Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 318/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 7, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c,
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi S. z siedzibą w W. na decyzję Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego z siedzibą w Łodzi z dnia 1 lutego 2023 roku nr 1/2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego z siedzibą w Łodzi na rzecz strony skarżącej – S. z siedzibą w W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał


UZASADNIENIE

Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego w Łodzi decyzją z dnia 1 lutego 2023 r., nr 1/2023, znak: ZRP.070.99.2022, na podstawie art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 06.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako: u.d.i.p." oraz art. 104 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia S. o udostępnienie informacji publicznej poprzez "przesłanie w formacie możliwym do przetwarzania maszynowego odpowiedzi na pytania 24 i 25 wraz z metryczką lub po prostu całej bazy z odpowiedziami na ankietę" odmówił udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Stowarzyszenie S. w dniu 5 grudnia 2022 r. zwróciło się do Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego drogą e-mail z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie udostępnienia "w formacie możliwym do przetwarzania maszynowego na pytania 24 i 25 wraz z metryczką lub po prostu całej bazy z odpowiedziami na ankietę". W ocenie organu informacja publiczna w zakresie żądanym wymaga przetworzenia, a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej obejmuje uprawnienie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W związku z powyższym skarżący pismem z dnia 19 grudnia 2022 r. został wezwany do uzupełnienia braków złożonego wniosku poprzez wykazanie, że udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania decyzji odmownej.

Organ stwierdził, że aby mówić o informacji publicznej przetworzonej uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników może być traktowana jako informacja przetworzona.

W niniejszej sprawie odpowiedzi na ankietę udzieliło prawie 2000 jednostek samorządu terytorialnego. Ankieta została przygotowana w formie elektronicznego formularza, zaś udzielane odpowiedzi były automatycznie kodowane i transferowane do bazy. W celu udostępnienia odpowiedzi na ankiety należałoby przeprowadzić proces ich odkodowania. Wskazać przy tym należy, że wyniki zebranych ankiet w postaci opracowanego raportu, zostały, na uprzednio złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej przekazane Stowarzyszeniu S.

Dodatkowo, aby udostępnić odpowiedzi na ankiety należy zanonimizować metryczki odpowiedzi w zakresie imion i nazwisk osób wypełniających ankiety. W związku z powyższym należałoby przeprowadzić analizę metryczki każdej ankiety celem ustalenia, czy osoba ją wypełniająca to osoba pełniąca funkcję publiczną, czy też pracownik danej jednostki nie pełniący funkcji publicznej do którego ma zastosowanie art. 5 ust.2 u.d.i.p.

Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego jest jednostką zatrudniającą kilkanaście osób i każdy z pracowników ma do wykonania określone zadania, związane z realizacją zadań statutowych jednostki. Przeprowadzenie zaś wskazanych powyżej procesów wymaga podjęcia dodatkowych działań organizacyjnych i środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego i utrudnią wykonywanie statutowych zadań.

Zdaniem organu wskazany przez stronę skarżącą cel uzyskania informacji nie spełnia przesłanki, że jej pozyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z treści pisma wynika, że zamierza on wykorzystać przetworzone informacje do realizacji własnych celów. W ocenie Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego Wnioskodawca nie wykazał, że po uzyskaniu przez niego wnioskowanej informacji przetworzonej wykorzysta ją dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosło Stowarzyszenie S., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie Skarżącemu wnioskowanych przez niego danych i dokumentów w postaci odpowiedzi na pytania 24 i 25 wraz z metryczką lub całej bazy z odpowiedziami na ankietę w sprawie prowadzonych przez samorządy mediów/informatorów;

2. art. 5 ust. 1 oraz 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich błędne zastosowanie i odmowę udostępnienia informacji publicznej w zakresie wnioskowanym przez skarżącego, pomimo że w sprawie nie zachodziła okoliczność ograniczająca prawo do informacji publicznej w postaci prawa do prywatności osoby fizycznej;

3. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu informacji publicznej w żądanym zakresie, tj. w postaci odpowiedzi na pytania 24 i 25 wraz z metryczką lub całej bazy z odpowiedziami na ankietę w sprawie prowadzonych przez samorządy mediów/informatorów, pomimo istnienia podstaw do ich udostępnienia;

4. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że informacje wnioskowane przez skarżącego stanowią informację przetworzoną a skarżący powinien wykazać szczególnie istotny interes publiczny dla jej pozyskania, podczas gdy wnioskowana informacja nie spełnia kryteriów uznania jej za przetworzoną.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, że wnioskiem dnia 21 stycznia 2021 r. S. wystąpiła do Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego o przesłanie: 1. treści ankiety wysłanej do samorządów w sprawie prowadzonych przez nie mediów/informatorów itp., 2. listy samorządów, do których skierowano ww. ankietę. Pismem z dnia 3 lutego 2021 r. Instytut przesłał skarżącemu wnioskowane informacje. Kolejnymi wnioskami Stowarzyszenie zwróciło się m.in. o udostępnienie raportu z zebranych przez Instytut danych, a wnioskiem z dnia 4 grudnia 2022 r. o przekazanie odpowiedzi udzielonych przez samorządy na pytania nr 24 i 25 ankiety. W odpowiedzi na wezwanie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, Stowarzyszenie wyjaśniło, że pracuje nad zidentyfikowaniem tzw. "pustyni medialnych" i poszukuje danych, które pomogą z większą pewnością zidentyfikować takie miejsca, w których brak prasy niezależnej od samorządu. Skarżący wskazał na konkretne działania jakie w tym przedmiocie podjął od 2018 r. oraz cel do jakiego te dane mają służyć. Ponadto podkreślił rolę niezależnych mediów w demokratycznym państwie prawa. Dodatkowo Stowarzyszenie wskazało, że jeśli z jakiegoś powodu przekazanie przez Instytut odpowiedzi tylko na dwa wskazane pytania wymagałoby jednak nakładu środków i zaangażowania pracowników, organ może przekazać całą bazę odpowiedzi udzielonych przez samorządy. Wówczas skarżący samodzielnie wyodrębni odpowiedzi na wskazane powyżej numery pytań.

Skarżący wyjaśnił ponownie, że złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej m.in. poprzez przekazanie odpowiedzi na pytania 24 i 25 ankiety przekazanej samorządom do wypełnienia w przedmiocie prowadzonych przez nie mediów/informatorów wraz z metryczką lub o udostępnienie całej bazy z odpowiedziami. Skarżący wskazał, że u.d.i.p. nie definiuje bowiem ani pojęcia informacji przetworzonej, ani szczególnej istotności dla interesu publicznego. Z tego względu szczególne znaczenie ma ocena tych pojęć w orzecznictwie sądowym, ale dokonana z perspektywy danej konkretnej sprawy. Należy mieć bowiem na uwadze, że zbyt pochopne uznanie informacji publicznej za przetworzoną może prowadzić do niedopuszczalnego ograniczenia prawa do uzyskania informacji publicznej. Instytut pokazując efekty swojej działalności jaką były przeprowadzone badania w sprawie prowadzonych przez samorządy mediów/informatorów posługuje się raportem sporządzonym przez dr inż. A.G. W raporcie tym poddano analizie udzielone przez samorządy odpowiedzi. Skarżący więc nie rozumie, dlaczego obecnie nie można wyodrębnić, przeprowadzić procesu odkodowania odpowiedzi na dwa pytania ankiety, skoro już taki proces był rzekomo przeprowadzony i dlaczego proces ten miałby być tak czasochłonny, skoro organ powinien już takimi "odkodowanymi" danymi dysponować, jeśli sporządził na ich podstawie wnioski w postaci raportu z badań.

Niezasadne jest uznanie, że przekazanie odpowiedzi na dwa pytania ankiety przekazane za pomocą systemu informatycznego mogłoby wymagać szczególnie czasochłonnych i skomplikowanych operacji. Sam fakt ewentualnego czasochłonnego wydobywania wnioskowanych informacji, czy ich anonimizacji nie decyduje o przetworzeniu informacji. Ponadto skarżący wskazał, że jeśli wyodrębnienie wnioskowanych danych miałoby być rzeczywiście tak czasochłonne i wymagałoby zaangażowania wielu osób, chciałby pozyskać odpowiedzi na wszystkie pytania i wówczas samodzielnie dokona wyodrębnienia interesujących go odpowiedzi. Dla organu taka forma również nie była odpowiednia, albowiem bazy odpowiedzi skarżącemu nie udostępnił. Gdyby każdą konieczność odszukania, anonimizacji dokumentów traktować jako przetworzenie informacji, prawo do informacji publicznej przestałoby być powszechne, a tym samym nie czyniłoby zadość postanowieniom Konstytucji RP.

Wnioskowane informacje nie są danymi wymagającymi pogłębionej analizy, stworzenia autorskiego zestawienia, opinii. Takie dane są już w posiadaniu organu. Wyodrębnienie takich informacji do przekazania, czy ewentualna anonimizacja danych chronionych nie wymaga szczególnego intelektualnego wysiłku. Nie jest to więc informacja jakościowo nowa. Mając na względzie powyższe jak i wskazaną przez Stowarzyszenie okoliczność, że organ powinien był odkodować już udzielone przez samorządy odpowiedzi, skoro posługuje się sporządzonym na ich podstawie raportem, należy uznać, że Instytut bezpodstawnie ogranicza prawo skarżącego do informacji publicznej.

W konsekwencji uznania przez organ informacji wnioskowanej za przetworzoną, dokonał on również oceny istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego i uznał, że Stowarzyszenie zamierza wykorzystać wnioskowane informacje do realizacji własnych celów. Jakkolwiek skarżący twierdzi, że żądane informacje nie mają charakteru przetworzonych, to dodatkowo wskazuje, że jest organizacją, która zajmuje się zwiększeniem przejrzystości sfery publicznej, przede wszystkim dbając o prawo do informacji. Niektóre z działań Stowarzyszenia miały przełomowe znaczenie dla prawa do informacji publicznej. Jako podmiot działający już od wielu lat, Stowarzyszenie może popularyzować wprowadzanie zmian prawnych, opracowywać i publikować rekomendacje, standardy, czy prowadzić działalność edukacyjną, a także składać wnioski i petycje. Jak wynika z przykładowych działań skarżącego, jest on podmiotem, który realnie wykorzystuje udostępnione mu informacje dla dobra publicznego. Jedynie przeciwna ocena mogłaby oznaczać, że zasadne byłoby rozważenie odmówienia udostępnienia informacji. W odniesieniu do skarżącego taka przesłanka nie występuje. Stowarzyszenie prowadzi działalność edukacyjną, zajmuje się bezpłatnym poradnictwem prawnym i podejmuje działania na rzecz wprowadzenia realnych zmian w zakresie prawa do informacji, które stają się wielokrotnie przedmiotem zainteresowania mediów. Działania Stowarzyszenia służą więc szerszej grupie osób i celowi jakim jest naprawa istniejących struktur. Dane, o które Skarżący wnioskował pomogłyby zidentyfikować miejsca, w których brak jest prasy niezależnej od samorządu, a tematyką prasy zależnej od władzy Stowarzyszenie zajmuje się już od 2018 r.

Stowarzyszenie dostrzega rolę niezależnych mediów w kształtowaniu demokratycznego państwa prawa i dlatego chce wspólnie z innymi podmiotami starać się o zmianę obowiązujących przepisów, aby wzmocnić media niezależne. W tym celu Stowarzyszeniu pomocne miały być dane, którymi Instytut dysponuje po przeprowadzonych przez siebie wśród samorządów badaniach. Znacząco przyczyniłyby się więc one do wsparcia działań prowadzonych przez Stowarzyszenie. Jest to zagadnienie tym bardziej doniosłe, że badania Instytutu są finansowane ze środków publicznych. Wydaje się więc, że brak udostępnienia skarżącemu wyników odpowiedzi na dwa pytania ankiety w sytuacji, gdy mogłyby one istotnie pomóc w uzyskaniu odpowiedzi na pytania badawcze stawiane przez Stowarzyszenie jest tym bardziej nieuzasadnione. Istotnym jest również fakt, że poprzez uzyskanie wnioskowanych danych pochodzących z odpowiedzi samorządów, możliwa jest jakakolwiek kontrolna prawidłowości wniosków wysuniętych na ich podstawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.

Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest decyzja Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego w Łodzi z 1 lutego 2023 r., nr 1/2023, znak: ZRP.070.99.2022 którą na mocy art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p."), odmówiono udzielenia skarżącemu stowarzyszeniu informacji publicznej.

Pomimo powołania w decyzji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. istota sporu sprowadza się do tego, czy żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną (jak twierdzi organ), czy też informacją prostą (jak twierdzi skarżący). W razie przyjęcia, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, konieczne staje się rozstrzygnięcie drugiej kwestii, a mianowicie czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (czego wnioskodawca nie uczynił jak twierdzi organ). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast w przypadku informacji przetworzonej możemy w zasadzie mieć do czynienia z dwoma odmiennymi sytuacjami. Pierwsza z nich ma miejsce wtedy, gdy informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Druga sytuacja ma miejsce wówczas, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu obowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie rzeczy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Potrzebę przetworzenia informacji nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może również polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (na konieczność analizowania pojęcia informacji przetworzonej w kontekście obu powyższych sytuacji wskazał WSA Krakowie w wyroku z dnia 17 marca 2017 r., II SA/Kr 1612/16, CBOSA).

W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że informacja publiczna przetworzona jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (zob. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369; a także wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14 - dostępne w CBOSA).

Powszechnie podzielany jest pogląd, że takie czynności organu, jak selekcja dokumentów i protokołów, ich analiza pod względem treści, czy anonimizacja, są zwykłymi czynnościami, które nie mają wpływu i nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów, jako informacji przetworzonej. W wyniku stosowania takich czynności organu nie powstaje bowiem żadna nowa informacja. Także czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej (np. anonimizacja), nie mogą w zasadzie zwalniać zobowiązanego podmiotu z tego obowiązku, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej, przewidzianego w art. 3 u.d.i.p., przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z art. 5 tej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., VIII SA/ Wa 1072/11, LEX nr 1107765). Z przetworzeniem informacji nie można też zrównać samego faktu wyszukania w rejestrach, ewidencjach, czy innego rodzaju zestawieniach, informacji określonych we wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2012 r., II SA/Gd 149/12).

Mając powyższe na uwadze, choć udostępnienie żądanej informacji może polegać na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, to jednak nie w każdym wypadku będzie wiązało się to z tak dużym nakładem organizacyjnym i czasochłonnością, by uznać, że wymaga ona przetworzenia.

Wobec tego ustalenie charakteru wnioskowanej informacji – prostej czy przetworzonej wymaga uwzględnienia okoliczności danego przypadku i ich oceny przez pryzmat zakresu i rodzaju czynności koniecznych do przygotowania informacji o treści i zakresie żądanym przez wnioskodawcę (tak np. wyrok NSA z dnia 17 września 2020r., I OSK 396/20).

Ustawodawca wprowadza dwojakiego rodzaju przesłanki uzasadniające ograniczenie prawa do informacji publicznej. Jedną z nich jest konieczność ochrony porządku publicznego (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP), przez co należy rozumieć zapewnienie organom władzy publicznej prawidłowego funkcjonowania, w celu wykonywania ich ustawowych kompetencji.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że kwalifikacja informacji objętych wnioskiem podpisanego elektronicznie i wysłanego w dniu z dnia 4 grudnia 2022 r. skarżącego stowarzyszenia jako informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie jest w świetle okoliczności przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadna. Skarżący domagał się jasno sprecyzowanych informacji w postaci kopii odpowiedzi udzielonych przez samorządy na pytania nr 24 i 25 ankiety z metryczkami bądź przekazania elektronicznie całej bazy z odpowiedziami gdyby okazało się zbyt czasochłonne dla organu przekazanie jedynie odpowiedzi na pytania nr 24 i 25 ankiety. Udzielenie odpowiedzi wbrew stanowisku organu nie wymagało znacznego nakładu środków organizacyjnych. Jak wynika z akt sprawy ankieta została sporządzona w formie elektronicznej. Baza danych która powstała w wyniku wypełnienia ankiety przez samorządy została przekazana podmiotowi zewnętrznemu, który to jednoosobowo odkodował bazę danych i na jej podstawie sporządził "Raport z badania diagnostycznego poświęconego lokalnej prasie samorządowej". Co więcej w treści tego raportu są zawarte pojedyncze pytania z ankiety jaki i odpowiedzi na nie. Ponadto należy zauważyć, że elektroniczne bazy danych co do zasady powstają po to by móc je przetwarzać komputerowo co ma odciążać pracowników od wykonywania pracy ręcznie.

W ocenie Sądu, zespół czynności i czas, który organ musiałby poświęcić na anonimizację żądanych przez skarżące stowarzyszenie metryczek przed ich udostępnieniem skarżącemu stowarzyszeniu, jak i udostepnienie odpowiedzi na pytania nr 24 i 25 ankiety nie uprawniał organu do zakwalifikowania tych informacji jako informacji przetworzonej. Bezpodstawne było w tej sytuacji zobowiązywanie skarżącego towarzyszenia do wykazania interesu publicznego. Niemniej zdaniem Sądu skarżący w odpowiedzi na pismo Narodowego Instytut Samorządu Terytorialnego z 19.12.2022 r., w piśmie z dnia 27.12.2022 r. podjęło próbę wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Organ jednak nie obalił w żaden sposób argumentów skarżącego. Organy powinny odnieść się do argumentów skarżącego stowarzyszenia a nie lakoniczne, stwierdzić jedynie, że nie wykazał on interesu publicznego.

W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie została wykazana wyprowadzona z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przesłanka odmowy udostępnienia informacji publicznej, wobec czego zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem – w każdym razie prawem procesowym, tj. art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji zbędne stało się rozważanie drugiej potencjalnie istotnej kwestii – tego, czy uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Sąd zgadza się także ze skarżącym stowarzyszeniem, że organ błędnie zastosował art. 5 ust. 1 oraz 5 ust. 2 u.d.i.p. gdyż w sprawie nie zachodziła okoliczność ograniczająca prawo do informacji publicznej w postaci prawa do prywatności osoby fizycznej. Elektroniczne metryczki powinny zostać zanonimizowane automatycznie. W przedmiotowej sprawie nawet ręczne wymazanie metryczek nie powinno zająć więcej niż 1 dzień roboczy.

Odnosząc się do wniosku o odrzucenie skargi z powodu braku złożenia przez skarżące stowarzyszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Sąd zauważa, że art. 17 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a daje swobodę wyboru skarżącemu czy skorzysta on z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy czy też złoży od razu skargę do WSA. Należy tu zauważyć, że w przedmiotowej sprawie pojęcie organu jest interpretowane szeroko dla tego też Sąd nie przychylił się do wniosku organu o odrzucenie skargi.

W prowadzonym ponownie postępowaniu w sprawie organ obowiązany będzie przy dokonywaniu weryfikacji charakteru żądanych informacji uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku. W razie podejmowania rozstrzygnięcia odmownego uwarunkowanego także innymi okolicznościami niż okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – organ obowiązany będzie je wskazać w ramach podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku

is