Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 973/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Henrych Wach Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 57/21 w sprawie ze skargi W. Ż. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków w związku z wystąpieniem nieprawidłowości przy realizacji projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2. zasądza od Zarządu Województwa Pomorskiego na rzecz W. Ż. kwotę 10 693 (dziesięć tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 57/21 oddalił skargę W. Ż. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia (...) stycznia 2019 r., nr (...) w przedmiocie zwrotu środków przyznanych z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2007 - 2013 oddala skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy

W. Ż. złożył do Agencji Rozwoju Pomorza S.A. wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Osi Priorytetowej 1 Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013.

W dniu 25 maja 2010 r. Województwo Pomorskie reprezentowane przez Agencję Rozwoju Pomorza S.A. (w skrócie: "ARP") zawarło z beneficjentem W. Ż. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Zakład (...) " W. Ż. umowę o dofinansowanie Projektu: "Rozbudowa firmy P poprzez wdrożenie do produkcji innowacyjnych technologii suszenia biomasy" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013 Osi Priorytetowej 1. Rozwój i innowacje w MŚP Działania 1.2. Rozwiązania innowacyjne w MŚP.

W trakcie kontroli, przeprowadzonej w dniach 23 i 24 czerwca 2016 r. Zespół (...) S.A. ustalił, że projekt został zrealizowany nieprawidłowo.

W dniu 31 sierpnia 2016 r. Instytucja Pośrednicząca wezwała beneficjenta do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 498.567,76 zł.

Dnia 28 września 2016 r. przesłano beneficjentowi Informację Końcową, w której Instytucja Pośrednicząca podtrzymała stanowisko zawarte w Informacji Pokontrolnej.

Pismem z dnia 4 października 2016 r. beneficjent został poinformowany o podjęciu uchwały o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu.

Z uwagi na to, że strona nie zwróciła wypłaconego dofinansowania, Instytucja Zarządzająca zawiadomieniem z dnia 25 stycznia 2017 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację Projektu.

Następnie decyzją z dnia (...) kwietnia 2018 r. Zarząd Województwa Pomorskiego zobowiązał beneficjenta do zwrotu przyznanych środków w łącznej kwocie 498.567,76 zł wraz z odsetkami.

W związku z wnioskiem strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Zarząd Województwa Pomorskiego decyzją z dnia 24 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 25 maja 2010 r. zawarto w G.umowę o dofinansowanie Projektu "Rozbudowa firmy (...) poprzez wdrożenie do produkcji innowacyjnych technologii suszenia biomasy" (dalej: umowa), aneksowaną siedmiokrotnie w dniach: 7 marca 2012 r., 21 sierpnia 2012 r., 16 stycznia 2013 r., 12 czerwca 2013 r., 23 lipca 2014 r., 14 lipca 2015 r. oraz 8 marca 2016 r.

Na podstawie Informacji Pokontrolnej sporządzonej przez Zespół Kontrolujący Agencji Rozwoju Pomorza po przeprowadzeniu kontroli z 23 czerwca 2016 r. oraz wyjaśnień beneficjenta z 15 lipca 2016 r. a także Informacji Końcowej z 24 października 2016 r. ustalono, że beneficjent podczas realizacji Projektu, do którego był zobowiązany na podstawie umowy, dopuścił się szeregu nieprawidłowości polegających na niedokonaniu zakupu zadeklarowanego sprzętu.

Organ wskazał, że z ww. dokumentów wynika również, że nie została uruchomiona produkcja nowego produktu, tj. innowacyjnej suszarni biomasy. Beneficjent nie dostarczył dokumentacji potwierdzającej osiągnięcie wskaźnika produktu: 1.2.2 (KSI) Wartość zakupionych środków trwałych/wartości niematerialnych 1.2.4 (KSI) Liczba wdrożonych technologii, wskaźnik produktu 1.2.7 (KSI) Liczba zgłoszonych praw wyłączności np. patentów osiągnięto 3 z planowanych 4, 1.2.8 Liczba godzin usług doradczych (godziny) z planowanych 2350 godzin osiągnięto 48, wskaźnik 1.2.10 Liczba godzin szkoleniowych z planowanych 72 osiągnięto 64, nie dostarczył dokumentacji umożliwiającej ustalenie stopnia osiągnięcia wskaźników rezultatu Liczba bezpośrednio utworzonych miejsc pracy, 1.2.11. Liczba wytworzonych technologii wprowadzonych na rynek, 1.2.13 (KSI) Liczba uzyskanych praw wyłączności np. patentów, 1.2.14 (KSI) Liczba nowych produktów i usług oraz nie okazał deklaracji rozliczeniowej za maj 2016 r.

Z materiału dowodowego, w tym Informacji Pokontrolnej z 4 sierpnia 2016 r. wynika, że sposób prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej jest nieprawidłowy, gdyż beneficjent nie okazał wskazanych oryginałów faktur oraz nie dostarczył dokumentacji umożliwiającej ustalenie wielkości przychodu ze sprzedaży w roku 2008 i ustalenie statusu przedsiębiorcy.

Z wymienionych wyżej dokumentów, a także z dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez stronę pismem z 11 kwietnia 2017 r. oraz przeprowadzonych 11 maja 2017 r. oględzin wynika, że beneficjent nie dokonał zakupów, do których był zobowiązany na podstawie Harmonogramu rzeczowo-finansowego oraz nie zrealizował celu umowy jakim było uruchomienie produkcji innowacyjnej suszarni biomasy. W toku postępowania odwoławczego organ ustalił również, że beneficjent nie umieścił na stronie internetowej informacji na temat uruchomienia produktu oraz postępu prac projektowych z uwzględnieniem dofinansowania projektu ze środków RPO WP.

Organ wskazał ponadto, że w wyjaśnieniach strona potwierdziła brak dokonania poszczególnych zakupów oraz realizacji innych ciążących na niej obowiązków, a nadto wyjaśnił, że sam wskazywany przez stronę wzrost zatrudnienia nie spowodował realizacji wskaźników rezultatu - Liczba bezpośrednio utworzonych miejsc pracy, bowiem firma nie uruchomiła produkcji innowacyjnej suszarni biomasy.

W ocenie organu, celem Projektu było uruchomienie nowego produktu, jakim jest innowacyjna suszarnia biomasy, nie zaś gotowość uruchomienia takiej produkcji. Istnienie dokumentacji nie potwierdza, zrealizowania celu projektu. O braku jego realizacji, poza wskazanymi w decyzji dowodami, świadczą także zeznania właściciela firmy oraz świadka L. Ż.. Z uwagi na powyższe wskazywane przez stronę dokumenty, pozostają bez wpływu na rodzaj podjętej decyzji. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią sekcji C.2. wniosku o dofinansowanie przedmiotem umowy jest produkcja urządzeń do uzdatniania biomasy, co jest definiowane jako kierunek rozwoju. Ponadto na podstawie § 2 ust. 3 umowy beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie, § 23 zaś stanowi, że integralną część umowy stanowi wniosek o dofinansowanie oraz Harmonogram Rzeczowo – Finansowy.

Zdaniem Zarządu powoływanie się strony na tytuł umowy w oderwaniu od pozostałych jej zapisów, a następnie wywodzenie z przedmiotowego zapisu, że celem Projektu nie było uruchomienie produkcji towarów, a nie wyprodukowanie określonej umową suszarni jest niedopuszczalne, zwłaszcza jeśli wykładni powyższego przepisu dokona się biorąc pod uwagę inne postanowienia umowy.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ drugiej instancji wskazał, że właściwy dla rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia jest art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95. Mając na uwadze, że Programem jest wieloletni bieg terminu przedawnienia jeszcze nie upłynął (nie nastąpiło jeszcze zamknięcie tego programu), zatem zarzut ten jest bezzasadny.

Wykorzystywanie otrzymanego dofinansowania z naruszeniem obowiązujących procedur, w tym przypadku wprowadzenia zmian w zakresie finansowo - rzeczowym bez zgody IP II, brak realizacji głównego celu projektu, brak osiągnięcia wskaźników realizacji projektu założonych we wniosku o dofinansowanie wypełnia dyspozycję § 17 ust. 1 pkt 2, 3, 5, 11, a zatem organ uznał, że wypowiedzenie umowy przez IP II było zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 711/19 oddalił skargę W. Ż..

Sąd odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia przywołał m.in. regulację art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. UE L 1995.312.1 z 23 grudnia 1995 r.; dalej: Rozporządzenie)

Realizacja umowy w ramach Programu na lata 2007-2013 przez skarżącego została poddana kontroli w dniach 23 i 24 czerwca 2016 r., kiedy to (...) S.A. ustalił, że projekt został zrealizowany nieprawidłowo (przed upływem 4 lat) i nastąpiła przerwa biegu przedawnienia i zaczął od tego momentu biec na nowo.

Sąd wskazał, że realizacja umowy w ramach Programu na lata 2007-2013 przez skarżącego poddana została kontroli w dniach 23-24 czerwca 2016 r., kiedy to (...) S.A. ustalił, ze projekt został zrealizowany nieprawidłowo (przed upływem 4 lat) i nastąpiła przerwa biegu przedawnienia i zaczął od tego momentu biec na nowo.

Reasumując, Sąd stwierdził, że sam rozwój firmy i zwiększenie zatrudnienia, czy podjęcie pewnych czynności do stworzenia linii technologicznej, nie uzasadnia wydatkowania środków niezgodnych z celami wskazanymi umowie i wniosku o dofinansowanie oraz Harmonogramem Rzeczowo-Finansowym.

Sąd podkreślił, że w sytuacji zmiany na rynku strona mogła zwrócić się do Instytucji Pośredniczącej z wnioskiem o zmianę umowy np. zakresu rzeczowego projektu, czy zmiany wskaźników. Tymczasem skarżący nie licząc się z zapisami dokumentacji - skoncentrował się na utrzymaniu dotychczasowej działalności gospodarczej i jej rozwijaniu przeznaczając na te cele środki pieniężne pozyskane z Programu, jednakże wydatkując je w sposób odmienny od deklarowanego w umowie o dofinansowanie i dokumentach aplikacyjnych. Skarżący nie dostrzegał okoliczności, że realizacja projektów unijnych odbywa się w określonych, sztywnych reżimach i beneficjent nie ma możliwości dokonywania jednostronnych zmian i dowolnego wykorzystywania przyznanych środków. Z uwagi na poczynione ustalenia, należy podzielić stanowisko organu, że skoro produkcja nowego produktu nie została uruchomiona (tj. innowacyjna suszarnia biomasy), to w firmie nie wystąpił wzrost zatrudnienia stanowiący realizację wskaźnika rezultatu.

Sąd wskazał, że strona skarżąca uporczywie ignoruje fakt, że otrzymała dotację unijną na zrealizowanie konkretnego, szczegółowo opisanego we wniosku o dofinansowanie projektu, którym miała być ostatecznie sprzedaż linii technologicznych do suszenia biomasy, co miało zaowocować rozwojem przedsiębiorstwa. W toku postępowania kontrolnego oraz postępowania administracyjnego bezsprzecznie ustalono, co potwierdziła strona i świadek, że produkt w postaci linii technologicznej do suszenia biomasy nie został stworzony.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego o charakterze materialnoprawnym poprzez niewykazanie, iż wystąpiła tzw. "nieprawidłowość", a także poprzez zaniechanie rozważenia charakteru i wagi nieprawidłowości, Sąd wyjaśnił, że strona nie dostrzegła, iż podstawą prawną decyzji o zwrocie środków jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Dyspozycja ww. przepisu nie wymaga wykazania, że nastąpiła "nieprawidłowość", a wyłącznie, że nastąpiło naruszenie przepisów. Stwierdzenie, że nastąpiła "nieprawidłowość" jest konieczne wyłącznie w przypadku, gdy naruszenie przepisów dotyczy norm z zakresu zamówień publicznych. W niniejszej sprawie w związku z naruszeniem przez beneficjenta warunków umowy o dofinasowanie rozwiązano umowę i samodzielną podstawą dochodzenia zwrotu środków jest art. 207 u.f.p.

Sąd wskazał, że wykorzystywanie otrzymanego dofinansowania z naruszeniem obowiązujących procedur, w tym przypadku wprowadzenia zmian w zakresie finansowo-rzeczowym bez zgody IP II, brak realizacji głównego celu projektu, brak osiągnięcia wskaźników realizacji projektu założonych we wniosku wypełnia dyspozycję § 17 ust. 1 pkt 2, 3, 5, 11 umowy i jej wypowiedzenie było zasadne.

Skargę kasacyjną złożył W. Ż., zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia (...) lipca 2019 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I GSK 99/20 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku za zasadny uznał zarzut obrazy art. 141 § 4 p.p.s.a. opisany w pkt B.1.a skargi kasacyjnej odnoszący się do wyników kontroli, wskazując, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji powinien jednoznacznie wypowiedzieć się - wiążąc swój pogląd z zebranym w sprawie materiałem dowodowym - dlaczego akcentując, że "program ma charakter wieloletni w sprawie znajduje zastosowanie reguła zawarta w art. 3 ust. 1 Rozporządzenia, zgodnie z którą okres przedawnienia wynosi 4 lata i należy go liczyć od momentu dopuszczenia się nieprawidłowości (...)", a także akcentując w następnym zdaniu, że projekt został zrealizowany nieprawidłowo, co miało miejsce "przed upływem 4 lat", całkowicie odstąpił od określenia, kiedy owe nieprawidłowości wystąpiły.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - że w sytuacji kiedy "skarżący pozyskane środki przeznaczył na realizację celów wynikających z umowy" to istotna - w kontekście liczenia biegu przedawnienia - jest kwestia rozpoczęcia jego biegu; brak jakichkolwiek w tym względzie ustaleń - zwłaszcza powiązania z poszczególnymi płatnościami na rzecz beneficjenta. W tym kontekście Naczelny Sąd zwrócił uwagę, że zawarcie umowy nastąpiło 25 maja 2010 r. (a więc ponad 6 lat przed kontrolą, która miała miejsce w dniach 23-24 czerwca 2016 r.); pierwsza zaś płatność na rzecz beneficjenta w kwocie 175.463,07 zł miała miejsce w dniu 25 listopada 2010 r., a ostatnia w dniu 19 stycznia 2016 r., to - przy założeniu, które czyni Sąd pierwszej instancji, że beneficjent przeznaczył wszystkie środki na cele niezwiązane z umową - wskazaną wyżej kwotę uzyskał ponad 5 lat wcześniej aniżeli nastąpiła przerwa biegu przedawnienia będąca sutkiem przeprowadzenia kontroli.

Za zasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzuty opisane w pkt B.2 skargi kasacyjnej, w szczególności ewidentnego braku odniesienia się Sądu pierwszej instancji do zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 70 § 1 O.p. przez wydanie decyzji po upływie 5 lat od końca roku, w którym powstał z mocy prawa obowiązek zwrotu pierwszych 6 płatności na łączną kwotę 480.949,80 zł, które zostały dokonane na przestrzeni lat 2010-2013, zwłaszcza - co wynika z orzecznictwa - obowiązek taki - zdaniem skarżącego - wynika z mocy prawa od chwili dokonania płatności na rzecz beneficjenta - w razie ustalenia, że doszło do ustalenia nieprawidłowości.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 lutego 2021r., oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020 r., (sygn. akt II GSK 99/20), istota sporu w rozpoznawanej sprawie skupia się wokół problemu przedawnienia zobowiązania skarżącego do zwrotu środków przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu pn. "Rozbudowa firmy "P." poprzez wdrożenie do produkcji innowacyjnych technologii suszenia biomasy", realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013.

Sąd podzielił pogląd ugruntowany w judykaturze, że decyzja wydana na podstawie przepisu art. 207 u.f.p. nie tworzy nowego stosunku prawnego. Obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa. Deklaratoryjny charakter decyzji nakładającej obowiązek zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich (w powiązaniu z regulacjami ujętymi w art. 67 u.f.p.) mógłby sugerować, że w sprawie należałoby zastosować termin przedawnienia z art. 70 § 1 O.p. Jednakże nie może ujść uwadze, że przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowanie terminu przedawnienia z art. 70 § 1 O.p. wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje organ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a u.z.p.p.r.).

Sąd I instancji uznał nadto, że trudno przyjąć aby po upływie 5 lat od daty płatności w projekcie kontrole takie miały wyłącznie charakter stwierdzający bez możliwości wywołania określonych skutków oraz zastosowania określonych środków prawnych oraz zastosowania przewidzianych prawem środków administracyjnych, nawet w przypadku ujawnienia w toku kontroli nowych okoliczności lub dowodów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 35e ust. 2 u.z.p.p.r., obowiązek beneficjenta w zakresie poddania się kontroli trwa od dnia otrzymania informacji o wyłonieniu projektu do dofinansowania do dnia upływu 3 lat od zamknięcia programu operacyjnego lub do dnia upływu 3 lat następujących po roku, w którym dokonano częściowego zamknięcia programu operacyjnego. Zakładając, iż projekt beneficjenta zostanie zrealizowany, rozliczony i zakończony w początkowym etapie okresu programowania, wszczynanie kontroli jeszcze w okresie przewidzianym w art. 35e u.z.p.p.r., lecz już po terminie 5 lat od daty płatności, byłoby bezcelowe z uwagi na przedawnienie roszczeń i brak możliwości skutecznego orzeczenia zwrotu środków. Podkreślić należy, że dla wielu projektów, w szczególności projektów inwestycyjnych o strategicznym znaczeniu, okres realizacji trwa kilka lat, przy czym są to projekty rozliczane w istotnym procencie w systemie zaliczkowym lub w formie płatności pośrednich. Przyjęcie koncepcji przedawniania związanej z datą poszczególnych płatności przyznanego dofinansowania, prowadziłoby do takiego stanu rzeczy, w którym stwierdzenie w projekcie na etapie kontroli końcowej nieprawidłowości lub innych naruszeń prawa mogłoby powodować dochodzenie jedynie części środków, wypłaconych w ostatnich latach realizacji. Takie założenie stwarzałoby dogodne warunki dla uniknięcia w znacznym zakresie odpowiedzialności z tytułu zwrotu środków przez beneficjentów dopuszczających się nawet najpoważniejszych naruszeń lub nadużyć finansowych, tylko z tego względu, że projekt miał dłuższy czas realizacji. Wskazując, że każdy projekt podlega ocenie i kontroli jako całość. Rozdrobnienie kwestii przedawnienia na poszczególne płatności w projekcie prowadzi do sytuacji, w której w jednym projekcie z tytułu tych samych naruszeń prawa lub nieprawidłowości, niektóre sumy mogą stanowić podstawę zwrotu, zaś inne powinny być uznane za wygasłe wskutek przedawnienia, przez wzgląd na przyjęty przez strony harmonogram płatności.

Niezależnie od powyższego, Sąd stanął na stanowisku, że pomimo odesłania, przepisów Ordynacji w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie powinno się stosować z uwagi na przepisy szczególne, tj. Rozporządzanie Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (dalej: rozporządzenie nr 2988/95). W związku z tym nie można przyjąć jako początkowej daty biegu przedawnienia, daty poszczególnych płatności w projekcie, tak jak oczekuje tego skarżący (art. 70 § 1 O.p.).

Mając na uwadze powyższe rozważania, w realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji przyjął, że przewidziany w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 termin przedawnienia wynoszący cztery lata rozpoczął swój bieg w dniu, w którym zgodnie z umową realizacja omówionego powyżej projektu powinna się zakończyć, a mianowicie w dniu 3 lipca 2015r., tj. od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, którą w świetle prawa unijnego stanowi jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa, wynikające z działania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego.

Wskazując, że skarżący wystąpił o dofinansowanie w ramach wieloletniego programu jakim był Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013. Zatem projekt skarżącego był realizowany w ramach programu wieloletniego w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, to okres przedawnienia zwrotu środków udzielonych na ten projekt, biegnie do ostatecznego zakończenia programu.

Powołując się na wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 czerwca 2017 r., sygn. akt C-436/15 (Lietuvos Respublikos Alinkos Ministeruos Projektu Valdymo Agentura v. "Alytaus Regiono Atlieku Tvarkymo Centras" UAB) i z dnia 5 marca 2019 r. w sprawie C-349/17 (Eesti Pagar AS przeciwko Ettevõtluse Arendamise Sihtasutus, Majandus-ja Kommunikatsiooniministeerium), oraz treść art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, w opinii Sądu I instancji organ miał prawo wydać w stosunku do skarżącego decyzję w sprawie zwrotu dofinansowania, bowiem, uwzględniając treść powołanego wyżej przepisu, decyzja ta nie mogła zostać wydana po upływie 8 lat od zaistnienia nieprawidłowości (podwójny termin okresu przedawnienia, przy uwzględnieniu, że termin końcowy realizacji projektu został ustalony na dzień 3 lipca 2015 r.).

Zdaniem Sądu I instancji w kontekście art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, doręczenie beneficjentowi informacji pokontrolnej, w której wskazano nieprawidłowości przerywa okres przedawnienia. Zatem, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, to nie doszło do przedawnienia w terminie zakończenia Program Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013. Nie upłynął jeszcze termin, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, skoro po przerwaniu termin przedawnienia biegł on na nowo, a liczony jest od dnia jego przerwania, to jest od doręczenia skarżącemu informacji pokontrolnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku w razie uznania, iż nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego - uchylenie Wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji nr (...) i poprzedzającej ją Decyzji nr (...) i umorzenie postępowania w sprawie. Ponadto wniósł o :

zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych w wysokości dwu krotności stawki minimalnej,

wnoszę o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny niniejszej sprawy na rozprawie,

zwrócenie się na mocy art. 124 § 1 pkt 5 P.p.s.a. i art. 267TFUE do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami prejudycjalnymi

Czy dokument prywatny (niebędący aktem administracyjnym, dokumentem urzędowym) w postaci Informacji Pokontrolnej ARP S.A.. pochodzący od spółki prawa handlowego (niebędącej organem władzy), który określa stopień realizacji projektu, zawiera jedynie zalecenia, wnioski t rekomendacje, których wykonanie warunkuje wypłatę płatności końcowej, a jednocześnie:

nie odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości,

nie zawiera daty wydania, podstawy prawnej ani oznaczenia organu,

nie określa dat dopuszczenia się nieprawidłowości

można uznać za akt właściwego organu władzy odnoszący sie do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, a powodujący przerwę biegu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia Rady (WE. EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L 1995.312.1: (dalej: rozporządzenie nr 2988/95)?

Czy z przepisów prawa Unii, tj. rozporządzenia nr 2988/95 lub rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 Dz.U.UE.L z 2006 r. Nr 210, poz. 25 dalej: rozporządzenie nr 1083/2006), wynika obowiązek zwrotu odsetek liczonych jak dla należności podatkowych od dnia przekazania płatności do dnia zwrotu, czy też obowiązek taki wynika z przepisów prawa krajowego (art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych)? Czy w zakresie obowiązku zwrotu odsetek, który nie wynika z przepisów prawa Unii (rozporządzenia nr 1083/2006 czy rozporządzenia nr 2988/95) zastosowanie znajdują przepisy prawa krajowego czy przepisy prawa Unii, w tym w zakresie przedawnienia?

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

A. Naruszenie przepisów postępowania

I. skutkujące nieważnością postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., a mianowicie:

1. naruszenie art. 90 § 1 p.p.s.a., art. 10 p.p.s.a., art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: Konstytucja) oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka - tj. Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. i ratyfikowanej przez Polskę dnia 19 stycznia 1993 r. (dalej: EKPCz) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 t.j. z dnia 2020.10.20, dalej: ustawa COVID-19) polegające na wydaniu zaskarżonego Wyroku bez uprzedniego zawiadomienia Skarżącego o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, które odbyło się dnia 25 lutego 2021 r., z pozbawieniem Skarżącego możności obrony jego praw, poprzez uniemożliwienie Skarżącemu przedstawienia jego aktualnego w sprawie, przed wydaniem zaskarżonego Wyroku stanowiska w sprawie przed wydaniem zaskarżonego Wyroku, które to naruszenie stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5) p.p.s.a. i skutkuje nieważnością postępowania;

2. naruszenie art. 167 w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, polegające na wydaniu Wyroku bez uprzedniego doręczenia stronie zarządzenia o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, które odbyło się dnia 25 lutego 2021 r. skutkujące niezawiadomieniem Skarżącego odpowiednio wcześniej o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i pozbawieniem Skarżącego możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie, które to naruszenie stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5) p.p.s.a. i skutkuje nieważnością postępowania;

3. naruszenie art. 90 p.p.s.a., art. 10 p.p.s.a., art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 EKPCz w zw. z art. 15zzs ust. 3 ustawy COVID-19 polegające na skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w sposób nieuzasadniony i bez odpowiedniej podstawy prawnej, skutkujące pozbawieniem Skarżącego możliwości osobistego uczestnictwa w rozprawie, prawa do obrony i prawa do przedstawienia aktualnego stanowiska w sprawie przed wydaniem zaskarżonego Wyroku, które to naruszenie stanowiło pozbawienie strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5) p.p.s.a. i skutkuje nieważnością postępowania;

II. Naruszenie przepisów postępowania , które mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie naruszenie:

1. naruszenie art. 190 p.p.s.a., art. 133 § 1, art, 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (dalej: p.u.s.a ) ora2 art. 7, art. 15 art. 77 § 1, art. 80, art. 105, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 138 § 2a K.p.a. oraz art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 K.p.c. poprzez niewykonanie wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.08.2020 r. I GSK 99/20 (dalej: Wyrok NSA), nakazujących WSA w Gdańsku "weryfikację ustaleń faktycznych", w których NSA podkreśla! kilkukrotnie konieczność dokonania "elementarnych ustaleń faktycznych", w tym w szczególności co do dat dopuszczenia się przez Skarżącego nieprawidłowości oraz powiązania zarzucanych Skarżącemu uchybień (ujętych w wynikach kontroli ARP), z poszczególnymi płatnościami, z jednoczesnym dokonaniem tychże ustaleń przez WSA w Gdańsku - w sposób dowolny, przy naruszeniu zasad logiki i doświadczenia życiowego oraz pominięciu szeregu okoliczności które to naruszenie polegało na:

a) nieuchyleniu decyzji nr (...) (i poprzedzającej ją decyzji nr (...)) mimo, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w Wyroku NSA cyt. "kluczowa kwestią jest potrzeba dokonania elementarnych ustaleń faktycznych, by następnie przejść do subsumcji norm prawa materialnego" albowiem "całość tej problematyki wymaga dokonania elementarnych ustaleń faktycznych, jak też stosownej subsumcji norm prawa, w tym dotyczących także przedawnienia", przez co należy rozumieć w świetle zasad postępowania administracyjnego, że Decyzja Organu jest tak wadliwa, że konieczne jest jej uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej przez Organ w celu poczynienia elementarnych ustaleń faktycznych, co bowiem umożliwi mu zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego i załatwienie sprawy administracyjnej, po czym możliwe będzie przeprowadzenie sądowej kontroli decyzji nr (...);

b) dokonanie przez WSA w Gdańsku - w sposób dowolny z jednoczesnym naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego oraz pominięcia szeregu okoliczności - elementarnych ustaleń faktycznych co do początku biegu terminu przedawnienia, tj. dat dopuszczenia się przez Skarżącego zarzucanych mu nieprawidłowości (w rozumieniu art. 1 ust, 2 rozporządzenia nr 2988/95) w zakresie dat poszczególnych działań lub zaniechań Skarżącego skutkujących odrębnymi naruszeniami różnych przepisów prawa Unii (procedur i postanowień Umowy) i wyręczenie w tym zakresie Organu, poprzez wskazanie, że cyt.:,,w realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że przewidziany w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 termin przedawnienia wynoszący cztery lata rozpoczął swój bieg w dniu, w którym zgodnie z umową realizacja omówionego powyżej projektu powinna się zakończyć, a mianowicie w dniu 3 lipca 2015 r. tj. od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, którą w świetle prawa unijnego stanowi jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa, wynikające z działania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego", podczas gdy:

- data 3 lipca 2015 r. nie pada ani razu w treści decyzji nr (...) (ani poprzedzającej ją decyzji nr (...)), ani jako (jak to ujął WSA w Gdańsku) dzień w którym "zgodnie z umową realizacja omówionego powyżej projektu powinna się zakończyć", ani tym bardziej jako dzień, w którym Skarżący dopuścił się wszystkich zarzucanych mu przez Organ odrębnych nieprawidłowości (brak zakupów, niezatrudnienie pracowników, brak zgłoszenia patentów)

- polecenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w Wyroku NSA odczytywane w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, istoty kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne oraz orzecznictwa NSA, należało rozumieć w ten sposób, że WSA w Gdańsku winien był uchylić decyzję nr (...) (i poprzedzającą ją decyzje nr (...)) i polecić organowi poczynienie tych elementarnych ustaleń faktycznych, albowiem to organy administracji zostały powołane do czynienia ustaleń faktycznych (a takim bez wątpienia jest ustalenie kiedy doszło do nieprawidłowości, a więc naruszenia i szkody oraz powiązania ich z płatnościami) zaś sąd administracyjny co do zasady nie powinien dokonywać własnych ustaleń w sytuacji niepoczynienia ustaleń przez organy, bowiem jest powołany do oceny czy organy prawidłowo i w pełnym zakresie ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne, a nie do wyręczania organów w tej funkcji;

- jednocześnie WSA w Gdańsku całkowicie zaniechał powiązania zarzucanych skarżącemu nieprawidłowości (w zakresie różnego rodzaju naruszeń zarzucanych skarżącemu w wynikach kontroli ARP) z płatnościami na rzecz skarżącego, przejawiające się nadto w uznaniu przez WSA w Gdańsku, że "[...] przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowanie terminu przedawnienia z art. 70 § 1 O.p. wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje organ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a u.z.p.p.r.)", wbrew wytycznym Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w Wyroku NSA, zgodnie z którymi, cyt.: "istotna - w kontekście liczenia biegu przedawnienia jest kwestia rozpoczęcia jego biegu [...] zwłaszcza powiązania z poszczególnymi płatnościami na rzecz beneficjenta" wskazującymi jasno, że brak takiego powiązania wyników kontroli ARP (a więc naruszeń zarzucanych skarżącemu) z poszczególnymi płatnościami na jego rzecz uniemożliwia (zgodnie z ww. oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego) określenie dat poszczególnych nieprawidłowości, a przez to ustalenie początku biegu terminu przedawnienia tych nieprawidłowości w świetle art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95;

- WSA w Gdańsku nie wyjaśnił z jakich powodów dzień 3 lipca 2015 r. jest dniem, w którym Skarżący dopuścił się zarzucanych mu różnego rodzaju nieprawidłowości i na czym polegały te nieprawidłowości, poprzestając na tym, że był to dzień, cyt.: "w którym zgodnie z umową realizacja omówionego powyżej projektu powinna się zakończyć", który to stanowił "czas(u) dopuszczenia sie nieprawidłowości" przy jednoczesnym zaniechaniu wskazania, które naruszenia przepisów prawa Unii, wynikające z działania lub zaniechania skarżącego miału miejsce w tym dniu

- zupełnym zaniechaniu ustalenia w jakich terminach - zgodnie z Umową - skarżący był zobowiązany podjąć działania których zaniechał (np. niezatrudnienie pracowników, niedokonanie zakupów), oraz w jakich terminach skarżący podjął działanie, do których zdaniem WSA w Gdańsku nie był uprawniony (np. wydatkowanie środków na cele niezwiązane z Umową) - podczas gdy skarżący był zobowiązany do podjęcia działań, których zdaniem WSA w Gdańsku zaniechał w różnych terminach przez okres realizacji projektu w latach 2010-2015, a więc na wiele lat poprzedzających "termin końcowy realizacji projektu", przez co termin końcowy nie może stanowić daty, w której Skarżący zaniechał wykonania wszystkich tych ciążących na nim obowiązków w terminach wiele lat poprzedzających 3 lipca 2015 r., a wiążących skarżącego, zgodnie z Umową,

- WSA w Gdańsku nie wskazał, których - z wielu, różnych i odrębnych - naruszeń zarzucanych skarżącemu miał się on dopuścić w dniu 3 lipca 2015 r., tj. które działania lub zaniechania skarżącego opisane w wynikach kontroli ARP, a skutkujące naruszeniem przepisów prawa Unii, miało miejsce w tym dniu, ani czy chodzi o wszystkie czy też o niektóre z naruszeń;

- WSA w Gdańsku pominął fakt, że skarżący mógł dopuścić się zarzucanych mu nieprawidłowości przed dniem 3 lipca 2015 r. skoro stosownie do Umowy (Harmonogram Rzeczowo-Finansowy) poszczególne obowiązki Skarżącego były określone terminami na długo poprzedzającymi dzień 3 lipca 2015 r., przy jednoczesnym niewskazaniu przez WSA w Gdańsku aby skarżący przed dniem 3 lipca 2015 r. nie mógł dopuścić się zarzucanych mu nieprawidłowości, wobec czego WSA w Gdańsku nie wykluczył takiej możliwości, co zatem świadczy o tym, że istnieje możliwość ustalenia przez organ, że skarżący mógł dopuścić się poszczególnych zarzucanych mu nieprawidłowości, a polegających na zaniechaniu wykonania obowiązku z Umowy, czy podjęciu przez Skarżącego działań naruszających procedury - w różnych datach, w tym na wiele lat poprzedzających dzień 3 lipca 2015 r.;

c) dokonanie przez WSA w Gdańsku - w sposób dowolny z jednoczesnym naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego oraz pominięcia szeregu okoliczności - elementarnych ustaleń faktycznych w zakresie przerwy biegu terminu przedawnienia a przy tym dowolnej ocenie dokumentu prywatnego w postaci Informacji Pokontrolnej ARP S.A., polegające na ustaleniu, że dnia 30.09.2016 r. doszło do zawiadomienia skarżącego o tej Informacji Pokontrolnej (jako aktu właściwego organu władzy, który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości) i wyręczenie w tym zakresie organu, poprzez wskazanie, że cyt.: "Zawiadomienie o dacie zamknięcia programu (RPO WP 2007-2013) Komisja przekazała (...) i za datę salda końcowego przyjęto 28 grudnia 2018 r. Zobowiązanie nie uległo jednak przedawnieniu z tg datą ponieważ wcześniej, przed zamknięciem programu, doszło do jego przerwania wskutek doręczenia beneficjentowi informacji pokontrolnej, co miało miejsce 30 września 2016 r" podczas gdy:

- nieustalenie przez organ dat, w których skarżący miał się dopuścić zarzucanych mu nieprawidłowości oraz bezpodstawne poczynienie przez WSA w Gdańsku ustalenia i przyjęcia, że czasem dopuszczenia się wszystkich nieprawidłowości jest 3 lipca 2015 r., świadczy o bezcelowości ustalania daty przerwania biegu przedawnienia nieprawidłowości - skoro bowiem nie wiadomo kiedy bieg przedawnienia się rozpoczął to w świetle zasad logiki ustalanie jego przerwy, jest przedwczesne, bowiem rzekoma przerwa mogła dotyczyć jedynie tych nieprawidłowości, które nie uległy przedawnieniu w jej dacie, zaś przyjmując wbrew stanowisku WSA w Gdańsku, ze skarżący dopuścił się zarzucanych mu naruszeń przed otrzymaniem płatności termin przedawnienia nieprawidłowości rozpoczął bieg w dacie płatności przekazanej 25.11.2010 r. nie mógł zostać przerwany w 2016 r.

- w poprzednio wydanym w sprawie wyroku WSA w Gdańsku z 23.07.2019 r. I SA/Gd 711/19 Sąd ten wskazał, że cyt .-."Realizacja umowy [...} przez skarżącego została poddana kontroli w dniach 23 i 24 czerwca 2016 r., kiedy to [...] (przed upływem 4 lat) i nastąpiła przerwa biegu przedawnienia i zaczął od tego momentu biec na nowo." - a wiec w innym dniu, niż wskazany przez WSA w Gdańsku w zaskarżonym Wyrok dzień 30.09.2016 r., co dobitnie wskazuje na istnienie konieczności uchylenia Decyzji i poczynienia elementarnych ustaleń faktycznych oraz zastosowania prawa materialnego poprzez przez organ w tym zakresie przedawnienia (zgodnie z wytycznymi w Wyroku NSA), skoro WSA w Gdańsku z naruszeniem norm wyręcza organ dokonując dowolnych ustaleń, a tym samym odbierając Skarżącemu prawo do prawidłowego dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego,

- informacja pokontrolna ARP S.A. jest przywoływana w decyzji nr (...) (i poprzedzającej ją decyzji nr 4/2018) jedynie jako źródło informacji o naruszeniach, a nie jako "akt właściwego organu władzy, który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości", którego doręczenie skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia, a to z uwagi na błędne uznanie przez organ, że do wydania decyzji nr (...) doszło przed zamknięciem RPO WP 2007-2013,

- ani treść decyzji nr (...) (ani poprzedzającej ją decyzji nr 4/2018) nie zawiera ustalenia co do daty doręczenia Skarżącemu informacji pokontrolnej ARP S.A.;

d) zaniechanie - wbrew wytycznym Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w Wyroku NSA - dokonania "weryfikacji ustaleń faktycznych, które pozwolą ustalić, czy należność - z racji występujących nieprawidłowości - nie uległa częściowemu przedawnieniu, zwłaszcza w zakresie dotyczącym najwcześniej przekazanych skarżącemu kwot",

e) zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego Wyroku stwierdzenia jakoby "środki wypłacone beneficjentowi zgodnie z umową nie zostały wydatkowane na uruchomienie linii technologicznych do suszenia biomasy, ani na zakup środków trwałych, czy szkolenia personelu; wydatkowano ie na cele nieprzewidziane umową.", co stanowi bezrefleksyjne powielenie przez WSA w Gdańsku stanowiska organu (vide s. 3 pisma Organu z 15.07.2019 r.), z naruszeniem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku I GSK 99/20, zgodnie z którymi Wojewódzki Sąd winien był powiązać naruszenia stwierdzone podczas kontroli z płatnościami dokonanymi na rzecz skarżącego oraz przy jednoczesnym pominięciu faktu, że:

(i) wypłacane skarżącemu dofinansowanie miało postać refundacji poniesionych przez niego wydatków (skarżący musiał najpierw sam wydatkować własne środki aby dopiero w następnej kolejności uzyskać refundację), wobec czego skarżący nie otrzymał żadnych środków na zakup tych narzędzi i usług z których zakupu nie dokonał,

(ii) idąc tokiem rozumowania WSA w Gdańsku (zgodnie z którym środki otrzymane przez skarżącego wydatkowano na cele niezwiązane z Umową) zarzucane skarżącemu naruszenia musiały mieć miejsce przed przekazaniem skarżącemu płatności (refundacji), skoro Wojewódzki Sąd zarzuca skarżącemu, że cyt. "środki wypłacone beneficjentowi zgodnie z umową nie zostały wydatkowane na uruchomienie linii technologicznych do suszenia biomasy, ani na zakup środków trwałych, czy szkolenia personelu; wydatkowano je na cele nieprzewidziane umową", to tym samym należy wskazać, że naruszeń (tj. niezakupienia środków, nieprzeszkolenia personelu") skarżący musiał - zgodnie z rozumowaniem WSA w Gdańsku - dopuścić się przed otrzymaniem ww. płatności w latach 2010 i 2013. Zatem, (abstrahując od braku podstaw do takich twierdzeń) w istocie Wojewódzki Sąd nie zauważył, że z uwagi na charakter dofinansowania, polegającego na refundacji poniesionych wydatków, skarżący takiego zarzucanego mu naruszenia musiał się dopuścić przed otrzymaniem środków (tj. np. zadeklarować i przedstawić dowody poniesienia wydatków przewidzianych Umową w sytuacji gdy takich wydatków nie poniósł w rzeczywistości).

(iii) naruszenia zarzucane skarżącemu wynikały z odrębnych działań lub zaniechań oraz naruszały inne procedury, przy czym każde z nich miało swój indywidualny charakter i wagę oraz zgodnie z treścią decyzji nr (...) stanowiły w ocenie organu stanowiło naruszenie odrębnych postanowień Umowy (w tym brak zakupu środków trwałych, niezatrudnienie pracowników etc.)

(iv) Umowa nie zakładała dokonania wszystkich zakupów czy zatrudnienia wszystkich pracowników jednego dnia tj. 3 lipca 2015 r., bowiem terminy wykonania wszystkich ww. obowiązków, których zdaniem WSA w Gdańsku i organu, skarżący miał nie wykonać, były znacząco wcześniejsze wobec daty 3 lipca 2015 r. przyjętej przez WSA w Gdańsku.

(v) naruszenia miały niejednolity charakter (działania lub zaniechania) i różną wagę oraz nie stanowiły naruszenia tego samego przepisu trudno je kwalifikować jako jedną nieprawidłowość, której skarżący miał się rzekomo dopuścić 3 lipca 2015 r. A więc, do zarzucanych skarżącemu naruszeń w zakresie ww. różnych postanowień Umowy oraz przepisów musiało dojść przed dokonaniem płatności pośrednich na rzecz skarżącego, bowiem płatności te miały charakter refundacji poniesionych wydatków,

- co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło WSA w Gdańsku do błędnego uznania, że dniem dopuszczenia się przez skarżącego wielu różnych zarzucanych mu nieprawidłowości (zaniechań i działań), a zarazem początkiem biegu przedawnienia w świetle art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, był dzień 3 lipca 2015 r., który w istocie był ostatnim dniem realizacji projektu nie zaś terminem wykonania wszystkich obowiązków ciążących na Skarżącym z mocy Umowy, a w efekcie doprowadziło do tego, że WSA w Gdańsku nie wywiązał się z obowiązków w zakresie kontroli legalności decyzji nr (...) , które NSA określił w wytycznych zawartych w Wyroku NSA, podczas gdy w razie uchylenia decyzji nr (...) (i poprzedzającej ją decyzji nr 4/2018) i nakazania przez WSA w Gdańsku aby to Organ dokonał (zgodnie z wytycznymi zawartym w Wyroku NSA) elementarnych ustaleń faktycznych co do całości zagadnienia, w tym co do dat dopuszczenia się poszczególnych nieprawidłowości zarzucanych skarżącemu (w zakresie wielu odrębnych zarzucanych skarżącemu zaniechań i działań) a także powiązania ich z płatnościami na rzecz skarżącego mogło doprowadzić do ustalenia, że do tychże nieprawidłowości skarżący dopuścił się przed dniem 3 iipca 2015 r. bezpodstawnie przyjętym przez WSA w Gdańsku jako początek biegu przedawniania [stanowiącym termin zakończenia realizacji projektu), jak też na ponad 4 lata przed ewentualnym przerwaniem biegu terminu przedawnienia kontrolą ARP;

2. naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 106 §4, art, 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 190 P.p.s.a. w związku z art. 15, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne zaakceptowanie przez WSA w Gdańsku uchybień organu w zakresie ustalenia stanu faktycznego, w tym niepoczynienia przez organ jakichkolwiek ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i oparcia się na błędnych założeniach zamiast faktów, a mianowicie:

a) braku elementarnych ustaleń faktycznych organu w zakresie dat dopuszczenia się przez skarżącego zarzucanych mu nieprawidłowości opisanych "w wynikach kontroli ARP" w zakresie odrębnych działań lub zaniechań skarżącego skutkujących naruszeniami różnych przepisów prawa Unii, procedur i postanowień Umowy, a zarazem dat początku biegu terminu przedawnienia poszczególnych nieprawidłowości zarzucanych skarżącemu, który to brak wynikał zapewne z faktu ograniczenia się przez organ do stwierdzenia w decyzji nr (...) , że do przedawnienia nie doszło wobec wydania decyzji nr (...) przed datą zamknięcia RPO WP 2007-2013, podczas jednoczesnym zaakceptowaniu, że organ:

- zupełnie zaniechał ustalenia w jakich terminach - zgodnie z Umową - skarżący był zobowiązany podjąć działania których zdaniem organu zaniechał (np. niezatrudnienie pracowników, niedokonanie zakupów), oraz w jakich terminach skarżący podjął działania, do których zdaniem organu nie był uprawniony (np, wydatkowanie środków na cele niezwiązane z Umową),

b) braku elementarnych ustaleń faktycznych organu w zakresie powiązania zarzucanych skarżącemu odrębnych naruszeń, (a więc działań lub zaniechań skutkujących opisanymi w wynikach kontroli naruszeniami różnych przepisów prawa Unii, procedur, postanowień Umowy) - z poszczególnymi płatnościami przekazanymi na rzecz Skarżącego (a więc potencjalną szkodą w budżecie Unii),

c) braku elementarnych ustaleń co do ewentualnej przerwy biegu przedawnienia,

d) nieprawidłowego określenia przez organ, że decyzja nr (...) z 24.01.2019 r. (doręczona skarżącemu w dniu 31.01.2019 r.) została wydana przez organ przed datą zamknięcia RPO WP 2007-2013, wbrew temu, że zamknięcie RPO WP 2007-2013 miało miejsce w dniu 28.12.2018 r. (data salda końcowego w rozumieniu art. 89 ust. 5 rozporządzenia nr 1083/2006), a więc na prawie miesiąc przed wydaniem decyzji nr (...) , co stanowi powszechnie znany fakt, jak i wynika również z akt sprawy i zaskarżonego Wyroku (pismo Komisji Europejskiej znak REGIO.DDG.F.3./MH/aj/(20l9) 877238)

e) braku elementarnych ustaleń faktycznych organu w zakresie przedawnienia odsetek (początku biegu przedawnienia czy ewentualnej przerwy), w sytuacji gdy obowiązek zapłaty odsetek nie wynika z przepisów prawa Unii a z przepisów prawa krajowego, wobec czego nie stosuje się do nich przepisów art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95

- co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem w razie uchylenia Decyzji nr (...) i nakazania organowi zgodnie z wytycznymi NSA dokonania elementarnych ustaleń co do dat poszczególnych nieprawidłowości oraz powiązania ich z płatnościami na rzecz skarżącego jak również zrealizowania Projektu w części, mogło doprowadzić do ustalenia, że do nieprawidłowości doszło przed przyjętym przez WSA w Gdańsku terminem 03.07.2015 r. zakończenia realizacji projektu określonym w Umowie I ponad 4 lata przed przerwaniem biegu terminu przedawnienia, bowiem skarżący był zobowiązany do podjęcia działań, których zdaniem organu zaniechał w różnych terminach przez okres realizacji projektu w latach 2010-2015, a więc na wiele lat poprzedzających "termin końcowy realizacji projektu", zaś brak uchylenia decyzji nr (...) pozbawił skarżącego prawa do rozpoznania jego sprawy administracyjnej w dwóch instancjach przez organ administracji, i to w sytuacji gdy ustalenie daty dopuszczenia się zarzucanych skarżącemu nieprawidłowości (a więc początku biegu przedawnienia) ma istotne znaczenie nie tylko dla przedawnienia nieprawidłowości ale i dla możliwości wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p., bowiem w przypadku uznania, że do przedawnienia doszło (w całości albo w części), organ ma obowiązek wydać decyzję umarzającą postępowanie w sprawie zgodnie z art. 105 K.p.a. (odpowiednio w całości albo w części).

3. naruszenia art. 141 § 4, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 106 § 3 i § 5 w zw. z art. 233 § 1, art. 245 i art. 253 K.p.c. poprzez dokonanie przez WSA w Gdańsku dowolnej oceny dokumentu w postaci Informacji Pokontrolnej zespołu kontrolnego spółki Agencja Rozwoju Pomorza S.A., polegającej na:

a) z jednej strony, prawidłowym uznaniu tego dokumentu za dokument prywatny (s. 51 Wyroku WSA), przy jednoczesnym bezkrytycznym przyjęciu jego autentyczności i prawdziwości wszelkich zawartych w nim twierdzeń q rzekomych naruszeniach zarzucanych skarżącemu, tak jakby ten dokument był w istocie dokumentem urzędowym (aktem administracyjny), a nie dokumentem prywatnym, i to mimo że skarżący wielokrotnie kwestionował prawdziwość tego dokumentu prywatnego przed Organem i WSA w Gdańsku oferując stosowne dowody przeciwne oraz nie podpisał tego dokumentu,

b) przerzuceniu na skarżącego przez WSA w Gdańsku (w ślad za Organem) ciężaru dowodu przeciwko dokumentowi prywatnemu, wbrew art. 253 K.p.c. zgodnie z którym jeżeli strona zaprzecza prawdziwości dokumentu prywatnego pochodzącego od innej osoby niż strona zaprzeczająca, prawdziwość dokumentu powinna udowodnić strona, która chce z niego skorzystać

c) zakwalifikowaniu Informacji Pokontrolnej zespołu kontrolnego spółki Agencja Rozwoju Pomorza S.A. jako "aktu właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się dong osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości", którego doręczenie skarżącemu, w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95 miało przerwać bieg terminu przedawnienia nieprawidłowości, przy jednoczesnym zaniechaniu przez WSA w Gdańsku sprawdzenia czy Informacja Pokontrolna, uznana przez WSA za dokument prywatny stanowi akt właściwego organu władzy, odnoszący się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, a nadto czy określa transakcje, których dotyczy podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości, w wystarczająco dokładny sposób, dostatecznie precyzyjne, mające na celu badanie lub postępowanie w sprawie nieprawidłowości określa w wystarczająco dokładny sposób operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości

d) zakwalifikowaniu dokumentu prywatnego w postaci Informacji Pokontrolnej zespołu kontrolnego składającego się z pracowników spółki Agencja Rozwoju Pomorza S.A. jako "aktu właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości", przy jednoczesnym pominięciem okoliczności, ze Informacja Pokontrolna ARP S.A,:

pochodzi od spółki prawa handlowego (niebędącej organem władzy)

nie stanowi aktu administracyjnego,

określa jedynie stopień realizacji projektu,

zawiera jedynie zalecenia, wnioski i rekomendacje, których wykonanie warunkuje wypłatę płatności końcowej,

nie zawiera daty wydania,

nie zawiera podstawy prawnej jej wydania

nie zawiera oznaczenia organu władzy od którego pochodzi a jedynie oznaczenie spółki ARP S.A.,

nie określa dat dopuszczenia się nieprawidłowości nie odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości,

- i w efekcie uznanie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia wskutek doręczenia Informacji Pokontrolnej spółki ARP S.A. , która nie stanowi aktu właściwego organu władzy odnoszącego się do śledztwa lub postępowania ws. nieprawidłowości.

co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby WSA w Gdańsku nie zakwalifikował dokumentu prywatnego w postaci Informacji Pokontrolnej zespołu kontrolnego składającego się z pracowników spółki Agencja Rozwoju Pomorza S.A. za dokument urzędowy i "akt właściwego organu władzy" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95 to nie uznałby, że dokument ten mógł skutkować przerwaniem biegu terminu przedawnienia nieprawidłowości zarzucanych skarżącemu

4. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a., z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77§ 1, art. 80, art. 127 §3 i art. 140 K.p.a. poprzez

a) brak należytego uzasadnienia zaskarżonego Wyroku, które ma charakter ogólnikowy, ograniczony jedynie do przytoczenia poglądów organu, a pomija szereg okoliczności podnoszonych przez skarżącego, związanych ze zgłoszonymi zarzutami w skardze, jak również pominięcie w uzasadnieniu kwestii wskazanych przez NSA do rozstrzygnięcia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez WSA,

b) zaniechania przez organ dokonania podstawowych w sprawie ustaleń w zakresie weryfikacji osiągnięcia celów szczegółowych Projektu, tj. wskaźników produktu i rezultatu na podstawie Dokumentacji Technicznej, która zgodnie z postanowieniami Umowy (część C.3 wniosku o dofinansowanie) stanowi podstawę weryfikacji osiągnięcia 1 z 5 wskaźników produktu (a mianowicie: 1.2.4 (KSI) Liczba wdrożonych technologii), oraz 2 z 5 wskaźników rezultatu (a mianowicie: 1.2.11 (KSI) Liczba wytworzonych technologii, 1.2.14 (KSI) Liczba nowych produktów i usług),

c) sprzeczności między przyjętym przez WSA w Gdańsku rozumieniem nieprawidłowości (s. 47 uzasadnienia zaskarżonego Wyroku);

d) nie wykonanie polecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (zawartego w wyroku NSA ws. I GSK 99/20) co do oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ, mimo że Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował zarzut skargi kasacyjnej pkt 8.5.a (zawarty na s. 12-13 skargi kasacyjnej z dnia 31.10.2019 r. II.5.a., z uzasadnieniem na s. 62-65 skargi kasacyjnej z dnia 31.10.2019 r.)

co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, jako że ujawnia brak rozpoznania przez Sąd zarzutów skargi dotyczących uchybień mających istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż w razie ich nie pominięcia mogło dojść do uchylenia decyzji i przeprowadzenia dowodów zgodnie z przepisami, a wówczas organ z pewnością mógłby zweryfikować czy doszło do osiągnięcia wskaźników rezultatu i produktu zgodnie z Umową, a wręcz zdaniem Strony, weryfikacja taka skończyłaby się pozytywnym dla Strony ustaleniem osiągnięcia tych wskaźników oraz co za tym idzie zrealizowaniem celu Projektu, a jednocześnie skutkuje niemożnością poddania Wyroku kontroli instancyjnej, jak również uniemożliwia skarżącemu prowadzenie realnej polemiki kasacyjnej z Wyrokiem, z jednoczesnym pozbawieniem skarżącego prawa do rozpoznania jego sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym;

5. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (w zw. art. 133 § 1, art. 134 § 1 i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie braku jakichkolwiek ustaleń oraz rozważań organu co do charakteru i wagi nieprawidłowości z uwzględnieniem zasady proporcjonalności oraz stopnia odpowiedzialności skarżącego (stosownie do art. 98 ust. 2 wz. z art. 57 ust. 3 rozporządzenia nr 1083/2006 i art. 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2988/95), mimo że Projekt został zrealizowany co najmniej w części, podczas gdy konieczne było rozważenie sprawy przez organ pod kątem ustalenia czy nie byłoby zasadne stosunkowe żądanie zwrotu dotacji w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń w stopniu odpowiadającym realizacji Projektu,

- co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zastosowanie zasady proporcjonalności w kontekście częściowej realizacji Projektu mogło doprowadzić do określenia obowiązku zwrotu dofinansowania w tej części w jakiej wskaźniki nie zostały osiągnięte, a nie w całości jak to błędnie i bezpodstawnie przyjął organ

6. naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a, oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w postaci

a) zaakceptowania błędnych ustaleń organu w zakresie dopuszczenia się przez Skarżącego rzekomego naruszenia postanowień § 4 ust. 4, § 9 ust. 2 pkt 4, § 9 ust. 3 Umowy (zawartych na s. 47-52 skargi do WSA) oraz

b) braku odniesienia się przez WSA w Gdańsku do podniesionych w skardze do WSA zarzutów pod adresem decyzji nr (...) i decyzji nr 4/2018, a dotyczących błędnych ustaleń, dokonanych przez organ z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Chodzi o nierozpoznanie przez WSA w Gdańsku (oraz NSA w wyroku ws. I GSK 99/20) zarzutów zawartych w skardze odnoszących się do celu projektu, osiągnięcia celu projektu:

i) pominiecie zarzutów skargi do WSA dotyczących naruszenia przepisów postępowania w zakresie swobodnej oceny dowodu z dokumentacji technicznej pt. "Dokumentacja Konstrukcyjno-Obliczeniowa - Suszarnia Biomasy Niskotemperaturowa typ: P-PC-S.C.- P." (dalej: "Dokumentacja Techniczna"] a opisanych na s. 9-10 skargi do WSA w Gdańsku - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej wdrożenia do produkcji innowacyjnej technologii suszenia odcieku pofermentu i samej projektowanej suszami biomasy, niskociśnieniowej, niskotemperaturowej typ: P-PC-S.C.- P.,

ii) WSA w Gdańsku nie odniósł sie do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania w zakresie swobodnej oceny dowodu z dokumentacji technicznej pt. "Dokumentacja Konstrukcyjno-Obliczeniowa – S. B. Niskotemperaturowa typ: P- PC-S-C.-P.'' (dalej: Dokumentacja Techniczna) dotyczącej wdrożenia do produkcji innowacyjnej technologii suszenia odcieku pofermentu i samej projektowanej suszami biomasy, niskociśnieniowej, niskotemperaturowej typ: P-PC-S.C.- P.. a opisanych na s. 910 skargi do WSA w Gdańsku.

iii)

iv) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 iit.c) P.p.s.a. w zw. z art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) w postacie zaakceptowania błędnych ustaleń w zakresie dopuszczenia się przez Skarżącego naruszenia postanowień § 4 ust. 4. § 9 ust. 2 pkt 4. 5 9 ust. 3 Umowy zawartych na s. 47-52 skargi do WSA

v) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zawartych na s. 52-58 skargi do WSA zarzutów w zakresie naruszenia przez Organ przepisów definiujących nieprawidłowość i niewykazania przez Organ przesłanek niezbędnych do stwierdzenia nieprawidłowości

vi) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zawartych na s. 58-61 skargi do WSA zarzutów naruszenia przez Organ przepisów prawa Unii nakazujących stosowanie zasad proporcjonalności, słuszności ochrony uzasadnionych oczekiwań

vii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących pominięcia przez Organ okoliczności świadczących o stopniu osiągnięcia przez Skarżącego wskaźników produktu i projektu i braku jakichkolwiek rozważań w tym zakresie mimo podniesionych zarzutów przez Skarżącego

Cel projektu .

viii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących błędnego wniosku Organu jakoby brak uruchomienia produkcji innowacyjnej suszarni biomasy - do czego w ogóle P. nie był zobowiązany - powodował, że zatrudnieni przez P. pracownicy nie zostali zatrudnieni w związku z realizacją Projektu, którego cel obejmuje rozwój firmy P. poprzez wdrożenie do produkcji innowacyjnej technologii suszenia biomasy

ix) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących pominięcia faktu wprowadzenia do oferty P.produktu, tj. innowacyjnej suszarni odcieku pofermentu typu P-PC-SC-P zgodnie z Projektem wobec wdrożenia technologii oraz przygotowania procesu jego produkcji - zarzut pominięty w całości przez WSA w Gdańsku w wyroku ws. I SA/Gd 711/19 jak i NSA w wyroku I GSK 99/20 oraz przez Wojewódzki Sąd w zaskarżonym Wyroku

x) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących braku jakiejkolwiek wzmianki na temat oceny dowodu z Dokumentacji Technicznej w treści uzasadnienia zaskarżonej Decyzji nr (...) poza przytoczeniem przez Organ, że Strona powołuje się na tę dokumentację i lakonicznym oraz gremialnym skwitowaniem wszelkiej dokumentacji przywołanej przez Stronę, źe "istnienie przedmiotowej dokumentacji nie potwierdza zrealizowania celu projektu" - przy czym nie wiadomo z wywodu Organu czy chodziło też o Dokumentację Techniczną (s. 7 Decyzji nr (...)).

xi) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących nieprzywołania w Decyzji nr (...) Dokumentacji Technicznej jako dowodu, na którym Organ oparł się dokonując ustaleń faktycznych, poza lakoniczną i gołosłowną wzmianką, że cyt. "Tezy organu o niezrealizowaniu projektu w całości nie zmienił dowody przedłożone przez stronę w toku postępowania: dokumentacja techniczna pt. "Dokumentacja Konstrukcyjno-Obliczeniowa - (...) Niskotemperaturowa typ: P-PC-S.C.-P."[...)" (s. 10 Decyzji nr ).

xii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących błędnego uznania przez Organ, że brak wyprodukowania choćby jednej sztuki suszarni spowodował, że nie doszło do zrealizowania celu głównego Projektu, zatem nie ma potrzeby badania stopnia w jakim osiągnięte zostały przez Skarżącego cele szczegółowe Projektu, tj. wskaźniki produktu i rezultatu i czy cel Projektu nie został osiągnięty choćby w części, podczas gdy to osiągnięcie wskaźników stanowi o osiągnięciu celu projektu

xiii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących pominięcia części C.3 wniosku o dofinansowanie w którym określono, że: "Drogą do osiągnięcia celu głównego jest realizacja celów szczegółowych na które składają się: zakup nieruchomości [...j, zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych przeszkolenie załogi w zakresie umożliwiającym produkcję innowacyjnych suszarni biomasy, [...] wdrożenie innowacyjnej technologii - nadprzewodnikowe źródło ciepła [...], zgłoszenie do opatentowania innowacyjnej technologii suszenia biomasy, skorzystanie z doradztwa przy wdrażaniu technologii i jej opatentowaniu..." Dalej w części C.3: "Zrealizowanie powyższych celów szczegółowych stworzy warunki do realizacji celu głównego...- utworzenie nowych miejsc pracy, [...] - wdrożenie do produkcji nowego wyrobu [...} - wzrost przychodów firmy

xiv) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących braku logiki w rozumowaniu Organu w zakresie wniosku jakoby z zapisów Umowy wynikało, że Strona zobowiązała się do wyprodukowania chociaż jednej suszarni, w sytuacji gdy celem Projektu było wdrożenie do produkcji innowacyjnej technologii, z uwagi na fakt, że nigdzie w Umowie czy we wniosku o dofinansowanie Skarżący nie oświadczył, że zobowiązuje się do sprzedania, czy wyprodukowania choćby 1 szt. Suszarni

Osiągnięcie celu

xv) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących pominięcia faktu, że z uwagi na ogromny koszt wyprodukowania jednej suszarni seryjna produkcja nie wchodziła w grę, bowiem zgodnie z wdrożoną technologią suszarnia miała być dostosowana do potrzeb danego odbiorcy na jego indywidualne zamówienie- nigdzie bowiem nie wskazano aby specyfikacja każdej suszarni miała być jednakowa.

xvi) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących błędnej oceny oświadczeń i wyjaśnień składanych przez Skarżącego w toku kontroli ARP, który wbrew twierdzeniom Organu, kwestionował ustalenia zawarte w dokumentach z kontroli ARP, o czym świadczą pisma Skarżącego z dnia 15 lipca i 12 sierpnia 2016 r. jak i dalsze pisma w toku postępowania administracyjnego, a także fakt niepodpisania Informacji Pokontrolnej i Informacji Końcowej przez Skarżącego

xvii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących pominięcia wyjaśnień zawartych w pismach P. z dnia 15 lipca 2016 r. i dnia 12 sierpnia 2016 r. {wymienionym w pkt 21 i 25 na s. 3 Decyzji nr (...) ) w których Skarżący jasno wyjaśnił przyczyny niezrealizowanych zakupów (s. 16 skargi do WSA w Gdańsku)

xviii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących sprzeczności ustalenia Organu co do rzekomego niezłożenia oryginałów faktur, dokumentów umożliwiających ustalenie przychodu, czy nieprowadzenia prawidłowej ewidencji księgowej z ustaleniami odnotowanymi w pkt 4.8 i pkt 10 Informacji Końcowej ARP (s.21-22)

xix) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących braku wpływu niezrealizowania zakupów zbędnych ekonomicznie na osiągnięcie celu projektu, stworzenie dokumentacji i zgłoszenie patentów (s. 17 skargi do WSA w Gdańsku)

xx) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących sprzeczności ustalenia Organu co do rzekomego niezłożenia wyjaśnień na okoliczność niezrealizowania pełnego zakresu rzeczowego Projektu w sytuacji gdy takie wyjaśnienia Skarżącego zawierały jego pisma z dnia 15 lipca 2016 r. i dnia 12 sierpnia 2016 r.

xxi) pominięcia przez WSA w Gdańsku zarzutu sprzeczności ustalenia Organu z materiałem zebranym w sprawie co do (rzekomego) nieprzedstawlenia przez Skarżącego dokumentacji potwierdzającej osiągnięcie wskaźnika produktu 1.2.2 (KSI), w sytuacji gdy z akt sprawy administracyjnej wynika, źe wskaźnik ten został osiągnięty przynajmniej w 71.91%,

xxii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących braku zasadności stawianego przez Organ zarzutu co do braku zakupu niektórych urządzeń tylko z tej przyczyny, że były one w Harmonogramie wobec niewyjaśnienia okoliczności i pominięcia wyjaśnień Skarżącego co do zbędności tych zakupów dla osiągnięcia celu Projektu, co stanowiło przejaw nieuzasadnionego formalizmu kosztem przedsiębiorczości i rachunku ekonomicznego.

xxiii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących niezasadności zarzutu zaniechania dokonania zakupów, z uwagi na to, że Skarżący wykazał, że kierując się zasadą ponoszenia wydatków celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, przedmiotowe zakupy okazały się niecelowe (w sytuacji zastąpienia niektórych urządzeń tańszymi odpowiednikami lub wykorzystania wcześniej zakupionych urządzeń, a także rezygnacji z zakupu niektórych mebli wobec następczego zakupu obiektu wraz z wyposażeniem - Aneksie nr (...), z(...).07.2015 r.), wbrew § 4 ust. 4 Umowy, zgodnie z którym cyt.; "Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu [...] ponosząc koszty i wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, [...]"

xxiv) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących rzekomego nie dostarczenia przez Skarżącego dokumentacji potwierdzającej realizację usług opracowania dokumentacji mechanicznej wyrobu oraz doradztwa w uzyskaniu certyfikatu dyrektywy maszynowej i nadzoru nad certyfikatami (i) dokumentacja mechaniczna wyrobu, certyfikat dyrektywy maszynowej i nadzór nad certyfikatem oraz (ii) dokumentacja elektroniczna automatyki i hydrauliki wyrobu oraz program automatyki sterowania wyrobu zostały przygotowane samodzielnie przez P. bez konieczności korzystania z zaplanowanych usług doradczych, to przemawia to na korzyść P.

xxv) pięciokrotnego wzrostu rocznych obrotów z 0.9 min zł do przeszło 5 min zt, wzrostu zatrudnienia z niecałych 8 etatów do 30 etatów, wzrostu sprzedaży i eksportu, a wiec pozytywnych skutków społecznych i gospodarczych, o jakich osiągniecie niewątpliwie chodzi w całej polityce rozwoju oraz zasadach finansowania operacji w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego LEFRR").

xxvi) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących pominięcia art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1080/2006. zgodnie z którym Ef RR współfinansuje: "a) inwestycje produkcyjne przyczyniające się do tworzenia i ochrony trwałych miejsc pracy"

xxvii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących pominięcia § 9 ust. 11 Umowy, zgodnie z którym w razie nieosiągniecia zakładanego poziomu wskaźnika "Liczba bezpośrednio utworzonych miejsc pracy". Organ mógł dokonać korekty finansowej obniżającej dofinansowanie w wysokości, która nie musiała obejmować całości dofinansowania i na zasadach określonych w Przewodniku Beneficjenta

xxviii) nierozpoznania przez WSA w Gdańsku zarzutów skargi do WSA dotyczących pominięcia przez Organ faktu, że rozwój firmy P. przyniósł wiele korzystnych efektów społecznych i gospodarczych dla regionu słupskiego, a więc przyczynił się do osiągnięcia celu nadrzędnego EFRR. z którego pochodziło dofinansowanie Projektu (gdyby nie zrealizowano Projektu nie doszłoby do rozbudowy firmy P. a wiec nie osiągnięto by zamierzonego efektu społecznego i gospodarczego, pożądanego w świetle celów EFRR):

xxix) Naruszenie art. 81a K.p.a. Organ niewłaściwie odczytuje wyjaśnienia składane przez P., bezpodstawnie interpretując je na niekorzyść Strony

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że ujawnia brak rozpoznania przez Sąd zarzutów skargi dotyczących uchybień mających istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż w razie ich nie pominięcia mogło dojść do uchylenia Decyzji i przeprowadzenia dowodów zgodnie z przepisami, a wówczas Organ z pewnością mógłby zweryfikować czy doszło do osiągnięcia wskaźników rezultatu i produktu zgodnie z Umową, a wręcz zdaniem Strony, weryfikacja taka skończyłaby się pozytywnym dla Strony ustaleniem osiągnięcia tych wskaźników oraz co za tym idzie zrealizowaniem celu Projektu, a jednocześnie skutkuje niemożnością poddania Wyroku kontroli instancyjnej, jak również uniemożliwia Skarżącemu prowadzenie realnej polemiki kasacyjnej z Wyrokiem;

naruszenia art. 190 p.p.s.a. w związku z art. 267 TFUE poprzez zaniechanie rozpoznania zarzutów skargi do WSA w zakresie nieustalenia przez Organ charakteru i wagi nieprawidłowości w uwzględnieniem zasady proporcjonalności i stopnia odpowiedzialności Skarżącego, określonych w art. 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 98 ust. 2 wz. z art. 57 ust. 3 rozporządzenia nr 1083/2006, w sytuacji gdy z orzecznictwa TSUE wynika, że powyższe przepisu rozporządzeń unijnych mają charakter uniwersalny i znajdują zastosowanie do wszelkiego rodzaju nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006

naruszenie art. 141 § 4, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez

a) zaakceptowanie błędnych ustaleń Organu w zakresie treści Umowy oraz określenia celu Projektu, z pominięciem części postanowień Umowy oraz zgodnego celu i zamiaru strony Umowy, a w efekcie nieuchylenie Decyzji nr (...) mimo naruszenia przez Organ przepisów postępowania w zakresie oceny dowodów z jednoczesnym pogwałceniem zasad wykładni umów cywilnoprawnych art. 65 § 1 i 2 K.c.

b) zaakceptowaniu przyjęcia przez Organ, że wykładnia umowy może zakończyć się na poziomie językowym i badaniu jej literalnej treści, bez ustalenia celu i zgodnego zamiaru stron, a także niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu ustalenia literalnego brzmienia Umowy, ustaleniu brzmienia Umowy z pominięciem szeregu jej zapisów, .

c) nadinterpretacji treści Umowy przez Organ polegające na wywodzeniu z niej zobowiązań Skarżącego nieznajdujących odzwierciedlenia w jej brzmieniu

a w efekcie nieuchylenie Decyzji nr (...) i zaakceptowanie naruszenia przez Organ zasad wykładni umów cywilnoprawnych polegającego na poprzestaniu na literalnym brzmieniu jedynie wybranych postanowień Umowy, które skutkowało nieprawidłowym ustaleniem celu projektu z pominięciem części postanowień, z pominięciem zgodnego zamiaru Stron i celu Umowy w tym celu i zamiaru przyświecającego skarżącemu

-co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem błędne ustalenie treści Umowy uniemożliwiało prawidłową weryfikację jej zrealizowania;

9. naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 15, art. 107 § 1 K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd oparcia Decyzji nr (...) (i poprzedzającej ją Decyzji nr (...)) na niewłaściwych podstawach faktycznych i błędnej podstawie prawnej w zakresie dotyczącym pierwszej płatności z 25.11.2010 r., co doprowadziło do nierozpoznania sprawy i zastosowania niewłaściwych przepisów, w tym dotyczących przedawnienia.

B. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie :

naruszenie art. 3 ust. 1 akapit 1 i 4 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez jego

błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że termin przedawnienia nieprawidłowości rozpoczynający się w dniu zaistnienia nieprawidłowości liczony jest od terminu końcowego realizacji projektu ustalonego na dzień 3 lipca 2015 r., podczas gdy zgodnie z orzecznictwem TSUE w okolicznościach gdzie naruszenie przepisu prawa Unii zostało wykryte dopiero po powstaniu szkody, termin przedawnienia rozpoczyna bieg z chwilą, w której wystąpiły zarówno działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego stanowiące naruszenie prawa Unii, jak i szkoda w budżecie Unii, nie zaś z "terminem końcowym realizacji projektu",

niewłaściwym zastosowaniu polegającym na uznaniu, że "organ miat prawo wydać w stosunku do skarżącego decyzję w sprawie zwrotu dofinansowania, bowiem, uwzględniając treść powołanego wyżej przepisu, decyzja ta nie mogła zostać wydana po upływie 8 lat od zaistnienia nieprawidłowości (podwójny termin okresu przedawnienia, przy uwzględnieniu, że termin końcowy realizacji projektu został ustalony na dzień 3 lipca 2015 r.", a w konsekwencji, że nie doszło do przedawnienia, podczas gdy

- nie było prawidłowe ustalenie przez WSA w Gdańsku, że termin końcowy realizacji projektu ustaiony na dzień 3 lipca 2015 r. stanowi datę dopuszczenia się przez Skarżącego zarzucanych mu nieprawidłowości

- Skarżący był zobowiązany do podjęcia działań, których zdaniem WSA w Gdańsku zaniechał w różnych terminach przez okres realizacji projektu w latach 2010-2015, a więc na wiele lat poprzedzających "termin końcowy realizacji projektu", przez co termin końcowy nie może stanowić daty, w której skarżący zaniechał wykonania wszystkich tych ciążących na nim obowiązków w terminach wiele lat poprzedzających 3 lipca 2015 r., a wiążących Skarżącego, zgodnie z Umową,

- co najmniej pierwsza płatność dokonana dnia 25.11,2010 r. na refundację zakupu nieruchomości w Widzinie w kwocie 175.463,07 zł została przekazana Skarżącemu ponad 8 lat przed wydaniem Decyzji nr (...), przez co uległa przedawnieniu

naruszenie art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 1995.312.1, ze zm. — dalej jako: "rozporządzenie nr 2988/95") oraz art. 89 ust. 5 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11.07.2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 2006.210.25 - dalej jako: "rozporządzenie nr 1083/2006") , poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd upływu okresu przedawnienia zobowiązania objętego Decyzją nr (...) (doręczoną Skarżącemu 31.01.2019 r.) do zwrotu dofinansowania w kwocie 498.567,76 zł, mimo że do wydania Decyzji nr (...) doszło już po ostatecznym zakończenia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 20072013 (dalej "RPO WP 2007-13"), podczas gdy w świetle art. 89 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 1083/2006 do ostatecznego zamknięcia RPO WP 2007-13 doszło z dniem 28.12.2018 r., będącym "datą płatności salda końcowego"

naruszenie art. 3 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia nr 2988/95 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji upływu terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dofinansowania w zakresie kwoty 493.659,49 zł objętego Decyzją nr (...), doręczoną Skarżącemu w dniu 31.01.2019 r., podczas gdy:

a) termin przedawnienia biegnie od wystąpienia nieprawidłowości, a nie od daty jej wykrycia przez organ powołany do egzekwowania zwrotu dofinansowania,

b) upływ terminu przedawnienia z rozporządzenia nr 2988/95 w świetle zasady pewności prawa i zgodnie z orzecznictwem Trybunatu Sprawiedliwości UE uniemożliwia wydanie decyzji o zwrocie.

c) wydanie Decyzji nr (...) nastąpiło po upływie 4 lat od dopuszczenia się przez Skarżącego rzekomej nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, tj. po upływie 4 lat liczonych od daty otrzymania przez Skarżącego w latach 2010-2014 każdej z pierwszych ośmiu (8) płatności na łączną kwotę 493.659,49 zł '

— co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy przejawiając się w nieuchyleniu ostatecznej Decyzji, mimo upływu okresu przedawnienia nieprawidłowości w rozumieniu art 3 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia nr 2988/95 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1803/2006;i to w sytuacji gdy obowiązek zwrotu dofinansowania (wraz z odsetkami płatnymi od daty przekazania płatności), który wynika z art. 207 u.f.p. powstaje prawa ex lege z chwilą dokonania każdej z płatności na rzecz beneficjenta, bowiem każda z płatności następowała po naruszeniu zarzucanym Skarżącemu,

naruszenie art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.) i art. 67 u.f.p. – poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie okresu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dofinansowania w zakresie pierwszych sześciu (6) płatności wypłaconych Skarżącem latach 2010-2013, na łączną kwotę 480.949,80 zł objętego Decyzją nr (...), i to w sytuacji gdy ostateczną Decyzję doręczono Skarżącemu po upływie 5 lat od końca roku, w którym ex lege powstał z obowiązek zwrotu tych płatności na łączną kwotę 480.949,80 zł, podczas gdy obowiązek zwrotu dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. powstaje z mocy prawa z chwilą dokonania płatności na rzecz beneficjenta i z odsetkami płatnymi od daty przekazania płatności, co miało wpływ na wynik sprawy w konsekwencji nieuchylenie ostatecznej Decyzji;

5. art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez jego

a) błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że każdy akt, w tym dokument prywatny (niebędąca aktem administracyjnym czy nawet dokumentem urzędowym) taki jak Informacja Pokontrolna spółki ARP S.A., pochodzący od spółki prawa handlowego (niebędącej organem władzy), który jedynie określa stopień realizacji projektu i zawiera zalecenia, wnioski i rekomendacje, których wykonanie warunkuje wypłatę płatności końcowej, który nie odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, a nawet nie zawiera daty wydania, podstawy prawnej ani oznaczenia organu, jak i nie określa dat dopuszczenia się nieprawidłowości stanowi akt właściwego organu władzy odnoszącego się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem TSUE takimi aktami mogą być co najmniej dokumenty urzędowe korzystające z domniemania prawdziwości, a nadto określające transakcje, których dotyczy podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości, w wystarczająco dokładny sposób, dostatecznie precyzyjne, mające na celu badanie lub postępowanie w sprawie nieprawidłowości, będące nadto aktami administracyjnymi;

b) niewłaściwe zastosowanie tego przepisu do nie w pełni ustalonego stanu faktycznego, polegające na zakwalifikowaniu dokumentu prywatnego w postaci Informacji Pokontrolnej podpisanej przez członków zespołu kontrolnego składającego się z pracowników spółki Agencja Rozwoju Pomorza S A. jako "aktu właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się danq osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości", którego doręczenie Skarżącemu, w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95 miało przerwać bieg terminu przedawnienia nieprawidłowości, a w efekcie uznanie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia, podczas gdy Informacja Pokontrolna ARP S.A.:

- pochodzi od spółki prawa handlowego (niebędącej organem władzy)

- nie stanowi aktu administracyjnego,

- określa jedynie stopień realizacji projektu,

- zawiera jedynie zalecenia, wnioski i rekomendacje, których wykonanie warunkuje wypłatę płatności końcowej,

- nie zawiera daty wydania, podstawy prawnej jego wydania ani oznaczenia organu władzy od którego pochodzi a jedynie oznaczenie spółki ARP S.A.,

- nie określa dat dopuszczenia się nieprawidłowości nie odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości,

- i w efekcie uznanie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia wskutek doręczenia Informacji Pokontrolnej spółki ARP S.A. , która nie stanowi aktu właściwego organu władzy odnoszącego się do śledztwa lub postępowania ws. nieprawidłowości, podczas gdy prawidłowo WSA w Gdańsku powinien przyjąć, że doszło do przedawnienia co najmniej najwcześniej przekazanej Skarżącemu płatności;

6. naruszenie art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia WE nr 2988/95 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, oraz niezastosowanie art. 3 ust. 1 akapit 1 zd. polegające na bezpodstawnej akceptacji zaniechania przez Organ jakichkolwiek ustaleń faktycznych oraz kwalifikacji prawnej w zakresie "czasu dopuszyzenia się nieprawidłowości" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 1 zd. 1 rozporządzenia WE nr 2988/95, a w efekcie tolerowaniu przez Sąd braku ustaleń co do początku biegu terminu przedawnienia "nieprawidłowości", co uniemożliwia ocenę czy doszło do upływu okresu przedawnienia, podczas gdy; datą, od której okres przedawnienia powinien być liczony jest "czas dopuszczania się nieprawidłowości" w rozumieniu art. 3 ust, 1 akapit 1 zd. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia WE nr 2988/95;

7. naruszenie art. 207 ust. 1 u.f.p. i art. 3 ust. 1 akapit 2 zd. 2 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpoznaniu sprawy w jej granicach i niezbadanie w sposób zupełny pod względem formalnym i materialnym legalności zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do sytuacji, w której WSA w Gdańsku przy rozpoznawaniu sprawy nie uwzględnił faktu, że zobowiązanie określone zaskarżoną decyzją nr 2 z dnia 24.01.2019 r. wygasło w całości lub części, wskutek upływu okresu przedawnienia, - co w efekcie skutkowało bezzasadnym oddaleniem skargi z naruszeniem art. 151 p.p.s.a.;

8. naruszenie art. 3 ust. 1 akapit 1 zd. 1 i akapit 3 rozporządzenia WE nr 2988/95 i art. 67 u.f.p., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz niezastosowanie art. 70 § 6 O.p. i art. 67 u.f.p., polegające na niekonsekwentnym stosowaniu przepisów krajowych (art. 66a u.f.p.) i przepisów unijnych (art. 3 rozporządzenia nr 2988/95) w zakresie długości, początku, końca jak i przerw biegu terminu przedawnienia powstającego z mocy prawa zobowiązania do zwrotu dofinansowania, na gruncie art. 207 ust. ł pkt 2 u.f.p. (i to pod warunkiem, że doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95);

9. Na wypadek gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił żadnego z powyższych 8 zarzutów, skarżący wskazuje, że w jego ocenie Sąd dopuścił się naruszenia naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia WE nr 2988/95, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd ! instancji przedawnienia nieprawidłowości w sytuacji gdy przed datą doręczenia Skarżącemu ostatecznej Decyzji nr (...) upłynął "podwójny okres terminu przedawnienia" określony w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia WE nr 2988/95 liczony od daty (rzekomego) dopuszczenia się nieprawidłowości przez Skarżącego (pkt 7 sentencji wyroku TSUE ws. C-52/14), tj. pobrania płatności 175.463,07 PLN w dniu 25.11.2010 r., który to termin nie ulega przerwaniu;

10. naruszenie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 67 u.f.p. i art. 70 O.p. poprzez ich

a) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obowiązek zapłaty odsetek nie wynika z przepisów prawa Unii, a nie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

b) niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 do przedawnienia odsetek, których obowiązek zwrotu wynika z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., podczas gdy zgodnie z orzecznictwem TSUE w razie gdy obowiązek zapłaty odsetek nie wynika z przepisów prawa Unii to nie stosuje się rozporządzenia nr 2988/95,w tym w zakresie bieg ich przedawnienia

zastosowanie powinien zastosować w tym względzie przepisy art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (5 lat od końca roku - więc i przedawnione odsetki od wszystkich płatności w latach 2010-2013, czyli kwoty od 480 000 zł) a nie przepisy prawa unijnego (art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95). Obowiązek zapłaty odsetek (liczonych jak dla należności podatkowych od terminu otrzymania płatności do dnia zwrotu), wynika z przepisów art. 207 ust, 1 ustawy o finansach publicznych a nie przepisów unijnych. Zatem to przepisy prawa polskiego mają zastosowanie do oceny przedawnienia odsetek, a nie przepisy unijnego rozporządzenia, które nie reguluje ich przedawnienia.

11. naruszenie art. 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 98 ust. 2 w zw. z art. 57 ust. 3-4 rozporządzenia nr 1083/2006 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez ich

a) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że

- "Charakter i wogę nieprawidłowości bada się wyłącznie przy stosowaniu wskaźnikowej metody szacowania szkody, to jest zastosowania procentowej korekty przewidzianej w tzw. Taryfikatorze" podczas gdy w świetle prawa Unii oraz orzecznictwa TSUE wymóg badania charakteru i wagi nieprawidłowości jak i stopnia odpowiedzialności z uwzględnieniem zasady proporcjonalności ma wymiar uniwersalny i dotyczy każdej nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 i art, 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, a więc również w przypadku wydania decyzji na mocy ort. 207 ust. 1 pkt2 u.f.p. podlega ocenie charakter jak i waga nieprawidłowości, skoro z art. 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2988/95 jasno wynika, że środki wprowadza się w takim zakresie, w jakim jest to konieczne dla zapewnienia właściwego stosowania prawa wspólnotowego i muszą one być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, a ponadto stosowane z uwzględnieniem charakteru i wagi nieprawidłowości, przyznanej lub uzyskanej korzyści oraz stopnia odpowiedzialności.

pl

- zarzuty dotyczące charakteru i wagi nieprawidłowości jak i naruszenia zasady proporcjonalności nie mają zastosowania w niniejszej sprawie bowiem "rozwiązano umowę o dofinansowanie i przedmiotem zwrotu jest cała kwota dofinansowania. Zarzut ten nie przystaje więc do specyfiki stanu faktycznego sprawy.", podczas gdy samo rozwiązanie Umowy nie zostało wymienione w katalogu zawartym w pkt 1-3 art, 207 ust. 1 u.f.p., a z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż rozwiązanie umowy o dofinansowanie jest jedynie jednym z elementów stanu faktycznego, rodzącym jedynie skutki cywilnoprawne i nie przesądza o konieczności orzeczenia zwrotu środków, bowiem przepisy art. 207 ust. 1 u.f.p. nie uzależniają ani wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków, jak też wydania decyzji w tym przedmiocie od rozwiązania umowy o dofinansowanie nie ma decydującego znaczenia dla wydania decyzji z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. ani dla oceny istnienia nieprawidłowości

b) niewłaściwym zastosowaniu (niezastosowanie) polegające na

- zaniechaniu przeprowadzenia oceny prawnej wnioskowanej przez Skarżącego w zakresie charakteru i wagi nieprawidłowości jak i naruszenia zasady proporcjonalności

- zaakceptowanie braku jakichkolwiek rozważań Organu co do charakteru, wagi nieprawidłowości, przyznanej korzyści oraz stopnia odpowiedzialności Skarżącego.

12. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i niezastosowanie art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 i art. 1 ust. 2 oraz art. 2 ust.l i 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 i w rezultacie niewzięcie pod uwagę charakteru i wagi nieprawidłowości oraz zasady proporcjonalności oraz wysokości straty finansowej poniesionej przez Europejski’ Fundusz Rozwoju Regionalnego (dalej "EFRR"), polegające na:

a) uznaniu przez Sąd, że cyt.: "Dyspozycja ww. przypisu [art. 207 u.f.p.] nie wymaga wykazania, iy nastąpiła "nieprawidłowość", a wyłącznie, że nastąpiło naruszenie przepisów", podczas gdy z prawidłowej wykładni art. 207 u.f.p. wynika, że konieczne jest przeprowadzenie takiej operacji myślowej, w której wskazane zostanie logiczne następstwo zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem prawa, a następnie zakończonych finansowaniem, lub też możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE. Zatem tylko w takiej sytuacji można mówić o "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr1083/2006

b) uznaniu przez Sąd, ze cyt.: "Stwierdzenie, iż nastąpiła "nieprawidłowość" jest konieczne wyłącznie w przypadku, gdy naruszenie przepisów dotyczy norm z zakresu zamówień publicznych. " podczas gdy z prawidłowej wykładni art. 207 u.f.p. wynika, ze pojęcie nieprawidłowości ma charakter uniwersalny i jego zastosowanie nie ograniczą się jedynie do naruszenia norm z zakresu zamówień publicznych, ząś poprawność działania Beneficjenta realizującego umowę o dofinansowanie projektu z wykorzystaniem środków UE musi być dokonywana, z uwzględnieniem postanowień tej umowy oraz przepisów prawa krajowego, tj. Prawa zamówień publicznych, ustawy o finansach publicznych, ustawy o Zasadach prowadzenia polityki rozwoju, lecz jednoczęśnie przypisy te powinny jednak być wykładam i stosowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, tj. przędę wszystkim rozporządzenia Rady nr 1083/2006, bowiem regulacje polskie dotyczące realizacji programów operacyjnych służą osiąganiu wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego i realizacji polityki spójności/.

c) uznaniu przez Sąd, źe cyt.: "W niniejszej sprawie w związku z naruszeniem przęz beneficjenta warunków umowy o dofinasowanie rozwiązano umowę i samodzielną podstawą dochodzenia zwrotu środków jest art. 207 u.f.p. " podczas gdy z prawidłowej wykładni art. 207 ust. 1 pkt 2

u.f.p. wynika, że przepis ten nigdy nie jest samodzielną podstawą dochodzenia zwrotu środków, bowiem wykładnia tego przepisu i innych regulacji krajowych, które są podstawa do wydania decyzji o zwrocie, powinna być dokonywana z uwzględnieniem faktu, że zasadniczą przesłanką uzasadniającą żądanie zwrotu jest rzeczywisty albo potencjalny i nieuzasadniony wydatek z budżetu Unii Europejskiej.

d) pominięciu przez Sąd, że nie każde naruszenie prawa wspólnotowego uzasadnia żądanie zwrotu środków, a jedynie tylko takie naruszenie, które może zostać określone jako nieprawidłowość, przy czym taka okoliczność powinna być wykazana przez organ w decyzji nakazującej zwrot środków uzyskanych z funduszy europejskich;

e) pominięciu przez Sąd, że przepisy, na podstawie których udzielane jest wsparcie z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej, powinny być wykładane i stosowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, a w szczególności rozporządzenia Rady nr 1083/2006, ponieważ regulacje polskie dotyczące realizacji programów operacyjnych służą osiąganiu wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego

f) pominięciu przez Sąd, że warunkiem wydania decyzji o zwrocie środków jest więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym naruszeniem prawa a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE.

g) pominięciu przez Sąd, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 ust. 1 pkt 2 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 2988/95, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem- częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie do tego, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006;

h) zaakceptowanie nieustalenia przez Organy czy doszło do powstania nieprawidłowości w rozumieniu przepisów art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006;

13. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. poprzez jego błędną wykładnię, której skutkiem było niezastosowanie przepisu art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 i art. 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2988/95 w kontekście § 7 ust 10 Umowy o dofinansowanie, polegające na

a) zaakceptowaniu przez Sąd nieuwzględnienia przez Organ w Decyzji (z jednoczesnym nieuwzględnieniem przez Sąd przy wymierzaniu kwoty podlegającej zwrotowi przesłanek miarkowania zobowiązania do zwrotu środków, w postaci charakteru, wagi, stopnia nieprawidłowości oraz strat finansowych poniesionych przez fundusze UE, podczas gdy zgodnie z treścią art. 98 ust. 2 rozporządzenia powyższe okoliczności powinny zostać uwzględnione przez Organ (jak i Sąd) przy określaniu wysokości kwoty podlegającej zwrotowi przez Skarżącego;

b) uznaniu przez Sąd, że bezpodstawne są zarzuty zaniechania ustaleń w zakresie przesłanek z art. 98 ust. 2 Rozporządzenia 1083/2006 tj. wyjaśnienia kwestii wystąpienia "nieprawidłowości", ponieważ pozostaje to poza przedmiotem niniejszej sprawy, gdyż podstawą rozstrzygnięcia nie było stwierdzenie nieprawidłowości lecz niewykonanie umowy- nie została uruchomiona produkcja nowego produktu, tj. innowacyjnej suszarni biomasy, co było istotą złożonego wniosku, podczas gdy rozwiązanie umowy nie miało znaczenia w świetle art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp ani art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95

14. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., polegającą na zaakceptowaniu przez Sąd błędnej wykładni dokonanej przez Organ sprowadzającej się do stwierdzenia, że Skarżący wykorzystał środki z naruszeniem procedur, w sytuacji, gdy Skarżący wykorzystał je zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zgodnie z przepisami prawa cywilnego oraz w wysokości i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, co oznacza, że w niniejszej sprawie nie doszło do wykorzystania środków z naruszeniem, a co za tym idzie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji w oparciu o art. 207 u.f.p. w zakresie obowiązku zapłaty przez Skarżącego, albowiem przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. Skutkiem powyższego było: bezzasadne oddalenie skargi;

15. naruszenie art. 70 § 10.p. oraz art. 67 § 1 u.f.p. w zw. z art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez ich

a) błędną wykładnię, polegającą na wskazaniu że "nie można przyjąć jako początkowej daty biegu przedawnienia, daty poszczególnych płatności w projekcie, tak jak oczekuje tego skarżący (art. 70 § 1 O.p.)", bowiem zdaniem WSA w Gdańsku "nie może ujść uwadze, że przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowonie terminu przedawnienia z art. 70 § 1 O.p. wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje organ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a u.z.p.p.r.)." podczas gdy:

- w świetle art. 1 ust. 2 i art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 datą dopuszczenia się nieprawidłowości (a więc początku biegu terminu przedawnienia) może być data szkody (przekazania płatności) lub data naruszenia prawa Unii,

- WSA w Gdańsku jednocześnie stwierdził, że "środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - są środkami nienależnymi już z chwilą ich przekazania beneficjentowi – nie zaś z upływem 14 dni od wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny",

b) niewłaściwym zastosowaniu, polegającym na wskazaniu przez WSA w Gdańsku: "Jednak nawet gdyby nie podzielić tego stanowiska, to uwzględniając, że decyzja organu II instancji stała się ostateczna w dniu 24 stycznia 2019 r. i przyjmując upływ pięcioletniego terminu, to zarzut przedawnienia również nie odniósłby skutku (niezależnie od dalszych rozważań)".

16. art. 65 § 1 i 2 K.c. poprzez błędną wykładnią polegającą na uznaniu, że interpretacja umowy o dofinansowanie nr UDA-RPPM.01.02.00-00-003/09-00 zawartej 25.05.2010 r. między Stroną i Województwem Pomorskim (dalej jako: "Umowa") może zakończyć się na poziomie językowym i badaniu jej literalnej treści, bez ustalenia celu i zgodnego zamiaru stron, a także niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu ustalenia literalnego brzmienia Umowy, ustaleniu brzmienia Umowy z pominięciem szeregu jej zapisów, a nadto nadinterpretacji treści Umowy przez wywodzenie z niej zobowiązań Skarżącego nieznajdujących odzwierciedlenia w jej brzmieniu.

W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

Zarząd Województwa Pomorskiego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podmiotu zobowiązanego zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego artykułu.

Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw dochodzi wówczas, gdy z powodu naruszenia przez Sąd lub stronę przeciwną określonych przepisów lub zasad procedury, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GSK 378/05; z 13 października 2005 r., sygn. akt FSK 2356/04; z 27 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1697/20; wyroki Sądu Najwyższego: z 10 maja 1974 r., sygn. akt II CR 155/74, OSP 1975/3/66; z 13 marca 1998 r., sygn. akt I CKN 561/97, LEX nr 949016; z 13 lutego 2004 r., IV CK 61/03, LEX nr 151638).

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominującym jest pogląd, zgodnie z którym termin "pozbawienie możności obrony swych praw" należy rozumieć ściśle, chodzi o kardynalne błędy dotyczące udziału strony w postępowaniu sądowym, a nie jakiekolwiek usterki czy utrudnienia w tym zakresie. Generalnie rzecz ujmując, pozbawienie strony możności obrony swych praw w procesie stwarza sytuację, w której sąd rozpoznający sprawę nie powinien w ogóle przystępować do ostatecznego merytorycznego jej rozstrzygnięcia.

W aktach sprawy widnieje informacja, z której wynika, ze skarżący kasacyjnie został zawiadomiony o terminie posiedzenia niejawnego w dniu 26 lutego 2021 roku, zaś samo posiedzenie niejawne, na którym zapadł zaskarżony skargą kasacyjną wyrok odbyło się w dniu 25 lutego 2021 r. Skarżący kasacyjnie uzyskał więc wiedzę o posiedzeniu Sądu I instancji, na którym zapadł kwestionowany wyrok dzień po wydaniu kwestionowanego orzeczenia.

Na podstawie przepisów art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.) oraz zarządzenia nr 49 Prezesa WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w WSA w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 – zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 lutego 2021 r. – sprawę skierowano do załatwienia na posiedzeniu niejawnym.

Strona skarżąca kasacyjnie o powyższym zarządzeniu została powiadomiona pismem z 8 lutego 2021 r. Dodatkowo wskazać należy, że pismo to nie zawierało pouczenia dla strony o możliwości przedstawienia dodatkowego stanowiska na piśmie za pośrednictwem operatora pocztowego lub ePUAP, tak aby korespondencja wpłynęła do sądu do dnia poprzedzającego wyznaczony termin posiedzenia, w okolicznościach faktycznych sprawy - do dnia 24 lutego 2021 r. Umożliwienie złożenia takiego pisma stanowiłoby zagwarantowanie obrony praw strony.

Dalej zauważyć należy, że opisane wyżej zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu kasacyjnie, jak wcześniej to już zauważono, w dniu 26 lutego 2021 r., zaś potwierdzenie odbioru tego pisma wpłynęło do Sądu dopiero 3 marca 2021 r. Godzi się zatem odnotowania, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym nie miał informacji, czy i kiedy skarżący kasacyjnie został powiadomiony o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zwrotne potwierdzenie odbioru złożone zostało w Sądzie dopiero 3 marca 2021 r. WSA nie dostrzegł zatem, nie zbadał i nie ocenił tej sytuacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro Sąd pierwszej instancji nie był w stanie ustalić, czy skarżącemu została zagwarantowana możność obrony swoich praw w postępowaniu, nie powinien był rozstrzygać sprawy na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień 25 lutego 2021 r. Dopiero zapewnianie skarżącemu możliwości obrony swoich praw uprawnia Sąd do wyrokowania w sprawie.

Prawodawca na mocy przepisów ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dopuścił, przy spełnieniu określonych warunków, możliwość załatwiania spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym na posiedzeniu niejawnym. Przepisy te nie naruszają jednak podstawowych uprawnień procesowych strony. Okoliczność, że sprawa ma zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie oznacza zatem, że strona nie może przed wydaniem wyroku bronić swoich praw. Rzeczą sądu jest takie zorganizowanie postępowania aby to uprawnienie strony w sposób należyty zapewnić.

Wypada w tym miejscu przywołać twierdzenia uchwały NSA w składzie 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, w której wskazano, że przepis art. 15zzs4 ust. 3 COVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu powołanej uchwały NSA stwierdził w sposób jednoznaczny, że dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony).

Także w jurysdykcji składów zwykłych NSA prezentowane są tożsame poglądy. Przykładowo odnotować wypada, że nieważność postępowania z przyczyny, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy strona, wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji, nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1536/18, LEX nr 3148363). Dla spełnienia się przesłanki pozbawienia możności obrony swych praw przez stronę nie ma znaczenia czy uchybienie sądu mogło mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3138/18, LEX nr 3093710). Prawodawca na mocy przepisów ustawy COVID dopuścił, przy spełnieniu określonych warunków, możliwość załatwiania spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym na posiedzeniu niejawnym. Przepisy te nie naruszają jednak podstawowych uprawnień procesowych strony. Okoliczność, że sprawa ma zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie oznacza zatem, że strona nie może przed wydaniem wyroku bronić swoich praw. Rzeczą sądu jest takie zorganizowanie postępowania, aby to uprawnienie strony w sposób należyty zapewnić (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 3585/21, LEX nr 3197476, także zob. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 3543/21, LEX nr 3209060, wyrok NSA z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 3513/21, LEX nr 3192379, wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 3586/21, LEX nr 3193052, wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt I GSK 650/21, LEX nr 3269404).

Powyższe okoliczności uzasadniają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie, że skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw i w konsekwencji mamy do czynienia z nieważnością postępowania.

Wobec przedstawionej argumentacji ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej na tym etapie postępowania byłaby przedwczesna.

Mając na uwadze stwierdzone uchybienie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).