Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 407/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego (dotyczy okresu zasiłkowego 2022/2023) I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy


UZASADNIENIE

J. G. (dalej: strona, skarżąca) w dniu 24 sierpnia 2023 r. złożyła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wskazała, że wniosek o świadczenie wychowawcze z dokumentacją w sprawie został przekazany do Wojewody w celu przeprowadzenia postępowania w sprawie unijnych przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Pomimo ponagleń sprawa nie została załatwiona, a skarżąca uzyskała informację, że wniosek czeka na rozpatrzenie i nie chciano udzielić jej informacji o terminie załatwienia sprawy wskazując, że żaden termin nie obowiązuje. Argumentowała, że z powodu opieszałości Wojewody przez cały okres są wstrzymane świadczenia wychowawcze z L., przez co dziecko skarżącej jest pozbawione środków, z których ma prawo korzystać. Wniosła o stwierdzenie bezczynności Wojewody oraz o stwierdzenie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o zobowiązanie organu do dokonania w określonym terminie niezbędnych czynności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarżąca w dniu 26 kwietnia 2022 r, w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – J. G. (dalej: dziecko) - na okres zasiłkowy 2022/2023. Informacją z 3 maja 2022 r. ZUS powiadomił skarżąca o przyznaniu świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. i tym samym, postępowanie w sprawie zostało zakończone. W związku jednak z tym, że ojciec dziecka – T. G. - jest zatrudniony na terenie W., w dniu 19 stycznia 2023 r. ww. wniosek skarżącej - na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 810 ze zm.; dalej: u.p.p.w.d. ) został przekazany Wojewodzie w celu ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewoda podkreślił, że według oświadczenia skarżącej, wnioski o świadczenie rodzinne na dziecko zostały złożone także w L. W dniu 4 lipca 2023 r. właściwa instytucja zagraniczna przesłała za pomocą systemu EESSI druk F001 - wniosek o ustalenie właściwości, w którego punkcie 4.1 zwróciła się o wskazanie, czy na dziecko w okresie od lipca 2022 r. do czerwca 2023 r. jest wypłacane w Polsce świadczenie rodzinne, a jeżeli nie jest wypłacane, to z jakiej przyczyny. W odpowiedzi na powyższe przesłano w dniu 29 sierpnia 2023 r. druk F002, którym poinformowano, że Polska jest krajem pierwszym do wypłaty świadczenia wychowawczego oraz wskazano wysokość świadczeń przyznanych na dziecko zgodnie z polskim ustawodawstwem. Wojewoda wskazał dalej, że pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r. powiadomił ZUS, że w sprawie o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z wniosku skarżącej (okres zasiłkowy 2022/2023) przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Poinformował jednocześnie, że pierwszeństwo zastosowania ma ustawodawstwo polskie ze względu na aktywność zawodową rodzica dziecka w Polsce.

Powołując się na treść art. 10 ust. 1 u.p.p.w.d. Wojewoda argumentował, że na gruncie obowiązującego prawa nie rozpatruje wniosków o przyznanie świadczenia wychowawczego, realizuje natomiast zadania wynikające z unijnych przepisów w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dotyczy to przede wszystkim wymiany informacji na temat sytuacji zawodowej członków rodziny oraz wypłaconych przez stronę polską świadczeń. Wedle organu, nie sposób uznać, że z winy polskiej strony skarżąca nie otrzymuje świadczeń [...], gdyż wobec złożenia przez skarżącą także wniosku o świadczenie zagraniczne strona [...] dysponowała właściwym wnioskiem i miała możliwość rozpatrzenia go, Strona [...] natomiast wniosek o ustalenie właściwości (F001) przekazała stronie polskiej w dniu 4 lipca 2023 r. Wojewoda Dolnośląski przekazał natomiast wszystkie informacje, o które wnioskowała instytucja zagraniczna. Nie sposób więc uznać, że działanie Wojewody miało znamiona rażącej bezczynności. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącej w zakresie zobowiązania organu do dokonania w określonym terminie niezbędnej czynności, Wojewoda argumentował, że wobec załatwienia spraw, wniosek skarżącej w tym zakresie jest bezprzedmiotowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżąca w ramach postępowania o przyznanie świadczenia wychowawczego prowadzonego przez ZUS domaga się stwierdzenia bezczynności w przekazaniu przez Wojewodę informacji w trybie art. 16 u.p.p.w.d., od której zależy wynik tego postępowania oraz prawo skarżącej do świadczeń o podobnym charakterze (jak świadczenie wychowawcze) w innym kraju członkowskim UE. Wojewoda jest bowiem jedynym organem właściwym w kraju do ustalenia czy i w jakim okresie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz właściwego do wyznaczenia ustawodawstwa mającego pierwszeństwo zgodnie z przepisami o koordynacji zabezpieczenia społecznego.

Rozstrzygnięcia więc wymaga, czy skarżącej służy prawo skargi na bezczynność organu, który nie jest bezpośrednio związany wnioskiem skarżącej, nie łączy więc organu ze skarżącą bezpośredni stosunek administracyjnoprawny.

Jak wynika bowiem z przebiegu postępowania w sprawie, skarżąca w dniu 26 kwietnia 2022 r. złożyła do ZUS wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Z wniosku tego wynika, że świadczenie o podobnych charakterze przysługuje dziecku w L., w którym ojciec dziecka pobiera świadczenia (renta) oraz że w tym państwie złożony został wniosek o zagraniczne świadczenie rodzinne. Wniosek ten został przekazany przez ZUS w dniu 19 stycznia 2023 r. Wojewodzie w trybie art. 16 u.p.p.w.d. – tj. jako organowi właściwemu w kraju do ustalenia czy i w jakim okresie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz właściwego do wyznaczenia ustawodawstwa mającego pierwszeństwo zgodnie z przepisami o koordynacji zabezpieczenia społecznego. Informację o ustaleniach w tym zakresie Wojewoda przekazał ZUS w dniu 29 sierpnia 2023 r.

Wyjaśnienia wymaga, że z dniem 3 listopada 2021 r. wszedł w życie przepis art. 16 u.p.p.w.d. zmieniony art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1981). Przepis ten reguluje postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zgodnie z art. 16 u.p.p.w.d. w sprawach, w których mają albo mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego do osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby albo dziecka, Zakład Ubezpieczeń Społecznych i wojewoda wymieniają się informacjami niezbędnymi do realizacji tych przepisów, w szczególności danymi określonymi w art. 13 ust. 3 i 3a oraz informacjami dotyczącymi rozstrzygnięcia w sprawie (ust. 1 ). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 10 (ust. 2 ). Po ustaleniu, że w sprawie mają lub mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje wojewodzie informacje w zakresie wskazanym w ust. 1. Przekazanie informacji wojewodzie nie wstrzymuje załatwienia sprawy zgodnie z art. 10 (ust. 3). Wojewoda wykonuje obowiązki instytucji właściwej przewidziane w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, z wyjątkiem obowiązków, o których mowa w ust. 2 (ust. 4). Wojewoda, na podstawie informacji pozyskanych w wyniku zastosowania ust. 1 i 4, a także informacji znanych mu z urzędu oraz uzyskanych bezpośrednio od osób, o których mowa w ust. 1, ustala, czy i w jakim okresie w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także wyznacza ustawodawstwo mające pierwszeństwo zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 5). Wojewoda niezwłocznie przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacje o ustaleniach, o których mowa w ust. 5 (ust. 6). Informacje przekazane przez wojewodę, zgodnie z ust. 6, stanowią dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia wychowawczego, jeżeli mają wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego lub jego wysokość (ust. 7). W przypadku gdy wojewoda otrzymał, zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazany przez instytucję właściwą w innym państwie określonym w art. 11 ust. 1, wojewoda wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o świadczenie wychowawcze przez złożenie wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sposób określony w art. 13 ust. 5. Przepisy art. 19 ust. 1 stosuje się odpowiednio (ust. 8). W przypadku, o którym mowa w ust. 8, przepisy ust. 2-5 stosuje się odpowiednio (ust. 9).

Wskutek ww. nowelizacji u.p.p.w.d. doszło zatem do zmiany procedury przyznawania świadczenia wychowawczego. Obecnie (tj. od okresu świadczeniowego rozpoczynającego się od 1 czerwca 2022 r.) organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o świadczenie wychowawcze jest ZUS także w przypadku, gdy w sprawie mają lub mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – po uzyskaniu informacji od Wojewody jako instytucji właściwej w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L nr 166, str. 1; dalej: rozporządzenie nr 883/2004). Wojewoda natomiast nadal jest instytucją właściwą, ale nie wydaje decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego jak w poprzednim stanie prawnym, lecz informuje o ww. ustaleniach ZUS na jego wniosek, a ustaleniami tymi ZUS jest związany przy wydawaniu decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego. Informacja w trybie art. 16 ust. 5 u.p.p.w.d. jest zatem elementem postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego i nie ma charakteru zagadnienia wstępnego.

Zasadniczo więc przedłużające się postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego obciąża ZUS jako organ zobowiązany do załatwienia wniosku o świadczenie wychowawcze.

Wskazana konstrukcja postępowania w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego, w którym mają lub mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie wyklucza jednak skargi na bezczynność Wojewody, mimo że stosunek administracyjnoprawny istnieje formalnie pomiędzy stroną postępowania a ZUS.

Z uzasadnienia projektu nowelizacji (druk sejmowy IX.1530) wynika bowiem, że poprzez wprowadzenie modelu mieszanego, tj.: ZUS przyznaje świadczenie wychowawcze podlegające koordynacji, prowadzi postępowania krajowe i wypłaca świadczenia, natomiast wojewoda prowadzi postępowanie międzynarodowe w zakresie świadczenia wychowawczego z instytucjami zagranicznymi oraz w zakresie pozyskiwania świadczeń przysługujących klientowi z innych państw Unii Europejskiej, zostanie osiągnięte istotne usprawnienie obecnego postępowania w sprawach świadczenia wychowawczego dla rodzin osób migrujących, przez:

- składanie wniosku o świadczenie wychowawcze podlegające koordynacji wyłącznie w formie elektronicznej,

- znaczące skrócenie oczekiwania przez tę grupę klientów na przyznanie świadczenia wychowawczego,

- dalsze utrzymanie jednego organu (wojewody), który realizowałby w Polsce zadania instytucji właściwej w rozumieniu przepisów rozporządzeń unijnych w zakresie wszystkich świadczeń rodzinnych, w tym obsługiwałby wymianę danych z instytucjami zagranicznymi w ramach dedykowanego systemu EESSI w zakresie całości świadczeń rodzinnych; nie zburzy to więc unijnego systemu instytucjonalnego współpracy oraz unijnego systemu rozliczeń międzynarodowych realizowanych na podstawie rozporządzenia nr 883/2004,

- częściowe zautomatyzowanie procesu przyznawania świadczenia wychowawczego podlegającego koordynacji unijnej,

- ustalenie optymalnych zasad współpracy między ZUS i wojewodami w zakresie pozyskiwania informacji niezbędnych dla celów prowadzenia postępowania międzynarodowego na gruncie przepisów rozporządzeń unijnych.

Mając na uwadze status Wojewody w postępowaniu o świadczenie wychowawcze z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – instytucja właściwa, organ rozstrzygający o stosowaniu ww. przepisów, ich zakresie i pierwszeństwie ustawodawstwa zgodnie z tymi przepisami – oraz wagę i skutek prawny ustaleń Wojewody w ramach tej unijnej kompetencji (tj. nadanej przepisami również unijnymi) nie tylko w postępowaniu krajowym, ale także w postępowaniu międzynarodowym dotyczącym takich świadczeń, konieczne jest podkreślenie, że tylko sprawne działanie Wojewody realizuje zasadę lojalności i zasadę skuteczności prawa UE, w tym przypadku - przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z motywu 12 rozporządzenia nr 883/2004 wynika, że w świetle zasady proporcjonalności należy zadbać o to, by zasada uwzględniania okoliczności lub wydarzeń nie prowadziła do obiektywnie nieuzasadnionych rezultatów ani do kumulacji świadczeń tego samego rodzaju za ten sam okres. Z kolei zgodnie z motywem 35 - w celu uniknięcia nieusprawiedliwionej kumulacji świadczeń istnieje potrzeba określenia zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa właściwego Państwa Członkowskiego i ustawodawstwa Państwa Członkowskiego, w którym mają miejsce zamieszkania członkowie rodziny.

Świadczenie wychowawcze mieści się w pojęciu świadczenia rodzinnego, o którym mowa w art. 1 lit. z) rozporządzenia nr 883/2004. Z art. 10 rozporządzenia nr 883/2004 wynika zakaz kumulacji świadczeń. Art. 68 tego rozporządzenia ustanawia zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń. W ust. 3 tego przepisu prawodawca unijny wskazał, że:

Jeżeli, zgodnie z przepisami art. 67, w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, złożony zostaje wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa wynikającego z przepisów ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, to:

a) instytucja ta niezwłocznie przekazuje taki wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, informuje zainteresowanego i, bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących tymczasowego przyznawania świadczeń, zapewnia, jeżeli to konieczne, dodatek dyferencyjny wspomniany w ust. 2;

b) instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a dzień, w którym wniosek taki został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo.

Zgodnie z art. 76 rozporządzenia nr 883/2004 do celów wykonania niniejszego rozporządzenia, władze i instytucje Państw Członkowskich mogą porozumiewać się między sobą bezpośrednio, jak i z osobami zainteresowanymi lub z ich pełnomocnikami – ust. 3. Instytucje i osoby objęte niniejszym rozporządzeniem zobowiązane są do wzajemnego przekazywania informacji oraz do współpracy w celu zapewnienia prawidłowego wprowadzenia w życie niniejszego rozporządzenia. Instytucje, zgodnie z zasadą dobrego zarządzania, odpowiadają na wszystkie zapytania w rozsądnym terminie i w związku z tym udzielają zainteresowanym wszelkich informacji wymaganych do wykonania praw nadanych im na mocy niniejszego rozporządzenia (ust. 4 zdanie pierwsze i drugie).

Zgodnie natomiast z art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L poz. 204, str. 1; dalej: rozporządzenie wykonawcze nr 987/2009) do celów rozporządzenia wykonawczego wymiana danych między władzami i instytucjami państw członkowskich a osobami objętymi rozporządzeniem podstawowym oparta jest na zasadach usługi publicznej, skuteczności, aktywnej pomocy, szybkiego dostarczania i dostępności, w tym także dostępności drogą elektroniczną, zwłaszcza dla osób niepełnosprawnych i osób starszych (ust. 1). Instytucje niezwłocznie dostarczają lub wymieniają między sobą wszystkie dane niezbędne dla ustanowienia i określenia praw i obowiązków osób, do których ma zastosowanie rozporządzenie podstawowe. Przekazywanie tych danych między państwami członkowskimi odbywa się bezpośrednio pomiędzy samymi instytucjami lub za pośrednictwem instytucji łącznikowych (ust. 2). Na podstawie art. 60 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego nr 987/2009 jeżeli instytucja, w której złożono wniosek, uzna, że zastosowanie ma jej ustawodawstwo, jednak nie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia podstawowego, niezwłocznie podejmuje tymczasową decyzję w sprawie zasad pierwszeństwa, które mają być stosowane, oraz przekazuje wniosek do instytucji innego państwa członkowskiego zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, oraz informuje o tym również wnioskodawcę. Instytucja ta zajmuje stanowisko w sprawie decyzji tymczasowej w terminie dwóch miesięcy. Jeżeli instytucja, której przekazano wniosek, nie zajmie stanowiska w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku, zastosowanie ma tymczasowa decyzja, o której mowa powyżej, a instytucja ta wypłaca świadczenia przewidziane w obowiązującym ją ustawodawstwie i informuje instytucję, w której złożono wniosek o kwocie wypłaconych świadczeń.

Wynika z tego, że Wojewoda jako instytucja właściwa w rozumieniu ww. rozporządzenia ma obowiązek działania niezwłocznego i – choć prawo krajowe nie nałożyło na niego obowiązku rozpatrzenia wniosku o świadczenie wychowawcze w sytuacji zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – ma obowiązek udzielania wszelkich informacji w rozsądnym terminie wymaganych do wykonania praw nadanych rozporządzeniem nr 883/2004. Oznacza to, że skarżącej jako zainteresowanej służy prawo domagania się od Wojewody realizacji obowiązków w terminie, ponieważ dochowanie przez Wojewodę zasad skuteczności, aktywnej pomocy, szybkiego dostarczania i dostępności może mieć wpływ na jej prawa w innym państwie członkowskim UE.

W tym stanie rzeczy, skarga na bezczynność Wojewody jest dopuszczalna a Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że jest także uzasadniona.

Z art. 16 ust. 6 wynika termin, w jakim Wojewoda ma obowiązek przekazać ZUS informację o ustaleniach związanych z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego i termin ten – niezwłocznie – jest ściśle skorelowany z terminem wynikającym z art. 76 rozporządzenia nr 883/2004.

Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że terminu tego Wojewoda nie dochował, co skutkowało wnioskiem o wymianę informacji w sprawie (na podstawie art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 11, art. 58, art. 59, art. 60 ust. 2, 3 i 5, art. 72, art. 73 i art. 74 rozporządzenia wykonawczego nr 987/2009) w dniu 4 lipca 2023 r. instytucji właściwej z L., do wypłacającej świadczenie wychowawcze w sprawie. Wojewoda otrzymał od ZUS wniosek skarżącej wraz z dokumentacją w dniu 19 stycznia 2023 r., a informację o ustaleniach przekazał w dniu 28 sierpnia 2023 r., tj. po wniesieniu skargi na bezczynność (24 sierpnia 2023 r.).

Okres prowadzenia ustaleń przez Wojewodę – 7 miesięcy – nie może być uznany za spełniający kryterium niezwłocznego przekazania informacji, o której mowa w art. 16 ust. 5 u.p.p.w.d. w zw. z art. 76 rozporządzenia nr 883/2004. Przy czym akta Wojewody nie odzwierciedlają żadnych czynności zmierzających do ww. ustaleń, które przekazane zostały ZUS w dniu 28 sierpnia 2023 r., a instytucji [...] – 29 sierpnia 2023 r.

Bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, że skarżąca uzyskała informację z dnia 3 maja 2022 r. o przyznaniu świadczenia wychowawczego, ponieważ jest to informacja generowana automatycznie zgodnie z krajową procedurą weryfikacji wniosków o świadczenia wychowawcze. Ze względu na zbieg świadczeń o podobnym charakterze (w Polsce i w L.) dopiero ustalenie, które ustawodawstwo ma zastosowanie w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, realizuję zasadę zakazu kumulacji świadczeń z rozporządzenia nr 883/2004 i zapewnia skuteczne prawo do świadczenia wychowawczego.

Wobec tego Sąd w na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł (pkt I sentencji wyroku), że Wojewoda dopuścił się bezczynności, ponieważ na dzień skargi nie przekazał informacji o ustaleniach dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia. Bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa, ponieważ brak jest w aktach sprawy uzasadnienia dla zwłoki organu oraz uzasadnienia takiego sam organ również nie przedstawił.

Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy wobec znajdującej się w aktach administracyjnych informacji Wojewody z dnia 28 sierpnia 2023 r.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.