Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 121/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 105 ust. 1, art. 105 ust. 2, art. 106 ust. 1, art. 106 ust. 2, art. 106 ust. 2b, art. 106 ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2354
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 1 pkt 13, art. 13 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 91
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37 § 1 pkt 2, art. 61 § 1, art. 61 § 3, art. 64 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 23 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postepowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 roku sprawy ze skargi G. A. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku skarżącego G. A. z dnia [...] lutego 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wojewody na rzecz Skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. G. A. (zwany dalej także "skarżącym" lub "wnioskodawcą"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę, (sprawa zarejestrowana i prowadzona pod nr [...]) z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga wpłynęła za pośrednictwem ePUAP do Wojewody w dniu [...] lipca 2021 r. (k. 20 akt sąd.).

W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "K.p.a."), z uwagi na prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób opieszały, powierzchowny i nieefektywny, bowiem wykonywane w jego toku czynności podejmowane były w dużych odstępach czasu.

W skardze sformułowano wnioski o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie, o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o przyznanie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w lutym 2021 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem do Wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. – z uwagi na zmianę pracodawcy – uzupełnił wniosek o nowe dokumenty. Zdaniem skarżącego, rozpoznanie jego wniosku powinno było nastąpić w terminie dwóch miesięcy z uwagi na konieczność kierowania zapytań do innych organów (Policji, Straży Granicznej). Skarżący podniósł, że jego sprawa rozpoznawana była w sposób przewlekły, czym organ uchybił dyspozycji art. 35 § 3 k.p.a. Podniesiono za tym, że w odpowiedzi na ponaglenie Wojewoda wskazał na konieczność uzupełnienia braków formalnych (odciski palców), od tego momentu minęło jednak dwa miesiące, a skarżący nie otrzymał wezwania do możliwości umówienia się na złożenie odcisków palców, natomiast wskazana przez Wojewodę możliwość skorzystania z internetowej rejestracji jest zdaniem skarżącego praktycznie niemożliwa, pomimo codziennych prób. Dodano, że skarżący w czasie oczekiwania na decyzję merytoryczną pozbawiony jest możliwości korzystania z pełni praw przysługujących osobie posiadającej zezwolenie na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, np. wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy.

Do skargi załączono m.in. ponaglenie z dnia [...] maja 2021 r. złożone przez pełnomocnika G. A. do Wojewody.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą" lub "organem") wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w dniu [...] lutego 2021 r. G. A., obywatel [...], wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a z treści tego wniosku wynika, że aktualnym celem pobytu na terytorium RP skarżącego jest wykonywanie pracy na rzecz firmy K. . Wojewoda wskazał, że wnioskodawca w dniu [...] maja 2021 r. wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy przez Wojewodę w terminie określnym w art. 35 k.p.a.

Odnosząc się do żądań sformułowanych w skardze, Wojewoda wskazał, że się z nimi nie zgadza.

Wojewoda zaznaczył, że art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 i 106 ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35, z późn. zm.) wskazuje, że postępowanie wszczynane jest w momencie, gdy zawiera co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Tym samym bieg terminów do załatwienia sprawy rozpocznie się po uzyskaniu pozytywnej weryfikacji formalnej, zatem po uzupełnieniu wszystkich braków formalnych, jak wskazano w piśmie Wojewody z dnia [...] maja 2021 r. Wojewoda podniósł, że na dzień [...] maja 2021 r. wniosek skarżącego zawierał braki formalne, co uniemożliwiło wszczęcie postępowania.

Zwracając uwagę na wprowadzenie w lipcu 2021 r. nowego systemu rezerwacji wizyt, organ wskazał, że pracownicy organu telefonicznie kontaktują się z cudzoziemcami w celu uzgodnienia dogodnego dla nich terminu stawiennictwa. Podano, że kolejność wykonywanych połączeń zależy od terminu złożenia wniosku. System ten ma na celu zapewnienie równego i sprawiedliwego dostępu do złożenia odcisków linii papilarnych. Dodano, że z uwagi na rosnącą liczbę wniosków, obecnie pracownicy infolinii kontaktują się z cudzoziemcami, którzy złożyli wnioski o pobyt czasowy w drugiej połowie 2020 r.

Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii braku wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, organ wskazał, że nie wynika to z opieszałości czy bezczynności pracowników organu, a jest wynikiem podejmowania czynności w sprawach według obowiązującej kolejności wpływu wniosków do organu. Długość okresu od złożenia wniosku do momentu wysłania wezwania dot. braków formalnych jest spowodowana okolicznościami obiektywnymi.

Podkreślono że, aby móc wszcząć postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wniosek musi spełniać wymogi nałożone przez art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. w zw. z art. 105 i 106 ustawy o cudzoziemcach. Na dzień [...] sierpnia 2021 r. wniosek G. A. zawierał braki formalne, gdyż formularz załącznika nr [...] nie został wypełniony we wszystkich wymaganych rubrykach (nie zostały wypełnione pola w cz. III dotyczącej oświadczeń w przedmiocie niekaralności). Ponadto, nie dołączono do akt sprawy dokumentu potwierdzającego fakt uiszczenia opłaty skarbowej, czym nie wywiązano się z obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 3 oraz III część tabeli pkt 2b załączonej do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2020 r., poz. 1546), zgodnie z którą opłata skarbowa powinna zostać wpłacona na konto organu właściwego z chwilą złożenia wniosku o wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji). Nadto, skarżący nie dopełnił obowiązku osobistego stawiennictwa, który wynika z art. 105 ust 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Dodatkowo, w aktach sprawy znajduje się jedynie kopia paszportu. Nie został on jednak okazany przed pracownikiem organu. Podkreślono w końcu, że w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla skarżącego nie występują żadne przesłanki, które usprawiedliwiałyby traktowanie go w sposób uprzywilejowany. Jego sytuacja nie wyróżnia go spośród tysięcy cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, a organ kieruje się przede wszystkim zasadą równości i sprawiedliwości społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art.119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej zwanej także "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym zgodnie z zarządzeniem Przewodniczej Wydziału II z dnia [...] lutego 2022 r.

Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie zaś do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej także "K.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

W tym miejscu wskazać należy, iż złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pozostający w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 K.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wypełnił powyższy wymóg, składając stosowne ponaglenie w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. (k. 38 akt adm.), które zostało wniesione za pośrednictwem ePUAP na skrzynkę podawczą Wojewody w dniu [...] maja 2021 r., o czym świadczy ujawnione w aktach urzędowe poświadczenie przedłożenia (k. 37 akt adm.).

Wskazać również należy, że dopuszczalności rozpoznania sprawy ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie ogranicza okoliczność zakończenia postępowania. Decyzja o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę została wydana [...] lutego 2022 r. (decyzja nr [...] - k. 98 akt adm., k. 48 akt sąd.), a więc – z uwagi na wniesienie skargi w dniu [...] lipca 2021 r. – już po wniesieniu skargi. Tym samym na dzień wniesienia skargi postępowanie nie było zakończone. Wobec powyższego zostały spełnione warunki formalne dopuszczalności skargi.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż wniesiona skarga zarzuca jedną z postaci opieszałości wymienione w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., tj. przewlekłe prowadzenie postępowania.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 05 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12) zajęto stanowisko, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od [...] kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 K.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 K.p.a. Pojęcie bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do K.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 K.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 K.p.a.; por. np. wyroki NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 2931/18; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości", wprowadzona do K.p.a. z dniem [...] czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). Kierując się powyższym, Sąd uznał, że organ dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości postępowania.

W tym miejscu wskazać należy, iż rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że w okresie trwania postępowania uległa zmianie ustawa o cudzoziemcach. Na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91), zmieniającej ustawę o cudzoziemcach od dnia [...] stycznia 2022 r., do ustawy został wprowadzony art. 112a przewidujący obowiązek organu wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 60 dni liczonym od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z zdarzeń opisanych w tym przepisie.

Co ważne, zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W ocenie składu orzekającego nowelizacja ta nie miała wpływu na ocenę, czy organ prowadził postępowanie w niniejszej sprawie w sposób przewlekły.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dacie złożenia wniosku przez skarżącego – tj. w dniu [...] lutego 2021 r. – przepisy ustawy o cudzoziemcach nie zawierały unormowania art. 112a, a więc od dnia złożenia wniosku do dnia wejścia w życie omawianej nowelizacji obowiązywały ogólne normy K.p.a. Ponadto, w ocenie składu orzekającego, rozpoczęcie biegu terminu na nowo może mieć ewentualnie znaczenie przy ocenie bezczynności organu oraz przy zobowiązywaniu organu do załatwienia sprawy, a nie przy ocenie, czy organ prowadził postępowanie przewlekle, a to z uwagi na inny zakres kontroli w przypadku skarg na bezczynność. Należy przypomnieć, iż pod pojęciem "bezczynności" należy rozumieć nie wydanie orzeczenia w terminie zakreślonym przez przepisy prawa.

Ponadto, Sąd miał na uwadze, iż de facto wprowadzenie omawianej nowelizacji, zakreślającej bieg terminów od wystąpienia określonych zdarzeń, nie wyłączyło całkowicie stosowania przepisów K.p.a. Nie można bowiem uznać, że przed nastąpieniem zdarzenia skutkującego rozpoczęciem biegu terminu 60 dni do wydania decyzji, organu nie wiążą żadne terminy. Taka interpretacja sprzeczna byłaby całkowicie z zasadą szybkości postępowania obowiązującą w państwie prawa.

Podkreślić należy, iż wprowadzenie do ustawy o cudzoziemcach art. 112a w żadnym stopniu nie zmieniło daty wszczęcia postępowania, a jedynie w znacznym stopniu zmodyfikowało wyłącznie termin wydania decyzji.

W opinii Sądu, na mocy obecnie obowiązujących przepisów wpływ do organu niekompletnego wniosku nie uruchamia biegu terminu wynikającego z art. 112a ustawy o cudzoziemcach, ale skutkuje wszczęciem postępowania, w ramach którego organ winien podjąć działania mające na celu wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku.

Z powyższych względów Sąd podtrzymuje stanowisko wyrażane w dotychczasowych orzeczeniach, a znajdujące oparcie w uchwale NSA z dnia [...] września 2013 r., sygn. akt I OPS [...], iż zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a K.p.a.). Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania.

Wobec powyższego, pomimo obowiązków ciążących na stronie postępowania dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych dotyczących podania (wniosku), określonych w art. 63 § 2 K.p.a. oraz art. 105 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach, wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże "niepełny" wniosek nie może nie powodować wszczęcia postępowania w sprawie przed Wojewodą (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 25/21; z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 222/21; z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 192/21; z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 166/21; z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 131/21; z dnia 05 listopada 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 176/21).

Takie rozumowanie nowych przepisów potwierdza niejako wprowadzony ust. 2b art. 106 ustawy o cudzoziemcach, który odwołuje się wprost do art. 64 § 2 K.p.a., jako podstawy uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W tym zakresie należy pamiętać, iż stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Tym samym po wpłynięciu wniosku organ winien zbadać wniosek pod względem formalnym bez zbędnej zwłoki, a nie po upływie kilku miesięcy.

W świetle powyższego nie może być zatem uzasadnionych wątpliwości co do tego, że sprawa skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy - przed Wojewodą - pozostawała w toku od dnia [...] lutego 2021 r., kiedy to zgodnie z umieszczoną na wniosku prezentatą, wniosek skarżącego wpłynął do W. Urzędu Wojewódzkiego w P.. Wniosek G. A. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, wraz z załącznikiem nr [...] podpisanym przez P. sp. z o.o., został nadany w dniu [...] lutego 2021 r. w Urzędzie Pocztowym G. 1.

Ustalenie to, w ocenie Sądu, nie może rodzić uzasadnionych wątpliwości również w kontekście istoty skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, którą jest doprowadzenie do zmiany zaistniałego, wadliwego procesowo, stanu postępowania, w ramach którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje w kierunku jej terminowego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia [...] sierpnia 2021 r., sygn. akt I GSK [...], CBOSA).

Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Wojewoda pierwszą czynność zmierzającą do nadania sprawie biegu podjął dopiero po wniesieniu w dniu [...] maja 2021 r. przez skarżącego ponaglenia. W dniu [...] maja 2021 r. dokonano weryfikacji wniosku G. A., na czego dowód wygenerowano Kartę weryfikacji. Weryfikacja ta zakończyła się rezultatem: "wynik oceny formalnej – NEGATYWNA". Od dnia otrzymania wniosku minęły zatem trzy miesiące. Zaznaczyć należy, że w dniu [...] listopada 2021 r. ponownie poddano (korekcie) weryfikacji wniosek G. A. z lutego 2021 r. pod względem spełnienia warunków formalnych, a jej wynik ponownie okazał się negatywny, co uwidoczniono w aktach administracyjnych.

Dopiero pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Wojewoda wezwał G. A. do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie załącznika nr [...] do wniosku na obowiązującym formularzu, wypełnionego we wszystkich wymaganych rubrykach oraz czytelnie podpisanego przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi, a także dostarczenie oryginału dowodu uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości [...] zł. Wskazano, że stwierdzono braki w załączniku nr [...]: nie zostały wypełnione pola w cz. III dot. oświadczeń w przedmiocie niekaralności (pkt 1-7) oraz nie uiszczono opłaty skarbowej wymaganej przy złożeniu wniosku. Wyjaśniono, w jaki sposób należy podpisać załącznik nr [...] do wniosku. Udzielono terminu czternastodniowego od odbioru pisma na uzupełnienie braków formalnych, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, co oznaczać będzie zakończenie sprawy. Jednocześnie, udzielono terminu czternastodniowego od odbioru pisma na uzupełnienie dowodu wpłaty (opłaty skarbowej), a w braku jej uzupełnienia wskazano, że sprawa nie będzie dalej prowadzona, a wniosek zostanie zwrócony. Wskazano także, że jeżeli braki zostaną uzupełnione, to wniosek będzie dalej rozpatrywany, a w razie potrzeby organ może prosić wnioskodawcę o dodatkowe dokumenty lub wyjaśnienia. Pismo to zostało odebrane osobiście przez wnioskodawcę w trakcie wizyty w urzędzie, co udokumentowano w aktach sprawy (brak zpo nadania, oraz informacja o tym, że jakaś dokumentacja została wydana wnioskodawcy).

Również w dniu [...] listopada 2021 r. okazano dokument podróży oraz pobrano odciski palców skarżącego oraz wpisano "numer systemowy osoby", o czym poczyniono adnotację z podpisem pracownika organu na wniosku skarżącego.

W ocenie Sądu, nie może zatem budzić wątpliwości, że wobec braku podjęcia przez Wojewodę w sprawie jakiejkolwiek czynności w okresie od [...] lutego 2021 r. do [...] maja 2021 r., kiedy to po raz pierwszy poddano weryfikacji to, czy warunki formalne wniosku zostały spełnione, zasadnie skarżący zarzucił Wojewodzie przewlekłe prowadzenie postępowania. Dodać także należy, że w istocie dopiero w dniu [...] listopada 2021 r. Wojewoda podjął czynności skierowane na efektywne załatwienie sprawy, w szczególności wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku. Przyjmując zatem, że dopiero wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku można uznać za podjęcie czynności zmierzającej do nadania sprawie biegu (załatwienia sprawy administracyjnej wszczętej wskutek wniosku skarżącego), to uznać należy, że postępowanie było prowadzone przewlekle od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia [...] listopada 2021 r., tj. przez okres ośmiu miesięcy. Sąd miał przy tym także na uwadze, że w aktach administracyjnych poczyniono wzmiankę (k. 59 verte) o tym, że wniosek na podstawie art. 109 ust. 1, art. 183 ust. 1, art. 207 ust. 1 i ust. 2, art. 223 w związku z art. 207 ust. 1 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nadano w dniu 13 stycznia 2022 r. do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Biorąc pod uwagę to, że w dniu [...] listopada 2021 r. skarżący uzupełnił występujące wcześniej braki formalne jego wniosku, to zainicjowanie procedury opiniowania wniosku dopiero z dniem [...] stycznia 2022 r., tj. po upływie kolejnych dwóch miesięcy wskazuje, że również na tym etapie organ prowadził sprawę przewlekle.

Ponadto nie ulega wątpliwości, że przewlekłość Wojewody istniała w dacie złożenia skargi, a ustała przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, gdyż w dniu [...] lutego 2022 r. Wojewoda wydał decyzję.

W takiej sytuacji, gdy zarzucany stan przewlekłości w prowadzeniu postępowania ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do dokonania czynności, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z [...] listopada 2008 r., sygn. akt I OPS [...], ONSAiWSA 2009, nr [...], poz. 63).

Z tych względów i na wskazanej wyżej podstawie prawnej, Sąd w pkt I sentencji wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Powyższe nie zwalniało Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych obecnie w art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. oraz (ewentualnie) w art. 149 § 2 p.p.s.a. – tj. orzeczenia w kwestii dopuszczenia się przez organ przewlekłości oraz oceny jej charakteru (rażącego / nierażącego), a także (ewentualnie) w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny (por. wydane jeszcze na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed 15 sierpnia 2015 r.: postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12 –CBOSA).

Z powyższych względów, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej przewlekłości postępowania, o czym orzekł w pkt II sentencji wyroku.

Z kolei oceniając charakter zaistniałej przewlekłości – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że nie miała ona charakteru rażącego, o czym orzekł w pkt III sentencji wyroku.

Sąd wziął pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA).

Judykatura przede wszystkim akcentuje, iż pojęcie "z rażącym naruszeniem prawa" użyte w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a., jakkolwiek nie może być tożsame z interpretacją tego zwrotu zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., choć ma identyczne brzmienie i w obu wypadkach chodzi o istotne uchybienie obowiązującemu przepisowi prawa, to pozwala na pewne uogólnienia właściwe dla ich obu (patrz m.in wyrok NSA z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 153/14; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Poza tym wskazuje się szereg przypadków rażącej przewlekłości, do których zalicza się zwykle zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony (por. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/13; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 3059/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB 10/13, CBOSA). Jednakże kryteria te zawsze należy odnieść do stanu konkretnych spraw, których okoliczności zwykle są zróżnicowane. Zatem zagadnienie charakteru przewlekłości trzeba ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy, bo na przykład nie jest uznawana za przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa sytuacja, w której do niezałatwienia sprawy dochodzi z powodu błędnych działań organu wynikających z oceny wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2806/12, CBOSA). Można dodać, że rażące naruszenie prawa jest to stan, w którym naruszenie to jest także istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Sąd musi przy tym wziąć pod uwagę m.in. występujące ewentualnie w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 3614/13, CBOSA). Również w literaturze prawniczej akcentuje się, że sąd administracyjny powinien uwzględnić całość okoliczności indywidualnych sprawy (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz, Art. 149, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 616). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości. Tym samym stwierdzić należy, że przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma też miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14, pub. CBOSA).

W niniejszej sprawie przewlekłości prowadzenia postępowania nie można było przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę fakt, że przed rozpoznaniem niniejszej skargi Wojewoda wydał decyzję załatwiającą wniosek skarżącego. Ponadto, Sąd miał na względzie notoryjny fakt trudnej sytuacji epidemicznej panującej w naszym kraju, nie pozostającej bez wpływu również na sprawność postępowań administracyjnych wynikającej z ograniczonej z tego względu obsady kadrowej organu. Sąd nie dopatrzył się znamion złej woli w działaniu organu, biorąc w szczególności w tym zakresie pod uwagę argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę, w której organ wskazał na znaczną ilość wpływających wniosków o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemców oraz wykazał problemy kadrowe w ich załatwianiu, nadto przedstawił szczegółowo podejmowane działania w celu zapewnienia szybszego procedowania.

Sąd miał także na względzie brak stosownej argumentacji wyrażonej w skardze w tym zakresie. Skarżący nie wyjaśnił bowiem w jaki sposób – w jego konkretnej sprawie – przewlekle prowadzonemu postępowaniu możliwe byłoby przypisanie rażącego naruszenie prawa. W szczególności przywołując brak możliwości korzystania przez skarżącego z pełni praw przysługujących osobie posiadającej zezwolenie na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, np. wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy, skarżący nie wykazał – konkretnie, w jego indywidualnej sprawie, a nie tylko hipotetycznie, w ogólności – w jaki sposób nierozpoznanie sprawy w terminach ustawowych wpływało – w sposób rażący – na jego prawa i obowiązki.

O kosztach postępowania w pkt IV sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając koszt uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie należne jego zawodowemu pełnomocnikowi, ustalone według stawek minimalnych ([...] zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265), a także koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł), co łącznie wynosi [...] złotych.