Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 551/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 5 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 roku sprawy ze skargi P. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 maja 2024 roku nr 341/05/2024/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 27 maja 2024 r., nr 341/05/2024/KL, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 50 ust. 18 i ust. 19 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 146), zwanej dalej "u.ś.o.z.", ustalił obowiązek poniesienia przez P.R. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach 18 – 27 czerwca 2019 r., 18 lipca 2019 r., 22 sierpnia 2019 r., 9 – 10 września 2019 r. przez SP ZOZ Ax., jak i kosztów wystawionych w dniach 27 czerwca 2019 r. i 10 września 2019 r. recept podlegających refundacji, w łącznej kwocie 7 250,78 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji wyjaśnił, że w trybie art. 50 ust. 18 u.o.ś.z. wszczął z urzędu postępowanie mające na celu ustalenie obowiązku poniesienia kosztów świadczeń i zobowiązanie do zapłaty należności w związku z powzięciem informacji o skorzystaniu przez skarżącego ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych udzielonych przez SP ZOZ Ax. w dniach: 18 – 27 czerwca 2019 r. (leczenie szpitalne o wartości 5 325,00 zł), 18 lipca 2019 r. (ambulatoryjna opieka specjalistyczna o wartości 38,00 zł), 22 sierpnia 2019 r. (ambulatoryjna opieka specjalistyczna o wartości 67,00 zł, 9 – 10 września 2019 r. (leczenie szpitalne o wartości 1 358,00 zł), 27 czerwca 2019 r. (recepta o wartości 385,65 zł), 10 września 2019 r. (recepta o wartości 462,78 zł). Ustalono, że skarżący nie posiadał prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych realizowanych w systemie publicznym. Nie miał statusu osoby ubezpieczonej ani osoby uprawnionej w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Organ administracji zwrócił się do świadczeniodawcy o przedstawienie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów, o którymi okazał się skarżący w dniach udzielenia świadczeń. Świadczeniodawca przedstawił kserokopie "Oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej" złożonych przez skarżącego w dniach udzielania świadczeń.

Zawiadomieniem z 30 października 2023 r. organ administracji poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych na jego rzecz we wskazanych dniach. W zawiadomieniu organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 50 ust. 18a u.ś.o.z. w ciągu 30 dni od dnia odebrania niniejszego zawiadomienia strona może dokonać "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w rozpatrywanych dniach oraz poinformował o przesłance umorzenia kosztów wynikającej z art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. W zawiadomieniu przedstawiono tabelę zawierającą koszty udzielonych świadczeń. Ponadto wezwano skarżącego do przedłożenia dokumentów poświadczających jego prawo w zakresie udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej w wymienionych wyżej daniach, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a także do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu 31 października 2023 r.

W odpowiedzi skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazał, że leczenie objęte tym postępowaniem stanowiło następstwo wypadku przy pracy, którą wykonywał, jak się okazało, bez zgłoszenia go przez pracodawcę. Do pisma dołączono kserokopię wyroku z 24 stycznia 2022 r. wydanego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia, sygn. akt [...], który m. in. orzeczono wobec oskarżonej H.W. na rzecz skarżącego zapłacenie kwoty 3 000 zł tytułem nawiązki w związku z wypadkiem na terenie budowy na skutek zaniechania obowiązków kierownika budowy, niezapewnienia pokrzywdzonemu bezpośredniego nadzoru nad BHP i niezapewnienie właściwego sprzętu stemplowania stropu.

15 grudnia 2023 r. organ administracji zwrócił się do skarżącego o udzielenie informacji, czy wystąpi o ustalenie stosunku pracy, tzn. czy został złożony pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy wraz ze wskazaniem okresu obowiązywania stosunku pracy, w tym również wskazania informacji, czy takie postępowanie jest w toku, a także podanie sygnatury sprawy, celem ustalenia przesłanki, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zawiadomieniem z 12 marca 2024 r. organ administracji poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz uzyskiwania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń przed wydaniem decyzji w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.

Organ administracji stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania skarżący nie zakwestionował świadczeń udzielonych mu na koszt Funduszu. Ubiegając się o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej podpisał oświadczenia, które zasugerowały świadczeniodawcy, że mógł być osobą ubezpieczoną, co jednak nie miało miejsca. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący każdorazowo otrzymał w dniach 18 – 27 czerwca 2019 r., 18 lipca 22019 r., 22 sierpnia 2019 r., 9 – 10 września 2019 r. do podpisu oświadczenia o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Był informowany przez świadczeniodawcę, że figuruje w systemie komputerowym e-WUŚ jako osoba nieubezpieczona. Mimo tego czterokrotnie podpisał (w okresie od czerwca do września 2019 r.) oświadczenia, że jest uprawniony do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, chociaż był świadomy, że od prawie 3 lat nie posiada żadnego tytułu do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Na skarżącym ciążyła powinność zapoznania się z obowiązkami prawnymi dotyczącymi ubezpieczenia zdrowotnego, a w razie wątpliwości co do treści zasad prawnych dotyczących prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Miał on możliwość zwrócenia się z zapytaniem do odpowiednich jednostek terytorialnych Narodowego Funduszu Zdrowia, które w zakresie swoich kompetencji udzielają stosownych wyjaśnień. Jednakże skarżący nie dochował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej co do posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych udzielonych w dniach objętych postępowaniem administracyjnym. W ocenie organu administracji z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że skarżący działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego. Nawet gdyby przyjąć, że skarżący był przekonany o posiadaniu ubezpieczenia zdrowotnego, to przekonanie to nie było usprawiedliwione. Skarżący posiadał zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, m. in. w okresie od 1 czerwca 2014 r. do 18 sierpnia 2016 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, posiadając jeszcze trzydziestodniowy okres prawa do bezpłatnych świadczeń. Kolejne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego miało miejsce dopiero od 23 stycznia 2020 r. do 20 lutego 2022 r., jako osoba bezrobotna niepobierająca zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, posiadając jeszcze trzydziestodniowy okres prawa do bezpłatnych świadczeń, zgodnie z art. 67 ust. 4 u.ś.o.z. Skarżący był świadomy braku swojego ubezpieczenia w dniach 18 – 27 czerwca 2019 r., 18 lipca 2019 r., 22 sierpnia 2019 r., 9 – 10 września 2019 r., gdyż od prawie 3 lat, co wynika z powyższych okresów, nie posiadając żadnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.

Zdaniem organu administracji nie znajduje zastosowania art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., tj. że w chwili składania oświadczeń u świadczeniodawcy, skarżący działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń.

Organ administracji wskazał dalej, że skarżący nie ustosunkował się do wezwania do przedłożenia materiału dotyczącego planowanego wystąpienia o ustalenie stosunku pracy pomimo odebrania przez pełnomocnika pisma z 15 grudnia 2023 r. oraz prośby pracownika Narodowego Funduszu Zdrowia – Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego w Łodzi z 1 lutego 2024 r. Organ administracji zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania zawiadomieniem z 12 marca 2024 r. i umożliwił mu przedstawienie stanowiska. Organ administracji podniósł, że współdziałanie z organem leży w interesie strony, gdyż nieprzedstawienie w toku postępowania dowodów potwierdzających stanowisko zajmowane przez stronę może spowodować wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji negatywnej dla strony. Zaniechanie przedstawienia przez skarżącego dowodów, pomimo wezwania przez organ, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem wskutek naruszenia obowiązku organu wyjaśnienia okoliczności sprawy. Na podstawie danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych organ administracji ustalił, że skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, m. in. w okresie od 1 czerwca 2014 r. do 18 sierpnia 2016 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, posiadając jeszcze trzydziestodniowy okres prawa do bezpłatnych świadczeń, zgodnie z art. 67 ust. 4 u.ś.o.z. Kolejne zgłoszenie skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego miało miejsce dopiero od 23 stycznia 2020 r. do 20 lutego 2022 r. jako osoby bezrobotnej niepobierającej zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium posiadając jeszcze trzydziestodniowy okres prawa do bezpłatnych świadczeń, zgodnie z art. 67 u.ś.o.z.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P.R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 7a, art. 8 § 2, art. 10 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez uchylanie się od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej i skutkowała poczynieniem błędnych ustaleń;

2. art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuprawnionym uznaniu, że osoba nie mająca świadomości braku rejestracji wynikającej z wykonywanej pracy, nie działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie sygn. akt [...] z 24 stycznia 2022 r. podniósł, że udzielone mu świadczenia medyczne wynikały z narażenia go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w trakcie wykonywania przez niego pracy – na jego stanowisku pracy na budowie. O fakcie wykonywania pracy na budowie bez rejestracji dowiedział się dopiero po udzieleniu mu świadczeń w trybie "pilnym" (przynajmniej pierwszych) świadczeń. Nie można zgodzić się z przedstawioną w decyzji oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście nieuznania, że skarżący pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Organ administracji wskazał, że skarżący nie złożył dokumentów świadczących o tym, że został złożony pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy wraz ze wskazaniem okresu obowiązywania stosunku pracy, w tym również wskazania informacji, czy takie postępowanie jest w toku, a także podanie sygnatury sprawy, celem ustalenia przesłanki, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący nie przedstawił też żadnych dokumentów dotyczących ustalenia istnienia stosunku pracy w rozpatrywanych dniach, pomimo że organ umożliwił mu udział w postępowaniu, a także kilkukrotnie i wyczerpująco informował go o okolicznościach faktycznych oraz prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania o ustalenie kosztów świadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, stosownie do art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że organ administracji nie naruszył przepisów prawa.

Stosownie do treści art. 50 ust. 16 pkt 1a u.ś.o.z. w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:

1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo

1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo

2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6 (pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej),

- osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1 (świadczenia gwarantowane z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej).

W myśl art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

Z przytoczonych powyżej przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika ogólna zasada, zgodnie z którą osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej obowiązana jest ponieść koszty udzielonego świadczenia. Od tejże zasady ustawa przewiduje wyjątki. Obowiązek uiszczenia kosztów nie dotyczy osoby, której udzielono świadczenia gwarantowane z podstawowej opieki zdrowotnej (art. 15 ust. 2 pkt 1) oraz osoby, która działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej (art. 50 ust. 17).

Jak wynika z akt sprawy, świadczenia udzielone skarżącemu nie miały charakteru świadczeń gwarantowanych z podstawowej opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1 u.ś.o.z. (por. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej – tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 540). Były to świadczenia w rodzaju leczenie szpitalne, ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz recepty wystawione przez podmiot udzielający świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne – SP ZOZ Ax. i w dniu udzielania świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne.

Skorzystanie z możliwości odstąpienia od stosowania art. 50 ust. 16 u.ś.o.z. w oparciu o przepis art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. wiąże się natomiast z koniecznością ustalenia istnienia po stronie osoby nieuprawnionej "usprawiedliwionego błędnego przekonania" (por. wyrok NSA z 26 października 2021 r., II GSK 1828/21). Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń", w związku z tym – każdy taki przypadek "należy analizować i oceniać indywidualnie" (por. D. Eryk Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7-13). Ponadto w piśmiennictwie przyjmuje się, że "na ulgowe traktowanie powinny zasługiwać te sytuacje, w których brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca przedmiotowe oświadczenie, czyli np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne" (por. D. Eryk Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7-13). Nie są to jednak jedyne przypadki, do których ma zastosowanie omawiany wyjątek (por. wyroki NSA z: 26 października 2021 r., II GSK 1828/21; 12 grudnia 2019 r., II GSK 1001/19; z 11 stycznia 2022 r., II GSK 1780/21).

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżący w dniach kiedy udzielono mu świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne, ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz recepty przez SP ZOZ Ax., tj. 18-27 czerwca, 18 lipca i 22 sierpnia, 9-10 września 2019 r. nie był osobą ubezpieczoną. Złożył jednak pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej.

W ocenie sądu na podstawie akt sprawy, w tym prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 24 stycznia 2022 r., sygn. akt [...], nie można stwierdzić, aby skarżący w dniach udzielenia mu świadczeń działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a więc, że możliwe jest skorzystanie przez organ administracji z możliwości odstąpienia od stosowania art. 50 ust. 16 u.ś.o.z. w oparciu o przepis art. 50 ust. 17 u.ś.o.z.

Podkreślić należy, że prawomocnym wyrokiem z 24 stycznia 2022 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi uznał H.W. winną popełnienia czynu z art. 160 § 1 k.k. i art. 157 § 3 k.k. w związku z art. 157 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k., polegającego na zaniechaniu obowiązków kierownika budowy i niezapewnieniu pokrzywdzonym bezpośredniego nadzoru nad BHP na ich stanowiskach pracy przez kierownika robót lub mistrza budowlanego, sprzętu chroniącego ich przed upadkiem z wysokości oraz niezapewnieniu zgodnie z wiedzą techniczną właściwego sprzętu stemplowania stropu, co w konsekwencji doprowadziło do zawalenia się części stropu i spowodowania obrażeń na czas przekraczający 7 dni. Wyrokiem tym H.W. została więc skazana za przestępstwa z Rozdziału XIX Kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu" a nie za przestępstwa z Rozdziału XXVIII Kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową". Świadczy to o tym, że stan faktyczny okoliczności, w jakich skarżący uległ wypadkowi, co do strony podmiotowej i przedmiotowej odpowiadał dyspozycji przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu a nie przestępstw przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową. Z wyroku tego nie wynika zatem, aby skarżący uległ wypadkowi świadcząc pracę w ramach stosunku pracy. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Sąd administracyjny jest zatem związany tymi ustaleniami prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym, które odnoszą się do popełnienia przestępstwa. Przez pojęcie ustalenia prawomocnego wyroku, w rozumieniu art. 11 p.p.s.a., należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia (por. wyroki NSA z 8 kwietnia 2011 r. II FSK 2070/09, z 19 lipca 2017 r., I FSK 2204/15).

Należy podkreślić, że skarżący pomimo deklarowania wystąpienia z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy, nie wykazał, aby z takim powództwem wystąpił. Nie powołał się na okoliczność wydania wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa niezgłoszenia osoby wykonującej pracę zarobkową do ubezpieczenia społecznego (art. 219 k.k.), narażenia życia albo zdrowia pracownika przez osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy (art. 220 k.k.), niezawiadomienia wbrew obowiązkowi w terminie właściwego organu o wypadku przy pracy (art. 221 k.k.), czy wszczęcia postępowania karnego w takiego rodzaju sprawie.

Zdaniem sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ administracji prawidłowo w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 30 października 2023 r. poinformował skarżącego o możliwości dokonania tzw. "wstecznego" w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia zgłoszenia do ubezpieczenia w trybie art. 50 ust. 18a u.ś.o.z., z której to możliwości skarżący nie skorzystał. Organ administracji przed wydaniem zaskarżonej decyzji zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Organ administracji trafnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zajęte w sprawie stanowisko uzasadnił w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

d.cz.