Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 168/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i ust. 15a-15e oraz ust. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 50 pkt 1 lit. g
journal: Dz.U. 2022 poz 1967
law: Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
article: art. 119 pkt 2, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 21 grudnia 2022 r. nr KO.4111.498.2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 26 października 2022 roku nr MOPS.RA.5414.1.008101.2022 odmawiającą przyznania dodatku węglowego. MR


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000), zwanej k.p.a., oraz art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.), zwanej u.d.w., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 26 października 2022 r. odmawiającą przyznania W.K. dodatku węglowego.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wyjaśniło, że W.K. wnioskiem z dnia 2 września 2022 r. zwróciła się o wypłatę dodatku węglowego, w którym wskazała, że jest osobą fizyczną, prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe (2 osoby) zamieszkuje pod adresem [...] K., ul. [...], a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. We wniosku o dodatek węglowy W.K. oświadczyła, że nie korzystała i nie korzysta z paliwa stałego zakupionego po cenie i od przedsiębiorcy, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców niektórych paliw stałych w związku z sytuacją na rynku tych paliw. W dniu 30 stycznia 2022 r. na powyższy adres została złożona do centralnej ewidencji emisyjności budynków, dalej CEEB, deklaracja dotycząca źródeł ciepła. W deklaracji wskazano, że dotyczy budynku jednorodzinnego, jako rodzaj i liczbę źródeł ciepła zainstalowanych w budynku wskazano ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny w liczbie 2 (dwa), z zaznaczaniem funkcji co.

Następnie Kolegium odwołało się do art. 2 ust. 1 u.d.w., zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa wart. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w myśl art. 2 ust. 3 u.d.w. przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. A zatem Kolegium stwierdziło, że dodatek węglowy w konkretnej sprawie, przysługuje w przypadku łącznego spełniania poniższych przesłanek:

głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy musi być kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe,

wskazane we wniosku o wypłatę dodatku węglowego jedno źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane paliwami stałymi - węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierającym co najmniej 85% węgla kamiennego,

wskazane we wniosku o wypłatę dodatku węglowego jedno źródło ogrzewania jest wpisane łub zgłoszone do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do CEEB - źródła nowo uruchomionego.

W odniesieniu do powyższego organ II instancji dodał, że spełnienie powyższych warunków uprawniających do dodatku węglowego ustala się na podstawie treści wniosku o wypłatę dodatku węglowego, który zgodnie z art. 3 ust. 4 u.d.w., składany jest przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Przed podjęciem rozstrzygnięcia w danej sprawie wójt, burmistrz albo prezydent miasta działając na podstawie art. 2 ust. 15 u.d.w., dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.

W ocenie zatem Kolegium, skoro wnioskodawczyni w deklaracji złożonej w CEEB do 11 sierpnia 2022 r. wskazała główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego - ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny, a więc inne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego niż wskazane w art. 2 ust. 1 u.d.w. powoduje, że wnioskowane świadczenie nie może zostać przyznane, bowiem nie zostało spełnione kryterium ustawowe. Ponadto mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 u.d.w., który wskazuje termin 11 sierpnia 2022 r. jako termin nieprzekraczalny do złożenia deklaracji do CEEB, albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do CEEB, to w przypadku gdy po 11 sierpnia 2022 r. zostanie zgłoszona zmiana w już złożonej deklaracji, dotycząca tego samego domu/budynku/lokalu i jego głównego źródła ogrzewania lub rodzaju paliwa w taki sposób, że osoba, która według tej pierwotnej deklaracji nie miałby prawa do dodatku, w wyniku zgłoszonej zmiany uzyskałaby do niego prawo, świadczenie to nie może być przyznane.

Kolegium stwierdziło, że w sprawie zastosowanie ma więc art. 2 ust. 1 u.d.w., który wskazuje termin 11 sierpnia 2022 r. jako termin nieprzekraczalny do złożenia deklaracji do CEEB, albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do CEEB. Jednocześnie dodany do u.d.w. art. 2 ust. 15g u.d.w. przez art. 26 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 października 2022 r. zmieniającej ustawę z dniem 3 listopada 2022 r., stanowi wyjątek od powyższej zasady, który jednakże uzależniony jest od faktu niezłożenia deklaracji do dnia 11 sierpnia, nie jej korekty, tj. nie obejmuje sytuacji zmiany głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła W.K., wnosząc o ponowne przeanalizowanie jej sytuacji, gdyż odmowa przyznania dodatku węglowego wyklucza ją z przyznania pomocy, polegającej zarówno na przyznaniu dodatku w formie wypłacenia świadczenia, jak i możliwości zakupu opału (ekogroszku) po preferencyjnej cenie.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym oraz przepisów znowelizowanych, które weszły w życie 3 listopada 2022 r. poprzez nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego celem ustalenia zgodności wnioskowanego dodatku węglowego z rodzajem używanego ogrzewania budynku mieszkalnego.

Skarżąca dodała, że na potwierdzenie, że budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje wraz z rodziną jest ogrzewany na opał stały typu ekogroszek przedstawia:

karta gwarancyjna Nr [...] dot. zakupionego 24 maja 2013 roku pieca grzewczego wraz z instrukcją obsługi pieca zakupionego od E. NIP:[...];

- dowody zakupu ekogroszku w latach 2020-2022.

Nadto skarżąca wskazała, że piec ten jest nadal jedynym źródłem ogrzewania budynku.

Skarżąca wyjaśniła, iż wnosi o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie dodatku węglowego z uwzględnieniem wywiadu środowiskowego.

Uzasadniając skargę skarżąca wyjaśniła również, że odmowa przyznania dodatku węglowego z uwagi na złożoną korektę deklaracji CEEB jest krzywdząca i nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistej sytuacji. Zdaniem skarżącej należy zweryfikować poprzez wywiad środowiskowy lub (i) na podstawie dołączonych dokumentów faktyczne źródła ogrzewania budynku i a tym samym zweryfikować, czy dokonana korekta wiązała się z próbą wyłudzenia nienależnego świadczenia, czy też tak jak miało to miejsce - korektę złożyła w celu skorygowania niezamierzonego błędu, o którego istnieniu dowiedziała się w dniu 3 listopada 2022 r. po zapoznaniu z nadesłaną decyzją odmowną.

W dalszej kolejności skarżąca podniosła, że w okresie grzewczym na ogrzanie budynku zużywa ok. 5 ton ekogroszku i brak przyznania dodatku węglowego oraz brak możliwości zakupu opału po cenie gwarantowanej przez Państwo w cenie do 3 tys. zł, stawia ją i jej rodzinę w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej. Jednocześnie skarżąca dodała, że celem ustawodawcy w uchwaleniu ustawy o dodatku węglowym była pomoc rodzinom (gospodarstwom domowym) w zaistniałej trudnej sytuacji ekonomicznej/finansowej z uwagi na ogromny wzrost cen paliw. Skarżąca wskazała, przy tym, że w jej sytuacji pomoc ta jest niezbędna, aby móc dokonać zakupu ekogroszku, który służy do ogrzania budynku mieszkalnego zamieszkiwanego przez jej rodzinę w skład, której wchodzi mąż (B.K.) oraz mama - osoba w podeszłym wieku, której źródłem utrzymania jest niska emerytura w większości wydatkowana na zakup leków i wizyty lekarskie.

W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że zarzut naruszenia przepisów ustawy o dodatku węglowym jest nietrafiony. Zdaniem Kolegium, nie było potrzeby przeprowadzania wywiadu środowiskowego, ponieważ wprowadzony do u.d.w. art. 2 ust. 15g u.d.w. przez art. 26 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 października 2022 r. zmieniającej ustawę z dniem 3 listopada 2022 r., stanowi wyjątek od zasady, który jednakże uzależniony jest od faktu niezłożenia deklaracji do dnia 11 sierpnia, nie jej korekty, tj. nie obejmuje sytuacji zmiany głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ złożył taki wniosek a strona skarżąca w terminie nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, uprawnione zatem było jej rozpoznanie w trybie uproszczonym.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem niniejszego postępowania była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 21 grudnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kutno z 26 października 2022 r., znak: MOPS.RA.5414.1.008101.2022, odmawiającą przyznania skarżącej dodatku węglowego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). Jak stanowi art. 2 ust. ust. 9 i 12 u.d.w. wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 u.d.w.).

Na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967), dodano w art. 2 u.d.w. ust. 15a – 15e. Z mocy art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

W myśl art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c u.d.w.). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.).

Zgodnie z art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.

Przywołane wyżej przepisy ustawy o dodatku węglowym określają zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Na podkreślenie zasługuje, że informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego, bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego. Stosownie do art. 2 ust. 15 u.d.w. weryfikacja powinna zostać dokonana w pełnym zakresie, nie ograniczając jej do zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o czym świadczy użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Stosownie do treści art. 2 ust. 15a katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma charakter otwarty. Weryfikacja mająca prowadzić do pelych ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.d.w. winna być zatem dokonana w sposób wszechstronny i nie może polegać jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków. Stan faktyczny powinien być ustalony w oparciu o wszelkie dostępne organowi dane, zaś ich wyliczenie w art. 2 ust. 15a u.d.w. ma charakter przykładowy.

W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy zastosowanie znajduje art. 2 ust. 15g u.d.w. Stosownie do tego przepisu dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy:

1. główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r.,

2. w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

Z powyższego wynika, że przepis art. 12 ust. 15g dotyczy wszystkich stanów faktycznych, w których główne źródło ogrzewania, o którym mowa w ust. 1 nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji do dnia 11 sierpnia 2022 r., bez względu na to czy po tej dacie zostało zgłoszone lub wpisane po raz pierwszy czy też w wyniku korekty wcześniejszego wpisu lub zgłoszenia. Przesłanką jest bowiem niezgłoszenie i niewpisanie do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r. źródła ogrzewania w postaci kotła na paliwo stałe, kominka, kozy, ogrzewacza powietrza, trzonu kuchennego, piecokuchni, kuchni węglowej lub pieca kaflowego na paliwo stałe, przy jednoczesnym ustaleniu w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, że jest ono źródłem ogrzewania tego gospodarstwa.

Sąd podziela wyrażany już w orzecznictwie pogląd, że sytuacja, gdy analiza wniosku o przyznanie dodatku węglowego już na wstępie wykazuje, że wnioskodawca wskazuje w nim inne źródło ogrzewania niż widniejące w centralnej ewidencji emisyjności budynków, powinna być uznana za wystąpienie w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które powinny zostać wyjaśnione przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a. Reguły te nie zostały bowiem wyłączone z zastosowania na mocy przepisów ustawy o dodatku węglowym. W konsekwencji niewyjaśnienie wątpliwości co do stanu faktycznego, wynikających ze składanej przez skarżącą dokumentacji, należało uznać za naruszenie art. 2 ust. 15a – 15d u.d.w. oraz art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. Organy w niniejszej sprawie winny w toku postępowania odnieść się do składanych przez skarżącą oświadczeń wiedzy dotyczących okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego w dniu 2 września 2022 r. We wniosku wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Oświadczenie to, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, pozostawało w sprzeczności z danymi ujawnionym w CEEB na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 30 stycznia 2022 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji powodem odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego był fakt, że w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej do centralnej ewidencji emisyjności budynków w dniu 30 stycznia 2022 r. na adres podany we wniosku ul. [...], [...] K., wskazano ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny w liczbie 2, z znaczeniem funkcji co. Natomiast w dniu 8 listopada 2022 r. dokonała korekty deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wpisując w punkcie B01 obok ogrzewania elektrycznego/bojlera elektrycznego kolejne źródło ogrzewania, tj. kocioł na paliwo stałe z automatycznym podawaniem paliwa/ z podajnikiem w liczbie 1 jako źródło ciepła zainstalowane i eksploatowane, z zaznaczeniem funkcji co. Jako rodzaj stosowanych w kotłach paliw wskazano węgiel i paliwa węglopochodne. Zdaniem organów jednak korekta deklaracji dokonana po dniu 11 sierpnia 2022 r. oraz złożenie przez skarżącą pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, nie wpływają na ocenę zasadności wniosku o przyznanie dodatku węglowego.

W ocenie Sądu stanowisko organów administracyjnych orzekających w sprawie jest błędne. Oświadczenia skarżącej, zawarte we wniosku o przyznanie dodatku węglowego, w korekcie deklaracji oraz w odwołaniu, stoją - prima facie - w sprzeczności z treścią złożonej przez nią deklaracji z 30 stycznia 2022 r. Okoliczność ta wymagała wyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego. Pomimo rozbieżności między stanem ujawnionym w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r. a stanem deklarowanym przez skarżącą, organy nie wyjaśniły powstałych wątpliwości. Wskazać należy także, iż zgodnie ze stanowiskiem skarżącej konieczność skorygowania deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wynikała ze zwykłej pomyłki, zaś w rzeczywistości źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej mieści się w katalogu z art. 2 ust. 1 u.d.w.

Należy w tym miejscu podkreślić, że przepisy art. 2 ust. 15a – 15e ustawy o dodatku węglowym weszły w życie z dniem 20 września 2022 r. na mocy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, zaś art. 52 tej ustawy stanowi, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Natomiast regulacje zawarte w art. 2 ust. 15f i 15g u.d.w. zostały wprowadzone z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), której art. 31 ust. 1 stanowi, iż do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzonych na podstawie u.d.w., należy stosować przepisy w nowym brzmieniu. Zatem wszystkie regulacje zawarte w art. 2 ust. 15a – 15g obowiązywały w dacie orzekania przez organ odwoławczy.

Całokształt powyższych przepisów pozwala stwierdzić, że zmierzają one do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, nakazując organom gminy wnikliwe zbadanie sytuacji faktycznej, w tym w zakresie źródeł ciepła rodzaju stosowanych paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także tych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Przepisy u.d.w. zobowiązują bowiem organ do ustalenia, np. w drodze wywiadu środowiskowego, rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminnym jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach (por. wyrok WSA w Poznaniu z 9 marca 2023 r., IV SA/Po 112/23, Lex nr 3510214).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu odmowa przyznania skarżącej dodatku węglowego bez ustalenia rzeczywistego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej, z odwołaniem się wyłącznie do wpisów w centralnej ewidencji emisyjności budynków, stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.

Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 15, ust. 15a oraz ust. 15g u.d.w., a także naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane będą, z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., z uwzględnieniem przedstawionej wyżej wykładni art. 2 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 15, ust. 15a oraz ust. 15g u.d.w., do jednoznacznego ustalenia głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej, włączając w to rozważenie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

is