Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 28/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 916
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2023 roku sprawy ze skargi C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.j. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 listopada 2022 roku, znak: SKO.OŚ/4170/344/2022 w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.j. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 listopada 2022 roku, znak: SKO.OŚ/4170/344/2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 września 2022 r., znak sprawy: WS-05.6131.2.132.2022.AG, którą nie zezwolono na usunięcie 21 szt. drzew ozdobnych - tj. 1 szt. bzu czarnego: nr 10 o obw. pnia 50 cm; 1 szt. brzozy brodawkowatej: nr 19 o obw. pnia 87 cm; 1 szt. dębu szypułkowego: nr 20 o obw. pnia 237 cm; 6 szt. jesionów wyniosłych: nr 1 o obw. pnia 40 cm; nr 2 o obw. pnia 57 cm; nr 5 o obw. pnia 39 cm; nr 6 o obw. pnia 36 cm; nr 11 o obw. pnia 37 cm; nr 21 o obw. pnia 36 cm; 3 szt. klonów jesionolistnych: nr 3 o obw. pnia 70+54 cm; nr 8 o obw. pnia 104 cm; nr 16 o obw. pnia 62+33 cm; 3 szt. klonów zwyczajnych: nr 10 o obw. pnia 55+34+34+23 cm; nr 12 o obw. pnia 60 cm; nr 13 o obw. pnia 81 cm; 1 szt. wiązu szypułkowego: nr 15 o obw. pnia 44+28 cm; 3 szt. wierzb białych: nr 7 o obw. pnia 130 cm; nr 9 o obw. pnia 104+71 cm; nr 14 o obw. pnia 72+56+55 cm; 2 szt. żywotników zachodnich: nr 17 o obw. pnia 47 cm; nr 18 o obw. pnia 42 cm, z terenu dz. nr [...] obr. [...] kolidujących z inwestycją pn. "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami podziemnymi: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym, elektrycznymi, teletechniczną, przebudowa sieci energetycznej nN, sieci kanalizacji sanitarnej, gazowej, rozbiórka budynków mieszkalnych jednorodzinnych i gospodarczych wraz z podziemnymi instalacjami wewnętrznymi: wodociągowymi, kanalizacji ogólnospławnej, energii elektrycznej, telekomunikacyjną na działce nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...] przy ul. [...] w Krakowie"

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach.

W dniu 31 maja 2022 r. zostało wszczęte postępowanie na skutek wniosku C. Sp. z o.o. Sp.j. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew ozdobnych z terenu dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie z powodu kolidują z projektowanym zamierzeniem budowlanym pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami podziemnymi: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym, elektrycznymi, teletechniczną, przebudowa sieci energetycznej nN, sieci kanalizacji sanitarnej, gazowej, rozbiórka budynków mieszkalnych jednorodzinnych i gospodarczych wraz z podziemnymi instalacjami wewnętrznymi: wodociągowymi, kanalizacji ogólnospławnej, energii elektrycznej, telekomunikacyjną na działce nr [...] obr. [...] , jedn. ewid. [...] przy ul. [...] w Krakowie."

W dniu 19 lipca 2022 r. odbyły się oględziny terenu, podczas których potwierdzono, że obwody drzew na wysokości 5 cm od ziemi przekroczyły odpowiednio 80 cm i 50 cm, stąd też aby je usunąć należy uzyskać zezwolenie (zgodnie art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. a i c ustawy o ochronie przyrody).

Prezydent Miasta Krakowa ustalił, iż objęte wnioskiem drzewa stanowią żywotne egzemplarze, są w dobrym stanie zdrowotnym bez widocznych zewnętrznych objawów chorobowych a nieznaczne deformacje pokroju wynikają z adaptacji do warunków w jakich rosły.

W pismach z dnia 3 sierpnia 2022 r. oraz z dnia 22 sierpnia 2022 r. Skarżąca spółka złożyła dodatkowe wyjaśniania dotyczące braku możliwości wkomponowania drzew w przyszłe zagospodarowanie terenu wynikające z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów U/MW.5 oraz MW.I.

W toku postępowania postanowieniem znak WS-05.6131.2.132.2022 z dnia 7 września 2022 r. Towarzystwo n. zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony, które przedstawiło stanowisko, pokrywające się ze stanowiskiem Organu.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, analizę stanu faktycznego i prawnego Organ I instancji nie znalazł podstaw do wydania zezwolenia na usunięcie ww. drzew, z uwagi na ich szczególną wartość estetyczną i dendrologiczną oraz możliwość zaplanowana inwestycji w taki sposób, aby móc zachować przynajmniej okazały egzemplarz dębu szypułkowego i decyzją z dnia 16 września 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa nie zezwolił na usunięcie 21 szt. drzew ozdobnych

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż planowana inwestycja w oparciu o przedłożony do akt sprawy projekt zagospodarowania terenu nie może zostać zrealizowana z uwagi na niezgodność z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Prądnik Czerwony - Zachód" w szczególności poprzez kolizję ze szczególnie cennym egzemplarzem dębu szypułkowego. Stan drzew objętych wnioskiem, oraz obecny sposób korzystania z nieruchomości nie wykazują zasadności ich usunięcia do czasu przedłożenia projektu zgodnego w zapisami planu nie tylko w zakresie zgodności z nakazami dotyczącymi minimalnej powierzchni zabudowy, ale również w zakresie określonym w § 7 ust. 1 pkt. 7 i 8 uchwały.

Jak podkreślił Organ I instancji, jego rozstrzygnięcie uwzględnia stanowisko Zespołu Zadaniowego ds. Zieleni powołanego przez Prezydenta Miasta Krakowa ciała doradczego w procesie wydawania decyzji administracyjnych dotyczących zezwoleń na usuwanie drzew i krzewów (zarządzenie Nr 1753/2016 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 4.07.2016 r. ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyła CABA C. Sp. z o.o. Sp.j. zaskarżając powyższą decyzję w całości.

W postępowaniu na prawach strony Towarzystwo n. (na mocy postanowienia z dnia 7 września 2022 r., znak WS-05.6131.2.132.2022.AG) pismem z dnia 11 września 2022 r., znak Ldz. 426/TnROP/2022 wyraziło swoje stanowisko w sprawie wnosząc o odmowę udzielenia pozwolenia na usunięcie drzew. Towarzystwo wskazało, iż drzewa objęte wnioskiem są w dobrym stanie zdrowotnym, nie stanowią zagrożenia, nie kolidują z inwestycją (brak bowiem pozwolenia na budowę), Powołując się uzasadnienie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 341/09 Towarzystwo wyjaśniło, iż realizacja potencjalnych inwestycji wymaga wkomponowania drzew w planowaną inwestycję.

Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 21 listopada 2022 roku, znak: SKO.OŚ/4170/344/2022 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 września 2022 r.

Jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ) ustawy o ochronie przyrody "usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości". Przepis ten statuuje zasadę obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów i stanowi instrument swoistej reglamentacji usuwania drzew i krzewów o charakterze prewencyjnym. Organ orzekający ma zatem obowiązek weryfikacji wniosku i ustalenia sytuacji faktycznej. Przepis nie określa wprost przesłanek wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, tym samym udzielenie bądź odmowa udzielenia zezwolenia w tym zakresie objęta jest pewnym luzem decyzyjnym. Nie oznacza to dowolności orzekania lecz podjęcie decyzji po wnikliwym zbadaniu sprawy i wykazaniu zasadności i celowości konkretnego rozstrzygnięcia. Konieczna staje się zatem ocena stanu faktycznego sprawy. Na organie I instancji ciąży obowiązek zbadania m.in. zakresu oddziaływania jakie może wywołać wydanie zezwolenia na wycinkę drzew w świetle celów ustawy i jej zasad ogólnych.

W tym zakresie nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez Odwołującą, iż niezasadna jest odmowa wydania zezwolenia na usunięcie objętych wnioskiem drzew, w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie wymogi warunkujące udzielenie takiego zezwolenia, a w sprawie nie występują przeszkody prawne i faktyczne uniemożliwiające wydanie wnioskowanego zezwolenia w zakresie rozstrzygania w sprawach z wniosków o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, a co za tym idzie, iż organ nie działa w ramach uznania administracyjnego. Powyższe stanowisko jest zbieżne z ugruntowanym w tym zakresie poglądem orzecznictwa prezentowanego między innymi w uzasadnieniu do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. IV SA/Po 999/14, uzasadnieniu do wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2337/11.

Organ podkreślił, iż rozstrzygnięcie w kwestii zezwolenia na usunięcie drzew nie jest uzależnione od ściśle przez przepisy prawa określonych przesłanek. To do organu należy dokonanie oceny wniosku w kontekście celu jakiemu przyświeca regulacja ochrony przyrody, a także w ramach wyznaczonych przez zasadę z art. 7 kpa wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy wskazał, że odmowę zezwolenia na usunięcie drzew z terenu wnioskodawcy oparto o dokonanie oceny znaczenia tych konkretnych zadrzewień dla mieszkańców okolicy w świetle celów ustawowych ochrony przyrody.

Teren, na którym planowana jest w/w inwestycja znajduje się w granicach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Prądnik Czerwony - Zachód" zatwierdzonego uchwałą Nr C/1532/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 marca 2014 r. Zgodnie z ustaleniami planu, teren na którym planowana jest inwestycja znajduje się na obszarze: w części znajduje się na obszarze U/MW.5 - tereny zabudowy usługowej i usługowo - mieszkaniowej wielorodzinnej śródmiejskiej; w części znajduje się na obszarze MW.I - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.

W aktach sprawy znajduje się również protokół ze spotkania z dnia 18 sierpnia 2022 r. w obecności Prezesa Zarządu Inwestora, pełnomocnika Inwestora, Dyrektora Wydziału Kształtowania Środowiska UMK, kierownika Referatu Ochrony Zieleni i głównego specjalisty WKŚ UMK. W toku spotkania wskazano na konieczność ochrony dębu szypułkowego oznaczonego nr inwentaryzacyjnym nr 20 i wyjaśniono, iż w przypadku braku możliwości przeprojektowania inwestycji w sposób pozwalający na usunięcie drzewa, zezwolenie na jego usunięcie może zostać wydane wyłącznie pod warunkiem przesadzenia (poprzez przesunięcie) wraz z bryłą korzeniową poza obszar objęty inwestycją. A inwestor został zobligowany do zbadania możliwości technicznych takiej operacji lub dokonania zmian w projekcie celem ochrony drzewa.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. Wnioskodawca ustosunkował się do możliwości przeniesienia dębu wskazując, iż nie może się on ostać w tym miejscu w którym rośnie obecnie, a przesunięcie go wymaga: ograniczenia korony o ok. 30%, zastosowanie systemu odciągu na okres 3 lat, co i tak nie daje żadnej gwarancji, że przesadzony dąb przyjmie się w nowym miejscu. Nadto oszacowano koszt operacji przeniesienia dębu na minimum 100.000,00 zł.

Kolegium wskazało, że jak wynika z akt sprawy drzewa są w dobrym stanie zdrowotnym, bez zewnętrznych objawów chorobowych a nieznaczne deformacje pokroju wynikają z adaptacji do warunków w jakich rosły. Stąd też po przeanalizowaniu akt sprawy Kolegium podziela stanowisko organu I instancji, jednocześnie wskazując, iż drzewa (21 szt.) objęte wnioskiem z dnia 31 maja 2022 r. (liczba w toku postępowania była modyfikowana) ze względu na swój rozmiar, wielkość, wiek, należy chronić zamiast usuwać. Nadto Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania wskazuje, iż nie mogą one być wzięte pod uwagę, z powodu następujących okoliczności:

Przedłożenie przez Inwestora projektu zagospodarowania terenu, który nie może być zrealizowany z powodu kolizji ze szczególnie cennym egzemplarzem dębu (egz. nr 20), nie może skutkować wydaniem zezwolenia na usunięcie również pozostałych drzew, ponieważ inwestycja taka jest nierealizowalna, a więc nie stanowi ważnego interesu strony. Co prawda na mocy art. 83d ust. 5 u.o.p., warunkiem możliwości wykonania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew kolidujących z zamierzeniem inwestycyjnym, jest posiadanie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, to zdaniem Organu I instancji, które Kolegium podziela nie jest rolą organu architektoniczno-budowlanego weryfikacja możliwości realizacji zamierzenia wynikająca z uwarunkowań dotyczących ochrony zieleni, a mając na względzie, iż ustawodawca w art. 83b ust. 1 pkt. 8 u.o.p określił jako jeden z wymaganych załączników do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew: "...wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane projekt zagospodarowania działki lub terenu", dał organowi właściwemu do wydawania zezwoleń na usuwanie drzew kompetencje do takiej oceny.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik Inwestora myli pojęcia powierzchni biologicznie czynnej i konieczności jej zachowania, z ochroną drzew. Nie można więc uznać, iż organ blokuje dopuszczalne zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej. Podobnie pełnomocnik Inwestora nieprawidłowo interpretuje stanowisko dotyczące pozostałych drzew, wskazując na "...pozostałe drzewa takich wartości nie przedstawiają...". Kolegium zaznaczyło, że wartość przyrodnicza drzew jest aksjomatem, zwłaszcza że egzemplarze te były żywotne i w dobrym stanie fitosanitarnym, wobec czego organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji wyłącznie na kwestie braku wykazania przez inwestora słusznego interesu w jakim miałyby być one usunięte.

Odnosząc się do twierdzeń Strony, iż sugerowała nasadzenie większej liczby drzew, aby zrekompensować stratę w środowisku jaką będzie usunięcie wszystkich drzew, w tym przedmiotowego dębu, wskazując jednocześnie na brak miejsca na swojej nieruchomości na wykonanie takich nasadzeń. Kolegium pragnie wskazać, iż Inwestor nie przedłożył do akt sprawy żadnych dokumentów z których wynikałoby, że podjął staranie na pozyskanie dodatkowego terenu na posadzenie drzew, zarówno z zasobów Gminy Miejskiej Kraków, czy też innych podmiotów.

Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że dąb (egz. nr 20) nie spełnia parametrów uznania za pomnik przyrody. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody określa dwa kryteria kwalifikowania drzew do objęcia taka formą ochrony. Jednym jest obwód pnia przekraczający wartość dedykowaną dla konkretnego gatunku, a drugim jest cecha wyróżniania się wśród innych drzew tego samego rodzaju lub gatunku w skali kraju, województwa lub gminy, ze względu na szereg czynników, w tym krajobrazowych. Istotną kwestią jest połączenie tych dwóch kryteriów spójnikiem "lub", wobec czego sam fakt wyróżniania się jest wystarczający do podjęcia czynności zmierzających do objęcia taką formą ochrony, i nie jest wykluczone ze działania takie zostaną w przyszłości podjęte.

Przy czym należy podkreślić, że ogólne zapisy dotyczące konieczności ochrony zieleni nie są mniej ważne niż szczegółowe zapisy dotyczące konkretnych terenów. Zapisy dotyczące konieczności ochrony istniejących drzew dotyczą całego obszaru planu zagospodarowania i znajdują się w części ogólnej planu i zgodnie z zasadami techniki prawodawczej nie muszą być powielane pod warunki dotyczące każdego terenu z osobna.

Nie można zgodzić się również z interpretacją podnoszoną w odwołaniu, że objęcie nieruchomości zapisami MPZP z przeznaczeniem pod zabudowę, oznacza automatyczną konieczność wydania zezwolenia na usunięcie drzew. Przy takim założeniu na terenach objętych MPZP z przeznaczeniem pod zabudowę w ogóle nie byłoby wymagane uzyskanie zezwolenia na usuwanie drzew, tymczasem art. 83f ust. 1 u.o.p. nie wymienia takiej okoliczności jako okoliczności wyłączającej konieczność uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. Przeznaczenie w MPZP nieruchomości pod zabudowę jest jedynie okolicznością pozwalającą organowi na wydanie zezwolenia, a nie warunkiem determinującym taki obowiązek, zwłaszcza w sytuacji w której można wyodrębnić szczególnie cenne egzemplarze drzew.

Odnosząc się do zarzutu bezzasadności przyjęcia nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym obywatela nie można podzielić stanowiska, iżby organ w sposób mechaniczny i nie dokonując ważenia tych interesów przyjął, iż prym wiedzie interes społeczny. Organ wskazał na czym w jego ocenie interes ten polega i dlaczego w tej konkretnej sprawie interes społeczny wymaga wydania rozstrzygnięcia o odmowie zezwolenia na usunięcie drzew. Organ wskazał na wartość przyrodniczą drzew i funkcje w środowisku przyrodniczym.

Kolegium pragnie podkreślić, iż wartość drzew dla środowiska nie wynika z ich żywotności, pokroju i innych cech dendrologicznych przyjmowanych w wyniku oceny dokonanej względem jakiegoś idealnego wzorca. Wartość drzewa dla środowiska winna być oceniana w kontekście otoczenia, w jakim się ono znajduje. Inną wartość dla środowiska ma drzewo rosnące w lesie, a inną drzewo rosnące w terenie ogołoconym z roślinności. Dla mieszkańców pobliskich terenów drzewa te właśnie mają szczególny walor, o którym pisze pełnomocnik organizacji biorących udział w postępowaniu.

Skoro w świetle regulacji normatywnych rośliny nie objęte formami ochrony przyrody mogą być niszczone m. in. jedynie w związku z racjonalną gospodarką (art. 125 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody) to organ nie przekroczył ram uznania administracyjnego stwierdzając w tym konkretnym wypadku, iż zasadna jest odmowa uznania, iż usunięcie drzew w niniejszej sprawie nie jest możliwe w kontekście równowagi interesów społecznego - polegającego na zachowaniu jak największej ilości zadrzewień zwłaszcza w miastach i interesu obywatela związanego z prawem do dysponowania swoją własnością i uzyskiwania z tego jak największego zysku.

Skargę na powyższą decyzję wniosła C. Sp. z o.o. Sp.j. podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa administracyjnego materialnego i procesowego, tj.:

1) art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody poprzez odmowę wydania zezwolenia na usunięcie objętych wnioskiem drzew, w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie wymogi warunkujące udzielenie takiego zezwolenia, a w sprawie nie występują przeszkody prawne i faktyczne uniemożliwiające wydanie wnioskowanego zezwolenia,

2) art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody poprzez odmowę wydania zezwolenia na usunięcie 20 drzew objętych wnioskiem z powołaniem się na okoliczności dotyczące wyłącznie jednego drzewa (dębu szypułkowego oznaczonego numerem 20), 3) art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody w zw. z art. 7 i 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że uwarunkowania przedmiotowej sprawy wykluczają możliwość udzielenia zezwolenia na usunięcie dębu o numerze inwentaryzacyjnym 20, podczas gdy drzewo to nie jest objęte żadną formą ochrony, a w szczególności nie stanowi pomnika przyrody,

4) § 7 ust. 1 pkt. 7 i 8 w zw. z § 13 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 1 i 3 uchwały Nr C/1532/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 marca 2014 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Prądnik Czerwony - Zachód"), poprzez uznanie, że brak wkomponowania w planowaną inwestycję dębu szypułkowego o nr inwentaryzacyjnym 20 stanowi niezgodność projektu inwestycji z ustaleniami planu, podczas gdy to właśnie pozostawienie przedmiotowego drzewa mogłoby prowadzić do niezgodności inwestycji z określonymi w planie parametrami zabudowy,

5) przepisu art. 83c ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy inwestor wskazywał na możliwość wykonania nasadzeń zastępczych w przypadku udzielenia zezwolenia na usunięcie objętych wnioskiem drzew,

6) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez wyłączenie możliwości zagospodarowania nieruchomości należącej do skarżącej Spółki w sposób zgodny z jej społeczno – gospodarczym przeznaczeniem wynikającym m. in. z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Prądnik Czerwony - Zachód",

7) art. 32 Konstytucji RP, poprzez odmowę wydania zezwolenia na usunięcie objętych wnioskiem drzew w sytuacji, gdy w analogicznych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych organ wydawał szereg zezwoleń na usunięcie drzew kolidujących z planowanymi inwestycjami budowlanymi,

8) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego przez brak uwzględnienia w postępowaniu słusznego interesu odwołującej się spółki,

9) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego przez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,

10) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, przez brak poinformowania inwestora o złożeniu przez organ I instancji dodatkowych wyjaśnień w sprawie, brak doręczenia stronie przedmiotowych wyjaśnień oraz brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do dodatkowych wyjaśnień złożonych przez organ I instancji.

11) art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez rezygnację z realizacji zasady wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji,

12) art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez dopuszczenie do postępowania w charakterze strony Towarzystwa n. , pomimo braku wystąpienia uzasadnionych podstaw do przyznania przedmiotowej organizacji takiego uprawnienia,

13) art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia i brak wykazania niedopuszczalności wydania wnioskowanego zezwolenia.

Powołując się na powyższe Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Ponadto należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Wszystkie strony nie zajęły w zakreślonym terminie stanowiska, dlatego też zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Skarga podlega uwzględnieniu.

W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że słuszne jest stanowisko organów, zgodnie z którym odmowa wydania zezwolenia na usunięcie objętych wnioskiem drzew, jest możliwa również w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie wymogi warunkujące udzielenie takiego zezwolenia, a w sprawie nie występują przeszkody prawne i faktyczne uniemożliwiające wydanie wnioskowanego zezwolenia w zakresie rozstrzygania w sprawach z wniosków o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 916 ze zm.) dalej jako "u.o.p.", poprzez odmowę wydania zezwolenia, pomimo że spełnione są wszystkie wymogi warunkujące udzielenie takiego zezwolenia.

Zgodzić się również należy, że w tym zakresie organ działa w ramach uznania administracyjnego.

Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności. Okoliczność, że organ działa w ramach uznania administracyjnego tym bardziej obliguje organ do jednoznacznego i spójnego wyjaśnienia, jakie względy determinują kierunek rozstrzygnięcia organu oraz dlaczego – zdaniem organu – podnoszone przez stronę argumenty lub okoliczności nie zasługują na uwzględnienie.

Wyjaśnienie tych kwestii powinno być zawarte w uzasadnieniu do decyzji. Pominięcie natomiast i niewyjaśnienie, z jakich powodów organ działający w ramach uznania odmawia zezwolenia na usunięcie drzew stanowi w tym zakresie o poruszaniu się przez organ w sferze dowolności, co jednak nie może być uznane za wykonanie władztwa administracyjnego w zakresie przyznanego organowi uznania administracyjnego.

Taka też sytuacja ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Organ odmawiając bowiem wydania zezwolenia na usunięcie 20 drzew – poza dębem szypułkowym – nie wskazał jakie to konkretne okoliczności przemawiają za tym, aby odmówić wydania zezwolenia na usunięcie pozostałych drzew.

Trzeba zaznaczyć, że powoływane przez organ okoliczności dotyczące celów jakie stawiane są przed ochroną przyrody są daleko niewystarczające dla uzasadnienia wydania odmowy usunięcia drzew. W odniesieniu do wszystkich drzew (poza dębem szypułkowym) stanowisko zarówno organu I instancji jak i organu II instancji jest lakoniczne i tak ogólnikowe, że nie można uznać, aby organ w tym zakresie wskazał na jakiekolwiek uzasadnienie, które stanowiłoby podstawę do odmowy wydania zezwolenia.

Niezależnie od powyższego, organ powinien odnieść się także do zapisów planu miejscowego, w szczególności że ten wątek jest mocno akcentowany przez Skarżącą spółkę.

Jakkolwiek trafne jest stanowisko organu, że objęcie nieruchomości zapisami miejscowego z przeznaczeniem pod zabudowę nie oznacza automatycznie konieczności wydania zezwolenia na usuniecie drzew, to jednakże organ powinien rozważyć – w kontekście złożonego wniosku – czy i w jakim zakresie ustalone w planie miejscowym przeznaczenie wpływa na zezwolenie na usunięcie drzew.

W kontekście zapisów planu miejscowego (por. uchwała Nr C/1532/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Prądnik Czerwony – Zachód"; opublik. w Dz. Urz. Woj. Małop. z dnia 15 kwietnia 2014 r., poz. 2257) należy wskazać, że wskazane nieruchomości, na których miało dojść do usunięcia drzew, częściowo przeznaczone są pod tereny "U/MW.1 do U/MW.6 – tereny zabudowy usługowej i usługowo - mieszkaniowej wielorodzinnej śródmiejskiej" (§ 17 uchwały), a częściowo pod tereny "MW.1 do MW.4 – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej" (§ 13 uchwały). Nie budzi wątpliwości, że wskazane tereny mają przeznaczenie inwestycyjne.

Ponadto stosownie do § 7 ust. 1 pkt. 7) i pkt. 8) wskazanej uchwały w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, ustalono nakaz ochrony zieleni na całym obszarze objętym planem, ochronę i utrzymanie pomników przyrody oraz utrzymanie ciągu zieleni ZP.4, ZP.5, ZP.15 i ZP.18 jako pozostałości po dawnej młynówce oraz nakaz uwzględnienia w projekcie zagospodarowania terenu i objąć ochroną istniejące drzewa i zadrzewienia.

Te okoliczności – to znaczy z jednej strony inwestycyjne przeznaczenie nieruchomości (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz zabudowy usługowej i usługowo - mieszkaniowej wielorodzinnej śródmiejskiej), z drugiej zaś nakaz uwzględnienia w projekcie zagospodarowania terenu i objęcia ochroną istniejących drzew i zadrzewienia – powinny być wzięte pod uwagę przez organ przy wydawaniu decyzji, a stanowisko organu powinno być przedstawione w odniesieniu do wszystkich wnioskowanych do usunięcia drzew i wyartykułowane w uzasadnieniu do wydanej decyzji, co ma szczególne znaczenie na gruncie niniejszej sprawy, w której organ działa w ramach uznania administracyjnego.

Organ powinien również jednoznacznie ustosunkować się do podnoszonych przez Skarżącą spółkę kwestii naruszenia równości wobec prawa w szczególności w kontekście zarzucanej przez Skarżącą odmowę wydania zezwolenia dla Skarżącej, pomimo iż – jak podniesiono w skardze – w analogicznej sytuacji organ wydawał jednak zgodę na usunięcie drzew.

Niezależnie trzeba wskazać, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji budzi wątpliwości, co do ostatecznego powodu, dla którego odmówiono zezwolenia na usunięcie drzew.

Z jednej strony organ wskazuje na konieczność realizacji zasad ochrony przyrody, do przemawia w ogólności za odmową wydania zezwolenia. Z drugiej strony jednak organ wskazuje, że powodem odmowy była ustalona niemożliwość przesadzenia drzewa (dębu szypułkowego) oraz niewykazanie przez inwestora możliwości dokonania nasadzeń zastępczych.

Powyższe pozostaje jednak w sprzeczności. Skoro bowiem organ uznaje, że za odmową zezwolenia na usunięcie drzew przemawiają okoliczności związane z koniecznością ochrony przyrody, to bezzasadne jest wówczas rozważanie kwestii czy Skarżąca przedstawiła możliwości wykonania nasadzeń zastępczych, względnie – jak w przypadku dębu – przesadzenia drzewa. Te okoliczności jednak (to jest nasadzenia zastępcze oraz przesadzenie drzewa) były przedmiotem rozważań organu i, jak się zdaje, stanowiły o odmowie wydania zezwolenia.

W kontekście nasadzeń zamiennych trzeba wskazać, że inwestor przedstawił projekt nasadzeń (por. k. 15-17 a.a.), a ponadto w piśmie z dnia 22 sierpnia 2022 roku Skarżąca spółka wskazała na możliwość dokonania nasadzeń zamiennych (k. 60-61 a.a.). W uzasadnieniu do decyzji organu I instancji wskazano natomiast, że "w stanowisku wyrażonym podczas spotkania z inwestorem poinformowano, że w przypadku zastosowania opisanych wyżej rozwiązań, tj. przeprojektowania inwestycji lub przesadzenia dęba, zezwolenie na usunięcie pozostałych objętych wnioskiem drzew może zostać wydane, a strata w środowisku wyrównana poprzez wykonanie nasadzeń zastępczych. Ponieważ inwestor nie objął ochroną ww. dębu nie wypełnił tym samym przytoczonych wyżej zapisów planu miejscowego, organ uznał iż nie ma podstaw do wydania zezwolenia na usunięcie również egzemplarzy drzew nr 1,2,3,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,21 oraz 10a" (k. 96 a.a.).

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że skoro Skarżąca spółka wykazała gotowość do realizacji nasadzeń zamiennych i przedstawiła w tym zakresie stosowny projekt, to ten wątek powinien również zostać rozważony przez organ. Słuszny jest zatem postawiony w tym zakresie jest zarzut Skarżącej spółki.

Co więcej jak wynika z uzasadnień do decyzji jedynym drzewem, które zasługuje na ochronę zdaje się być dąb szypułkowy. Skoro tak, to – również i w tym zakresie – budzi wątpliwości powód odmowy wydania zezwolenia na usunięcie pozostałych drzew. Jakkolwiek organy powołują się na zapisy planu, które zakładają w terenach U/MW.1-U/MW.6 lokalizację zieleni urządzonej, to jednakże te odwołania wprowadzają wątpliwość, co w istocie było powodem odmowy wydania zezwolenia na usunięcie wszystkich wnioskowanych drzew.

Trafny jest zatem zarzut naruszeni art. 83 ust. 1 u.o.p. poprzez odmowę wydania zezwolenia na usunięcie 20 drzew objętych wnioskiem z powołaniem się na okoliczności dotyczące wyłącznie 1 drzewa (dębu szypułkowego oznaczonego nr 20).

Bezzasadny jest natomiast podniesiony zarzut naruszenia § 7 ust. 1 pkt. 7 i 8 w zw. z § 13 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 1 i 3 uchwały Nr C/1532/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 marca 2014 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Prądnik Czerwony - Zachód", poprzez uznanie, że brak wkomponowania w planowaną inwestycję dębu szypułkowego o nr inwentaryzacyjnym 20 stanowi niezgodność projektu inwestycji z ustaleniami planu, podczas gdy to właśnie pozostawienie przedmiotowego drzewa mogłoby prowadzić do niezgodności inwestycji z określonymi w planie parametrami zabudowy.

Jak wynika z § 7 ust. 1 pkt. 8) miejscowego planu w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, ustalono nakaz uwzględnienia w projekcie zagospodarowania terenu i objęcia ochroną istniejących drzew i zadrzewień. Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącej spółki nie jest trafne stanowisko, że pozostawienie przedmiotowego drzewa (dębu szypułkowego) mogłoby prowadzić do niezgodności inwestycji z określonymi w planie parametrami zabudowy. Trzeba zwrócić uwagę, że określone w planie miejscowym zasady zagospodarowania stanowią maksymalne, w tym przypadku parametry zabudowy. Nie oznacza to jednak, że tylko inwestycja, które spełnia te maksymalne parametry jest zgodna z planem miejscowym. Wręcz przeciwnie, jak wynika z treści uchwały Nr C/1532/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 marca 2014 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Prądnik Czerwony - Zachód" projekt zagospodarowania terenu ma objąć ochroną istniejące drzewa i zadrzewienia. Tym samym zgodnym z planem miejscowym będzie przede wszystkim taki projekt, który będzie uwzględniał powyższe okoliczności.

Na gruncie niniejszej sprawy organy powinny jednak w sposób wyraźny wskazać jakie to okoliczności, w tym również wynikające z konkretnych zapisów planu miejscowego, uzasadniają wydanie zezwolenia względnie uzasadniają odmowę usunięcia każdego z drzew, którego dotyczy wniosek.

Reasumując powyższe trzeba wskazać, że jak wskazuje się w orzecznictwie podejmowane przez organy administracji decyzje winny spełniać standardy wskazane w art. 107 § 1 K.p.a., w tym muszą zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej, jest jej integralną częścią i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Motywy decyzji winny więc odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji (por. np. uzasadnienie do wyroków: NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 1668/17, NSA z dnia 27 stycznia 2021 roku, sygn. I OSK 3071/18).

Organy orzekające w sprawie nie spełniły owych wymogów, co skutkowało arbitralnością wydanych przez nie decyzji.

W świetle powyższego należy wskazać, że zasadne są zarzuty naruszenia art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.

W końcu należy wskazać, że nie jest uzasadniony zarzut dopuszczenia do udziału w postępowaniu Towarzystwa n. . Jak wynika z § 6 Statutu Towarzystwa n. , celem Towarzystwa jest: "1. ochrona przyrody, 2. ochrona środowiska, 3. ochrona zwierząt, 4. ochrona krajobrazu rozumianego jako postrzeganą przez ludzi przestrzeń, zawierającą elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowaną w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka, 5. ochrona wartości kulturowych, 6. pobudzanie aktywności lokalnej oraz zwiększanie społecznego udziału w podejmowaniu decyzji, 7. ochrona ładu urbanistycznego". Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast usunięcie drzew, w związku z tym należy uznać, że dopuszczenia Towarzystwa do udziału w postępowaniu jest – w świetle art. 31 § 1 pkt. 2) K.p.a. – uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny.

Ze względu na powyższe zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone na zasadzie art. 145 pkt. 1) lit. a) i c) p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł złożyła się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 265 ze zm.) oraz 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.