Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 402/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 22 ust. 6 i 7, art. 48, art. 85 ust. 1, art. 103 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
article: art. 87 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2226
law: Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant: Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi G. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2022 r. nr 2201-IOC.4322.79.2021.KR w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru, cła antydumpingowego oraz określenia długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. nr 328000-COC-GA.4322.150.2021.MW, wydaną w stosunku do G. F., Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni określił dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 9 maja 2017 r. z pozycji 1-4 kraj pochodzenia – Chiny, z pozycji 1-3 kod dodatkowy Taric 8900 i stawkę cła antydumpingowego w wysokości 48,5% oraz orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A30) w stosunku do towarów z pozycji 1-3 w łącznej wysokości 91.992 zł oraz odstąpił od poboru odsetek.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że ww. zgłoszeniem celnym objęto towary w postaci części rowerowych, importowane przez skarżącą, zakupione od firmy W. z Tajwanu. Dla przedmiotowych towarów zadeklarowano kraj pochodzenia - Tajwan (TW). Należności celne określono przy zastosowaniu stawki celnej erga omnes w wysokości 4,7%.

Dnia 6 grudnia 2019 r. do Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wpłynęło pismo przekazujące otrzymane z Wydziału Strategiczne Centrum Analiz Służby Celnej (SCASC) Izby Celnej w Katowicach pismo dotyczące dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chin środków antydumpingowych nałożonych na import rowerów i ich części, polegającego na wysyłaniu towaru uprzednio sprowadzonego z Chin do Tajwanu, który następnie wysyłano do odbiorców w Unii Europejskiej. Wraz z pismem przesłany został m.in. Raport z misji OLAF nr OC/2018/0569/B1 oraz plik Excel zawierający dane dotyczące importów rowerów/części rowerowych z Chin i ich późniejszego eksportu z Tajwanu, przekazane przez Departament Śledczy Służby Celnej Tajwanu. Otrzymany materiał dowodowy wskazuje na niewłaściwie zadeklarowany w zgłoszeniach celnych kraj pochodzenia towarów w postaci części rowerowych, zakupionych od firmy W. z Tajwanu przez skarżącą.

Organ stwierdził również błędną klasyfikację importowanych towarów z pozycji 2. – ram aluminiowych, zaklasyfikowanych do kodu 8714 91 10 70, podczas gdy prawidłowo winny być zaklasyfikowane do kodu 8714 91 10 33 obejmującego pomalowane, anodyzowane, polerowane i/lub polakierowane ramy wykonane z aluminium lub aluminium i włókien węglowych, do stosowania w produkcji rowerów.

W kwestii określenia faktycznego kraju pochodzenia importowanych towarów organ pierwszej instancji wyjaśnił, że celem misji OLAF było określenie wspólnie z właściwymi władzami Tajwanu rzeczywistego niepreferencyjnego pochodzenia rowerów i ich części importowanych do Tajwanu i następnie reeksportowanych do UE. Pozyskane od władz tajwańskich dane wwozowe i wywozowe stanowiły podstawę wstępnej analizy według kryterium daty, ilości (liczba jednostek), wagi i kodów towarów. Po zakończeniu misji przeprowadzono drugie dopasowanie danych importowych i eksportowych, przy uwzględnieniu następujących kryteriów: ta sama liczba sztuk, ta sama waga, ten sam kod HS (8712 lub 8714), upływ czasu między importem a eksportem nieprzekraczający 14 dni. Wyniki nowej analizy zostały poddane sprawdzeniu na podstawie powiązań wykrytych między importerami a eksporterami. Dopasowania wskazane przez analizę zostały potwierdzone poprzez opisy towarów w momencie ich importu i eksportu, które były zbieżne pod względem rozmiaru, modelu i/lub marki.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku z rowerami objętymi pozycją HS 8712 podstawowa zasada wymaga zmiany kryterium pozycji taryfy w związku z wszystkimi komponentami wykorzystywanymi w produkcji, za wyjątkiem części rowerowych 8714, lub zasady wartości dodanej 45%. Tym samym prosty przeładunek lub wwóz i następnie reeksport rowerów lub części rowerowych w określonym kraju nie może powodować przyznania pochodzenia takiego kraju.

W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, że całość towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, jak wykazało dochodzenie OLAF, została sprowadzona z Chin. Towar ten poddany był w Tajwanie jedynie czynnościom przeładunkowym, zatem zachował swoje chińskie pochodzenie, w związku z tym podlega środkom taryfowym obowiązującym dla towarów przywożonych z Chin, co uzasadnia określenie stawki cła antydumpingowego, która dla przedsiębiorstw innych niż wymienione w rozporządzeniu Rady (UE) nr 502/2013 z dnia 29 maja 2013 r. została ustalona w wysokości 48,5%.

Zdaniem organu pierwszej instancji towary eksportowane przez W. nie posiadały niepreferencyjnego pochodzenia z Tajwanu. Podmiot ten nie produkował części rowerowych, ale eksportował do UE chińskie części, dla których uzyskał niepreferencyjne świadectwa pochodzenia, przedstawiając fałszywe informacje. Analiza i ocena materiału dowodowego uzasadnia zatem twierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona występku z art. 87 § 1 k.k.s. W związku z powyższym termin na powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu uszczuplonych należności celnych ulega przedłużeniu zgodnie z art. 103 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. U. UE L 269 ze zm.; dalej: "UKC").

Pismem z dnia 26 lipca 2021 r. G. F. odwołała się od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia 8 lutego 2022 r. nr 2201-IOC.4322.79.2021.KR, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. – dalej jako: "o.p."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego dowody zgromadzone przez OLAF wskazują, że w przypadku części rowerowych, wobec których toczy się postępowanie, w Tajwanie miał miejsce jedynie przeładunek. Potwierdzenie stanowią dane zawarte w deklaracjach importowej z Chin oraz eksportowej z Tajwanu, w których jako kraj pochodzenia towarów wskazano Chiny. Przeładunek i reeksport w określonym kraju, który nie stanowi procesu produkcji, nie może spowodować przyznania pochodzenia tego kraju.

Odpowiadając na zarzut związany z powiadomieniem skarżącej o długu celnym po upływie terminu określonego w art. 103 ust. 1 UKC organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym (art. 103 ust. 2 UKC).

Organ, wskazując na wykładnię przywołanych przepisów zaprezentowaną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, podkreślił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny dowodzi, że towary nie posiadały tajwańskiego pochodzenia. Dochodzenie przeprowadzone przez OLAF potwierdziło, że na terenie Tajwanu doszło jedynie do przeładunku chińskich części rowerowych. Celem takiego działania było uniknięcie ceł antydumpingowych. Analiza i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia twierdzenie, że w niniejszej sprawie mogło dojść do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona czynu zabronionego w art. 87 § 1 k.k.s. W związku z powyższym termin na powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu uszczuplonych kwot należności celnych ulega przedłużeniu zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC.

W ocenie organu dla zastosowania tego przepisu nie jest konieczne wydanie prawomocnego wyroku skazującego ani nawet wszczęcie postępowania przygotowawczego, bez znaczenia też pozostaje, kto dopuścił się przestępstwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję G. F., wnosząc o stwierdzenie nieważności lub alternatywnie uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 22 ust. 6 i ust. 7 UKC poprzez wydanie niekorzystnej dla strony postępowania decyzji, w której nie określono w sposób kompleksowy i rzetelny podstaw, o których mowa w art. 22 ust. 7 UKC, na których została oparta;

- art. 103 ust. 1 UKC poprzez odstąpienie od jego zastosowania i w konsekwencji orzeczenie o zaksięgowaniu kwoty należności celnych, które wygasły z powodu przedawnienia;

- art. 103 ust. 2 UKC poprzez nieuprawnione uznanie przez organ celny, że termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych ulega przedłużeniu zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC w zw. z art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1382 ze zm. – dalej jako: "p.c."), a tym samym naruszenie w sposób rażący regulacji prawnych wskazanych we wstępie (podstawach prawnych) oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nakładających na sprowadzone części do rowerów cło antydumpingowe w stawce 48,5% w sytuacji gdy dług celny wygasł z powodu przedawnienia;

- art. 180, art. 181, art. 187, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 p.c. poprzez poprowadzenie postępowania z pominięciem obowiązujących przepisów powszechnie obowiązującego prawa, z nierzetelnym ustaleniem stanu faktycznego przedmiotowej sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób powierzchowny, zaniechanie przeprowadzenia przez organ celny niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również dokonanie dowolnej interpretacji materiału dowodowego. Organ w sposób niejasny i nielogiczny wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Organy obu instancji nie ustaliły w sposób jednoznaczny, że w niniejszej sprawie doszło do popełnienia czynu wypełniającego znamiona występku z art. 87 § 1 k.k.s.;

- art. 4 oraz art. 18 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski dnia 6 września 2001 r. poprzez działanie organu celnego wbrew przepisom obowiązującego prawa proceduralnego;

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasady in dubio pro tributario tłumaczenie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść dłużnika celnego;

- konstytucyjnych zasad państwa i prawa, a w szczególności art. 7 Konstytucji RP, obowiązek zapłaty cła antydumpingowego został bowiem w niniejszej sprawie nałożony decyzją administracyjną, co stanowi naruszenie art. 2, art. 8 i art. 32 oraz art. 217 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ odwoławczy błędnie stwierdził, że skarżąca dopuściła się popełnienia czynu realizującego znamiona występku z art. 87 § 1 k.k.s. W konsekwencji organ z rażącym naruszeniem art. 103 ust. 1 i 2 UKC powiadomił skarżącą o długu celnym po upływie terminu wskazanego w tych przepisach. Jak wskazywała skarżąca w marcu 2017 r., kiedy to towar został sprowadzony do Polski, ani skarżąca, ani organ celny nie miały informacji o tym, że towar rzeczywiście pochodzi z Chin a nie z Tajwanu. Skoro w chwili sprowadzenia towaru brak było przesłanek do wszczęcia postępowania karnego, to dług celny nie powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z przestępstwem, gdyż skarżąca została wprowadzona w błąd przez kontrahenta.

Skarżąca podniosła, że żaden przepis prawa nie upoważnia organu celnego do decydowania, czy dany czyn podlega postępowaniu w sprawach karnych czy nie. Skarżąca zarzuciła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony organ twierdzi, że mogło dojść do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a z drugiej strony stwierdza, że brak było winy strony, bo została wprowadzona w błąd. Skoro strona została wprowadzona w błąd, to nie mogła umyślnie wprowadzić w błąd organu, narażając należności celne na uszczuplenie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku tak przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem obowiązujących procedur, a organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2022 r. dotycząca określenia kraju pochodzenia towaru, stawki cła antydumpingowego oraz zaksięgowania wymaganej kwoty należności celnych. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 p.c., postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W okolicznościach faktycznych sprawy bezsporne jest, że skarżąca G. F. dokonała zgłoszenia celnego towaru stanowiącego części rowerowe, importowane z Tajwanu, zakupione od firmy W. Nadto z twierdzeń skarżącej, która podnosiła, że została wprowadzona w błąd przez kontrahenta tajwańskiego co do rzeczywistego pochodzenia towaru wynika, że skarżąca nie kwestionuje ustaleń faktycznych organów celnych wskazujących na chińskie pochodzenie towaru, jak i podstaw podlegania przedmiotu importu cłu antydumpingowemu.

Również Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych organów celnych w powyżej wskazanym zakresie. Moc dowodowa raportów Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych ( dalej jako "OLAF") była już przedmiotem licznych, aprobujących rozstrzygnięć (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I GSK 68/15; z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 444/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić trzeba, że OLAF jest organem powołanym do ochrony interesów finansowych Wspólnoty. Prowadząc dochodzenie OLAF działa na rzecz i w imieniu Wspólnoty. Polskie organy celne nie mogą więc ponownie weryfikować tego, co zostało stwierdzone przez powołany do przeprowadzenia stosownej weryfikacji organ unijny.

Urząd ten został ustanowiony decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. WE. L. 99. 136. 20). Kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normuje obecnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz. U. UE. L. 2013. 248. 1). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 października 2013 r.

Rozporządzenie nr 883/2013 stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd sporządza się raport. W myśl art. 11 ust. 2 rozporządzenia, raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.

Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia, bez uszczerbku dla art. 10 i 11 niniejszego rozporządzenia i przepisów rozporządzenia (Euratom, WE) nr 2185/96 Urząd może przekazać właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich informacje uzyskane w toku dochodzeń zewnętrznych w odpowiednim czasie, aby umożliwić im podjęcie odpowiednich działań zgodnie z ich prawem krajowym.

W tym świetle należy wskazać, że przedmiotowy raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Przedstawiony przez organy stan faktyczny ma oparcie w przywołanych przez organy dowodach. Dane zawarte w aktach administracyjnych pozwalają na prześledzenie drogi towaru – części rowerowych z Chin, poprzez Tajwan, do Polski, który to towar objęto zgłoszeniem celnym z dnia 9 maja 2017 r.

Nie budzi również wątpliwości Sądu prawidłowość klasyfikacji taryfowej towaru ujętego w pozycji 2 zgłoszenia celnego w postaci ram aluminiowych do rowerów do kodu Taric 8714 91 10 33. Skarżąca nie kwestionowała ustaleń organów co do faktu "obrobienia" importowanych ram, tzn. pomalowania, anodyzowania, polerowania i/lub polakierowania.

Podstawą rozstrzygnięć organów celnych były przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) NR 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2013.269.1), dalej jako "UKC" oraz rozporządzenie Rady (UE) nr 502/2013 z dnia 29 maja 2013 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 990/2011 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 ( Dz.U.UE.L.2013.153.17).

W art. 2 rozporządzenia nr 502/2013 wskazano, że rozszerzenie cła antydumpingowego nałożonego na przywóz rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych części rowerowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej rozporządzeniem (WE) nr 71/97 zostaje utrzymane.

Ostatecznym cłem antydumpingowym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 71/97, jest cło antydumpingowe mające zastosowanie do "wszystkich innych przedsiębiorstw" nałożone na mocy art. 1 ust. 2.

W świetle art. 1 rozporządzenia nr 71/97 rozszerzenie ostatecznego cła antydumpingowego nałożonego na rowery pochodzące z ChRL dotyczyło m.in. malowanych lub anodowanych lub polerowanych i/lub lakierowanych ram rowerowych objętych kodem CN ex 8714 91 10 oraz malowanych lub anodowanych lub polerowanych i/lub lakierowanych przednich widelców rowerowych objętych kodem CN ex 8714 91 30.

Towary objęte zgłoszeniem celnym z dnia 9 maja 2017 r. w pozycjach 1-3 podlegały cłu antydumpingowemu.

Mając na względzie treść zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że istotą sporu powstałego w sprawie pomiędzy skarżącą a organami celnymi pozostaje kwestia, czy należności celne, wynikające z dokonanego zgłoszenia celnego uległy, czy też nie uległy przedawnieniu w świetle treści przepisu art. 103 UKC. Zdaniem skarżącej nie było podstaw do wydania decyzji po upływie trzyletniego terminu na powiadomienie skarżącej o długu celnym.

Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżącą.

Zgodnie z art. 48 UKC do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję takich towarów lub pobrać próbki, jeżeli nadal istnieje taka możliwość. Kontrole takie mogą zostać przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej w te operacje w charakterze handlowym lub każdej innej osoby dysponującej w celach handlowych tymi dokumentami i danymi.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Zgodnie z art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

Weryfikacja prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu celnym nie jest czasowo nieograniczona. W art. 103 UKC ustawodawca wspólnotowy wprowadził ramy czasowe, w jakich procedura ta jest dopuszczalna. Zgodnie z wyrażoną w art. 103 ust. 1 UKC zasadą, o długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego. W przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym (ust. 2). Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone, jeżeli:

a) złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub

b) organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.

Okres przedawnienia długu celnego przedłuża się zatem w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Termin pięcioletni jest obecnie terminem minimalnym określonym w UKC.

W wyroku z dnia 27 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Gd 1065/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił uwagę, że ukształtowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE i sądów krajowych stanowisko co do przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego pozwala na sformułowanie następujących tez:

- to organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia postępowaniu karnemu i dokonuje tego całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od uprzedniego wszczęcia dochodzenia (śledztwa) przez właściwe organy ścigania, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd (por. wyrok TS w sprawie Zefeser: C-62/06);

- nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani – dla zastosowania art. 221 ust. 4 WKC pozostaje bez znaczenia czy przestępstwa dopuścił się dłużnik celny czy też nawet osoba niezwiązana z dłużnikiem celnym (wyrok TS z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie Snauwert sygn. akt C -124/08),

- konieczne jest wykazanie, że pomiędzy popełnionym czynem zabronionym (przestępstwem) istnieje (realny i konkretny) związek przyczynowo - skutkowy, czyli skutkiem popełnienia konkretnego czynu stanowiącego przestępstwo ma być powstanie długu celnego.

Wskazany wyżej kierunek wykładni art. 103 UKC oraz art. 221 Wspólnotowego Kodeksu Celnego został zaprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA: z 6 lipca 2022 r., I GSK 2688/18, z 4 sierpnia 2021 r., I GSK 2032/18, z 27 lipca 2011 r. sygn. akt I GSK 190/10, z 21 stycznia 2014 r. sygn. akt I GSK 908/12, z 21 stycznia 2014 r. sygn. akt I GSK 868/12 i z 21 stycznia 2014 r. sygn. akt I GSK 1244/12; z 9 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 910/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl)

Akceptując powyższe Sąd wskazuje, że z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia postępowania karnego i jego prawomocnego zakończenia, czy tylko mogło do tego dojść. Użyte w treści art. 103 ust. 2 UKC sformułowanie "[...] gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu [...]" nie może być rozumiane jako uruchomienie etapu postępowania, w którym orzeka już organ sądowy, bądź przynajmniej kiedy w wyniku prowadzenia postępowania przygotowawczego stwierdzona została konieczność wszczęcia procedury sądowej. Sformułowanie to, zdaniem Sądu, oznacza jedynie, że czyn zabroniony (to jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia – przyp. Sądu), w wyniku którego powstał dług celny może być przedmiotem oceny ze strony sądu. Innymi słowy, obecne brzmienie art. 103 ust. 2 UKC jednoznacznie wskazuje, że nie jest konieczne wszczynanie postępowania karnego czy też karnego skarbowego dla zastosowania art. 103 ust. 2 UKC. Wystarczające jest bowiem, że czyn, który był podstawą do powstania długu celnego, był w momencie jego powstania penalizowany. Należy mieć przy tym na uwadze, że nie wszystkie czyny zabronione pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie ich popełnienia będą finalnie podlegały ocenie ze strony sądu. W danym przypadku okoliczności sprawy mogą bowiem determinować konieczność umorzenia postępowania karnego. Trudno nadto racjonalnie zakładać, że prawodawca unijny tworząc regulację art. 103 ust. 2 UKC zakładał, że możliwość powiadomienia o długu celnym w przedłużonym terminie dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy uruchomiono już etap postępowania sądowego.

Należy mieć również na uwadze, że organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór niewystarczających należności celnych, a nie rozstrzygają o popełnieniu przestępstwa. Organ dokonuje "rozstrzygnięcia" na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnoskarbowej). Co istotne, z ukształtowanego orzecznictwa TSUE i sądów krajowych wynika, że nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny, czy też jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani. Ukrycie przed dłużnikiem celnym przez jej zagranicznego kontrahenta okoliczności faktycznego pochodzenia towaru nie mogą zatem uzasadniać odmowy stosowania instytucji przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego.

Organy celne mogą więc skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego w wypadku, gdy organy te nie mogły określić prawidłowej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był dłużnik celny zgłaszający towar.

Konkludując, w przeciwieństwie do tego co twierdzi skarżąca, do powiadomienia o długu celnym po upływie trzyletniego terminu określonego w art. 103 ust. 1 UKC nie jest konieczne przeprowadzenie przez organy celne czynności pod kątem wykrycia sprawcy czynu, w tym również ustalenia, że sprawcą czynu jest dłużnik celny, oraz ustalenie wszystkich jego okoliczności. Warunkiem koniecznym i wystarczającym jest natomiast jednoznaczne stwierdzenie, że w istocie doszło do popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu.

Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego pochodzenia towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych samo w sobie, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich spełniałoby znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 ustawy – Kodeks karny skarbowy, to jest narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd.

W rozpoznawanej sprawie okoliczność ta została wykazana w sposób niebudzący wątpliwości. Organ pierwszej instancji uzyskał w tej kwestii wiedzę w dniu 6 grudnia 2019 r., kiedy doręczono mu pismo dotyczące dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF. Dochodzenie to prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import niektórych części rowerowych, poprzez deklarowanie ich tajwańskiego pochodzenia. Dochodzenie prowadzone było w ścisłej współpracy z władzami Tajwanu. Z przedmiotowego pisma wynika, że zebrany w trakcie dochodzenia materiał dowodowy wskazuje na nieprawidłowości w deklarowaniu kraju pochodzenia importowanych do Unii Europejskiej towarów, wysyłanych przez podmiot W. Ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonego dochodzenia zawarto w Raporcie końcowym z misji OLAF.

Należy w tym miejscu dodać, że użycie przez organ odwoławczy zwrotu "mogło dojść do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej" nie oznacza, że organ ten wyraził jedynie przypuszczenie co do możliwości popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wyraźnie stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że doszło do popełnienia czynu realizującego znamiona czynu zabronionego zdefiniowanego w art. 87 k.k.s. Ponadto nie ma znaczenia, że w dniu dokonania zgłoszenia nie było wiadome, że towar w rzeczywistości pochodzi z Chin , a nie z Tajwanu. Wystarczające jest , że organ celny stwierdzi taką okoliczność w trakcie weryfikacji prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu celnym, która nie musi być przeprowadzona w dniu dokonania zgłoszenia.

Zatem zgodzić należy się z organami, że przesłanka przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego została wyczerpana, a termin przedawnienia należności celnych objętych zaskarżoną decyzją wynosił 5 lat. Decyzja organu pierwszej instancji, stanowiąca akt powiadomienia skarżącej o długu celnym, doręczona została skarżącej w dniu 12 lipca 2021 r., to jest przed upływem tego terminu, liczonego od dnia 9 maja 2017 r. Zarzut naruszenia art. 22 ust. 6-7 i art. 103 ust. 1-3 UKC w zw. z art. 56 ustawy - Prawo celne okazał się zatem chybiony.

Za niezasadne uznać należy zarzuty w zakresie naruszenia prawa procesowego, w szczególności poprzez nierzetelne ustalenie stanu faktycznego i dowolną interpretację materiału dowodowego. Wbrew zarzutom skargi ustalono stan faktyczny sprawy w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, zaś zaskarżona decyzja została wydana po uprzednim zgromadzeniu i swobodnej ocenie materiału dowodowego.

Nadto, wobec odpowiedniego stosowania jedynie niektórych przepisów Ordynacji podatkowej na gruncie postępowania celnego nadmienić należy, że wśród regulacji, do których odpowiedniego stosowania odsyła Prawo celne, nie ma art. 2a o.p. W konsekwencji zawarta w tym przepisie zasada in dubio pro tributario nie znajduje zastosowania w sprawach celnych.

W sprawie nie doszło do naruszenia norm prawno-konstytucyjnych, którego skarżąca upatrywała w nałożeniu na nią ciężaru finansowego w drodze decyzji administracyjnej poza obowiązkiem ustawowym. W świetle art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Obowiązek ustawowej regulacji elementów struktury danin publicznych (w tym cła), a mianowicie podmiotu, przedmiotu, stawek i preferencji daninowych (ulg, zwolnień, wyłączeń) jest wynikiem wymogów co do stabilności i pewności przepisów prawa daninowego. Natomiast podjęte przez organy celne w przedmiotowej sprawie decyzje administracyjne mają umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, wynikały z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego realizującego hipotezę norm prawnych regulujących w sposób wyczerpujących wskazane wyżej elementy struktury należności celnych i w żaden sposób nie zmierzają do niezgodnego z prawem nałożenia na skarżącą obciążenia publicznego niewynikającego z norm rangi ustawowej. Skarżąca zarzucając naruszenie Konstytucji RP poprzez nałożenie obowiązku zapłaty cła antydumpingowego decyzją administracyjną nie bierze pod uwagę, że to nie wydane w sprawie decyzje "same z siebie" tworzą obowiązek zapłaty cła, lecz obowiązek ten został nałożony w drodze decyzji na skutek zastosowania przepisów m.in. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny. W Unii Europejskiej, której Rzeczpospolita Polska jest członkiem, rozporządzenie jest wiążącym aktem ustawodawczym.

Niezasadne są też zarzuty dotyczące naruszenia art. 22 ust.6 UKC ( w zw. z art. 29 UKC), w myśl którego przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji.

Organ pierwszej instancji wystosował bowiem do skarżącej , w trybie art. 22 ust. 6 UKC pismo , informujące o zgromadzeniu dowodów dających podstawę do wydania niekorzystnej dla niej decyzji. W piśmie tym organ przedstawił szczegółowo powody, dla których niekorzystna decyzja może być wydana i powiadomił o możliwości przedstawienia stanowiska w terminie 30 dni od doręczenia powiadomienia.

Organ pierwszej instancji , wbrew stanowisku skarżącej , zgodnie z art. 22 ust. 7 UKC (w zw. z art. 29 UKC), wydając decyzję niekorzystną określił podstawy, na których ją oparto i zawarł pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 44 UKC.

Za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 4 i art. 18 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, uchwalonego w dniu 6 września 2001 r. przez Parlament Europejski. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, Europejski Kodeks Dobrej Administracji nie ma mocy bezwzględnie obowiązującej, nawet w warunkach polskich, gdy państwo nasze wstąpiło do Unii Europejskiej. Jego postanowienia mają jedynie charakter zaleceń w sprawach załatwianych przez organy Wspólnoty. Zalecenia te mogą odegrać jednakże pozytywną rolę w usprawnianiu działalności administracji publicznej oraz pogłębianiu praworządności i zaufania w stosunkach z obywatelami i innymi administrowanymi podmiotami także w stosunkach wewnętrznych poszczególnych państw Unii (tak: J. Świątkiewicz, Europejski Kodeks Dobrej Administracji, Wprowadzenie, tekst i komentarz o zastosowaniu kodeksu w warunkach polskich procedur administracyjnych, Warszawa 2007, s. 12).

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo, Sąd oddalił wniesioną skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.