Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 246/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 1 i 4,  art. 10
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art.205 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi B. Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej B. Spółki z o.o. w W. kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 13 stycznia 2023 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (dalej: organ administracji lub Kolegium), w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 2 czerwca 2022 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 27 września 2021 r., nr [...]/2021, znak: [...], którą Prezydent Miasta K. wymierzył B. W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka lub strona), karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasów drogowych dróg kategorii gminnej tj. ulicy [...] (dz. [...] obr[...] ulicy [...] (dz. nr [...] obr. [...] oraz ulicy [...] (dz. nr [...] obr. [...] w K., poprzez umieszczenie obiektów budowlanych - kotew gruntowych, o łącznej powierzchni 87,00 m2 w okresie od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] maja 2021 r.

Jak ustaliło Kolegium, wskazana powyżej decyzja Prezydenta Miasta K. nakładającą na Spółkę karę pieniężną za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego, została doręczona stronie 12 października 2021 r. W decyzji Spółka została prawidłowo pouczona o sposobie i trybie wniesienia odwołania, z tego uprawnienia jednak nie skorzystała, wskutek czego po upływie terminu na wniesienia odwołania decyzja stała się ostateczna.

W dniu 23 grudnia 2021 r., Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta K., wskazując na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.

Kolegium rozpatrując powyższy wniosek w I instancji, decyzją z 2 czerwca 2022 r., odmówiło stwierdzenia kwestionowanej decyzji ostatecznej.

Spółka skorzystała z prawa wystąpienia do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się uchylenia w całości decyzji Kolegium z 2 czerwca 2022 r. i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K..

Organ ponownie rozpatrując sprawę wyjaśnił, iż poddana kontroli decyzja Kolegium została wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W jego toku rolą organu było zweryfikować czy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 189b k.p.a. i art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, Kolegium wyjaśniło, iż określona w art. 40 ust. 12 powyższej ustawy sankcja przewidziana w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia jest adresowana do strony, która winna uzyskać stosowne zezwolenie, a zatem do podmiotu, który będzie miał interes prawny w zajęciu pasa drogowego. Adresatem takiej decyzji nie będzie zatem podmiot, który w sensie faktycznym zajmował pas drogowy czy prowadził w jego roboty drogowe na zlecenie inwestora, lecz sam inwestor. Bowiem to inwestor wskutek umieszczenia w pasie drogowym urządzeń stanowiących przedmiot jego prawa własności będzie czerpał z tego tytułu korzyści, a zatem te jego działania są relewantnymi prawnie i przesądzają o jego statusie strony postępowania o zajęcie pasa drogowego. Ustawodawca bowiem adresuje do inwestora obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego zarówno w celu umieszczenia w nim urządzenia, jak również w celu samego prowadzenia robót. Fizyczne zaś zajmowanie pasa drogowego przez wykonawców robót budowlanych nie prowadzi do zajęcia pasa progowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych Przyjmując wykładnię celowościową, jak również systemową przepisów powyższej ustawy trudno przyjąć inne rozumienie niż to, że celem ustawodawcy było uzyskanie dochodów publicznoprawnych w postaci opłat za korzystanie z przedmiotu własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego od podmiotów, które mają realny i wymierny interes w zajęciu pasa drogowego. Zamierzeniem racjonalnego ustawodawcy nie było natomiast ustanowienie opłat za zajęcie pasa drogowego, do których uiszczenia byłby zobowiązany każdy, podmiot fizycznie zajmujący pas drogowy.

Ponieważ o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim obiektów czy urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a takimi są z pewnością kotwy gruntowe, mógł wystąpić jedynie inwestor, którym jest wnioskująca Spółka, to również ten tylko podmiot mógł zająć pas drogowy w takiej formie (umieszczając obiekt/urządzenie) bez zezwolenia zarządcy drogi, a w konsekwencji odpowiadać administracyjnie za dokonany delikt zajęcia. Inwestor jest w tym przypadku również właścicielem obiektu oraz nieruchomości, na której realizuje proces inwestycyjny, a zatem może i powinien być uznany za stronę w postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogi publicznej bez zezwolenia zarządcy drogi.

Natomiast w zakresie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez wydanie decyzji przez Zastępcę Prezydenta Miasta K. ds. Gospodarczych tj. osobę w ocenie Spółki nie posiadającą odpowiedniego upoważniania do działania w imieniu Prezydenta Miasta K., Kolegium wskazało, iż przedmiotowe zarzuty są nietrafne, gdyż z treści Zarządzenia Wewnętrznego nr 72/19 Prezydenta Miasta K. z dnia 24 lipca 2019 r. w sprawie upoważnienia Zastępcy Prezydenta Miasta K. ds. Gospodarczych wynika, że Zastępca Prezydenta E. P. jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz Gminy Miasta K., w tym w szczególności ma prawo do występowania w imieniu Gminy we wszelkich postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw w tych postępowaniach (§ 1 pkt 2 zarządzenia). Jak ocenił organ administracji, występowanie z upoważnienia organu wykonawczego gminy w postępowaniach administracyjnych, a do takich należy niewątpliwie postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, obejmuje cały tok tego postępowania, w tym podpisywanie wszelkich pism procesowych, a zatem i decyzji kończących to postępowanie. Pojęcie "reprezentacja na zewnątrz" może natomiast dotyczyć każdej reprezentacji gminy przez jej organ wykonawczy albo z jego upoważnienia, wobec osób trzecich, a więc i stron postępowań oraz decyzji administracyjnych prowadzonych i wydanych przez ten organ. Powyższe doprowadziło Kolegium do konkluzji, iż nie został rażąco naruszony art. 268a k.p.a.

Pismem z 1 lutego 2023 r. pełnomocnik Spółki wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając organowi administracji naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj.:

1.1. art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 268a k.p.a. i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich niezastosowanie przez Kolegium, a w konsekwencji błędną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K., podczas gdy decyzja ta została wydana i podpisana przez osobę nieuprawnioną do działania w imieniu organu I instancji tj. przez E. P., która w świetle zarządzenia wewnętrznego nr 72/19 Prezydenta Miasta K. z dnia 24 lipca 2019 r. w sprawie upoważnienia Zastępcy Prezydenta Miasta K. ds. Gospodarczych nie miała umocowania do działania w imieniu Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wydawania rozstrzygnięć w sprawach nałożenia administracyjnych kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia, co stanowi o naruszeniu przepisów postępowania dających podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem wydanie decyzji przez osobę do tego nieupoważnioną stanowi o naruszeniu przepisów z zakresu właściwości organów administracji,

1.2. art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez ich niezastosowanie przez Kolegium, a w konsekwencji błędną odmowę stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, podczas gdy decyzja ta została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, ponieważ zajmującą pasy drogowe dróg w zakresie objętym decyzją nie pozostawała Spółka, wobec powyższego postępowanie nie dotyczyło jej interesu prawnego ani obowiązku, które mogłyby skutkować uznaniem Spółki za stronę postępowania i adresata decyzji, co stanowi o naruszeniu przepisów postępowania dających podstawę do stwierdzenia nieważności Decyzji Organu I Instancji w oparciu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.,

2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

2.1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającego na niepodjęciu przez Kolegium wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia w zakresie ustalenia właściwego podmiotu faktycznie zajmującego pasy drogowe dróg w sposób określony decyzją Prezydenta Miasta K., co skutkowało niewłaściwym ustaleniem, że zajmującym te pasy drogowe pozostawała Spółka, a w konsekwencji błędną odmową stwierdzenia nieważności kwestionowanej we wniosku decyzji.

Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu oraz o stwierdzenie nieważności w całości decyzji Prezydenta Miasta K.. Wniosła też o zasądzenie od Kolegium na rzecz Skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wnosząc o oddalenie skargi, organ administracji podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie argumenty w niej podnoszone są trafne.

Kontroli Sądu podlega decyzja Kolegium na mocy, której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wymierzenia Spółce kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Przy czym wnioskująca o stwierdzenie nieważności Spółka stoi po pierwsze na stanowisku, że kwalifikowana wadliwość decyzji poddanej ocenie organu administracji wyższego stopnia wynika z faktu, iż decyzja nakładająca karę za zajęcie pasa drogowego została skierowana do Spółki tj. podmiotu będącego wprawdzie inwestorem realizującym inwestycję na sąsiedniej względem pasa drogowego działce, jednak - zdaniem wnioskodawcy – za podmiot odpowiadający za zajęcie pasa drogowego powinien był zostać uznany generalny wykonawca robót budowlanych. Ten bowiem podmiot zainstalował kotwy gruntowe mające za zadanie podtrzymywanie stateczności ściany szczelinowej na czas wykonywania wykopu do poziomu spodu płyty dennej.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Z nieważnością, o której mowa w powyższym przepisie mamy do czynienia w sytuacji, kiedy organ administracji decyzję kieruje do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na niego określonych praw lub obowiązków (por. wyrok NSA z 22 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 4034/18.

W realiach badanej sprawy, dla uwzględnienia zasadności opisanego wyżej zarzutu konieczne byłoby stwierdzenie, iż Spółka nie mogła być stroną postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego gdyż taki status przysługiwał innemu podmiotowi – wykonawcy robót budowalnych. Przy czym Spółka nie kwestionuje, iż doszło to zajęcia pasa drogowego a także okresów w jakich powyższe miało miejsce, jednakże w jej ocenie, zajmującym pas drogowy może być jedynie ten podmiot, który fizycznie i faktycznie zajmuje drogowy. Podkreślono przy tym, iż jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych stroną postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, może być również wykonawca robót budowlanych, któremu inwestor zlecił ich wykonanie

W ocenie Sądu, z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż Spółka została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, brała udział w jego toku a także została jej doręczona decyzja kończąca postępowanie i wymierzająca karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego. Zostało też przez skarżącą Spółkę dowiedzione, iż na mocy umowy o roboty budowalne z 15 sierpnia 2019 r. jako inwestor powierzyła - generalnemu wykonawcy - S. Sp. z o.o. w siedzibą w K., wykonywanie robót budowlanych. Do zakresu prac określonych powyższą umowa należało w szczególności ich wykonanie zgodnie z projektem budowanym i wykonawczym, specyfikacją techniczną oraz pozwoleniem na budowę ( §3 umowy), przy czym inwestor miał prawo do zmiany powyższego zakresu w drodze zlecenia robót dodatkowych lub zamiennych (§4 umowy). Inwestor ustanowił też w umowie inspektora nadzoru prowadzącego kompleksowy nadzór inwestorski (§6 umowy). Umowa powyższa została wypowiedziana przez inwestora i ulegała rozwiązaniu z dniem 1 marca 2020 r. Kotwy usunięto natomiast w dniu 31 maja 2021 r. a ich likwidacja, została zrealizowana przez inny, działający na zlecenie Spółki, podmiot niż S. Sp. z o.o.

W świetle zgromadzonych dokumentów (k. 40 – 43) nie też ulega wątpliwości, iż wykonanie kotew było ściśle związane z budową garażu podziemnego w budynku "B. W." jako elementu tymczasowego, przy czym Spółka potwierdziła też w piśmie z 31 sierpnia 2020 r., iż przedmiotowe kotwy były elementami tymczasowymi realizowanej przez nią inwestycji. Deklarowała też, że zostaną one całkowicie zdemontowane, zgodnie z przyjętą technologią realizacji (k.45).

Nie jest sporne, iż ani Spółka ani żaden wykonujący na podstawie zawartych umów roboty budowalne podmiot, nie występował o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim obiektów czy urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (tj. kotew).

W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, iż to skarżąca Spółka była właścicielem obiektu budowlanego w ramach budowy którego zostały posadowione w pasie drogowym kotwy, okoliczność, iż to inny podmiot działający zgodnie z umową i projektem budowalnym sporządzonym na zlecenie Skarżącej, wykonał owe kotwy nie sprawia, iż nie Spółka nie mogła być obciążona karą za zajęcie pasa drogowego. W tym przypadku trafnie oceniło Kolegium, iż interes prawny Spółki uprawniał przypisanie jej statusu strony w postępowaniu w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego, zatem mogła ona zostać obciążona stosowną karą. Niewątpliwie Spółka miała realny i wymierny interes w zajęciu pasa drogowego oraz mogła wystąpić o uzyskanie stosownego zezwolenia w związku z realizacją prac.

Okoliczność, że jak wskazuje skarżąca Spółka w orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, że stroną postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, o jakim jest mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1-4 ustawy o drogach publicznych, może być również wykonawca robót budowlanych, któremu inwestor zlecił ich wykonanie, nie daje podstaw do zakwestionowania stanowiska organów administracji i stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z powyższej przyczyny. W powyższej ocenie nie można było pominąć, że skarżąca Spółka jako inwestor była w tym przypadku również właścicielem obiektu oraz nieruchomości, na której realizowano proces inwestycyjny z którym ściśle związane było posadowienie w pasie drogowym kotew. Co więcej ostatecznie ich likwidacja była następstwem decyzji Spółki i nastąpiła dopiero po zakończeniu odpowiedniego etapu procesu budowlanego. Przy czym, co należy podkreślić, kotwy były posadowione w gruncie i służyły podtrzymywaniu stateczności ściany szczelinowej na czas wykonywania wykopu także po zmianie generalnego wykonawcy.

W konsekwencji też zarzut oparty na art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie a organ administracji przedstawił prawidłowe stanowisko w powyższym zakresie i zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej na powyższej podstawie.

W ocenie Sądu nietrafne okazało się natomiast stanowisko Kolegium w zakresie umocowania Zastępcy Prezydenta Miasta K. do wydawania objętej wnioskiem decyzji jako wynikające z Zarządzenia Wewnętrznego nr 72/19 Prezydenta Miasta K. z dnia 24 lipca 2019 r. w sprawie upoważnienia Zastępcy Prezydenta Miasta K. ds. Gospodarczych.

Kolegium przyjęło, iż z treści powyższego Zarządzenia wynika, iż Zastępca Prezydenta E. P. była uprawniona do reprezentowania na zewnątrz Gminy Miasta- K., w tym w szczególności miała prawo do występowania w imieniu Gminy we wszelkich postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw w tych postępowaniach (§ 1 pkt 2 zarządzenia). Organ ocenił, że występowanie z upoważnienia organu wykonawczego gminy w postępowaniach administracyjnych, a do takich należy niewątpliwie postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, obejmuje cały tok tego postępowania, w tym podpisywanie wszelkich pism procesowych, a zatem i decyzji kończących to postępowanie. Nadto zdaniem organu administracji pojęcie "reprezentacja na zewnątrz" może dotyczyć reprezentacji gminy przez jej organ wykonawczy albo z jego upoważnienia, wobec osób trzecich, a więc i stron postępowań oraz decyzji administracyjnych prowadzonych i wydanych przez ten organ a zatem nie może być w badanej sprawie mowy o "rażącym naruszeniu art. 268a k.p.a.".

W zakresie powyższego stanowiska należało stwierdzić, iż zgodnie z przywołanym jako podstawa wydania Zarządzenia Wewnętrznego nr 72/19 art. 268a k.p.a., organ administracji publicznej może upoważniać, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem.

Dokonując oceny zakresu uprawnień wynikających z Zarządzenia Wewnętrznego Nr 72/19, w tym w szczególności czy w zakresie pojęć:

- "występowania w imieniu Gminy Miasto K. we wszelkich postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw w tych postępowaniach" (§ 1 pkt 4),

- "podpisywania wszystkich bieżących pism i dokumentów związanych z funkcjonowaniem Urzędu Miasta K." (§ 2 pkt 3)

mieści się wydawanie decyzji na podstawie ustawy o drogach publicznych, Kolegium nie dostrzegło jednak, iż w tym samym Zarządzeniu, Zastępca Prezydenta została upoważniona do "wydawania i podpisywania w imieniu Prezydenta Miasta K. postanowień dotyczących ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym oraz decyzji i postanowień w sprawie ulg podatkowych". Powyższe upoważnienie należy ocenić jako oparte na art. 143 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), zgodnie z którym, organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń.

Skoro stanowiące podstawę wydania Zarządzenia Wewnętrznego Nr 72/19 art. 268a k.p.a., jak i stanowiący jego odpowiednik art. 143 Ordynacji podatkowej, regulują możliwość "upoważnienia pracownika" do "załatwiania spraw w imieniu organy w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń", brak jest należytych podstaw do przyjmowania, iż skoro Zastępca Prezydenta została upoważniona wyraźnie jedynie do "wydawania i podpisywania w imieniu Prezydenta Miasta K. decyzji i postanowień dotyczących ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym oraz decyzji i postanowień w sprawie ulg podatkowych" w oparciu wskazane przez Kolegium ogólne zapisy Zarządzenia mogła również wydawać także inne decyzje i postanowienia, w tym w szczególności decyzje wydawane na podstawie ustawy o drogach publicznych.

Stąd przedstawiona przez Kolegium interpretacja przywołanych w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji ustającej karę za zajęcie pasa drogowego przepisów Zarządzenia Wewnętrznego Nr 72/19 jawi się jako nieprawidłowa natomiast, co do zasady trafne jest stanowisko skarżącej Spółki, iż w oparciu o powyższe Zarządzenie Zastępca Prezydenta Miasta K. nie miała umocowania do działania w imieniu Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wydawania rozstrzygnięć w sprawach nałożenia administracyjnych kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia.

W tym miejscu należy jednak dostrzec, iż Kolegium dokonując oceny zakresu upoważnienia Zastępcy Prezydenta Miasta K. skupiło na zapisach przywołanego powyżej Zarządzenia nr 72/19 natomiast pominęło całkowicie okoliczność, iż w odpowiedzi na pismo Prezesa Kolegium z 27 czerwca 2022 r., organ wydający kwestionowaną wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzję, w piśmie z 4 lipca 2022 r. [...] wskazywał, iż w okresie, w którym wydana została skarżona decyzja, poza Zarządzeniem Wewnętrznym Prezydenta Miasta nr 72/19 z dnia 24 lipca 2019 r., obowiązywało również Zarządzenie 142/19 z dnia 31 grudnia 2019 r. w sprawie upoważnienia Zastępcy Prezydenta ds. Gospodarczych. Do powyższego pisma dołączono przy tym kopię Zarządzenia Nr 142/19. Do takiego dowodu Kolegium orzekając w sprawie nie odniosło się jednak w żaden sposób. Nie poczyniło też żadnych ustaleń co do obowiązywania powyższego Zarządzenia oraz skutków braku jego przywołania w podstawie prawnej decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Stąd poczynione w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalenia jawią się jako niewystarczająco wnikliwe a powyższe uchybienie jako mogące mieć na wynik postępowania.

Sąd wskazuje, iż w prawidłowo prowadzonym postępowaniu organ winien był po pozyskaniu potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii Zarządzenia 142/19 i ustaleniu dat jego obowiązywania, zawiadomić stronę o uzupełnieniu postępowania dowodowego, a dalej po umożliwieniu stronie czynnego udziału w toku postępowania (art. 10 k.p.a.), winien był dokonać wnikliwej oceny, czy przy wydaniu kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta K. zaistniała kwalifikowana wada opisana art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Przy czym ocenie powinien podlegać nie tylko zakres wynikającego z Zarządzenia Nr 142/19 upoważnienia, ale i skutki braku przywołania powyższego aktu w podstawie prawnej kwestionowanej wnioskiem decyzji.

Wskazane wyżej uchybienia skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P .p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu, w tym w szczególności po poczynieniu opisanych wyżej ustaleń i umożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu, powinien przeanalizować wszystkie zgromadzone w sprawie dowody dotyczące zakresu upoważnienia Zastępcy Prezydenta Miasta K. do wydawania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności i na tej podstawie orzec czy nie zaistniała przesłanka stwierdzenia jej nieważności.