Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1235/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 858
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.
article: art. 210 par. 1 i 4, art. 233 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 141 par. 4, art. 183 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 220 ust. 2 lit. b, art. 236, art. 239, art. 244 zd. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 899 ust. 2, art. 904, art. 905
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 265/16 w sprawie ze skarg [A] sp. z o.o. w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych oraz zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A] sp. z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 30 czerwca 2016 r., III SA/Gd 265/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [A] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności celnych oraz zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia – oddalił skargę.

Wyrok ten, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzjami z [...] grudnia 2015 r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Gdyni utrzymał w mocy dwie decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku z [...] września 2015 r., mocą których organ pierwszej instancji:

- odmówił umorzenia należności celnych w stosunku do [A] Sp. z o.o. z siedzibą w W. określonych decyzjami z dnia [...] marca 2014 r. (nr [...] i nr [...]),

- odmówił zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia na poczet wykonania ww. decyzji.

W sprawach zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z [...] września 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Gdańsku odmówił umorzenia należności celnych określonych decyzją z dnia [...] marca 2014 r. (nr [...]) w łącznej kwocie (A00 + A30) 58 147,00 PLN w stosunku do dłużnika solidarnego firmy [A] sp. z o.o., a także odmówił zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia na poczet wykonania ww. decyzji.

Kolejną decyzją z [...] września 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Gdańsku odmówił umorzenia należności celnych określonych decyzją z [...] marca 2014 r. w łącznej kwocie (A00 + A30) 379 194,00 PLN w stosunku do dłużnika solidarnego firmy [A] Sp. z o.o., a także odmówił zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia na poczet wykonania ww. decyzji. Obie decyzje zostały skierowane do [...] Sp. z o.o. w P. i [A] sp. z o.o. w W.

W podstawach prawnych rozstrzygnięć podano art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako O.p.); art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm., dalej jako P.c.); art. 239 i art. 244 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.; dalej w skrócie "WKC") oraz art. 899 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r.; dalej w skrócie "RWKC").

W uzasadnieniach organ wskazał, że [...] sierpnia 2011 r. i [...] sierpnia 2011 r. [A] Sp. z o.o. działając jako przedstawiciel pośredni [...] Sp. z o.o. złożyła zgłoszenia celne, których przedmiotem była siatka budowlana z włókna szklanego. Wartość zgłoszeń przyjęto na podstawie załączonych faktur w wysokości 26 673,76 USD i 187 560,00 USD. Kraj pochodzenia przedmiotowego towaru - Malezja - przyjęto na podstawie przedłożonych świadectw pochodzenia. Zgłoszenia zostały przyjęte i zarejestrowane.

Postanowieniami z [...] września 2012 i z [...] listopada 2013 r. wszczęto z urzędu postępowania w sprawie kontroli ww. zgłoszeń celnych. Naczelnik Urzędu Celnego w Gdańsku wyżej wskazanymi decyzjami z [...] marca 2014 r. orzekł o ustaleniu dla sprowadzanego towaru kraju pochodzenia – Chiny, stawki celnej erga omnes - 7% i stawki ostatecznego cła antydumpingowego typu A30 w wysokości 62,9%. Jednocześnie organ określił niezaksięgowane kwoty należności celnych (A00) - w wysokości 3 065 zł oraz 19 987 zł i kwoty cła antydumpingowego (A30) - w wysokości odpowiednio 55 082 oraz 359 194 zł, podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu. W wydanych decyzjach organ odstąpił ponadto od pobrania odsetek. Decyzjami z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Gdyni utrzymał w mocy decyzje organu celnego pierwszej instancji, w związku z czym decyzje te stały się ostateczne.

Pismem z [...] kwietnia 2015 r. [A] Sp. z o.o. wystąpiła o umorzenie wobec niej należności celnych określonych ww. decyzjami z dnia [...] marca 2014 r. w trybie art. 239 WKC w związku z art. 899 ust. 2 RWKC. Z uwagi na fakt, że decyzje w odniesieniu do których złożone zostały wnioski o umorzenie należności zostały wydane na dłużników solidarnych, poinformowano [...] sp. z o.o. o toczących się postępowaniach.

Naczelnik Urzędu Celnego w Gdańsku zwrócił się do stron o przekazanie informacji czy wobec decyzji, które są przedmiotem wniosku o umorzenie należności toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. W odpowiedzi obie spółki poinformowały, że złożyły bądź zamierzają złożyć skargę kasacyjną od wyroków WSA w Gdańsku dotyczących decyzji wymiarowych.

W dniu [...] lipca 2015 r. [A] Sp. z o.o. podtrzymała wszystkie dotychczasowe żądania oraz rozszerzyła zakres wniosku o zwolnienie spółki z obowiązku złożenia zabezpieczenia wykonania ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku.

W wyniku analizy całości dokumentacji zgromadzonych w prowadzonych postępowaniach organ wskazał, że zgodnie z art. 239 WKC należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te określone w art. 236-238: określonych zgodnie z procedurą Komitetu; wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej.

Umorzenie należności celnych w trybie art. 239 WKC dopuszczalne jest po stwierdzeniu, że nie jest możliwy zwrot lub umorzenie należności celnych na podstawie przepisów art. 236-238 WKC. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach nie znajdują zastosowania wskazane przepisy art. 236-238 WKC. Organ stwierdził, że w sprawach mamy do czynienia z ostatecznymi rozstrzygnięciami określającymi należności celne w prawidłowej wysokości, dlatego też nie zachodzą przesłanki pozwalające na przyjęcie, że kwoty cła nie były prawnie należne lub zaksięgowane niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. Nie nastąpiło również unieważnienie zgłoszeń celnych. Importowany towar został przyjęty przez odbiorcę i nie przedstawiono żadnych dowodów, że jest niezgodny z warunkami kontraktu.

Organ wskazał, że w celu dokonania umorzenia należności celnych na podstawie art. 239 WKC konieczne jest spełnienie obydwu warunków wymienionych w tym przepisie, tj. zaistnienia sytuacji określonej zgodnie z procedurą Komitetu oraz braku świadomego działania lub ewidentnego zaniedbania osoby zainteresowanej.

Bezspornym pozostaje fakt niespełnienia przesłanek uprawniających do zwrotu należności celnych w związku z sytuacjami wymienionymi w art. 900-904 RWKC. Co więcej, strona sama we wnioskach wskazała, że swoje żądania opiera na art. 899 ust. 2 RWKC. Przepis ten stanowi, że organ celny podejmujący decyzję sam decyduje o przyznaniu umorzenia należności przywozowych lub wywozowych, jeżeli zachodzi szczególna sytuacja wynikająca z okoliczności, w których zainteresowanej osobie nie można przypisać oszustwa lub oczywistego zaniedbania.

W ocenie organu celnego powoływanie się na szczególną sytuację w związku ze szkodą wynikającą z błędu (zaniedbania) organów malezyjskich wydających świadectwa pochodzenia FORM A nie spełnia kryteriów "szczególnej sytuacji", gdyż wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu organów, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie fałszywego przedstawienia faktów przez eksportera. Jak wynika z raportu OLAF uzyskanie świadectw pochodzenia było skutkiem przedstawienia przez eksportera nieprawidłowych danych. Dlatego też nie można uznać, że świadectwa pochodzenia zostały wydane w wyniku błędu (zaniedbania) organów celnych, a tym samym nie została spełniona przesłanka zaistnienia szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC. W rozpatrywanych przypadkach można raczej mówić o sytuacji, która objęta jest zasadniczo normalnym ryzykiem handlowym.

Ogólna klauzula słuszności wyrażona w art. 899 RWKC ma na celu zapewnienie elastyczności systemu prawa celnego. Ma ona za zadanie umożliwić uniknięcie obciążenia należnościami celnymi podmiotów, które znalazły się w sytuacji, w której obciążenie ich nimi naruszyłoby podstawowe zasady sprawiedliwości. Skorzystanie z ogólnej klauzuli słuszności dopuszczalne jest wtedy, gdy zachodzi szczególnie uzasadniona sytuacja i wynika ona z okoliczności, w których zainteresowanej osobie nie można przypisać oszustwa lub oczywistego zaniedbania.

W odniesieniu do twierdzeń, że [A] Sp. z o.o. występowała jako przedstawiciel pośredni, a tym samym opierała się wyłącznie na dostarczonych jej dokumentach, organ wskazał, że wymieniona spółka posiada długoletnie doświadczenie w obrocie towarowym z krajami trzecimi, ponadto jest posiadaczem świadectwa AEO oraz pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej. Tak więc spółka winna wykazywać szczególną ostrożność przy nawiązywaniu kontaktów handlowych, upewniając się, że przedsiębiorca z którym nawiązuje współpracę sprawuje wystarczającą kontrolę łańcucha handlowego.

Zgodnie z art. 220 ust. 2 WKC, jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający. Z powyższego przepisu organ I instancji wywiódł wniosek, że wydanie nieprawidłowego świadectwa pochodzenia nie stanowi błędu organów celnych w przypadku, gdy zostało ono wystawione w oparciu o niewłaściwe przedstawienie faktów przez eksportera. A taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawach i zostało to stwierdzone w raporcie OLAF. Błąd nie wynikał z czynnego udziału organu celnego ale powstał poza sferą działania organu, a tym samym obciąża importera, który posłużył się świadectwami. To zgłaszający winien podjąć wszelkie możliwe działania zmierzające do zabezpieczenia się przed negatywnymi skutkami, niezależnie od własnego przeświadczenia, że towar spełnia warunki dla zastosowania preferencji taryfowej. Można przyjąć, że strona nie dochowała należytej staranności przy dokonywaniu czynności związanych z importem towaru, a zatem zaistniała sytuacja wynikała z jej oczywistego zaniedbania. W konsekwencji nie jest możliwe zastosowanie w sprawach ogólnej klauzuli słuszności wyrażonej w art. 899 RWKC.

Jeśli chodzi o wnioskowane zwolnienie strony z obowiązku złożenia zabezpieczenia wykonania decyzji z dnia [...] marca 2014 r. organ wskazał, że zgodnie z art. 244 akapit 3 WRC, jeżeli zaskarżona decyzja nakłada należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe, wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia. Jednakże nie wymaga się złożenia zabezpieczenia jeżeli mogłoby to spowodować, ze względu na sytuację dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej. Z tej regulacji wynika, że wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji musi, co do zasady, być przedmiotem złożenia zabezpieczenia nawet wówczas, gdy wstrzymanie udzielane jest na podstawie spełnienia przesłanki nieodwracalnej szkody, która może grozić osobie zainteresowanej. Oceniając, czy wymóg złożenia przez dłużnika zabezpieczenia prawdopodobnie spowoduje u niego trudności, organ celny musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności dotyczące osoby, w szczególności te związane z jej sytuacją finansową.

W dniach [...] i [...] czerwca 2014 r. [A] Sp. z o.o. dokonała wpłaty na rachunek Izby Celnej w Gdyni w łącznej kwocie 2.422.761 zł tytułem zabezpieczenia m.in. należności wynikających z ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku. W swoim piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. wnosząc o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia argumentowała, że koszty poniesione w związku ze złożonym zabezpieczeniem skutkują u spółki trudnościami finansowymi. Wskazała także fakt, że zatrudnia ok. 1.800 pracowników i współpracuje z ok. 3.000 podwykonawców, a także posiada liczne terminale i magazyny na terenie całego kraju; powyższe okoliczności generują znaczne koszty.

Mając na uwadze treść wniosków o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia wykonania decyzji, jak również przesłany przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. dokument F-01 (sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe) za ostatni kwartał roku 2013 organ celny uznał, że brak jest podstaw do odstąpienia od wymogu złożenia zabezpieczenia.

Rozpoznając odwołanie [A] sp. z o.o. od ww. decyzji Dyrektor Izby Celnej w Gdyni decyzjami z dnia [...] grudnia 2015 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 P.c. - utrzymał w mocy obie decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniach zaznaczył, że wyrokami z dnia 1 kwietnia 2015 r. (sygn. akt. III SA/Gd 836/14 i III SA/Gd 838/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymujące w mocy ww. decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. Dalej organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do odmowy umorzenia należności celnych jak również co do odmowy zwolnienia spółki z obowiązku złożenia zabezpieczenia. Uwzględniając wszystkie okoliczności spraw organ odwoławczy przekonywał, że władze celne Malezji w chwili wystawiania świadectw popełniły błąd, o którym mowa w art. 220 ust. 2 WKC, ale zostały celowo wprowadzone w błąd dla uzyskania preferencyjnego dowodu pochodzenia.

[A] Sp. z o. o. osobno zaskarżyła opisane decyzje organu odwoławczego do WSA w Gdańsku. Sprawy zostały zarejestrowane pod sygnaturami III SA/Gd 265/16 (sprawa ze skargi na decyzję nr [...]) oraz III SA/Gd 266/16 (sprawa ze skargi na decyzję nr [...]). Na rozprawie WSA w Gdańsku postanowił o połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Oddalając skargi opisanym na wstępie wyrokiem III SA/Gd 265/16 WSA w Gdańsku wskazał, że kwestię umorzenia należności celnych normowały – w dacie orzekania przez organy celne - przepisy art. 235, art. 236, art. 238, art. 239 WKC. Zgodnie z art. 235 lit. b) WKC, "umorzenie" oznacza decyzję o odstąpieniu od pobrania w całości lub w części kwoty długu celnego bądź decyzję unieważniającą w całości lub w części zaksięgowanie kwoty należności przywozowych lub należności celnych wywozowych, które nie zostały uiszczone. W myśl art. 236 ust. 1 akapit 2 i 3 WKC należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają umorzeniu, gdy okaże się, że w chwili zaksięgowania kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. Należności nie podlegają (...) umorzeniu, w przypadku gdy fakty, które doprowadziły do zapłacenia lub zaksięgowania kwoty prawnie nienależnej, są wynikiem świadomego działania osoby zainteresowanej. Zgodnie natomiast z art. 238 ust. 1 akapit pierwszy WKC należności celne przywozowe podlegają (...) umorzeniu, gdy okaże się, że zaksięgowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych daną procedurą celną i nieprzyjętych przez importera z powodu ich wadliwości lub niezgodności z warunkami kontraktu, w wyniku realizacji którego dokonano przywozu tych towarów, w chwili określonej w art. 67.

Stosownie do art. 239 WKC:

1. Należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te określone w art. 236-238: – określonych zgodnie z procedurą Komitetu; – wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Przypadki, w których można zastosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą Komitetu. Dokonanie zwrotu lub umorzenia może zostać uzależnione od szczególnych warunków.

2. Należności są zwracane lub umarzane z powodów określonych w ust. 1 na pisemny wniosek dłużnika, złożony we właściwym urzędzie celnym w terminie dwunastu miesięcy, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach.

Dalej Sąd I instancji podkreślił, że art. 239 WKC zawiera tylko ramową regulację problemu zwrotu należności celnych. Ustalenie, czy w konkretnej sprawie można dokonać zwrotu lub umorzenia należności możliwe jest wówczas, gdy uwzględni się treść RWKC. W przepisach art. 900 - 903 RWKC określono w sposób szczegółowy i enumeratywny sytuacje, uzasadniające ewentualne orzeczenie o zwrocie cła. Z kolei art. 904 RWKC wskazuje na sytuacje, kiedy zwrot cła nie jest możliwy.

W przypadkach innych, niż objęte ww. przepisami, art. 899 ust. 2 RWKC organowi celnemu pozostawia podjęcie decyzji o przyznaniu zwrotu lub umorzenia należności w "szczególnej sytuacji wynikającej z okoliczności, w których zainteresowanej osobie nie można przypisać oszustwa lub oczywistego zaniedbania". Regulacja ta nazywana jest zasadą słuszności lub klauzulą sprawiedliwości. Klauzula ta może być zastosowana w przypadku stwierdzenia zaistnienia czynników stawiających wnioskodawcę w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących tę samą działalność. Chodzi tu o sytuację szczególną z uwagi na wąski krąg podmiotów, których dotyczy. Ponadto należy brać pod uwagę, czy zdarzenie, dotyczące wnioskodawcy, wykracza poza typowe ryzyko dotyczące podmiotów prowadzących dany rodzaj działalności.

Sąd I instancji uznał za nietrafny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 239 w zw. z art. 220 ust.2 lit.b WKC w związku z art. 899 ust.2 RWKC, polegający na błędnej wykładni przepisów, w szczególności błędnej interpretacji zwrotów "sytuacja szczególna" "błąd organu celnego". Wskazał, że strona wnosi o umorzenie należności powołując się na ogólną klauzulę słuszności, z której skorzystanie jest możliwe gdy zachodzi szczególnie uzasadniona sytuacja i wynika ona z okoliczności w których zainteresowanemu podmiotowi nie można przypisać oszustwa lub oczywistego zaniedbania (art.899 ust.2 RWKC).

Sąd I instancji podzielił pogląd organów celnych i wskazał, że z okolicznościami przemawiającymi za zaistnieniem sytuacji szczególnej mamy do czynienia wówczas, gdy w świetle zasady słuszności wyrażonej w art. 239 WKC zostaną ustalone fakty stawiające wnioskodawcę w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących działalność gospodarczą w tej samej branży. Sytuacje szczególne w rozumieniu powołanego przepisu to takie, które przekraczają zwykłe ryzyko zawodowe i handlowe obciążające stronę. Wydanie przez organ celny obcego państwa świadectw preferencyjnego pochodzenia towaru ( które w następstwie dochodzenia OLAFU okazały się sfałszowane i nie mogły stanowić podstawy ustalenia należności celnych) i przedłożenie ich przez przedstawiciela pośredniego - w dobrej wierze, z zamiarem uprzywilejowanego traktowania taryfowego - nie stanowi szczególnej sytuacji, uzasadniającej umorzenie należności celnych. Sąd I instancji podkreślił, że zarówno skarżąca, jak i inne podmioty prowadzące taką samą działalność gospodarczą, działające jako przedstawiciele pośredni, przedkładające świadectwa pochodzenia wydawane przez administracje celne państw spoza UE są narażone na takie samo ryzyko otrzymania lub posłużenia się dokumentami podrobionymi bądź nieprawidłowymi, z tych względów sytuacji tej nie można traktować jako szczególnej w rozumieniu przepisu art. 899 ust. 2 RWKC. Sytuacji takiej nie stanowi także błąd organów, na który powołuje się skarżąca. Podkreślił, wskazując na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości m.in. w sprawach Bonn Fleisch T-329/00 oraz Hyper T-205/99, że co do zasady to importer ponosi ryzyko posłużenia się dokumentami, które zostały uzyskane przez osoby trzecie niezgodnie z prawem. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy organowi władzy publicznej można przypisać zaniedbanie lub świadome działanie.

Dalej Sąd I instancji napisał, że nie podziela stanowiska skargi, że organy celne wydające świadectwo pochodzenia wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków do korzystania z preferencji. Zdaniem Sądu, na wiedzę organów przy wystawianiu świadectw pochodzenia nie mogły mieć wpływu działania bądź zaniechania tych organów po wystawieniu świadectw pochodzenia. Wiedza organów malezyjskich o wydanych w 2011 r. aktach prawnych przez Komisję i Radę (UE) nie świadczy, wbrew stanowisku skarżącej, o tym, że organy malezyjskie wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków do korzystania z preferencji. Także świadomość władz Malezji odnośnie możliwego procederu unikania ceł antydumpingowych czy wiedza dotycząca statystyk handlowych wskazujących na wzrost importu z Chin tkanin siatkowych są niewystarczające dla uznania takiej tezy.

Zgłoszenia celne w niniejszych sprawach pochodzą z [...] sierpnia 2011 r. i z [...] sierpnia 2011r., świadectwa pochodzenia zostały wystawione odpowiednio [...] czerwca 2011r. oraz [...] czerwca 2011r., zaś MITI złożył wizyty w firmach [...] i [...] znacznie później, bo w marcu 2012 r. Nadto Sąd I instancji zauważył, że rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1135/2011 wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 791/2011 w odniesieniu do przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji ( Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 292) wydane zostało w dniu [...] listopada 2011 r., czyli po wystawieniu przywołanych świadectw pochodzenia.

Na tej podstawie Sąd i instancji nie podzielił stanowiska o błędzie organów celnych Malezji. Dopiero konkretne ustalenia OLAFU w zakresie modus operandi prowadzonego procederu mogłyby stanowić ewentualny punkt odniesienia dla zarzutu, iż administracja celna Malezji wiedziała lub mogła wiedzieć, że towar ma pochodzenie chińskie.

Nadto Sąd I instancji nie podzielił argumentacji spółki, że jako spedytor nie uczestniczy w negocjacjach, w związku z tym nie ma wpływu na to, jakie dokumenty są przedkładane do wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia towaru. Jako działanie w sytuacji podwyższonego ryzyka handlowego obciążającego stronę skarżącą uznał przyjęcie przez nią roli przedstawiciela pośredniego, która w odróżnieniu od roli przedstawiciela bezpośredniego skutkuje taką samą odpowiedzialnością, jaka ciąży na podmiocie, na rzecz którego działa, tj. na importerze. W ocenie Sądu fakt wprowadzenia w lutym 2011 r. ceł antydumpingowych na towary (siatkę budowlaną z włókna szklanego) sprowadzane z ChRL, podwyższył w sposób oczywisty dla profesjonalnego spedytora ryzyko handlowe związane z obrotem takimi towarami z innymi krajami dalekowschodnimi.

Dalej Sąd I instancji uznał jako niezasadny zarzut naruszenia art. 905 ust. 1 RWKC poprzez jego niezastosowanie i nieprzekazanie sprawy do rozstrzygnięcia przez Komisję. Przepis ten stanowi, że jeżeli wniosek o zwrot lub umorzenie złożony na mocy art. 239 ust. 2 Kodeksu jest poparty dowodami, które mogłyby stworzyć szczególną sytuację, wynikającą z okoliczności, w których zainteresowanej osobie nie można przypisać oszustwa ani oczywistego zaniedbania, Państwo Członkowskie, do którego należy organ celny podejmujący decyzje przekazuje sprawę Komisji do rozstrzygnięcia w ramach procedury przewidzianej w art. 906-909 (...). Sąd i instancji ocenił, że w sprawie brak było podstaw do uznania, że zachodzi "sytuacja szczególna", wobec czego nieprzekazanie wniosku Komisji jest logiczną konsekwencją powyższego stanowiska.

Odnosząc się do odmowy zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia wykonania obu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku z [...] marca 2014 r. Sąd I instancji ocenił, że skarżąca ogólnikowo powołała się na trudności finansowe, spowodowane koniecznością złożenia zabezpieczeń wskazując, że rodzi to w konsekwencji ryzyko zaprzestania regulowania części bieżących płatności, spadek zatrudnienia, negatywnie wpływa na możliwości inwestycyjne oraz konkurencyjność na rynku. Jednak pod pojęciem "poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej", o jakich mowa w omawianym przepisie, należy rozumieć jedynie takie trudności, których konsekwencji nie można zrekompensować wnioskodawcy, przykładowo - likwidacji przedsiębiorstwa (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Warszawa 2007 r., komentarz do art. 244 str. 1096). Ocenił, że skarżąca nie tylko nie powołuje się na tego rodzaju trudności, ale nawet nie uprawdopodabnia, by złożenie zabezpieczeń faktycznie spowodować mogło wskazywane przez nią skutki. Należy mieć też na uwadze przepis art. 199 ust. 1 WKC który stanowi, że zabezpieczenie nie może zostać zwolnione, dopóki dług celny, na którego pokrycie zostało ono złożone, nie wygaśnie lub nie będzie mógł już powstać. Jeżeli dług celny wygaśnie lub nie może już powstać, zabezpieczenie zostaje niezwłocznie zwolnione.

Skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła [A] Sp. z o.o., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

I.

na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie następujących przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

A.

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 w związku z art. 151 P.p.s.a., poprzez przedstawienie przez Sąd stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. zaprezentowanie stanu faktycznego sprawy w oparciu o selektywnie wybrane dowody, powielając ustalenia organów celnych obu instancji bez wyjaśnienia wątpliwości, przy jednoczesnym pominięciu innych kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów i okoliczności; w konsekwencji – zdaniem skarżącego kasacyjnie - WSA nie odzwierciedlił stanu faktycznego spraw będącego podstawą orzekania,

b) art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy art. 121, art. 187, art. 191 oraz art. 210 § 1 i § 4 O.p. i uznanie za prawidłowe postępowania, które prowadzone było z przyjęciem wadliwych tez i w którym nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy a ocena dowodów była dowolna i wybiórcza w stopniu przekraczającym przyjęte standardy; zdaniem kasatora uzasadnienie wyroku w zasadzie koncentruje się na stwierdzeniu, że spółka nie znalazła się w sytuacji szczególnej, bez jakiejkolwiek refleksji w odniesieniu do bogatego orzecznictwa TSUE, z którego wynikają dyrektywy jak należy rozumieć pojęcia: sytuacji szczególnej, błędu organów, jak również na podkreśleniu, iż argumenty spółki są niewystarczające, bez odniesienia się do zdecydowanej większości z nich; pełnomocnik uznał uzasadnienie wyroku za wadliwe i powielające błędy organu.

B.

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 oraz art. 133 P.p.s.a. poprzez wadliwe przedstawienie przez Sąd stanu sprawy, w wyniku braku kompleksowego przeanalizowania okoliczności faktycznych oraz zgromadzonego materiału dowodowego; zdaniem kasatora naruszenie Sądu I instancji polega m.in. na braku dokonania wystarczającej analizy raportu OLAF. W szczególności w raporcie OLAF, wbrew temu co twierdzi Sąd, zostały przedstawione ustalenia wskazujące na sposób postępowania (i zaniedbania) organów malezyjskich. Zdaniem kasatora WSA nie zapoznał się z raportem (nie przeanalizował zatem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego). Gdyby to uczynił, nie przedstawiałby w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niezgodnego z rzeczywistością wywodu.

C.

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. i w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez nienależytą kontrolę działania organów celnych:

• w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. w związku z art. 73 ust. 1 P.p., w szczególności w zakresie kontroli przez Sąd ustalenia stanu faktycznego przez organy celne, tj. ustalenia stanu faktycznego z naruszeniem reguł wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej; kasator wskazał, że zarzucane naruszenie dotyczy braku kompleksowej i wnikliwej analizy okoliczności faktycznych sprawy, które mają kluczowe znaczenia dla jej rozpatrzenia oraz ustalenia meritum rozstrzyganego sporu, m.in. w przedmiocie następujących kwestii: (i) czy w przypadku Spółki zaistniała "sytuacja szczególna" w rozumieniu art. 239 WKC w zw. z art. 899 ust. 2 RWKC, (ii) czy organy malezyjskie wiedziały lub powinny były mieć świadomość, że eksportowane towary nie spełniają warunków do korzystania z preferencji. W ocenie spółki wyłącznie dogłębna weryfikacja okoliczności faktycznych pozwala na przeprowadzenie właściwej oceny co do możliwości zastosowania instytucji umorzenia należności celnych w oparciu o "zasadę słuszności", czego organy nie przeprowadziły, a Sąd nienależycie skontrolował.

• w związku z art. 121 § 1 w związku z art. 210 § 1 i § 4 O.p. poprzez brak należytego skontrolowania przez Sąd czy organy uwzględniły wnioski wynikające z przytaczanych przez skarżącą wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz dyrektyw interpretacyjnych Komisji Europejskiej dotyczących art. 239 WKC; kasator zarzucił, że Sąd wbrew podsumowaniu zawartemu w uzasadnieniu wyroku w rzeczywistości nie dokonał analizy, czy rozstrzygnięcia organów odpowiadają orzecznictwu TSUE oraz właściwym wytycznym Komisji Europejskiej, tj. podmiotów zajmujących się wykładnią przepisów wspólnotowych stojących u podstaw rozstrzygnięcia. WSA miał całkowicie pominąć (konsekwentnie za organami) kluczowe rozstrzygnięcia Trybunału (a także wytyczne KE), co – zdaniem kasatora - niezależnie od powyższego zarzutu narusza również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a.

• w związku z art. 210 § 1 O.p. w wyniku braku prawidłowego skontrolowania działania dyrektora Izby Celnej polegającego na niewskazaniu w decyzjach materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Zdaniem kasatora nie zostały wskazane wszystkie przepisy prawa materialnego które stały się podstawą ich wydania, a WSA to zaakceptował, co stanowi w ocenie spółki istotne naruszenie art. 210 § 1 O.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c. P.p.s.a.

• w związku z art. 210 § 1 i 4 O.p. w wyniku błędnej kontroli działania organów w zakresie właściwego uzasadnienia decyzji dyrektora Izby Celnej w odniesieniu do odmowy zwolnienia uprzednio złożonego przez spółkę zabezpieczenia. Sąd de facto uznał - zdaniem kasatora - że brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w ww. kwestii jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Na żadnym etapie postępowania nie doszło do weryfikacji istoty problemu, tj. rozstrzygnięcia czy z punktu widzenia merytorycznego powinno dojść do zwolnienia złożonego przez spółkę zabezpieczenia;

• w związku z art. 200 O.p. w związku z art. 121, art. 122 i art. 123 O.p., w wyniku akceptacji przez sąd I instancji stanowiska, iż Dyrektor Izby Celnej nie był zobowiązany w żaden sposób ustosunkować się do argumentacji przedstawionej przez spółkę w piśmie procesowym złożonym w terminie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Kasator napisał, że art. 200 O.p. stanowi według WSA iluzoryczny instrument czynnego udziału podmiotu w postępowaniu.

D.

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 P.p.s.a. i w związku z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. w związku z art. 122 oraz art. 191 O.p., poprzez błędną kontrolę przez Sąd działania organów celnych i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego. Zdaniem kasatora z przedstawionych przez spółkę okoliczności, dowodów, rozstrzygnięć KE, orzeczeń sądów administracyjnych oraz TSUE wynikać powinny konkluzje przeciwne do przyjętych przez sąd I instancji w ślad za organami celnymi, tj. iż w przypadku spółki wystąpiła sytuacja szczególna, skutkująca zasadnością umorzenia wobec niej należności celnych określonych w sposób retrospektywny decyzjami wymiarowymi.

W przypadku nieuwzględnienia zarzutów naruszenia prawa procesowego, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

E.

art. 239 w związku z art. 220 ust. 2 lit. b WKC w związku z art. 899 ust. 2 RWKC poprzez błędną wykładnię ww. przepisów - w szczególności błędną interpretację przez Sąd zwrotów: "sytuacja szczególna", "błąd organu celnego", "ryzyko zawodowe i handlowe". Skarżący kasacyjnie napisał, że Sąd dokonał wykładni ww. przepisów w oderwaniu od konkluzji wynikających z bogatego orzecznictwa TSUE w tej materii i bez dokonania rzetelnej analizy tego orzecznictwa, pomimo jego szczegółowego przywołania przez Spółkę z przytoczeniem relewantnych przykładów. Ponadto interpretacja przepisów dokonana przez Sąd stoi w opozycji do wytycznych Komisji Europejskiej (również licznie przytaczanych przez spółkę).

F.

art. 239 w związku z art. 220 ust. 2 lit. b WKC w związku z art. 899 ust. 2 RWKC, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, w wyniku błędnej wykładni oraz na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd stanu faktycznego spraw, tj. w sposób nieodpowiadający stanowi rzeczywistemu.

G.

art. 244 WKC, poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego w sprawie, podczas gdy w ocenie spółki, wypełniły się przesłanki wynikające z tej regulacji skutkujące zasadnością podjęcia decyzji o zwolnieniu spółki z obowiązku złożenia zabezpieczenia na poczet wykonania decyzji, których dotyczy skarga kasacyjna, niezależnie od rozstrzygnięcia pozostałych zagadnień stanowiących osie sporu.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd, alternatywnie o uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skarg w razie uznania, że istota sporu jest dostatecznie wyjaśniona. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz o rozpatrzenie sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną dyrektor Izby Celnej w Gdyni wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę

w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Przeprowadzona analiza sprawy doprowadziła NSA do konkluzji, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów o charakterze procesowym, bowiem dopiero uprzednie stwierdzenie braku naruszeń prawa w tym zakresie pozwoli na ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Przed dokonaniem analizy zarzutów o charakterze formalnoprawnym należy wskazać, że niniejsza sprawa, która stanowi przedmiot kontroli judykacyjnej dokonywanej przez sądy administracyjne tj. w zakresie odmowy umorzenia należności celnych oraz zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia stanowi kolejną sprawę, której źródłem są decyzje wymiarowe nałożone na stronę skarżącą w przedmiocie cła antydumpingowego. Decyzje te były już przedmiotem analizy dokonanej zarówno przez sąd I instancji (sygn. akt III SA/Gd 836/14, III SA/Gd 838/14), jak i NSA (sygn. akt I GSK 1378/15, I GSK 1422/15).

W orzeczeniach tych sądy administracyjne jednoznacznie wskazały, że ustalony przez organy celne stan faktyczny jest prawidłowy, co oznacza, iż na podstawie tak ustalonego i zaakceptowanego przez sądy administracyjne stanu faktycznego sprawy NSA odniesie się do zarzutów formalnych skargi kasacyjnej. Wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą zarówno naruszenia (a) przepisów procedury sądowoadministracyjnej w zakresie uzasadnienia wyroku, jak również (b) dokonania przez WSA nienależytej kontroli judykacyjnej działania organów administracji publicznej. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie przez WSA przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu stanowiącym powtórzenie argumentów organów, które skutkowało wydaniem błędnego wyroku tj. oddalającego skargę.

Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. W judykaturze prezentowany jest pogląd, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (vide: uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09). Podkreśla się, że aczkolwiek uzasadnienie jest sporządzane po wydaniu orzeczenia, uchybienie zasadom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06, LEX nr 417759). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną, w szczególności na skutek braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07, z dnia 17 lipca 2009 r.). Zdaniem NSA w sprawie niniejszej, wbrew podniesionym w tym zakresie zarzutom, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy normatywne, co oznacza również, że zaskarżony wyrok poddaje w pełni się kontroli kasacyjnej. Natomiast fakt, że strona skarżąca nie aprobuje twierdzeń sądu I instancji zawartych w tym uzasadnieniu nie daje podstaw do przyjęcia, że uzasadnienie zostało sporządzone z naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Skarżąca kasacyjnie zarzuca sądowi I instancji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i oparcie rozstrzygnięcia w przeważającym zakresie na stanie faktycznym ustalonym w toku postępowania administracyjnego przez organy administracji publicznej. Podkreślić w tym miejscy należy, że ustalenie stanu faktycznego i jego opisanie w uzasadnieniu wyroku przez WSA w sposób zbieżny z dokonaniem powyższego przez organy administracji publicznej stanowi wyraz akceptacji Sądu I instancji w zakresie prawidłowości odnośnie ustaleń faktycznych. Okoliczność ta nie może stanowić podstawy do uznania zasadności zarzutu strony skarżącej kasacyjnie, jeżeli stan ten został ustalony w sposób prawidłowy. Wskazać w tym miejscu należy, że wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny może stanowić podstawę wydania, po dokonaniu aktu subsumpcji, prawidłowego – z perspektywy prawa materialnego - rozstrzygnięcia procesowego. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przedstawił stan faktyczny, jak i dokonał oceny tego stanu. WSA przedstawił niezwykle istotną, analizę raportu OLAF i wskazał na czynności dokonane przez ten organ w trakcie kontroli prawidłowości związanych z czynnościami handlowymi, a w szczególności w zakresie źródła pochodzenia siatki z włókna szklanego. WSA dokonał także analizy czynności kontrolnych OLAF, z uwzględnieniem wizyty MITI w firmach [...] i [...].

Kolejny zarzut formalnoprawny skargi kasacyjnej dotyczy braku należytego skontrolowania przez WSA działalności organów administracji publicznej w zakresie uwzględnienia przy wydawaniu decyzji przez te organy wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jak również dyrektyw interpretacyjnych Komisji Europejskiej, a dotyczących przepisu art. 239 WKC. W tym miejscu należy wskazać, że zarówno organ I, jak i II instancji w uzasadnieniach decyzji powoływały się na orzeczenia sądów unijnych oraz przedstawiły poglądy przedstawicieli doktryny w zakresie będącym przedmiotem postępowania. Okoliczność, iż przy sporządzeniu uzasadnienia wyroku Sąd I instancji nie przywołał sygnatur wyroków TSUE, na które powoływała się strona w skardze dla poparcia swojej argumentacji, nie stanowi dowodu na to, iż przedmiotowe orzecznictwo zostało pominięte przy orzekaniu. WSA prawidłowo uznał, iż mimo nieodniesienia się do poszczególnych wskazanych przez skarżącą orzeczeń TSUE zaskarżona decyzja w całości uwzględnia poglądy wynikające z orzecznictwa Trybunału dotyczącego art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC).

Skarżąca kasacyjnie podniosła także – w ramach zarzutu formalnego - brak powołania przez organ odwoławczy wszystkich podstaw normatywnych wydanej w sprawie decyzji. W zakresie tego zarzutu NSA wskazuje, że nie stanowi istotnego błędu organu odwoławczego brak powołania w sentencji decyzji z dnia 23 grudnia 2015 r. wyłącznie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego. W uzasadnieniu tej decyzji powołane i przeanalizowane zostały przez organ także inne, istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, przepisy prawne m.in. art. 220 ust. 2, art. 236 i 239 WKC, jak również przepisy art. 899 ust. 2, art. 904, art. 905 RWKC, a ponadto orzeczenie zostało wystarczająco uzasadnione, co oznacza, iż zarzuty naruszenia art. 210 §1 i § 4 O.p. okazały się całkowicie chybione.

Z powyższych względów należy uznać, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy – w aspekcie procesowym - dokonał kontroli judykacyjnej działalności organów administracji publicznej.

Przechodząc natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że także i te nie okazały się trafne.

Istotą sporu - z perspektywy merytorycznej - w kontrolowanej judykacyjnie przez Naczelny Sad Administracyjny sprawie jest istnienie normatywnych podstaw do (a) umorzenia należności celnych, które określone zostały w decyzjach wymiarowych organów celnych oraz do (b) odmowy zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia.

Jak już wyżej zostało wskazane ustalony przez organy celne w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny, a zaaprobowany przez sądy administracyjne, stanowił podstawę do uznania przez te organy, że z uwagi na pochodzenie towaru (tj. z Chińskiej Republiki Ludowej), objętego przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi ustalono stawkę celną erga omnes w wysokości 7% dla poboru cła typu A00 i stawkę ostatecznego cła antydumpingowego typu A30 w wysokości 62,9%, określono niezaksięgowaną kwotę należności celnych oraz kwotę cła antydumpingowego podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu. Ponadto na podstawie art. 65 ust. 5 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne organy odstąpiły od poboru odsetek od ww. niezaksięgowanych kwot cła. Organy uznały, że brak jest w ww. sprawie normatywnych podstaw do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b) WKC. Zarówno Sąd I instancji, jak i NSA uznały także prawidłowość decyzji wymiarowych. NSA w wyrokach wydanych w sprawach dotyczących cła antydumpingowego wskazał, że zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci, zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Konkludując NSA w powyższych sprawach stwierdził, że skarżące kasacyjnie strony nie wykazały w postępowaniu wymiarowym, aby w stanie sprawy wystąpiły łącznie przesłanki wymienione w art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, pozwalające na odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. NSA w sprawach z zakresu cła antydumpingowego (ww. jak również w sprawach I GSK 1379/15, I GSK 1425/15) wskazał, że wydanie nieprawidłowych malezyjskich świadectw pochodzenia nie stanowiło błędu organów celnych z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera, wobec czego wykazanie okoliczności przywołanych przez skarżące spółki będące w przeświadczeniu o preferencyjnym, malezyjskim pochodzeniu towaru nie mogły uwolnić od retrospektywnego zaksięgowania należności. NSA podkreślił, że wydanie świadectw pochodzenia FORM A, potwierdzających malezyjskie pochodzenie towaru, nie stanowi błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b) WKC. W okolicznościach sprawy nie można bowiem jak wskazał w powołanych wyżej wyrokach NSA "dać wiary twierdzeniom skarżących kasacyjnie, że MITI wiedziało, że eksportowany towar nie spełniał warunków do objęcia go preferencją, chociażby z tego powodu, że eksporter z formalnoprawnego punktu widzenia był firmą produkcyjną, na co wskazuje chociażby powołana przez strony dokumentacja (np. licencja). Nadto, zgłoszenia celnego dokonał podmiot działający jako przedstawiciel firmy [...], a więc jak należy przyjąć podmiot doświadczony, którego działalność polega na dokonywaniu czynności przywozu i wywozu."

Skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 239 w związku z art. 220 ust. 2 lit. b WKC w związku z art. 899 ust. 2 RWKC poprzez błędną wykładnię ww. przepisów - w szczególności błędną interpretację przez WSA zwrotów: "sytuacja szczególna", "błąd organu celnego", "ryzyko zawodowe i handlowe". Skarżąca kasacyjnie podnosi, że Sąd I instancji dokonał wykładni ww. przepisów w oderwaniu od konkluzji wynikających z bogatego orzecznictwa TSUE i bez dokonania rzetelnej analizy tego orzecznictwa, pomimo jego szczegółowego przywołania przez spółkę z przytoczeniem relewantnych przykładów. Ponadto zdaniem skarżącej interpretacja przepisów dokonana przez WSA stoi w opozycji do wytycznych Komisji Europejskiej.

Dokonując analizy zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 239 w związku z art. 220 ust. 2 lit. b WKC w związku z art. 899 ust. 2 RWKC poprzez błędną wykładnię ww. przepisów wskazać należy, że zarzut ten jest chybiony.

Przepisy WKC przewidują w Rozdziale V tego aktu możliwość zwrotu i umorzenia należności celnych. Art. 239 WKC stanowi, że należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te określone w art. 236-238:

– określonych zgodnie z procedurą Komitetu;

– wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej.

Przypadki, w których można zastosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą Komitetu. Dokonanie zwrotu lub umorzenia może zostać uzależnione od szczególnych warunków. Biorąc pod uwagę sposób normowania należy wskazać, że konkretyzacja normy zawartej w art. 239 WKC, zawierającej pojęcia niedookreślone, następuje w procesie stosowania prawa. Aby zapewnić pewność prawną m.in. w zakresie stosowania art. 239 WKC zostało wydane rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1993.253.1 ze zm.), zwanego dalej "RWKC". Rozporządzenie to zawiera szczegółowe przepisy dotyczące jego stosowania. Na podstawie art. 899 ust. 1 RWKC w sytuacji, gdy organ celny podejmujący decyzję ustala, że wniosek o dokonanie zwrotu lub umorzenia złożony na podstawie art. 239 ust. 2 Kodeksu jest uzasadniony powodami odpowiadającymi jednej z okoliczności określonych w art. 900-903 RWKC oraz jeżeli nie są one wynikiem oszustwa lub oczywistego zaniedbania ze strony zainteresowanej osoby, zwraca lub umarza kwotę danych należności przywozowych lub wywozowych. Natomiast w pozostałych przypadkach, z wyjątkiem tych, w których dokumentacja musi zostać przedłożona Komisji na podstawie art. 905 RWKC, organ celny podejmujący decyzję sam decyduje o przyznaniu zwrotu lub umorzeniu należności przywozowych lub wywozowych, jeżeli zachodzi szczególna sytuacja wynikająca z okoliczności, w których zainteresowanej osobie nie można przypisać oszustwa lub oczywistego zaniedbania (art. 899 ust. 2 RWKC). Powyższa regulacja normatywna zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie określana jest jako zasada słuszności (czy też klauzula sprawiedliwości). Klauzula ta zawiera normatywne przesłanki umożliwiające umorzenie należności celnych jednakże wyłącznie po ich spełnieniu.

W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie zarzuca błędną, sprzeczną z powołanymi w skardze kasacyjnej orzeczeniami unijnych organów ochrony prawnej oraz wytycznymi Komisji Europejskiej, wykładnię, dokonaną przez organy administracji publicznej, a zaakceptowaną następnie przez WSA. Ta błędna wykładnia obejmuje następujące terminy: "sytuacja szczególna", "błąd organu celnego", czy też "ryzyko zawodowe i handlowe". Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał interpretacji tych terminów odnosząc się do właściwie ustalonego przez organy stanu faktycznego. WSA podzielił w pełni argumenty organów administracji publicznej wydających decyzje w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności celnych oraz obowiązku złożenia zabezpieczenia. WSA, dokonując wykładni ww. przepisów zasadnie uznał, że okolicznościami przemawiającymi za zaistnieniem sytuacji szczególnej mamy do czynienia wówczas, gdy w świetle zasady słuszności, wyrażonej w art. 239 WKC, zostaną ustalone fakty stawiające wnioskodawcę w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących działalność gospodarczą w tej samej branży. Prawidłowo też, zdaniem NSA, Sąd I instancji zdefiniował pojęcie "sytuacji szczególnej" wskazując, że są to takie okoliczności, które przekraczają zwykłe ryzyko zawodowe i handlowe obciążające stronę.

Odnosząc się do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie WSA słusznie wskazał, że wydanie przez organ celny obcego państwa świadectw preferencyjnego pochodzenia towaru (które w następstwie dochodzenia OLAFU okazały się sfałszowane i nie mogły stanowić podstawy ustalenia należności celnych) i przedłożenie ich przez przedstawiciela pośredniego - w dobrej wierze, z zamiarem uprzywilejowanego traktowania taryfowego - nie stanowi szczególnej sytuacji, uzasadniającej umorzenie należności celnych.

Podkreślić również należy, że ww. wykładnia dokonana przez WSA w kontrolowanym wyroku jest zbieżna z interpretacją tego pojęcia dokonywaną także przez inne unijne organy ochrony prawnej w procesie stosowania prawa. I tak w wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Hyper (T-205-99), który wydany został na podstawie zbliżonego do niniejszej sprawy stanu faktycznego Trybunał w sprawie tej (dotyczącej importu telewizorów z Indii w ramach Ogólnego Systemu Preferencji) wskazał, że władze indyjskie wystawiały świadectwa pochodzenia na formularzu A także w sytuacjach, gdy nie było ku temu podstaw. Jednak w toku postępowania sąd stwierdził, że organy indyjskie nie znały całości stanu faktycznego sprawy, nie współdziałały przy tym świadomie z importerami przy wystawianiu poddanych w wątpliwość świadectw pochodzenia. Poza tym organy indyjskie współdziałały z organami WE i państw członkowskich w celu weryfikacji poprawności świadectw pochodzenia.

Dokonując analizy, wskazanej w skardze kasacyjnej, przesłanki "błędu organów celnych" należy także zwrócić uwagę na, istotne z perspektywy niniejszej sprawy (poza wskazanym i już i opisanymi wyrokami NSA także inne orzeczenia NSA, który w wyrokach z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt: I GSK 158/16, I GSK 160/16 i I GSK 161/16, wydanych w sprawach prowadzonych w przedmiocie określenia należnego cła antydumpingowego w zakresie towarów sprowadzonych z Tajlandii podjął rozważania na temat mocy dowodowej i wiarygodności sfałszowanych przez eksportera świadectw pochodzenia towaru w kontekście regulacji art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC (z powyższego przepisu wynika, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji). W sprawach tych organy celne Tajlandii nie wydawały świadectwa pochodzenia dołączonego do zgłoszenia. Świadectwo zostało sfałszowane przez firmę tajlandzką. Na podstawie sfałszowanych dokumentów firma ta wprowadziła w błąd organy celne, deklarując, że eksportowany towar pochodzi z Tajlandii, podczas gdy w rzeczywistości był on pochodzenia chińskiego. W takiej sytuacji NSA uznał, że nie można mówić o błędzie organów celnych w kontekście wystawienia świadectwa pochodzenia, gdyż nie pochodziło ono od organów celnych. Potwierdzenie istnienia procederu omijania ceł antydumpingowych, w który zaangażowane były tajlandzkie firmy, uzyskano w trakcie misji OLAF, przeprowadzonych w późniejszym czasie niż dokonanie zgłoszenia. Dopiero po ich uzyskaniu organ celny mógł jednoznacznie stwierdzić, jakie jest rzeczywiste pochodzenie importowanej przesyłki. W tych okolicznościach NSA uznał, że w sprawie wystąpiły podstawy do retrospektywnego zaksięgowania należności, wobec braku błędu organów celnych. NSA zwrócił uwagę, że w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r., w sprawie T-576/11 dotyczącej Schenker Customs Agency, TSUE wywiódł, iż zaufanie co do ważności świadectw pochodzenia, które okażą się być sfałszowane, podrobione lub nieważne, nie prowadzi samo w sobie do powstania szczególnej sytuacji uzasadniającej umorzenie należności celnych. Kontrole po zwolnieniu towarów byłyby bowiem w dużej mierze pozbawione celu, gdyby użycie tego rodzaju świadectw mogło samo w sobie uzasadnić przyznanie umorzenia. W powyższych sprawach sądy stosujące WKC nie stwierdziły - w podobnych lub tożsamych stanach faktycznych - istnienia sytuacji szczególnej.

Wskazać także należy, że istnieje już ustalona linia orzecznicza, zgodnie z którą przedstawienie, nawet w dobrej wierze, dokumentów, co do których zostanie stwierdzone później, że były sfałszowane lub niedokładne nie konstytuowałoby sytuacji szczególnej uzasadniającej umorzenie lub zwrot należności przywozowych (wyrok Eyckeler & Malt p. Komisji). Agent celny bowiem z samej natury swojej funkcji, przyjmuje odpowiedzialność tak za uiszczenie należności przywozowej, jak i za prawidłowość dokumentów, które prezentuje władzom celnym (wyrok Van Gend & Loos p. Komisji) i szkodliwe konsekwencje niewłaściwych działań klientów nie mogą być przerzucane na Wspólnotę (por. W . Morawski, Wspólnotowy Kodeks Celny, Komentarz do art. 239, LEX.el).

Powyższe orzeczenia potwierdzają zasadę, że to importer ponosi ryzyko posłużenia się dokumentami, które zostały uzyskane przez osoby trzecie niezgodnie z prawem.

Natomiast w zakresie definiowania terminu "ryzyko zawodowe i handlowe" należy wskazać, że okoliczność, iż organy celne państwa członkowskiego przystąpiły do pobrania należności celnych w następstwie cofnięcia przez organy państwa trzeciego świadectwa pochodzenia, które zostało uznane za nieważne wskutek kontroli, a przeprowadzonej przez organy tego państwa, stanowi normalne ryzyko handlowe, które przezorny i doświadczony przedsiębiorca musi uwzględniać. Przedsiębiorca powinien wiec zabezpieczyć się przed takim ryzykiem, między innymi podejmując właściwe środki w ramach stosunków umownych ze swoimi dostawcami i, w danym wypadku, podejmując działania wobec sprawców fałszerstw (por wyroki ETS z 17 lipca 1997 r., Pascoal & Filhos, C-97/95, ECR s. I-4209, pkt 59 i 60 i Sądu Pierwszej Instancji z 9 czerwca 1998 r., Unifrigo Gadus i CPL Imperial 2 p. Komisji,T-10/97 i T-11/97, ECR s. II-2231, pkt 62 i 63, powoływane przez W. Morawskiego (w) Wspólnotowy Kodeks Celny, Komentarz do art. 239, LEX.el).

Wyjątek dotyczy tylko takiej sytuacji, gdy organowi władzy publicznej można przypisać zaniedbanie lub świadome działanie. Takiego zarzutu nie można natomiast postawić organom działającym w niniejszej sprawie. Nie sposób bowiem uznać błędu organu w rozumieniu art. 220 ust. 2 WKC albowiem świadectwa pochodzenia zostały wystawione na podstawie przedstawionych przez spółkę malezyjską oświadczeń. Udział organów był zatem w niniejszej sprawie wyłącznie bierny, co oznacza brak jakiegokolwiek świadomego udziału organu malezyjskiego w niniejszym procederze.

Dokonując analizy kolejnego zarzutu kasacyjnego, a polegającego na naruszeniu przepisu art. 239 w związku z art. 220 ust. 2 lit. b WKC w związku z art. 899 ust. 2 RWKC, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, w wyniku błędnej wykładni oraz na skutek wadliwego przyjęcia przez WSA stanu faktycznego sprawy, tj. w sposób nieodpowiadający stanowi rzeczywistemu należy stwierdzić, że zarzut ten jest niewłaściwie skonstruowany. Skarżąca kasacyjnie za pomocą zarzutu o charakterze formalnoprawnym, wskazującym na nieprawidłowość w ustaleniu stanu faktycznego przez WSA, zamierza doprowadzić do skutku w postaci uznania za zasadny zarzutu o charakterze materialnoprawnym. Tymczasem jak wyżej zostało wskazane stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy i stanowił on podstawę do dokonania aktu subsumpcji tj. przyporządkowania stanu faktycznego do określonej normy prawnej. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z 22 lutego 2017 r., I GSK 1423/15 (CBOSA), że w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować czy też modyfikować ustaleń faktycznych sprawy. Natomiast analiza zarzutów kasacyjnych w zakresie błędnej wykładni ww. przepisów prawa została dokonana powyżej.

Ostatni zarzut o charakterze materialnoprawnym dotyczy przepisu art. 244 zdanie 3 WKC poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W ocenie NSA zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie bowiem z treścią art. 244 WKC odwołanie nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji, od której się odwołano. Jednakże w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione powody, by sądzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z przepisami prawa celnego lub gdy istnieje obawa spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej, wstrzymują w całości lub w części wykonanie takiej decyzji. Jeżeli zaskarżona decyzja nakłada należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe, wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia. Jednakże nie wymaga się złożenia zabezpieczenia, jeżeli mogłoby to spowodować, ze względu na sytuację dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej.

W niniejszej sprawie spółka, działająca na rynku jako profesjonalista w zakresie przewozu towarów, nie przestawiła organom administracji publicznej na etapie postępowania administracyjnego jakichkolwiek dowodów, ani też w żaden sposób nie uprawdopodobniła okoliczności usprawiedliwiających ten wniosek. Do kwestii tej odniósł się prawidłowo Sąd I instancji, słusznie wskazując, że strona nie tylko nie wykazała, ale także nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających zastosowanie analizowanej instytucji prawnej, w szczególności sytuacji dłużnika, a także – wynikających ze złożenia zabezpieczenia poważnych trudności natury gospodarczej lub społecznej. Również i w tym zakresie kontrola judykacyjna działania organów administracji celnej, zdaniem NSA dokonana została prawidłowo, co oznacza, że zarzut naruszenia powyższego przepisu nie może skutecznie podważać trafności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z §14 ust 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.).