Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2542/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 184, art. 193 zd. drugie
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 2 ust. 15a-15e
journal: Dz.U. 2022 poz 1967
law: Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
article: art. 27a ust.1
journal: Dz.U. 2022 poz 438
law: Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 294/23 w sprawie ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 23 grudnia 2022 r. nr SKO.PS/4110/854/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 294/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpatrzeniu skargi D.B. (dalej również: "skarżąca", "strona", "wnioskodawczyni") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie (dalej również: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy", "skarżący kasacyjnie") z 23 grudnia 2022 r., nr SKO.PS/4110/854/2022, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza N. (dalej również: "Burmistrz", "organ I instancji") z 2 listopada 2022 r., nr MOPS-71-3-1-665/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło SKO, kwestionując go w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "ppsa", "ustawa"), zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej: "udw", "ustawa z 5 sierpnia 2022 r."), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na pominięciu jednoznacznego wyniku wykładni językowej art. 2 ust. 1 udw i w konsekwencji błędne przyjęcie, że pomimo zadeklarowania do centralnej ewidencji emisyjności budynków (dalej również: "ewidencja", "CEEB") następującego źródła ciepła: kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. oraz kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy (jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. i c.w.u.), ze wskazaniem rodzaju stosowanego paliwa w postaci "drewna kawałkowego", jako głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego, zachodzi konieczność ustalania źródła ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawczyni;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa zw. z art. 2 ust. 15a-15e udw, poprzez nakazanie stosowania tych przepisów, podczas gdy nie mają one zastosowania, w sytuacji gdy na 11 sierpnia 2022 r. główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego z określonym rodzajem stosowanego w nim paliwa, figurowało już w centralnej ewidencji emisyjności budynków, a jego zgłoszenie nastąpiło pod rygorem odpowiedzialności karnej;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa zw. z art. 6, 7, 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "kpa"), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji, podczas gdy organy administracji dokonały właściwej subsumpcji przepisów relewantnych z punktu widzenia załatwienia sprawy, wyjaśniając uprzednio w sposób dokładny jej okoliczności faktyczne, w oparciu o złożoną przed 11 sierpnia 2022 r. deklarację do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a następnie wnikliwie rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny z zastosowaniem obowiązujących w sprawie przepisów.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie;

2. zasądzenie na rzecz Kolegium zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.

Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami środka zaskarżenia, wyznaczonymi wskazanymi w nim podstawami: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).

W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty w obrębie obu ww. podstaw kasacyjnych. Wskazano w szczególności na dokonanie przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 2 ust. 1 oraz ust. 15a-15e udw, co – w ocenie autora środka zaskarżenia – skutkowało naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. oraz zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 kpa, implikujący – jego zdaniem – naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy.

Sąd Wojewódzki zanegował stanowisko Kolegium polegające na określeniu głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego jedynie w oparciu o dane ujawnione w centralnej ewidencji emisyjności budynków (dalej również: "CEEB", ewidencja") – na datę określoną w art. 2 ust. 1 udw (11 sierpnia 2022 r.). Powyższe zaś, w ocenie organów, stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego. Sąd I instancji zwrócił również uwagę na sprzeczność pomiędzy treścią oświadczenia strony z 24 sierpnia 2022 r. (co do rodzaju faktycznego źródła ciepła i paliwa), a wydrukami z CEEB, uznając, że w zaistniałej sytuacji wystąpiły istotne wątpliwości. WSA zauważył mianowicie, że w sprawie została złożona druga deklaracja – właściciela nieruchomości P.B. - w której dla ww. gospodarstwa domowego zgłoszono zainstalowane źródło ciepła: kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe, jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. oraz kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy (jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. i c.w.u.), jako rodzaj stosowanego paliwa wskazano wyłącznie węgiel i paliwa węglopochodne. Powyższej kwestii organy w sposób wystarczający nie wyjaśniły.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły normy udw, a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy. Zauważyć w tym miejscu wypada, że z 20 września 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm., dalej: "ustawa z 15 września 2022 r.", "ustawa zmieniająca"), nowelizująca udw. Na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy zmieniającej dodano do art. 2 ust. 15 udw ustęp: 15a do 15e. W myśl art. 64 ustawy z 15 września 2022 r., weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia (20 września 2022 r.). Tak więc zarówno organ I jak i II instancji orzekały na podstawie przepisów znowelizowanych o ww. ustępy. Zmiany te organy miały obowiązek wziąć pod rozwagę, rozpatrując analizowaną sprawę.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 udw (w wersji obowiązującej na datę wydania obu decyzji – gdyż w tym zakresie nie doszło do dalszych zmian – na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych – Dz. U. z 2022 r., poz. 2236, dalej: "ustawa z 27 października 2022 r.", która weszła w życie z 3 listopada 2022 r.), "dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy." Z brzmienia ww. przepisu wynika, że otrzymanie dodatku węglowego obwarowane zostało warunkiem ogrzewania gospodarstwa domowego za pomocą wymienionych w art. 2 ust. 1 udw urządzeń grzewczych. Zgodnie z art. 2 ust. 3 udw, przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Zauważyć należy, że art. 2 ust. 15 udw obliguje właściwe organy do weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego "w szczególności" (a więc nie jedynie) w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ciepła w CEEB.

W tym miejscu wskazać należy, że w aktach administracyjnych analizowanej sprawy znajdują się dwa wydruki deklaracji do CEEB, dotyczące źródeł ciepła i spalania paliw uruchomionych po 1 lipca 2021 r. (formularz A – budynki i lokale mieszkalne), a odnoszące się do adresu budynku: województwo: [...], powiat: [...], gmina: N. – obszar [...], miejscowość: [...], numer budynku: [...] – pierwszy wypełniony 2 maja 2022 r. (k. 5 verte akt adm.) i drugi 5 września 2022 r. (k. 6 verte akt adm. - opatrzony notatką organu: "II z 24.08.2022"). W rubrykach "B03: Rodzaje stosowanych w kotłach paliw stałych" podano odpowiednio: drewno kawałkowe (pierwsza deklaracja) i węgiel i paliwa węglopochodne (druga). Dodatkowo, str. 4 akt administracyjnych stanowi kopię dokumentu "Deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw" złożonej w Urzędzie Miejskim w N. 24 sierpnia 2022 r. Wskazuje ona na istnienie dwóch takich źródeł – kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet, itd.) i kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe (drewno, pellet, itd.) – rubryka B01 formularza; jako rodzaj stosowanych w kotłach paliw stałych wskazano węgiel i paliwa węglopochodne – rubryka B03. Wszystkie powyższe dokumenty zostały sygnowane przez właściciela nieruchomości – P.B. Skarżąca w oświadczeniu z 22 sierpnia 2022 r. (data złożenia w organie: 24 sierpnia 2022 r.) wskazuje dodatkowo, że gospodarstwo domowe wnioskodawczyni jest wieloosobowe i obejmuje 6 osób (w tym właściciela, który składał ww. deklaracje do CEEB).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za trafne uznać należało stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że oparcie aktów organów I i II instancji jedynie na treści wydruków z CEEB, przy jednoczesnym pominięciu wyjaśnienia powstałych w sprawie i wskazanych powyżej istotnych wątpliwości, nie było prawidłowe. W sprawie okolicznością pozostającą poza sporem jest, że w pierwszej deklaracji CEEB, jako rodzaj stosowanego paliwa wskazano: drewno kawałkowe, w kolejnym zaś dokumencie, rodzaj paliwa określono, jako: węgiel i paliwa węglopochodne. Wbrew twierdzeniom organu obie deklaracje dotyczą źródeł ciepła/spalania paliw uruchomionych po 1 lipca 2021 r. (co wynika z treści formularza). Powyższe zapisy CEEB zawierają więc bezspornie sprzeczne ze sobą informacje. Za pozbawione podstaw uznać w tym stanie rzeczy należy stanowisko skarżącego kasacyjnie, że gdy wymienione w art. 2 ust. 1 udw główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w ewidencji emisyjności budynków na 11 sierpnia 2022 r. zaistniała wystarczająca podstawa dla odmowy przyznania dodatku węglowego. Konsekwencją zaś powyższego musi być brak podstaw do wydania decyzji negatywnej, gdy w toku postępowania nie potwierdzono w sposób pozbawiony wątpliwości, że stan faktyczny sprawy nie wypełnia przesłanek wynikających z udw, a w szczególności w przypadku, gdy złożone deklaracje są sprzeczne, jak ma to miejsce w analizowanej sprawie.

Ratio legis ustawy z 15 września 2022 r. jasno wskazuje, że ustawodawca skoncentrował się na wsparciu w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych. Uczynił to m.in. poprzez odformalizowanie procedury składania wniosków, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego badania okoliczności faktycznych dotyczących osoby potencjalnego beneficjenta tego świadczenia, a w szczególności ustalenia rzeczywistego źródła ciepła wykorzystywanego w konkretnym gospodarstwie domowym. Jak czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy Druk sejmowy nr 2534: "Projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, zwany dalej "projektem ustawy", (...), ma na celu zapewnienie wsparcia dla gospodarstw domowych i instytucji użyteczności publicznej przez zmniejszenie opłat wynikających z wzrostu cen paliw, co przekłada się na średnie ceny wytwarzanego ciepła i ciepłej wody użytkowej.(...) W tym celu proponuje się doprecyzować przepis art. 2 ust. 15 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym przez wskazanie, że organ rozpatrujący wniosek o przyznanie dodatku węglowego bierze pod uwagę stan faktyczny, który wynika z deklaracji złożonej do centralnej ewidencji emisyjności budynków wraz z ewentualnymi aktualizacjami tej deklaracji złożonymi najpóźniej do dnia wejścia w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Rozwiązanie to przyczyni się również do zapewnienia spójności w zakresie stosowania przepisów niniejszej ustawy, która wyklucza możliwość uzyskania przez jedno gospodarstwo domowe więcej niż jednego dodatku na konkretne źródło ogrzewania." Z brzmienia zacytowanego powyżej uzasadnienia projektu ustawy jasno wynika nałożony na organy procedujące ustawą z 15 września 2022 r. obowiązek, polegający na jednoznacznym, obejmującym wykorzystanie wprowadzonych tą regulacją dodatkowych środków dowodowych (z art. 2 ust. 15a do e), ustaleniu stanu faktycznego sprawy w zakresie stosowanego w gospodarstwie domowym źródła ciepła.

Podobnie cel udw określa uzasadnienie do rządowego projektu ustawy z 5 sierpnia 2022 r. – Druk sejmowy nr 2471: "Projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. (...) Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem dodatek przysługuje gospodarstwu domowemu, gdy jego głównym źródłem ciepła jest jedno z tych, które zostały wskazane w ustawie. Oznacza to, że przysługuje ono każdemu z gospodarstw domowych, także w sytuacji gdy wspólnie korzystają z jednego źródła ciepła, np. w domach wielorodzinnych, wspólnotach, czy spółdzielniach mieszkaniowych."

Postępowanie w opisywanym zakresie musi więc mieć charakter wszechstronny, a więc obejmować wszelkie dostępne środki dowodowe (art. 7, art. 77 § 1 i art. 75 § 1 kpa) – nie zaś ograniczać się do sporządzenia wydruku i odczytania danych z ewidencji. Obejmować więc powinno działanie przez organy na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 kpa) – w tym pominiętych w analizowanym stanie faktycznym – zmian udw wynikających z ustawy z 15 września 2022 r. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Organ procedując nie może więc opierać się jedynie o najmniej absorbujący sposób pozyskania dowodu (tu: wykonanie i odczytanie wydruku z ewidencji), powinien zaś wykorzystać pozostałe – zapewnione przez ustawodawcę normami znowelizowanej udw – środki dowodowe. Powyższe ma szczególne znaczenie w razie wystąpienia wątpliwości w zakresie kwestii kluczowych dla wydawanego następnie aktu, a więc w sprawie określenia głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego. Obowiązkiem organu jest tu przeprowadzenie postępowania w sposób eliminujący zaistniałe rozbieżności i prowadzący do rzetelnego, zgodnego ze stanem rzeczywistym, ustalenia faktów.

Słusznie zatem zauważył Sąd I instancji, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego powinna mieć charakter wszechstronny i nie może ona polegać jedynie na sprawdzeniu danych w CEEB - na 11 sierpnia 2022 r. Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 udw może - a w sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości w zakresie spełnienia ustawowych przesłanek ustalenia prawa do dodatku węglowego - powinien być ustalony w oparciu o inne, dostępne organowi dane i działania, które zostały wymienione w art. 2 ust. 15a-e znowelizowanej udw (jak np. wywiad środowiskowy). Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 15b udw, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego. Zakres badania sprawy za pomocą wywiadu środowiskowego jest więc bardzo szeroki, w związku z czym pozwala na pełne zobrazowanie stanu faktycznego sprawy. Z przepisów udw nie można ponadto wyprowadzić jego ograniczenia wyłącznie do kwestii stanu osobowego gospodarstwa domowego, co z kolei prowadzi do wniosku, że obejmuje on wszelkie kwestie związane z ogrzewaniem gospodarstwa domowego. Tym samym, brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie rzeczywistego źródła ciepła i stosowanego rodzaju paliwa w gospodarstwie domowym skarżącej jest – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a – 15e udw, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło bowiem w sytuacji, gdy organ posiadał wiedzę, że stan ujawniony w CEEB na 11 sierpnia 2022 r. może nie być zgodny z rzeczywistym sposobem ogrzewania gospodarstwa strony, wobec złożenia w ewidencji dwóch różnych deklaracji w tym zakresie, jednak nie podjął żadnych działań w celu dalszego wyjaśnienia tej okoliczności.

W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zaprezentowana w skardze kasacyjnej wykładnia art. 2 ust. 1 udw, prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia ww. przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym wszystkim osobom, które rzeczywiście do ogrzewania swoich gospodarstw domowych wykorzystują wskazane w nim urządzenia grzewcze, opalane paliwem stałym. Podkreślenia, na tle analizowanego stanu faktycznego wymaga, że organy w sposób nadmierny, a zarazem nieuprawniony wartościują dane wynikające z CEEB, również w sytuacji ich oczywistej sprzeczności oraz przy jednoczesnym braku szerszego zbadania rzeczywistego stanu sprawy. Takie rozumienie art. 2 ust. 1 udw podważa w istocie zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), jako podstawę aktu wydanego w postępowaniu administracyjnym. Nie można ponadto pomijać, że już na przestrzeni pierwszych miesięcy od wejścia w życie udw (11 sierpnia 2022 r.), ustawodawca dokonał znaczących zmian tej ustawy. Do pierwotnego brzmienia art. 2 ust. 1 udw, który na dzień składania przez skarżącą wniosku (24 sierpnia 2022 r.) nie zawierał jeszcze odniesienia do daty 11 sierpnia 2022 r. włączono jednostki redakcyjne w postaci dodatkowych ustępów. Pierwsza nowelizacja nastąpiła na mocy ustawy z 15 września 2022 r. – ustanawiającej m.in.: podkreślaną przez organy datę 11 sierpnia 2022 r., ustępy 3a – 3b udw (ograniczające krąg uprawnionych do dodatku węglowego do jednego gospodarstwa domowego funkcjonującego pod jednym adresem), ale i pomijane przez organy w analizowanej sprawie: ust. 15a do 15e udw. Te ostatnie przepisy poszerzyły w sposób istotny zakres instrumentów służących do weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, wprowadzając możliwość przeprowadzenia przez właściwy organ wywiadu środowiskowego. Następnie, ustawą z 27 października 2022 r., która weszła w życie 3 listopada 2022 r. – a więc na dzień po wydaniu decyzji organu I instancji – wprowadzono regulacje: ust. 3c – 3e oraz ust. 15f – 15g udw. Zauważyć w tym miejscu należy, że ust. 15g udw zawiera już zapis obligujący organ do prowadzenia poszerzonego postępowania dowodowego, poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sytuacji, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB do 11 sierpnia 2022 r., poprzez sformułowanie: "(...) a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1." W takiej zaś sytuacji postępowanie zostało dodatkowo uproszczone na korzyść strony, gdyż wpis do ewidencji dokonywany jest przez właściwy organ z urzędu, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Ustawodawca w ten sposób jasno wskazuje wytyczne w zakresie postępowania organów, mając przy tym na względzie prawidłowy sposób wykładni opisywanego unormowania i przywołany powyżej cel udw. Ostatnią nowelizacją udw w 2022 r., obowiązującą już na datę wydania decyzji SKO, była ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. 2022 r., poz. 2687, dalej: "ustawa z 15 grudnia 2022 r.) – dokonująca zmiany w zakresie terminu wypłaty świadczenia.

Powyżej opisane działania ustawodawcy świadczą o dostrzeżeniu przez niego konieczności doprecyzowania pierwotnego brzmienia art. 2 udw, co zostało zrealizowane w krótkim odstępie czasu, poprzez bez wątpienia szeroką jego nowelizację. Znalazło to odzwierciedlenie przede wszystkim w konkretyzacji przesłanek przyznania dodatku węglowego, a w szczególności istotnego w analizowanej sprawie – dodania do art. 2 ust. 15 kolejnych ustępów (15a – 15g), poszerzających zakres prowadzonego przez organy postępowania dowodowego.

Nie mają zatem racji organy, twierdząc, że przesłanka wskazana w art. 2 ust. 15 udw stanowi jedyny i wystarczający sposób weryfikacji źródła ogrzewania konkretnego gospodarstwa domowego i polega jedynie na sprawdzeniu, jakie źródło figurowało w CEEB na 11 sierpnia 2022 r. Katalog informacji i działań, w oparciu o które organ może weryfikować twierdzenia wniosku o dodatek węglowy ma bowiem charakter otwarty, co prawidłowo stwierdził Sąd I instancji. Na gruncie przepisów udw po nowelizacji, za nieuprawnione uznać należało ogólne stanowisko organu odwoławczego, że w sprawach dotyczących dodatku węglowego nie przeprowadza się postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza zbadanie stanu sprawy wynikającego z CEEB na 11 sierpnia 2022 r.

Nie znajdują zatem aprobaty Sądu kasacyjnego tak podniesione w środku zaskarżenia wyroku WSA zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie sporządzono zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa.