Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 252/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi P.G. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. G. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Ministra Edukacji (dalej: "Minister", "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] marca 2024 r. P. G., powołując się na art. 54 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zwrócił się do Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1) Prasa donosi, że w szkołach jest realizowany program "[...]". Jaki przepis to reguluje i jakie informacje o uczniach nauczyciele wychowania fizycznego wprowadzają w związku z tym do centralnego rejestru (lub rejestrów)?

2) Jaki system informatyczny to obsługuje oraz czy ma to jakiś związek

z Systemem Informacji Oświatowej, jeżeli tak, to jaki?

3) Ministerstwo Sportu poinformowało Skarżącego, że operuje już na danych po anonimizacji. Czy to prawda? Kiedy i jak następuje anonimizacja?

W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] marca 2024 r. Minister poinformował Skarżącego, że komunikat na temat realizacji w szkołach testów sprawności na zajęciach wychowania fizycznego został zamieszczony na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej (link: [...]).

Szczegółowe informacje na temat Ewidencji "[...]", w tym cele, zakres testów sprawności, korzyści dla rodziców, uczniów, szkół, klubów sportowych - są dostępne na stronie internetowej [...].

Nadto organ wskazał, że obowiązek realizacji raz w roku na zajęciach wychowania fizycznego testów sprawności uczniów wynika ze zmiany podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego. Obowiązek ten jest konsekwencją zmiany ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2023r., poz. 2048 ze zm.) oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 900 ze zm.) przewidzianej w art. 2 i 4 ustawy z dnia 17 sierpnia

2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2021 r., poz. 2469).

Minister podkreślił, że organem właściwym do udzielenia wyjaśnień w zakresie utworzenia ewidencji programu "[...]" i sposobu zapewniania właściwej ochrony danych osobowych przetwarzanych w tej ewidencji - jest Minister Sportu i Turystyki. Jest on bowiem podmiotem prowadzącym powyższą ewidencję oraz pomysłodawcą i inicjatorem zmian wprowadzonych w tym zakresie w ustawie o sporcie. Wszelkie pytania związane z rejestracją szkół i wpisywaniem do systemu wyników testów należy kierować na adres: [...].

W piśmie z dnia [...] marca 2024 r. Skarżący podniósł, że Ministerstwo niewątpliwie posiada informacje, o które wnioskował. Jednocześnie wniósł o przekazanie pisma do organu właściwego w przypadku, jeśli Minister nie jest organem właściwym w sprawie. Nadto wniósł o precyzyjne udzielenie odpowiedzi na każde pytanie bądź - jeśli organ nie posiada wnioskowanej informacji - o jednoznaczną w tym względzie odpowiedź.

Za pismem z dnia [...] marca 2024 r. wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został przekazany - według właściwości - do Dyrektora Departamentu Sportu dla Wszystkich Ministerstwa Sportu i Turystyki.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. P. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. wnosząc o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał informacji, o które wnioskował.

Wskazał, że Minister będący adresatem wniosku, posiadający z pewnością żądaną informację, jest podmiotem obowiązanym do jej udostępnienia. Bez znaczenia jest fakt, że Minister Sportu wnioskowaną informację może również posiadać.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r.. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", ewentualnie o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ podniósł, że wniosek Skarżącego nie stanowi wniosku

o udostępnienie informacji publicznej.

Pytanie pierwsze wniosku jest pytaniem o prawo, a nie o fakty. Wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest natomiast informacją publiczną, nie należy bowiem do sfery faktów. Informacją publiczną jest informacja o faktach.

Pytanie drugie również jest pytaniem o prawo, zaś odpowiedź na nie znajduje się w art. 36c ustawy o sporcie. Jednocześnie (w przypadku, gdyby Skarżący utrzymywał, że jego pytanie dotyczy kwestii technicznej) organ wskazał, iż nie posiada wiedzy jakiego oprogramowania używa Ministerstwo Sportu i Turystyki do prowadzenia ewidencji "[...]".

Pytanie trzecie jest pytaniem o technikę przetwarzania danych osobowych przez Ministerstwo Sportu i Turystyki. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie posiada wiedzy na temat technik przetwarzania danych przez Ministerstwo Sportu i Turystyki. Z tych względów w odpowiedzi organu z dnia [...] marca 2024 r. wskazano, że do udzielenia wyjaśnień w zakresie utworzenia ewidencji "[...]" i sposobu zapewnienia właściwej ochrony danych osobowych przetwarzanych w ewidencji, właściwe jest Ministerstwo Sportu i Turystyki.

W świetle powyższego, zdaniem organu, zarzut bezczynności organu jest nieuzasadniony. Minister Edukacji udzielił bowiem Skarżącemu informacji na temat "[...]" pomimo, że nie posiadał takiego obowiązku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

W ocenie Sądu nie zaistniała którakolwiek z przesłanek do odrzucenia skargi wymienionych w ww. przepisie. W toku postępowania sądowego Skarżący uzupełnił bowiem braki formalne skargi w zakreślonym terminie. Z kolei oznaczenie w skardze organu jako "Ministra Edukacji Narodowej" (zamiast "Ministra Edukacji" zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2717)) nie czyni skargi niedopuszczalną, lecz stanowi omyłkę, co nie daje podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 5 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny zasadności skargi stwierdzić należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawie o udostępnienie informacji publicznej - przez rozpoznanie wniosku w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p.".

W postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., bada czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Minister Edukacji, jako organ władzy publicznej, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że "informacją publiczną" jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie "sprawa publiczna" oznacza natomiast przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA). Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 u.d.i.p, jednak katalog ten nie jest zamknięty, o czym stanowi sformułowanie "w szczególności".

Uwzględniając powyższe wskazać należy, że wniosek Skarżącego dotyczy realizowanego w szkołach programu "[...]", którego celem jest zdiagnozowanie poziomu kondycji fizycznej dzieci w polskich szkołach oraz wyszukiwanie najbardziej utalentowanych sportowo uczniów. Narzędziem pozwalającym na realizację działań w ramach programu jest platforma informatyczna [...], udostępniona nauczycielom w celu wprowadzania i monitorowania wyników pomiarów somatycznych i badań sprawnościowych przeprowadzanych podczas lekcji wychowania fizycznego.

Podstawę prawną ww. programu stanowią przepisy ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 r., poz. 1718). Z przepisów tych wynika, że podmiotem prowadzącym ewidencję "[...]" jest minister właściwy do spraw kultury fizycznej (art. 36b ust. 1 ustawy). Minister ten jest również administratorem danych gromadzonych w tejże ewidencji (art. 36h ust. 1 ustawy).

Co do zasady informacje dotyczące realizacji programu "[...]" stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczą bowiem ustawowo określonych zadań publicznych realizowanych przez Ministra Sportu i Turystyki.

W związku z powyższym Minister Edukacji w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. prawidłowo wskazał, że organem właściwym w zakresie pytań zawartych we wniosku, a dotyczących w istocie gromadzenia i przetwarzania danych w ewidencji "[...]", jest Minister Sportu i Turystyki. Wynika to wprost z rozdziału 6a ww. ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw, na które to przepisy powołał się również Minister Edukacji w udzielonej Skarżącemu odpowiedzi.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że wniosek o wskazanie, czy też wyjaśnienie podstawy prawnej działania organów administracji (tu: realizacji programu "[...]"), nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów i określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi, nie obejmuje natomiast informacji o obowiązującym prawie.

Z tego względu podzielić należy stanowisko Ministra Edukacji zawarte w odpowiedzi na skargę, że pytanie pierwsze wniosku Skarżącego: "Jaki przepis to (realizację ww. programu) reguluje i jakie informacje o uczniach nauczyciele wf-u wprowadzają w związku z tym do centralnego rejestru/rejestrów" nie jest pytaniem o informację publiczną, lecz pytaniem o podstawę prawną realizacji progranu. Kwestie zawarte w tym pytaniu są bowiem uregulowane w powołanym już wyżej rozdziale 6a ww. ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw.

Udzielając odpowiedzi na ww. pytanie Minister nie ocenił, czy dotyczy ono informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czy też takiego waloru nie posiada. Nie jest to jednak uchybienie, które w okolicznościach sprawy mogło mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie zwłaszcza, iż z treści wniosku nie wynikało, aby został on skierowany do organu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Podsumowując stwierdzić należy, że udzielenie przez organ odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. czyni skargę nieuzasadnioną. Minister wskazał bowiem organ właściwy w sprawie udzielenia szczegółowych informacji zawartych we wniosku, a dodatkowo, na prośbę Skarżącego, przekazał jego wniosek zgodnie z właściwością do Departamentu Sportu dla Wszystkich w Ministerstwie Sportu i Turystyki. Zarzut bezczynności organu jest zatem nieuzasadniony.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.