Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 878/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1, art. 112 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Ś. i L. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 407/22 w sprawie ze skargi A. Ś. i L. Ś. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 13 czerwca 2022 r. znak: SPN.I.7536.20.2022 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 407/22 oddalił skargę A.Ś. i L.Ś. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 13 czerwca 2022 r. znak: SPN.I.7536.20.2022 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli A.Ś. i L.Ś., zarzucając Sądowi pierwszej instancji:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) w zw. z art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 84 § 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym zaniechaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylenia decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 13 czerwca 2022 r., znak SPN.I.7536.20.2022, pomimo istnienia podstaw do jej uchylenia, w celu uzupełnienia przez organ administracyjny postępowania dowodowego i zasięgnięcia wiadomości specjalnych, na okoliczność możliwych wariantów przebiegu linii elektroenergetycznej ziemno - kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową i studnią kablową;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 112 ust 2 i 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 1899 z późn. zm.), poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przesłanki możliwości wywłaszczenia w przypadku braku możliwości zrealizowania celu publicznego w inny sposób, niż poprzez ograniczenie praw do nieruchomości,

- art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 1899 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym zaaprobowaniu stanowiska Wojewody Świętokrzyskiego, że zachodzą wystarczające podstawy do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości A. i L. małżonków Ś., stanowiącej działkę nr [...], przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej ziemno - kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową i studnią kablową, podczas gdy możliwość przeprowadzenia tej inwestycji pasem drogowym ulicy [...] w [...] uzasadnia odstąpienie od ograniczenia praw skarżących do działki nr [...].

Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2024, poz. 935 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono błędną wykładnię, a w konsekwencji również wadliwe zastosowanie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ.U. 2021 r., poz. 1899 – dalej jako: "u.g.n.").

Bezsporne w sprawie jest, że na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Niespornym pozostaje, że przepis ten formułuje wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodzić należy się ze skargą kasacyjną, że kwestia zgodności ograniczenia sposobu korzystania z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może być rozpatrywana w oderwaniu od istoty samej decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, a decyzja ta stanowi rodzaj decyzji o wywłaszczeniu. Skoro natomiast decyzja ta jest rodzajem decyzji o wywłaszczeniu, to mają do niej odpowiednie zastosowanie pozostałe przepisy Rozdziału 4 u.g.n., dotyczącego wywłaszczania nieruchomości, w tym przede wszystkim art. 112 ust. 1 tej ustawy (por. J. Jaworski, A. Prusarczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd/El Legalis 2021). Z przepisu art. 112 ust. 1 u.g.n. wynika natomiast, że przepisy o wywłaszczaniu, a więc i samą instytucję wywłaszczenia, stosuje się jedynie wtedy, jeżeli określona nieruchomość przeznaczona została na cele publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo dla określonej nieruchomości wydana została decyzja o ustaleniu na niej lokalizacji inwestycji celu publicznego. Niezasadnie skarga kasacyjna zarzuca też naruszenie art. 112 ust. 2 i 3 u.g.n., bowiem, zgodne z prawem, wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania dotyczyć może wyłącznie nieruchomości, co do której określona została dopuszczalność lokalizacji urządzeń infrastruktury technicznej, wymienionych w art. 124 ust. 1 zd. 1 u.g.n.

W rozpatrywanym przypadku nie można zatem zasadnie zarzucić organom naruszenia prawa, bowiem bezsporne jest, że kwestionowane ograniczenie nastąpiło zgodnie z ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 21 sierpnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, którą objęta została m.in. część nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. W sprawie nie ma też wątpliwości co do tego, że rozpatrywano alternatywny przebieg inwestycji, z pominięciem działki skarżących, jednak realizację zamierzenia w takim kształcie uznano za niemożliwą. Niesłusznie w tej sytuacji skarżący kasacyjnie zarzucają organom naruszenie prawa i oczekują prowadzenia dalszych poszukiwań rozwiązania alternatywnego, z pominięciem ich działki.

Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). Zaakcentować trzeba, że jakkolwiek skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a., to w istocie podniesione w niej argumenty sprowadzają się do żądania poszukiwania wariantu, który pozwoli na realizację spornej inwestycji z pominięciem działki skarżących. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga natomiast wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Niesłusznie skarżący domagają się powołania biegłego na okoliczność możliwych wariantów przebiegu linii elektroenergetycznej ziemno - kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową i studnią kablową (art. 75 § 1 w zw. z 84 § 1 k.p.a.). Kwestionowane ograniczenie, stosownie do obowiązujących wymogów prawa, nastąpiło zgodnie z ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i na aktualnym etapie postępowania, nie można zasadnie zarzucać organom naruszenia prawa z uwagi na przyjęcie wariantu przebiegającego przez działkę skarżących.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.