Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2141/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 208/22 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 23 listopada 2021 r. nr SKO-NP-4115-463/21 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w sentencji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce oznaczenia decyzji "SKO-NP.-4115-463/2021" postanawia wpisać "SKO-NP-4115-463/21"; 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 5 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 208/22 oddalił skargę A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 23 listopada 2021 r. nr SKO-NP-4115-463/21 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", przez przyjęcie, że wnoszącemu skargę kasacyjną nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, ze względu na to, że jego rodzeństwo może uczestniczyć w opiece nad matką. Funkcjonalna wykładnia tych przepisów powinna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia, ponieważ wnoszący skargę kasacyjną zalicza się do kręgu osób uprawnionych i jest opiekunem osoby z niepełnosprawnością.

Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że nie może stanowić podstawy odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego argument, iż rodzeństwo wnioskodawcy powinno wspierać go w opiece nad osobą z niepełnosprawnością. W przypadku, gdy jest kilka osób zobowiązanych alimentacyjne w jednakowym stopniu, ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje, że w pierwszej kolejności powinni się oni łącznie wywiązywać z tego obowiązku. Tym samym, jeżeli jest kilka podmiotów zobowiązanych alimentacyjnie w jednakowym stopniu, to można przyznać świadczenie jednej z nich, jeżeli tylko ona spełnia przewidziane prawem warunki. Organy administracji nie mogą decydować za stronę, w jaki sposób będzie wywiązywała się z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego. W przypadku, kiedy członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swoich obowiązków – moralnych i prawnych – wobec ciężko chorego krewnego i wymaga to od opiekuna rezygnacji z zarobkowania, to powinien on w tych działaniach otrzymać wsparcie państwa. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, inna wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych byłaby niezgodna z konstytucyjnymi standardami ochrony rodziny, a także stanowiłaby naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i dyskryminację.

Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Jak wynikało z bezspornych ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku, Wójt Gminy X. decyzją z 9 lipca 2021 r. znak GOPS.527.000999.SP.07.2021 odmówił przyznania A. A. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, B. B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 23 listopada 2021 r. nr SKO-NP-4115-463/21 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO zaznaczyło, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z 29 marca 2017 r. znak ZO.8321.2.98.2017 zaliczającym ją do osób o znacznym o stopniu niepełnosprawności na stałe. Organ ustalił, że skarżący wobec matki wykonuje czynności opiekuńcze w zakresie w utrzymaniu codziennej higieny osobistej, karmienia, pojenia, przebierania, utrzymania czystości otoczenia, sadzania i jak oświadczył skarżący, z tego powodu w 2014 r. zrezygnował z pracy za granicą. Badając przesłankę określoną w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., organ ustalił, że małżonek matki skarżącego nie jest w stanie sprawować nad nią opieki, ponieważ sam jej wymaga z uwagi na wiek i stan zdrowia, przy czym nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolejno organ ustalił, że do alimentacji na rzecz matki skarżącego w równym stopniu zobowiązanych jest jeszcze siedmioro rodzeństwa skarżącego. Ponadto, z aktu notarialnego z 18 sierpnia 2012 r. wynika, że matka skarżącego i jej mąż przenieśli na rzecz skarżącego prawo własności nieruchomości, a skarżący zobowiązał się zapewnić im dożywotnie utrzymanie, tj. przyjąć matkę i jej męża jako domownika, dostarczać im wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić im odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić im własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Z akt sprawy wynika również, że od 1 stycznia 2015 r skarżący był objęty świadczeniem w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, które otrzymywał w kolejno następujących po sobie okresach świadczeniowych. Ostatnie świadczenie zostało przyznane na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. A.

W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. W pierwszej kolejności Sąd podzielił pogląd organu, że brak legitymowania się przez męża matki skarżącego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wyklucza automatycznie skarżącego z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Kolejno Sąd uznał za trafne stwierdzenie organu, że od momentu zakwalifikowania matki skarżącego do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący godził opiekę nad matką z pracą w gospodarstwie rolnym, a z załączonych do akt sprawy dokumentów nie wynika, aby w ostatnim czasie stan zdrowia matki uległ pogorszeniu, natomiast skarżący dopiero z dniem 21 września 2020 r. zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym

Następnie, Sąd I instancji uznał, że umowa o dożywocie z 18 sierpnia 2012 r., którą matka skarżącego i jej mąż przenieśli na jego rzecz własność nieruchomości w zamian za zapewnienie im dożywotniego utrzymania, nie zwalnia pozostałych dzieci z obowiązków alimentacyjnych wobec matki. Do ustalenia zakresu świadczeń na rzecz dożywotnika z tytułu umowy dożywocia nie mają zastosowania przepisy odnoszące się do ustalenia zakresu obowiązku alimentacyjnego. Skarżący ma siedmioro rodzeństwa. Tylko w stosunku do jednej z sióstr zachodzą obiektywne przeszkody uniemożlwiające jej zapewnienie opieki matce (jej syn legitymuje się stosownym orzeczeniem wskazującym, że wymaga on opieki i pomocy w codziennym bytowaniu). Natomiast pozostałe osoby jako powody niesprawowania opieki nad matką podały takie okoliczności, jak pobyt za granicą czy praca zawodowa, lub też odmówiły przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.r.o.", krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Dlatego też, Sąd podzielił dominujący w orzecznictwie pogląd, że wykonywanie zatrudnienia przez dzieci osoby wymagającej opieki, czy nawet zamieszkiwanie w innej miejscowości, nie stanowią obiektywnej okoliczności przesądzającej o tym, że nie są one w stanie sprawować opieki nad rodzicem. Świadczenie alimentacyjne nie musi bowiem polegać na fizycznym sprawowaniu opieki nad osobą jej wymagającą, lecz może polegać np. na finansowaniu usług opiekuńczych. W konsekwencji, Sąd I instancji uznał, że nie sposób przyjąć, aby w przedmiotowej sprawie istniały obiektywne przeszkody w odniesieniu do każdego z rodzeństwa skarżącego w wywiązywaniu się przez nich ze swoich obowiązków alimentacyjnych, choćby przez przekazanie stosownych kwot pieniężnych, które bądź umożliwiłyby wynajęcie opiekuna, bądź byłyby wynagrodzeniem dla skarżącego z tytułu faktycznego wykonywania przez niego czynności opiekuńczych wobec matki.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.

Skarżący kasacyjnie kwestionuje stanowisko Sądu I instancji czyniąc to wyłącznie za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a u.ś.r., a jako formę naruszenia, wskazując błędną ich wykładnię. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika bowiem, że skarżący kasacyjnie uważa za błędne stanowisko Sądu I instancji polegające na przyjęciu, że poza przesłankami dotyczącymi wykazania się przez opiekuna ciążącym obowiązkiem alimentacyjnym i sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, konieczne jest badanie sytuacji rodzinnej tych osób pod kątem możliwości sprawowania opieki przez wszystkie osoby, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., w równym stopniu. W ocenie autora skargi kasacyjnej, funkcjonalna wykładnia tych przepisów powinna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia, ponieważ wnoszący skargę kasacyjną zalicza się do kręgu osób uprawnionych i jest opiekunem osoby z niepełnosprawnością.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania, gdyż w niespornym stanie faktycznym skarżący ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką. Zgodnie z art. 617 K.r.o. skarżący i jego matka są krewnymi w linii prostej, a pokrewieństwo między nimi należy określić jako pokrewieństwo pierwszego stopnia. Przepis art. art. 17 ust. 1a u.ś.r. dotyczy zaś prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Zgodnie bowiem z jego treścią, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Natomiast wobec podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. należy wskazać, że w dniu 14 listopada 2022 r., na skutek wniosku złożonego przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów, sygn. akt I OPS 2/22 (jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), o następującej treści:

"1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.); 2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).".

Jak podkreślił NSA w uzasadnieniu przywołanej uchwały, punktem wyjścia wszelkich działań interpretacyjnych jest wykładnia językowa, która powinna rozpoczynać proces wykładni zmierzającej do odkodowania z przepisów normy prawnej. Zdaniem NSA, z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a oraz w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie jest wyrażeniem nieostrym, czy wieloznacznym.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów NSA wymaga kwestia, czy rozwiązanie ustalone w oparciu o brzmienie nadane ustawie przez prawodawcę jest względem standardów konstytucyjnych przeciwskuteczne, rażąco i w sposób oczywisty je naruszające. Podkreślono, że rozbieżność w orzecznictwie i wątpliwości interpretacyjne nie dotyczą rozumienia tekstu prawnego, spowodowanego jego niejednoznacznością, ale kwestii odstąpienia od jednoznacznego brzmienia przepisów i stosowania ich z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu, który musiałby zostać uznany nie tyle ze zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP, prowadzący do sprzeczności z chronionymi przez nią wartościami.

W ocenie NSA w omawianej uchwale, wprowadzenie przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny i nie uwzględnia jej dobra, jak też nie udziela wsparcia rodzinom znajdującym się w trudnym położeniu ze względu na niepełnosprawność. To właśnie sytuacja rodziny jako całości, związana ze stanem zdrowia poszczególnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy.

W ocenie NSA, limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może również zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu. Wskazano, że regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Taka regulacja nie jest też - zdaniem NSA - sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa, jak też z wyrażoną w art. 2 zasadą sprawiedliwości społecznej. Sprawiedliwość społeczna oznacza nakaz równego traktowania podmiotów należących do takiej samej kategorii istotnej. Wyróżnienie tej kategorii nastąpiło za pomocą kryterium sformalizowanego związanego z orzeczeniem o niepełnosprawności, które pozostaje w rzeczowym związku z celami świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest zatem kryterium przyjętym arbitralnie. Zastosowanie takiego zobiektywizowanego kryterium, a nie zależnego od ocen stanu faktycznego dokonywanych każdorazowo przez organ, nie narusza – w ocenie NSA - w oczywisty sposób wartości wiązanych z państwem prawnym, takich jak pewność prawa i przewidywalność rozstrzygnięć władzy publicznej w stosunku do obywatela.

Należy w tym miejscu wskazać, że ogólna moc wiążąca uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego może zostać podważona wskutek uruchomienia procedury, o której mowa w art. 269 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Odpowiednie zastosowanie znajduje wtedy przepis art. 187 § 1 i 2 tej ustawy. Tym samym, alternatywą dla zastosowania się do uchwały przez rozpoznający skargę kasacyjną skład orzekający, jest uruchomienie procedury uregulowanej w art. 269 § 1 P.p.s.a., w celu przełamania wyrażonego w niej stanowiska. W rozpatrywanym przypadku procedura taka nie została zainicjowana. Rozpatrujący sprawę skład orzekający nie dopatrzył się powodów do kwestionowania uchwały NSA z 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za nieskuteczny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polegającą na niezastosowaniu wykładni funkcjonalnej tego przepisu, która powinna uwzględniać wyłącznie przesłanki zaliczenia opiekuna osoby z niepełnosprawnością do kręgu osób uprawnionych i faktycznego sprawowania tej opieki. W świetle bowiem przywołanej uchwały NSA, nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie, która znajduje się w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, która nawet faktycznie – w miejsce rodzica – sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną, rezygnując tym samym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zaznaczyć przy tym należy - na co wskazywano już w orzecznictwie - że opieka, o której mowa nie musi być sprawowana osobiście przez zobowiązane osoby - chodzi o zapewnienie opieki, co oznacza, że obowiązek ten może być realizowany np. poprzez zatrudnienie pielęgniarki, czy też zorganizowanie innej formy opieki dla osoby niepełnosprawnej (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 377/22).

Skarżący będąc synem B. B. - osoby wymagającej opieki należy do osób, o których mowa w art. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Dla przyznania więc świadczenia pielęgnacyjnego synowi konieczne byłoby spełnienie przez niego przesłanek, o których mowa w tym przepisie, oraz legitymowanie się przez rodzica osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sprawie jest bezsporne, że ojciec skarżącego i mąż B. B. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że w przypadku skarżącego nie można przyjąć, że spełnił on przesłanki, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Powtórzyć należy więc, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Aby ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno osoba wymagająca opieki, jak i osoba sprawująca tę opiekę, muszą spełniać określone ustawą przesłanki. Nie wystarczy zatem sama okoliczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.

W tej sytuacji, pomimo wyrażenia w zaskarżonym wyroku stanowiska odmiennego od przyjętego w uchwale podjętej w dniu 14 listopada 2022 r. (po wydaniu zaskarżonego wyroku), skarga kasacyjna w zakresie sformułowanych w niej zarzutów nie mogła być uwzględniona. Trafne okazało się rozstrzygnięcie Sądu I instancji oddalające skargę, pomimo błędnego uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko w sytuacji, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale także gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, co wynika z art. 184 in fine P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 344/05 oraz sygn. akt I OSK 345/05). Kwestionowany wyrok odpowiada zatem prawu.

Na podstawie art. 156 § 1 P.p.s.a. sprostowano w komparycji zaskarżonego wyroku oczywistą omyłkę w zakresie oznaczenia numeru zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 2 P.p.s.a.- orzekł jak w sentencji.