Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 324/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, art. 106 ust. 3, art. 106 ust. 7  11
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...];


UZASADNIENIE

Kierownik Sekcji II Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...], postanowił odmówić E. S. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wraz z opłacaniem składki na ubezpieczenie zdrowotne od 30 września 2016r. i przyznać zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej od 1 grudnia 2016r. do 30 listopada 2019r. w wysokości [...] zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni przyznano również składkę na ubezpieczenie zdrowotne od 1 grudnia 2016r. do 30 listopada 2019r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w myśl art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 930 ze zm. – dalej u.p.s.) świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. W związku z powyższym z uwagi na fakt, że dochód E. S. wynosi [...] zł, a kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł, kwotę zasiłku stałego od miesiąca grudnia 2016 r. ustalono na [...] zł miesięcznie. Dalej wskazano, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz.U. z 2015r. poz. 581) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku do dnia utraty prawa do zasiłku. Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne jest kwota odpowiadająca wysokości przyznanego zasiłku stałego z pomocy społecznej, (art. 73 pkt 9, art. 81 ust. 8 pkt 7 w/w ustawy).

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. S. podnosząc, iż zasiłek powinien być przyznany od miesiąca września 2016r., tj. od miesiąca w którym orzeczono o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2017r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przywołał treść przepisów art. 8 ust. 1 – 4, art. 37 ust.1 pkt 1, art. 37 ust.2 pkt 1, art. 106 ust. 3 i art. 106 ust. 7 – 11 u.p.s. będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Dalej Kolegium wskazało, że w sprawie bezspornym jest, iż Strona, będąc osobą pełnoletnią, samotnie gospodarującą, zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest uprawniona do przyznania zasiłku stałego. Kwestią sporną pozostaje, od jakiej daty przedmiotowe świadczenie powinno zostać przyznane.

Mając powyższe na uwadze Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje, się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Jednakże wyrokiem z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt SK 19/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 106 ust. 3 u.p.s. w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał wskazał, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2016 r.

Art. 106 ust. 3 u.p.s. zmieniony został przez art. 1. pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2016r. poz. 2174) zmieniającej nim ustawę z dniem 1 stycznia 2017 r. Przepis art. 106 ust 3 stawi, że zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. W świetle powyższego organ odwoławczy podzielił argumentację i stanowisko organu I instancji, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym zasiłek stały wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust, 7-11. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wynikające z zastrzeżenia art. 106 ust. 7-11 u.p.s.

Na podstawie materiału dowodowego organ II instancji stwierdził również, że Strona korzysta z pomocy społecznej, miała przyznany zasiłek okresowy w okresie od 1 sierpnia 2016r. do 30 września .2016r. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] oraz zasiłek okresowy od 1 października 2016r. do 31 grudnia 2016r. decyzją z dnia [...] października 2016r. Nr [...], Strona nie pracowała zawodowo przed dniem 30 września 2016 roku, nie utraciła źródła utrzymania w związku z tą niepełnosprawnością, a więc fakt zaistnienia niepełnosprawności nie miał wpływu na jej sytuację dochodową.

E. S. kwestionując powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc argumentację tożsamą z zawartą w odwołaniu, iż zasiłek powinien być jej przyznany od miesiąca września 2016r., tj. od miesiąca w którym orzeczono o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu skarżąca wskazała również, że wniosek o przyznanie świadczenia złożyła w grudniu nie ze swojej winy, ale z winy pracownika socjalnego, który wiedział o tym, że złożyła wniosek o zmianę stopnia niepełnosprawności z powodu pogorszenia zdrowia, lecz nie poinformował jej o konieczności złożenia w tym samym czasie wniosku o przyznanie zasiłku stałego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm. – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, stanowiły przepisy u.p.s.. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; a także pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Natomiast stosownie do treści art. 37 ust. 2 u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie; w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

Wskazać należy, że zasiłek stały jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym. Oznacza to, że właściwy organ nie posiada żadnej swobody w zakresie przyznania tego świadczenia, gdyż jego uzyskanie uzależnione jest jedynie od kumulatywnego spełnienia przez osoby warunków wynikających z art. 37 ust. 1 u.p.s. tj. pełnoletność osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego. Spełnienie tych przesłanek powoduje, że świadczenie musi zostać przyznane.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż E. S. jest osobą pełnoletnią, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z dnia 21 listopada 2016r. co w świetle definicji z art. 6 pkt 1 u.p.s. oznacza, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Jak wynika z treści wydanych decyzji organ przyznał świadczenie od 1 grudnia 2016r. tj. od miesiąca złożenia wniosku. Skarżąca domaga się jednak przyznania świadczenia od 1 września 2016r. tj. od miesiąca orzeczenia niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym.

Organy przyjęły, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją złożony został w dniu 8 grudnia 2016 r., co skutkowało przyznaniem świadczenia począwszy od dnia 1 grudnia 2016 r. Podstawą takiej decyzji stanowił art. 106 ust. 3 u.p.s. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organy I instancji), zgodnie z którym świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.

Wskazać należy jednak, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 6 października 2015r. sygn. akt SK 19/14 orzekł, że art. 106 ust. 3 u.p.s. w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał przyznał, że nieprawidłowo skonstruowano tryb nabycia tych świadczeń - sposób jego kształtowania sprawia, ze może upłynąć długi okres od spełnienia przesłanek (niepełnosprawność i brak dochodu) do czasu realizacji prawa. Przyjmując, że świadczenia z pomocy społecznej przysługują po spełnieniu przesłanek, należy je przyznawać od chwili ich wystąpienia. Jeżeli osoba wystąpiła o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie ze względu na tę niepełnosprawność, powodującą brak środków utrzymania, występuje o zasiłek stały, świadczenie to powinno zostać jej przyznane od dnia stwierdzenia niepełnosprawności uniemożliwiającej podjęcie pracy (po stwierdzeniu, że niepełnosprawność jest źródłem braku dochodu). Przyznanie zasiłku stałego z datą późniejszą byłoby możliwe, gdyby organ stwierdził, że wystąpienie niepełnosprawności nie od razu łączyło się z brakiem środków utrzymania, a tylko z utratą dochodu z pracy. Przy czym w punkcie II powołanego wyroku Trybunał wskazał, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2016r.

Zważyć zatem należy, że art. 190 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Zgodnie z ust. 3 art. 190 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2014r. sygn. akt II OSK 2696/14 (dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) problematyka wpływu odroczenia mocy obowiązującej norm prawnych uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z ustawą zasadniczą na rozpoznawaną sprawę wywołała duże rozbieżności tak w orzecznictwie samego Trybunału, jak i Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale również w doktrynie. Na tym tle zarówno w literaturze przedmiotu, jak i judykaturze wykształciły się dwa zasadniczo przeciwne stanowiska. Pierwsze z nich, historycznie najstarsze, zakłada dalsze obowiązywanie normy prawnej do czasu upływu terminu wyznaczonego przez Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku i konieczność jej stosowania tak przez organy administracyjne jak i sądy. Sprowadza się ono zasadniczo do literalnego odczytania treści art. 190 ust. 3 Konstytucji RP i braku rozróżnienia pojęć obowiązywania danego przepisu oraz obowiązku jego stosowania. Drugie z kolei stanowisko, wykształcone głównie w orzecznictwie, podejmuje próbę odczytania przedmiotowej instytucji odroczenia skutków wyroku Trybunału w świetle konieczności maksymalnego zagwarantowania przestrzegania Konstytucji, praw jednostki, autonomii orzeczniczej sądów i wreszcie ekonomi procesowej. Szczegółowej analizy tego problemu oraz przeglądu wyrażanych na tle ww. poglądów w najnowszym orzecznictwie podjął się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 marca 2014r. sygn. akt I KZP 30/13 (OSNKW z 2014r., z. 5, poz. 36), który sam ostatecznie przyjął drugą koncepcję, stwierdzając między innymi, że Sąd może nie zastosować przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą zasadniczą, mimo że uchylenie jego mocy odroczono w czasie. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, iż akt normatywny uchylony (w całości lub w części) na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, niezależnie od odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, traci cechę domniemania konstytucyjności. Wzruszenie tego domniemania następuje już z momentem ogłoszenia wyroku Trybunału na sali rozpraw (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 27 kwietnia 2005r. sygn. akt P 1/05, OTK-A z 2005r., nr 4, poz. 42; z dnia 13 marca 2007r. sygn. akt K 8/07, OTK-A z 2007r., nr 3, poz. 26; z dnia 11 maja 2007r. sygn. akt K 2/07, OTK-A z 2007 r., nr 5, poz. 48). Z tą też chwilą nie ma już żadnych wątpliwości, że taki akt nie spełnia standardów konstytucyjnych. Po drugie, jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy, na skutek orzeczenia o niekonstytucyjności aktu normatywnego następuje zmiana stanu prawnego (por. wyrok z dnia 23 stycznia 2007r. sygn. akt III PK 96/06, OSNP z 2008r., nr 5- 6, poz. 61). Sąd bowiem, rekonstruując podstawę rozstrzygnięcia, zobowiązany jest uwzględnić wszystkie normy obowiązujące w systemie prawnym, w tym te o charakterze konstytucyjnym i stosować w tym zakresie reguły kolizyjne – lex superior derogat legi inferiori. Nie ma wreszcie logicznych przesłanek, by kończyć postępowanie na podstawie "chwilowo" konstytucyjnych przepisów, a następnie wznawiać zakończone w ten sposób postępowania. Takie działanie sądów byłoby dysfunkcjonalne (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2006r. sygn. akt I PK 116/05, OSNP z 2006r., z. 23- 24, poz. 353 i z dnia 5 czerwca 2007r. sygn. akt I PK 6/07, OSNP 2008r., z. 15- 16, poz. 213 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006r. sygn. akt II OSK 1403/05; z dnia 9 marca 2010r. sygn. akt I FSK 105/09- orzeczenia dostępne w CBOSA). Kolejnymi argumentami, na które należy zwrócić uwagę, a przemawiającymi za niestosowaniem przepisu, który utracił domniemanie konstytucyjności są: ochrona praw jednostki oraz ekonomia procesowa. Także odsyłanie w niektórych kategoriach spraw na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych (por. R. Hauser, J. Trzciński. Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyd. 2. Warszawa 2010 r., str. 52, 102).

Jak podniesiono w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego realizacja - także przez sądy - gwarancji konstytucyjnych - na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu - stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (por. wyrok TK z dnia 27 października 2004r. sygn. akt SK 1/04, OTK-A z 2004 r., nr 9, poz. 96). Z tych też przyczyn trafnie dostrzeżono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody, dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania konstytucyjnego przepisu (wyroki NSA z dnia 23 lutego 2006r. sygn. akt II OSK 1403/05; z dnia 17 listopada 2010r. sygn. akt I OSK 483/10; z dnia 29 kwietnia 2011r. sygn. akt I OSK 1070/10; z dnia 9 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 231/11; z dnia 25 czerwca 2012r. sygn. akt I FPS 4/12- CBOSA).

Zatem w niniejszej sprawie należy mieć na względzie okoliczność, że w powołanym orzeczeniu z dnia 6 października 2015r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w badanym przepisie patrząc z perspektywy trybu przyznawania zasiłku stałego, ustawodawca stworzył lukę, która de facto pozbawia część osób niezdolnych do pracy i pozostających bez środków utrzymania, ustanowionego dla nich świadczenia. Uzasadniając konieczność odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów Trybunał podkreślił, że samo wyeliminowanie z u.p.s. normy, z której wynika moment przyznawania zasiłku stałego pewnej grupie osób niepełnosprawnych, nie zapewni stanu zgodności z konstytucją. Zdaniem Trybunału w tym zakresie niezbędna jest reakcja ustawodawcy, polegająca na zmodyfikowaniu daty, od której pewnej kategorii podmiotów ma być przyznany zasiłek stały i wkomponowaniu jej w tryb udzielania tego świadczenia. Z tych też przyczyn, wyznaczony termin do wprowadzenia stosownych zmian ustawowych należało uznać za adresowany przede wszystkim do ustawodawcy celem wprowadzenia stosownych zmian.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że z dniem 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy nowelizujące przepis art. 106 u.p.s. w zakresie ustalenia prawa do zasiłku stałego z uwagi na niezdolność do pracy. Nowelą z dnia 2 grudnia 2016 r. (Dz.U. 2016 r., nr 2174) do art. 106 dodano pkt 7-11 regulujące postępowanie w przypadku złożenia wniosku o zasiłek stały przez osobę nie legitymującą się w momencie złożenia tego wniosku stosownym orzeczeniem potwierdzającym całkowitą niezdolność do pracy. W decyzji Kolegium stosując przepisy w nowym brzmieniu stwierdzono, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wynikające z zastrzeżenia art. 106 ust. 7-11 u.p.s. Uwadze organu odwoławczego umknęło jednak, że przepisy art. 106 ust. 7 – 11 u.p.s. jak też przepisy przejściowe, nie dotyczą sytuacji, gdy do wniosku o zasiłek stały, złożonego przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, zostało już załączone stosowne orzeczenie. Oznacza to, że przepisy te nie mogą być zastosowane w niniejszej sprawie, bowiem nie usuwają w pełni wątpliwości wskazanych w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Oznacza to, iż zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę powyższe uwagi oraz ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, uwzględniając przy tym uwagi Sądu związane z datą ustalenia prawa do zasiłku stałego w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 października 2015 r. sygn. SK 19/14.

W ocenie składu orzekającego, Kolegium winno również rozważyć czy w sprawie nie ma zastosowania reguła wynikająca z poglądu o kontynuacji prawa do świadczenia. Jak wynika bowiem z akt sprawy E. S. na mocy decyzji z dnia [...] października 2016r. nr [...] w okresie od 1 października 2016r. do 31 grudnia 2016r. korzystała z zasiłku okresowego z powodu lekkiego stopnia niepełnosprawności. Ma to tyle istotne znaczenie, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2017r. sygn. akt I OSK 2886/15 (dostępne na CBOSA) nie można przyjąć jako składającego wniosek o świadczenie po raz pierwszy osoby, która wcześniej domagała się świadczeń wynikających z niepełnosprawności i otrzymała takie świadczenie, a tylko z powodu innego stopnia stwierdzonej wówczas niepełnosprawności nie uzyskała prawa do zasiłku stałego, ale prawo do innego świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, że "...Jest oczywiste, że prawo do zasiłku stałego jest innego rodzaju uprawnieniem, niż prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Nie ma także tożsamości miedzy prawem do zasiłku stałego a prawem do zasiłku okresowego. W sytuacji jednak, gdy został do tego samego organu złożony wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, oparty na orzeczeniu o niepełnosprawności, a następnie, w trakcie jego pobierania oraz w trakcie przysługiwania prawa do zasiłku okresowego, przyznanego także z uwagi na niepełnosprawność, osoba uprawniona przedłoży kolejne orzeczenie o niepełnosprawności, z tym, że uprawniające do zasiłku stałego, należy uznać, że pierwotny wniosek obejmował wszelkie świadczenia z pomocy społecznej, przysługujące z tytułu niepełnosprawności. Wówczas prawo do zasiłku stałego powinno przysługiwać od rzeczywistej daty całkowitej niezdolności do pracy, jeśli zachowane są także inne przesłanki określone w art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej..."

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.