Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 580/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 lit. b, art. 17,
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 2 § 1 pkt 10, art. 20 § 1 pkt 1, art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 lipca 2023 r., nr OPE.906.2.53.2023.SS w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku z dnia 16 marca 2023 r. o oddaleniu zarzutów zobowiązanego K. L.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku (zwany także "wierzycielem") wystąpił do Wojewody Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego K. L. (zwanego dalej również "stroną", "skarżącym", "zobowiązanym"), celem wyegzekwowania świadczeń niepieniężnych zgodnie z treścią załączonego tytułu wykonawczego nr [...], tj. poddania dziecka – J. L. (ur. [...] r.) obowiązkowi szczepień ochronnych.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r. Wojewoda Pomorski nałożył na K. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym i wezwał go do dobrowolnego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 2 miesięcy.

W dniu 15 lutego 2023 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku wpłynęło pismo K. L. formułujące następujące zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym:

1/ określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj.: art. 17 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 151 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.z.z.l."), poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym;

2/ na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.p.e.a.") brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2194 ze zm.);

3/ na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. b/ u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, mimo stawienia się na badanie kwalifikacyjne - wierzyciel nie wskazał jakie konkretne działania ma podjąć zobowiązany, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenie obowiązku aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości co do treści obowiązku i tego w jaki sposób powinien ten obowiązek spełnić, nadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna obowiązku;

4/ naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnienia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, tj.: a/ niewłaściwe podanie przez wierzyciela podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i ust. 4 u.z.z.l. - ograniczenie do wskazania ogólnie art. 17 ust. 1 ww. ustawy; b/ brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.

W związku z ww. zarzutami strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 16 marca 2023 r. (nr [...]) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku - działając na podstawie art. 2, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 338 – dalej w skrócie jako "u.p.i.s.") oraz art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. - oddalił zarzuty zobowiązanego K. L. złożone w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że podstawą prawną obowiązku szczepień ochronnych osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.l. W odniesieniu do osób nie posiadających pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dzieci) zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny (rodzice), co wskazano w treści tytułu wykonawczego. Zatem obowiązek szczepień ochronnych wynika wprost z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej.

Ponadto organ wskazał, że na podstawie z art. 17 ust. 10 u.z.z.l. Minister właściwy do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby. Wyżej wymienione wymogi zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz.U. 2022 r., poz. 2172.).

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 11 u.z.z.l. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek. W stosunku do rodziców dziecka uchylających się od wypełnienia tego obowiązku, z uwagi na regulacje wynikające z art. 2 i art. 5 oraz art. 2 § 1 pkt 10 i art. 3 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 95 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz.U. z 2020 r,. poz. 1359 ze zm.), uprawnione jest wszczęcie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.l. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. Organ wskazał, że badanie kwalifikacyjne może przeprowadzić tylko osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu lekarza, a więc obowiązek przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego spoczywa na lekarzu, nie rodzicu.

Zdaniem organu chybiony jest również zarzut skarżącego dotyczący braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Upomnienie zostało wysłane na adres skarżącej i zostało doręczone w dniu 22 grudnia 2022 r. dorosłemu domownikowi, co potwierdza również pismo skarżącego z dnia 13 stycznia 2023 r., w którym odnosi się bezpośrednio do treści otrzymanego upomnienia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.l., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym. Obowiązek szczepień ochronnych dotyczy małoletniego J. L., którego numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) został zawarty w treści upomnienia z dnia 21 grudnia 2022 r. W związku z tym, że małoletni jest osobą nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych, zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku spoczywa na osobie sprawującej nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekunie faktycznym.

Zgodnie z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.l. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. Natomiast w sytuacji, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej.

Organ wskazał, że skarżący stawił się z dzieckiem J. L. w dniu 8 grudnia 2022 r., w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej [...] Sp. J. przy ul. [...] w P. w celu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Z treści wizyty wynikało, że dziecko zostało zakwalifikowane przez lekarza do szczepień. W dniu badania nie stwierdzono przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, a szczepienie nie zostało wykonane ze względu na brak zgody matki.

Ponadto organ wskazał, że niepoddawanie dziecka szczepieniom ochronnym ogranicza prawo dziecka do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych. Naraża dziecko na zachorowanie lub utratę zdrowia wskutek choroby, której można było uniknąć dzięki szczepieniom - przez co zostaje naruszone dobro dziecka. Szczepienia mają na celu nie tylko ochronę indywidualną ale również zmniejszają ryzyko zachorowania innych osób. Odmowa szczepień zmniejsza tzw. "odporność środowiskową", która chroni osoby nie zaszczepione z powodu poważnych przeciwwskazań medycznych oraz te dzieci, które pomimo szczepień nie wykształciły odporności immunologicznej.

Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być sytuacje określone w § 2 pkt 1-6 tego przepisu.

K. L. złożył zażalenie na postanowienie organu I instancji.

Po rozpatrzeniu zażalenia Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. (nr [...]) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Następnie – po wniesieniu skargi na ww. postanowienie - postanowieniem z dnia 3 lipca 2023 r. (nr [...]) Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił swoje postanowienie z dnia 28 kwietnia 2023 r. ze względu na błąd formalny w postaci braku podpisu osoby wnoszącej zażalenie na pierwszoinstancyjne postanowienie. W tym samym dniu organ wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych poprzez uzupełnienie własnoręcznego podpisu wniesionego zażalenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, a w odpowiedzi strona przesłała podpisane własnoręcznie zażalenie.

W złożonym zażaleniu na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku z dnia 16 marca 2023 r. K. L. zarzucił naruszenie:

1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. - dalej w skrócie jako "k.p.a.") poprzez niezapoznanie się przez wierzyciela z treścią zarzutów zobowiązanej i brak ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów, w szczególności co do braku zarzutu wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień i brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia;

2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez stronę skarżącą uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela,

3. art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione, mimo że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów, gdyż obowiązek został określony w sposób niedokładny i wybiórczy, wierzyciel nie wskazał jakie konkretne działania ma podjąć strona, nadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna obowiązku;

4. art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia stronie zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu;

5. art. 7 w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązana nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika wprost, że żadne przeciwwskazania do szczepienia nie zostały wykluczone.

Po rozpatrzeniu zażalenia Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r. (nr [...]) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację z postanowienia z dnia 28 kwietnia 2023 r., wskazując że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zapoznanie się przez wierzyciela z treścią zarzutów zobowiązanej i brak ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów, w szczególności co do braku zarzutu wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień. W ocenie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku prawidłowo rozpoznał zarzuty z dnia 15 lutego 2023 r. oraz szczegółowo wyjaśnił wszystkie kwestie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Zdaniem organu odwoławczego, fakt stawienia się na badania kwalifikacyjne nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do uznania spełnienia obowiązku szczepień wobec małoletniego syna. Wierzyciel, podejmując działania egzekucyjne posiadał pełną wiedzę dotyczącą stanu faktycznego w zakresie braku szczepień dziecka, w tym informacje z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] [...] w P. przy ul. [...], pod opieką której pozostawał małoletni J. L.. Ojciec dziecka, w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego nie wniósł dowodów pozwalających, na ścieżce prawnej, odstąpić od czynności zmierzających do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Nie stanowi przesłanki do odroczenia szczepienia fakt, że - jak twierdzi rodzic - "żadne przeciwskazania do szczepienia nie zostały wykluczone". Odroczenie może wynikać wyłącznie z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania u dziecka wymienionych w Tytule Wykonawczym (TW) szczepień, a takiego zaświadczenia nie przedstawiono. Żaden przepis prawa nie nakazuje, aby lekarz miał obowiązek posiadania i późniejszego przekazywania wiedzy co do składu, sposobu produkcji i działania, czy dopuszczenia do obrotu w Polsce danej szczepionki. Takie zadania ma Inspekcja Farmaceutyczna a nie lekarz czy placówka, w której przeprowadzane są obowiązkowe szczepienia ochronne (art. 109 pkt 3b ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne; t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2301 ze zm. - dalej w skrócie jako "u.p.f."). Niezależnie od tego, organ wskazał, że w przypadku wątpliwości co do składu, sposobu produkcji i działania danej szczepionki pytania powinny być skierowane do producenta tej szczepionki nie zaś do lekarza NZOZ (art. 28 u.p.f.), natomiast pytania co do dopuszczenia danej szczepionki na rynek, wątpliwości co do jej szkodliwości czy ewentualnych informacji obejmujących działania niepożądane należy kierować do Prezesa Urzędu Rejestracji Leków oraz producenta szczepionki.

Zdaniem organu odwoławczego nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są zobowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Jednym z elementów realizacji tego zadania są szczepienia ochronne. Artykuł 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.l. wskazuje, że osoby przebywające na terytorium RP są zobowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym. W myśl ust. 2 tegoż artykułu odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1876). Wykaz chorób zakaźnych, przeciwko którym istnieje ustawowy obowiązek szczepienia, został określony przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2172). Zgodnie z art. 5 pkt 3 u.p.i.s. do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Sposób oraz forma realizacji szczepień, określona została w art. 17 ust. 11 u.z.z.l. - Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

Organ wyjaśnił, że obowiązek respektowania zapisów zawartych w Programie Szczepień Ochronnych ma swoje umocowanie w akcie prawnym w randze ustawy. Program Szczepień Ochronnych precyzuje bowiem jakie szczepienia i w jakim okresie życia mają być wykonane, tym samym wskazując termin, w którym opiekun jest zobowiązany do umożliwienia zaszczepienia dziecka.

Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w Programie Szczepień Ochronnych.

Tytuł Wykonawczy [...], w ocenie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wbrew twierdzeniu strony, prawidłowo określa obowiązek m.in. poprzez wskazanie zaległych szczepień oraz dwumiesięcznego terminu ich rozpoczęcia. Uchybienie przez rodziców obowiązkowi powoduje konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu.

Dalej organ przytoczył fragment orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2016 r. (sygn. akt V KK 306/15), w którym stwierdzono, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia.

W ocenie organu nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia stronie zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu. Strona bowiem poprzez pisemne odniesienie się do upomnień z dnia 27 września 2022 r. oraz 21 grudnia 2022 r. potwierdziła nie tylko ich doręczenie ale również fakt zapoznania się z ich treścią.

K. L. zaskarżył postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 lipca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku z dnia 16 marca 2023 r., zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj.: art. 15, art. 77 i art. 138 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i nierozważenie całości materiału dowodowego;

2. art. 16 § 1 w zw. z art. 110 k.p.a. poprzez wydanie nowego postanowienia, podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie organu, w tym samym przedmiocie, z dnia 28 kwietnia 2023 r.;

3. art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez rozpoznanie zarzutów skarżącego, które zgodnie z tym przepisem zarzutami nie są;

4. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c/ u.p.e.a. poprzez określenie wymagalności na podstawie aktów prawnych uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją;

5. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ II instancji rozpoznając zażalenie strony z dnia 27 marca 2023 r. naruszył szereg przepisów postępowania wskazanych w petitum skargi.

Skarżący podniósł, że postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w tej samej sprawie, rozpoznając to samo zażalenie skarżącej (tyle, że z brakiem formalnym), wydał postanowienie o nr [...]. Stronie powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone, w związku z czym pełnomocnik strony w dniu 5 czerwca 2023 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sprawa zawisła pod sygn. akt III SA/Gd 447/23. Następnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r. organ ponownie rozpoznał tę samą sprawę, z naruszeniem art. 16 § 1 w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. Na marginesie strona wskazała, że rozstrzygnięcie jest takie samo.

Ponadto skarżący wskazał, że naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą strona ma prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania jej sprawy. Tymczasem organ odwoławczy rozpoznając zażalenie z dnia 27 marca 2023 r. z jednej strony rozpoznał zarzuty, których nie rozpoznał wierzyciel (chodzi o zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a.), z drugiej strony organ II instancji rozpoznał "zarzuty", których skarżący nie podnosił (w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na str. 4 organ wskazał, że żaden przepis prawa nie nakazuje, aby lekarz miał obowiązek posiadania i późniejszego przekazania wiedzy co do składu, sposobu produkcji i działania, dopuszczenia do obrotu w RP danej szczepionki, bowiem strona skarżąca nie podnosiła tego typu kwestii, gdyż ma świadomość, że jedynym obowiązkiem lekarza jest wykluczenie przeciwwskazań do szczepienia, czego oczywiście oczekiwała, natomiast wskazane w uzasadnieniu postanowienia ww. kwestie nigdy nie były przez nią podnoszone, a tym samym skarżąca została pozbawiona prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy).

Jednocześnie odnosząc się do uzasadnienia organu II instancji dotyczącego oddalenia zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 3e u.p.e.a. strona wskazała, że nie chodzi jej o brak doręczenia jakiegokolwiek upomnienia, gdyż nie kwestionuje, że zostało jej doręczone pismo wierzyciela zatytułowane upomnienie, lecz wskazuje, że wbrew twierdzeniom wierzyciela i organu II instancji upomnienie to nie spełnia wymogów określonych w § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, bowiem upomnienie nie zawiera nr PESEL strony. Nie ma przy tym znaczenia czy pozostałe wymogi zostały zachowane, gdyż ww. rozporządzenie określa niezbędne dla upomnienia wymogi i tylko upomnienie spełniające powyższe wymogi może być uznane za wystawione w sposób prawidłowy.

Ponadto skarżący podnosił, że naruszono art. 33 § 2 u.p.e.a., bowiem sformułowany w nim katalog zarzutów jest katalogiem zamkniętym. Tymczasem w zarzutach z dnia 15 lutego 2023 r. skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27 § ww. ustawy. Zarzuty te nie są wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., a zatem nie mogą być podstawą zarzutów i nie mogą być jako takie rozpoznawane przez wierzyciela i organ II instancji.

Dalej skarżący wskazywał, że obowiązek określony w tytule wykonawczym z dnia 12 stycznia 2023 r. został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Wierzyciel jako podstawę obowiązku wskazał art. 5 pkt 1 ust 1 lit. b/ u.z.z.l. oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2172). Tymczasem podstawę prawną obowiązku poddawania szczepieniom ochronnym stanowi przede wszystkim art. 17 ust 1 i 2 u.z.z.l. Zgodnie z tym przepisem osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Na zasadach określonych w ustawie czyli w sposób, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ww. ustawy. Przepis ten stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązek ten został przez wierzyciela pominięty. Ponadto wymagalność obowiązku oparta jest na § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz ww. Komunikacie GIS w sprawie PSO. Skarżący wskazał, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt: 81/19) Trybunał stwierdził, iż art. 17 ust. 11 u.z.z.l. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego w tytule wykonawczym błędnie została wskazana podstawa prawna obowiązku. Wierzyciel wskazał bowiem na Rozporządzenie oraz Program Szczepień Ochronnych, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wydania nowego postanowienia przez organ w tym samym przedmiocie, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił w całości skargę wniesioną przez K. L. w dniu 13 czerwca 2023 r. i postanowieniem z dnia 3 lipca 2023 r. (nr [...]) uchylił postanowienie z dnia 28 kwietnia 2023 r. ([...]) ze względu na błąd formalny w postaci braku podpisu osoby wnoszącej zażalenie na postanowienie organu I instancji. Jednocześnie uwzględniając skargę organ skierował odpowiedź w sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i sprawa zawisła przed tym Sądem pod sygnaturą akt III SA/Gd 447/23. Organ uwzględniając skargę wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych poprzez uzupełnienie własnoręcznego podpisu wniesionego zażalenia. Strona, w odpowiedzi na wezwanie, przesłała podpisane własnoręcznie zażalenie (data wpływu do kancelarii WSSE w Gdańsku - 19.07.2023 r.), co w dalszej konsekwencji stanowiło podstawę do wydania przez Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego postanowienia z dnia 25 lipca 2023 r. (nr [...]), na które strona wniosła niniejszą skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem oceny Sądu skarżący uczynił postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 lipca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku z dnia 16 marca 2023 r. o oddaleniu zarzutów zobowiązanego – skarżącego K. L. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym niedopełnienia obowiązku poddania małoletniego J. L. obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Na wstępie, w odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego wydania przez Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje już postanowienie tego samego organu i w tym samym przedmiocie wydane w dniu 28 kwietnia 2023 r. (nr [...]), Sąd pragnie wyjaśnić, że postanowieniem Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 czerwca 2023 r. (nr [...]) wskazane powyżej postanowienie z dnia 28 kwietnia 2023 r. zostało uchylone w trybie autokontroli określonym w art. 54 § 3 p.p.s.a. Wskazane postanowienie autokontrolne Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie zostało zaskarżone, a zatem wywarło określone w nim skutki prawne, co znajduje potwierdzenie w wydanym przez tutejszy Sąd postanowieniu z dnia 31 stycznia 2024 r. (sygn. akt III SA/Gd 447/23) o umorzeniu postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 kwietnia 2023 r. (nr [...]), w którym Sąd przyjął, że wskutek uwzględnienia przez organ skargi i uchylenia postanowienia z dnia 28 kwietnia 2023 r. w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., prowadzenie postępowania sądowoadmoinistracyjnego, wobec uprzedniego wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z dnia 28 kwietnia 2023 r. z obrotu prawnego, stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy wydanie przez Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w dniu 25 lipca 2023 r. zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia było w pełni uzasadnione, bowiem stanowiło rozpoznanie wniesionego przez skarżącego zażalenia, po uprzednim usunięciu przez niego braków formalnych tego zażalenia.

W niniejszej sprawie należy wskazać, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.p.e.a.") egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.

Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym - art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 tej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. - dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.

W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku, co wynika z art. 2, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 u.p.i.s.

Zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie jest to ojciec dziecka, co do którego istnieje ustawowy obowiązek poddania go szczepieniom ochronnym, który wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz.1657 ze zm. - dalej w skrócie jako: "u.z.zl." lub "ustawa").

Z kolei stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wyniku wystawienia wobec skarżącego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku tytułu wykonawczego z dnia 12 stycznia 2023 r. (nr [...]) który został przesłany do Wojewody Pomorskiego wraz z wnioskiem z dnia 12 stycznia 2023 r., złożonym na podstawie art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda.

Wojewoda Pomorski – stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. - wszczął postępowanie egzekucyjne, nakładając na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia (postanowienie z dnia 26 stycznia 2023 r., nr [...]).

Zaznaczenia wymaga, że w niniejszej sprawie, w związku z niedopełnieniem obowiązku szczepień ochronnych Powiatowy Inspektor, po bezskutecznym upomnieniu skarżącego pismem z dnia 21 grudnia 2022 r., zainicjował wszczęcie postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymuszenie strony skarżącej do wykonania ciążącego na niej obowiązku. W tym celu wystawił ww. tytuł wykonawczy, który – stosownie do art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. – wskazuje na osobę zobowiązanego, a także na treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdza, że obowiązek jest wymagalny.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu (w tym przypadku – skarżącemu) przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego (w tym przypadku – Wojewody Pomorskiego), zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do treści art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutów jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Postępowanie dotyczące zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którmh mowa w art. 33-35 u.p.e.a., jest szczególnym postępowaniem - postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest ono toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się środek zaskarżenia zobowiązanego (w realiach sprawy – strony skarżącej), czyli zarzut.

Skarżący, w okolicznościach niniejszej sprawy, w istocie właśnie kwestionował zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi: na określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c/ u.p.e.a.) oraz z uwagi na brak jego wymagalności (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c/ u.p.e.a.).

W tym kontekście należy wyjaśnić, że treść wskazanego w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji jest jasna i zrozumiała – zobowiązanie dotyczyło wykonania u dziecka strony skarżącej – J. L. (ur. [...] r.) obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (III dawka), błonicy, tężcowi, krztuścowi (IV dawka), inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae (IV dawka) poliomyelitis (III dawka), błonicy, krztuścowi, tężcowi, poliomyelitis (I dawka przypominająca) oraz odrze, śwince i różyczce (I, II dawka). Wskazano, że zaleca się termin rozpoczęcia obowiązku szczepienia 2 miesiące.

W tytule wykonawczym w polu B. punkt 1 została podana podstawa prawna nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj.: "art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2172) oraz Program Szczepień Ochronnych na rok 2022 (Dz. Urz. MZ z 2021 r., poz. 85)".

Artykuł 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ tej ustawy zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z ust. 2 w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. osoby niepełnoletniej) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.z.z.l., osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". W przepisie art. 17 ust. 2 ustawy wskazano ponadto, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.

Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania.

Stosownie zaś do art. 17 ust. 10 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2) - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Na podstawie tej delegacji Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2175 ze zm.), w którym wskazał, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: błonica; gruźlica; inwazyjne zakażenie Haemophilus influenzae typu b, inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae, krztusiec, nagminne zakażenie przyusznic (świnka), odra, ospa wietrzna, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), różyczka, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wścieklizna, zakażenia wywołane przez rotawirusy. W rozporządzeniu tym wskazano również, w jakim okresie życia dzieci i młodzież podlegają szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie.

Konkludując, ze wskazanych przepisów wynika norma prawna ustanawiająca prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Określa ona wszystkie istotne cechy tego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Wskazać należy, że sam obowiązek wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych (PSO), który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy. W komunikacie tym wskazuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest wydawany celem wykonania obowiązku nakładanego ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy). Komunikat ten jest w istocie dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków.

Zdaniem Sądu ocena powyższa pozostaje aktualna również po wydaniu w dniu 9 maja 2023 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 81/19, którym Trybunał orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909.

Z uzasadnienia wyroku Trybunału wynika, że komunikat GIS wskazuje termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych szczepionek. Z tego względu należało uznać, że PSO zawiera nowość normatywną, w postaci treści nieobecnych ani w ustawie o zwalczaniu chorób zakaźnych, ani w rozporządzeniu. Trybunał wskazał, że sprecyzowanie zakresu obowiązku jednostki w drodze rozporządzenia jest dopuszczalne, o ile istnieje stosowna delegacja ustawowa, tj. spełnione są przesłanki określone w art. 92 Konstytucji RP. W realiach rozpoznawanej sprawy w sposób niezamierzony nastąpiła subdelegacja kompetencji – termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych szczepionek wskazuje GIS w PSO na dany rok, a minister właściwy do spraw zdrowia nakazuje przeprowadzać obowiązkowe szczepienia ochronne zgodnie z PSO. Z kolei art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych wskazuje, że komunikat GIS ma uwzględniać przepisy rozporządzenia. Komunikat GIS ma mieć jedynie charakter techniczny i zawierać reguły instrumentalne kierowane do podmiotów organizacyjnie podległych GIS, jak i personelu medycznego. Uszczegółowienie obowiązku szczepień ochronnych adresowanego do jednostki ma być unormowane wyłącznie rozporządzeniem. W rzeczywistości jednak komunikat GIS wywiera skutek w sferze kształtowania praw jednostki. Taka jednak dwutorowość nie jest dopuszczalna na poziomie komunikatu. Mogłaby co najwyżej wystąpić na poziomie rozporządzenia, będącego podstawą dla GIS do sformułowania reguł instrumentalnych, jak i doprecyzowania obowiązku ciążącego na jednostce. Zestawienie związkowe przepisów będących przedmiotem kontroli pozwoliło Trybunałowi na taką rekonstrukcję normy, aby wydać wyrok zakresowy, albowiem niekonstytucyjność uwidacznia się dopiero przy łącznym ujęciu tych przepisów. Trybunał zaznaczył, że intensywność ingerencji w prawo podmiotowe musi być kontrolowalna przez obywatela, tj. wynikać z prawa powszechnie obowiązującego. Poddanie jednostki obowiązkowi szczepień ochronnych, czy też – w realiach niniejszej sprawy – ponoszenie odpowiedzialności za jego niezrealizowanie przez osobę, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią, stanowi istotną ingerencję w prawa podmiotowe (art. 47 Konstytucji). Ponieważ niezrealizowanie obowiązku zostało powiązane z poważnymi konsekwencjami dla jednostki, musi ona być w stanie precyzyjnie ustalić treść tego obowiązku. Z tego punktu widzenia sytuacja, w której jego treść jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji), jest niedopuszczalna. Dlatego też, w ocenie Trybunału, art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporządzenia w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w PSO na dany rok, ogłaszanym przez GIS w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji.

Trybunał wskazał, że wydany wyrok powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. W ocenie Trybunału – wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy – nie zaś art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, jak i § 5 rozporządzenia jako takich – zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia. Istotne jest jednak to, że ingerencja ustawodawcy może nie być konieczna w razie odpowiedniego działania organu upoważnionego do wydania rozporządzenia.

Trybunał był świadomy, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował dostosowanie stanu prawnego w pierwszej kolejności przez zmianę rozporządzenia. Minister właściwy do spraw zdrowia może bowiem rozważyć określenie, w drodze rozporządzenia wydawanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w szczególności czy takie rozwiązanie mieści się w zakresie spraw przekazanych do uregulowania w art. 17 ust. 10 pkt 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, tj. określenia wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Powinno to umożliwić osiągnięcie efektu dwutorowej spójności normatywnej. Po pierwsze, w sposób konstytucyjnie dopuszczalny, w drodze rozporządzenia, w pełni sprecyzowany zostałby ustawowy obowiązek szczepień ochronnych ciążący na jednostce, która mogłaby ponosić odpowiedzialność w wypadku braku jego realizacji. Po drugie, PSO na dany rok, wydawany przez GIS w formie komunikatu, miałby wtedy czysto techniczny charakter. Minister właściwy do spraw zdrowia może rozważyć ponadto sugestię skarżącej, aby określić termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w formie załącznika do rozporządzenia. Jeżeli jednak zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją jedynie w drodze nowelizacji rozporządzenia nie będzie możliwe bez uszczegółowienia upoważnienia wynikającego z art. 17 ust. 10 lub zmiany innych przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, konieczne będzie również odpowiednie działanie ustawodawcy w tym zakresie.

Trybunał podkreślił, że wyrok ten nie pozbawia GIS kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, PSO na dany rok, ani nie ogranicza zakresu treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie. Innymi słowy, termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być – w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa – wskazane w PSO na dany rok, jednakże komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy.

Jednocześnie Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W tym zakresie Trybunał wyjaśnił, że jako że wyrok w niniejszej sprawie nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej jest niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Termin 6 miesięcy, w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian.

Rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących m.in. podstawę prawną stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, należy – w ocenie Sądu - brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnymi przepisami, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych tymi przepisami, powody dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnych przepisów.

W ocenie Sądu, z treści uzasadnienia wyroku wynika, że Trybunał Konstytucyjny w ww. orzeczeniu nie zakwestionował w żaden sposób wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, zaś, jako wzorzec kontroli, przyjął przepisy o prawie do ochrony prawnej życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP), o zasadzie proporcjonalności przy ograniczaniu w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz o źródłach powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). W ocenie Sądu wskazana przez Trybunał Konstytucyjny okoliczność konieczności zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych stanowi wartość przemawiającą za dalszym stosowaniem zakwestionowanych przez Trybunał przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. W ocenie Sądu odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia przez Trybunał utraty ich mocy, spowodowałoby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt II GSK 1619/22).

Powracając natomiast do rozważań odnoszących się do uregulowań prawnych na gruncie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, dotyczących obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.l., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy, obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4. Z art. 17 ust. 4 tej ustawy wynika z kolei, że po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).

W ocenie Sądu powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia.

Podkreślenia bowiem wymaga, że lekarskie badanie kwalifikacyjne jest integralnym i niezbędnym elementem procedury przeprowadzania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Badanie to jest bowiem elementem szczepienia ochronnego, bez którego nie może ono zostać przeprowadzone. Ma ono na celu ustalenie czy stan zdrowia osoby pozwala na jej zaszczepienie, a w konsekwencji określenie jaką szczepionką dziecko może być zaszczepione. Badanie to jest nierozerwalnie związane z czynnością techniczną polegającą na wprowadzeniu szczepionki do organizmu człowieka. Tego przepisu nie można więc odczytywać, że badanie to jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Powyższe oznacza, iż egzekwowanie obowiązku szczepień obejmuje także egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania się przez dziecko lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu. Inaczej rzecz ujmując odmowa poddania dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest tożsama z odmową wykonania szczepienia obowiązkowego (por. wyroki NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2435/17 oraz z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2821/18). Jak wskazano lekarskie badanie kwalifikacyjne ma na celu ustalenie czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie, bowiem - stosownie do art. 17 ust. 5 ustawy – w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Tylko zatem w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie zatem tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, a niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA: z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17 i sygn. akt II OSK 43/18 oraz z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku zgromadził wystarczające dowody na potwierdzenie okoliczności braku wymienionych powyżej szczepień ochronnych dziecka skarżącego – J. L.. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, że matka J. L. od sierpnia 2022 r. dwukrotnie (20.11. oraz 9.12.2022 r.) zgłaszała się wraz z synem do punktu szczepień w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej [...] Sp. J. w P., Przychodnia [...], żądając zbadania dziecka w kierunku wszystkich możliwych przeciwwskazań i nie wyrażając zgody na podanie szczepionek. W karcie "Historia wizyt" J. L. w ww. placówce lekarskiej z dnia 9 grudnia 2022 r. lekarz POZ wskazał m.in., że: "Matka nie wyraża zgody na wykonanie szczepienia u dziecka. Chce zbadać dziecko na wszelkie możliwe powikłania – poinformowano o zagrożeniach wynikających z braku realizacji szczepień oraz o braku konieczności badania na wszelkie możliwe powikłania i przeciwwskazania. Dialog z matka trudny. Nie sprzeciwia się wprost szczepieniom ale chce je nieustannie odraczać. Zakwalifikowano dziecko do szczepień. W dniu badania nie stwierdzono przeciwwskazań. Poinformowano o fakcie matkę oraz o zagrożeniach wynikających z braku realizacji szczepień". Stwierdzono, że "zabieg niewykonany z powodu decyzji pacjenta wynikającej z innych nieokreślonych przyczyn (Z53.2)" i w konsekwencji zalecono m.in. uzupełnienie kalendarza szczepień.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia organu, że w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a także w trakcie jego trwania, dziecko - wbrew ustawowemu obowiązkowi - nie zostało poddane wskazanym w tytule wykonawczym szczepieniom ochronnym. Jak wynika z akt sprawy przeprowadzone w dniu 9 grudnia 2022 r. lekarskie badanie kwalifikacyjne wobec J. L. nie dawało podstawy skierowania dziecka do konsultacji specjalistycznej. Skarżący, jako ojciec J. L. ponoszący obowiązek poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, nie przedstawił także w toku postępowania żadnego dokumentu, który mógłby świadczyć o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień dziecka, dlatego brak było podstaw do uznania zasadności odroczenia obowiązku szczepień w przypadku małoletniego J. L., a w konsekwencji uznania, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny.

Reasumując, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przepis art. 17 ustawy reguluje prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego egzekwowanego obowiązku – podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Przy czym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II OSK 32/11), wykonanie tego obowiązku, z mocy prawa, zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.

W niniejszej sprawie niesporne pozostawało, że określony w tytule wykonawczym obowiązek dotyczący wskazanych w nim obowiązkowych szczepień ochronnych, miał charakter wymagalny, skoro już przed dniem jego wystawienia doszło do uchybienia terminowi wyznaczonemu dla przyjęcia szczepionek przeciwko wszystkim wymienionym w tytule chorobom.

Odnosząc się natomiast do zarzutu związanego z brakiem zawarcia w upomnieniu nr PESEL strony, Sąd pragnie wyjaśnić, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 § 3e u.p.e.a. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wydał w dniu 4 grudnia 2020 r. rozporządzenie w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. poz. 2194). Zgodnie z treścią § 2 pkt 3 rozporządzenia, upomnienie zawiera: imię i nazwisko lub nazwą zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Doręczone skarżącemu upomnienie nie zawierało co prawda numeru PESEL zobowiązanego, jednak – w ocenie Sądu - zarzucany brak numeru PESEL w upomnieniu kierowanym do skarżącego nie stanowi o istotnej wadliwości tej czynności prawnej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest - co istotne - kwestionowane, że skierowane do skarżącego upomnienie zostało stronie skutecznie doręczone. Nie ma wątpliwości, że zobowiązany na skutek jego doręczenia posiadał wiedzę na temat przedmiotu obowiązku i innych jego elementów, co było niezbędne dla skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Analizując treść upomnienia dostrzec należy, że poza numerem PESEL zobowiązanego, upomnienie z dnia 21 grudnia 2022 r. posiada wszystkie elementy, które miały znaczenie dla skuteczności wszczętego postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany został wskazany w sposób, który pozwala jednoznacznie stwierdzić o jaki podmiot (o kogo konkretnie) chodzi. Skarżący wiedział jaki organ i w jakiej sprawie do niego występuje, a w konsekwencji, że doręczone jemu upomnienie nie jest pomyłką. Upomnienie zawiera przede wszystkim prawidłowe dane osobowe skarżącego, to jest jej imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania. Można dodać, że w realiach niniejszej sprawy nie było też podnoszone, że pod wymienionym w upomnieniu adresem zamieszkuje inny K. L. Nie zachodzą zatem wątpliwości co do osoby zobowiązanej. W tym kontekście podstawowy cel upomnienia, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia, został niewątpliwie zrealizowany. Skarżący nie miał podstaw by podważać zasadność skierowania do niego przedmiotowego upomnienia. Niezrealizowanie wskazanego w upomnieniu obowiązku nie wynika więc z ewentualnych błędów po stronie organu, lecz z postawy samego skarżącego, który podnosząc zarzuty wskazujące na wadliwości proceduralne zdaje się dążyć do powstrzymania i zwiększenia szansy na uniknięcie wykonania ustawowego obowiązku lub poniesienia konsekwencji związanych z jego niewykonaniem (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 644/23).

Nieuzasadnione okazały się także zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, w szczególności należało uznać, że organy administracji w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny i oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny, bez pomijania jakiegokolwiek dowodu w sprawie. Wyniki swoich ustaleń organy przedstawiły w uzasadnieniach, które były prawidłowe w swej budowie, odpowiadały wymogom ustawy i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku poddania dziecka poszczególnym szczepieniom.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi, a także przepisów postępowania. Kontrola sądowa zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia wykazała, że akty te nie naruszają w tym zakresie prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).