Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 274/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 31 stycznia 2024 r. znak: SKO.II.41/1652/ŚR/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r. nr SKO.II.41/1652/ŚR/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie, po rozpatrzeniu odwołania T. R. (dalej także jako "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta Chełm z dnia 21 listopada 2023 r. nr MOPR.WS.ZSRA.4302o-1803/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że T. R. w dniu 4 października 2023 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Chełmie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad mężem S. R., legitymującym się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS [...] z dnia 18 września 2023 r., w przedmiocie uznania za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji na czas określony - do września 2024 r.

Decyzją z dnia 21 listopada 2023 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Chełmie, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Chełm, odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie został spełniony warunek dotyczący momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki. Jako przeszkodę dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazał także okoliczność, iż wnioskodawczyni jest osoba uprawnioną do emerytury. Ponadto organ pierwszej instancji podniósł, że pomiędzy małżonkami nie zachodzi obowiązek alimentacyjny, co również oznacza, że nie została spełniona ustawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. R. nie zgodziła się z zapadłym rozstrzygnięciem. Skarżąca zakwestionowała twierdzenie organu pierwszej instancji, jakoby pomiędzy małżonkami nie istniał obowiązek alimentacyjny. Z kolei argument organu dotyczący daty powstania niepełnosprawności określiła jako "sztuczny zarzut (...) mający na celu jedynie odrzucanie wniosków".

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia.

Kolegium na wstępie odnotowało, że z uwagi na zmianę ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązującą od 1 stycznia 2024 r., dokonaną ustawą z 23 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, w art. 63 ust. 1 wskazanej ustawy nowelizującej został uregulowany sposób postępowania w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów. Zgodnie z tym unormowaniem, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Odwołując się do zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego stanu zdrowia S. R. oraz zakresu opieki sprawowanej nad nim przez skarżącą, Kolegium stwierdziło, że nie ulega wątpliwości, iż S. R. wymaga stałej opieki i pomocy innych osób w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, a potrzeby te realizuje jego żona. Zdaniem organu odwoławczego, całokształt obowiązków skarżącej, rozmiar i charakter schorzeń, na które cierpi jej mąż i związany z nimi konieczny zakres opieki, skutkuje uznaniem, że opieka jest sprawowana w sposób stały i ciągły.

Odnosząc się do argumentu organu pierwszej instancji dotyczącego braku spełnienia przesłanki wieku powstania niepełnosprawności, Kolegium podniosło, że wprowadzający tę przesłankę przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych winien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18. roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. Zatem nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku.

Jako powód utrzymania w mocy decyzji odmownej organu pierwszej instancji, Kolegium wskazało natomiast okoliczność, iż ze złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia z dnia 2 października 2023 r. wynika, że pobiera ona świadczenie emerytalne. Organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt pobierania świadczenia emerytalnego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przy czym, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. W ocenie Kolegium, skarżąca może wprawdzie dokonać zaprzestania pobierania emerytury poprzez zawieszenie tego świadczenia, jednak nastąpiłoby to po 31 grudnia 2023 r. Na dzień orzekania przesłanka warunkująca przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w starym systemie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., nie została spełniona i przepis art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym nie ma zastosowania, a zatem należy przejść do rozpatrzenia wniosku na gruncie przepisów obowiązujących w dniu orzekania, a więc już po nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą.

Kolegium nie podzieliło natomiast stanowiska organu pierwszej instancji, iż między małżonkami nie istnieje obowiązek alimentacyjny. Organ drugiej instancji podkreślił, że obowiązek alimentacyjny między małżonkami, a nawet obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa, wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka (art. 130 k.r.o.).

Rozpatrując sprawę w trybie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., Kolegium wskazało, że mąż wnioskodawczyni S. R. jest osobą urodzoną w dniu 1 stycznia 1957 r., a zatem ukończył 18 lat i w świetle art. 17 ust. 1 ww. ustawy w nowym brzmieniu, świadczenie pielęgnacyjne skarżącej nie przysługuje.

T. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie, zarzucając jej błędną interpretację prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że uprawnienie do świadczenia w związku z opieką nad mężem nabyła przed 1 stycznia 2024 r. i jej sytuacja nie zmieniła się, a zatem "sprawa ta nie podlega pod nowe przepisy". Skarżąca podkreśliła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało jej poprzednio prawo do świadczenia, pod warunkiem zaniechania pobierania emerytury, co uczyniła. Nie może natomiast dochodzić do sytuacji, w której nie ma ona środków na utrzymanie i oczekuje miesiącami na decyzję dotyczącą przedłużenia prawa do świadczenia opiekuńczego.

Podsumowując skarżąca zwróciła się do Sądu o "właściwe zinterpretowanie przepisów i zmianę decyzji".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Podkreślić na wstępie należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W niniejszej sprawie skarżąca wnioskiem z dnia 4 października 2023 r. zwróciła się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem S. R., legitymującym się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Wniosek ten podlegał rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej jako "u.ś.r."). Jak prawidłowo odnotował organ odwoławczy, poszczególne przepisy tej ustawy, w tym jej art. 17 regulujący zasady i kryteria przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, stały się przedmiotem nowelizacji dokonanej ustawa z dnia 23 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako "u.ś.w."), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r., a więc przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji przez organy obu instancji. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 17 u.ś.r., nadanym ww. ustawa zmieniającą, świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane w związku ze sprawowaniem opieki wyłącznie na osobą w wieku do ukończenia 18.roku. Oczywiste jest wobec tego, że na gruncie stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2022 r., nie jest możliwe uzyskanie przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem S. R., albowiem jest on osobą pełnoletnią. Niemniej jednak, jak słusznie zauważyło Kolegium, zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle przytoczonego przepisu przejściowego, przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem w oparciu o art. 17 u.ś.r. w brzmieniu sprzed tej daty, pozostaje możliwe, pod warunkiem ustalenia, że skarżąca do dnia 31 grudnia 2023 r. spełniła wszystkie wówczas obowiązujące warunki uzyskania przedmiotowego świadczenia. Datę powstania prawa do świadczenia, do której odwołuje się art. 63 ust. 1 u.ś.w., należy bowiem wiązać z momentem spełnienia przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne, wszystkich wymaganych przez prawo przesłanek do uzyskania przedmiotowego świadczenia.

W ocenie Sądu, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Chełmie, iż skarżąca do dnia 31 grudnia 2023 r. nie spełniła wszystkich warunków do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem, określonych w art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do tego dnia, uznać należy za co najmniej przedwczesne.

W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż o braku powstania prawa skarżącej do wnioskowanego świadczenia do dnia 31 grudnia 2023 r., nie może decydować negatywna ocena przesłanki określonej w obowiązującym do tego dnia art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przypomnieć należy, że z treści tego przepisu wynikało, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Przytoczony przepis – jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji – był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, uznał go za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Mimo, że wyrok ten nie doprowadził do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jednak wobec treści z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP przyjąć należy, że jego skutkiem winno być pomijanie przez organy administracji przy rozpoznawaniu wniosków o świadczenie pielęgnacyjne tej części omawianego przepisu, którą Trybunał uznał za niezgodną z Konstytucją. Przedstawiona wyżej interpretacja skutków wejścia w życia powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1668/14; z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 223/16; z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16; z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 755/16 i I OSK 1208/16, a także wyroki WSA w Lublinie: z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 910/16; z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1090/16).

W związku z powyższym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., obowiązujący do dnia 31 grudnia 2023 r., został przez organ pierwszej instancji wadliwie zastosowany jako jedna z podstaw odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na ówczesnych zasadach.

Prawidłowo Kolegium dostrzegło również wadliwość stanowiska organu pierwszej instancji, wedle którego skarżąca nie jest uprawniona do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem z tego powodu, że pomiędzy małżonkami nie istnieje obowiązek alimentacyjny. Przekonanie organu pierwszej instancji o braku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy małżonkami jest oczywiście błędne. Obowiązków alimentacyjnych przewidzianych w k.r.o., o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r., nie można bowiem sprowadzać wyłącznie do tych z art. 128 i następnych k.r.o., lecz odnosić je należy do wszystkich przepisów k.r.o., które o obowiązkach alimentacyjnych stanowią, nie wyłączając art. 23 i 27 k.r.o. określone w tych ostatnich przepisach obowiązki małżonków w zakresie wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny oraz przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny, mają wszakże charakter alimentacyjny. Co więcej, obowiązki alimentacyjne małżonków wyprzedzają obowiązki alimentacyjne krewnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 2401/12). Nie może zatem budzić wątpliwości, że małżonkowie należą do określonego w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. (a przed 1 stycznia 2024 r. w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.) kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Pomimo zakwestionowania powyższych argumentów przywołanych przez organ pierwszej instancji u podstaw orzeczonej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, Kolegium utrzymało jednak w mocy decyzję tego organu, uznając, że rozstrzygnięcie odmowne determinowane jest w niniejszej sprawie okolicznością, iż skarżąca pobiera świadczenie emerytalne, co wypełnia przesłankę negatywną określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Kolegium uznało, że skoro skarżąca nie zawiesiła prawa do emerytury do 31 grudnia 2023 r., to tym samym powyższa przesłanka negatywna nie została do tej daty wyeliminowana, a przez to skarżąca nie nabyła prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed zmianą art. 17 u.ś.r. dokonaną wraz z wejściem w życie u.ś.w. W ocenie Sądu, kwestia ta nie została jednak przez Kolegium należycie wyjaśniona.

Co do zasady oczywiście racje ma Kolegium wskazując, że zgodnie z obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo (m.in.) do emerytury. Przepis ten wykluczał jednoczesne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury. Dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. konieczne było zatem usunięcie kolizji tych świadczeń, poprzez wybór jednego z nich, co w przypadku emerytury oznaczało konieczność doprowadzenia do zawieszenia pobierania świadczenia emerytalnego (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1189/20; z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20; z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20).

W sprawie bezsporne pozostaje, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Skoro jednak dla uzyskania przez nią prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wystarczające było zawieszenie wypłaty świadczenia emerytalnego, Kolegium – powołując przesłankę negatywną art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., jako jedyną przyczynę utrzymania w mocy decyzji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego – zobowiązane było ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy świadczenie emerytalne było skarżącej wypłacane po złożeniu wniosku z dnia 4 października 2023 r. o świadczenie pielęgnacyjne. Tymczasem Kolegium ustalenie tej kwestii oparło wyłącznie na oświadczeniu skarżącej załączonym do ww. wniosku, w którym skarżąca, wskazując na niepobieranie poszczególnych świadczeń kolidujących z możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie zaznaczyła rubryki, przy której wymieniona była m.in. emerytura (k. 23 akt adm.). W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy ww. oświadczenie nie jest jednak na tyle precyzyjne, by uznać je za wystarczający dowód na wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca przed złożeniem wniosku z dnia 4 października 2023 r., pobierała już świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Świadczenie to zostało jej przyznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 16 sierpnia 2022 r. [...], na okres od 1 sierpnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. (k. 1-6 akt. adm.). Z akt sprawy wynika jednocześnie, że wydanie powyższej, pozytywnej dla skarżącej decyzji, poprzedzone było pouczeniem ją przez Kolegium o obowiązku rezygnacji z pobierania emerytury i potwierdzenia tej okoliczności poprzez przedłożenie decyzji ZUS o zawieszeniu emerytury (pismo z dnia 25 lipca 2022 r. – k. 12 akt. adm.). W wykonaniu powyższego obowiązku skarżąca w dniu 29 lipca 2022 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o zawieszenie emerytury (k. 8 akt adm.), a następnie w dniu 10 sierpnia 2022 r. przedłożyła w Kolegium decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju z dnia 4 sierpnia 2022 r., znak: [...], orzekającą o wstrzymaniu wypłaty skarżącej emerytury od dnia 1 sierpnia 2022 r. W decyzji tej pouczono skarżącą, że wznowienie wypłaty emerytury nastąpi po przedłożeniu przez nią stosownego wniosku (k. 9 akt adm.).

W ocenie Sądu, uwzględniając powyższe okoliczności, celem prawidłowego zweryfikowania wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., Kolegium powinno było ustalić, czy po upływie okresu świadczeniowego określonego w decyzji z dnia 16 sierpnia 2022 r. przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, tj. po 30 czerwca 2023 r., skarżąca wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o wznowienie wypłaty emerytury i czy wskutek tego doszło do zakończenia okresu zawieszenia pobierania przez nią świadczenia emerytalnego. W tym celu organ odwoławczy powinien był zwrócić się o udzielenie stosownej informacji do właściwego organu emerytalno-rentowego. Brak takiej informacji nie pozwala bowiem wykluczyć z całkowitą pewnością możliwości dalszego obowiązywania, po złożeniu przez skarżącą ponownego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, decyzji ZUS z dnia 4 sierpnia 2022 r. o wstrzymaniu wypłaty skarżącej emerytury, a tym samym nie pozwala na kategoryczne stwierdzenie, że skarżąca nie nabyła (ponownie) do dnia 31 grudnia 2023 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na przesłankę negatywną z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Zaniechanie przez Kolegium przeprowadzenia stosownych czynności wyjaśniających celem jednoznacznego ustalenia powyższej kwestii, czyni koniecznym stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 7 k.p.a., w którym została skonstruowana zasada prawdy obiektywnej, wynika wszakże obowiązek podejmowania w toku postępowania przez organy administracji publicznej, z urzędu lub na wniosek stron, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zasada ta odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy" (por. wyroki NSA: z dnia 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, ONSA 1982/1/54; z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 641/12, LEX nr 1291400; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 502/11, LEX nr 898927). Organ administracji publicznej ma zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny w sposób niebudzący żadnych wątpliwości. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić trzeba, że obowiązki wynikające z ww. przepisów ciążą nie tylko na organie pierwszej instancji, lecz również na organie odwoławczym, którego rolą nie jest wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji, lecz ponowne rozpatrzenie sprawy - w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 w zw. z art. 136 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium, uwzględniając powyższe uwagi i wnioski, uzupełni postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym dla dokonania prawidłowej oceny co do wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w przypadku ustalenia, że po 30 czerwca 2023 r. doszło do wznowienia pobierania przez skarżącą emerytury i skarżąca kontynuowała pobieranie tego świadczenia po wystąpieniu z ponownym wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne, zasadne będzie ponowne utrzymanie w mocy decyzji odmownej organu pierwszej instancji z powołaniem się na powyższy przepis. Fakt uprzedniego przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie może być bowiem interpretowany jako okoliczność świadcząca o trwałym nabyciu przez nią przed 31 grudnia 2023 r. prawa do tego świadczenia. Prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego ustalone decyzją Kolegium z dnia 16 sierpnia 2022 r. wygasło wraz z upływem okresu świadczeniowego wyznaczonego w tej decyzji, tj. z dniem 30 czerwca 2023 r. Dla ponownego uzyskania świadczenia pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. skarżąca, po złożeniu wniosku z dnia 4 października 2023 r., zobowiązana była ponownie, do końca 2023 r., spełnić wszystkie warunki określone w ówczesnym brzmieniu art. 17 u.ś.r.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku