Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 275/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, art, 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 24 ust. 2b pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi R. Z., A. G., D. M. i K. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 23 grudnia 2022r. nr GK-II.7221.212.2022 w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 23 sierpnia 2022 r. nr GK.660.55.21.2022; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżących R. Z. i K. Z. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ oraz na rzecz skarżących A. G. i D. M. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] (dalej: "Skarżących") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK", "Organ odwoławczy" lub "Organ lI instancji") z 23 grudnia 2023 r. nr GK-II.7221.212.2022, wydana w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów.

Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że na obszarze obrębu ewidencyjnego [...] w 2018 r. Starosta [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ l instancji") zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Informacja Starosty o tym, że projekt operatu opisowo — kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. dla obrębu ewidencyjnego [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego [...]r. pod poz. [...]. Termin przewidziany na zgłaszanie zarzutów, stosownie od art. 24a ust. 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.) - dalej: "P.g.k.", upłynął 10 listopada 2019 r.

Zawiadomieniem z 30 lipca 2021 r. Starosta poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji danych przedmiotowych działek nr [...].

Decyzją z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] poprzez:

I. zmianę w części kartograficznej przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...] zgodnie z dokumentacją geodezyjną wpisaną [...] marca 2022 r. przez Starostę [...] do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...];

II. zmianę części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni i użytków gruntowych działek nr [...] w sposób wskazany w rozstrzygnięciu decyzji, zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych zawartych w dokumentacji geodezyjnej wpisanej [...] marca 2022 r. przez Starostę [...] do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżących, decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Organu I instancji.

Organy wskazały, że pismem z 19 lipca 2021 r. [...] złożyła zażalenie na modernizację ewidencji gruntów i budynków, w którym wskazała, że błędnie wskazano granice jej działki nr [...]. Z uwagi na upływ terminu przewidzianego na zgłaszanie zarzutów, pismo [...] nie mogło zostać rozpatrzone w trybie przepisów art. 24a ust. 9 P.g.k., niemniej weryfikacja żądania wnioskodawczym potwierdziła błędne informacje w ewidencji gruntów, co z kolei obligowało do wszczęcia i prowadzenia postępowania w tym przedmiocie z urzędu.

Organy podały, że [...] marca 2022 r. do zasobu pod numerem [...] został przyjęty operat techniczny sporządzony przez geodetę uprawnionego, którego celem było opracowanie dokumentacji do celów prawnych, wraz z ustaleniem granic w terenie, dotyczącej doprowadzenia do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym konfiguracji granic nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] położonych w [...]. W dniu [...] maja 2022 r. do państwowego zasobu geodezyjno - kartograficznego został przyjęty operat techniczny pod nr [...], który zawierał uzupełnienie szkicu ustalenia granic wykonanego geodetę o miary kontrolne między pikietami obrazujące szerokość działki ewidencyjnej nr [...].

Rozpatrujące sprawę Organy podniosły, że w myśl art. 24 ust. 2b P.g.k., w pojęciu aktualizacji mieści się usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Organy wskazały, że w latach 70-tych XX wieku w ewidencji gruntów obrębu [...] nastąpiło przejście z parcel na działki, podczas prac związanym z kompleksowym uregulowaniem własności gospodarstw rolnych. Wówczas parcela oznaczona nr [...] utworzyła działkę nr [...]. Kolejno w latach 80-tych podczas prac związanych z odnowieniem operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], wpisana została działka nr [...] oraz działka nr [...]. W ten sposób błędnie ujawniony w ewidencji gruntów i budynków stan danych ewidencyjnych działek nr [...] oraz [...] jest stanem aktualnie obowiązującym w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Powyższe ustalenie stanowiło podstawę do zlecenia wykonawcy modernizacji opracowanie dokumentacji będącej podstawą postępowania administracyjnego prowadzonego w celu wyeliminowania błędnych informacji z operatu ewidencyjnego (stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) P.g.k.).

Organy podały, że [...] marca 2022 r. pod numerem [...] przyjęta została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacja geodezyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego. Przebieg granic działek nr [...] zaktualizowany został w oparciu o ww. dokumentację. Jak wynika z protokołu ustalenia granic poz. nr 7 i 17, (karty 521-526 akt organu I instancji), przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i działką [...] (stanowiącą własność [...] oraz punkt graniczny (trójmiedza), pomiędzy działką nr [...] a działkami [...] ustalony został na podstawie znaków, śladów granicznych, analizy wszelkich dostępnych dokumentów oraz oświadczeń zainteresowanych stron. Natomiast punkt graniczny pomiędzy działkami nr [...] ustalono na podstawie znaków, śladów granicznych, analizy wszelkich dostępnych dokumentów - wyznaczono na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]. Wskazać należy, że obecne na gruncie strony w tym [...] złożyły podpisy w ww. protokole, akceptując ustaloną granicę bez zastrzeżeń. Przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] - stanowiąca własność [...] oraz punkt graniczny pomiędzy działkami nr [...] zostały ustalone na podstawie zgodnego oświadczenia obecnych na gruncie stron, które również złożyły podpisy w protokole ustalenia granic (poz. nr 6 i 14).

Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Organów wskazać należało, że przebieg granicy działek nr [...] z działkami stanowiącymi własność odwołujących został ustalony zgodnie z przepisami § 33 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390 z późn. zm.) dalej: "rozporządzenie e.g.b.". Jak utrwalone zostało w protokole ustalenia granic, granice działek ustalone zostały nie tylko na podstawie archiwalnej mapy w skali 1:2880, ale także na podstawie znaków, śladów granicznych oraz wskazań i oświadczeń zainteresowanych stron, potwierdzonych zgodnym oświadczeniem. W świetle powyższego zarzuty dotyczące rozbieżności między przebiegiem nowo wyznaczonych granic działki nr [...] a ich położeniem na mapie uznać należało za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Organy podały, że z protokołów ustalenia granic działek (karty nr 418, 436 akt organu 1 instancji) sporządzonego podczas prac modernizacyjnych 2 lipca 2019 r. oraz 6 czerwca 2019 r. wynika, że [...] nie stawiła się na gruncie podczas ustalenia przebiegu granic działki nr [...] i brak jej podpisu w protokole. Ponadto analiza zgromadzonego materiału dowodowego dowodzi, że ustalenie granic m.in. działki nr [...]. Z powyższych czynności sporządzony został protokół ustalenia granic (karta nr 363 akt organu I instancji) z którego wynika, że granica ta nie została ustalona, a zainteresowane strony pomimo zawiadomienia nie stawiły się na gruncie, zatem zarzut skarżących należy uznać za bezpodstawny. Ponadto Organy wskazały, że zgodnie z § 11 rozporządzenia e.g.b. ewidencja obejmuje dane o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Przedmiotem prowadzonego postępowania z urzędu była aktualizacja danych przedmiotowych dotyczących działek nr [...], wobec czego zarzuty dotyczące nieujawnienia udziału [...] w działce nr [...] odnoszą się do danych podmiotowych i wykraczają poza zakres postępowania. Z kolei wykonanie rozgraniczenia nieruchomości nie należy do właściwości organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza bowiem wójt, burmistrz lub prezydent miasta z urzędu lub na wniosek strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (WSA), Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. art. 24 ust. 2a P.g.k. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w opisywanej sprawie zachodzą okoliczności do wszczęcia postępowania w celu aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów, w sytuacji, gdy granicę miedzy spornymi działkami ustalono na podstawie zgodnych oświadczeń stron, złożonych podczas prac geodezyjnych. Oświadczenia zostały następnie wycofane wobec wycofania się przez właścicielkę działki nr [...] ze złożonej deklaracji ustanowienia służebności przejazdu oraz wykonania wspólnej drogi;

II. art. 24 ust. 2b P.g.k. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dokumentacja geodezyjna przyjęta 21 marca 2022 r. może stanowić podstawę do zmiany przebiegu granic spornych nieruchomości, w sytuacji gdy przebieg granic został ustalony nie na podstawie dokumentów lecz zgodne oświadczenie stron.

Z przeprowadzonego postępowania wynika, że zgodne oświadczenia stron doprowadziły do ustalenia nowego przebiegu granicy działki nr [...] z działkami o nr [...]. Przebieg ten został ustalony nie na podstawie dokumentów lecz na podstawie zgodnych oświadczeń woli, mających utworzenie wspólnej drogi dojazdowej zgodnie z obietnicami właścicieli działki nr [...] i jej pełnomocnika. Skarżący podnieśli, że pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. odwołali swą zgodę na przebieg granicy, do czego nie odniosły się Organy I i II instancji. Przeprowadzone postępowanie nie było postępowaniem aktualizacyjnym lecz rozgraniczeniowym.

W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Kwestia wycofania podpisów nie była podnoszona w odwołaniu od decyzji Starosty. Oświadczeni składane w toku postępowania aktualizacyjnego nie są oświadczeniami woli, lecz wiedzy, a operat techniczny jest podstawą wprowadzonych zmian w zakresie przebiegu granicy nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem swej skargi strony skarżące uczyniły decyzję PWINGiK wydaną w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w części kartograficznej i opisowej w zakresie przebiegu granicy działki o nr [...] z działkami nr [...] zgodnie z dokumentacją geodezyjną wpisaną do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...].

Wydane w tej sprawie decyzje administracyjne konkretyzują przepisy art. 24 ust. 2b pkt 2 u.P.g.ik. oraz § 30 ust. 1, § 32, § 33 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390; zwane dalej rozporządzeniem). W myśl § 30 ust. 1 pkt 1 lit. f w/w rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się m.in. na podstawie ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta, na podstawie zgodnych wskazań właścicieli, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic (zob. § 33 ust. 1 rozporządzenia).

Skarżące strony podnoszą w złożonym do WSA środku zaskarżenia, że aktualizacja operatu nastąpiła nie na podstawie dokumentów, lecz na podstawie zgodnych oświadczeń stron- właścicieli w/w działek. Celem złożonych oświadczeń co do przebiegu granicy było utworzenie wspólnej drogi zgodnie z obietnicami właścicielki działki nr [...] oraz jej pełnomocnika. Podniesiono również, że w ten sposób ominięto procedurę postępowania rozgraniczeniowego. Ze względu na te okoliczności postępowanie prowadzone przed Organami Służby Geodezyjno - Kartograficznej, nie było postępowaniem aktualizacyjnym, o którym mowa w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego i nie doprowadziło do wyeliminowania oczywistych błędów w ewidencji gruntów budynków. Wprowadzona zmiana przebiegu granicy działki o nr [...] z działkami sąsiednimi, została ustalona na podstawie oświadczeń stron, które to oświadczenia zostały następnie wycofane, co było spowodowane zachowaniem właścicieli działki o nr [...].

Skarżące strony powołały się na ustalenia wyroku WSA w Kielcach z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. II SA/Ke 889/20, LEX. W uzasadnieniu tego wyroku słusznie podkreślono, że zgodne wskazania potwierdzone oświadczeniem właścicieli nieruchomości złożonymi do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są źródłem informacji o przebiegu granicy ewidencyjnej. W tym przypadku oświadczenie to jest oświadczeniem wiedzy (a nie oświadczeniem woli), które składane jest do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych przez właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo samoistnych posiadaczy. Podmioty te wskazują bowiem przebieg granicy zgodnie ze swoją wiedzą i potwierdzają w "protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych", pod tekstem: "My, niżej podpisani, oświadczamy, że granica między działkami wymienionymi w kolumnie 2, przedstawiona na szkicu polowym/kopii zdjęcia lotniczego/ortofotomapy stanowiącym/stanowiącej integralną część niniejszego protokołu, została ustalona wg naszych zgodnych wskazań". Złożenie tego oświadczenia następuje na gruncie podczas zakomunikowania uprawnionemu geodecie przebiegu granicy. Zatem złożenie podpisu pod oświadczeniem jest potwierdzeniem, że doszło do wskazania przebiegu granicy. Jeżeli strona niezadowolona z ustalonego przebiegu granicy złoży oświadczenie o "cofnięciu wskazania", zakwestionuje ustaloną na tej podstawie granicę ewidencyjną - organ ewidencyjny jest zobowiązany ocenić takie oświadczenie w kontekście prawidłowości ustaleń geodety. Organ winien rozważyć, czy złożone uprzednio oświadczenie mogło stanowić skuteczną podstawę do ustalenia przebiegu granicy na jego podstawie (tak słusznie: A. Biela, Oświadczenie składane przed geodetą w postępowaniach granicznych, Przegląd Geodezyjny 2019 r., nr 3 i 4).

Przenosząc powyższe uwagi na realia niniejszej sprawy wskazać należy na opracowanie geodezyjne przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia [...] marca 2022 r. pod numerem [...], które stanowiło podstawę ustalenia przebiegu w granicy działek należących do skarżących oraz działki uczestniczki postępowania. Czynności geodety poprzedzające sporządzenie w/w operatu, polegały na ustaleniu przebiegu granicy działki o nr [...] na gruncie dnia [...] grudnia 2021 r. W aktach sprawy znajduje się szkic ustalenia granic z podpisami osób biorących udział w czynnościach ustalenia przebiegu granicy oraz protokoły ustalenia granic działki nr [...]. Określenie przebiegu tych granic opierało się na oświadczeniach właścicieli w/w działek, w tym [...]. Według wykazu zmian czynności ustalenia przebiegu granic doprowadziły do zmniejszenia pow. nieruchomości skarżących stron oraz znaczącego wobec dotychczasowego stanu zwiększenia pow. działki o nr [...].

Tym samym czynności przebiegu granic oparte zostały na powołanym wyżej § 33 ust. 1 rozporządzenia. Zatem jak stanowi ten przepis oświadczenia złożone do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, powinny zostać skonfrontowane z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic. Wskazywany przebieg może stanowić podstawę decyzji administracyjnej, o ile nie jest sprzeczny z informacjami płynącymi z tych dokumentów. W decyzjach Organów obu instancji brakuje jednak odniesienia się do tej podstawowej dia prawodawcy kwestii - art. 107 § 3 K.p.a. wzw. z § 33 ust. 1 rozporządzenia. Innymi słowy, nie wykazano braku sprzeczności tak ustalonych granicz dostępnymi Organom informacjami na temat ich dotychczasowego przebiegu, co uprawdopodabnia twierdzenia stron o naruszeniu zasady postępowania aktualizacyjnego dopuszczającej określenie przebiegu granicy własności nieruchomości na podstawie oświadczeń wiedzy właścicieli nieruchomości, a nie ich oświadczeń woli (postępowanie rozgraniczeniowe)

Ponadto, jest prawdą, że w dniu 25 kwietnia 2022 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w [...] pismo podpisane przez [...], w którym opisując okoliczności które doprowadziły do złożenia zgodnych wskazań granic; jednocześnie odwołano oświadczenia złożone do protokołu przebiegu granic. Z powołanego pisma stron skarżących wynika, że Skarżący zgodzili się na proponowany przebieg granicy, który stał się podstawą sporządzenia dokumentacji geodezyjnej tylko dlatego, że dążyli do uregulowania sposobu korzystania z drogi dojazdowej zaś właścicielka działki o nr [...] w zamian za to zobowiązała się do ustanowienia służebności przejazdu, z którego to oświadczenia wycofała się. Strony nie zgodziły się na wydanie decyzji aktualizującej operat, motywując to brakiem zainteresowania ustanowieniem służebności drogowej przez uczestniczkę postępowania [...]. W związku z ujawnionymi okolicznościami zażądano przeprowadzenia ponownych czynności ustalenia przebiegu granic. O "wyłudzeniu" podpisów pod protokołem granicznym strony napisały także w odwołaniu kierowanym do PWINGiK.

Według Sądu, ponieważ odwołanie złożonych do protokołu granicznego dnia 19 grudnia 2021 r. oświadczeń właścicieli nieruchomości o przebiegu granicy z działką nr [...] miało miejsca już po wprowadzeniu operatu geodezyjnego do państwowego zasobu, to nie nastąpiło skuteczne w świetle art. 61 § 1 K.c. odwołanie złożonych oświadczeń. Otóż w myśl art. 61 § 1 K.c, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Jednakże w takim przypadku należało rozważyć czy złożone uprzednio oświadczenia mogły stanowić skuteczną podstawę do ustalenia przebiegu granicy. Nie można zapomnieć, że przepisy K.c. wskazują na okoliczności dopuszczające możliwość uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia, do których zalicza się m.in. podstęp - art. 86 K.c. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie, co wynika z art. 86 § 1 K.c.

W zaistniałych okolicznościach wywołanych odwołaniem przez skarżące strony oświadczeń potwierdzonych ich podpisami pod protokołem granicznym, obowiązkiem organów obu instancji było ustosunkowanie się do tego faktu, w tym motywów odwołania oświadczeń oraz dokonanie oceny czy strony odwołały skutecznie swe oświadczenia wiedzy w kontekście przepisów K.c. o wadach oświadczeń woii. Organy obu instancji przy wydawaniu zakwestionowanych przed Sądem decyzji zupełnie pominęły treść pisma stron z dnia 25 kwietnia 2022 r., co także mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro ustalenie przebiegu granic nastąpiło na podstawie wskazań wycofanych przez właścicieli działek z przyczyn mogących świadczyć o wystąpieniu względnej nieważności czynności prawnej.

Dostrzeżone przez Sąd naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art, 80, art. 107 § 3 K.p.a. wzw. art. 24 ust. 2b pkt2 u.P.g.ik. i art. § 33 ust. 1 rozporządzenia, regulujących obowiązki organu w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - bowiem nie oceniono charakteru złożonych oświadczeń poprzez zweryfikowanie ich zgodności z istniejącymi dokumentami oraz nie rozważono czy cofnięcie oświadczeń wskazujących przebieg granicy miało wpływ na prawidłowość opracowanego przez geodetę opracowania technicznego, a więc czy złożone oświadczenia mogły stanowić podstawę ustalenia przez geodetę przebiegu granic. Ponieważ ten istotny element stanu faktycznego sprawy, co słusznie zauważają skarżący został pominięty, to konieczne stało się uchylenie decyzji Organów w celu wyeliminowania dostrzeżonych błędów.

Wobec tego ponownie prowadząc postępowanie należało będzie uwzględnić fakt odwołania wskazań przebiegu granic przez Strony skarżące, w tym ocenić skuteczność uchylenia się od skutków prawnych złożonych oświadczeń oraz zbadać czy wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic - § 33 ust. 1 in fine rozporządzenia.

Z tych przyczyn, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. obejmując nimi pokryty przez strony solidarnie wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.

-----------------------

Sygn. akt II SA/Rz 275/22

#

3