Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 805/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 74 ust. 3a
journal: Dz.U. 2024 poz 1112
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 5 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi I. D. i M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz skarżących I. D. i M. D. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Burmistrz O. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 20 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą [...] oraz stacją SN/WN, gmina O., powiat O., województwo warmińsko-mazurskie, na działkach o numerach ewidencyjnych: a, b i c, obręb ewidencyjny P. (dalej: "elektrownia 20 MW") na wniosek spółki [...] Sp. z o.o.

Państwo M. i I. D. (dalej: "skarżący") złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, wskazując że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ich zdaniem, nie zostały uwzględnione zalecenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie - nie zbadano skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji oraz innych przedsięwzięć o podobnym charakterze, jakie zostały lub mają być zrealizowane w pobliżu planowanej inwestycji (decyzja [...]). Nie uwzględniono też ani nie odniesiono się do sprzeciwu lokalnej społeczności wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia. Wnioskodawcy wskazali, że przysługiwał im przymiot strony postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przedmiotowej decyzji, gdyż są współwłaścicielami działki nr d, która graniczy z planowaną inwestycją i dla której wydane zostały warunki zabudowy dla [...] wolnostojących, jednorodzinnych budynków mieszkalnych i [...] budynków gospodarczych.

Postanowieniem [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie odmówiło wszczęcia wnioskowanego postępowania. Wskazało, że skarżącym nie przysługuje status strony postępowania. Z uwagi na znaczną powierzchnię działki o numerze ewidencyjnym c, stanowiąca ich własność działka nr d znajduje się poza obszarem określonym w art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112, dalej: "u.i.o.ś."), na który oddziaływać będzie planowane przedsięwzięcie. Działka nr d nie stanowi terenu, na którym planowane przedsięwzięcie ma zostać zrealizowane, jak również nie leży w odległości 100 m od granic tego terenu. Z akt nie wynika, aby w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia na działce tej, zostały przekroczone standardy jakości środowiska lub mogły zostać wprowadzone ograniczenia w jej zagospodarowaniu, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazali na oświadczenie inwestora, z którego wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie powiązane technologicznie z farmą fotowoltaiczną o mocy do 100 MW na części działek nr c, a i b obręb P. (dalej: "elektrownia 100 MW"), gdyż stanowi jej rozszerzenie i docelowo farmy te będą stanowiły funkcjonalną całość. Wskazali, że są stronami postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań oraz o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla elektrowni 100 MW. Ponieważ inwestycja ta stanowi jedno przedsięwzięcie z elektrownią 20 MW planowaną na części działek c, a i b, uzasadnione jest nadanie im przymiotu strony również w postępowaniu dotyczącym tej inwestycji. Podkreślili przy tym, że rozbudowa elektrowni 100 MW o kolejne 20 MW spowoduje wzrost wpływu przedsięwzięcia na okoliczne nieruchomości i środowisko poprzez skumulowanie oddziaływań i zwiększenie uciążliwości. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazali, że przymiot strony postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko.

Postanowieniem [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium") utrzymało w mocy własne postanowienie z [...]. Wskazano, że w świetle art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., w celu dokonania oceny, czy dany podmiot ma przymiot strony w postępowaniu, konieczne jest ustalenie, do jakich nieruchomości przysługuje mu prawo rzeczowe oraz - jeśli nie znajdują się one w odległości 100 metrów od granic terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie - jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie wynikające z planu miejscowego i czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub będzie znacząco oddziaływać na nie w taki sposób, że może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Inaczej zatem należy ocenić oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomość, która jest wykorzystywana np. rolniczo, a inaczej na nieruchomość, która jest już lub potencjalnie może zostać zabudowana budynkami mieszkalnymi. Konieczne jest zatem ustalenie, czy danemu podmiotowi faktycznie przysługuje prawo rzeczowe do danej nieruchomości, jakie jest aktualne i potencjalne przeznaczenie tej nieruchomości (tereny rolnicze, zabudowa zagrodowa, jednorodzinna itd.), a następnie dokonanie oceny, czy z uwagi na prognozowane oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia (np. hałas, pyły, odory) możliwe jest znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia, mogące wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Zdaniem Kolegium, skarżącym nie przysługuje status strony bowiem odległość planowanego przedsięwzięcia od ich działki jest kilkukrotnie większa niż 100 metrów. Eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie wiązać się z emisją zanieczyszczeń do powietrza (w tym pyłów i odorów), powstawaniem odpadów, ścieków bytowych i przemysłowych. Funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia wiązać się będzie w zasadzie jedynie z emisją hałasu oraz pola elektromagnetycznego. Z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że elementem wytwarzającym hałas będą transformatory i falowniki oraz że najbliższa zabudowa mieszkalna znajduje się w odległości ok. 110 m od terenu, na którym planowana jest inwestycja. Z przedstawionych obliczeń wynika, że nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, przy czym do analizy oddziaływania skumulowanego w zakresie emisji hałasu uwzględniono elektrownię 100 MW, bowiem znajduje się ona w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Co więcej inwestycja nie będzie stanowić źródła ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego. Nie sposób zatem przyjąć, przy uwzględnieniu rozmiaru i charakteru planowanego przedsięwzięcia, że jego oddziaływanie będzie mogło wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu należących do wnioskodawców nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Z akt sprawy wynika, że poza terenem planowanej inwestycji nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska. Brak jest podstaw do formułowaniu zarzutów o celowym dzieleniu przedsięwzięć (salami slicing). Dla każdego z nich, tj. elektrowni 100 MW i 20 MW, przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko. Uwzględniono przy tym ich skumulowane oddziaływanie.

W skardze do Sądu skarżący zarzucili naruszenie:

- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. - przez nieuznanie ich jako stron w postępowaniu, przez co naruszono prawa stron posiadających prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w tym nieodniesienia się do faktu, że elektrownie 100 MW i 20 MW stanowią jedno przedsięwzięcie, które będzie oddziaływało w sposób skumulowany m.in. na ich nieruchomość;

- art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. - poprzez nieprawidłowe i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, które przyjęło ustalenia z decyzji organu I instancji, nie dokonując własnych, a które okazały się błędne, na skutek naruszenia licznych zasad postępowania administracyjnego przez organ I instancji i nieustalenia prawidłowo stanu faktycznego, przez co wydano błędnie decyzję z 5 stycznia 2024 r.;

- art. 8 oraz 11 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, a także lakoniczne ustosunkowanie się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, a mianowicie do faktu niedopełnienia przez organ I instancji wymogu przeprowadzenia jednej i kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko całej inwestycji;

- art. 134 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Kolegium skoncentrowało się na ustalonej granicy 100 m, a nie odniosło się do pozostałych dwóch przesłanek z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Nie uwzględniono, że faktyczne granice przedsięwzięcia są znacznie większe niż objęte postępowaniem środowiskowym dotyczącym elektrowni do 20 MW, ponieważ stanowi ona de facto rozbudowę sąsiadującej elektrowni o mocy 100 MW, zatem obszar przedsięwzięcia obejmuje obydwie elektrownie łącznie. Inwestor przyznał, że elektrownia 20 MW stanowi rozszerzenie dla elektrowni 100 MW. Przemilczano zarówno wpływ całego przedsięwzięcia na standardy jakości środowiska, jak również to, w jaki sposób przedsięwzięcie będzie oddziaływać na zagospodarowanie nieruchomości skarżących.

Zasadniczą kwestią w sprawie jest skumulowany zasięg oddziaływania obydwu elektrowni. Dla obydwu inwestycji zostały wydane odrębne, indywidualne decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, przy czym zamiarem inwestora jest uzyskanie pozwoleń dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej 120 MW na części działek nr a, b i c, obręb P. Projektowane zagospodarowanie ww. trzech działek tworzy więc jedno przedsięwzięcie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś.

Wpływ planowanego przedsięwzięcia na nieruchomość skarżących, został oceniony w raporcie oddziaływania na środowisko w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni 100 MW. Ocena ta jednak jest nieprawidłowa w obecnym stanie faktycznym, gdyż nie uwzględnia, że przedsięwzięcie będzie rozbudowane o kolejne 22 ha oraz nie uwzględnia kumulatywnego wpływu wszystkich sąsiadujących elektrowni fotowoltaicznych, co stwierdziło Kolegium w decyzji [...], uchylając decyzję Burmistrza O. z [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 100 MW.

W raporcie oddziaływania na środowisko elektrowni 100 MW, sąsiadującej bezpośrednio z działką nr d, inwestor badał rozkład pola akustycznego na sąsiednie nieruchomości, zakładając zastosowanie na terenie projektowanej farmy fotowoltaicznej do 50 szt. stacji transformatorowych SN/nN oraz do 50 szt. inwerterów centralnych. Docelowo jednak przedsięwzięcie zostanie rozbudowane o kolejne 22 MW (22 ha), co spowoduje większą liczbę stacji transformatorowych oraz inwerterów, zatem pole akustyczne będzie wywierało większy, skumulowany wpływ m.in. na działkę skarżących (skarżący wskazali, że ponieważ organ odmawia im przymiotu strony w postępowaniu dot. elektrowni 20 MW, nie mogą zapoznać się z raportem oddziaływania na środowisko tej farmy i nie wiedzą, ile ma być w niej stacji transformatorowych i inwerterów). Skumulowanego wpływu inwestor nie zbadał, a organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na dodatkową farmę do 20 MW tego od niego nie wymagał. Podobnie jest z nieprawidłowym zbadaniem pozostałych czynników immisji objętych raportem. Organ I instancji nie uwzględnił specyficznego położenia nieruchomości skarżących wobec planowanej elektrowni 100 MW (otoczenie zabudową fotowoltaiczną z trzech stron), co spowoduje z dużym prawdopodobieństwem dodatkowe skumulowanie hałasu na jej obszarze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 20 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą [...] oraz stacją SN/WN, gmina O., powiat O., województwo warmińsko-mazurskie, na działkach o numerach ewidencyjnych: a, b i c, obręb ewidencyjny P.

Wniosek w tej sprawie złożyli skarżący – właściciele działki nr d, obręb N., dla której Burmistrz O. wydał [...] decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących i [...] wolnostojących budynków gospodarczych w ramach nowo tworzonej zabudowy zagrodowej. Nieruchomość skarżących przylega trzema granicami do planowanej inwestycji polegającej na budowie elektrowni 100 MW, której rozbudowę ma stanowić przedmiotowa elektrownia 20 MW.

Kontrolowane postanowienie zostało wydane z powołaniem się na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."). Kolegium uznało, że skarżący nie posiadają przymiotu strony postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Stanowisko organu administracji wyrażone w tej sprawie Sąd uznał za nieprawidłowe, albowiem podjęte zostało przedwcześnie, bez zweryfikowania wszystkich okoliczności mogących mieć istotny wpływ na kształtowanie się interesu prawnego skarżących.

Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Dotyczy to również trybu nadzorczego - stwierdzenia nieważności decyzji, albowiem jak stanowi art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku podania o wszczęcie postępowania organ ma więc obowiązek ustalić, czy pochodzi ono od strony postępowania, tj. podmiotu mającego interes prawny (co do zasady) w rozumieniu art. 28 k.p.a. Może wezwać taką osobę do wykazania interesu prawnego, niemniej sam nie jest również zwolniony z obowiązku poczynienia ustaleń w tej materii, o czym stanowi zasada ogólna wyrażona w art. 7 k.p.a. Przy czym, w zależności od tego, czy ustalenie przymiotu strony wnioskodawcy jest oczywiste (wynika z treści podania), czy też wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, powyższe może mieć miejsce albo na etapie wstępnym, przed formalnym wszczęciem postępowania, albo w toku postępowania, tj. po jego wszczęciu, dając ewentualnie podstawę do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a., w przypadku ustalenia w postępowaniu braku interesu prawnego po stronie żądającego. Tym samym art. 61a § 1 k.p.a., z uwagi na brak interesu prawnego wnoszącego podanie o wszczęcie postępowania, winien być stosowany tylko wówczas, gdy stwierdzenie braku przymiotu strony nie wymaga poczynienia żadnych ustaleń i rozważań. Jak wskazał NSA w wyroku z 18 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1045/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), oczywistość ta (co do osoby niebędącej stroną) albo wynika już z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania, albo została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej. Chodzi tu zatem o przypadek niewątpliwego i nieskomplikowanego ustalenia, że żądanie osoby dotyczy cudzej sprawy. Zatem odmowa wszczęcia postępowania na gruncie art. 61a § 1 k.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy oczywistym jest, że osoba występująca z żądaniem nie ma interesu prawnego i nie jest, wobec tego stroną (por. też wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 225/20, dostępny CBOSA, wskazujący dodatkowo na to, że charakter postanowienia podejmowanego w trybie art. 61a § 1 k.p.a. wyklucza prowadzenie przed jego wydaniem postępowania wyjaśniającego zarówno co do faktów, jak i co do przepisów prawa, gdyż postępowanie takie może się toczyć dopiero w ramach wszczętego postępowania administracyjnego).

W niniejszej sprawie nie wystąpiła "oczywista" sytuacja, niewymagająca przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż odmowa przyznania skarżącym statusu strony nastąpiła w wyniku zaprzeczenia zaistnieniu przesłanek z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś.

Zgodnie z tym przepisem, stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

W świetle tego przepisu, do kręgu stron postępowania w sprawie decyzji środowiskowej - oprócz inwestora, należą wyłącznie te podmioty, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Ustawodawca zdefiniował pojęcie obszaru oddziaływania poprzez wyliczenie trzech przesłanek. Przy spełnieniu którejkolwiek z nich dany podmiot winien być uznany za stronę w postępowaniu. Przepis ten zawęża zatem pojęcie strony w porównaniu z art. 28 k.p.a.

Skarżący od początku stoją na stanowisku, że ich działka znajduje się w obszarze, na który będzie oddziaływać planowane przedsięwzięcie w sposób, o którym mowa w art. 74 ust. 3a pkt. 2 i 3.

W takiej sytuacji, w celu ustalenia zasadności wyprowadzanego przez nich interesu prawnego, konieczne jest przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego co do faktów i przepisów prawa. Dlatego też należało więc wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a w razie ewentualnego braku podstaw do wyprowadzenia interesu, zakończyć je decyzją o umorzeniu.

Warunek ten nie został spełniony, jako że Kolegium odmówiło przeprowadzenia takowego postępowania. Dlatego, stwierdzając mające wpływ na wynik sprawy naruszenie 61a § 1 k.p.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Sformułowanie wskazań co do dalszego postępowania wymaga odniesienia się do stwierdzeń Kolegium w zakresie meritum sprawy.

Organ stwierdził bowiem, że eksploatacja przedsięwzięcia wiązać się będzie jedynie z emisją hałasu oraz polem elektromagnetycznym. Według obliczeń, nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, przy czym do analizy oddziaływania skumulowanego w zakresie emisji hałasu uwzględniono elektrownię 100 MW. Inwestycja nie będzie stanowić źródła ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego. Nie sposób przyjąć, że jej oddziaływanie będzie mogło wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Z akt sprawy wynika, że poza terenem planowanej inwestycji nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska. Dla każdego z przedsięwzięć, tj. elektrowni 100 MW i 20 MW przeprowadzono bowiem ocenę oddziaływania na środowisko, uwzględniając skumulowane ich oddziaływanie.

Rozpatrując sprawę ponownie, należy mieć na uwadze, że art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. określa obszar, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie jako działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Nie wskazuje jednocześnie, czy oddziaływanie to ma być negatywne, stwierdzając jedynie, że ma to być oddziaływanie znaczące. Owego znaczącego oddziaływania nie można jednak zrównywać z ewentualnym przekroczeniem standardów jakości środowiska, bowiem do kwestii tej odnosi się art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś., statuujący inną przesłankę uprawniającą do bycia stroną postępowania.

Z kolei, jeśli chodzi właśnie o przesłankę związaną z przekroczeniem standardów jakości środowiska (art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś.), to z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. wynika, że z punktu widzenia obowiązku przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko pojęcie przedsięwzięcia ma szeroki zakres znaczeniowy, obejmując wszelkie "zamierzenia budowlane lub inne ingerencje w środowisko", polegające na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, przy czym przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Przepis ten ustanawia zasadę jedności przedsięwzięcia z punktu widzenia jego jednostkowych lub skumulowanych skutków środowiskowych.

Wskazał na to nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 17 października 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 733/24 ( dostępny w CBOSA) oddalającym skargę na wspomnianą decyzję z [...], którą Kolegium uchyliło decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla elektrowni 100 MW, stwierdzając że ocena jej wpływu na nieruchomość skarżących w raporcie oddziaływania na środowisko w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań była nieprawidłowa, ponieważ nie uwzględniła, że przedsięwzięcie będzie rozbudowane o kolejne 22 ha (elektrownia 20 MW, której dotyczy obecna sprawa) oraz nie uwzględniła kumulatywnego wpływu wszystkich sąsiadujących elektrowni fotowoltaicznych.

Uwzględnienie kumulatywnego wpływu istniejących i planowanych elektrowni fotowoltaicznych na obszar, na którym znajduje się nieruchomość skarżących jest więc konieczne również pod kątem przesłanki zachowania standardów jakości środowiska.

Stwierdzenie Kolegium, że dla każdego z przedsięwzięć, tj. elektrowni 100 MW i 20 MW przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko, uwzględniając przy tym skumulowane oddziaływanie obu planowanych przedsięwzięć nie znajduje pełnego potwierdzenia w aktach tej sprawy.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stwierdza bowiem, że "do analizy pod kątem odziaływania skumulowanego" "farmę forowoltaiczną o mocy do 100 MW" "wzięto pod uwagę" "w zakresie emisji hałasu" (str. 82). Z kolei analiza skumulowanych odziaływań zawarta w rozdziale 6 Raportu (str. 65-68) budzi w istotnym zakresie zastrzeżenia. Wniosek o braku zjawiska kumulowania się odziaływań pola elektromagnetycznego nie odwołuje się do konkretnych danych technicznych. Wniosek o braku oddziaływania na środowisko przyrodnicze zawiera w sobie nieprawdziwe stwierdzenie, że "w otoczeniu planowanej farmy fotowoltaicznej nie ma zlokalizowanych istniejących i planowanych innych farm fotowoltaicznych. Niezrozumiałe jest też stwierdzenie braku kumulowania się oddziaływań na krajobraz. W Inwentaryzacji przyrodniczej dla przedsięwzięcia (...) w rozdziale 7 - Oddziaływanie skumulowane wśród branych pod uwagę "innych inwestycji fotowoltaicznych w pobliżu planowanej farmy fotowoltaicznej" (str. 57-58) nie została wymieniona elektrownia 100 MW. Podana moc inwestycji fotowoltaicznej na działkach nr a,b,c w obrębie P. to 80 MW.

Reasumują przeprowadzając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...], Kolegium wyjaśni powyższe kwestie i odniesie się do argumentów skarżących, a następnie wyda prawidłowe rozstrzygnięcie uzasadnione okolicznościami, stanem faktycznym sprawy i zgromadzonymi dowodami, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu, sporządzonym stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Zaznaczyć też należy, że analiza obejmować powinna nie tylko oddziaływanie w związku z funkcjonowaniem przedsięwzięcia, ale także etap jego realizacji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając zwrot uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2 wyroku).