Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 252/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2023 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 28 października 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Z. (dalej także jako Wójt, organ I instancji) działając na podstawie art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 20 ust. 2, art. 23, art. 24, art. 25, art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 – dalej u.ś.r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2022r. poz. 2000 – dalej k.p.a.), w dniu 28 października 2022r. wydał decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania B. Z. (dalej jako Skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z powodu niespełnienia warunku określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, że powodem odmowy przyznania świadczenia był fakt, iż nie da się ustalić od kiedy istnieje u męża B. Z. niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się dopiero od 6 września 2022 r. tj. od [...]-ego roku życia. Ponadto zdaniem organu, wnioskodawczyni jako małżonka, jest osobą niezobowiązaną do alimentacji wobec B. Z..

B. Z. wniosła odwołanie od w/w decyzji wskazując, że sprawuje stałą opiekę nad mężem. Skarżąca podniosła również, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., w części różnicującej prawo do świadczenia ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, uznany został za niekonstytucyjny i wyeliminowany z porządku prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 38/13 z dnia 21 października 2014 r. Z powyższego zdaniem skarżącej wynika, że przepis ten nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania żądanego świadczenia. Skarżąca zaznaczyła, ze obowiązek alimentacyjny małżonka względem drugiego zgodnie z art. 23 i art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych małżonka. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z 1 lutego 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy i przywołało treść art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1a i 1b u.ś.r. W motywach uzasadnienia Kolegium zwróciło uwagę, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 uznano, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią określonego w tym przepisie wieku ze względu na moment powstania niepełnosprawności - został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji błędnie zastosował art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako podstawę odmowy przyznania świadczenia, bez uwzględnienia faktu, że doszło do zmiany stanu prawnego.

W ocenie Kolegium również fakt pozostawania osoby niepełnosprawnej w związku małżeńskim nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Natomiast zgodnie z art. 23 tej ustawy są oni obowiązani do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Uregulowania te potwierdzają, że wśród obowiązków małżeńskich istnieje obowiązek alimentacyjny, w którym bez wątpienia mieści się również obowiązek opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem. Zatem zobowiązanym do opieki nad osobą tego wymagającą powinien być w pierwszej kolejności jej małżonek. Mając powyższe na uwadze, pod pojęciem "innych osób, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności" (art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r.) należy rozumieć współmałżonków. Prowadzi to do wniosku, że art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. ma w pełni zastosowanie do małżonka, ubiegającego się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad współmałżonkiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. powinien być rozumiany w ten sposób, że normuje on przypadki, gdy o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, pozostającą w związku małżeńskim ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w ust. 1 (lub w ust. la), niebędąca małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentacji.

Kolegium wskazało jednak, że z akt sprawy wynika, iż Skarżąca sprawuje stałą opiekę nad mężem, lecz ostatnio zatrudniona była do 30 listopada 2016 r. i od tego czasu pozostaje nieaktywna zawodowo. Wymagający opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności legitymuje się natomiast od dnia 12 października 2022 r. W przedmiotowej sprawie brak jest zatem w ocenie Kolegium związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a koniecznością zapewnienia opieki mężowi. W ocenie Kolegium niepodejmowanie zatrudnienia przez odwołującą nie wynika bezpośrednio z powodu konieczności zapewnienia opieki mężowi, bowiem pozostawała ona nieaktywna zawodowo już kilka lat przed orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności męża. W tej sytuacji brak jest zdaniem Kolegium podstaw do uznania, że Skarżąca zrezygnowała z podjęcia pracy zawodowej w związku z koniecznością opieki nad mężem.

B. Z. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na wydaną w sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżając ją w całości. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub .pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów I i II instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – dalej p.p.s.a.) wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z wnioskiem strony skarżącej na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosowanie do art. 120 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Kolegium, jak również decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, stanowiły przepisy u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zacytowany przepis wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznanie osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., jeżeli nie podejmują pracy lub z niej rezygnują w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na gruncie niniejszej sprawy bezspornym jest to, że Skarżąca jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż spoczywa na niej obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w przepisach prawnorodzinnych. Bezspornym jest również, że sprawuje opiekę nad mężem, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że w toku postępowania Kolegium, badając negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia określoną w art. art. 17 ust. 1b u.ś.r. - powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 - prawidłowo stwierdziło, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez znaczenia pozostaje data powstania niepełnosprawności. Przepis uznany za niezgodny z ustawą zasadniczą nie może stanowić podstawy wydania decyzji odmownej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, nie można było odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tej przyczyny, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem przez nią 18 roku życia.

Nadto stwierdzić należy, że organ II instancji zasadnie zanegował również istnienie innej negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. tej wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Przepis powyższy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Nie może budzić wątpliwości, że małżonek osoby wymagającej opieki mieści się w kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Wedle tego przepisu, świadczenie to przysługuje innym (tzn. niż wymienione w pkt od 1 do 3) osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Obowiązki pomiędzy małżonkami regulują przepisy ostatnio wskazanej ustawy, dalej określanej jako "K.r.i.o.". Według więc art. 23 tego aktu, małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Ponadto, z mocy art. 27 K.r.i.o., oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Z kolei, art. 60 K.r.i.o. normuje kwestię dostarczania małżonkowi środków utrzymania w sytuacji rozwodu, a art. 130 K.r.i.o. w sytuacji pozostawania przez małżonków w separacji. Przy czym, obowiązek alimentacyjny małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych nawet w sytuacji, gdy małżonkowie są w separacji lub po rozwodzie.

Wskazane regulacje świadczą zatem o tym, że pomiędzy małżonkami istnieje niewątpliwie obowiązek wzajemnej alimentacji. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wskazywano, że ustawodawca wyszedł z założenia, iż w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Źródłem obowiązku jest wola ustawodawcy. Dopiero, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, wówczas ustawodawca wprowadza wyjątek, zezwalając by świadczenie pielęgnacyjne było przyznane podmiotom, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. Pozostawanie osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza więc - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.02.2022 r. I OSK 1015/21).

Mając powyższe na uwadze należy więc stwierdzić, że to właśnie małżonek niepełnosprawnego jest w pierwszej kolejności zobowiązany do opieki nad nim, a więc i uprawniony do uzyskania w związku z tym świadczenia pielęgnacyjnego (w razie, gdy spełnia wszystkie niezbędne warunki w tym zakresie). Opiekę tę może zaś sprawować tylko wówczas, gdy jest do niej zdolny, a zatem wtedy, kiedy sam nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bowiem wówczas on także wymaga czynności opiekuńczych.

Uwzględniając treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego istota sporu dotyczy zatem zasadności odmowy B. Z. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym mężem, z tej przyczyny, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że nie neguje faktu świadczenia przez skarżącą opieki nad mężem, jednakże nie wiąże się ona z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem.

Oceniając zasadność zaskarżonych decyzji w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że B. Z., został zakwalifikowany do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności przez kompetentny do tego organ posiadający profesjonalną wiedzę z zakresu medycyny. Na mocy rozstrzygnięcia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 10 października 2022 r. B. Z. został uznany za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 orzeczenia). Ma to tyle istotne znaczenie, że orzeczenie o stanie zdrowia osoby wymagającej opieki nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej. Jest to bowiem orzeczenie wydane w odrębnej procedurze, jednakże i w niej przewiduje się zasadę trwałości takich orzeczeń. To z kolei powinno prowadzić do wniosku, że B. Z. jest istotnie osobą wymagającą pomocy, aby samodzielnie egzystować w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Z orzeczenia o niepełnosprawności B. Z. wynika, że potrzebuje on pomocy w codziennym życiu. Tę pomoc świadczy mu Skarżąca. Zgodnie z oświadczeniem złożonym w trakcie wywiadu środowiskowego, podtrzymanym w skardze pomoc udzielana przez skarżącą polega na sprawowaniu bezpośredniej opieki nad mężem, przygotowaniem posiłków, dawkowaniu leków, pomocy przy poruszaniu, robieniu zakupów i umawianiu na wizyty lekarskie. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie ze słownikowym znaczeniem słowa "opieka", oznacza ono "troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie kogoś, czegoś." (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 608). Ustawodawca w swojej racjonalności stanowi prawo przede wszystkim używając znaczeń słów przyjętych w języku polskim, gdyż język ten jest narzędziem komunikacji ustawodawcy z adresatami norm prawnych. Oznacza to, że ustawodawca przyjmuje takie znaczenie słownictwa stosowanego w tekstach aktów normatywnych, jakie jest ich znaczenie w języku polskim. Słownikowe znaczenie słowa "opieka" obejmuje szerokie spektrum czynności zmierzających do zachowania dobrostanu osoby, nad którą sprawuje się ją.

W orzecznictwie wskazuje się, że "Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby." (wyrok WSA w Gdańsku z 10 lutego 2022r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, zob. także wyrok WSA w Lublinie z 22 czerwca 2021r., sygn. akt II SA/Lu 795/20, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej CBOSA). Wywiad środowiskowy dowiódł tego, że Skarżąca opiekuje się mężem zapewniając mu realizację potrzeb życiowych. Sąd nie miał zatem wątpliwości, iż Skarżąca nie może podjąć pracy z uwagi na opiekę. Tego nie uwzględniły orzekające w sprawie organy. Cała argumentacja Kolegium skoncentrowała się na tym, że nie nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż skarżąca w ostatnim okresie nie pracowała. Zwrócić należy jednak uwagę, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyróżnia alternatywę – rezygnacja lub intencjonalne niepodejmowanie zatrudnienia. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, że zakres pomocy, jaką świadczy Skarżąca względem męża nie pozwala jej na podjęcie zatrudnienia.

Zasadny jest zatem wniosek, że Skarżąca świadczy opiekę stałą, ponieważ tylko ona wykonuje wszystkie czynności opiekuńcze i sprawuje opiekę długotrwałą, ponieważ jest ona rozciągnięta w czasie (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 33/22 - CBOSA). Warto wskazać w tym miejscu, że znaczny stopień niepełnosprawności wskazuje na bardzo złą kondycję zdrowia osoby schorowanej. W tym miejscu zaznaczyć należy, że nawet lepsze samopoczucie i kondycja osoby niepełnosprawnej w dniu wizyty pracownika socjalnego nie świadczyłyby i nie mogłyby stanowić podstawy do oceny tego, że opieka nad osobą niepełnosprawną nie odpowiada zaleceniom wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności. Choroby czynią bowiem sytuację osoby wymagającej opieki nieprzewidywalną.

Odnosząc się do podnoszonej w decyzji kwestii braku zatrudnienia w okresie poprzedzającym złożenie wniosku podkreślić należy, że wymóg rezygnacji z rzeczywistej bądź potencjalnej możliwości zarobkowania w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie został przez ustawodawcę powiązany z żadnym zakresem – czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym – jak również jest niezależny nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego, czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są powoływane przez organ argumenty odwołujące się do wcześniejszego ustania aktywności zawodowej Skarżącej. Przesłanką świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem niepozostawanie w zatrudnieniu osoby zdolnej do pracy, a organ pomocowy nie może w okolicznościach niniejszej sprawy z faktu pozostawania przez

Skarżącą w zatrudnieniu jedynie do 2016 r. wyciągać tak daleko idących wniosków, by stwierdzić niespełnienie ustawowej przesłanki niepodejmowania zatrudnienia. Zauważyć należy, że Skarżąca wykazała ponad dziesięcioletni okres zatrudnienia do 2016 r. Z orzeczenie o stopniu niepełnosprawności B. Z. wynika, że ustalony stopień datuje się od 6.09.2022 r., która to data pokrywa się nota bene z datą złożenia wniosku o wydanie orzeczenia. Z orzeczenia tego wynika również brak możliwości ustalenia daty, od której istnieje sama niepełnosprawność. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala zatem na skuteczne zakwestionowanie oświadczenia Skarżącej, że powodem rezygnacji z zatrudnienia w roku 2016 była konieczność sprawowania opieki nad mężem z powodu pogarszającego się stanu jego zdrowia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi. Skoro B. Z. jest osobą, która zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, to nie można w tym kontekście uznać, że jego żona może podjąć pracę. Kolegium, a przed nim Wójt dopuścili się naruszenia prawa materialnego w ten sposób, że uznali, iż nie zachodzi związek przyczynowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że związku takiego nie można zakwestionować. Wedle wyjaśnień i oświadczeń skarżąca opiekuje się mężem, który wymaga pomocy w samodzielnej egzystencji i czyniła to także przed uzyskaniem przez niego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W tym stanie rzeczy, z powodów opisanych wyżej, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zastosuje się do wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, mając w szczególności na uwadze stanowisko Sądu, że mąż skarżącej, legitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymaga opieki, którą sprawuje skarżąca, co uniemożliwiało i uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze.