Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1940/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1  i ust. 1b oraz  art. 17b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2023 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 19 października 2022 r., nr SKO-NP-4115-191/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 17 stycznia 2022 r. skarżąca M. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką A. L., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzją Burmistrza B. z 14 marca 2022r., znak: [...] orzeczono o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia uzasadniono brakiem związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką oraz niespełnieniem przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzależnia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła:

a/ naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych przez nie uwzględnienie okoliczności, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki,

b/ naruszenie przepisów postępowania, poprzez sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegające na:

- błędnym ustaleniu, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką nie determinuje konieczności rezygnacji z podjęcia zatrudnienia, jeśli nie w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę, to w ramach innej formy zatrudnienia np. umowy zlecenia, umowy o dzieło, pomimo szczegółowego przedstawienia i uzasadnienia przez odwołującą w wywiadzie na jakie choroby cierpi mama i na czym polega opieka nad nią, że jako chora na miażdżycę uogólnioną i nieokreśloną z zespołem psychoorganicznym otępiennym pochodzenia naczyniowego, brakiem zwieraczy u osoby z cukrzycą typu 2, zaburzeniami krążenia mózgowego, niewydolnością krążenia, cierpiąca na postępujące zniedołężnienie-ograniczenie lokomocji i samoobsługi - poprzedzone okresem częstych upadków, zawroty głowy, upośledzenie pamięci świeżej, zaburzenia pamięci, chorobę nadciśnieniową, cukrzycę - od 6 lat wymaga stałej opieki. Podlega leczeniu w Poradni Neurologicznej, w Poradni Zdrowia Psychicznego z powodu zaburzeń depresyjnych-nawracających, od ponad 20 lat ma dolegliwości bólowe ze strony układu ruchu-stawów kręgosłupa i kończyn z powodu choroby zwyrodnieniowej. Sprawowanie opieki, to nie tylko wyliczona godzinowo praca typu toaleta, pomoc w ubieraniu, gotowanie, pranie, ale pozostawanie w tzw. permanentnym czuwaniu i gotowości na okrągły zegar,

błędnym ustaleniu, że zasadnicza część czynności podejmowanych przez odwołującą nie ma bezpośredniego związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, a "pewne czynności związane z "prowadzeniem domu" takie jak robienie zakupów pranie, sprzątanie, załatwianie spraw urzędowych, przygotowywanie posiłków itp. wykonuje nie tylko i wyłącznie dla matki, ale także dla

siebie i swojego męża, chociażby z racji wspólnego zamieszkania i gospodarowania", gdy tak na prawdę, znajduje potwierdzenie w wywiadzie - odwołująca mieszka tylko z mamą, bowiem jej mąż przebywa i prowadzi działalność w Wielkiej Brytanii, zatem wszystkie te czynności wykonuję dla mamy i siłą rzeczy skoro z nią mieszkam dla siebie. Nadto, trudno oddzielić wymienione czynności typu robienie zakupów, gotowanie, sprzątanie, czy pranie, przecież wiążą się one nierozerwalnie ze sprawowaniem opieki nad mamą, składając się na cały proces opieki, co wydaje się logicznym,

braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją przez odwołującą z podjęcia zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad mamą, w udokumentowanej sytuacji niemożliwości podjęcia pracy wobec znacznego pogorszenia stanu zdrowia mamy właśnie w 2021 r. i stwierdzeniu u niej 17.11.2021 r. znacznego stopnia niepełnosprawności.

Decyzją z 19 października 2022 r., nr SKO-NP-4115-191/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że jakkolwiek w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, to jednak zaskarżona decyzja odpowiada prawu gdyż w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją z pracy lub jej niepodejmowaniem przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad matką.

Organ odwoławczy przywołał poczynione w sprawie ustalenia, z których wynika, że osoba wymagająca opieki mieszka wspólnie ze skarżącą , która z dniem 1 stycznia 2022 r. zrezygnowała z wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym oraz nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej pracy w celu sprawowania nad nią opieki. Matka skarżącej ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności od 29 września 2021 r., z powodu schorzeń określnych symbolami niepełnosprawności 05-R i 07-S tj. niepełnosprawność związaną z dysfunkcją narządu ruchu oraz choroby układu oddechowego i krążenia. W orzeczeniu tym wskazano, że mając na uwadze rokowania odnośnie przebiegu choroby oraz możliwości poprawy stanu zdrowia, naruszenie organizmu A. L. uważa się za okresowe i w związku z powyższy orzeczenie to wydano na okres do 30 listopada 2024 r. Matka skarżącej porusza się samodzielnie po mieszkaniu ale wymaga pomocy przy schodzeniu ze schodów, samodzielnie zakłada ubranie. Korzysta z pampersów ze względu na nietrzymanie moczu. Wymaga pomocy w utrzymaniu higieny osobistej (myciu ciała) przygotowaniu posiłków, podaniu leków, zawiązaniu butów, zasunięcia kurtki. Nadto nie jest w stanie prowadzić gospodarstwa domowego. Na etapie odwołania skarżąca dodała, że matka ma zawroty głowy, zaburzenia pamięci i jest leczona psychiatrycznie z powodu zaburzeń depresyjnych.

Skarżąca sprawując opiekę nad matką pomaga jej w ubieraniu się, przygotowuje posiłki, podaje leki, smaruje maścią, wyprowadza na spacer koło domu (przy dobrym samopoczuciu), pomaga w kąpieli, prowadzi gospodarstwo domowe (pranie, sprzątanie, wykup lekarstw), w razie potrzeby podaje leki w nocy, organizuje wyjazdy do lekarza w razie potrzeby.

W ocenie organu odwoławczego zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie wskazuje, aby uniemożliwiał jej podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym.

Zwrócono też uwagę na historię zatrudnienia skarżącej. Podano, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia od kwietnia 2007 r., tj. od momentu zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Od 2008 r. do grudnia 2018 r. z przerwami była zarejestrowana w urzędzie pracy. Natomiast od 1 stycznia 2019 r. jest zgłoszona do ubezpieczenia społecznego rolników z tytułu wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym syna, z której to pracy jak oświadczyła, zrezygnowała z dniem 1 stycznia 2022 r. W zestawieniu z datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności matki tj. 17 listopada 2021 r. organ przyjął, że nie podejmowanie zatrudnienia przez skarżącą, nie nastąpiło z powodu konieczności zapewnienia opieki matce, a obecna opieka nie wyłącza możliwości dalszej kontynuacji przez odwołującą pracy w gospodarstwie rolnym.

Podniesiono również, że oprócz skarżącej zobowiązaną do alimentacji względem matki jest również siostra skarżącej, mieszkająca w odległości 30 km od matki, co do której nie zachodzą obiektywne przeszkody w partycypowaniu w opiece nad matką. Jak podała, brak możliwości w sprawowaniu opieki nad matką wynika z odległego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa z mężem.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła:

- naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

- rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1 a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 17 ust. 1, ust. 1b i art. 17b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) dalej także jako: "u.ś.r.".

Zgodnie treścią art. 17 ust. 1, ust. 1b i art. 17b cyt. ustawy

świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1).

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (art. 17 ust. 1b).

W przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd zauważa, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium.

Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął także, że w sprawie nie zaistniała przesłanka w postaci związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją lub nie podejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką.

Sąd wskazuje, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. System świadczeń rodzinnych został bowiem tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowo skutkowy (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Opieka ta powinna być zatem w takim stopniu absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla podopiecznego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 51/21).

W ocenie Sądu zakres sprawowanej przez skarżącą opieki w zestawieniu ze stanem zdrowia matki wskazuje, że nie odpowiadała ona przesłankom wymienionym w art. 17 u.ś.r. uprawniającym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Matka skarżącej samodzielnie porusza się po mieszkaniu i niektóre czynności wykonuje samodzielnie. Niewątpliwie jest osobą schorowaną i wymagającą wsparcia, ale jednak nie jest osobą obłożnie chorą, czy bez kontaktu, tudzież z objawami i zachowaniami wymagającymi ciągłej obecności opiekuna. Wskazuje na to choćby fakt, że skarżąca opiekując się również teściową, która mieszka w G. i do której jeździ raz w miesiącu, zostawia w tym czasie matkę samą w domu. Skarżąca wskazała na etapie odwołania, że matka miewa zaburzenia pamięci i zaburzenia depresyjne nie mniej jednak pozostaje w stałym leczeniu i jest w tym zakresie monitorowana. Ponadto z twierdzeń skarżącej i ustaleń organu nie wynika aby dolegliwości te objawiały się w sposób wymagający stałej i nieprzerwanej opieki skarżącej.

Dodatkowo Sąd zauważa, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej zostało wydane czasowo z uwagi – jak to stwierdzono w jego uzasadnieniu - na możliwość poprawy stanu zdrowia oraz przy uznaniu naruszenia organizmu jako okresowe.

Opieka sprawowana przez skarżącą, nie ma takiego charakteru, żeby zmuszała ją do definitywnej rezygnacji z jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Nie sposób przyjąć, aby takie czynności jak: pomoc w ubieraniu, sprzątanie, gotowanie, wyjazdy do lekarzy, wykupywanie leków i pomoc w ich zażywaniu mogły być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Również pomoc w czynnościach higienicznych jest wykonywana zwykle w określonych porach dnia, a zatem i ta czynność nie ma charakteru ciągłego. Są to typowe czynności dnia codziennego, które mogą być wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo i wykonujące je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Ponadto rodzaj i charakter tych czynności mieści się w zakresie prawidłowych relacji rodzinnych jakie występują pomiędzy rodzicem, a dzieckiem. Czynności te w rozmiarze świadczonym przez skarżącą nie wykluczały w ocenie Sądu możliwości podjęcia pracy zarobkowej choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Sąd wziął pod uwagę, że skarżąca wykonywała uprzednio pracę w rolnictwie. Charakter tej pracy z uwagi na brak sztywnych godzin jej wykonywania daje możliwość dostosowania czasu pracy do pełnienia czynności opiekuńczych. Zwłaszcza, że w przypadku skarżącej opieka nad matką nie wymaga jej permanentnej dyspozycyjności.

Dodatkowo organ słusznie zauważył, że skarżąca ma jeszcze siostrę w równym stopniu zobowiązaną alimentacyjnie względem matki. Jako okoliczności uniemożliwiające jej współuczestniczenie w opiece nad matką wskazano 30 km odległość zamieszkania siostry od miejsca zamieszkania matki. Sąd podkreśla, że siostra skarżącej nie jest zwolniona z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego wobec matki z samego tylko faktu, że zamieszkują w pewnej odległości od matki. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że praca zawodowa czy zamieszkiwanie w innej miejscowości nie stanowi obiektywnej okoliczności przesądzającej o tym, że dzieci niepełnosprawnego nie są w stanie sprawować opieki nad rodzicem (zob. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 79/21, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 66/21, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1201/20). Przesłanki obiektywne bowiem to takie, które są niezależne od woli, a na ich wystąpienie nie ma się żadnego wpływu.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym możliwość współdziałania rodzeństwa wnioskodawcy w opiece nad niepełnosprawnym rodzicem jest postrzegana jako element związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem aktywności zawodowej wnioskującego, a potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1235/22). Jak wskazano z kolei w wyroku WSA w Krakowie z 7 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1280/22 "(...) w sytuacji gdy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji, w stosunku do których brak jest obiektywnych przeszkód w realizacji ww. ustawowego obowiązku, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, ponieważ w opiece powinny uczestniczyć również pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji, a zatem nie zachodziła konieczność rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia, a dokładniej nie było przeszkód aby takie zatrudnienie podjęła. Co więcej, nie do pogodzenia z interesem społecznym, a w interesie społecznym jest przestrzeganie całego obowiązującego porządku prawnego, byłaby taka wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r., z której wynikałoby, że obowiązki Państwa obejmujące pomoc rodzinie, wyprzedzałyby obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, ponieważ w takiej sytuacji doszłoby do przerzucenia realizacji tych obowiązków na całe społeczeństwo, w sytuacji gdy powinny one zostać zrealizowane przez członków rodziny. Doprowadziłoby to też do – z jednej strony - uprzywilejowania tych, którzy nie wywiązują się ze swych obowiązków wobec rodziców (gdyż to Państwo będzie płacić jednemu z wielu dzieci za opiekę nad rodzicem, zwalniając pozostałych faktycznie i finansowo z zapewnienia opieki rodzicowi) oraz – z drugiej strony - dodatkowego obciążenia tych, którzy wywiązują się ze swych obowiązków względem swoich rodziców a mimo to, ich podatki przeznaczane byłyby na pomoc osobom, których dzieci z tych obowiązków się nie wywiązują. Zdaniem Sądu, godziłoby to w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1, czy też zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Pominięcie przy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. regulacji k.r.i.o. w zakresie konieczności wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego dzieci względem rodzica naruszałoby też zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP), czy obowiązek przestrzegania prawa RP (art. 83 Konstytucji RP). Wobec tego "limitowanie" dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium konieczności wypełnienia przez wszystkie dzieci obowiązku alimentacyjnego względem rodzica nie może zostać uznane za naruszenie kryteriów przyznania tego świadczenia wyrażonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta jest jedną z wielu ustaw obowiązujących w polskim systemie prawnym i w żaden sposób nie uchyla, czy nie ogranicza obowiązków dzieci wobec rodziców. Dlatego, zdaniem Sądu wsparcia państwa wymaga jedynie ten opiekun osoby z niepełnosprawnością, który sprawując faktycznie opiekę nad rodzicem, wykaże, że nie może uzyskać (wyegzekwować) pomocy od rodzeństwa i z tego względu zmuszony jest zrezygnować z pracy, czy też nie może jej podjąć (vide: wyroki WSA w Krakowie z dnia 24 października 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 669/22, czy z 5 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 918/22)".

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie ma obiektywnych przeszkód aby siostra skarżącej współuczestniczyła w opiece nad matką.

Reasumując prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad matką. Zarzuty skargi w tym względzie są nieuzasadnione. Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności opieki, jednakże samo sprawowanie opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.