Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 772/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budynku letniskowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej A. S.A. kwotę 517 zł /słownie: pięćset siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie legalności budynku letniskowego będącego własnością R. K., J. W., i A. G., usytuowanego na działce nr ewid. 401 w miejscowości C., gmina C., stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym - A S.A. Oddział w S.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwana dalej "k.p.a.").

Z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu [...] maja 2010 r. kontrolę legalności budowy domków letniskowych zlokalizowanych na terenie dzierżawionym przez Polski Związek [...] z siedzibą w U. od A Oddział w S. (część działki o nr ewid. 401 w C., o pow. 2982 m2). W jej trakcie obecny M. N.- Prezes [...] wskazał, że domki oznaczone nr 5, 6 i 7 zostały wybudowane przez członków Koła PZ[...] wiosną 1975 r., natomiast domki nr 1 - 4 zostały wybudowane po zatwierdzeniu planu realizacyjnego decyzją Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego i Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].05.1981 r., jesienią 1981 r.

Organ ustalił, że właścicielami obiektu (nr 5) będącego przedmiotem niniejszego postępowania są A. G., J. W. i R. K. Następnie w dniu [...] sierpnia 2011 r. przeprowadzona została kolejna kontrola połączona z oględzinami. Ustalono, że obiekt wchodzi w skład obiektów Ośrodka Wypoczynkowego [...] w U. Jest wolnostojącym budynkiem parterowym, częściowo podpiwniczonym, wykonanym w konstrukcji drewnianej, słupowo-ryglowej, z dachem dwuspadowym z wiązów deskowych, pokrytym papą na deskowaniu pełnym. Ściany budynku wewnątrz obite są deskami i płytami gipsowo-kartonowymi, pilśniowymi oraz wiórami twardymi, od zewnątrz deskami. Obiekt posadowiony został na stopach betonowych 25 cm x 25 cm, podmurówce z cegły pełnej (część podpiwniczona obiektu). Wymiary obiektu wynoszą: część należąca do R. K. - 5,40 m x 5,60 m (wraz z zabudowanym tarasem 1,90 x 3,40m), wysokość mierzona od poziomu terenu – 5,20 m w kalenicy i 4,20 m w okapie; część należąca do J. W. i A. G. – 5,40m x 6,70m (w tym taras 0,90m x 6,70 m), wysokość mierzona od poziomu terenu – 4,20m w kalenicy i 3,00m w okapie. Budynek składa się z trzech odrębnych pomieszczeń. Nie posiada wewnętrznej instalacji wod.-kan. Na terenie Ośrodka jest sucha ubikacja cztero-oczkowa, wraz ze szczelnym żelbetowym osadnikiem. Budynek wyposażony jest tylko w wewnętrzną instalację elektryczną i zasilany jest przyłączem napowietrznym na zasadzie podlicznika z obiektu Nr 5. Przedmiotowy budynek letniskowy został usytuowany w odległości od 1,85 m do 2,25m od siatki ogrodzeniowej pomiędzy terenem PZ[...] a Ośrodkiem Wypoczynkowym [...], 7,80 m od budynku nr 6 oraz od 4,00 m od ogrodzenia znajdującego się od strony północno-wschodniej tj. od strony Zalewu [...].

Organ ustalił, że przedmiotowy budynek letniskowy został wybudowany

w 1976 r. (pierwsza część) i 1977 r. (druga część). W celu stwierdzenia czy przedmiotowy obiekt znajduje się należytym stanie technicznym pozwalającym na dalsze użytkowanie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...] PINB w U. zobowiązał właścicieli obiektu do przedłożenia opinii technicznej. W dniu [...] grudnia 2011 r. zobowiązani takową dostarczyli. Wynikało z niej, że w w/w obiekt wybudowany został zgodnie ze sztuką budowlaną, spełnia obowiązujące normy w tym zakresie i może być użytkowany bez zagrożenia dla środowiska i użytkowników. W dniu [...] marca 2012 r. przedłożona została inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza przedmiotowego budynku wraz

z przyległym terenem.

W dalszej kolejności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

decyzją z dnia [...] maja 2012 roku, znak: [...] umorzył postępowania administracyjne w sprawie legalności budynku letniskowego będącego własnością R. K., J. W., i A. G., usytuowanego na działce nr ewid. 401 w miejscowości C., gmina C., stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym - A S.A. Oddział w S.

Organ wskazując na dokonane w toku postępowania ustalenia podniósł, że z "Uproszczonego Panu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...]" zatwierdzonego decyzją z dnia [...].12.1974 r. Nr [...] Naczelnika Powiatu [...] wynika, że wymieniony plan dopuszczał "zabudowę turystyczno-wypoczynkową" na tym terenie. Nadto w trakcie kontroli przedstawiono decyzję Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego i Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].05.1981 r. znak [...] wraz z załącznikiem graficznym (tj. mapą w skali 1:500), na podstawie której został zatwierdzony plan realizacyjny ośrodka campingowego w m-ci C., gm. C. Organ stwierdził zatem, że nie ma merytorycznych podstaw prawnych do zastosowania rygoru wynikającego z przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nie zachodzą też okoliczności uzasadniające wydanie decyzji w trybie art. 40 ustawy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A S.A. - reprezentowana przez pełnomocnika J. F. Dyrektora Oddziału ZEW [...], wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołująca Spółka stwierdziła, że jako użytkownik wieczysty działki nr 401 w miejscowości C. nie zgadza się z tą decyzją, gdyż została wydana niezgodnie z przepisami prawa, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i może naruszać jej prawa materialne. Odwołująca Spółka zarzuciła niewyjaśnienie na jakiej podstawie właściciele budynku korzystają z terenu, na którym zlokalizowany jest budynek. Z uzasadnienia nie wynika jakie wymiary zewnętrzne posiada obiekt, nieprecyzyjnie określono czy jest to jeden obiekt czy trzy. Nie wyjaśniono precyzyjnie czy postępowanie dotyczyło obiektu wbudowanego w 1976 r. czy rozbudowanego w 1977 r., pobieżnie przeprowadzono postępowanie odnośnie ustalenia daty budowy budynku. Nadto z treści uzasadnienie wynika, że postanowiono umorzyć postepowanie jako bezprzedmiotowe i udzielić pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., podczas gdy umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości możliwe jest jedynie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Powyższe okoliczności stanowią o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 k.pa.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uznając stanowisko PINB za prawidłowe, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

Organ odwoławczy stwierdził, że sprawę legalności obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania rozstrzygano, ze względu na ustaloną datę jego budowy (wiosna 1976-1977 r.), na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 z 1974 r., poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. (Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.). Okoliczność, że mamy do czynienia z przypadkiem samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, popełnionej przed 1 stycznia 1995 r. wynika z materiału dowodowego i nie jest kwestionowana. Odpowiadając na zarzut odwołania dotyczący pobieżnego ustalenia daty budowy i pozbawienia w związku z tym możliwości wypowiedzenia się w tej materii, organ podał, że ustalenia organu I instancji co daty budowy przedmiotowego budynku były znane skarżącej spółce (zostały zawarte w postanowieniu z dnia [...].11.2011 r., które zostało jej doręczone). Przed wydaniem decyzji organ I instancji umożliwił stronom postępowania, zapoznanie się z całością zgromadzonego materiału dowodowego oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odwołująca Spółka nie wnosiła zastrzeżeń co do ustalonej daty budowy obiektu na żadnym etapie rozstrzygania przez organ I instancji przed wydaniem decyzji. Zatem sformułowany w odwołaniu zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego w ocenie organu odwoławczego nie rzutuje na wynik sprawy

i nie podlega uwzględnieniu.

WINB podał, że budowa przedmiotowego budynku letniskowego stanowiła w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. samowolę budowlaną. Zgodnie

z art. 28 tej ustawy, roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Ze względu na ustaloną datę powstania samowoli, poprzedzającą wejście w życie aktualnie obowiązującej ustawy, do usuwania jej skutków nie ma zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, lecz przepisy dotychczasowe, w związku z normą intertemporalną wynikającą z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z roku 1994 r. Powyższe oznaczało konieczność rozważenia okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a w przypadku nie zaistnienia przesłanek przymusowej rozbiórki, przewidzianych tymi przepisami - zastosowanie art. 40 tej ustawy, bądź umorzenie postępowania. W odniesieniu do budynku będącego przedmiotem postępowania nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ustalono bowiem, że w dacie budowy obiektu budowlanego dla Gminy [...] był sporządzony Uproszczony Plan Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzony przez Naczelnika Powiatu [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].XII.1974 r., który dla terenu na którym wybudowany został przedmiotowy budynek letniskowy dopuszczał "zabudowę turystyczno-wypoczynkową". Przedmiotowy budynek letniskowy jako obiekt przeznaczony do rekreacji i okresowego wypoczynku odpowiada funkcji zapisanej w ustaleniach tego planu. Organ zaznaczył, że postępowanie nie wykazało, że plan ten był opublikowany, ale jak zaznaczono słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując na wydaną przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego i Nadzoru Budowlanego w K. decyzję z dnia [...].05.1981 r. znak [...] na podstawie wymienionego planu, powyższy plan funkcjonował. Nadto decyzja z dnia [...].05.1981 r. ustalająca miejsce i warunki realizacji inwestycji oraz zatwierdzająca plan realizacyjny na budowę ośrodka campingowego złożonego z 4 domków campingowych jednoznacznie dowodzi, że teren na którym jest usytuowany przedmiotowy budynek letniskowy był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki. Spełniony został pierwszy warunek legalizacji. Z akt sprawy nie wynika, że wystąpiły również okoliczności skutkujące obowiązkiem orzeczenia rozbiórki o jakich mowa w art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy. Przedmiotowy obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Z przedłożonego w wykonaniu obowiązku orzeczenia technicznego, opracowanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, wynika że stan techniczny przedmiotowego budynku jest zadowalający, budynek został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Brak jest również podstaw do zastosowania art. 40 ustawy, tj. do nakazania zmian lub przeróbek. Powyższe oznacza brak stosunku materialno-prawnego do wydania merytorycznej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, tym samym dalsze kontynuowanie postępowania organ uznał za bezprzedmiotowe i jako takie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. podlegające umorzeniu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania wyjaśniono, że ewidencja gruntów nie wskazuje, jakie jest przeznaczenie działki, gdyż o tym decydują ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W rozpatrywanym przypadku, budowa przedmiotowego obiektu nie była sprzeczna przepisami o planowaniu przestrzennym. Odnośnie zarzutu niedokładności poczynionych ustaleń dotyczących wyposażenia budynku wyjaśniono, że jest on niezasadny, co potwierdza opinia techniczna. Nadto wymiary obiektu zostały dokładnie ustalone

w trakcie kontroli w dniu [...] sierpnia 2011 r. Końcowo zaznaczono, że kwestie własnościowe i ewentualne spory wynikłe na tym tle w odniesieniu do obiektów budowlanych nie są rozstrzygane przez organy administracji publicznej, lecz przez sądy powszechne. Zaskarżona decyzja stwierdza jedynie, że dany obiekt może nadal istnieć w świetle przepisów prawa budowlanego i nie przesądza kwestii

w przedmiocie naruszenia praw właściciela gruntu czy użytkownika wieczystego wynikających z przepisów odrębnych. Organ nadzoru budowlanego, nie bada również czy inwestorowi lub właścicielowi obiektu przysługiwało prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością, na której taka samowola została popełniona. Organ zobowiązany jest kierować się jedynie przesłankami wskazanymi w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Skargę do WSA w Rzeszowie na powyższą decyzję złożyła A S.A. – reprezentowana przez J. F. – Dyrektora Oddziału A S.A. Oddział [...] w S. Skarżąca zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji

i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała argumentację i stanowisko zawarte w odwołaniu, zawnioskowała o przeanalizowanie przeprowadzonych postępowań. Zarzuciła posługiwanie się przez organy nieprawidłowym nr działki 401 w miejscowości C., wskazując na postępowanie prowadzone przez Starostę [...] w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, które to nie zostało zakończone. Działka na której znajduje się obiekt ma nr 1/2 i posiada oznaczenie WS – wody stojące. Zawnioskowała zatem o wyjaśnienie czy użytkowanie obiektu usytuowanego na terenie znajdującym się pod wodami, nie będzie powodować zagrożenia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia Skarżąca wyjaśniła, że zarządzeniem nr [...] z dnia [...].09.1971 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. ustaliło strefę przybrzeżną dla zbiornika wodnego na rzece S. w S., której granicę stanowi linia wywłaszczenia terenu wokół zbiornika dla potrzeb Elektrowni w obszarze, której nie wolno składować żadnych substancji, które mogą szkodliwie zanieczyszczać wodę lub grunt, a wykonywanie obiektów i urządzeń związanych z odprowadzeniem ścieków i innych nieczystości jak też budowa plażowisk, kąpielisk, przystani, wszelkich obiektów nadbrzeżnych i urządzeń z nimi związanych wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Grunty te zostały wyłączone z innej działalności niż eksploatacja zbiornika dla potrzeb Elektrowni

i stanowią strefę zabezpieczenia przed zagrożeniem ze strony aktywnego oddziaływania spiętrzonych wód zbiornika. Działka nr 1/2 w miejscowości C. znajduje się na obszarze wywłaszczenia terenu wokół zbiornika dla potrzeb Elektrowni, stanowiła i stanowi nadal część zbiornika wodnego oraz jest niezbędna

i konieczna dla bezpiecznej i prawidłowej pracy zbiornika [...].

Strona skarżąca zarzuciła także niewyjaśnienie przez organy nadzoru budowlanego czy przedmiotowy budynek nie narusza przepisów o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym. Zamiast tego organy powołują się na ustalenia nieobowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego dla Gminy [...]. Wskazano, że decyzja stanowić będzie podstawę do użytkowania samowolnie wybudowanego obiektu usytuowanego na terenie, którym właściciel budynku nigdy nie dysponował i nie będzie mógł dysponować. Taka sytuacja doprowadzić może do zmian i przekwalifikowania w użytkach gruntowych i klasyfikacjach bonitacyjnych części działki nr 1/2 w miejscowości [...] a to spowoduje niekorzystne dla A S.A. skutki ekonomiczne.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i również powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wyłącznie z przyczyn wskazanych w jej zarzutach. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie zaś art. 135 P.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli w omówionym zakresie Sad doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu i dlatego nie mogą pozostać w obrocie prawnym.

Organy orzekające w sprawie niniejszej w sposób przekonujący ustaliły, że objęty postępowaniem obiekt budowlany został wzniesiony przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Nie ma podstaw by kwestionować oświadczenia właścicieli tego obiektu – A. G., J. W. i R. K., iż budynek letniskowy został wzniesiony w latach 1976 (część I) i 1977 r. (część II). Oświadczenia te zostały złożone podczas oględzin obiektu w dniu [...] sierpnia 2011 r. i utrwalone w treści protokołu. Stwierdzony przez organ jednoznacznie fakt wybudowania przedmiotowego obiektu w 1976 i 1977 r. spowodował z mocy art. 103 ust. 2 ustawy konieczność stosowania przepisów dotychczasowych, którymi są przepisy ustawy – prawo budowlane z 1974 r.

Sąd podziela stanowisko WINB, iż budowa przedmiotowego budynku stanowiła w świetle przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. samowolę budowlaną. Organ odwoławczy właściwie wskazał, że obowiązek posiadania pozwolenia wynikał dla inwestora z treści art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Właściciele obiektu letniskowego nie posiadali pozwolenia na budowę, jak również roboty budowlane nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia. Stwierdzony fakt samowoli budowlanej naprowadził organy nadzoru na art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż w myśl treści tej regulacji: obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".

W przekonaniu organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy wykazał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. To stanowisko organu nadzoru budowlanego nie jest prawidłowe i skutkuje niezgodnością z prawem wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Do tego wniosku przekonują następujące argumenty: po pierwsze, organy dokonały swych ustaleń w zakresie przeznaczenia terenu, na którym zlokalizowany jest obiekt przyjmując za ich podstawę treść ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie, w którym miano wznosić ten obiekt. WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie podkreślił, iż nie stwierdził naruszeń prawa w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym z daty budowy. Zdaniem Sądu kierowanie się przepisami z daty popełniania czynu samowoli budowIanej świadczy o błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Zarówno przepis odsyłający (art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane) jak i przepis odesłania (art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.) nie dają podstawy do twierdzenia, aby do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, należało stosować nieobowiązujące w chwili wydawania decyzji przepisy o planowaniu przestrzennym. Sąd przyjmuje za odpowiadające prawu stanowisko, które wskazuje się, że organy administracji publicznej orzekając o samowoli budowlanej, popełnionej w warunkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, powinny badać zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji, a w razie braku planu - z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Ten pogląd został wypowiedziany m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - NSA z dnia 3 lutego 2010 r., o sygn. akt II OSK 234/09, LEX nr 597505, a także w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 20 marca 2013 r. o sygn. II SA/Rz 1179/12. W wyroku NSA z 24 stycznia 2007 r., II OSK 205/06r podkreślono, że zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy rozpoczęcia lub zakończenia budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania zaskarżonej decyzji. Ponieważ organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły jakichkolwiek ustaleń, czy obowiązujące przepisy z zakresu planowania przestrzennego przeznaczają teren, na którym jest zlokalizowany budynek letniskowy, to nastąpiło naruszenie art. 7 i art. 77 w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., które miało wpływ na wynik postępowania.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji dopuściły się również naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., nie wyjaśniając czy obiekt letniskowy znajduje się na obszarze, który z uwagi na położenie w pobliżu zbiornika [...], może powodować niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Należy przyznać rację skarżącej Spółce, iż dane z ewidencji gruntów w tym oznaczenie działki nr 401 nie były obowiązujące w chwili wydawania decyzji. W treści wypisu z rejestru grunt w pozycji "uwagi" zamieszczona została adnotacja, że dane dotyczące działki o nr 401 nie są wiążące z powodu wniesienia odwołania. Z tej przyczyny, należało w toku postępowania kierować się ustaleniami wiążącymi, a więc ustaleniami dotyczącymi działki nr 1/2. W odwołaniu od decyzji PINB pojawił się zarzut usytuowania budynku letniskowego na terenie znajdującym się pod wodami powierzchniowymi. Odwołująca się Spółką wskazywała również, że działka o nr 1/2 stanowi część Zalewu [...]. WINB w odpowiedzi wyjaśnił, że ewidencja gruntów nie wskazuje, jakie jest przeznaczenie działki gdyż budowa przedmiotowego obiektu nie była sprzeczna z przepisami o planowaniu przestrzennym. Wymieniony organ naruszył art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., skoro rozpatrywał ewentualność zastosowania tej regulacji w oparciu o nieobowiązujące unormowania w zakresie planowania przestrzennego. Zdaniem Sądu, zaistnienie okoliczności wymienionych w tej regulacji należy badać mając na uwadze obowiązujące w chwili wydawania decyzji regulacje z zakresu zapobiegania niebezpieczeństwom dla ludzi i mienia, a więc także te, które dotyczą usytuowania obiektów budowlanych w sąsiedztwie i w granicach zbiorników wodnych. Treść przedstawionej opinii technicznej nie kwestii podniesionych przez skarżącą spółkę, czyli zakwalifikowania działki o nr 1/2 w ewidencji gruntów jako gruntu znajdującego się pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Organy obu instancji nie wyjaśniły przekonująco, że aktualna na chwilę rozstrzygania kwalifikacja gruntu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt pozostaje bez wpływu na bezpieczeństwo ludzi i mienia. Jest oczywistym, że w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. zarówno stan techniczny obiektu, ale także jego usytuowanie może rodzić niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia.

Oznacza to po stronie organu nadzoru budowlanego konieczność wyjaśnienia czy dla terenu, na którym zlokalizowana jest działka nr 1/2 obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku należałoby poprzez ustalenie warunków zabudowy doprowadzić do stanu, w którym istnieje pewność, że brak jest podstaw do orzekania o nakazie rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974. Ponownie prowadząc postępowanie wyjaśniające, organy nadzoru budowlanego powinny nie tylko ustalić przeznaczenie gruntu przewidziane w aktualnych przepisach dotyczących planowania przestrzennego, ale także wyjaśnić czy lokalizacja obiektu z uwagi na bliskość zbiornika wodnego powoduje zagrożenia, które ma minimalizować art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.

Zaskarżona decyzja WINB, a także decyzja organu pierwszej instancji narusza ponadto art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1, art. 40 i art. 42 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. NSA w wyroku z 20 grudnia 2011 r., o sygn. akt II OSK 1923/10, LEX nr 1134706, stwierdził jednoznacznie, iż w świetle przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., sprawa dotycząca samowoli budowlanej w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40 tej ustawy, powinna zostać zakończona decyzją orzekającą o legalności inwestycji, zaś prawną formą potwierdzającą ten stan, jest pozwolenie na użytkowanie, wydane na podstawie art. 42 ust. 1 tej ustawy. Sąd stoi na stanowisku, iż stwierdzenie że sporny obiekt nie podlega rozbiórce, powinno prowadzić do jego zalegalizowania poprzez pozwolenie na użytkowanie, nie zaś umorzenie postępowania. Pozwolenie na użytkowanie prowadziłoby do ustabilizowania stanu prawnego obiektu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 marca 2013 r., o sygn. akt II SA/Rz 1179/12). Z tej przyczyny zaskarżona decyzja narusza także art. 105 k.p.a., a to naruszenie miało istotny wpływ na ustalony w toku instancji wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Zarzuty skargi, ponowione za odwołaniem, dotyczące niedokładnego wyjaśnienia daty budowy przedmiotowego domku letniskowego oraz jego wymiarów, w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie niniejszej, są nieuzasadnione. Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty odnoszące się do ewentualnych (w przeszłości) zmian i przekwalifikowania w użytkach gruntowych i klasyfikacjach bonitacyjnych części działki nr ½ w miejscowości C. oraz związanych z tym – wg strony skarżącej – niekorzystnych dla niej skutków ekonomicznych, nie mają bowiem żadnego wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.