Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 868/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89,  art. 91
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 89,  art. 91
journal: Dz.U. 2023 poz 227
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Po 305/20 w sprawie ze skargi P.Sp. z o.o. Spółka komandytowa w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 24 marca 2020 r. nr 3001-IOA.4246.923.2017.AG w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. sp.k. w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 305/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. Sp. z o.o. Sp. komandytowa w P. (strona skarżąca, skarżąca spółka, spółka; obecnie: P. Sp.k. w P. ) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (DIAS) z dnia 24 marca 2020 r. w przedmiocie wymierzenia kry pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.

W dniu 12 listopada 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Pile dokonali kontroli dwóch lokali należących do spółki, mieszczących się: na stacji paliw "[...]" ul. [...] w P. oraz na stacji paliw w R. W toku czynności podjętych w lokalu w R. funkcjonariusze ustalili, że znajdują się w nim podłączone do sieci elektrycznej, włączone i gotowe do gry dwa urządzenia o nazwie: Black Horse (nie oznaczony numerem oraz nr [...]), przypominające swoim wyglądem automaty do gier, bez oznaczenia numerami zezwolenia właściwego organu na urządzanie gier ani numerami poświadczenia ich rejestracji, zgodnie z przepisami u.g.h. Natomiast w toku czynności podjętych w lokalu w P. ujawniono dwa podłączone do sieci elektrycznej i włączone urządzenia: Hot Spot Platinum nr [...] oraz Black Horse (nieoznaczony numerem), nieoznaczone numerami zezwolenia właściwego organu na urządzanie gier ani numerami poświadczenia ich rejestracji, charakterystycznymi dla tego typu urządzeń, eksploatowanych zgodnie z przepisami u.g.h.

Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu decyzją z 14 września 2017 r. nr 398000-COP.4246.2.75.2017.JOO wymierzył spółce karę pieniężną w łącznej wysokości 48.000 zł za urządzanie, poza kasynem gry, gier na czterech automatach.

W wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę odwołania DIAS decyzją z dnia 24 marca 2020 r., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że spór sprowadza się nie tyle do kwestii, czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, organ pierwszej instancji słusznie uznał, że gry urządzane na przedmiotowych automatach były grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h., co raczej do tego, czy w związku z powyższym organ ten, kierując się art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., zasadnie uznał spółkę za urządzającego gry na ww. automatach i w konsekwencji, czy prawidłowo wymierzył spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry. Zgodnie bowiem z art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. W rozdziale dziesiątym u.g.h. określone zostały kary pieniężne w przypadku urządzania gier hazardowych niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzonej kontroli stanowił, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, zaś kara ta - zgodnie z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy - wynosi, w przypadku gier na automatach, 12 000 zł od automatu. Dalej organ stwierdził, że podziela w pełni stanowisko organu pierwszej instancji, iż gry urządzane na przedmiotowych automatach były grami na automatach w rozumieniu u.g.h. i - co istotne - ich urządzanie odbywało się z naruszeniem przepisów tej ustawy. Organ wskazał, że dokonane na miejscach kontroli oględziny pozwoliły ustalić, że były to urządzenia elektroniczne, a każde z ww. urządzeń posiadało takie charakterystyczne dla automatów do gier cechy zewnętrzne, jak m. in.: dwa monitory, pulpit z klawiszami funkcyjnymi, wrzutnik monet i czytnik banknotów, rynnę na wygrane. Na wstępie kontrolujący ustalili, że bez uprzedniego zasilenia automatów środkami pieniężnymi nie można rozgrywać na nich żadnych gier. Z uwagi na zablokowanie wrzutnika monet w jednym z automatów podłączonych w lokalu w Pile, próba przeprowadzenia przez kontrolujących eksperymentu na ww. urządzeniu nie powiodła się. Natomiast na trzech pozostałych ujawnionych automatach, funkcjonariusze przeprowadzili po kilka gier, z wykorzystaniem symulatora gier bębnowych. Organ wskazał, że przebieg eksperymentów został szczegółowo opisany w protokołach kontroli sporządzonych odrębnie dla każdego lokalu. Po przeanalizowaniu ich treści DIAS ocenił, że zasady prowadzenia gier na wszystkich urządzeniach były takie same: po zasileniu ww. automatów środkami pieniężnymi grający otrzymywał odpowiednią do wpłaconej kwoty ilość punktów kredytowych i uzyskiwał dostęp do gier. Po wyborze rodzaju gry bębnowej i ustawieniu wysokości stawki za grę, zadanie gracza polegało na naciśnięciu przycisku uruchamiającego grę, który wprawiał w ruch wirtualne bębny z naniesionymi symbolami graficznymi. Przeprowadzający eksperyment, jako potencjalny gracz, nie miał możliwości w żaden sposób wpłynąć na wynik gry, w celu uzyskania odpowiedniej konfiguracji dającej wygraną. Celem gier było uzyskanie wygrywającej konfiguracji znaków na wirtualnych bębnach obrotowych oraz zdobycie punktów, zgodnie z tabelami wygranych i ustaloną wcześniej stawką za grę. Wygrana zależała od odpowiedniego układu symboli graficznych na obracających się bębnach, które zatrzymywały się samoczynnie (program zainstalowany w urządzeniach sposób losowy typował symbole), natomiast niekorzystny układ symboli powodował utratę punktów kredytowych w wysokości zadeklarowanej stawki za grę. Ponadto kontrolowane automaty umożliwiały automatyczne rozegranie ciągu gier całkowicie bez udziału gracza (zapoczątkowanego użyciem przycisku "start" lub "autostart"). Funkcjonariusze wykazali, że wszystkie badane urządzenia umożliwiały wypłatę wygranych pieniężnych bezpośrednio z automatu, w postaci monet o nominale 5 zł. DIAS wskazał, że skoro wygrana w grze na ww. automatach determinowana jest tylko przez element losowości (nie zależy od zręczności gracza), to można stwierdzić, że gry te mają charakter losowy, a zatem podlegają przepisom u.g.h. Kontrolowane automaty realizują również wygrane rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h., czyli wygrane polegające na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Uzyskane w grze wygrane rzeczowe gracz mógł również zamienić na wygraną pieniężną, którą mógł pobrać bezpośrednio z automatów. Również z protokołów przesłuchania świadków wynika, że automaty wypłacały pieniądze, w przypadku bowiem ich zablokowania się, wymagały one ingerencji obsługi lokali (poprzez zgłoszenie tego faktu osobie obsługującej automaty). Kierownik stacji paliw "[...]" dodał, że wówczas spisuje on także dane osoby grającej, aby skontaktować się z nią po przybyciu obsługi automatów, która pozostawia pieniądze dla grającego. W ocenie DIAS, dokumenty z kontroli wraz z pozyskanymi do akt niniejszej sprawy ekspertyzami biegłego sądowego, który dokonał oględzin automatów i przeprowadził szereg gier testowych, potwierdzają zaistnienie konkretnego faktu, tj. urządzania poza kasynem gry gier na przedmiotowych automatach, w tym na urządzeniu, które było włączone w lokalu w P., lecz w momencie kontroli nie udało się przeprowadzić na nim eksperymentu z powodu braku w automacie monet przeznaczonych na wygrane. W ocenie organu w sprawie doszło do naruszenia przepisów u.g.h. wskutek urządzania gier na automatach niezarejestrowanych (a tylko automaty zarejestrowane mogą być eksploatowane w pełni legalnie), poza kasynem gry, tj. w dwóch lokalach należących do spółki. Dodatkowo lokale te nie były również punktami gier na automatach o niskich wygranych, czy też salonami gier, a więc nie były miejscami, w których ustawodawca dopuszcza urządzanie takich gier na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.h.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę do WSA w Poznaniu.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.

Wskazanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę strony, wskazując, że nielegalność działania strony skarżącej wynikała z nielegalnego urządzania gier na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. Działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1 u.g.h.). Grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 u.g.h.). Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.). Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Na podstawie art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w tym przypadku wynosi 12 000 zł od każdego automatu. WSA w Poznaniu podniósł, że skarżąca spółka nie legitymowała się dokumentem legalizującym jej działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji, stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega zaś wątpliwości, że skontrolowane automaty były automatami do gry w rozumieniu u.g.h. WSA wskazał, że posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "urządzającego gry" w celu identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za delikt polegający na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Oznacza to, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia (od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry) podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. WSA w Poznaniu wskazał, że uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu analizowanego przepisu każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy podmiot taki podejmował czynności, polegające m. in. na opisanych wyżej aktywnych działaniach, wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Zdaniem Sądu I instancji takie działania podjęła skarżąca spółka, który zawarła 10 września 2014 r. z K. M. (najemca) umowę najmu części lokalu w P. oraz zawarła 8 września 2014 r. umowę najmu części lokalu w R., w których to lokalach umieszczono automaty, za co pobierała czynsz (§ 4 pkt 1 w obu umowach). Płatność czynszu była związana z eksploatowaniem automatów, gdyż w przypadku braku energii elektrycznej przez okres dłuższy niż 24 godziny lub innej sytuacji, w której urządzenie będzie nieaktywne, czynsz najmu miał być obniżony o 1/30 za każdy rozpoczęty dzień (§ 4 pkt 4 w obu umowach). Sąd podzielił konstatację organu odwoławczego, że określona ww. umowami miesięczna wysokość czynszu była uzależniona od rzeczywistego funkcjonowania wstawionych urządzeń w danym lokalu i od dostępności automatów dla grających. Sąd instancji wskazał, że podziela stanowisko organu, że na podstawie obu, jednobrzmiących umów z spółka jako strona wynajmująca przyjęła na siebie szereg obowiązków, wykraczających poza ramy zwyczajnej umowy najmu powierzchni, m.in. zobowiązała się do niezwłocznego informowania najemcy o wszystkich stwierdzonych usterkach, uszkodzeniach i nieprawidłowościach w działaniu urządzeń. Ustalono również "osoby do kontaktu" ze strony najemcy i wskazano do nich numery telefonów (por. § 5 ust. 1-2 umów najmu). Również zapis § 6 umów wykracza poza ramy typowej umowy najmu, bowiem, wynajmująca zobowiązała się do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji technicznych, technologicznych, handlowych i organizacyjnych przedsiębiorstwa najemcy, a także innych informacji posiadających wartość gospodarczą jakie pozyskała w trakcie realizacji podpisanej umowy. WSA w Poznaniu podniósł, że rola skarżącej spółki nie ograniczała się do udostępnienia powierzchni pod lokalizację urządzeń do gry, ale również aktywnie uczestniczyła ona w eksploatacji automatów. Działania skarżącej spółki umożliwiały korzystanie z urządzeń, stąd zasadnie uznano skarżącą spółkę za urządzającą gry. Organy nie naruszyły więc przepisów prawa materialnego przez zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. WSA w Poznaniu stwierdził, że w toku postępowania organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu (art. 122 o.p.). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 192 o.p.). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.). Organy nie naruszyły ustawowych reguł prowadzenia postępowania, prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia. Podjęły wszelkie niezbędne czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w sprawie, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 o.p. Została ona dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją. Dokonanie ustaleń faktycznych w sposób odbiegający od oczekiwań strony nie może być automatycznie utożsamiane z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów.

IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, przez niewłaściwe zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez przyjęcie, że strona skarżąca kasacyjnie może być w przedmiotowej sprawie uznana za osobę urządzającą grę w rozumieniu tej ustawy, "a przez to wymierzenie Skarżącemu kary w przypadku, w którym gier nie urządzał";

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Organ art. 187 § 1, art. 191, art. 192 w zw. z art. 120, 121 § 1 oraz 122 u.o.p. w zw. z art. 91 u.g.h., poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu i ich wybiórczą ocenę, niepodjęcie niezbędnych czynności procesowych w zakresie postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności świadczących o tym, iż "skarżący kasacyjnie" swoim zachowaniem wyczerpał znamiona ustawowej przesłanki "urządzania gier", a w konsekwencji przedwcześnie dokonano subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod

treść art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h., w szczególności mając na uwadze, iż: "skarżący kasacyjnie z tego tytułu, iż jedynie wynajmował powierzchnie lokalu, nie dysponował, nie ponosił ciężarów związanych z eksploatacją i nie zarządzał urządzeniami wobec których nie miał żadnych uprawnień ani obowiązków, poza typowymi obowiązkami związanymi z umową dzierżawy, nie może być uznany za podmiot urządzający gry na automatach w rozumieniu art. 89 u.g.h."; "skarżący kasacyjnie jedynie wynajmował powierzchnię lokalu a automaty nie należały do niego, ponadto brak jest jakichkolwiek dowodów realizowania umowy w zakresie, w jakim uznanie Skarżącego kasacyjnie za urządzających byłoby zasadne, a zapisy umowy najmu nie mogą być wystarczającymi i jedynymi dowodami w tym zakresie"; "rola Skarżącego kasacyjnie była marginalna i uniemożliwia uznanie go za podmiot urządzający gry, w szczególności nie ustalono czy i jakie czynności podejmowano przy automatach i w jaki sposób skarżący kasacyjnie był zaangażowany przy udostępnianiu automatów w lokalu w celu urządzania na nich gier i czy podejmował jakiekolwiek czynności w celu przystosowania lokalu pod wstawienie automatów, podczas gdy ustalenie podmiotu urządzającego gry jest zależne nie tylko od faktu zawarcia porozumienia - pomiędzy podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym a wynajmującym powierzchnię użytkową na tę działalność, ale również od tego czy wynajmujący aktywnie uczestniczył w poszczególnych czynnościach i działaniach, które mogą być uznane za równorzędne i niezbędne dla realizacji nielegalnego procederu"; "z zeznań S. N., wynika, iż kontaktuje się telefonicznie z osobą obsługującą automaty jeśli automat jest zablokowany, podczas gdy nie wyjaśniono czy taka sytuacja miała miejsce w przypadku przedmiotowych automatów, ponadto nie wyjaśniono czy takie działanie wynikało z polecenia osób zatrudniających świadka (nie było takich poleceń ze strony Skarżącej Spółki) czy własnej inicjatywy świadka, a nadto urządzenia nie były przedmiotem ingerencji kogokolwiek, w szczególności Skarżącej Spółki"; "z zeznań K. J. wynika, iż kontaktowała się z, podczas gdy nie wyjaśniono kiedy świadek się kontaktowała, czy wynikało to z polecenia osób, które zatrudniają świadka czy własnej inicjatywy, kim jest, a nadto urządzenia nie były przedmiotem ingerencji kogokolwiek, w szczególności Skarżącej Spółki";

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. "poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Organ Art. 122 u.o.p. w zw. z art. 180 § 1 u.o.p. w zw. z art. 187 § 1 u.o.p. w zw. z art. 188 u.o.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, o które wnioskował także Skarżący i nie zebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego", w szczególności nieprzeprowadzenia dowodu z: "uzupełniającego przesłuchania świadków S. N. i K. J., Przesłuchania strony, podczas gdy przedmiotem tych dowodów były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy i mogły mieć istotny wpływ na treść decyzji", co miało istotny wpływ na wynik sprawy i winno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

V. Stanowisko strony przeciwnej.

Organ odwoławczy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

1. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku w świetle zarzutów kasacyjnych.

2. Weryfikacja zasadności wywiedzionych zarzutów kasacyjnych jest konieczną podstawą do stwierdzenia, że złożony w niniejszej sprawie środek zaskarżenia nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taki podlega oddaleniu.

3. Formalnemu oddaleniu podlegały w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez "nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia" przez skarżony organ art. 187 § 1, art. 191, art. 192 w zw. z art. 120, 121 § 1 oraz art. 122 o.p. w zw. z art. 91 u.g.h., "poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu i ich wybiórczą ocenę, niepodjęcie niezbędnych czynności procesowych w zakresie postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności świadczących o tym, iż skarżący kasacyjnie swoim zachowaniem wyczerpał znamiona ustawowej przesłanki urządzania gier, a w konsekwencji przedwcześnie dokonano subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod treść art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h." oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez "nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia" przez skarżony organ art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 o.p. "poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego" oraz "niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego".

Podniesione zarzuty zmierzały do podważenia prawidłowości pozytywnej oceny legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji, która w ocenie autora skargi kasacyjnej została wydana z "rażącym naruszeniem" przepisów postępowania administracyjnego. Sposób konstrukcji i konkretyzacji podniesionych zarzutów na tle stanu prawnego i faktycznego sprawy okazał się jednak istotnie wadliwy, co stanowi przeszkodę do dokonania merytorycznej oceny ich zasadności. Przede wszystkim w warstwie opisowej sformułowanych zarzutów naruszenia prawa procesowego powtórzono jedynie odmienne od zajętego przez kontrolowane organy stanowisko w sprawie oceny prawnej zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (m.in. w zakresie podstaw do ustalenia, że strona skarżąca kasacyjnie "jedynie wynajmowała" powierzchnię lokalu i nie uczestniczyła w żaden sposób w procesie urządzania gier hazardowych), bez wykazania, że podstawa faktyczna zaskarżonej decyzji została ustalona z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego przez pominięcie zbadania i wyjaśnienia relewantnych w sprawie okoliczności faktycznych lub błędną ocenę materiału dowodowego (w tym przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów). W szczególności nie mogą być uznane za samoistnie istotne argumenty na rzecz tezy, że kontrolowany Sąd Wojewódzki wadliwie ocenił legalność proceduralną zaskarżonej decyzji, subiektywne wątpliwości strony w przedmiocie oceny wiarygodności i mocy dowodowej zeznań świadków (K. J., S. N.). Sąd pierwszej instancji przedstawił w tym zakresie wystarczająco precyzyjną i jasną ocenę prawną (zob. s. 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), która znajduje potwierdzenia w materiale procesowym zawartym w aktach administracyjnych. Dalsze oczekiwania strony w zakresie przeprowadzenia uzupełniającego przesłuchania ww. świadków lub osób ją reprezentujących były zatem pozbawione uzasadnienia w świetle wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, w tym także na tle wyników oceny treści postanowień umownych wynikających z § 4-7 umów najmu z dnia 8 września 2014 r. i z dnia 10 września 2014 r. (m.in. ustalenie, że ostateczna wartość czynszu jest uzależniona od dni eksploatacji urządzeń; zobowiązanie wynajmującego do bieżącego nadzorowania stanu urządzeń oraz informowania o zaistniałych usterkach lub innych nieprawidłowościach w ich działaniu). Nie podlegała natomiast weryfikacji na podstawie tak skonstruowanych zarzutów kwestia prawidłowości oceny legalnościowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego w świetle art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 marca 2017 r.

4. Oddaleniu formalnemu podlegał także zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. (w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 marca 2017 r.) przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że strona skarżąca kasacyjnie "może być w przedmiotowej sprawie" uznana za "osobę urządzającą grę" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, a przez to "wymierzenie" kary podmiotowi, który "gier nie urządzał".

Tak skonstruowany zarzut kasacyjny jest dotknięty podwójnym błędem formalnym. Z jednej strony autor skargi kasacyjnej nie dokonał prawidłowego jego połączenia z sądowoadministracyjnym przepisem odniesienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), z drugiej zaś – co najistotniejsze – nie uwzględnił, że samodzielny zarzut wadliwej subsumpcji lub błędnego ustalenia konsekwencji prawnych może być podnoszony jedynie na tle prawidłowo ustalonego lub bezspornego stanu faktycznego, przy założeniu, że strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, w świetle których miało dojść do kolejnych faz konkretyzacji podstawy prawnej kontrolowanego rozstrzygnięcia administracyjnego. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny jest pozbawiony możliwości przejścia do dalszej weryfikacji kasacyjnej prawidłowości zastosowania prawa materialnego.

5. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz zasądzeniu od następcy prawnego strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.