Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 656/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 9x ust. 2 pkt 1, 9x ust. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 189f
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r., (znak [...] dalej "decyzja z 12 czerwca 2024r.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO", "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania "U. " Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej "skarżąca") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. (dalej “Wójt") z dnia 28 grudnia 2023 r., znak [...] (dalej "decyzja z 28 grudnia 2023r.") w przedmiocie nałożenia administracyjne kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2020 roku na terenie gminy G. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo za rok 2020.

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 28 stycznia 2021 r. U. Sp. z o.o. złożyła sprawozdanie przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy G.. Sprawozdanie powyższe zostało skorygowane w dniu 18 i 30 marca 2021r.

Decyzją z dnia 30 września 2021 r., znak [...] Wójt wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2020 roku na terenie gminy G. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo za rok 2020.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z 26 czerwca 2023r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości powyższą decyzję Wójta Gminy G. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia 28 grudnia 2023 r., Wójt wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2020 roku na terenie gminy G. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo za rok 2020. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisano metodologię obliczania wysokości kary oraz wskazano, że nie osiągnięcie przez przedsiębiorcę wymaganego poziomu recyklingu stanowi obiektywną przesłankę odpowiedzialności administracyjnej a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. Organ I instancji wskazuje, że przepis art. 9x ust. 3 u.c.p.g. zawiera sztywne dyrektywy, wobec tego organ nie może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej. Zdaniem Wójta Gminy G. nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, gdyż w niniejszym przypadku nie mamy do czynienia ze "znikomą wagą naruszenia prawa". Organ I instancji zwrócił uwagę, iż brakujący poziom recyklingu nie jest znikomy, bowiem przy wymaganym poziomie 50% recyklingu, skarżąca spółka uzyskała 18,78%, co oznacza, że odwołujący się nie osiągnął nawet połowy wymaganego wskaźnika.

Decyzją z 12 czerwca 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399, dalej: u.c.p.g.), przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm., dalej "P.o.ś"), i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.). W myśl art. 9g ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3 aa albo art. 3b ust. 1. Zgodnie z art. 3aa pkt 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 50% wagowo - za rok 2020. Odnosząc się do możliwości odstąpienia od wymierzenia karyKolegium stwierdziło, że brakujący poziom recyklingu nie jest znikomy, bowiem przy wymaganym poziomie 50% recyklingu, skarżąca uzyskała 18,78%, co oznacza, że odwołujący się nie osiągnął nawet połowy wymaganego wskaźnika. Zdaniem Kolegium waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu, jakim jest w niniejszej sprawie zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Egzekwowanie segregowania odpadów ma służyć ochronie środowiska i zdrowia ludzi. Z tego względu w ocenie ogranu odwolawczego nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu nie może się jawić jako znikome. Kolegium podkreśliło, że art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności. Powyższe powoduje, że organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu. Należy podkreślić, że w art. 9z ust. 1 ustawy ustawodawca przewidział co prawda miarkowanie kar pieniężnych jednakże nie dotyczy ono kar wymierzanych na podstawie art. 9g ustawy. Pominięcie w tym artykule stanu faktycznego odpowiadającego normie wyrażonej w art. 9g koresponduje z nią w sposób oczywisty i potwierdza, że nie wykonanie przez przedsiębiorcę poziomu recyklingu w danym roku kalendarzowym zawsze prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej. Skarżąca zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Spółka podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swoje przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Skarżca spółka jako profesjonalista w branży i spełniająca wymogi co do posiadania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odpadów komunalnych, powinna miarkować wystąpienie konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, niewątpliwie powinna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2 u.c.p.g. Niezasadne są wszystkie zarzuty odwoławcze dotyczące braku winy Spółki odnośnie do nieosiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Przesłanką wymierzenia powyższej kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna. Kolegium podkreśliło, że skarżąca nie kwestionuje samego sposobu obliczenia kary pieniężnej, o czym napisano wprost w odwołaniu. Spółka nie kwestionuje także masy odpadów wskazanej w swoim sprawozdaniu za 2020 r. Jedyny argument prezentowany w odwołaniu to wskazanie, że Spółka z przyczyn niezależnych od siebie nie osiągnęła w 2020 r. wymaganego poziomu recyklingu. Stanowisko takie nie może zostać uwzględnione, gdyż wyżej wyjaśniono, że Spółka określa swój model działalności gospodarczej i ponosi tego konsekwencje.

Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniosła skargę do WSA w Poznaniu, wnosząc o uchylnie zaskarżonej decyzji, zarzucając SKO naruszenie:

1. naruszenie przepisów prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania tj. art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z udziałem H. S. członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, gdyż brał on udział w wydaniu poprzedzającej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2023 r. nr [...] w tej samej sprawie, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a poprzez:

i. niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu czy odwołująca się strona miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.p.c.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w cytowanym przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu,

ii. niezebraniu w sposób wyczerpujący i błędnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że skarżąca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od odwołującej się strony, podczas gdy odwołująca się strona podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne,

iii. niedokonaniu, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od odwołującej się strony,

iv. niezastosowaniu przez organ pierwszej instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść odwołującej się strony, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a kodeksu postępowania administracyjnego,

b. naruszenie art. 189f k.p.a poprzez nierozważenie wszystkich przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej i nie poprzestaniu na pouczeniu ze względu na to, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od odwołującej się strony,

c. naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary, podczas gdy strona nie miała obiektywnej możliwości osiągnięcia wymaganych prawem poziomów recyklingu, a ich niezachowanie wynika wyłącznie z przyczyn od niej niezależnych.

3. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

a. naruszenie art. 9g u.c.p.g, poprzez uznanie, że odwołująca się strona nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy,

b. naruszenie art. 9x ust. 3 u.c.p.g, poprzez uznanie, że odwołująca się strona nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, podczas gdy odwołująca się strona nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga była niezasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 12 czerwca 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 28 grudnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia administracyjne kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2020 roku na terenie gminy G. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo za rok 2020.

Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. W szczególności wskazać należy na przepis art. 9g pkt 1 u.c.p.g, zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 u.c.p.g. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 2167) poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła powinien wynosić 50% za 2020 r. W myśl art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 3) składowania. Stosowanie zaś do treści art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 P.o.ś i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W ocenie Sądu brak jest zasadnych przesłanek do twierdzenia, że organ nieprawidłowo naliczył karę pieniężną. Zarówno poziom recyklingu zakładany do osiągnięcia jak i rzeczywiście osiągnięty oraz wysokość wyliczonej kary pieniężnej, są wskazane prawidłowo. Przyjęta przez organy wielkość osiągniętego przez skarżącą w 2020 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła wynika wprost ze sporządzonego przez skarżą sprawozdania rocznego. W sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g., powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zarzut naruszenia art. 9g u.c.p.g. poprzez uznanie, że odwołująca się strona nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy, był nietrafny. Przepis ten nie uzależnia odpowiedzialności odbierającego odpady od zawinienia. Przeciwnie, przepis art. 9g pkt 1 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Należy z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że uznanie za słuszne, prezentowanego przez spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bowiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Podkreślenia wymaga, że skarżący, jako podmiot profesjonalny miał obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na nim obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podmiot który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu (wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2022 r., sygn. akt: IV SA/Po 69/22, CBOSA). Podmiot taki jak skarżący, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany (wyrok WSA w Poznaniu z 7 czerwca 2023 r., IV SA/Po 249/23, LEX nr 3573767). Zarzut naruszenia art. 9x ust. 3 u.c.p.g. był chybiony.

W toku postępowania nie doszło też do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy obu instancji ustaliły prawidłowo wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również - stosownie do art. 80 k.p.a. - wnikliwie oceniły dowody zgromadzone w sprawie, a sporządzone uzasadnienie wypełnia kryteria sformułowane w art. 107 § 3 k.p.a. Podniesione w skardze okoliczności, których nie ustalanie zarzuca skarżąca spółka, są prawnie irrelewantne. Dotyczy to tego, czy: 1) odwołująca się strona miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, 2) czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w cytowanym przepisie, 3) czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu,4) czy brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od odwołującej się strony. W świetle norm prawa materialnego tj. art. art. 9g u.c.p.g. oraz art. 9x ust. 3 u.c.p.g., co zostało już we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia wyjaśnione, okoliczności te nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie stanowią okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącej spółki. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7a k.p.a, gdyż powyższe przepisy nie budzą wątpliwości interpretacyjnych.

Nie doszło również do naruszenia art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a. Jeśli chodzi o zastosowanie art. 189d k.p.a., to przepis ten określa ogólne dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Jednakże art. 9x ust. 3 u.c.p.g. statuuje odmienne dyrektywy wymiaru kary i stanowi lex specialis wobec art. 189d k.p.a. Kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.p.c.g należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (por. wyrok NSA z 17.10.2023 r., III OSK 2849/21, LEX nr 3631558.)

Odnosząc się natomiast do kwestii zastosowania art. art. 189f k.p.a. , to przepis ten co do zasady mógł mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r. III OPS 1/21, zgodnie z którą do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości stosuje się art. 189f k.p.a.). Organy zbadały przesłanki art. 189f k.p.a., ale doszły do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Sąd stanowisko organów podziela. Celem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest niedopuszczenie do wymierzenia kary, która byłaby rażąco nieproporcjonalna do wagi naruszenia. Ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.(por. Wyrok WSA w Poznaniu z 20.10.2023 r., III SA/Po 576/23, LEX nr 3621941). W celu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. niewystarczające jest ustalenie, że podmiot, na który kara miała zostać nałożona, usunął naruszenie prawa lub powiadomił właściwe podmioty o stwierdzonym naruszeniu prawa, co może nastąpić w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 189f § 2 k.p.a. wymaga bowiem wprost ustalenia przez organ nakładający karę, że odstąpienie od jej nałożenia pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona. Dopiero stwierdzenie tej okoliczności umożliwia organowi skierowanie do strony postępowania postanowienia, w którym wyznaczy stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa. (por. Wyrok NSA z 10.05.2023 r., I OSK 957/22, LEX nr 3600056) W przedmiotowej sprawie trafnie organy uznały, że skarżąca nie usunęła naruszania, a waga naruszenia prawa jest znaczna. Kwestia dotyczy bowiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, a zatem kwestii ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Nadto nieosiągnięcie poziomu recyklingu przez skarżącą rzutuje na poziom recyklingu osiągany przez gminę, a w konsekwencji na mieszkańców. W przedmiotowej sprawie brakujący poziom recyklingu nie jest znikomy, wynosił aż 31,22 % ( różnica pomiędzy poziomem wymaganym 50 % a osiągniętym poziomem recyklingu 18,78%). Trafnie organy wskazały, że waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu, jakim jest w niniejszej sprawie zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. W przedmiotowej sprawnie organy trafnie uznały, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przepis ten, zgodnie z art. 27 § 1 k.p.a., dotyczy również członków organów kolegialnych, a zatem także członków samorządowych kolegiów odwoławczych. Jak stanowi natomiast art. 27 § 1a k.p.a., członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. Nie ma podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Przepis art. 24 § 1 pkt k.p.a. dotyczy bowiem jedynie sytuacji, gdy ten sam pracownik bierze udział w wydaniu decyzji w postępowaniu odwoławczym, nadzwyczajnym bądź zainicjowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (vide: wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 268/15, z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 1117/15, z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt II OSK 466/14, z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2922/13, z 2.12.2021 r., I OSK 905/20, LEX nr 3344697).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sądu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.