Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 232/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84; art. 7, art. 8; art. 77 § 1; art.. 80; art. 189f § 1 pkt 1; art. 107 § 3;
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: § 3 pkt 2, pkt 5, pkt 15;
journal: Dz.U. 2007 nr 188 poz 1345
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli  metrologicznej tych przyrządów pomiarowych
article: § 5 ust. 1 pkt 5;
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 64 ust. 2; art. 140aa ust. 4; art. 140ab w ust. 1, ust. 2;
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] 2023 r., nr [...], nakładającą na B. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. karę pieniężną w wysokości 15000 zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych – jak za brak zezwolenia kategorii V.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 25 października 2022 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w Dorohusku, podczas przekraczania granicy na kierunku wyjazdu z Rzeczypospolitej Polskiej, został poddany kontroli dwuosiowy ciągnik samochodowy z trzyosiową naczepą ciężarową o numerach rejestracyjnych [...], kierowany przez V. L.. Pojazdem przewożony był ładunek podzielny w postaci bananów zapakowanych w 1026 pudełek o łącznej wadze brutto 21.443,40 kg. Podmiotem wykonującym kontrolowany przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego była skarżąca [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wynik dynamicznego ważenia pojazdu opisany w pkt 5 lit. a protokołu nr [...] z dnia 25 października 2022 r. wskazał na przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2360 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,52 %), przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony.

Wynik powtórnego ważenia pojazdu na wadze dynamicznej opisany w pkt 5 lit. a protokołu [...] z dnia 25 października 2022 r. wskazał na przekroczenie nacisku pojedynczej osi pojazdu, będącej osią napędową, o 2380 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,70 %).

Pomiaru dokonano przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta (TAMTRON Systems OY Finlandia), znak fabryczny DW600 (znak zatwierdzenia typu PL T 06 273), numer fabryczny 201522, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie, znak wniosku WZ8.41.1487.2021.4.01.

W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowy przewóz wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej jako "Prawo o ruchu drogowym" lub "p.r.d.") polegającym na przewozie ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii V.

Decyzją z dnia [...] 2023 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 15000 zł za przewóz po drogach publicznych ładunku podzielnego, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, jak bez zezwolenia kategorii V.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania skarżącej, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Natomiast w wyniku pomiaru nacisków osi kontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi pojazdu, stanowiącej pojedynczą oś napędową. Nacisk na pojedynczą oś napędową kontrolowanego pojazdu stwierdzony podczas pierwszego ważenia wyniósł 2360 kg, a podczas drugiego ważenia – 2380 kg. Zatem dwukrotnie przeprowadzony pomiar dynamicznego obciążenia drugiej osi pojazdu, będącej osią napędową, wykazał przekroczenie dopuszczalnej wartości (odpowiednio o 20,52 % oraz o 20,70 %), przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony. W związku ze stwierdzonym przekroczeniem nacisku pojedynczej osi napędowej pojazd został uznany za nienormatywny, na przejazd którego wymagane byłoby zezwolenie kategorii V wydane dla podmiotu wykonującego przejazd.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Poddanym kontroli środkiem transportu przewożony był ładunek podzielny, którego przewóz pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 64 ust. 2 p.r.d., jest zabroniony.

Mając powyższe na względzie organ drugiej instancji uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku ust. 2 p.r.d.

Organ stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d., ponieważ skarżąca nie udowodniła zaistnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Organ podkreślił, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy jest profesjonalnym przewoźnikiem, który powinien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa tak, aby przestrzegać przepisów prawa. W ocenie organu argumentacja przedstawiona przez stronę nie świadczy o dochowaniu należytej staranności. Z akt sprawy nie wnika, aby przewoźnik przed podjęciem przewozu podejmował jakiekolwiek kroki w celu zważenia pojazdu po załadunku, celem kontrolnego sprawdzenia jego parametrów. Także rodzaj przewożonego towaru nie jest okolicznością zwalniającą przedsiębiorcę z obowiązku prawidłowego rozmieszczenia i zabezpieczenia ładunku w celu uniknięcia przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi oraz uniemożliwienia przesuwania ładunku podczas jazdy. Argumentacja zawarta w odwołaniu sprowadza się do twierdzenia, że kierowca nie brał udziału w załadunku, przewożony towar był ładowany przy użyciu specjalistycznego sprzętu przez załadowców nadawcy towaru, a na dokumentach przewozowych znajdowała się informacja o wadze mieszczącej się w dozwolonych granicach, w związku z czym przewoźnik nie miał realnego wpływu na powstanie naruszenia, albowiem pozostawał w przekonaniu, że przewożony towar odpowiada warunkom uregulowanym w przepisach prawa. Przedstawiona argumentacja jest w ocenie organu błędna, gdyż przedmiotem postępowania było przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi napędowej, a nie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Istota sporu sprowadza się do przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, spowodowanego nieprawidłowym rozmieszczeniem ładunku. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nakładają obowiązek takiego zabezpieczenia ładunku, by naciski osi nie były przekraczane i nie przewidują w tym zakresie żadnych wyjątków. Przewoźnika obciążają skutki takiego stanu pojazdu wraz z ładunkiem, który podczas przejazdu po drodze publicznej powoduje nacisk osi przekraczający normy przewidziane dla danej drogi. Przyjmując towar przed rozpoczęciem przewozu przewoźnik powinien sprawdzić stan pojazdu i towaru oraz sposób załadunku, gdyż ponosi odpowiedzialność za warunki przewozu oraz towar do czasu jego wydania odbiorcy. Jednocześnie z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że strona dokonała przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, naruszając tym samym przepisy Prawa o ruchu drogowym.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących procesu ważenia kontrolowanego pojazdu organ odwoławczy wskazał, że ważenie dynamiczne służące do wyznaczenia nacisków osi pojazdu polega na wyznaczeniu obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną stałą prędkością. Charakter ważenia dynamicznego powoduje, że wpływ na wynik pomiaru mogą wywierać: sposób załadunku, stan techniczny pojazdu, awaria zawieszenia, prędkość przejazdu przez wagę. Przy tym kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym jest niezależna od przyczyn przekroczenia nacisku osi.

Organ wskazał, że w świetle treści § 3 pkt 2, pkt 5 oraz pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345) ważenie użytą do kontroli wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu typu DW-600 (nr fabryczny 201522), prowadziło do faktycznego ustalenia obciążenia wszystkich osi pojazdu. Kwestionowane ważenie zostało wykonane za pomocą dopuszczonego do użytkowania urządzenia wagowego, posiadającego wydane przez właściwe organy ważne świadectwa legalizacji. W trakcie ważenia system wagi nie sygnalizował błędów pomiaru, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek czy wad. W rozpoznawanej sprawie dokonane zostały dwa pomiary nacisków osi i wyniki obydwu pomiarów potwierdziły nienormatywność kontrolowanego pojazdu. Protokół z kontroli pojazdu jest podstawowym dowodem w sprawie – dokumentem urzędowym, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a.

Organ zaznaczył przy tym, że kopia programu obsługi wagi elektronicznej SCALEX DW-600 do dynamicznego ważenia osi pojazdu dla Windows XP/7/8/10 instrukcja dla użytkownika znajduje się w aktach sprawy. Zatem skarżąca miała możliwość zapoznania się z nim.

W tych okolicznościach organ uznał za zbędne przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z opinii biegłego sądowego w przedmiocie ustalenia, czy zastosowany do ważenia zespół wag nadaje się do pomiaru nacisku na oś.

Organ odwoławczy zauważył, że rozważania strony dotyczące zastosowanego zespołu wag nie mają odniesienia do wagi o numerze fabrycznym 201522 użytkowanej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej z Oddziału Celnego Drogowego w Dorohusku. Organ wyjaśnił, że decyzją nr ZT 300/2006 z dnia 28 października 2006 r., przedłużoną na kolejne 10 lat decyzją nr BMP.42.114.2016.PR z dnia 27 października 2016 r. Prezes Głównego Urzędu Miar zatwierdził typ wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym DW600 produkowanych przez Tamtron Systems OY, nadając im znak zatwierdzenia typu PLT 06 273. Zgodnie z decyzją jest to waga o konstrukcji stalowej o wymiarach 0,9 m x 3 m, z zespołem pomostowym umieszczonym na dole fundamentowym, podpartym na 4 przetwornikach tensometrycznych. Przedmiotowa waga, wraz z zespołem pomostowym jest trwale umieszczona w dole fundamentowym, nie jest wagą przenośną podkładaną pod koła pojazdu, a ważenie nie jest prowadzone poprzez łączenie ze sobą kilku wag. Przekroczenie nacisku na pojedynczą oś napędową zostało stwierdzone przy wykorzystaniu sprawnego oraz zalegalizowanego zgodnie z przepisami metrologicznymi urządzenia pomiarowego, to jest wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez TAMTRON Systems OY (Finlandia), posiadającej ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej.

Odnosząc się do stanowiska strony dotyczącej odpowiedzialności załadowcy, organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność podmiotów wskazanych w art. 140aa ust. 2 p.r.d. (m.in. nadawcy, załadowcy towaru) nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmioty wymienione w powołanym przepisie powstaje wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody niewątpliwie wykazują ich wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia obowiązków. Kara pieniężna może zostać nałożona na te podmioty dodatkowo, niezależnie od odpowiedzialności przewoźnika. W niniejszej sprawie brak jest dowodów mogących w sposób jednoznaczny wskazać na wpływ lub zgodę nadawcy/załadowcę towaru na powstanie stwierdzonego naruszenia przepisów.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości, zarzucając naruszenie:

1) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej jako "u.t.d."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej, pomimo istnienia oczywistych przesłanek do umorzenia postępowania - w niniejszej sprawie okoliczności i dowody wskazują, że skarżąca nie miała wpływu na ewentualne powstanie naruszeń, a ewentualne naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;

b) art. 8 w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, co doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności skarżącego;

c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, co doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności skarżącego;

d) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca decyzja organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej została wydana bez wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębionego zaufania obywateli do państwa, podczas gdy organ winien uchylić decyzję w całości i umorzyć postępowanie administracyjne w całości;

e) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzje organów w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej zostały nienależycie uzasadnione, w sposób ogólnikowy i lakoniczny, pozbawiony indywidualnego podejścia do przedmiotowej sprawy, podczas gdy organ odwoławczy winien w ramach kontroli uchylić decyzję w całości i umorzyć postępowanie administracyjne w całości;

f) art. 84 k.p.a., poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku skarżącej w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, kiedy w sprawie pojawiły się okoliczności wymagające wiedzy specjalnej, a którą to wiedzą nie dysponuje organ, które to okoliczności mogły mieć bezpośredni wpływ na wynik przeprowadzonego postępowania przeciwko skarżącej;

g) art. 92c u.t.d., poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, nie zwracając uwagi na materiał dowodowy świadczący o tym, że okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione, a co wpływa na wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika;

h) art. 140aa p.r.d., poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, nie zwracając uwagi na materiał dowodowy świadczący o tym, że okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione, a co wpływa na wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika;

i) art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., poprzez nieuwzględnienie po stronie skarżącej podstaw do okoliczności i dowodów wskazujących na dochowanie przez skarżącą należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, co powinno w efekcie skutkować niewszczynaniem względem skarżącej postępowania w sprawie nałożenia kary bądź umorzeniem postępowania już wszczętego;

j) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie po stronie skarżącej, iż waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona nie dopuściła się naruszenia prawa, albowiem z okoliczności sprawy bezsprzecznie wynika, iż skarżąca dochowała należytej staranności w działaniu, czego organ nie wziął pod uwagę;

k) art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;

l) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d.

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Przepis art. 64 ust. 4 p.r.d. nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.

Na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Przepis art. 140ab w ust. 1 pkt 3 p.r.d. za brak zezwolenia kategorii V przewiduje karę pieniężną w wysokości: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach.

Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W sytuacjach określonych w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa p.r.d. kara pieniężna może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe lub podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora.

Zgodnie z art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu określone są przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d.

Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Przepis § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia dotyczy zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy.

Przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia przewiduje, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi.

W okolicznościach niniejszej sprawy w wyniku kontroli pojazdu składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego. W wyniku dwukrotnego pomiaru uzyskano wyniki nacisku osi w wysokości 13860 kg oraz 13880 kg. Jako wiążący przyjęto korzystniejszy dla strony wynik ważenia wynoszący 13860 kg, co oznacza przekroczenie dopuszczalnego nacisku 11,5 t o 2360 kg, a zatem o 20,52 %. Powyższe czynności zostały udokumentowane w protokołach kontroli, które kierujący pojazdem podpisał, nie wnosząc uwag odnośnie dokonanych czynności.

Pozostaje poza sporem, że w dniu kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem podzielnym w postaci świeżych bananów zapakowanych w 1026 pudełek znajdującym się na 19 paletach. Podmiotem wykonującym przejazd była skarżąca.

W ocenie Sądu, nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącej kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego w sprawie procesu ważenia.

Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345) ważenie dynamiczne oznacza wyznaczenie obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną prędkością. Pomost wagi (dynamicznej) zgodnie z § 3 pkt 15 rozporządzenia, to jedno- lub dwusegmentowy zespół wagi, przejmujący obciążenie od kół umieszczonych na jednej osi ruchomego pojazdu. Pomiar taką wagą polega na najeżdżaniu kolejnymi osiami pojazdu na ten sam pomost wagi. W taki sposób możliwe jest wyznaczenie m.in. obciążenia osi pojazdu, przez które § 3 pkt 5 rozporządzenia nakazuje rozumieć wartość obciążenia osi pojazdu podczas ważenia dynamicznego, wyrażoną w jednostkach miary masy.

Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli, a także wydruków ważenia dynamicznego pojazdu, podpisanych bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem, wynika jednoznacznie, że kontrola nacisków osi w obu przypadkach została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu znak fabryczny DW600, znak zatwierdzenia typu PLT 06 273, numer fabryczny 201522, produkcji TAMTRON Systems OY Finlandia, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie, znak wniosku WZ8.41.1487.2021.4.01. Zgodnie z treścią wskazanego świadectwa, było ono ważne do dnia 22 sierpnia 2023 r.

Całkowicie nieuprawnione są twierdzenia skarżącej, iż użyta w sprawie waga DW600 służy do pomiaru obciążenia kół, a po połączeniu dwóch wag, do pomiaru obciążenia osi, jak również, że producent wagi przewiduje ważenie za jej pomocą pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy czterech lub sześciu wag w jednej procedurze ważenia oraz, że w instrukcji wagi zawierającej rysunki wyjaśniające sposób ustawienia wag producent przewiduje ważenie pojazdów dwuosiowych i trzyosiowych przy pomocy dwóch wag, przy ważeniu odpowiednio dwukrotnym lub trzykrotnym, a z rysunków nie wynika, że przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag producent przewiduje ważenie pojazdów mających cztery lub więcej osi, natomiast wynika, że producent przewiduje ważenie pojazdów o większej ilości osi przy użyciu zespołów trzech lub czterech wag.

Odnosząc się już do analogicznych zarzutów strony podnoszonych w toku postępowania administracyjnego organy trafnie stwierdziły, że powoływane przez stronę okoliczności nie odnoszą się w ogóle do stanu faktycznego sprawy i rodzaju wagi użytej w sprawie do pomiaru nacisków osi.

Organ odwoławczy wyjaśnił w sposób szczegółowy, że użyta w stanie faktycznym sprawy waga ma konstrukcję stalową i wraz z zespołem pomostowym jest trwale umieszczona w dole fundamentowym. Waga ta nie jest natomiast wagą przenośną podkładaną pod koła pojazdu i proces ważenia nie odbywa się poprzez łączenie ze sobą kilku wag.

Powyższe znajduje potwierdzenie w treści decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar nr ZT 300/2006 z dnia 28 października 2006 r. o zatwierdzeniu typu wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym DW600 produkowanych przez Tamtron Systems OY. W decyzji tej wskazano również, że objęte decyzją wagi spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. dotyczące wagi o numerze fabrycznym 201522, produkcji TAMTRON Systems OY Finlandia, a także kopia programu obsługi wagi elektronicznej SCALEX DW-600 do dynamicznego ważenia osi pojazdu dla Windows XP/7/8/10 instrukcja dla użytkownika. Instrukcja ta nie zawiera treści opisanych przez stronę. W szczególności nie wynika z niej, by producent nie przewidywał możliwości ważenia pojazdów o czterech lub większej liczbie osi przy pomocy jednej wagi. Przeciwnie, treść instrukcji wskazuje wprost na możliwość ważenia pojazdów o pięciu osiach, co miało miejsce w okolicznościach sprawy.

Zauważyć należy, że zgodnie zaś z § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych podczas legalizacji pierwotnej, w normalnych warunkach użytkowania, należy sprawdzić:

1) zgodność wagi z zatwierdzonym typem w zakresie:

a) właściwego wykonania konstrukcji i zastosowania odpowiednich materiałów,

b) właściwych oznaczeń;

2) prawidłowość zainstalowania wagi w miejscu użytkowania;

3) kompletność wyposażenia stosownie do każdego przewidywanego rodzaju ważonego pojazdu i produktu;

4) zgodnie z określoną klasą dokładności spełnianie wymagań w zakresie, o którym mowa w § 29 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. a, b, g-m i ust. 3, dla poszczególnych rodzajów pojazdów i produktu, do ważenia których jest przewidziana sprawdzana waga.

Podczas legalizacji ponownej wykonuje się sprawdzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2-4 (§ 30 ust. 2 powołanego rozporządzenia).

Przepis § 29 tego rozporządzenia przewiduje, że:

1. podczas badań typu należy sprawdzić dokumentację techniczno-konstrukcyjną zgłoszonej do badań wagi oraz przeprowadzić badania egzemplarza wagi w zakresie:

1) wymagań podczas ważenia dynamicznego, z wykorzystaniem pojazdów kontrolnych zgodnie z § 32 i w warunkach działania określonych przez producenta, odnośnie do:

a) odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy,

b) odchylenia każdego obciążenia osi od wartości statycznego obciążenia osi dla pojazdu kontrolnego dwuosiowego sztywnego,

c) błędu sumarycznego masy dowolnego pojazdu kontrolnego;

2) wymagań odnośnie do błędu wskazań podczas ważenia statycznego dla dowolnego obciążenia z zakresu ważenia, gdy waga jest stosowana do ważenia statycznego;

3) pozostałych wymagań:

a) zgodności wskazań cyfrowego urządzenia wskazującego i drukującego,

b) właściwej wartość działki elementarnej wagi, liczby działek elementarnych wagi, obciążenia minimalnego,

c) błędów wskazań ważenia statycznego podczas oddziaływania czynników wpływających,

d) wpływu zakłóceń dla wag elektronicznych,

e) wpływu temperatury na wskazanie zerowe,

f) stabilności przedziału wskazań dla wag elektronicznych,

g) urządzeń zerujących,

h) urządzenia podtrzymującego zero,

i) urządzeń wskazujących i drukujących odnośnie do:

– łatwego i jednoznacznego odczytania wyników,

– drukowania co najmniej wymaganych danych,

– zakresu ważenia,

– urządzenia sumującego,

– czujnika obecności pojazdu,

– urządzenia zapewniającego centryczny przejazd pojazdu,

– kierunku przejazdu, jeżeli ma zastosowanie,

– prędkości przejazdu podczas ważenia,

j) właściwego zainstalowania zgodnego z wymaganiami dotyczącymi w szczególności wypoziomowania powierzchni jezdni, strefy ważenia i strefy poza strefą ważenia,

k) właściwego odwodnienia,

l) możliwości umieszczania cech zabezpieczających albo właściwości zabezpieczenia elektronicznego,

m) właściwego oznaczenia wagi;

2. podczas badania typu wag elektronicznych dodatkowo należy sprawdzić wymagania dotyczące:

1) działania w przypadku wystąpienia zakłóceń;

2) możliwości kontroli wyświetlacza;

3) działania w czasie nagrzewania;

4) właściwego działania po podłączeniu urządzeń peryferyjnych;

5) właściwego działania po spadku napięcia baterii zasilającej;

3. jeżeli badana waga będzie stosowana jako waga kontrolna własna, w celu wyznaczenia statycznego obciążenia osi pojazdu dwuosiowego należy sprawdzić:

1) błędy wskazań podczas ważenia statycznego dla dowolnego obciążenia z zakresu ważenia;

2) dokładność zerowania;

3) niecentryczność;

4) pobudliwość.

Zatem potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej.

Jak słusznie podnosił organ odwoławczy, organy dokonujące kontroli na terenie przejść granicznych zostały wyposażone w dopuszczone do użytkowania urządzenia wagowe posiadające wydane przez właściwe organy świadectwa legalizacji. Użyte w tej sprawie urządzenie takie świadectwo posiadało. Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo. Trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że waga jest wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. W sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy system wagi nie sygnalizował błędu, należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru.

W konsekwencji stwierdzić należy, wbrew stanowisku skarżącej, że ważenie użytą do kontroli wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu typu DW-600 (nr fabryczny 201522) prowadziło do faktycznego ustalenia wielkości obciążenia osi kontrolowanego w niniejszej sprawie dwuosiowego ciągnika siodłowego z trzyosiową naczepą.

Uzasadnione jest zatem stanowisko organów, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 84 k.p.a. i dopuszczenia zgodnie z wnioskiem strony dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia, czy zastosowany do ważenia zespół wag nadaje się do pomiaru nacisku na oś. Jeszcze raz trzeba też podkreślić, że ważenie zostało przeprowadzone przy użyciu nie zespołu wag, ale jednej wagi, która spełniała wszystkie normatywne wymagania. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie były zatem wymagane wiadomości specjalne i przeprowadzenie wnioskowanego dowodu było zbędne.

Zaznaczyć także należy, że protokół kontroli, z uwagi na zawarty w nim bezpośredni opis przebiegu przeprowadzanych czynności, uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zasadnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzonej kontroli, a jedynie wniósł o przeprowadzenie ponownego ważenia, nie podnosząc jednak jakichkolwiek zarzutów co do warunków pomiaru, sprzętu, którym pomiar nacisku osi był dokonywany, czy też postępowania funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę, mimo że kierowca został pouczony o możliwości zgłoszenia uwag co do wykonywanych czynności kontrolnych. Jak wskazano też wyżej, kierujący pojazdem podpisał zarówno protokoły kontroli, jak i wydruki z ważenia dynamicznego pojazdu, nie wnosząc uwag odnośnie dokonanych czynności. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki do przeprowadzania przez organ dodatkowych dowodów.

Z akt sprawy nie wynika, by proces ważenia odbywał się w warunkach, które mogłyby zakłócać proces ważenia. Ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Ważenie uznać należy zatem za prawidłowe.

W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I).

Przekroczenie o 20,52 % dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara nałożona być powinna na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii V. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V w przypadku gdy nacisk jednej lub wielu osi, masa rzeczywista całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20 % wynosi 15000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącą w niniejszej sprawie.

W kontekście zarzutów skargi odnoszących się do odpowiedzialności załadowcy za powstałe naruszenie należy wyjaśnić, że w świetle art. 140aa ust. 3 p.r.d. kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na inne podmioty. Zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 p.r.d. karę nakłada się na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (pkt 2 ) oraz na podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (pkt 3). Przy tym odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest niezależna od odpowiedzialności ostatnio wymienionych podmiotów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 993/19). Zatem nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że ustalenie odpowiedzialności załadowcy wyłączałoby jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, tj. przewóz po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego bez zezwolenia.

Pozbawione podstaw są zarzuty naruszenia art. 92c u.t.d., bowiem na skarżącą nałożono karę pieniężną za naruszenie polegające na przewozie ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii V na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a nie na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm.).

Jednakże w kontekście uzasadnienia powyższych zarzutów oraz zarzutu naruszenia art. 140aa p.r.d. wskazać należy, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Zgodnie z powołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Zarzut naruszenia w okolicznościach sprawy art. 140aa ust. 4 pkt 1 jest niezasadny.

Przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd i musi być interpretowany ściśle. Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przejazdu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu, doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Zgodzić się należy wyrażonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że jako przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, skarżąca powinna znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Przed rozpoczęciem przewozu powinna był sprawdzić, czy po załadowaniu towaru nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. To bowiem podmiot wykonujący przewóz powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem, oraz że nie mógł przedsięwziąć nic więcej, a podjęte działania pozwalały na uzasadnione przekonanie, iż nie naruszy prawa. Skarżąca nie wykazała zaś, że wykonała jakiekolwiek czynności, aby wykonywany przez nią przewóz nie naruszał stosownych norm, przykładowo przez sprawdzenie nacisków na poszczególne osie bezpośrednio po załadunku i przed rozpoczęciem przewozu. Nie wykazała też, że zaistniały nadzwyczajne i niezależne okoliczności, które spowodowały, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Skarżąca nie może skutecznie powoływać się na okoliczność, że załadunku dokonał profesjonalny podmiot, który zdaniem skarżącej wprowadził ja w błąd. To skarżąca jako podmiot wykonujący przejazd jest bowiem odpowiedzialna za normatywność pojazdu i powinna podjąć czynności w celu upewnienia się co do spełnienia przesłanek normatywności.

Także okoliczność, że masa ładunku wynikająca z dokumentów przewozowych zsumowana z masą pojazdu nie przekraczała dopuszczalnej normy, nie zwalnia skarżącej od odpowiedzialności i nie stanowi okoliczności egzoneracyjnej w świetle art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Jedynie w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna, w sytuacji gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu, przepis art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. przewiduje umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary. W niniejszej sprawie skarżąca przewoziła towar inny niż wymienione w ostatnio powołanym przepisie. Nie zachodziły zatem podstawy do uwzględnienia argumentacji skarżącej. Jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności i przygotowanie przewozu, aby zachować wymagane przepisami wielkości w zakresie wymiarów pojazdu, masy i nacisków na osie.

Wbrew stanowisku skarżącej, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego w postaci art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Natomiast według art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma (pkt 1), a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2).

Otóż reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Kara pieniężna wymierzona została w rozpoznawanej sprawie na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Powołana ustawa w art. 140aa ust. 4 określa sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się.

Nie jest przy tym istotne, że przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie posługuje się sformułowaniem "odstąpienia od nałożenia kary", o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Jak wskazuje w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 140aa ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a (...) dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 375/21 oraz sygn. II GSK 717/21, a także – na tle przepisów ustawy o transporcie drogowym – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 248/21, jak również A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 189a).

Stąd też brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 189f k.p.a., czego domagała się strona skarżąca.

Z przyczyn omówionych już wyżej, na uwzględnienie nie zasługiwały również podniesione w skardze zarzuty naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 7, art. 78 k.p.a. Wydając zaskarżoną decyzję organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy i zgromadził pełny materiał dowodowy, który poddał wszechstronnej ocenie. Tym samym nie znajduje również podstaw zarzut obrazy wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Bezzasadne okazały się też zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności do wyjaśnienia sprawy, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. W ocenie Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do należytego wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom strony organy przeprowadziły postępowanie dowodowe i w uzasadnieniu decyzji obu instancji wskazały – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – dowody, na których się oparły. Ponadto organy dokonały prawidłowej oceny tych dowodów, przyjmując je za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem właściwych przepisów prawa, która jest jasna i jednoznaczna. Organ odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się także do zarzutów formułowanych przez stronę. W ocenie Sądu organy ustaliły stan faktyczny prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w związku z czym wniesiona skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.