Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 117/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. C. i S. C. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 12 grudnia 2022 roku, znak: IG-II.7227.18.2022.KB w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących H. C. i S. C. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022r. Nr IG-II.7227.18.2022.KB odmówił skarżącym H. C. i S. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Suskiego z 31 sierpnia 2022 r. Nr WG.661.2.3.2017.2022 zatwierdzającej projekt scalenia gruntów części wsi Ł., gmina Jordanów, o łącznej powierzchni 1065,7207 ha.

Wg organu decyzja ta została podana do publicznej wiadomości zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów na okres 14 dni przez jej wywieszenie we wsi Ł., na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w Jordanowie oraz przez zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w dniach: od 31 sierpnia do 15 września 2022 r. Przed wydaniem decyzji z 31 sierpnia 2022 r. Starosta Suski zgodnie z art. 10 kpa, zawiadomił wszystkich uczestników scalenia przez obwieszczenie z 25 lipca 2022 r., że został zebrany materiał wystarczający do wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów części wsi Ł. oraz o możliwości zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania scaleniowego, możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań w terminie: od 18 do 25 sierpnia 2022 r. Obwieszczenie to wraz z informacją o aktualnych przepisach regulujących przedmiotowe postępowanie scaleniowe, na podstawie których zostanie wydana decyzja tj. ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jednolity Dz.U.2022 poz. 1223 ze zmianami), zostało wywieszone we wsi Ł., na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Jordanów oraz dodatkowo na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Suchej Beskidzkiej w dniach: od 25 lipca do 8 sierpnia 2022 r. oraz zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Suchej Beskidzkiej, czego dowodzą stosowne potwierdzenia zgromadzone w aktach sprawy. Na skutek niewniesienia odwołania przez żadną ze stron postępowania scaleniowego w ustawowo przewidzianym terminie, tj. do 28 września 2022 r. decyzja Starosty Suskiego z 31 sierpnia 2022 r. została opatrzona klauzulą ostateczności z datą jej uzyskania wskazaną na 29 września 2022 r. Dnia 20 października 2022 r. na zebraniu zwołanym przez Starostę Suskiego obwieszczeniem z 10 października 2022 r., w którym - jak wynika z treści protokołu z zebrania /k. 15 akt/ - organ I instancji poinformował m.in. o prawomocności decyzji Starosty Suskiego z 31 sierpnia 2022 r. zatwierdzającej projekt przedmiotowego scalenia, nastąpiło wprowadzenie uczestników scalenia w posiadanie gruntów wydzielonych im w wyniku scalenia. H. C. była obecna na zebraniu 20 października 2022 r., czego dowodzi złożony podpis na liście obecności uczestników scalenia, co przeczy twierdzeniom Skarżących o braku wiedzy przed 16 listopada 2022 r. o wydanej decyzji. Podkreślono, iż skarżący 23 listopada 2022 r. nadali w placówce pocztowej Poczty Polskiej wniosek o przywrócenie terminu na złożenie odwołania od decyzji Starosty Suskiego z 31 sierpnia 2022 r. wraz z odwołaniem wskazując, iż wcześniej nie mieli wiedzy o jej wydaniu. Błędne przekonanie stron co do konieczności innego doręczania decyzji w przedmiocie scalenia gruntów nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Brak znajomości przepisów prawa nie może stanowić podstawy do uznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania za zasadny. Skarżący nie zachowali zatem należytej staranności, aby dowiedzieć się w jakim terminie miała być i została podana do publicznej wiadomości decyzja. Z wyjaśnień Starosty Suskiego przedstawionych w piśmie z 10 listopada 2022 r., znak: WG.616.2.Odw.2022, wynika, iż skarżący nie zgłosili się w wyznaczonym terminie do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, a o podjętych czynnościach przez organ po uchyleniu decyzji Starosty Suskiego z 27 sierpnia 2020 r., znak: WG.661.2.3.2017, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zainteresowane strony były szczegółowo informowane na posiedzeniu komisji scaleniowej. Z akt sprawy wynika, iż skarżący byli zawiadomieni przez Starostę pismem z 5 kwietnia 2022 r., znak; WG.661.2.13.2022, o posiedzeniu komisji scaleniowej w celu omówienia i rozstrzygnięcia ich roszczeń, które odbyło się 22 kwietnia 2022 r. w budynku OSP w Ł. i był na nim obecny S. C.. H. C., mimo uprzedniego zawiadomienia, nie stawiła się na posiedzenie komisji. Odwołanie nadane w placówce pocztowej 2 listopada 2022 r. wskazuje jednoznacznie, że H. i S. C. nie składali w ustawowym terminie odwołania, gdyż nie mieli wiedzy, że została ona wydana 31 sierpnia 2022 r. oraz podana do publicznej wiadomości w terminie od 31 sierpnia do 15 września 2022 r. oraz uznana za doręczoną wszystkim uczestnikom scalenia 14 września 2022 r. w drodze tzw. fikcji doręczenia. Organ odwoławczy ani Starosta Suski nie posiadali narzędzi, aby jednoznacznie ustalić kiedy Skarżący faktycznie dowiedzieli się o wydaniu decyzji z 31 sierpnia 2022 r. Jednak nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że faktyczna przeszkoda do złożenia odwołania od decyzji Starosty Suskiego z 31 sierpnia 2022 r. minęła 20 października 2022 r. (termin zebrania zwołanego przez Starostę stosownym obwieszczeniem celem wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonym im w wyniku scalenia gruntów) albo minęła 2 listopada 2022 r. (data nadania odwołania H. i S. C. w placówce pocztowej), to pomijając kwestię, iż brak wiedzy o wydaniu decyzji nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania minąłby – odpowiednio z dniem 27 października 2022 r. albo 9 listopada 2022 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia został złożony przez Skarżących 23 listopada 2022 r. Doręczenie decyzji z 31 sierpnia 2022 r. wszystkim uczestnikom scalenia 14 września 2022 r. przez tzw. fikcję doręczenia, protokół z zebrania z 20 października 2022 r. oraz nadanie odwołania 2 listopada 2022 r. ewidentnie przeczy argumentacji Skarżących, jakoby przeszkoda do złożenia przez nich odwołania minęła 16 listopada 2022 r., z uwagi na doręczenie im w tym dniu do wiadomości pisma Starosty Suskiego z 10 listopada 2022 r. znak: WG.661.2.Odw.2022, z którego -jak twierdzą - dopiero wówczas dowiedzieli się o ostatecznej decyzji z 31 sierpnia 2022 r. znak: WG.661.2.3.2017.2022.

Wnioskodawcy w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucili naruszenie:

1. art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 1 KPA poprzez ich błędne zastosowanie tj. odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, gdy skarżący uprawdopodobnili, że uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy, a organ tego uprawdopodobnienia nie obalił;

2. art. 58 § 2 KPA poprzez przyjęcie, że złożony przez skarżących wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, podczas gdy złożyli go w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania;

3. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 KPA poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego a w konsekwencji błędną ocenę, powodującą naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, przejawiające się w błędnym ustaleniu, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło bez ich winy;

4. art. 8 w zw. z art. 11 oraz art. 124 KPA poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej tego postanowienia, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.

Podkreślono, iż wnioskodawcy uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy. Starosta Suski podczas zebrania w remizie OSP w Ł. w dniu 20 października 2022 r. ogłosił decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów obszaru wsi Ł. gmina Jordanów. Skarżący jako uczestnicy powyższego zebrania dopiero wtedy dowiedzieli się o wydaniu decyzji scaleniowej. W związku z powyższym złożyli w ustawowym dwutygodniowym terminie odwołanie od tejże decyzji. W dniu 16 listopada 2022 r. otrzymali jednak do wiadomości pismo ze Starostwa Powiatowego w Suchej Beskidzkiej adresowane do Wojewody Małopolskiego, z którego wynikało, że decyzja zatwierdzającej projekt scalenia została wydana w dniu 31 sierpnia 2022 r. Dopiero w tym piśmie dowiedzieli się, że decyzja scaleniowa została wydana wcześniej, a nie w dniu 20 października 2022 r. na zebraniu oraz że w dniu 29 września 2022 r. stała się ostateczna. Ponadto wbrew twierdzeniom Starosty Suskiego na tablicy ogłoszeń we wsi Ł. nie było wywieszonej w dwutygodniowym terminie tj. od 31 sierpnia 2022 r. do 15 września 2022 r. żadnej decyzji co oznacza że skarżący nie mieli możliwości zapoznania się z jej treścią ani nawet o dowiedzeniu się o jej wydaniu.

Wniesiono o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też niniejsze rozstrzygnięcie Sądu nie oznacza, że wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi winien zostać uwzględniony, a jedynie że organ będzie zobowiązany uzupełnić materiał dowodowy i ponownie ocenić ten wniosek, przy uwzględnieniu przedstawionych poniżej wytycznych i rozważań prawnych.

W pierwszej kolejności przytoczyć należy treść art. 58 k.p.a., który stanowi:

§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania był w ocenie organu zarówno spóźniony, jak i nieuzasadniony.

Z pierwszym stanowiskiem organu nie można się zgodzić. W myśl przywołanego art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. O ile o decyzji Starosty Suskiego z 31 sierpnia 2022 r. Nr WG.661.2.3.2017.2022 zatwierdzającej projekt scalenia gruntów części wsi Ł. w gminie Jordanów skarżący dowiedzieli się 20 października 2022 roku, to jednak z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w dniu tym nie wiedzieli kiedy decyzja była ogłoszona i jaki jest tryb jej zaskarżenia. Dlatego też w dniu 2 listopada 2022 roku wnieśli od niej odwołanie bez wniosku o przywrócenie terminu, nie wiedząc jeszcze, że zaskarżyli decyzję już po terminie do wniesienia od niej odwołania. Dopiero w dniu 16 listopada 2022 roku, z doręczonego im pisma ze Starostwa Powiatowego w Suchej Beskidzkiej adresowanego do Wojewody Małopolskiego, dowiedzieli się, że decyzja zatwierdzającej projekt scalenia została wydana wcześniej tj. w dniu 31 sierpnia 2022 r. i w dniu 20 października 2022 roku była już ostateczna.

Dlatego ten dzień tj. 16 listopada 2022 roku, kiedy skarżący uświadomili sobie, że ich odwołanie zostało wniesione już po terminie należy uznać za dzień kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu i od tego dnia należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Biorąc pod uwagę, że skarżący w dniu 23 listopada 2022 roku złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dołączając do wniosku odwołanie, to należy uznać że zachowali 7 dniowy termin do złożenia tego wniosku i winien on być merytorycznie rozpoznany.

Co się natomiast tyczy samej zasadności wniosku, to w pierwszej kolejności przywołać należy treść art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, zgodnie z którym decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania scaleniowego, decyzję o umorzeniu postępowania scaleniowego oraz decyzję organu wyższego stopnia w tych sprawach podaje się do publicznej wiadomości przez wywieszenie na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, na której terenie są położone grunty objęte scaleniem, oraz na tablicy ogłoszeń we wsi, której grunty tworzą obszar scalenia, i zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa powiatowego, a w przypadku decyzji organu wyższego stopnia w tych sprawach - także w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ten organ.

We wniosku o przywrócenie terminu skarżący m.in. wskazali, że nie mają wiedzy, czy decyzja zatwierdzająca projekt scalenia była wywieszona na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy Jordanów oraz zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Starostwa Suskiego. Z powyższego wynika, że kwestia podania decyzji scaleniowej do publicznej wiadomości w w/w sposób jest irrelewantna dla zasadności wniosku o przywrócenie terminu, a zatem w powyższym zakresie organ jest zwolniony z dokonywania dodatkowych ustaleń stanu faktycznego.

Skarżący podnoszą natomiast, że decyzja scaleniowa nie była wywieszona na tablicy ogłoszeń we wsi, której grunty tworzą obszar scalenia, czyli w miejscowości Ł.. Dlatego o decyzji nie wiedzieli i to było przyczyną tego, że odwołania nie wnieśli w terminie. Na tej płaszczyźnie podkreślenia natomiast wymaga, że w aktach administracyjnych znajduje się jedynie pismo – o przekazaniu Wójtowi Gminy Jordanów obwieszczenia o wydaniu decyzji i decyzji celem jej wywieszenia (k. 22 akt administracyjnych) oraz informacyjne o tym, że decyzja z 31 sierpnia 2022 roku była wywieszona na tablicy ogłoszeń we wsi Ł. (k.27 akt administracyjnych). Te dokumenty, czy standardowe informacje zamieszczone na treści obwieszczenia i decyzji, o sposobie doręczenia decyzji scaleniowej, nie są jednak wystarczające do wyrażenia poglądu, że decyzja ta faktycznie była wywieszona na tablicy ogłoszeń we wsi Ł. w dniach 31 sierpnia – 15 września 2022 roku. W tym zakresie konieczne są dodatkowe ustalenia, które winny być dokonane w szczególności w oparciu o dowód z zeznań Sołtysa wsi Ł.. Na podstawie tych zeznań organ winien precyzyjnie ustalić, czy a jeśli tak, to gdzie, w jakim okresie oraz jakie dokumenty zostały przez Sołtysa wsi Ł. wywieszone w związku z wydaniem decyzji Starosty Suskiego z 31 sierpnia 2022 r. Nr WG.661.2.3.2017.2022 zatwierdzającej projekt scalenia gruntów części wsi Ł. w gminie Jordanów. Zaznaczyć też należy, że sami skarżący również mogą zgłaszać stosowne wnioski dowodowe, celem wykazania podnoszonych przez siebie okoliczności. Natomiast po uzupełnieniu stanu faktycznego w powyższym zakresie, w zależności od dokonanych ustaleń, organ oceni zasadność złożonego przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i stosownie do tego rozstrzygnie sprawę.

Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie II w oparciu o art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł.