Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1158/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę, zwrócono nadpłacony wpis
Powołane przepisy: article: art. 35a ust.1 pkt 7 lit. c i ust. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 100
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.)
article: par. 2 i par. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 96 poz 861
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu,  które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1158/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: Sędzia WSA Urszula Zięba (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Klimek, Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz, , Protokolant: Referent Marcin Mastej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r., sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 27 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie dofinansowania ze środków PFRON na rok 2023 I. skargę oddala, II. zarządza zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz skarżącej kwoty 400 złotych (słownie: czterysta) tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

W dniu 29 listopada 2022 r. B. Z. (prowadząca działalność gospodarczą – F. w Z.) złożyła wniosek o dofinansowanie na rok 2023 ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "PFRON") zaopatrzenia w specjalistyczny sprzęt rehabilitacyjny - Aparat [...] w kwocie 12 657,60 zł, co stanowi 80% ogólnej kwoty przedsięwzięcia.

Pismem z 20 marca 2023r., Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Zakopanem, działający z upoważnienia Starosty Powiatu Tatrzańskiego, poinformował Skarżącą o odmowie przyznania objętego wnioskiem dofinansowania z powodu niedoboru środków funduszu PFRON oraz rosnącej stale liczby osób niepełnosprawnych wymagających na co dzień zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.

Skarżąca po otrzymaniu powyższej informacji złożyła w organie wniosek o wydanie rozstrzygnięcia o odmowie przyznania jej wnioskowanego dofinasowania w formie decyzji administracyjnej na podstawie przepisów k.p.a.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Wicestarosta Tatrzański skierował do Strony pismo z 25 kwietnia 2023 r., w którym umieścił informację o sposobie rozpatrzenia wniosków o dofinansowanie ze środków PEFRON na zakup sprzętu rehabilitacyjnego i wyjaśnił, iż przedmiotowy wniosek nie wymaga rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Uzasadniając negatywne rozpatrzenie wniosku Skarżącej organ zwrócił uwagę na zapisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON (Dz.U. na 96, poz. 861 ze zm.) i zaznaczył, że urządzenie, o którego dofinansowanie zakupu ubiega się Wnioskodawczyni służy do wykonywania zabiegów, a nie stanowi sprzętu niezbędnego do prowadzenia zajęć rehabilitacyjnych mających za zadanie osiągnięcie przy aktywnym uczestnictwie osoby niepełnosprawnej możliwie najwyższego poziomu jej funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej. Organ ponownie podkreślił, że środki jakimi dysponuje są ograniczone, dlatego w pierwszej kolejności musi uwzględnić potrzeby osób niepełnosprawnych z Powiatu Tatrzańskiego, które wymagają min. comiesięcznego zaopatrzenia w środki pomocnicze będące artykułami pierwszej potrzeby.

Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia Starosty Tatrzańskiego oraz nakazania ponownego rozpoznania sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej o udzieleniu dofinansowania ze względu na spełnienie przesłanek ustawowych.

Decyzją z 27 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, uznając, że pismo z 25 kwietnia 2023 r. zawiera wszystkie elementy będące minimum dla przyjęcia, że jest to decyzja organu administracji państwowej utrzymało w mocy przedmiotową decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy zacytował art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c i ust.3, art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 100 ze zm., dalej "ustawa o rehabilitacji") oraz § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. nr 96, poz. 861 ze zm., dalej "rozporządzenie w sprawie zadań powiatu"). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, ze środków Funduszu mogą być finansowane w części lub w całości wymienione w tym przepisie rodzaje zadań, w tym min. zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Kolegium odwołało się także do zapisów uchwały nr XLIII/306/23 Rady Powiatu Tatrzańskiego z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie podziału środków PFRON na 2023 r. Podało także, że zasady realizacji zadania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny oraz przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym uregulowane zostały w załączniku nr 1 do Zarządzenia nr 3/2023 Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Zakopanem z dnia 10 marca 2023 r., w którym zdefiniowano, że ilekroć jest mowa o sprzęcie rehabilitacyjnym – oznacza to sprzęt niezbędny do prowadzenia zajęć rehabilitacyjnych mających za zadanie osiągnięcie przy aktywnym uczestnictwie osoby niepełnosprawnej możliwie najwyższego poziomu jej funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej. W Zarządzeniu tym znajduje się także zapis informujący o zawieszeniu realizacji zadania dotyczącego finansowania ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny m.in. osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Zawieszenie jest spowodowane niedoborem środków funduszu PFRON. Kolegium podkreśliło także, że decyzja wydawana w trybie art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy o rehabilitacji jest decyzją podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Odwołując się do powyższych przepisów, w szczególności § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zadań powiatu, Kolegium podało, że organ nie ma obowiązku ze środków PFRON dofinansowywać zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny osoby prowadzące działalność gospodarczą, tym bardziej jeżeli z tego funduszu nie otrzymał wystarczających środków na realizację tego zadania. Rozpoznając sprawę, SKO w Nowym Sączu uwzględniło definicję sprzętu rehabilitacyjnego przyjętą przez organ I instancji, wzięło pod uwagę aktywność niepełnosprawnego przy rehabilitacji z udziałem sprzętu rehabilitacyjnego jaki jest ujęty w spisie dofinansowania dla osób niepełnosprawnych jak i sprzętu, który temu dofinasowaniu nie podlega, i uznało, że niewątpliwie udział niepełnosprawnego w rehabilitacji za pomocą sprzętu wskazanego przez Odwołującą nie można zostać uznać za czynny. W związku z tym, mając na uwadze przytoczone przepisy prawa, jak i zawarte w ww. zarządzeniu zasady udzielania dofinasowania ze środków PFRON zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, jak i przedstawiony stan faktyczny, w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie udzielania wnioskowanego dofinasowania mieści się w granicach uznania administracyjnego.

W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na decyzję SKO w Nowym Sączu, zarzucono naruszenie art. 35a ust. 1 pkt 4 i 7 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 pkt 3, § 5 ust. 1 pkt 2 oraz § 13 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie zadań powiatu oraz uchwały nr XLIII/306/23 Rady Powiatu Tatrzańskiego z 9 marca 2023 r. oraz zarządzenia Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z 10 marca 2023 r. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i błędne przyjęcie, że:

a) wnioskowany do dofinansowania przez Skarżącą sprzęt, tj. aparat [...] nie jest sprzętem rehabilitacyjnym w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i tym samym nie może podlegać dofinansowaniu. Pełnomocnik Strony przyznał, że przepisy rzeczywiście nie zawierają definicji ustawowej sprzętu rehabilitacyjnego, jakiegokolwiek zamkniętego katalogu rodzaju tego sprzętu. Definicja słownikowa sprzętu rehabilitacyjnego została ujęta w następujący sposób: "sprzęt niezbędny do prowadzenia zajęć rehabilitacyjnych mających za zadanie osiągnięcie przy aktywnym uczestnictwie osoby niepełnosprawnej możliwie najwyższego poziomu jej funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej". Pełnomocnik Skarżącej zarzucił, że w powyższej definicji przytoczonej w decyzjach wydanych przez Starostwo Tatrzańskie oraz SKO w Nowym Sączu brakuje drugiego zdania definiującego sprzęt rehabilitacyjny, a mianowicie: "Jest to sprzęt służący do usprawniania zaburzonych funkcji organizmu lub wspomagający proces rehabilitacji". Wskazany przez Skarżącą we wniosku o dofinansowanie sprzętu dla instytucji sprzęt [...] jest jak najbardziej sprzętem, który w sposób bezpieczny, skuteczny oraz przy aktywnym uczestnictwie osoby niepełnosprawnej usprawnia zaburzone funkcje organizmu i istotnie wspomagającym cały proces rehabilitacyjny. Ponadto wskazana definicja koresponduje z definicją PFRON określającą sprzęt rehabilitacyjny jako: "to urządzenia i sprzęty niezbędne do rehabilitacji, nieobjęte ubezpieczeniem zdrowotnym Narodowego Funduszu Zdrowia". Wskazany do dofinansowanie przez Skarżącą sprzęt rehabilitacyjny nie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym NFZ. Skarżąca zwróciła także uwagę, że organ w razie wątpliwości co do uznania wnioskowanego do dofinansowania sprzętu, jako sprzętu rehabilitacyjnego powinien zlecić stosowną opinię biegłemu na podstawie art. 84 k.p.a.

b) istniały podstawy do zawieszenia przez Starostę Tatrzańskiego realizacji zadania określonego w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON - w sytuacji, gdy żaden przepis zarówno tego rozporządzenia, jak również ustawy o rehabilitacji zawodowej nie przewiduje możliwości zawieszenia wykonania tego zadania. W dodatku zdaniem Skarżącej przepisy zarówno ww. ustawy, jak i rozporządzenia są skonstruowane w taki sposób, że złożenie wniosku zgodnie z procedurą określona w §12 ww. rozporządzenia, zgodnie z którą wniosek ma być złożony do 30 listopada roku poprzedzającego realizację zadań, natomiast jego rozpatrzenie ma nastąpić w terminie 30 dni od złożenia kompletnego wniosku - właściwie wyklucza możliwość wystąpienia takiej sytuacji, że organ nie posiada środków na dofinansowanie. W związku z tym procedura administracyjna zakończona wydaniem decyzji winna zostać zakończona w roku złożenia wniosku, tj. jak w przypadku skarżącej 2022 - ze skutkiem w postaci realizacji dofinansowania w roku przyszłym, tj. 2023.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023r., poz. 1634 zwanej dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dodatkowo, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. W przeciwnym razie skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem rozstrzygnięci Sądu w niniejszej sprawie jest kwestia zbadania zasadności odmowy przyznania Skarżącej B. Z. dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na zakup specjalistycznego sprzętu rehabilitacyjnego – aparat [...], o które to dofinansowanie ubiegała się Skarżąca jako osoba prowadząca działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych.

Przypomnieć w tym kontekście na wstępie należy, że podstawę prawną udzielania przez samorząd powiatowy środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na zaspokojenie potrzeb osób niepełnosprawnych stanowią przepisy art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d i ust. 2 pkt 1 oraz art. 48 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023r. poz. 100 ze zm.).

Tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu na te cele reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. 2015 poz. 861 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Według § 5 tego rozporządzenia o przyznanie środków z Funduszu mogą się ubiegać osoby prowadzące działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją niepełnosprawnych. Według § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia przyznanie środków Funduszu osobie niepełnosprawnej na dofinansowanie zakupu sprzętu w ramach likwidacji barier w komunikowaniu następuje w drodze umowy.

Ta ostatnia okoliczność jednak nie przesądza o charakterze informacji o sposobie rozpoznania wniosku, o której mowa w § 12 ust. 3b rozporządzenia, jeżeli informacja ta dotyczy negatywnego rozpoznania wniosku. W ocenie Sądu, ze wskazanych regulacji wynika, że postępowanie mające na celu rozpoznanie wniosku o dofinansowanie ma doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia, które stanowi rozstrzygnięcie indywidualne, dotyczące praw jednostki. Skoro negatywne rozpatrzenie wniosku skutkuje brakiem możliwości zawarcia umowy, o której mowa w § 14 rozporządzenia i brakiem roszczenia w tym zakresie, to tym samym, wnioskodawca nie ma możliwości domagania się rozpoznania sprawy przed sądem powszechnym z uwagi na brak stosunku cywilnoprawnego, warunkującego powstanie sprawy cywilnej. Wobec konieczności zagwarantowania wnioskodawcy prawa do sądu, o którym stanowi w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i braku wskazania w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia formy jaką przybiera informacja z § 12 rozporządzenia, należy przyjąć, że informacja o negatywnym rozpoznaniu wniosku jest decyzją administracyjną ze wszelkimi tego konsekwencjami proceduralnymi, począwszy od możliwości wniesienia od niej odwołania do właściwego organu.

Potwierdzeniem powyższego zakwalifikowania negatywnej informacji wydanej na podstawie § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON jest także treść art. 66 ust 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który stanowi, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Przepis ten daje możliwość zastosowania w omawianych sprawach art. 104 § 1 k.p.a., według którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

Dodać należy, za stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz w literaturze przyjmuje się, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. W obecnych uwarunkowaniach ustrojowych funkcjonowania administracji publicznej domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją "prawa do procesu administracyjnego", wynikającego z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji).

Podkreślając w uzasadnieniu uchwały z dnia 24 maja 2012 r., że domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją przywołanej powyżej zasady prawa do procesu administracyjnego NSA podniósł, że nie dość, iż prawo do procesu ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy, to również, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego podkreśla, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. W szczególności regulacje prawne tych postępowań muszą zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gwarantować wszystkim stronom i uczestnikom postępowania prawo do wysłuchania, to jest prawo przedstawiania i obrony swoich racji, a jednocześnie umożliwiać sprawne rozpatrzenie sprawy w rozsądnym terminie. (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05).

Co istotne, pogląd co do charakteru aktu określonego jako informacja o negatywnym sposobie rozpatrzenia wniosku o przyznanie środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – jako decyzji administracyjnej – jest konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1846/14, postanowienie NSA z 16 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1615/17, wyrok NSA z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2835/17, wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 302/18 i 303/18, postanowienie NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt I GZ 385/19 wyrok NSA z 5 kwietnia 2014r. sygn. II GSK 1846/14 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższy kontekst normatywny przyjąć należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania przedmiotowego dofinansowania powinno nastąpić w formie decyzji, którą strona może kwestionować w drodze odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 68/18, wyrok WSA w Lublinie z 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 601/20 i powołane tam orzecznictwo)

Prawidłowo zatem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu rozpatrując sprawę z odwołania B. Z. - prowadzącej działalność gospodarczą- F., ul. [...],[...] Z. od informacji udzielonej w piśmie z dnia 25 kwietnia 2023r. znak Z.82.3.3.2023r Wicestarosty Tatrzańskiego - o sposobie rozpatrzenia jej wniosku o dofinansowanie z środków PEFRON na zakup sprzętu rehabilitacyjnego, stwierdziło, iż pismo to zawiera wszystkie elementy będące minimum dla przyjęcia, iż jest to decyzja organu administracji państwowej i należy rozpoznać złożone od niej odwołanie.

Rzeczą Sądu jest zatem rozstrzygnięcie czy decyzja SKO w Nowym Sączu wydana w postępowaniu odwoławczym o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji (zawarta w piśmie z 25 kwietnia 2023r.) jest zgodna z prawem.

Z uwagi na uznaniowy charakter decyzji w sprawie przyznania dofinansowania ze środków PFRON, kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności takiej decyzji administracyjnej sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał.

W pierwszej kolejności przywołać należy przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy.

Zgodnie z treścią art. 35a ust 1 pkt 7 lit. c, do zadań powiatu należy – między innymi – dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie do ust 4 przepisu - minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje zadań, o których mowa w ust. 1, które mogą być finansowane ze środków Funduszu, uwzględniając w szczególności wymagania, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także tryb postępowania i zasady ich dofinansowania ze środków Funduszu.

Powyższe określenie nastąpiło w treści Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (wyżej powołane) zawierającego w § 2 zapis, że ze środków PFRON mogą być finansowane w części lub w całości określone tam rodzaje zadań a wśród nich określone jest zadanie o zaopatrzeniu w sprzęt rehabilitacyjny.

Stosownie do dyspozycji § 5 ust 1 pkt 2 rozporządzenia – o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się – poza niepełnosprawnymi - jeden raz w roku - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku oraz udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu. Skarżąca była więc w tym kontekście osoba uprawnioną do złożenia wniosku o dofinansowanie.

Użycie w § 2 rozporządzenia słów "mogą być finansowane" oznacza, że dofinansowanie żądanego przez Skarżącą zadania nie jest obowiązkowe a organ jest zobligowany by racjonalnie wybrać, które z zadań wybierze do dofinansowania na dany rok, uwzględniając oczywiście ilość otrzymanych na ten cel środków. Racjonalnym zatem jest, iż organ powinien wybrać te najważniejsze z punktu widzenia osoby niepełnosprawnej, zadania zwłaszcza, że powszechnie znany jest niedostatek środków w stosunku do potrzeb takich osób.

W tym kontekście nie dziwi argumentacja organu wedle której przyznano priorytet w 2023r. zaopatrzeniu osób niepełnosprawnych w sprzęt rehabilitacyjny a zaniechano realizacji zadania o którym mowa w art. 5 ust 1 pkt 2 powoływanego rozporządzenia.

Na drugi plan schodzi przy tym spór między organem a stroną co do charakteru sprzętu rehabilitacyjnego o którego refundację skarżąca się ubiegała. Organ wywodził, że użycie aparatu [...] nie będzie odbywać się z czynnym udziałem osoby niepełnosprawnej co oznacza że nie spełnia on definicji sprzętu rehabilitacyjnego. Skarżąca natomiast argumentowała, iż masaż wykonywany za pomocą wnioskowanego przez nią sprzętu, wiąże się z aktywnym udziałem niepełnosprawnego poddawanego rehabilitacji bowiem powinien on "informować o swoich odczuciach, doznaniach, aktywnie się rozluźniać czy wykonywać odpowiednie sekwencje ruchowe, np. zaciskania ręki w pięść i rozluźnianie ścisku w celu zwiększenia efektywności zabiegu".

Prawdą jest, iż ustawodawca nie przewidział definicji "sprzętu rehabilitacyjnego"jak i nigdzie nie wskazał jaki rodzaju u sprzęt może lub nie może podlegać dofinansowywaniu a zatem organ powinien – w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego – zdecydować o stosowanych kryteriach oceny uwzględniając uzasadnione i priorytetowe potrzeby osób niepełnosprawnych. W ocenie Sądu, powinien kierować się dobrem tych osób i realizować ich najważniejsze potrzeby. Biorąc pod uwagę szczupłość środków przeznaczonych na omawiane cele – zdaniem Sądu – absurdalnym byłoby wydatkowanie tych środków na opinię biegłego, której żądała Skarżąca do zbadania walorów sprzętu, który chciała zakupić do swego gabinetu.

Organy orzekając w sprawie nie naruszyły granic swobodnego uznania a postępowanie przeprowadziły w wystarczającym zakresie, wyjaśniając dokładnie stronie motywy swego rozstrzygnięcia.

Nie stwierdzając by zaskarżona decyzja – jak również decyzja wydana w I instancji – były sprzeczne z przepisami obowiązującego prawa, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.