Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 185/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2422
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
article: par. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2742
law: Rozporządzenie Ministra  Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej na operacje typu Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach  działania Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie  dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) Protokolant: Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 5 maja 2023 r., nr 065/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach wsparcia dla rolników szczególnie dotkniętych rosyjską inwazją na Ukrainę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 15 marca 2023 r., nr 0165-2023-0024, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 zł (słownie złotych: sześćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. N. (dalej jako: skarżący, strona, wnioskodawca) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z 5 maja 2023 r., nr 065/2023 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w [...] z siedzibą w [...] odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę".

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Skarżący wnioskiem z 19 stycznia 2023 r. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę".

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją nr 0165-2023-0024 z 15 marca 2023 r. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej płatności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skarżący nie spełnił warunku określonego w § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operację typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 2742). Organ I instancji wskazał, że posiada z urzędu wgląd do danych systemu teleinformatycznego obsługującego wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wyjaśnił, że w toku przeprowadzonych czynności sprawdzających ustalono, że skarżący nie prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczej w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia. Według danych zwartych w bazie IZR Plus na dzień złożenia wniosku, tj. na dzień 19 stycznia 2023 r., skarżący posiadał zawieszoną działalność, co zgodnie z wykładnią językową i celowościową § 2 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego oznacza niespełnienie tego warunku.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył odwołanie, w którym wskazał, iż zawieszenie działalności w zakresie chowu bydła spowodowane było złym stanem zdrowia, który nie pozwalał skarżącemu na wykonywania prac fizycznych. Wraz z odwołaniem skarżący przedłożył kartę informacyjną leczenia, z której wynikało, że skarżący w dniu 1 stycznia 2022 r., poddany został zabiegowi usunięcia [...] z [...].

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z 5 maja 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że wniosek o przyznanie pomocy na operację typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" ma charakter "bezdeklaracyjny", tzn. rolnik nie definiuje swojego żądania w formie wskazania ilości sztuk zwierząt gospodarskich (w tym wypadku świń), do których występuje o pomoc, a ustalenie wysokości przyznanej pomocy (liczby kwalifikujących się zwierząt), jak również weryfikacja warunków przyznania pomocy określonych w § 2 pkt 1-3 rozporządzenia, następuje automatycznie, w oparciu o dane zawarte w bazie IRZ Plus, o której mowa w ustawie z 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2727) prowadzonej przez Agencję, jedynie, gdy wnioskodawca pragnie skorzystać z możliwości uwzględnienia zwierząt będących w posiadaniu innej osoby (małżonka, osoby przekazującej gospodarstwo i małżonka osoby przekazującej gospodarstwo) wówczas koniecznym jest wprowadzenie we wniosku odpowiednich danych identyfikacyjnych tych osób. Podobnie sytuacja wygląda w zakresie weryfikacji spełnienia warunków wynikających z § 2 pkt 4 rozporządzenia. Rolnik nie zaznacza we wniosku, który warunek spełnia, gdyż kontrola taka odbywa się systemowo w oparciu o dane teleinformatyczne zawarte w systemach Agencji - z wyjątkiem warunków określonych w § 2 pkt 4 lit. g oraz, w przypadku których weryfikacja odbywa się w oparciu o dokumenty załączone do wniosku przez rolnika (wymienione w § 10 Ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia). Dodatkowo również w zakresie tychże warunków możliwe jest skorzystanie z rozwiązania polegającego na uwzględnieniu ich spełnienia przez inne podmioty (małżonka, osoby przekazującej gospodarstwo i małżonka osoby przekazującej gospodarstwo).

Organ wskazał, że analiza wniosku złożonego przez skarżącego- z uwzględnieniem powyższych wywodów - pozwala stwierdzić, iż żądanie obejmowało uwzględnienie tylko zwierząt będących w jego posiadaniu, jak również spełnienie warunków tylko w oparciu o własne działania (wnioskodawca nie wskazał danych identyfikacyjnych żadnego innego podmiotu).

Tym samym organ dokonał w ramach weryfikacji uprawień wnioskodawcy do przyznania pomocy w oparciu o warunki określone wyłącznie w § 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem przesłankami przyznania pomocy są:

- zgłoszenie do dnia 15 maja 2022 roku do bazy IRZ oznakowania co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia urodzonych w siedzibie rolnika w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 roku do dnia 31 marca 2022 roku (§ 2 pkt 1 rozporządzenia),

- zgłoszenie do bazy IRZ, do dnia rozpoczęcia naboru wniosków, tj. 18 stycznia 2023 roku, oznakowania co najmniej 1 sztuki zwierzęcia z gatunku świnia urodzonego w siedzibie rolnika od dnia 1 kwietnia 2022 roku (§ 2 pkt 2),

- prowadzenie do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalności rolniczej w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (§ 2 pkt 3),

- spełnienie co najmniej jednego z warunków określonych w § 2 pkt 4 rozporządzenia:

a) prowadzenie produkcji ekologicznej w rozumieniu ustawy o rolnictwie ekologicznym,

b) przyznanie rolnikowi lub jego małżonkowi pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego PROW14-20 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz złożenie wniosku o przyznanie tej pomocy w 2022 r.,

c) przyznanie temu rolnikowi lub jego małżonkowi płatności za zazielenienie na podstawie wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego złożonego w 2021 r. oraz złożenie wniosku o przyznanie tejże płatności w 2022 r., z tym że jeśli grunty orne rolnika obejmują mniej niż 10 ha, to warunek uznaje się za spełniony, jeżeli we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. zadeklarowano co najmniej dwie różne uprawy, a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych,

d) zrealizowanie operacji obejmującej inwestycję w ochronę środowiska lub zapobieganiu zmian klimatu w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" bądź "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" w ramach PROW 14-20,

e) zrealizowanie operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach PROW 14-20 obejmującej inwestycję w ochronę środowiska lub zapobieganiu zmian klimatu,

f) zrealizowanie operacji typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach PROW 14-20,

g) wytwarzanie energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii,

h) zrealizowanie inwestycji zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym polegającej na wykonaniu urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych lub stawu, na realizację których uzyskano pozwolenie wodno-prawne.

Organ wskazał, że jak wynika z danych teleinformatycznych zgromadzonych w systemach prowadzonych przez Agencję (system IRZ Plus) skarżący spełnił przesłanki przyznania płatności określone w § 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia, a więc zgłosił do 15 maja 2022 r. oznakowanie wymaganej liczby świń urodzonych w okresie od 1 kwietnia 2021 roku do 31 marca 2022 r., jak również w terminie od 1 kwietnia 2022 r. do 18 stycznia 2023 r. (dzień rozpoczęcia naboru) zgłosił oznakowanie urodzenia zwierzęcia z gatunku świnia. Zdaniem organ wnioskodawca nie zrealizował jednak warunku określonego w pkt 3 tego paragrafu, gdyż na dzień rozpoczęcia naboru wniosku (18 stycznia 2023 roku) nie prowadził działalności rolniczej w zakresie chowu lub hodowli świń. Analiza danych zawartych w systemie IRZ Plus wykazało bowiem, że ostatnie dwie sztuki świń wybyły z siedziby stada Strony w dniu 16 listopada 2022 r., o czym skarżący poinformował Agencję w zgłoszeniu zdarzenia z 24 listopada 2022 r. Ponadto organ wskazał, że skarżący w dniu 26 listopada 2022 r. dokonał zgłoszenia w sprawie prowadzonej działalności rolniczej w zakresie zwierząt z gatunku świnia, w którym oświadczył, iż od 25 listopada 2022 r. nie prowadzi chowu i hodowli zwierząt gospodarskich z powodu zawieszenia działalności. Taki stan rzeczy trwał aż do dnia 25 stycznia 2023 r., kiedy to skarżący dokonał kolejnego zgłoszenia, w którym poinformowała o wznowieniu działalności.

Zdaniem organ odwoławczego, przedstawiony stan faktyczny, potwierdza w sposób jednoznaczny, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia do dnia rozpoczęcia naboru - co miało miejsce w dniu 18 stycznia 2023 roku. Tym samym organ stwierdził, że z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę warunku określonego w § 2 pkt 3 rozporządzenia należało wydać decyzję o odmowie przyznania pomocy. Organ wskazał również, że bez wpływu na powyższą ocenę ma okoliczność, iż 19 stycznia 2023 r. skarżący dokonał formalnego zgłoszenia zdarzenia, w ramach którego poinformował o przybyciu 16 stycznia 2023 r. do siedziba stada w gospodarstwie skarżącego 10 sztuk świń. Organ argumentował, że na dzień 18 stycznia 2023 roku w systemie IRZ Plus dla siedziby stada wnioskodawcy nie było zarejestrowanej żadnej sztuki zwierząt z gatunku świnia, a po drugie nadal trwało formalne zawieszenie działalności rolniczej w zakresie chowu i hodowli świń, które zakończyło się dopiero 25 stycznia 2023 r.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organów, skarżący zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił:

a) naruszenie art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu rzeczywistego, w szczególności poprzez zaniechanie sprawdzenia i ustalenia czy skarżący prowadzi faktycznie działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli świń na dzień rozpoczęcia procesu składania wniosków (18 stycznia 2023 r.), a w wyniku tego zaniechania błędne przyjęcie, iż tej działalności nie prowadzi, podczas gdy w rzeczywistości organ z urzędu posiadał informację o tym, że 16 stycznia 2023 r. do stada skarżącego przybyło 10 sztuk świń, a zatem organ winien podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia wątpliwości;

b) naruszenie art. 7 w zw. art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkującego błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że skarżący nie prowadził działalności w dniu 18 stycznia 2023 r.- podczas gdy z akt sprawy wynika, iż skarżący zgłosił fakt przybycia do stada 10 sztuk świń w dniu 16 stycznia 2023 r., co jednoznacznie wskazuje na fakt, iż w tej dacie pomimo zawieszenia prowadził faktycznie działalność rolniczą związaną z chowem lub hodowlą świń, co prowadzi do konkluzji iż prowadzenie takiej działalności miało miejsce również w dniu 18 stycznia 2023 r. tj. w dniu składania wniosków bowiem skarżący w tym dniu posiadał w swoim gospodarstwie świnie, którymi się zajmował;

c) naruszenie przepisu § 2 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 grudnia 2022. r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej, na operację typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż skarżący nie spełnia warunku określonego przez ten przepis, podczas gdy z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący wypełnił wszelkie przesłanki do przyznania mu pomocy, o którą wnioskował a zatem wypełnił przesłanki determinujące przyznania mu rzeczonej pomocy finansowej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Opolski Oddział Regionalny nr 065/2023 z 5 maja 2023 r. oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z/s w [...] nr 0165-2023-0024 z 1 marca 2023 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Nadto pełnomocnik wniósł o obowiązanie przez Sąd organu do wydania decyzji przyznającej pomoc finansową skarżącemu w terminie 1 miesiąca od wydania orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie natomiast do treści art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W tym miejscu warto przypomnieć, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. Ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. W art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 z późn. zm.) obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto w wymienionej ustawie ograniczono stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ administracji ma obowiązek, m.in. zapewnić stronom, ale na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania oraz udzielić stronom, również na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania (art. 27 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy).

Należy również zauważyć, że omawiana ustawa nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to wnioskujący o płatność rolnik, a nie organ administracji publicznej, ma obowiązek przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przywołane regulacje skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowanie administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na nim bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji zasadniczo zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (zob. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., II GSK 344/11; wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II GSK 810/11). Z uwagi na powyższe nie mogły zostać uwzględnione, podniesione w skardze zarzuty, oscylujące wokół naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a, bowiem w przedmiotowej sprawie, nie miały one w ogóle zastosowania.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostały kwestie dotyczące spełnienia przez skarżącego warunków pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę. W tym miejscu zaakcentować należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tryb i warunki przyznawania pomocy na operację typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę", zwanej w dalszej części "pomocą" uregulowano w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 grudnia 2022 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operację typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020" (Dz. U. poz. 2742), w dalszej części uzasadnienia zwanym "rozporządzeniem".

Na podstawie § 2 rozporządzenia pomoc przysługuje rolnikowi, jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:

1) zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.;

2) zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie co najmniej 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonego w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia od dnia 1 kwietnia 2022 r.;

3) prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa);

4) spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

a) prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. poz. 1370),

b) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej pomocy,

c) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r, nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych,

d) zrealizował operację obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz spełnia warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na tę operację w ramach poddziałania:

- "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 lub

- "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,

e) zrealizował operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,

f) zrealizował operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,

g) wytwarza energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378,1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika,

h) zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu:

- urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687), zwanej dalej "Prawem wodnym", lub

- stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji skarżący spełniał warunki przyznania mu pomocy finansowej określone przez rozporządzenie (§ 2 pkt. 1i 2), z wyjątkiem, jak uznał organ warunku wynikające z § 2 pkt. 3 rozporządzenia. Zdaniem organu skarżący nie prowadził działalności rolniczej w zakresie hodowli świń w dacie rozpoczęcia naborów, tj. w dniu 18 stycznia 2023 r. Nie budziło wątpliwości organu, że skarżący prowadził działalności rolniczą w zakresie hodowli świń okresie wcześniejszym, w tym w zakresie wymaganym przez § 2 pkt. 1 i 2 rozporządzania, w szczególności zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. Jednak, co podkreślał organ, od 25 listopada 2022 r. do 25 stycznia 2023 r. skarżący dokonał formalnego zawieszenia prowadzonej działalności, przy czym organ nie kwestionował, że 16 stycznia 2023 r. skarżący dokonał ponownego przemieszenia do swojego gospodarstwa stada 10 sztuk świń, co zostało zgłoszone przez skarżącego do bazy IZR Plus w dniu 19 stycznia 2023 r., a następnie 25 stycznia skarżący zgłosił wznowienie prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący argumentował przy tym, że zawieszenie działalności miało wyłącznie charakter przejściowy związany z jego stanem zdrowia uniemożlwiającym mu podejmowanie prac fizycznych w okresie rekonwalescencji po przebytej operacji [...].

Organy odmawiając przyznania skarżącemu wnioskowane pomocy wskazywały natomiast, że skarżący nie prowadził działalności do dnia 18 stycznia 2023 r. działalności rolniczej w zakresie hodowli świń, bowiem przed tą datą, a to 25 listopada 2022 r. zawiesił prowadzenie działalności, a nadto jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ na podstawie informacji zawartych w systemie IRZPlus, na dzień 18 stycznia 2023 r. w systemie tym dla siedziby stada skarżącego nie było zarejestrowanej żadnej sztuki zwierząt z gatunku świnia. Organy wskazywały również, że wnioski o przyznanie pomocy można było składać od 18 stycznia 2023 r. do 7 lutego 2023 r. Dzień 18 stycznia 2023 r. stanowi zatem datę graniczną, bowiem do tego dnia wnioskodawca obowiązany był prowadzić działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli świń.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że w świetle zapisów rozporządzenia skarżący w celu uzyskania wnioskowanej pomocy skarżący zobowiązany był nie tylko do prowadzenia hodowli świń w datach wskazanych w § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, ale także do prowadzenia tej działalności do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy, co wynika z § 2 pkt 3 rozporządzenia.

Oceniając spełnienia przesłanki z w § 2 pkt 3 rozporządzenia organy skoncentrowały się natomiast wyłącznie na zapisach zawartych w rejestrach, do których posiadają dostęp, w tym danych bazie IZR Plus, przyjmując, że brak ujawnienia stada w tej bazie na dzień 18 stycznia 2023 r., oraz formalne zawieszenie działalności, której wznowienie zostało formalni ujawnione 25 stycznia 2023 r., stanowi samoistną przesłankę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy.

Tymczasem skarżący konsekwentnie wskazywał, że po tymczasowej przerwie wynikającej z zabiegu usunięcia [...] wraz ze [...], która miała miejsce 1 grudnia 2022 r. sprowadził ponownie do swojego gospodarstwa, w dniu 16 stycznia 2023 r., stado 10 sztuk świń, co zgłosił formalnie do bazy IZR Plus 19 stycznia 2023 r. Podnosił, że przerwa w prowadzonej działalności wynikała z przyczyn zdrowotnych. Skarżący przedłożył przy tym kartę informacyjna leczenia. Wskazywał również, że stado 10 świń po przerwie spowodowanej okresem rekonwalescencji po przebytym zabiegu usunięcia [...], zostało sprowadzone do jego gospodarstwa 16 stycznia 2023 r., i to ten dzień uznać należy za datę faktycznego wznowienie przez niego chowu i hodowli świń w posiadanym gospodarstwie, bowiem to od tego dnia rozpoczęto faktyczne czynności związane z utrzymywaniem zwierząt przybyłych do jego gospodarstwa.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu skoro skarżący wskazał na rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w bazie IZR Plus, a rzeczywistym stanem faktycznym, to organ zobowiązany był do ustalenia okoliczności spełnienia przesłanki z § 2 pkt 3 rozporządzenia, nie tylko w oparciu o dane ujawnione w bazie IZRPlus, ale także w oparciu o inne, w tym przedłożone przez skarżącego dokumenty, mające na celu udowodnienie wznowienia przez skarżącego działalności rolniczej w wymaganym zakresie już od 16 stycznia 2023 r.

Podkreślić przy tym należy, że wpis w bazie IZR Plus ma charakter jedynie deklaratoryjny, a przepis § 2 pkt 3 rozporządzenia nie odnosi się wprost do wpisów zawartych w tej bazie, jak ma to miejsce w przypadku warunków określonych w przepis § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, organ w celu ustalenie spełnienia warunku odnoszącego się do prowadzenia działalności do dnia naboru wniosku nie może opierać się wyłącznie na zapisach wynikających z tej bazy, szczególnie, w sytuacji gdy wnioskodawca wskazuje na rozbieżności między rzeczywistym stanem faktycznym, a zapisami zawartymi w tej bazie. Zaznaczyć przy tym należy, iż w sprawie chodzi o zaledwie o kilkudniowe rozbieżności dotyczące w istocie ujawnienia w niej zdarzeń mających miejsce 16 stycznia 2023 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w tym dokumentu zgłoszenia przemieszczenia świń, stado 10 sztuk świń zostało przemieszczone do gospodarstwa wnioskodawcy 16 stycznia 2023 r., (pozycja data zdarzenia), natomiast przyjęcie i zatwierdzenie zgłoszenia owego przemieszczenia nastąpiło 19 stycznia 2023 r., zaś powodem odmowy przyznania wnioskowanej płatności, był formalny brak zarejestrowania owego stada w bazie IZRPlus na dzień 18 stycznia 2023 r. oraz brak formalnego zarejestrowania na ten dzień wznowienia działalności w zakresie hodowli zwierząt, które to wznowienie zostało formalnie zarejestrowane z datą 25 stycznia 2023 r.

Zdaniem Sądu, nie można jednak pomijać okoliczności, że zmiany wpisów we wskazanych powyżej rejestrach były formalną konsekwencją zdarzeń faktycznych, jakie miały miejsce 16 stycznia 2023 r. (przemieszczenie stada świń do gospodarstwa skarżącego). Podkreślić przy tym należy, że ocena, czy działalność określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, i w jakim okresie, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona wyłącznie od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako pewnego domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowań. W kontekście celów i całego systemu wsparcia, należy co prawda uznać, że narzędzie, jakim jest ujawnienie danych w bazach prowadzonych przez organ, może być co prawda skutecznie wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla podmiotów poszkodowanych inwazją rosyjską na Ukrainę, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania lub odmowy jest przyznania w zakresie odnoszącym się do § 2 pkt 3 rozporządzenia. Innymi słowy, przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w rozważanym przepisie, jest faktyczne prowadzenie działalności do dnia ogłoszenia naboru wniosków, a ujawnienie danych w bazie IZRPlus jest istotnym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym ustalenia, czy wnioskodawca prowadził w wymaganym okresie rzeczywiście działalność rolniczą polegającą na chowie i hodowli świń. Zaznaczyć przy tym należy, że informacja w zakresie ujawnienia stada w bazie IZRPlus nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu, wpisu takiego nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu prowadzenia lub braku prowadzenia działalności w zakresie hodowli świń do dnia ogłoszenia naboru wniosków w ramach tego konkretnego programu pomocowego, ponownie jak i informacji o zawieszeniu działalności. W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu, danych ujawnionych w tych bazach nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu spełnienia przez wnioskodawcę wymogów z § 2 pkt 3 rozporządzenia, a wnioskodawca może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i deklaratoryjne znaczenie wpisów. Takie formalne ograniczenie wynikające z powołania się przez organy wyłącznie na wpisy w bazie IZRPlus w celu oceny spełnienia przesłanki § 2 pkt 3 rozporządzenia, niezależnie do stanu faktycznego sprawy, czy też prawidłowości tych wpisów w sensie ich zgodności ze stanem rzeczywistym, nie realizowałby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie do celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją pomocową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Podkreślić przy tym należy, iż także literalne brzmienie § 2 pkt 3 rozporządzenia nie daje podstaw do prowadzenia weryfikacji tej przesłanki wyłącznie w oparciu o przesłanki formalne, tj. o zapisy zawarte w bazie IZRPlus lub innym rejestrze. Z brzmienia § 2 pkt 3 rozporządzenia takie ograniczenie w żaden sposób nie wynika.

W ocenie Sądu, przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez organ, mogłoby dojść do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia do dnia rozpoczęcia naboru wniosków przyznanie pomocy na działalności rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (sus scorfa). Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu weryfikacji wpisu z bazie, doprowadzić więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień złożenia wniosku a działalność gospodarcza, zostały pozbawione dostępu do pomocy, zaś podmioty, które tej działalności już nie prowadzą, a nie zaktualizowały swoich wpisów, taką pomoc otrzymają. Tymczasem brak ujawnienia zwierząt w bazie IZRPlus może mieć rożne przyczyny i nie zawsze świadczy o trwałym zaprzestaniu chowu zwierząt. Okoliczność prowadzenia działalności rolniczej winny być oceniane przez pryzmat całości materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Zasada swobodnej oceny dowodów, nie oznacza bowiem dowolności oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, a więc wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej tub wiarygodności (Borkowski J. glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93 P OSP 1994/7-8/131 -1.1). Ocena dowodów jest "czynnością myślową" i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego myślenia (W. Berutowicz, PC, s. 192), nie powinna uchybiać zasadom logiki (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 156). Organ administracji publicznej może zatem wysnuwać z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie..., s. 197).

Zdaniem Sądu, dokonana więc przez organy obu instancji wykładnia § 2 pkt 3 rozporządzenia, sprowadzająca się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiednim rejestrze publicznym, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. W konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia § 2 pkt 3 rozporządzenia. Z materiału znajdującego się w aktach sprawy wynika bowiem, że na dzień 18 stycznia 2023 r. skarżący posiadał stado świń (stado to przybyło do gospodarstwa skarżącego 16 stycznia 2023 r., i zostało formalnie zgłoszone w bazie IZRPlus 19 stycznia 2023 r., przy czym w zgłoszeniu tym ujawniono faktyczną datę zdarzenia, tj. datę przemieszczania stada do gospodarstwa skarżącego 16 stycznia 2023 r.).

W ocenie Sądu nie stoi również na przeszkodzie, uznaniu że skarżący prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia, krótkotrwała i przemijająca przeszkoda w wykonywaniu tej działalności spowodowana, jak w niniejszej sprawie stanem zdrowia skarżącego. Zdaniem Sądu, sformułowanie zawarte w § 2 pkt 3 rozporządzenia "prowadził działalność do dnia" należy rozumieć w ten sposób, że skarżący nie zaprzestał w sposób trwały prowadzenia takiej działalności i prowadził ją także na dzień 18 stycznia 2023 r. Inaczej mówiąc konieczne jest, aby wnioskodawca, spełniwszy wymogi z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, prowadził taką działalności i posiadał zamiar jej trwałego prowadzenia także w okresie późniejszym, tj. do dnia 18 stycznia 2023 r. Natomiast przemijające, krótkotrwałe przeszkody w jej prowadzeniu, winny być oceniane przez pryzmat całokształtu okoliczności sprawy, i nie mogą w sposób definitywny, oderwany od stanu faktycznego, samoistnie przesądzać o trwałym braku prowadzenia działalności w badanym okresie.

Należy również pamiętać, iż z uzasadnienia projektu do zmiany ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234 i 1270), wynika, że wprowadzone zmiany miały na celu w zapewnienie podstaw prawnych wdrożenia w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (PROW 2014–2020) działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę", rozporządzenia (druk sejmowy 2736) wdrożenie tego działania pomocowego stanowiło odpowiedź na sytuację na zaistniała na rynku rolnym na skutek inwazji rosyjskiej na Ukrainę i związaną z ich funkcjonowaniem na niestabilnym rynku, zakłóceniami w handlu, wzrostem ponoszonych kosztów i ich wpływem na ceny żywności. Wsparcie to było wsparciem jednorazowym, nadzwyczajnym mechanizmem będącym odpowiedzią na problemy z płynnością finansową zagrażającą ciągłości działalności rolniczej. Miało ono związek ze wzrostem kosztów prowadzenia działalności rolniczej. Z uzasadnienia projektu wynika również, że biorąc pod uwagę wysokość strat w poszczególnych sektorach produkcji rolnej, jak również ograniczony budżet przewidziany na to działanie, pomoc zostanie skierowana do rolników prowadzących działalność w sektorze, w którym zidentyfikowano największe potrzeby w zakresie natychmiastowego wsparcia, którego celem jest rekompensata przynajmniej części strat i rozwiązanie problemów z płynnością finansową. W celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego podmioty te potrzebują nadzwyczajnego wsparcia, żeby utrzymać swoją działalność.

Zatem mając na uwadze wykładnię celowościową, organy powinny ustalić i ocenić przez pryzmat całości okoliczności sprawy, czy skarżący, pomimo wystąpienia u niego problemów zdrowotnych i zawieszeniem w związku z operacją oka działalności na okres ok. 8 tygodni, w rzeczywistości, co do zasady, nie zaniechał prowadzenia działalności rolnej w zakresie chowu i hodowli świń. W ocenie Sądu, ponowne sprowadzenie stada do gospodarstwa skarżącego 16 stycznia 2023 r., i podjęcie przez niego czynności faktycznych, które następnie w ciągu kilku dniu zostały ujawnione w rejestrach, przeczy tezie organów wyrażonej w zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie prowadził działalności rolniczej w zakresie chowu i hodowli świń w dniu 18 stycznia 2023 r.

Z podanych względów Sąd uznał kontrolowaną decyzję za wadliwą oraz decyzję ją poprzedzającą, gdyż decyzje te zostały wydane przedwcześnie, z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji dokona oceny spełnienia przez skarżącego przesłanego do przyznania mu wnioskowanej pomocy, uwzględniając w tej ocenie stanowisko wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zobowiązanie organu do wydania decyzji przyznającej pomoc finansową skarżącemu w terminie 1 miesiąc, Sąd wyjaśnia, iż jego ocenie brak było podstaw prawnych do uwzględnienia takiego wniosku, bowiem powodem uchylenia zaskarżonych decyzji nie było wyłącznie stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, ale również kwestie związane z ustaleniami faktycznymi. Zastosowanie art. 145a § 1 p.p.s.a. ma charakter wyjątkowy i być uzasadniony szczególnymi okolicznościami sprawy. Ustawodawca nie daje żadnych wskazówek, co należy rozumieć przez okoliczności sprawy uzasadniające wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 1 , pozostawiając tę kwestię do ustalenia sądowi administracyjnemu orzekającemu w sprawie. Mając jednak na uwadze powody ustanowienia art. 145a § 1–3 p.p.s.a., można przyjąć, że rozważany warunek ustawowy obejmuje w szczególności sytuacje, w których okoliczności sprawy z dużym prawdopodobieństwem będą wskazywać, że w postępowaniu administracyjnym toczącym się po uchyleniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) oceny i zalecenia sformułowane w orzeczeniu sądu administracyjnego nie zostaną w należytym stopniu uwzględnione przez prowadzący to postępowanie organ administracji publicznej (przykłady występujących w tym zakresie uchybień podaje R. Hauser, Wstępne założenia nowelizacji ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP 2013/2, s. 21). W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że ów warunek obejmuje "sytuacje patologiczne", gdy np. sprawa powtórnie, a niekiedy nawet wielokrotnie, wraca do sądu z powodu niezastosowania się przez organ do jego oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, niewykonywania wyroku sądu oraz innych naruszeń prawa przez organ w toku postępowania administracyjnego (zob. P. Pietrasz, Reformacyjne..., s. 816) [Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II., Opublikowano: LEX/el. 2021) Jednocześnie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie wskazanych przepisów oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §1 p.p.s.a, przy czym na koszty te składał się zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi, opłata skarbowa od udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego ustalony na podstawie §14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z 22 października 2015 r. (Dz. U. 2015, poz. 1800) w sprawie opłat za czynności adwokackie.