Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 159/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 149, art. 151, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku 1. zobowiązuje Inspektor Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy prowadzonej pod znakiem [...] o stwierdzenie wykonania przez inwestora nałożonego obowiązku w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności w sprawie, o której mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałej części skargę oddala; 5. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. N. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

T. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, ewentualnie - na bezczynność organu administracji publicznej - Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: "PINB") w sprawie prowadzonej pod znakiem [...]

Skarżący działaniu PINB zarzucił naruszenie:

- art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 t.j., zwanej dalej "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania z pogwałceniem zasady szybkości postępowania administracyjnego,

- art. 35 § 3 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nierespektowanie zakreślonych przez ustawodawcę terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym,

- art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i niepodawanie do informacji strony przyczyn zwłoki wpływającej na nieterminowe załatwienie sprawy.

Mając na uwadze powyższe, wniósł o:

1. stwierdzenie, że PINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie - o stwierdzenie, że PINB dopuścił się bezczynności, oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2. o zobowiązanie PINB do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

3. o przyznanie od PINB na rzecz skarżącego kwoty 5.000 złotych;

4. o zasądzenie od PINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata - według norm przepisanych, a także opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - 17 zł;

5. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Jednocześnie wskazał, iż ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. zostało wniesione do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 31.08. 2023 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przed W. Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego (zwanym dalej: "WWINB"), toczyło się postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem od decyzji PINB z dnia 26 października 2020 r. (znak: [...]), którą ww. organ nadzoru budowlanego stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego jego ostateczną decyzją z dnia 20 września 2019 r. (znak: [...]) "polegającego na doprowadzeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w P. , gm. D. do stanu zgodnego z prawem.

Odwołanie, o którym mowa wyżej, skutkowało wydaniem przez WWINB w dniu 31 sierpnia 2022 r. decyzji, na mocy której uchylono zaskarżoną decyzję PINB w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Skarżący zarzucił, że od wydania przez WWINB ww. decyzji kasatoryjnej minął rok, w ciągu którego nie otrzymał od PINB, do którego akta sprawy po zakończeniu postępowania odwoławczego wróciły celem ponownego rozpoznania sprawy i wydania decyzji, żadnych informacji o prowadzonym w dalszym ciągu postępowaniu, planowanych w jego ramach działaniach (m.in. dotyczących uzupełnienia postępowania dowodowego, zgodnie z zaleceniami WWINB) oraz prognozowanym terminie załatwienia sprawy.

Wnioskodawca w dniu 22 sierpnia 2023 r. nawiązał kontakt z osobą prowadzącą w PINB postępowanie w sprawie (p. M. W.), uzyskując informację, że organ będzie obecnie (po upływie niemal roku od otrzymania sprawy do ponownego rozpoznania po uchyleniu uprzedniej decyzji przez WWINB) poszukiwał biegłego celem sporządzenia opinii w sprawie, co może potrwać około 1-2 miesięcy.

Po otrzymaniu ww. informacji skarżący podjął decyzję o powzięciu kroków prawnych zmierzających do uznania, iż postępowanie PINB nie jest prawidłowe - tj. iż organ dopuścił się bezczynności, względnie przewlekłego prowadzenia postępowania.

W dniu 31 sierpnia 2023 r. skarżący wystosował do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponaglenie (art. 37 k.p.a.), które wniesione zostało przesyłką poleconą za pośrednictwem PINB.

Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania w zakresie wniesionej skargi oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu odpowiedzi wyjaśniono, że Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 20 września 2019 r., znak [...] polegającego na doprowadzeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w P. , gm. D. do stanu zgodnego z prawem.

Decyzją znak [...] z dnia 15 października 2021 r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 r. sygnatura akt IV SA/Po 979/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił powyższą decyzję organ II instancji. W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano między innymi, iż: "Rolą organu II instancji w takiej sytuacji było skonfrontowanie zarzutów odwołania z wiadomościami specjalnymi, którymi dysponują powołani przez organ I instancji biegli."

Decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r. znak [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wyrokiem z dnia 27 października 2022 r. sygnatura akt II SA/Po 681/22 W. Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw od powyższej decyzji. Akta powyższej sprawy zostały zwrócone do tutejszego Inspektoratu pismem W. Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzory Budowlanego z dnia 2 grudnia 2022 r.

Organ wskazał, że jakkolwiek od zwrotu akt sprawy upłynął dłuższy niż wskazany w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, to jednak organ nie pozostał bezczynny dokonując szczegółowej analizy obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania w odniesieniu do przepisów techniczno-budowalnych oraz Polskich Norm.

Podkreślono, że organ w chwili obecnej nie dysponuje wystarczającym personelem pozwalającym na bieżące i terminowe załatwianie wszystkich podań wpływających do organu. Organ wskazał, iż obszarem jego działania jest siedemnaście pod [...] gmin, który to obszar jest jednym z większym w Polsce podlegających pod jeden inspektorat nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 25 października 2023 r. wydanym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Z przepisów art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy wskazać, że art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie ponaglenie wniesiono pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. (data wpływu: 4 września 2023 r.). Rozpoznając ponaglenie WWINB stwierdził, że organ nie dopuścił się przewlekłości, ale dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w ww. przepisach.

Z akt sprawy wynika, że Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego moją decyzją z dnia 20 września 2019 r., znak [...] polegającego na doprowadzeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w P. , gm. D. do stanu zgodnego z prawem.

W ramach powyższego postępowania:

1. w dniu 26 października 2020 r. organ wydał decyzję, stwierdzającą wykonanie przez inwestora M. G. obowiązku nałożonego moją decyzją z dnia 20 września 2019 r., znak [...] polegającego na doprowadzeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w P. , gm. D. do stanu zgodnego z prawem poprzez umiejscowienie jednostki zewnętrznej pompy ciepła dla instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody w miejscu niepowodującym przekroczenia poziomu emitowanego przez nią hałasu określonego w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia niniejszej decyzji.

2. Decyzją znak [...] z dnia 15 października 2021 r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

3. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 r., sygnatura akt IV SA/Po 979/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił powyższą decyzję organ II instancji. W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano między innymi, iż: "Rolą organu II instancji w takiej sytuacji było skonfrontowanie zarzutów odwołania z wiadomościami specjalnymi, którymi dysponują powołani przez organ I instancji biegli.".

4. Decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r. znak [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

5. Wyrokiem z dnia 27 października 2022 r. sygnatura akt II SA/Po 681/22 W. Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw od powyższej decyzji. Akta powyższej sprawy zostały zwrócone do tutejszego Inspektoratu pismem W. Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzory Budowlanego z dnia 2 grudnia 2022 r.

Analizując powyższą sekwencję zdarzeń Sąd wskazuje, że po zakończeniu sądowej kontroli wydanych rozstrzygnięć – organ I instancji nie podjął jakichkolwiek działań w celu załatwienia sprawy. Przede wszystkim nie poinformował strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i przyczynach tego stanu zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.

Sąd wyjaśnia, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować, więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK [...]; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii przewlekłości należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie działania organu nie noszą znamion przewlekłego prowadzenia postępowania, dlatego że organ od momentu otrzymania prawomocnego wyroku II SA/Po 681/22 (w dniu 7 grudnia 2022 r.) w ogóle nie przeprowadził jakichkolwiek czynności. W tym zakresie Sąd skargę oddalił (punkt 4 sentencji wyroku).

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.". Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

W niniejszej sprawie organ nie zawiadomił strony o tym, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie jednego miesiąca i mimo długiego prowadzenia postępowania (poprzedzonego dwoma wyrokami WSA) nie podjął żadnych czynności od daty przekazania mu prawomocnego wyroku II SA/Po 681/22 (7 grudnia 2022 r.) do momentu wniesienia skargi (6 września 2023 r.), a także nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu

W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), naruszając w sposób niedopuszczalny zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 (punkt 2 sentencji wyroku).

Należy wskazać, że PINB pozostawał bezczynny przez 9 miesięcy (do momentu wniesienia skargi), a także do momentu rozpoznania niniejszej skargi (ponad 11 miesięcy). Sąd zauważa przy tym, co trzeba podkreślić, że stwierdzona bezczynność wynikała z postawy (zaniechań) organu i że do zaistniałej sytuacji nie przyczyniła się strona skarżąca. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie jakiejkolwiek czynności bez poinformowania jej o przyczynach takiego stanu rzeczy, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Nie można bowiem akceptować sytuacji, w której po dwukrotnej ocenie postępowania przez Sąd organ przez 11 miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku Sądu nie podejmuje żadnej udokumentowanej czynności w celu załatwienia sprawy, a także nie informuje strony o powodach niezałatwienia sprawy w terminie.

Organ wskazał w odpowiedzi na skargę, że nie pozostawał bezczynny, ponieważ dokonuje szczegółowej analizy obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania w odniesieniu do przepisów techniczno-budowalnych oraz Polskich Norm, jednak twierdzenie to nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy.

Organ wskazał, że w chwili obecnej nie dysponuje wystarczającym personelem pozwalającym na bieżące i terminowe załatwianie wszystkich podań wpływających do organu. Jednak w ocenie Sądu nie uzasadnia to tak lekceważącego stosunku do prowadzenia postępowania, o czym świadczy naruszenie obowiązku określonego w art. 36 § 1 k.p.a. obligującego organ do informowania strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a.

Strona nie może bowiem trwać w stanie zawieszenia i niepewności w zakresie tego, czy jej sprawa w ogóle zostanie rozpoznana. Organy są prawnie zobowiązane by informować każdorazowo o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, jednocześnie racjonalnie argumentując przyczyny takiego stanu.

Okoliczności takie jak prowadzenie sprawy od co najmniej 2019 r., wydane 2 wyroki Sądu, brak jakichkolwiek udokumentowanych czynności prowadzonych przez PINB w okresie 11 miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku implikują konieczność stwierdzenia, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku), przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd zobowiązał PINB do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku).

W ocenie Sądu należy natomiast oddalić skargę w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej od organu (punkt 4 sentencji wyroku). Grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Jest ona dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dopiero, gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości. W niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej. W tym zakresie bowiem należy wziąć pod uwagę wyjaśnienia organu wskazujące na to, że organ nie dysponuje wystarczającym personelem pozwalającym na bieżące i terminowe załatwianie wszystkich podań wpływających do organu, a obszarem działania organu jest siedemnaście pod [...] gmin, który to obszar jest jednym z większym w Polsce podlegających pod jeden inspektorat nadzoru budowlanego.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. (punkt 5 sentencji wyroku).