Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1595/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 112/23 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 18 listopada 2022 r., nr SKO.539/22 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 21.04.2023 r. o sygn. I SA/Lu 112/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. S. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z 18.11.2022 r., nr SKO.539/22, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

2.1. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata), która działając na podstawie art. 173 § 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżyła powyższy wyrok w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.

a) art. 133 § 1 w związku z art. 114a § 1 i 1a ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: o.p.) przez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne określenie zawężonego kręgu stron postępowania skutkujące pozbawieniem Fundacji [...] jako strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy Fundacja jest użytkownikiem (na podstawie umowy najmu z 31.10.2020 r.) spornej nieruchomości, której właścicielem jest skarżąca oraz posiada interes prawny w tym, aby podatek za tę nieruchomość był ustalony w prawidłowej wysokości przez cały okres, kiedy nieruchomość ta jest użytkowana przez Fundację;

b) art. 122 o.p. przez oparcie się przez Sąd pierwszej instancji na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy podatkowe w sposób pełny, tj. nie zostały podjęte czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy polegające na zwróceniu się do Fundacji celem uzyskania informacji o zakresie prowadzonej nieodpłatnej działalności statutowej na nieruchomości objętej miarkowanym podatkiem od nieruchomości, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi;

c) art. 187 § 1 i art. 191 o.p. przez dowolną, jednostronną i sprzeczną z przedłożonymi przez skarżącą dowodami ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegającą na bezpodstawnym zaaprobowaniu tezy, że prowadzona przez Fundację, na spornej nieruchomości, nieodpłatna działalność pożytku publicznego ma jedynie fikcyjny charakter, podczas gdy prawidłowa i kompleksowa ocena całości zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego.

2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej wyrok WSA w Lublinie odpowiada bowiem prawu i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

3.2. Spór w sprawie koncentruje się wokół możliwości zastosowania przez organ podatkowy zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Skarżąca wywodzi, że 31.10.2020 r. zawarła umowę najmu nieruchomości przy ul. [...] (powierzchnia [...] m²) z Fundacją, celem prowadzenia przez nią nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Zdaniem skarżącej, okoliczność ta ma wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, ponieważ nieruchomość w określonej części została zajęta na cele nieodpłatnej działalności pożytku publicznego, a więc zachodzi zwolnienie Fundacji od podatku od nieruchomości uregulowane w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l.

3.3. Oceniając zarzut kasacyjny naruszenia art. 133 § 1 w związku z art. 114a § 1 i 1a o.p. (przez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne określenie zawężonego kręgu stron postępowania skutkujące pozbawieniem Fundacji [...] jako strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy Fundacja na podstawie umowy najmu z 31.10.2020 r. jest użytkownikiem spornej nieruchomości, której właścicielem jest skarżąca oraz posiada interes prawny w tym, aby podatek za tę nieruchomość był ustalony w prawidłowej wysokości przez cały okres, kiedy nieruchomość ta jest użytkowana przez Fundację), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że brak jest podstaw, aby przyjąć, że stroną postępowania w świetle art. 133 § 1 o.p. jest Fundacja, niezasadnie pozbawiona możliwości udziału w sprawie. Według art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencją Nieruchomości Rolnych) lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że posiadacz zależny nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeżeli nie są one własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Mimo że skarżąca formalnie oddała na podstawie umowy nieruchomość w posiadanie zależne Fundacji, to nadal ona jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Inną kwestią jest cel takiej i umowy i faktyczny zamiar stron umawiających się, niezasadny jest zatem zarzut zawężenia kręgu stron postępowania.

Żeby można było mówić o zaistnieniu zwolnienia z podatku od nieruchomości w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. (naruszenia tego przepisu prawa materialnego skarżąca w skardze kasacyjnej nie sformułowała), musi zostać wykazane faktyczne zajęcie nieruchomości lub ich części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. Podejmowanie przez organy podatkowe czynności zmierzających do ustalenia okoliczności sprawy, a także do zbadania powołanych nowych okoliczności należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 o.p.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca zawarła w dniu 31.10.2020 r. umowę z Fundacją najmu nieruchomości przy ul. [...] (o powierzchni [...] m²) w celu prowadzenia przez nią nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. W dniu 30.11.2020 r. poinformowała mailem Urząd Miejski o uruchomieniu placówki dziennej dla osób bezdomnych oraz innych potrzebujących osób, jednak w czerwcu 2021 r. Urząd Miejski otrzymał informację (pismo datowane na 31.05.2021 r.) o braku osób bezdomnych na terenie Gminy J. oraz o braku jakiejkolwiek współpracy Ośrodka Pomocy Społecznej z Fundacją. W tej sytuacji argumentacja skargi, a także skargi kasacyjnej, że Fundacja nie jest ściśle związana z potrzebami lokalnej społeczności jest w tym zakresie o tyle chybiona, że – logiczne jest - że pomoc bezdomnym ze swej natury kierowana jest do takich osób w ich środowiskach, w ich najbliższym otoczeniu. Trafnie argumentuje Sąd pierwszej instancji, że trudno byłoby oczekiwać od osoby bez pracy, lokum i środków do życia, kosztownego przemieszczania się celem udzielenie jej pomocy. Skarżąca natomiast faktycznego udzielania pomocy osobom bezdomnym przez Fundację w 2021 r. w żaden inny sposób nie wykazała.

Zwrócić należy uwagę, że badając okoliczność faktycznego zajęcia nieruchomości przez Fundację na jej nieodpłatną działalność statutową organ pierwszej instancji dokonał kilkukrotnych oględzin w różnych odstępach czasowych. Podczas oględzin 17.09.2021 r. w hotelu na nieruchomości odbywała się "zielona szkoła", zajmująca 17 pokoi, poza tym uzyskano informację o odbywających się tam weselach. Kolejne oględziny odbyły się w poszczególnych dniach października 2021 r., jednak nie stwierdzono oznak zajęcia budynku przez Fundację, nie stwierdzano też obecności jakikolwiek osób potrzebujących (dzieci, osób w podeszłym wieku, bezdomnych). Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie twierdzi o nieodpłatności organizacji zielonej szkoły, natomiast w aktach znajduje się faktura dotycząca sprzedaży przez Fundację takiej usługi, i faktura jest wystawiona na wartość 4.500 zł. Słusznie argumentuje Sąd pierwszej instancji, że konsekwentnie można przyjąć, iż wobec braku innych twierdzeń skarżącej, inne zielone szkoły odbywały się na podobnych zasadach. Zajęciu prawie całego budynku na nieodpłatną działalność Fundacji przeczy też niekwestionowana przez skarżącą ani C. S. prowadzona pod tym adresem działalność gospodarcza T. S. (z niewielką przerwą od 2014 r.), gdzie osoba ta prowadziła bufet z salą konsumpcyjną, dodatkowo, w lipcu 2021 r. osoba ta rozszerzyła działalność w zakresie przygotowania posiłków w kuchni hotelu dla klientów indywidulanych, w tym dla klientów indywidulanych w tym organizację wesel i imprez okolicznościowych. Skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła, w jaki sposób faktycznie możliwe byłoby pogodzenie działalności organizacji wesel i innych imprez dla większej ilości gości, zielonych szkół, które faktycznie się tam odbywały i strona tego nie zaprzecza nawet w skardze i odwołaniu - z faktycznym przeznaczeniem hotelu na działalność charytatywną (włączając pomoc bezdomnym), co miałoby mieć miejsce w zakresie prawie całej powierzchni hotelu.

Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych, stąd też zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności jest bezzasadny. Organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy w szerokim zakresie, uwzględniając wszystkie jej aspekty. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 187 § 1 o.p., należy zauważyć, że z sytuacją nierozpatrzenia całości materiału dowodowego, o której mowa w tym przepisie, mamy do czynienia wówczas, gdy organ zaniecha w ogóle przeprowadzenia oceny dowodu, a nie wówczas, gdy uznaje określony dowód za niewiarygodny, lub wynikające z przeprowadzonego dowodu wnioski nie są zgodne z oczekiwaniami strony postępowania. W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 191 o.p., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przeprowadzony przez organ odwoławczy wywód w przedmiocie oceny ustalonego stanu faktycznego jest logiczny i nie nosi cech dowolności. Uzasadnienia decyzji wydanych w obu instancjach trafnie wskazują, dlaczego nie było podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l.

3.4. W konsekwencji, ponieważ żaden z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie okazał się zasadny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. skargę tę oddalił.

sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Bogusław Woźniak