Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 482/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-05-30 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Przywrócono termin do wniesienia skargi
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 9, art. 112
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 86 par. 1, art. 87
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Kierownika Miejskich Usług Komunikacyjnych w Z. z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: MUK-KPK.50.92.2022, 612/K/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. MR


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 2 maja 2023 r. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Kierownika Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: MUK-KPK.50.92.2022, 612/K/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia wskazując, że decyzja nie zawierała szeregu elementów ją konstytuujących w tym tytułu, uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia. Ze względu na powyższe braki skarżący nie wniósł skargi na ww. decyzję, a na bezczynność organu. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Łd 11/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę wyjaśniając, że pismo Kierownika MUK w Zgierzu stanowiło decyzję administracyjną i z tego względu nie przysługuje skarga na bezczynność.

W ocenie skarżącego uchybienie terminu nie było związane z jego opieszałością albowiem złożył skargę na bezczynność biorąc pod uwagę wyjątkowo zdawkową formę decyzji oraz brak pouczenia o przysługującym prawie złożenia skargi do sądu. P. J. stwierdził, że gdyby decyzja zawierała pouczenie, to nie byłoby wątpliwości co do charakteru pisma organu z dnia 17 sierpnia 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, oddalenie skargi w całości oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Wniosek skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości co do początku biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na występujące w sprawie okoliczności. Jeżeli zatem skarżącemu został doręczony odpis decyzji to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi niezależnie od tego czy decyzja zawierała wszystkie elementy ją konstytuujące, w tym w szczególności pouczenie o przysługujących sposobach i terminach do jej zaskarżenia. Mylne informacje organu co do przysługujących stronie środków prawnych nie wpływają na bieg terminu do wniesienia takich środków i tym samym nie oznaczają, że termin do złożenia stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna w ogóle biegu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1304/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").

Niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia faktu, że decyzja Kierownika Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: MUK-KPK.50.92.2022, 612/K/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej nie zawierała nie tylko pouczenia o prawie zaskarżenia, ale również wielu innych elementów, o których mowa w art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Zgodnie z tym przepisem decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; 9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy (§ 1). Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja (§ 2). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3). Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania (§ 4). Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji również w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny (§ 5).

Kierownik Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu wydając zaskarżoną decyzję nie pokusił się w żaden sposób o wyjaśnienie podstawy prawnej wydania tej decyzji i trybu jej podjęcia. Ponadto decyzja nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia nie wskazując na ustalenia faktyczne, organ nie odniósł się do treści odwołania, nie wyjaśnił ostatecznie podstawy prawnej wydanej decyzji. Brak uzasadnienia oraz jednoczesny brak pouczenia o środku zaskarżenia powodują, że działanie Kierownika Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu nie pozostawało bez wpływu na sytuację prawną skarżącego. Mając na względzie ww. uchybienia organu nie może budzić wątpliwości, że działania podjęte przez skarżącego, tj. w szczególności wniesienie skargi na bezczynność organu, chociaż nieprawidłowe, świadczą o staranności podejmowanych przez niego czynności, zainteresowaniu sprawą oraz dbałości o jej ostateczne załatwienie.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności musi jednak spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., a zatem po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić tylko z ważnych powodów co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Ważne powody powinny wskazywać na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Sprowadza się to do tego, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać się dołożeniem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego obywatela należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 223/10, CBOSA).

W niniejszej sprawie przyczyną która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi, była okoliczność braku zawarcia w zaskarżonej decyzji szeregu ustawowych jej elementów, w tym w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o środkach zaskarżenia.

Z akt sprawy wynika, że decyzja Kierownika Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: MUK-KPK.50.92.2022, 612/K/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej została doręczona skarżącemu w dniu 29 sierpnia 2022 r. Pismem z dnia 23 stycznia 2023 r. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Kierownika Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 19 kwietnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Łd 11/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił ww. skargę wskazując, że w dacie wniesienia skargi organ nie pozostawał bezczynny, jako że w dniu 17 sierpnia 2022 r. na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy organ wydał decyzję w której podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji nr 1/2022 z dnia 15 czerwca 2022 r. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2023 r., a w dniu 2 maja 2023 r. złożył on wniosek o przywrócenie terminu. Do wniosku o przywrócenie terminu załączył również skargę.

Wobec powyższego należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w ustawowym terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny jego uchybienia. Należy bowiem przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 25 kwietnia 2023 r., tj. w dniu w którym skarżącemu doręczono odpis postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Złożenie zatem przez skarżącego w dniu 2 maja 2023 r. wniosku o przywrócenie terminu świadczy o zachowaniu terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienia NSA z dnia 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GZ 291/22; z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt I OZ 156/22 oraz z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FZ 2/22, CBOSA).

W przedmiotowej sprawie jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi na Kierownika Miejskich Usług Komunikacyjnych w Zgierzu z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: MUK-KPK.50.92.2022, 612/K/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej skarżący wskazał zdawkową formę brak pouczenia przez organ w tej decyzji o sposobie jej zaskarżenia.

Oceniając powyższą argumentację należy wskazać, że zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Brak pouczenia traktowany jest jak błędne pouczenie w rozumieniu art. 112 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zastosowanie przepisu art. 112 k.p.a. nie może powodować, że błędnie pouczona strona będzie podlegać innym niż pozostali uczestnicy obrotu prawnego rygorom związanym z terminami wnoszenia skarg, odwołań, czy też powództw. Wykładnia taka prowadziłaby do niedopuszczalnej sytuacji, w której błędne pouczenie organu wyłączałoby zastosowanie przepisu ustawy. Oznacza to, że art. 112 k.p.a. stanowi dla błędnie pouczonej strony gwarancję skutecznego uchylenia się od skutków uchybienia terminu stanowiącego skutek zastosowania się do błędnego pouczenia, ale przy zastosowaniu środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. W przypadku procedury sądowoadministracyjnej środkiem takim jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, który sąd zobowiązany jest uwzględnić stwierdzając, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony. Jako brak winy należy zaś ocenić uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej stanowiące skutek działania w zaufaniu do pouczeń organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1640/18 oraz postanowienie NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 2030/12, CBOSA).

Norma tam zawarta niewątpliwie zabezpiecza stronę przed błędami popełnionymi przez organ administracji i skutkami nierespektowania przez niego wszystkich wymogów przewidzianych w k.p.a., w tym pouczenia strony o przysługujących jej środkach prawnych, które jest jednym z koniecznych elementów każdego rozstrzygnięcia administracyjnego, a także łamania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasady czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.).

Błędna informacja (w tym w ogóle brak pouczenia) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji. Jednakże jak już wyżej wskazano błędne informacje odnośnie środka zaskarżenia bądź ich brak w żaden sposób nie wpływają na bieg ustawowego terminu (nie zawieszają jego biegu) do dokonania określonej prawem czynności.

Zatem z powodu braku umieszczenia w piśmie organu, które w świetle obowiązującego prawa należało uznać za decyzję utrzymującą w mocy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, pouczenia co do przysługującego prawa wniesienia skargi do sądu oraz trybie i terminie jej wniesienia, skarżący nie miał wiedzy o przysługujących mu uprawnieniach procesowych. Brak zaś właściwego pouczenia o przysługujących stronie środkach zaskarżenia jest dostatecznym uprawdopodobnieniem braku winy w zachowaniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności należało uznać, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy, zatem wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Tym samym w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Brak pouczenia o terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie powinien skutkować zamknięciem skarżącemu, który nie korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika, drogi do sądowej kontroli zaskarżonego aktu, skoro za sformułowanie pouczenia o sposobie i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego odpowiada organ wydający zaskarżone orzeczenie.

W związku z powyższym sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł

jak w postanowieniu.

MR