Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1062/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 1, 2b, art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 58
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 11
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 79
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2016 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, powołując się na przepisy art. 7 ust. 1, 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 651, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009", art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, str. 16), zwanego dalej "rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009", z uwzględnieniem przepisów art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, z późn zm.), art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) oraz § 14g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn. zm.) przyznał A.B. płatności na rok 2014 w wysokości 92.068,35 zł, w tym: jednolita płatność obszarowa w wysokości 79.764,40 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 17.170,39 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego, oraz płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych, w wysokości 12.303,95 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.560,79 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego, oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 1.789,31 zł.

1.2. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 115,32 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 115,32 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 106,42 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009.

Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach (ortofotomapie, będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej) obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu.

W kontroli na miejscu dla działek rolnych C, E, G, I, R, S nadano kod DR 13+, który oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Wobec powyższego na działce rolnej C stwierdzono powierzchnię 2,24 ha, tj. o 0,39 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku, na działce rolnej E stwierdzono powierzchnię 0,83, tj. o 0,15 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku, na działce rolnej G stwierdzono powierzchnię 0,68 ha, tj. o 5,00 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku, na działce rolnej 1 stwierdzono powierzchnię 1,29 ha, tj, o 0,32 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku, na działce rolnej R stwierdzono powierzchnię 3,77 ha, tj. o 1,48 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku, na działce rolnej S stwierdzono powierzchnię 34,80 ha, tj. o 0,40 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku.

Poza tym w kontroli na miejscu dla działki rolnej H nadano kod DR 13-, który oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. Tak więc w przypadku działki rolnej H stwierdzono, że powierzchnia deklarowana była mniejsza od powierzchni stwierdzonej o 0,32 ha.

W kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie m.in. dla dziatek rolnych A, B, j, K, L, M, N, P, T, U, X nadano kod DR50, który mówi, że granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. Wobec powyższego:

- na działce rolnej A stwierdzono powierzchnię 7,76 ha (tj. o 0,14 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej A położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 3,31 ha (tj. o 0,19 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej B położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej J stwierdzono powierzchnię 0,04 ha - działka nie spełnia w tym momencie warunku działki rolnej 0,10 ha/ (tj, o 0,27 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej J położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej K stwierdzono powierzchnię 0,47 ha (tj. o 0,01 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki

ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej K położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej L stwierdzono powierzchnię 0,66 ha (tj. o 0,03 ha więcej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej L położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej M stwierdzono powierzchnię 0,90 ha (tj. o 0,11 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej M położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej N stwierdzono powierzchnię 0,64 ha (tj. o 0,02 ha więcej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej N położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej P stwierdzono powierzchnię 5,49 ha (tj. o 0,42 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej P położona była na niezadeklarowanej we wniosku działce ewidencyjnej nr [...]);

- na działce rolnej T stwierdzono powierzchnię 5,97 ha (tj. o 0,04 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną vl granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej T położona była na niezadeklarowanej we wniosku działce ewidencyjnej nr [...]);

- na działce rolnej U stwierdzono powierzchnię 7,80 ha (tj. o 0,07 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej U położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej X stwierdzono powierzchnię 1,06 ha (tj. o 0,27 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej X położona była na niezadeklarowanej we wniosku działce ewidencyjnej nr [...]).

Natomiast dla działki rolnej F, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,77 ha nadano kod DR 52, który oznacza, że stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (zmniejszenie powierzchni PEG), dlatego też została wyznaczona nowa powierzchnia PEG dla działki ewidencyjnej nr [...], w związku z czym powierzchnia działki rolnej F została pomniejszona do wielkości 0,76 ha, tj. o 0,01 ha.

W związku z powyższym dokonano kompensacji powierzchni pomiędzy działkami i do JPO uwzględniono powierzchnię 106,42 ha, czyli stwierdzono, że jest ona mniejsza o 8,90 ha niż powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014.

1. 3. Organ wskazał, że zgodnie z art. 57 ust 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe jednolita płatność obszarowa została przyznana do powierzchni stwierdzonej. Jednocześnie organ przedstawił wyliczenie ustalonej płatności, której kwota wyniosła początkowo 96 934,79 zł. Jednakże kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, i przy uwzględnieniu art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, ostatecznie kwotę płatności jednolitej ustalono na 80721,30 zł - kwota płatności po zastosowaniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni.

Jednocześnie zastosowano art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014, zgodnie z którym w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatność do krów i owiec, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, płatność do tytoniu, płatność cukrowa, płatność do pomidorów oraz oddzielna płatność z tytułu owoców miękkich), w danym roku jest wyższa od równowartości 2000,00 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetamego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, z późn. zm.) kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000,00 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,30221400%.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń płatności, o których mowa w art. 78 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, czyli po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz -wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014 r., poz. 302 z późn. zm.) w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich. W konsekwencji powyższego ustalono płatność na kwotę 79764,40 zł.

1. 4. W odniesieniu do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych wynosiła 26,19 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosiła 24,92 ha. Powierzchnie tą ustalono analogicznie jak w przypadku płatności jednolitej, uwzględniając ustalenia w oparciu o system informacji geograficznej oraz wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu.

W kontroli na miejscu dla działek rolnych II, AB1 nadano kod DR 13+, który oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Wobec powyższego na działce rolnej II stwierdzono powierzchnię 1,29, tj. o 0,32 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku, na działce rolnej AB1 stwierdzono powierzchnię 0,91 ha, tj. o 0,20 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku. W kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie dla działek rolnych L1, N1, P1. Tl, Ul, X1 nadano kod DR50, który mówi, że granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. Wobec powyższego:

- na działce rolnej L1 stwierdzono powierzchnię 0,66 ha (tj. o 0,03 ha więcej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej L1 położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej N1 stwierdzono powierzchnię 0,64 ha (tj. o 0,02 ha więcej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej N1 położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej P1 stwierdzono powierzchnię 5,49 ha (tj. o 0,42 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej P1 położona była na niezadekłarowanej we wniosku działce ewidencyjnej nr [...]);

- na działce rolnej Tl stwierdzono powierzchnię 5,97 ha (tj. o 0,04 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej Tl położona była na niezadekłarowanej we wniosku działce ewidencyjnej nr [...]);

- na działce rolnej Ul stwierdzono powierzchnię 7,80 ha (tj. o 0,07 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej Ul położona była na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...]);

- na działce rolnej X1 stwierdzono powierzchnię 1,06 ha (tj. o 0,27 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku) zlokalizowaną w granicach zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (pozostała część działki rolnej X1 położona była na niezadekłarowanej we wniosku działce ewidencyjnej nr [...]).

W związku z powyższym dokonano kompensacji powierzchni pomiędzy działkami i do ST uwzględniono powierzchnię 24,92 ha, czyli stwierdzono, że jest ona mniejsza o 1,27 ha niż powierzchnia pierwotnie zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014.

1.5. Zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, początkową kwotę specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych ustalono na 13 864,74 zł, następnie dokonano jej pomniejszenia przy uwzględnieniu art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, co dało kwotę 12451,56 zł i poddano tą wartość współczynnikowi korygującemu zgodnie z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014, art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, z późn. zm.), art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014r., poz. 302 z późn. zm.), co pozwoliło na ustalenie płatności należnej na kwotę 12303,95 zł.

1.6. Odnosząc się natomiast do zwrotu dyscypliny finansowej, organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE Euratom) Nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) Nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1), państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust 3 rozporządzenia (UE Euratom) Nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 oraz rozporządzenia (UE Euratom) nr 966/2012 zwrot powinien spełniać kryteria równego traktowania i być proporcjonalny do korekty dyscypliny finansowej.

Mając na uwadze złożony przez stronę wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 oraz kwoty przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte zostały zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. II rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, do tego rozporządzenia, w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014 uznano, że wnioskodawca podlega zwrotowi dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2014 na mocy art. 26 ust 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 oraz § 14g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zada) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn. zm.).

Uwzględniając powyższe oraz mając na uwadze wyliczony na podstawie § 14g ust 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn. zm.) wskaźnik zwrotu, przyznano wnioskodawcy płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 1 789,31 zł (słownie; tysiąc siedemset osiemdziesiąt dziewięć zł trzydzieści jeden gr).

2. W odwołaniu od powyższej decyzji A.B. wniósł o ponowne pomierzenie działek, w jego obecności, uznając, że dowody jakimi posłużył się w tym zakresie organ nie są miarodajne i wiarygodne.

3. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Powiatowego Biura ARiMR.

3.1. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity z 2015 r. poz. 1551) do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

W związku z faktem, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i nie było zakończone przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Powołując się na przepisy tej ustawy, a także innych aktów prawnych organ wyjaśnił zasady przyznawania płatności. Wskazał również na zasady przeprowadzania kontroli złożonych wniosków, w tym na treść przepisu art. 31 ust. 4 i ust. 5 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Osoby upoważnione do wykonywania czynności kontrolnych mają prawo do wstępu na teren gospodarstwa rolnego.

3.2. Organ wyjaśnił, że kontrole administracyjne przeprowadza się przy pomocy narzędzi, o których mowa w art. 4 pkt 3a Ustawy o EP, który stanowi, iż system składa się m. in. z systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady nr 73/2009. przy czym zgodnie z art. 9a ust. 1 Ustawy EP stanowi, iż system identyfikacji działek rolnych zawiera:

1) wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa wart, 6 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009;

2) identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast zgodnie z art. 9a ust. 2 Ustawy EP do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności:

1) ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego;

2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego;

3) dane z wniosków o przyznanie płatności;

4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 74, z późn. zm.). Wskazany w art. 4 pkt 3a Ustawy o EP, art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 stanowi, iż system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów łub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000.

Natomiast z art. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, iż system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. System Informacji Geograficznych (GIS) funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku, gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.

3.3. Organ podkreślił, że kontrolę na miejscu przeprowadza się w celu sprawdzenia i weryfikacji faktów stanowiących podstawę przyznania płatności, potwierdzenia zgodności danych i informacji zawartych we wnioskach pomocowych ze stanem faktycznym. W niniejszym przypadku kontrola przeprowadzona została metodą FOTO polegającą na: pomiarze powierzchni działek rolnych w oparciu o ortofotomapę (cyfrowe odwzorowanie terenu wykonane na podstawie zobrazowań satelitarnych) oraz przeprowadzeniu wywiadu terenowego. W trakcie wywiadu terenowego sprawdza się rodzaj uprawy jaka występuje na kontrolowanej działce rolnej oraz obrazuje się stan działek rolnych na dokumentacji fotograficznej.

Organ wskazał, że kontrola na miejscu weryfikuje powierzchnię, na której prowadzona jest produkcja rolnicza i do tej powierzchni przyznawane są płatności, stosownie do treści art. 7. ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, który stanowi, iż rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maj roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wschodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 jeżeli: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (powierzchnia wynikająca z załącznika VII Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009), wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

W związku z powyższym płatności przyznawane są do powierzchni działki rolnej, której definicja zawarta jest w art. 2 pkt 1 ustawy, tj. "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. Z powyższego przepisu wynika, iż powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa), a która to znajduje się w granicach działki ewidencyjnej. Powierzchnię działki rolnej oraz uprawę na niej zadeklarowaną można więc określić m.in. na podstawie wizytacji terenowej bądź pomiarów prowadzonych na ortofotoobrazach wykonanych w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności. W wyniku przedmiotowych czynności stwierdzony zostaje stan faktyczny w gospodarstwie, co zostało dokonane w niniejszej sprawie.

Ponadto obszar działki rolnej jest ograniczony granicami uprawy i nie w każdym przypadku będzie pokrywać się z obszarem działki ewidencyjnej, wykazywanym w dokumentach urzędowych, w aktach notarialnych, czy w wypisach z ksiąg wieczystych. Definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynikająca z przepisów wspólnotowych (art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady nr 73/2009) nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). Z powyższego względu powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej. Przy czym system identyfikacji działek rolnych nie jest całkowicie oderwany od danych wskazanych w EGiB. Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są bowiem dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących EGiB lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej.

Dalej organ podał, że kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą m.in. pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Tym samym raport z kontroli ma decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące działek rolnych.

W przypadku działek deklarowanych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez A.B. w trakcie kontroli administracyjnej uwzględniającej wyniki kontroli na miejscu stwierdzono obszar działek rolnych mniejszy o 8,90 ha (w przypadku płatności JPO) oraz 1,27 ha (w przypadku płatności ST) niż deklarowany we wniosku z dnia [...] maja 2014 r.

3.4. W świetle powyższych rozważań Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, mając na względzie okoliczności związane z kwestią kontroli w zakresie kwalifikowałności powierzchni, stwierdził, że poszczególne elementy dokumentacji pokontrolnej są ze sobą spójne tzn. stan działek ukazany na fotografiach i szkicach z kontroli nr [...]) sporządzonych w trakcie czynności kontrolnych koreluje ze sobą (uwzględniając miejsca, z których wykonano zdjęcia).

Inspektorzy dokonujący czynności kontrolnych zmierzyli całość obszarów wskazujących w świetle zasad agrotechniki na fakt występowania na nich w roku 2014 obszarów, które były utrzymywane zgodnie z normami. Strona zadeklarowała we wniosku z dnia [...] maja 2014r. - w "oświadczeniu o powierzchni działek ewidencyjnych" oraz "oświadczeniu o sposobie wykorzystywania działek rolnych" - szereg działek rolnych zlokalizowanych na konkretnych działkach ewidencyjnych, a wraz z w/w wnioskiem złożyła załączniki graficzne, na których deklarowane do płatności działki rolne zostały zaznaczone.

W związku z powyższym organy ARiMR rozpatrzyły wniosek w granicach żądania Strony i nie uwzględniły do płatności obszarów upraw, które prowadzi A.B., ale które wykraczają (kod DR50) poza granice działek referencyjnych, jakie Strona zadeklarowała we wniosku z dnia [...] maja 2014 r.

Czynności kontrolne dokonane na działkach rolnych A.B. wykonane zostały natomiast przez upoważnionych inspektorów firmy A P.K., którego pracownicy spełniają wymogi, o których mowa w § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r. nr 240 poz. 1605).

W myśl przywołanego art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,00 ha.

Dokładność pomiaru w przypadku kontroli wykonanej na działkach Pana A.B. ustalono na podstawie tzw. metody buforowej uwzględniającej kształt działki rolnej - wyznaczono obwód działek rolnych (vide: str. 3-1 do str. 3-8 raportu z kontroli nr [...], sekcja "dane z kontroli", rubryka nr 4). Następnie wielkość ustalonego obwodu każdej działki rolnej przemnożono przez tzw. parametr charakteryzujący dokładność, tj. strefę buforową (w niniejszym przypadku strefa buforowa ma szerokość 0,75 m ze względu na to, iż pomiar dokonywany jest na ortofotomapie wykonanej na podstawie zobrazowań z satelity GeoEyel) uzyskując dopuszczalną tolerancję pomiaru powierzchni, która wyniosła w niniejszym przypadku od 0,03 ha do 0,71 ha (vide: str. 3-1 do str. 3-8 w/w raportu z kontroli, sekcja "dane z kontroli", rubryka nr 6), czyli nie przekracza dopuszczalnej tolerancji, o której mowa w art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Raport z czynności kontrolnych nr [...] został przekazany Stronie dnia [...] listopada 2014 r. (s. 7 raportu). Strona zgłosiła swoje uwagi do protokołu, które w części uwzględniono dokonując korekty ustaleń. Organ odwoławczy ponownie przeanalizował te ustalenia. W tym zakresie poczynione ustalenia skłoniły organ do uznania, że wypłacenie płatności do całości deklarowanych powierzchni w przypadku działki rolnej "J" stanowiłoby naruszenie art. 2 pkt 1 Ustawy. Z kolei wypłata płatności do wszystkich deklarowanych obszarów w przypadku działek rołnych "F" i "I/II" stałoby w sprzeczności z regulacją wyrażoną w art. 7. ust. la ustawy w zw. z art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, wypłata płatności ST do wszystkich deklarowanych obszarów (łubinu) w przypadku działek rolnych "AA1", "PI", "Tl", "XI" byłaby niezgodna z § 1 Rozporządzenia ST w zw. z art. 7 ust. 2b pkt 1 Ustawy. Natomiast przyznanie płatności do całości obszarów łąk (działki rolne "A", "B", "C", "E", "G", "K", "M", "R", "S", "W", deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności - w świetle ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu - stałoby w sprzeczności z przepisami prawa, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 5 i § 4 Rozporządzenia w sprawie minimalnych norm w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy.

3.5. Dokonując własnych wyliczeń, opartych na ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ I instancji a uznanych za prawidłowe przez Dyrektora, potwierdził słuszność ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i stwierdził, że A.B. przysługują płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w łącznej wysokości 92 068,35 zł, w tym:

- z tytułu płatności JPO 79 764,40 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 17 170,39 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowanie współczynnika korygującego,

- z tytułu płatności ST 12 303,95 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowanie współczynnika korygującego.

Ponadto Stronie przysługuje w świetle wskazanych w decyzji przepisów prawa zwrot dyscypliny finansowej w wysokości 1 789,31 zł.

4. A.B. składając skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 31 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nieprzedstawienie Skarżącemu, w dniu przeprowadzania kontroli w jego gospodarstwie rolnym, upoważnienia do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli, w sytuacji gdy przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie rolnikowi,

2) art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez przeprowadzenie kontroli w gospodarstwie rolnym Skarżącego podczas jego nieobecności, w sytuacji gdy nie został on zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/200 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win ( Dz. Urz. WE L316/65);

3) art. 27 oraz pkt 32 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 poprzez nie zapowiedzenie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym Skarżącego, w sytuacji gdy brak było podstaw do niezawiadamiania Skarżącego o przedmiotowej kontroli albowiem zawiadomienie Skarżącego o terminie jej przeprowadzenia w żaden sposób nie zagroziłoby celowi tejże kontroli, a przynajmniej wniosek odmienny nie płynie z zaskarżonej decyzji;

4) art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego Skarżącego o przeprowadzenie pomiarów jego działek rolnych w terenie celem ustalenie stanu faktycznego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

5) art. 7 k.p.a. przez wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej nakazującej by organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

6) art. 138 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocydecyzji z dnia [...].04.2015 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014,w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to należało uchylić;

7) art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez opieszałe prowadzenie postepowania drugoinstancyjnego, ograniczonego jedynie do kontroli, przez prawie pięć miesięcy, rozstrzygnięcia pierwszoinstacyjnego, w sytuacji gdy organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko, a sprawy wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego winny być załatwiane nie później niż w ciągu dwóch miesięcy,

8) art. 78 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego:

a) uargumentowaną stwierdzeniem, że dowody te zostały już przeprowadzone, w sytuacji gdy przeprowadzono je tylko połowicznie albowiem w ramach kontroli na miejscu nie wykonano, czego domaga się Skarżący, pomiarów w terenie,

b) jako zdaniem Organu II instancji dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, w sytuacji gdy przepis ten należy czytać w ten sposób, że jeżeli strona zgłasza dowód, którego nie zgłaszała w toku postępowania dowodowego, organ może nie uwzględnić żądania, jeżeli żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony, która dowód zgłasza, ale jeżeli strona zgłasza dowód, który ma znaczenie dla sprawy, ponieważ jest zgłoszony na tezę odmienną, dowód powinien być dopuszczony;

9) art. 15 k.p.a. poprzezograniczenie się w niniejszej sprawie przez Organ II instancji jedynie do roli organu kontrolnego w sytuacji gdy postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne w związku z czym w jego trakcie musi dojść do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oraz do rozpatrzenia wszystkich argumentów i zarzutów podnoszonych przez stronę;

10) art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz pogłębiania ich kultury prawnej.

W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

4.1. W uzasadnieniu skargi wskazano, że istotnym uchybieniem w toku prowadzonego postępowania administracyjnego był brak zawiadomienia skarżącego o przeprowadzeniu kontroli oraz niewykazanie umocowanie kontrolujących. Stanowi to istotne uchybienie proceduralne, z powodu którego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie może się ostać. Jego zdaniem organy ograniczyły się jedynie do arbitralnego twierdzenia o prawidłowości przeprowadzonej kontroli. Tymczasem skarżący dowiedział się o niej, jak wynika z akt postępowania administracyjnego, dopiero z doręczonego mu raportu z kontroli. Tym samym nie wiedział on, co ma być jej przedmiotem, nie znał jej miejsca ani zakresu.

Podkreślił także, że w prowadzonym postępowaniu organy obu instancji, ustalając powierzchnie kwalifikującą się do płatności korzystały z metody FOTO i konsekwentnie odmawiały przy tym przeprowadzenia kontroli na miejscu, w trakcie której to kontroli zostałyby wykonane pomiary w terenie. Organy te ze znanych tylko sobie względów stanęły na stanowisku, że weryfikacja obszaru działek rolnych następuje w oparciu o zdjęcia lotnicze lub mapy cyfrowe, odrzucając przy tym inne możliwości weryfikacji twierdzeń skarżącego.

4.2. Zdaniem strony organy odmawiając dokonania pomiarów w terenie dopuściły się naruszenia art. 6, 7 i 107 k.p.a. Skarżący podkreślił, że ma duże wątpliwości, czy wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały oparte o stan faktyczny zbieżny z rzeczywistością, albowiem organ I instancji kilka razy zmieniał ustalenia w zakresie obszarów kwalifikujących się do płatności na działkach należących do skarżącego. Organ II instancji, pomimo wyjaśniania niniejszej sprawy przez ponad 5 miesięcy ograniczył się tylko do analizy materiałów zgromadzonych w toku dostępowania pierwszoinstancyjnego. Nie pokusił się przy tym o przeprowadzenie dowodów we własnym zakresie (zgodnie z wnioskami zgłaszanymi przez skarżącego). Tym samym dopuścił się on naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania zapisanej w art. 15 k.p.a. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana po ponad 5 miesiącach od wniesienia odwołania, co świadczy o przewlekłości prowadzonego postępowania, zważywszy, że organ odwoławczy nie przeprowadził przy tym żadnych nowych dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do treści wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

6. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora OR ARiMR utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o przyznaniu skarżącemu A.B. pomniejszonej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Na tle tak zarysowanego sporu wskazać na wstępie należy, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm. - znajdującej zastosowanie w sprawie na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - Dz.U. z 2015 poz. 308) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

7. Z powołanych przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 2a ustawy o płatnościach wynika zatem, że jednolita płatność obszarowa jest przyznawana do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym. Natomiast w myśl ust. 2 tego artykułu, działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową.

Postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego (art. 18 ust. 1 cyt. ustawy), przy czym złożone wnioski podlegają kontroli, m.in. w zakresie zgodności danych w nich zawartych dotyczących zadeklarowanych działek ewidencyjnych i rolnych, z bazami danych. W związku z ubieganiem się przez rolnika o przyznanie płatności powinien on więc dołożyć należytej staranności w celu jednoznacznego wykazania, iż spełnia ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności. Jakiekolwiek nieprawidłowości w tym zakresie obciążają ujemnie wnioskodawcę.

W świetle przekazanych Sądowi akt sprawy, skutkiem przeprowadzonej przez właściwy administracji rolnej organ kontroli w gospodarstwie rolnym strony było ustalenie różnicy pomiędzy powierzchnią części działek zadeklarowaną przez rolnika we wniosku, a wynikającą z ustaleń kontroli na miejscu oraz danych opartych na systemie informacji geograficznej. Ustalenia te i dane zawarte zostały w dołączonej do akt dokumentacji pokontrolnej (szczegółowy opis poczynionych ustaleń odnośnie deklarowanych i stwierdzonych powierzchni, zawarty w uzasadnieniach decyzji został

przedstawiony w punktach 1.2 do 1.4. niniejszego uzasadnienia).

W przypadku działek deklarowanych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez A.B. w trakcie kontroli administracyjnej uwzględniającej wyniki kontroli na miejscu stwierdzono obszar działek rolnych mniejszy o 8,90 ha (w przypadku płatności JPO) oraz 1,27 ha (w przypadku płatności ST) niż deklarowany we wniosku z dnia [...] maja 2014 r.

Z akt niniejszego postępowania wynika, że różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną działek rolnych a powierzchnią zadeklarowaną we wniosku strony, ustalona została zarówno w ramach kontroli administracyjnej - co związane było z wykorzystaniem do pomiaru gruntów urządzenia GPS w ramach inspekcji terenowej, jak, na podstawie ortofotomapy, jako metody mającej umocowanie w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 oraz kontroli na miejscu, co szczegółowo opisano w decyzjach (por. pkt 1.2 do 1.4 oraz 3.4. niniejszego uzasadnienia)

Przeprowadzenie kontroli na miejscu miało zasadniczo na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej oraz sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Skutkiem ustaleń organu poczynionych w ramach kontroli, z uwzględnieniem wyznaczonej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla danej działki, była weryfikacja kontrolowanej powierzchni. Jego obowiązkiem było bowiem ustalenie właściwej powierzchni ewidencyjnej danej działki, skoro płatność w ramach wsparcia bezpośredniego może być przyznana jedynie do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym.

7.1. Wobec powyższych ustaleń faktycznych organów oraz zarzutów i argumentacji strony skarżącej, podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z treści tego przepisu wynika, że maksymalna dopuszczalna powierzchnia gruntów rolnych uprawniająca do płatności została jednocześnie powiązana z systemem identyfikacji działek rolnych. W niniejszej sprawie organy, zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem, dla obliczenia obszaru zadeklarowanych działek wykorzystały system identyfikacji działek rolnych LPIS, posługując się ortofotomapą, jak również skorzystały ze skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych oraz przeprowadziły kontrolę na miejscu.

8. Odnosząc się do kwestii dowodowych wskazać należy, organy, zgodnie z warunkami określonymi przepisami rozporządzenia nr 65/2011 dla obliczenia obszaru zadeklarowanych działek wykorzystały system identyfikacji działek rolnych LPIS, posługując się ortofotomapą, jak również skorzystały ze skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych oraz przeprowadziły kontrolę na miejscu. Rola ortofotomapy w systemie związana jest zaś m.in. z identyfikacją działki referencyjnej, jej granic i granic użytkowania gruntów na danej działce oraz pomiarem powierzchni uprawnionej do płatności. Dokonana przez organy identyfikacja działek rolnych w oparciu o system informacji geograficznej, a więc na podstawie ortofotomap, dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, nie budzi tym samym zastrzeżeń.

Stosownie do art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne. W celu zapobieżenia wszelkim nienależnym wypłatom pomocy, kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia. Wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powodują wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i jeśli to konieczne, przeprowadzenie kontroli na miejscu (art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011).

Z akt sprawy wynika, że prowadzona w dniach w dniach od [...] lipca 2014 r. do [...] sierpnia 2014 r. kontrola metodą FOTO - polegająca na wykonaniu zdjęć satelitarnych upraw w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności, a następnie interpretacji fotoobrazów była prawidłowa a jej wyniki szczegółowo i dokładnie uzasadnione. Kontrolujący dysponowali stosownymi upoważnieniami.

Wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie nr [...], który wraz z ortofotomapami przedstawiającymi gospodarstwo rolne skarżącego mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, gdyż wpłynęły na ustalenie przez organy wysokości przyznanej skarżącemu płatności. W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości.

Sposób przeprowadzenia czynności oraz jej wyniki po dokonanych korektach w następstwie zgłoszonych przez skarżącego uwag nie budzą zastrzeżeń. W raporcie z czynności kontrolnych opisano nie tylko wynik tych czynności, ale także dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych przez skarżącego działkach rolnych (dokumentacja zgromadzona została na płycie CD). Ponadto sporządzono i wydrukowano szkice działek rolnych skarżącego, na których naniesiono kierunek wykonanych fotografii. Dokonując porównania tak sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonego wywiadu i ortofotomap z wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności oraz z załączonym do wniosku materiałem graficznym, stwierdzić należy, że ustalenia organu w tym zakresie odpowiadają stanowi rzeczywistemu i brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał poszczególne działki rolne i szczegółowo opisał stwierdzone nieprawidłowości. Organ wyjaśnił przyczyny zmniejszenia powierzchni, wskazując na popełnione przy określeniu powierzchni błędy oraz powołał odczyty ortofotomap właściwych dla przedmiotowych działek. Organ wskazał szczegółowo, odrębnie dla każdej działki rolnej, które powierzchnie kwestionuje i z jakiego powodu nie kwalifikują się one do płatności.

9. W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać należy, że w systemie zarówno płatności bezpośrednich, jak i płatności objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zawiadomienie o czynnościach kontrolnych ma charakter fakultatywny. Zgodnie bowiem z pkt 32 preambuły rozporządzenia nr 1122/2009 zapowiadanie kontroli na miejscu w odniesieniu do kwalifikowalności lub wzajemnej zgodności powinno być dopuszczane jedynie, jeżeli nie zagraża celowi kontroli, a w każdym razie należy ustalić odpowiednie ograniczenia czasowe.

Ponadto jeżeli szczególne zasady sektorowe w ramach aktów prawnych lub norm w zakresie wzajemnej zgodności przewidują, że kontrole na miejscu są niezapowiedziane, należy ich przestrzegać, a art. 27 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Podobnej treści regulacje znajduje się w art. 4 ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi, iż kontrole na miejscu można zapowiadać, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zasadą jest zatem, że kontrole są niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., II GSK 1019/10), co w niniejszej sprawie uczyniono.

10. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, podnieść również należy, że udział w programach dotyczących płatności bezpośrednich jest fakultatywny. Składając corocznie wnioski o przyznanie płatności z tego tytułu, podpisała oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku. Wśród nich jest m.in. oświadczenie, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności.

Podkreślenia też wymaga to, że to do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone.

Obowiązek wyznaczenia w terenie i pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywa zatem wyłącznie na wnioskodawcy. To on ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. To producent rolny winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych. Przepisy dotyczące płatności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący strony do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności.

11. W ocenie Sądu organy nie naruszyły zasad postępowania określonych w przepisach powołanych wyżej przepisach ustawy o płatnościach, rozporządzeniach unijnych oraz przepisach wykonawczych i wreszcie kodeksie postępowania administracyjnego. Rozpatrzony został w sposób wyczerpujący cały zgromadzony materiał dowodowy. Do poszczególnych dowodów organ odniósł się w zaskarżonej decyzji, przedstawiając przesłanki, którymi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, a także przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyjaśnił również podstawę prawną decyzji.

Natomiast widoczne jest, że strona, choć bardzo aktywna, w swoich pismach procesowych i środkach zaskarżenia formułowała zarzuty bardzo ogólnie i nie wskazała konkretnych uchybień w kwalifikacji i postępowaniu organów, w szczególności dotyczących właśnie ustaleń faktycznych.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organ orzekający nie dopuścił się zarzucanych mu w skardze uchybień. Zebrał zupełny materiał dowody, a dokonana przez niego ocena dowodów nie była dowolna i mieści się w ramach swobodnej oceny.

W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.