Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 510/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122 , art. 187 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Halina Chitrosz (spr.), Protokolant Referent stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 listopada 2007 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust.13, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia 21 sierpnia 2007r., określającej zobowiązanie w podatku w podatku od towarów i usług w wysokości 3.131,00 zł – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu wskazano, że w dniu 19 grudnia 2006 r., w Oddziale Celnym objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu według dokumentu SAD Nr [...]sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Volkswagen, rok produkcji 2001, numer nadwozia [...] oraz, że do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. rachunek zakupu z dnia 14 grudnia 2006 r. na kwotę 1.700,00 CHF, określającą wartość przedmiotowego pojazdu.

Decyzją nr [...] z dnia 21 grudnia 2006r., Naczelnik Urzędu Celnego określił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę 12.550,00 PLN oraz wysokość podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu.

W związku z wątpliwościami, co do unijnego preferencyjnego pochodzenia towaru według faktury z dnia 14 grudnia 2006r., Dyrektor Izby Celnej , działając w oparciu o postanowienia Protokołu Nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, pismem Nr [...] z dnia 16 lutego 2007r. przesłał kserokopię tej faktury do weryfikacji przez szwajcarskie władze celne, które pismem z dnia 4 maja 2007r. poinformowały, że przedmiotowy samochód pochodzi z kraju trzeciego, co oznacza, że świadectwo jego pochodzenia jest nieważne.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 26 lipca 2007 r., organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług, a w jego konsekwencji, decyzją nr [...] z dnia 21 sierpnia 2007r. określił zobowiązanie w tym podatku w wysokości 3.131,00 zł, wezwał skarżącego do zapłaty podatku w kwocie 284,00 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku obliczoną w decyzji nr [...] z dnia 21 grudnia 2006r. a kwotą podatku wynikającą z w/w decyzji wraz z odsetkami za zwłokę.

A. S. od powyższej decyzji złożył odwołanie, a wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, organowi I instancji zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, a mianowicie:

- art. 208 § 1 z powodu nie umorzenia postępowania wszczętego w dniu 27 lipca 2007r. pomimo, że w sprawie zapadło rozstrzygnięcie decyzją ostateczną wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu 21 grudnia 2006r.;

- art. 165 §1 i art. 165 §2, w sytuacji, gdy pomimo nie ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów w wyżej wskazanej sprawie postępowanie wszczęto w dniu 21 lipca 2007r. i wydano nową decyzję;

- art. 190 z powodu nie zebrania całości materiału dowodowego potrzebnego do wydania decyzji.

W jego rozpoznaniu, Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów, zaś zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego z zastrzeżeniem ust. 8 i 9, natomiast w myśl art. 33 ust. 1 tej ustawy - obowiązkiem importera jest obliczenie i wykazanie w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Zgłoszenie celne do procedury celnej jest formą deklaracji podatkowej, w której strona deklaruje kwotę podatku we właściwej wysokości.

Organ II instancji podał dalej, że decyzją Nr [...] z dnia 21 sierpnia 2007 r., Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, od której skarżący się odwołał, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.

Podkreślił dalej, że podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy oraz, o ile elementy takie nie zostały do niej włączone: prowizję, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, które zostały już poniesione albo będą poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju (art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o podatku od towarów i usług).

Skoro w przedmiotowej sprawie organy celne dokonały decyzją Nr [...] z dnia 21 sierpnia 2007r. ponownego określenia kwoty wynikającej z długu celnego, to – w jego ocenie – w myśl powołanych wyżej przepisów podatkowych organ podatkowy miał obowiązek określić należny podatek w prawidłowej wysokości.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej podniesione, w odwołaniu przez stronę, zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 165 § 1 i art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazał, że w niniejszej sprawie nie miały one zastosowania, ze względu na określenie podatków w decyzji nr [...] z dnia 21 grudnia 2006r. oraz dodał, że organ I instancji prawidłowo dokonał wznowienia postępowania w trybie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej.

Co do kwestii kraju pochodzenia pojazdu, Dyrektor Izby Celnej wypowiedział się w decyzji nr [...] wskazując, na fakt, iż okoliczność, że samochód został wyprodukowany w Meksyku nie wyklucza możliwości, że ma on unijne pochodzenie lub to pochodzenie nabył oraz dodał, że wznowienie postępowania nastąpiło po otrzymaniu wyników weryfikacji dowodu pochodzenia. Nową okolicznością w przedmiotowej sprawie było pismo szwajcarskiej administracji celnej informujące, że pojazd nie posiada unijnego pochodzenia oraz, że dowód jest nieważny.

Co do zarzutu naruszenia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej z powodu nie umorzenia postępowania wszczętego w dniu 27 lipca 2007r., pomimo, że w sprawie zapadło rozstrzygnięcie decyzją ostateczną wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu 21 grudnia 2006r., organ II instancji zauważył, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie było dotknięte wadą określoną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Po przeprowadzeniu postępowania organ wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową i orzeka w tym zakresie lub odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części (art. 245 Ordynacji podatkowej). Tym samym w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania wskazany przez skarżącego art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, a mając na uwadze, iż organ I instancji określił kwotę długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu, przez co uległa zmianie podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług, Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo zastosował art. 245 Ordynacji podatkowej - uchylając swoją decyzję nr [...] z dnia 21 grudnia 2006r. w części dotyczącej określenia kwoty podatku od towarów i usług i orzekając w tym zakresie.

Reasumując, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany i oceniony w sposób wyczerpujący, zaś organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody na podstawie, których podjął przedmiotowe rozstrzygnięcie.

Od decyzji Dyrektora Izby Celnej A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a wnosząc o jej:

1. uchylenie, ewentualnie:

2. stwierdzenie nieważności oraz,

3. zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu wraz z przytoczoną tamże argumentacją na ich poparcie.

W uzasadnieniu skargi, skarżący konsekwentnie twierdził, iż w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, w sytuacji, gdy została wydana decyzja ostateczna, dodając, iż okoliczność związana z krajem pochodzenia sprowadzonego przez niego samochodu / Meksyk / była znana organom podatkowym w czasie wydawania decyzji z dnia 21 grudnia 2006r.

Odnosząc się do Protokołu Nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (OJ L 300 z 31/12/1972 ze zm.) i zawartą definicją w art. 2 Tytule II wskazał, że za pochodzące ze Szwajcarii uważa się "produkty uzyskane w Szwajcarii zawierające materiały, które nie zostały tam uzyskanie, pod warunkiem, że materiały te zostały poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu" oraz zauważył, iż w zaskarżanej decyzji nie ma żadnych postanowień, co do przeprowadzenia dowodu na okoliczność, że zakupiony przez niego samochód marki Volkswagen [...], nr nadwozia: [...], rok produkcji 2001, pojemność silnika: 1781 cm3 nie został poddany obróbce lub przetworzeniu i w związku z tym spełnia warunki do uzyskania statusu produktu pochodzącego ze Szwajcarii. Nie bez znaczenia – w jego ocenie – pozostaje też powszechnie znany fakt, że przywóz samochodów Volkswagen [...] montowanych w Meksyku na terytorium Unii Europejskiej nie podlega cłu, ponieważ jest on montowany z części pochodzących z Niemiec.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - stwierdzić na wstępie należy, iż zgodnie z art. 134 ustawy ostatnio powołanej, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami / por. wyroki NSA z dnia: 2 sierpnia 2007r, I OSK 1816/06, LEX nr 360239; 13 kwietnia 2007r., II GSK 384/06 , LEX nr 322815; 2 listopada 2005r., I FSK 264/05, LEX nr 187951 /.

Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Jest ona dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W art. 122 Ordynacji podatkowej ustanowiono zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizacji tej zasady służy przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładający na organy obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozstrzygający sprawę.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Organ administracji natomiast, spełniając obowiązek wynikający z jej art. 54 § 2, wraz z odpowiedzią na skargę przekazuje sądowi akta sprawy, przez które należy rozumieć między innymi dokumenty stanowiące podstawę rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym. Obowiązki wynikające ze wskazanych wyżej przepisów obciążają zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy. Przepisy regulujące postępowanie podatkowe, w tym określające zasady ogólne tego postępowania mają zastosowanie w każdej fazie postępowania instancyjnego prowadzonego przez organy działające na podstawie Ordynacji podatkowej.

Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżących.

Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych, a szczególnie związanych z doręczaniem pism.

Sąd obowiązany jest zatem wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, a skoro sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem aktów administracyjnych i ocena ta dokonywana jest na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, to co do zasady ocena ta dokonywana być powinna na podstawie oryginalnych dokumentów, a nie ich światłokopii / por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2006 r., III SA/Wa 46/06, LEX nr 258501/.

Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż Sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji.

Odnosząc powyższe zasady do stanu niniejszej sprawy, Sąd podkreśla, że w aktach administracyjnych, począwszy od karty oznaczonej numerem 1 do karty 42 znajdują się jedynie kserokopie dokumentów, w dodatku nie poświadczone za zgodność z ich oryginałami, w tym orzeczeń: postanowień i decyzji, do których odwołały się organy I i II instancji w uzasadnieniach swoich decyzji, będących przedmiotem kontroli sądowej. Brak oryginałów dokumentów, które stanowiły podstawę orzekania w niniejszej sprawie, z przyczyn wskazanych wyżej uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. W aktach administracyjnych znajdują się jedynie oryginały: postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 26 lipca 2007r. / k - 43 /, postanowienia o wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego z dnia 7 sierpnia 2007r. / k - 45 /, decyzji organu I instancji z dnia 21 sierpnia 2007r. / k – 47-48 /, odwołanie strony z dnia 5 września 2007r. / k – 51-54 /, postanowienia o wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego z dnia 25 października 2007r. / k - 55 / i decyzji organu II instancji z dnia 26 listopada 2007r. / k – 57-59 /. Pozostałe dowody, jak już zaznaczono, dołączono w postaci kserokopii.

Organ odwoławczy, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy weźmie pod uwagę powyższe zastrzeżenia dotyczące sposobu przeprowadzenia postępowania i gromadzenia materiału dowodowego i przedstawiania go Sądowi wraz ze skargą oraz zadba, żeby je wyeliminować z postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 tej ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205§2 powołanej ustawy oraz w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz.U. Nr 163, poz. 1348 /.