Wyrok NSA, sygn. akt III OZ 188/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 55 PAR 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt II SO/Wa 62/22 o wymierzeniu grzywny w sprawie z wniosku M. P. o wymierzenie grzywny [...] S.A. [...] za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt II SO/Wa 62/22, wymierzył [...] S.A. [...] grzywnę w wysokości 500 zł oraz zasądził na rzecz M. P. zwrot kosztów postępowania.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że M. P. pismem z dnia 20 grudnia 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny [...] S.A. [...] za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność Spółki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Do wniosku załączył skargę z dnia 29 września 2022 r. na bezczynność [...] S.A. [...] wraz z dowodem uiszczenia wpisu od skargi i wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany do Spółki. Podniósł, że mimo złożenia skargi, nie została ona przekazana do Sądu, lecz zwrócona przy piśmie z dnia 14 października 2022 r. z informacją, że Spółka "nie jest dysponentem informacji o sprawach publicznych, nie jest podmiotem wykonującym władztwo publiczne ani podmiotem wykonującym zadania publiczne".

Spółka pismem z dnia 18 stycznia 2023 r., w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wniosła o jego odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podkreślając, że jest podmiotem prywatnym, komercyjnym, a nie publicznym, prowadzącym działalność regulowaną, polegającą na pełnieniu funkcji administratora wskaźników referencyjnych na podstawie unijnego Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (dalej: Rozporządzenie BMR) oraz posiada zezwolenie Komisji Nadzoru Finansowego na podstawie art. 34 Rozporządzenia BMR i jest wpisana do rejestru prowadzonego przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych zgodnie z art. 36 Rozporządzenia BMR. Nie wykonuje zatem zadań publicznych o charakterze użyteczności publicznej, nie jest też organem władzy publicznej i dlatego nie była zobowiązana do przekazania skargi do WSA w Warszawie.

Następnie WSA w Warszawie wyjaśnił, że stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej P.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl zaś art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Powołane przepisy przewidują zatem dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, 1) stwierdzenie uchybienia terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz 2) złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania wskazanych wyżej dokumentów sądowi administracyjnemu w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny. Przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania Sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma bowiem charakter bezwzględny. Natomiast sąd, rozpoznając sprawę z wniosku o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a., winien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia tych obowiązków, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny ten obowiązek został wypełniony. Tym samym wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku przekazania do sądu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w ustawowym terminie, nawet jeżeli dopełnienie tego obowiązku nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Również fakt przekazania skargi wraz z niezbędnymi dokumentami nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym.

Z akt sprawy wynika, że skarga z dnia 29 września 2022 r. na bezczynność [...] S.A. [...] została doręczona Spółce w dniu 4 października 2022 r. Oznacza to, że Spółka winna przekazać do Sądu skargę wraz z odpowiedzią na skargę i korespondencją prowadzoną w tej sprawie z wnioskodawcą (akta administracyjne) najpóźniej w dniu 19 października 2022 r. Natomiast, jak wynika z wniosku o wymierzenie grzywny i odpowiedzi na wniosek, skarga nie została przekazana do Sądu, lecz zwrócona do nadawcy przy piśmie z dnia 14 października 2022 r., z argumentacją, że nie jest organem ani podmiotem wykonującym zadania publiczne.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem podmiotu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie ma przy tym znaczenia, czy podmiot, którego akt, czynność, bezczynność lub przewlekłość są skarżone, jest istotnie organem administracji, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym. Każda bowiem instytucja, oznaczona w skardze, jako organ administracji, za pośrednictwem którego ta skarga jest wnoszona, jest obowiązana do przekazania skargi właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Na obowiązek ten nie ma wpływu przekonanie podmiotu zobowiązanego do przekazania skargi, że skarga ta jest bezzasadna, czy nawet niedopuszczalna. Bowiem ocena, czy podmiot jest organem zobowiązanym, a wniesiona skarga zasadna, dopuszczalna, czy też nie, należy wyłącznie do sądu, do którego skarga jest kierowana.

Sąd podniósł, że przedmiotem sprawy o wymierzenie grzywny jest jedynie ustalenie, że dany podmiot, którego w sposób oczywisty nie można wykluczyć z grona podmiotów potencjalnie zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, nie przekazał skargi do sądu administracyjnego w ustawowym terminie. Natomiast szczegółowe ustalenie, czy ten podmiot rzeczywiście jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, należy już do meritum sprawy, która jest rozstrzygana w ramach rozpoznania skargi przez sąd. Jak już wyżej wskazano, nie jest rolą Spółki rozstrzyganie czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a co za tym idzie, również podmiotem zobowiązanym do przekazania skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skoro Spółka nie przekazała do Sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę, to wystąpiły w sprawie okoliczności uzasadniające wymierzenie grzywny za niedopełnienie obowiązków ustawowych i uniemożliwienie wnioskodawcy dochodzenia swych praw przed Sądem w sprawie bezczynności dotyczącej rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Sądu wysokość grzywny jest adekwatna do stopnia uchybienia obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. i pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany.

Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się Spółka, wnosząc zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie na skutek jego rozszerzającej wykładni wyrażającej się w stwierdzeniu, że znajduje on zastosowanie w sytuacji gdy "w sposób oczywisty nie można wykluczyć", że [...] S.A. jest "organem" w rozumieniu powołanego przepisu i w konsekwencji [...] S.A. jest zobowiązana do przekazania otrzymanej skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę;

2. art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i wymierzenie grzywny w ramach przysługującego Sądowi uznania, podczas gdy okoliczności sprawy uzasadniają odmowę uwzględnienia wniosku wobec niemożności subsumcji jego podmiotowego zakresu stosowania, a to wobec faktu, że rozstrzygnięcie o podmiotowej kwalifikacji [...] S.A. jako podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej lub nie podlega temu obowiązkowi, a w konsekwencji jego uznaniu za "organ" w rozumieniu art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a., przesądza w części o merytorycznym rozstrzygnięciu skargi i nie powinno być dokonywane automatycznie w postępowaniu incydentalnym w przedmiocie ukarania grzywną, zaś stosowanie powołanego przepisu wymaga dokonania wiążących ustaleń w tym przedmiocie, które nie mogą być zastąpione domniemaniem prawnym lub uprawdopodobnieniem, że w odniesieniu do Spółki znajduje zastosowanie art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a., co miało miejsce w procesie stosowania prawa przez WSA w Warszawie;

3. art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 54 § 1 i 2 oraz art. 55 § 1 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie i zastąpienie stosowania powołanego przepisu stwierdzeniem, że szczegółowe ustalenie, czy [...] S.A. jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (a w konsekwencji organem zobowiązanym do nadania biegu skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego w tym przedmiocie) nie jest przedmiotem postępowania w sprawie wymierzenia grzywny, lecz należy do meritum sprawy, a wobec powyższego wystarczające jest ustalenie, że "danego podmiotu w sposób oczywisty nie można wykluczyć z grona podmiotów potencjalnie zobowiązanych do wniesienia skargi", a w konsekwencji zastąpienie zastosowania przepisów postępowania w zakresie ustalenia adresata obowiązku uprawdopodobnieniem, że nie jest "oczywiście wykluczony" z kręgu potencjalnych adresatów normy nakładającej obowiązek przekazania skargi (art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a.) oraz sankcji w postaci grzywny za niewykonanie powyższego obowiązku (art. 55 § 1 P.p.s.a.).

W związku z powyższymi zarzutami Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i odrzucenie wniosku lub jego oddalenie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na zażalenie M. P. wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny jest odrębnym postępowaniem wszczynanym na wniosek skarżącego, w rozumieniu art. 63 P.p.s.a. Oznacza to, że postępowanie z wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (tu na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2022 r.).

Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie nieprzekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Z przepisu tego wprost wynika, że w postępowaniu z wniosku o wymierzenie grzywny sąd ocenia wyłącznie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wypełnił obowiązki, o których mowa w art. art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. czy organ przekazał w terminie skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W postępowaniu tym, sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do ustalania czy podmiot, któremu – zdaniem wnioskodawcy – należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli administracji w rozumieniu art. 1 P.p.s.a., czy wniesiona skarga jest dopuszczalna (np. została wniesiona w terminie czy po wyczerpaniu środków zaskarżenia), ponieważ okoliczności te nie są przesłankami warunkującymi wymierzenie grzywny. Wyjaśnić należy, że każdy podmiot oznaczony w skardze jako organ, za pomocą którego jest wnoszona skarga, jest obowiązany do przekazania skargi właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Wyłączną zatem przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej, bowiem przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w art. 4 bardzo szeroko określają podmioty obowiązane do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej zostały objęte władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Podkreślenia wymaga, że jakkolwiek katalog podmiotów objęty art. 4 ust. 1 ustawy jest stosunkowo rozbudowany i szczegółowy, to ma on charakter jedynie przykładowy, na co wskazuje zwrot "w szczególności". Jego zakres koresponduje z zakresem pojęcia informacji publicznej. W szczególności przez wskazanie kategorii innych niż publiczne "osób lub jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym" zakres ten obejmuje podmioty prywatne (przedsiębiorców, organizacje społeczne, stowarzyszenia, fundacje itd.), które dysponują środkami publicznymi w zakresie realizacji powierzonych im zadań. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych również spółka prawa handlowego może być w określonej sytuacji traktowana jak podmiot wykonujący zadania publiczne, a tym samym może podlegać omawianym przepisom. W konsekwencji, o tym czy dany podmiot obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej, wymaga ustalenia, czy wykonuje on zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Okoliczności tej nie można jednak przesądzić bez merytorycznej oceny samej skargi (por. postanowienie NSA z 16 maja 2017 r., I OZ 873/17). Sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tej oceny i ustalenia, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ocena, czy złożona skarga należy do sądu administracyjnego może być przeprowadzona wyłącznie przez ten sąd, po przekazaniu przez podmiot skargi do sądu. Badanie dopuszczalności skargi należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akta i odpowiedź na skargę złożoną przez organ (por. post. NSA z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 1271/18). Nawet uzasadnione przekonanie podmiotu, do którego wniesiono skargę, że skarga ta jest niedopuszczalna, gdyż np. Spółka nie jest organem, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym albo żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem nie organ (podmiot, do którego wniesiono skargę), lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta. Swoje zdanie w tej kwestii, skarżony podmiot ma prawo wypowiedzieć tylko i wyłącznie w odpowiedzi na wniesioną skargę, którą ma obowiązek przekazać sądowi administracyjnemu.

Skoro wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie w nim przewidzianym, to uznać należy, że zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że postępowanie skarżonej Spółki wypełnia przesłankę warunkującą możliwość wymierzenia grzywny. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że pismem z dnia 29 września 2022 r. skarżący wniósł skargę do [...] S.A. [...] na bezczynność tego podmiotu w rozpoznaniu wniosku z dnia 11 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Spółka miała obowiązek przekazać skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni – w myśl art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – tj. do dnia 19 października 2022 r. Pomimo upływu tego terminu Spółka nie przekazała skargi do chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Tym samym zaistniały podstawy do wymierzenia grzywny.

Podkreślić należy, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. A zatem sąd administracyjny rozstrzygając w kwestii wysokości wymierzenia grzywny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny podmiot ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest odpowiednia do okoliczności w jakich doszło do niewypełnienia ciążącego na Spółce obowiązku – Spółka do dnia wydania zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji nie nadesłała skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Nałożona grzywna jest wystarczająca do realizacji celów grzywny, w niniejszej sprawie celu prewencyjnego i represyjnego. Zmotywuje bowiem Spółkę do troski o właściwą obsługę pism i przekazywania ich we właściwym terminie, jak również zapobiegnie naruszeniom prawa w przyszłości. Wymierzona grzywna jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez Spółkę dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art.21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uznać zatem należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a., jak również zasadnie nie zastosował w sprawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie orzekał w sprawie skargi na bezczynność Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, lecz w sprawie wniosku o wymierzenie temu podmiotowi grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu w terminie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 P.p.s.a.