Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 6530/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: at. 151, art. 174 pkt 1 i 2, art. 183 § 1 i 2, art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1610
law: Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
article: art, 114 ust. 1 pkt 2, art. 115a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 399/21 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 14 lipca 2021 r., wydanym w sprawie o sygnaturze II SA/Rz 399/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. G. (dalej jako "skarżący"), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

i c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie nr 51 z dnia 21 stycznia 2021 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Jaśle nr [...] z dnia 6 listopada 2020 r. odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z 20 listopada 2018 r. skarżący wystąpił o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Jak wskazano w uzasadnieniu złożonego wniosku, skarżący pełnił służbę w Policji do dnia 19 kwietnia 2005 r. Wraz z odejściem wypłacono mu ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy na podstawie art. 115a ustawy o Policji. Skarżący wskazał, że przepis ten został uznany za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102) w zakresie, w jakim ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. W związku z powyższym, zdaniem wnioskodawcy, wysokość wypłaconego mu świadczenia powinna zostać ponownie ustalona i wyrównana.

Decyzją nr [...] z 6 listopada 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w Jaśle, na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610), określanej dalej również jako "ustawa nowelizująca", odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. odnoszący się do art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102) spowodował powstanie braku przelicznika uniemożliwiającego rozpoznanie wniosku. Wskazano, że dopiero powołaną ustawą z 14 sierpnia 2020 r. zmieniono treść przepisu w ten sposób, że przyjęto, iż ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zaznaczono w tym zakresie, że zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej art. 115a ustawy o Policji w nowym brzmieniu stosuje się jedynie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentów policjantom zwolnionym ze służby po dniu 6 listopada 2018 r. Z uwagi zaś na zwolnienie skarżącego ze służby przed tą datą, to ekwiwalent wypłacony po odejściu ze służby nie mógł podlegać ponownemu ustaleniu

i wyrównaniu.

W wyniku odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie decyzją nr [...] z 21 stycznia 2021 r. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, podobnie jak organ I instancji, odwołał się do brzmienia art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. Zwrócił również uwagę, że znowelizowane przepisy ustawy o Policji nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Nie było więc możliwe rozstrzygnięcie sprawy w sposób niezgodny z regulacją, jaka została zawarta w ustawie nowelizującej.

Uchylając powyższe decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, jak wynika z uzasadnienia wyroku, uznał, że od 6 listopada 2018 r. organy Policji miały obowiązek uzupełnienia derogowanej treści art. 115a ustawy o Policji poprzez

przyjęcie wykładni ustalonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 października 2018 r., wydanym w sprawie o sygnaturze K 7/15, a więc zrekonstruowania normy wyrażającej treść, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości przysługującego zwalnianemu ze służby policjantowi w danym okresie wynagrodzenia za jeden dzień roboczy. Nadto wskazano, że powyższe oznacza konieczność pominięcia w przedmiotowej sprawie stosowania art. 9 ust. 1-2 ustawy nowelizującej. Jednocześnie WSA nakazał organowi, aby rozstrzygając o zasadności wniosku, wziął pod rozwagę treść art. 107 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, dotyczący przedawnienia roszczeń, przy czym rozważając, czy w stanie sprawy zaszły "wyjątkowe okoliczności", o jakich mowa w art. 107 ust. 2 w/w ustawy, nakazał uwzględnić fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Jednocześnie podkreślono, że Sąd I instancji nie znalazł podstaw prawnych do "zobowiązania organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami", zgodnie z wnioskiem

skarżącego. Podano, że art. 145a § 1 p.p.s.a. dotyczy spraw załatwianych w formie decyzji lub postanowienia, zaś uwzględnienie wniosku skarżącego przez organ sprowadza się do dokonania czynności materialno-technicznej, polegającej na wypłacie wyrównania otrzymanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany

urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Ponadto wskazano, że zaskarżona decyzja nie uwzględniała wszystkich okoliczności związanych z żądaniem wypłaty i naliczenia ekwiwalentu, a przyczyną odmowy jego wyrównania było wyłącznie powołanie się przez organy na art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia ustawowych odsetek, wyjaśniono, że zarówno przepisy ustawy o Policji,

jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która

przyznaje organowi Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych należności pieniężnych. Zatem w tej sprawie właściwy pozostaje sąd powszechny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni:

1. art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu ustalonym przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że zrekonstruowana z tych dwóch aktów (przepisu oraz orzeczenia Trybunału) norma prawna była przepisem prawa materialnego, pozwalającym organowi I instancji na ustalenie stawki procentowej należnego ekwiwalentu za urlop;

2. art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej poprzez nieuwzględnienie, że stan prawny (znany Sądowi I instancji w związku z promulgacją ustawy), jaki miał wiązać organ w dacie ponownego rozpatrywania sprawy w trybie art. 153 p.p.s.a. będzie obligował organ do domowy przyznania żądanego świadczenia (z

punktu widzenia współczynnika ekwiwalentu 1/21), gdyż skarżący został zwolniony ze służby z dniem 23 lipca 2007 r., co stanowi temporalną

przeszkodę do skorzystania z nowego brzmienia art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 16 ustawy nowelizującej.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że skoro w dacie orzekania w sprawie przez organy administracji w porządku normatywnym brakowało przepisu pozytywnego, wskazującego wedle jakiego współczynnika powinien być przyznawany żądany przez stronę ekwiwalent, to wniosek zainteresowanej strony nie mógł być uwzględniony. Wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny na gruncie zaskarżonego wyroku potwierdził, że w dacie wyrokowania opublikowany był już art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej oraz, że regulacja intertemporalna zawarta w tym przepisie wywołała wątpliwości konstytucyjne WSA w Białymstoku, który przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu, zawieszając jednocześnie postępowanie sądowe w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny. Zatem Sąd I instancji powinien był dać wyraz w uzasadnieniu wyroku, czy i z jakich powodów zmiana przepisów wciąż czyniła wyrok uwzględniający skargę trafnym, skoro nowa norma prawa generowała wyraźną przeszkodę, która z uwagi na datę zwolnienia skarżącego ze służby, wyłączała możliwość przyznania mu ekwiwalentu z uwzględnieniem prokonstytucyjnego nowego brzmienia art. 115a ustawy o Policji. Nowa regulacja tworzy bowiem barierę czasową daty zwolnienia ze służby, ustalając ją począwszy od 6 listopada 2018 r., zaś skarżący, zwolniony w dniu 19 kwietnia 2005 r., tego warunku nie spełnił i w ocenie ustawodawcy nie zasługuje na nową, korzystniejszą stawkę ekwiwalentu.

Ponadto skarżący kasacyjnie na stronie 3 skargi kasacyjnej stwierdził, iż "skoro w aktualnym stanie w dacie orzekania w sprawie przez organy administracji (9 lipca 2020 r. i 14 sierpnia 2020 r.) w porządku normatywnym brakowało przepisu pozytywnego, wskazującego wedle jakiego współczynnika powinien być przyznawany żądany przez stronę ekwiwalent, podanie zainteresowanej strony nie mogło zostać uwzględnione. Ocena prawna i wskazania Sądu I instancji sprowadzają się do stwierdzenia, że organy orzekające jak i skarżący muszą mieć świadomość, że już po decyzji z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie w/w ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. nadała nowe brzmienie art, 115a i wprowadziła regulację intertemporalną, która ograniczyła zakres czasowy skutku derogacyjnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 2018 r."

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, obowiązywały już przepisy ustawy nowelizującej, która weszła w życie w dniu 1 października 2020 r. Decyzja organu I instancji wydana bowiem została w dniu 6 listopada 2020 r., zaś decyzja organu odwoławczego w dniu 21 stycznia 2021 r. Nie jest zatem zrozumiały zarzut skargi kasacyjnej sformułowany w pkt b). Uzasadnienie tego zarzutu odnosi się wszak do innego stanu faktycznego sprawy.

Przechodząc natomiast do oceny zarzutu naruszenia art. 115a ustawy o Policji zauważyć należy, że w wyroku z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Zatem od dnia opublikowania powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, czyli od 6 listopada 2018 r., ta część art. 115a ustawy o Policji, która określała współczynnik ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, została wyeliminowana z obrotu prawnego. Oznacza to, że powołany przepis - we wskazanej części - jako niekonstytucyjny, stracił moc obowiązującą i nie może stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia, niezależnie od tego, czy dotyczy to stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia TK, czy też zaistniałego po tej dacie.

Należy bowiem wskazać, że w myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana między innymi ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego

postępowania. Zgodnie z utrwalonym poglądem Trybunału Konstytucyjnego prawo określone w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP ma walor prawa podmiotowego podlegającego ochronie. W uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji jest pojęciem autonomicznym, konstytucyjnym, nie mającym tak technicznego charakteru (z uwagi na brak regulacji przesłanek na szczeblu konstytucyjnym), jak pojęcie "wznowienia", jakim posługują się poszczególne

procedury regulowane ustawami zwykłymi. "Wznowienie", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji, dotyczy en bloc postępowania sanacyjnego, zmierzającego do przywrócenia stanu konstytucyjności poprzez wzruszenie rozstrzygnięcia leżącego u podstaw skutecznej (stwierdzenie niekonstytucyjności prawnej podstawy orzekania) skargi konstytucyjnej. "Wznowienie" o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji ma więc szerszy sens niż "wznowienie" w sensie technicznym, przewidziane w odpowiednich procedurach, regulowanych w ustawach zwykłych. Obejmuje ono sobą wszelkie instrumenty proceduralne, dzięki wykorzystaniu których możliwe jest przywrócenie stanu konstytucyjności. Skoro zatem możliwa jest weryfikacja już zapadłych orzeczeń administracyjnych lub sądowych, wydanych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, to tym bardziej nie ma żadnych podstaw prawnych, aby przepis uznany za niekonstytucyjny stanowił podstawę wydania rozstrzygnięcia, które jest podejmowane już po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, nawet jeśli dotyczy ono stanu faktycznego zaistniałego przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał.

Należy także zauważyć, że po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), w dniu 1 października 2020 r., weszła w życie ustawa nowelizująca ustawę o Policji, na mocy której wprowadzono nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednocześnie w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej zawarto przepisy o charakterze intertemporalnym, regulujące zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu. Zgodnie z tym przepisem art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Natomiast ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r.

Podkreślić należy, że regulacja zawarta w zdaniu drugim art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej odwołuje się wyłącznie do zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Pojęcie zasad używane jest w doktrynie, jak i w orzecznictwie, a także w tekstach prawnych w różnych kontekstach. Najczęściej pojęcie zasad wiązane jest z

kategoriami "zasad prawa" lub "zasad ogólnych" rozumianych jako generalne normatywne dyrektywy powinnego zachowania i kwalifikowane jako konsekwencja

tzw. norm-zasad w ich odróżnieniu od norm-reguł. Według klasycznej definicji zasady prawa są nieodłącznym elementem każdego systemu prawa i stanowią więź treściową systemu norm prawnych, tj. służą uporządkowaniu zbioru norm systemu prawa, dla którego na podstawie odpowiednio spójnej wiedzy znaleźć można odpowiednie uzasadnienie aksjologiczne w uporządkowanym systemie wartości (zob. S. Wronkowska: Więź treściowa systemu norm prawnych – "zasady prawa" w: S. Wronkowska, Z. Ziembiński, A. Redelbach: Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 224). Przy czym przy wykładni pojęcia "zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy" w rozumieniu zdania drugiego art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej należy brać pod uwagę nie tylko powyższe uwagi, lecz i to, że w samej treści art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca nie utożsamia pojęcia zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy z treścią art. 115a ustawy o Policji, stanowiąc wyraźnie w zdaniu pierwszym art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej o "stosowaniu art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą", a w zdaniu drugim art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej o ustalaniu ekwiwalentu na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r." Tym samym ustawodawca wprowadził rozróżnienie pomiędzy sposobem obliczania wysokości ekwiwalentu w oparciu o ustawowo wskazany przelicznik i wypłaty ekwiwalentu , od zasad jego ustalania. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do niekonstytucyjnego przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, nie może być zatem interpretowane jako nakazujące stosowanie do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego przepisów ustawy o Policji uznanych za niekonstytucyjne

i stosowanie - wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego – do ustalania wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, należnego za okres przed 6 listopada 2018 r., (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku wyroku TK. Przyjęcie takiej wykładni przepisów przejściowych, która została zastosowana przez organ, oznaczałoby, że w drodze regulacji intertemporalnych próbuje się ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, co narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji taka interpretacja przepisów prowadziłaby do powtarzania przez ustawodawcę rozwiązań normatywnych (zakresu normowania) już raz uznanych za niekonstytucyjne, czyli do wtórnej niekonstytucyjności. W związku z tym zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, wymagają uwzględnienia, przy wykładni art. 115a ustawy o Policji, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). Skoro bowiem orzeczenie Trybunału usunęło z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, że należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została

uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku TK. Z tej też przyczyny, na mocy art. 190 Konstytucji, nie tylko sądy, ale również organy administracji publicznej, powinny dokonywać wykładni art. 115a

ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej zgodnie z ustawą zasadniczą. Przeciwne rozumienie przepisu ustawy nowelizującej prowadziłoby do stosowania wyroku TK jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego, co niewątpliwie narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Wprawdzie przyznanie (naliczenie w wymaganej wysokości) i wypłata ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez policjanta urlop stanowi czynność materialno-techniczną i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a więc uruchomienia nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania z art. 145a k.p.a., to jednak nie uzasadnia odstąpienia od konieczności przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Jak bowiem wskazano wyżej dopuszczalne są wszelkie instrumenty proceduralne, dzięki wykorzystaniu których możliwe jest przywrócenie stanu konstytucyjności.

Reasumując, należy stwierdzić, że skoro z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej wynika,

że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., to nakłada to na organ obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). Podobne stanowisko jest jednolicie prezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 2 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 5129/21 oraz III OSK 5130/21, z 5 października 2023 r. sygn. akt III OSK 5297/21 i III OSK 5354/21, z 12 października 2023 r. sygn. akt III OSK 5308/21 i III OSK 5310/21).

W związku z powyższym świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany

dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni niewykorzystanego urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Prawidłowym w tej sytuacji będzie posłużenie się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jaka została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego, w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a ponadto wypełnia dyrektywę ekwiwalentności wypłaconego funkcjonariuszowi Policji przed 6 listopada 2018 r. świadczenia za niewykorzystany urlop, o czym wyraźnie rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygnaturze K 7/15.

Z uwagi na powyższe nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w złożonej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 115a ustawy o Policji oraz art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, gdyż WSA w Rzeszowie prawidłowo dokonał ich prokonstytucyjnej wykładni. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, z wyżej podanych względów, treść art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie może stanowić przeszkody do uwzględnienia wniosku skarżącego tylko z tego powodu, że został zwolniony ze służby przed 6 listopada 2018 r. Należy przy tym zauważyć, że wykładnia przepisów w zakresie wypłaty wyrównania

należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., w tym także za okres przed 6 listopada 2018 r., była wielokrotnie dokonywana przez sądy administracyjne, a orzecznictwo w tym zakresie zachowuje swoją aktualność. Ponadto prokonstytucyjna wykładnia powołanych przepisów jest zgodna z celem dokonanej nowelizacji ustawy o Policji, co wynika z dokumentów sejmowych (por. stanowisko Sejmu RP z 9 czerwca 2022 r. nr BAS-WAK-842/21). Słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że zaskarżone decyzje naruszają art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej poprzez błędną wykładnię normy zrekonstruowanej w oparciu o te przepisy.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 p.p.s.a. i art. 189 p.p.s.a.), orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę wyrównania ekwiwalentu, organy Policji uwzględnią wykładnię prawa zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu i ustalą wysokość należnego skarżącemu ekwiwalentu przy przyjęciu zasad, jakie obowiązywały w chwili jego odejścia ze służby ale przy zastosowaniu nowego brzmienia art. 115a ustawy o Policji wprowadzonego ustawą nowelizującą. Różnica pomiędzy tak wyliczoną kwotą, a wypłaconą skarżącemu przy odejściu ze służby powinna być mu wypłacona w ramach wyrównania wcześniejszego świadczenia.