Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 681/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1-3, par. 3 i par. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 sierpnia 2023 roku nr 400/2023 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 9 sierpnia 2023 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania S. D. w sprawie z wniosku o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2020, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu Poddębickiego ARiMR w Łowiczu z 14 listopada 2022 r. przyznającą płatność ONW na rok 2020.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

15 czerwca 2020 r. S. D., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, w tym płatności ONW.

Decyzją z 29 kwietnia 2021r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu przyznał stronie płatność ONW na rok 2020 w łącznej wysokości 10 945,40 zł.

2 czerwca 2021 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r. nr 20/2022 organ odwoławczy dołączył do akt przedmiotowej sprawy raport z czynności kontrolnych w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego wraz załącznikami. Jednocześnie mając na uwadze treść odwołania, pismem z 4 kwietnia 2022 r., organ II instancji przesłał stronie print screeny z sytemu informatycznego ARiMR przedstawiające ortofotomapy, na których został oznaczony obszar uprawniony do dopłat czyli maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) dla następujących działek ewidencyjnych: 38/5, 49/6, 102/1, 107/4, 110/3, 110/5, 112/1, 114/2 oraz 142/6 będący podstawą ww. rozstrzygnięć.

Decyzją z 24 maja 2022 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu z 29 kwietnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z 14 listopada 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu przyznał S. D. płatność ONW na rok 2020 w łącznej wysokości 10 985,40 zł, w tym:

1. Płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa II w wysokości 9 932,55 zł;

2. Płatność ONW typ specyficzny strefa I w wysokości 414,27 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 13,09 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

3. Płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wysokości 638,58 zł.

Od powyższej decyzji S. D. wniósł odwołanie zarzucając zarówno naruszenie norm postępowania administracyjnego, mającego wpływ na wynik sprawy jak i naruszenie przepisów prawa materialnego – wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez zwiększenie płatności ONW na rok 2020.

Przywołaną na wstępie decyzją z 9 sierpnia 2023 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu Poddębickiego ARiMR w Łowiczu z 14 listopada 2022 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy, przytaczając treść § 2 i § 3 rozporządzenia ONW, art. 5 ust 1 rozporządzenia Nr 640/2014, art. 70 ust. 1, art. 58 ust. 2 i art. 59 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20 grudnia 2013 r. Nr L 347, str. 549, ze zm.) – dalej: "rozporządzenie Nr 1306/2013", art. 24 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31 lipca 2014, str. 69 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie Nr 809/2014" wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniach 16-20 listopada 2020 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego przez inspektorów terenowych Biura Kontroli, która objęła swym zasięgiem wszystkie zadeklarowane do tego programu działki rolne. Jednym z elementów przedmiotowej kontroli był pomiar powierzchni poszczególnych upraw oraz wykonanie dokumentacji fotograficznej obrazującej ich stan, ewentualnie dokonane wyłączenia czyli tereny niekwalifikujące się do płatności np. zadrzewienia i zakrzaczenia. Dalej organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując sprawę dokonano analizy załączników graficznych na 2020 r., szkiców pomiarów z kontroli na miejscu na 2020 oraz dokumentacji fotograficznej. Opierając się na raporcie z kontroli na miejscu organ uznał, iż występując o dopłaty na 2020 r. strona zawyżyła powierzchnię następujących działek rolnych: C/Cl1 ,G/G1, H/H 1 oraz I1:

- gdy chodzi o działkę C/C1 o powierzchni 9,94 ha położoną na działkach ewidencyjnych nr 214/5, 214/6, 214/7, 214/8; uprawa: trwały użytek zielony, to w toku kontroli na miejscu stwierdzono, iż faktyczna powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od zadeklarowanej we wniosku i wynosi 9,55 ha. Kontrolujący zastosowali Kod DR 13+ świadczący o przedeklarowaniu powierzchni działki. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, iż inspektorzy dodatkowo zastosowali także kody o charakterze informacyjnym, tj. kod DR 52 oraz DR 53 wskazujące na zmianę pola zagospodarowania działki. Kod DR 52 oznacza powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, natomiast kod DR 53 oznacza zmniejszenie pola zagospodarowania. Również informacyjny charakter ma kolejny zastosowany Kod DR 49 oznaczający, iż do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego. Powierzchnia stwierdzona na poszczególnych działkach ewidencyjnych wynosiła w sumie 9,545236. W przypadku działek ewidencyjnych: 214/6, 214/7 oraz 214/8 powierzchnia stwierdzona w toku kontroli na miejscu była mniejsza od powierzchni zgłoszonej do dopłat w ramach działki C. W przypadku działki ewidencyjnej 214/6 organ odwoławczy wskazał, że na obszarze wykluczonym, znajdujący się w północno-zachodniej części działki 214/6 znajdują się uschnięte przerośnięte trawy z samosiewkami drzew oraz rzędy nasadzeń szkółkarskich drzew iglastych. Teren wykluczony we wschodniej części działki znajduje się wzdłuż lasu. Widoczna jest wyraźna różnica pomiędzy obszarem uprawianym jako trwały użytek zielony, a terenem pozostawionym bez koszenia. W przypadku działki ewidencyjnej 214/7 wykluczono z powierzchni działki C obszar graniczący z lasem, na którym znajdowała się zdrewniała, wyschnięta i zachwaszczona roślinność. Na działce ewidencyjnej 214/8 została natomiast zadeklarowana północno-wschodnia część działki rolnej C. Ze szkicu pomiaru oraz wykonanych przez kontrolerów fotografii wynika, iż obszar wykluczony z płatności to skupiska zadrzewień i zakrzaczeń, które znajdowały się wzdłuż zachodniej, północnej oraz wschodniej granicy działki rolnej.

- gdy chodzi o działkę G/G1 organ odwoławczy podniósł, że wnioskodawca zadeklarował do płatności działkę G/G1, znajdującą się na działce ewidencyjnej 114/2, o powierzchni 4,13 ha. Tymczasem zgodnie z raportem z czynności kontrolnych powierzchnia kwalifikująca się do płatności faktycznie wynosiła 3,92 ha. Kontrolujący zastosowali Kod DR 13+ wskazujący na zawyżenie powierzchni oraz dwa kody o charterze informacyjnym, tj. DR 52 i DR 53. Z porównania załącznika graficznego oraz szkicu pomiaru wynika, iż z dopłat wyłączono pas zadrzewień, zachwaszczeń znajdujący się wzdłuż zachodniej oraz południowej granicy działki. Kontrolujący wykluczyli również kępę zwartych zakrzaczeń znajdujących się przy północno-wschodniej części działki.

- gdy chodzi o działkę H o powierzchni 107,70 ha położoną na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami: 102/1, 107/4, 110/5, 112/1, 142/6, 2/1; uprawa: trwały użytek zielony, organy ustaliły, iż faktyczna powierzchnia tej działki to 106,33 ha. Inspektorzy terenowi zastosowali Kod DR 13+ wskazujący na zawyżenie powierzchni oraz trzy kody o charterze informacyjnym DR 49, DR 52 i DR 53. W przypadku działki ewidencyjnej 102/1 organ odwoławczy wskazał, iż z powierzchni zadeklarowanej w ramach działki H/H1 obok powierzchni pierwotnie niezadeklarowanych przez stronę do płatności, a stanowiących zwarte skupiska wieloletnich zadrzewień położonych w południowo - wschodnim rogu działki ewidencyjnej oraz przy jej północnej granicy, kontrolerzy wykluczyli dodatkowo gęste zakrzaczenia i zakrzewienia o powierzchni 0,03 ha znajdujące się we wschodniej części działki. W odniesieniu do działki ewidencyjnej 107/4 inspektorzy dokonali wyłączeń w miejscach wskazanych przez stronę na załączniku graficznym, tj. wyłączono trzy zwarte zadrzewenia z zakrzaczeniami znajdujące się w centralnej części działki przy jej południowej granicy, jak również zadrzewienia położone przy wschodniej granicy działki. Obok ww. wyłączeń inspektorzy wykluczyli kępę zadrzewień znajdującą się w zagłębieniu terenu, o powierzchni 0,02 ha w południowo-wschodniej części działki. Do powierzchni działki nie uwzględniono także pasa zakrzewień przy północnej granicy działki, z niewykoszoną i uschniętą trawą. W przypadku działki ewidencyjnej 110/5 wyłączono dwa zwarte skupiska zadrzewień, zakrzaczeń w miejscach wskazanych przez stronę na załączniku graficznym znajdujące się w centralnej część działki ewidencyjnej. Ponadto, wykluczono kępy zakrzaczeń i zachwaszczeń z otaczającą je niewykoszoną uschniętą roślinnością trawiastą znajdujące się w południowo-wschodnim oraz północno- wschodnim rogu działki ewidencyjnej 110/5. W przypadku działki ewidencyjnej 112/1 ze szkicu pomiaru wynika, iż obok zadrzewień śródpolnych znajdujących się w północnej części tej działki wyłączonych przez stronę z powierzchni działki H na załączniku graficznym, kontrolerzy dodatkowo wykluczyli także gęste zakrzaczenia znajdujące się w zagłębieniu terenu sąsiadujące z zachodnią granicą działki ewidencyjnej 142/6, jak też obszar bezpośrednio przylegający do zachodniej granicy lasu, który znajduje się w centralnej części omawianej działki, gdzie pod konarami drzew znajduje się obszar zachwaszczony z samosiewkami drzew. Na działce ewidencyjnej 142/6 zostały wyłączone z dopłat obszary zadrzewień i zakrzaczeń przy południowo-zachodniej i południowo-wschodniej części działki. Na działce ewidencyjnej 2/1 obok niedeklarowanych przez stronę śródpolnych skupisk wieloletnich zakrzeczeń i zadrzewień znajdujących się w południowo-zachodnim oraz północno-zachodnim rogu, kontrolerzy wyłączyli pas gruntu wzdłuż obrzeży lasu znajdującego się w centralnej części ewidencyjnej 2/1, gdzie stan szaty roślinnej w sposób nie budzący wątpliwości przedstawia obszar nieużytkowany rolniczo.

- gdy chodzi o działkę I1 o powierzchni 1,69 ha zadeklarowanej na działce ewidencyjnej 38/5 organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z raportem z czynności kontrolnych powierzchnia kwalifikująca się do płatności faktycznie wnosiła 1,59 ha czyli była mniejsza od zgłoszonej we wniosku o 0,1 ha. Kontrolujący zastosowali kod DR 13+ wskazujący na zawyżenie powierzchni oraz trzy kody o charterze informacyjnym, tj. DR 49, DR 52 i DR 53. W toku kontroli na miejscu z powierzchni tej działki rolnej wyłączono z dopłat obszary zadrzewień i zakrzaczeń z przyległymi niewykoszonymi zachwaszczeniami znajdujące się: przy zachodniej jej granicy oraz w północnym rogu działki.

Następnie organ wyjaśnił, iż z protokołu z czynności kontrolnych wynika, że w przypadku pozostałych skontrolowanych działek, tj.: B/B1, D/D1, F/F1, J/J1, K/K1, L/L1 kontrolujący nie stwierdzili żadnych nieprawidłowości w zakresie powierzchni zadeklarowanej do dopłat. Natomiast w odniesieniu do działki rolnej A/A1 ustalono, iż jej powierzchnia była większa od zgłoszonej we wniosku i wynosiła 2,55 ha. Ze względu na to, że przy ustalaniu wysokości płatności ONW przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia Nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności do wyliczenia pomocy przyjęto powierzchnie zadeklarowaną czyli 2,21 ha. Jednocześnie organ odwoławczy dodał, iż kontroli na miejscu nie podlegała działka rolna E/E1. Weryfikacja tej działki odbyła się w toku kontroli administracyjnej, w trakcie której nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.

W dalszej kolejności organ odwoławczy przytaczając treść art. art. 4 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2422 ze zm.) – dalej: "ustawa PROW 2014-2020" wyjaśnił, że w sprawach dotyczących płatności ONW obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. Wyłączono wprost zastosowanie art. 79a i 81 k.p.a. Nadto ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Ustawodawca nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie prawodawca przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nadto ograniczona została zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) i zasada udzielania informacji (art. 9 k.p.a.) przez ustalenie, że organ zobowiązany jest do ich przestrzegania tylko na żądanie strony. Wskazane wyżej odstępstwa wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Z tych względów ich sytuacja prawna nie może być oceniania przez ten sam pryzmat, co adresata aktu lub czynności administracyjnej realizowanych w zakresie imperium państwa. Omawiana ustawa nałożyła bowiem na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to wnioskujący o płatność rolnik, a nie organ administracji publicznej, ma obowiązek przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. To na nim bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że organ administracji zasadniczo zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności. Zatem w niniejszej sprawie ciężar udowodnienia faktów, tj. wykazania, że powierzchnia zgłoszona we wniosku była zgodna ze stanem faktycznym spoczywała na odwołującym się. Ocena zaś, czy stwierdzone protokołem z kontroli na miejscu - nieprawidłowości faktycznie miały miejsce nie wymagała przeprowadzenia z urzędu dodatkowego dowodu np. z opinii biegłego przyrodnika, sama zaś strona dowodu takiego nie przedstawiła. Organ odwoławczy wskazał dalej, że w rozstrzyganej sprawie kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona została metodą inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod, odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Inspektorzy terenowi podczas kontroli na miejscu ustalili stan faktyczny, sposób użytkowania działek rolnych oraz ich powierzchnie w oparciu o rzeczywisty przebieg granic upraw. Każda z działek została dokładnie zmierzona z wykorzystaniem odbiornika GPS. W toku czynności wykonano kilkaset fotografii obrazujących stan faktyczny i sposób użytkowania działek, jak również szkice z zaznaczeniem miejsca kierunków wykonania fotografii. Wyniki tak przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych, który spełnia wymogi formalne określone w art. 41 ust 1 rozporządzenia Nr 809/2014. W treści raportu z kontroli zostały wskazane działki objęte kontrolą, metody przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Zawarte w raporcie z kontroli wyniki oględzin działek znajdują potwierdzenie w dołączonym do raportu materiale graficznym oraz dokumentacji fotograficznej. W toku kontroli zostały sporządzone dokładne szkice obrazujące przebieg granic kontrolowanych działek, na których oznaczone zostały obszary wykluczone z płatności oraz wskazane miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na gruncie obrazujących sposób użytkowania kontrolowanych działek. Podkreślono nadto, iż w judykaturze zwraca się uwagę na szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. O wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności. Raport z czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wynikające z protokołu kontroli ustalenia, co do stwierdzonych nieprawidłowości mogą być podważone. Jednak inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. Samo wniesienie zastrzeżeń do raportu nie powoduje, że traci on walor dokumentu urzędowego. W tym przypadku to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia przeciwdowodu lub innych okoliczności mających znaczenie dla zawartych w nim ustaleń. W rozstrzyganej sprawie sposób mierzenia działek rolnych i granice pomiarów znalazły swoje odzwierciedlenie w protokole kontroli, w szkicach pomiaru działek rolnych sporządzonych przez inspektorów terenowych oraz dokumentacji fotograficznej. W ocenie organu odwoławczego, podczas kontroli zostało dowiedzione, że deklaracja skarżącego złożona we wniosku o przyznanie płatności nie była zgodna ze stanem faktycznym zastanym w dniu kontroli. Tym samym, nie można w przedmiotowej sprawie deprecjonować wartości wyników raportu z kontroli przeprowadzonej w dniach 16-20 listopada 2020 r. Jak wskazano powyżej, w razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości - gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez uprawnione osoby - nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie podważył skutecznie ustaleń zawartych w protokole. Tym samym jak wskazał organ ustaleniom pokontrolnym nie można postawić zarzutu dowolności, ani arbitralności, a kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Należało więc dać wiarę dowodom przedstawionym przez inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne.

Organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił również sposób ustalenia płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II oraz sposób ustalenia płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych), jak również sposób ustalenia płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I:

- gdy chodzi o sposób ustalania płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II, to wskazano iż we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarowano do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II powierzchnię 50,79 ha. Zatem wartość deklarowana kwalifikowana to 50,79 ha. Powierzchnia stwierdzona w toku postępowania wynosi 50,69 ha. Różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,10 ha, co stanowi 0,20% powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 6 rozporządzenia Nr 640/2014 "(...) jeżeli obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw (...)" przy czym w myśl art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 640/2014 różnica ta nie może wynosić więcej niż 3% lub dwa hektary. Mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy, powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II wynosiła 50,69 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II została określona w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 i wynosi 264,00 zł. Zgodnie z art. 17 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Nr 640/2014 w przypadku stosowania degresywnych kwot pomocy uwzględnia się średnią tych wartości w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych. Kwota płatności do obszaru ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 rozporządzenia ONW wynosiła 9 932,55 zł.

- gdy chodzi o sposób ustalenia płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych), to wskazano iż we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarowano do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) powierzchnię 9,94 ha). Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) wynosi 9,55 ha. Zatem różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,39 ha, co stanowi 4,08% powierzchni stwierdzonej. Przytaczając treść art. 18 ust. 6 i art. 19 rozporządzenia Nr 640/2014 oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia ONW organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zastosowano zmniejszenie o powierzchnię 0,0731 ha. Po przeliczeniu przez stawkę płatności kwota o jaką została zmniejszona kara administracyjna wynosi 13,09 zł (0,0713 ha x 179 zł = 13,09 ha). Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) wynosi 2,31 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) została określona w rozporządzeniu ONW i wynosi 179,00 zł. Zgodnie art. 17 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Nr 640/2014 w przypadku stosowania degresywnych kwot pomocy uwzględnia się średnią wartości w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych. Kwota płatności do obszaru ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia ONW wynosi 414,27 zł.

- gdy chodzi o sposób ustalenia płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I, to wskazano iż we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarowano do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I powierzchnię 149,72 ha. Zgodnie z art. 15a rozporządzenia Nr 640/2014 w przypadku, gdy państwo członkowskie określa limit dla danej płatności powierzchnia deklarowana jest zmniejszana do tego limitu. Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2020 roku 5-letnie zobowiązanie, do powierzchni użytków rolnych wynoszącej nie więcej niż 300 ha. Mając na uwadze powyższe, powierzchnia deklarowana do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I została zmniejszona do limitu i wynosi 14,27 ha [75 ha - (50,79 ha + 9,94 ha płatność ONW typ specyficzny strefa I) = 14,27 ha]. Zatem powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ONW wynosi 14,27 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I została określona w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 i wynosi 179,00 zł. Zgodnie z art. 17 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Nr 640/2014 w przypadku stosowania degresywnych kwot pomocy uwzględnia się średnią tych wartości w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych. Kwota płatności do obszaru ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 ust. 4 Rozporządzeniu ONW wynosi 638,58 zł. [14,27 ha x (179 zł x 0,25 współczynnik uśrednienia) = 638,58 zł].

W dalszej kolejności organ II instancji przytaczając treść art. 64 ust. 2 rozporządzeniem Nr 1306/2013 podniósł, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem działania siły wyższej. Strona nie wskazała również na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych wymienionych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia Nr 1306/2013. W ocenie organu odwoławczego popełniony przez stronę błąd, polegający na zadeklarowaniu we wniosku powierzchni większej aniżeli faktycznie użytkowana rolniczo, bez żadnych wątpliwości nie może zostać uznany za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 rozporządzenia Nr 809/2014. Organ wyjaśnił przy tym szczegółowo sposób w jaki dokonał wykładni tych pojęć. Wskazując, iż w art. 4 rozporządzenia Nr 809/2014 mowa jest o "oczywistym błędzie wniosku" nie zaś np. o "oczywistej omyłce pisarskiej lub rachunkowej". O zakwalifikowaniu danego błędu jako błędu oczywistego decydować musi łatwość jego wykrycia. Przyjąć należy, iż błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania stwierdzonych nieprawidłowości za oczywistą omyłkę. Nieprawidłowość, której wykrycie wymaga przeprowadzenia określonych działań kontrolnych (kontroli na miejscu), nie może zostać uznana za omyłkę o takim charakterze. W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia Nr 1306/2013. Organ II instancji podkreślił, że zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów rolnych stanowi podstawę dla określenia wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy. Można powiedzieć, że powierzchnia gruntów zadeklarowana do pomocy finansowej określa ciężar finansowy tej pomocy, a zatem wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując powierzchnię do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Dodatkowo należy pamiętać, że wniosek o przyznanie płatności wiąże organ, który decydując o przyznaniu pomocy, musi odnieść się do danych w nim zawartych, w tym do wielkości zgłoszonego obszaru, i te właśnie dane poddać kontroli, bo decydują one o wielkości przyznanej pomocy. Powyższe względy powodują, że w żadnym razie nie można twierdzić, iż tak istotny element stanu faktycznego jak zadeklarowanie do płatności powierzchni nieużytkowanej rolniczo nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez wnioskodawcę czy też był wynikiem błędu organu. Organ odwoławczy dodał, że nikt inny poza stroną nie mógł orientować się lepiej co do tego, jakie działki rolne posiada, jaką ich powierzchnię uprawia, i gdzie się one znajdują. Tym samym więc to strona, jak każda osoba składająca na zewnątrz jakiekolwiek oświadczenie, musi być świadoma treści, które podpisuje, bo tylko ona bierze za nie odpowiedzialność, a przeciwne działanie świadczy co najmniej o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Tym samym nie może ujść uwadze fakt, iż postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek strony, która nie była zobowiązana do uzyskania płatności i składania wniosku, ale skorzystała z uprawnienia, które wynikało z przepisów prawa. Co więcej, składając wniosek strona złożyła oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. W związku z powyższym, w ocenie organ odwoławczego, strona ponosi wyłączną winę za naruszenie warunków przyznania płatności ONW. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszym przypadku nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e rozporządzenia Nr 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna albowiem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowana we wniosku, a obszarem zatwierdzonym wynosi 4,08%. Odnosząc się natomiast do art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia Nr 1306/2013 organ odwoławczy wyjaśnił, iż wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 rozporządzenia Nr 640/2014. Zgodnie z przywołanym przepisem kar administracyjnych przewidzianych w rozdziale I V zatytułowanym: "Obliczanie pomocy i kar administracyjnych związanych z systemami płatności bezpośrednich i środkami rozwoju obszarów wiejskich w ramach zintegrowanego systemu" nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. W analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w zakresie spornej działki.

Zaskarżona do sądu decyzja z 9 sierpnia 2023 r. o nr 400/2023 została sprostowana z urzędu postanowieniem z 18 października 2023 r. o nr 1/2023 w zakresie fragmentu uzasadnienia ze strony 37 (wiersz od 9 do 11).

Na ostateczną decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skargę do sądu administracyjnego złożył S. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie:

1) § 4 rozporządzenia w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 - 3 rozporządzenia ONW poprzez błędne ustalenie kolejności przyznawanych kwot płatności ONW w ramach poszczególnych typów;

2) § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ONW poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż należy dokonać zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, mimo iż łączna powierzchnia gruntów rolnika kwalifikujących się do wszystkich płatności ONW znacznie przewyższa 75 ha;

3) § 19a ust. 1 rozporządzenia Nr 640/2014 poprzez zmniejszenie płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych), mimo iż zastosowanie poprawnej kolejności przyznawania płatności uniemożliwiłoby stwierdzenie jakichkolwiek niezgodności w zakresie powierzchni zadeklarowanej, a stwierdzonej, bo w tym zakresie płatność wobec przekroczenia limity 75 ha i tak nie zostałaby przyznana, a nadto poprzez pomniejszenie powierzchni do płatności o karę wynoszącą większą niż 1,5 różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną, bo gdyby tak było to deklarowana powierzchnia do płatności 9,55 ha zostałaby zmniejszona o 1,5 x 0,39 h (różnica między powierzchnią stwierdzoną, a deklarowaną), tj. o pow. 0,585 ha, a zatem zostałaby przyznana dla powierzchni 8,965 ha, podczas gdy została przyznana do powierzchni 2,31 ha.

W oparciu o postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane zgodnie z prawem.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ właściwie zastosował wobec strony § 4 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 1 - 3 rozporządzenia ONW. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, że przy uwzględnieniu brzmienia § 3 ust. 3 pkt 1 - 3 oraz § 4 rozporządzenia ONW organ powinien ustalić kwoty płatności ONW w następującej kolejności, tj.: - stawki 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II, - stawki 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I (zgodnie z kolejnością wyliczenia § 3, przy uwzględnieniu stawki od najwyższej do najniższej); - stawki 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu specyficznego strefy I. Powyższe zaś ustalenie powinno skutkować zmniejszeniem przez organ I instancji powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I do limitu, wynoszącego zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW, 75 ha, przy uwzględnieniu powierzchni deklarowanej do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II. W zakresie zaś w jakim rolnik wnosił o płatność ONW typu specyficznego strefy I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) organ powinien - wobec przekroczenia limitu wynoszącego zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW, 75 ha - odmówić jakiejkolwiek płatności.

W świetle powyższego dla porządku koniecznym jest przypomnienie, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 364; ze zm.) – dalej: "rozporządzenie ONW" - płatność ONW przysługuje rolnikowi - w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE. L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.) – dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013" - którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej: "rolnikiem", jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE. L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej: "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej: "obszarami ONW" - na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę płatność.

Stosownie do treści § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:

1) na których jest:

a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej: "działką rolną";

b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;

2) położonych na obszarach ONW.

W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW - płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. poz. 329, w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r. - Dz.U. poz. 219), zwane dalej: "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha.

Z kolei stosownie do § 3 Rozporządzenia ONW "1. Wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. 2. Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. 3. Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi w wysokości: 1) 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I, 2) 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II, 3) 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu specyficznego strefy I, 3a) 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu specyficznego strefy II, 3b) 550 zł na 1 ha- na obszarze ONW typu specyficznego strefy II, w którym co najmniej 50% powierzchni użytków rolnych jest położonych powyżej 350 m n.p.m., jeżeli rolnik ten jest posiadaczem zwierząt gatunków: bydło domowe (Bos taurus) i bawoły domowe (Bubalus bubalis), zwane dalej "bydłem", oraz kozy (Capra hircus), owce (Ovis aries) lub konie (Eąuus caballus), których liczba w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich użytków rolnych zadeklarowanych przez tego rolnika we wniosku o przyznanie płatności ONW, 4) 450 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu górskiego 5) 750 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu górskiego, jeżeli rolnik ten jest posiadaczem zwierząt gatunków: bydło, kozy, owce lub konie, których liczba w przeliczeniu na DJP wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich użytków rolnych zadeklarowanych przez tego rolnika we wniosku o przyznanie płatności ONW - stanowiących stawki podstawowe. 4. Płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 2) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha; 3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha. 5. W przypadku rolników realizujących 5-letnie zobowiązanie płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 1) 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I, 2) 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II, 3) 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu specyficznego strefy I, 3a) 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu specyficznego strefy II, 4) 320 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu górskiego - stanowiących stawki podstawowe. 6. W przypadku rolników realizujących 5-letnie zobowiązanie płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 50 ha; 2) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; 3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha. (...)". Z kolei zgodnie z § 4 rozporządzenia ONW kwotę płatności ONW oblicza się, biorąc pod uwagę użytki rolne położone na obszarach ONW, dla których obowiązują stawki podstawowe - w kolejności od najwyższej do najniższej.

W myśl natomiast art. 19a ust. 1 rozporządzenia Nr 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary.

Z kolei kara administracyjna nie przekracza 100% wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar.

Mając na względzie cytowane powyżej przepisy sąd stwierdza, iż organy prawidłowo wyliczyły wysokość płatności szczegółowo i prawidłowo argumentując swoje stanowisko, które odpowiada prawu.

Sąd podziela bowiem stanowisko organu, że w niniejszej sprawie zastosowana została prawidłowa kolejność obliczania płatności, tj. począwszy od działek rolnych położonych na obszarach ONW typu specyficznego strefy II, poprzez działki rolne położone na obszarach ONW typu specyficznego strefy I, aż po działki rolne położone na obszarach ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I. Dlatego w ocenie sądu organy słusznie uznały, że we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarowano do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II powierzchnię 50,79 ha . Zatem wartość deklarowana kwalifikowana to 50,79 ha. Powierzchnia stwierdzona w toku postępowania wynosi 50,69 ha. Różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,10 ha, co stanowi 0,20% powierzchni stwierdzonej. Trafnie zatem wskazał organ, że powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II wynosiła 50,69 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II została określona w rozporządzeniu ONW i wynosi 264,00 zł. Kwota płatności do obszaru ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 ust. rozporządzenia ONW wynosiła zatem, jak słusznie wskazał organ, 9 932,55 zł.

Sąd nie dopatrzył się także nieprawidłowości w stanowisku organu dotyczącym płatność ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych). Organ odwoławczy przekonująco wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarowano do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) powierzchnię 9,94 ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) wynosi 9,55 ha. Zatem różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,39 ha, co stanowi 4,08% powierzchni stwierdzonej. Przytaczając treść art. 18 ust. 6 i art. 19 rozporządzenia Nr 640/2014 oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia ONW organ odwoławczy słusznie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zastosowano zmniejszenie o powierzchnię 0,0731 ha. Po przeliczeniu przez stawkę płatności kwota o jaką została zmniejszona kara administracyjna wynosi 13,09 zł. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) wynosi jak wskazały organy 2,31 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) została określona w rozporządzeniu ONW i wynosi 179,00 zł. Kwota płatności do obszaru ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia ONW wynosi 414,27 zł.

Sąd podzielił również stanowisko organu w zakresie ustalenia płatność ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I. Jak wynika z akt sprawy we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarowano do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I powierzchnię 149,72 ha. Zgodnie z art. 15a rozporządzenia Nr 640/2014 w przypadku, gdy państwo członkowskie określa limit dla danej płatności powierzchnia deklarowana jest zmniejszana do tego limitu. Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2020 roku 5-letnie zobowiązanie, do powierzchni użytków rolnych wynoszącej nie więcej niż 300 ha. Mając na uwadze powyższe, powierzchnia deklarowana do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I została zmniejszona do limitu i wynosi 14,27 ha Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I została określona w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 i wynosi 179,00 zł. Zgodnie z art. 17 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Nr 640/2014 w przypadku stosowania degresywnych kwot pomocy uwzględnia się średnią tych wartości w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych. Kwota płatności do obszaru ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 3 ust. 4 Rozporządzeniu ONW wynosi 638,58 zł.

Podsumowując, przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że nie doszło do naruszenia wymienionych przez stronę skarżącą przepisów. Zapadłe decyzje są zgodne z prawem, nie naruszają bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ten stan rzeczy potwierdzają akta sprawy oraz lektura wydanych rozstrzygnięć. Działania organów były prawidłowe. Przedstawiły one i szczegółowo omówiły właściwe dla sprawy podstawy prawne i skonfrontowały je z ustaleniami poczynionymi w toku przeprowadzonego postępowania. Dokonana przez nie ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Sformułowane wnioski zostały przedstawione w decyzji w sposób rzetelny i kompleksowy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.

a.l.