Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 668/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26c § 1 lub art. 26d § 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art 141 § 4.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Po 529/19 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr 3001-IEE.711.117.2019 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu na rzecz J. G. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 25 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Po 529/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." uchylił zaskarżone przez J. G. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 30 kwietnia 2019 r. w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

Od tego wyroku organ wywiódł skargę kasacyjną, opierając ją na obu podstawach. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczyły art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, pomimo że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a postępowanie egzekucyjne nie było dotknięte wadami wskazanymi w uzasadnieniu wyroku, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprecyzyjne i niedostateczne wskazania w uzasadnieniu wyroku, które przepisy organ naruszył, ograniczając się do podania przepisów ogólnych postępowania, tj. art. 6 i 8 k.p.a. ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.", a także na przepisy mające wejść w życie w dniu 20 lutego 2021 r. na mocy ustawy zmieniającej u.p.e.a., naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprecyzyjne wskazanie w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku, bo Sąd pierwszej instancji wskazał jedynie ogólnikowo, że organ egzekucyjny niezgodnie z przepisami wystawił 4 lipca 2017 r. niektóre tytuły wykonawcze w stosunku do należności, co do których wystawił już tytuły wykonawcze 10 stycznia 2012 r. Zdaniem organu nie sposób ustosunkować się szczegółowo do tej argumentacji, poza tym 10 stycznia 2012 r, organ nie wystawił żadnych tytułów wykonawczych.

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego odnosiły się po pierwsze do art. 59 § 2 w związku z art. 61 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, ze po uprzednim stwierdzeniu majątku lub źródła dochodu nie można wystawić nowego tytułu wykonawczego i na jego podstawie wszcząć postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych, co do których wcześniej postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., podczas gdy wykładnia gramatyczna przepisu art. 61 u.p.e.a. nie pozostawia – zdaniem organu – wątpliwości, że wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a., gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. W opinii organu termin "ponowna egzekucja" oznacza, że postępowanie toczy się od stadium początkowego, wydania upomnienia, doręczenia organowi nowego tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. Po drugie, zarzucono naruszenie art. 26c § 1 oraz art. 26d § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że mają one zastosowanie w sprawie oraz, że organ naruszył te przepisy wydając nowe tytuły egzekucyjne po umorzeniu postępowania, podczas gdy przepisy te dotyczą wydania przez wierzyciela dalszego tytułu wykonawczego, bądź ponownego wydania tytułu wykonawczego w przypadku jego utraty, które to sytuacje w sprawie nie wystąpiły.

Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona, dlatego że Sąd pierwszej instancji przeprowadził sądową kontrolę administracji nie popełniając zarzucanych przez organ uchybień.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że organ nie podważył przyjętych za podstawę wyrokowania faktów tej sprawy, to jest że zdublowano czynność wystawienia tytułów wykonawczych. Wprawdzie podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. zawarł twierdzenie kontestujące to ustalenie, ale – po pierwsze kwestionowana przez organ okoliczność faktyczna wynika wprost z treści zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji postanowienia (tiret czwarte na s. 3), a po drugie – za pomocą tak skonstruowanego zarzutu nie można skutecznie obalić stanowiska Sądu w sferze faktów sprawy. Istotnie, pierwotnie wystawione tytuły, jak wskazano w postanowieniu organu noszą datę 12 stycznia 2012 r. nie zaś – jak celnie wytknął w skardze kasacyjnej organ – 10 stycznia 2012 r., ale ta, znajdująca się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omyłka nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. Motywy te zawierają wszystkie obligatoryjne elementy, sporządzono je klarownie. Wywód o ponownym wystawieniu tytułów jest zrozumiały i nie nasuwa wątpliwości co do stwierdzonego naruszenia prawa. Nie można zgodzić się z tezą skargi kasacyjnej o braku potrzebnej w tym zakresie precyzji. Przeciwnie, występowanie dostrzeżonego przez Sąd pierwszej instancji naruszenia wynika z treści postanowienia organu, w którym wymieniono datę i numery pierwotnie sporządzonych tytułów. Trudno zatem bronić stanowiska o braku możliwości identyfikacji pokrywających tytułów. Jeżeli zaś chodzi o zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a., to pozostają one nietrafne, dlatego że nie towarzyszyło im wskazanie tych przepisów postępowania, które – w ocenie organu – niezasadnie Sąd pierwszej instancji uznał za naruszone.

Wbrew twierdzeniu organu, wydanie ponownego tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne, chyba że zachodzą (niewystępujące w tej sprawie) przesłanki, o których mowa w art. 26c § 1 lub art. 26d § 1 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie przypisał organowi naruszenia tych przepisów, lecz przywołał je dla wyjaśnienia przypadków, w których ustawodawca dozwala na wystawienie innego niż pierwotny tytułu wykonawczego.

W postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje zasada jednego tytułu wykonawczego i pogląd ten nie jest kwestionowany (zob. wyrok NSA z 8 czerwca 2021 r., III FSK 3545/21, LEX nr 3214248 i podane tam orzecznictwo). Dlatego stwierdzenie wystawienia tytułu powtórnie zasadnie doprowadziło do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 59 § 2 p.p.s.a. ani art. 61 u.p.e.a. Po pierwsze – stanowisko organu względem dopuszczalności ponowienia wystawienia tytułu wykonawczego jest błędne, a po drugie – przepisy ten regulują podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz ponownego wszczęcia egzekucji; ich treść nie potwierdza stawianej przez organ tezy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.