Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 133/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1, § 10 ust. 3;
journal: Dz.U. 2018 poz 82
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją  zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej
article: art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 306/19 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 lutego 2019 r. nr 144/1165/CE/ARiMR/2018 w przedmiocie przyznania w części pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lipca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 306/19 oddalił skargę P. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 lutego 2019 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Od tego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.,) - dalej: "k.p.a." i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie uchybienia organu polegającego na wadliwym zakwestionowaniu oświadczenia skarżącego, w którym określił on plon na 80 do 100 ton/ha, tym bardziej, że organ nie powołał się na żadne dane specjalistyczne, które negowałyby jej treść. Zdaniem skarżącego pominięto fakt, że kontrola, w trakcie której dokonano deklaracji plonu 60 ton/ha była przeprowadzana w okresie, kiedy można było dokonać jedynie obserwacji wieku i ilości drzew, a zatem nie było możliwości podania rzeczywistych i realnych wartości. Natomiast w protokole kontroli wskazaną ilość podano w oparciu o oświadczenie, a nie wiedzę czy pomiary dokonane przez pracowników Agencji, tak więc nie można – zdaniem skarżącego – jedynie z uwagi na charakter tego dokumentu kwestionować późniejszej korekty oświadczenia,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, 80 k.p.a. i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 77 § 4 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie uchybienia organu polegającego na pominięciu faktu, że organy posiadają dane specjalistyczne z Instytutu Ogrodnictwa w S. oraz Instytutu Włókien Zielarskich w P., z których wynika możliwość uzyskania 80 ton z hektara jabłek 0808 w roku 2017 i na które to dane powołują się w innych, analogicznych sprawach do Skarżącego, w tym dotyczących gospodarstwa rolnego A. B. położonego w sąsiedztwie gospodarstwa skarżącego,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, 80 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a, poprzez niedostrzeżenie uchybienia organu polegającego na pominięcie faktu, że decyzja o przyznaniu dofinansowania w zakresie strat plonu z uwagi na przymrozki wiosenne została wydana jeszcze w 2017 r., a zatem znacznie przed złożeniem wniosku o przedmiotowe wsparcie, a zatem organy posiadały wiedzę o wypłaconych mu świadczeniach, a mimo to: nie poinformowały skarżącego o konieczności dokonania redukcji oraz nie miały żadnych zastrzeżeń do przekazywania przez niego jabłek na bezpłatną dystrybucję, wystosowały do skarżącego pismo, w którym poinformowały go o ilości jabłek, którą mógł on przeznaczyć na bezpłatną dystrybucję i do czego skarżący się zastosował, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, 80 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie uchybienia organu polegającego na wadliwym zredukowaniu ilości jabłek o 84 %, a nie o 70,72 %, w sytuacji gdy ta druga wartość wskazana została w protokole Agencji i dotyczy szkód według kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej w związku z art. 10 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/1165 z 20 kwietnia 2017 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców – zwanego dalej "rozporządzeniem 2017/1165" poprzez niedostrzeżenie uchybienia organu polegającego na przyjęciu, że w niniejszej sprawie doszło do podwójnego finansowania, w sytuacji gdy świadczenie związane z przymrozkami wiosennymi zostało przyznane z uwagi na inne zdarzenie, niż świadczenie objęte niniejszym postępowaniem (embargo rosyjskie),

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów obejmujących decyzje organu wydane w stosunku do A. B. celem wykazania, że organy posiadają dane specjalistyczne z Instytutu Ogrodnictwa w S. oraz Instytutu Włókien Zielarskich w P., z których wynika możliwość uzyskania 80 ton z hektara jabłek 0808 w roku 2017 i na które to dane powołują się w innych, analogicznych sprawach.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione.

Przede wszystkim należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zdolności produkcyjne skarżącego należało określić na podstawie danych protokołu kontroli z 22 sierpnia 2018 r., z której wynikało, że możliwości produkcyjne gospodarstwa kształtują się na poziomie 60t/ha oraz treści wniosku. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w 2017 roku w gospodarstwie skarżącego wystąpiła szkoda w postaci przymrozków na poziomie 84%. Załącznikiem do raportu z czynności kontrolnych było oświadczenie skarżącego, w którym zadeklarował on zdolności produkcyjne na poziomie 60t/ha. Zadanie uznano to oświadczenie za wiarygodne. Niewątpliwie to skarżący zna możliwości swojego gospodarstwa. W aktach sprawy nie ma żadnych materiałów, które pozwalałyby na podważenie stanowiska skarżącego w tym zakresie. W tej sytuacji złożone w terminie późniejszym nowe oświadczenie, nieopatrzone zresztą żadnym komentarzem co do przyczyn zmiany podanych informacji zasadnie nie zostało potraktowane przez organ jako wiarygodne. Skoro organ posiadał istotne informacje na temat prowadzonego gospodarstwa od prowadzącej je strony, to zasadnie stały się one podstawą wydanej decyzji. Skoro organ dysponował tego rodzaju dowodem, to sięganie po dane szacunkowe i statystyczne Instytutu Ogrodnictwa w S. było w tej sprawie zbędne.

Nie sposób też było uznać, że pomimo wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, skarżący byłby w stanie osiągnąć zdolności produkcyjne, takie same, jak w sytuacji, gdyby szkoda taka nie wystąpiła. W tej sytuacji przy obliczaniu przyznanej pomocy należało wziąć pod uwagę procent gospodarstwa, na którym wystąpiła szkoda. Co istotne, składając wniosek o przyznanie dofinasowania, skarżący oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania pomocy i znajomość zasad w mechanizmie wsparcia. Wobec tego, składając powiadomienia o przekazaniu owoców, skarżący powinien uwzględnić straty wynikające z działań czynników atmosferycznych. Sumując, nie można zgodzić się z tezami skargi kasacyjnej o dokonaniu wadliwej oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wzorzec procesowy, dekodowany na podstawie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy zgromadzono w sposób wszechstronny i wystarczający, a jego ocena jest rzetelna i obiektywna. Przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji sądowa kontrola decyzji nie nasuwa zastrzeżeń.

Nie sposób też uznać, że organ wydając decyzję o przyznaniu dofinansowania w zakresie plonu z uwagi na wystąpienie szkodliwych zjawisk atmosferycznych przy złożeniu wniosku o przyznanie pomocy za wycofanie owoców, powinien poinformować skarżącego o konieczności dokonania redukcji. Beneficjenci składający wniosek o udzielenie wsparcia, są zobligowani do znajomości zasad wsparcia. Skarżący posiadał ponadto wiedzę na temat swojej bieżącej sytuacji na dzień składania wniosku o udzielenie wsparcia z tytułu wycofania owoców z rynku.

Z treści § 10 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/1165 wynika, że do wniosków o płatność dołącza się dokumentację dodatkową uzasadniającą kwotę pomocy finansowej, której dotyczy wniosek, i pisemne oświadczenie, że w odniesieniu do operacji kwalifikujących się do otrzymania pomocy finansowej przyznawanej na podstawie niniejszego rozporządzenia, wnioskodawca nie otrzymał i nie otrzyma żadnego podwójnego finansowania unijnego lub krajowego ani odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej. Z kolei z brzmienia § 10 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów wynika obowiązek organu wraz z wydaniem decyzji o udzieleniu wsparcia, określenia jego wysokości jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej dla danego rodzaju produktu objętego operacją w załączniku II do rozporządzenia 2017/1165, z uwzględnieniem redukcji w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2017/1165.

W związku z powyższym zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w razie nieuwzględnienia otrzymanego dofinansowania na podstawie decyzji przyznającej pomoc za zaistniałe szkody w wyniku wystąpienia przymrozków w 2017 r., skarżący otrzymałaby dofinansowanie, niezgodne z powołanym przepisem rozporządzenia nr 2017/1165, bowiem zgodnie z przyjętymi zasadami uczestnictwa w mechanizmie wsparcia, składając wniosek o przyznanie wsparcia z tytułu wycofania owoców, należało wziąć pod uwagę możliwości produkcyjne przy założeniu, że otrzymano wsparcie z tytułu niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/1165 strona skarżąca była zobowiązana do złożenia dodatkowej dokumentacji, w której wnioskodawca uzasadnia wielkość kwoty o jaką się domaga oraz oświadczenie, w którym wskazuje, że nie otrzymał żadnego innego wsparcia. Tymczasem na mocy decyzji z 24 listopada 2017 r. skarżący otrzymał wsparcie w wysokości 9240 złotych z tytułu wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.

Odnosząc się do zawartych w skardze kasacyjnej wniosków dowodowych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego jest zbędne, dlatego że złożone dokumenty skarżącego nie dotyczą, bo odnoszą się do sytuacji innej osoby.

Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.