Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2569/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 5a i pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka – Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , Protokolant sekretarz sądowy Michał Strzałkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2021 r. spraw ze skarg: I. [...] Spółdzielni [...] w W., II. [...] Spółdzielni [...] w W., III. Spółdzielni [...] w W., IV. Spółdzielni [...] W., V. Prokuratora Okręgowego w W., VI. Spółdzielni [...] w W., VII. Wspólnoty [...] w W., VIII. Wspólnoty [...] w W., IX. Wspólnoty [...] w W., na uchwałę Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...]października 2020 r. zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym przepisy jej § 1 pkt 1, § 1 pkt 3, a także § 2, 2) odrzuca skargi w zakresie, w jakim dotyczą one przepisu § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały, 3) odrzuca skargi: - [...]Spółdzielni [...] w W., - [...] Spółdzielni [...] w W., - Spółdzielni [...] w W., - Spółdzielni [...] w W., - Spółdzielni [...] w W., - Wspólnoty [...] w W., - Wspólnoty [...] w W., - Wspólnoty [...] w W., w zakresie, w jakim skargi te dotyczą przepisu § 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały nr [...] Rady [...] W., 4) oddala skargę Prokuratora Okręgowego w W. w zakresie, w jakim dotyczy ona przepisu § 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały nr [...] Rady [...] W., 5) zasądza od [...] W. na rzecz: - [...] Spółdzielni [...] w W. – kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych), - [...] Spółdzielni [...] w W. – kwotę 300 zł (trzysta złotych), - Spółdzielni [...] w W. – kwotę 300 zł (trzysta złotych), - Spółdzielni [...] w W. - kwotę 300 zł (trzysta złotych), - Spółdzielni [...] w W. - kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych), - Wspólnoty [...] w W. - kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych), - Wspólnoty [...] w W. - kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych), - Wspólnoty [...] w W. - kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Rada m.st. Warszawy, w dniu 15 października 2020 r., podjęła uchwałę Nr XXXVIII/1200/2020 zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. Maz. z 23 października 2020 r., poz. 10647).

II. Skargi na uchwałę wnieśli:

1) R."P." w W.,

2) Międzyzakładowa S."N." w W.,

3) Spółdzielnia Mieszkaniowa "S." w W.,

4) Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w W.,

5) Prokurator Okręgowy w W.,

6) Spółdzielnia B."P." w W.,

7) Wspólnota Mieszkaniowa N. "O." w W.,

8) Wspólnota Mieszkaniowa "P." w W.,

9) Wspólnota Mieszkaniowa "A." w W..

Skarżący wnieśli o uwzględnienie skarg i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, wstrzymanie jej wykonania w całości oraz (poza Prokuratorem) o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skargach zostały podniesione, w szczególności, zarzuty naruszenia przepisów:

1) art. 2 ust. 3, art. 2 ust. 3a w zw. z art. 6h, art. 6k ust. 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 2b i art. 6j ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3a, ust. 3b, art. 6n ust. 1 i 2, art. 6j ust. 2a w zw. z art. 6k ust. 1, art. 6j ust. 3e, art. 6k ust. 2a pkt 1, art 6j ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6j ust. 3e w zw. z art. 6k ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6k ust. 2a pkt 2, art. 6k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6j ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3e, art. 6 ust. 2a, art. 6k ust. 1 i art. 6j ust. 2, art. 6h, art. 6j, art. 6k ust. 1 i 2 - ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888, dalej zwanej też "ustawą" lub "u.c.p.g."),

2) art. 2, art. 7, art. 8, art. 32 ust. 1, art. 84, art. 94,

art. 168 oraz art. 217 Konstytucji,

3) art. 5a ust. 1 i art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1372, dalej zwanej też "u.s.g." lub "ustawą samorządową").

Skarżące Spółdzielnie i Wspólnoty upatrywały swojego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały w fakcie wykonywania przez nie obowiązków właściciela nieruchomości w stosunku do posiadających prawa do lokali oraz w tym, że władają faktycznie gruntem, w tym częściami wspólnymi, oraz są współwłaścicielami budynków wielolokalowych. Uchwała, według niektórych z tych Skarżących, narusza ich interes prawny, ponieważ są płatnikami opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie art. 2 ust. 3 u.c.p.g. Według Skarżących ustanowienie nowego systemu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi doprowadzi do załamania się systemu selektywnej zbiórki odpadów i do niewywiązania się Rady m.st. Warszawy ("Rada", "Organ") z obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego mieszkańcom. Nadto wprowadzona podwyżka dotyczy w zasadzie tylko i wyłącznie lokali mieszkalnych (a nie lokali użytkowych), zaś wzrost opłaty jest oderwany od faktycznej ilości generowanych śmieci. Według niektórych ze Skarżących konsekwencją wejścia w życie uchwały jest przeniesienie ciężaru wysokich opłat na członków Spółdzielni, Wspólnot i mieszkańców, przy jednoczesnym zwolnieniu ze wzrostu obciążeń przedsiębiorców prowadzących działalność w lokalach niemieszkalnych. Zdaniem Skarżących w uchwale użyto nieprecyzyjnych, niezgodnych z prawem zapisów, tj. wpisano spójnik "lub" odnoszący się do dowodów wskazujących na ilość zużytej wody, oraz niejednoznaczny, sześciomiesięczny okres rozliczeniowy w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstał obowiązek złożenia deklaracji, dotyczący danych miarodajnych dla ustalania opłaty. Nie określono również zasad ustalania ilości zużytej wody, co skutkuje tym, że na dzień wejścia w życie uchwały (tj. 1 grudnia 2020 r.) będzie określona jedynie wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od ilości zużytej wody z danej nieruchomości, bez określenia zasad ustalania ilości zużytej wody. Przy czym podwyższenie opłaty nie dotyczy lokali niemieszkalnych (handlowo-usługowych czy produkcyjnych), które wytwarzają najwięcej odpadów, czy też skutkuje zwolnieniem lokali, w których nie ma zużycia wody. Wadliwe jest również powiązanie, w sytuacji braku danych dotyczących średniego zużycia wody, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami z liczbą wyznaczonych miejsc siedzących lub liczbą osób zatrudnionych w danym lokalu albo z innymi parametrami danego lokalu, nieadekwatnymi w zakresie ilości produkowanych odpadów (skargi nawiązywały tu do załącznika do uchwały). Nieprawidłowe było, według niektórych skarg, ustalenie stawki opłaty

w maksymalnej przewidzianej w ustawie wysokości, z pominięciem sytuacji społeczno-gospodarczej kraju. Skarżący zarzucili zawyżenie opłat z uwagi na pobór wody bezpowrotnie zużytej do podlewania terenów zielonych i nieuwzględnienie braku oddzielnego wodomierza mierzącego pobór tej wody, w wyniku czego nie istnieje możliwość odzyskania tej części opłaty od członków, ponieważ woda ta nie została zużyta w lokalu (art. 2 ust. 3a u.c.p.g). Za wadliwą uznano konieczność zmiany dotychczasowego sposobu rozliczania obciążeń z tytułu wytwarzania odpadów na sposób wymagający stałego mierzenia i odnotowania wielkości zużycia wody w poszczególnych lokalach, co spowoduje wzrost kosztów zarządu.

Skarżący zaakcentowali, że chociaż ustawa zezwala na wybór metody ustalania opłat oparciu o zużycie wody, to stawki tej metody powinny być tak skonstruowane, by dla nieruchomości danego rodzaju opłaty nie były zupełnie oderwane od rzeczywistej ilości wytwarzanych odpadów. Tymczasem sposób naliczania opłat nie uwzględnia odliczenia wody na utrzymanie części wspólnych nieruchomości, a także wody utraconej w wyniku awarii instalacji wodociągowo- kanalizacyjnej, a nadto nie uwzględnia różnicy zużyć wody między wodomierzem głównym, a sumą zużyć przez wodomierze lokalowe. Jednym ze skutków uzależnienia opłaty za gospodarowanie odpadami tylko i wyłącznie od wielkości zużycia wody jest wprowadzenie zerowej opłaty dla właścicieli lokali, które nie są użytkowane, np. od lokali zakupionych jako lokata kapitału. Wyłączenie tych lokali z systemu opłat za gospodarkę odpadami jest nieprawidłowe i sprzecznie z art. 12 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.), zgodnie z którym koszty utrzymania części wspólnych nieruchomości ponoszą wszyscy właściciele lokali w stosunku do przysługujących im udziałów. Jak wskazano w skargach, taka praktyka jest też niezgodna z art. 4 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej zwanej też "u.s.m."), zgodnie z którym członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.

Wskazywano w skargach na rozbieżności interpretacyjne i trudności związane ze stosowaniem uchwały. Prawnie wyodrębnione lokale mieszkalne

i niemieszkalne są w rozumieniu ustawy nieruchomościami, jak nieruchomości budynkowe, z których zostały wyodrębnione. Stąd nieruchomość lokalowa jest zwykle nieruchomością w całości niemieszkalną albo w całości mieszkalną, choć

w wyjątkowych sytuacjach mieszkalne lub niemieszkalne mogą być również jej konkretne pomieszczenia.

Według Skarżących część podmiotów, do których uchwała jest skierowana, nie będzie w stanie złożyć deklaracji za okres ostatnich 12 miesięcy. Dotyczy to, przykładowo, wyliczenia łóżek w sanatoriach, ustalenia przez muzeum czy bibliotekę liczby zwiedzających albo ustalenia przez pralnię wagi wypranej odzieży (do takich wartości Rada nawiązała w załączniku). Wobec braku prowadzenia ewidencji w tym zakresie nie jest dopuszczalne wywodzenie obowiązków na przyszłość z prowadzenia tych ewidencji. Za naganne uznano w skargach powiązanie wysokości stawki za odpady z ilością zużytej wody, bez uwzględnienia specyfiki prowadzonej działalności. Jako przykład podano pralnię (generującą niewielką ilość odpadów przy dużym zużyciu wody) lub sklep osiedlowy (zużywający niewiele wody, lecz generujący dużą ilość odpadów).

Zdaniem Skarżących Rada wykroczyła poza swoje ustawowe kompetencje i naraziła Skarżące na odpowiedzialność finansową w konsekwencji niekompletnego uregulowania kwestii podmiotu uprawnionego do wyboru sposobu podstawy określenia zużycia wody w okresie rozliczeniowym. W ocenie Skarżących zakwestionowana uchwała zawiera nieprecyzyjne i niezgodne z prawem postanowienia oraz uzależnia wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami od wielkości zużycia wody, nie wprowadzając maksymalnej wysokości opłaty. Skutkuje to brakiem transparentności systemu gospodarowania odpadami, podczas gdy regulacje te powinny być precyzyjne i powinny być odzwierciedleniem ilości wytworzonych odpadów z lokalu. Skutkiem wejścia w życie spornej uchwały jest nierówne traktowanie mieszkańców Warszawy, ponieważ powoduje to obciążenie kosztami zużycia wody wybranej grupy osób przez inną grupę osób. Skoro zaskarżona uchwała nie przewiduje maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czego skutkiem jest brak ustalenia granic przy nakładaniu obciążeń finansowych na jednostki i brak przejrzystości systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, to jest to wyrazem naruszenia art. 7, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Również uzależnienie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi tylko i wyłącznie od ilości zużytej wody może spowodować, ze wysokość opłaty będzie nieadekwatna do faktycznej ilości generowanych odpadów ze skutkiem naruszenia art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.

Według Skarżących nieprecyzyjne jest wskazanie wody bezpowrotnie zużytej, ustalonej na podstawie dodatkowego wodomierza zainstalowanego na danej nieruchomości, jak też rozróżnienie pojęć licznika "przypisanego" i licznika "zainstalowanego".

Skarżący zaakcentowali, że Rada nie uwzględniła zakreślonych w art. 6k ust. 2 u.c.p.g. czynników "stawkotwórczych", w szczególności ilości wytwarzanych na terenie gminy odpadów i kosztów funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi, zgodnie z art. 6r ust. 2-2b i 2d ustawy. Również zdefiniowanie przez Organ pojęcia "ilość zużytej wody" przekraczało kompetencje Rady określone w art. 6j ust. 3e u.c.p.g., a przez to jest wyrazem naruszenia art. 7 i art. 94 Konstytucji RP.

Prokurator w swojej skardze powołał się dodatkowo na §6 w zw. z §143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283) i obowiązek redagowania przepisów aktów prawa miejscowego w taki sposób, aby dokładnie

i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Zdaniem Prokuratora brakuje ustawowego umocowania do skonstruowania, na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. z 2002 r. Nr 8, poz. 70), sposobu naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zaskarżona uchwała określa zasady ustalania ilości wody na potrzeby wymiaru wysokości opłaty w sposób wadliwy, ponieważ przyjęta w uchwale metoda została oderwana od kryterium "gospodarstwa domowego" (tj. podstawowego miernika z u.c.p.g.), lecz została odniesiona wyłącznie do ilości wody zużytej z danej nieruchomości, do czego Rada nie była uprawniona. Nadto, według Prokuratora, z uwagi na przyjęcie w uchwale przeciętnej miesięcznej normy zużycia wody na jednego mieszkańca gospodarstwa domowego doszło do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, ponieważ osoby zamieszkujące lokale niewyposażone w liczniki wody są w gorszym położeniu wskutek przyjęcia miesięcznej normy zużycia wody na jednego mieszkańca.

Za wadliwe Prokurator uznał pozostawienie zwolnienia, o którym mowa w art. 6k ust. 4a u.c.p.g., w sztywnej wysokości, ponieważ "(...) trudno przyjąć, że obniżenie kosztów gospodarowania bioodpadami wynikające z ich kompostowania będzie takie samo w przypadku nieruchomości, na której zamieszkuje tylko jedna osoba, co w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują cztery osoby.". Nadto w przypadku najuboższych mieszkańców przyjęta metoda rozliczania według ilości zużytej wody nie spełnia swojego założenia, ponieważ nie odzwierciedla stylu życia mieszkańców. Prokurator za wadliwe uznał § 1 pkt 1 i 2 uchwały i przyjętą metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o ilość zużytej wody, w zakresie, w jakim dotyczy to zamieszkanych części nieruchomości, niewyposażonych w wodomierz główny, niepodłączonych do sieci wodociągowej lub nieruchomości, dla których brak jest odpowiednich danych dotyczących zużycia wody, oraz ustalenie przeciętnej normy jej zużycia na poziomie 4 m3. Według Prokuratora doprowadziło to do nałożenia w sposób faktyczny na mieszkańców takiej nieruchomości opłaty minimalnej za gospodarowanie odpadami w kwocie 50, 92 zł miesięcznie od osoby oraz do równoczesnego zastosowania do tej grupy osób elementów trzech różnych metod ustalania opłaty, w wyniku czego naruszono zasadę równości poprzez pogorszenie ich sytuacji względem osób zamieszkujących takie nieruchomości wyposażone w wodomierz główny, a także wykroczono poza ramy delegacji ustawowej do wydania przepisów prawa miejscowego. Zdaniem Prokuratora uchwała wykracza również poza ramy delegacji ustawowej w zakresie, w jakim wprowadza do uchwały nowelizowanej (§1a ust. 3 pkt 2) regulację dotyczącą wyliczenia zużycia wody w nieruchomości niewyposażonej w wodomierz główny, niepodłączonej do sieci wodociągowej lub nieruchomości, która dotychczas nie była zamieszkana, miernik zużycia wody ustalany w oparciu o kryterium rodzaju działalności, jednostki odniesienia oraz przeciętnej normy zużycia wody, który został szczegółowo opisany w załączniku do zaskarżonej uchwały.

W ocenie Prokuratora wadliwy jest też §1 pkt 2 zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim wprowadza do nowelizowanej uchwały §1a ust. 2, tj. dodatkowe kryterium wpływające na ustalenie ilości zużytej wody na nieruchomości, w postaci nieuwzględnienia przy jej obliczeniu ilości wody bezpowrotnie zużytej w okresie przyjętym do obliczenia, ustalonej na podstawie dodatkowego wodomierza zainstalowanego na nieruchomości.

Naruszenia art. 6k ust. 4a ustawy Prokurator upatrywał w ustaleniu w § 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały wysokości zwolnienia częściowego z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przysługującego z uwagi na kompostowanie bioodpadów, bez zachowania wymogu proporcjonalnego jego odniesienia do faktycznego zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi związanych z posiadaniem kompostownika.

R."P." w W. powołała się na opinię F.na rzecz K. w W., w której zaakcentowano w szczególności kwestię niedopuszczalnej retroaktywności uchwały, polegającej na ustaleniu okresu rozliczeniowego dla wskazania ilości zużytej wody na czas sprzed wejścia w życie uchwały, a także niespełnienia wymogu określoności prawa, braku realizacji interesu publicznego, niemożliwości rzeczywistego ustalenia zużycia wody, jak też nieuwzględnianie sytuacji rodzin z dziećmi.

Wskazane zarzuty Spółdzielni i Wspólnot zostały podtrzymane i rozwinięte w dalszych pismach procesowych niektórych Skarżących. Skarżąca R. S. "P." w W., pismem z 18 czerwca 2021 r., wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, na okoliczność niezgodności ze stanem faktycznym twierdzenia Rady, że stawka za zużycie 1 m3 zużytej wody na potrzeby ustalenia opłaty wynosi 12, 73 zł, a także na okoliczność posiadania przez Skarżącą interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Jej zdaniem Spółdzielnia wykonuje obowiązki właścicielskie wynikające z ustawy i to na niej spoczywa obowiązek obliczenia, pobrania i rozliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powołała się na dorobek prawny, w szczególności na dorobek orzeczniczy. Zdaniem Skarżącej zaskarżoną uchwałę podjęto bez dokonania i przedstawienia rzetelnej kalkulacji. Nadto przyjęcie przez Organ maksymalnej stawki opłaty stanowi dla mieszkańców zachętę do ograniczania zużycia wody i w konsekwencji – do wzrostu deficytu Miasta. Spółdzielnia Mieszkaniowa "S.", pismem z 8 czerwca 2021 r., wskazała na niespójność treściową uchwały. Zrównanie zasad rozliczania opłat za gospodarkę odpadami w stosunku do nieruchomości niewyposażonych w wodomierz oraz tych, które nie są podłączone do sieci wodociągowej, jak i tych, co do których brak jest danych dotyczących zużycia wody (podłączonych do jednego wodomierza), Spółdzielnia uznała za niezrozumiałe, nieuzasadnione

i niesprawiedliwe. Nadto, wskutek wejścia w życie zaskarżonej uchwały, opłaty za gospodarowanie odpadami wzrosły od 100% do 300% względem stanu sprzed uchwały. Powołała się m.in. na pismo B [...]. W. z dnia 26 lutego 2021 r. i treści umieszczone na stronie internetowej tego urzędu.

III. Rada w odpowiedziach na skargi Spółdzielni i Wspólnot wniosła o odrzucenie skarg, a alternatywnie o ich oddalenie (w odniesieniu do skargi Prokuratora zawnioskowano tylko o jej oddalenie).

Wniosek o odrzucenie skarg Rada motywowała tym, że nie zostały uzasadnione okoliczności, dla których zaskarżone uchwały godzą w interes prawny Stron. W szczególności w podstawach prawnych został powołany tylko art. 101 ust. 1 ustawy samorządzie gminnym, lecz nie zostało określone, w jaki konkretnie sposób zakwestionowane uchwały godzą w interes prawny Spółdzielni i Wspólnot. Podstawą skutecznej skargi, według Rady, może być tylko wykazanie naruszenia interesu prawnego (co nie zostało dokonane), a nie wykazanie istnienia samego interesu prawnego.

Wnosząc o oddalenie skarg Rada wskazała, że Skarżące nie wykazały "faworyzowania" przez uchwałę niektórych podmiotów (przedsiębiorców), poprzestając na ogólnikowej argumentacji. Wyjaśniła sposób liczenia kolejnych miesięcy przypadających w rocznym okresie poprzedzającym miesiąc, w którym ziszcza się obowiązek złożenia deklaracji. Przy czym spójnik "lub" pozwalał, według Organu, na dokonanie przez każdą Stronę wyboru metody obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawodawca przewidział w art. 6m ust. 5 ustawy możliwość korygowania spornej opłaty. Za nietrafne Rada uznała też zarzuty dotyczące braku właściwej analizy i uzasadnienia dla wybranej metody ustalenia opłaty, czego dowodem jest uzasadnienie projektów uchwał, w tym analiza wpływów i wydatków oraz kosztów.

Według Rady przyjęty sposób rozliczania średniego zużycia wody z danej nieruchomości nie stanowi działania prawa wstecz, ponieważ świadczenie usługi odbierania odpadów komunalnych w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi jest procesem ciągłym, uwzględniającym okres poprzedzający wejście w życie metody ustalania opłaty według ilości zużytej wody.

Zdaniem Rady nie istniał obowiązek przeprowadzania konsultacji społecznych w sprawie, co wynika z art. 5a ust. 7 u.c.p.g. oraz z uchwały LXI/1691/2013 Rady m.st. Warszawy z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 23 lipca 2013 r., poz. 8442). Maksymalna wysokość stawki górnej wysokości opłaty wynosi, przy uwzględnieniu wskazań z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., K 17/12, kwotę 12, 73 zł. Rada zaakcentowała, że sposób obliczania opłaty dla tzw. niezamieszkałej części nieruchomości dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy nieruchomość nie posiada przyrządu pomiarowego, która to okoliczność (brak wodomierza) nie została wykazana w każdej ze spraw. W ocenie Rady przyjęcie podziału nieruchomości na te, które mają (lub nie) wodomierz oraz kryterium pomiaru wskazującego na ilość zużytej wody, jak też kryterium wskazań dodatkowego wodomierza dotyczące wody bezpowrotnie zużytej, niedoliczanej do pomiaru ilości zużytej wody w danej nieruchomości, tworzą rzetelne zasady ustalania ilości zużytej wody, zgodnie z art. 6j ust. 3e u.c.p.g. Rada wskazała, że skutkiem zmiany sposobu naliczania opłaty jest zmniejszenie obciążeń osób samotnych i uchwała nie sprzeciwia się objęciu ich wsparciem społecznym, podobnie, jak wsparciem społecznym są objęte rodziny wielodzietne. Skarżący, według Organu, nie wykazali przed złożeniem skargi zainteresowania analizą ekonomiczną przeprowadzoną przez m.st. Warszawę w celu ustalenia stawki opłaty według zasad z art. 6k ust. 2 u.c.p.g., jak też nie wykorzystali uprawnień z zakresu dostępu do informacji publicznej. Przyjęcie, w przypadku nieruchomości mieszanych, konieczności ustalenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o ilość zużytej wody z danej nieruchomości, a nie z poszczególnych lokali, oznacza, że stawka jest sosowana dla wszystkich lokali wchodzących w skład nieruchomości. Rada zaakcentowała, że art. 6j ust. 3e u.c.p.g. rozumiany jest przez rady gmin jako dający szerokie możliwości określenia podstawy ustalania ilości zużytej wody na potrzeby ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosuje się rozwiązania różnego rodzaju i nie jest to kwestionowane przez organy nadzoru. Organ uznał, że - wbrew twierdzeniom skarg - została przewidziana fakultatywna możliwość różnicowania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czego wyrazem jest art. 6j ust. 2a u.c.p.g. Nietrafne są zarzuty dotyczące braku właściwej analizy i uzasadnienia dla wybranej metody ustalenia opłaty, czego dowodem jest uzasadnienie projektów uchwał, w tym analiza wpływów i wydatków oraz kosztów.

Zdaniem Organu Skarżący nie wykazali szczegółowo naruszenia przepisów Konstytucji, poprzestając jedynie na sformułowaniu zarzutów. Rada powołała się na dorobek prawny, w szczególności orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Wskazywała, że jeżeli określony sposób rozumienia przepisu utrwalił się już w sposób oczywisty, to należy uznać, ze przepis ten, w praktyce swego stosowania, nabrał takiej właśnie treści. Organ powołał się na to, że wybrana metoda ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami od ilości zużytej wody jest odbierana jako najbardziej sprawiedliwa i była oczekiwana przez mieszkańców Warszawy. Natomiast obowiązująca do tej pory metoda ustalenia opłaty dla części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, uzależniona od powierzchni użytkowej lokalu, powodowała niezadowolenie właścicieli lokali

o dużej powierzchni, jak np. muzea. Nadto niemal wszyscy mieszkańcy Warszawy mają podłączenie do sieci wodociągowej bądź znajdują się w jej zasięgu, co pozwala na zastosowanie na terenie m.st. Warszawy metody ustalenia opłaty

w zależności od ilości zużytej wody.

Rada powołała się na fakt, że delegacja do wydania rozporządzenia ustalającego zasady techniki prawodawczej jest zawarta w art. 14 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2019 r., poz. 1171 ze zm.). Wobec tego zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy te zasady techniki prawodawczej dotyczą organów samorządu terytorialnego. Powołanie się przez Prokuratora ma te zasady Rada uznała za postulat dochowania wzorca, lecz nie jako bezwzględnie obowiązujące prawo. Warunkiem uwzględnienia skargi na akty prawa samorządu terytorialnego jest to, by sprzeczność uchwały z prawem była oczywista i bezpośrednia. Nie można mówić o tego rodzaju sprzeczności, jeżeli kwestionowane rozstrzygnięcie nie zostało zakazane przez Prawodawcę.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

IV.1. Na wstępie Sąd wskazuje, że na uchwałę, która była przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu sądowym, wniesiono łącznie dziewięć odrębnych skarg. Pierwotnie wszystkie te skargi zostały zarejestrowane jako oddzielne sprawy, nadano im oddzielne sygnatury i poddano oddzielnej ocenie co do spełniania warunków dopuszczalności, w tym w zakresie usuwania ewentualnych braków formalnych. Niemniej należy podkreślić, że wszystkie te skargi miały jeden, ten sam przedmiot, tj. uchwałę Nr XXXVIII/1200/2020 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 15 października 2020 r. zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W takiej sytuacji procesowej zastosowanie znajdował art. 111 § 1 P.p.s.a., według którego sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Kategoryczne sformułowanie "zarządza" (w istocie, z uwagi na podmiot wydający takie "zarządzenie, czyli sąd, ma ono formę procesową postanowienia, a nie - wbrew literalnie odczytanej nazwie – zarządzenia) wskazuje, że takie połączenie spraw (co najmniej do wspólnego rozpatrzenia) jest obowiązkiem sądu administracyjnego, a nie zaledwie jego uprawnieniem. Dlatego, jak odnotowano to w protokole posiedzenia Sądu, sprawy ze wszystkich dziewięciu wniesionych skarg Sąd połączył do wspólnego rozpoznania, a nadto – mając na uwadze zasady ekonomiki procesowej oraz kierując się intencją zapewnienia jednolitego stanowiska Sądu we wszystkich tych sprawach – także do wspólnego rozstrzygnięcia. Ponieważ zaś pierwszą z tych dwunastu spraw była sprawa ze skargi R.S.P. w W., a sprawa ta otrzymała w Sądzie najwcześniejszą sygnaturę (III SA/Wa 2569/20), zgodnie z § 26 zarządzenia nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ustalenia zasad biurowości z sądach administracyjnych zaprowadzono jedne akta w tych wszystkich sprawach połączonych, zaś ich wspólną sygnaturą stała się wspomniana sygnatura najwcześniejsza.

Jednocześnie należy wyjaśnić wszystkim Stronom, że wspomniane orzeczenie ma nominalnie solenną formę procesową wyroku. Ściśle rzecz ujmując rozstrzygnięcie Sądu składa się jednak z pięciu punktów oznaczonych arabskimi cyframi od 1 do 5, z których tylko pierwszy i czwarty punkt ma formę wyroku, gdyż tylko w tych dwóch punktach Sąd dokonał merytorycznej oceny skarg – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie (punkt 1) oraz oddalił skargę Prokuratora O. w W. w innym zakresie (punkt 4). W pozostałych przypadkach, w których Sąd skargi odrzucił (punkty 2 oraz 3 sentencji wyroku), a nadto, w którym orzekł w przedmiocie kosztów postępowania (punkt 5), orzeczenie Sądu ma w istocie formę postanowienia. Wszystkie te wyjaśnienia Sąd sformułował natomiast w celu przypomnienia, że wobec częściowego uwzględnienia skarg, częściowego oddalenia skargi Prokuratora, a w końcu częściowego odrzucenia skarg, za zbędne uznać należy wnioski niektórych Stron postępowania o sporządzenie uzasadnienia wydanego orzeczenia. Jak bowiem wynika z uchwały NSA o sygn. I FPS 3/06, w takich przypadkach, jak niniejszy, sąd administracyjny sporządza uzasadnienie orzeczenia z urzędu, i to w pełnym zakresie.

IV.2. Sąd wyjaśnia i przypomina ponadto, że zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 15 października 2020 r., zaś pierwotnie miała w całości wejść w życie w dniu 1 grudnia 2020 r. Zanim jednak uchwała ta (dalej także "uchwała zmieniana") weszła w życie, została ona w istotnym stopniu zmieniona przez kolejną uchwałę Rady, tj. uchwałę Nr XL/1255/2020 z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie zmiany uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. urz. Woj. Maz. z 27 listopada 2020 r., poz. 11642 - "uchwała zmieniająca"). Uchwała zmieniająca także miała wejść w życie w dniu 1 grudnia 2020 r., i rzeczywiście weszła w życie z tą datą. Wprowadzona zmiana polegała na zastąpieniu dotychczasowego punktu 2 w § 1 uchwały zmienianej inną nieco treścią, tj. nowym punktem 2 tego paragrafu 1, zaś zmiana ta stanowiła reakcję Rady na orzeczenie nadzorcze - uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z dnia 17 listopada 2020 r., orzekające o częściowej nieważności uchwały zmienianej. Rada zrezygnowała mianowicie z pierwotnego rozstrzygnięcia normatywnego (zakwestionowanego przez Kolegium RIO), według którego ilość zużytej wody można było ustalać m.in. na podstawie dokumentów (np. faktury) uzyskanych z przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego. Według uchwały zmieniającej ilość tę można ustalać już tylko na podstawie danych wodomierza głównego (o ile istnieje taki wodomierz). Choć uchwała zmieniająca dotyczyła – nominalnie – całego punktu 2 w § 1 uchwały zmienianej, to jednak istotna jego część pozostała faktycznie niezmieniona względem treści wynikającej z uchwały zmieniającej, gdyż nowy przepis jest w określonej części tożsamy względem przepisu zmienionego. Faktycznie niezmieniona więc została zasada, że przy ustalaniu ilości zużytej wody nie bierze się pod uwagę wody zużytej bezpowrotnie, że ilość tej wody zużytej bezpowrotnie ustala się tylko na podstawie danych odrębnego wodomierza, a nadto, że w przypadku braku wodomierza głównego, niepodłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej lub w przypadku nieruchomości dotychczas niezamieszkanej, lub dla której brak jest danych dotyczących zużycia wody, ilość zużytej wody w miesiącu ustala się jako sumę zużycia na części zamieszkałej i na części niezamieszkałej według podanych zasad, innych dla jednej części, innych dla drugiej.

Uchwała zmieniająca zmieniła także datę wejścia w życie nowego systemu ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując, że zamiast daty 1 grudnia 2020 r. nastąpi to w dacie 1 kwietnia 2021 r.

Sąd przypomina także, że uchwała zmieniająca stała się przedmiotem licznych, odrębnych skarg, które zostały zresztą wniesione w większości przez Podmioty Skarżące w niniejszej sprawie. Orzeczenie Sądu w tej sprawie (sprawa o sygn. III SA/Wa 333/21) zapadło także na posiedzeniu niejawnym w tym samym dniu, w którym wydano niniejsze orzeczenie, tj. w dniu 8 lipca 2021 r. Wskutek tego Sąd odnotował tę szczególną sytuację procesową, w której uchwała zmieniana została zaskarżona kilkoma skargami w niniejszej sprawie, a jednocześnie innymi skargami, choć w sprawie o sygn. III SA/Wa 333/21, zaskarżona została uchwała zmieniająca. Skargi w obydwu tych sprawach sądowych były wnoszone w różnych datach, ale podkreślić i ponowić należy uwagę, że przed datą 1 grudnia 2020 r., a więc przed datą pierwotnie wyznaczoną jako data wejścia w życie uchwały zmienianej, Rada podjęła uchwałę zmieniającą, w wyniku czego uchwała zmieniana nigdy nie weszła w życie w zakresie, w jakim została zastąpiona przez treść zawartą w § 1 pkt 1 i 2 uchwały zmieniającej.

W ocenie Sądu, jeśli nawet przyjąć, że samo wniesienie skargi, na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, może nastąpić jeszcze przed wejściem w życie kwestionowanego aktu, to jednak przyjęcie przez sąd takiej skargi oraz jej rozpoznanie (przy założeniu, że podmiot skarżący potencjalnie dysponowałby interesem prawnym w zaskarżeniu aktu) możliwe byłoby tylko wtedy, gdyby akt ten kiedykolwiek wszedł w życie, czyli gdyby po prostu stał się kiedykolwiek obowiązującym prawem miejscowym. Przyjąć bowiem należy, że sąd administracyjny jest uprawniony do merytorycznego orzekania tylko wtedy, gdy istnieje lub kiedykolwiek istniał przedmiot takiego orzekania. Jeśli przedmiot taki nie istnieje i nigdy nie zaistniał, skarga powinna być uznana za niedopuszczalną z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Potwierdza taką ocenę stanowisko nauki prawa, gdzie wskazuje się, że "...(z)asadniczo naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia może skutkować uchwała rady gminy, która zaczęła obowiązywać (weszła w życie). Z tej przyczyny nie jest możliwe skuteczne wszczęcie procedury obejmującej zaskarżenie uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. w przypadku, gdy uchwała została uchwalona, ale jeszcze nie weszła w życie, wobec jej nieopublikowania w dzienniku urzędowym, lub zastrzeżono dla niej vacatio legis." (OpenLex, Wniesienie skargi na uchwałę rady gminy [akt prawa miejscowego] na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Zaorski Krzysztof, Dauter Bogusław [red. nauk.], a także przywołane tam stanowisko innego komentatora). Konsekwentnie - w ocenie Sądu - skuteczne wszczęcie wspomnianej procedury na podstawie art. 101 u.s.g. nie jest możliwe, gdy zaskarżona uchwała nigdy nie stała się obowiązującym prawem z powodu jej uchylenia lub zmiany dokonanych przed wejściem w życie tej uchwały.

W § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały z 15 października 2020 r. Rada zmieniła § 1 swojej uchwały Nr XXIV/676/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne (dalej też "uchwała bazowa"). Ta zmiana miała charakter zasadniczy, a sprowadza się ona do dokonania wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od ilości zużytej wody na danej nieruchomości, a także do ustalenia stawki tej opłaty (12, 73 zł za 1m3 wody). Z tej zmiany wyniknęły zmiany dalsze. Chodzi mianowicie o zmianę wskazaną w § 1 pkt 2 uchwały (to tego właśnie zakresu dotyczyła uchwała zmieniająca, a jej istotę Sąd zreferował powyżej), a także o zmianę wskazaną w § 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały. Ta ostatnia zmiana stanowiła prostą konsekwencję wyboru metody ustalenia opłaty według ilości zużytej wody. Skoro bowiem przyjęto taką metodę, to opłata podwyższona za zbieranie odpadów w sposób nieselektywny musiała zostać także powiązana z ilością zużywanej wody. Z tego względu zrozumiała, logiczna i konieczna była decyzja Rady, aby na podstawie przepisu § 1 pkt 3 uchwały w uchwale bazowej (tj. w jej § 2 pkt 1) uzależnić wielkość podwyższonej opłaty od ilości zużywanej w gospodarstwie domowym wody, i to bez względu na rodzaj części nieruchomości, tj. czy chodzi o część niezamieszkałą, czy zamieszkałą, a w ramach tej drugiej – czy chodzi o zamieszkanie na nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym, czy wielolokalowym. W konsekwencji, w wyniku podjęcia przez Radę tej pierwotnej decyzji kierunkowej o wyborze metody opartej na ilości wody, konieczne było uchylenie w uchwale bazowej, na podstawie § 1 pkt 3 lit. "b" uchwały, przepisu § 2 pkt 2 i 3, który uzasadnienie dla swojego istnienia wywodził jedynie z dotychczasowego podziału nieruchomości na te dwa rodzaje. Ponadto, wobec wyboru metody "wodnej", logicznie konieczne stało się ustanowienie przepisu, który wskazywałby normę zużycia wody w przypadkach braku wodomierza na niezamieszkałych częściach nieruchomości, wartość jednostki odniesienia oraz rodzaj działalności, do których to kategorii odwoływał się dodany w uchwale do uchwały bazowej nowy § 1a ust. 3 pkt 2.

Można zatem stwierdzić, że istnieje ścisły, nierozerwalny, merytoryczny i logiczny związek między wymienionymi wyżej przepisami uchwały, tj. § 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 3, a nadto § 2, z tym jednak ponownie zaakcentowanym wyjaśnieniem, że przepis § 1 pkt 2 uchwały nigdy nie wszedł w życie, gdyż w stosownej części zastąpiła go uchwała zmieniająca.

IV.3. Sąd w tym miejscu ponownie wskazuje na specyficzną sytuację procesową niniejszej sprawy. Specyfika ta polega na wniesieniu zdecydowanej większości skarg w okresie vacatio legis uchwały (przed 1 grudnia 2020 r.). Specyficzna jest też sytuacja, w której pomimo wniesienia skarg do Sądu Rada, w dniu 26 listopada 2020 r., podjęła uchwałę zmieniającą. W najczęstszej konfiguracji procesowej, tj. razie wniesienia do sądu administracyjnego skargi na decyzję lub postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, organ, który wydał tę decyzję lub postanowienie, nie może merytorycznie rozstrzygać wniosku o wyeliminowanie decyzji lub postanowienia z obrotu w drodze któregoś z trybów nadzwyczajnych, jeśli wniosek ten złożono już po wniesieniu skargi do sądu (vide np. wyrok NSA o sygn. II FSK 1497/11). Wnioskować o tym należy m.in. z odczytanego a contrario art. 56 P.p.s.a. oraz - na gruncie postępowania podatkowego – art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej. W obowiązującym stanie prawnym nie ma jednak przepisu, który organowi uchwałodawczemu jednostki samorządu terytorialnego (np. radzie gminy) zakazywałby zmieniać lub uchylać tę uchwałę przed jej wejściem w życie, w tym także w sytuacji, gdy uchwała została zaskarżona do sądu administracyjnego. Dlatego Rada w niniejszej sprawie była upoważniona do podjęcia uchwały zmieniającej, pomimo uprzedniego zaskarżenia uchwały zmienianej szeregiem skarg Wspólnot, Spółdzielni i Prokuratora. Sąd stanął zatem przed zagadnieniem dotyczącym tego, jakie skutki dla wniesionych skarg ma okoliczność zmiany uchwały, i to zmiany istotnej, już po jej zaskarżeniu, a inaczej rzecz ujmując - jakie skutki dla sprawy, w tym dla zapewnienia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji), ma okoliczność, że zanim uchwała weszła w życie, została ona w znacznym stopniu zmieniona, przez co uchwała w postaci zaskarżonej do Sądu nigdy nie zafunkcjonowała w obrocie prawnym. Obowiązujący stan prawny nie daje w tej kwestii żadnej wyraźniej odpowiedzi.

W tym kontekście Sąd nie mógł jednak nie zauważyć, że w sprawie o sygn. III SA/Wa 333/21 zapadł wyrok stwierdzający nieważność § 1 pkt 1 uchwały zmieniającej, a to z powodu naruszenia zakazu retroaktywności prawa daninowego niekorzystnego dla adresata normy prawnej. Kierując się wspomnianą intencją zagwarantowania Skarżącym prawa do uzyskania merytorycznej wypowiedzi Sądu w tych wszystkich kwestiach, w których uchwała nie została uchylona lub zmieniona uchwałą zmieniającą, i w których Skarżące Wspólnoty i Spółdzielnie dysponowały wymaganym interesem prawnym (art. 101 ust. 1 u.s.g., art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.), odnotowując nadto wspomnianą specyfikę niniejszej sprawy, Sąd uznał, że podczas orzekania należało respektować merytoryczny związek sprawy niniejszej ze sprawą o sygn. III SA/Wa 333/21. Skoro Sąd w tamtej sprawie stwierdził nieważność § 1 pkt 1 uchwały zmieniającej, to konsekwencją takiej oceny dla niniejszej sprawy stała się konieczność stwierdzenia nieważności § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały zmienianej z 15 października 2020 r. Wadliwie, nieważnie skonstruowany sposób ustalania ilości zużytej wody oznacza, że za nieważne muszą być uznane wszystkie te przepisy zaskarżonej uchwały, które pozostają w związku z dokonanym przez Radę wyborem metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (metoda "wodna"). Jak bowiem wynika z art. 6j ust. 3e ustawy, w razie wyboru przez radę gminy metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami opartej o ilość zużytej wody, rada zobowiązana jest w tej samej uchwale natychmiast ustalić zasady określania ilości zużytej wody. Jest to o tyle zrozumiałe, że wybór metody ustalania opłaty w oparciu o ilość wody implikuje konieczność automatycznego wskazania, w jaki sposób ustalać tę ilość – bez takiego wskazania przepis dotyczący przyjęcia samej metoda ustalania opłaty staje się normą niewykonalną i połowiczną, pozbawioną koniecznego elementu precyzującego i wykonawczego. Dlatego brak prawidłowego, ważnego określenia zasad ustalenia ilości zużytej wody oznacza automatycznie nieważność wszystkich innych przepisów uchwały, które są konsekwencją dokonania kierunkowego wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Konsekwentnie zatem nieważne okazały się § 1 pkt 3 uchwały, a także jej § 2, gdyż także te przepisy stanowią konieczny i logiczny skutek wyboru metody ustalenia opłaty w oparciu o ilość wody i braku ważnego określenia sposobu ustalania ilości zużytej wody.

Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 sentencji niniejszego orzeczenia, tj. stwierdził nieważność § 1 pkt 1, § 1 pkt 3, a także § 2 uchwały.

IV.4. Powyżej Sąd zasygnalizował już powody, dla których odrzucił skargi (wszystkie skargi) w zakresie, w jakim dotyczą one przepisu § 1 pkt 2 uchwały (punkt 2 sentencji niniejszego orzeczenia). Otóż powtórzyć należy, że w tym zakresie nie istnieje i nigdy nie istniał przedmiot zaskarżenia, gdyż uchwała zmieniająca trwale usunęła ten przedmiot przed wejściem w życie zaskarżonej uchwały. Skarżące Strony uzyskały merytoryczną wypowiedź Sądu w kwestiach wynikających z tego przepisu i w związku z zarzutami ich dotyczącymi (w tym w kwestiach: podstawy faktyczne określenia ilości zużytej wody, miarodajny okres czasu przyjmowany dla ustalania ilości zużytej wody, pomijanie w tym procesie ilości wody bezpowrotnie zużytej, sposób określania ilości zużytej wody w razie braku wodomierza głównego, wadliwość opracowanego załącznika do uchwały, brak konsultacji społecznych, negatywne skutki finansowe zwłaszcza dla rodzin wielodzietnych) w wyroku wydanym w sprawie III SA/Wa 333/21.

Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 2 sentencji orzeczenia, tj. odrzucił wszystkie skargi w zakresie dotyczącym § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały.

IV.5. Z treści wszystkich wniesionych skarg wynika, że dotyczyły one całej uchwały. Skarżące Wspólnoty, Spółdzielnie oraz Prokurator wprost i wyraźnie oświadczyli bowiem w swoich skargach, że skarżą uchwałę "w całości", zaś stosowane w niektórych przypadkach formuły "w szczególności" ("...wnoszę skargę na uchwałę w całości, a w szczególności na...") są - logicznie rzecz ujmując - pozbawione jakiejkolwiek treści i nie mogły zmienić jednoznacznego oświadczenia, że zaskarżona została cała uchwała (zaskarżenie nie jest stopniowalne – nie można jakiegoś przepisu zaskarżyć "w ogólności", a innego "w szczególności"). Zaskarżenie uchwały w całości tym ważniejszą zatem czyniło kwestię oceny legitymacji procesowej poszczególnych Skarżących (za wyjątkiem Prokuratora), tj. dysponowania przez nich interesem prawnym, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., w zaskarżeniu poszczególnych przepisów uchwały, o ile okazałoby się, że nie wszystkie te przepisy pozostają ze sobą w odpowiednio bliskim związku, przez co stwierdzenie nieważności jednych przepisów nie wpływałoby na ocenę legalności innych.

W odpowiedziach na skargi Wspólnot i Spółdzielni Rada wnosiła najpierw o ich odrzucenie, a to z powodu braku naruszenia interesu prawnego, a dopiero alternatywnie o ich oddalenie. Konieczne jest, aby Sąd najpierw odniósł się do tego, najdalej idącego wniosku o odrzucenie.

Otóż literalnie odczytywany art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. wskazuje, że skarga podlega odrzuceniu, gdy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do przepisu szczególnego. Dla rozstrzygnięcia, w jaki sposób sąd administracyjny powinien załatwić sprawę z takiej skargi, należy rozróżnić trzy warianty procesowe:

a) Po pierwsze wyróżnić należy wariant, gdy sytuacja prawna skarżącego nie wykazuje żadnego związku z kwestionowanym aktem, akt ten po prostu nie wpływa w żaden sposób na zakres praw lub obowiązków skarżącego, który - co prawda - subiektywnie twierdzić może, że sfera jego praw i obowiązków zmieniła się w wyniku podjęcia skarżonego aktu, ale samo to subiektywne przekonanie nie wystarcza dla przyjęcia i merytorycznego rozpoznania skargi, skoro skarżony akt obiektywnie nie normuje sytuacji faktycznej skarżącego. Skarżącemu w ramach art. 101 u.s.g. nie przyznano prawa do wniesienia tzw. actio popularis (skarga w obronie obiektywnego porządku prawnego, niezależnie od własnej sytuacji prawnej), gdyż takie uprawnienie przyznano tylko właściwemu prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. W takim właśnie przypadku, gdy nie ma żadnego iunctim pomiędzy kwestionowanym aktem, a sytuacją skarżącego, uznać należy, że interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., nie zostały "naruszone", choć właściwie należałoby stwierdzić bardziej precyzyjnie – "zmienione". Wówczas skarga podlega odrzuceniu;

b) Inna jest sytuacja prawna skarżącego, gdy wykazuje ona związek z kwestionowanym aktem, gdyż zmienia on (zwykle niekorzystnie – dlatego wnosi się skargi) pozycję prawną podmiotu, którego akt ten dotyczy jako adresata lub w inny sposób na nią oddziałuje. Tak rozumiane naruszenie interesu prawnego skarżącego oznacza, że bezpośrednio godzi ono (oddziałuje) w interes aktualny i realny, osobisty, własny, indywidualny. Jakkolwiek w art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. oraz w art. 101 ust. 1 u.s.g. rzeczywiście zastosowano zwrot dotyczący "n a r u s z e n i a" interesu prawnego lub uprawnienia, mający zresztą formę czasu dokonanego, jednakże samo naruszenie tych wartości rozumiane literalnie nie uprawnia jeszcze do uwzględnienia skargi, o ile naruszenie było legalne. Jeśli było legalne, skarga podlega oddaleniu po merytorycznym zbadaniu przez sąd, czy normy prawa materialnego pozwalały na ingerencję w sferę praw i obowiązków skarżącego, i czy ingerencja ta odbyła się w ramach granic wyznaczonych przez te normy. Legalne naruszenie interesu prawnego oznacza więc konieczność oddalenia skargi;

c) W końcu możliwa jest sytuacja, gdy kwestionowany akt oddziałuje na sytuację prawną skarżącego, gdyż istnieje związek prawny pomiędzy kwestionowanym aktem, a przyznaną przez prawo sferą praw i obowiązków skarżącego (to łączy niniejszą sytuację z tą opisaną wyżej pod literą "b"). Także w tym przypadku interes prawny skarżącego musi być aktualny i realny, osobisty, własny, indywidualny i bezpośredni, ale - nadto – naruszenie tego interesu może być nielegalne, nie znajdujące umocowania w obowiązującym porządku prawnym. Wówczas skarga podlega uwzględnieniu albo poprzez stwierdzenie nieważności aktu (art. 147 § 1 P.p.s.a.), albo poprzez stwierdzenie niezgodności aktu z prawem (art. 94 ust. 2 u.s.g.). W tym przypadku należy jednak pamiętać, że "...w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w «granicach» interesu prawnego skarżącego." (vide np. wyrok NSA z 5 czerwca 2014 r., II OSK 117/13, LEX nr 1511174). Oznacza to, że nadal przedmiotem merytorycznego badania kwestionowanego aktu przez sąd nie jest automatycznie cały ten akt, jak wskazywać mógłby wadliwie interpretowany przy tej okazji art. 135 P.p.s.a., lecz jedynie ten zakres, który wykazuje związek z indywidualną sytuacją prawną skarżącego, i który oczywiście jest kwestionowany w skardze (w postępowaniu przed sądem administracyjnym niezmiennie ważna jest zasada skargowości). Zawsze aktualny jest bowiem wymóg badania aktu w kontekście naruszenia interesu prawnego skarżącego. Sąd administracyjny nie może więc zakwestionować legalności aktu w części, która nie dotyczy interesu prawnego skarżącego, i która nie wykazuje związku merytorycznego z częścią zakwestionowaną, choćby nawet sprzeczność danego przepisu z obiektywnym porządkiem prawnym była ewidentna.

W niniejszej sprawie Skarżące Spółdzielnie i Wspólnoty są podmiotami zobowiązanymi do wykonywania obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Tak samo, jak uchwała bazowa, zmieniona skarżoną obecnie uchwałą, oddziaływała na zakres praw i obowiązków Skarżących (poza Prokuratorem, który wniósł wspomnianą wyżej, tzw. actio popularis), tak samo oddziałuje na nią także zaskarżona obecnie uchwała z 15 października 2020 r. Nr XXXVIII/1200/2020, gdyż determinuje szereg obowiązków, jakie ustawa wiąże ze statusem podmiotu zobowiązanego i właściciela w rozumieniu ustawy (nie w rozumieniu cywilistycznym). Po części trafnie wskazywano w niektórych odpowiedziach na skargi, że Skarżące nie wykazały jasno, na czym w skarżonej uchwale polega naruszenie ich interesu prawnego, ale, w ocenie Sądu, takie "naruszenie" (czyli oddziaływanie uchwały na sytuację prawną Spółdzielni i Wspólnot) wynika z argumentacji i uzasadnienia tych skarg. Chodzi mianowicie o zarzuty związane z przepisami uchwały dotyczącymi samego wyboru metody ustalenia opłaty, sposobu ustalania ilości zużytej wody, stawki opłaty, a także wszystkich dalszych kwestii stanowiących konsekwencję wyboru przez Radę metody ustalenia opłaty opartej na ilości zużytej wody. Wymienione Skarżące są wspólnotami mieszkaniowymi lub spółdzielniami mieszkaniowymi, zarządzają nieruchomościami wielolokalowymi częściowo zamieszkałymi, a częściowo niezamieszkałymi, na których powstają odpady komunalne, nieruchomości te są położone w Warszawie. Skarżące są więc adresatami co najmniej części przepisów uchwały. W tym zakresie Sąd, na podstawie treści skarg, załączonych do skarg właściwych odpisów Krajowego Rejestru Sądowego, oświadczeń i wyjaśnień zawartych w skargach, przyjął zatem, że Skarżące Wspólnoty i Spółdzielnie dysponowały interesem prawnym we wniesieniu skarg na uchwałę w zakresie jej przepisów wymienionych w sentencji orzeczenia w punktach nr 1 oraz nr 2 (przypomnieć tu należy, że w zakresie wymienionym w punkcie 2 sentencji orzeczenia skargi zostały co prawda odrzucone, ale nie z powodu braku po stronie Wspólnot i Spółdzielni interesu prawnego, lecz z powodu braku przedmiotu zaskarżenia). Gdyby zaakceptować stanowisko zaprezentowane w odpowiedziach na skargi, to w sprawach z art. 101 u.s.g. skargi mogłyby być tylko odrzucane lub uwzględniane, nie mogłyby natomiast nigdy podlegać oddaleniu, skoro brak nielegalnego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skutkować miałby odrzuceniem skargi. Dlatego powtórzyć należy, że zastosowany w art. 101 u.s.g. oraz w art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. wyraz "naruszenie" trzeba rozumieć w istocie jako "oddziaływanie", "zmienianie" lub "wpływanie". Słusznie wskazywano w odpowiedziach na skargi, powołując się zresztą na orzecznictwo sądowe, że przepisy te powinny być wykładane w świetle konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Regułą powinna być zatem merytoryczna ocena przez sąd zasadności skargi, odrzucenie skargi jest natomiast wyjątkiem enumeratywnie określonym w P.p.s.a.

W niektórych ze skarg (w skardze R. S."P." oraz Wspólnoty Mieszkaniowej N. w W.) wnioskowano, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., o przeprowadzenie dowodów na okoliczność dysponowania interesem prawnym we wniesieniu skarg, w tym zarządzania budynkami z lokalami mieszkalnymi i niemieszkalnymi, a środkami dowodowymi były m.in. odpisy stosownych ksiąg wieczystych i umów notarialnych dotyczących np. ustanowienia odrębnych własności lokali, wydruki stron internetowych oraz fotografie. Dowody te miałyby potwierdzić m.in. fakt zarządzania budynkami wielolokalowymi na terenie m.st. Warszawy i status właściciela obciążonego obowiązkami ustawowymi. Otóż, jak wyżej wyjaśniono, Sąd uznał fakt zarządzania i wykonywania przez wszystkie Skarżące funkcji właściciela (w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.) za oczywisty i niemal notoryjnie znany, a przynajmniej jawny, a dodatkowo potwierdzony przez sam status danego podmiotu wnoszącego swoją skargę jako spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej. Takie natomiast podmioty ustawa wprost, z mocy prawa, obciąża obowiązkami właściciela. Każda spółdzielnia mieszkaniowa wykonuje te obowiązki zarówno wtedy, gdy w danej nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym wyodrębniono lokal będący odrębnym przedmiotem własności, jak i wtedy, gdy takiego odrębnego lokalu nie wyodrębniono. Także każda wspólnota mieszkaniowa z mocy prawa obarczona jest obowiązkami właściciela w rozumieniu ustawy. Z tego względu zbędne było przeprowadzania dowodu na status Skarżących jako właścicieli oraz na oddziaływanie uchwały na sytuację prawną wymienionej Spółdzielni i Wspólnoty przez przepisy uchwały wymienione w punktach nr 1 oraz nr 2 sentencji orzeczenia. Także sama Rada w odpowiedziach na skargi nie kwestionowała wspomnianego statusu tych, ale i wszystkich innych Skarżących. Dlatego Sąd oddalił sformułowane wnioski dowodowe.

Kierując się zarysowanym powyżej trójpodziałem sytuacji procesowych podmiotów wnoszących skargi na podstawie art. 101 u.s.g., a nadto ponownie odnotowując, że przedmiotowo skargi dotyczyły zawsze całej uchwały, Sąd wskazuje, że Skarżące Wspólnoty i Spółdzielnie nie wykazały interesu prawnego i obiektywnie nie dysponowały żadnym takim interesem w zaskarżeniu uchwały w zakresie jej § 1 pkt 4, gdyż ten przepis zaskarżonej uchwały z 15 października 2020 r. dotyczy częściowego zwolnienia z opłaty, jeśli właściciel kompostuje bioodpady, ale - co istotne – chodzi o właścicieli zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Tymczasem Spółdzielnie i Wspólnoty nie są, jak wynika już ze skarg, właścicielami takich nieruchomości. Nie mogą one kwestionować takiego zwolnienia, gdyż ich sytuacja prawna w żaden sposób nie została ukształtowana przez ten przepis uchwały. Przepis ten abstrahuje przy tym zupełnie od dokonanego przez Radę wyboru ustalenia opłaty w oparciu o ilość wody – jest od tego wyboru niezależny.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie 3 sentencji orzeczenia, tj. odrzucił skargi Spółdzielni i Wspólnot w zakresie, w jakim dotyczą one § 1 pkt 4 uchwały.

IV.6. Sąd wskazał wyżej na różnicę pomiędzy legitymacją skargową Spółdzielni i Wspólnot, a legitymacją Prokuratora. Legitymacja Prokuratora wynikała z art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2021 r., poz. 66), a w takim przypadku istotą skargi jest ochrona obiektywnego porządku prawnego, a nie uprawnionych interesów skarżącego. Dlatego Sąd zobowiązany był do merytorycznej oceny legalności uchwały w tym zakresie, w którym w punkcie 3 sentencji orzeczenia odmówił Spółdzielniom i Wspólnotom legitymacji procesowej do wniesienia skarg i je odrzucił, a których dotyczyła skarga Prokuratora. Skarga Prokuratora w tym zakresie podlegała więc rozpoznaniu, a nie odrzuceniu, skoro – powtórzmy – Prokurator wniósł skargę na całą uchwałę (pkt I oraz pkt III petitum skargi).

Sąd wskazuje zatem, że w analizowanym tu zakresie skarżona uchwała odpowiada prawu. Jej właściwa, ustawowa podstawa prawna dla ustanowienia częściowego zwolnienia z opłaty z tytułu kompostowania odpadów została przywołane w uchwale – art. 6k ust. 4a. Odnośnie natomiast do samych zarzutów Prokuratora odnotować należy, że zaskarżono jedynie § 1 pkt 4 uchwały, zmieniający § 3 uchwały bazowej z 12 grudnia 2019 r., ale nie zaskarżono analogicznego w istocie przepisu zawartego w tymże pierwotnym § 3 uchwały bazowej. Rada trafnie zwróciła no to uwagę w odpowiedzi na skargę. Tymczasem zmiana wprowadzona w skarżonej uchwale ma charakter stricte redakcyjny, legislacyjny, a nie merytoryczny, skoro ulga pozostaje na tym samym poziomie 4 zł i nie jest uzależniana od jakichkolwiek nowych kryteriów materialnych. Zmiana polega tylko na wyeliminowaniu zwrotu "zabudowa jednorodzinna" i zastąpieniu go zwrotem innym językowo, ale tożsamym treściowo. Kwestionowany przepis nie ma więc samoistnej wartości normatywnej, lecz jego novum polega wyłącznie na odmiennym językowo ujęciu ulgi związanej z kompostowaniem odpadów. Z tego względu Sąd nie mógł stwierdzić nieważności normy przepisu, który nie został zaskarżony - w razie stwierdzenia nieważności tego przepisu pozostałby w obrocie prawnym tożsamy normatywnie przepis uchwały z 12 grudnia 2019 r. Inne ujęcie tego samego zwolnienia, wynikającego już z wcześniejszej, niezaskarżonej uchwały bazowej, nie narusza prawa. Niezależnie od tego podzielić jednak należy ocenę Rady, że zwolnienie, o którym mowa w art. 6k ust. 4a ustawy, powinno być proporcjonalne do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami, wynikającego z kompostowania bioodpadów, a nie do wysokości opłaty. Za spełnieniem tego warunku proporcjonalności przemawiają dane statystyczne dotyczące ilości bioodpadów zebranych w kilku dzielnicach Warszawy, ale w ocenie Sądu trudne (o ile w ogóle możliwe) jest dokładne oszacowanie, jaki wpływ na zmniejszenie kosztów gospodarowania odpadami w Warszawie ma fakt kompostowania ich przez właścicieli domów jednorodzinnych. Bardziej kategoryczne i dokładne dane mogłyby być ewentualnie sformułowane dopiero z perspektywy dłuższego czasu obowiązywania tzw. ulgi na kompostowanie. Obecnie, w ocenie Sądu, brakuje danych potwierdzających, że przyjęcie kwoty 4 zł ulgi nie spełnia ww. warunku proporcjonalności. Pozostawienie zwolnienia, funkcjonującego w tak krótkim czasie, na tym samym poziomie w żaden sposób nie wskazuje na naruszenie ustawowego wymogu proporcjonalności tego zwolnienia do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami przez gminę Warszawa. Przynajmniej w początkowym okresie obowiązywania ulgi związanej z kompostowaniem odpadów rada każdej gminy zmuszona jest do oparcia swojego rozstrzygnięcia co do wysokości ulgi bardziej na danych szacunkowych i na prognozach, niż na weryfikowalnych, pewnych danych o charakterze rachunkowym i statystycznym.

Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę Prokuratora w zakresie wskazanym w punkcie 4 sentencji orzeczenia, tj. w zakresie, w jakim skarga dotyczyła § 1 pkt 4 uchwały.

IV.7. Ostatni punkt sentencji orzeczenia (pkt 5) dotyczy kosztów postępowania. Skarżące Spółdzielnie i Wspólnoty poniosły w każdym wypadku koszt wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł. W niektórych przypadkach reprezentowane one były przez profesjonalnych pełnomocników – adwokatów lub radców prawnych, którzy przedłożyli wymagane pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od tego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W związku z tym podstawą orzeczenia w kwestii kosztów postępowania był art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) lub w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Należy wyjaśnić, że jakkolwiek skargi Spółdzielni i Wspólnot zostały w części odrzucone, to jednak w innej części zostały one uwzględnione. Fakt częściowego uwzględnienia skarg uzasadniał zasądzenie kosztów, skoro ich wniesienie wiązało się z obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego, a nadto - w przypadku działania profesjonalnych pełnomocników – z koniecznością poniesienia kosztów zastępstwa procesowego. Koszty zastępstwa zostały określone ryczałtowo w przywołanych rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości.

IV.8. Podstawą orzekania przez Sąd na posiedzeniu niejawnym był art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Aktualna sytuacja epidemiczna nadal nie pozwalała rozpoznać skargi na jawnej rozprawie, z udziałem licznych stron, pełnomocników i - prawdopodobnie – szczególnie licznej publiczności, zaś rozpoznanie sprawy na odległość, z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, nie było możliwe. Sąd nie zgadza się z twierdzeniem zawartym w piśmie Spółdzielni "P." z dnia 8 czerwca 2021 r., że rozpoznanie skargi trybie niejawnym stanowiło nadużycie tej instytucji. Podstawę do orzekania na posiedzeniu niejawnym stanowił przepis rangi ustawy, który stanowi odstępstwo od zasady jawnego rozpoznawania spraw, ale odstępstwo to znajduje uzasadnienie w aktualnej nadal, nadzwyczajnej sytuacji epidemicznej.