Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 698/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art 64 § 1 pkt 4, art 64 § 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Sławomir Fularski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...]sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...]czerwca 2018 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd") postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej także jako "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "kpa") oraz art. 18 i art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.; dalej: "upea"), po rozpatrzeniu zażalenia "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny", "organ I instancji") z [...] czerwca 2018 r. Przedmiotem tych postanowień było określenie skarżącej wysokości kosztów egzekucyjnych ([...]zł).

Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik US prowadził w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne wobec majątku Spółki na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2018 r. o stosownym numerze, wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2011

w wysokości [...] zł plus należne odsetki za zwłokę. Podstawę prawną wystawienia ww. tytułu wykonawczego było orzeczenie z [...] maja 2017 r. Celem realizacji dochodzonej organ egzekucyjny, [...] lutego 2018r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku Z. [...] S.A. Zawiadomienie doręczono do Banku w tym samym dniu, natomiast stronie wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] marca 2018 r. W wyniku ww. zajęcia rachunku bankowego należność objęta tytułem wykonawczym została w całości wyegzekwowana. Cel egzekucji został zatem osiągnięty i postępowanie egzekucyjne zostało zakończone.

Pismem z [...] kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił z wnioskiem

o wyliczenie kosztów egzekucyjnych dotyczących prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi organ egzekucyjny, powołując stosowne przepisy upea zawiadomił pełnomocnika skarżącej, że koszty egzekucyjne powstały

w wysokości [...] zł, na które składają się: opłata za czynności egzekucyjne

w wysokości [...] zł oraz opłata manipulacyjna w wysokości [...] zł.

Następnie, na wniosek Spółki, działając na podstawie art. 64c § 1 i § 7 upea, Naczelnik US wysokość tych kosztów określił w drodze postanowienia z [...] czerwca 2018 r. na łączną kwotę [...] zł. Na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 upea określona została kwota kosztów za zajęcie rachunku bankowego wynosząca [...] zł, zaś na podstawie art. 64 § 6 upea określono kwotę opłaty manipulacyjnej na [...] zł.

W zażaleniu na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, pełnomocnik skarżącej postawił zarzuty naruszenia:

- art. 64 § 1 pkt 4 upea poprzez określenie kosztów egzekucyjnych powstałych

w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji

z rachunku bankowego Spółki na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny w dniu 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14,

w konsekwencji czego doszło do wskazania w zaskarżonym postanowieniu kwoty kosztów opłaty egzekucyjnej bez uwzględnienia realnej wartości wydatków poniesionych w celu zastosowania środka egzekucyjnego, podczas gdy kwota tych kosztów powinna wprost odnosić się do wydatków poniesionych w związku

z zastosowaniem środka egzekucyjnego;

- art. 64 § 6 upea poprzez określenie kwoty opłat manipulacyjnych na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, w konsekwencji czego doszło do wskazania w zaskarżonym postanowieniu kwoty opłat manipulacyjnych bez uwzględnienia rzeczywistego zakresu wydatków poniesionych w związku z zastosowaniem czynności manipulacyjnych, mających na celu zastosowanie środka egzekucyjnego, kwota ta zaś została określona w odniesieniu do wielkości dochodzonej należności, prawidłowe postępowanie organu egzekucyjnego powinno polegać na określeniu wydatków poniesionych w związku

z wszczęciem egzekucji administracyjnej;

- art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 upea poprzez określenie kwoty kosztów egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej w zawyżonej wysokości względem wysokości faktycznie poniesionych wydatków w trakcie prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec Spółki.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie postanowieniem z dnia

[...] sierpnia 2018 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US Dyrektor IAS.

Przedstawił na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz jej ramy prawne. Wyjaśnił, że skierowanie dochodzenia zaległości na drogę postępowania egzekucyjnego powoduje powstanie kosztów egzekucyjnych, które stanowią konsekwencje stosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych wymienionych w upea. Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym została natomiast uregulowana w Rozdziale 6 Działu 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, m.in. w treści art. 64 § 1 i 6, art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 10, art. 64 § 9 pkt 2, art. 64 § 7, art. 64c § 1, art. 64a oraz w art. 64c § 7 upea.

Odnosząc treść tych przepisów do stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, z chwilą doręczenia skarżącej [...] marca 2018 r. odpisu tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2018 r. powstał obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł. Natomiast z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu z [...] lutego 2018 r. do Banku Z. [...] S.A. w tym samym dniu powstał obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w wysokości [...] zł. Następstwem podjętych przez organ egzekucyjny czynności był wpływ środków pieniężnych zaliczonych na powyższe kwoty egzekucyjne, w łącznej kwocie [...] zł. Tym samym organ egzekucyjny wyliczył koszty egzekucyjne

w prawidłowej wysokości, tj. stosując ww. przepisy upea.

Zarzuty zażalenia Dyrektor IAS uznał więc za nieuzasadnione, w tym nie dopatrzył się wpływu na wynik sprawy powołanego wyroku TK z 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 i argumentacji z tym związanej (zob. str. 5 – 7 postanowienia DIAS). Zdaniem organu odwoławczego powołany wyrok zawiera jedynie stwierdzenie świadczące o wystąpieniu pominięcia prawodawczego. Oznacza to, że niekonstytucyjność normy prawnej wynikającej z art. 64 § 1 pkt 4 upea wynika z braku określenia maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne.

W orzecznictwie TK oraz w doktrynie prawa konstytucyjnego przewyższa bowiem pogląd, że skutkiem stwierdzenia niekonstytucyjności pominięcia prawodawczego jest jedynie zobowiązanie ustawodawcy do dokonania odpowiednich zmian w przepisach objętych kontrolą Trybunału Konstytucyjnego. Wyroki te nie powodują zatem utraty mocy obowiązującej regulacji poprzez wyeliminowanie z ustawy wadliwego fragmentu, czy zastąpienie go odpowiednikiem pozbawionym wady. lch skutkiem jest jedynie potwierdzenie obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Mimo orzeczenia o niezgodności przedmiotu art. 64 § 1 pkt 4

i art. 64 § 6 upea z wzorcami kontroli (art. 64 ust 1 i 84 Konstytucji) ze względu na brak pewnych istotnych treści w kontrolowanym przepisie, nie traci on mocy obowiązującej ani w części, ani w całości. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowym. W ocenie Dyrektora IAS przyjąć zatem należy, że wyrok tego rodzaju nie wywołuje samoistnie żadnych skutków prawotwórczych polegających na ustanowieniu nowej normy prawnej. Tym samym do czasu zakończenia prac legislacyjnych związanych z przygotowaniem nowelizacji upea, będącej wykonaniem powołanego wyżej wyroku TK organ egzekucyjny obowiązany jest do działania w zgodzie z art.

7 Konstytucji RP, czyli orzeka w przedmiocie kosztów egzekucyjnych na podstawie obowiązujących przepisów regulujących kwestię tych kosztów. Taka zaś sytuacja,

w ocenie organu odwoławczego miała miejsce w niniejszej sprawie.

W skardze do Sądu, wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, pełnomocnik skarżącej postawił zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483; dalej: "Konstytucja") w związku z art. art. 64 § 1 pkt 4) oraz 64

§ 6 upea poprzez zastosowanie w celu określenia kosztów egzekucyjnych wyłącznie przepisów, o których niekonstytucyjności orzekł Trybunał Konstytucyjny wyrokiem

z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt. SK 31/14 (dalej "Wyrok TK"); prawidłowa praktyka organów obu instancji powinna polegać na uwzględnieniu podczas określania kosztów egzekucyjnych wytycznych wynikających z Wyroku TK;

- art. 64 § 1 pkt 4) oraz 64 § 6 w zw. z art. 64c § 6a upea poprzez określenie wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów, których niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny w Wyroku TK; podczas gdy prawidłowa praktyka organu egzekucyjnego, w świetle Wyroku TK powinna polegać na określeniu kosztów egzekucyjnych z uwzględnieniem faktycznych wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny, nie zaś wyłącznie w oparciu o stawki procentowe wskazane na gruncie zakwestionowanych przepisów;

- art. 6 oraz art. 8 kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy przez organy w sprawie na podstawie przepisu w brzmieniu uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny

z Konstytucją; w konsekwencji postanowienia nie zostały wydane na podstawie przepisów prawa, co stanowi naruszenie art. 6 kpa; z uzasadnienia rozstrzygnięć organów w sprawie wynika, że ich działanie było prawidłowe, ponieważ ustawodawca nie znowelizował przepisów w sposób wskazany przez Trybunał Konstytucyjny; oznacza to, że Spółka ma ponosić negatywne konsekwencje zaniechania ustawodawcy; stanowisko to jest sprzeczne z zasadą, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; należy podkreślić, że pojęcie władzy publicznej obejmuje zarówno władzę ustawodawczą, jak i władzę wykonawczą sprawowaną przez Naczelnika oraz Dyrektora; organy te nie mogą zatem usprawiedliwiać swoich bezprawnych działań (opartych na przepisach niezgodnych z Konstytucją) opieszałością ustawodawcy, ponieważ stanowi to naruszenie art. 8 k.p.a.; wskazane naruszenia miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, ponieważ spowodowały obciążenie Spółki wielokrotnie zawyżonymi kosztami egzekucji;

- art. 124 § 2 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu rozstrzygnięć organów obydwu instancji wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny w trakcie egzekucji prowadzonej względem Spółki, które wskazywałyby na zasadność naliczenia kosztów egzekucyjnych w wysokości wskazanej przez Naczelnika oraz Dyrektora,

w szczególności brak wskazania faktycznie poniesionych wydatków oraz zaangażowanych środków w związku z podjętymi czynnościami egzekucyjnymi.

Odpowiadając na skargę Dyrektor IAS wystąpił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie w przedmiocie obciążenia skarżącej kosztami egzekucyjnymi

w wysokości [...] zł (opłaty za zajęcie rachunku bankowego w kwocie [...] zł - art. 64 § 1 pkt 4 upea i opłaty manipulacyjnej w kwocie [...] zł – art. 64 § 6 upea), powstałymi w toku prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2018r.

Wskazać w tym miejscu należy, że jak słusznie wskazał organ odwoławczy, kwestie związane z powstaniem i wysokością kosztów egzekucyjnych oraz podmiotów obowiązanych do ich poniesienia uregulowane zostały w Dziale I Rozdziale 6 ustawy

z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawę materialnoprawną dla podjęcia zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 64c

§ 1, § 7 w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 upea. Dodać przy tym wypada, że stan faktyczny nie jest objęty sporem między stronami. Sporna jest natomiast zasadność obciążenia skarżącej kosztami prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. Zdaniem skarżącej wysokość tych kosztów została wyliczona w sposób sprzeczny z wyrokiem TK z 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), który uznał przepisy art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 upea, stanowiące podstawę prawną zaskarżonego postanowienia za niezgodne z wynikającą z art.

2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.

Podkreślenia wymaga, że wyrokiem z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowanym w: Dz. U. z 2016 r., poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł mi.in., że art. 64 § 1 pkt 4 upea w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 upea

w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji

w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazanego wyroku (pkt 4.3 uzasadnienia) wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być

w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna.

W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy, jak wyjaśnił Trybunał, określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat

w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków

za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za których podjęcie opłaty te zostały naliczone.

W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te, nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego.

Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64

§ 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. W pkt 5 uzasadnienia wyroku Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił skutki tego wyroku i wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował zatem

z porządku prawnego przepisów art. 64 § 1 pkt 4 upea i art. 64 § 6 upea w całości.

W konsekwencji, co do zasady istnieje nadal podstawa prawna do orzekania

o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 upea,

z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Wyrok ten zmienił jednakże normatywną treść tych przepisów, derogując je w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Dopóki zatem ustawodawca w uwzględnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, opłaty manipulacyjnej i wysokości innych opłat egzekucyjnych, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych

w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie można zatem podzielić stanowiska organu, że skoro Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o utracie mocy obowiązującej wskazanych przepisów, do czasu interwencji ustawodawcy organ ma obowiązek orzekać zgodnie regulacjami określonymi w ustawie egzekucyjnej. Bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje, został ogłoszony i opublikowany. Zawarte w jego uzasadnieniu wywody nakazują kierować się przy stosowaniu przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie,

w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej, tymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które Trybunał powołał jako wzorzec konstytucyjności.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że ustalając wobec Spółki koszty egzekucyjne, na które składa się opłata za zajęcie rachunku bankowego oraz opłata manipulacyjna, organy w żaden sposób nie odniosły się do kwestii adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, nie rozważyły, czy została zachowana racjonalna zależność między ustaloną wysokością opłat a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie stały się swoistą sankcją pieniężną. Organy pominęły zatem te argumenty, które zadecydowały

o niekonstytucyjności zastosowanych przepisów. Jeżeli uwzględnić rodzaj podejmowanych w postępowaniu czynności i konieczny z tego względu nakład pracy organu egzekucyjnego, co podkreślono w skardze, w zestawieniu z wysokością ustalonych kosztów - powstaje uzasadniona wątpliwość czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach upea oddają wysokość poniesionych wydatków i zaangażowanych środków, a zatem przystają do wzorców konstytucyjnych, wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Konieczność uwzględniania przez organy skutków jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niekonstytucyjne przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy egzekucyjnej ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14, potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14 z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1021/16, z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1484/15 oraz wyroki WSA z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 958/17, z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 801/17 dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponownie rozpoznając sprawę organ, w razie braku interwencji ustawodawcy, winien ocenić czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach upea przystają do wzorców konstytucyjnych, wynikających

z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Organ winien zatem uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego z tym zastrzeżeniem, że jakkolwiek funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, to istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone. Innymi słowy, dokonując ewentualnego miarkowania należy uwzględnić współmierność poniesionych kosztów organu egzekucyjnego, nakładu pracy poniesionego w związku z egzekwowaniem należności do kosztów egzekucyjnych, jakimi faktycznie zostaje obciążona strona, tak by nie doszło do pozyskania nieuzasadnionego dochodu.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd rozpoznając sprawę na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa") na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, uznając za uzasadnione zarzuty skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 135 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 i art. 209 ppsa w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego

w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U z 2011 r., Nr 31, poz. 153) w zw. z § 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 września 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota obejmuje uiszczony wpis sądowy od skargi ([...]zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...]zł), oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa ([...]zł).