Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5610/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 271 ust. 5, 5a i art. 552a
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: asystent sędziego Antoni Cypryjański po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 434/20 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 6 kwietnia 2020 r., nr PO.ZUO.3.4700.301.2020.MK w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 23 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Po 434/20 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2021 r. sprawy ze skargi Spółki F. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. (dalej: Spółka, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor Zarządu Zlewni) z 6 kwietnia 2020 r., nr PO.ZUO.3.4700.301.2020.MK w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 6 kwietnia 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni – w wyniku rozpatrzenia reklamacji Spółki – określił wysokość opłaty za usługi wodne, za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., tj. opłatę stałą w wysokości 30 540,00 zł za wprowadzanie ścieków do wód – S. w km 4+200, obliczoną jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 366 dni i maksymalnego zrzutu ścieków w ilości 0,333775 m³/s, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Marszałka Województwa W. z 30 czerwca 2017 r., znak DSR-ll-1.7322.50.2017.

W skardze na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów ustawy Prawo wodne i k.p.a. oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w niniejszej sprawie nie podlega sporowi, że skarżąca korzysta z aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Marszałka z 30 czerwca 2017 r. Funkcjonuje ona w obrocie prawnym i zezwala na szczególne korzystanie z wód poprzez wprowadzanie do wód (w konkretnie wskazanym miejscu, S.) ścieków przemysłowych szczególnie szkodliwych dla środowiska, będących mieszaniną ścieków – wód opadowych lub roztopowych oraz ścieków przemysłowych ze stacji uzdatniania wody z terenu fermy drobiu zlokalizowanej w K. W decyzji tej ilość odprowadzanych ścieków została wyrażona w następujący sposób: Q godzinowe max = 1 201,59 m³/h, Q średnie dobowe = 169,49 m³/d, Q roczne max = 61 864 m³/r. Określono przy tym, że wskaźniki zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych, będących mieszaniną wyżej wymienionych ścieków, nie mogą przekraczać dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie: zawiesina ogólna – 35 mg/l, węglowodory ropopochodne – 15 mg/l, żelazo ogólne – 10 mg/l. Jak wynika z jej treści, decyzja ta została wydana na podstawie wniosku Spółki oraz na podstawie wyjaśnień i dokumentacji przedłożonej, a dotyczącej ilości odprowadzanych ścieków (ścieków wprowadzanych do środowiska). Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów ani nie podniosła wiarygodnych twierdzeń, że korzysta ze środowiska w zakresie wprowadzania do niego wód i ścieków na podstawie innego pozwolenia wodnoprawnego (lub pozwolenia zintegrowanego) ani też, że zaszły okoliczności jednoznacznie wskazujące na to, że w sprawie miały miejsce takie zdarzenia, które determinowałyby ustalenie opłaty za korzystanie z wód na innej podstawie niż posiadane pozwolenie wodnoprawne. W konsekwencji całkowicie zasadne było oparcie się w tym względzie, przez organy administracji, na wartościach określonych w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym. Co więcej, również sama Spółka odwołując się w swej argumentacji do ustalenia opłaty za 2019 r. nie kwestionowała zakresu korzystania ze środowiska.

W szczególności nie wykazała, że korzysta z wód w innym, znacznie mniej obciążającym dla środowiska zakresie, który uzasadniałby ustalenie opłaty w niższej wysokości i przy zastosowaniu innych stawek jednostkowych (stawki dziennej). Wobec powyższego w sprawie nie było żadnych podstaw do ustalenia opłaty w innym zakresie, niż wcześniej określony w pozwoleniu wodnoprawnym. Jeżeli Spółka nie odprowadza ścieków przemysłowych do środowiska, powinna przedstawić odpowiednie dokumenty, w szczególności takie jak pozwolenie wodnoprawne lub wyniki kontroli odpowiednich organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami i ochrony środowiska. Tym bardziej nie było podstaw do weryfikowania składu ścieków przemysłowych, które Spółka wprowadza do środowiska. Sama skarżąca nie zakwestionowała przy tym, że ciecze, które odprowadza do wód powierzchniowych, stanowią mieszaninę ścieków (wód opadowych lub roztopowych i wód popłucznych).

Domniemana znikomość procentowego udziału ścieków w cieczach wprowadzanych do środowiska (0,4%) nie ma znaczenia.

W skardze kasacyjnej Spółka reprezentowana przez adw. i r.pr., na podstawie art. 173 § 1 oraz § 2 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.

Opierając skargę kasacyjną na podstawach wynikających z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj.:

a) art. 271 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, polegające na przyjęciu, że dla ustalenia wysokości rocznej opłaty stałej właściwe jest przeliczenie jej w oparciu o aktualne pozwolenie wodnoprawne jako ilość wprowadzonych do środowiska ścieków wyrażoną w m3/h wyrażona jako Qmax s (maksymalna ilość ścieków wprowadzonych na sekundę), a nie maksymalna ilość ścieków wprowadzonych do wód ziemi wyrażona jako Qmax rok (maksymalna ilość ścieków wprowadzonych rocznie), co skutkowało ustaleniem należnej opłaty w zbyt dużej wysokości;

b) art. 552a, ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, polegające na rozstrzygnięciu na niekorzyść strony wątpliwości, co do treści normy prawnej w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku o charakterze pieniężnym;

2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7 k.p.a. polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji ustalającej opłatę stałą, podczas gdy z uwagi na występujące naruszenie prawa materialnego oraz zasady ogólnej postępowania administracyjnego zaskarżona decyzja nie może się ostać;

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający ocenę legalności zaskarżonego wyroku wobec niewskazania, jaki wpływ na rozstrzygnięcie ma ewentualne naruszenie art. 7, 77 k.p.a., w tym dokonanie oceny stanu faktycznego, która doprowadziła do wydania wyroku oddalającego skargę, w sytuacji, w której powinna ona zostać uwzględniona.

W oparciu o wyżej sformułowane zarzuty, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu.

Ponadto, wniesiono o: 2) zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 2) a) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Odnosząc się do tego zarzutu i jego uzasadnienia wskazać należy, że przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zawiera on wskazanie, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia skargi ze względu na stwierdzone inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie art. 151 p.p.s.a. reguluje, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy skarga nie jest uwzględniona. Unormowania te są przepisami kompetencyjnymi - dającymi sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowymi" - mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy. Ich naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymienione we wskazanych zarzutach przepisy nie mogą być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w sprawie nie miało miejsca po stronie organów naruszenie przepisów art. 7 k.p.a.

Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2) b) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający ocenę legalności zaskarżonego wyroku wobec niewskazania, jaki wpływ na rozstrzygnięcie ma ewentualne naruszenie art. 7, 7a, 77 k.p.a., w tym dokonanie oceny stanu faktycznego, która doprowadziła do wydania wyroku oddalającego skargę, w sytuacji, w której powinna ona zostać uwzględniona. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (zob. wyrok NSA z 15.11.2024 r., III OSK 5331/21, LEX nr 3786257).

Wyjaśnić należy, że uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Sądu I instancji zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z 6 kwietnia 2020 r. w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne nie zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Z wywodów Sądu I instancji wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jakie przyjął znaczenie norm prawnych stosowanych w niniejszej sprawie, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Sąd I instancji ocenił stanowisko skarżącego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 2633/04, LEX 173345; wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). Przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok - wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnej - poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - sformułowanego samodzielnie, jak i w powiązaniu z przywołanymi w zarzucie przepisami - bezskutecznym.

Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie nie miało miejsca po stronie organów naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. ani też błędne przyjęcie za podstawę obliczenia opłaty stałej stawki opłaty jednostkowej w wysokości 250,00 zł, naruszające dyspozycję przepisu art. 7a § 1 k.p.a.

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt 1) a) b) petitum skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 4 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 5234/21, w którym wystąpiło podobne zagadnienie prawne do tego, które oceniał Sąd I instancji w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego na początku należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie podlega sporowi, że skarżąca korzysta z aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Marszałka z 30 czerwca 2017 r. Pozwolenie wodnoprawne w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie nieobowiązującej już ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) Prawa wodnego z 2001 r., za "ścieki" należało uznawać wprowadzane do wód lub do ziemi: "wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów". Zestawienie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) Prawa wodnego z 2001 r. oraz art. 16 pkt 61, pkt 64 i pkt 69 obowiązującego Prawa wodnego prowadzi do wniosku, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania pozwolenia wodnoprawnego, w świetle pierwszego z wymienionych przepisów, wody opadowe o określonym pochodzeniu stanowiły ścieki, natomiast analogicznego zastrzeżenia nie zawiera obecna definicja ścieków i ścieków przemysłowych z art. 16 pkt 61 i 64 obowiązującego Prawa wodnego (zob. wyrok NSA z 4 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 5234/21).

Ponadto w wyroku NSA z 12 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1479/22, w którym oddalono skargę kasacyjną skarżącej kasacyjnie Spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Po 794/21 w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10 marca 2021 r., nr PO.ZUO.3.4700.498.2021.MK w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód wskazano, że NSA podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego "(...) jeżeli określony w pozwoleniu wodnoprawnym wskaźnik maksymalnego poboru godzinowego wód podziemnych przeliczony na m3/s ma być stosowany do ustalenia wysokości opłat stałych począwszy od 2020 r., to w stosunku do opłat stałych za 2019 r. należy stosować przepisy dotychczas obowiązujące" (zob. wyrok NSA z 29.09.2020 r., II OSK 1389/20, LEX nr 3075600). Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że na podstawie art. 1 pkt 88 u.zm.p.w. dodano do Prawa wodnego wcześniej przywołane przepisy art. 271 ust. 5a i art. 552a. Przepis art. 271 ust. 5a, p.w. jednoznacznie wiąże powinność wnoszenia opłaty stałej z okresem obowiązywania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Natomiast art. 552a p.w. wprost stanowi, że w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m³/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m³ na godzinę maksymalnych ilości możliwych do pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych (pkt 1), odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych oraz pochodzących z odwodnienia gruntów (pkt 2 i 3), wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (pkt 4) – określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Przy tym, w myśl art. 9 u.zm.p.w. przepisy art. 552a, p.w. stosuje się po raz pierwszy do ustalenia wysokości opłat stałych za usługi wodne za rok 2020.

Obowiązek dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę nałożenia obowiązku ponoszenia opłaty stałej z uwzględnieniem aktualnego znaczenia poszczególnych pojęć, którymi się posłużono w pozwoleniu wodnoprawnym, nie może prowadzić do interpretacji pozwolenia wodnoprawnego w sposób nadający tej decyzji całkowicie odmienne znaczenie. Do tego prowadziłoby natomiast zaakceptowanie stanowiska Spółki prezentowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 4 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 5234/21).

W niniejszej sprawie waga problematyki związanej z prawidłowym ustaleniem znaczenia pojęć ustawowych stosowanych w pozwoleniach wodnoprawnych zdefiniowanych ustawach: Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. oraz Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. ma istotne znaczenie w procesach stosowania i wykładni przepisów tych aktów prawnych. W piśmiennictwie K. Opałek i J. Wróblewski podnoszą, że "Problem definicji pojęć prawnych i prawniczych przedstawia się o tyle podobnie, że w każdym wypadku chodzi o ustalenie znaczenia terminu (należącego odpowiednio do języka prawnego i do języka prawniczego w postaci definicyjnej" (zob. K. Opałek, J. Wróblewski, Zagadnienia teorii prawa, Warszawa 1969, s. 76).

Funkcjonujące w obrocie prawnym w niniejszej sprawie pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Marszałka z 30 czerwca 2017 r. zezwala Spółce na szczególne korzystanie z wód przez wprowadzanie do wód (w konkretnie wskazanym miejscu, S.) ścieków przemysłowych szczególnie szkodliwych dla środowiska, będących mieszaniną ścieków – wód opadowych lub roztopowych oraz ścieków przemysłowych ze stacji uzdatniania wody z terenu fermy drobiu zlokalizowanej w K. W decyzji tej ilość odprowadzanych ścieków została wyrażona w następujący sposób: Q godzinowe max = 1 201,59 m3/h, Q średnie dobowe = 169,49 m3/d, Q roczne max = 61 864 m3/r. Określono przy tym, że wskaźniki zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych, będących mieszaniną wyżej wymienionych ścieków, nie mogą przekraczać dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie: zawiesina ogólna – 35 mg/l, węglowodory ropopochodne – 15 mg/l, żelazo ogólne – 10 mg/l. Jak wynika z jej treści, decyzja ta została wydana na podstawie wniosku spółki oraz na podstawie wyjaśnień i dokumentacji przedłożonej, a dotyczącej ilości odprowadzanych ścieków (ścieków wprowadzanych do środowiska). Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów ani nie podniosła wiarygodnych twierdzeń, że korzysta ze środowiska w zakresie wprowadzania do niego wód i ścieków na podstawie innego pozwolenia wodnoprawnego (lub pozwolenia zintegrowanego) ani też, że zaszły okoliczności jednoznacznie wskazujące na to, że w sprawie miały miejsce takie zdarzenia, które determinowałyby ustalenie opłaty za korzystanie z wód na innej podstawie niż posiadane pozwolenie wodnoprawne. W konsekwencji całkowicie zasadne było oparcie się w tym względzie, przez organy administracji, na wartościach określonych w przedmiotowym pozwoleniu.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że Spółka w toku postępowania administracyjnego, ani też na etapie postępowania sądowego nawet nie uprawdopodobniła, że stan faktyczny jest inny i błędne jest ustalenie opłaty za usługi wodne przy zastosowaniu dyspozycji przepisów art. 271 ust. 5a i art. 552a pkt 4 Prawa wodnego. Przeciwnie, odwołanie się przez skarżącą chociażby do okoliczności ustalenia opłaty stałej za 2019 r. za korzystanie z wód wskazuje, że korzystanie ze środowiska w tym zakresie ma miejsce właśnie w wymiarze określonym w pozwoleniu wodnoprawnym z 2017 r. (decyzja Marszałka Województwa z 30 czerwca 2017 r.).

Spółka ma obowiązek ponoszenia opłat, których wysokość ustalana jest na podstawie art. 271 ust. 5 i 5a Prawa wodnego. Jeżeli wody opadowe i roztopowe zostają zmieszane ze ściekami przemysłowymi, to taka mieszanina odprowadzana jako całość do środowiska uzyskuje status ścieków przemysłowych, zdefiniowanych w art. 16 pkt 64 ustawy Prawo wodne. Art. 271 ust. 5 przewiduje, że wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Jednocześnie przepis art. 271 ust. 5a tej ustawy przewiduje, że opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że stanowisko skarżącej (z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych), sprowadzające się do twierdzenia, że w sprawie powinien mieć zastosowanie ustalony w pozwoleniu wodnoprawnym wskaźnik "Qroczne max" wyrażony w m3/r, a nie wskaźnik "Qgodzinowe max" wyrażony w m3/h jest nietrafne.

Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że na podstawie art. 1 pkt 88 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2170) dodano do Prawa wodnego wcześniej przywołane przepisy art. 271 ust. 5a i art. 552a. Przepis art. 271 ust. 5a, jednoznacznie wiąże powinność wnoszenia opłaty stałej z okresem obowiązywania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Natomiast art. 552a tej ustawy wprost stanowi, że w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych (pkt 1), odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych oraz pochodzących z odwodnienia gruntów (pkt 2 i 3), wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (pkt 4) – określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Przy tym, w myśl art. 9 ustawy zmieniającej przepisy art. 552a Prawa wodnego, stosuje się po raz pierwszy do ustalenia wysokości opłat stałych za usługi wodne za rok 2020.

W uzasadnieniu projektu przywołanej ustawy zmieniającej (druk nr 3695 Sejmu RP VIII kadencji) wyjaśniono, że z uwagi na przedmiot regulacji zasadne jest usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych i dodanie do Prawa wodnego z 2017 r. przepisu jednoznacznie wskazującego wartość, którą należy przyjąć do ustalenia opłaty stałej w przypadku wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s (por. wyrok WSA w Poznaniu z 4 lutego 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1118/20 oraz wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4786/21).

Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że aktualnie posiadane przez Spółkę pozwolenie wodnoprawne – tj. decyzja Marszałka z 30 czerwca 2017 r. (k. 19 akt adm.) – wydane zostało na podstawie dotychczasowych (poprzednio obowiązujących) przepisów Prawa wodnego z 2001 r. i nie określało maksymalnego zakresu korzystania z wód (maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do środowiska) w jednostkach wyrażonych w m3/s, a jedynie w m3/h oraz w m3/rok. Wobec tego organ w pełni zasadnie, mając na względzie dyspozycję przepisów art. 271 ust. 5a, i art. 552a Prawa wodnego, ustalił skarżonej Spółce na 2020 rok opłatę za wprowadzanie ścieków do wód na podstawie tego pozwolenia wodnoprawnego i wskazanej w nim maksymalnej ilości wprowadzanych ścieków, wyrażonej w m3/h (tj. 1 201,59) po jej przeliczeniu na m3/s (tj. 0,333775).

Ma rację Sąd I instancji, że nie mogło dojść do zarzucanego w skardze naruszenia art. 7a, k.p.a., ponieważ art. 271 ust. 5 Prawa wodnego po nowelizacji tej ustawy, polegającej m.in. na dodaniu art. 271 ust. 5a i art. 552a, nie wywołuje już wątpliwości interpretacyjnych, które istniały przed tą nowelizacją (w stanie prawnym sprzed 1 stycznia 2020 r.). Organ administracji nie popełnił błędu w wykładni tych przepisów. W konsekwencji organ prawidłowo zastosował art. 271 ust. 5 w zw. z art. 552a, pkt 4 Prawa wodnego w zw. z art. 9 ustawy zmieniającej. Mając na względzie określoną w § 10 ust. 1 rozporządzenia jednostkową stawkę opłaty wynoszącą 250 zł na dobę za 1 m³/s, liczbę dni dopuszczalnego zrzutu w ciągu roku (366 dni w 2020 r.) oraz ilość wprowadzanych ścieków określoną w pozwoleniu prawnym 1 201,59 m³/h odpowiednio przeliczoną na m³/s i wynoszącą po przeliczeniu 0,333775 m³/s, wysokość opłaty stałej na 2020 r. za wprowadzanie ścieków do środowiska (do wód powierzchniowych) została słusznie ustalona na kwotę 30 540 zł.

Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne i dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.