Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1057/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1, ust. 3, art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 1b
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S., postanowieniem z dnia 2 czerwca 2023 r., na podstawie art. 63 ust. 1 i 4, art. 64 ust. 1, a także art. 66 i art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.), dalej jako "u.i.o.ś.", w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku Fundacji "S. " z siedzibą w S. dalej jako "strona", "skarżąca", w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Zmiana funkcjonowania portu jachtowego - M.

I. Nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Zmiana funkcjonowania portu jachtowego - M. dz. nr [...] i [...] obręb [...] oraz dz. nr [...] obręb [...],

II. Ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.), ze szczególnym uwzględnieniem określenia wpływu planowanej inwestycji na obszary chronione ustanowione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916 ze zm. ), w szczególności na obszar specjalnej ochrony ptaków - obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Odry PLB320003, w granicach którego usytuowane jest przedsięwzięcie. Powyższe należy wykonać na podstawie aktualnych danych przyrodniczych oraz zapisów obowiązujących dla powyższego obszaru aktów prawnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy prawa i wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza się w postępowaniu, wynikającym z art. 63 i art. 64 u.i.o.ś.

Prezydent wskazał, że w ramach konsultacji z właściwymi organami, zgodnie z art. 64 ust. 1 u.i.o.ś wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie, Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie PGW Wody Polskie i do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie o opinię w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie PGW Wody Polskie, w piśmie z dnia 30 września 2022 r., znak: [...] wyraził opinię, iż dla przedsięwzięcia pn.: "Zmiana funkcjonowania portu jachtowego - M. nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko pod warunkiem realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia zgodnie z treścią zawartą w przedłożonej karcie informacyjnej przedsięwzięcia. W uzasadnieniu stanowiska stwierdził, że przedmiotowa inwestycja, zarówno w fazie budowy, jaki i eksploatacji, nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko wodne i gruntowe, a tym samym nie nastąpi degradacja wód podziemnych i powierzchniowych spowodowana jakimikolwiek zanieczyszczeniami, jak również nie nastąpi pogorszenie potencjału ekologicznego i stanu chemicznego JCWP oraz stanu ilościowego i chemicznego JCWPd.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szczecinie, w opinii sanitarnej z dnia 30 września 2022 r., znak: [...], nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu stanowiska stwierdził, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na zdrowie i życie ludzi.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie, w piśmie z dnia 7 października 2022 r., znak: [...] zawiadomił, iż z uwagi na konieczność szczegółowej oceny merytorycznej przedłożonej dokumentacji w stosunku do istniejących uwarunkowań, zajmie stanowisko w terminie do dnia 21 października 2022 r. Następnie, pismem z dnia 21 października 2022 r. postanowił uzgodnić zakres raportu dla przedsięwzięcia pn.: "Zmiana funkcjonowania portu jachtowego - M. w związku z koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ze względu na oddziaływanie na obszar Natura 2000. W uzasadnieniu stanowiska stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko z uwagi na usytuowanie w obszarze specjalnej ochrony ptaków tj. obszarze Natura 2000 Dolina Dolnej Odry [...] Ponadto wskazał na nieprawidłowości związane z funkcjonowaniem istniejącego Portu [...]

Dodatkowo organ I instancji wskazał, iż w dniu 6 grudnia 2022 r. wpłynęło pismo Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 2 grudnia 2022 r., w którym organ ten informuje o dotychczasowych działaniach podejmowanych w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w funkcjonowaniu Portu Jachtowego M. , w tym naruszenia warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 26 lutego 2018 r.

Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia organ podkreślił, że nakładając obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalając zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, badał sprawę odnosząc się przede wszystkim do uwarunkowań wynikających z art. 63 ust. 1 i art. 68 u.i.o.ś., postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz do informacji uzyskanych od Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

W związku z powyższym organ kierował się następującymi uwarunkowaniami:

- rodzajem i charakterystyką przedsięwzięcia,

- usytuowaniem przedsięwzięcia z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów,

- rodzajem, cechami i skalą możliwego oddziaływania.

Planowane przedsięwzięcie polega na zmianie funkcjonalnej w zrealizowanym przedsięwzięciu - Porcie Jachtowym - M. D. zlokalizowanym na dz. nr [...] i [...] (przyłącza) obręb [...] oraz na dz. nr [...] (jez. D.) obręb [...] w S.. Zmiana polega na rozszerzeniu dotychczasowej działalności portu z zakresu obsługi turystycznego ruchu łodzi żaglowych i żaglowo-motorowych o planowaną obsługę łodzi motorowych. Przedsięwzięcie nie jest związane z przebudową, rozbudową lub montażem zrealizowanego przedsięwzięcia Portu Jachtowego - M. przy ul. [...] w S.. W ramach planowanego przedsięwzięcia zmianie ulegnie przeznaczenie części z [...] istniejących miejsc postojowych w marinie, z obsługi łodzi żaglowych i żaglowo-motorowych o planowaną obsługę łodzi żaglowych, żaglowo-motorowych i motorowych. Planuje się, iż miejsca dla jednostek motorowych będzie stanowić około 100 miejsc postojowych.

Zgodnie z wydaną decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 26.02.2018 r,. znak:WGKiOŚ-11.6220.1.57.2016.JS, Port Jachtowy M. w fazie eksploatacji służy do całorocznej i sezonowej obsługi jednostek żaglowych i żaglowo-motorowych o zróżnicowanym zakresie wielkości od 8 - 15 m. W ramach planowanego przedsięwzięcia ulec miała zmiana w fazie eksploatacji aby marina mogła obsługiwać jednostki żaglowe, żaglowo-motorowe i motorowe o zróżnicowanej wielkości do 15 m.

Teren inwestycyjny znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 Dolina Dolnej Odry [...] Obszar ten powołany został Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133 ze zm.). Dla przedmiotowego obszaru zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Zach., z 2014 r. poz. 1934; zm. z 2017 r. poz. 2183), ustanowiono plan zadań ochronnych (PZO). Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych przedmiotami ochrony w obszarze są następujące gatunki ptaków, które powinny być chronione poprzez ochronę ich siedlisk: krzyżówka, głowienka, czernica, nurogęś, łyska, kormoran, rożeniec, ogorzałka, ohar, cyraneczka, gągoł, puchacz, uszatka błotna, zimorodek, podróżniczek, brzęczka, wodniczka, wąsatka, łabędź niemy, gęś zbożowa, gęś białoczelna, gęgawa, świstun, krakwa, bąk, czapla biała, bocian czarny, łabędź krzykliwy, bielaczek, trzmielojad, kania czarna, kania ruda, bielik, błotniak stawowy, błotniak łąkowy, rybołów, sokół wędrowny, kropiatka, zielonka, derkacz, żuraw, ostrygojad, czajka, batalion, brodziec leśny, mewa czarnogłowa, mewa mała, rybitwa rzeczna, rybitwa białoczelna, rybitwa czarna. Zgodnie z obowiązującym PZO zagrożeniem dla większości z ww. gatunków ptaków (np. bąk, czapla biała, mewa czarnogłowa, rybitwa czarna, łabędź niemy, puchacz, gęś zbożowa, gęś białoczelna, gęgawa, świstun, krakwa, krzyżówka, głowienka, czernica, nurogęś, łyska, kormoran, rożeniec) jest zwiększenie śmiertelności ptaków wskutek płoszenia i utraty lęgów związanych z ruchem łodzi motorowych w pobliżu miejsc rozrodu gatunku. Powyższe oznacza, iż wprowadzenie w zakres przedsięwzięcia łodzi motorowych wpisuje się w katalog zagrożeń dla przedmiotów ochrony analizowanego obszaru.

Prezydent wskazał, że w związku z powyższym w opracowywanym na potrzeby przedmiotowego przedsięwzięcia raporcie, uwzględniając aktualne dane przyrodnicze należy określić wpływ planowanej inwestycji na obszary chronione ustanowione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916 ze zm.), w szczególności na obszar specjalnej ochrony ptaków obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Odry [...] W analizie należy również uwzględnić zapisy aktualnie obowiązujących dla obszaru aktów prawnych.

Analizy przedstawione w raporcie powinny zawierać analizę ryzyka klimatycznego rozumianą jako ryzyko braku lub niedostatecznego poziomu odporności projektu na zmiany klimatu oraz jako ryzyko znaczącego wpływu na klimat i jego zmiany. Konieczność uwzględniania łagodzenia zmian klimatu i adaptacji do jego zmian oraz różnorodności biologicznej w ocenie oddziaływania na środowisko wynika m. in. z aktów prawnych i dokumentów takich jak: ustawa OOŚ, ustawa Prawo ochrony środowiska, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, Dyrektywa 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko.

Informacje zawarte w raporcie powinny zostać opracowane stosownie do stanu współczesnej wiedzy, uwzględniać obecnie dostępne metodyki. Natomiast poszczególne zagadnienia określone w zakresie raportu należy przedstawić w formie graficznej i kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także identyfikację i weryfikację zawartych w tych załącznikach informacji.

W końcowej części uzasadnienia organ przytoczył obszerne fragmenty postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 7 października 2022 r.

Strona wniosła zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta S. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, które postanowieniem z dnia 31 października 2023 r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie można było uznać za wystarczające danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Stosownie do art. 62a u.i.o.ś. zawiera ona jedynie podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu. Natomiast, zgodnie z art. 66 ust. 1 u.i.o.ś., raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1.

Kolegium podkreśliło, że raport oddziaływania na środowisko jest podstawowym, określonym przez w/w ustawę dokumentem stanowiącym podstawę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przybiera on formę opracowania naukowego. Wynika to przede wszystkim z zakresu zagadnień, które powinny być przedmiotem analizy tego dokumentu.

Wskazało, że uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. mają charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza jeszcze, że przy każdej planowanej inwestycji one faktycznie zaistnieją. Nie każde bowiem przedsięwzięcie będzie związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych, czy też będzie powodowało ryzyko wystąpienia jego awarii. Dlatego też należy przyjąć, że pomimo sformułowania nakazującego "uwzględnić łącznie" wskazane w tym przepisie uwarunkowania, ich ocena ograniczać się będzie tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie. Oczywistym jest zatem, że dla wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w jakimkolwiek ze wskazanych w tym przepisie aspektów.

Organ przeanalizował następnie dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i jej uzupełnieniu oraz w załączonych do akt postępowania opiniach. Analiza ta doprowadziła organ do wniosku, że teren planowanej inwestycji znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 Dolina Dolnej Odry [...], na którym występują liczne gatunki ptaków chronionych. Oznacza to, że wprowadzenie w zakres przedsięwzięcia łodzi motorowych wpisuje się w katalog zagrożeń dla przedmiotów ochrony analizowanego obszaru. Dlatego też w opracowanym na potrzeby przedmiotowego przedsięwzięcia raporcie, uwzględniając aktualne dane przyrodnicze należy określić wpływ planowanej inwestycji na obszary chronione ustanowione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r., poz. 916 ze. zm.), w szczególności na obszar specjalnej ochrony ptaków obszar Natura 2000 Dolna Dolnej Odry [...] W analizie należy również uwzględnić zapisy aktualnie obowiązujących dla obszaru aktów prawnych.

Załączone do akt opinie Kolegium oceniło jako pełne, spójne, logiczne oraz zgodne z zasadą przezorności.

Kolegium zwróciło uwagę na to, że zasada przezorności jest zasadą prawa unijnego (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i polskiego Prawa ochrony środowiska (art. 6 ust. 2 POŚ), która jako tzw. ogólna zasada prawa powinna być uwzględniana przy interpretacji wszystkich innych przepisów ochrony środowiska, przy opracowywaniu i zatwierdzaniu planów i programów, podejmowaniu decyzji w sprawach administracyjnych związanych z ochroną środowiska, a także przy ich wykonywaniu, to jest przy realizacji wszelkich działań, które mogą oddziaływać na środowisko. Zasada zobowiązuje, aby każdy, kto planuje, wyraża zgodę lub podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest w pełni rozpoznane (ze względu na niedostatki w wiedzy, deficyt informacji, brak pełnych danych statystycznych, niemożność wykonania analiz, niemożność wykonania symulacji, rozbieżność stanowisk, zwłaszcza stanowisk ekspertów), kierując się przezornością, podjął wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Kierując się zasadą przezorności wątpliwość, czy dane negatywne oddziaływanie należy uznać za znaczące, czy nieznaczące, rozstrzygnąć należy na korzyść środowiska przyjmując, że będzie ono znaczące, natomiast wątpliwość, czy dane działania mogą negatywnie wpływać na tereny podlegające ochronie akustycznej, powstałej w wyniku realizacji inwestycji, czy nie odniosą takiego skutku - przyjmując, że pogorszą oddziaływanie. Zasada wymaga, aby wszelkie prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego, Kolegium podzieliło ocenę zawartą w decyzji organu I instancji. Powyższa ocena została dokonana zgodnie z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, dokonano oceny zgodnej z zadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. W konsekwencji, w ocenie Kolegium, brak było podstaw do uznania braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji.

Jednocześnie Kolegium nie stwierdziło w toku prowadzenia przedmiotowej sprawy przed organem I instancji, naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium wskazuje, że nie naruszono zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, ponieważ nie ograniczono stronie możliwości dostępu do akt. Odnośnie do zawiadomienia strony przez wydaniem postanowienia o możliwości wypowiedzenia się (art. 81 k.p.a.), Kolegium wskazało, że zasada ta dotyczy orzeczeń kończących daną sprawę. Takim orzeczeniem będzie zaś dopiero decyzja środowiskowa wydana po uzyskaniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Fundacja S. w S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji, podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 63 ust. 1u.i.o.ś., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy zachodzi obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy w istocie obowiązek taki nie zachodzi, w szczególności z uwagi na fakt, iż przedsięwzięcie dotyczy zmiany funkcjonowania portu jachtowego w zakresie dopuszczenia ruchu łodzi motorowych, podczas gdy dotychczas dozwolony był już ruch łodzi żaglowo-motorowych, zatem nie dojdzie do żadnych zmian w stosunku do dotychczasowego sposobu wykorzystywania portu, albowiem łodzie żaglowo-motorowe na terenie portu poruszają się z wykorzystaniem silnika, tak jak łodzie motorowe, faktyczne i potencjalne oddziaływanie na środowisko po zrealizowaniu przedsięwzięcia będzie więc takie samo, jak było dotychczas;

2. art. 65 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ograniczenie uzasadnienia nałożenia na skarżącego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko do lakonicznego przywołania kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś, bez rzetelnego odniesienia tych kryteriów do realiów niniejszej sprawy, co przejawia się w braku dostatecznego wyjaśnienia tego, czy - i jeśli tak to dlaczego — w świetle tych kryteriów zachodzi obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

3. art. 64 ust. 1 u.i.o.ś., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wydane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska opinie wiążą organy w niniejszej sprawie, podczas gdy mają one charakter wyłącznie doradczy i organy nie są nimi związane, a nadto uwzględnienie wyłącznie ww. opinii, przy jednoczesnym zupełnym pominięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w S. PGW Wody Polskie, w ramach których nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;

4. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, dokonanie wadliwej, dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przejawiające się w uwzględnieniu przez organ I instancji - i zaaprobowaniu tego stanowiska przez organ II instancji - wyłącznie opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, przy zupełnym pominięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie PGW Wody Polskie, w ramach których nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia czy występują jakiekolwiek nieprawidłowości w funkcjonowaniu Portu Jachtowego - M. i jeśli tak to czego konkretnie te nieprawidłowości dotyczą, a tym samym czy pozostają w jakimkolwiek związku z prowadzonym postępowaniem, a także w zakresie ustalenia czy rozszerzenie działalności portu jachtowego o łodzie motorowe wpłynie lub będzie mogło wpłynąć na środowisko w sytuacji, gdy dotychczas port wykorzystywany był dla potrzeb łodzi żaglowo-motorowych, które na terenie portu poruszają się z wykorzystaniem silnika, tak jak łodzie motorowe;

5. art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wybiórcze odnoszenie się do opinii wydanych przez organy trzecie, a także niedokładne zbadanie okoliczności sprawy, nieuwzględnienie w wydanym postanowieniu słusznego interesu strony, co przejawiało się w szczególności w zupełnym pominięciu przy nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko faktu, iż realizacja przedsięwzięcia nie doprowadzi do żadnych zmian w stosunku do dotychczasowego sposobu wykorzystywania portu, albowiem dopuszczony był dotychczas ruch łodzi żaglowo-motorowych, które na terenie portu poruszają się z wykorzystaniem silnika, tak jak łodzie motorowe, zatem oddziaływanie na środowisko po zrealizowaniu przedsięwzięcia będzie takie samo, jak było dotychczas;

6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszenie prawa i jako taka winna była podlegać uchyleniu w całości.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

Skarga okazała się niezasadna, bowiem przeprowadzona przez Sąd, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 – j.t.), kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten prawa nie narusza.

Przedmiotem skargi jest postanowienie nakładające na skarżącą Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określające zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia pod nazwą "Zmiana funkcjonowania portu jachtowego - M.

Materialnoprawną podstawę postanowienia stanowił art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., który stanowi, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria:

1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:

a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie,

b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,

c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi,

d) emisji i występowania innych uciążliwości,

e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu,

f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie,

g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;

2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:

a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek,

b) obszary wybrzeży i środowisko morskie,

c) obszary górskie lub leśne,

d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,

e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody,

f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia,

g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,

h) gęstość zaludnienia,

i) obszary przylegające do jezior,

j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej,

k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;

3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z:

a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,

b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,

c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania,

d) prawdopodobieństwa oddziaływania,

e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania,

f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,

g) możliwości ograniczenia oddziaływania.

Przed wydaniem postanowienia, organ I instancji dopełnił obowiązku zasięgnięcia opinii, o którym mowa w art. 64 ust. 1 u.i.o.ś.

Planowane przedsięwzięcie prawidłowo zaliczono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 64 i 65 3 w zw. z § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 poz. 1839 ze zm.). Zastosowanie zatem znalazł art. 59 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś.

Stwierdzenie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika bezpośrednio z zajętego w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 października 2022 r. stanowiska.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 64 ust. 1b w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, w przypadku gdy dla planowanego przedsięwzięcia regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze względu na oddziaływanie na obszar Natura 2000, zamiast opinii, o której mowa w ust. 1 pkt 1, dokonuje on uzgodnienia w drodze postanowienia. Postanowienie to można zaskarżyć w zażaleniu, o którym mowa w art. 65 ust. 2. Treść art. 64 ust. 1b u.i.o.ś. uległa zmianie w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 189). Jednak z mocy art. 15 ust. 1 tej ustawy Do spraw prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem przepisów art. 61 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 82 ust. 1 oraz art. 86f ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz stosuje się przepisy art. 86f ust. 1a, 2a i 8 ustawy zmienianej w art. 1.

W ocenie Sądu postanowienie wydane przez RDOŚ w sposób wyczerpujący wyjaśnia konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w badanej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że planowana inwestycja znajduje się na obszarze Natura 2000, na którym bytują chronione gatunki ptaków, zatem zasadnie odwołano się do zasady przezorności wynikającej z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2), który stanowi, że polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego przyczynia się do osiągania następujących celów:

- zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego;

- ochrony zdrowia ludzkiego;

- rozsądnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych;

- promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska, w szczególności zwalczania zmian klimatu.

Niewątpliwie, zdaniem Sądu, w okolicznościach badanej sprawy konieczne jest zbadanie wpływu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. W takich wypadkach, gdy istnieje prawdopodobieństwo istotnego wpływu inwestycji na środowisko naturalne, ważąc interes inwestora i interes publiczny, wyrażający się w tym wypadku w konieczności ochrony środowiska naturalnego i dążenia do zachowania zasobów naturalnych w możliwie niezmienionym stanie, należy przyznać prymat interesowi publicznemu.

Nie ma racji skarżąca wywodząc, że doszło do naruszenia art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., gdyż zmiana sposobu użytkowania istniejącego portu jachtowego nie będzie miała istotnego wpływu na środowisko, skoro dopuszczono w niej ruch łodzi żaglowo – motorowych, które w obrębie portu poruszają się z wykorzystaniem silników, podobnie jak łodzie motorowe, dla których korzystanie z portu było dotychczas wykluczone.

Analiza karty informacyjnej przedsięwzięcia prowadzi do wniosku, że zmniejszeniu ulegnie ilość łodzi żaglowo – motorowych korzystających dotychczas z portu kosztem łodzi motorowych, dla których przewidziano ok. 100 miejsc. Jakkolwiek prawdą jest, że w obrębie portu zarówno łodzie motorowo - żaglowe jak i łodzie motorowe poruszają się z użyciem silników, należy jednak mieć na względzie okoliczność, iż łodzie motorowe są zazwyczaj wyposażone w silniki o większej mocy, poruszają się wyłącznie przy użyciu silników, z większą prędkością, a ich przewidziana liczba uzasadnia konieczność zbadania wpływu planowanej inwestycji na środowisko w sposób wskazany przez organ.

Nie bez znaczenia pozostaje przy tym podnoszona przez RDOŚ okoliczność, iż przy wydaniu postanowienia dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Port Jachtowy M. " przewidziano, że "teren przedsięwzięcia należy wyposażyć w tablice informacyjne zakazujące ruchu, bądź ograniczające ruch łodzi motorowych w bezpośrednim sąsiedztwie szuwarów stanowiących zwiększone miejsca koncentracji chronionych gatunków ptaków, w tym gatunków Dyrektywy ptasiej".

Nie doszło również do naruszenia art. 63 ust. 3 w związku z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. w sposób wskazywany w skardze. W uzasadnieniu postanowienia wskazano bowiem w sposób czytelny z jakich względów uznano, że zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. W badanej sprawie uzyskano wymagane przepisami stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie i Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie PGW Wody Polskie, które to organy nie stwierdziły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Należy jednak mieć na uwadze, że opinia PPIS została wydana w kontekście braku negatywnego oddziaływania na zdrowie i życie ludzi, natomiast opinia Dyrektora Zarządu Zlewni dotyczy potencjalnego oddziaływania inwestycji na stan wód. Żadna z tych opinii nie odnosi się do konieczności ochrony obszaru Natura 2000 i rezydującego tam ptactwa. Stąd też wydanie dwóch opinii nie stwierdzających konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Każda z tych opinii odnosi się bowiem do innego aspektu omawianego przedsięwzięcia i jego wpływu na obszar znajdujący się w kompetencjach opiniujących organów.

Nie ma racji skarżąca wywodząc, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób wskazany w skardze. Wbrew wywodom skargi organ zgromadził wystarczający materiał dowodowy, w oparciu o który wydał postanowienie. Przy czym opinia RDOŚ była wystarczającą podstawą do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.