Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1566/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi I. G. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr WINB.WOA.7722.143.2023.KC w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia 6 czerwca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. przeprowadził na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w R. czynności kontrolne, podczas których ustalono, iż znajdujący się na tej nieruchomości budynek gospodarczy z poddaszem użytkowym, należący do B. i M. S. , usytuowany jest przy granicy z działkami nr [...] oraz [...], oraz przylega do budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...]. Budynek gospodarczy został podwyższony o ok. 30-35 cm, o czym świadczą ślady okapu oraz wymiary bloczków użytych do nadmurowania ścian zewnętrznych. Właściciele nieruchomości oświadczyli, iż dach został wyremontowany z uwagi na jego zły stan techniczny - wymieniono kilka elementów poszycia, wstawiono słupki drewniane podpierające stare murłaty. Roboty zostały wykonane w celu zabezpieczenia budynku przed warunkami atmosferycznymi. Dach nie był rozbierany, tylko podnoszony, pokrycie jest zabezpieczone. Planowana jest wymiana poszycia. W dniu kontroli nie okazano stosownych zgód prawnobudowlanych na wykonane roboty budowlane.

Pismem z dnia 13 czerwca 2023 r. organ I instancji zawiadomił strony, iż zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie. Tego samego dnia wydał postanowienie nr [...], którym zobowiązano inwestorów, do wstrzymania robót budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego z poddaszem użytkowym, położonego w R. przy ul. [...], działka nr [...], zrealizowanych bez pozwolenia na budowę, oraz informujące inwestorów o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej.

Pismem z dnia 21 czerwca 2023 r. zażalenie na to postanowienie złożyli inwestorzy. Wskazali, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do rozbudowy obiektu, lecz dokonano jedynie remontu dachu. Podnieśli, że "przeprowadziliśmy remont dachu polegający na wymianie 3 krokwi i 4 belek podtrzymujących więźbę dachową z powodu uszkodzenia belek przez korniki praz przeciekającego dachu (dach pozostał stary). Po zamontowaniu belek okazało się, że belki, które zamówiłam są za wysokie co spowodowało, że budynek nieznacznie się podniósł podczas tego podniesienia zostały naruszone cegły, ponieważ było po godzinie 17:00 nie mieliśmy możliwości zasięgnięcia wiedzy w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego w R. co z tym mamy zrobić. Murarz zaproponował podmurowanie dachu w celu zabezpieczenia więźby dachowej i tak się stało".

Pismem z dnia 26 czerwca 2023 r. zażalenie na postanowienie organu I instancji złożyła I. G. , na skutek informacji której wszczęto postępowanie w sprawie. W jej ocenie podwyższenie dachu obniży jej komfort życia.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jak wskazał organ samowola budowlana, polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia skutkuje wstrzymaniem prowadzenia budowy przez organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia. Jeżeli w danym przypadku występuje jednocześnie stan zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany w postanowieniu o wstrzymaniu budowy nakazać: zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa oraz nakazać doprowadzenie do usunięcia stanu zagrożenia. Działania w powyższym zakresie mają zostać podjęte bezzwłocznie po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Inwestorowi przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienia do wstrzymaniu budowy, na ogólnych zasadach przewidzianych w k.p.a. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydawane jest również w przypadku zakończenia budowy. Istotnym elementem treści postanowienia o wstrzymaniu budowy jest informacja organu nadzoru budowlanego o prawie inwestora do złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej wraz z podaniem zasad obliczania tej opłaty. W przypadku natomiast kontynuowania budowy, pomimo doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części powstałego w warunkach samowoli budowlanej (art. 49e pkt 6 Pr. bud.). Dodatkowo prowadzenie budowy po wydaniu postanowienia o ich wstrzymaniu zagrożone jest karą grzywny (art. 93 pkt 13 Pr. bud.).

Wydanie przez organy nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i poinformowaniu inwestorów o możliwości legalizacji obiektu jest pierwszym etapem procedury legalizacyjnej. W przypadku złożenia przez inwestora wniosku o legalizację organy nadzoru budowlanego postanowieniem nakładają obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, a następnie po złożeniu ww. dokumentów zgodnie z art. 49 Pr. bud. sprawdzają ich kompletność (w tym kompletność projektu budowlanego) oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy, w tym zgodność z przepisami techniczno- budowlanymi, a jeżeli budowa została zakończona, sprawdzają zgodność z przepisami obowiązującymi w chwili zakończenia budowy.

Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyła I.G.. Oświadczyła, że nie zgadza się ona na legalizację samowoli budowlanej. Jak stwierdziła, podwyższenie dachu obniża jej jakość życia jako właściciela mieszkania. Mieszkanie to, w związku z podwyższeniem dachu o 30 – 35 cm będzie łatwe do oglądania i penetrowania.

Samowola budowlana narusza prawa skarżącej i nie może być kontynuowana, a dach powinien być rozebrany o wykonany tak jak było to w poprzednich planach czyli dach winien być niższy o 35 cm.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Stanowisko w sprawie przedstawili również inwestorzy w piśmie z dnia 27 grudnia 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) "organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia".

J ednocześnie zgodnie z ust. 3 tego artykułu "w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej".

Jak wynika z powyższego pierwszą czynnością dokonywaną przez organ nadzoru budowlanego po stwierdzeniu samowoli budowlanej jest wydanie postanowienia w którym:

- wstrzymuje roboty budowlane,

- informuje o możliwości i warunkach legalizacji samowoli.

Obydwa elementy tego postanowienia są obligatoryjne. Jednakże o tym, czy w sprawie dojdzie do legalizacji samowoli powyższy akt nie przesądza. Konieczny jest również wniosek inwestora i przedstawienie odpowiedniej dokumentacji wskazującej, że legalizacja będzie zgodna z prawem.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Po stwierdzeniu samowoli wydano postanowienie na podstawie art. 48 ustawy. Jak wcześniej wspomniano, nie przesądza to o tym, czy samowola zostanie zalegalizowana.

Skarżąca nie zgadza się z tym aby samowola została zalegalizowana wskazując na pogorszenie jej komfortu życia. Tu należy wspomnieć, że na etapie wydawania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ustawy nie rozważa się, czy legalizacja nastąpi. Niezależnie od tego należy podkreślić, że ewentualna legalizacja nie będzie zależna od woli skarżącej tylko jej zgodności z przepisami prawa.

Z tych względów na podstawie art. 151 orzeczono jak w sentencji.