Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 983/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del) Mirella Łent (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 70/23 w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 grudnia 2022 r. nr 1001-IEW-3.712.3.2022.8.SP w przedmiocie zabezpieczeń zobowiązań podatkowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 marca 2023 r. sygn. I SA/Łd 70/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. M. (dalej jako: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 grudnia 2022 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie zabezpieczenia.

W uzasadnieniu wyroku, sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie podstawę dla wydanych zarządzeń zabezpieczenia stanowił art. 155 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479, t.j. ze zm.) - dalej "u.p.e.a.", zgodnie z którym zabezpieczenie może być dokonane również przed ustaleniem lub określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne pozwalają na takie zabezpieczenie. Nadto wskazał, że w zarządzeniach zabezpieczania znajdujących się w aktach niniejszej sprawy oznaczając stronę wskazano w formularzu wzoru: imię i nazwisko, dokładny adres z podaniem kodu pocztowego, datę urodzenia oraz numer NIP. Dane te, w ocenie sądu, w pełni pozwalały na prawidłową identyfikację zobowiązanego. W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. WSA w Łodzi podzielił pogląd organu, zgodnie z którym skarżący błędnie skonstruował zarzuty dotyczące postępowania zabezpieczającego wskazując na art. 154 § 1 u.p.e.a. podczas gdy postępowanie w niniejsze sprawie toczyło się na podstawie art. 155. Tym samym zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. przez niedopuszczalność zabezpieczenia z perspektywy zasad wskazanych w art. 154 § 1 nie mogło odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w istocie zrzuty podnoszone zarówno na etapie inicjacji postępowania, jak również zażalenia, a później skargi do Sądu, koncentrujące się wokół naruszania art. 33 § 2 u.p.e.a. dotyczyły braku akceptacji rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, t.j. ze zm.), dalej: "O.p.", od których przysługuje odrębny środek zaskarżenia (z którego skarżący również skorzystał). Sąd ten podkreślił również, że zarzuty zgłoszone w postępowaniu zabezpieczającym nie mogą być traktowane także jako uniwersalny środek zaskarżenia, zastępujący inne środki prawne przysługujące podatnikowi. Wskazał także, że brak wskazania w zarządzeniach zabezpieczenia numeru PESEL skarżącego, nie miało wpływu na wynik sprawy i nie skutkowało brakiem możliwości pełnej identyfikacji zobowiązanego. Wyrok ten w całości dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie CBOSA).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik skarżącego, który zaskarżył go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy skarga winna zostać uwzględniona, a zaskarżone postanowienie uchylone w całości wobec uchybienia organu podatkowego, polegającego na dokonaniu zabezpieczenia pomimo jego niedopuszczalności w świetle przepisu art 154 § 1 u.p.e.a;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a, w zw. z art 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a w zw. z art 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art 166b u.p.e.a. oddalenie skargi, podczas gdy skarga winna zostać uwzględniona, a zaskarżone postanowienie uchylone w całości wobec uchybienia organu podatkowego, polegającego na braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, podczas gdy nie ma podstaw do odmowy stosowania przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do postępowania zabezpieczającego;

3. art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 33 § 2 pkt 2 lit c u.p.e.a w zw. z art 166b u.p.e.a. oddalenie skargi, podczas gdy skarga winna zostać uwzględniona, a zaskarżone postanowienie uchylone w całości wobec uchybienia organu podatkowego, polegającego na braku wskazania w zarządzeniu zabezpieczenia numeru PESEL zobowiązanego, do czego obliguje przepis art 156 § 1 pkt 2 u.p.e.a

Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2023 r. stanowiącym uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącego oświadczył, że na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeka się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.

Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Analiza sformułowanych podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia prowadzi do wniosku, że skarżący w zdecydowanej części, jakiej dotyczy spór nie dostrzega rozważań, jakie poczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny, a to jego wyrok obecnie podlegałby kontroli merytorycznej. Kontrola ta jednak jest uzależniona od sformułowanych zarzutów, a te należy kierować do orzeczenia. Przystępując do kontroli zaskarżonego wyroku przypomnieć należy, że skarga kasacyjna oparta została jedynie na zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie odnosząc się w uzasadnieniu do tez, jakie sformułował Sąd pierwszej instancji, ale powtarzając swoje stanowisko, co do zasady niezmienne od stanowiska wyrażonego w skardze.

Formułując zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. skarżący nie zgadza się z oddaleniem skargi, podczas gdy skarga winna zostać uwzględniona, a zaskarżone postanowienie uchylone w całości wobec uchybienia organu podatkowego, gdyż w jego ocenie dokonano zabezpieczenia pomimo jego niedopuszczalności w świetle przepisu art 154 § 1 u.p.e.a. Tymczasem w zaskarżonym wyroku wyraźnie wskazano, że art. 154 § 1 u.p.e.a. nie miał zastosowania w sprawie. Sąd pierwszej instancji wywiódł to z rozróżnienia źródeł zabezpieczenia, a tego skarżący w żaden sposób nie kwestionuje. Tak powstała bezsporność uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zarzutu, gdyż to opiera się o treść art. 154 § 1 u.p.e.a., a skarżący nie sformułował zarzutów do uznania, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a, w zw. z art 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a w zw. z art 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art 166b u.p.e.a. został powiązany z brakiem zgody na pozbawienie zastosowania przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do postępowania zabezpieczającego, jednak rację należy przyznać twierdzeniu, że nie było podstaw faktycznych i prawnych, by taki warunek musiał być spełniony w sprawie. W wyroku z 13 kwietnia 2021 r., III FSK 867/21, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w postępowaniu zabezpieczającym wszczętym w celu wykonania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia, nie jest konieczne doręczanie upomnienia zobowiązanemu. Uzasadnienie tam sporządzone odpowiada na wątpliwości skarżącego, obecnie Sąd się zgadza z tymi stwierdzeniami i wyjaśnia, że odnosząc się do spornego zagadnienia, wskazać należy, że zgodnie z art. 166b u.p.e.a., w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. Użycie sformułowania, "stosuje się odpowiednio" oznacza, że przepisy do których nastąpiło odesłanie nie mogą zostać zastosowane wprost, lecz z odpowiednimi modyfikacjami uwzględniającymi specyfikę postępowania zabezpieczającego. Należy podkreślić wyraźne sformułowanie zawarte w art. 166b u.p.e.a. o "odpowiednim" stosowaniu przepisów odnoszących się do postępowania egzekucyjnego. Odpowiednie stosowanie konkretnego uregulowania oznacza, że nie stosuje się go wprost, bez żadnych modyfikacji, lecz koniecznym jest uwzględnienie specyfiki regulacji konkretnej instytucji do której mają mieć zastosowanie określone unormowania na podstawie przepisu odsyłającego. Wymaga to przede wszystkim zbadania, czy konkretna instytucja (w rozpatrywanej sprawie doręczenie upomnienia) powinna znaleźć zastosowanie w innym postępowaniu (w postępowaniu zabezpieczającym).

W realiach rozpatrywanej sprawy, wydana została decyzja w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania o której mowa w art. 33 O.p. Na jej podstawie wystawione zostało zarządzenie zabezpieczenia, stanowiące podstawę wszczęcia postępowania zabezpieczającego, w toku którego wniesione zostały zarzuty. Punktem wyjścia była jednak decyzja w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Badając wobec powyższego, jakie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym powinny znaleźć zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym i czy należy stosować je bezpośrednio, czy też należy dokonać ich modyfikacji lub pominięcia określonych rozwiązań, uwzględnić należy funkcję jaką pełni instytucja zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego, której ostatnim etapem jest realizacja zabezpieczenia w trakcie postępowania zabezpieczającego.

Przesłanką dokonania zabezpieczenia o którym mowa w art. 33 § 1 O.p., jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Podstawowym celem takiego zabezpieczenia jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela publicznoprawnego oraz umożliwienie późniejszego skutecznego wyegzekwowania zobowiązań podatkowych. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, lecz stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wyegzekwowania. Warunkiem jednak dokonania zabezpieczenia, jest ziszczenie się wyżej wskazanej przesłanki, która pozwala na wszczęcie postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia. Analiza przykładowych sytuacji wskazanych przez ustawodawcę, prowadzących do ziszczenia się tej przesłanki, czyli trwałe nieuiszczanie przez podatnika wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, jak również dokonywanie przez niego czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję, pozwala na konkluzję, iż przesłanka zabezpieczenia odnosi się do osoby podatnika, w stosunku do którego istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie zamierza dobrowolnie wywiązać się ze swoich zobowiązań podatkowych. Dlatego też ustawodawca w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia, istotnie ogranicza uprawnienia podatnika w czynnym udziale w takim postępowaniu. Stosuje się do takiego postępowania przepisy działu IV O.p., lecz cechuje je kilka odrębności. Wszczynane jest jedynie z urzędu, lecz co istotne, nie zawiadamia się o jego wszczęciu podatnika (art. 165 § 5 pkt 4 O.p.). Ponadto przed wydaniem decyzji w przedmiocie zabezpieczenia organ podatkowy nie wyznacza podatnikowi siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 2 pkt 2 O.p.). Unormowanie takie uzasadnione jest potrzebą szybkości działania organów podatkowych w tego typu sprawach w celu uniemożliwienia podatnikowi uchylenia się od wykonania zobowiązania podatkowego. Wskazane odrębności pozwalają ponadto organowi podatkowemu w istocie na przeprowadzenie postępowania bez udziału podatnika.

Takie ukształtowanie postępowania w przedmiocie zabezpieczenia prowadzi do jednoznacznego wniosku, że również na etapie wykonania decyzji w postępowaniu zabezpieczającym, organ egzekucyjny powinien niezwłocznie podejmować czynności, uniemożliwiając podatnikowi aktywność zmierzającą do udaremnienia dokonania zabezpieczenia. Przyjęcie poglądu, że upomnienie powinno zostać doręczone, mogłoby prowadzić do zniweczenia istoty zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym pełni między innymi funkcję informacyjną dla zobowiązanego, że powinien dobrowolnie spełnić wymagalny obowiązek. Oparte jest zatem na założeniu, że istnieje prawdopodobieństwo wykonania zobowiązania, bez konieczności sięgania do egzekucji administracyjnej.

W postępowaniu zabezpieczającym mamy natomiast do czynienia z sytuacją przeciwną, gdyż jego wszczęcie spowodowane jest istnieniem uzasadnionego prawdopodobieństwa, że zobowiązany dobrowolnie swojego obowiązku nie wykona. Nie sposób zatem doszukać się jakichkolwiek racji przemawiających za koniecznością doręczenia podatnikowi upomnienia przed przystąpieniem do czynności w postępowaniu zabezpieczającym. Funkcje takiego postępowania oraz nadrzędny cel, który ma zostać osiągnięty poprzez wykorzystanie instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, czyli zabezpieczenie interesów podatkowych Skarbu Państwa, jednoznacznie przemawiają przeciwko stosowaniu w postępowaniu zabezpieczającym art. 15 § 1 u.p.e.a. Inna sytuacja prawna miałby miejsce wówczas, gdyby art. 166b u.p.e.a. odsyłał do przepisów działu I u.p.e.a., bez wprowadzenia zastrzeżenia o odpowiednim stosowaniu tych przepisów (por. przywołany wyrok).

Dodatkowo należałoby wskazać, że art. 15 § 1 u.p.e.a. w piśmiennictwie postrzegany jest jako wprowadzający zasadę zagrożenia, której istotą jest dążenia do dobrowolnego wykonania już istniejącego uprzednio obowiązku przez uświadomienie zobowiązanemu następstw jego niezrealizowania (por.: R. Hauser, M. Wierzbowski, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, C.H. Beck, W-wa 2021, s. 123). Jednak istota zabezpieczenia polega na tym, że postepowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wyegzekwowania (wykonania) (por. S. Babiarz i inni, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wolters Kluwer, W-wa 2019, s. 292). Przy takim rozumieniu tej instytucji należy stwierdzić, że nie ma obwiązku doręczenia upomnienia w przypadku postępowania prowadzonego na podstawie decyzji o zabezpieczeniu.

Formułując zarzut naruszenia art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 33 § 2 pkt 2 lit c u.p.e.a w zw. z art 166b u.p.e.a., skarżący nie dostrzega wywodu Sądu pierwszej instancji co do braku wpływu na wynik sprawy niedopełnienia wskazania w zarządzeniu zabezpieczenia numeru PESEL zobowiązanego, do czego obliguje przepis art 156 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Ograniczywszy się do przywołania treści tego przepisu, autor skargi kasacyjnej ogólnikowo stwierdza, że skutkiem pominięcia tego elementu zarządzenia zabezpieczenia jest brak możliwości identyfikacji zobowiązanego, co jednak WSA odpiera. W zaskarżonym wyroku wskazano elementy, jakie pozwalały na identyfikację zobowiązanego, a do pomyłki tego rodzaju nie doszło.

Na koniec można przypomnieć, że z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wynika, że naruszenie omawianego przepisu może nastąpić w sytuacji, gdy Sąd nie stwierdzi zaistniałego uchybienia przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub gdy wobec stwierdzenia takiego uchybienia nie uchyli zaskarżonego aktu. Nie ulega jednak wątpliwości, że samodzielne wskazanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jako podstawy kasacyjnej, opatrzone jedynie stwierdzeniem, że chodzi o naruszenia procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy przez organy podatkowe, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zbadanie, czy Sąd pierwszej instancji słusznie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, w zależności od podstawy zawartej w art. 174 p.p.s.a. ma wskazywać konkretny przepis: prawa materialnego naruszonego przez sąd ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), lub przepis postępowania ze wskazaniem na czym polegało jego naruszenie i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (rozstrzygnięcie) mogło ono mieć (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Dopiero prawidłowo zbudowane zarzuty skierowane do wyroku (a nie tylko do stanowiska wyrażonego w zaskarżonym akcie administracyjnym) mogłyby spowodować podstawy kontroli przez sąd odwoławczy.

Mając na względzie powyższe oraz art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Mirella Łent Anna Dalkowska Jacek Pruszyński