Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2546/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Tuszyńska, Sędziowie NSA S. Biernat (spr.), I. Dobosz, Protokolant E. Domagalska, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi W.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla decyzję I i II instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8.06.2000 r., nr [....] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich W J. , ur. [....] r., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1977 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [....] .02.1946 do [....].12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, że W J. był w okresie zaliczonym mu jako działalność kombatancką członkiem Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W.J. odwołał się do swojego pisma z dnia [....] .03.2000 r. W piśmie tym (k. 11-10 akt postępowania weryfikacyjnego) opisał swoją działalność w czasie okupacji, m.in. kontakty z J.U. , ps. "[....] " i współdziałanie z partyzantami.

W dniu 7.09.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [....] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... oraz art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.J. opisał swoją działalność okupacyjną mającą polegać na uczestnictwie w ruchu oporu.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że przynależność do ORMO, nie stanowi samodzielnego tytułu do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich, bez spełnienia któregoś z warunków wynikających z art. l ust. 2, art. 2 lub art. 4 ustawy o kombatantach... . Pogląd taki jest ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym. Por. wyrok NSA z 20.12.1999 r., V SA 2088/98, niepublikowany albo wyrok NSA z 28.07.1995 r, V SA 1662/93, niepublikowany.

Jednakże, wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalania władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z nowszego orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK 4/02, Dz.U., nr 72, póz. 658, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.

W sytuacji zatem, kiedy strona powołała się w trakcie postępowania weryfikacyjnego na swoją działalność w ruchu oporu, co mogłoby stanowić tytuł uprawnień kombatanckich, stosownie do art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach..., obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 § l k.p.a. było przeprowadzenie postępowania mającego na celu wykazanie, czy okoliczności te rzeczywiście miały miejsce. Wykazanie tytułu uprawnień kombatanckich należy do strony. Organ powinien ocenić oświadczenia skarżącego składane w postępowaniu weryfikacyjnym, porównać je ze stwierdzeniami zawartymi w aktach ZBoWiD gdzie znajduje się stwierdzenie, że W.J. w czasie okupacji nie należał do żadnej organizacji (k. 3 na odwrocie), a także w razie potrzeby dopuścić inne dowody. Dopiero stwierdzenie, że skarżący nie legitymuje się żadnymi uprawnieniami kombatanckimi na podstawie art. l ust. 2, art. 2 lub art. 4, może spowodować pozbawienie go uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Sąd stwierdza, że poprzez błędną wykładnię art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył prawo materialne, natomiast poprzez niewyjaśnienie tego, czy skarżący legitymuje się innym tytułem uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a/ i cl ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.