez NSA postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu albo Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zatem stwierdzona przez Sąd konieczność postawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu jest przesłanką, która nie tyle warunkuje zawieszenie postępowania sądowego w sprawie, w której jej zadano ale obliguje ten Sąd do jego zawieszenia (zwrot "Sąd zawiesza z urzędu"). Postawione w sprawie pytanie prawne do TK jest okolicznością, od której zależy rozstrzygnięcie sprawy, w której jej zadano. Zatem jeśli Sąd stwierdził konieczność zadania takiego pytania z uwagi na bezpośredni związek przyczynowo skutkowy między odpowiedzią na zadane pytanie prawne a rozstrzygnięciem zawisłej przed tym Sądem sprawy, to Sąd ten sam nie może odstąpić od zadawania tego pytania prawnego TK bowiem nadal istotna dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia nie została rozstrzygnięta przez uprawniony do tego organ w tym przypadku Trybunał Konstytucyjny.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stawiając Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne w pkt 1 postanowienia z 6 października 2020 r. wobec długiego czasu rozpatrywania tegoż pytania przez jedyny uprawniony do tego organ tj. TK i mając na uwadze wskazane we wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania przez NSA negatywne okoliczności faktyczne i prawne po stronie skarżącej Spółki oraz innych podmiotów z branży reklamy w związku z uchwalaniem i egzekwowaniem obowiązków wynikających z uchwalanych przez organy samorządu gminnego tzw. uchwał krajobrazowych stosownie do delegacji z art. 37a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie widzi merytorycznych podstaw aby cofnąć postawione pytanie prawne. O ile proceduralnie cofnięcie pytania prawnego przez Sąd jest możliwe do czasu rozpoznania sprawy na rozprawie lub na posiedzeniu niejawnym (art. 56 § 2 pkt 3, art. 56 § 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2393), to wówczas NSA nie uzyska odpowiedzi na wątpliwość prawną zgodności z Konstytucją RP wskazanego w tym pytaniu przepisu.

W ocenie NSA, przedłużające się postępowanie przed TK czy negatywne skutki wejścia w życie uchwał krajobrazowych, w szczególności wydawania decyzji o rozbiórkach tablic reklamowych czy nakładania za brak dostosowania tych nośników do wymogów skarżonych uchwał kar administracyjnych nie jest wystarczającą podstawą do wycofania pytania prawnego w niniejszej sprawie. Zabieg ten nie doprowadzi do wyjaśnienia zaistniałej wątpliwości natury prawnej a zatem nadal nie będzie możliwe rozpatrzenie skargi kasacyjnej i jej zarzutów zasadzających się na kanwie postawionego pytania prawnego.

Jak wynika z akt sprawy TK przyjął pytanie prawne do rozpoznania przez skład orzekający informując o tym w piśmie z 29 grudnia 2020 r. Nadał wówczas sygnaturę sprawie tj. P 15/20. Następnie TK uzyskał stanowiska w sprawie tego pytania od Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Prokuratora Generalnego (odpowiednio 28 stycznia 2021 r. i 6 kwietnia 2021 r.). Obecnie TK informuje o pozostawaniu sprawy na etapie merytorycznego rozpoznania (15 lutego 2023 r.). Skoro tak to z powyższego wynika, że TK proceduje zgodnie z procedurą przyjętą w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ustawa ta nie przewiduje skargi na przewlekłość postępowania przed TK zatem zainteresowane strony jak NSA i Spółka powinny oczekiwać na rozstrzygnięcie sprawy w wyznaczonym przez TK terminie.

W ocenie NSA, w okolicznościach sprawy nie jest możliwe podjęcie zawieszonego postępowania dopóki TK nie rozstrzygnie o losach przedstawionego mu pytania prawnego.

Mając na uwadze skomplikowaną i trudną sytuację skarżącej Spółki, która zmaga się z rosnącą liczbą postępowań planistycznych dotyczących uchwalanych przez kolejne samorządy uchwał krajobrazowych i postępowań sądowych inicjowanych jej skargami na te uchwały, a nadto postępowań administracyjnych dotyczących wydawania decyzji o nałożeniu wielotysięcznych kar administracyjnych, NSA stwierdza, że Spółka co prawda nie może domagać się wstrzymania wykonania uchwały krajobrazowej na etapie skargi na tę uchwałę (art. 61 § 3 P.p.s.a. nie stosuje się do przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie) ale może korzystać z instytucji ochrony tymczasowej na etapie skargi na decyzje dotyczące kar administracyjnych. Uprawdopodabniając zagrożenie znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami dla jej dalszego funkcjonowania możliwe będzie wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji o wymierzeniu kary administracyjnej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy z jej skargi przez właściwy sąd administracyjny. Wstrzymanie wykonania wielotysięcznych kar administracyjnych powinno uchronić Spółkę przed negatywnymi skutkami decyzji oraz pośrednio przed negatywnymi skutkami zawieszenia postępowań sądowych z uwagi na brak stanowiska TK na zadane mu pytanie prawne w sprawie P 20/19 i P 15/20.

Zdaniem NSA, przedstawione TK pytanie prawne w niniejszej sprawie nie sposób wyjaśnić poprzez zastosowanie tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjnej zagadnień prawnych natury konstytucyjnej czy prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa samodzielnie przez NSA. Ustawodawca w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie delegacji dla organu uchwałodawczego do ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane w jej art. 37a i następnych nie przewidział jakiejkolwiek instytucji odszkodowania za de facto wywłaszczenie właścicieli tablic reklamowych, które nie będą zgodne z wymogami uchwał krajobrazowych mimo że postawione zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności z prawem budowlanym. Skoro tak to NSA jako sąd nie jest w stanie ocenić czy uchybienie to jest zgodne z konstytucją czy narusza jej zapisy. Nawet przyjmując, że NSA wydałby wyrok w tym zakresie dokonując wykładni prokonstytucyjnej, to zasadniczo inna jest moc prawna orzeczenia NSA i jego prawne skutki. Orzeczenie TK może zobligować ustawodawcę do wprowadzenia takich przepisów, które w razie stwierdzenia niezgodności dotychczasowych przepisów z Konstytucją RP, będą odpowiadały normom Konstytucyjnym. Takiego umocowania nie ma NSA. Jego wykładnia prokonstytucyjna może być podzielona przez skład danego sądu administracyjnego ale może też powstać rozbieżność w orzecznictwie. Zatem wyrok NSA w duchu ochrony konstytucyjnej praw nabytych (prawa własności) czy pewności obrotu prawnego i zaufania do organów państwa nie uchroni systemowo podmiotów z branży reklamowej od postanowień uchwał krajobrazowych dopóki TK nie orzeknie w tym zakresie. W ocenie NSA, tylko i wyłącznie TK jest uprawniony i zobligowany zająć stanowisko w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, w ocenie NSA, nie zniknęła podstawa (odpowiedź TK na pytanie prawne), która uzasadniała zawieszenie z urzędu postępowania sądowego w niniejszej sprawie a zatem wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., należało oddalić.