Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 1428/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na uchwałę Rady Miasta R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz orzeka o jej niewykonalności, 2) zasądza od Gminy R. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Na podstawie uchwały nr [...] Rady Miasta R., podjętej w dniu [...], przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów Śródmieścia R. wraz z otoczeniem.

Projekt planu miejscowego wyłożono do publicznego wglądu w dniach 24 czerwca 2002 r. do 5 sierpnia 2002 r.

Zbiorowym pismem, zatytułowanym zarzutem i protestem do miejscowego planu mieszkańcy R. m.in. J. M. sprzeciwili się poszerzeniu ulicy W. celem nadania statusu drogi lokalnej o symbolu [...], podnosząc iż projekt ingeruje w prawa własności nieruchomości i spowoduje wycięcie drzewostanu orasz zakłócenie w lokalnej ekosferze. Zdaniem autorów pisma, wprowadzenie zwiększonej komunikacji nie służy też potrzebom lokalnej społeczności, zaś dotychczasowy układ komunikacyjny jest wystarczający.

Uchwałą Zarządu Miasta R. z dnia [...] nr [...], odrzucono zarzut J. M., powiadamiając pismem doręczonym w dniu [...] o wyznaczeniu na dzień [...] sesji Rady Miasta celem rozpatrzenia protestów i zarzutów, zgłoszonych do projektu planu miejscowego.

Zaskarżoną uchwałą Rady Miasta R. nie uwzględniono zarzutu J. M. na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.).

W uzasadnieniu podano, że ulica W. jako droga publiczna obsługująca istniejącą i planowaną zabudowę mieszkaniową, aktualnie nie spełnia wymogów rozp. MTiGM z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43, poz. 430 ). Najmniejsza szerokość w liniach rozgraniczających ulicy dojazdowej musi bowiem wynosić 10 m. Stąd też w planie zaprojektowano poszerzenie linii rozgraniczających tej drogi w miejscach, które nie kolidują z istniejącą zabudową i ogrodzeniem działek zabudowanych.

Wreszcie, powołano się na potrzeby umożliwienia realizacji i remontów infrastruktury technicznej w pasach drogowych będących własnością gminną.

Odpis powyższej uchwały doręczono w dniu [...]. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] J. M. wniosła o uchylenie powyższej uchwały jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej teren ulicy W. w ogóle nie był przedmiotem analizy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarówno w zakresie objęcia dotychczasowych terenów ekologicznych jako tereny budownictwa mieszkaniowego ( co do takiego przeznaczenia wniósł protest ), jak i poszerzenia ulicy W. formą wykupy nieruchomości prywatnych, w tym jej ( co było przedmiotem wniesionego przez nią zarzutu ).

Skarżąca zarzuciła także naruszenie procedury planistycznej, gdyż nie przeprowadzono konsultacji z mieszkańcami przed przystąpieniem do opracowania planu oraz uchybiono 30 dniowemu terminowi do rozpatrzenia zarzutów i protestów, które wadliwie zakwalifikowano do kategorii zarzutów.

Nadto, formalne uchybienia nastąpiły także przy rozpatrywaniu zarzutów przed terminem sesji przez Komisję Gospodarki Przestrzennej Działalności Gospodarczej i Komunikacji Rady Miasta R. w dniu [...].

Skarżąca podniosła, iż projektowane poszerzenie ulicy W. powoduje naruszenie jej interesu prawnego poprzez brak swobodnego korzystania z działek i posesji, tym bardziej, iż w granicy jej działki znajdują się połączenia energetyczne i ujęcie wody (studnia ). Istnieje też możliwość odstąpienia od wyznaczonych linii rozgraniczających, jednak w niniejszej sprawie tego nie uczyniono, a przy tym uzasadnienie uchwały jest bardzo ogólnikowe, co daje podstawę do stwierdzenia jej wadliwości.

Wreszcie, skarżąca powołała się na stanowisko Prezydenta Miasta, zawarte w piśmie z dnia [...], będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym poinformowano go o przeznaczeniu terenu pod zieleń parkową, a nie - na tereny budowlane, co oznacza, iż odpadł argument, iż poszerzenie drogi ma na celu dojazd do projektowanego osiedla. Skoro przy ul. W. nie przewiduje się budowy osiedla, to zdaniem skarżącej, ulica powinna pozostać ciągiem pieszo - jezdnym, jak obecnie.

Odpowiadając na skargę Przewodniczący Rady Miasta R. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej z uwagi na dochowanie procedury planistycznej oraz uwzględnienie zarówno interesów właścicielskich, jak i publicznych oraz wzrost wartości działek przy ul. W. ( w tym - skarżącej o nr [...]) ze względu na zmianę przeznaczenia tych gruntów oraz projektowaną drogę dojazdową o wysokim standardzie.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik Gminy wyjaśnił, iż odstąpiono od projektu planu miejscowego w wersji wyłożonej do publicznego wglądu, nie podejmując żadnej uchwały.

Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek zasadniczo z innych względów, niż w niej zawartych.

Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), obowiązującej w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały, zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Zarzut należy wnieść na piśmie w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu ( ust. 2 ).

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżącej jako właścicielce działki nr [...] położonej w granicach obszaru objętego projektem zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przysługiwało prawo kwestionowania tego projektu w drodze zarzutu, podlegającego rozpatrzeniu w trybie art. 24 cyt. ustawy. Prawidłowo zatem organ gminy w przypadku skarżącej zakwalifikował pisemne zastrzeżenia, wniesione zbiorowym pismem z dnia [...] do kategorii zarzutów, podejmując w tym względzie odrębną uchwałę o nieuwzględnieniu zarzutu skarżącej. W niniejszym postępowaniu sądowym nie podlegają rozpatrzeniu uchwały podjęte w stosunku do innych osób, które podpisały powyższe pismo. Skarżącej przysługuje bowiem legitymacja do zaskarżenia wyłącznie uchwały, podjętej w stosunku do niej.

Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż rozpatrzenie zarzutu skarżącej nastąpiło z naruszeniem art. 24 ust. 1 cyt. ustawy. Treść tego przepisu jednoznacznie zakreśla bowiem ramy badania zasadności zarzutu jako wnoszonego do projektu miejscowego planu w wersji, wyłożonej do publicznego wglądu. Oznacza to, iż rozpatrywanie zarzutu, zarówno przez zarząd gminy ( jako organ wówczas właściwy ), jak i radę gminy, zgodnie z wymogami art. 18 ust.2 pkt 8 oraz art. 24 ust. 3 cyt. ustawy, następuje przy uwzględnieniu zapisu co do przeznaczenia terenu w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu.

Tymczasem jak ustalono w toku rozprawy sądowej, projekt miejscowego planu R. w wersji wyłożonej do publicznego wglądu, przewidywał inne przeznaczenie części terenu, niż wynikające z uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Doszło bowiem do zmiany koncepcji zagospodarowania terenu, lecz bez podjęcia procedury planistycznej, nakazanej przepisem art. 18 ust. 2 cyt. ustawy. W efekcie, odrzucenie zarzutu skarżącej, która kwestionowała przeznaczenie części jego działki pod drogę oznaczoną symbolem [...] ( drogi lokalne ), jak to przewidywał projekt planu w wersji wyłożonej do publicznego wglądu, nastąpiło z tym uzasadnieniem, iż ulicę W. przewidziano jako drogę dojazdową ([...]). Stwierdzić przyjdzie, iż procedura planistyczna nie daje możliwości posługiwania się różnymi wersjami projektu planu. Projekt planu wyłożony do publicznego wglądu stanowi punkt wyjścia i zmiana koncepcji możliwa jest wyłącznie przy zachowaniu trybu z art. 18 ust. 2 cyt. ustawy. Jeżeli zatem z własnej inicjatywy zarząd bądź rada gminy zmieni przeznaczenie określonego terenu, obowiązana jest do ponowienia procedury. Zmiana przeznaczenia terenu dopuszczalna jest także w wyniku uwzględnienia w całości lub w części zarzutów, protestów i wniosków, lecz wówczas niezbędne jest podjęcie uchwały w tym względzie zgodnie z wymogiem art. 24 cyt. ustawy.

Już z tych względów zaskarżona uchwała nie mogła się ostać. Nadto, podzielić należy stanowisko skarżącej, iż uzasadnienie kwestionowanego aktu nie spełnia wymogów z art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak bowiem jakiejkolwiek argumentacji, odnoszącej się do kwestii, podniesionych w zarzucie. Uchwała nie wnosi przy tym żadnych cech zindywidualizowanego aktu, nie nawiązując do sytuacji osoby wnoszącej zarzut. Braków w tym względzie, a mianowicie należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, nie może sanować treść odpowiedzi na skargę, w której podjęto dopiero próbę wykazania konieczności przyjętego rozwiązania planistycznego.

Przedmiotem kontroli sądowej jest bowiem zgodność z prawem uchwały o odrzuceniu zarzutu, a nie - zasadność samego zarzutu, który podlegał rozpatrzeniu przez organy gminy.

W szczególności, nie rozważono kwestii, czy możliwe jest zachowanie dotychczasowego statusu ulicy W. jako ciągu pieszo - jezdnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy przewidziano poszerzenie drogi w liniach rozgraniczających tylko na pewnym odcinku i bez poczynienia ustaleń faktycznych co do stanu zagospodarowania nieruchomości skarżącej.

Stwierdzając zatem naruszenie art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Wyjaśnić przyjdzie, iż upływ roku od podjęcia aktu nie stanowił przeszkody do stwierdzenia jej nieważności, jako że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Taki też pogląd wyrażono w wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 2124/99 ( ONSA 2002/1/33).

Wobec uwzględnienia skargi Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy orzeczono po myśli art. 209, art. 200 i art. 205 tej ustawy.

Dla oceny zasadności skargi nie miały znaczenia dalsze podniesione w niej kwestie co do sprzecznych twierdzeń organów gminy w zakresie przeznaczenia terenu. Jak już wyżej wyjaśniono, rozpatrzenie zarzutu winno nastąpić przy uwzględnieniu projektu planu w wersji wyłożonej do publicznego wglądu.

Błędne jest natomiast stanowisko skargi co do uchybienia terminu rozpatrzenia zarzutu. Termin 30 - dniowy, przewidziany w art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczył bowiem jedynie prac zarządu gminy ( wg stanu prawnego do dnia [...]).

Prawidłowość działania Komisji Rady Gminy nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, jako że nieuwzględnione zarzuty podlegają rozpatrzeniu przez radę gminy.

Ponowne rozpatrzenie zarzutu winno nastąpić na gruncie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Podjęcie uchwały przez Radę Miasta Rybnika w kwestii zarzutu skarżącej winno uwzględniać zapis projektu planu, wyłożonego do publicznego wglądu, przy należytym uzasadnieniu faktycznym i prawnym zajętego stanowiska.