Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1238/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6373 Uprawnienia maklerskie
658
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska sędzia del. WSA Marek Leszczyński Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 129/21 w sprawie ze skargi P.S. na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie wniosku o wpis na listę maklerów papierów wartościowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P.S. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 2 lutego 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 129/21 oddalił skargę P.S. (dalej: skarżący) na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF, Komisja) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wpis na listę maklerów papierów wartościowych.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 18 czerwca 2021 r. skarżący złożył w KNF wniosek o wpis na listę maklerów papierów wartościowych. Pismem z 22 czerwca 2021 r. Komisja zobowiązała skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 10 dni, przez wpisanie danych z dowodu osobistego lub paszportu oraz przekazanie kopii zaświadczenia o złożonym z wynikiem pozytywnym egzaminie przed Komisją Egzaminacyjną dla Maklerów Papierów Wartościowych, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżący podał dane dotyczące dowodu osobistego oraz przedłożył odwołanie od wyniku egzaminu. W ocenie organu skarżący nie mógł przedłożyć wymaganego zaświadczenia o złożonym z wynikiem pozytywnym egzaminie, bowiem egzaminu tego nie zdał. Natomiast zdaniem skarżącego, jego odwołanie winno być uwzględnione, a tym samym nie można przyjąć, jak to zrobiła KNF, że brak formalny nie został uzupełniony. Złożone przez niego dokumenty pozwalały na podjęcie decyzji merytorycznej o wpisie na listę maklerów lub o odmowie wpisu. W ocenie skarżącego brak było przesłanek do pozostawienia podania bez rozpoznania, a tym samym KNF dopuściła się bezczynności w sprawie. Skarżący 11 sierpnia 2021 r. wniósł ponaglenie, które skierował do Prezesa Rady Ministrów jako organu nadrzędnego, za pośrednictwem Komisji. KNF nie przedłożyła tego pisma Prezesowi Rady Ministrów, ponieważ przyjęła, że nie jest to organ nadrzędny.

W dniu 13 września 2021 r. P.S. wniósł skargę na bezczynność KNF, w której domagał się zobowiązania Komisji do wydania decyzji merytorycznej w terminie 30 dni od uprawomocnienia wyroku w sprawie, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznania mu od organu kwoty 6000 zł.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o oddalenie skargi w całości.

Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).

Sąd pierwszej instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie dołączył do wniosku o wpis na listę maklerów papierów wartościowych kopii zaświadczenia o złożonym z wynikiem pozytywnym egzaminie przed komisją, w związku z czym prawidłowo Komisja wezwała go, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków wniosku, a wobec niewykonania tego wezwania w terminie 10 dni, pozostawiła wniosek skarżącego bez rozpoznania, o czym poinformowała stronę pismem z 28 lipca 2021 r. W tej sytuacji, WSA stwierdził, że niezasadny jest zarzut skargi o pozostawaniu Komisji w bezczynności w związku z nierozpoznaniem merytorycznym wniosku skarżącego i niewydaniem decyzji administracyjnej o wpisie strony na listę maklerów papierów wartościowych albo o odmowie takiego wpisu.

W ocenie WSA niezasadny jest również zarzut dotyczący nieprzekazania przez Komisję ponaglenia skarżącego Prezesowi Rady Ministrów, bowiem jak trafnie wskazała KNF, przepisy ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 66) nie statuują organu wyższego stopnia w stosunku do Komisji Nadzoru Finansowego, w związku z czym Komisja prawidłowo rozpoznała ponaglenie z 9 sierpnia 2021 r.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego zmianę i uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania w całości, tj. zobowiązanie organu do wydania decyzji merytorycznej w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku w sprawie; stwierdzenie, że bezczynność Komisji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty 6000 zł. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i przeprowadzenie rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez błędne i nieznajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku z 18 czerwca 2021 r. poprzez niezłożenie zaświadczenia o złożeniu egzaminu na maklera papierów wartościowych z wynikiem pozytywnym, w sytuacji, gdy skarżący ten brak uzupełnił poprzez wskazanie, że zastosowane kryteria oceny były błędne i załączenie obszernego odwołania, w którym szczegółowo omówiono powyższe kwestie, co jednoznacznie wskazywało, że skarżący rzeczony egzamin złożył z wynikiem pozytywnym, a tym samym miał prawo do ubiegania się o wpis na listę maklerów papierów wartościowych;

2. art. 129 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (dalej jako: u.o.i.f,) w zw. z art. 127 ust. 1 pkt 4 u.o.i.f. przez przyjęcie, że wobec błędnej odmowy wydania skarżącemu zaświadczenia o pozytywnym złożeniu egzaminu na maklera papierów wartościowych zostaje on pozbawiony możliwości dochodzenia swoich praw;

3. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że Komisja słusznie pozostawiła wniosek skarżącego bez rozpoznania, w sytuacji gdy wniosek ten mógł być rozpoznany, albowiem skarżący załączył kompletną dokumentację, umożliwiającą podjęcie przez organ decyzji merytorycznej.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną KNF wniosła o jej oddalenie jako niemającej usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę, przyczyny nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu, albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna P.S. oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ocenie NSA niezasadny i oczywiście nietrafny jest zarzut kasacyjny tej skargi podnoszący naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku z 18 czerwca 2021 r. gdyż nie złożył – pomimo wezwania organu – zaświadczenia o zdanym z wynikiem pozytywnym egzaminie na maklera papierów wartościowych, w sytuacji, gdy skarżący ten brak uzupełnił załączając wniesione od wyniku egzaminu odwołanie, w którym obszernie wykazał, że zastosowane kryteria oceny były błędne, co jednoznacznie wskazywało, że skarżący ten egzamin złożył z wynikiem pozytywnym, a tym samym miał prawo do ubiegania się o wpis na listę maklerów papierów wartościowych. A zatem skarżący zarzuca KNF bezczynność wskazując, że uzupełnił braki formalne wniosku ponieważ dołączył do niego odwołanie od wyniku niezdanego egzaminu maklerskiego i wyjaśnił niezasadność stanowiska komisji egzaminacyjnej stwierdzającej niezłożenie przez niego egzaminu z wynikiem pozytywnym. Zdaniem skarżącego kasacyjnie takie uzupełnienie wniosku o wpis na listę maklerów papierów wartościowych było wystarczające i zastępowało zaświadczenie o zdanym egzaminie, którego domagał się organ wzywając o uzupełnienie wniosku.

Zarzut tak postawiony jest nietrafny, a dodatkowo formalnie wadliwy, bowiem nie został uzasadniony. Uzasadnienie zarzutu kasacyjnego jest obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej ze względu na treść art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ma ono odnosić się konkretnie do przepisu objętego zarzutem oraz powinno wyjaśniać na czym polega naruszenie tego przepisu, a także przedstawiać sposób poprawnego stosowania lub wykładni. Zarzut, który nie spełnia tych warunków, nie może być podstawą oceny zaskarżonego wyroku. Niezależnie od tego wskazać trzeba, że art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że wyrok wydaje się po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zatem naruszenie tego przepisu musiałoby polegać na wydaniu wyroku przed zamknięciem rozprawy, albo bez akt, o ile nie zachodzi przypadek z art. 54 § 2 p.p.s.a.

Za oczywiście niezasadny należy uznać zarzut podnoszący naruszenie art. 129 ust. 1a pkt 2 u.o.i.f. odnoszące się do merytorycznego aspektu sprawy, a więc problemu związanego z oceną egzaminów na maklera papierów wartościowych. Zagadnienie to w ogóle nie może być przedmiotem rozważań w sprawie o bezczynność o dokonanie wpisu na listę maklerów papierów wartościowych. Wpis taki został jednoznacznie uregulowany w przepisach prawa. Warunkiem jego dokonania jest spełnienie przez wnioskodawcę wymagań określonych w tych przepisach. Jednym z nich, wynikającym z ustawy i potwierdzonym we wzorze określonym w rozporządzeniu wydanym na jej podstawie, jest załączenie zaświadczenia o zdanym egzaminie maklerskim. Brak zaświadczenia dołączonego do w wniosku musiał skutkować wezwaniem o uzupełnienie wniosku. Brak uzupełnienia wniosku o ten element w wyznaczonym przez organ terminie był podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a więc zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. Skoro skarżący kasacyjnie nie uzupełnił wniosku w tym zakresie, to trafnie KNF zastosowała art. 64 § 2 k.p.a. W konsekwencji to oznacza, że wyrok sądu pierwszej instancji, który potwierdził tak określone stanowisko organu, odpowiada prawu, bowiem KNF nie pozostawała w bezczynności.

Mając na uwadze powyższe i treść art. 184 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną (pkt 1 sentencji).

O kosztach postępowania NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 360 zł stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który występował przed sądem pierwszej instancji (pkt 2 sentencji).