Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 135/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 28 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi P. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia 5 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca do września 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] na rzecz skarżącego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu (dalej również: Zakład; ZUS; organ rentowy) decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił P. W. (dalej również: wnioskodawca; skarżący; strona) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy (dalej: FP), Fundusz Solidarnościowy (dalej: FS), Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: FGŚP) za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r.

W podstawie prawnej decyzji Zakład powołał art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095) - dalej: ustawa o COVID, w związku z art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.) - dalej: u.s.u.s.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu decyzją z dnia 3 listopada 2020 r. nr [...] odmówił P. W. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na FP, FS i FGŚP za okres od lipca do września 2020 roku.

W uzasadnieniu organ rentowy stwierdził, że ze złożonego w dniu 20 października 2020 r. wniosku wynika, iż P. W. zwrócił się o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, jako płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 - rodzaj przeważającej działalności: 8230Z Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów. W wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego (dalej: GUS) oraz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEIDG) ustalono, że wnioskodawca prowadzi działalność od 25 listopada 2019 r., zatem nie było możliwości ustalenia obniżenia przychodów. W związku z powyższym, nie przysługiwało wnioskodawcy prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek.

Decyzją z dnia 21 stycznia 2021 r. nr [...], wydaną w wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład utrzymał w mocy decyzję z dnia 3 listopada 2020 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek przysługuje, jeżeli wnioskodawca był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności określonej na dzień złożenia wniosku w pierwszym miesiącu, za który składany jest wniosek, był niższy o co najmniej 75% w stosunku do przychodu tego samego miesiąca roku 2019. Zdaniem organu, w wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON GUS oraz w CEIDG ustalono, że wnioskodawca rozpoczął prowadzenie działalności od 25 listopada 2019 r., a w dniu 20 października 2020 r. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach (RDZ-B) za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. – zatem warunek obniżenia przychodu w lipcu 2020 r. o 75% w stosunku do przychodu osiągniętego w lipcu 2019 r. jest niespełniony.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 26/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyniku rozpoznania sprawy ze skargi P. W. na decyzję ZUS z dnia 21 stycznia 2021 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu z dnia 3 listopada 2020 r. nr [...]

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na kwestie dotyczące prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego na gruncie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 [aktualnie: Dz.U. z 2023 r., poz. 775] ze zm.) - dalej: k.p.a., w zw. z art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. Sąd wyjaśnił, że w następstwie złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu należnych składek, doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a., organ powinien był wskazać stronie, jakie warunki muszą być spełnione, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Z akt sprawy zaś wynika, że organ nie wyjaśnił stronie jakie były warunki pozytywnego załatwienia wniosku przed dniem 3 listopada 2020 r., a ograniczył się tylko do wydania decyzji odmownej. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia art. 9 k.p.a.

Sąd uznał również, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a., stanowiącego konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Z akt badanej sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji odmownej z dnia 3 listopada 2020 r. organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie wyjaśnił też stronie przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącego.

Jednocześnie Sąd zauważył, że zaskarżone rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązków wynikających z art. 11 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu powyższe regulacje zostały w toku postępowania naruszone. W aktach administracyjnych sprawy zabrakło [udokumentowania] jakichkolwiek czynności podejmowanych przez organ rentowy w celu ustalenia i potwierdzenia daty rozpoczęcia działalności gospodarczej przez P. W.. W takiej sytuacji należało przyjąć, że organ rentowy przedwcześnie uznał, iż skarżący nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Prowadzone postępowanie i zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenia nie pozwalają bowiem na jednoznaczne formułowanie tez końcowych w sprawie.

Sąd uznał stwierdzone uchybienia za istotne wady procesowe, wobec czego wyeliminował obywa rozstrzygnięcia ZUS z obrotu prawnego. Zarazem Sąd wyjaśnił, że wobec zaistnienia naruszeń o charakterze procesowym, pociągających za sobą niepełne ustalenie stanu faktycznego, przedwczesne było skontrolowanie prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, na podstawie których odmówiono stronie zwolnienia od obowiązku opłacenia należnych składek.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd stwierdził, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Zakład powinien w szczególności uzupełnić materiał dowodowy, aby w sposób prawidłowy oprzeć na nim swoje rozstrzygnięcie w sprawie z wniosku o zwolnienie obowiązku opłacania składek

Ponownie prowadząc postępowanie, Zakład w piśmie z dnia 7 listopada 2022 r., wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 83a ust. 2 u.s.u.s., zawiadomił stronę o "wznowieniu postępowania w sprawie (...) wniosku z 20 października 2020 r., o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r.". Zarazem wyjaśnił, że "w związku z wyrokiem Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 czerwca 2022 r. wskazującym ponowne przeprowadzanie postępowania administracyjnego Zakład kieruje powyższe zawiadomienie". W piśmie tym organ rentowy przedstawił okoliczności wcześniej już wskazane w uzasadnieniu decyzji z dnia 3 listopada 2020 r. dotyczące wniosku strony, prowadzonej przez skarżącego działalności i daty jej rozpoczęcia, a także wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie w przedmiocie przysługiwania prawa do zwolnienia. Ponadto poinformował stronę o uprawnieniach z art. 10 § 1 k.p.a.

Następnie w piśmie z dnia 21 grudnia 2022 r. organ na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił stronę o "zakończeniu postępowania dotyczącego wznowienia postępowania dotyczącego wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek˛ za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r.", a także o prawie i terminie wypowiedzenia się w sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.).

Obydwa pisma zostały wysłane i doręczone na adres M. K., jako osoby reprezentującej (pełnomocnika) P. W..

Decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. Zakład ponownie odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. W motywach rozstrzygnięcia, poza przedstawieniem okoliczności wskazujących na przebieg postępowania po wydaniu wyroku z dnia 24 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 26/22, organ powtórzył argumentację z uzasadnienia decyzji z dnia 3 listopada 2020 r., z tą różnicą, że uzupełnił ją o stanowisko wyrażone w decyzji odwoławczej z dnia 21 stycznia 2021 r., że w wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON GUS oraz w CEIDG ustalono, że skarżący rozpoczął prowadzenie działalności od 25 listopada 2019 r., w dniu 20 października 2020 r. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach (RDZ-8B) za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r., a zatem warunek obniżenia przychodu w miesiącu lipcu 2020 r. o 75% w stosunku do przychodu osiągniętego w lipcu 2019 r. jest niespełniony. Na koniec organ stwierdził, że w związku z powyższym nie przysługuje wnioskodawcy prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r.

Decyzja ta została skierowana do P. W. ze wskazaniem, że jest reprezentowany przez pełnomocnika M. K. i również doręczona pod jej adresem.

W skardze na decyzję Zakładu P. W., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego - r. S., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Strona zarzuciła organowi naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 9, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez: a) brak szczegółowego wyjaśnienia skarżącemu "warunków pozytywnego wniosku przed dniem 3 listopada 2020 r." i ograniczenie się jedynie do wydania decyzji odmownej, b) brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej przez skarżącego w dniu 25 listopada 2020 r., z ograniczeniem się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że organ dokonał analizy danych zawartych w bazie REGON GUS oraz w CEIDG, a w związku z tym błędne stwierdzenie, że w takim przypadku skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od lipca do września 2020 r.;

2. prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID poprzez błędne stwierdzenie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od lipca do września 2020 r., podczas gdy takie stanowisko pozostaje sprzeczne z dyspozycją tego przepisu, pomija całkowicie cel i przeznaczenie przyznawanej pomocy; nadto organ błędnie interpretuje w tym zakresie działania ustawodawcy, jak również narusza ogólną zasadę równości, zakaz dyskryminacji oraz zasadę równego prawa do wsparcia dla wszystkich przedsiębiorców, dokonując błędnej i zawężającej wykładni językowej, pomijając przy tym wykładnię systemową i funkcjonalną.

Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu skargi, w którym zwrócono uwagę na wcześniejszy wyrok Sądu z dnia 24 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 26/22, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Zakład, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do zarzutów skargi i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Wystąpił o to Zakład we wniosku z dnia 12 kwietnia 2023 r., a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W takich warunkach zaszły przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów).

W następnej kolejności Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że sąd w ramach kontroli zaskarżonego aktu bada jego zgodność z prawem w pełnym zakresie, z urzędu uwzględniając stwierdzone naruszenia prawa. Przepis ten, wespół z przepisami ustrojowymi, wyznacza zakres kontroli sądowej.

W niniejszej sprawie istotną okolicznością jest to, że prawomocnym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 26/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję ZUS z dnia 21 stycznia 2021 r. i poprzedzającą ją decyzję Zakładu z dnia 3 listopada 2020 r., formułując określone wnioski i wytyczne co do dalszego postępowania. Kolejne rozstrzygnięcie Zakładu w tej sprawie, które jest aktualnie przedmiotem kontroli sądowej, zostało bowiem wydane w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy w sytuacji, gdy wcześniej Sąd stwierdził po stronie organu naruszenie przepisów art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd wytknął organowi rentowemu, że w aktach administracyjnych sprawy zabrakło udokumentowania jakichkolwiek czynności podejmowanych przez organ w celu ustalenia i potwierdzenia daty rozpoczęcia działalności gospodarczej przez P. W.. Wobec tego organ rentowy przedwcześnie uznał, że skarżący nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, gdyż zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenia nie pozwalają na jednoznaczne formułowanie tez końcowych w sprawie. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd stwierdził, że Zakład powinien w szczególności uzupełnić materiał dowodowy, aby w sposób prawidłowy oprzeć na nim swoje rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o zwolnienie obowiązku opłacania składek.

W takiej sytuacji podkreślić trzeba, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten w sposób wyczerpujący wyznacza zakres związania oceną i wskazaniami sformułowanymi w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Związanie to dotyczy oceny prawnej, jak i wskazań co do dalszego postępowania. Wynikające z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. związanie oceną prawną, jak i samym orzeczeniem oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować w przyszłości nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądami wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. np. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1328/10, dostępny w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W doktrynie (patrz: Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, publ: LEX/el. 2021) podkreśla się, że ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana.

Wobec tego, zgodnie z przywołanym art. 153 p.p.s.a., organ administracyjny, jak również Sąd w składzie aktualnie orzekającym w przedmiotowej sprawie był związany wydanym w przedmiotowej sprawie prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu w wyżej przedstawionym zakresie.

W wyniku rozpoznania sprawy i przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu w tak kształtujących się granicach sprawy, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkować powinno uchyleniem tej decyzji. Przy tym należy jednak zaznaczyć, że ze względu na charakter stwierdzonych uchybień po stronie organu rentowego, Sąd nie odniesie się do części zarzutów skargi dotyczących zastosowania i wykładni prawa materialnego, gdyż byłoby to w warunkach niniejszej sprawy przedwczesne.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID, zgodnie z którym na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności - m.in. wskazanymi przez organ kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.

O ile zasadniczo rodzaj i kwalifikacja przeważającej działalności prowadzonej przez skarżącego nie budziły wątpliwości Sądu, to kwestia ustalenia i potwierdzenia daty rozpoczęcia działalności gospodarczej nie została należycie wyjaśniona.

Motywując takie rozstrzygnięcie, Sąd wskazuje na to, że zastrzeżenia co do prawidłowości działania Zakładu w niniejszej sprawie wiążą się już z samą realizacją obowiązków procesowych po zwrocie akt przez Sąd. W piśmie z dnia 7 listopada 2022 r. Zakład, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 83a ust. 2 u.s.u.s., zawiadomił stronę o "wznowieniu postępowania w sprawie (...) wniosku z 20 października 2020 r., o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r.". Było to całkowicie błędne i o tyle mylące, że sugeruje zachodzenie podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, a nie ponowienia (ponownego przeprowadzenia) postępowania "w związku z wyrokiem (...) w P. z dnia 24 czerwca 2022 r.". Co oczywiste, w wyniku wydania przywołanego wyżej wyroku należało ponownie przeprowadzić postępowanie w tejże sprawie administracyjnej, a nie je wznawiać na podstawie przywołanych przepisów. Również w piśmie z dnia 21 grudnia 2022 r. organ zawiadomił stronę o "zakończeniu postępowania dotyczącego wznowienia postępowania dotyczącego wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek". Co więcej, zawiadomienia te były kierowane na adres M. K., jako osoby reprezentującej P. W., mimo że organ nie utrwalił w aktach postępowania faktu udzielenia pełnomocnictwa. Również decyzja z dnia 5 stycznia 2023 r. została w ten sposób doręczona stronie, jakkolwiek wcześniejsza decyzja z dnia 21 stycznia 2021 r. została skierowana bezpośrednio do P. W..

Wprawdzie, skoro finalnie skarżący, korzystając z pomocy fachowego pełnomocnika i terminowo zaskarżając decyzję z dnia 5 stycznia 2023 r., nie zwrócił na te kwestie uwagi, to takie działanie organu nie mogło w tym kontekście być uznane za bezwzględnie godzące w uprawnienia procesowe strony, jednakże wskazuje na zaistniałe po wydaniu wyroku nieprawidłowości w działaniu organu w przedmiotowej sprawie. Pisma kierowane do strony nie powinny bowiem budzić wątpliwości ani co do sposobu reprezentacji strony, ani też co do trybu, w jakim proceduje organ administracji, gdyż nie stanowi to należytej realizacji zasad legalności i praworządności (art. 6 i art. 7 k.p.a.), zasady wzbudzania zaufania stron do organów administracji (art. 8 § 1 k.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Uwzględniając stanowisko przedstawione w skardze przez pełnomocnika strony i brak zakwestionowania prawidłowości doręczeń poczynionych w sprawie, należałoby zgodzić się z organem (stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę), że skarżący był informowany o kolejnych etapach postępowania, a także o ustalonych okolicznościach i warunkach uzyskania pomocy, o której mowa w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID, jak i miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Niemniej jednak, skoro kierowane do niego pisma sugerowały zastosowanie przez organ innego, bo nadzwyczajnego trybu postępowania w sprawie, ostatecznie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i art. 9 k.p.a. okazały się zasadne. Przede wszystkim jednak aktualny jest pierwotny wniosek Sądu co do naruszenia przez organ przepisów art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W aktach administracyjnych sprawy wciąż brakuje odpowiedniego udokumentowania czynności podejmowanych przez organ rentowy w celu ustalenia i potwierdzenia daty rozpoczęcia działalności gospodarczej przez P. W.. Nie zmienia takiego wniosku fakt, że organ wskazał w decyzji źródła informacji, na jakich oparł ustalenia faktyczne w sprawie. Tożsame okoliczności były już przedmiotem oceny w przywołanym wyroku i takie działanie organu nie zostało uznane za należyte wypełnienie obowiązków procesowych. Wcześniej wyrokując w sprawie, Sąd dysponował bowiem wnioskiem z dnia 20 października 2020 r., w którym jako datę utworzenia podmiotu wskazano 25 listopada 2019 r., jak i stanowiskiem organu, opierającym się na danych z bazy REGON GUS oraz CEIDG, że wnioskodawca prowadzi działalność od 25 listopada 2019 r. Zdaniem Sądu było to jednak niewystraczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, skoro w aktach administracyjnych zabrakło odpowiedniego udokumentowania czynności dowodowych, co Sąd uznał za niepełne ustalenie stanu faktycznego. W konsekwencji organ obowiązany był, zgodnie z wytycznymi Sądu, uzupełnić materiał dowodowy, aby w sposób prawidłowy oprzeć na nim swoje rozstrzygnięcie. To zaś, pomimo ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie, nie miało miejsca.

Wobec tego, w ocenie Sądu w składzie obecnie rozstrzygającym niniejszą sprawę, Zakład nie wypełnił wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 24 czerwca 2022 r. Tym samym naruszył dyspozycję przepisu art. 153 p.p.s.a. Zatem i tym razem organ rentowy przedwcześnie uznał, że skarżący nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenia dotyczące stanu faktycznego nadal nie pozwalają na jednoznaczne formułowanie takich tez końcowych w tej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje na podjęcie czynności dowodowych w wyżej omówionym zakresie dotyczącym ustalonego stanu faktycznego ani ich wyczerpująco nie przedstawia, jak i nie zawiera pogłębionej oceny prawnej, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Organ poprzestał bowiem w istocie na powieleniu stanowiska wyrażonego w decyzji odwoławczej z dnia 21 stycznia 2021 r., że w wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON GUS oraz w CEIDG ustalono, że skarżący rozpoczął prowadzenie działalności od 25 listopada 2019 r., a w dniu 20 października 2020 r. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach (RDZ-8B) za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r., zatem warunek obniżenia przychodu w miesiącu lipcu 2020 r. o 75% w stosunku do przychodu osiągniętego w lipcu 2019 r. jest niespełniony.

W takiej sytuacji, z uwagi na zaistniałe uchybienia dotyczące przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., należało stwierdzić, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organu będzie uwzględnienie powyżej przedstawionych rozważań i zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia postępowania, w tym zgromadzenia dowodów potwierdzających stan faktyczny sprawy. Organ zadba o odpowiednie wyjaśnienie i udokumentowanie faktu reprezentacji skarżącego w postępowaniu administracyjnym, po czym skieruje do strony prawidłowe zawiadomienie o ponownym przeprowadzeniu postępowania (tj. o jego ponowieniu, a nie wznowieniu na podstawie art. 145 k.p.a.), uprzedzając o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim jednak przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie jednoznacznego ustalenia i potwierdzenia daty rozpoczęcia działalności gospodarczej przez P. W. i udokumentuje jego wyniki w aktach sprawy. Wtedy też finalnie przedstawi wszechstronne ustalenia i ocenę prawną wszystkich okoliczności sprawy, które mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a odnoszą się do podstaw i faktycznych i prawnych zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Organ będzie też miał na uwadze wszystkie te zarzuty skargi dotyczące prawa materialnego, do których odniesienie się przez Sąd było w tych warunkach przedwczesne.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Sąd uwzględnił wynik sprawy, żądanie strony skarżącej i fakt korzystania z pomocy prawnej (480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika). Sąd zarazem wyjaśnia, że w zasądzonych kosztach postępowania nie uwzględnił kwoty 17 zł jako równowartości opłaty od pełnomocnictwa, gdyż wydatek ten nie był kosztem niezbędnym do celowego dochodzenia przez skarżącego swoich praw w postępowaniu, jak tego wymaga art. 200 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2022 r., poz. 2142 ze zm.) nie podlega takiej opłacie złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa albo jego odpisu, wypisu lub kopii m.in. w sprawie z ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego. Niniejsza sprawa, w której przedmiotem jest zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FS, FGŚP, jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której nie ma obowiązku ponoszenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W konsekwencji przyjąć należy, że koszty uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, które z mocy ustawy nie podlega tej opłacie, nie stanowią kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony i nie ma podstaw do zasądzenia równowartości tej opłaty od strony przegrywającej proces (patrz: postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt I GZ 82/22, dostępne jw.).