Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3260/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 414, art.545 ust. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 332/20 w sprawie ze skargi Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie na rzecz Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie (powoływanego dalej również jako: "organ", "organ odwoławczy" "DRZGWWP") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (powoływanego dalej również jako: "Sąd I instancji", "WSA") z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 332/20, którym, po rozpoznaniu skargi Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie (powoływanego dalej również jako "strona skarżąca", "wnioskodawca", "PZDW"), uchylono decyzję ww. organu z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. (powoływanego dalej również jako: "organ I instancji", "Dyrektor Zarządu Zlewni PGW WP w P.") z dnia [...] grudnia 2019r., nr [...] (pkt I wyroku) oraz zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku).

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. PZDW zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP w P. o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z powierzchni drogowej do rowu przydrożnego w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn.: "Budowa chodników i zatok w ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] P.-D.- B.-D. na odcinku P.-B. w km 3+275 - 37+984", udzielonego decyzją Starosty P. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019r., nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni PGW WP w P. odmówił wnioskodawcy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że wniosek został złożony z zachowaniem przewidzianego w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm. – powoływanej dalej jako ustawa Prawo wodne z 2017 r.") terminu, dołączono do niego wymagane przepisami oświadczenie o aktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, jednak dołączony operat wodnoprawny nie spełniał wymogów z art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Organ I instancji wskazał, że powyższy przepis w sposób znaczący rozszerzył niezbędną zawartość operatu w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2017r., poz. 1121 ze zm.) – powoływanej dalej również jako "ustawa Prawo wodne z 2001 r." Jednocześnie stwierdził, że oświadczenie o aktualności danych zawartych w treści operatu wodnoprawnego nie jest wystarczające.

Od powyższej decyzji PZDW wniósł odwołanie zarzucając jej naruszenie:

- art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez uznanie, że przepis ten dotyczy wyłącznie pozwoleń wodnoprawnych wydanych po dniu 1 stycznia 2018 r.;

- art. 414 ust. 2-4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez uznanie, że z uwagi na istotną zmianę przepisów prawa materialnego dotyczącą treści operatu wodnoprawnego dołączony operat wodnoprawny z 2009 r. nie może być podstawą do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodno prawnego;

- art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) – powoływanej dalej jako "K.p.a." poprzez przyjęcie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym z 2009r. są nieaktualne, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek ustaleń świadczących o braku aktualności lub nieprawidłowości w sposobie korzystania z urządzeń wodnych.

Zdaniem strony skarżącej organ nie wykazał, że naruszone zostały ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-6 ustawy Prawo wodne z 2017r., przy czym stwierdzenie organu I instancji, że dokumenty określone przez ustawodawcę w art. 396 ust. 1 pkt 1-6 tej ustawy podlegają aktualizacji co 6 lat, nie mogło być podstawą uznania, że operat wodnoprawny nie zachował aktualności.

PZDW podkreślił, że należy rozróżnić kwestię zmiany warunków świadczenia usługi wodnej od zmiany przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. W art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. jest mowa o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, a nie o jego formie - niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów. Tymczasem organ I instancji nie stwierdził braku aktualności jakichkolwiek informacji, a strona skarżąca wyraźnie wskazała, że żadne okoliczności nie uległy zmianie. Według strony skarżącej o ile organ nie jest związany oświadczeniem wnioskodawcy o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, to jednak dopiero, gdy postępowanie wyjaśniające wykaże, że nastąpiły zmiany w sposobie odprowadzania wód, można mówić o przesłankach do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, co w sprawie nie zostało stwierdzone.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 14 ust. 4 i art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. DRZGWWP utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powołując się na art. 414 ust. 2-8 ustawy Prawo wodne z 2017 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wymaga udowodnienia m.in., że dołączony do wniosku operat sporządzony pod rządami poprzednio obwiązującej ustawy spełnia wymogi obowiązujące na tle ustawy aktualnej oraz, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. W tym drugim przypadku koniecznym jest wykazanie w toku postępowania, że wskazany w przedłużanym pozwoleniu wodnoprawnym sposób korzystania z wód nie narusza ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 ustawy Prawo wodne z 2017r. oraz spełnia wymagania, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 tej ustawy. Z tych względów należało dokonać oceny czy wody opadowe i roztopowe odprowadzane do rowu przydrożnego ze zlewni opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia dla JCWP (jednolite części wód powierzchniowych) i JCWPd (jednolite części wód podziemnych) przedstawione w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentach z zakresu ochrony środowiska, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, decyzjach o warunkach zabudowy i decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ odwoławczy podkreślił, że opisany w pozwoleniu wodnoprawnym sposób korzystania z wód nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Ubiegający się o takie pozwolenia podmiot powinien posługiwać się operatem wodnoprawnym zawierającym komplet informacji i danych wskazanych w treści obowiązujących przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. Operat powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r., zaś norma zawarta w art. 414 ust. 3 tej ustawy umożliwia posługiwanie się tym dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Przy czym, jak wyjaśnił, chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, ale również o uwarunkowania zewnętrzne znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Dokumenty te podlegają aktualizacji, np. plany gospodarowania wodami dorzeczy aktualizowane są przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Rzeszowie co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Przemawia za tym fakt, że zarówno plany gospodarowania wodami, jak i warunki korzystania z wód regionu wodnego, stanowią obszerne dokumenty, których aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych zawartych w sporządzonym, na podstawie uprzedniej wersji dokumentu, operacie wodnoprawnym. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Nie jest ono natomiast wystarczające w przypadku, gdy operat, sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r., jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. W takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego, zawierającego dane umożliwiające weryfikację wniosku w kontekście treści dokumentów oraz wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Analogiczne postępowanie jest wymagane w przypadku, gdy dane zawarte w operacie stracą aktualność, nawet jeśli dokument ten spełnia wymagania określone w art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017r.

Organ odwoławczy stwierdził, że dołączony do wniosku operat wodnoprawny, opracowany w 2009 r., nie spełnia wszystkich wymagań wyznaczonych obecnie przepisem art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Brak jest w nim ustaleń, o których mowa w art. 396 tej ustawy, w związku z czym nie można na jego podstawie dokonać oceny, czy udzielone pozwolenie nie będzie naruszać wytycznych zawartych w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 ustawy Prawo wodne z 2017 r.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył PZDW, wnioskując o uchylenie jej oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 8 w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z 414 pkt. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. polegające na braku skierowania wezwania do uzupełnienia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnopranego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 tej ustawy, w sytuacji uznania, że operat jest niekompletny i pozbawienie w ten sposób strony skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie uzupełnienia ewentualnych braków i wyjaśnienia wątpliwości organów co do braku aktualności informacji zawartych w operacie;

b) art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, w szczególności uznania za nieaktualne informacji zawartych w operacie wodnoprawnym oraz braku wyjaśnienia przez organ sposobu zakwalifikowania korzystania z wód jako szczególnego korzystania z wód, czy usług wodnych, niewykazanie, że wody opadowe i roztopowe odprowadzone do wód powierzchniowych i do ziemi ze zlewni opisane w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) i jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) przedstawione w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentach z zakresu ochrony środowiska, i w konsekwencji przyjęcie, że opisany w pozwoleniu sposób korzystania z wód narusza wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków;

c) art. 138 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu I instancji, w sytuacji braku podstaw do odmowy przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego;

d) art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu I Instancji, bez zbadania prawidłowości merytorycznej oceny decyzji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj.:

a) naruszenie art. 414 ust. 2-4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez uznanie, że z uwagi na istotną zmianę przepisów prawa materialnego dotyczącą treści operatu wodnoprawnego, operat wodnoprawny sporządzony pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne nie może być podstawą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodno prawnego;

b) art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez niezastosowanie się do jego treści, z której wynika, że do wniosku dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność bez obowiązku spełnienia przez ten operat wymagań z art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r.;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 332/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu (pkt I wyroku) i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku).

Sąd I instancji stwierdził, że wymagania stawiane wnioskodawcy przez organ nie mają podstaw w obowiązujących przepisach. Zauważył, że z art. 545 ust. 7 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wynika, iż pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. zachowały moc po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy. Ustawodawca nie nałożył na stronę, która legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym żadnych obowiązków mających na celu dostosowanie tamtych decyzji do aktualnego reżimu prawnego. Stosownie zaś do ustawy Prawo wodne z 2001 r. pozwolenia wodnoprawne mogły być wydawane nawet na okres 20 lat. W tym kontekście Sąd I instancji podzielił dominujący w orzecznictwie pogląd, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. Sąd I instancji stwierdził, że treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez beneficjenta pozwolenia.

WSA zaznaczył, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód, itp., a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie aktualnie powinien spełniać operat wodnoprawny. Podkreślił, że z żadnego z przepisów mających zastosowanie w sprawie o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. nie wynika, że to strona składając wniosek musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy. Sąd I instancji przypomniał, że z art. 14 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wynika, że również w takiej sprawie znajdują zastosowanie przepisy K.p.a. Zgodnie zaś z art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (na który pozwolenie było wydane). Sąd I instancji stwierdził, że zestawienie przepisów art. 414 ust. 3 – 7 ustawy Prawo wodne z 2017 r. nie pozostawia wątpliwości jakie obowiązki ustawodawca nałożył na wnioskodawcę i że to organ jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to czy pozwolenie może zostać przedłużone. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek złożenia w odpowiednim terminie wniosku bez braków formalnych i kompletnego w aspekcie wymogów opisanych w art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Owa "kompletność" musi być odnoszona wyłącznie do powyższego. Z woli ustawodawcy w aktualnym stanie prawnym to organ musi zbadać czy dane, o których wyżej była mowa zawarte w operacie, w oparciu o który było wydane pozwolenia wodnoprawne są aktualne i czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Te obowiązki organu wynikają z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

WSA zgodził się ze stroną skarżącą, że przepis art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. dotyczy nieaktualności informacji zawartych w przedłożonym operacie a nie o jego formie czy wymaganej przez aktualnie obowiązujące przepisy (art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r.) zawartości. Uzupełnienie przez organ danych czy informacji, które aktualnie są wymagane, dokonanie niezbędnych w tym zakresie ustaleń powinno nastąpić w toku postępowania administracyjnego. W powyższym zakresie, zdaniem Sądu I instancji, nie może być mowy o "niekompletności wniosku", na którą wskazuje art. 414 ust. 4 w zw. z ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r.

W ocenie WSA nie ulega wątpliwości, że zbadanie okoliczności przewidzianych w art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r., a więc czy informacje zawarte w operacie, o którym mowa w ust. 3 (a więc tym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne) oraz tych wymienionych w art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. (a więc i tych o których mowa w art. 396 ust. 1 -7 oraz 396 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo wodne z 2017 r.) obciąża organ. Żaden przepis nie przerzuca na stronę ubiegającą się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego obowiązku wykazania tych okoliczności. Gdyby wolą ustawodawcy było dostosowanie wcześniej wydanych pozwoleń wodnoprawnych (tych, których okres ważności jeszcze nie upłynął, ale też i tych, które podlegają przedłużeniu) do wymogów wynikających z nowych przepisów, to wyraźnie postanowiłby powyższe w stosownym przepisie nowej ustawy. A tak nie uczyniono. Brak takiego przepisu powoduje, że stanowisko organów w kontrolowanej sprawie nie może zostać zaakceptowane bo nie ma oparcia w obowiązującym porządku prawnym.

Sąd I instancji zaznaczył, że pozwolenie wodnoprawne, o którego przedłużenie okresu obowiązywania ubiega się strona skarżąca, to pozwolenie, o którym mowa w art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. W aktualnym stanie prawnym na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych mieści się jednak w pojęciu usług wodnych (art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy Prawo wodne z 2017 r.) a na usługę wodną z mocy art. 389 pkt 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W czasie obowiązywania poprzedniej ustawy Prawo wodne z 2001 r. odprowadzanie takich wód stanowiło szczególne korzystanie z wód, które także wymagało pozwolenia.

WSA stwierdził, że wyspecjalizowany organ z zakresu prawa wodnego, jest w stanie ustalić jaka jest np. treść planów gospodarowania wodami, warunki korzystania z wód regionu wodnego itp.

W ocenie Sądu I instancji organy wadliwie ustaliły stan faktyczny uznając, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym przedstawionym przez wnioskodawcę są nieaktualne, mimo że nie ustalono żadnych okoliczności świadczących o nieaktualności operatu w zgodnym z przepisami znaczeniu lub innych podstaw uprawniających do wydania decyzji odmownej przewidzianych w art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Nie jest przesłanką do wydania takiej decyzji brak informacji umożliwiających dokonanie oceny zgodności operatu wodnoprawnego z wytycznymi art. 396 ust. 1 pkt 1-8 ustawy Prawo wodne z 2017 r. lub określenie wartości odprowadzanych wód w jednostkach innych niż przyjęte w aktualnie obowiązującej ustawie.

Sąd I instancji wskazał, że w ponownym postępowaniu organy ustalą czy informacje wynikające z przedstawionego wraz z wnioskiem operatu są aktualne (we właściwym znaczeniu) i czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. i rozstrzygną sprawę stosownie do wyników tych ustaleń.

Od powyższego wyroku DRZGWWP, reprezentowany przez radcę prawnego wywiódł skargę kasacyjną zarzucając mu:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 414 ust. 4 oraz 6-7 w zw. z art. 414 ust. 2 i 3 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 i art. 396 ust. 1 pkt 1- 6 i pkt 8 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd, że do uwzględniania wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego bądź odmowy uwzględnienia tego wniosku jest możliwe złożenie oprócz wniosku, operatu wodnoprawnego oraz oświadczenia o aktualności operatu wodnoprawnego również dodatkowych informacji niż wskazane w art. 414 ust. 2 i 3 ww. ustawy;

- art. 414 ust. 3 w związku z art. 414 ust. 6 Prawo wodne z 2017 r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd, że na mocy przepisu art. 414 ust. 6 tej ustawy przesłankami do wydania decyzji w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie jest stwierdzenie braku informacji w dokumentach, o których mowa w art. 414 ust. 3 tej ustawy umożliwiających dokonanie oceny aktualnych danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenia wodnoprawne w świetle obowiązujących aktualnie wymogów prawnych co do formy i treści operatu wodnoprawnego na podstawie obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017 r.

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 145 § 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. uwzględnienie skargi administracyjnej i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, pomimo że decyzje administracyjne zostały wydane w oparciu o wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, zebranie pełnego materiału dowodowego, co w konsekwencji wykluczało możliwość zastosowania dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., a tym samym powinno stanowić dla Sądu podstawę do wydania odmiennego rozstrzygnięcia i oddalenia skargi administracyjnej;

- art. 145 § 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. w zw. z art. 414 ust. 2, 3, 4 i 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. niewłaściwe dokonanie oceny decyzji pod względem zgodności z prawem materialnym, skutkujące uznaniem przedwczesności rozstrzygnięcia o odmowie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego oraz przyjęciem, że powinnością organu było wzywanie strony postępowania administracyjnego do przedłożenia dodatkowych informacji nieprzewidzianych przez ustawodawcę, w konsekwencji czego art. 151 p.p.s.a. nie został przez Sąd zastosowany, pomimo, iż w stanie faktycznym i prawnym sprawy zaistniały podstawy do jego zastosowania i oddalenia skargi.

Wobec podniesionych zarzutów DRZGWWP wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg. norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg. norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Nadto, podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną PZDW, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz zasadzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 7318/21; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną sporządzono w oparciu o obie z ww. podstaw kasacyjnych. W takiej sytuacji, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu winny podlegać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero, bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. W niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały jednak sformułowane jako zarzuty naruszenia prawa będącego konsekwencją naruszenia prawa materialnego. Z tego powodu w pierwszej kolejności należało ocenić skuteczność zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Organ zarzucił Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 414 ust. 4 oraz 6-7 w zw. z art. 414 ust. 2 i 3 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 i art. 396 ust. 1 pkt 1- 6 i pkt 8 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez przyjęcie, że do uwzględniania wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego bądź odmowy uwzględnienia tego wniosku jest możliwe złożenie oprócz wniosku, operatu wodnoprawnego oraz oświadczenia o aktualności operatu wodnoprawnego również dodatkowych informacji niż wskazane w art. 414 ust. 2 i 3 ww. ustawy; oraz błędnej wykładni art. 414 ust. 3 w związku z art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez przyjęcie przez WSA, że na mocy przepisu art. 414 ust. 6 tej ustawy przesłankami do wydania decyzji w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie jest stwierdzenie braku informacji w dokumentach, o których mowa w art. 414 ust. 3 tej ustawy umożliwiających dokonanie oceny aktualnych danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenia wodnoprawne w świetle obowiązujących aktualnie wymogów prawnych co do formy i treści operatu wodnoprawnego na podstawie obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017r.

Organ wywiódł powyższe zarzuty nie godząc się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy - tj. w sytuacji gdy wnioskodawca posiadający pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r., w terminie określonym w art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017r. i z zachowaniem wymogów formalnych o których mowa w art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r., wnosi o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania ww. pozwolenia wodnoprawnego - rolą organu jest zbadanie aktualności informacji zawartych w przedłożonym przez stronę wnioskującą operacie wodnoprawnym oraz dokonanie przez organ niezbędnych ustaleń czy wniosek ten spełnienia wskazane w art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wymogi.

Uzasadniając podniesione zarzuty organ forsuje prezentowany w toku całego postępowania pogląd, że w obecnym stanie prawnym to wnioskodawca powinien posługiwać się operatem wodnoprawnym zawierającym komplet informacji i danych wskazanych w treści obowiązujących przepisów ustawy Prawo wodne. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r., zaś norma zawarta w art. 414 ust. 3 tej ustawy umożliwia posługiwanie się tym dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Zdaniem organu oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. jest niewystarczające w przypadku, gdy operat, sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne, jest niekompletny (nie zawiera wszystkich wymaganych informacji) w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli objęte nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. W takiej sytuacji, zdaniem organu, konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego, zawierającego dane umożliwiające weryfikację wniosku w kontekście treści dokumentów oraz wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Analogiczne postępowanie jest wymagane w przypadku, gdy dane zawarte w operacie stracą aktualność, nawet jeśli dokument ten spełnia wymagania określone w art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r., co wynika z dyspozycji art. 414 ust.6 tej ustawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe zarzuty i prezentowane przez organ stanowisko są chybione. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela dokonaną przez WSA wykładnię przepisów ustawy Prawo wodne.

Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 414 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli:

1) upłynął okres, na który było wydane;

2)zakład zrzekł się pozwolenia wodnoprawnego;

3) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne;

4) inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych, linii kolejowych, linii przesyłowych, lotnisk lub lądowisk nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne.

Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność (ust. 3).

Jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, jest niekompletny, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych wzywa do jego uzupełnienia w terminie 14 dni (ust. 4).

W przypadku braku uzupełnienia, o którym mowa w ust. 4, w wyznaczonym terminie, wniosek, o którym mowa w ust. 2, pozostawia się bez rozpatrzenia (ust. 5).

W razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (ust. 6).

W ust. 7 omawianego przepisu wskazano, że w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, są aktualne lub nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych ustala, w drodze decyzji, kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, nie dłuższy niż 20 lat, a w przypadku pozwolenia wodnoprawnego na:

1) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi - na okres nie dłuższy niż 10 lat,

2) wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów - na okres nie dłuższy niż 4 lata,

3) wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu - na okres nie dłuższy niż 5 lat- liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Do postępowań, o których mowa w ust. 2, przepisy art. 401 stosuje się odpowiednio. (ust. 8).

Terminy, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, dla pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych mogą zostać przedłużone, w drodze decyzji, na okres nie dłuższy niż 3 lata, jeżeli wnioskodawca przed wygaśnięciem pozwolenia wodnoprawnego wystąpi z wnioskiem do organu właściwego w sprawach pozwoleń wodnoprawnych oraz jeżeli nie będzie to sprzeczne z przepisami art. 396 i nie będzie wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub na obszar Natura 2000 (ust. 9).

Natomiast zgodnie z ust. 10 ww. przepisu do wniosku w sprawie rozpatrywanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, o którym mowa:

1) w ust. 2 - dołącza się oryginał albo kopię pozwolenia wodnoprawnego potwierdzoną za zgodność z oryginałem;

2) w ust. 9 - dołącza się:

a) oryginał albo kopię pozwolenia wodnoprawnego potwierdzoną za zgodność z oryginałem,

b) operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w operacie informacje zachowały aktualność.

W art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wskazano, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:

1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8;

2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Nadto w ust. 2 tego przepisu określono, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków.

Jak słusznie zauważył Sąd I instancji w ustawie Prawo wodne z 2017 r. brak jest przepisów regulujących sytuację gdy wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego składa podmiot posiadający pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. W przepisach przejściowych omawianej ustawy zawarto natomiast przepis, zgodnie z którym pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 573 zachowują moc (art. 545 ust. 7 ustawy Prawo wodne z 2017 r.). Powyższa norma wskazuje, że ustawodawca nie nałożył na stronę, która legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym żadnych dodatkowych obowiązków mających na celu dostosowanie tamtych decyzji do aktualnego reżimu prawnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść ww. przepisu w powiązaniu z art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. pozwala przyjąć, co też słusznie zauważył Sąd I instancji, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu pozwalającego na ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne. W omawianej ustawie brak jest przepisów, które wyłączałby taką możliwość.

Sąd I instancji trafnie spostrzegł, że w świetle przedstawionych uregulowań, czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej (takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp.), a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. Zaznaczyć przy tym należy, że wymagane od wnioskodawcy, na podstawie art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r., oświadczenie o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez adresata pozwolenia i nie jest dla organu wiążące. W każdym przypadku rolą organu jest weryfikacja złożonego przez stronę oświadczenia.

W konsekwencji chybione jest stanowisko organu, że oświadczenie to jest niewystarczające w przypadku, gdy operat, sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne, jest niekompletny (nie zawiera wszystkich wymaganych informacji) w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli objęte nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe.

W ustawie Prawo wodne z 2017 r., ustawodawca nie nałożył na podmiot ubiegający się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. dodatkowych wymogów formalnych. Tym samym składając taki wniosek wnioskodawca zgodnie przytoczonym wyżej z art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. musi dołączyć jedynie się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji z żadnego z przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. mających zastosowanie w sprawie o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. nie wynika, że to wnioskodawca musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne. Z treści art. 14 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wynika natomiast, że do postępowania przed organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami (w tym m.in. organami orzekającymi w niniejszej sprawie) stosuje się przepisy K.p.a.

Stosownie do treści art. 7 K.p.a. organy obowiązane są do podęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Organy administracji publicznej obowiązane są też do tego by w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Treść powyższych przepisów w zestawieniu z art. 414 ust. 3-7 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wskazuje, że jeżeli strona złoży wniosek "o przedłużenie" pozwolenia wodnoprawnego, który nie zawiera braków formalnych, organ jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to czy pozwolenie może zostać przedłużone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji na podstawie ww. przepisów trafnie stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym to organ Wód Polskich ma obowiązek zbadać czy dane zawarte w operacie, na podstawie którego było wydane pozwolenie wodnoprawne są aktualne i czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 ustawy Praw wodne z 2017r. Podkreślić przy tym trzeba, że art. 414ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. dotyczy nieaktualności informacji zawartych w przedłożonym operacie a nie jego formy czy wymaganej przez aktualnie obowiązujące przepisy zawartości.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest przeszkód by organ przed rozpatrzeniem wniosku strony o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego pozyskał też inne dokumenty niż wniosek, operat wodnoprawny czy oświadczenie strony o jego aktualności. Nic nie stoi na przeszkodzie by organ zwrócił się do strony o przedłożenie ewentualnych, dodatkowych informacji w trakcie przeprowadzanego postępowania wyjaśniającego stosując przepisy k.p.a.

W złożonej skardze kasacyjnej organ podniósł, że WSA w zaskarżonym wyroku nie precyzuje, co miałoby obejmować postępowanie administracyjne oraz jakich konkretnie czynności organ nie podjął. Organ pomija jednak fakt, że to on jest gospodarzem postępowania administracyjnego i to jego rolą jest takie zgromadzenie materiału dowodowego by na jego podstawie możliwe było wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że organ, jako wyspecjalizowany z zakresu prawa wodnego, powinien ustalić treść dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 ustawy Prawo wodne z 2017 r., a następnie zbadać w oparciu o istniejący już operat wodnoprawny, czy w sprzeczności z nimi nie pozostaje sposób korzystania z wód, co do którego został złożony wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego. Przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest bowiem możliwe tylko w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Tylko wówczas można przedłużyć okres jego obowiązywania na dotychczasowych warunkach.

Sąd I instancji słusznie zatem uznał, że organy administracji - mimo, że w ogóle nie poddały weryfikacji informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z 2009r. - błędnie wywiodły zaistnienie przewidzianych przepisem art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. przesłanek do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, utożsamiając brak aktualności zawartych w tym operacie danych z jego niekompletnością, tj. niedostosowaniem jego zawartości (treści) do wymogów wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów.

Wobec powyższego jako bezpodstawne należy ocenić też podniesione przez organ zarzuty wskazujące na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Dokonana przez Sąd I instancji prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego doprowadziła bowiem do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., a uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Mając na uwadze wskazane okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił (pkt 1 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie dla reprezentującego stronę skarżącą pełnomocnika, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit.b) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935) w kwocie 240 zł, obejmujące sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.