Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 273/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Przyznano sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 2 w zw. z art. 154 par. 6, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. R. na bezczynność Prezydent [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz S. R. sumę pieniężną w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz S. R. kwotę 920 (dziewięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

S. R. (dalej jako skarżący) pismem z 20 maja 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 1974 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną w [...] przy ul. [...].

Postanowieniem z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 205/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na wystąpienie w sprawie stanu powagi rzeczy osądzonej, na skutek wyroku z 20 marca 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa I 462/12. Rozpoznając zażalenie od powyższego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OZ 1260/19 uchylił postanowienie z 25 czerwca 2019 r. i wskazał, że w wyroku z 20 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił przewlekłość postępowania do dnia wyrokowania i taki jest zakres przedmiotowy powagi rzeczy osądzonej tego orzeczenia. Rozpoznając obecną skargę Sąd powinien więc zbadać pod względem przewlekłości postępowanie zaistniałe po wyrokowaniu w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 462/12.

Wyrokiem z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 473/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną w [...] przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy (pkt 1 sentencji), stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji), przyznał od Prezydenta [...] na rzecz S. R. sumę pieniężną w kwocie 5000 złotych (pkt 3 sentencji) oraz zasądził od Prezydenta [...] na rzecz S. R. kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji).

Na skutek skargi kasacyjnej złożonej przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 2834/20 uchylił wyrok z 28 kwietnia 2020 r. w zakresie punktu 3 i 4 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w zakresie punktu 3 wyroku zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem, gdyż w treści uzasadnienia wskazano, że w pkt 3 Sąd orzekł na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa), co przesądza o wadliwym zastosowaniu art 149 § 2 ppsa. Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasądzając koszty sądowe w pkt 4 zaskarżonego wyroku nie uwzględniono, że należało zasądzić skarżącemu także koszty postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnie o żądaniu skarżącego co do sumy pieniężnej oraz prawidłowo zasądzi koszty sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając to na uwadze, rozpoznając wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej Sąd zwraca uwagę na fakt, że instytucja sumy pieniężnej przyznawanej stronie od organu pełni funkcję kompensacyjną oraz prewencyjną – i ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Podobnie jak w przypadku grzywny jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy, ale nade wszystko chodzi o rodzaj zadośćuczynienia wnioskodawcy za oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17). Nie ulega wątpliwości, że ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie sprawy pozostawiona została sądowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2065/16). Ocena ta powinna uwzględniać wszystkie istotne okoliczności sprawy i powinna być przeprowadzona przez sąd szczególnie wnikliwie. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, w ocenie Sądu uzasadnione jest przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w kwocie 5000 złotych, jako zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy, co dodatkowo zdyscyplinuje organ do wydania decyzji. Określając wysokość sumy pieniężnej Sąd wziął pod uwagę, że w wyroku z 28 kwietnia 2020 r. bezczynność organu została prawomocnie określona jako rażąca, zaś trwający stan bezczynności niewątpliwie narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Z drugiej strony Sąd wziął pod uwagę fakt, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie bezczynności organu po 20 marca 2013 r., jak również fakt że organ podejmował czynności zmierzające do rozpoznania sprawy, zaś z urzędu jest Sądowi wiadomym, że sprawy o odszkodowania za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta [...] należą do spraw szczególnie skomplikowanych, a jednocześnie w organie prowadzona jest znaczna ilość takich spraw. Dlatego na podstawie art. 149 § 2 ppsa w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

Przystępując do zasądzenia zwrotu kosztów sądowych, kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd uwzględnił kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia na postanowienie z 25 czerwca 2019 r., kwotę 480 złotych tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika za postępowanie przed sądem I instancji – stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265, dalej jako rozporządzenie) oraz kwotę 240 złotych tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika za postępowanie przed sądem II instancji w postępowaniu zażaleniowym – stosownie do § 14 ust. 1 pkt 2d rozporządzenia. Dlatego na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c i pkt 2d rozporządzenia orzeczono jak w pkt 2 sentencji.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art 119 pkt 4 ppsa.