Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 329/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 31, art. 32 i art. 38 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1128
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 329/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), , Protokolant: Referent Marcin Mastej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 roku, spraw ze skarg E. Sp. z o.o. w S., na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, z dnia 10 stycznia 2022 roku nr [...], i nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 i 2017 rok, , I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji,, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 29 449, (dwadzieścia dziewięć tysięcy czterysta czterdzieści dziewięć) złotych.,


UZASADNIENIE

Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie przeprowadził wobec E. Sp. z o.o. w S., kontrole w zakresie rzetelności wywiązywania się z obowiązków płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. oraz w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. Kontrole te wykazały, że Spółka, pełniąc funkcję płatnika, uiszczała zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Zakładowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na zasadach ustalonych dla przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej. Tym samym Spółka zaniżyła kwoty należnych wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych na rachunek urzędu skarbowego za rok 2016 i 2017, ponieważ utraciła status zakładu pracy chronionej z dniem 1 lutego 2003 r. Zdaniem organu, Spółka powinna była rozliczać podatek dochodowy z tytułu pełnienia funkcji płatnika na zasadach ogólnych, określonych w art. 31, art. 32 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 roku, poz. 361 ze zm.), dalej u.p.d.o.f.".

Spółka złożyła korekty deklaracji PIT-4R za 2016 rok (w dniu 25 listopada 2020 r.) i za 2017 r. (w dniu 12 stycznia 2021 r.) zgodne z ustaleniami kontroli oraz dokonała wpłaty należności z tytułu PIT-4R za ww. okresy wraz z odsetkami. Jednakże 16 lutego 2021 r. strona skarżąca dokonała ponownych korekt deklaracji nieuwzględniających ustaleń kontroli podatkowej oraz złożyła wnioski do Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za powyższe lata. Z uzasadnienia wniosków wynika m. in., że Spółka nie zgodziła się z ustaleniami przeprowadzonych wobec niej kontroli, jednak mając na uwadze praktykę prowadzenia egzekucji przez organ podatkowy pomimo składanych wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji, złożyła deklaracje korygujące, zgodne z ustaleniami kontroli oraz uiściła zaległe należności. Ponowna korekta, tym razem niezgodna z ustaleniami kontrolnymi, wynika z faktu, że w ocenie strony skarżącej ustalenia poczynione przez organ I instancji w trakcie kontroli podatkowych są błędne, a decyzja o utracie statusu zakładu pracy chronionej nie uzyskała na chwilę obecną statusu prawomocnej.

W dniu 22 września 2021 r. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie wydał decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłat w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-4R za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. oraz za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r., wynikających ze złożonych przez Spółkę w dniu 16 lutego 2021 r. korekt deklaracji.

Po rozpatrzeniu odwołań, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie decyzjami z dnia 10 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy zacytował szereg przepisów zawartych w u.p.d.o.f. regulujących zasady poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, jak również przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.; dalej: "ustawa o rehabilitacji"). DIAS zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 30 ust. 3 tej ostatniej ustawy organem, do którego kompetencji należy orzekanie o utracie statusu zakładu pracy chronionej jest Wojewoda. Zatem organy podatkowe nie mogą samodzielnie dokonywać ustaleń dotyczących przesłanek decydujących o utracie tego statusu. W niniejszej sprawie, Wojewoda Małopolski decyzją z 14 marca 2018 r. stwierdził utratę przez Spółkę - z dniem 1 lutego 2003 r. - statusu zakładu pracy chronionej. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z dnia 31 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Małopolskiego stwierdzającą utratę przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej. Skarga Spółki na decyzję Ministra została oddalona - wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 764/19. Skarga kasacyjna Spółki nie została jeszcze rozpatrzona przez NSA. DIAS zaznaczył, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, że organy podatkowe, przeprowadzając postępowanie kontrolne czy podatkowe, związane są ustaleniami zawartymi w ww. decyzji ostatecznej Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Za bezpodstawne zostało uznane przy tym stanowisko strony skarżącej, że decyzja Ministra odnosi się jedynie do statusu Spółki jako zakładu pracy chronionej uzyskanego na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 5 stycznia 2001 r. wydanej na okres od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2003 r. i nie ma zastosowania do wydanej później decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 11 grudnia 2003 r. przyznającej Spółce status zakładu pracy chronionej od dnia 1 stycznia 2004 r. DIAS podkreślił, że z decyzji z dnia 31 stycznia 2019 r. wynika, że strona skarżąca utraciła status zakładu pracy chronionej z dniem 1 lutego 2003 r.

Organ odwoławczy zaznaczył, że Spółka stosując przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące płatników będących zakładami pracy chronionej, zaniżyła kwotę należnych wpłat zaliczek na podatek dochodowy. Strona skarżąca złożyła skorygowane deklaracje PIT-4R za 2016 i 2017 rok oraz dokonała wpłaty podatku wraz z odsetkami. A zatem Spółka, jako płatnik, uregulowała ciążące na niej obowiązki, odprowadzając podatek dochodowy od osób fizycznych za powyższe lata w prawidłowej wysokości. DIAS stwierdził w związku z tym, że odmowa stwierdzenia nadpłaty jest zasadna, a złożone wraz z wnioskami o stwierdzenie nadpłaty korekty deklaracji PIT-4R z 16 lutego 2021 r., nie wywołują skutków prawnych.

W skierowanych do WSA w Krakowie skargach na decyzje wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie Spółka zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 31, art. 32 i art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2016 roku (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.) w zw. z art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, polegające na odmowie zastosowania art. 38 ust. 2 pkt 1 do Spółki, podczas gdy w 2016 i 2017 roku posiadała ona status zakładu pracy chronionej, a zatem zobowiązana była do przekazywania zaliczek pobranych od wypłaconych wynagrodzeń w odpowiednich proporcjach na PFRON oraz ZFRON, a nie na rachunek urzędu skarbowego,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 72 § 1 pkt 2, art. 73 § 1 pkt 4 oraz art. 81b § 2a O.p. poprzez przyjęcie braku podstawy prawnej do stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych oraz uznanie złożonych przez Spółkę korekt deklaracji PIT-4R za za złożone bezskutecznie i niewywołujące żadnych skutków prawnych, podczas gdy pobrany przez Spółkę podatek dochodowy od osób fizycznych za powyższe lata został przekazany na rachunek urzędu skarbowego nienależnie i powinien zostać Spółce zwrócony zgodnie ze złożonymi korektami deklaracji PIT-4R.

Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargi DIAS w Krakowie wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

WSA w Krakowie rozpoznając w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy o sygn. akt I SA/Kr 329/22 i I SA/Kr 330/22 dotyczące odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za lata 2016 – 2017 postanowił połączyć je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 329/22. Sprawy te ze względu na tożsamy stan faktyczny pozostawały ze sobą w związku, który uzasadniał zastosowanie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), "p.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz. 259 ze zm.; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że w toku postępowania skarga okazała się zasadna.

W niniejszej sprawie Sąd uznał za zasadne zastosowanie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i zawieszenie postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016r. i 2017 rok do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia prowadzonej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. II GSK 653/20, sprawy w przedmiocie posiadania przez stronę skarżącą statusu zakładu pracy chronionej w latach podatkowych, których dotyczy sprawa. Kwestia ta była kluczowa dla rozstrzygnięcia połączonych spraw gdyż od tego czy skarżąca taki status posiadała zależała zasadność jej roszczenia w przedmiocie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.

Organ który wydał zaskarżoną decyzję – uzasadniając swe rozstrzygnięcie - powoływał się przede wszystkim na przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.) i argumentował, że "stosownie do treści art. 30 ust. 3 tej ostatniej ustawy organem, do którego kompetencji należy orzekanie o utracie statusu zakładu pracy chronionej jest Wojewoda. Zatem organy podatkowe nie mogą samodzielnie dokonywać ustaleń dotyczących przesłanek decydujących o utracie tego statusu. W niniejszej sprawie, Wojewoda Małopolski decyzją z 14 marca 2018 r. stwierdził utratę przez Spółkę - z dniem 1 lutego 2003r. - statusu zakładu pracy chronionej. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z dnia 31 stycznia 2019r. utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Małopolskiego stwierdzającą utratę przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej. Skarga Spółki na decyzję Ministra została oddalona - wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2019r., sygn. akt VI SA/Wa 764/19. Skarga kasacyjna Spółki nie została jeszcze rozpatrzona przez NSA". DIAS wskazywał zatem – podobnie jak wcześniej organ I instancji – że biorąc pod uwagę przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, organy podatkowe, przeprowadzając postępowanie kontrolne czy podatkowe, związane są ustaleniami zawartymi w ww. decyzji ostatecznej Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Podzielając w pełni powyższą argumentację, Sąd powołuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2023r. wydany w sprawie II GSK 653/20, którym uchylony został zarówno wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2019r. sygn. akt VI SA/Wa 764/19 jak też decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2019r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 marca 2018r. stwierdzającą utratę przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej. Odpadła zatem podstawa faktyczna i prawna wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W tej sytuacji WSA w Krakowie uznał za bezcelowe i bezprzedmiotowe dalsze procedowanie w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty przed sądem administracyjnym skoro z uwagi na prawomocne i definitywnie ostateczne rozstrzygnięcie NSA nie ma podstaw do przyjęcia by skarżąca utraciła status zakładu pracy chronionej na podstawi decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 14 marca 2018r., która to utrata stała się podstawą stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu podatkowym skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 i 2017r.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że skarga miała usprawiedliwione podstawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy podjąć musi stosowne decyzje proceduralne adekwatne do stanu faktycznego sprawy istniejącego po uchyleniu decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 14 marca 2018r., stwierdzającej utratę przez stronę skarżącą statusu zakładu pracy chronionej.