Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 253/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3d, ust. 15b, ust. 15e
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 6, art. 7, art. 10 par. 1, art. 75 par. 1 , art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z 30 grudnia 2022 r. Wójt Gminy [...] (dalej: "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1692 z późn. zm.), dalej: "ustawa", odmówił Z.Z. (dalej: "skarżąca") świadczenia w formie dodatku węglowego.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 2 ust. 1, 3c i 16 ustawy. Wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i danych zawartych we wniosku strony ustalił, że wniosek skarżącej jest drugim wnioskiem z tego samego adresu ([...]). Skarżąca nie ma możliwości wyodrębnienia adresu, gdyż nie jest uregulowana kwestia własności lokalu mieszkalnego. Stwierdził, że niemożliwe było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej, gdyż przebywa ona poza granicami kraju - w Niemczech.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżąca podała, że budynek, w którym mieszka, ogrzewany jest współdzielonym źródłem ciepła, zasilanym węglem. Odrębny lokal, który zajmuje, ma osobne wejście i składa się z kuchni, łazienki i innych pomieszczeń mieszkalnych. Zaznaczyła, że skład gospodarstw domowych zamieszkujących lokale w budynku pod ww. adresem jest zgodny z deklaracją za odpady. Skarżąca zarzuciła ponadto, że nie została poinformowana o zamiarze przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i o terminie tej czynności. Stwierdziła, że pracuje poza miejscem zamieszkania, a brak informacji o planowanych czynnościach uniemożliwił jej udział w postępowaniu. Zauważyła, że wywiad środowiskowy jest szczególną postacią dowodu z oględzin, w rezultacie czego stosuje się do niego art. 79 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", zgodnie z którym na siedem dni przed terminem jego przeprowadzenia organ ma obowiązek powiadomić stronę o dacie i miejscu planowanych czynności. Zauważyła, że ustawodawca nie uprawnił organu do badania własności nieruchomości ani do odmowy przyznania dodatku węglowego z uwagi na brak uregulowania tej kwestii. Ponadto wskazała, że organ niekonsekwentnie zarzuca brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, podając jednocześnie, że w ten sposób ustalił, że skarżąca przebywa poza granicami kraju. Skarżąca stwierdziła, że praca na terenie Unii Europejskiej i czasowe przebywanie w związku z tym poza miejscem zamieszkania nie dyskwalifikuje z ubiegania się o dodatek węglowy. Intencją ustawodawcy była pomoc w uzyskaniu wsparcia w zakupie opału i możliwość przyznania dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych mieszkających pod jednym adresem zamieszkania w samodzielnych lokalach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej: "Kolegium") decyzją z 30 stycznia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium przytoczyło w uzasadnieniu decyzji treść art. 2 ust. 1, 2, 3a - 3e i ust. 6 ustawy. Stwierdziło, że organ pierwszej instancji co najmniej przedwcześnie ocenił, że nie można ustalić odrębnego adresu miejsca zamieszkania skarżącej. W ocenie Kolegium art. 2 ust. 3c oraz 3d ustawy należy rozumieć w ten sposób, że organ winien ustalić, czy brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania wynikać może z obiektywnych przyczyn, np. z ograniczonych możliwości organów gminy w nadaniu odrębnego adresu w terminie do końca listopada 2022 r. Organ pierwszej instancji nie ocenił, czy podnoszona przez skarżącą okoliczność braku uregulowania własności nieruchomości w związku z toczącą się sprawą spadkową może być rozumiana jako przyczyna obiektywna, z powodu której brak było możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do 30 listopada 2022 r.

Kolegium podzieliło natomiast stanowisko organu pierwszej instancji dotyczące braku możliwości przyznania dodatku z uwagi na to, że nie przeprowadzono ze skarżącą wywiadu środowiskowego pod ww. adresem. Zauważyło, że na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wyraźnie wskazują przepisy art. 2 ust. 3d, ust. 15b i ust. 15c ustawy. Stwierdziło, że pracownik organu pierwszej instancji podjął 29 grudnia 2022 r. próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod ww. adresem, lecz nie zastał skarżącej. Uzyskał jednak informację od jej rodziny, że skarżąca przez większą część roku przebywa za granicą. Zdaniem Kolegium powyższe wskazuje na brak spełnienia przesłanki "zamieszkiwania" i "gospodarowania", które na mocy art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy uzasadniałyby przyznanie dodatku węglowego. Oceniło, że zgromadzony materiał dowodowy skłania do uznania, że skarżąca przebywa pod ww. adresem nie stale, a sporadycznie. Zauważyło, że zasadność tej oceny potwierdza fakt, że skarżąca nie zawsze odbiera osobiście kierowaną do niej na powyższy adres korespondencję. Kolegium podkreśliło, że w odwołaniu skarżąca nie tylko nie zaprzeczyła, ale potwierdziła wykonywanie pracy na terenie Unii Europejskiej, a także związane z tym czasowe przebywanie poza miejscem zamieszkania. Zauważyło, że wykonywanie zatrudnienia poza granicami kraju rzutuje na ocenę zasadności przyznania dodatku węglowego w kontekście prowadzenia gospodarstwa domowego. Wywiodło, że z uwagi na treść art. 2 ust. 1 i 2 ustawy, w których definiując "gospodarstwo domowe", ustawodawca posługuje się terminami dotyczącymi "zamieszkiwania" i "gospodarowania", należy przyjąć, że celem ustawy o dodatku węglowym nie jest przyznawanie tego dodatku osobom nieprzebywającym w mieszkaniu stale, lecz tylko sporadycznie lub bardzo rzadko. W ocenie Kolegium powyższe powoduje, że niezasadny jest zarzut, że możliwe było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego bez skarżącej, w obecności jej syna, który nie został wykazany w składzie jej gospodarstwa domowego. Wyjaśniło, że art. 33 § 4 k.p.a. nie przesądza o możliwości działania przez członka najbliższej rodziny za stronę postępowania bez stosownego pełnomocnictwa. Syn skarżącej pełnomocnictwa takiego nie posiadał, co przesądzało o braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w jego obecności.

W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na ww. decyzję Kolegium skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez uznanie, że przez zamieszkiwanie i gospodarowanie należy rozumieć ciągłe zamieszkiwanie pod danym adres, z wyłączeniem pracy za granicą,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji bez wyjaśnienia kwestii miejsca stałego zamieszkiwania skarżącej oraz możliwości i prawidłowości procedury sporządzenia wywiadu środowiskowego,

- art. 8 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania administracyjnego, które nie pogłębiło zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podkreśliła, że wbrew stanowisku organu nie ma znaczenia okres przebywania w miejscu zamieszkania, a fakt zamieszkiwania i gospodarowania w danym miejscu. Aby rozstrzygnąć kwestię zamieszkiwania pod danym adresem organ powinien ustalić, czy można zagranicznemu pobytowi przypisać zamierzoną cechę stałości. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku skarżącej, gdyż stale zamieszkuje ona pod adresem [...], gdzie prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Skarżąca stwierdziła, że praca za granicą ma charakter doraźny, a tym samym nie zamieszkuje ona stale za granicą i nie ma tam skoncentrowanego miejsca życiowego. Dodała, że nigdy nie zamierzała wyprowadzić się za granicę, natomiast częstotliwość jej pobytu poza krajem wynika z systemu pracy. Nie można więc uznać, że przebywa w miejscu zamieszkania sporadycznie. Skarżąca zauważyła, że przyjmując podejście organu, nigdzie nie ma miejsca zamieszkania, gdyż z pewnością nie zamieszkuje za granicą, gdzie jedynie pracuje. Podkreśliła, że mieszka pod adresem [...], tam skoncentrowane jest jej centrum życiowe, pod tym adresem jest zameldowana i tam przysłane są wszystkie dokumenty. Zauważyła, że skoro organ uznał, że nie mieszka pod ww. adresem, to nie wiadomo, dlaczego podjął pod tym adresem czynności wywiadu środowiskowego i doręcza pod ten adres korespondencję.

Skarżąca zarzuciła ponadto, że nie było przeszkód, aby uzgodnić z nią termin wywiadu środowiskowego, ewentualnie umożliwić jej ustanowienie pełnomocnika celem przeprowadzenia takiego wywiadu. Nigdy bowiem nie odmawiała przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Zaznaczyła, że Kolegium nie odniosło się do zarzutu braku powiadomienia skarżącej o terminie wywiadu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

W wyniku takiej kontroli sądowej decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić pozostaje, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ odwoławczy zawnioskował w odpowiedzi na skargę o rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zaś skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostaje zasadność odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego z uwagi na to, że nie było możliwe przeprowadzenie z nią wywiadu środowiskowego pod wskazanym we wniosku adresem zamieszkania, gdyż ustalono, że skarżąca przebywa poza granicami kraju, co z kolei powodowało, że w stanie faktycznym sprawy nie wystąpiło "zamieszkiwanie" i "gospodarowanie", które uzasadniają przyznanie dodatku węglowego.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

(Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm., dalej: "ustawa"), dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

W ust. 2 pkt 1 ustawodawca zdefiniował, że przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe).

Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 3d w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

W ust. 3c przewidziano, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (ust. 15c). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (ust. 15d). W ust. 15e przewidziano, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego.

Przyznać należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadnie organ pierwszej instancji stwierdził konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, skoro skarżąca oświadczyła w piśmie z 15 grudnia 2022 r., że mieszka pod wspólnym adresem [...] z synem, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie było możliwe wyodrębnienie adresów miejsca zamieszkania dla obu gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem z uwagi na toczące się postępowanie spadkowe. Jak wynika wprost z art. 2 ust. 15e ustawy podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego stanowi niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b. Tymczasem w ww. piśmie skarżąca wyraziła jednoznaczną zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.

Nie jest sporne, że wywiad środowiskowy ze skarżącą nie został przeprowadzony. Należy jednak zauważyć, że skarżąca nie została w jakikolwiek sposób powiadomiona o terminie przeprowadzenia tego dowodu. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. poz. 893) wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy podmiotu uprawnionego, albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. O ile w przepisie tym nie przewidziano wprost obowiązku organu pomocy społecznej powiadomienia ze stosownym wyprzedzeniem osoby o terminie przeprowadzenia omawianego dowodu, to z przepisów k.p.a. wynika ogólna zasada, że obowiązkiem organu administracji jest zapewnienie stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, w szczególności w postępowaniu dowodowym (art. 10 § 1, art. 79, art. 86 k.p.a.). Trudno bowiem wymagać, aby osoba ubiegająca się o dodatek węglowy oczekiwała w miejscu zamieszkania na ewentualne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w bliżej nieokreślonym terminie, nawet jeśli z ustawy wynika obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Z faktu nieobecności skarżącej w dniu, w którym pracownik socjalny zamierzał przeprowadzić wywiad środowiskowy ze skarżącą, a także informacji udzielonej przez "rodzinę" - bez sprecyzowania stopnia pokrewieństwa i podania danych osobowych tej osoby (tych osób), wywiedziono, że skarżąca przebywa za granicą większą część roku.

Zauważyć należy, że o ile art. 2 ust. 3d ustawy stanowi, że z przeprowadzonego w okolicznościach przewidzianych w tym przepisie wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową, to informacji uzyskanych od bliżej nieokreślonych świadków nie można było udokumentować jedynie adnotacją urzędową. Zgodnie z art. 72 § 1 k.p.a. czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. Notatka służbowa sporządzona przez prowadzącego sprawę pracownika nie jest tego rodzaju dokumentem, który służy wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy, gdyż nie może dotyczyć ustaleń istotnych dla sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zatem oparcie rozstrzygnięcia w sprawie wyłącznie na adnotacji służbowej, z której wynika jedynie, że bliżej nieokreślona osoba (lub osoby), które podały się za członków rodziny skarżącej, a której to okoliczności nie można zweryfikować, gdyż w adnotacji nie ma danych osobowych tej osoby (osób), oświadczyła, że skarżąca przebywa za granicą większość roku, bez jakiejkolwiek próby zweryfikowania prawdziwości tej informacji przewidzianymi prawem dowodami oraz bez zawiadomienia skarżącej o ustaleniu tej okoliczności i pozbawieniu jej możliwości ustosunkowania się do tego, narusza art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie to zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy, który ponadto nie odniósł się do zarzutu odwołania dotyczącego zaniechania zawiadomienia przez organ pierwszej instancji skarżącej o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W zaskarżonej decyzji na podstawie ww. adnotacji urzędowej wywiedziono nadto, że skoro skarżąca przebywa za granicą kraju przez większą część roku, to nie występuje w sprawie okoliczność "zamieszkiwania" i "gospodarowania", które w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy, uzasadniać mają przyznanie dodatku węglowego.

Zauważyć należy, że z cytowanych wyżej przepisów nie wynika, że ustawodawca powiązał pojęcia "zamieszkiwania" i "gospodarowania" ze stałym, nieprzerwanym pobytem w miejscu zamieszkania wskazanym we wniosku. Przede wszystkim ustawodawca nie zdefiniował pojęć osoby "zamieszkującej" i "gospodarującej", które użył w art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy. Co więcej, w żadnym z przepisów ustawy o dodatku węglowym nie uściślił, że to "zamieszkiwanie" i "gospodarowanie" ma być "stałe" ani nie sprecyzował wymogów "zamieszkania", jak to uczyniono w art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 z późn. zm.), w którym powiązano pobyt czasowy obywatela polskiego z przebywaniem poza miejscem pobytu stałego przez okres ponad 3 miesięcy. Ustawodawca nie odesłał też w omawianym zakresie do przepisów ustawy o ewidencji ludności. Jak zaś wynika z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.) miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu i zgodnie z art. 28 tej ustawy można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Ze zgormadzonego przez organy administracji materiału dowodowego nie wynika, że skarżąca nie ma zamiaru stałego pobytu pod adresem [...]. W odwołania skarżąca oświadczyła zaś, że tylko czasowo przebywa poza miejscem zamieszkania w związku z wykonywana pracą.

Zaznaczyć również należy, że w uzasadnieniu projektu ustawy (druk sejmowy IX.2471) wskazano, że projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej na te z gospodarstw domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi.

Z cytowanych przepisów i uzasadnienia projektu ustawy wynika, że ustawodawca świadomie w taki sposób uregulował kryteria przyznania dodatku węglowego, aby objąć pomocą finansową w postaci tego dodatku jak największą liczbę gospodarstw domowych. Skoro więc ustawa nie przewiduje przesłanki odmowy przyznania dodatku węglowego w postaci braku stałego zamieszkiwania i gospodarowania wnioskodawcy w lokalu, w którym głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest wymienione w art. 2 ust. 1 źródło ciepła, to kwestia ewentualnego braku "stałości" zamieszkania skarżącej nie może przesądzać o zasadności odnowy przyznania jej dodatku węglowego. Podkreślić należy, że art. 6 i art. 7 k.p.a. jednoznacznie obligują organy administracji publicznej do działania na podstawie przepisów prawa.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni wskazanych wyżej przepisów ustawy oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego. Organ wyznaczy zatem datę przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym, to jest tak, aby informacja o wywiadzie dotarła do strony przez datą jego przeprowadzenia i ustali, czy spełnione są przesłanki z art. 2 ust. 3d ustawy. W zależności od poczynionych ustaleń, wyda stosowna decyzję.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.