Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1245/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18b ust 2 pkt 5, art. 20 ust. 1 i 1a, art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. Sp. k. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 186/20 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2019 r. nr SKO.4123/51/2019 w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 186/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. Sp. z o.o. sp. k. w R. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2019 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 18 kwietnia 2018 r. przeprowadzona została kontrola stacjonarna przewoźnika M. sp. z o.o. sp.k. w R. na linii komunikacyjnej Rzeszów - Dębica - Tarnów. Kontrola została przeprowadzona w formie obserwacji w miejscowości Dębica na przystanku pośrednim "Dębica ul. Krakowska szpital" w godzinach od 7:30 do 10:00. W jej trakcie stwierdzono naruszenie warunków zezwolenia polegające na braku realizacji przez skarżącą kursów z Rzeszowa do Tarnowa z godziny 8:35 i 9:04 w ramach zezwolenia nr [...] z dnia 24 października 2016 r. (linia regularna Rzeszów - Dębica - Tarnów). Stwierdzono także, że przewoźnik na przystankach w miejscowości Dębica pn.: "Dębica ul. Krakowska oś Matejki", "Dębica ul. Krakowska szpital", "Dębica ul. Krakowska Kępa", "Dębica ul. Krakowska (Kępa Obwodnica)", nie podał do publicznej wiadomości rozkładu jazdy.

Dwiema decyzjami z dnia 26 czerwca 2018 r. nr DT-IV.8072.3.17.2018.An.K Marszałek Województwa Podkarpackiego nałożył na Spółkę kary pieniężne w wysokości po 3 000 zł za wykonywanie przewozu regularnego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego tj. brak realizacji kursu wynikającego z zatwierdzonego przez organ rozkładu jazdy (kursów z Rzeszowa do Tarnowa z godziny 8:35 i 9:04). Decyzje te zostały utrzymane w mocy wydanymi w postępowaniu odwoławczym decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 października 2018 r.

Prawomocnymi wyrokami z dnia 5 marca 2019 r. II SA/Rz 1441/18 i II SA/Rz 1442/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił wskazane wyżej decyzje Kolegium z dnia 9 października 2018 r. oraz decyzje Marszałka z dnia 26 czerwca 2018 r.

Decyzją z dnia 2 września 2019 r. Marszałek Województwa Podkarpackiego, działając na podstawie art. 18b ust 2 pkt 5 w zw. z art. 20 ust. 1 i 1a oraz art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.) - dalej: "u.t.d." w zw. z L.p. 2.2.3 załącznika nr 3 tej ustawy, nałożył na Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 6 000 zł za wykonywanie przewozu regularnego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego, tj. brak realizacji kursów wynikających z zatwierdzonego przez organ rozkładu jazdy.

Na skutek odwołania skarżącej, decyzją z dnia 3 grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Podkarpackiego z dnia 2 września 2019 r.

Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Kolegium podniosło, że Spółka nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na poparcie tezy o wykonaniu kontrolowanego kursu z opóźnieniem spowodowanym trudnymi warunkami atmosferycznymi oraz robotami drogowymi. Pomimo kierowania do skarżącej licznej korespondencji, Spółka nie ustosunkowała się w żaden sposób do ustaleń kontroli. Zawodowy pełnomocnik skarżącej w toku postępowania nie wykazał w żaden sposób, że wskazane przez niego środki dowodowe miały przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wobec powyższego, skoro w toku kontroli ustalono, że skarżąca w dniu 18 kwietnia 2018 r. nie zrealizowała kursów realizacji Rzeszów – Tarnów o godzinach 8:35 i 9:04, to słusznie organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 6 000 zł.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił, wskazując w uzasadnieniu, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji w kontekście zarzutów skargi, najbardziej istotna jest treść art. 153 p.p.s.a. WSA stwierdził, że zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją I instancji rozstrzygające sprawę organy wypełniły wskazania Sądu co do dalszego postępowania, wynikające z prawomocnych wyroków z dnia 5 marca 2019 r. II SA/Rz 1441/18 i II SA/Rz 1442/18. Organy wyjaśniły bowiem, że kara pieniężna została nałożona na Spółkę w wysokości 3 000 zł za każdy niezrealizowany kurs, przy czym dokonano tego w drodze jednej decyzji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji nie znalazł jakichkolwiek podstaw prawnych, aby wyrażone stanowisko uznać za nieprawidłowe. Nie budziło wątpliwości Sądu, że wobec niezrealizowania przez ten sam podmiot i w ramach tego samego zezwolenia dwóch kursów w ciągu jednego dnia, organ był władny do załatwienia sprawy prowadzonej we wskazanym przedmiocie w drodze jednej decyzji.

W kontekście zarzutów skarżącej sprowadzających się do zakwestionowania przyjętych przez organy ustaleń WSA wskazał, że w wyrokach z dnia 5 marca 2019 r. II SA/Rz 1441/18 i II SA/Rz 1442/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że sam fakt naruszenia warunków zezwolenia nie budzi wątpliwości.

Sąd wyjaśnił także, że jest w myśl art. 153 p.p.s.a. związany oceną prawną wyrażoną w wyrokach z dnia 5 marca 2019 r. i nie ma prawnej możliwości ponownego weryfikowania prawidłowości ustaleń organów prowadzących do stwierdzenia zaistnienia naruszeń zezwolenia udzielonego Spółce. Zarzuty skarżącej, związane z błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, skutkującym wydaniem decyzji z naruszeniem art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie mogły zatem zostać uwzględnione. O prawidłowości ustaleń stanu faktycznego w kontekście zastosowanych przepisów u.t.d., jak i prawidłowej wykładni przepisów prawa zastosowanej przez organy obydwu instancji, przesądził bowiem Sąd w przywołanych wyżej prawomocnych wyrokach. W tym kontekście, wydając rozstrzygnięcie o tożsamej treści z decyzjami uchylonymi wyrokami z dnia 5 marca 2019 r., jednakże z uwzględnieniem wskazań Sądu co do objęcia stwierdzonych naruszeń jedną decyzją, przy niezmienionym stanie faktycznym, SKO oraz Marszałek nie mogli naruszyć przepisów k.p.a. oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości. Powyższemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. w związku z art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez wszczęcie postępowania w sprawie i wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej pomimo, iż okoliczności sprawy i dowody wskazują, że naruszenie warunków zezwolenia nr [...] z dnia 24 października 2016 r. na wykonywanie regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej: Rzeszów - Dębica - Tarnów nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, pomimo odpowiednej organizacji pracy, zasad oraz dyscypliny pracy obowiązujących w spółce;

2. naruszenie prawa materialnego art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. w związku z art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca dopuszcza się naruszeń warunków określonych w zezwoleniu, a w konsekwencji wszczęcie postępowania przez organy administracyjne, co zaowocowało wydaniem błędnych decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącą, a następnie ich utrzymaniu przez sąd administracyjny podczas gdy w rzeczywistości skarżąca nie dopuściła się naruszeń warunków określonych w zezwoleniu, a nawet jeżeliby przyjąć, iż część z zarzucanych niedopatrzeń ma charakter takich naruszeń, to są to naruszenia nieistotne, niezależne od skarżącej, w żadnym wypadku nie mogące skutkować wydaniem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej;

3. art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.107 § 3 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji skargi, podczas gdy w rzeczywistości organy postępowania administracyjnego nie wyjaśniły w sposób jasny i zrozumiały wszystkich przesłanek, jakimi kierowały się przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie, a w szczególności brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

4, naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - p.p.s.a, poprzez oparcie się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony w sposób pełny, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu drugiej instancji w całości, a w szczególności:

- zaniechanie przesłuchania w charakterze strony M. C.,

- nierozstrzygnięcie na korzyść strony nie dających się usunąć wątpliwości, co do stanu faktycznego, a w szczególności uznanie, iż brak realizacji kursów w dniu 8 kwietnia 2018 r. nastąpił z przyczyn zawinionych przez skarżąca, podczas gdy kursy na trasie są realizowane przez przewoźnika w sposób prawidłowy, zgodny z zezwoleniem, jednakże z uwagi na okoliczności niezależne od skarżącej, kursy nie były realizowane zgodnie z zezwoleniem, co było zdarzeniem incydentalnym i nie nastąpiło z winy skarżącej;

5. naruszenie zasady proporcjonalności, poprzez zastosowanie środka w postaci nałożenia dwóch kar pieniężnych w łącznej wysokości 6.000,00 zł pomimo, iż zastosowany środek nie był adekwatny do popełnionego naruszenia w przedmiotowej sprawie, z uwagi na podniesione wyżej okoliczności, a zdarzenia miały charakter incydentalny;

6. błąd w ustaleniach faktycznych, niedostrzeżony przez sąd administracyjny polegający na błędnym przyjęciu, iż skarżąca naruszyła warunki zezwolenia, poprzez brak podania do publicznej wiadomości rozkładów jazdy na przystankach w miejscowości Dębica pn.: "Dębica ul. Krakowska oś Matejki", "Dębica ul. Krakowska szpital", "Dębica ul. Krakowska Kępa", "Dębica ul. Krakowska (Kępa Obwodnica)", podczas gdy w rzeczywistości rozkłady jazdy na tych przystankach zostały umieszczone do publicznej wiadomości, a usunięto je w niewiadomych okolicznościach, na co skarżąca nie miała jakiegokolwiek wpływu.

W skardze kasacyjnej na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego do ponownego rozpoznania oraz na podstawie art. art. 203 pkt 1 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być zatem dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Zatem, sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie.

Przywołanie powyższych zasad było potrzebne albowiem skarga kasacyjna zbudowana została w sposób istotnie ograniczający możliwość badania przez Sąd kasacyjny tych aspektów sprawy, które poruszone zostały przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, jednakże bez powiązania z konkretnymi naruszeniami prawa.

Istota podniesionych w niej zarzutów sprowadza się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, który zaaprobował stanowisko orzekających w sprawie organów, że wykonywanie przez skarżącego kasacyjnie przewoźnika przewozu regularnego nastąpiło z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, co skutkowało nałożeniem kary w łącznej wysokości 6 000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 lp. 2.2.3. Naruszenie polegało na braku realizacji w dniu przeprowadzonej kontroli - 18 kwietnia 2018 r. kursów: z Rzeszowa do Tarnowa z godziny 8:35 i 9:04 w ramach zezwolenia nr [...].

Skarżąca sformułowała zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 92c ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 92a ust. 1 u.t.d., jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania, pomijając, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie został wydany w następstwie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Oddawczego w Rzeszowie wyrokami tegoż sądu z dnia 5 marca 2019 r. II SA/Rz 1441/18 i II SA/Rz 1442/18. Okoliczność ta w sposób zasadniczy zmienia zakres kontroli instancyjnej orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom Sądu i jego ocenie prawnej, stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji, zaś nieprzestrzeganie zasady przewidzianej w art. 153 p.p.s.a. podważa obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadzi do niespójności działania systemu władzy publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2029/14, LEX 2118970).

Stosowanie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Należy stwierdzić, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sądy, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (wyrok NSA z 1 września 2010 r., sygn. akt II OSK 518/09, LEX nr 746901). Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 614/08, LEX nr 528074).

Jeżeli skarżąca w zarzutach skargi kasacyjnej nie podniosła naruszenia art. 153 p.p.s.a., prowadząc w istocie jedynie polemikę ze stanowiskiem zajętym w prawomocnych wyrokach, które zostało - w ramach art. 153 p.p.s.a. - powtórzone przez sąd w wyroku zaskarżonym, to skarga kasacyjna w tym zakresie jest bezzasadna, bowiem nie można podnosić skutecznie zarzutów opartych na wykładni prawa sprzecznej z wyrażoną przez sąd w prawomocnym wyroku, jeżeli nie jest to efektem zmiany stanu prawnego lub zmiany - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych, która spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny.

W związku z tymi uwagami należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wydając wyrok z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 186/20 był związany oceną prawną jaka została wyrażona w wyrokach tegoż Sądu z dnia 5 marca 2019 r. II SA/Rz 1441/18 i II SA/Rz 1442/18. W wyrokach tych Sąd m.in. stwierdził, że sam fakt naruszenia warunków zezwolenia nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowany.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienie procesowe w zakresie naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, gdyby skarżąca spółka uprawdopodobniła istnienie potencjalnego związku między tym uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania. Innymi słowy, należałoby wykazać, że gdyby niestwierdzone uchybienie to rozstrzygnięcie sprawy przez organ byłoby inne. Tak jednak nie jest.

W niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji organów administracji publicznej odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. A zatem, Sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić, iż nie dokonał należytej kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, iż aby Sąd pierwszej instancji mógł zastosować ten przepis prawa ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Taki przypadek - jak wyżej wskazano - nie miał miejsca w niniejszej sprawie, albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwalało na przeprowadzenie należytej kontroli tej decyzji i oceny przez Sąd zachowania reguł postępowania administracyjnego.

W ocenie NSA brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., art.134 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. (punkt 4 petitum skargi kasacyjnej).

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt, chyba że organ nie wykonał obowiązku ich przedstawienia sądowi, oraz że wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, albo jeżeli ustawa tak stanowi. Analiza treści tego przepisu jednoznacznie prowadzi do wniosku, że przepis odnosi się do struktury postępowania sądowoadministracyjnego i reguluje warunki wydania wyroku. Zatem, naruszenie tego przepisu mogłoby mieć miejsce tylko wówczas, gdy Sąd pierwszej instancji wydałby wyrok nie zamykając rozprawy, albo orzekałby nie mając akt sprawy, o ile nie zaistniała sytuacja, że organ nie przedstawił sądowi akt sprawy. Tak więc, naruszenie analizowanego przepisu ma miejsce tylko w przypadku niedopełnienia wcześniej wskazanych warunków formalnych.

Z kolei, biorąc pod uwagę konsekwencje wynikające z art.134 § 1 p.p.s.a. które najprościej rzecz ujmując wyrażają się w tym, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania (przedmiotem kontroli legalności) innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, należy podnieść, że wymieniony przepis może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia: 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2352/17; 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 284/18; 28 marca 2018 r.).

W tym stanie rzeczy, stanowisko strony skarżącej odnośnie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. należało także uznać za niezasadne i nieskuteczne.

Skarga kasacyjna zbudowana została również w sposób istotnie ograniczający możliwość badania przez Sąd kasacyjny tych aspektów sprawy, które poruszone zostały przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, jednakże bez powiązania z konkretnymi naruszeniami prawa.

W pkt. 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie zarzucając naruszenie prawa nie wskazała bowiem żadnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego który miałby zostać naruszony na skutek wydania zaskarżonego wyroku. Podobnie, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest wskazania unormowania ze sfery proceduralnej (sądowoadministracyjnej), wyróżnionego jako naruszonego przez Sąd pierwszej instancji. W konsekwencji wskazanych uwarunkowań, nie sposób ustosunkować się do tak sformułowanych zarzutów skargi z użyciem jurydycznej argumentacji, co wyłącza możliwość uznania zarzutów za skutecznie zgłoszone w ramach jednej z podstaw kasacyjnych.

Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, ani zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ani okoliczności sprawy nie wskazują, aby Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d w związku z art. 92a ust.1 u.t.d.

Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Wobec takiego brzmienia tego przepisu trafna jest wykładnia, że chodzi tu o sytuacje, których przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć przy najdalej idących staraniach, a więc sytuacje nadzwyczajne i niespodziewane. W ocenie składu orzekającego NSA, dla zastosowania tej normy prawnej niezbędne jest, aby obie wskazane w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki zaistniały łącznie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skoro okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, który stanowił podstawę do ustalenia okoliczności faktycznych, to tym samym brak podstaw do uznania, że zaistniały przesłanki warunkujące zastosowanie wskazanej wyżej regulacji prawnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.