Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1589/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 1, par. 4, par. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 150, art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ nadzoru" lub "Dyrektor"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 64c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1347/17, po rozpoznaniu zażalenia Gminy G. (dalej jako "Gmina" lub "wierzyciel"), uchylił postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej jako "organ egzekucyjny") z dnia [...] r., nr [...] i orzekł o określeniu kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie [...] zł i obciążeniu nimi wierzyciela w całości.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec A S.A. w K. (dalej również "Spółka" lub "zobowiązana") na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez Gminę w dniu [...] r., o numerach od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2004 r. do grudnia 2004 r. Tytuły wykonawcze wystawione zostały w oparciu o decyzję z dnia [...] r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Kwoty objęte tytułami wykonawczymi wraz z kosztami egzekucyjnymi wyegzekwowano w wyniku dokonania zajęcia wierzytelności w B w Z. oraz zajęcia wierzytelności w C sp. z o. o. w B.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało zakończone w dniu [...] r.

Pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. Spółka zwróciła się do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, powstałych w związku z egzekucją administracyjną w oparciu o ww. tytuły wykonawcze.

W związku z wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzji z dnia [...] r. o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Gminy z dnia [...] r. - na podstawie, której wystawiono ww. tytuły wykonawcze, organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych oraz postanowieniem z tej samej daty określił koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł i obciążył nimi wierzyciela.

Organ nadzoru, po rozpatrzeniu zażaleń wierzyciela wniesionych na ww. postanowienia uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. wydane w przedmiocie kosztów egzekucyjnych i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia oraz uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego i umorzył postępowanie w sprawie.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a., określił koszty egzekucyjne postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o ww. tytuły egzekucyjne w łącznej kwocie [...] zł oraz obciążył nimi wierzyciela.

Dyrektor postanowieniem z dnia [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. w części dotyczącej obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela i orzekł o obciążeniu nimi spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 lipca 2014 r. (sygn. akt I SA/Gl 823/13) oddalił skargę spółki na ww. postanowienie organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Spółki, wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II FSK 3713/14) uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wskazał, że w przypadku uchylenia decyzji stanowiącej podstawę prowadzonej egzekucji w administracji kosztami winien być obciążony wierzyciel.

Po ponownym rozpoznaniu zażalenia wierzyciela organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r. o sygn. akt I SA/Gl 176/17, po rozpatrzeniu skargi wierzyciela, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14, wskazał, że "ponownie rozpatrując sprawę organ powinien zatem uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych".

Organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 i art. 64c § 7 u.p.e.a., w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r. o sygn. akt I SA/Gl 176/17, po ponownym rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. o określeniu kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...] zł i obciążeniu nimi wierzyciela, postanowił utrzymać w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W związku z brakiem ustawowych regulacji, związany stanowiskiem WSA w Gliwicach wyrażonym w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r., organ nadzoru przyjął, że skoro opłata procentowa 8% została ograniczona do 34.200 zł, to wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów jest przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności. Przyjmując jako podstawę maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości, organ uznał, że maksymalna opłata manipulacyjna, nie może być wyższa niż [...] zł. Organ kierował się przy tym przyjęciem takiej zależności, że za zajęcie nieruchomości stawka procentowa została wskazana na 8%, a dla opłaty manipulacyjnej 1%. Przez wzgląd na powyższe, organ nadzoru skonstatował, iż maksymalna opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż 1/8 maksymalnej opłaty za zajęcie nieruchomości, a więc 4.275 zł. Tym samym wyliczył zarówno wysokość opłaty manipulacyjnej oraz koszty zajęcia dla każdego z tytułów i ustalił je w wysokości [...] zł.

Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1347/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi Wierzyciela, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora z dnia [...] r. Zdaniem Sądu organ nadzoru nie wykonał wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r. o sygn. akt I SA/Gl 176/17.

Powyższy wyrok stał się prawomocny na skutek oddalenia skargi kasacyjnej Dyrektora wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 2466/18.

Ponownie rozpoznając zażalenie wierzyciela zaskarżonym postanowieniem Dyrektor uchylił postanowienie organu egzekucyjnego [...] r. i określił wysokość kosztów w wysokości [...] zł obciążając nimi wierzyciela w całości.

W uzasadnieniu odwołał się do treści art. 64c § 1, § 4 i § 7 u.p.e.a. Jednocześnie wskazał na związanie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1347/18 z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."). Stwierdził zatem, że mając na uwadze wytyczne zawarte w tym wyroku zlecił organowi egzekucyjnemu przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego nakładu pracy organu przy wykonywaniu czynności w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał, że w 2009 r. było [...] dni robocze, a koszty roboczogodziny w komórce egzekucyjnej organu egzekucyjnego przy uwzględnieniu średniego zatrudnienia wynosiły [...] zł. Dyrektor przedstawił w formie tabelarycznej stosowne wyliczenia dotyczące zarówno średniego zatrudnienia w etatach, średniego wynagrodzenia w organie egzekucyjnym oraz w tej komórce, a także średnie koszty rzeczowe. W oparciu o te dane organ nadzoru wyliczył koszty egzekucyjne uwzględniając czynności podjęte przez organ, ich czasochłonność i koszt według kosztu za roboczogodzinę wskazując, że stanowią one kwotę [...] zł. Zdaniem Dyrektora przedstawiona przez niego kalkulacja dokonana w oparciu o dokumenty źródłowe (księgowe i kadrowe) w okresie prowadzonej egzekucji uwzględnia analizę wysokości kosztów egzekucyjnych w stosunku do poziomu skomplikowania czynności oraz nakładu pracy i tym samym spełnia wymogi określone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1347/17.

W skardze na powyższe postanowienie Gmina zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady działania organów na podstawie przepisów prawa oraz zasady przekonywania, co polegało na tym, że organ nadzoru nie wyjaśnił dostatecznie podstaw faktycznych i prawnych dokonanego naliczenia kosztów egzekucyjnych;

II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 4, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, poprzez zastosowanie ww. przepisów u.p.e.a. bez uwzględnienia przepisów Konstytucji według wskazań z wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14, co też przejawiło się tym, że Dyrektor dopuścił się rażącej dysproporcji pomiędzy naliczonymi kosztami egzekucyjnymi, a rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego, poprzez naliczenie tych kosztów w oderwaniu od okoliczności faktycznych tej egzekucji (nakładu pracownika organu egzekucyjnego; bez uwzględnienia rzeczywistych kosztów i wydatków organu egzekucyjnego);

III. art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążących wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1347/17, poprzez określenie kosztów egzekucyjnych w oparciu o koszt jednej roboczogodziny w egzekucji, który to koszt został uśredniony, a nie określony w oparciu o realnie poniesione przez organ egzekucyjny w 2009 r. koszty na pracownika komórki egzekucyjnej, który faktycznie wykonywał czynności egzekucyjne w analizowanej sprawie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Gmina odwołała się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14. Podkreśliła, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "z dnia 21.06.2018r. (I SA/Gl 1399/17)" (powinno być "z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1347/17) wytknięto organowi nadzoru, iż wbrew wskazaniom tego Sądu zawartym w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r., nie ocenił adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych do skomplikowania podejmowanych przez organ czynności, koniecznego dla ich wykonania nakładu pracy oraz niezbędnych do poniesienia wydatków. Zdaniem Gminy miały to być wydatki rzeczywiście poniesione, a nie wydatki (koszty) uśrednione. Organ nadzoru winien zatem wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z zajęciami wierzytelności, jakie nastąpiły w niniejszej sprawie, przy uwzględnieniu pracochłonności i czasochłonności tych czynności, czego zaniechał. Wskazano bowiem koszty uśrednione. Tymczasem z regulacji rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2007 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 12, poz. 79, dalej jako "rozporządzenie") wynika, że w organie egzekucyjnym zatrudnieni byli pracownicy na różnych stanowiskach, w tym poborców skarbowych, do których stosowało się różny mnożnik. Rzutowało to zatem na wysokość ich wynagrodzeń. Zdaniem Gminy prawidłowym powinno być zatem uwzględnienie wydatków na konkretnego pracownika jaki podejmował czynności egzekucyjne w niniejszej sprawie oraz pozostałe koszty rzeczowe, zamiast uśrednionych kosztów osobowych i rzeczowych poniesionych w 2009 r. Przyjęcie zatem uśrednionych kosztów nie znajduje, w ocenie Gminy, uzasadnienia w przepisach prawa.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do uchylenia własnego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest ponownie wydane postanowienie organu nadzoru w przedmiocie określenia kosztów egzekucji.

Skarżąca upatruje wadliwości wydanego rozstrzygnięcia w dwóch płaszczyznach, tj. w naruszeniu prawa procesowego oraz prawa materialnego. Jednocześnie nie sposób nie dostrzec tego, że formułując powyższe zarzuty kwestionuje ona możliwość wyliczenia kosztów w oparciu o "uśrednione" wyliczenia związane z funkcjonowaniem organu egzekucyjnego. Zdaniem Gminy podstawą do wyliczenia kosztów winny być koszty poniesione na konkretnego pracownika, tj. wykonującego czynności egzekucyjne. Podnoszony zarzut dotyczący wadliwości uzasadnienia nie został przy tym rozwinięty. Z kolei organ nadzoru wskazuje na związanie go zapadłym wyrokiem tutejszego Sądu i podtrzymuje stanowisko co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia i przyjętej przez niego metody wyliczenia kosztów egzekucyjnych.

Należy zatem zauważyć, że sprawa niniejsza jest rozpoznawana przez Sąd po raz czwarty. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3713/14, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił pierwotnie wydany wyrok tutejszego Sądu z dnia 23 lipca 2014 r. oraz kontrolowane tym wyrokiem postanowienie Dyrektora przesądzając, że kosztami egzekucyjnymi winien być obciążony wierzyciel. Następnie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 176/17, tutejszy Sąd uchylił postanowienie organu nadzoru nakazując mu zastosowanie się do wytycznych wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14 przy określaniu kosztów egzekucyjnych. W szczególności poprzez uwzględnienie, że wysokość kosztów egzekucyjnych, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

Kolejno wydane postanowienie organu nadzoru kontrolowane było w postępowaniu zakończonym wyrokiem tut. Sądu z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1347/17, którym uchylono zaskarżone postanowienie wskazując, że organ nie wykonał wytycznych zawartych w uprzednio wydanym wyroku. Wyrok ten podlegał kontroli na skutek wniesionej skargi kasacyjnej, która wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 2466/18 została oddalona. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdził, że po pierwsze "Niewątpliwie Sąd określił kryteria, które zobowiązany był uwzględnić organ nadzoru obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Sąd wskazał bowiem na konieczność uwzględnienia: rzeczywistych wydatków i kosztów związanych z dokonaniem czynności egzekucyjnych, stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny. Sąd zalecił, by przy rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia organ zastosował nie tylko art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 u.p.e.a., ale też art. 2, art. 64 ust. 1, art. 84 Konstytucji RP i to bezpośrednio. (...) słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że zważywszy na zalecenia zawarte w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r., I SA/Gl 176/17, ustalenie kosztów egzekucyjnych w tej samej wysokości jak w postanowieniu uchylonym tym wyrokiem, oznacza zignorowanie tych zaleceń. Wprawdzie w wyroku tym Sąd nie zakwestionował wprost wysokości kosztów egzekucyjnych, co podnosi autor skargi kasacyjnej, ale jest oczywiste, że zastosowanie wskazanych przez Sąd kryteriów musiało prowadzić do znaczącego zmniejszenia tej kwoty. Już chociażby uwzględnienie, iż dokonane w postępowaniu egzekucyjnym zajęcie innej wierzytelności jest prostą czynnością (nieskomplikowaną w najmniejszym stopniu), wymagającą niewielkiego nakładu pracy (wysłanie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności ) oraz generującą niewielkie koszty - co organ nadzoru odnotował, ale czego wbrew zaleceniom Sądu nie uwzględnił – powinno skutkować znaczącym zmniejszeniem kwoty kosztów egzekucyjnych w stosunku do kwoty ustalonej w uchylonym poprzednio postanowieniu.". Po drugie zaś odniósł się do możliwości zastosowania proporcji z uwzględnieniem regulacji u.p.e.a. dotyczących opłat za zajęcie nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał zatem, że "Jako absolutnie nieuprawnione należy ocenić prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, iż zasadne jest przyjęcie za punkt odniesienia przy określaniu kosztów egzekucyjnych za zajęcie innej wierzytelności, regulacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczących wysokości tych kosztów przy egzekucji z nieruchomości. Podkreślić należy, że nakład pracy i ilość podejmowanych czynności przez organ egzekucyjny przy egzekucji z nieruchomości jest niewspółmiernie większy i jest wręcz skomplikowany w porównaniu do czynności, której dokonano w niniejszej sprawie, tj. zajęcia innej wierzytelności. W zasadzie są to czynności nieporównywalne, więc nie znajduje żadnego uzasadnienia (ani logicznego, ani racjonalnego, a tym bardziej prawnego) stosowanie jako punktu odniesienia, jak ujął to organ, stawki przewidzianej za zajęcie nieruchomości przy ustalaniu kosztów za zajęcie wierzytelności".

Zaważywszy zatem na treść art. 153 i art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., Sąd jest ww. wyrokami związany przy ocenie zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z tymi przepisami "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie" (art. 153). Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190). Związanie to oznacza, że sąd I instancji nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Dotyczy to zarówno wykładni prawa materialnego, jak i procesowego.

Oceniając zatem zaskarżone postanowienie w kontekście powyższych wyroków oraz podnoszonych w sprawie zarzutów wskazać należy, że Dyrektor ustalając ponownie koszty postępowania egzekucyjnego uwzględnił wytyczne zawarte w wydanych uprzednio wyrokach, w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II FSK 2466/18.

Po pierwsze, zgodnie z tym wyrokiem, odszedł od ustalenia kosztów na zasadzie ustalenia proporcji pomiędzy opłatami za zajęcie nieruchomości a opłatami za zajęcie wierzytelności i tym samym miarkowania kosztów egzekucyjnych o tak ustalone kwoty.

Po drugie uwzględnił wytyczne wynikające z powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a mianowicie konieczność uwzględnienia rzeczywistych wydatków i kosztów związanych z dokonaniem czynności egzekucyjnych, stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny.

W wyniku ww. wyroku Dyrektor nakazał bowiem organowi egzekucyjnemu przeprowadzenie czynności dowodowych mających na celu ustalenie rzeczywistych danych związanych z funkcjonowania organu egzekucyjnego, w tym dotyczących komórki egzekucyjnej. Oceniając zatem wydane rozstrzygnięcie dostrzec trzeba, że w oparciu o uzyskane dane Dyrektor wyliczył koszt roboczogodziny w egzekucji na etat uwzględniając przy tym ilość dni roboczych w 2009 r. Wziął przy tym pod uwagę średnie zatrudnienie w etatach zarówno w urzędzie, jak i w komórce egzekucyjnej. Wyliczył także średnie wynagrodzenie w organie oraz w komórce egzekucyjnej, a także średnie koszty osobowe i rzeczowe na etat w egzekucji. Następnie wyliczył czas niezbędny do wykonania czynności egzekucyjnych w niniejszej sprawie i obliczył jaki był ich koszt w związku z ustaloną stawką roboczogodziny. Wyliczenie to przedstawione w sposób tabelaryczny nie budzi przy tym wątpliwości. Oznacza to, że w sprawie oceniono po pierwsze stopień skomplikowania podjętych czynności poprzez ich wyliczenie. Po drugie uwzględniono ilość podejmowanych czynności zmierzających do wyegzekwowania kwoty wynikającej z przedmiotowych tytułów. Po trzecie wzięto pod uwagę czas niezbędny do ich realizacji. Po czwarte zaś wyliczono koszty tych czynności poprzez ich odniesienie do wyliczonej przez organ nadzoru stawki roboczogodziny przypadającej na etat w komórce egzekucyjnej. Wskazano zatem jaki jest koszt funkcjonowania aparatu egzekucyjnego zaangażowanego w prowadzoną egzekucję.

W tym miejscu należy dostrzec, że zarówno w powoływanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak i w wydanych wyrokach w granicach niniejszej sprawy, mowa jest o tym, że koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego, a ich funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Oznacza to, że rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem czynności muszą odnosić się do funkcjonowania całego aparatu egzekucyjnego, nie zaś jej poszczególnych pracowników podejmujących działania w toku konkretnego postępowania egzekucyjnego. Zastosowane zatem przez organ nadzoru w niniejszej sprawie danych w odniesieniu do konkretnego organu egzekucyjnego, nie zaś do całego aparatu egzekucyjnego, stanowi wadliwość, jednakże nie wpływającą na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie o jakim mowa w art. 134 § 2 p.p.s.a. W przepisie tym wprowadzona została zasada, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uwzględnienie zaś skargi w niniejszej sprawie mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której po pierwsze doszłoby do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania w przedmiocie określenia kosztów, a po drugie co istotniejsze kolejno wydane postanowienie byłoby niekorzystniejsze dla Gminy.

W świetle powyższego nie sposób uznać, tak jak chce tego Gmina, iż w sprawie konieczne jest określenie kosztów egzekucyjnych w oparciu o czynności konkretnego pracownika organu egzekucyjnego. Nie wynika to bowiem z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14. Co więcej, zastosowanie kalkulacji jakiej domaga się Gmina stanowiłoby odejście od zasady równego traktowania podmiotów wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Dochodziło by w jej wyniku do sytuacji, w której koszty egzekucyjne za te same czynności byłyby inne, bowiem determinowane były tym ilu pracowników podejmuje czynności, w jakiej grupie stanowisk jest zaszeregowany pracownik, jaki ma stopień zaszeregowania i jaki mnożnik wynagrodzenia mu przysługuje, a także jaki ma staż pracy. Finalnie inna by była kwota w przypadku czynności podejmowanych przez starszego inspektora, inspektora czy też specjalistę, czy przez osoby dopiero co zatrudnione bądź z wieloletnim stażem pracy, nie wspominając o ich wynagrodzeniu wynikającym z kwoty bazowej określonej w rozporządzeniu "widełkowo".

Należy także dostrzec i to, że ustalona ostatecznie kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł nie może zostać uznana za kwotę nadmierną i tym samym nieadekwatną do stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Organ egzekucyjny na skutek podjętych działań wyegzekwował bowiem w sposób efektywny kwotę [...] zł, a zatem kwota wyliczonych kosztów stanowi niecałe dwa promile wyegzekwowanej kwoty.

Stąd też podnoszone w pkt II i III skargi zarzuty należało uznać za niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu wad uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. W zaskarżonym postanowieniu skazano podstawę prawną, tj. art. 64c § 1, § 4 i § 7 u.p.e.a. Jednocześnie wskazano na art. 153 p.p.s.a. i związanie zapadłymi wyrokami w niniejszej sprawie. Co więcej organ nadzoru, jak to już zostało wskazane uprzednio, w sposób szczegółowy wyjaśnił jak dokonał stosownych obliczeń. Oznacza to, że nie sposób uznać za wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.