Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2024/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: § 2 i 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2172
law: Rozporządzenie Ministar Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - t.j.
article: art. 27 , art. 33 § 1 pkt 2, 4 i 6, art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 591/22 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 6 września 2022 r. nr 9012.6.54.2022 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach z 7 lipca 2022 r. nr ONS-Ep.966.3.15.2021; 3. zasądza od Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie na rzecz A. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 591/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. M. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 6 września 2022 r., nr 9012.6.54.2022, w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 21 kwietnia 2022 r. organ I instancji wydał wobec A. M. (dalej powoływana także jako skarżąca) tytuł wykonawczy nr ONS-Ep.9012.2.20.2022, w którym, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.), a także § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2172 ze zm.) nakazał skarżącej poddanie córki M. D. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), heamophilus influenzae typu b, streptococcus pneumoniae, odrze, śwince i różyczce.

Organ I instancji wystąpił w dniu 21 kwietnia 2022 r. z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec skarżącej, w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym.

Pismem z dnia 7 czerwca 2022 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając brak wymagalności obowiązku szczepień, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowania środka egzekucyjnego oraz błąd co do osoby zobowiązanego. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 33 § 1 pkt 2, 4 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2022 r. organ I instancji oddalił zarzuty skarżącej jako nieuzasadnione.

Postanowieniem z dnia 6 września 2022 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach z dnia 7 lipca 2022 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia uznał, że nie jest ono niezgodne z prawem.

Sąd I instancji stwierdził, że wystawiony tytuł wykonawczy spełniał wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., gdyż został sporządzony zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podstawę prawną egzekucji oraz podstawę prawną obowiązku objętego tytułem.

Sąd I instancji uznał, iż okoliczność, że zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu zakażeń, konkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie stanowi naruszenia konstytucyjnego porządku przepisów powszechnie obowiązujących, skoro podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa (art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu zakażeń).

Zdaniem Sądu I instancji opracowanie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, nie należy do materii ustawowej, co uzasadniało pozostawienie w tym przedmiocie regulacji dostosowanych do potrzeb medycznych w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej. Z tego względu, ogłoszenie komunikatu nie miało wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym wynikającego z mocy prawa.

Sąd I instancji podkreślił, że córka skarżącej urodziła się 26 stycznia 2018 r., a zatem z uwagi na jej wiek, obowiązek określony w tytule wykonawczym miał charakter wymagalny. Niesporne jest bowiem, że już przed dniem tytułu wykonawczego doszło do uchybienia terminowi wyznaczonemu dla przyjęcia szczepionek przeciwko chorobom wymienionym w tytule. Skarżąca była wielokrotnie informowana o obowiązku wykonania szczepień ochronnych u córki zarówno przez organ I instancji jak i przez przychodnię SPZOP Gminny Ośrodek Zdrowia w M.. Nadto w upomnieniu poinformowano skarżącą o obowiązku i skutkach niepoddania córki szczepieniom obowiązkowym. Jak stwierdził lekarz z SPZOP Gminny Ośrodek Zdrowia w M. w formularzu zgłoszenia osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych z dnia 30 marca 2022 r., u dziecka nie stwierdzono przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych. W sprawie nie ma dokumentacji medycznej, stwierdzającej istnienie takich przeciwwskazań. Skarżąca nie podważyła ustaleń organów w tym zakresie. Skarżąca miała nie tylko możliwość udokumentowania tej okoliczności w przeciągu kilkunastu miesięcy, ale przede wszystkim jej wykazania w trakcie lekarskiego badania kwalifikacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Wprawdzie skarżąca przedłożyła w trakcie postępowania sądowego kartę zdrowia dziecka oraz skierowanie do pediatrycznej poradni szczepień wysokiego ryzyka z dnia 10 kwietnia 2018 r. jednak te dowody nie wskazują na występowanie przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych. Zaznaczył, że w trakcie wizyty lekarskiej w dniu 12 lipca 2021 r. lekarz zaznaczył, że mimo skierowania dziecka do poradni szczepień wysokiego ryzyka rodzicie nie przedstawili dokumentacji dotyczącej występowania przeciwskazań do szczepień dziecka lub indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych. Lekarz wskazywał także, że rodzice dziecka żądali wykonania "testów" wykluczających alergię na szczepionkę mimo udzielonego im wyjaśnienia, że takie testy nie istnieją. Z dokumentacji tej wynika, że lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych u córki skarżącej, a sama skarżąca odmówiła poddania dziecka szczepieniu.

Sąd I instancji podkreślił, że niesporne jest, że córkę skarżącej poddano w dniu 12 lipca 2021 r. badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia, jednak jak wynika z karty zdrowia dziecka załączonej przez skarżącą oraz formularza zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązku szczepień ochronnych z dnia 1 czerwca 2021 r., rodzice odmówili szczepienia dziecka mimo braku przeciwskazań lekarskich do jego wykonania.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła skarżąca, zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny;

2. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami, tj.:

A) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez rozpoznanie zarzutów, które zgodnie z ww. przepisem zarzutami nie są, oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji, brak wezwania skarżącej do poprawnego wskazania zarzutów;

B) art. 33 § 2 pkt 1 c u.p.e.a. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i oparcie wymagalności obowiązku na § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, który to przepis w dniu 9 maja 2023 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt 81/19 został uznany za niezgodny z Konstytucją,

C) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu;

D) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek nierozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy bez naruszenia prawa stwierdził, że podnoszone przez stronę zarzuty odnośnie do prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego uchylania się od obowiązku szczepień ochronnych dziecka nie są zasadne.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie, jakkolwiek nie wszystkie spośród tych zarzutów zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa zarzut z pkt 2 lit. C) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia stronie zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. z 2020 r. poz. 2194). Skarżąca kasacyjnie nie precyzuje jednak w skardze kasacyjnej, pozostawiając to sferze domniemań, czy zarzut ten (podobnie jak inne zarzuty wymienione w pkt 2 skargi kasacyjnej) jest zarzutem procesowym, czy też materialnoprawnym, co samo w sobie jest wadą środka odwoławczego. Przyjmując jednak, na podstawie całokształtu wypowiedzi strony, że jest to uchybienie procesowe, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zwrócić należy uwagę na to, że nie wskazano w środku odwoławczym, na czym miałby polegać istotny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, co jest wymagane w ramach naruszeń formułowanych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca twierdzi, że wystawienie upomnienia bez wskazania numeru PESEL podmiotu zobowiązanego, zdaje się jej zdaniem dyskwalifikować dokument wystawiony w niniejszej sprawie, nakazując przyjęcie fikcji jego braku, a przez to zaistnienie naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.

Z przedstawionego punktu widzenia – a tym samym, wobec deficytów uzasadnienia skargi kasacyjnej – nie ma podstaw, aby zasadnie można było twierdzić o naruszeniu przez Sąd I instancji – jako wzorca kontroli legalności zaskarżonego postanowienia – przepisu art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Zwłaszcza, gdy podkreślić, że brak wskazania numeru PESEL strony zobowiązanej w treści upomnienia nie dyskwalifikuje tego dokumentu, ani też jego znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym, albowiem stanowi on wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, przypomnienie o wykonaniu obowiązku i wezwanie do dobrowolnego jego wykonania (zob. również wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 1170/23). Jeżeli przy tym podnieść, że strona skarżąca nie kwestionuje faktu doręczenia jej upomnienia, a co więcej, że numer PESEL był znany wierzycielowi, co znajduje swoje potwierdzenie w jego zamieszczeniu w tytule wykonawczym, to nie ma podstaw, aby zasadnie można było podważać brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz jego skuteczność.

Niezasadny jest także zarzut nr 2 lit. D) skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie przez organ odwoławczy art. 15 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady dwuinstancyjności postępowania, skutkujące zdaniem strony brakiem rozpoznania jej zarzutów. Poza gołosłownym twierdzeniem o naruszeniu art. 15 k.p.a., dokonana analiza postanowienia organu II instancji wskazuje, że organ w sposób wystarczająco wyraźny i precyzyjny odniósł się do wszystkich zasadniczych twierdzeń strony podniesionych nie tylko w zażaleniu, ale także na wcześniejszym etapie postępowania.

W uzasadnieniu tej oceny – która nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zasadności zarzutu z pkt 2. lit. A) petitum skargi kasacyjnej, o czym mowa dalej – odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Z przedstawionego punktu widzenia – a tym samym, wobec deficytów uzasadnienia skargi kasacyjnej – nie ma podstaw, aby zasadnie podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji – jako wzorca kontroli legalności zaskarżonego postanowienia – art. 15 k.p.a. Zwłaszcza, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej – w którym wymieniony przepis prawa nie został nawet przywołany – nie wynika na czym miałoby polegać naruszenie wyrażonej na jego gruncie zasady dwuinstancyjności postępowania. Jeżeli – jak eksponuje to strona skarżąca (s. 6 skargi kasacyjnej) – naruszenie wymienionej zasady miałoby polegać na tym, że "Zarzut dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowania środka egzekucyjnego, zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. nie są zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem nie powinny być przedmiotem rozpoznania. Tymczasem wierzyciel powyższe zarzuty rozpoznał [...]", to wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. brak wykazania – albowiem nic takiego nie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy prowadzi do wniosku, że omawiany zarzut kasacyjny nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Zwłaszcza, gdy – oraz abstrahując w tej mierze od kwestii natury merytorycznej – podkreślić w tym też kontekście – albowiem nie jest to bez znaczenia – że strona nie dość, że nie podważa faktu rozpoznania przez wierzyciela zarzutu egzekucyjnego odnoszącego się do określenia obowiązku niezgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz zarzutu braku wymagalności obowiązku, to również nie odnosi się – bo nic takiego również nie wynika ze skargi kasacyjnej – do kwestii dotyczącej zaktualizowania się przesłanek bezprzedmiotowości rozpoznawania zarzutów, które "nie są zarzutami w rozumieniu u.p.e.a.".

Powyższe nie pozostaje bez wpływu na wniosek o braku zasadności zarzutu naruszenia art. 33 § 2 w związku z art. 34 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez "[...] brak wezwania skarżącej do poprawnego wskazania zarzutów" (pkt 2 lit. A) petitum skargi kasacyjnej). Zwłaszcza, że we wskazanym zakresie strona nie odwołuje się do żadnego normatywnego źródła mającego stanowić podstawę rekonstrukcji obowiązku, który miałby został naruszony przez wierzyciela – a co za tym idzie także przez Sąd I instancji poprzez niezasadne pominięcie, czy też niedostrzeżenie istnienia tego obowiązku – albowiem wobec tego, że zarzut w sprawie egzekucji jest wnoszony w sposób określony w art. 63 k.p.a., nie dość, że nie podnosi naruszenia art. 64 k.p.a., to również – jeżeli nie przede wszystkim – nie wyjaśnia z jakich powodów i dlaczego podniesienie zarzutu dotyczącego niewykonalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, które w rozumieniu art. 33 § 2 u.p.e.a. nie są zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym należałoby traktować, jako brak formalny podania, który miałby podlegać usunięciu w trybie § 2 art. 64 k.p.a., co – jak podnosi – miałoby również polegać na wezwaniu do skonkretyzowania, czy też sprecyzowania tych zarzutów, i co miałoby się również odnosić "zarzutów" podniesionych w zażaleniu. W tym też kontekście trzeba stwierdzić, że strona skarżąca nie wyjaśnia jednak z jakich powodów i dlaczego zarzuty zażalenia kwestionujące legalność postanowienia z dnia 7 lipca 2022 r. należałoby wobec ich treści oraz prezentowanej w ich uzasadnieniu argumentacji traktować, jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, o których jest mowa art. 33 § 2 u.p.e.a.

Wbrew stanowisku strony skarżącej nie jest również tak, że organ odwoławczy nie odniósł się do zagadnienia braku wymagalności obowiązku, albowiem z uzasadnienia postanowienia kontrolowanego przez Sąd I instancji, aż nadto jasno i wyraźnie wynika biegunowo przeciwny wniosek, zaś z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wniosek, że podejście organu odwoławczego do wskazanego zagadnienie stanowiło również przedmiot kontroli tego Sądu.

Za uzasadnione należało natomiast uznać zarzuty z pkt 1. oraz z pkt 2. lit. B) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie odpowiednio zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi "poprzez błędne jego zastosowanie skutkującą uznaniem, że obowiązek jest wymagalny" oraz zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 c) u.p.e.a. "poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i oparcie wymagalności obowiązku na § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych [...]", których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie.

Strona skarżąca nie bez podstaw kwestionuje bowiem prawidłowość stanowiska Sądu I instancji w zakresie odnoszącym się do oceny wymagalności spornego w sprawie obowiązku.

Skarżąca wskazuje, że w sprawie należało uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. sygn. akt 81/19, orzekający o zakresowej niezgodności z Konstytucją RP niektórych przepisów ustawy o zwalczaniu zakażeń u ludzi. I choć czyni to w sposób nieporadny, gdyż bez prostego wyjaśnienia istoty rzeczy, a miejscami wręcz sugerując, że wskazane orzeczenie TK wyeliminowało również możliwość prowadzenia szczepień ochronnych jako takich, to jednak ostatecznie należało uwzględnić stanowisko odnośnie do kwestii konstytucyjności rozwiązań z zakresu szczepień ochronnych, a w związku z tym wymagalności tego obowiązku w tej konkretnie sprawie na podstawie tytułu wykonawczego opartego o Program Szczepień Ochronnych ustanawiany w drodze komunikatu GIS.

Wobec stwierdzenia przez TK w sprawie SK 81/19, że "Art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", trzeba przyjąć, że stan prawny ukształtowany stwierdzeniem niekonstytucyjności wskazanej regulacji prawnej nie pozostaje bez wpływu na ocenę odnośnie do wymagalności spornego w sprawie obowiązku.

Mając na uwadze powyższy wyrok TK przez pryzmat niniejszej sprawy – a mianowicie zagadnienia wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym - nie można pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z konstytucyjnych deficytów regulacji zawartej w § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, a co za tym idzie znaczenia konsekwencji wynikających ze stanu prawnego ukształtowanego oceną o niekonstytucyjności wskazanej regulacji prawnej.

Jakkolwiek bowiem Główny Inspektor Sanitarny nie został pozbawiony kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ani też nie został ograniczony zakres treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie, to jednak z punktu widzenia istoty omawianej kwestii spornej za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że deficyty formy wskazanego komunikatu – który nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego – sprzeciwiają się temu, aby mógł on stanowić podstawę rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Innymi słowy, deficyty formy tego komunikatu powodują, że jego treść nie może kształtować, czy też współkształtować i precyzować treści obowiązku określonego ustawą w zakresie w jakim – co istotne – termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych zostały określone w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie tegoż komunikatu, co nie pozostaje bez wpływu na ocenę odnośnie do braku wymagalności samego obowiązku szczepień ochronnych. O wymagalności obowiązku administracyjnego decyduje bowiem cecha, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego, zaś stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 565/22).

W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że omawiany zarzut kasacyjny zasadnie podważył zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, w związku czym wyrok ten podlegał uchyleniu.

Wobec tego również, że istotę rozpatrywanej sprawy należało uznać za dostatecznie wyjaśnioną, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznał skargę strony na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, którą w świetle przedstawionych argumentów należało uznać za uzasadnioną, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem tego postanowienia oraz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach.

Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 210 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę kosztów złożyły się wpis od skargi kasacyjnej oraz wpis od skargi w kwotach po 100 zł oraz 100 zł opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę.