Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 693/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: § 78, § 79 ust. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi H. M. i K. M. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2022 r., znak: ZOA-XVII.7721.9.2021 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

H. M. i K. M. (dalej jako "strona", "skarżący"), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2022 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim, działając na wniosek K. G., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku garażowo - gospodarczego, położonego na działce oznaczonej nr ewid. [...], zlokalizowanej w L., której właścicielem są H. i K. M.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym oględzin przeprowadzonych w dniu 21 stycznia 2021 r. ustalono, że przedmiotowy budynek garażowo - gospodarczy został wybudowany w 1983 r. w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 9 listopada 1982 r., znak: GL 8381/48/82 wydane przez Naczelnika Gminy. Ustalono również, że przedmiotowy budynek jest konstrukcji murowanej, jednokondygnacyjny o wymiarach 16,25 m x 5,70 m z dachem dwuspadowym krytym eternitem. Obiekt ten zlokalizowany jest w odległości 40 cm od granicy z działką nr ewid. [...]. Od strony działki nr ewid. [...] istnieją dwa otwory okienne o wymiarach 1,22 m x 0,63 m (stolarka okienna drewniana) i dwa otwory okienne PCV w ścianie poprzecznej o wymiarach 1,22 m x 0,7 m. Połać dachowa skierowana w kierunku działki nr ewid. [...], nie posiada rynny i rur spustowych.

PINB w Radzyniu Podlaskim uznał, że brak dokumentu pozwolenia na budowę nie może świadczyć o tym, że taka decyzja nie została w ogóle wydana. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, nie mniej jednak z odstępstwami od tego pozwolenia w zakresie wymiarów i sytuowania obiektu, bowiem jego lokalizacja narusza postanowienia § 12 ust. 1 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r.. Nr 17, poz. 62 z późn. zm., zwane dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 1980 r.") w zakresie odległości obiektu od granicy działki sąsiedniej oraz lokalizacji otworów okiennych w ścianie od strony działki sąsiedniej. Lokalizacja spornego obiektu budowlanego pozostaje również w sprzeczności z obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm., zwane w dalszej części decyzji: rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych z 2002 r.). Co więcej, odprowadzanie wód opadowych bezpośrednio z połaci dachowej na teren działki sąsiedniej narusza postanowienia § 28 ust. 2 i § 126 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r.

Na podstawie powyższych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim decyzją z dnia 22 lutego 2021 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm. – dalej jako "P.b") , nakazał H. i K. małż. M. doprowadzić budynek garażowe gospodarczy, zlokalizowany na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w L., gm. W. do stanu zgodnego z Prawem budowlanym w zakresie wskazanym w sentencji decyzji.

W wyniku rozpoznania odwołania H. i K. M., reprezentowanych przez pełnomocnika D. M., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r., uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie ustalił i nie wyjaśnił w sposób dostateczny daty wybudowania przedmiotowego budynku garażowo - gospodarczego co ma podstawowe znaczenie w ustaleniu właściwej podstawy prawnej do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie, a także okoliczności czy faktycznie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno — budowlanego (w zakresie wymiarów obiektu jak i okien zlokalizowanych w ścianie budynku od strony działki nr ewid. [...]), oraz jakie rozwiązania w zakresie ściany oddzielenia przeciwpożarowego przewidywał projekt budowlany czy też projekt budowlany zamienny , a także czy projekt budowlany zamienny faktycznie istniał. Z akt przeprowadzonego postępowania dowodowego nie wynikało również czy budynek garażowo - gospodarczy zlokalizowany jest zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niezależnie od powyższego, LWINB podniósł, że wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie mogło nastąpić wyłącznie z urzędu, zgodnie z dyspozycją art. 53a P.b., a nie jak to uczynił organ I instancji na wniosek K. G.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji ustalił, że nie zachowała się żadna dokumentacja budowlana dotycząca budowy przedmiotowego obiektu budowlanego.

W dniu 29 czerwca 2021 r. PINB przesłuchał w charakterze świadka D. M. (pełnomocnika K. M.), który oświadczył, że roboty budowlane rozpoczęto w 1983 r. po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Na podstawie projektu budowlanego wybudowano budynek o wym. 5,70 m x 11,25 m. O zakończeniu budowy zawiadomiono właściwy terenowy organ administracji i uzyskano pozwolenie na użytkowanie. Drugą część obiektu, o wymiarach 5,70 m x 5,00 m, wybudowano w latach 1992 - 1993 po uprzednim wystąpieniu o zezwolenie na budowę. Organ administracji państwowej poinformował inwestorów o zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na charakter "typowego projektu na terenie istniejącej zagrody". W przypadku drugiej części obiektu również zawiadomiono organ o oddaniu do użytku, po czym uzyskano pozwolenie na użytkowanie. Świadek wyjaśnił również, że z uwagi na fakt, iż K. M. był zarówno właścicielem działki nr ewid. [...] (aktualnie działki nr ewid. [...]), działki nr ewid. [...] (aktualnie działki nr ewid. [...]) oraz działki nr ewid. [...] (aktualnie działki nr ewid. [...]), przedłożony projekt budynku wybudowanego w 1983 r. nie był kwestionowany przez organ i finalnie uzyskał pozwolenie na użytkowanie.

Ustalono także na podstawie pisma Starosty Radzyńskiego z dnia 6 lipca 2021 r., że działka nr ewid. [...] o pow. 1,21 ha, w latach 1976 - 1991 figurowała w rejestrze gruntów założonym w 1963 r. jako grunty orne klasy IVb o pow. 0,57 ha, grunty orne klasy V o pow. 0,54 ha oraz sady klasy VIb o pow. 0,10 ha.

W wyniku przeprowadzonych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim decyzją z dnia 10 sierpnia 2021 r., umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne wobec braku dowodów, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z naruszeniem przepisów prawa obowiązujących w okresie jego budowy.

W wyniku rozpatrzenia odwołania K. G., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 listopada 2021 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska PINB, że sporny budynek garażowo - gospodarczy został wybudowany w latach 1982 - 1983 w oparciu o decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, a nie w ramach samowoli budowlanej, a także, że lokalizacja przedmiotowego budynku garażowo - gospodarczego nie narusza przepisów techniczno - budowlanych w zakresie odległości od działki sąsiedniej. LWINB wskazał, że w dacie budowy spornego budynku sąsiadująca działka była niezabudowana, stanowiła grunty orne i była własnością skarżących. Organ II instancji zwrócił jednak uwagę, że PINB, mimo wytycznych wskazanych w decyzji LWINB z dnia 19 kwietnia 2021 r., nadal nie podjął czynności mających na celu zweryfikowanie zgodności budynku garażowo - gospodarczego z przepisami techniczno - budowlanymi w zakresie braku orynnowania budynku, a zatem sposobu odprowadzania wód opadowych z połaci dachu.

W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB przeprowadził w dniu 30 listopada 2021 r. ponowną kontrolę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], w toku której ustalono, że sporny budynek gospodarczo - garażowy od strony działki nr ewid. [...] nie posiada rynien i rur spustowych, a okap jest wysunięty na odległość około 39 cm od ściany budynku. Na całej długości dachu, w wyniku spływu wód opadowych, powstał na gruncie rowek, świadczący o tym, że wody opadowe kierowane są na teren działki nr ewid. [...], a nie na teren działki sąsiedniej. Ponadto, organ I instancji wskazał, że w odległości 63 cm od ściany budynku gospodarczo - garażowego znajduje się ogrodzenie z cokołem betonowym i siatką na słupkach stalowych, wykonane przez K. i A. G. Wykonanie rynien dachowym w obecnym stanie powodowałoby natomiast spadanie śniegu z dachu wprost na teren ich nieruchomości. W wyniku tak ustalonego stanu faktycznego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim w Radzyniu Podlaskim decyzją z dnia 27 grudnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 zw. z art. 51 ust. 7 P.b. umorzył postępowanie administracyjne wskazując, że w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących, że sporny budynek został zlokalizowany z naruszeniem przepisów prawa obowiązujących w okresie budowy, a nieokazanie dokumentów legalnego wykonania obiektu nie świadczy o samowoli budowlanej. Budynek powstał około 40 lat temu przy granicy z działką, w czasie, gdy nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania K. G. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 lutego 2022 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego nawet wybudowanie obiektu budowlanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza, że obiekt powstał zgodnie z Prawem budowlanym, a zatem nie wyklucza weryfikacji zgodności lokalizacji obiektu i sposobu jego wykonania z tymi przepisami. Wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia braku orynnowania i rur spustowych umożliwiających odprowadzanie wód opadowych w sposób zgodny z przepisami, w szczególności z § 78 i 79 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. oraz § 28 ust. 2 i § 126 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r., PINB w Radzyniu Podlaskim zobowiązany był do przeprowadzenia procedury naprawczej zgodnie z postanowieniami art. 50-51 P.b.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim w Radzyniu Podlaskim decyzją z dnia 16 marca 2022 r.,odmówił wydania nakazu likwidacji (zamurowania) dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,22 m x 0,63 m od strony działki nr ewid. [...] oraz otworu okiennego o wymiarach 1,22 m x 0,7 m (w ścianie prostopadłej do granicy działki) oraz nakazu zamontowania rynien i rur spustowych, odprowadzających wody opadowe z połaci dachu na teren własnej działki od strony działki nr ewid. [...] w budynku gospodarczo - garażowym, położonym w m. L., gm. W., stanowiących własność H. i K. M., zamieszkałych w miejscowości L., W.

Zdaniem PINB w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby zachodziła jakakolwiek przesłanka uzasadniająca wydanie nakazów wykonania określonych robót budowlanych. Po pierwsze, brak jest dowodów, iż obiekt zrealizowano z naruszeniem warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, jednocześnie żaden przepis rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. nie nakazywał przechowywania dokumentów związanych z budową obiektów. Po drugie, przepisy w/w rozporządzenia z 1980 r. nie nakładały obowiązku stosowania rynien i rur spustowych w budynkach.

W wyniku rozpatrzenia kolejnego odwołania K. G., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 maja 2022 r., ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że PINB kolejny raz pomija wytyczne organu odwoławczego zawarte w uprzednio wydanych decyzjach kasatoryjnych z dnia 2 listopada 2021 r. oraz z dnia 21 lutego 2022 r., w których organ podkreślał, że w sytuacji braku orynnowania i rur spustowych umożliwiających odprowadzanie wód opadowych z przedmiotowego obiektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami § 78 i 79 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. oraz § 28 ust. 2 i § 126 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r., koniecznym jest przeprowadzenie procedury naprawczej zgodnie z postanowieniami art. 50-51 P.b.

W wyniku ponownego rozpoznania niniejszej sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim decyzją z dnia 23 maja 2022 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., nakazał H. i K. M., doprowadzić budynek gospodarczo - garażowy, zlokalizowany na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w L., gmina W. - do stanu zgodnego z prawem budowlanym poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na montażu rynien i rur spustowych od strony działki nr ewid. [...] w taki sposób, aby wody opadowe z połaci dachu odprowadzane były na teren własnej działki. Przedmiotowej roboty budowlane należało wykonać do dnia 31 sierpnia 2022 r.

W uzasadnieniu PINB stwierdził, że lokalizacja przedmiotowego budynku garażowo - gospodarczego nie narusza przepisów techniczno - budowlanych w zakresie odległości od działki sąsiedniej. Wskazał, że zgodnie z treścią § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolnostojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Natomiast przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone powyżej mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkami istniejącymi a budynkiem projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m (§ 12 ust. 2 w/w rozporządzenia). Dokonując analizy powyższego przepisu organ I instancji zwrócił uwagę, że przewidziana przez ustawodawcę możliwość zmniejszenia odległości obiektu budowlanego od działki sąsiedniej przy założeniu, że pomiędzy tym obiektem a obiektem zlokalizowanym na działce sąsiedniej będzie zachowana odległość nie mniejsza niż 8 m. Wobec powyższego skoro przepis ten pozwala na zbliżenie budynku do granicy działki, jeżeli na działce sąsiedniej znajduje się budynek, to tym bardziej zbliżenie obiektu budowlanego do granicy działki jest możliwe, gdy działka nie jest zabudowana. PINB wskazał także, że późniejsze przesunięcie granicy nie może skutkować koniecznością nakazania inwestorowi zachowania odległości określonych w przepisach techniczno - budowlanych od wybudowanego obiektu do nowo ustalonej granicy, gdy był on wykonany w okresie ważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w trakcie jego budowy zostały zachowane odległości od obowiązującej wówczas granicy, zgodnie z wydaną decyzją. Podkreślono, że w dacie budowy spornego budynku garażowo - gospodarczego działka nr ewid. [...] (obecnie po podziale działki nr ewid. [...] i [...]), która bezpośrednio graniczy z działką nr ewid. [...], na której znajduje się przedmiotowy budynek, stanowiła własność H. i K. małż. M. Ponadto w tamtym czasie działka ta nie była zabudowana. Granica między działkami [...] nie uległa zmianie, doszło jedynie do podziału działki nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...] w 2017 r.

Odnosząc się do kwestii odprowadzania wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku garażowo - gospodarczego, organ I instancji wskazał na § 78 i 79 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. i przepisy § 28 ust. 2 i 126 ust.1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r. oraz stwierdził, że właściciel budynku naruszył zasadę odprowadzania wód na własny teren i nie wykonał od strony granicy działki rynien i rur spustowych. Podkreślił także, że sporny budynek został zrealizowany na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, a nie w ramach samowoli budowlanej i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z powyższymi przepisami jest możliwe nakazując inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli H. i K. M. podnosząc, że po zakończonych robotach budowlanych związanych z budową przedmiotowego obiektu budowlanego, zarówno po pierwszym (w 1983 r.) jak i drugim etapie (w 1993 r.) ich wykonywania, inwestorzy uzyskali decyzje o pozwoleniu na użytkowanie. Powyższe z kolei stanowi potwierdzenie legalności obiektu budowlanego i czyni bezprzedmiotowym, a tym samym bezpodstawnym prowadzone w sprawie postępowanie naprawcze.

W toku postępowania odwoławczego LWINB działając na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego (oględzin), w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego w/w sprawy. W wykonaniu powyższego zobowiązania, organ I instancji przeprowadził oględziny spornego budynku w dniu 15 lipca 2022 r, w toku których ustalono, że stan przedmiotowego budynku gospodarczo - garażowego nie uległ zmianie od ostatniej kontroli z dnia 30 listopada 2021 r. Na budynku brak jest rynien i rur spustowych od strony działki nr ewid. [...].

Decyzją z dnia 22 sierpnia 2022 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 31 października 2022 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy powołał treść art. 50 ust.1 i art. 51 ust.1 P.b. oraz wskazał, że zasadniczym kryterium decydującym o zastosowaniu jednej z decyzji procedury naprawczej jest możliwość doprowadzenia zakończonych robót budowlanych do stanu zgodności z przepisami prawa, w szczególności z warunkami techniczno - budowlanymi. Jeżeli nie ma takiej możliwości, organ nadzoru wydaje decyzję restytucyjną z art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Jeśli zaś istnieje taka możliwość, organ nadzoru wydaje decyzję naprawczą z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Zdaniem LWINB nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy budynek gospodarczo - garażowy, z uwagi na brak orynnowania od strony działki nr ewid. [...], narusza treść § 78 i § 79 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. Z powyższych przepisów wyraźnie wynika, że dach przedmiotowego obiektu budowlanego powinien być wyposażony w system rynien i rur spustowych odprowadzających wody opadowe na teren własnej działki. Wobec zatem braku orynnowania na budynku gospodarczo - garażowym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] położonej w L., gm. W., słusznie organ I instancji nałożył na inwestorów – H. i K. M. obowiązki określone w sentencji zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy dodał także, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 2002 r. nakłada na inwestorów podobne obowiązki w zakresie odprowadzania wód opadowych z połaci dachu, nie mniej jednak z uwagi na treść § 330 w/w rozporządzenia nie znajduje ono zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów, bądź, jeżeli zostało dokonane zgłoszenie budowlane lub wykonanie robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odnosząc się do twierdzeń skarżących, zgodnie z którymi zarówno pierwszy etap budowy budynku (1982 r.) jak i drugi etap (1993 r.) zakończone zostały uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, w związku z czym wyłączona w niniejszej sprawie jest możliwość prowadzenia postępowania naprawczego, LWINB wskazał, że przepisy prawa wyłączające prowadzenie postępowania legalizacyjnego czy też naprawczego względem obiektów budowlanych, które uzyskały decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, zostały wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1995 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie można postawić znaku równości pomiędzy sytuacją użytkowania obiektu w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie oraz zawiadomieniem o zakończeniu budowy w trybie art. 54 P.b. W pierwszym przypadku, organ administracji wydaje bowiem decyzję administracyjną, którą poprzedza obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, w trakcie, której ustala się, czy obiekt budowany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W drugim natomiast, właściwy organ administracji nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz inwestor nabywa uprawnienie do użytkowania obiektu budowlanego na skutek milczenia władzy publicznej (art. 54 P.b.) - uproszczonej procedury administracyjnej. LWINB wskazał, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229, zwanej w dalszej części decyzji Prawem budowlanym z 1974 r.), w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie budowy pierwszej części przedmiotowego obiektu budowlanego tj. w 1983 r. (Dz. U. z 1983 r., Nr 44, poz. 201), jak i w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy drugiej części budynku gospodarczo - garażowego tj. w 1993 r. (Dz. U. z 1988 r., Nr 41, poz. 324) stanowiły, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydawana jest w kilku określonych przypadkach, a mianowicie w przypadku obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek oraz gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego (art. 42 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r.). Co istotne, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego było, zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Zasadą natomiast było przystępowanie do użytkowania obiektu po zawiadomieniu właściwego terenowego organu administracji państwowej o oddaniu obiektu do użytku, zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że na dzień budowy przedmiotowego budynku gospodarczo — garażowego (zarówno jego pierwszej jak i drugiej części), z uwagi na charakter tego obiektu, brak było możliwości uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a przystąpienie do użytkowania mogło nastąpić na skutek zawiadomienia właściwego terenowego organu administracji państwowej o oddaniu obiektu do użytku. W związku z powyższym, organ ten nie przeprowadzał kontroli budowy w zakresie jej zgodności z decyzją o pozwoleniu na budowę i obowiązującymi przepisami, w tym przepisami techniczno - budowlanymi, co z kolei umożliwiało organom nadzoru budowlanego, przed którymi toczy się przedmiotowe postępowanie, prowadzenie postępowania naprawczego. LWINB podkreślił, że w materiale dowodowym sprawy brak jest dowodu poświadczającego, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została faktycznie wydana. Z zeznań D. M. - pełnomocnika skarżących, złożonych w dniu 29 czerwca 2021 r. do protokołu przesłuchania strony (k. 67-68 akt I instancji) wynika, że po zakończonych etapach budowy zawiadomiono właściwy terenowy organ administracji państwowej o oddaniu budynku do użytku, po czym organ ten wydał pozwolenie na użytkowanie. Powyższe twierdzenia, w ocenie LWINB pozostają jednak w sprzeczności z w/w przepisami Prawa budowlanego z 1974 r., i z tego względu nie obdarzył ich mocą dowodową.

Odnosząc się do twierdzeń skarżących zawartych w odwołaniu i powołanego na ich poparcie orzecznictwa, zgodnie z którym pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wyłącza możliwość prowadzenia postępowania naprawczego przewidzianego w art. 50-51 P.b. organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie brak jest dowodów innych aniżeli oświadczenie D. M., potwierdzających, że takie decyzje faktycznie, zostały wydane. Wobec powyższego zdaniem LWINB brak jest możliwości przyjęcia domniemania funkcjonowania takich decyzji w obrocie prawnym, a tym samym wyłączenia możliwości prowadzenia postępowania naprawczego.

Organ odwoławczy stwierdził, że PINB należycie ustalił w sposób wymagany prawem stan faktyczny sprawy, która tym samym została wszechstronnie wyjaśniona i prawidłowo oceniona. W przedmiotowej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów techniczno - budowlanych tj. § 78 i § 79 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. dlatego też zastosowanie w tym przypadku znalazł art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. przepisów postępowania:

- art 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy jest użytkowany na podstawie decyzji ostatecznych o pozwoleniu na użytkowanie;

- innych przepisów, tj. przepisu art. 8, art. 9, art. 12 art. 16 § 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania, nieudzielania skarżącym wyjaśnień i wskazówek, prowadzenia postępowania przez ponad 20 m-cy z wydaniem decyzji, naruszania praw nabytych skarżących, prowadzenia postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości, które to naruszenia również miały wpływ na wynik sprawy;

2. przepisów prawa materialnego:

- art 51 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 50 ust.1 pkt 4 i art 51 ust. 7 P.b. w stopniu rażącym, poprzez wydanie skarżonej decyzji w sytuacji użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego na podstawie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na użytkowanie, korzystającej z ochrony prawnej, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem skarżonej decyzji pomimo braku podstaw do jej wydania.

Z ostrożności procesowej skarżący dodał, że przedmiotowy budynek nie został wykonany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.

Z powyższych względów skarżący wnieśli o:

- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji LWINB, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdyż uchylono decyzję PINB obarczoną wadą nieważności opisaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., jedynie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczeniem nowego terminu oraz jej utrzymaniem w mocy w pozostałej części, ewentualnie,

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., oraz

- stwierdzenie nieważności, poprzedzającej skarżoną decyzję LWINB, decyzji PINB, jako wydanej bez podstawy prawnej, ponieważ wydanej w sytuacji braku podstaw do postępowania naprawczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ab initio k.p.a. oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a.,

- umorzenie postępowania administracyjnego (I instancji) na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a.,

- zasądzenie na rzecz skarżących od organu zwrotu kosztów postępowania.

Jednocześnie skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu podniesiono m.in., że organy zobowiązane były do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czego nie uczyniły prowadząc przez ponad 20 m-cy postępowanie, zakończone wydaniem w sprawie 8 decyzji (5 decyzji przez PINB i 4 decyzji przez LWINB). Takie przewlekłe i niezrozumiałe działanie wyspecjalizowanych organów w sposób oczywisty zdaniem skarżących podważa do nich zaufanie. Niezasadnie w ocenie skarżących odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu pełnomocnika skarżących w przedmiocie uzyskania pozwoleń na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego. Ich zdaniem informacje o zmianie przepisów po czasie uzyskania pozwoleń na użytkowanie budynku (1983 r., 1993 r.) nie zmienia bezspornego faktu, że pod rządami przepisów ustawy z października 1974 r. Prawo budowlane, właściwe organy administracji państwowej w oparciu o art. 53 i następne sprawowały nadzór budowlany, zarówno w toku realizacji inwestycji jak i po jej zakończeniu, w tym po złożeniu zawiadomienia o oddaniu obiektu do użytku. Zdaniem skarżących, podniesiony argument w żadnej mierze nie uzasadnia odmowy wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu o uzyskaniu pozwoleń na użytkowanie, zwłaszcza, że kwestia postępowania nadzorczego nie była przedmiotem ustaleń i oceny zarówno przez PINB jak i LWINB. Poinformowanie skarżących o przepisie art. 42 ust.1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wskazuje na realną możliwość (z powodu niekwestionowanych odstępstw) wystąpienia w przedmiotowej sprawie okoliczności (sytuacji) wymagających pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, których LWINB (ta jak wcześniej PINB) nie ustalał i nie oceniał. Zdaniem skarżących niepodjęcie przez LWINB (tak jak wcześniej przez PINB) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego uzasadnia zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżących brak możliwości uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie znajduje żadnego uzasadnienia w powołanych przez LWINB przepisach i nie uzasadnia odmowy wiarygodności i mocy dowodowej oświadczenia o uzyskaniu pozwoleń na użytkowanie. Zdaniem skarżącego, brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania faktu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na podstawie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na użytkowanie, która to decyzja korzysta z ochrony przewidzianej w art. 16 § 1 k.p.a.

Uzasadniając zarzuty naruszenia prawa materialnego skarżący powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podnieśłi, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło bez należytego wyjaśnienia podnoszonego faktu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego w oparciu o pozwolenia na użytkowanie, które korzysta ochrony art. 16 § 1 k.p.a., co uniemożliwia postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 P.b. Wskazali, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z treścią art. 51 ust 7 P.b. nie może być stosowany z pominięciem przepisów art. 50 ust. 1 pkt 1-4 P.b., które formalnie określają (legitymizują) okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania naprawczego. W świetle dyspozycji przepisu art. 51 ust. 7 P.b. powołany w uzasadnieniu decyzji PINB przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1 P.b. Nałożenie zatem obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w zakreślonym terminie mogło nastąpić jedynie w przypadku wykonania robót: w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno- budowlanym lub w przepisach, czego w niniejszej sprawie nie wyjaśniono i nie wykazano, bowiem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego budynek gospodarczo- garażowy od początku nie posiada orynnowania z jednej strony a wody opadowe z połaci dachu były i są odprowadzane na teren własnej działki. Zatem, zdaniem skarżącego wydanie skarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7 art 77 § 1, art. 80 i art. 107 § k.p.a.) oraz przepisów prawa materialnego (art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 P.b.) oraz przyjęcie, że inkryminowana decyzja PINB obarczona jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności przez Sąd.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim z dnia 23 maja 2022 r. w części nakazującej skarżącym doprowadzić budynek gospodarczo - garażowy, zlokalizowany na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w L., gmina W. - do stanu zgodnego z prawem budowlanym poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na montażu rynien i rur spustowych od strony działki nr ewid. [...] w taki sposób, aby wody opadowe z połaci dachu odprowadzane były na teren własnej działki oraz uchylająca w części dot. zakreślonego terminu do wykonania ww. robót.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 P.b.).

Z treści art. 50 ust. 1 P.b. wynika natomiast, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

Należy jednocześnie wyjaśnić, że pomiędzy art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 50 ust. 1 pkt 1-4 P.b. zachodzi integralny związek. Mianowicie jak wskazuje się w komentarzach do Prawa budowlanego, art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, "kontynuację rozwiązań legalizacyjnych przyjętych w art. 50" (zob. "Prawo budowlane. Komentarz" pod red. Z. Niewiadomskiego, C. H. Beck 2009 r., s. 553, podobnie w "Prawo budowlane. Komentarz" pod. red. A. Glinieckiego, LexisNexis 2012 r., s. 489). W wyroku z 12 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II OSK 645/10) NSA stwierdził: "Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Nałożenie tych obowiązków może nastąpić jedynie w sytuacjach, kiedy roboty wykonane zostały w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 p.b.".

Innymi słowy, dopiero ustalenie, jaka przesłanka z art. 50 ust. 1 P.b. została spełniona, pozwoli w dalszej kolejności dokonać wyboru środków prawnych przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 tej ustawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1225/10).

Jednocześnie odpowiednie zastosowanie trybu określonego w art. 50 i art. 51 p.b. do robót budowlanych już wykonanych, nie wymaga wstrzymania w drodze postanowienia prowadzenia robót budowlanych, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b. (por. wyrok WSA w Białymstoku z 22 lipca 2021 r., II SA/Bk 222/21; wyrok WSA w Poznaniu z 15 maja 2019 r., IV SA/Po 172/19; wyrok WSA w Kielcach z 27 grudnia 2018 r., II SA/Ke 680/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać należy, że z art. 50 P.b. wynika, że organ nadzoru budowlanego może podejmować odpowiednie czynności w odniesieniu do obiektów zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę w kilku sytuacjach:

1) gdy roboty zostały wykonane z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia lub warunków projektu budowlanego,

2) z istotnym odstępstwem od warunków określonych w przepisach

3) gdy roboty zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.

- przy czym każda z nich samodzielnie stanowi podstawę interwencji organu nadzoru budowlanego.

Pierwszy przypadek – z uwagi, że w niniejszej sprawie nie zachowało się pozwolenie na budowę - w ogóle nie mógł mieć w sprawie zastosowania.

W odniesieniu natomiast do drugiej okoliczności, akcentuje się, że zrealizowanie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, nie wyklucza ich kontroli przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 50-51 P.b. Tryb ten znajduje zastosowanie również do robót budowlanych zrealizowanych przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane (zob. art. 103 ust. 2 P.b.). W odniesieniu do obiektów zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę, dopuszczalność kontrolowania takich robót w zakresie zgodności z przepisami przez organ nadzoru budowalnego jest możliwe tylko w razie "istotnego" naruszenia takich przepisów, przez które rozumie się w szczególności przepisy techniczno - budowlane, czy przepisy planowania i zagospodarowania przestrzennego. Ustalanie "istotnego" naruszenia przepisów przez organ nadzoru musi dać się pogodzić z zasadą zaufania stron do organów władzy publicznej, przejawiającą się w realizacji inwestycji zgodnie z udzielonym pozwoleniem budowlanym i zatwierdzonym - przez organy władzy publicznej - projektem budowlanym. Hipoteza przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. obejmuje sytuację faktyczną, w której inwestor nie dopuszcza się odstępstw od pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, ale wykonał roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od przepisów, to jest naruszył je tak dalece, że wymaga to ingerencji nadzoru budowlanego. (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 czerwca 2020 r., II SA/Lu 678/19; WSA w Gdańsku z dnia 5 lutego 2020 r., II SA/Gd 458/19; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2019 r., II SA/Po 685/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl)."

W niniejszej sprawie nałożony na stronę obowiązek doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem sprowadza się do nakazania wykonania robót budowlanych polegających na montażu rynien i rur spustowych od strony działki nr ewid. [...] w taki sposób, aby wody opadowe z połaci dachu odprowadzane były na teren własnej działki. Organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania ustaliły, że sporny budynek garażowo - gospodarczy został wybudowany w 1983 r. w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 9 listopada 1982 r., znak: GL 8381/48/82 wydane przez Naczelnika Gminy. Ustalono również, że przedmiotowy budynek jest konstrukcji murowanej, jednokondygnacyjny o wymiarach 16,25 m x 5,70 m z dachem dwuspadowym krytym eternitem. Obiekt ten zlokalizowany jest w odległości 40 cm od granicy z działką nr ewid. [...]. Połać dachowa skierowana w kierunku działki nr ewid. [...], nie posiada rynny i rur spustowych.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest podnoszona przez pełnomocnika skarżących okoliczność, że w związku z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego budynku wyłączone jest prowadzenie postępowania naprawczego. W tym miejscu należy podkreślić, że w toku postępowania nie odnaleziono powoływanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a argumentację organów nadzoru Sąd uznał za prawidłową. W oparciu o pozyskane wyjaśnienia i informacje od Urzędu Gminy, Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim oraz Archiwum Państwowego w Lublinie ustalono, iż brak jest dokumentacji, zarówno technicznej, jak i prawnej dotyczącej wykonania przedmiotowego budynku. W związku z powyższym nie można zarzucić organom nadzoru, że nie wyjaśniły i nie poczyniły ustaleń co do istnienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego budynku.

Należy wskazać, że w dacie budowy i rozbudowy spornego budynku obowiązywała ustawa Prawo budowlane z 1974 r. Jak słusznie wskazywały organy nadzoru zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkownie było konieczne jedynie w przypadkach określonych w art. 42 ustawy, tj. jeśli uprzednio obiekt budowlany wybudowano niezgodnie z przepisami, a organ nakazał wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, albo gdy obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie został nałożony przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Jak już wyżej wskazano, że w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących by do wydania takiej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie doszło. Organy nadzoru dążyły do ustalenia czy jakiekolwiek dokumenty dotyczące spornego budynku znajdują się w dyspozycji Starostwa Powiatowego Urzędu Gminy bądź Archiwum Państwowego w Lublinie. W odpowiedzi na zapytania PINB wskazane organy wyjaśniły, że w ich zasobach brak jest dokumentów dotyczących budowy spornego budynku. Wskazać należy, że zgodnie z § 54 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. poz. 48) budujący był obowiązany w terminie 7 dni od przystąpienia do użytkowania całości lub części stałego budynku zawiadomić o tym właściwy organ, załączając wymagane przepisami dziennik budowy oraz protokoły badan i sprawdzeń. Przepisy rozporządzenia nie przewidywały uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budowy, rozbudowy czy nadbudowy obiektu (jedynie § 59 dotyczący zmiany sposobu użytkowania wymagał uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego).

Sądowi znane jest orzecznictwo powołane przez skarżącego wskazujące, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, istnieje w sprawie czasowa przeszkoda do wszczęcia lub prowadzenia postępowania naprawczego. Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, którego celem jest ustalenie, czy obiekt został zrealizowany zgodnie z udzielonym uprzednio pozwoleniem na budowę. Brak jest wobec tego podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Jak powyższej wskazano w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów wskakujących na faktyczne istnienie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i które potwierdziłyby treść oświadczenia pełnomocnika skarżących co do istnienia spornej decyzji. Podkreślić ponownie należy, że w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkownie było konieczne jedynie w przypadkach określonych w art. 42 ustawy.

Sąd podzielił argumentację organów nadzoru w zakresie zastosowania art. 51 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. Wyjaśnić należy, że w dacie budowy spornego budynku obowiązywało rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r.. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Zgodnie z § 78 w/w rozporządzenia dachy i tarasy oraz części budynku nie nakryte, zagłębione w stosunku do otaczającego terenu, jak schody, pochylnie i studzienki piwniczne, powinny mieć urządzenia odprowadzające wody opadowe. Stosownie do § 79 ust. 1 w/w rozporządzenia z 1980 r. odprowadzanie wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód jest zabronione. Zakaz ten nie dotyczy naturalnego spływu wód opadowych.

W związku z powyższym podkreślić należy, że już w dacie budowy spornego budynku istniał wymóg wyposażenia budynku w urządzenia odprowadzające wody opadowe z dachów. Dodatkowo zabronione było odprowadzanie wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód. Aktualnie obowiązujące przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r. również regulują kwestię odprowadzania wód opadowych. W § 28 ust. 2 określono, że w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Natomiast w myśl § 126 ust.1 ww. rozporządzenia z 2002 r. Dachy i tarasy, a także zagłębienia przy ścianach zewnętrznych budynku powinny mieć odprowadzenie wody opadowej do wyodrębnionej kanalizacji deszczowej lub kanalizacji ogólnospławnej, a w przypadku braku takiej możliwości - zgodnie z § 28 ust. 2. W sytuacji, kiedy skarżący przestali być właścicielami działki nr [...] (część dawnej działki nr [...]) i brak jest zabezpieczenia terenu tej działki przed przenikaniem wód stwierdzić należy, że procedujące w sprawie organy administracji publicznej zasadnie uznały, iż brak orynnownia narusza przepisy regulujące kwestie odprowadzania wód opadowych tj. przepisy techniczno – budowlane i wobec powyższego koniecznym było zastosowanie trybu z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., w celu doprowadzenia zastanego stanu technicznego budynku do stanu zgodnego z obowiązującym prawem.

Tym samym zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego uznać należy za niezasadne. Wbrew stanowisku skarżących w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. Procedujące w sprawie organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie kwestionowanego rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd stwierdził ponadto, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie skorzystał z przysługującego organowi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uprawnienia do wydania decyzji o charakterze reformatoryjnym co do terminu wykonania orzeczonego nakazu.

Odnosząc się do kwestii prowadzenia postępowania przez ponad 20 miesięcy i wydania w tym okresie wielu decyzji przez organy zarówno I jaki II instancji wskazać należy, ze przewlekłe prowadzenie przez organy nadzoru budowlanego postępowania nie świadczy o wadliwości wydanego rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie. Naruszenie terminów załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 k.p.a., nie przesądza o wadliwości rozstrzygnięcia. W trakcie przewlekłego prowadzenia postępowania, strona może złożyć ponaglenie do organu wyższej instancji, na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., a następnie skargę na bezczynność lub przewlekłość do sądu administracyjnego.

Podsumowując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia jej z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.