Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3012/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Paweł Miładowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As.sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich i przyznania uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] i [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 20 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ A.Łasakrzewska


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...].02.2001 r. Nr [...] działając na podstawie art.1 ust.2 pkt 4 i art.4 ust.1 pkt 1 lit.b ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tj. Dz. U. z 1997 r. nr 143, poz.950 ze zm. ) odmówił J.L. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie koncentracyjnym na Majdanku od stycznia do kwietnia 1943.

W uzasadnieniu podnoszono , że ubiegający się o uprawnienie nie wykazał swego pobytu w obozie, a zawnioskowany świadek posiadający co prawda uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Armii Krajowej jak sam podawał nie był więźniem obozu i nie mógł być wiarygodnym dowodem tym więcej , że o pobycie w obozie J.L. nie wspomniał kiedy składał deklarację członkowską byłemu ZBOWiDowi.

Jednocześnie na skutek wszczętego wcześniej postępowania weryfikacyjnego również decyzją z dnia [...].02.2001 r. ( nr [...]) Kierownik Urzędu działając m.in. na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawił J.L. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w P. decyzją z [...] marca 1976 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...] października 1949 r. do [...].12.1952 r.".

Według ustaleń Kierownika Urzędu wyłączną podstawą przyznanych mu uprawnień kombatanckich było uczestniczenie w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej , a taki stan rzeczy prowadzi po myśli przywołanego wyżej przepisu do pozbawienia uprawnień kombatanckich. J.L. nie wykazał przy tym by nabył lub zachował uprawnienia z innych tytułów w szczególności art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.L. wskazał, że pobyt w obozie potwierdzają świadkowie E.P., C.S., J.S., W.B. podobnie jak i jego walkę podczas służby wojskowej z oddziałami UPA.

Rozpoznając wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżonymi decyzjami utrzymał w mocy wcześniejsze decyzje własne o pozbawieniu uprawnień kombatanckich i odmówił przyznania uprawnień kombatanckich ograniczając się do przywołanych argumentów. Odnosząc się do załączonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oświadczeń świadków to według Kierownika Urzędu oświadczenia te nie są wiarygodne bo E.P. nie brał udziału w walkach z UPA, a uprawnienia kombatanckie posiada z tytułu pobytu w obozie przejściowym. C.S. walczył wprawdzie z UPA lecz w ramach służby w innej jednostce KBW ( 3 płk ).

W skardze do Sądu Administracyjnego J.L. podkreślił, że w czasie okupacji brał udział w ruchu oporu co mogą potwierdzić świadkowie W.B. i i J.S.. Nie brał udziału w utrwalaniu władzy ludowej. Żołnierze 10 Pułku KBW, w którym służył walczyli wspólnie z 3 Brygadą KBW na terenie woj. Rzeszowskiego z oddziałami UPA.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wnosił o jej oddalenie.

Skargę wniesiono jeszcze przed wydaniem ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Po pierwsze wbrew wymogom postępowania administracyjnego z obrazą art.7 i 77 § 1 kpa Kierownik Urzędu nie wyjaśnił przebiegu służby skarżącego. Już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.04.2000 r. wskazywano, że nie jest wystarczającym dowodem pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z [...].08.1995 r. wraz z załącznikami.

Mimo wskazań sądu organ orzekający w tej sprawie przebiegu służby skarżącego nie wyjaśnił , a w każdym bądź razie kwestii tej nie omówił w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji naruszając przy tym normy wynikające z hipotezy art.107 § 3 kpa. Także w obu zaskarżonych decyzjach organ administracji publicznej nie odnosi się do twierdzeń skarżącego co do jego działalności konspiracyjnej podczas okupacji hitlerowskiej.

O kolportażu ulotek niezależnie od twierdzeń skarżącego napomina oświadczenie świadka J.S. i W.B. Obydwoje twierdzili też, że skarżący był więźniem obozu koncentracyjnego. Przekroczeniem swobodnej oceny dowodów jest założenie organu o braku wiarygodności tych zeznań jedynie na tej podstawie, że świadkowie ci nie byli więźniami tego obozu.

Zważyć przy tym należy, iż skarżący złożył wyciąg z kwestionariusza dla członków i wstępujących do PPR , gdzie już w lutym 1947 r. wskazywał na przynależność do AK i, że był więźniem Majdanka.

Te same dane przytoczył w kwestionariuszu przystąpienia do PZPR z [...] stycznia 1949 r.

W tych okolicznościach ocena wiarygodności oświadczeń skarżącego i załączonych do akt oświadczeń świadków oraz dokumentów winno być poprzedzone wnikliwą ich analizą, a wyciągnięte stąd wnioski winny być szczegółowe i stosowne do wymogów art.107 § 3 kpa uzasadnione.

Zbytecznie też organ orzekający przyjął, że zachodzi potrzeba prowadzenia równolegle dwóch postępowań o pozbawieniu uprawnień i jednocześnie obok o nabyciu uprawnień na podstawie tytułu przewidzianego w ustawie.

Generalnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że Kierownik Urzędu zobowiązany jest wyjaśnić w toku postępowania weryfikacyjnego , czy istnieją inne niż "utrwalenie władzy ludowej", a zarazem ustawowe podstawy do nabycia bądź zachowania uprawnień kombatanckich.

Wynika to wprost z redakcji przyjętego jako podstawę orzekania w tej sprawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach.

Reasumując ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Urzędu winien rozważyć cały zebrany w sprawie materiał dowodowy ( w tym i orzeczenie skarżącego, które również z przymiotu dowodu korzysta ), wskazując szczegółowo jakim dowodom i dlaczego wiarygodności odmawia, odnosząc się do wszystkich stawianych przez ubiegającego się okoliczności, a swoje stanowisko wyczerpująco zgodnie z dyrektywą art.107 § 3 kpa uzasadnić.

Dotychczasowe postępowania przeprowadzono z uchybieniem przepisów procedury i prawa materialnego w stopniu powodującym zgodnie z art. 145 § 1 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji i je poprzedzających oraz orzeczenie o kosztach postępowania jak w sentencji.

/-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ A.Łaskarzewska

JFS