Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1330/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 13o ust. 1 i ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
article: art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 523/19 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 18 lipca 2019 r. nr 9003-2019-000512 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla producenta świń na obszarze objętym restrykcjami w związku z ASF 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A Sp. z o.o. w O. na rzecz Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 523/19 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 lipca 2019 r. nr 9003-2019-000512 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 23 stycznia 2019 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącej spółki o udzielenie pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń.

Decyzją z 29 marca 2019 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy uznając, że spółka stworzyła sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej przez dokonanie sprzedaży podmiotowi powiązanemu ze spółką osobowo i prowadzącemu działalność pod tym samym adresem. W ocenie organu sprzedaż miała charakter fikcyjny, a faktyczne przemieszczenie stada nie miało miejsca. Organ wskazał, że takie działanie jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ich ominięcie.

Po rozpoznaniu odwołania spółki decyzją z dnia 18 lipca 2019 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu drugiej instancji w sprawie zachodziły przesłanki zakazujące przyznawania płatności w przypadku stworzenia sztucznych warunków do ich utrzymania, o których mowa w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finasowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że istotę sporu stanowi odmowa przyznania pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń. Powodem odmowy udzielenia pomocy finansowej było uznanie, że skarżąca spółka stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności przez dokonanie sprzedaży świń podmiotowi powiązanemu z nią osobowo i prowadzącemu działalność pod tym samym adresem.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przez skarżącą spółkę zostały stworzone sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej. Za takim uznaniem przemawia istnienie powiązań osobowych i ekonomicznych pomiędzy skarżącą spółką a podmiotem, któremu sprzedano stado, opóźnione zgłoszenie w systemie IRZ faktu przemieszczenia stada, brak zgody lekarza weterynarii na sprzedaż świń w okresie drugiego półrocza 2018 r. oraz zaniżenie ceny sprzedaży stada świń. O powiązaniach między skarżącą spółką a podmiotem, któremu dokonano sprzedaży świadczy fakt, że stada obu podmiotów są zarejestrowane pod tym samym adresem i na tej samej działce ewidencyjnej. Informacja z Krajowego Rejestru Sądowego odnośnie do skarżącej spółki wskazuje, że w skład zarządu wchodzą Ł. T. (prezes zarządu) i M. T. (członek zarządu). Skarżąca spółka wyznaczyła D. T. jako pełnomocnika do reprezentowania wszelkich interesów spółki przed ARiMR. D. T. – podmiot, który nabył od skarżącej spółki w dniu 31 grudnia 2018 r. tuczniki, jest blisko spokrewniona z osobami wchodzących w skład zarządu tej spółki (jest siostrą Ł. T. i M. T.). O istnieniu tych powiązań świadczy również fakt, że na kilku kopiach faktur dołączonych do wniosku skarżącej spółki o udzielenie pomocy finansowej, widnieje podpis D. T. jako osoby upoważnionej do ich wystawienia w imieniu spółki. Za logiczny i uzasadniony wobec powyższych faktów uznano wniosek organów, że pomimo formalnej rozdzielności tych podmiotów, ich więź personalna (stopień pokrewieństwa), koncentracja kapitału i miejsca prowadzonej działalności (ten sam adres siedziby obu podmiotów) i sposobu zarządzania (pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą spółkę podmiotowi powiązanemu i udział podmiotu powiązanego w prowadzeniu działalności spółki), miała znaczenie przy ocenie wniosku o dofinansowanie. Mimo bowiem swobody prowadzenia działalności gospodarczej i układania stosunków gospodarczych, organy administracji są obowiązane badać, czy stosunki te nie są układane w sposób sztuczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że stan faktyczny sprawy znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy i został wyczerpująco przedstawiony w decyzjach organów obu instancji. Organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w celu zbadania zaistnienia przesłanek przewidzianych na gruncie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, zebrały i wnikliwie rozpatrzyły materiał dowodowy, w tym przedstawiony przez skarżącą spółkę i na podstawie jego całokształtu oceniły okoliczności faktyczne, co znajduje wyraz w uzasadnieniach obu decyzji.

W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. § 13o ust. 1 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) w zw. z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE)485/2008 (Dz. Urz. UE L 347, z dnia 30 grudnia 2013 r.) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Sąd, że skarżąca nie nabyła prawa do udzielenia pomocy z uwagi stworzenie sztucznych warunków do udzielenia tej pomocy,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd skargi mimo tego, że organy pierwszej i drugiej instancji nie podjęły w sprawie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE)485/2008 (Dz. Urz. UE L 347, z dnia 30 grudnia 2013 r.) polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd skargi mimo tego, że organy pierwszej i drugiej instancji nie zgromadziły w sprawie dowodów potwierdzających stworzenie przez skarżącą sztucznych warunków do uzyskania płatności oraz nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z którego wynika, że skarżąca takich sztucznych warunków nie stworzyła, polegającym w szczególności na:

- niepełnym zgromadzeniu materiału dowodowego w zakresie dotyczącym celu transakcji między stronami, w szczególności polegającym na nie zgromadzeniu dowodów pozwalających na ustalenie sytuacji ekonomicznej spółki A Sp. z o.o. w chwili transakcji, mimo wskazania przez skarżącą takiej przyczyny dokonania transakcji zakwestionowanej przez organ i całkowitym nieuwzględnieniu tego zagadnienia przez organ odwoławczy;

- niezgromadzeniu materiału dowodowego w zakresie cen tuczników sprzedawanych poniżej wagi ubojowej.

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd skargi mimo tego, że organy pierwszej i drugiej instancji błędnie uznały za udowodnione, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki do uzyskania pomocy, dokonując błędnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, formułując niewynikające z tych dowodów nieprawidłowe wnioski, polegające w szczególności:

- ustaleniu zaniżenia przez strony umowy ceny sprzedaży tuczników w następstwie dokonania oceny umówionej ceny w odniesieniu do średniej ceny skupu przy nieustaleniu dla tej oceny poszczególnych wartości składowych tejże średniej (w szczególności zarejestrowanych cen przypadających poniżej tej średniej);

- pominięciu przy ocenie obowiązujących na rynku stawek sprzedaży tuczników stawek wskazanych w oświadczeniu przez przedsiębiorcę trudniącego się przetwórstwem mięsnym H. A. (Zakłady Mięsne B);

- pominięciu przy ocenie ceny przyjętej przez strony umowy faktu różnic pomiędzy różnymi strefami zagrożenia Afrykańskim Pomorem Świń (w szczególności strefą białą i niebieską) oraz nieustaleniu w trakcie gromadzenia materiału dowodowego stawek dla poszczególnych stref;

- pominięciu przy ocenie ceny przyjętej przez strony umowy kwestii kosztów, jakie musiałyby zostać poniesione przez skarżącą w związku z dalszą hodowlą, mającą na celu uzyskanie przez tuczniki większej wagi (a co za tym idzie - wyższej ceny, a których nie musiała ponieść w związku z ich sprzedażą) i nieprzeprowadzenie żadnych obliczeń w tym zakresie;

- sprzeczności wniosków wyciągniętych z faktu sprzedaży tuczników o niższej wadze oraz uzgodnionej przez strony ceny sprzedaży;

- pominięciu przy ocenie celowości i racjonalności ekonomicznej transakcji faktu braku możliwości sprzedaży tuczników będących przedmiotem umowy do zakładów mięsnych, co potwierdzało złożone do akt oświadczenie H. A.; odmowie nadania znaczenia dla oceny realności dokonanej przez strony transakcji twierdzeniom skarżącej o stosownym rozliczeniu związanych z tym należności podatkowych oraz dokonania zapłaty przelewem bankowym oraz pominięciem dowodów potwierdzających te okoliczności;

- pominięciu przy ocenie faktu zgłoszenia przemieszczenia stada do systemu IRZ po terminie okoliczności, że podobne uchybienia skarżącej zdarzały się w przeszłości; wyciągnięciu nieprawidłowych z zasadami logicznego rozumowania i sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego wniosków z faktu zgłoszenia przemieszczenia stada do systemu IRZ po terminie;

- wyciągnięciu sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego wniosków z faktu niewystąpienia do właściwej władzy weterynaryjnej o zgodę na przemieszczenie stada;

- uznaniu, że każda z następujących okoliczności:

- niezawiadomienie lekarza weterynarii o przemieszczeniu stada,

- znajdowanie się siedziby stada świń pod tym samym adresem co siedziba stada skarżącej spółki,

- dokonanie przez skarżącą spółkę sprzedaży świń producentowi spokrewnionemu z członkami zarządu tej spółki,

- spółka nigdy wcześniej nie sprzedawała świń "do siedziby Pani D. T.",

- sprzedaż świń nastąpiła jedną fakturą, a nie jak to było w latach poprzednich, kilkoma fakturami,

- zgłoszenie przemieszczenia sprzedanych świń za pośrednictwem portalu IRZplus nastąpiło z opóźnieniem,

- sprzedaż nastąpiła za cenę niższą niż cena sprzedaży w latach poprzednich,

- udzielenia przez skarżącą spółkę zgodnego z prawem pełnomocnictwa Pani D. T. do reprezentowania spółki;

- średnia cena sprzedaży świń w południowowschodniej Polsce (obejmująca również obszar na którym nie występuję ASF) jest wyższa niż cena sprzedaży świń dokonanej przez skarżącą spółkę, mająca miejsce w "strefy niebieskiej" ASF; samodzielnie świadczy o stworzeniu przez skarżącą sztucznych warunków do uzyskania płatności.

Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że sprowadzają się one w gruncie rzeczy do kwestionowania przyjętego w zaskarżonym wyroku stanowiska, zgodnie z którym uzasadnionym powodem odmowy przyznania skarżącej spółce pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń było uznanie, że spółka stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności poprzez dokonanie sprzedaży świń podmiotowi powiązanemu z nią osobowo i prowadzącemu działalność pod tym samym adresem.

Odnosząc się merytorycznie do tej kwestii należy stwierdzić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy, a zaakceptowane przez Sąd I instancji w ramach zaskarżonego wyroku były wystarczające do przyjęcia, że przesłanki przewidziane na gruncie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 zaistniały w odniesieniu do wniosku skarżącej spółki o udzielenie pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem ASF.

Analiza materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, w tym dokumentów dołączonych do odwołania od decyzji organu I instancji, nie pozostawia wątpliwości o stworzeniu przez skarżącą spółkę sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej. Za takim uznaniem przemawia istnienie powiązań osobowych i ekonomicznych pomiędzy skarżącą spółką a podmiotem, któremu sprzedano stado, opóźnione zgłoszenie w systemie IRZ faktu przemieszczenia stada, brak zgody lekarza weterynarii na sprzedaż świń w drugim półroczu 2018 r. oraz zaniżenie ceny sprzedaży stada świń.

Prawidłowe i uzasadnione jest stanowisko Sądu I instancji o powiązaniach między skarżącą spółką a D. T., której sprzedano stado. Oba podmioty są zarejestrowane pod tym samym adresem i na tej samej działce ewidencyjnej. Informacja z Krajowego Rejestru Sądowego odnośnie do skarżącej spółki wskazuje, że w skład zarządu wchodzą Ł. T. (prezes zarządu) i M. T. (członek zarządu). Skarżąca spółka wyznaczyła D. T. jako pełnomocnika do reprezentowania wszelkich interesów spółki przed ARiMR. D. T., która nabyła od skarżącej spółki w dniu 31 grudnia 2018 r. tuczniki, jest blisko spokrewniona z osobami wchodzących w skład zarządu tej spółki (jest siostrą Ł. T. i M. T.). O istnieniu tych powiązań świadczy również fakt, że na kilku kopiach faktur dołączonych do wniosku skarżącej spółki o udzielenie pomocy finansowej, widnieje podpis D. T. jako osoby upoważnionej do ich wystawienia w imieniu spółki. Pozwala to na przyjęcie, że pomimo formalnej rozdzielności tych podmiotów, ich więź personalna (wyżej wymieniony stopień pokrewieństwa), koncentracja kapitału i miejsca prowadzonej działalności (ten sam adres siedziby obu podmiotów) i sposobu zarządzania (pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą spółkę podmiotowi powiązanemu i udział podmiotu powiązanego w prowadzeniu działalności spółki), miała znaczenie przy ocenie wniosku o dofinansowanie. Mimo bowiem swobody prowadzenia działalności gospodarczej i układania stosunków gospodarczych, organy administracji są obowiązane badać, czy stosunki te nie są układane w sposób sztuczny. Niewątpliwie zaś skarżąca spółka i D. T. są podmiotami posiadającymi ten sam adres siedziby obu firm, ten sam adres siedziby stada, prowadzą podobną działalność i należą do ściśle określonej grupy osobowej. Fakty te świadczą o dokonaniu w dniu 31 grudnia 2018 r. sprzedaży stada świń podmiotowi powiązanemu osobowo i ekonomicznie ze sprzedającym, a w konsekwencji o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej.

Dodatkowymi argumentami przemawiającymi za tego rodzaju stanowiskiem jest okoliczność dotycząca zgłoszenia sprzedaży i przemieszczenia stada świń w systemie IRZ po terminie. Dotychczasowe przemieszczenia świń dokonywane przez skarżącą spółkę między siedziba jej stada a innymi siedzibami zarejestrowanymi pod tym samym adresem co spółka, odnotowywane były jako typ zdarzenia "inne przemieszczenie". Jedynie przemieszczenie stada z dnia 31 grudnia 2018 r. do stada D. T., którego siedziba jest również zlokalizowana pod tym samym adresem, zostało zrejestrowane jako typ zdarzenia "sprzedaż". Fakt spóźnionego zgłoszenia sprzedaży prawidłowo oceniony został na gruncie rozpatrywanej sprawy jako dodatkowy element wskazujący na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania pomocy.

Prawidłowo został również oceniony w tym zakresie materiał dowodowy w postaci pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii z 25 lutego 2019 r. i wyjaśnień skarżącej co do braku wydania pozwolenia na przemieszczenie świń. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca spółka takiej zgody nie uzyskała, a dla skarżącej spółki nie była wydawana zgoda na sprzedaż świń w okresie drugiego półrocza 2018 r. Fakt ten również prawidłowo oceniony został przez organ jako jeden z elementów świadczących o sztucznym stworzeniu warunków do uzyskania pomocy. Z powyższego wynika więc, że świnie pozostają w miejscu przetrzymywania pod tym samym adresem siedziby stada. W istocie zatem nie zachodziła potrzeba ich fizycznego przemieszczenia, w szczególności zaś organizowania transportu do przewiezienia sprzedanych tuczników. Przytoczone okoliczności również wskazują na kreowanie sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej. Prawidłowe ustalenia dotyczą także ceny sprzedaży tuczników, objętej fakturą z 31 grudnia 2018 r. Z faktury tej wynika, że nabywcą stada była D. T., a cena za sztukę tucznika wynosiła 375 zł netto. Natomiast z dołączonych do wniosku faktur z okresu referencyjnego (tj. drugiego półrocza 2016 r. i 2017 r.) wynika, iż średnia cena tucznika była wyższa i wynosiła 644,46 zł., a zatem w porównaniu do sprzedaży z poprzednich okresów, sprzedaż świń nabywcy D. T. miała miejsce po znacząco niższej cenie. Pozwalało to na powołanie się przez spółkę na obniżenie dochodu o kwotę 509 794,41 zł.

Prawidłowo również przyjęto w zaskarżonym wyroku, że sprzedaż tuczników o niższej wadze narażała spółkę na straty. Gdyby spółka wstrzymała się ze sprzedażą do osiągnięcia przez tuczniki wagi średnio ok. 130 kg, mogłaby uzyskać dużo wyższą cenę. Powyższe względy, jak również fakt sprzedaży świń podmiotowi powiązanemu osobowo, prowadzącemu działalność pod tym samym adresem, ostatniego dnia roku i okoliczność, że była to jedyna dokonana przez skarżącą spółkę sprzedaż świń w drugim półroczu 2018 r., doprowadziły do słusznego wniosku o stworzeniu sztucznych warunków wymaganych do uzyskania pomocy finansowej. Gdyby bowiem skarżąca spółka nie dokonała omawianej transakcji, nie miałaby już możliwości złożenia wniosku o dofinansowanie za ten okres.

Nie ma również racji skarżąca twierdząc, że organy ustalając, że cena 375 zł za tucznika jest ceną zaniżoną, nie wzięły pod uwagę stawek sprzedaży tuczników wskazanych w piśmie H. A. - Zakłady Mięsne B z dnia 12 kwietnia 2019 r. Z pisma Zakładów Mięsnych B nie wynika, by skarżąca zwracała się z konkretną ofertą sprzedaży, tj. wskazując liczbę i wagę tuczników. Jednocześnie podkreślić należy, że skarżąca nie wykazała, aby zwracała się do innych podmiotów gospodarczych, poza Zakładami Mięsnymi B, z propozycją sprzedaży tuczników w omawianym okresie. Nie można zatem przyjąć, że jedyną alternatywą wobec odmowy kupna tuczników przez Zakłady Mięsne B, była ich sprzedaż podmiotowi powiązanemu D. T. D. T. nie prowadzi rzeźni ani zakładu przetwórstwa, a zatem sprzedaż tuczników temu właśnie podmiotowi nie została w żaden sposób przez skarżącą uzasadniona.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by sprzedaż tuczników o niskiej wadze w ostatnim dniu roku innemu niż zwykle podmiotowi i za niższą cenę była ekonomicznie uzasadniona, co przemawia za stworzeniem sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej. W kontekście powyższych rozważań uznać należy, że skarżąca spółka nie wykazała związku pomiędzy obniżonym dochodem, a wystąpieniem choroby zwierząt, co w świetle uregulowań art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 702/2014 wyklucza przyznanie pomocy finansowej.

Odmawiając uwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa procesowego, wskazać należy, że ustalenia stanu faktycznego znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy i zostały wyczerpująco przedstawione w decyzjach organów obu instancji. Organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w celu zbadania zaistnienia przesłanek z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, zebrały i wnikliwie rozpatrzyły materiał dowodowy, w tym przedstawiony przez skarżącą spółkę i na podstawie jego całokształtu oceniły okoliczności faktyczne, co znajduje wyraz w uzasadnieniach obu decyzji. W szczególności organy wyjaśniły dlaczego, pomimo spełnienia formalnych warunków udzielenia pomocy, strona skarżąca nie realizowała celów wsparcia, zaś jej sposób działania miał na celu obejście przepisów prawa.

Przy czym podkreślić należy, że aktywność wnioskującej o pomoc finansową spółki nie może sprowadzać się tylko do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń. Wbrew bowiem zarzutom, skarżąca nie tylko nie przedstawia dowodów podważających ustalonych przez organ powiązań, ale przede wszystkim nie powoływała się na żadne dowody, które potwierdzałyby jej stanowisko, że takie jej działanie prowadzi do osiągnięcia celu danego systemu wsparcia, np. z lepszym efektem. Jest to okoliczność kluczowa dla oceny prawidłowości prowadzonego postępowania w tej sprawie.

Zauważyć także należy, że w świetle art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, a także jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten (wcześniej art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu) w istotny sposób modyfikuje zatem obowiązki organów ARiMR w stosunku do reguł obowiązujących na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego. Ograniczeniu uległy bowiem niektóre z podstawowych zasad, takie jak: zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasada informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Tym samym z postępowania dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały wyłączone art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Przepisy te nie znajdują zatem zastosowania w sprawach dotyczących płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne, np. w zakresie stworzenia przez wnioskodawcę sztucznych warunków do otrzymania płatności. Nie mogły zatem w przedmiotowym postępowaniu zostać przez organy naruszone wskazane w zarzutach kasacyjnych art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., stanowiące podstawę prawną ustaleń faktycznych w ogólnym postępowaniu administracyjnym. W zakresie zaś art. 80 k.p.a. regulującego dokonywanie przez organ swobodnej oceny dowodów, w podstawach kasacyjnych złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej nie można doszukać się sposobu naruszenia tego unormowania, z wykazaniem konkretnie, jakie kryteria oceny zostały naruszone, dlaczego zasadzie swobodnej oceny dowodów organy uchybiły. W zarzutach procesowych skargi kasacyjnej skarżącego odnośnie sposobu naruszenia powołanych przepisów strona głównie wskazuje na nieprzeprowadzenie znacznej części zgłaszanych wniosków dowodowych, niedopuszczenie lub ich pominięcie w zakresie twierdzeń i wyjaśnień skarżącej. Trudno więc odnieść się do takich zarzutów. Dalej stwierdzić należy, że we wszystkich zarzutach procesowych, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest wywodów dotyczących wpływu tych uchybień na wynik sprawy.

W tej sytuacji za chybione należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów § 13o ust. 1 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) w zw. z art. 60 rozporządzenia 1306/2013, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. 2) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).