Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 259/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 4 a
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Borys Marasek, Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SKO.FP/41.4/509/2022/16507 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SKO.FP/41.4/509/2022/16507 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm., dalej: O.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) po rozpatrzeniu odwołania E. Sp. z o.o. z siedzibą w R. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta R. (dalej: Prezydent, organ I instancji) decyzją z dnia 24 sierpnia 2022 r. określił E. Sp. z o.o. (dalej: spółka, strona, skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2017 r. w wysokości 3.350 zł. Jako przedmiot opodatkowania wskazano: samochód ciężarowy Volvo nr rej. [...] i przyczepę ciężarową AJK AEE nr rej. [...].

W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że obydwa pojazdy zostały czasowo wycofane z ruchu, a tablice rejestracyjne zdeponowano w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w C. albowiem w chwili zakupu Starosta Powiatowy w C. był organem rejestrującym te pojazdy. Pojazdy nigdy nie zostały przerejestrowane do R., a także nigdy nie zostały przywrócone do ruchu. Jako dowód przywołano fakt wyzłomowania samochodu ciężarowego o nr rej. [...]. Strona wskazała także, że zmiana siedziby spółki nie pociągnęła za sobą zmiany organu rejestrowego. Organ winien zawiadomić podatnika o przejęciu spraw i wskazać, z jakim momentem spółka powinna składać wszelkie dokumenty do Prezydenta Miasta R.. Końcowo podniesiono, że z powodu śmierci Prezydenta Miasta R. osoba wydająca decyzję nie posiadała upoważnienia do działania w imieniu organu.

Do odwołania dołączono kopię pisma z 12 października 2020 r. kierowanego do Starostwa Powiatowego w C. z wnioskiem o czasowe wycofanie pojazdów z ruchu oraz kopię deklaracji na podatek od środków transportowych.

Kolegium nie uwzględniło odwołania.

Na wstępie swoich rozważań Kolegium wskazało, że podstawę prawną wymiaru podatku od środków transportowych w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 716 ze zm., dalej: u.p.o.l.) oraz uchwały nr PR.0007.137.2016 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych.

Zgodnie z art. 8 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają:

1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton;

2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton;

3) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton;

4) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton;

5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;

6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;

7) autobusy.

Na mocy art. 9 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Obowiązek ten wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).

W myśl art. 9 ust. 7 u.p.o.l. organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. W przypadku współwłasności środka transportowego organem właściwym jest organ podatkowy odpowiedni dla osoby lub jednostki organizacyjnej, która została wpisana jako pierwsza w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

Podatnicy podatku od środków transportowych są obowiązani składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku (art. 9 ust. 6 pkt 1 u.p.o.l.).

Z kolei, zgodnie z art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Spółka złożyła deklarację za 2014 r. Burmistrzowi Miasta C., w której zadeklarowała samochód ciężarowy marki Volvo o nr rej. [...] posiadający dopuszczalną masę całkowita równą 26 ton oraz przyczepę ciężarową marki AJK AEE o nr rej. [...] posiadającą dopuszczalną masę całkowita równą 18 ton oraz dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów równą 25,5 tony. Oba powyższe pojazdy zostały przez spółkę nabyte w dniu 18 sierpnia 2012 r. i zostały czasowo wycofane z ruchu na okres do dnia 30 marca 2015 r. W dniu 16 listopada 2016 r. nastąpiła zmiana siedziby spółki z C. na R..

Prezydent postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego strony w podatku od środków transportowych za lata 2017-2020. Ustalono, że czasowe wycofanie pojazdów nie zostało przedłużone, więc obowiązek podatkowy powstał z momentem wygaśnięcia decyzji o czasowym wycofaniu pojazdów z ruchu, jednakże podatnik nie złożył deklaracji podatkowej.

Rozpatrzenie sprawy Kolegium rozpoczęło od kwestii organu właściwego do rozpoznania sprawy. W tym zakresie wskazano, że stosownie do art. 9 ust. 7 u.p.o.l. organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. Z akt sprawy ani z KRS dotyczącego strony nie wynika, by wyodrębniła ona odziały czy jednostki organizacyjne. Z ewidencji podatkowej dla miasta C. wynika natomiast, że pojazdy zostały zarejestrowane bezpośrednio na spółkę E. z o.o. Zatem w chwili zmiany siedziby spółki właściwym organem podatkowym, a zarazem wierzycielem publicznoprawnym podatku, stał się Prezydent Miasta R..

W dalszej kolejności Kolegium zbadało, czy zobowiązanie podatkowe istniało. W tej kwestii podano, że z art. 9 ust. 4 u.p.o.l. wynika, że obowiązek podatkowy powstał od miesiąca następującego po miesiącu rejestracji pojazdów. Następnie zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.o.l. obowiązek wygasł w związku z wydaniem decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Zgodnie z art. 9 ust. 4a u.p.o.l. kolejny obowiązek powstał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem ponownego dopuszczenia pojazdu do ruchu, o którym stanowi art. 9 ust. 4a u.p.o.l. nie można utożsamiać z odebraniem dokumentów pojazdu z depozytu. Przy takiej interpretacji w sytuacji, gdy podatnik nie odebrałby dowodu i tablic, pomimo faktu, że decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu wygasła, właściciel nadal nie byłby zobowiązany do zapłaty podatku. Przez ponowne dopuszczenie do ruchu należy w związku z tym rozumieć potencjalną możliwość wykorzystania przez właściciela pojazdu na drogach publicznych (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt II FSK 1054/18). Wygaśnięcie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu następuje w dniu ściśle określonym w decyzji. Od tego momentu właściciel pojazdu ma możliwość odebrania dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych od organu rejestrującego i użytkowania pojazdu. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie czasowego wycofania pojazdów z ruchu (Dz. U. Nr 285, poz. 2856 ze zm.) po upływie okresu czasowego wycofania pojazdu z ruchu organ rejestrujący na pisemny wniosek właściciela pojazdu oraz po dołączeniu decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu zwraca właścicielowi pojazdu dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne. Nie ma zatem żadnych podstaw prawnych, aby sądzić, że po wygaśnięciu decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, zaistniałaby konieczność podjęcia jakichkolwiek dodatkowych działań ze strony organu rejestrującego, np. wydania kolejnej decyzji o dopuszczeniu do ruchu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2017, poz. 1260 ze zm.). Skoro, zgodnie z art. 71 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe, to oznacza, że pojazd - co do którego wygasła decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu - wciąż jest dopuszczony do ruchu drogowego, bowiem jego dowód rejestracyjny nie stracił automatycznie ważności, ale istnieje i od tego momentu możliwe jest jego odebranie od organu.

Nadto, jak podkreślił organ odwoławczy, w sprawie mamy do czynienia z wycofaniem pojazdu z ruchu o charakterze czasowym. Właściciel pojazdu wyrażając wolę skorzystania z tej instytucji z góry zakłada, że wycofanie pojazdu z ruchu ma być jedynie przejściową sytuacją. Co więcej, organ rejestrujący w decyzji ściśle określa datę ustania tego tymczasowego stanu rzeczy. Sam fakt wygaśnięcia decyzji nie spowoduje co prawda automatycznego zwrotu tablic i dowodu rejestracyjnego, konieczne jest bowiem złożenie pisemnego wniosku właściciela pojazdu oraz dołączenie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Nie ma zaś wymogu dokonywania innych czynności organu rejestrującego, czy składania dodatkowych wniosków przez właściciela pojazdu (por. B, Pahl, G. Dudar, R. Dowgier, Podatek od środków transportowych, SIP Lex 2017).

Mając na uwadze powyższe Kolegium wskazało, że pojazdy o nr rej. [...] i [...] zostały czasowo wycofane z ruchu na okres od 30 grudnia 2014 r. do 30 marca 2015 r., w związku z czym podlegały opodatkowaniu w całym 2017 r. Dla istnienia obowiązku podatkowego w 2017 r. pozostają więc bez znaczenia przedstawione przy odwołaniu wnioski o czasowe wycofanie pojazdów z dnia 9 października 2020 r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku upoważnienia pracownika do załatwiania spraw w imieniu Prezydenta Miasta R. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 143 § 1 O.p. organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. Powyższy przepis pozwala na udzielenie pracownikowi urzędu prawa do działania w imieniu organu w zakresie określonym w pełnomocnictwie. Nie oznacza to zmiany właściwości organu. Pracownik, który otrzymał pełnomocnictwo, nie staje się przez to organem podatkowym, lecz działa "z upoważnienia" organu podatkowego. Wszystkie podjęte czynności pracownika wynikające z upoważnienia są działaniami organu podatkowego, a pracownik wykonuje je "na rachunek" i "w imieniu" upoważniającego organu podatkowego. W czasie dokonywania czynności objętych zakresem upoważnienia pracownik reprezentuje więc organ podatkowy, a nie konkretną osobę piastującą funkcję organu. Stąd śmierć osoby piastującej funkcję organu nie powoduje wygaśnięcia upoważnienia, o którym mowa w art. 143 O.p.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podniosła, że oba pojazdy od chwili zakupu były w trakcie remontu oraz napraw i nie uczestniczyły w ruchu drogowym. Zarówno tablice rejestracyjne, jak i dowody rejestracyjne obydwu pojazdów zostały zdeponowane w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w C. i nigdy nie zostały odebrane. Podatek od środków transportu dotyczy czynnych - eksploatowanych pojazdów i nie może być naliczany z tytułu samego ich posiadania. Tym bardziej, że w 2022 r. samochód ciężarowy VOLVO został wyzłomowany. Kserokopie wniosków o czasowe wycofanie pojazdów z ruchu oraz potwierdzenie przekazania samochodu marki VOLVO do stacji demontażu pojazdów wycofanych z ruchu zostały dostarczone do Kolegium.

Nadto strona zauważyła, że upoważnienia wydane pracownikom przez Prezydent Miasta G. D. wygasły z chwilą jej śmierci, a w mieście funkcję Prezydenta pełnił Komisarz J. M.. Tymczasem wydane w niniejszej sprawie decyzje podpisano powołując się na upoważnienie Prezydenta, a nie na pełnomocnictwo udzielone pracownikowi przez Komisarza.

Skarżąca wskazała także na potrzebę rozważenia kwestii przedawnienia.

Nadto podniosła, że do chwili obecnej ani Starosta Powiatowy w C. ani Prezydent Miasta R. nie wydali decyzji odmawiających czasowego wycofania pojazdów z ruchu, a więc należy uznać, że wnioski zostały rozpatrzone pozytywnie, a pojazdy zostały wycofane z ruchu.

Skarżąca wytknęła również, iż nie została skutecznie powiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami w siedzibie organu odwoławczego.

Z ostrożności procesowej zastrzegła sobie prawo przedłożenia dowodów i podniesienia faktów istotnych dla sprawy po zapoznaniu się z aktami w siedzibie WSA.

Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania podatkowego lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymał w całości dotychczasową argumentację, wnioskując o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazał, że termin do zapoznania się z aktami sprawy został wyznaczony przez organ I instancji, a strona z uprawnienia tego nie skorzystała. Kolegium orzekało natomiast wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy przekazany przez organ I instancji. Nie doszło więc do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, które nakazywałoby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Jak bowiem wynika z uchwały NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie wówczas, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) podlegała decyzja z dnia 14 grudnia 2022 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 24 sierpnia 2022 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od środków transportowych za 2017 r.

Kontrolę tą rozpocząć należy od wyjaśnienia, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wspomniany przepis stanowi, że jest to dopuszczalne, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W nawiązaniu do zarzutu przedawnienia na wstępie przywołać należy art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia z upływem 5 lat pod końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

Dalej wskazania wymaga, że podatnicy podatku od środków transportowych są ustawowo zobowiązani do samodzielnego obliczania i opłacania należnego podatku na rachunek gminy. W przepisach normujących ten podatek nie występuje instytucja decyzji wymierzających wysokość świadczenia z tego tytułu. Wydanie więc decyzji deklaratoryjnej w trybie art. 21 § 1 pkt 1 O.p. potwierdza istnienie zobowiązania podatkowego, nie zmienia natomiast ani terminu, ani warunków płatności wynikających z przepisów dotyczących tego podatku.

Art. 11 u.p.o.l. stanowi, że podatek od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, jest płatny w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku (ust.1). Jeżeli obowiązek podatkowy powstał:

1) po dniu 1 lutego, a przed dniem 1 września danego roku, podatek za ten rok płatny jest w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminie:

a) w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego - I rata,

b) do dnia 15 września danego roku - II rata;

2) od dnia 1 września danego roku, podatek jest płatny jednorazowo w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (ust. 2)

Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych jest decyzją deklaratoryjną (art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 O.p.), a nie konstytutywną (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.). Data wydania takiej decyzji nie jest zatem równoznaczna z momentem, od którego decyzja ta wywiera skutki prawne. Zgodnie bowiem z art. 212 O.p., poza wyjątkiem dotyczącym decyzji, o których mowa w art. 67d, decyzja wiąże organ od chwili jej doręczenia stronie. Aby decyzja ostateczna organu podatkowego wywołała wyrażony w niej skutek określenia zobowiązania podatkowego w kwocie innej niż zadeklarowana przez podatnika, musi zostać wydana i doręczona przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. (por. wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2466/14; z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 333/14; z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1214/14; z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1683/14; z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2074/14; z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 38/15, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym dotyczy to - w przypadku decyzji określającej - zarówno decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji. Niedoręczenie decyzji organu odwoławczego, odnoszącej się do decyzji deklaratoryjnej (utrzymującej ją w mocy lub orzekającej co do istoty), do momentu upływu terminu przedawnienia oznacza, że decyzja ta jako odnosząca się do zobowiązania już przedawnionego, nie wywołuje wyrażonego w niej skutku.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy elektronicznego potwierdzenia odbioru decyzja Kolegium z dnia 14 grudnia 2022 r., została doręczona w dniu 27 grudnia 2022 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia, które dla zobowiązania z tytułu podatku za 2017 r., zgodnie z art. 70 § 1 O.p., nastąpiłoby z dniem 31 grudnia 2022 r.

Przechodząc do meritum wskazać należy, że istota sporu koncentruje się wokół dopuszczalności określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych w razie czasowego wycofania z ruchu pojazdów.

Art. 9 ust. 1 u.p.o.l. stanowi, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2 (który nie ma w sprawie zastosowania), ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Z kolei art. 9 ust. 4a i 4b u.p.o.l. przewidują, iż obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje także od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu (ust. 4a), a zarejestrowanie środka transportowego oznacza jego rejestrację, z wyjątkiem rejestracji czasowej, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (ust. 4b). Wygaśnięcie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu następuje w dniu ściśle określonym w decyzji. Właściciel pojazdu ma od tego momentu możliwość odebrania dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych od organu rejestrującego - zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie czasowego wycofania pojazdów z ruchu (Dz. U. Nr 285, poz. 2856 ze zm., dalej: rozporządzenie MI) - i użytkowania pojazdu.

Skarżąca twierdzi, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym strona odbierze dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne pojazdów, wyłączonych czasowo z ruchu. Zdaniem spółki art. 9 ust. 4a u.p.o.l. moment powstania obowiązku podatkowego łączy z chwilą ponownego dopuszczenia pojazdu do ruchu, a więc wydaniem dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych tego pojazdu, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Negując to stanowisko Sąd posłuży się argumentacją przedstawioną m.in. w wyroku NSA z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt II FSK 1054/18 (wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), którą w pełni podziela.

Jak wskazał NSA w przywołanym wyroku wygaśnięcie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu następuje w dniu ściśle określonym w decyzji. Właściciel pojazdu ma od tego momentu możliwość odebrania dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych od organu rejestrującego, zgodnie z § 7 rozporządzenia MI i użytkowania pojazdu. Nie ma żadnych podstaw prawnych, aby sądzić, że po wygaśnięciu decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, zaistniałaby konieczność podjęcia jakichkolwiek dodatkowych działań ze strony organu rejestrującego, np. wydania kolejnej decyzji o dopuszczeniu do ruchu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (aktualnie t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.). Skoro zgodnie z art. 71 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe, to oznacza, że pojazd – co do którego wygasła decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu – wciąż jest dopuszczony do ruchu drogowego, bowiem jego dowód rejestracyjny nie stracił automatycznie ważności, ale istnieje i jest od tego momentu do odebrania od organu.

Jednocześnie NSA podkreślił, że w sprawie mamy do czynienia z wycofaniem pojazdu z ruchu o charakterze czasowym. Właściciel pojazdu wyrażając wolę skorzystania z tej instytucji z góry zakłada, że wycofanie pojazdu z ruchu ma być jedynie przejściową sytuacją, co więcej organ rejestrujący w decyzji ściśle określa datę ustania tego tymczasowego stanu rzeczy. Sam fakt wygaśnięcia decyzji nie spowoduje co prawda automatycznego zwrotu tablic i dowodu rejestracyjnego, konieczne jest bowiem złożenie pisemnego wniosku właściciela pojazdu oraz dołączenie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Nie ma zaś wymogu dokonywania innych czynności organu rejestrującego, czy składania dodatkowych wniosków przez właściciela pojazdu.

Zdaniem NSA, ponownego dopuszczenia pojazdu do ruchu, o którym stanowi art. 9 ust. 4a u.p.o.l. nie można utożsamiać z odebraniem dokumentów pojazdu z depozytu. Przy takiej interpretacji w sytuacji, gdy podatnik nie odebrałby dowodu i tablic, pomimo faktu, że decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu wygasła, właściciel nadal nie byłby zobowiązany do zapłaty podatku. Przez ponowne dopuszczenie do ruchu należy w związku z tym rozumieć potencjalną możliwość wykorzystania przez właściciela pojazdu na drogach publicznych (por. B. Pahl, G. Dudar, R. Dowgier, Podatek od środków transportowych, Komentarz, Wydawnictwo Taxpress, Warszawa 2017).

Zatem okoliczności, z którymi ustawodawca wiąże powstanie obowiązku podatkowego od środków transportowych to rejestracja oraz nabycie zarejestrowanego środka transportowego, a także ponowne dopuszczenie do ruchu środka transportowego po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu. Z żadnego fragmentu zacytowanych wyżej przepisów nie wynika, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych uzależniona jest od użytkowania pojazdu czy też jego fizycznego posiadania. To oznacza, że podnoszone przez stronę okoliczności związane z remontami i naprawami pojazdów, w związku z czym nie uczestniczyły one w ruchu drogowym nie oznaczają, że doszło do wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Do tego niezbędne jest bowiem wyrejestrowanie pojazdu lub wydanie decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Opodatkowane w niniejszej sprawie pojazdy zostały czasowo wycofane z ruchu na okres od 30 grudnia 2014 r. do 30 marca 2015 r., w związku z czym podlegały opodatkowaniu w całym 2017 r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku upoważnienia pracownika do załatwiania spraw w imieniu Prezydenta Miasta R. wskazać należy na treść art. 143 § 1 O.p.. Stanowi on, że organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. Wskazana regulacja pozwala na udzielenie pracownikowi urzędu prawa do działania w imieniu organu w zakresie określonym w upoważnieniu. Pracownik, który otrzymał stosowne upoważnienie nie staje się przez to organem podatkowym, lecz działa "z upoważnienia" organu podatkowego. Wszystkie podjęte czynności pracownika wynikające z upoważnienia są działaniami organu podatkowego, a pracownik wykonuje je "w imieniu" upoważniającego organu podatkowego. W czasie dokonywania czynności objętych zakresem upoważnienia pracownik reprezentuje więc organ podatkowy, a nie konkretną osobę piastującą funkcję organu. Jak więc zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji śmierć osoby piastującej funkcję organu nie powoduje wygaśnięcia upoważnienia, o którym mowa w art. 143 O.p.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 200 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy przed wydaniem decyzji wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Istotnie, w realiach tej sprawy, organ odwoławczy, który w żadnym zakresie nie uzupełniał materiału dowodowego, zaniechał wyznaczenia wskazanego terminu. Niewykonanie przez organ podatkowy obowiązku wynikającego z tego przepisu stanowi wprawdzie naruszenie prawa, które w określonych warunkach może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić jednak należy, że strona, formułując zarzut naruszenia art. 200 O.p. w toku postępowania podatkowego, nie może jedynie ograniczyć się do odnotowania faktu takiego naruszenia, lecz powinna wykazać związek naruszenia z wpływem na wynik sprawy (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 66), czego w niniejszej sprawie nie dopełniono. Z akt sprawy wynika natomiast, że termin do zapoznania się z aktami sprawy został wyznaczony przez organ I instancji, a strona z uprawnienia tego nie skorzystała. Kolegium orzekało natomiast wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy przekazany przez organ I instancji.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się niezasadne.