Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1419/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 par. 5 par. 6 art. 61 a par. 1 art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , sędzia WSA Artur Kuś, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J.S., D.S. i J.S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2022 r. znak NG-O.025.37.2022.MM w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 lutego 2022 r. znak IGK-II.7221.1.26.2022.JN; II. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżących J.S., D.S. i J.S.solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Geodeta Kraju (dalej jako "organ" lub "GGK") postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r. znak NG-O.025.37.2022.MM utrzymał w mocy postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "WINGiK") z [...] lutego 2022 r. znak [...] odmawiające wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia J. S., J. S. i D. S. (dalej jako "skarżący") w związku z niezałatwieniem przez Starostę K. (dalej jako "Starosta") w terminie sprawy dotyczącej zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie dz. nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym W., gmina W.

Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący w dniu 23 czerwca 2021 r. wnieśli zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym sporządzonym na potrzeby modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w zakresie przesunięcia granic dz. nr [...], nr [...] i nr [...].

Starosta postanowieniem z [...] lipca 2021 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie złożonych zarzutów wskazując, że skarżący nie posiadają tytułu prawnego do działek objętych zarzutami, podczas gdy zgodnie z art. 24a ust. 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (wówczas Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.), zarzuty takie wnosić mogą jedynie podmioty posiadające interes prawny.

WINGiK postanowieniem z [...] października 2021 r. znak: [...], na skutek zażalenia skarżących, uchylił postanowienie z [...] lipca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście, uznając, że dopuścił się on naruszenie prawa, w szczególności art. 7, art. 9, art. 61 § 1 oraz art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a."

Starosta pismem z [...] listopada 2021 r. znak: [...], w odpowiedzi na pismo z 23 czerwca 2021 r., poinformował skarżących, że zarzuty dotyczące danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym mogą zgłaszać jedynie podmioty, którym przysługuje interes prawny, a zatem podmioty ujawnione w ewidencji gruntów i budynków oraz te, które wykażą, że w stosunku do nieruchomości, której dane są przedmiotem modernizacji, przysługują im określone prawa podlegające ujawnieniu w ww. ewidencji. Dane zawarte w zasobach ewidencyjnych jasno wskazują natomiast, że skarżący nie są właścicielami przedmiotowych działek, jak też nimi nie władają na zasadzie samoistnego posiadania, nie posiadają do nich żadnego tytułu prawnego. Wobec tego nie mają interesu prawnego do wnoszenia zarzutów.

Skarżący pismem z 31 grudnia 2021 r. wystąpili do WINGiK, w trybie art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., z ponagleniem w związku z niezałatwieniem przez Starostę ich zarzutów w terminie, jak też poprzez nieuznanie, że posiadają oni interes prawny do składania zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżący wskazali, że legitymują się interesem prawnym, który uprawnia ich do występowania jako strona w tym postępowaniu. Swój interes prawny wywodzą bezpośrednio z przysługującego im prawa rzeczowego w postaci służebności przechodu i przejazdu przez ww. działki, które to prawo zostało przez nich zasiedziane w wyniku jego wykonywania.

WINGiK postanowieniem z [...] lutego 2022 r., działając na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 37 § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia skarżących w związku z niezałatwieniem przez Starostę w terminie sprawy ich zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z art. 37 § 1 K.p.a. wynika, że uprawnienie strony do złożenia ponaglenia dotyczy jedynie toczącej się sprawy administracyjnej. Zarzuty do danych ewidencji gruntów i budynków zawartych w operacie opisowo-kartograficznym, rozpatrywane są w postępowaniu administracyjnym wszczynanym urzędu. W niniejszej sprawie mamy jednak do czynienia z sytuacją, w której organ ewidencyjny weryfikując przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego prowadzonego z urzędu uznał, że brak jest podstaw do jego wszczęcia z uwagi na to, że skarżący nie posiadają interesu prawnego do składania zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków w oparciu o art. 24 ust. 9 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ nie ma przy tym obowiązku wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu, lub wszczęcia, a następnie umorzenia takiego postępowania. Wystarczającym jest pisemne poinformowanie osoby, która żąda wszczęcia postępowania z urzędu, że brak jest ku temu podstaw. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem Starosta pismem z 17 listopada 2021 r. poinformował skarżących o braku interesu prawnego do składania zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, co jest jednoznaczne z zaistnieniem okoliczności uniemożliwiających organowi ewidencyjnemu prowadzenie z urzędu postępowania administracyjnego w tym zakresie. Czynność administracyjna polegająca na udzieleniu przez organ pisemnej odpowiedzi na wniesione przez zainteresowanego wystąpienie nie stanowi o toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji nie istnieją również formalne przesłanki umożliwiające rozpoznanie ponaglenia skarżących złożonego w trybie art. 37 K.p.a., bowiem przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy nie toczy się postępowanie administracyjne. W związku z tym należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.

GGK postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżących, utrzymał w mocy postanowienie z [...] lutego 2022 r. i wskazał, że warunkiem rozparzenia ponaglenia jest toczące się postępowanie administracyjne. Do bezczynności (a co za tym idzie wywiedzenia ponaglenia) nie dochodzi między innymi wówczas, gdy nie doszło do wszczęcia postępowania w danej sprawie. Skoro żadne postępowanie się nie toczy, to tym samym nie istnieje postępowanie, w którym można złożyć ponaglenie, co przesądza o konieczności odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie dotyczącej rozpoznania zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, a której dotyczyło ponaglenie skarżących, nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego. Starosta w odpowiedzi na ww. zarzuty pismem z 17 listopada 2021 r. poinformował skarżących, że z uwagi na okoliczność, że nie legitymują się oni żadnym tytułem prawnym do działek objętych zarzutami, nie są ich władającymi, nie posiadają interesu prawnego w zakresie składania zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków do wskazanych gruntów. W tej sytuacji zasadnie WINGiK uznał, że skoro merytoryczne rozpoznanie ponaglenia jest możliwe jedynie w sytuacji toczącego się postępowania w konkretnej sprawne, to gdy postępowanie się nie toczy, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie tego ponaglenia. Koniecznym było więc wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie ponaglenia skarżących. WINGiK słusznie przy tym wskazał, że skarżący, w sytuacji gdy uznają działania Starosty za niezgodne z prawem, albo uważają, że organ ten nie wykonał określonych czynności, nie zostali pozbawieni ochrony prawnej. Każdemu przysługuje bowiem środek przewidziany w art. 227 K.p.a., tj. skarga na niewłaściwe działanie organu administracji publicznej oraz skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie, skarżący wnieśli o jego uchylenie, zarzucając organowi naruszenie:

1. art. 37 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie że w niniejszym stanie faktycznym skarżącym nie przysługuje wskazany w tym przepisie środek ochrony prawnej;

2. art. 7a K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą wątpliwości interpretacyjne i tym samym nie zaszła konieczność rozstrzygnięcia tych wątpliwości na korzyść strony;

3. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sposób zupełny, tj. poprzez uznanie, że skarżący nie legitymują się prawem podmiotowym w postaci służebności przechodu i przejazdu, a nawet własności, które to prawo nabyli w drodze zasiedzenia, przez działki stanowiące przedmiot postępowania;

4. art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. wynikające z całościowej oceny działania organu niezgodnie z podstawowymi zasadami procedury administracyjnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ w sposób niewłaściwy zinterpretował art. 37 § 1 K.p.a. W przepisie tym posłużono się generalnym sformułowaniem znanym w procedurze administracyjnej, jako "załatwienie sprawy". Organ w sposób nieuprawniony i bezzasadny ograniczył znaczenie ww. terminu do toczącego się już postępowania administracyjnego, nie zaś do swoistej relacji prawnej pomiędzy obywatelem a organem, jaka niewątpliwie ma miejsce w sytuacji, w której ten pierwszy dopiero aspiruje do uczestnictwa w takim postępowaniu. Nie da się bowiem zaprzeczyć, że już składając wniosek (w tym przypadku zarzuty do modernizacji ewidencji gruntów i budynków) relacja taka zostaje nawiązana. Organ dokonując analizy faktycznej i prawnej, decydując o uznaniu obywatela za stronę niejako "załatwia sprawę". Z tego też powodu argumentacja organu, poparta orzecznictwem wyszukanym na potrzeby wydania zaskarżonego postanowienia, a budzącym wątpliwości, nie powinna być utrzymywana w obrocie. Niemniej jednak, nawet jeśli uznać, że "załatwienie sprawy" dotyczy już toczącego się postępowania, to i tak stanowisko to będzie budziło uzasadnione wątpliwości interpretacyjne, zaś zgodnie z art. 7a K.p.a. wątpliwość taka winna być rozstrzygnięta na korzyść obywatela, tj. skarżących. Powyższe wady postanowienia wynikają z faktu, że organ rozpatrując ponaglenie skarżących dokonał wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego, powielając tym samym błędny tok rozumowania Starosty i WINGiK, jakoby tylko stwierdzone w księdze wieczystej, lub nabyte na drodze udokumentowanej prawo rzeczowe było podstawą przyznania stronie prymatu strony w postępowaniu w sprawie wniesienia zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Takie rozumowanie stoi natomiast w sprzeczności z przepisami kodeksu cywilnego, który jasno stanowi, że zasiedzenie jest formą nabycia prawa rzeczowego, w tym służebności. Tymczasem skarżący, wobec biernej postawy organów, postanowili samodzielnie udowodnić przysługujące im prawo w postaci zasiedzianej służebności przechodu i przejazdu, a nawet zasiedzenia własności działek stanowiących przedmiot postępowań, wyręczając tym samym Starostę. W tym celu sporządzili pismo wraz z dowodami, którego kopię załączyli do skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie GGK utrzymujące w mocy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia skarżących w związku z niezałatwieniem przez Starostę w terminie sprawy dotyczącej zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Kontrolowane postanowienia wydano na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Artykuł 61 § 1 K.p.a. stanowi zaś, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

W art. 61a § 1 K.p.a. zawarto zatem dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: 1) wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; 2) istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Okoliczności mogące stać się przedmiotową przesłanką odmowy wszczęcia postępowania nie zostały skonkretyzowane. Należy więc przyjąć, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że art. 61a § 1 K.p.a. nie stosuje się w odniesieniu do wniosków składanych w toku już wszczętego postępowania, mających uruchomić postępowanie wpadkowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1702/11, LEX nr 1137307). Pogląd ten Sąd orzekający podziela. Artykuł 61a § 1 K.p.a. stosuje się do rozstrzygania wniosków wszczynających postępowanie w sprawie indywidualnej, a nie do złożonych w toku postępowania wniosków o charakterze wpadkowym. Skutecznie wszczęte postępowanie administracyjne jest jedno i toczy się w danej sprawie, a wnioski o charakterze wpadkowym są rozstrzygane w jego toku.

W rozpoznawanej sprawie organ odmówił wszczęcia postępowania wywołanego złożonym przez skarżących w trybie art. 37 K.p.a. ponagleniem, które skierowali do WINGiK domagając się załatwienia przez Starostę sprawy dotyczącej zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przedmiotowych działek. W ocenie Sądu, brak było jednak podstaw do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. wobec złożenia ponaglenia na niezałatwienie ww. sprawy w terminie.

Zaznaczyć trzeba, że w myśl art. 37 K.p.a.

§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

§ 2. Ponaglenie zawiera uzasadnienie.

§ 3. Ponaglenie wnosi się:

1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;

2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

§ 4. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego.

§ 5. Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania.

§ 6. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:

1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:

a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,

b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

§ 7. Organ rozpatrujący ponaglenie może z urzędu zmienić postanowienie, o którym mowa w § 6, wyznaczając dłuższy termin zakończenia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, wymagające dłuższego postępowania, nieznane w momencie wyznaczania terminu.

§ 8. W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, przepisów § 4, 6 i 7 nie stosuje się. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ prowadzący postępowanie niezwłocznie załatwia sprawę oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

Ponaglenie jest specyficznym środkiem, o szczególnym charakterze, jako że dotyczy ono sprawy bezczynności organu lub przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Wywołuje zatem postępowanie incydentalne, "wpadkowe". Organ wyższego stopnia, któremu przekazano ponaglenie (w niniejszej sprawie WINGiK) ma obowiązek rozpatrzenia ponaglenia. Przy czym, do ponaglenia jako swoistego środka prawnego, nie stosuje się odpowiednio przepisów dotyczących odwołania lub zażalenia (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. Lex/el. 2021)

Postępowanie mające na celu rozpoznanie ponaglenia na niezałatwienie sprawy głównej w terminie (bezczynność, przewlekłość) jest warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2001 r. sygn. akt IV SA 572/99, ONSA 2002, nr 3, poz. 116). Postanowienie organu wydawane w trybie art. 37 K.p.a. ma więc charakter procesowy i incydentalny w stosunku do przedmiotu postępowania głównego. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie.

Dla rozpoznania ponaglenia złożonego w niniejszej sprawie przeszkodą nie może stać się okoliczność, że wniosek złożony w sprawie głównej nie doprowadził do wszczęcia postępowania administracyjnego, które może zakończyć się decyzją (Starosta załatwił zarzuty skarżących pismem informacyjnym). Ustalenie, czy organ jest obowiązany do wydania decyzji, czy też innego aktu bądź podjęcia czynności, pozostaje istotą sprawy ze skargi na bezczynność organu. Pojęcie bezczynności – poza kwestią przekroczenia terminu załatwienia sprawy - odnosi się bowiem do istnienia normy prawnej zobowiązującej organ do działania. Powyższa ocena pozostaje jednak domeną postępowania w sprawie bezczynności, czy przewlekłości. Nie może natomiast zostać dokonana na etapie złożenia ponaglenia, skutkując odmową wszczęcia postępowania incydentalnego z uwagi na brak spełnienia przesłanki przedmiotowej. Organ rozpatrujący ponaglenie jest bowiem zobowiązany, w każdym przypadku, do wydania postanowienia zawierającego elementy ustalone przepisem art. 37 § 6 K.p.a.

Skoro zatem w niniejszej sprawie skarżący pismem z 31 grudnia 2021 r. wystąpili do WINGiK, w trybie art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., z ponagleniem w związku z niezałatwieniem przez Starostę przedmiotowej sprawy w terminie (bowiem w ich ocenie sprawa ta powinna zostać rozstrzygnięta w drodze wydania aktu władczego), to niezasadna była odmowa wszczęcia postępowania w odniesieniu do złożonego przez skarżących ponaglenia, bowiem jak wyżej zaznaczono środek ten nie wszczyna żadnego postępowania. Jako środek służący zapobieganiu bezczynności i przewlekłości organu uruchamia jedynie procedurę, której rezultatem w toku administracyjnego postępowania powinno być wydanie jednego z postanowień określonych treścią art. 37 § 6 K.p.a., a co daje w konsekwencji skarżącym możliwość wystąpienia do sądu z ewentualną skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania i skontrolowania stanowiska organu odnośnie do braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z ich zarzutów.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu organy odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie ponaglenia skarżących rażąco naruszyły prawo. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04, LEX nr 165717). Oczywistość naruszenia prawa polega na ewidentnej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z zasady musi to być wada tkwiąca w samej decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, LEX nr 1069632; z 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91 oraz z 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, LEX nr 1612100).

W ocenie Sądu, WINGiK, a za nim GGK błędnie uznali, że ponaglenie wszczyna postępowanie administracyjne i że w przedstawionym wyżej stanie faktycznym może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jeszcze raz podkreślić należy, że postępowanie w sprawie rozpatrzenia ponaglenia jest specyficznym postępowaniem akcesoryjnym podobnym do rozpatrzenia zażalenia lub odwołania przez organ drugiej instancji, gdzie samo wniesienie określonego środka odwoławczego uruchamia specyficzne postępowanie kontrolne organu wyższego stopnia w ramach prowadzonej przez organ administracji sprawy administracyjnej (głównej). Organ rozpatrujący ponaglenie lub zażalenie nie może odmówić jego wszczęcia na podstawie art. 61a K.p.a. ponieważ przepis ten dotyczy postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie administracyjnej. Rozpatrzenie ponaglenia, czy zażalenia nie kreuje sprawy administracyjnej. Takie działanie organów orzekających w niniejszej sprawie stanowiło zatem rażące naruszenie art. 61a K.p.a. w zw. z art. 37 § 5 i § 6 K.p.a., który wyznacza organowi określony sposób postępowania (rozpatrzenie ponaglenia).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 1 ww. ustawy, na które to koszty składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.