Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 331/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 11 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2024 roku sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 lutego 2024 roku znak KO.441.19.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. lp


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 21 lutego 2024 r. znak KO.441.19.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Sulejowa w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

1. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 22 grudnia 2023 r. nr ŚR.4311.000939.2023, znak: ŚR.4311.000651.2023 Burmistrz Sulejowa odmówił przyznania M. F. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną M. F.

1. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując treść przepisów art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.ś.r.", wskazał m.in., że w dniu 24.11.2023 r. wpłynął wniosek M. F., reprezentowanego przez adwokata M. Ż., o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawną żoną M. F. Wnioskodawca pozostaje w separacji z małżonką M. F. (separacja orzeczona wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 maja 2005 r.).

2. Małżonkowie prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. M. F. legitymuje się orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. M. F. legitymuje się orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. Organ stwierdził ponadto, że z zaświadczenia lekarskiego z dnia 29 września 2023 r. wynika, że M. F. był niezdolny do pracy do dnia 31 grudnia 2023 r., natomiast zaświadczenie lekarskie z dnia 10 listopada 2023 r. wskazuje, że jego stan zdrowia nie stanowił przeciwwskazań do opieki nad żoną.

3. Dalej organ podał, że M. i M. F. mają troje dzieci. Najstarsza córka wraz z rodziną mieszka w A., syn wraz z rodziną mieszka w innym mieście. Wspólnie z rodzicami zamieszkuje dorosła córka, która uczęszcza do szkoły średniej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Rodzice M. F. nie żyją.

4. Organ ustalił, że M. F. nigdy nie pracował zawodowo. Z Ośrodka Pomocy Społecznej w S. pobiera zasiłek stały od 2012 r. Nie zrezygnował z pobierania zasiłku stałego pomimo, iż pracownik socjalny poinformował go, że to jedna z wielu negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

5. Zgodnie z oświadczeniem M. F., czynności, które wykonywane są przez niego w związku ze sprawowaną opieką nad osobą niepełnosprawną to: motywacja do porannej i wieczornej toalety, wspólne przygotowywanie i spożywanie posiłków, wspólne wychodzenie na spacery, rozmawianie i wspólne oglądanie telewizji, pomoc w sprzątaniu, gotowaniu i praniu, robienie zakupów, palenie w piecu, dbanie o ogród, zawożenie do lekarza, podawanie leków, mierzenie ciśnienia.

6. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca pomaga żonie, co znajduje potwierdzenie w ustaleniach pracownika socjalnego zawartych w wywiadzie środowiskowym z dnia 1 grudnia 2023 r., podczas przeprowadzania którego ustalono także to, że stan zdrowia osoby chorej zaostrza się w okresie jesienno-zimowym. Opieka M. F. polega na paleniu w piecu, porannym budzeniu żony, a podczas zaostrzenia choroby na pomocy w porannej i wieczornej toalecie, przygotowywaniu posiłków (śniadanie 20-30 minut, obiad 1-2 godziny, kolacja 20-30 minut - co łącznie zajmuje nie więcej niż 3 godziny dziennie), przygotowywaniu leków, mierzeniu ciśnienia. M. F. pomaga w sprzątaniu, praniu i gotowaniu, chociaż M. F. czynności te wykonuje często sama. Wnioskodawca robi zakupy i zajmuje się również sprawami gospodarczymi. M. F. porusza się samodzielnie zarówno w domu jak i poza nim, a gdy zostanie sama w domu, jest w stanie samodzielnie zjeść wcześniej przygotowane posiłki i zażyć lekarstwa. Uczęszcza na terapię do P. (ok. 10 razy w miesiącu). Często dojeżdża samodzielnie. Sprawy urzędowe również potrafi załatwić samodzielnie (dowożona przez męża czy córkę), zakres sprawowanej przez wnioskodawcę opieki w dużej mierze sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego (sprzątanie, przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, wizyty lekarskie). Są to typowe czynności dnia codziennego, dotyczące każdego gospodarstwa domowego, które są wykonywane przez osoby, które pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Ponadto, część z tych czynności nie musi być i nie jest wykonywana każdego dnia. Nie wymagają codziennego wykonywania takie czynności jak: robienie zakupów, pranie, wizyty lekarskie czy urzędowe. Natomiast czynności związane z opieką nad żoną polegające na pomocy w toalecie porannej i wieczornej, mierzeniu ciśnienia, nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., wykluczającą podjęcie zatrudnienia.

7. Z M. i M. F. zamieszkuje córka, która pomimo, iż się uczy, może a nawet powinna pomagać swojej matce.

8. Ponadto organ wskazał, że sam wnioskodawca oświadczył, że zaostrzenie choroby żony jest okresowe (stan zdrowia pogorszył się od listopada 2023 r.), co potwierdza brak znamion konieczności długotrwałej i stałej opieki. Nie wskazano też na żadne konkretne czynności opiekuńcze, które na tyle absorbowałyby czas wnioskodawcy, że nie mógłby podjąć zatrudnienia. Za takie nie można bowiem uznać palenia w piecu, sprzątania, dbania o ogród czy spędzania czasu na wspólnym spożywaniu posiłków i oglądaniu telewizji. Zdaniem organu z zebranego materiału dowodowego jasno wynika, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez wnioskodawcę nad żoną byłby do pogodzenia z równoczesnym podjęciem przez niego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Zdaniem organu, nie można przyjąć, że sama konieczność pomocy żonie wyłącza skarżącego z możliwości podjęcia zatrudnienia, co determinuje ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy - niezależnie od systemu czasu pracy. Zdaniem organu regulacja ta nie powinna mieć bowiem zastosowania w sytuacji, w której, tak jak w rozpoznawanej sprawie, konieczność sprawowania opieki nie ma bezpośredniego związku z niepodejmowaniem zatrudnienia. Ponadto, świadczenie pielęgnacyjne nie jest wypłacane za samą opiekę, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku, ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. M. i M. F. mają troje dzieci, więc są inne osoby spokrewnione z M. F. w pierwszym stopniu. Zamieszkiwanie w innej miejscowości lub ich praca zawodowa nie może być argumentem, który wyklucza wsparcie dzieci w opiece nad matką. Obowiązek alimentacyjny, wynikający wprost z treści art. 129 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży w równym stopniu na wszystkich dzieciach.

9. Co więcej, M. F. zaoferowano pomoc w formie usług opiekuńczych, lecz nie była ona zainteresowana tą formą pomocy.

10. Nie kwestionując stanu zdrowia M. F. i zasadności udzielania jej wsparcia w codziennych czynnościach, zdaniem organu, sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W rozpatrywanej sprawie brak jest natomiast bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną przez wnioskodawcę opieką nad żoną. W konsekwencji nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Co więcej, w opinii organu nie sposób pominąć w przedmiotowej sprawie wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., która nie pozwala na przyznanie wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (separacja nie zmienia stanu cywilnego małżonków).

2. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. F., reprezentowany przez adwokata M. Ż., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: a) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, b) błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 "pkt 2a" u.ś.r. stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka, c) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez skarżącego, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o uwzględnienie odwołania i o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie M. F. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

3. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 21 lutego 2024 r. znak K0.441.192024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

1. Organ uznał w sprawie za bezsporne, że M. F. żona skarżącego orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w P. Nr [...] z dnia [...] r., została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. W orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 9 kwietnia 2014 r.

2. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez M. F., a sprawowaniem opieki nad żoną. Organ dodał także, że wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie pozwala na przyznanie wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Odnosząc się do tak zakreślonych podstaw odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium zauważyło, że istnieje utrwalone już stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym cytowany wyżej przepis (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) powinien być rozumiany w ten sposób, że normuje on przypadki, gdy o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, pozostającą w związku małżeńskim, ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w ust. 1 (lub w ust. 1a), niebędąca małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentacji. Obowiązek alimentacyjny małżonka nie wynika z pokrewieństwa czy powinowactwa, jest związany immanentnie z węzłem małżeńskim i związanymi z tym obowiązkami wzajemnego wsparcia, troski i pieczy małżonków. Z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy wynika, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Natomiast zgodnie z art. 23 k.r.o. są oni obowiązani do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Powyższe uregulowania potwierdzają zdaniem Kolegium, że wśród obowiązków małżeńskich istnieje obowiązek alimentacyjny, w którym bez wątpienia mieści się również obowiązek opieki nad chorym niepełnosprawnym małżonkiem. Co więcej, z mocy art. 130 k.r.o., obowiązek alimentacyjny małżonka względem drugiego małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Tym bardziej więc ta hierarchia zobowiązań alimentacyjnych obowiązuje w czasie trwania małżeństwa. To z kolei oznacza, że jeżeli małżonek osoby niepełnosprawnej dla właściwego sprawowania pieczy musi zrezygnować z kontynuowania czy podjęcia pracy zarobkowej, to on w pierwszej kolejności uprawniony jest do skorzystania ze wsparcia, jeżeli Państwo przewiduje jakąkolwiek jego formę osobom sprawującym pieczę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny.

3. Wbrew zatem twierdzeniom organu pierwszej instancji, przesłanka negatywna ujęta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie dotyczy małżonka osoby wymagającej opieki spełniającego określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wymogi do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ale odnosi się do krewnych osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, którzy ubiegaliby się o świadczenie pielęgnacyjne (lub już je otrzymują) w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Małżonek jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego wymienioną w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż jest - poza wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 1 - 3 u.ś.r. (matką, ojcem, opiekunem faktycznym dziecka, rodziną zastępczą) - inną osobą, na której zgodnie z k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny. Przywoływana wyżej u.ś.r., poza wyłączeniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego małżonka będącego osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie wymienia żadnych innych przesłanek w stosunku do małżonka poza ogólnymi przesłankami dotyczącymi wszystkich uprawnionych. W rezultacie powyższego nie podlega jakimkolwiek wątpliwościom, że małżonek jest osobą, na której, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka. Wolą ustawodawcy było wyraźne wykluczenie możliwości przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych innym uprawnionym osobom niż małżonek, w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Za takim poglądem przemawiają także przepisy k.r.o., do których odsyła art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w kwestii ustalenia osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Z mocy art. 23 i 27 k.r.o. małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy oraz przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Co więcej, w myśl art. 130 k.r.o. obowiązek jednego małżonka dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Wyrok orzekający separację nie spowodował rozwiązania małżeństwa, a jedynie spowodował uchylenie wspólnoty małżeńskiej. Tym samym dla potrzeb u.ś.r. należy traktować osoby pozostające w separacji jako małżonków. Organ wyjaśnił w dalszej kolejności, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam fakt pozostawania osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnego członka najbliższej rodziny. Świadczenie to stanowi rekompensatę za wymuszoną sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, niemożność wykonywania przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej lub rezygnację z zatrudnienia. Stwierdził, że na gruncie analizowanej sprawy dostrzec należy, iż wprawdzie skarżący jako mąż M. F., z uwagi na ciążący na nim względem żony obowiązek alimentacyjny, co do zasady należy do kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże do uwzględnienia tego rodzaju wniosku wymagane jest spełnienie podstawowej materialnoprawnej przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tzn. rezygnacja z pracy zarobkowej (niepodejmowanie zatrudnienia) celem sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tymczasem zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie potwierdził wystąpienia owej przesłanki.

4. Z poczynionych przez organ ustaleń, których skarżący nie kwestionował w toku postępowania wyjaśniającego, między innymi na podstawie jego oświadczenia, załączonego do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, złożonego pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań w dniu 22 listopada 2023 r. oraz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 1 grudnia 2023 r., wynika, że skarżący zamieszkuje wspólnie z żoną pod wspólnym adresem, w jednym pokoju, choć śpią w oddzielnych łóżkach. Skarżący ma orzeczony na stałe umiarkowany stopień niepełnosprawności. Z tego tytułu pobiera zasiłek stały.

5. Z ustaleń pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad wynika, że M. F. w dniu 29 września 2023 r. dostarczył zaświadczenie lekarskie, że jest niezdolny do pracy od 29 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., zaś w dniu 10 listopada 2023 r. przedstawił kolejne zaświadczenie lekarskie, że jego niezdolność do pracy nie wyklucza możliwości opieki nad żoną.

6. Skarżący jest leczony psychiatrycznie, ma zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.

7. Skarżący wraz z żoną prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe i mają troje dzieci. Najstarsza córka wraz z rodziną mieszka w A. i odwiedza rodzinę dwa razy do roku, syn wraz z rodziną mieszka w M. w gminie R. i odwiedza rodzinę w miarę możliwości, gdyż pracuje zawodowo. Wspólnie z rodzicami zamieszkuje dorosła córka, która uczęszcza do szkoły średniej. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Pomaga mamie w formie zawiezienia do lekarza, na terapię. Opieka M. F. nad żoną polega na paleniu w piecu, porannym budzeniu żony, a podczas zaostrzenia choroby (w okresie jesienno-zimowym) na pomocy w porannej i wieczornej toalecie, przygotowywaniu posiłków (śniadanie 20-30 minut, obiad 1-2 godziny, kolacja 20-30 minut - co łącznie zajmuje nie więcej niż 3 godziny dziennie), przygotowywaniu leków, mierzeniu ciśnienia. M. F. pomaga w sprzątaniu, praniu i gotowaniu, chociaż M. F. czynności te wykonuje często sama. Skarżący robi zakupy i zajmuje się również sprawami gospodarczymi. Wspólnie z żoną wychodzą na spacery, choć zdarza się to rzadko. Razem oglądają telewizję. M. F. porusza się samodzielnie zarówno w domu jak i poza nim, a gdy zostanie sama w domu, jest w stanie samodzielnie zjeść wcześniej przygotowane posiłki i zażyć lekarstwa. Nie jest pampersowana. Uczęszcza na terapię do Środowiskowego Domu Samopomocy w P. (ok. 10 razy w miesiącu), na którą często dojeżdża samodzielnie. Sprawy urzędowe również potrafi załatwić samodzielnie (dowożona przez męża czy córkę). W ocenie Kolegium, posiadanie przez M. F. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, zakres sprawowanej opieki przez skarżącego nie wyklucza przy należytej organizacji tej opieki, przy wsparciu i pomocy zamieszkującej razem, uczącej się córki, możliwości podjęcia przez stronę, choćby częściowego, jakiejkolwiek pracy, gdyż opieka nie wymaga jego całodobowej obecności przy niepełnosprawnej żonie. Zdecydowana większość czynności wymienionych w wywiadzie środowiskowym oraz oświadczeniu nie wymaga ani codziennej, ani wielogodzinnej w ciągu dnia obecności wnioskodawcy. Ponadto, z wywiadu wynika, że M. F. porusza się samodzielnie w obrębie mieszkania i poza nim (często jeździ samodzielnie busem na terapię do P.), razem ze skarżącym przygotowuje posiłki, które samodzielnie spożywa, uczestniczy również w czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego.

8. Zdaniem Kolegium zakres i częstotliwość czynności wykonywanych przez skarżącego w ramach opieki nad żoną nie jest na tyle intensywny i absorbujący, aby stanowił obiektywną przeszkodę do podjęcia przez niego pracy zarobkowej, choćby w minimalnym wymiarze. W ocenie Kolegium, opieka skarżącego nie wykracza poza zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Zdaniem Kolegium skarżący nie wykonuje przy żonie czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życia codziennego (niepełnosprawna nie jest osobą leżącą, pampersowaną, cewnikowaną), nie wymaga szczególnej pielęgnacji i obsługi. Zakres samodzielności żony wnioskodawcy nie wyklucza podjęcia przez skarżącego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pomoc wnioskującego, zasadniczo sprowadza się do wykonywania czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. Sprawowana opieka w stanie faktycznym sprawy stanowi naturalną formę pomocy w rodzinie, a jej zakres nie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu wykonywaniu pracy zarobkowej. Wobec powyższego organ stwierdził, że skarżący opiekuje się żoną, jednak zakres i częstotliwość wykonywanych względem niej czynności opiekuńczych nie wiąże i nie wiązał się z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji przez niego z zatrudnienia. Brak jest więc bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia, czy też jego zaprzestaniem, a sprawowaną opieką nad żoną i w konsekwencji należy uznać, że nie została w sprawie spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).

9. Nie kwestionując i nie deprecjonując pomocy świadczonej żonie przez skarżącego, za uzasadnione należało uznać stwierdzenie, że jej zakres nie usprawiedliwia bierności zawodowej skarżącego. Organ stwierdził, że z uwagi na brak wykazania istnienia przesłanki związku pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad żoną, za prawidłowe uznać należy negatywne rozpatrzenie zgłoszonego przez stronę żądania. Nie można bowiem uznać, że to właśnie opieka nad żoną, z racji czasochłonności, uniemożliwia skarżącemu aktywność zawodową. Skarżący nie wykonuje w związku ze stanem zdrowia żony żadnych ekstraordynaryjnych, szczególnych czynności, pochłaniających tyle czasu, by niemożliwe było podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Natomiast przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki nad osobą niepełnosprawną wyklucza możliwość podjęcia jakiekolwiek pracy zarobkowej, w jakimkolwiek wymiarze.

10. Z kolei zarzucane w odwołaniu zastosowanie w przedmiotowej sprawie normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1 b u.ś.r. jest pozbawione racji, bowiem w decyzji w przedmiocie odmowy przyznania M. F. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną M. F., nie została oparta na wymienionym przepisie. Podstawa prawna oraz uzasadnienie skarżonej decyzji w żaden sposób nie odnosiły się do treści przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., a odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu spowodowana była innymi przesłankami, niż wskazane w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

2. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M. F., reprezentowany przez adwokata M. Ż.

1. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

2. Mając powyższe zarzuty na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Sulejowa z dnia 22 grudnia 2023 r. i przyznanie M. F. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

3. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

4. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

2. Sprawa – wobec zgodnych wniosków stron postępowania - została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

3. Przedmiotem sądowej kontroli jest w ramach niniejszego postępowania decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 lutego 2024 r. znak KO.441.19.2024, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Sulejowa z dnia 22 grudnia 2023 r. nr ŚR.4311.000939.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego M. F. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną M. F.

4. Materialnoprawne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), cytowanej dalej także w skrócie jako "u.ś.r.". W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.), w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 [a więc u.ś.r. – przyp. Sądu] w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie został złożony dnia 24 listopada 2023 r., co oznacza, że zastosowanie w sprawie będą miały przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3), innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

5. Nie ulega wątpliwości, że skarżący należy do kręgu osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenie pielęgnacyjnego stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Co prawda skarżący od 2005 r. pozostaje z żoną w separacji, aczkolwiek okoliczność ta nie ma znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż orzeczenie przez sąd separacji nie skutkuje rozwiązaniem małżeństwa. Skarżący zamieszkuje co do zasady wspólnie z niepełnosprawną żoną.

6. Z przywołanych wyżej unormowań wynika, że jednym z zasadniczych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Należy w tym miejscu także zauważyć, że na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy, jeżeli niepodejmowanie aktualnie zatrudnienia jest spowodowane właśnie koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2020 r., I OSK 1148/20; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (zob. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2020 r., I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi zatem dokonać dogłębnej oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13).

Przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegająca na "niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny" powinna być rozumiana, jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową.

Przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem faktyczna rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozostająca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą wskazaną w ustawie (tak np. wyrok WSA w Poznaniu z 12.05.2022 r., II SA/Po 917/21).

7. W niniejszej sprawie główną przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia jest, jak twierdzi organ odwoławczy, brak spełnienia po stronie osoby ubiegającej się o jego przyznanie ustawowej przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., a konkretnie brak bezpośredniego związku przyczyno-skutkowego pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącego a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną.

8. Bezspornym w sprawie jest, iż M. F. żona skarżącego została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. nr [...] z dnia [...] r., w którym to orzeczeniu stwierdzono, że nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 9 kwietnia 2014 r.

9. Osią sporu w niniejszej sprawie między skarżącym a Kolegium jest występowanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącego, a sprawowaną przez niego opieką nad żoną, jako jednej z przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organy administracji stoją na stanowisku, że zakres czynności wykonywanych przez skarżącego nosi znamiona pomocy/wsparcia, a nie opieki, która zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunkuje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a tym samym nie wyklucza podjęcia przez skarżącego zatrudnienia choćby w niepełnym zakresie. Organy stwierdziły jednocześnie, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nie wyklucza możliwości podjęcia, choćby częściowo, jakiejkolwiek pracy.

10. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż rezygnacja z zatrudnienia musi być powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Niezbędne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Natomiast do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 u.ś.r., zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. wyrok NSA z 12.02.2020 r., I OSK 516/19).

Osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędna w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., sprawowanie opieki musi stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok WSA w Łodzi z 25.08.2022 r., II SA/Łd 500/22).

W zakres opieki wchodzą zarówno czynności opiekuńcze związane z obsługą chorego, jak i prowadzenie gospodarstwa domowego, gdyż osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, nie może - co do zasady - sama wykonywać tych czynności, a są one niezbędne do codziennego funkcjonowania (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19.07.2022 r., II SA/Po 354/22). Rezygnacja z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą potrzebującą oznacza całkowite poświęcenie się na rzecz drugiej osoby, co stanowi wielokrotnie o poświęceniu fizycznym oraz psychicznym.

11. W tym miejscu należy zdaniem Sądu podkreślić, że organy administracji zgromadziły w sprawie kompletny materiał dowodowy, a poczynione ustalenia co do stanu faktycznego nie budzą wątpliwości i, co istotne, nie były też kwestionowane przez stronę skarżącą.

12. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu należy uznać, że Kolegium w niniejszej sprawie słusznie stwierdziło w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że żona skarżącego jest osobą schorowaną i w pewnych obszarach życia codziennego potrzebuje wsparcia męża czy też córki, jednak wykonuje samodzielnie większość czynności samoobsługowych, które nie wymagają stałej opieki i nadzoru innych osób, m.in. porusza się samodzielnie w domu, jak i poza nim – dojeżdża busem na terapię do Środowiskowego Domu Samopomocy w P. tj. poza miejsce zamieszkania ok. 10 razy w miesiącu. Ponadto zna wartość pieniądza, samodzielnie spożywa posiłki, wykonuje toaletę (mąż przygotowuje wodę w misce z uwagi na brak łazienki), samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne, nie jest pieluchowana ani cewnikowana, potrafi nastawić pranie, doprawić zupę, uczestniczy w przygotowaniu posiłków, w zależności od dnia i samopoczucia także sprząta. Żona skarżącego zostaje sama w domu i wówczas czyta książki, modli się. Z kolei mąż (z pomocą córki) przygotowuje opał, pali w piecu, robi zakupy, mierzy żonie ciśnienie, szykuje posiłki, leki, segreguje pranie, zajmuje się sprawami gospodarczymi. W okresie pogorszenia stanu zdrowia żony (okres jesienno-zimowy) pomaga żonie wstać z łóżka, prowadzi do toalety.

Powyższe okoliczności stanu faktycznego potwierdzają poprawne ustalenie organów, wedle których przy odpowiedniej organizacji czasu skarżący mógłby podjąć pracę choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. "Stałość" opieki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego musi być tego rodzaju, że jest nieprzerwana i wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie.

13. W ocenie Sądu słusznie zatem stwierdziły organy, że sprawowana przez skarżącego opieka nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, a tym samym związek przyczynowo-skutkowy między koniecznością rezygnacji z zarobkowania (lub niepodejmowania zatrudnienia), a opieką w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Wskazany wyżej, wynikający w sposób niebudzący wątpliwości z materiału dowodowego, zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą wobec niepełnosprawnej żony, nie wyczerpuje ustawowej przesłanki sprawowania opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Czynności wykonywane przez skarżącego należą do typowych czynności dnia codziennego podejmowanych w każdym zwykłym gospodarstwie domowym. Materiał dowodowy potwierdza także, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnoprawności, nie zrezygnował z pracy w celu sprawowania opieki nad żoną, bowiem jak wynika z wywiadu środowiskowego skarżący nigdy nie pracował, a żoną zaczął opiekować się od listopada 2023 r.

14. W ocenie Sądu słusznie organy przyjęły, że zakres i częstotliwość wykonywanych przez skarżącego w ramach opieki nad żoną czynności nie wiązał i nie wiąże się z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji przez niego z zatrudnienia. W ocenie Sądu rację ma więc organ II instancji, że brak jest bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia, czy też zaprzestaniem, a sprawowaną opieką nad żoną, co skutkuje tym, że nie została w sprawie spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Z ww. przyczyn nie można zgodzić się z zarzutami skargi. W tym stanie rzeczy, należało stwierdzić, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, a organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy.

15. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 K.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 K.p.a.). W realiach niniejszej sprawy organy uczyniły zadość ww. obowiązkom i przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z procedurą i zasadami przewidzianymi w przepisach K.p.a. Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. organ wyjaśnił przyczyny natury faktycznej i prawnej, które legły u podstaw wydanej decyzji.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień ani tych wywiedzionych w skardze, ani też innych - branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

16. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

es