Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 357/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5;
journal: Dz.U. 2024 poz 475
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...] Wojewoda Lubelski, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Z. Z., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin nr [...] z dnia [...] 2024 r., orzekającą o obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych świadczeń za okres od dnia [...] 2021 r. do dnia [...] 2021 r. w kwocie [...]zł.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] 2021 r. skarżący Z. Z. złożył w Miejskim Urzędzie Pracy w Lublinie wniosek o rejestrację jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia 10 sierpnia 2021 r. organ pierwszej instancji uznał skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...] 2021 r. oraz przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] 2021 r. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni przysługiwania prawa do zasiłku oraz w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie kolejnych dni przysługiwania prawa do zasiłku.

Wyrokiem z dnia [...] 2022 r., sygn. akt VII P [...] Sąd Rejonowy [...] zasądził na rzecz skarżącego od Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś., będącego ostatnim pracodawcą skarżącego, kwotę [...]zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem. Skarżący w dniu 11 marca 2022 r. przedstawił kopię tego wyroku organowi pierwszej instancji.

Pismem z dnia 7 kwietnia 2022 r. Z. Spółka z o.o. w Ś. poinformował organ pierwszej instancji, że kwota wypłaconego skarżącemu odszkodowania wyniosła [...] zł i była to równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia liczona jako ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.

Decyzją z dnia [...] 2022 r. Prezydent Miasta Lublin orzekł o pozbawieniu skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia [...] 2021 r. do dnia [...] 2021 r. w związku z przyznaniem wyrokiem Sądu Rejonowego [...] odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę oraz zachowaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 listopada 2021 r. na okres przewidziany w ustawie w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego.

Na skutek odwołania wniesionego przez Z. Z. Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] 2022 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, organ pierwszej instancji pismem z dnia 17 października 2022 r. zwrócił się do byłego pracodawcy skarżącego o wskazanie, za jakie konkretne miesiące zostało wypłacone skarżącemu odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem. W odpowiedzi [...] Spółka z o.o. w Ś. poinformował, że kwota wypłaconego skarżącemu odszkodowania wyniosła [...] zł i została wypłacona na podstawie wyroku Sądu zgodnie ze zgłoszonym żądaniem, do którego Sąd się przychylił. Jednocześnie pracodawca sprostował poprzednio udzieloną informację wskazując, że kwota wypłaconego odszkodowania nie jest równowartością trzech ostatnich miesięcznych wynagrodzeń skarżącego, jak zostało to błędnie wskazane w piśmie z dnia 7 kwietnia 2022 r.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2022 r. ponownie orzekł o pozbawieniu skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia [...] 2021 r. do dnia [...] 2021 r. w związku z przyznaniem wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w L. odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem oraz zachowaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 listopada 2021 r. na okres przewidziany w ustawie w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] 2023 r. ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Skarżący wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie od decyzji z dnia [...] 2023 r. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 61/23 Sąd oddalił sprzeciw. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zasadne było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji w ogóle nie odnosiło się do kwestii obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, czego dotyczą przepisy art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia. Jak zasadnie podniesiono bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołane przepisy nie przewidują pozbawienia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Stanowią natomiast podstawę zwrotu nienależnego świadczenia, za które art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy uznaje między innymi zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres, za który wypłacono odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. W konsekwencji wydania przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, które nie odnosiło się do przedmiotu sprawy, wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej było uzasadnione.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] 2024 r. Prezydent Miasta Lublin orzekł o obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...] 2021 r. do [...] 2021 r. w kwocie [...]zł.

Powołaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] 2024 r. Wojewoda Lubelski utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475 z późn. zm., dalej także jako "ustawa o promocji zatrudnienia" lub ustawa), osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy za nienależne świadczenie uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę.

Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle powyższego przepisu dla kwalifikacji nienależnie pobranego świadczenia istotne jest ustalenie okresu, za jaki zostało wypłacone wynagrodzenie bądź odszkodowanie, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy. Nie jest bowiem możliwe jednoczesne otrzymywanie za ten sam okres zasiłku dla bezrobotnych oraz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie Z. Z. wniósł do Sądu Rejonowego [...] w L. pozew o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] 2022 r., sygn. akt VII P [...], w toku postępowania powód ostatecznie zmodyfikował powództwo domagając się zasądzenia odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w wysokości [...] zł. Sąd doszedł do wniosku, że wniesione powództwo w zakresie odszkodowania z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę jest usprawiedliwione i zasądził od pracodawcy - [...] Sp. z o.o. w Ś. kwotę [...]zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem.

Organ odwoławczy podniósł, że Sąd Pracy - odmiennie od twierdzeń strony - wskazał wprost, iż niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę oznacza to samo, co wadliwe rozwiązanie umowy o pracę. Organ zgodził się natomiast ze stanowiskiem strony, że zasądzone odszkodowanie nie odnosi się do żadnego okresu kalendarzowego i art. 471 kodeksu pracy, przywołany przez Sąd, posłużył jedynie do technicznego wyliczenia wielkości odszkodowania.

Organ wskazał, że zgodnie z powołanym przepisem odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie dłużej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Sąd Rejonowy ustalił, że okres wypowiedzenia w przypadku skarżącego wynosi 3 miesiące, a jednomiesięczne wynagrodzenie to kwota [...]zł. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd uznał za zasadne przyznanie stronie odszkodowania z uwzględnieniem maksymalnego okresu 3 miesięcy, za jaki może być zasądzone odszkodowanie. Brak zasądzenia przez Sąd odszkodowania w wysokości trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia strony (3 x [...] zł) wynika stąd, że uzyskana wówczas kwota ([...] zł) byłaby wyższa od kwoty żadnej w pozwie ([...] zł). Natomiast Sąd wskazał na związanie żądaniem zgłoszonym przez powoda.

W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął okres 3 miesięcy, za jaki zostało wypłacone odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem. Z uwagi na brak określenia przez Sąd ram czasowego tych 3 miesięcy, organ pierwszej instancji właściwie uznał, że równoznaczny okres 3-miesięcznego pobrania zasiłku dla bezrobotnych obejmuje pierwsze trzy miesiące przysługiwania stronie zasiłku, a więc okres od [...] 2021 r. do [...] 2021 r. Strona dokonała bowiem rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy w Lublinie w dniu [...] 2021 r., bezpośrednio po ustaniu z dniem 31 lipca 2021 r. zatrudnienia w Z. Sp. z o.o. w Ś.. W tej sytuacji zasiłek dla bezrobotnych pobrany przez stronę w okresie pierwszych trzech miesięcy jego przysługiwania (sierpień, wrzesień i październik 2021 r.) stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Organ zauważył, że przedstawione stanowisko jest zgodne z wyjaśnieniami Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wyrażonymi w piśmie z dnia 13 października 2021 r.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego ustalenia kwoty [...]zł, która odpowiada podwyższonemu zasiłkowi organ wyjaśnił, że zasiłek dla bezrobotnych został stronie przyznany w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości [...] zł brutto w okresie kolejnych dni. Zasiłek był wypłacany w okresach miesięcznych: za okres od [...] 2021 r. (30 dni) w kwocie brutto [...] zł (netto [...] zł), za okres od [...] 2021 r. (30 dni) w kwocie brutto [...] zł, za okres od [...] 2021 r. (30 dni) była to kwota brutto [...] zł. Z uwagi na zmianę wysokości zasiłku od 91-go dnia jego pobierania na kwotę [...]zł, zasiłek należny za dzień [...] 2021 r. został stronie wypłacony w kwocie [...]zł. Zatem zasiłek za październik 2021 r. po zsumowaniu wyniósł [...] zł brutto.

W świetle powyższego organ uznał, że zasiłek dla bezrobotnych pobrany przez stronę w łącznej kwocie [...]zł za okres pierwszych 3 miesięcy pobrania zasiłku (od dnia [...] 2021 r. do dnia [...] 2021 r.) stanowi świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy. Stąd też decyzja organu pierwszej instancji, orzekająca o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od dnia [...] 2021 r. do dnia [...] 2021 r. w kwocie [...]zł, była w ocenie organu odwoławczego zasadna.

Z. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego.

W treści skargi skarżący zarzucił, że okres czasu (ilość dni) odpowiadający uzyskanemu przez niego odszkodowaniu został ustalony w sposób nie odpowiadający stanowi faktycznemu. Z porównania wysokości odszkodowania [...] zł z wielkością średniego miesięcznego wynagrodzenia skarżącego, wynoszącego [...] zł wynika bowiem jednoznacznie, że kwota przedmiotowego odszkodowania nie odpowiada okresowi 3 miesięcy.

Skarżący podniósł również, że twierdzenie, iż odszkodowanie zostało wypłacone za okres od dnia [...] 2021 r. do dnia [...] 2021 r. nie zostało w sprawie wykazane. Powołanie się przez organ na pismo Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 13 października 2021 r., prowadzi do naruszenia art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gwarantującej bezrobotnemu wyższy zasiłek w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku w stosunku do kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.

Skarżący zarzucił także, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] 2024 r. nie zawiera jednoznacznego określenia, od którego dnia skarżący nabył prawo do zasiłku i na jaki okres, z czym wiąże się także niekonsekwentne używanie pojęcia "przysługiwanie zasiłku".

W ocenie skarżącego, organ drugiej instancji dokonał wadliwej wykładni pojęcia "prawo do zasiłku dla bezrobotnych", co jest m.in. powiązane z naruszeniem art. 71 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżący zauważył, że spełnia warunki do nabycia prawa do zasiłku od dnia [...] 2021 r. Natomiast zobowiązanie do zwrotu zasiłku za ten okres oznaczałoby, w przeciwieństwie do twierdzenia organu drugiej instancji, utratę prawa do zasiłku za wyżej wymieniony okres.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były zasadne.

Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Wojewody Lubelskiego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin orzekającą o obowiązku zwrotu przez skarżącego Z. Z. nienależnie pobranych świadczeń za okres od dnia [...] 2021 r. do [...] 2021 r. w kwocie [...]zł.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz z ustaleń organów obu instancji wynika, że skarżący był zatrudniony w [...] Sp. z o.o. w Ś., a jego stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. Skarżący w dniu [...] 2021 r. dokonał rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy w Lublinie i od tego dnia, na mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 10 sierpnia 2021 r., nabył status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

Następnie wyrokiem z dnia [...] 2022 r., sygn. akt VII P [...] Sąd Rejonowy [...] w L. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądził do [...] Sp. z o.o. w Ś. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem.

W tych okolicznościach organ pierwszej instancji w dniu [...] 2024 r. wydał decyzję na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Stosownie do ust. 1 art. 76 powołanej ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Zatem w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia ustalana jest konkretna kwota i organ dokonuje oceny czy zachodzą przesłanki orzeczenia o obowiązku jej zwrotu. Przypadki, w których świadczenie pieniężne uznaje się za nienależnie pobrane, wymienia ust. 2 art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia. Na mocy art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę.

Przepisy te pozostają w związku z przepisami kodeksu pracy. Zgodnie bowiem z art. 45 § 1 k.p. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 kwietnia 2023 r.), w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Stosownie zaś do art. 471 zdanie pierwsze k.p. odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Stosownie zaś do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. Z 2017 r., poz. 927), zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop stosuje się także w celu obliczenia odszkodowania przysługującego pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z naruszeniem przepisów prawa pracy.

W związku z zarzutami podniesionymi w skardze w pierwszym rzędzie wskazać należy, że zasądzone na rzecz skarżącego, zgodnie z brzmieniem wyroku Sądu Rejonowego [...] w L. z dnia [...] 2022 r., sygn. akt VII P [...], odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, stanowi odszkodowanie, o jakim mowa w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia. Przeciwne stanowisko skarżącego jest niezasadne. Ostatnio powołany przepis odnosi się bowiem do odszkodowania, o jakim mowa w art. 45 k.p. i którego wysokość określa art. art. 471 k.p. Z uzasadnienia wyroku Sądu Pracy z dnia [...] 2022 r jednoznacznie zaś wynika, że kwota [...]zł została zasądzona na rzecz skarżącego właśnie tytułem odszkodowania przewidzianego w powyższych przepisach. Powyższej oceny w żadnym razie nie podważa akcentowana przez skarżącego różnica pomiędzy brzmieniem art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia, w którym mowa o odszkodowaniu z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, a sposobem sformułowania sentencji wyroku Sądu Pracy, którym zasądzono na rzecz skarżącego odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem. Chodzi o odszkodowanie za wadliwe, to jest niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt I PK 265/18). W świetle bowiem art. 45 k.p. w razie ustalenia, iż wypowiedzenie jest niezgodne z przepisami o wypowiadaniu umów lub nieuzasadnione, pracownik ma prawo wyboru roszczenia. Może żądać przywrócenia do pracy (orzeczenia o bezskuteczności wypowiedzenia) lub odszkodowania na podstawie wymienionego przepisu (por. Małgorzata Gersdorf i in., Kodeks pracy. Komentarz, wyd. IV).

Jak wskazano już wyżej, z art. 471 k.p. wynika, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 k.p., przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Powołany przepis normuje zatem sposób określania kwoty odszkodowania.

W okolicznościach sprawy pozostaje poza sporem, że w przypadku skarżącego okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące. Wynika to także jednoznacznie z uzasadnienia wyroku Sądu Pracy. Zatem na mocy art. 471 k.p. skarżącemu przysługiwało odszkodowanie nie niższe niż w wysokości wynagrodzenia za okres 3 miesięcy. Nie jest też w sprawie sporne, że jednomiesięczne wynagrodzenie skarżącego liczone jak za ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło [...] zł.

W świetle powyższego bezsprzecznym jest też, że zasądzona na rzecz skarżącego wyrokiem Sądu Pracy tytułem odszkodowania kwota [...]zł jest niższa od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia wynoszący 3 miesiące. Kwota liczona za okres 3 miesięcy wynosiłaby bowiem [...] zł (3 x [...] zł). Jednakże Sąd Pracy zasądził na rzecz skarżącego kwotę [...]zł wskazując na wynikającą z art. 321 § 1 k.p.c. zasadę związania żądaniem pozwu i zakaz orzekania ponad żądanie. Faktycznie zatem zasądzone odszkodowanie nie odpowiadało wynagrodzeniu za okres 3 miesięcy.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w opisanych okolicznościach w zaskarżonej decyzji błędnie uznano, że w przypadku skarżącego nienależnie pobranym świadczeniem jest zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za 3 miesiące. Organy obu instancji pominęły, że w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia mowa jest o zasiłku wypłaconym za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono odszkodowanie. Istotne znaczenie ma zatem wysokość kwoty wypłaconej, to jest uzyskanej przez bezrobotnego, a nie kwoty, która w świetle przepisów kodeksu pracy byłaby bezrobotnemu należna. W sytuacji zatem, gdy jak w niniejszej sprawie, kwota wypłaconego odszkodowania faktycznie nie odpowiadała wynagrodzeniu za okres 3 miesięcy (stanowiła jedynie 2,8 wynagrodzenia), nie zachodziły podstawy do uznania za świadczenie nienależnie pobrane zasiłku za okres całych 3 miesięcy. Zobowiązanie skarżącego do zwrotu kwoty zasiłku pobranego za okres 3 miesięcy w sytuacji, gdy nie uzyskał odszkodowania odpowiadającego całemu okresowi 3 miesięcy wypowiedzenia oznaczałoby, że za odpowiednią część tego okresu skarżący nie otrzymał żadnego świadczenia. Nie byłoby to zatem zgodne z celem przepisu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia.

Zdaniem Sądu zasadnie natomiast organ przyjął, że początkiem okresu, za jaki zasiłek dla bezrobotnych podlega zwrotowi, jako świadczenie nienależnie pobrane, jest dzień [...] 2021 r. W tym bowiem dniu, w związku z zakończeniem w dniu 31 lipca 2021 r. stosunku pracy, skarżący zarejestrował się jako bezrobotny i z tym właśnie dniem nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Skoro art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia, określający nienależnie pobrane świadczenie pieniężne w postaci zasiłku dla bezrobotnych, odwołuje się do okresu, za który wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, to uznać należy, że zwrot świadczenia dotyczy okresu przypadającego bezpośrednio po zakończeniu stosunku pracy, gdyż właśnie za ten okres bezrobotny uzyskał ekonomiczny ekwiwalent w postaci odszkodowania.

Mając przy tym na względzie, że przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 ani pozostałe przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wskazują innych okoliczności mających wpływ na wysokość podlegającej zwrotowi kwoty nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych, poza wskazaniem okresu, za który wypłacone zostało odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, uznać należy, że zwrotowi podlega zasiłek w wysokości pobranej za ten właśnie okres. Nietrafnie zatem skarżący, zarzucając wadliwość zaskarżonej decyzji, wskazuje na jej sprzeczność z przepisem art. 72 ust. 1 ustawy, który różnicuje wysokość zasiłku, przewidując zasiłek w wyższej kwocie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz niższej w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.

W związku z zarzutami podniesionymi w skardze trzeba także zauważyć, że sam fakt dodatkowego powołania się przez organ w zaskarżonej decyzji na wyjaśnienia zawarte w piśmie Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 13 października 2021 r., pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 71 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Na mocy tego przepisu, do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, to jest 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, zalicza się również okresy, za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Wskazać należy, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie. Przepis art. 71 normuje przesłanki nabycia przez bezrobotnego prawa do zasiłku. Natomiast, wbrew stanowisku skarżącego, w sprawie nie jest kwestionowane, że skarżącemu na mocy decyzji z dnia 10 sierpnia 2021 r. przysługiwało prawo do zasiłku. Jednakże przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy przewiduje zwrot przyznanego i wypłaconego zasiłku za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Zasiłek dla bezrobotnych stanowi wsparcie dla osób, które straciły pracę i są w trakcie poszukiwania nowego zatrudnienia. Jego celem jest zaspokojenie potrzeb finansowych bezrobotnego w sytuacji utraty pracy i wynagrodzenia z tego tytułu. W przypadku zatem, gdy następnie za określony okres osoba bezrobotna uzyskała odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, zasiłek wypłacony za ten okres podlega zwrotowi.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygając ponownie w sprawie organ będzie mieć na względzie przedstawioną wyżej ocenę i orzeknie stosownie do stanu sprawy.