Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 256/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.N.1 i A.N.2 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 117/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.N.1 i A.N.2 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 24 listopada 2023 r., nr SKO.4160.13.2023 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 117/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.N.1 i A.N.2 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 24 listopada 2023 r., nr SKO.4160.13.2023 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki.

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wyżej powołaną decyzją Kolegium uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy P. i zakazało skarżącym – właścicielom działki [...], położonej w miejscowości P., zagospodarowania części tej nieruchomości, oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN1), w sposób sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez zaprzestanie użytkowania terenu jako stanowisk postojowych i placu manewrowego dla pojazdów ciężarowych, ani w żaden inny sposób naruszający funkcję miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W skardze zamieszczono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Kolegium, wskazując że na tym terenie jest prowadzona działalność gospodarcza w zakresie hurtowej sprzedaży owoców i warzyw. Zdaniem skarżących zakaz postoju na części działki, uniemożliwi działalność przedsiębiorstwa, co wygeneruje znaczne koszty i straty, zaś syn skarżących, będący właścicielem samochodów ciężarowych, zostanie pozbawiony możliwości przechowywania ich na wskazanej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wyjaśnił, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazali okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Realnym zagrożeniem wykonania zaskarżonej decyzji jest, według Sądu, możliwość wzrostu kosztów działalności po stronie skarżących, jednakże w tym zakresie skarżący – powołując się na to ogólne zagrożenie – nie próbują wyjaśnić jak wielkie obciążenie, w ich sytuacji faktycznej, może wywołać konieczność dostosowania się do wymogów zaskarżonej decyzji, ani tego jak wielkie byłoby to obciążenie w stosunku do rozmiarów prowadzonej obecnie działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu nie sposób tym samym ocenić, czy potencjalny wzrost kosztów działalności może osiągnąć rozmiary znaczne i może spowodować po stronie skarżących szkody w wymiarze znacznym, odpowiadające przesłance wtrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Również powołanego we wniosku argumentu o uniemożliwieniu synowi skarżących przechowywania samochodów ciężarowych na wymienionej nieruchomości, nie sposób przełożyć wprost na ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A.N.1 i A.N.2, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Postanowienie zostało zaskarżone w całości.

Postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") przez jego błędną wykładnię i dowolne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, co stało się podstawą do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

2. Naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich niezastosowanie, skutkujące niewstrzymaniem wykonania w całości zaskarżonej decyzji przez Sąd w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż niewstrzymanie wykonalności decyzji może wyrządzić znaczną i nieodwracalną szkodę.

Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez wstrzymanie wykonalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 24 listopada 2023 r., znak sprawy SKO 4160.13.2022, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia powyższego, uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadniając żalący wskazali, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji był motywowany przede wszystkim możliwością dalszego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę F. sp. z o.o. oraz Ł.N. Skarżący wskazali, iż spółka F. sp. z o.o. prowadzi na przedmiotowej nieruchomości szeroko rozwiniętą działalność w zakresie sprzedaży hurtowej owoców i warzyw oraz realizuje liczne kontrakty z tym związane, zatrudniając lokalna społeczność. Zakaz postoju pojazdów ciężarowych na części działki nr [...] uniemożliwi działalność ww. przedsiębiorstwa, co wygeneruje znaczne koszty i straty, a także w zasadzie uniemożliwi dalsze funkcjonowanie i działalnie Spółki.

Podnieśli też, że sprzedaż hurtowa owoców i warzyw wiąże się z ich transportem przez pojazdy ciężarowe, które muszą wykonywać manewry, a także odbywać różnej długości postoje w obrębie obiektów spółki F. sp. z o.o. do czego potrzebują odpowiedniej przestrzeni. Ograniczenie nałożone przez organ całkowicie uniemożliwia powyższe, dlatego tego też zakres przedmiotowego obciążenia paraliżuje i uniemożliwia dalsze funkcjonowanie spółki ww. miejscu, co z całą pewnością stanowi znaczny wzrost kosztów działalności oraz powoduje powstanie ogromnej szkody majątkowej, odpowiadającej przesłance wstrzymania decyzji.

Wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej spółki, a co za tym idzie prace mogłoby utracić kilkudziesięciu pracowników. Podniesiono też, że skutki ograniczenia nałożone przez SKO są rzeczywiste i faktycznie paraliżują i uniemożliwiają działalność ww. spółki, co wbrew twierdzeniom WSA w Rzeszowie nie jest w jakimkolwiek stopniu skutkiem wyolbrzymianym, gdyż jak powszechnie wiadomo sprzedaż hurtowa owoców i warzyw opiera się głównie na ich transporcie i logistyce z tym związanej, do czego niepodważalnie stosownie do rozwoju przedsiębiorstwa jest niezbędna odpowiednia infrastruktura.

W zażaleniu zaznaczono również, że L.N. (syn skarżących) jest właścicielem pojazdów ciężarowych, które w momencie, kiedy nie są wykorzystywane pozostają czasowo na ww. nieruchomości. Brak możliwości ich przechowywania na przedmiotowej nieruchomości spowoduje konieczność ich odpłatnego przechowania w innym miejscu, co nie będzie ekonomicznie uzasadnione dla działalności L. N. i spowoduje jej zaprzestanie implikując powstanie szkody. Wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkowało zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez Pana N. jedynego źródła utrzymania dla niego i jej rodziny.

W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania U.Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odniosła się do okoliczności powołanych w zażaleniu stwierdzając, że wniosek o wstrzymanie i zażalenie ma na celu zachowanie możliwie najdłużej działalności na spornym parkingu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 14.11.2018 r., II OZ 1129/18).

Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego.

Rację ma Sąd I instancji, że powołanie się na ogólnikowe konsekwencje finansowe wobec braku wskazań do określenia sytuacji finansowej wnioskujących, nie może uzasadniać uznania, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykazali przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej.

W uzasadnieniu zażalenia zawarto zbliżone do wniosku zawartego w skardze ogólne stwierdzenia, że: "Zakaz postoju pojazdów ciężarowych na części działki nr [...] uniemożliwi działalność ww. przedsiębiorstwa, co wygeneruje znaczne koszty i straty, a także w zasadzie uniemożliwi dalsze funkcjonowanie i działalnie Spółki." oraz "Ograniczenie nałożone przez Organ całkowicie uniemożliwia powyższe, dlatego tego też zakres przedmiotowego obciążenia paraliżuje i uniemożliwia dalsze funkcjonowanie Spółki ww. miejscu, co z całą pewnością stanowi znaczny wzrost kosztów działalności oraz powoduje powstanie ogromnej szkody majątkowej, odpowiadającej przesłance wstrzymania decyzji." (s. 3 zażalenia), które należy uznać jedynie za polemikę z prawidłowym i odpowiadającym prawu stanowiskiem Sądu I instancji.

Należy podkreślić, że z przytoczonych we wniosku oraz zażaleniu stwierdzeń nie sposób ocenić stopnia szkody, która mogłaby być wyrządzona wykonaniem zaskarżonej decyzji. Także ewentualne trudne do odwrócenia skutki, jakie powodowałoby wykonanie decyzji organu, nie zostały dookreślone w dostatecznie jasny sposób. Natomiast ogólnikowe wskazanie, że "Wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej Spółki, a co za tym idzie prace mogłoby utracić kilkudziesięciu pracowników, na których to powoływali się Skarżący, ograniczenie może wyrządzić Spółce znaczną i nieodwracalną szkodę co stanowi przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a." (s. 3 zażalenia), nie może być uznane za wykazanie przesłanek udzielania ochrony tymczasowej. Tym bardziej, że żalący nie odnieśli kosztów, jakie spowoduje wykonanie zaskarżonej decyzji do swojej sytuacji finansowej. Dodatkowo skarżący sami nie wskazują na pewność wystąpienia powyższych okoliczności, a jedynie możliwość ich wystąpienia. To zaś uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.

Z tych też przyczyn również argumentacja dotycząca sytuacji syna skarżących, jako właściciela samochodów ciężarowych, nie dała podstaw do uwzględnienia wniosku przez Sąd I instancji, który słusznie wskazał, że nie sposób (sytuacji tej) przełożyć wprost na ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bez wykazania wpływu tejże na okoliczności dotyczące strony postępowania jaką są skarżący.

Stąd przytoczone w zażaleniu zarzuty należało uznać za niezasadne.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, należy wyjaśnić, że wniosek ten nie mógł być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji. Nadto przepisy te nie przewidują zwrotu tego rodzaju kosztów poniesionych przez uczestnika postępowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.