Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 662/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6m  ust. 2, art. 6q ust. 3, art. 6c ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Cichoń, sędzia WSA Jacek Kaute, Protokolant referent Maria Pawlik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2022 r. W. [...] w W. (dalej: "Skarżąca", "strona skarżąca" lub "Spółdzielnia", "wnioskodawca") wystąpiła do Prezydenta W. o stwierdzenie nadpłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi za okres od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2021 r. w wysokości 5.643.987,00 zł.

Postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. Prezydent W. odmówił wszczęcia postępowanie podatkowego z ww. wniosku Spółdzielni.

Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO" lub "Kolegium") uchyliło w całości w. postanowienie z dnia [...] września 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. Prezydent W. wszczął postępowanie podatkowe z ww. wniosku.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., Prezydenta W. odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 5.643.987,00.

Od powyższej decyzji złożono odwołanie, zarzucając organowi:

– naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2a, 120, 121 § 1, 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej: "O.p."), a także art. 7 Konstytucji RP poprzez pominięcie stanowiska Spółdzielni, nie przeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego oraz niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji,

– naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 207 oraz art. 75 § 3 i 4a oraz art. 81b § 2a O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399, dalej: "u.c.p.g.") poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie wniosku o zwrot nadpłaty z tytułu gospodarowania odpadami,

– naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6m ust. 2 i 4 u.c.p.g. poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten ogranicza prawo do złożenia korekty deklaracji, także w przypadku gdy deklaracja została złożona w oparciu o nieważne przepisy uchwały rady miasta,

– naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6k ust. 1 i 2 u.c.p.g. poprzez uznanie, że opłata z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi może być ustalona na podstawie nieważnych uchwał rady miasta, a nie znajdują zastosowania przepisy uchwały rady miasta, które są ważne i obowiązujące w dacie zdarzenia (odbioru odpadów).

Decyzją z [...] stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono następującą argumentację.

Organ wpierw wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa dotyczy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi ze 142 nieruchomości w W., będących w zarządzie strony skarżącej. Spółdzielnia w swym wniosku odwołała się do wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które stwierdziły nieważność w części uchwały Rady W. określające wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wskazano, że wyrokiem z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III FSK 4342/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1120/20, którym stwierdzono nieważność § 1 oraz § 5 pkt 1 lit. a i lit. b uchwały Rady W. z dnia 12 grudnia 2019 r. Nr Nr XXIV/671/2019 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik i worek określonej pojemności (Dz.Urz. Województwa Mazowieckiego poz. 1529). W § 1 uchwały m.in. dokonano wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielolokalowym i ustalono stawkę opłaty od gospodarstwa domowego w wysokości 65,00 zł.

Wyrokiem NSA z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III FSK 4235/21, oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1121/20, którym stwierdzono nieważność § 1 pkt 1 oraz § 2 pkt 1 i pkt 2 uchwały Rady W. z dnia 12 grudnia 2019 r. Nr XXIV/676/2019 w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz.Urz. Województwa Mazowieckiego poz. 1593). W uchwale w § 1 ustalono m.in. sposób obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla części nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - stawka opłaty: w wysokości 65,00 zł od gospodarstwa domowego - w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielolokalowym. W § 2 określono stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów w sposób selektywny, w wysokości dwukrotnej wysokości stawek opłaty określonych w § 1 pkt 1 lit. b w wysokości 130,00 zł.

Następnie wskazano, że powodem stwierdzenia nieważności uchwał było uznanie, że prawnym skutkiem nowelizacji art. 6k ust. 4 u.c.p.g. jest ograniczenie kompetencji organów stanowiących gmin w zakresie różnicowania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przy wyborze metody ryczałtowej ustalania tych stawek (metody "od gospodarstwa domowego"), z jednoczesnym pozostawieniem szerokich możliwości różnicowania stawek opłaty przy wyborze metody mnożnikowej. Zdaniem strony skarżącej, na skutek stwierdzenia nieważności w części ww. uchwał Rady W., odpadała podstawa uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zasobach zarządzanych przez Spółdzielnię, tak więc wniesione już opłaty na podstawie ww. uchwał są nienależne i jako takie powinno zostać uznane za nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

W zaskarżonej decyzji wskazano, że Spółdzielnia złożyła korekty deklaracji z datami obowiązywania od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2021 r., wykazując jako zobowiązanie należne z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi na łączną kwotę 1.815.662,00 zł, w miejsce dotychczas wskazanej na łączną kwotę 7.459.530,00 zł.

Organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowe uchwały Rady W., pomimo stwierdzenia ich nieważności, obowiązywały i wywoływały skutki w okresie od 1 marca 2020 r. do marca 2021 r. Uiszczone opłaty miały swoją podstawę w tych uchwałach oraz art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - właściciele nieruchomości zamieszkanych są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie stwarza podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów takiego aktu. Jedynie sytuacje wprost uregulowane w Ordynacji podatkowej zezwalające na stwierdzenie nadpłaty po wydaniu orzeczeń, to orzeczenia trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o których mowa w art. 74 tej ustawy.

Wskazano, że poniesione przez W. koszty usługi odbioru i zagospodarowania odpadów świadczonej w stosunku do nieruchomości objętych deklaracjami od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2021 r. wynosiły 9.741.713,55 zł. Kwota, którą uiściła Spółdzielnia jest niższa. SKO wskazało, że różnica pomiędzy poniesionymi przez W. kosztami a uiszczonymi opłatami wynosi 2.282.183,55 zł.

Przywołano następnie sentencję uchwały NSA – Izby Gospodarczej z 22 czerwca 2011 r., sygn. I GPS 1/11.

SKO wskazało, że organ pierwszej instancji przywołał również treść art. 6m ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dni miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Przywołano także art. 6m ust. 4 u.c.p.g. stanowiący, że właściciel nieruchomości nie może złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2. Organ wskazał, że przepis ten ma charakter materialnoprawny – ma na celu uniemożliwienie rozliczenia opłaty za okresy wsteczne. Jest to celowa regulacja ustawodawcy, która wyłącza stosowanie Ordynacji podatkowej w zakresie możliwości stwierdzenia nadpłaty. Jeżeli nastąpiła zmiana danych, to dopuszczalne jest jedynie złożenie deklaracji na przyszłość. Jedyne sytuacje, kiedy ustawodawca dopuszcza złożenie deklaracji z mocą wsteczną są przewidziane w art. 6m ust. 5 u.c.p.g., zgodnie z którym przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli właściciel nieruchomości złoży nową deklarację zmniejszającą wysokość: 1) zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze śmiercią mieszkańca w terminie do 6 miesięcy od dnia tego zdarzenia; 2) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Zdaniem SKO, w sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności. Ustawa reguluje kompleksowo wszystkie możliwości złożenia deklaracji, a co za tym idzie wyłączona jest możliwość stwierdzenia nadpłaty. Skoro w ustawie dana kwestia została odmiennie uregulowana niż w Ordynacji podatkowej, to przepisami, które należy stosować, są normy prawne ustawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji SKO uznało, że jest ona prawidłowa, nie narusza prawa i, jako taka, powinna zostać utrzymana w mocy. W sprawie występuje zasadnicze zagadnienie prawne, sprowadzające się do tego, czy fakt stwierdzenia nieważności uchwały określającej wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi skutkuje możliwością ubiegania się zwrot – jako nienależnych – uiszczonych opłat, stanowiąc w tym zakresie nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Zdaniem SKO, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Wprawdzie takie stanowisko nie wynika wprost z przepisów, jednak wykładnia mających w sprawie zastosowanie przepisów prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wystąpieniu sytuacji uprawniającej do zwrotu uiszczonych opłat.

SKO wskazało, że w sprawie nie jest sporny stan faktyczny, tak co do uiszczenia opłat z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, ich wysokości, jak i unieważnienia części przepisów uchwał Rady W. Nie jest również sporny stan prawny. Spornym pozostaje zastosowanie przepisów do ustalonego stanu faktycznego.

W ocenie SKO, w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia – ze skądinąd słusznym – oczekiwaniem strony, że uiszczone opłaty, jako danina publicznoprawna, muszą mieć swoje oparcie w przepisach. Brak przepisów stanowi o nienależności daniny. Wobec faktu unieważnienia przepisów uchwały wnioskodawca uważa, że opłata był nienależna, bo brakowało ku temu podstawy prawnej, w postaci przepisu uchwały określającej wielkość opłaty. Niekwestionowany jest pogląd, że stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki wsteczne (ex tunc), a więc uznaje się, że dany akt był nieważny od początku, od momentu jego przyjęcia. Z drugiej jednak strony, należy mieć na względzie, że obowiązek uiszczenie opłat z tytułu komunalnymi wynika z ustawy. Zadaniem rady gminy jest przyjęcie odpowiedniej regulacji, która skonkretyzuje obowiązki właścicieli nieruchomości, zwłaszcza w zakresie wysokości opłat jakie mają oni ponosić za usługę świadczoną na ich rzecz przez gminę – odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Z tego względu opłaty nie można traktować tak jak każdej innej należności publicznoprawnej, gdyż związana jest ona ze stałym, nieprzerwanym świadczeniem na rzecz właścicieli nieruchomości ze strony gminy. Zorganizowanie przez gminę systemu odbioru odpadów wiąże się z koniecznością zapewnienia na ten cel odpowiednich środków finansowych. Podkreślić należy, że właściciele nieruchomości uiszczają opłaty w wysokości ryczałtowej, bez odniesienia do rzeczywistej masy wytworzonych odpadów. Co więcej, uiszczana opłata nie musi być powiązana z rzeczywistymi kosztami funkcjonowania sytemu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie danej gminy.

Z tego punktu widzenia fakt uiszczenia opłat stanowi ekwiwalent odpłatności za usługę. Właściciel nieruchomości ma obowiązek pozbycia się odpadów w ramach sytemu przyjętego przez gminę. Nie ma innej możliwości zagospodarowania tych odpadów niż w ramach przyjętego systemu, a więc obowiązek uiszczenia opłat istnieje niezależnie od ich wysokości, jak i od tego, w jaki sposób gmina skalkulowała stawki opłat.

Skoro odpady były odbierane z nieruchomości, to właściciel nie ma podstaw do twierdzenia, że nie musi on opłat z tego tytułu uiszczać, gdyż stanowiłoby to o jego nieuprawnionym przysporzeniu (uniknięcie kosztu). Uzyskałby on w ten sposób nieodpłatną korzyść, gdyż odebrano by odpady, bez konieczności uiszczania z tego tytułu należności czy wynagrodzenia. Stwierdzenie nadpłaty w omawianej sytuacji powodowałoby nieuprawnione przysporzenie majątkowe wnioskodawcy.

Kolejnym argumentem przemawiającym za odmową stwierdzenia nadpłaty jest, zdaniem SKO, kwestia, że de facto organy nie mogą ustalić, jaki powinien być punkt odniesienia do stwierdzenia wysokości kwoty będącej nadpłatą, a więc różnicy pomiędzy opłatą uiszczoną a kwotą należną. Wprawdzie wnioskodawca określił kwotę należną wychodząc z punktu widzenia, iż prawidłowa stawka opłaty za gospodarstwo domowe to 0 zł [sic!], jednak zostało to oparte na założeniu o braku w ogóle podstawy do uiszczania opłat. Stanowisko to jednak nie jest w ocenie organu możliwe do zaakceptowania z uwagi na ustawowy obowiązek ponoszenia opłat z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Odbiór odpadów organizowany jest przez gminę, a uiszczana opłata ma stanowić "wkład" właściciela nieruchomości w możliwość efektywnego realizowania organizowanego przez gminę odbioru odpadów. Tak więc nie można zanegować, że właściciel nieruchomości musi uiszczać opłatę, choć po stwierdzeniu nieważności nie jest możliwe stwierdzenie w jakiej wysokości jest ona należna.

SKO wskazało, że stwierdzenie nieważności przywołanych uchwał nie odnosiło się do kwestii kalkulacji stawki opłaty. Tak więc nie zostało wykazane, że opłata jako kwota za świadczoną przez gminę usługę powszechną nie powinna była być ustalona w takiej właśnie wysokości. Z całą jednak pewnością opłata ta, z uwagi na konstrukcję i zapisy ustawy, nie mogłaby stanowić kwoty zero. Gmina pozyskuje środki na swoje działania z należności od mieszkańców, a skoro są ponoszone w ich interesie określone wydatki, to właściciel nieruchomości nie może nie uczestniczyć w tych kosztach.

Kolejnym argumentem SKO jest zagadnienie możliwości złożenia w sprawie korekty deklaracji. Kolegium zgadza się z argumentacją przedstawioną przez organ pierwszej instancji, że przepisy ustawy zawierają regulację szczególną i wyłączną w zakresie możliwości złożenia korekty deklaracji w sprawie wysokości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Skoro ustawodawca wskazał konkretne przypadki gdy możliwa jest korekta deklaracji, w tym co do opłat za okres wsteczny, to nie można przyjmować, że taka korekta jest możliwa w innych, nieprzewidzianych przypadkach.

Do 5 września 2019 r. obowiązywał art. 6q ust. 3 u.c.p.g., stanowiący, iż w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona. Wraz z uchyleniem art. 6q ust. 3 u.c.p.g. dodano ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1579) art. 6m ust. 4 u.c.p.g. W uzasadnieniu projektu (druk nr. 3495) wyraźnie podkreślono, że ma to związek z dodaniem do art. 6m ustępu 4 ("Ponadto zaproponowano usunięcie ust. 3, ponieważ kwestie te zostały przeniesione do art. 6m."). Wskazany art. 6q u.c.p.g. nakazuje stosować w sprawach opłat przepisy Ordynacji podatkowej. Tak więc zmiana umiejscowienia przepisu nie zmienia jego charakteru, a więc przepisu ustanawiającego wyjątek co od możliwości korekty deklaracji. Z tego powodu, zdaniem SKO, uznać należy, że w sprawie nie było możliwym złożenie korekty deklaracji i – na tej podstawie – po oczekiwanie na stwierdzenie nadpłaty. Złożona deklaracja nie mogła wywołać skutku w postaci ustalenia w innej wysokości opłat z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi.

SKO stwierdziło, że nie można więc zgodzić się przede wszystkim z twierdzeniem, że stwierdzenie nieważności uchwały Rady W. spowodowało stan, w którym opłaty nie były należne. Przez analogię przywołano pogląd NSA zawarty w wyroku z 20 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2280/19, w którym stwierdzono, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego, zgodnie z którym wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji, tylko może być podstawą do jej wzruszenia. Powołano się także na wyrok NSA z 10 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 104/18 oraz wyrok NSA z 27 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 3850/17.

SKO wyjaśniło, że kwestie związane ze "wzruszeniem" opłat za gospodarowanie odpadami musiałoby się odbyć przez korektę deklaracji, a taka korekta została przez ustawodawcę zablokowana. Z tego też powodu nie można twierdzić, że uiszczone opłaty były nienależne, jak i odpadła podstawa ich uiszczenia.

SKO nie podzieliło zarzutu i argumentacji, iż w sprawie nie powinna mieć znaczenia kwestia uszczerbku majątkowego, jak i że uchwala NSA z dnia 22 czerwca 2011 r. (sygn. akt I GPS 1/11), przywołana przez organ pierwszej instancji, nie ma zastosowania w sprawie. Wskazano, że bezsprzecznym jest, że usługę odbioru odpadów wykonano, tak więc należało z tego tytułu uiścić opłatę czy też wynagrodzenie podmiotowi dokonującemu odbioru odpadów. Z tego punktu widzenia bez znaczenia jest czy odbywało się to w ramach sytemu odbioru odpadów w W. czy też Spółdzielnia musiałaby we własnym zakresie zorganizować odbiór odpadów, co wydaje się byłoby kosztowniejsze, z uwagi na mniejszą skalę samodzielnych działań w tym względzie. Spółdzielnia i tak musiałaby dokonać wypłaty środków na ten cel.

Wbrew twierdzeniom Skarżącej, kwestie związane z rzeczywistą wysokością kosztów gospodarowania odpadami z przedmiotowej nieruchomości oraz nieprzerwane świadczenie usług odbioru odpadów mają znacznie w sprawie, gdyż wiążą się bezpośrednio z przedstawionym zagadnieniem niedoznania uszczerbku majątkowego przez podatnika, gdyż odbiór odpadów komunalnym odbywa się zawsze odpłatnie.

W zakresie argumentacji co do obowiązku zebrania materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego, to zgodnie z ogólnymi zasadami prowadzenia postępowania rzeczywiście na organie spoczywają obowiązki w zakresie dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym podjęcia niezbędnych czynności dowodowych. SKO podniosło, że w przedmiotowej sprawie nie można oczekiwać, iż to organ miałby posiadać wiedzę, na bazie której można by przeprowadzić dowody na okoliczność uszczerbku majątkowego strony, gdyż to strona jest w posiadaniu informacji i materiałów źródłowych na temat swojej sytuacji i uwarunkowań finansowych.

SKO uznało, że przeprowadzenie w tym zakresie dowodów byłoby bezcelowe. Założeniem braku uszczerbku majątkowego w sprawie jest kwestia, że gdyby strona nie uiszczała opłat na rzecz W., zaoszczędziłaby określoną kwotę, wydając mniej na odbiór odpadów (a nawet nic nie wydając, jak uważa wnioskodawca). Z przedstawionych przez organ pierwszej instancji wyliczeń dotyczących funkcjonowania sytemu gospodarowania odpadami komunalnymi w W. można wywodzić, że rzeczywiste opłaty nałożone na właścicieli nieruchomości są niższe niż rzeczywiste koszty odbioru odpadów. Trudno założyć, że wnioskodawca uzyskałby niższe stawki opłat w przypadku samodzielnego zorganizowania odbioru odpadów, patrząc na kwestię skali tego odbioru na ternie W., co przekłada się na kalkulację wynagrodzenia podmiotów realizujących zlecenie W. Również za brakiem potrzeby takiej dowodu przemawia fakt, że wnioskodawca nie mógłby w ogóle sam zlecić odbioru odpadów, skoro przepisy ustawy i obowiązujących uchwał Rady W. na to nie pozwalają. Tym niemniej poczynione założenia przez organ pierwszej instancji są wystarczające do wyjaśnienia kwestii uszczerbku majątkowego, który – z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy – nie wymaga konkretnego ustalenia.

Powyższa decyzja SKO została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji w której powinna ona zostać uchylona;

2) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a., a także art. 7 Konstytucji RP poprzez pominięcie stanowiska strony skarżącej, nie przeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego, w szczególności uznanie za wystarczające dowody z dokumentów (opinii i analiz) nie mających charakteru dokumentu urzędowego, a pominięcie w tym zakresie dokumentów w postaci sprawozdań z wykonania budżetu W., z których wynika nadwyżka wpływów nad wydatkami;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 207 oraz art. 75 § 3 i 4a oraz art. 81b § 2a O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.p.c.g. poprzez uznanie za uzasadnione nieuwzględnienia wniosku o zwrot nadpłaty z tytułu gospodarowania odpadami;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6m ust. 2 i 4 u.p.c.g. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten ogranicza prawo do złożenia korekty deklaracji, także w przypadku gdy deklaracja została złożona w oparciu o nieważne przepisy uchwały rady miasta;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6k ust. 1 i 2 u.p.c.g. poprzez uznanie że opłata z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi może być ustalona na podstawie nieważnych uchwał rady miasta, a nie znajdą zastosowania przepisy uchwały rady miasta, które są ważne i obowiązujące w dacie zdarzenia (odbioru odpadów);

6) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu przez SKO, że Skarżąca uważa że prawidłowa wysokości opłaty za gospodarstwo domowe powinna wynosić 0 zł, w sytuacji gdy wnioskodawca stoi na stanowisku, że opłata ta powinna być wnoszona w wysokości określonej na podstawie przepisów obowiązujących przed podjęciem uchwał, których nieważność została stwierdzona prawomocnymi orzeczeniami Naczelnego Sadu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu pomiędzy Skarżącą oraz organem koncentruje się wokół tego, czy stronie skarżącej przysługuje uprawnienie do nadpłaty mającej powstać wskutek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikającej z uchwały rady miasta, której nieważność stwierdzono następnie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 27 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1121/20 stwierdzono nieważność § 1 pkt 1 oraz § 2 pkt 1 i 2 uchwały Rady W. z 12 grudnia 2019 r. Nr XXIV/676/2019 w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, a prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 27 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1120/20 stwierdzono nieważność § 1 oraz § 5 pkt 1 lit. a i b uchwały Rady W. z 12 grudnia 2019 r. Nr XXIV/671/2019 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik i worek o określonej pojemności. Powodem stwierdzenia ich nieważności było to, że rada w sposób nieuprawniony dokonała różnicowania stawek należnych opłat od gospodarstw domowych. Jak wynika bowiem z treści powyższych wyroków, rada w przedmiotowych uchwałach ustaliła dwie stawki, przyjmując jako dodatkowe kryterium rodzaj zabudowy, w którym znajdują się gospodarstwa domowe. Inna stawka przewidziana została dla gospodarstwa domowego zabudowy jednorodzinnej oraz inna dla wielorodzinnej. Rada uchwaliła dwie stawki opłaty od gospodarstwa domowego, czym naruszyła art. 6j ust. 2 u.c.p.g. W uzasadnieniu obu ww. wyroków wskazano, że "w kalkulacji słusznie przyjęto, iż dla W. najistotniejszym kryterium, w oparciu o które ustala się stawkę za gospodarowanie odpadami winien być koszt funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W kalkulacji pominięto jednak, że zastosowanie metody wskazanej w art. 6j ust. 2 u.c.p.g., winno skutkować uchwaleniem jednej stawki od gospodarstwa domowego", a ponadto wskazano "Końcowo Sąd podkreśla, że ustalenie przez Radę dwóch stawek opłaty od gospodarstwa domowego czyniło przedwczesnym analizę, czy wysokość tychże stawek została ustalona w oparciu o rzetelną kalkulację kosztów utrzymania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi."

Na wstępie należy także zaznaczyć, że podobne sprawy (o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikającej z uchwały rady miasta, której nieważność stwierdzono następnie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego) były już przedmiotem rozstrzygnięć wojewódzkich sądów administracyjnych. Niemniej, w niektórych z nich skarżący uprzednio na etapie postępowania przed organem wnioskowali o nadpłatę w taki oto sposób, że ewentualne jej stwierdzenie skutkowałoby obniżeniem zobowiązania w tej opłacie do 0 zł w okresie objętym wnioskiem. W rozpoznawanej natomiast sprawie Skarżąca domagała się stwierdzenia nadpłaty wyliczonej na podstawie stawki wynikającej uchwał obowiązujących bezpośrednio przed ww. uchwałami z 12 grudnia 2019 r. Jednocześnie, w ocenie Sądu, ta różnica, czyli sposób obliczania wnioskowanej nadpłaty, nie ma większego wpływu na sam kierunek rozstrzygnięcia.

Sporne zagadnienie stało się przedmiotem rozbieżności w dorobku orzeczniczym. Niektóre składy prezentują pogląd co do niemożliwości skutecznego dochodzenia nadpłaty z tytułu zapłaconej opłaty śmieciowej wynikającej z uchwały, następnie unieważnionej przez sąd administracyjny (wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2224/23, wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1984/23, wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1985/23, wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1986/23, wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 września 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 327/22). Występuje także stanowisko przeciwne (wyrok WSA we Wrocławiu z 19 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 729/23 oraz wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 681/24). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pierwszy z wyżej wspomnianych poglądów i w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją tam użytą jako własną.

W kontekście rozpoznawanej sprawy i cech opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi istotne jest, że choć konkretna wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest ustalana w podejmowanych przez gminy uchwałach, to ustawa zakreśla maksymalne stawki tych opłat (zob. art. 6k ust. 2a u.c.p.g.), zaś obowiązek poniesienia opłaty wynika wprost z ustawy. Obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty nakłada na właścicieli nieruchomości i inne wskazane podmioty art. 6h u.c.p.g., a także art. 6i ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy (odrębnie w odniesieniu do nieruchomości zamieszkanych, niezamieszkanych oraz nieruchomości, na których znajduje się domek letniskowy). Jednocześnie nie można tracić z pola widzenia, że środki pochodzące z analizowanych opłat mogą być wydatkowane przez gminę wyłącznie na cele związane z funkcjonowaniem systemu gospodarowania odpadami komunalnymi (zob. art. 6r ust. 1aa, 2, 2a, 2aa, 2b i 2c u.c.p.g.), zaś korelatem tej opłaty (jako opłaty o charakterze niepodatkowym) pozostaje konkretne świadczenie (usługa) realizowane przez gminę. Jak stanowi bowiem art. 6r ust. 2d u.c.p.g., w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób.

Z takim charakterem opłaty koresponduje przewidziane przez ustawodawcę ograniczenie możliwości wstecznego korygowania tej opłaty.

W odniesieniu do rozliczeń w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyjaśnić należy, że ustawa ta wprost odsyła do regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej. W myśl bowiem art. 6q ust. 1 w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Jednocześnie jednak w art. 6m u.c.p.g. uregulowano kwestie związane ze składaniem deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (tzw. deklaracji śmieciowych). W ustępie 4 tego przepisu wyraźnie postanowiono, że właściciel nieruchomości nie może złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2.

Zakaz składania deklaracji za okresy wsteczne, odnoszący się również do Spółdzielni (zob. art. 2 ust. 3 ww. ustawy), zakłada pewne odstępstwa uregulowane w ust. 2 tego przepisu (na co wprost wskazuje powołany wyżej art. 6m ust. 4), a także w ust. 5 tego przepisu. Wyjątki te obejmują: (a) sytuację, w której doszło do zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości (zgodnie z art. 6m ust. 2 u.c.p.g.: "W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana."); (b) sytuacje, w których zmniejszenie wysokości opłaty ma związek ze śmiercią mieszkańca lub informacją bądź korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Jak stanowi bowiem art. 6m ust. 5 ww. ustawy, przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli właściciel nieruchomości złoży nową deklarację zmniejszającą wysokość:

1) zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze śmiercią mieszkańca w terminie do 6 miesięcy od dnia tego zdarzenia;

2) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Żaden ze wskazanych wyjątków nie przewiduje możliwości złożenia deklaracji zmniejszającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny w sytuacji odpowiadającej zawisłej sprawie, tj. z uwagi na stwierdzenie nieważności uchwały ustanawiającej stawki tej opłaty.

Dla właściwego zrozumienia istoty analizowanego ograniczenia zawartego w art. 6m ust. 4 u.c.p.g. oraz jego relacji względem odesłania zawartego w art. 6q ust. 1 tej ustawy niezbędne wydaje się sięgnięcie do regulacji obowiązujących przed wprowadzeniem art. 6m ust. 4 w cytowanym wyżej brzmieniu (przed dniem 6 września 2019 r.). Otóż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lutego 2015 r. do 5 września 2019 r. art. 6q ust. 1 u.c.p.g., podobnie jak ma to miejsce obecnie, zawierał odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej, jednakże w ustępie 3 zastrzegał, że "W przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona." Nie mogło ulegać wątpliwości, że ustawodawca traktował unormowanie przewidziane w art. 6q ust. 3 u.c.p.g. jako odstępstwo od ogólnej zasady stosowania do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepisów Ordynacji podatkowej. Co istotne, cytowany przepis stanowił w istocie pierwowzór dla art. 6m ust. 4 u.c.p.g, wprowadzonego na mocy art. 1 pkt 15 lit. g) ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579). W uzasadnieniu do ww. nowelizacji, dodającej art. 6m ust. 4 w aktualnym brzmieniu, w sposób jednoznaczny zaakcentowano, że propozycja usunięcia ust. 3 z art. 6q, podyktowana była tym, że uregulowane w tym ustępie kwestie "przeniesiono do art. 6m" (zob. uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw; Sejm VIII kadencji, druk sejmowy nr 3495). Wykreślenie art. 6q ust. 3 nie było zatem wyrazem rezygnacji z rozwiązań zawężających możliwość wstecznego deklarowania niższej opłaty, a miało charakter porządkujący z uwagi na "przeniesienie" tych rozwiązań do art. 6m.

Mając zatem na względzie zarówno wyniki wykładni literalnej (brzmienie art. 6m ust. 4 u.c.p.g.), systemowej wewnętrznej (odrębne uregulowanie w danym akcie prawnym kwestii związanych ze składaniem deklaracji śmieciowych, mimo ogólnego odesłania do Ordynacji podatkowej), jak i celowościowej (wyeliminowanie sytuacji braku uiszczenia stosownych opłat, mimo wykonania usługi odbioru odpadów) wspartej wnioskami płynącymi z wykładni historycznej (treści art. 6q ust. 3 oraz intencji ustawodawcy ujawnionych w toku procesu legislacyjnego), Sąd doszedł do przekonania, że art. 6m ust. 4 stanowi przepis szczególny w stosunku do regulacji zawartej w Ordynacji podatkowej, a zakaz składania deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny (obejmujący swym zakresem przypadki takie, jak zaistniały w niniejszej sprawie, gdzie odbiór odpadów nie był kwestionowany) wiąże się z odmową stwierdzenia w tym zakresie nadpłaty. Przyjęcie przeciwnego poglądu w istocie niweczyłoby sens analizowanej regulacji. Tym bardziej, że na gruncie przepisów dotyczących nadpłaty wymagane jest złożenie (wraz z wnioskiem o jej stwierdzenie) stosownej korekty zeznania bądź deklaracji, jeśli obowiązek składania zeznania/deklaracji wynika z przepisów prawa (co ma miejsce w przypadku opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi) - zob. art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej (podobnie: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 327/22).

Prezentowane stanowisko koresponduje również z unormowaniem przewidzianym w art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej, które wyraźnie wskazuje, że podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Za przykład takiego przepisu należało uznać art. 6m ust. 4 u.c.p.g.

Sąd nie podzielił także argumentacji mającej na celu wykazanie, że W. uzyskało nadwyżkę z tytułu wpłat na sporną opłatę. Fakt ten w rozpoznawanej sprawie jest w istocie irrelewantny prawnie. Ustawodawca nie dopuszcza bowiem wstecznej korekty deklaracji bez względu na to, czy wystąpienie o nadpłatę po unieważnieniu uchwały mogłoby jedynie zmniejszyć "nadwyżkę" wpływów w tej opłacie. Na marginesie Sąd wskazuje, że zarówno w roku 2020, jak i 2021, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobierane były nie tylko na podstawie ww. uchwał Rady W. z dnia 12 grudnia 2019 r. nr XXIV/671/2019 i nr XXIV/676/2019, stąd też przedstawione przez Skarżącą informacje ze sprawozdania z wykonania budżetu w. za 2021 rok nie mogą świadczyć, że kilkuprocentowa nadwyżka powstała w wyniku ww. uchwał z dnia 12 grudnia 2019 r. Natomiast przedłożenie przez Spółdzielnię dokumentów dotyczących wykonania budżetu za 2022 rok jest zupełnie niezrozumiałe, skoro wniosek o stwierdzenie nadpłaty dotyczy okresu od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2021 r.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą. Zgodnie z ww. przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Według Sądu, w niniejszej sprawie wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły. Intencją strony skarżącej przy wnioskach dowodowych było bowiem wykazanie, że W. miało wysoką nadwyżkę wpływów z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak to jednak wyjaśnił już Sąd powyżej, fakt ten nie ma żadnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ w każdej sytuacji nie można dokonywać korekty deklaracji z uwagi na unieważnienie uchwały będącej podstawą prawną opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Trzeba natomiast przyznać rację stronie skarżącej odnośnie tego, że w decyzji organu drugiej instancji błędnie wskazano "wnioskodawca określił kwotę należną wychodząc z punktu widzenia, iż prawidłowa stawka opłaty za gospodarstwo domowe to 0 zł, jednak zostało to oparte na założeniu o braku w ogóle podstawy do uiszczania opłat", podczas gdy zdaniem Spółdzielni "kwotą należną była opłata w wysokości dotychczasowej, a więc przed przyjęciem przez Radę W. uznanych przez Sąd za nieważne postanowień wyżej wymienionych uchwał" (strona 2 wniosku o stwierdzenie nadpłaty). Niemniej, uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, a wobec tego nie można uchylić zaskarżonej decyzji z tego powodu.

Wbrew poglądowi Skarżącej Spółdzielni, wysokość należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (a tym samym też wysokość rzekomej nadpłaty) nie może być ustalana w oparciu o przepisy poprzednio obowiązującej uchwały nr V/85/2015 Rady W. z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 1277 i 4902), gdyż § 8 uchwały Rady W. z dnia 12 grudnia 2019 r. nr XXIV/671/2019, zgodnie z którym traci moc uchwała nr V/85/2015 Rady W. z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 1277 i 4902), nie utracił mocy – nie stwierdzono jego nieważności.

Również wyjaśnienia wymaga, że w skardze Strona kwestionowała także dopuszczalność odniesienia do niniejszej sprawy wniosków wynikających z uchwały NSA z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I GPS 1/11 (ONSAiWSA 2011/5/93), wskazującej na obowiązek wykazywania uszczerbku majątkowego jako warunku stwierdzenia nadpłaty. Jakkolwiek Sąd w pełni podzielił zgłoszone w tym zakresie zastrzeżenia Strony, przyjmując, że ww. uchwała dotyczy jedynie nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży energii elektrycznej, a tym samym nie może przesądzać o konieczności poniesienia uszczerbku majątkowego jako warunku stwierdzenia nadpłaty na gruncie innych przypadków, to kwestia ta pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie wobec przyjęcia braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty w tej sprawie ze wskazanych wcześniej względów.

Reasumując, na gruncie przedmiotowej sprawy nie był przez Spółdzielnię kwestionowany fakt realizacji przez W. usługi polegającej na zapewnieniu odbioru odpadów z należących do niej nieruchomości. Przypomnieć też należy, że podstawą stwierdzenia przez Sąd nieważności części przepisów uchwał w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi było przy tym nieuprawnione różnicowanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a nie niezgodne z ustawą określenie wysokości opłaty (np. w kwocie rażąco wygórowanej, powodującej nabycie przez tę opłatę cech podatku). W takiej sytuacji Sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw, by wyłączyć opisaną sytuację spod zakresu zastosowania przepisu ustanawiającego ograniczenie możliwości składania deklaracji obniżającej wysokość tej opłaty ze skutkiem wstecznym, co rzutowało na niedopuszczalność stwierdzenia w tym zakresie nadpłaty. Ze względu na sygnalizowaną specyfikę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należało przyjąć, że okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy stanowią jeden z przykładów obrazujących celowość wprowadzenia regulacji limitującej możliwość wstecznego korygowania tej opłaty.

Wobec powyższego, zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Końcowo, Sąd wyjaśnia, że Strona w skardze złożyła wniosek o skierowanie pytania prawnego do TK w zakresie zbadania zgodności art. 6m ust. 2 i 4 u.p.c.g. z art. 2 Konstytucji, art. 7 Konstytucji oraz art. 216 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim przepis ten wyłącza możliwość złożenia korekty deklaracji opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy przepisy prawa miejscowego określające wysokość stawek tej opłaty zostaną uznane za nieważne prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Z uwagi na wyżej wskazaną specyfiką opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, Sąd nie dopatrzył się jednak wątpliwości z zakresie norm konstytucyjnych, obligujących go do wystąpienia z takim pytaniem.

Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.