Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1592/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 415 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2625
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o. o. z siedzibą w [....] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2023 r., nr RZ.RUZ.4219.178.2023.JP w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o. o. z siedzibą w [...] kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2023 r., nr RZ.RUZ.4219.178.2023.JP w przedmiocie cofnięcia Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o. o. w B. pozwolenia wodnoprawnego.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 25 sierpnia 2022 r. do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie wpłynęło pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Rzeszowie Delegatury w J. dotyczące ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 28 lipca do 18 sierpnia 2022 r. w Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w B. (spółka, skarżąca). Powołane pismo zostało następnie przekazane do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością, Dyrektorowi Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. (organ I instancji). Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji wydał w dniu 17 maja 2023 r. decyzję, w której cofnął z urzędu pozwolenie wodnoprawne udzielone spółce decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. z dnia 5 lutego 2021 r., na usługę wodną polegającą na wprowadzaniu ścieków komunalnych oczyszczonych w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków B.-B., zlokalizowanej na działkach o nr ewid. [...] w m. B., gm. B., poprzez istniejący wylot do wód powierzchniowych rzeki S. (działka o nr ewid. [...]w m. B.) w km 32+881 jej biegu.

Od powyższej decyzji odwołała się spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżoną decyzją z 18 lipca 2023 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie (organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia 17 maja 2023 r., był art. 415 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2625 ze zm. – dalej: Prawo wodne/P.w.), zgodnie z którym, pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Zastosowanie instytucji cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 415 pkt 1 Prawa wodnego oznacza zatem, że zakład naruszał warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Organ II instancji stwierdził, że od momentu udzielenia pozwolenia wodnoprawnego sposób korzystania z niego przez skarżącą spółkę podlegał kontroli właściwego organu ochrony środowiska w okresie od 28 lipca 2022 r, do 18 sierpnia 2022 r. W protokole kontroli nr DEL-JASLO 151/2022 zapisano, że podczas jej prowadzenia zostały pobrane w dniach 28 i 29 lipca 2022 r. kontrolne próbki ścieków oczyszczonych do badań. Analizy fizykochemiczne wykonane przez Centralne Laboratorium Badawcze GIOŚ w Warszawie Oddział w R. wykazały, że próbki ścieków odprowadzanych z oczyszczalni do rzeki S. pobrane w sposób średniodobowy proporcjonalny do przepływu z kolektora odpływowego nie wykazały przekroczeń wartości dopuszczalnych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, natomiast w próbce ścieków pobranej w dniu 29 lipca 2022 r. stwierdzono podwyższone stężenia zanieczyszczeń w zakresie następujących wskaźników: BZT5 - 28,0 mg/l, azot ogólny - 39,3 mg/!, fosfor ogólny - 3,8 mg/l. Odnotowano także wzrost ChZTcR z wartości 53 mg/l w próbce średniodobowej do 84 mg/l w próbce złożonej pobranej w sposób średni złożony proporcjonalnie do czasu.

W trakcie kontroli poddano również ocenie sprawozdania z badań próbek ścieków pobieranych co miesiąc, począwszy od lutego 2021 r. do czerwca 2022 r. i poddanych analizie akredytowanego laboratorium. Uzyskane wyniki wykazały przekroczenia dopuszczalnej zawartości azotu ogólnego w oczyszczonych ściekach odprowadzonych do rzeki S.: w lipcu 2021 r. (20,3 mg/l), w sierpniu 2021 r. (50,7 mg/l), w maju 2022 r. (19,5 mg/l) oraz w czerwcu 2022 r. (38,2 mg/l).

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie analiz próbek ścieków pobranych w dniach 22-23 grudnia 2022 r. organ I instancji stwierdził, że nadal nie jest dotrzymywana dopuszczalna zawartość azotu ogólnego w oczyszczonych ściekach odprowadzanych do rzeki S.. Do podobnych wniosków organ I instancji doszedł po analizie danych zawartych w sprawozdaniu niezależnego laboratorium, któremu w styczniu 2023 r. zlecił wykonanie badań oczyszczonych ścieków na oczyszczalni B.-B.. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wynikami badań ścieków, wskazującymi na przekroczenia dopuszczalnych wartości stężeń wskaźników zanieczyszczeń od początku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego organ I instancji zasadnie cofnął spółce pozwolenie wodnoprawne na ich odprowadzanie do wód rzeki S. i nie przekroczył granic przysługującego mu uznania administracyjnego.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył art. 7, art. 77 ani art. 80 k.p.a. czy innych przepisów odnoszących się do zasad ustalania stanu faktycznego, ponieważ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie opierał się nie tylko na ustaleniach protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ inspekcji środowiska, ale także na dowodach przedstawionych w toku postępowania przez skarżącego oraz na wynikach własnych ustaleń w zakresie parametrów oczyszczonych ścieków. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie rodzaju naruszeń udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, ich skali oraz czasu trwania. Do podobnych wniosków organ doszedł po analizie danych zawartych w sprawozdaniu niezależnego laboratorium, któremu w styczniu 2023 r. organ I instancji zlecił wykonanie badań oczyszczonych ścieków na oczyszczalni B.-B.. Wyniki pomiarów parametrów zanieczyszczeń próbki ścieków pobranej w dniu 30 stycznia 2023 r. ponownie wykazały przekroczenia dopuszczalnych wartości stężeń kilku wskaźników zanieczyszczeń, tj. BZT5 - 66,6 mg/l, ChZTcR -191 mg/l, azot ogólny - 53,8 mg/l, fosfor ogólny - 4,13 mg/l, zawiesiny ogólnej- 53,8 mg/l.

Według organu odwoławczego w tak ustalonych okolicznościach organ I instancji słusznie uznał, że podejmowane dotąd przez zakład działania w celu poprawy pracy oczyszczalni ścieków B.-B. nie przyniosły oczekiwanego efektu i nie nastąpiła poprawa jakości odprowadzanych ścieków do stanu określonego w pozwoleniu pozwolenia wodnoprawnego, ich skali oraz czasu trwania.

Końcowo organ II instancji stwierdził, że kontrola zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uznania, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a. niewłaściwe zastosowanie art. 415 pkt 1 P.w., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o cofnięciu pozwolenia wodno-prawnego, mimo braku przesłanek ustawowych do podjęcia takiej decyzji, opisanych w przedmiotowym przepisie. Całkowite pominięcie, mimo podejmowania decyzji w granicach uznania administracyjnego, argumentów przedstawianych przez skarżącą, oraz nie rozważenia skutków cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego dla środowiska w tym wód, w zakresie w jakim cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego może prowadzić do wstrzymania użytkowania oczyszczalni ścieków, a to z kolei doprowadzić do niekontrolowanego napływu ścieków w żaden sposób nieoczyszczonych (surowych) do rzeki, a także do gruntów, a co za tym idzie wydanie decyzji pozbawionej podstaw prawnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

b. § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r., w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1311, dalej rozporządzenie z 2019 r.), poprzez jego niezastosowanie i błędne oparcie rozstrzygnięcia w sprawie, o badania i analizy przeprowadzone w inny sposób niż, przewiduje to rozporządzenie, podczas gdy rozporządzenie do kontroli jakości odprowadzonych ścieków przewiduje jedynie badania próbek średniodobowych.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

a. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej kpa, poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji wadliwej, z uwagi na uchybienie przepisom wskazanym w odwołaniu z dnia 29 maja 2023 r. oraz przepisom powołanym w niniejszej skardze,

b. art. 6 i art. 61 kpa, w związku z art. 418 P.w. poprzez wszczęcie postępowania z urzędu, mimo braku podstaw, a w przypadku organu Il instancji, nieuchylenie decyzji organu I instancji, która została wydana po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, mimo że od początku brak było podstaw do jego wszczęcia, czym jednoznacznie dopuścił się obrazy powołanych przepisów i działania poza granicami prawa.

c. art. 79 w zw. z art. 8, 9 i 10 kpa poprzez przeprowadzenie przez organ I instancji dowodu w postaci pobrania do badań oraz analizy próbki ścieków, dokonanej w dniu 30 stycznia 2023 r., przez laboratorium SGS Polska sp. z o.o. bez powiadomienia o tym fakcie strony i jej pełnomocnika, czym organ w pierwszej instancji pozbawił stronę możliwości czynnego wzięcia udziału w postępowaniu, w zakresie przeprowadzenia dowodu, który jak wynika z uzasadnienia decyzji organu był jednym z kluczowych dla wydanej decyzji, działaniem takim organ I instancji dopuścił się również zdaniem skarżącej, rażącego naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, gwarantujących stronie czynny udział w postępowaniu, a także prawo do uzyskania przez stronę informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych prowadzonego postępowania. Poprzez wskazane działanie doszło również w rażący sposób do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, poprzez przeprowadzenie przedmiotowego pobrania próbki oraz samych badań w tajemnicy i bez uprzedzenia strony. Organ Il instancji nie uchylając decyzji nie naprawił tego naruszenia, a wręcz je powielił.

d. art. 8 § 1 kpa - poprzez, wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w oparciu o wątpliwe podstawy, które zostały obalone przez same organy ochrony środowiska w ramach kontroli instancyjnej, a także brak rzeczywistego prowadzenia postępowania dowodowego, a jedynie korzystanie z dowodów przedkładanych przez skarżącą i wybranie z licznych dowodów jedynie tych, które potwierdzały z góry przyjętą tezę oraz pominięcie w rozważaniach dowodowych licznych dokumentów przedłożonych przez skarżącą, a które świadczyły na jej korzyść.

e. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o materiał dowodowy zebrany, rozpatrzony w sposób sprzeczny z powołanymi przepisami, oraz poprzez dokonanie ustaleń faktycznych i ocenę tego materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z przytoczonych przepisów, w szczególności poprzez:

1. błędy w ustaleniach faktycznych, polegające głównie na pominięciu kwestii występowania przekroczeń zazwyczaj w związku z ponad miarowymi zjawiskami pogodowymi, jak ulewne deszcze, susze, pominięcie kwestii nielegalnych przyłączeń kanalizacji deszczowej do kanalizacji sanitarnej, pominięcie faktów związanych z inwestycjami w oczyszczalnie i skali poprawy jakości odprowadzanych ścieków w stosunku do lat 2018 - 2020, oraz znacznej stabilizacji pracy oczyszczalni zwłaszcza po uzyskaniu decyzji wodnoprawnej z 5 lutego 2021 r.,

2. powzięcie wniosku, że oczyszczalnia ścieków, w związku z którą toczyło się przedmiotowe postępowanie administracyjne, działa niestabilnie jako argument podając, że z 17 przeanalizowanych próbek w okresie od lutego 2021 r. do czerwca 2022 r. przekroczenia w zakresie czynnika - azot ogólny - wykryto w 4 próbkach, podczas gdy za stan stabilny normalny dla oczyszczalni w związku z ilością prawidłowych wyników badań, należało przyjąć stan, w którym nie występowały przekroczenia;

3. pominięcie w zakresie rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego wynikających z niego faktów, o ciągłej sukcesywnej poprawie jakości wody pozostałej po przeprowadzeniem procesu oczyszczania ścieków, która wynikała z działań prowadzonych przez wnioskodawcę, w tym zmian organizacyjnych i czynionych inwestycji - w tym zakresie organy obu instancji dopuściły się tego samego naruszenia - organ Il instancji podzielił i podtrzymał stanowisko organu I instancji.

4. pominięciu całkowicie treści decyzji z dnia 24 kwietnia 2023 r., Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak DIKKW.401.125.2022.iz oraz jej uzasadnienia, w której GIOŚ, jako organ odwoławczy uznał postępowanie prowadzone przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie wstrzymania użytkowania oczyszczalni ścieków w B.-B., za pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych oraz faktycznych, co jest istotne o tyle że właśnie zawiadomienie o prowadzeniu takiego postępowania przez PWIOŚ, było podstawą do wszczęcia postępowania prowadzonego przez organ I instancji, a co wynika z akt przedmiotowego postępowania. O ile organ I instancji mógł nie znać treści decyzji GIOŚ przez przeoczenie, o tyle DRZGW w Rzeszowie, jako organ Il instancji otrzymał ją wraz odwołaniem skarżącej;

5. pominięcie w ramach rozważenia okoliczności istotnych dla sprawy czy cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego nie spowoduje bardziej negatywnych skutków dla środowiska niż utrzymanie go w mocy i dalsze nadzorowanie w porozumieniu z organami ochrony środowiska prac modernizacyjnych i naprawczych prowadzonych przez spółkę.

f. art. 107 ś 3 i art. 11 kpa, poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji obu instancji do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, brak wyczerpującego wyjaśnienia podstaw prawnych, oraz wyczerpującego wskazania dowodów, które organom dały podstawę do podjęcia skarżonych decyzji, a także braku precyzyjnego określanie, które warunki pozwolenia wodnoprawnego uznała za naruszone i przyjął jako podstawę do cofnięcia pozwolenia to naruszenie dotyczy również działania organów obu instancji. Sporządzenie uzasadnienia decyzji nie pozwalającego na kontrolę legalności i słuszności decyzji, brak rozważenia i opisu tego rozważania w zakresie interesu strony, interesu publicznego i społecznego jakie i w jaki sposób rozstrzygały organy w decyzji, co jest szczególnie istotne w przypadku wydawania decyzji w zakresie uznania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem sporu jest prawidłowość decyzji zarówno organu I instancji z dnia 17 maja 2023 r. w której cofnął z urzędu pozwolenie wodnoprawne udzielone spółce decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. z dnia 5 lutego 2021 r., na usługę wodną polegającą na wprowadzaniu ścieków komunalnych oczyszczonych w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków B.-B., zlokalizowanej na działkach o nr ewid. [...]w m. B., gm. B., poprzez istniejący wylot do wód powierzchniowych rzeki S. (działka o nr ewid. [...] w m. B.) w km 32+881 jej biegu, jak i decyzji organu odwoławczego z dnia 18 lipca 2023 r. – utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji.

Podstawą prawną przytoczonych decyzji był między innymi art. 415 P.w. Dlatego wskazać należy, że zgodnie z art. 415 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli:

1) zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym;

2) urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane;

3) zakład nie realizuje obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa, oraz osób narażonych na szkody albo nie realizuje przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko, ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym;

4) zasoby wód podziemnych uległy zmniejszeniu w sposób naturalny;

5) zakład nie rozpoczął w terminie korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego innych niż określone w art. 414 ust. 1 pkt 3 lub nie korzystał z tych uprawnień przez okres co najmniej 2 lat;

6) nastąpiła zmiana przepisów wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2;

7) nastąpiło zagrożenie osiągnięcia celów środowiskowych i jest to uzasadnione danymi z monitoringu wód oraz wynikami dodatkowego przeglądu pozwoleń wodnoprawnych, o którym mowa w art. 325 ust. 1 pkt 2;

8) nie wykonano lub nie przedłożono analizy ryzyka, o której mowa w art. 133 ust. 3, jeżeli taka analiza była wymagana.

9) dalsze korzystanie z wód na warunkach ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym stwarza stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi lub stan zagrażający powstaniu poważnych szkód w środowisku, w szczególności z uwagi na występujące zmiany w środowisku wodnym.

Treść art. 415 Prawa wodnego wskazuje, że "pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania". Ten sposób normowania oznacza, że organ administracji publicznej posiada uprawnienie, a nie obowiązek cofnięcia bądź też ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji zaistnienia którejkolwiek z przesłanek normatywnych wymienionych w pkt 1 – 9 analizowanego przepisu prawnego. Tak więc w sytuacji stwierdzenia niezgodności wykonania urządzenia z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym ww. przepis prawa nie obliguje organu do cofnięcia pozwolenia. Użycie przez ustawodawcę w powołanej normie sformułowania "może" świadczy o tym, że organ, wydając rozstrzygnięcie na jej podstawie, działa w warunkach uznania administracyjnego. Konstrukcja uznania administracyjnego wyraża się w możliwości wyboru konsekwencji prawnych w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Uznanie administracyjne nie polega więc na swobodzie organu administracji, w zakresie odnoszącym się do ustalania stanu faktycznego. Działając w ramach uznania administracyjnego, organy administracji są zobligowane do szczegółowego zbadania stanu faktycznego i odzwierciedlenia w aktach sprawy wyniku postępowania dowodowego. Decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być zatem decyzją dowolną, lecz musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać słuszny interes strony i interes społeczny (wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., II GSK 863/10, LEX nr 966221).

Wskazać należy, że w świetle art. 7 kpa na organach administracji spoczywa obowiązek uwzględniania z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany – zgodnie z zasadą z art. 7 kpa – załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

Reasumując, konstrukcja uznania administracyjnego, zastosowana w art. 415 Prawa wodnego, oznacza, że nawet stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie nie obliguje, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym organ ma obowiązek precyzyjnie i wyczerpująco wykazać, z jakich powodów uznał cofnięcie pozwolenia za niezbędne zarówno z punktu widzenia interesu społecznego, jak i słusznego interesu indywidualnego. Jest to tym bardziej istotne, że adresaci pozwolenia ponoszą zazwyczaj znaczne koszty realizacji objętych nim urządzeń. Organ powinien także szczegółowo uzasadnić decyzję cofającą pozwolenie wodnoprawne.

Uzasadnienie decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego musi zatem zawierać pewne istotne elementy treściowe, bez których weryfikacja legalności tej decyzji nie jest możliwa, tj., oprócz precyzyjnie określonych warunków wykonania pozwolenia wodnoprawnego, należy ściśle określić, jakimi dowodami organ kierował się, wydając rozstrzygnięcie, a z jakich przyczyn innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Obowiązki te dotyczą w całej rozciągłości także organu drugiej instancji który, zgodnie z wyrażoną w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności postępowania, ma obowiązek samodzielnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym jest zobligowany do zbadania wszystkich okoliczności sprawy. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

W niniejszej sprawie organ II instancji nie sprostał tym wymaganiom, naruszając zarówno dyspozycję art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, jak i art. 136 kpa. Uzasadnienie rozstrzygnięcia decyzji drugoinstancyjnej nie zawiera jasnych, precyzyjnych ustaleń dotyczących tego jakie okoliczności wskazują na konieczność cofnięcia skarżącej pozwolenia wodnoprawnego. Zauważyć należy, że jako dowód przekroczenia wartości dopuszczalnych, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym organ odwoławczy wyniki badań w dniu 29 lipca 2022 r. gdzie stwierdzono podwyższone stężenia zanieczyszczeń w zakresie wskaźnika BZT5 - 28,0 mg/l, azotu ogólnego - 39,3 mg/l, fosforu ogólnego - 3,8 mg/l. Zdaniem organu II instancji analiza przeprowadzonych badań świadczy o niestabilnej pracy oczyszczalni w ciągu doby oraz podwyższonych stężeniach zanieczyszczeń w ściekach w ciągu doby odprowadzanych do wód powierzchniowych. Jednakże dokonując takiej oceny organ odwoławczy nie odniósł się do stanowiska Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zajętego w decyzji z dnia 24 kwietnia 2023 r. gdzie jako organ odwoławczy uznał postępowanie prowadzone przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie wstrzymania użytkowania oczyszczalni ścieków w B.-B., za pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych oraz faktycznych i uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu zaś decyzji wskazał, że ocena i sposób pobrania próbek w dniu 29 lipca 2022 r. nie są miarodajne w świetle przepisów rozporządzenie z 2019 r.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w styczniu 2023 r. zlecił przeprowadzenie dodatkowych badań przez niezależne laboratorium próbka pobrana jednorazowo w dniu 30 stycznia 2023 r. ujawniła przekroczenia. Skarżąca wykazywała, że przekroczenia te mogły mieć związek z występującym w rejonie miasta B. chronicznym problemem, wnikania wód opadowych do kanalizacji sanitarnej. Spółka argumentowała również, że zwłaszcza w okresie roztopów i zwiększonych opadów napływ ponadnormatywnych wód do kanalizacji jest bardzo wysoki. Problemem jest również brak naturalnej retencji gruntów. Organ odwoławczy w zasadzie nie odniósł się do tych twierdzeń. Zdaniem Sądu twierdzenia skarżącej wymagają należytej oceny albowiem do skargi załączone zostały wyniki badań jakości ścieków oczyszczonych z dnia 25 lipca 2023 r. i z dnia 8 sierpnia 2023 r., które nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, co może świadczyć o zasadności twierdzeń skarżącej odnośnie przyczyn przekroczenia norm zanieczyszczeń stwierdzonych w styczniu 2023 r.

W ocenie Sądu tak w decyzji organu I instancji, jak i II instancji brak jest wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, organy nie dokonały również rozważenia słusznego interesu strony i interesu społecznego odnośnie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Wskazane wyżej, uchybienia w ocenie materiału dowodowego sprawy i interesu strony uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji, czyniąc zbędnym odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi. Jednocześnie, w ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z zasadą praworządności i z uwzględnieniem wszelkich składających się na nią zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady dwuinstancyjności i zasady szybkości postępowania, wystarczające jest uchylenie decyzji organu drugiej instancji. Wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Organ odwoławczy jest wyposażony przede wszystkim w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie ma on kompetencje kasacyjne. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu (zażaleniu) w stosunku do decyzji organu I instancji.

Wobec powyższego, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku. Rozstrzygniecie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zostało wydane stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.