Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 265/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. i J. K. na uchwałę Rady Miasta Sopotu z dnia 4 listopada 2005 r. nr XXXI/538/2005 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym M. K. i J. K. solidarnie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

M. K. i J. K. (dalej: "Skarżący"), reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559) - dalej: "u.s.g.", wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta Sopotu (dalej: "Rada", "Organ") nr XXXI/538/2005 z dnia 4 listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części pasa przykolejowego w mieście Sopocie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2006 r., nr 4, poz. 42) - dalej: "Uchwała XXXI/538/2005".

Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:

1. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.) poprzez ograniczenie

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p.") dotychczasowego prawa obsługi komunikacyjnej nieruchomości, której Skarżący są współwłaścicielami, tj. działki nr [...] położonej w obrębie [..] przy [..] w S., poprzez objęcie terenu stanowiącego drogę wewnętrzną obsługującą nieruchomość Skarżących (działkę nr [..]) ustaleniami oznaczonymi symbolem 06U, tj. przeznaczenie tej drogi pod funkcje usługowe, naruszając tym działaniem zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej;

2. art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 4 ust. 2 i w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia

27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503) - dalej: "u.p.z.p.", poprzez nadmierną ingerencję w prawo własności i zastany sposób wykonywania prawa własności, przez co (w sytuacji realizacji ustaleń planu) doszło do uniemożliwienia prawidłowego funkcjonowania obiektów i lokali użytkowych zrealizowanych na podstawie prawomocnych decyzji administracyjnych;

3. art. 65 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", poprzez uniemożliwienie Skarżącym spełnienia wymogów wynikających z tych regulacji, dotyczących utrzymywania zarówno budynku (wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość funkcjonowania), jak i zagospodarowania terenu we właściwym stanie techniczno-użytkowym przez okres istnienia obiektu, oraz pominięcie faktu, że przed przyjęciem zaskarżonego planu Skarżący zagospodarowali teren zgodnie z wydanymi wcześniej pozwoleniami na budowę z 28 marca 1995 r. (dotyczącego budynku)

i z 4 listopada 1997 r. (dotyczącego drogi);

4. art. 2, art. 64 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP polegające na nieuwzględnieniu zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa, proporcjonalności pomiędzy ochroną interesu społecznego a uzasadnioną ochroną interesu Skarżących.

Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności ustaleń zaskarżonej uchwały w zakresie działki nr [...], ewentualnie o orzeczenie, że ustaleniami tej uchwały przeznaczającymi istniejącą drogę dojazdową na funkcje usługowe, a tym samym pozbawienie funkcjonującego w chwili uchwalania planu dojazdu zlokalizowanego na działce nr [...] do nieruchomości nr [...] będącej we współwładaniu Skarżących, naruszono prawo oraz zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że ustaleniami ww. planu miejscowego określono przeznaczenie dla nieruchomości położonej przy [...]

w S., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (będącej współwłasnością Skarżących), oraz działek stanowiących dotychczas drogę wewnętrzną, oznaczonych, po wyodrębnieniu z działki [...], numerami: [...]-[....] (aktualnie [...]). Skarżący są współwłaścicielami działki nr [...] oraz współwłaścicielami lokali usługowych znajdujących się w budynku posadowionym na tej działce.

Wskazano, że zgodnie z zapisami planu miejscowego ww. działki położone są

w granicach terenu oznaczonego w planie symbolem 06U, z przeznaczeniem pod funkcje usługowe. W ustaleniach planu nie przewidziano utrzymania istniejącej w dniu uchwalania planu drogi wewnętrznej. Podkreślono, że Skarżący posiadają interes prawny

w domaganiu się usunięcia naruszenia prawa, ponieważ likwidując drogę wewnętrzną Uchwała XXXI/538/2005 ogranicza możliwość utrzymania przewidzianego pozwoleniem na budowę zagospodarowania terenu i obsługi komunikacyjnej ich nieruchomości, zrealizowanych i funkcjonujących zgodnie z wydanym wcześniej pozwoleniem na budowę z 28 marca 1995 r.

Wskazano również, że Uchwała XXXI/538/2005 przeznaczyła pod zabudowę drogę wewnętrzną, pod którą zlokalizowane są sieci uzbrojenia terenu i przyłącza energetyczne

i kanalizacyjne do nieruchomości będącej współwłasnością Skarżących, stanowiącą dojazd do miejsc parkingowych zlokalizowanych na działce nr [...]. Dojazd ten zrealizowany był zgodnie z wydanym 10 lat wcześniej pozwoleniem na budowę z 28 marca 1995 r.

Zdaniem Skarżących wraz z nabyciem przez nich w 2010 r. prawa do nieruchomości od dotychczasowego właściciela przeszły na nich niezrealizowane uprawnienia, w tym także legitymacja do wniesienia skargi oraz wezwania do usunięcia naruszenia prawa

w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. na uchwałę rady gminy, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości. Skarżący podali, że pismem z 17 stycznia 2022 r. wezwali Organ do usunięcia naruszenia prawa, lecz do dnia wniesienia skargi Rada nie odniosła się do tego wezwania.

W ocenie strony skarżącej uchwalając zaskarżony plan miejscowy gmina naruszyła nabyte prawa Skarżących, nie kierując się przy tym zasadą sprawiedliwości społecznej, wprowadzając niczym nieuzasadnione ograniczenia obsługi komunikacyjnej nieruchomości, której Skarżący są współwłaścicielami, w sposób naruszający zasadę równości wobec prawa. Po uchwaleniu m.p.z.p. części działek stanowiących przed jego uchwaleniem drogę wewnętrzną, w trybie bezprzetargowym zostały przyłączone do sąsiednich nieruchomości. Podano, że właścicielowi działki nr [...] ([...]) zbyto w trybie bezprzetargowym działki nr [...] i [...], a właścicielowi działki

nr [...] ([...]) zbyto w trybie bezprzetargowym działki nr [...]

i [...]. W odniesieniu do działki nr [...], przylegającej do działki nr [...], której współwłaścicielami są Skarżący, Prezydent Miasta Sopotu (dalej: "Prezydnet") w 2021 r zarządził przetarg ograniczony. Działka nr [...] (stanowiąca obecnie należącą do gminy drogę wewnętrzną) jest zagospodarowana. Zlokalizowana na niej jest zarówno droga, z której zapewnione są zjazdy na miejsca parkingowe zlokalizowane na działce, której Skarżący są współwłaścicielami, jak i istotne dla funkcjonowania budynku położonego przy [...] sieci uzbrojenia terenu. Inwestycja ta została zrealizowana zgodnie

z pozwoleniem na budowę z 4 listopada 1997 r.

W ocenie strony skarżącej ogłoszenie przez Prezydenta w 2021 r. przetargu na zbycie działki nr [...] stanowiącej części drogi wewnętrznej bezpośrednio obsługującej nieruchomość, której Skarżący są współwłaścicielami, a której chęć nabycia zgłaszał już podmiot, który w trybie bezprzetargowym nabył pierwszą część drogi dojazdowej (działkę nr [...]), świadczy o wadliwości ustaleń m.p.z.p. polegającej na tym, że jego ustalenia naruszyły konstytucyjne zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32) oraz zasady równości i proporcjonalności (art. 64 ust. 3). Zarzucono, że takie ustalenia planu miejscowego stanowią nadużycie przez Radę władztwa planistycznego powodując,

że Prezydent posiada nadmiernie dowolną możliwość zbywania przeznaczonej pod zabudowę (a faktycznie w chwili obecnej stanowiącej drogę wewnętrzną) działki nr [...].

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów Prawa budowlanego podniesiono,

że przeznaczenie działki nr [...] pod zabudowę ograniczy możliwość użytkowania nieruchomości będącej we władaniu Skarżących, oraz uniemożliwi spełnienie wymogów zawartych w art. 5 ust. 2 i 6 ust. 2 Prawa budowlanego, dotyczących nakazu użytkowania nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem. Wskazano, że regulacje m.p.z.p. nie uwzględniły faktu, że około 10 lat przed jego uchwaleniem dla terenu inwestycji zlokalizowanej na działce nr [...] ([...]) został sporządzony projekt budowlany, zawierający projekt zagospodarowania terenu. Projekt został zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z 28 marca 1995 r., a obiekt został wybudowany. Zgodnie z zatwierdzonym projektem na działce, której współwłaścicielami są Skarżący zrealizowano też miejsca parkingowe, obsługiwane z drogi dojazdowej, której Plan nie uwzględnił, przeznaczając ją do zabudowy.

Podkreślono, że budowa drogi wewnętrznej, usytuowanej m.in. na działce nr [...], była w 1997 r. warunkiem oddania do użytkowania nieruchomości będącej współwłasnością Skarżących. Inwestor (którego Skarżący są następcą prawnym), któremu gmina nakazała wcześniej wybudować na terenie gminnym drogę dojazdową obsługującą nieruchomość Skarżących, zarządza nią i jest adresatem obowiązku ich utrzymania

i użytkowania w należytym stanie technicznym (art. 61 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego). Wskazano, że integralną częścią inwestycji dotyczących nieruchomości będącej we władaniu Skarżących były inwestycje infrastrukturalne, w tym budowa wewnętrznej drogi dojazdowej, sieci uzbrojenia terenu oraz przyłączy. Inwestorzy, których następcami prawnymi są Skarżący, uzyskali administracyjny tytuł do wykonania robót budowlanych. Ponadto decyzja o pozwoleniu na budowę drogi wewnętrznej została wydana przez Prezydenta, a więc podmiot, który nie tylko był organem właściwym do wydania decyzji, ale który reprezentował gminę, która miała tytuł prawny do nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę, bowiem teren objęty pozwoleniem na budowę drogi i sieci uzbrojenia terenu, stanowił mienie komunalne. Treść decyzji o pozwoleniu na budowę stanowiła zatem przyzwolenie na dysponowanie nieruchomością ze strony właściciela.

W ówczesnym stanie prawnym oznaczało to przyzwolenie właściciela na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. W ten sposób właściciel wyraził zgodę na prowadzenie robót pozwalających zarówno na realizację drogi dojazdowej, jak i sieci uzbrojenia terenu, co dało możliwość właściwego funkcjonowania obiektu usytuowanego na działce [...] i utrzymywania go w należytym stanie technicznym. Od czasu oddania budynku usytuowanego na działce [...] do użytku (co nastąpiło dopiero po zrealizowaniu drogi dojazdowej na działce [...]), na działce nr [...] zlokalizowane są zarówno zjazdy na miejsca parkingowe, jak i sieci uzbrojenia terenu i przyłącza, niezbędne dla właściwego funkcjonowania budynku. Podkreślono, że utrzymanie, ewentualna przebudowa (konserwacja) zarówno sieci i przyłączy, jak i drogi dojazdowej, jest warunkiem koniecznym dla prawidłowego funkcjonowania istniejącego na działce nr [...] budynku.

Uzasadniając zarzut naruszenia zasad: sprawiedliwości społecznej, ochrony nabytych praw i zasady równego traktowania przez władze publiczne wskazano m.in.,

że pomimo identycznej sytuacji prawnej, tj. położenia różnych nieruchomości na tym samym terenie oznaczonym w m.p.z.p. symbolem 6U, Skarżący traktowani są odmiennie niż pozostali właściciele nieruchomości, którzy przylegające do nich działki nabyli w trybie bezprzetargowym.

Zaznaczono, że m.p.z.p. nie ustalił zasad podziału nieruchomości, ustalił jednak inne parametry, które muszą być spełnione. Karta terenu do m.p.z.p. przeznacza teren oznaczony symbolem 6U na funkcje usługowe, wprowadzając jednocześnie ograniczenie powierzchni zabudowy do 40% powierzchni działki oraz wprowadzając wymóg zapewnienia miejsc parkingowych wg wskaźnika 2,5 stanowiska na 100 m2 powierzchni użytkowej usług. Takie miejsca parkingowe, obsługujące budynek Skarżących, są obecnie usytuowane na ich działce, jednak dojazd do nich odbywa się poprzez drogę wewnętrzną usytuowaną na działce nr [...], przeznaczonej w m.p.z.p. pod funkcje usługowe. Droga dojazdowa istnieje od początku funkcjonowania budynku (funkcjonowała już w chwili sporządzania m.p.z.p.), a jej realizacja była warunkiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu będącego we współwładaniu Skarżących. Zbycie drogi wewnętrznej innym podmiotom i przeznaczenie jej na funkcje usługowe jest równoznaczne

z pozbawieniem Skarżących ich prawa do wjazdu na miejsca parkingowe zlokalizowane na ich nieruchomości, a tym samym pozbawieniem dalszego prawidłowego funkcjonowania obiektu zlokalizowanego na działce nr [...], w związku z niespełnieniem wynikającego

z zapisów m.p.z.p. wymogu zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych.

W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej odrzucenie w całości, a w sytuacji nie zaistnienia podstaw do jej odrzucenia wniosła o jej oddalenie w całości.

W uzasadnieniu wskazano m.in., że interes prawny Skarżących nie został naruszony postanowieniami m.p.z.p. Wskazano, że przed jego uchwaleniem na działce

nr [...], której Skarżący są obecnie współwłaścicielami, powstał pawilon handlowy na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 28 marca 1995 r. Decyzja ta została wydana w czasie obowiązywania planu ogólnego (uchwała Rady Miasta Sopotu Nr LII/491/94

z 19 maja 1994 r.) na podstawie wskazań lokalizacyjnych z 29 marca 1994 r i decyzji

z 1994 r. o ustaleniu tymczasowej lokalizacji inwestycji dla pawilonu handlowego przy [...] w Sopocie. Pozwolenie na budowę drogi dojazdowej do pawilonu handlowego (na zapleczu budynków), wraz z odwodnieniem na działkach nr [...]-[...] wydano decyzją z 4 listopada 1997 r. na wniosek współwłaścicieli nieruchomości.

Podano, że po wygaśnięciu planu ogólnego Rada uchwaliła m.p.z.p. (Uchwała XXXI/538/2005). Nieruchomość, której Skarżący są współwłaścicielami (działka nr [...]) oraz nieruchomość gminna (działka nr [...]) są położone w terenie oznaczonym

w m.p.z.p. symbolem 06.U. Podkreślono, że plan zatwierdzony Uchwałą XXXI/538/2005 ustala dostępność drogową do budynków w terenie 06.U od wewnętrznej ulicy dojazdowej oznaczonej w planie symbolem 15.KDW (przebiegającej od frontu budynków) i za jej pośrednictwem od [...]. Dojazdy do obiektów i miejsca postojowe służące zbilansowaniu inwestycji według wskaźników wymienionych w m.p.z.p. (2,5 miejsca postojowego na 100 m2 powierzchni użytkowej usług) mogą być realizowane w granicach terenu 06.U, na działce inwestycji lub w terenie, do którego inwestor ma tytuł prawny. Tym samym objęcie terenu ustaleniami karty terenu oznaczonej symbolem 06.U,

tj. przeznaczenie tego terenu pod funkcje usługowe, nie wyklucza usytuowania tam miejsc postojowych i drogi stanowiącej dojazd do zaplecza nieruchomości Skarżących, a tym samym żaden interes prawny lub uprawnienie Skarżących nie zostały naruszone uchwałą.

Wskazano, że działka nr [...] stanowi teren niezabudowany utwardzony kostką brukową, z którego do tej pory korzystała Wspólnota [...] na podstawie umowy dzierżawy na cele parkingowe. Powtórzono, że m.p.z.p. zatwierdzony Uchwałą XXXI/538/2005 ustala dostępność drogową do budynków w terenie 06.U od wewnętrznej ulicy dojazdowej oznaczonej w planie symbolem 15.KDW (przebiegającej od frontu budynków) i za jej pośrednictwem od [...]. W związku z tym teren na zapleczu tej nieruchomości nie musi służyć obsłudze komunikacyjnej działki nr [...], usytuowano tam jedynie plac i miejsca parkingowe. Dojazd do zaplecza usytuowany jest na działce nr [...].

Podano, że w okresie od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2020 r. część działki

nr [...] o pow. 283 m2 (przed podziałem geodezyjnym działka nr [...]) była dzierżawiona przez Wspólnotę [...], tj. współwłaścicieli nieruchomości położonej przy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 827 m2 na cele parkingowe na podstawie umowy zawartej na okres 3 lat. Następnie zawarto kolejną umowę do 31 marca 2021 r.

Zdaniem Organu ogłoszenie Prezydenta o zbyciu działki [...] w drodze przetargu ograniczonego (tak jak działek sąsiednich położonych na zapleczu pawilonów usługowych) nie świadczy o wadliwości m.p.z.p. Skarżący mieli prawo wziąć udział w przetargu powiększając swoją współwłasność (działkę nr [...]) o teren działki nr [...], jeżeli jest ona niezbędna współwłaścicielom działki nr [...] na poprawienie warunków zagospodarowania.

Odwołując się do treści art. 35 u.p.z.p. Rada podała, że tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w dotychczasowy sposób do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Wskazano, że zamieszczony w karcie terenu 06.U w pkt 13.1. zapis: "dopuszcza się istniejący sposób użytkowania terenu do czasu zagospodarowania docelowego" pozwala na funkcjonowanie inwestycji powstałych przed wejściem w życie ustaleń planu. Wprowadzone ustalenia parametrów i wymagań, dotyczą nowych rozwiązań planistycznych, co nie godzi w istotę praw nabytych.

Organ nie zgodził się ze stroną skarżącą, że uzbrojenie terenu, w tym energetyczne i kanalizacyjne oraz ich utrzymywanie, stanowić miałoby realizację celu publicznego. Wskazano, że cele publiczne zostały wyartykułowane w art. 6 u.g.n., gdzie mówi się

o budowie i utrzymywaniu publicznych urządzeń (koniunkcja). A zatem nie jest wystarczająca sama konieczność utrzymywania publicznych urządzeń. Zwrócono uwagę, że przyłącza oraz instalacja gazowa wewnętrzna zrealizowane na podstawie decyzji

z 28 marca 1995 r. służą wyłącznie budynkowi wymienionemu w pozwoleniu na budowę

i nie są celem publicznym i tak jak pozostała część zrealizowanego zagospodarowania może się znajdować w terenie oznaczonym w m.p.z.p. 06.U, przewidzianym dla zabudowy usługowej.

Końcowo wskazano, że dokumenty nie potwierdzają twierdzeń Skarżących, jakoby realizacja drogi była warunkiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Zaznaczono,

że ani plan ogólny ani decyzja o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego nie warunkowały budowy pawilonu realizacją drogi obsługującej zaplecze budynku. Obsługą komunikacyjną pawilonów wyznaczoną w m.p.z.p. jest droga od frontu, oznaczona 15.KDW.

W piśmie procesowym z 29 czerwca 2022 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, podkreślono, że Skarżący mają niezaprzeczalnie interes prawny, który jest konkretny, realny i bezpośredni, ponieważ są współwłaścicielami nieruchomości "obsługiwanej" przez działkę nr [...], a Uchwała XXXI/538/2005 dotycząca wprowadzenia funkcji usługowej na tej działce spowodowała w tym zakresie negatywne konsekwencje prawne w postaci ograniczenia, a następnie uniemożliwienia, zgodnego z prawem korzystania z przedmiotowej nieruchomości.

W ocenie strony skarżącej działka nr [...] do 2005 r. funkcjonowała (funkcjonalnie

i prawnie) jako działka drogowa, zaś po 2005 r. z niezrozumiałych powodów jej przeznaczenie zostało zmienione, niezgodnie z jej funkcją. Zwrócono uwagę, że jest to mała działka, która wystarczy de facto tylko do celu, w jakim była używana przed 2005 r., tj. do dojazdu na miejsca parkingowe oraz manewrowania. Wszelka funkcja usługowa, jaka mogłaby być na niej prowadzona, jest w zasadzie pozorna, biorąc pod uwagę wymogi m.p.z.p. co do realizacji inwestycji.

Odnosząc się do twierdzenia Rady, że współwłaściciele nieruchomości przy [...] mogliby ją wykupić wskazano, że cena za m2 działki o przeznaczeniu usługowym jest nieporównywalnie wyższa niż cena za m2 działki drogowej. Zdaniem strony skarżącej w przypadku sprzedaży tej działki, w chwili gdy nowy właściciel zdecyduje się na realizację funkcji przewidzianej w m.p.z.p., dojdzie do uniemożliwienia korzystania przez Skarżących z działki nr [...] w sposób, w jaki była i jest obecnie używana.

Końcowo Skarżący wskazali, że nie łączy ich żaden stosunek cywilnoprawny lub administracyjny z właścicielem działki, który w jakikolwiek sposób regulowałby, czy też zabezpieczał prawa Skarżących. Mimo wielokrotnych prób uregulowania tej kwestii nie doszło do wyrażenia zgody przez Radę do kontynuowania wcześniejszych umów dzierżawy, ani też do ustanowienia służebności na działce nr [...] na rzecz współwłaścicieli budynku przy [...]. Skarżący do dzisiaj nie otrzymali informacji, dlaczego nie doszło do zawarcia kolejnej umowy dzierżawy, czy też ustanowienia służebności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego Sąd bada, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3

§ 2 pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego

i terenowych organów administracji rządowej) i 6 (akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach

z zakresu administracji publicznej), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że skuteczne wniesienie skargi w trybie

art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje

w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003/8/84). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/04, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze podkreśla się, że naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni

i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (wyrok NSA z 14 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.

Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo podmiotu, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego

i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego (zob. postanowienie WSA

w Gdańsku z 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 588/22).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a jej własną, indywidualną sytuacją prawną. Należy przy tym zaznaczyć, że taki związek musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia konkretnych obowiązków. Przy korzystaniu z art. 101 ust. 1 u.s.g. należy bowiem wykazać już dokonane uchwałą organu gminy, a nie tylko ewentualnie zagrażające naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Zdarzenia przyszłe

i niepewne nie mogą bowiem przesądzać o przyznaniu skarżącej legitymacji do wniesienia skargi.

W rozpoznawanej sprawie wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie działki nr [...], która - czego strona skarżąca nie kwestionowała - stanowi własność Gminy Miasta Sopotu. W tym zakresie wskazywano, że w przypadku ewentualnej sprzedaży tej działki, w chwili gdy jej nowy właściciel zdecyduje się na realizację funkcji przewidzianej w m.p.z.p., dojdzie do uniemożliwienia korzystania przez Skarżących z tej działki w sposób, w jaki była i jest obecnie używana. Strona skarżąca wskazała zatem na hipotetyczne zdarzenia, które mogą, lecz nie muszą nastąpić

w przyszłości.

Należy wskazać, że Skarżący są współwłaścicielami działki nr [...] położonej

w Sopocie przy [...]. Działka ta bezpośrednio przylega do działki

nr [...], której dotyczą zapisy m.p.z.p. kwestionowane przez Skarżących.

Należy również wskazać, że plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Sopotu, zatwierdzony uchwałą Rady Miasta Sopotu Nr LII/491/94 z dnia 19 maja 1994 r., sytuował ww. nieruchomości w jednostce P-2 "Północny pas przykolejowy" i w obszarze wydzielonym P-2.1. Dla jednostki P-2 ustalono, że główną funkcją obszaru pozostanie rzemiosło uciążliwe oraz do czasu realizacji Drogi Czerwonej - bazy gospodarcze związane z obsługą miasta. W obszarze wydzielonym P-2.1 dla rezerwy przeznaczonej dla nowej trasy komunikacyjnej, ustalono możliwość wykorzystania terenu dla funkcji rzemiosła, drobnej wytwórczości, baz składów i zaplecza motoryzacji, do czasu określonego przez Wydział Komunikacji Urzędu Wojewódzkiego.

Zgodnie natomiast z zapisami planu miejscowego, zatwierdzonego Uchwałą XXXI/538/2005, ww. działki położone są w granicach terenu oznaczonego w planie symbolem 06U, z przeznaczeniem pod funkcje usługowe.

W ocenie Sądu powyższa regulacja, zawarta w zaskarżonej uchwale, w żaden sposób nie wpływa na indywidualną sytuację prawną Skarżących. Nie ogranicza, ani nie pozbawia ich konkretnych uprawnień mających oparcie w przepisach prawa materialnego, nie nakłada także na nich żadnych obowiązków. Wskazane w skardze przyczyny zaskarżenia przedmiotowej uchwały, dotyczące ewentualnych przyszłych skutków sprzedaży działki nr [...], nie dotyczą interesu prawnego Skarżących, a jedynie ich interesu faktycznego.

W piśmie procesowym z 29 czerwca 2022 r. Skarżący wskazali, że z właścicielem działki nr [...] nie łączy ich żaden stosunek cywilnoprawny lub administracyjny, który

w jakikolwiek sposób regulowałby, czy też zabezpieczał ich prawa. Wskazano również,

że mimo wielokrotnych prób uregulowania tej kwestii nie doszło do wyrażenia zgody przez Radę do kontynuowania wcześniejszych umów dzierżawy, ani też do ustanowienia służebności na działce nr [...] na rzecz współwłaścicieli budynku przy [...] w Sopocie.

Odnosząc się do ww. twierdzeń należy wskazać na ugruntowane już w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę w przedmiocie m.p.z.p. nie mają zasadniczo podmioty, którym przysługuje wyłącznie prawo o charakterze obligacyjnym do nieruchomości objętej planem, np. dzierżawcy nieruchomości (por. wyroki NSA z: 28 września 2006 r. sygn. akt

II OSK 936/06, z 10 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 1468/07 i z 26 września 2008 r.

sygn. akt II OSK 312/08), najemcy lokali (por. wyroki NSA: z 1 grudnia 2009 r. sygn. akt

II OSK 1436/09 i z 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2369/12), czy też podmioty użytkujące budynek znajdujący się na terenie objętym planem na podstawie umowy użyczenia (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1475/08). Prawo

o charakterze zobowiązaniowym do nieruchomości nie wynika wprost z przepisu prawa materialnego, lecz jego treść jest przede wszystkim kształtowana przez postanowienia umowy cywilnoprawnej. Ustalenia planu miejscowego mogą mieć jedynie pośredni wpływ na sytuację prawną podmiotów, którym przysługuje prawo obligacyjne do nieruchomości poprzez takie ograniczenie sposobu korzystania przez właściciela z jego prawa własności do nieruchomości, że niemożliwe lub utrudnione stanie się wywiązanie przez niego

z umowy cywilnoprawnej uprawniającej inny podmiot do korzystania z nieruchomości lub pobierania z niej pożytków. Podmioty te mogą mieć więc interes w kwestionowaniu ustaleń planu przed sądem administracyjnym, lecz nie będzie to interes prawem chroniony, lecz interes faktyczny (por. postanowienie NSA z 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 2882/16).

W niniejszej sprawie Skarżącym nie przysługuje żadne prawo obligacyjne do działki nr [...] (jak wskazują: władają nią, bezumownie z niej korzystają). Skarżący w żaden sposób nie wykazali, aby do spornej działki zostało im prawnie zagwarantowane jakiekolwiek uprawnienie, które mogłoby zostać naruszone postanowieniami zaskarżonej Uchwały XXXI/538/2005. Oznacza to, że interes Skarżących w kwestionowaniu zapisów planu miejscowego jest jedynie interesem faktycznym, którego posiadanie nie legitymuje do zaskarżenia uchwały w przedmiocie m.p.z.p.

Końcowo należy powtórzyć, że wprowadzone zaskarżoną uchwałą postanowienia

w żaden sposób nie powodują odebrania, czy też ograniczenia przysługujących Skarżącym uprawnień, nie nakładają również na nich żadnych nowych obowiązków, jak i nie zmieniają obowiązków dotychczas ciążących na nich. Tym samym, brak jest podstaw do uznania, aby Skarżący posiadali legitymację procesową do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Podnoszone zaś przez Skarżących argumenty mogą świadczyć o istnieniu po ich stronie jedynie interesu faktycznego, który nie uzasadnia merytorycznej kontroli i ingerencji sądu administracyjnego.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., odrzucił skargę.

Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącym uiszczony wpis sądowy od skargi.

Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi.[pic]