Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 721/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 10, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. S. reprezentowanej przez opiekuna prawnego B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę; II. przyznaje A. T. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

J. S., reprezentowana przez opiekuna prawnego B. S. (dalej jako "strona", "skarżąca", "wnioskodawczyni"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2024 r. w przedmiocie zasiłku stałego.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia 20 maja 2024 r. opiekun prawny skarżącej zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. (dalej jako: "GOPS" ) o przyznanie na rzecz córki zasiłku stałego oraz świadczeń zdrowotnych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania została wydana z upoważnienia Wójta Gminy J. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. decyzją z dnia 20 czerwca 2024 r. o odmowie przyznania J. S., której opiekunem prawnym jest B. S., zasiłku stałego dla osoby w rodzinie.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego w dniu 28 maja 2024 r. przez pracownika socjalnego rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, iż J. S. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a jej prawnym opiekunem jest ojciec – B. S., który oświadczył, że córka od dnia 17 maja 2024r. przebywa pod adresem J. P. 77K.. Natomiast przez ostatnie trzy lata tj. od 29 kwietnia 2021 r. do 16 maja 2024r. przebywała w Domu Pomocy Społecznej w R. P., gdzie była umieszczona postanowieniem sądu bez jej zgody. Ustalono ponadto, że J. S. jest osoba niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, posiada orzeczenie o nr PZON.7110.239.2022 wydane do 30 kwietnia 2027 r. Objęta jest leczeniem psychiatrycznym i systematycznie przyjmuje leki. Z informacji uzyskanych od opiekuna prawnego oraz przedłożonej dokumentacji wynika, że J. S. ze związku pozamałżeńskiego ma dwóch synów, w stosunku, do których została pozbawiona władzy rodzicielskiej, a jej rodzice stanowią rodzinę zastępczą dla wnuków.

Organ I instancji wskazał, że w oświadczeniach złożonych pod odpowiedzialnością karną podano, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jest w stanie zadbać o własne potrzeby. Natomiast rodzice z wnukami prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe.

W ocenie organu I instancji prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego wymaga wykazania przez stronę pewnych umiejętności organizacyjnych, także zdolności planowania, kierowania przewidywania i świadomego podejmowania decyzji. Tymczasem J. S. jako osoba całkowicie ubezwłasnowolnioną, nie wykazuje świadomego kontaktu z otoczeniem i nie jest świadoma oceny swojej sytuacji. Dlatego też nie jest w stanie prowadzić samodzielnie gospodarstwa domowego.

Wskazano, że jak wynika z obserwacji pracowników socjalnych domownicy wzajemnie na siebie oddziaływują, są zależni od siebie, korzystają ze wspólnych urządzeń domowych i pomieszczeń tj. kuchnia, łazienka. Utrzymują się ze wspólnego budżetu domowego.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że strona oraz jej rodzice wspólnie zamieszkują, gospodarują, a więc w myśl art. 6 pkt. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.) – dalej jako "u.p.s." pozostają rodziną. Dlatego też, ustalając sytuację rodziny pracownik socjalny ujął dochody wszystkich członków rodziny zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 3 ustawy analizował dochody w stosunku do kryterium dochodowego rodziny. Ustalono, że łączne dochody rodziny wynoszą 5920,01zł netto, w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynoszą 1184 zł, natomiast kryterium dochodowe według ustawy o pomocy społecznej dla w/w rodziny wynosi 3000 zł, natomiast w przeliczeniu na jednego członka rodziny jest to kwota 600 zł. W związku z powyższym z uwagi na niespełnione kryterium dochodowe odmówiono stronie przyznania zasiłku stałego oraz świadczeń zdrowotnych.

B. S., działając jako opiekun prawny zakwestionował decyzję organu I-ej instancji o odmowie przyznania J. S. zasiłku stałego, podnosząc w odwołaniu, że gdyby córka J. S. nie była świadoma oraz nie potrafiła sobie ugotować i zrobić wszystkich rzeczy przy sobie, to nie zdecydowałby się on na zabranie jej z ośrodka, a nadto sąd bez opinii lekarzy nie podjąłby decyzji o zwolnieniu jej z Ośrodka. Zdaniem opiekuna prawnego skarżącej nie do przyjęcia są twierdzenia pracowników socjalnych, po 15-to minutowej bytności w jego domu o tym, że korzystają ze wspólnych urządzeń (mieszkańcy domu). Natomiast córka ma swój pokój, sama sobie gotuje, sama sobie pierze i sprząta, a twierdzenie że jest inaczej jest nieprawdziwe. Podał, że wraz z żoną z uzyskiwanych dochodów nie są w stanie utrzymać siebie oraz córki. A ponadto J. S. otrzymywała zasiłek stały wcześniej na podstawie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. Nr [...] w wys. 1.000,00 zł.

W wyniku rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło argumentację organu I instancji. Kolegium powołało treść przepisów ustawy o pomocy społecznej mających zastosowanie w sprawie oraz wskazało, że z ustalonych okoliczności wynika, iż skarżąca faktycznie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami, z którymi wspólnie zamieszkuje. Wynika to z jej indywidualnych uwarunkowań wynikających z choroby psychicznej (brak możliwości prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego).

Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 175 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r. 2809 ze zm.) do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie stosuje się odpowiednio przepisy o opiece nad małoletnim z zachowaniem przepisów poniższych, Skoro intencją ustawodawcy jest stosowanie względem osób ubezwłasnowolnionych całkowicie przepisów dot. opieki nad małoletnimi, to stanowi to dodatkowy argument w sytuacji zamieszkiwania pełnoletniego całkowicie ubezwłasnowolnionego dziecka z rodzicami, i gdy jeden z rodziców jest jego opiekunem prawnym, w takim przypadku mamy do czynienia z pozostawaniem tego dziecka i rodziców we wspólnym gospodarstwie domowym.

Podzielając argumentację organu I instancji, Kolegium podniosło, że ubezwłasnowolnienie jest możliwe, gdy choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe lub występowanie innego rodzaju zaburzeń powodują, że dana osoba nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem. Dlatego też podziela się stanowisko wyrażone decyzji organu I instancji, że J. S. nie jest w stanie prowadzić samodzielnie gospodarstwa domowego, bo prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego wymaga wykazania przez nią pewnych umiejętności organizacyjnych, a także zdolności planowania, kierowania, przewidywania i świadomego podejmowania decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że wspólnie zamieszkujący domownicy pod adresem J. P. [...] wzajemnie na siebie oddziaływują, utrzymują się ze wspólnego budżetu domowego, są zależni od siebie, korzystają ze wspólnych urządzeń domowych i pomieszczeń tj. kuchnia, czy też łazienka i pozostają rodziną w rozumieniu art. 6 pkt. 14 u.p.s.

Stwierdzono, że prawidłowymi są wyliczenia organu I-ej przedstawione w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji o tym, że dochodem pięcioosobowej rodziny, do której się ona zalicza jest kwota 5.920,01 zł w skali miesiąca, a w przeliczeniu na jednego członka rodziny dochód ten stanowi kwotę 1.184,00 zł. Ustawowe kryterium dochodowe dla ww. rodziny wynosi 3.000,00 zł miesięcznie, zaś na jednego członka wynosi ono 600 zł. Natomiast na miesięczny dochód rodziny zamieszkałej w m. J. P. [...] składa się świadczenie emerytalne B. S. w kwocie 2.723,72 zł, emerytura jego małżonki w kwocie 1.398,29 zł oraz świadczenia z tytułu bycia rodziną zastępczą na dwóch wnuków w łącznej kwocie 1.798,00 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że przy zastosowaniu działań matematycznych z art. 37 ust.2 pkt 2 u.p.s. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie skarżącej przyznanie zasiłku stałego nie było możliwe.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu opiekun prawny skarżącej wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia podnosząc, że nie przesłuchano jego i jego córki, by móc ocenić możliwość jej samodzielnego życia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W uzupełnieniu skargi z dnia 2 grudnia 2024 r. złożonym na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. pełnomocnik wyznaczona z urzędu, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nie uwzględnienie słusznego interesu strony, w tym brak przesłuchania w charakterze świadków B. S. i J. S. co do okoliczności, iż J. S. jest osobą samotnie gospodarującą,

b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i oparcie się na nieaktualnym orzeczeniu o umieszczeniu J. S. w DPS, co zdaniem ograniu uzasadnia tezę o braku jej samodzielności, podczas J. S. nie przebywa już w DPS, oparciu się na orzeczeniu o ubezwłasnowolnieniu całkowitym, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu dowodu w postaci orzeczenia o stopniu niepełnoprawności, z którego wynika, że J. S. nie wymaga konieczności stałej ani długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,

c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych i nie wykazanie, że J. S. i jej rodzice wspólnie gospodarują oraz oparcie rozstrzygnięcia na nie odzwierciedlającym faktycznej sytuacji życiowej skarżącej i kwestionowanym wywiadzie środowiskowym.

d) art. 79a k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

2. przepisów prawa materialnego, tj.

a) art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że ocena organów administracji, że J. S. i jej rodzice tworzą rodzinę nie nosi znamion dowolności, podczas gdy zgodnie z naruszonym przepisem do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko, zaś J. S. jest osobą która posiada opiekuna prawnego oraz osobą posiadającą własne dzieci,

b) art. 2 ust. 1, art. 3, art. 37 ust. 1-3 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędne przyjęcie, że ocena organów administracji, iż skarżąca nie jest osobą samodzielnie gospodarującą, lecz tworzy wraz z rodzicami rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej nie nosi znamion dowolności, podczas gdy organy administracyjne wydając zaskarżoną decyzję przekroczyły granicę tzw. uznania administracyjnego, tzn. przysługującego im prawa do swobodnej oceny dowodów i ustalania wysokości świadczenia zgodnie z celami pomocy społecznej.

Pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i przyznanie wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu według stawek dla pełnomocników ustanowionych z wyboru.

W uzasadnieniu uzupełnienia skargi podniesiono m.in., że organy bezrefleksyjnie uznały, że skoro J. S. zamieszkuje wraz z rodzicami, to prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo. Tymczasem samo tylko zamieszkiwanie, nie jest równoznaczne z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. Wskazano, że organy nie uwzględniły słusznego interesu strony, w tym nie przesłuchano w charakterze świadków B. S. i J. S. co do okoliczności, iż jest ona osobą samotnie gospodarującą. Zdaniem pełnomocnik organy dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i oparły się na nieaktualnym orzeczeniu o umieszczeniu J. S. w DPS, co zdaniem organu uzasadnia tezę o braku jej samodzielności, podczas J. S. nie przebywa już w DPS. Organy oparły się na orzeczeniu o ubezwłasnowolnieniu całkowitym, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu dowodu w postaci orzeczenia o stopniu niepełnoprawności, z którego wynika, że J. S. nie wymaga konieczności stałej ani długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności

z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej. Wskazana ustawa przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków stałych.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że decyzja o przyznaniu zasiłku stałego jest decyzją związaną, co oznacza, że aby otrzymać świadczenie wnioskodawca musi spełnić warunki przewidziane przepisami ustawy o pomocy społecznej. W takim wypadku organ nie może odmówić przyznania świadczenia. Jeżeli warunki te nie zostaną spełnione obowiązkiem organu jest wydanie decyzji odmownej. Podkreślenia przy tym wymaga, że warunki, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.a. muszą zostać spełnione łącznie w odniesieniu do każdego z punktów.Po pierwsze zatem, wnioskodawca musi być osobą niezdolną do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolną do pracy. Po drugie, jego dochód musi być niższy od ustalonego ustawą kryterium dochodowego. W sprawie nie było kwestionowane, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z 11 kwietnia 2022 r. wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Z., które zalicza skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 23 września 2015 r. Orzeczenie wydano do 30 kwietnia 2027 r.

Spór w sprawie dotyczył okoliczności, czy skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, czy też osobą pozostającą w rodzinie wraz ze swoimi rodzicami i dwoma synami. Ustalenie tego faktu ma w sprawie podstawowe znaczenie, gdyż determinuje sposób obliczania dochodu i wysokość kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia

Stosownie do art. 37 ust. 2 u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1000 zł miesięcznie;

2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1296), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie".

W przedmiotowej sprawie, zdaniem organów obu instancji skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie gospodarując i zamieszkując z rodzicami.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdza prawidłowość przyjętego stanowiska organów.

Zgodnie z art. 6 pkt 10 u.p.s. osobą samotnie gospodarującą jest osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe. Natomiast w myśl art. 6 pkt 14 u.p.s. określenia rodzina - oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie gospodarujące i zamieszkujące. Dochodem rodziny zgodnie z art. 6 pkt 4 ustawy jest suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie.

Wskazać należy, że stwierdzenie, czy osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia jest osobą samotnie gospodarującą (czy też nie jest) wymaga zbadania, czy codzienne sprawy prowadzenia gospodarstwa domowego, takie jak: zapewnienie środków utrzymania, utrzymanie porządku i czystości, przygotowywanie posiłków, świadczenie pomocy w prowadzeniu spraw (urzędowych, związanych z utrzymaniem zdrowia, wypoczynkiem i rekreacją) nie odbywają się z udziałem osoby przebywającej w gospodarstwie, która jedną z tych czynności wykonywałaby na zasadzie współpracy w osiąganiu wspólnych celów życiowych (W. Maciejko (w:) W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 64).

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom opiekuna prawnego skarżącej, słuszne jest stanowisko organów, że skarżąca stanowi wraz z rodzicami i dwoma synami rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. W okolicznościach faktycznych sprawy nie można przyjąć, że skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, a więc prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniono, iż faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego, a także - jeżeli występuje w funkcjonalnym związku z tym gospodarstwem - gospodarstwa rolnego. Pojęcie wspólnego gospodarowania nie oznacza zatem wyłącznie, przyczyniania się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności, współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny oraz wykonywania czynności związanych z codziennymi zajęciami. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest również pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy. Wspólne zamieszkiwanie finansowane z dochodu tylko jednej osoby zawsze będzie oznaczać wspólne gospodarowanie (por. wyroki NSA z 11 czerwca 2013 r., I OSK 1947/12, z 9 lipca 2013 r., I OSK 2287/12, z 5 września 2013 r., I OSK 2836/2012 z 28 listopada 2014 r., I OSK 1326/13, z 13 czerwca 2017 r. o sygn. akt I OSK 156/17, z 13 października 2017 r. o sygn. akt I OSK 1274/16 oraz 29 sierpnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 4273/18.)

W ocenie Sądu organy prawidłowo wzięły pod uwagę takie okoliczności wskazane w wywiadzie środowiskowym, z których wynika, że skarżąca jest ubezwłasnowolniona całkowicie i zamieszkuje wraz rodzicami, a jej ojciec – B. S. jest również jej opiekunem prawny. To rodzice skarżącej przyczyniają się do zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych skarżącej poprzez utrzymywanie jej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy słusznie organy uznały skarżącą i jej rodziców za rodzinę. Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego jest możliwe pod warunkiem posiadania stałego dochodu, z którego osoba jest w stanie się utrzymać. W sytuacji braku dochodu miesięcznego - w świetle doświadczenia życiowego - trudno uznać że gospodarstwo prowadzone jest samodzielnie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 11 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 473/14). Dodać również należy, że o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie przesądza wyłącznie oświadczenie strony ubiegającej się o przyznanie pomocy, ale przede wszystkim ocena stanu faktycznego dokonana przez pracownika organu. Dla określenia, czy dana osoba jest osobą samotnie gospodarującą istotne jest więc ustalenie faktycznego związku osób wspólnie zamieszkujących. Wyjaśnienia w związku z tym wymaga, czy codzienne sprawy związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, takie jak: zapewnienie środków utrzymania, utrzymanie porządku i czystości, przygotowywanie posiłków, załatwianie bieżących spraw życia codziennego (m.in. załatwienie spraw urzędowych, opieka nad dziećmi) odbywają się wyłącznie z udziałem jednej osoby, czy też przy współpracy innych osób przebywających w danym gospodarstwie dla osiągnięcia wspólnych celów bytowych. Przejawem wspólnego gospodarowania jest również możliwość swobodnego i nieograniczonego dostępu do wszystkich pomieszczeń i urządzeń domowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 347/18). Wbrew twierdzeniom opiekuna prawneg skarżącej nie można uznać, że skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 pkt 10 u.p.s. i że prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe od swoich rodziców. Sytuacja życiowa skarżącej wskazuje, że należy ją potraktować jako osobę pozostającą w rodzinie, bowiem wspólnie prowadzi ona gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy są również rodziną zastępczą dla jej dwóch synów.

W tym miejscu wskazać należy, że decyzja rozstrzygająca o przyznaniu zasiłku stałego musi zostać poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym, którego elementem koniecznym, zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. jest rodzinny wywiad środowiskowy. Rodzinny wywiad środowiskowy jest szczególnym rodzajem dowodu przewidzianym w ustawie o pomocy społecznej i pełni on w sprawach pomocowych niezwykle ważną rolę. Przeprowadza się go w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się o świadczenia oraz korzystających ze świadczeń. Jest on ustawowo określonym sposobem zbierania informacji, rozmową z osobą starającą się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej (i jej rodziną), szczególnym rodzajem postępowania dowodowego. Rodzinny wywiad środowiskowy ma ukazać w sposób wszechstronny sytuację osoby i rodziny starającej się o przyznanie świadczenia lub korzystającej z pomocy. Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu i formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 23 maja 2017 r., I OSK 3469/15, LEX nr 2325373).

Z przeprowadzonego w niniejszej sprawie wywiadu środowiskowego wynika, że po opuszczeniu DPS pozostaje pod opieką psychiatry. Skarżąca w trakcie wywiadu oświadczyła, że uczy się życia na nowo, gdyż w DPS miała wszystko "podane na tacy". Uczy się m.in. gotować oraz innych czynności domowych jak pranie czy pranie, w czym pomaga jej matka, która potwierdziła, że trzyma piecze nad wszystkim. Skarżąca podała, że do lekarz jeździ wraz z ojcem, który robi również zakupy zawożąc dzieci do szkoły. Rodzina utrzymuje się z emerytury B. S., jego małżonki oraz świadczeń z tytułu rodziny zastępczej. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pozostaje na utrzymaniu rodziców , gdyż nie ma własnego dochodu, co oznacza, że wraz z rodzicami gospodaruje. Brak niezależności dochodowej uniemożliwia uznanie danej osoby za prowadzącą osobne gospodarstwo domowe (wyrok WSA w Białymstoku z 28 maja 2013 r., II SA/Bk 146/13, LEX nr 1326952). Wspólne zamieszkiwanie, finansowane z dochodu jednej osoby zawsze będzie oznaczać wspólne gospodarowanie (wyrok NSA z 3 listopada 2011 r. I OSK 1061/11). W okolicznościach niniejszej sprawy osobami, które finansują skarżącą są jej rodzice, którzy ponoszą koszty zakupu żywności, środków czystości, opłat za gaz i energię elektryczną. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organów administracji w tym zakresie. Przywołane okoliczności faktyczne sprawy dowodzą bowiem nie tylko wspólnego zamieszkiwania, lecz również gospodarowania skarżącej z rodzicami. Zajmowanie przez skarżącą osobnego pokoju we wspólnym domu, gdzie wszyscy mają nieograniczony dostęp do wszystkich pomieszczeń i urządzeń, z lodówki korzystają wspólnie, nie oznacza, że J. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom skarżącej nie można uznać, że jest ona osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 pkt 10 u.p.s. i że prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Sytuacja życiowa skarżącej wskazuje, że badając dochód strony należy ją potraktować jako osobę pozostającą w rodzinie. Organy pomocy społecznej prawidłowo zatem ustaliły, że skarżąca pozostaje w rodzinie wraz z rodzicami i wspólnie z nimi prowadzi gospodarstwo domowe. Organy administracji prawidłowo także zastosowały przepis art. 8 ust. 3 u.p.s. ustalając dochód na osobę w rodzinie skarżącej jako sumę miesięcznych przychodów członków tej rodziny, a następnie podzielonych przez liczbę osób w rodzinie (art. 6 pkt 3). Dochód rodziny skarżącej (emerytury rodziców oraz świadczenia z tytułu pełnienia przez nich rodziny zastępczej na dwóch wnuków) wynosi 5920,01zł netto, w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynoszą 1184 zł. Kryterium dochodowe według u.p.s. dla w/w rodziny wynosi 3000 zł, natomiast w przeliczeniu na jednego członka rodziny jest to kwota 600 zł (art. 8 ust.1 pkt 2 u.p.s.) .. W związku z powyższym z uwagi na niespełnione kryterium dochodowe odmówiono stronie przyznania zasiłku stałego oraz świadczeń zdrowotnych.

Podkreślić należy, że powoływanie się przez skarżącą na fakt, że w poprzednich miejscach zamieszkania przy takim samym stanie faktycznym nie było żadnej wątpliwości, że skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą a poziom dochodów uprawnia ją do otrzymania zasiłku stałego również nie przesądza o nieprawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że Sąd ocenia konkretną sprawę i konkretny stan faktyczny. Nie może zatem oceniać rozstrzygnięć innych organów, które zostały wydane na podstawie dowodów zebranych w odrębnych postępowaniach.

Reasumując, zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi i jej uzupełnienia wydane zostały w oparciu o poprawnie ustalony stan faktyczny sprawy (art. 7, art. 77, art.80, art. 107 § 1 k.p.a.) i w zgodzie z brzmieniem art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust.3 u.p.s.

Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.