Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 65/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b , art. 125 ust. 5 ,8, 10 , art. 126 ust. 5 , art. 126 ust. 8 i ust. 10
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi A S.A. w L. Oddział w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości oddala skargę. A. P.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 65/20

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 29 maja 2019 r. (data wpływu do organu – 30 maja 2019 r.) A Spółka Akcyjna z siedzibą w L. (dalej: skarżąca, spółka) wystąpiła do Starosty Powiatu [...] (dalej: organ I instancji) o czasowe zajęcie w dniu 28 maja 2019 r. nieruchomości położonej w obrębie [...], w gminie A, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 260/11, stanowiącej własność W. S. w celu wymiany uszkodzonego słupa nr 57 w linii 15 kV M.-A. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wystąpiła nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie wynikająca z możliwości złamania się słupa, a w konsekwencji zerwania linek będących pod napięciem. Nadto zgodnie z obowiązującymi przepisami spółka jest zobowiązana do niezwłocznego usuwania awarii mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego oraz zwierząt. Pracownicy spółki zatem w dniu 28 maja 2019 r. podjęli czynności związane z wymianą słupa, pomimo braku zgody właściciela gruntu. Do wniosku załączono wydruk komputerowy mapy z geoportalu, a na wezwanie organu stosowne pełnomocnictwa, mapę zasadniczą w skali 1:1000 z zaznaczonym obszarem przebiegu infrastruktury energetycznej. Z dalszych pism skarżącego wynika, że podczas realizacji prac wystąpił brak możliwości przejazdu do stanowiska słupowego nr 57 poprzez drogę dz. nr 247 ze względu na jej brak fizyczny w terenie. Na mapie ewidencyjnej brak kontynuacji zarówno drogi jak i stanowisk słupowych nr 55, 56 i 57. Potrzeba awaryjnej wymiany słupa nr 57 wyniknęła podczas prac przeglądowych na linii 15kV na stanowiskach 58 i 59. Zagrożenie dla zdrowia i życia, zagrożenie pożarowe oraz ryzyko pozbawienia okolicznych mieszkańców dostaw energii elektrycznej spowodowały, że pominięto sporządzenie ekspertyzy. Uzupełniając kolejne wezwanie do uzupełnienia dokumentacji skarżący nadesłał mapę, wydruk z wiadomości mailowej dotyczącej zawiadomienia o przerwach w dostawie prądu oraz oświadczenie Kierownika Posterunku Energetycznego O. dotyczące okoliczności podjęcia decyzji o wymianie słupa. Nadto w kolejnym piśmie skarżąca poinformowała, że słup ma określoną wytrzymałość, na którą wpływa nie tylko upływ czasu, ale i warunki atmosferyczne, uszkodzenia mechaniczne, a w wyniku silnego wiatru, uszkodzony słup może się złamać, zaś zerwane przewody mogą spowodować porażenie prądem. Wskazano również, że w dniu 30 stycznia 2018 r. dokonano oględzin słupa, zauważono ubytki, ale nie stwierdzono wówczas konieczności jego wymiany.

Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji, działając na podstawie art. 126 ust. 5 w związku z art. 126 ust. 8 i ust. 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej jako u.g.n.), odmówił skarżącej potwierdzenia zaistnienia przesłanek zajęcia. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca pomimo że jest profesjonalnym podmiotem, działającym w branży elektroenergetycznej, nie wykazała, aby zaistniały przewidziane w przepisach art. 126 ust. 5 w związku z ust. 1 u.g.n. przesłanki zajęcia przedmiotowej nieruchomości. Nie jest dopuszczalne wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości na podstawie tej regulacji w przypadku planowanych działań, a jak ustalono już 30 stycznia 2018 r. skarżąca wiedziała, iż na słupie zostały wykazane ubytki betonu, a z uwagi na wpływ warunków atmosferycznych oraz uszkodzenia mechaniczne jego wytrzymałość spada. Postawą wydania decyzji udzielającej zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości powinny być wiarygodne informacje, potwierdzające konieczność niezwłocznego działania. Potrzeba ma być nagła, więc szkoda nie może być wcześniej przewidziana ani zaplanowana. Wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 126 ust. 5 jest datowany na dzień 30 maja 2019 r. i był uzupełniany w dniach: 26 czerwca, 11 lipca i 22 lipca 2019 roku. Regulacja art. 126 ust. 5 i ust. 8 u.g.n. w związku z art. 126 ust. 1 u.g.n. ma charakter wyjątkowy, zaś w przypadku nieprecyzyjnych informacji i dokumentów przedkładanych przez wnioskodawcę w tak odległym czasie, organ nie miał podstaw do zastosowania art. 126 ust. 5 i ust. 8 u.g.n.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia spółka podniosła, że treść pism i załączników, stanowiących uzupełnienie wniosku potwierdzają konieczność nagłego działania w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Wymiana słupa nr 57 linii 15kV nie była planowaną pracą, a została wykonana w ramach prac awaryjnych, które prowadzone są w sytuacji powstałej szkody lub zapobieżenia powstaniu takiej. Nadto w ocenie skarżącej dowodem na konieczność nagłego zapobieżenia znacznej szkody jest szybkość, z którą przystąpiono do wymiany, co wiązało się z niemożliwością prowadzenia poszukiwań właściciela nieruchomości na której jest zlokalizowany słup nr 57. Słupy nr 58 i 59 zlokalizowane są na nieruchomości nie stanowiącej własności W. S.. Z kolei pracownicy chcąc jak najszybciej dotrzeć do miejsca jego lokalizacji nie mieli czasu badania mapy w celu ustalenia drogi dojazdowej dlatego wskutek braku jej widoczności w terenie wjechali na działkę 260/11 w znacznej odległości od słupa. Właściciel nieruchomości 260/11 wraz z patrolem policji pojawili się w trakcie dokonywania wymiany stanowiska słupowego. Wskazano również, że w oparciu o wprowadzony zapis do protokołu oględzin z dnia 30 stycznia 2018 r. przez dokonującego oględzin niemożliwym było wyszacować tak znacznego pogorszenia stanu słupa w okresie od oględzin do momentu jego wymiany.

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] (dalej: organ II instancji), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie organ przytoczył treść art. 126 ust. 1, 5, 8 i 10 ustawy oraz wskazał, że to od wnioskodawcy należy oczekiwać, że jeśli dochodzi do zajęcia cudzej nieruchomości w okolicznościach określonych w ww. przepisach, to wniosek o wydanie decyzji, składany w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości, powinien być na tyle uzasadniony, a okoliczności zajęcia nieruchomości na tyle udokumentowane, by możliwe było wydanie decyzji w zakreślonym terminie 7 dni. Tymczasem konieczność gromadzenia przez organ administracji publicznej materiału dowodowego pozwalającego na wydanie orzeczenia w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. uniemożliwia dochowanie siedmiodniowego terminu.

W ocenie Wojewody treść art. 124b u.g.n. wskazuje jednoznacznie, że zamysłem ustawodawcy była regulacja dotycząca zapobieżeniu określonych w przepisie następstw zaistniałej awarii, nie zaś awarii potencjalnej, która może ewentualnie wystąpić. W dalszej części organ w oparciu definicję ze słownika języka polskiego oraz orzecznictwo przyjął, że awaria jest stanem niesprawności urządzenia uniemożliwiającym jego funkcjonowanie, występującym nagle i powodującym jego niewłaściwe działanie lub całkowite unieruchomienie. Na podstawie danych przedstawionych przez wnioskodawcę nie stwierdzono, że w przypadku linii 15 kV miała miejsce awaria wywołana ubytkami betonu i pęknięciami na słupie nr 57. Ubytki i pęknięcia nie spowodowały przerwania pełnienia funkcji linii elektroenergetycznej, ani też wadliwości jej funkcjonowania. Samo zaś pojawienie się ubytków betonu i pęknięć na słupie nie oznacza jeszcze awarii, a jedynie ryzyko jej wystąpienia wskutek ewentualnego złamania słupa.

Powstałe ubytki na słupie linii elektroenergetycznej nie wiążą się z koniecznością działania na tyle nagłego, by należało wykorzystać normę ujętą w art. 126 ust. 5 u.g.n., w miejsce przepisu art. 126 ust. 1 u.g.n. W szczególności, nie można potwierdzić na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę danych, by ubytki spowodowały na tyle nagłą potrzebę zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, by uniemożliwiało to złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n., na wydanie której ustawodawca dał organowi administracji 7 dni. W ocenie Wojewody, art. 126 ust. 1 u.g.n. wskazuje bardziej na element określonej profilaktyki w działaniu celem przeciwdziałania szkodzie, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jeżeli istnieje możliwość przewidzenia określonych negatywnych zdarzeń, to można i powinno się im przeciwdziałać. Artykuł 126 ust. 5 u.g.n. dotyczy natomiast sytuacji wymagających bezwzględnie natychmiastowego działania bez zbędnej zwłoki w terminie znacznie krótszym niż termin 7 dni przewidziany na wydanie decyzji na podstawie art. 126 ust. 1 u.g.n., a z kolei zaistnienia przesłanek do takiego działania w przedstawionych okolicznościach nie można potwierdzić na podstawie danych przekazanych przez wnioskodawcę. Opisany stan słupa w ocenie organu odwoławczego nie uzasadniał działania o charakterze bezwzględnie natychmiastowym. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na ocenę, że mamy do czynienia z sytuacją kwalifikowaną, bardziej nagłą aniżeli określona w art. 126 ust. 1 u.g.n. Nie została zatem w świetle powyższego spełniona przesłanka umożliwiająca zastosowanie przez organ administracji publicznej dyspozycji przepisu art. 126 ust. 8 u.g.n. w związku z art. 126 ust. 5 u.g.n.

W skardze na ww. decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, w tym panujących w dacie warunków atmosferycznych oraz charakteru infrastruktury dystrybucyjnej w której dokonano wymiany stanowiska słupowego, a w konsekwencji błędne uznanie, że nie istniała nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody poprzez wymianę uszkodzonego stanowiska słupowego, naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego istniały podstawy do jej uchylenia i potwierdzenia zaistnienia przesłanek do zajęcia nieruchomości w dniu 28 maja 2019 r. w celu wykonania czynności związanych z wymianą słupa nr 57, a także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 126 ust. 5 i 8 u.g.n. przez ich niezastosowanie i stwierdzenie, że nie istniały przesłanki zajęcia, pomimo istnienia nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody na skutek bezpośredniego zagrożenia uszkodzenia linii.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddano decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie potwierdzenia zaistnienia przesłanek zajęcia w dniu 28 maja 2019 r. nieruchomości w obrębie [...] w gminie A (dz. nr 260/11) w celu wykonania czynności związanych z wymianą słupa.

Decyzja ta została wydana na wniosek skarżącej z dnia 30 maja 2019 r., datowany na 29 maja 2019 r. We wniosku tym skarżąca wystąpiła o "czasowe zajęcie nieruchomości w celu wymiany uszkodzonego słupa" powołując się na art. 125 ust. 5 i 10 w zw. z art. 124b u.g.n. Jak wskazała, w związku z nagłą potrzebą zapobieżenia znacznej szkodzie oraz zagrożeniu zdrowia i życia ludzi lub zwierząt, wynikającej z możliwości złamania się tego słupa, a w konsekwencji zerwania się linek pod napięciem, pracownicy wnioskodawcy w dniu 28 maja 2019 r. w godz. ok. 13.00-16.00 podjęli czynności związane z wymianą tego słupa na nowy. Pracownicy nie mieli przy tym wiedzy o właścicielach działki, na której stał słup, więc przystąpili do wymiany mimo braku zgody właścicieli. Skarżąca stwierdziła, że "konieczność wyjątkowo szybkiego działania w celu wymiany tego słupa, była konsekwencją zapobieżenia zagrożeń porażenia prądem elektrycznym, jak i znacznej szkody w postaci braku zasilania naszych odbiorców na rozległym terenie".

W wyniku przeprowadzonego przez organy postępowania z udziałem właściciela nieruchomości – W. S. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 14 czerwca 2019 r.) – wydano decyzję o odmowie potwierdzenia zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości – i decyzja ta, zdaniem Sądu – była w pełni prawidłowa.

Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy art. 125 ust. 5 w zw. z ust. 8 i ust. 10 u.g.n. Zgodnie z treścią pierwszego z nich, w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Wedle ust. 5, w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Stosownie do ust. 10, przepisy ust. 1-9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b. Ten ostatni przepis w ust. 1 przewiduje, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Jak z tego wynika, wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości po jej zajęciu (na wniosek złożony w ciągu 3 dni od zajęcia) wchodzi w grę wtedy, gdy nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody uniemożliwiła wnioskodawcy złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, w tym również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów.

Warunkiem wydania decyzji pozytywnej jest więc zaistnienie przesłanki "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody" w sytuacji, gdy nie ma zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości w celu zapobieżenia tym okolicznościom (obojętnie, czy nie wyraża on na to zgody, czy nie ma z nim w tym momencie kontaktu).

W orzecznictwie sądowym wskazywano, że taka przesłanka występuje np. w sytuacji wystąpienia awarii sieci ciepłowniczej, gdy awaria ma charakter nagły i gdy niezbędne jest zapobieżenie niebezpieczeństwu wystąpienia znacznej szkody majątkowej i osobowej. Wydanie decyzji uznano za dopuszczalne w sytuacji, gdy nieruchomość była zabudowana i położona w otoczeniu innych budynków, a w jej pobliżu znajdowały się ulice ogólnodostępne; nieruchomość była ogrodzona, a budynek posadowiony na niej pozostawał zamknięty, zaś wejście do komory ciepłowniczej, w której znajdowały się urządzenia podlegające awarii zostało zastawione samochodem. Wobec tego nie budziło wątpliwości, że sytuacja taka wskazywała realne ryzyko powstania szkody w bliżej nieokreślonym momencie, wypełniając przesłankę "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody" (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2020 r., I OSK 3889/18, CBOSA). Inny analizowany w orzecznictwie przypadek dotyczył stwierdzenia przez pracowników przedsiębiorstwa energetycznego w terenie upalonych wierzchołków drzew rosnących pod linią energetyczną między słupami. Taką sytuację uznano za wypełniającą przesłankę nagłej potrzeby, rozumianą jako "nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie, natychmiastowe działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody", przy czym podstawą wydania decyzji powinny być także wiarygodne informacje, z których wynika potrzeba niezwłocznego działania (wyrok NSA z dnia 4 marca 2016 r., I OSK 1274/14, CBOSA).

Za niespełniające warunków "nagłej potrzeby" uznaje się natomiast przypadki związane np. z normalnymi czynnościami wnioskodawcy w celu konserwacji linii energetycznej lub pielęgnacji drzew pod takimi liniami. Jak się w związku z tym podkreśla, "przesłanką najistotniejszą dla zastosowania art. 126 ust. 10 u.g.n. jest stan kwalifikowanej nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii", co ma charakter na tyle nagły, że nie jest możliwe wstrzymanie się z zajęciem nieruchomości do czasu wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. Chodzi tu więc o zdarzenia wymagające natychmiastowej reakcji z wykorzystaniem cudzej nieruchomości, gdy oczekiwanie na wydanie decyzji o czasowym zajęciu (która i tak jest wydawana w przyspieszonym trybie) spowodowałoby najpewniej wyrządzenie szkody (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., I OSK 1284/17, CBOSA). Dopiero wówczas, gdy tak rozumiana nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji możliwe jest uczynienie użytku z art. 126 ust. 5 u.g.n. i czasowe zajęcie nieruchomości bez uprzedniego uzyskania stosownej decyzji na to zezwalającej (wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r., I OSK 642/17, CBOSA).

Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanki "nagłej potrzeby" zapobieżenia znacznej szkody.

W aktach sprawy znajduje się pismo W. S. do Starosty z dnia 21 czerwca 2019 r., w którym stwierdził on, że wniosek skarżącej uważa za próbę zalegalizowania bezumownego wejścia i wjazdu na teren jego nieruchomości i zatuszowania zniszczeń (pracownicy skarżącej wjechali 10 ciężkimi samochodami, zniszczono 2.500 m2 pola uprawnego – łąka kośna, doprowadzono do skażenia terenu 20 m2 substancjami ropopochodnymi i ponowny wjazd 14 czerwca 2019 r. w celu dokończenia prac. Właściciel działki zaznaczył, że samochody nie poruszały się drogą wzdłuż dz. nr 260/11 (nr 247) ale 5-10 m od drogi po działce 260/11. Poza tym, jak podkreślił, prace pracowników skarżącej w terenie miały charakter zaplanowany. W aktach znajdują się również pisma W. S. skierowane do skarżącej z żądaniem wypłaty odszkodowania za bezumowne wejście na teren nieruchomości i dokonanie zniszczeń.

Organy, zmierzając do ustalenia, czy w sprawie wystąpiła przesłanka "nagłej potrzeby" zwróciły się do skarżącej o wyjaśnienia, w tym o wskazanie, z czego wynikała możliwość złamania się słupa nr 57. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że podczas realizacji prac przeglądowych na linii 15 kV M.-A na stanowiskach 58 i 59 stwierdzono w terenie również potrzebę awaryjnej wymiany uszkodzonego sąsiedniego stanowiska słupowego nr 57. Decyzja została podjęta na miejscu przez Kierownika Posterunku O.– A. M. Konieczność wymiany tego słupa wynikała z bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi i zwierząt, ryzyka pożarowego i ryzyka pozbawiania ok. 2 tys. Mieszkańców dostaw energii elektrycznej (pismo skarżącej do Starosty z dnia 25 czerwca 2019 r). W odpowiedzi na kolejne wezwanie skarżąca dostarczyła zawiadomienie z dnia 14 maja 2019 r., które Centrum Dyspozytorskie przesłało na adresy mailowe do wszystkich Urzędów Gmin z terenu działania Rejonu Energetycznego T. Z zawiadomienia tego wynika, że skarżąca zawiadamiała Urzędy Gmin o zaplanowanych na konkretne daty w konkretnych rejonach pracach eksploatacyjnych – w miejscowości [...] prace te miały się odbywać 28 maja 2019 r. w godz. od 7.00 do 18.00. Zawiadomienie to otrzymali również mieszkańcy terenów, ma których prace eksploatacyjne zaplanowano, w tym W.S. (zawiadomienie z dnia 14 maja 2019 r. z adnotacją "kartka idzie do Pana W. S., proszę przeczytać i podać sąsiadowi"). To i inne dowody zgromadzone w sprawie (w tym informacja z Policji z 17 lipca 2019 r. o przebiegu zdarzenia na nieruchomości w czasie prac związanych z wymianą słupa), potwierdza prawdziwość twierdzeń W. S., że właściciel nieruchomości był obecny na miejscu zdarzenia, jednak został zignorowany – nikt go o zgodę na wjazd na teren nieruchomości nie pytał ani wówczas, ani podczas ponownego wjazdu w celu dokończenia prac w dniu 14 czerwca 2019 r.

Zawiadomienie to dowodzi także, że prace konserwacyjne słupów energetycznych były zaplanowane, a o ich stanie skarżąca wiedziała dużo wcześniej, lecz z przyczyn od niej zależnych nie uwzględniła słupa nr 57 w harmonogramie prac. Świadczy tym przedłożony przez skarżącą protokół oględzin słupów, dokonanych 30 stycznia 2018 r., podpisany przez wykonawcę, mistrza i inspektora nadzoru Rejonu Energetycznego T.– Wydział Majątku Sieciowego. Z protokołu tego wynika, że w słupie nr 57 stwierdzono ubytki betonu. Wprawdzie nie zakwalifikowano go wówczas do wymiany, ale skarżąca powinna wiedzieć – i jak wynika z jej pisma z dnia 19 lipca 2019 r. – miała pełną tego świadomość, że słupy mają określoną wytrzymałość, która z czasem spada. Skarżąca wiedziała, że w przypadku występującego silnego wiatru i związanych z tym dużych obciążeń i drgań przewodów słup może się złamać, wówczas zerwane przewody mogą rodzić zagrożenie (pismo skarżącej do Starosty z dnia 19 lipca 2019 r.).

Zdaniem Sądu, wyklucza to uznanie, że w toku prac eksploatacyjnych zaistniała "nagła potrzeba" w rozumieniu art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. Jest to nieprawdopodobne, zważywszy okoliczności sprawy – potrzebę wymiany słupa stwierdzono akurat w toku prac eksploatacyjnych, a więc przy okazji naprawy innych słupów, a nie w warunkach, które wymagała natychmiastowej reakcji, przy czym decyzję o wymianie słupa uzasadniano stanem technicznym słupa (ubytki betonu, widoczne zbrojenie, pęknięcia – oświadczenie kierownika Posterunku Energetycznego z dnia 9 lipca 2019 r.), który można było przewidzieć, podobnie jak konsekwencje tego stanu, co oznacza, że potrzeba wymiany słupa istniała, ale nie była nagła. Nagła – zdaniem Sądu – była decyzja o wymianie słupa, ale nie wynikała ona z nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Potrzebę tę stwierdzono w toku normalnych czynności eksploatacyjnych w warunkach braku ryzyka zagrożenia życia i zdrowia ludzi i zwierząt.

Żaden z postawionych w skardze zarzutów oceny Sądu nie zmienia. Argumenty, które skarżąca przytoczyła na uzasadnienie naruszenia przez organy przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) w postaci twierdzenia, że stan słupa uległ pogorszeniu od oględzin w 2018 r., że słup jest elementem linii średniego napięcia, czy wzgląd na zagrożenia pogodowe z maja 2019 r., Sąd uważa za niezasadne jako dające się przewidzieć przez skarżącą jako profesjonalnego przedsiębiorcę energetycznego. Kwestia żywotności słupa, wpływu na jego stan warunków atmosferycznych stanowią zagadnienia typowe dla działalności skarżącej. Można postawić pytanie, czy skarżącą zaskoczył fakt, że stan słupa, w którym pół roku wcześniej stwierdzono ubytki betonu, może pogorszyć się w ciągu tego czasu, zważywszy oddziaływanie na niego typowych w okresie zimowo-wiosennym warunków atmosferycznych? Wszystko to dało się przewidzieć, należało więc liczyć się z potrzebą wymiany słupa z uwagi na mogące powstać w związku z jego stanem zagrożenie – nie sposób więc zasadnie wywodzić, że potrzeba wymiany słupa z uwagi na konieczność zapobieżenia powstaniu znacznej szkody była "nagła".

Niezasadny był także zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 126 ust. 5 i 8 u.g.n. To, że skarżąca jest podmiotem realizującym cele publiczne i ma obowiązek utrzymywać linie energetyczne w odpowiednim stanie nie oznacza, że natychmiastowa wymiana słupa w toku zaplanowanych wcześniej prac eksploatacyjnych mogła być uzasadniana "nagłą" potrzebą zapobieżenia znacznej szkody. Status skarżącej jej nieuprawnionego działania nie usprawiedliwia.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 151 p.p.s.a).

dc