Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 559/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6i ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 2519
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 210 par. 1 pkt 6, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2023 r. nr SKO.F/41.4/1074/2022/16676 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od stycznia do czerwca 2022 r. oraz od lipca 2022 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 5 stycznia 2023 r. nr SKO.F/41.4/1074/2022/16676, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651), dalej: O.p., art. 6q ust. 1 z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2519 z późn. zm.), dalej u.c.p.g., po rozpoznaniu odwołania J.S. (dalej: zobowiązany) od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta C. (dalej: organ pierwszej instancji) z 29 września 2022 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstających na nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] (dalej: nieruchomość), uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i określiło wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie: za styczeń 2022 r. - 124,30 zł, za luty 2022 r. - 124,30 zł, za marzec 2022 r. - 124,30 zł, za kwiecień 2022 r. - 138,00 zł, za maj 2022 r. - 118,00 zł, za czerwiec 2022 r. - 18,00 zł oraz od lipca 2022 r. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych, będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - 128 zł.

Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ pierwszej instancji decyzją z 29 września 2022 r. określił zobowiązanemu wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstających na nieruchomości w kwocie 212 zł za miesiące od stycznia 2022 r. do marca 2022 r., w kwocie 418 zł za miesiące od kwietnia 2022 r. do czerwca 2022 r., w kwocie 428 zł od lipca 2022 r.

Organ pierwszej instancji wskazał, że decyzja wydana została w oparciu o art. 6o u.c.p.g. Dotyczy nieruchomości mieszanej, tj. w części zamieszkałej przez 4 osoby oraz w części niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne. Z uwagi na to, że złożona przez właściciela nieruchomości deklaracja ze wskazaniem daty obowiązywania 1 stycznia 2022 r. uwzględniała tylko opłatę dotyczącą części zamieszkałej, organ wyliczył opłatę również od części niezamieszkałej przyjmując wszystkie frakcje odpadów, tj.:

- odpady zmieszane,

- papier,

- metale, tworzywa sztuczne, odpady opakowaniowe wielomateriałowe,

- szkło,

- bioodpady.

W decyzji uwzględniono, że na nieruchomości funkcjonują 3 punkty handlowe (jubiler, sklep cukierniczy, sklep wędliniarski) prowadzone przez najemców, w części niezamieszkałej do miesięcznej opłaty przyjął, że właściciel nieruchomości odrębnie od każdego punktu handlowego (lokalu) winien deklarować wszystkie rodzaje odpadów. W efekcie opłata w części niezamieszkałej została wyliczona od 15 pojemników o poj.

120 l.

We wniesionym odwołaniu zobowiązany podniósł, że organ pierwszej instancji nie miał podstaw do przyjęcia, że na nieruchomości w związku z prowadzoną na niej działalnością gospodarczą wytwarzane są odpady komunalne. Organ wyliczył opłatę pomimo braku wytwarzania i gromadzenia odpadów w części niezamieszkałej. Natomiast na nieruchomości są wytwarzane i składowane wyłącznie odpady związane z bytowaniem mieszkańców.

Przystępując do rozpoznania sprawy organ odwoławczy ustalił, że nieruchomość zobowiązanego jest zamieszkała przez 4 osoby, a ponadto na niej prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci trzech odrębnych punktów handlowych.

Zobowiązany składał kolejne deklaracje w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi: w kwietniu 2013 r. w części dotyczącej nieruchomości zamieszkałej zadeklarował 4 osoby (48 zł), a w części dotyczącej nieruchomości niezamieszkałej , gdzie powstają odpady 1 pojemnik 120 l (15 zł). W styczniu 2014 r. w części dotyczącej nieruchomości zamieszkałej zadeklarował 4 osoby (42 zł), a w części dotyczącej nieruchomości niezamieszkałej, gdzie powstają odpady 1 pojemnik 120 l (15 zł).

W dniu 2 czerwca 2022 r. organ pierwszej instancji wezwał zobowiązanego do złożenia nowych deklaracji o wysokości opłaty od 1 stycznia 2022 r. i od 1 kwietnia 2022 r. (zmiana stawek), wskazując, że każda działalność generuje wszystkie frakcje odpadów komunalnych, a właściciele nieruchomości zobowiązani są do selektywnego zbierania odpadów komunalnych z podziałem na frakcje: odpady zmieszane, papier, metale - tworzywa sztuczne - odpady opakowaniowe wielomateriałowe, szkło, bioodpady.

Odpowiadając na wezwanie zobowiązany złożył deklaracje, w których obliczył opłatę tylko w części zamieszkałej. W części nieruchomości niezamieszkałej wskazał opłatę na kwotę 0 zł. Dodatkowo wyjaśnił, że żadne odpady komunale wytwarzane przez 3 najemców lokali użytkowych nie są składowane i odbierane z nieruchomości. Najemcy wytwarzane w trakcie użytkowania odpady wywożą z terenu posesji we własnym zakresie.

Po wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadków najemców prowadzących sklepy w obrębie nieruchomości. N.B. prowadzący sklep wędliniarski oświadczył, że odpady komunalne w sklepie nie powstają, nie ma pojemników do gromadzenia odpadów w obrębie sklepu, a posiadana przez niego firma ma podpisaną umowę na odbiór odpadów. A.D. prowadzący sklep sprzedający głównie artykuły cukierniczo-piekarnicze wskazał, że wytwarzane odpady przewozi do głównej siedziby, gdzie ma podpisaną umowę na odbiór odpadów. Stosowną umowę świadek przedstawił. Wskazał, że ilość odpadów to około 30 litrów na dwa tygodnie. M.S. właściciel sklepu jubilerskiego wskazał, że odpady komunalne w sklepie nie powstają i nie ma pojemników do gromadzenia odpadów w obrębie sklepu.

Następnie organ odwoławczy omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie oraz uchwałę nr XXXIX/326/21 Rady Miejskiej w Czerwionce-Leszczynach z dnia 29 stycznia 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki opłaty.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że pomimo niedeklarowania przez zobowiązanego (deklaracja złożona w czerwcu 2022 r.) opłaty w części nieruchomości niezamieszkałej organ pierwszej instancji przyjął, że odpady powstają we wszystkich frakcjach i przyjął do wyliczenia 5 pojemników 120 l x 3 (dla każdego sklepu). Ponadto wyliczono opłatę dla 4 mieszkańców.

Zdaniem organu odwoławczego nie jest on uprawniony w świetle obowiązujących przepisów do przyjęcia domniemania, że każda działalność generuje odpady komunalne i to we wszystkich ich frakcjach, w związku z czym właściciel winien płacić opłatę od każdej frakcji, która zgodnie z obowiązującym regulaminem winna być oddzielnie gromadzona na nieruchomości. Takie działanie prowadziłoby do naruszenia art. 120 i 122 O.p.

W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji nie wykazał, by z nieruchomości w związku z powstawaniem odpadów na części niezamieszkałej były odbierane odpady segregowane, czy odpady zmieszane. W istocie jedynym dowodem w sprawie, który mógłby pozwolić na przyjęcie powstawania odpadów w części niezamieszkałej było oświadczenie jednego z najemców, iż powstające odpady w obrębie sklepu są zabierane do głównej siedziby firmy w ilości ok. 30 l na dwa tygodnie, gdzie najemca ma podpisaną umowę na odbiór odpadów.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do podważenia złożonej przez zobowiązanego deklaracji w sprawie opłaty, a w szczególności nie daje podstaw do przyjęcia, że w obrębie każdego punktu handlowego powstawały odpady we wszystkich frakcjach w ilości odpowiadającej 3 pojemnikom dla każdej frakcji. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach u.c.p.g. twierdzenie organu, że właściciel nieruchomości zobowiązany jest do zadeklarowania dla każdego czynnego lokalu użytkowego znajdującego się na nieruchomości pojemników na odpady zmieszane i segregowane.

Następnie organ odwoławczy zauważył, że złożenie 7 czerwca 2022 r. deklaracji zmniejszającej wysokość opłaty od 1 stycznia 2022 r. nie może skutkować zmniejszeniem wysokości opłaty od 1 stycznia 2022 r. Skoro właściciel złożył deklarację, to w myśl art. 6m ust. 4 u.c.p.g. nie mógł złożyć deklaracji zmniejszającej wstecz wysokość opłaty. Podkreślić należy, że w realiach niniejszej sprawy art. 6m ust. 5 u.c.p.g. nie znajduje zastosowania.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że deklaracja złożona przez zobowiązanego w której "usunięto" opłatę od części niezamieszkałej nieruchomości obowiązywać będzie dopiero od maja 2022 r., a nie jak wskazano w nowych deklaracjach od stycznia 2022 r. Nie została ona złożona w okolicznościach przewidzianych w art. 6m ust. 5 u.c.p.g., a zatem nie ma przesłanek do odejścia od stosowania omówionego wcześniej ograniczenia.

Zatem organ odwoławczy określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie: za styczeń 2022 r. - 124,30 zł, za luty 2022 r. - 124,30 zł, za marzec 2022 r. - 124,30 zł, za kwiecień 2022 r. - 138,00 zł, za maj 2022 r. - 118,00 zł, za czerwiec 2022 r. - 118,00 zł oraz od lipca 2022 r. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - 128 zł.

W skardze, na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Prokurator Okręgowy w G. (dalej: skarżący) zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania z art. 210 § 1 pkt 5 O.p., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez zaniechanie wskazania w rozstrzygnięciu decyzji jej adresata, tj. podmiotu na który organ nakłada obowiązek oraz zidentyfikowania nieruchomości, na której strona postępowania gospodaruje odpadami komunalnymi, co sprawia, że nie wiadomo w stosunku do kogo rozstrzygnięcie decyzji jest adresowane i jakiej nieruchomości dotyczy obowiązek ponoszenia opłaty, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania z art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 O.p., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego decyzji o uchyleniu decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i orzeczeniu co do istoty sprawy, tj. pominięcie dokonania wszechstronnej oceny zebranych w sprawie dowodów, przemawiających za, jak i przeciw ustaleniu opłaty, które to naruszenie uniemożliwia merytoryczną kontrolę zasadności decyzji o określeniu miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3. naruszenie przepisu postępowania z art. 233 § 2 pkt 2 lit. a) O.p. w zw. art. 6o ust. 1, art. 6q ust. 1 u.c.p.g. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez uchylenie odpowiadającej prawu decyzji organu pierwszej instancji z 29 września 2022 r. w przedmiocie określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi także w części niezamieszkanej, a więc zachodziły podstawy do utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest określenie miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na części niezamieszkanej nieruchomości, stanowiącej własność zobowiązanego. Organ odwoławczy dokonał zmiany ustaleń faktycznych. Ustalił bowiem, że na części nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza w formie trzech sklepów nie powstawały odpady komunalne we wszystkich frakcjach w ilości odpowiadającej trzem pojemnikom dla każdej frakcji. Taką ocenę oparł na stwierdzeniu, że nie każda działalność gospodarcza generuje odpady komunalne.

Uzasadniając zarzut istotnej wadliwości formalnej zaskarżonej decyzji, tj. naruszenia art. 210 § 1 pkt 5 O.p. skarżący wskazał, że wymóg prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia nie został przez organ odwoławczy należycie wypełniony, albowiem nie wynika z niego w stosunku do kogo konkretnie organ ustalił obowiązek ponoszenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i w zakresie jakiej nieruchomości. Osnowa decyzji nie wskazuje jej adresata (strona postępowania), a więc nie wiadomo do kogo jest skierowana i jaka nieruchomość objęta została powinnością opłacenia gospodarowania na niej odpadami komunalnymi. Podkreślić należy, że wymóg, o którym mowa prawidłowo wypełniony został w decyzji organu pierwszej instancji. Z kolei organ drugiej instancji, chociaż kontrolowaną decyzję zreformował, to jednak nie określił w rozstrzygnięciu kogo obciąża nakładanym obowiązkiem (w domyśle: zobowiązany) i w stosunku do jakiej nieruchomości. Jakkolwiek okoliczności te wynikają z uzasadnienia decyzji, to jednak ta jej część nie jest miejscem właściwym do precyzowania osnowy decyzji. Taki sposób sformułowania świadczy o istotnym naruszeniu art. 210 § 1 pkt 5 O.p., które samodzielnie usprawiedliwia uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.

Następnie skarżący podniósł, że organ odwoławczy uchylił się od prawidłowego, zgodnego z ustawowym wzorcem uzasadnienia własnej decyzji, co sprawia, że narusza ona reguły postępowania w sposób istotny, a przez to czyni niemożliwą jej kontrolę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro nie wiadomo jakimi kryteriami kierował się organ przy ocenie zgromadzonych dowodów i rozstrzyganiu sprawy co do istoty. Organ odwoławczy dokonując odmiennej oceny zebranych w sprawie dowodów, co do których stwierdził, że zostały przez organ pierwszej instancji wyczerpane, obowiązany był do dokonania własnej, wszechstronnej ich prezentacji i oceny.

Zupełnie organ odwoławczy pominął ocenę zgromadzonych dowodów w postaci deklaracji właściciela nieruchomości i załączonego do niej jego pisemnego oświadczenia oraz zeznań najemców. Z zeznania A.D. wynika, że ma odpady, które mają charakter komunalny, jednak są one przewożone do głównej siedziby firmy. Z kolei N.B. i M.S. zaprzeczyli, aby mieli odpady. Treść zatem zeznań przedsiębiorcy – A.D. daje pełną podstawę do ustalenia, że w związku z jego działalnością powstają odpady komunalne, których odbiór podlega opłacie. Z kolei zeznania pozostałych przedsiębiorców są całkowicie niewiarygodne, skoro twierdzą oni, że w związku z funkcjonowaniem sklepu, w którym prowadzony jest handel wyrobami wędliniarskimi oraz biżuterią nie powstają jakiekolwiek odpady komunalne. Organ odwoławczy pominął zupełnie ocenę wiarygodności zeznań świadków, z których zeznania tych dwóch ostatnich najemców są całkowicie sprzeczne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego, a także z deklaracją zobowiązanego, który pierwotnie deklarował jeden pojemnik dla części niezamieszkanej, co dowodzi, że odpady komunalne na niej jednak powstawały. Tak arbitralna ocena organu odwoławczego nie może być zaakceptowana w praktyce orzeczniczej organu administracji publicznej, szczególnie organu drugiej instancji, który reformuje decyzję pierwszoinstancyjną, z powodu oczywistej niezgodności z ustawowymi zasadami prawidłowego motywowania rozstrzygnięć. Uwaga ta odnosi się także do zaniechania w uzasadnieniu wyjaśnienia samego rozstrzygnięcia z treści którego w sposób dorozumiany tylko wynika, że organ jednak przyjął, że na nieruchomości w części niezamieszkanej są wytwarzane odpady komunalne i w konsekwencji naliczył za jeden pojemnik o pojemności 120 l opłatę w kwocie 4,30 zł (za miesiące styczeń - marzec) i 20,00 zł (za miesiąc kwiecień). Takiemu rozstrzygnięciu przeczą jednak rozważania uzasadnienia decyzji, z którego niedwuznacznie wynika zapatrywanie organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji nie wykazał, aby na części nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza były odbierane odpady segregowane względnie zmieszane. Konkluduje organ odwoławczy, że materiał dowodowy nie daje podstawy do podważenia złożonej deklaracji, co oznaczałoby, że prawidłowo właściciel nieruchomości zadeklarował do wyliczenia opłaty jedynie część zamieszkaną. Skoro więc opłacie podlegałby odbiór odpadów komunalnych z części zamieszkanej to nie wiadomo z jakich powodów organ odwoławczy stwierdził w rozstrzygnięciu, że jednak opłata minimalna należy się także od części niezamieszkanej. Istotna wada uzasadnienia stanowi o naruszeniu art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 210 § 4 O.p.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy na skutek błędnej oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów niesłusznie zastosował art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. poprzez uchylenie prawidłowej decyzji i wadliwe rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty poprzez ustalenie niższej opłaty za niezamieszkaną część nieruchomości i to tylko za niektóre miesiące, która to opłata w stanie faktycznym sprawy znajduje swoje uzasadnienie w wymiarze określonym decyzją pierwszoinstancyjną.

Skarżący wskazał, że na zobowiązanym ciążył prawny obowiązek ponoszenia opłaty, po pierwsze, w zakresie części zamieszkanej nieruchomości za cztery mieszkające tamże osoby w wysokości ustalonej przez organ pierwszej instancji. Po wtóre, obowiązek ten rozciągał się także na część niezamieszkaną, na której prowadzona jest działalność gospodarcza przez trzech przedsiębiorców. Zgromadzone w toku postępowania dowody w postaci deklaracji zobowiązanego oraz zeznania świadków potwierdzają, że na części niezamieszkanej nieruchomości powstają odpady komunalne, a podkreślić należy, że obowiązek uiszczenia opłaty nie jest uzależniony od ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów komunalnych, a jedynie od samego faktu ich powstawania. Prowadzący działalność gospodarczą najemcy złożyli zeznania, których treść pozwala na zgodne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego ustalenie, że odpady, o których mowa powstają w związku z ich działalnością, a więc gospodarowanie nimi podlega opłacie na rzecz gminy. Słusznie organ pierwszej instancji ustalił, że każda działalność gospodarcza generuje odpady komunalne we wszystkich frakcjach. W oczywisty sposób także sklepy prowadzące handel w zakresie wyrobów wędliniarskich, artykułów cukierniczo-piekarniczych oraz biżuterii takie odpady wytwarzają. Z obowiązku ponoszenia opłaty nie zwalnia właściciela okoliczność, że najemcy części nieruchomości korzystają w gminie z odbioru odpadów z innej nieruchomości. Irrelewantne z punktu widzenia obowiązku ponoszenia opłaty jest także to, że przedsiębiorca wywozi je z terenu nieruchomości we własnym zakresie.

W ocenie skarżącego, zebrane przez organ pierwszej instancji dowody pozwoliły na wydanie decyzji o treści takiej, jak zawarta w rozstrzygnięciu z 29 września 2022 r. Sposób, w jaki organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę świadczy o naruszeniu prawa, albowiem pomimo istnienia podstaw do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy błędnie uchylił tę decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy, poprzez zmniejszenie wysokości należnej opłaty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej zarzuty okazały się trafne.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest określenie miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na części niezamieszkanej nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego.

Organ odwoławczy dokonał zmiany ustaleń faktycznych. Ustalił bowiem, że na części nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza w formie trzech sklepów nie powstawały odpady komunalne we wszystkich frakcjach w ilości odpowiadającej trzem pojemnikom dla każdej frakcji. Taką ocenę oparł na stwierdzeniu, że nie każda działalność gospodarcza generuje odpady komunalne.

W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutów naruszenia prawa procesowego.

Za niezasadny Sąd uznał pierwszy z podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczący naruszenia art. 210 § 1 pkt 5 O.p.

Brak wskazania w samym rozstrzygnięciu decyzji adresata decyzji nie oznacza, że rozstrzygnięcie jest wadliwe. Treść decyzji nie pozostawia wątpliwości, kto jest stroną w sprawie. Zobowiązany został wskazany jako wnoszący odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość opłaty. Organ odwoławczy wskazał bowiem w decyzji, że rozpoznał odwołanie zobowiązanego. Nie budzi zatem wątpliwości, że decyzja odwoławcza rozstrzyga w tej samej sprawie, co organ pierwszej instancji.

W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 O.p. został spełniony i brak jest podstaw do stwierdzenia, że nastąpiła sytuacja, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. W przypadku przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. chodzi o sytuację, w której organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 998/15 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). O tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony, jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1551/12; z 15 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 131/17). Tak samo w decyzji, w jej części wstępnej jak i w uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał adres nieruchomości, na której powstają odpady.

Natomiast zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 O.p.

Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., integralną częścią każdej decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. I tak uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 O.p.). Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie.

W tym miejscu podnieść także należy, że uzasadnienie decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania podatkowego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 127 oraz art. 121, 122 i 187 § 1 O.p. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 124 O.p. W przepisie tym przewidziano, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, w tym okoliczności podnoszonych przez stronę.

W ocenie Sądu wyżej wymienione zasady prawa podatkowego zostały naruszone w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy uzasadnienie decyzji w zakresie oceny dowodów zredukował do jednozdaniowego stwierdzenia, że: "Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do podważenia złożonej przez stronę deklaracji w sprawie opłaty, a w szczególności nie daje podstaw do przyjęcia, że w obrębie każdego punktu handlowego powstawały odpady we wszystkich frakcjach w ilości odpowiadającej 3 pojemnikom dla każdej frakcji". Natomiast organ odwoławczy zupełnie pominął ocenę zgromadzonych dowodów w postaci deklaracji właściciela nieruchomości i załączonego do niej jego pisemnego oświadczenia oraz zeznań najemców. I tak z zeznań A.D. wynika, że ma odpady, które mają charakter komunalny, jednak są one przewożone do głównej siedziby firmy. Z kolei N.B. i M.S. zaprzeczyli, aby mieli odpady. Treść zatem zeznań przedsiębiorcy – A.D. daje podstawę do ustalenia, że w związku z jego działalnością powstają odpady komunalne, których odbiór podlega opłacie. Należy zgodzić się ze skarżącym, że zeznania pozostałych przedsiębiorców są całkowicie niewiarygodne, skoro twierdzą oni, że w związku z funkcjonowaniem sklepu, w którym prowadzony jest handel wyrobami wędliniarskimi oraz biżuterią nie powstają jakiekolwiek odpady komunalne. W ten sposób organ odwoławczy całkowicie pominął ocenę wiarygodności zeznań świadków, a zeznania tych dwóch ostatnich najemców są całkowicie sprzeczne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego, a także z deklaracją zobowiązanego, który pierwotnie deklarował jeden pojemnik dla części niezamieszkanej, co dowodzi, że odpady komunalne na tej części nieruchomości jednak powstawały. Tak arbitralna ocena organu odwoławczego nie mieści się także w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Co więcej Sąd wskazuje, że z dalszej części uzasadnienia wynika, że organ odwoławczy jednak przyjął, że na nieruchomości w części niezamieszkanej są wytwarzane odpady komunalne i w konsekwencji naliczył za jeden pojemnik o pojemności 120 l opłatę w kwocie 6,30 zł (za miesiące styczeń – marzec 2022 r.) i 20,00 zł (za miesiąc kwiecień 2022 r.). W ten sposób organ odwoławczy popadł w wewnętrzną sprzeczność i niekonsekwencję, skoro w jednej strony wskazał, że organ pierwszej instancji nie wykazał, aby na części nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza były odbierane odpady segregowane względnie zmieszane. Skoro organ odwoławczy konkluduje, że materiał dowodowy nie daje podstawy do podważenia złożonej deklaracji przez zobowiązanego, to oznaczałoby, że prawidłowo właściciel nieruchomości zadeklarował do wyliczenia opłaty jedynie część zamieszkaną. Skoro więc opłacie podlegałby odbiór odpadów komunalnych z części zamieszkanej to nie wiadomo z jakich powodów organ odwoławczy stwierdził w rozstrzygnięciu, że jednak opłata minimalna należy się także od części niezamieszkanej.

Wskazana wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie prawa procesowego i czyni niemożliwym jej sądową kontrolę. Naruszanie to niewątpliwie pozostaje w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy, tj. miało ono istotny wpływ na jej wynik.

Zatem na skutek błędnej oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów organ odwoławczy niesłusznie zastosował art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wadliwie rozstrzygnął sprawę co do jej istoty poprzez ustalenie niższej opłaty za niezamieszkaną część nieruchomości i to tylko za niektóre miesiące, która to opłata w stanie faktycznym sprawy znajduje swoje uzasadnienie w wymiarze określonym decyzją pierwszoinstancyjną.

Sąd w pełni podziela stanowisko skarżącego, iż zgromadzone w toku postępowania dowody w postaci deklaracji zobowiązanego oraz zeznania świadków potwierdzają, że na części niezamieszkanej nieruchomości powstają odpady komunalne. Podkreślić w należy, że obowiązek uiszczenia opłaty nie jest uzależniony od ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów komunalnych, a jedynie od samego faktu ich powstawania. Prowadzący działalność gospodarczą najemcy złożyli zeznania, których treść pozwala na zgodne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego ustalenie, że odpady, o których mowa powstają w związku z ich działalnością, a więc gospodarowanie nimi podlega opłacie na rzecz gminy.

Słusznie organ pierwszej instancji ustalił, że każda działalność gospodarcza generuje odpady komunalne we wszystkich frakcjach. W oczywisty sposób także sklepy prowadzące handel w zakresie wyrobów wędliniarskich, artykułów cukierniczo-piekarniczych oraz biżuterii takie odpady wytwarzają. Z obowiązku ponoszenia opłaty nie zwalnia właściciela okoliczność, że najemcy części nieruchomości korzystają w gminie z odbioru odpadów z innej nieruchomości. Irrelewantne z punktu widzenia obowiązku ponoszenia opłaty jest także to, że przedsiębiorca wywozi je z terenu nieruchomości we własnym zakresie. Skoro trzej najemcy prowadzą działalność gospodarczą w sposób nieprzerwany, zatem prawidłowo organ pierwszej instancji przyjął obowiązek poniesienia opłaty za każdy miesiąc, bowiem w każdym miesiącu odpady powstały. Tym samym zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa materialnego -art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.

Ponadto Sad zauważa, że decyzja organu odwoławczego jest niekonsekwentna, gdyż ogranicza opłatę dla części niezamieszkanej nieruchomości do jednego pojemnika o pojemności 120 l i określa ją na poziomie minimalnym, tj. 6,30 zł, co oznacza, że organ przyjmuje nieselektywny sposób gospodarowania odpadami komunalnymi, a więc przyjmuje zmieszany model gospodarowania. W takiej sytuacji, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w Czerwionce-Leszczynach nr XXIX/326/21 z dnia 29 stycznia 2021 r. należałoby opłatę za pojemnik o pojemności 120 l za okres od stycznia 2022 r. do marca 2022 r. określić na poziomie wyższym, tj. 25,20 złotych. Z kolei na podstawie § 3 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w Czerwionce-Leszczynach nr XLIV/455/22 z dnia 28 stycznia 2022 r. opłata ta z dniem 1 kwietnia 2022 r. wzrosła do kwoty 40,00 zł za pojemnik o pojemności 120 l.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.