Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1283/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2025-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 2 lipca 2024 r. nr SKO.407.KO.902.89.2024 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty samochodowego – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 lipca 2024 r. nr SKO.407. KO.902.89.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Tarnobrzegu utrzymało w mocy decyzję Starosty [....] z dnia 17 maja 2024 r. nr KT.5422.5.2.2024 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty samochodowego, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a."

Wskazaną decyzją z dnia 17 maja 2024 r. Starosta [...] cofnął S. R. (dalej "Skarżący") imienne uprawnienia diagnosty samochodowego nr [...] za dopuszczenie się naruszenia przepisów o których mowa w treści art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.), określanej następnie jako "P.r.d." Organ wskazał, że w dniu 24 kwietnia 2024 r. wpłynął do niego wniosek Prokuratury Okręgowej w [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia diagnoście – Skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów wraz z załączonymi odpisami wyroków: Sądu Rejonowego w [...] z dnia 4 września 2023 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt [....]. Z ich analizy wynikało, że Skarżący pełniąc funkcję publiczną diagnosty uprawnionego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów w stacji diagnostycznej [....] Stacja Kontroli Pojazdów nr [...] dopuścił się czynów opisanych treścią art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. poprzez wydanie zaświadczeń i dokonanie wpisów do dowodów rejestracyjnych: samochodu osobowego [...] nr rej. [...] i motocykla [...] nr rej. [...] niezgodnie ze stanem faktycznym. Powyższe obligowało do cofnięcia uprawnień diagnosty.

Skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie.

SKO w Tarnobrzegu, wskazaną wyżej decyzją z dnia 2 lipca 2024 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. Podniosło, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [....] z dnia 4 września 2023 r., zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 20 lutego 2024 r. Skarżący został uznany winnym popełnienia czynu zabronionego polegającego na odstąpieniu od przeprowadzenia badania technicznego wymienionych wyżej: samochodu osobowego oraz motocykla i poświadczeniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenia prawne, poprzez dokonanie wpisu o pozytywnym wyniku rzekomo przeprowadzonego okresowego badania technicznego tych pojazdów. Następnie Kolegium zacytowało art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust 2 pkt 1 tej ustawy, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 84 ust. 3 P.r.d. jest przepisem o charakterze typowo sankcyjnym, co oznacza konieczność ścisłej jego interpretacji. Wprowadzona w nim sankcja ma przy tym charakter bezwzględny, wobec czego stwierdzenie określonych uchybień skutkuje jej zastosowaniem i nie jest zależne od uznania organu w tym zakresie. Przepis ten co do zasady nie daje zatem możliwości "miarkowania" odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń oraz ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dalej Kolegium podkreśliło, że bardzo poważny charakter sankcji wynikającej z cytowanego unormowania czyni szczególnie istotnym, by ocena ustawowych przesłanek jego zastosowania była wnikliwa, a ich interpretacja uwzględniała zasadniczy cel tej regulacji, jakim jest czasowe odsunięcie od zawodu diagnostów nierzetelnych lub niespełniających wysokich wymogów stawianych im ze względu na wagę przeprowadzanych przez nich czynności i ich znaczenie dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. SKO wskazało na wypracowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, iż oparcie decyzji o pozbawieniu uprawnień diagnosty na treści wniosku uzyskanego z prokuratury, a nie na dokonanej kontroli rzetelności i prawidłowości wykonywania przez stronę obowiązków diagnosty samochodowego, nie stanowi naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d. Sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w wymienionym przepisie nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji w nim przewidzianej. Wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście może zatem nastąpić nie tylko wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy ujawni przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, bądź wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, ale także, gdy z żądaniem takim wystąpi podmiot na prawach strony, czy też w wyniku skargi powszechnej wniesionej przez osobę trzecią. Kolegium zauważyło, że z treści art. 84 P.r.d. wynika, że ustawodawca przywiązuje duże znaczenie do kwalifikacji i profesjonalizmu diagnosty uznając, iż w dużej mierze to od jego umiejętności i rzetelności zależy stan techniczny pojazdów znajdujących się w ruchu drogowym, a tym samym również i istotny aspekt bezpieczeństwa ruchu drogowego odnoszony do stanu technicznego dopuszczonych do ruchu i uczestniczących w nim pojazdów. Dlatego też diagności są podmiotami wyłącznie upoważnionymi do wykonywania badań technicznych pojazdów z czym wiąże się wynikający z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym wymóg posiadania wykształcenia technicznego i praktyki oraz odbycia szkolenia zakończonego egzaminem z wynikiem pozytywnym. Regulacjom normującym zdobywanie uprawnień diagnosty towarzyszą zawarte w art. 84 ust. 3 P.r.d. restrykcyjne zasady odpowiedzialności tej grupy zawodowej. Celem więc przedmiotowej regulacji prawnej jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujących dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów jak i innych użytkowników drogi, nie mówiąc już o szkodach w mieniu.

Konkludując Kolegium stwierdziło, że to postępowanie Skarżącego jako diagnosty samochodowego spowodowało w swej konsekwencji sankcję z art. 83 ust. 3 pkt 2 P.r.d., a zatem Organ I instancji podjął w ramach przeprowadzonego postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na podstawie zebranego w wyczerpujący sposób materiału dowodowego dokonał prawidłowej jego oceny i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podkreślił też, że kwestia zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 84 ust. 3 P.r.d z Konstytucją była już wielokrotnie przedmiotem analizy w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że przepis ten nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

S. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję SKO w Rzeszowie z dnia 2 lipca 2024 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga stawia zarzuty naruszenia:

- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. poprzez nieprawidłowe uznanie, że swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył szereg przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U. z 2024r. poz. 141),

- procedury administracyjnej tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, nie przeprowadzenie wnioskowanych przez Niego dowodów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, brak pełnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty oraz błędne i niepełne uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, wydanie decyzji przy rażącym naruszaniu zasady pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej tj. w szczególności bez rozważenia i uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych sprawy korzystnych dla Niego oraz wobec braku dokonania ustaleń co do stopnia proporcjonalności odpowiedzialności diagnosty w kontekście charakteru i skutków ewentualnie naruszenia przez Niego przepisów procedury badania, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty,

- prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 P.r.d. w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust.4 P.r.d.), także w sytuacji, gdy w postępowaniu karnym uznano ze względu na okoliczności sprawy, że należy stosować tylko roczny zakazu wykonywania zawodu.

Skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu I instancji w zakresie środka karnego dotyczącego zakazu wykonywania zawodu, uznając, że nie zasługuje On na pozbawienie prawa do wykonywania zawodu i tym samym daje dalszą rękojmię jego wykonywania w sposób rzetelny. Faktyczny zakaz funkcjonuje więc obecnie jedynie na podstawie decyzji wydanej w tym przedmiocie przez Kolegium. Skarżący podał, że Organy oparły się w sprawie na wyrokach karnych, nie przeprowadzając żadnego innego postępowania dowodowego. Nie przesłuchano więc świadków, ale co najistotniejsze pominięto Jego przesłuchanie, przez co odebrano Mu prawo do obrony swoich racji. Zdaniem Skarżącego, Organ, zastosował przedmiotową sankcję całkowicie mechanicznie i przedwcześnie. Zabrakło rozważań, co do zakresu naruszenia określonego prawem zakresu i sposobu wykonania badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy i w związku z tym nie dokonano dalszych ustaleń w postaci tego, czy ciężar popełnionego przez Niego uchybienia jest istotnie na tyle duży, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień. Skarżący zwrócił też uwagę na art. 7a § 1 K.p.a., po czym wskazał, że w niniejszej sprawie istnieją wątpliwości co do stosowania przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym przedstawione w orzecznictwie sądów administracyjnych, a odnoszące się do proporcjonalności sankcji, które powinny zostać rozstrzygnięte na Jego korzyść. Zdaniem Skarżącego, postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie nie odpowiada na podstawowe pytania dotyczące motywacji diagnosty i nie wyjaśnia z jakiego powodu doszło do ewentualnego naruszenia przez Niego przepisów prawa. Jego zachowania nie można zakwalifikować jako umyślnego naruszenia przepisów, nierzetelnego postępowania, którego skutkiem było dopuszczenie do ruchu pojazdu stwarzającego bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skarżący zwrócił też uwagę, że dnia 19 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (III SA/Po 1167/15,) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. z Konstytucją RP. Pomimo umorzenia tej sprawy (postanowienie z 19.12.2017 r sygn. akt P 16/16), nadal występują wątpliwości co do konstytucyjności uregulowania z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 P.r.d. Zastosowanie bowiem kary w postępowaniu karnym, a następnie wydanie decyzji administracyjnej skutkuje kumulacją odpowiedzialności powodującą w konsekwencji nieproporcjonalność i podwójne karanie sprawców za ten sam czyn. Jest ono wyrazem nadmiernej ingerencji w sferę wolności obywatelskich oraz stawia pod znakiem zapytania pozycję diagnosty w obecnym systemie prawnym w porównaniu z osobami wykonującymi inne zawody. Składający skargę podniósł też, że obecnie w Trybunale rozpoznawana jest skarga, zarejestrowana pod sygn. SK 17/23, w której wniesiono m.in. o stwierdzenie, że art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. w zakresie, w jakim nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych sprawy jest niezgodny z zasadami Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów nie wskazanych w odwołaniu od decyzji Organu I instancji tj. naruszenia art. 6 i art. 7a K.p.a. oraz art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 P.r.d. wskazał, że organy administracyjne nie mają prawa badać zgodności zastosowanych przez nie regulacji prawa materialnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie Sąd poddał kontroli decyzję administracyjną, do czego upoważnia go art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przeprowadził ją na podstawie kryterium zgodności z prawem, a to w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). W toku tej kontroli nie stwierdził, aby zaistniały przyczyny nieważności wymienione w art. 156 K.p.a., jak też, że doszło do naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które to uchybienia skutkowałyby koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji bądź też jej uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.). Dlatego skarga została oddalona w oparciu na art. 151 P.p.s.a.

Kwestionowaną decyzją SKO w Tarnobrzegu utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] cofającą Skarżącemu imienne uprawnienia diagnosty samochodowego. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., według którego, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Z ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego sprawy wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 4 września 2023 r. sygn. akt [...], zmienionym następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt [...] Skarżący został uznany za winnego popełnienia w dniu 7 kwietnia 2021 r. w [...] czynu polegającego na tym, że w związku z pełnioną funkcją publiczną diagnosty uprawnionego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów na stacji diagnostycznej [...] Stacja Kontroli Pojazdów w [...] przyjął korzyść majątkową w postaci pieniędzy w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa określonych w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, a polegające na odstąpieniu od przeprowadzenia badania technicznego samochodu osobowego marki [...] oraz motocykla marki [...] i poświadczeniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne, poprzez dokonanie wpisu o pozytywnym wyniku rzekomo przeprowadzonego okresowego badania technicznego tych pojazdów w ich dowodach rejestracyjnych oraz w Rejestrze Badań Technicznych prowadzonym na stacji w systemie informatycznym.

Starosta [...] wszczął postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie otrzymanego od Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] wniosku w tym przedmiocie, do którego dołączone zostały wymienione wyżej wyroki sądowe.

Powołany art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. jest niewątpliwie przepisem o charakterze sankcyjnym, co determinuje to, że powinien być on stosowany w sposób ścisły, po dostatecznie wnikliwej ocenie ustawowych przesłanek jego zastosowania. Jego celem jest odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów. Wydanie bowiem przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Jest to regulacja bezwzględnie obowiązująca, a zatem stwierdzenie wymienionego w niej uchybienia rodzi po stronie właściwego organu obowiązek zastosowania sankcji, która jest tam przewidziana. Pomimo tego, że wskazany przepis odwołuje się wprost do wyniku kontroli przeprowadzonej co najmniej raz w roku na podstawie art. 83b ust. 2 pkt 1 P.r.d., to stwierdzenie zaistnienia powyższego naruszenia w oparciu na inne źródła informacji nie stanowi przeszkody w stosowaniu art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. W uchwale z dnia 12 marca 2012 r. (sygn. akt II GPS 2/11) Naczelny Sąd Administracyjny przesądził bowiem, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w powołanym unormowaniu nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. NSA stwierdził, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie lub pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. nie mógłby spełniać swojej funkcji. Zdaniem NSA, założenie, że nie można wszcząć postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, że nie ujawniono naruszającego prawo działania w toku kontroli przeprowadzonej u zatrudniającego go przedsiębiorcy, prowadzi do rażąco niesprawiedliwych i irracjonalnych konsekwencji.

Sąd rozpatrujący niniejszą sprawą jest na mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. związany powyższą uchwałą, a równocześnie w pełni podziela wyrażone w niej stanowisko.

Zatem prawomocny wyrok karny, który znajduje się w aktach postępowania administracyjnego i którym skazano Skarżącego za opisane wyżej przestępstwo uprawniał i równocześnie obligował Starostę do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. W tym miejscu należy powołać treść art. 11 P.p.s.a., zgodnie z którym, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Związanie to przejawia się w taki sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami takiego wyroku i jednocześnie nakazuje akceptację ustaleń organu administracyjnego zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego. Adresatami tej zasady stają się zatem także organy prowadzące postępowanie administracyjne. W konsekwencji, ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu karnego nie mogą być przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej. Wiążą one tak organ administracji publicznej, jak i następnie sąd administracyjny i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym. Ani organ ani sąd nie mogą więc samodzielnie przyjmować, że określone fakty, wynikające z wyroku sądu karnego przedstawiały się w rzeczywistości inaczej, czy też sprawdzać, czy ustalenia sądu karnego znajdowały potwierdzenie w zebranym przez ten sąd materiale dowodowym. Zupełnie irracjonalne są więc zarzuty skargi wskazujące na konieczność analizy akt sprawy karnej. Dlatego też należy przyjąć, że treść wydanego wobec Skarżącego wymienionego wyżej wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 4 września 2023 r., który uprawomocnił się dnia 20 lutego 2024 r. w sposób bezsprzeczny wiąże Sąd przy orzekaniu w niniejszej sprawie i nie daje postaw do kwestionowania zasadności zaistnienia przesłanek cofnięcia Skarżącemu uprawnień diagnosty. Wynika bowiem z niego wyraźnie, że Skarżący odstąpił od przeprowadzenia okresowego badania technicznego dwóch pojazdów tj. samochodu osobowego i motocykla i pomimo tego w dowodach rejestracyjnych tychże pojazdów dokonał wpisu o pozytywnym wyniku rzekomo przeprowadzonego badania. Jak stanowi art. 81 ust. 1 P.r.d., właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru, przyczepy lub samochodu osobowego przeznaczonego do zawodów sportowych jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Działając w oparciu na art. 81 ust. 15 P.r.d., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał w dniu 26 czerwca 2012 r. rozporządzenie w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. poz. 141). Rozporządzenie to w § 1 pkt 1 wskazuje akty prawne określające warunki techniczne, które musi spełniać poddany badaniu pojazd, natomiast w § 2 podaje, co konkretnie podlega ocenie w ramach badania technicznego. W świetle § 6 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia, w przypadku gdy w pojeździe nie stwierdzono żadnych usterek lub stwierdzono usterki drobne, uprawniony diagnosta określa wynik badania technicznego pojazdu jako pozytywny i zgodnie z art. 82 ust. 2 P.r.d. zamieszcza odpowiedni wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu podając kolejny termin badania technicznego, jak też wystawia zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Dokonanie zatem w dowodach rejestracyjnych pojazdów, których sprawa dotyczy wpisów świadczących o przeprowadzeniu okresowego badania technicznego w sytuacji, gdy badanie takie w rzeczywistości się nie odbyło stanowi niewątpliwie o naruszeniu przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wskazanego rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r., co z kolei wypełnia przesłankę z art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d.

Nadto, należy zauważyć, że to prawomocne orzeczenie skazujące stanowi wystarczający dowód na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień. W świetle jednoznacznego brzmienia art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., organ nie jest bowiem uprawniony do miarkowania sankcji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszym znaczeniu. Ustawodawca nie dopuścił więc w tym zakresie żadnego wyjątku, który mógłby wziąć pod uwagę organ administracji i np. odstąpić od stosowania sankcji czy też ograniczyć jej dolegliwość. Dokonanie zatem przez diagnostę wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień. Żadne inne okoliczności, w tym również przyczyny na skutek, których zdaniem diagnosty doszło do stwierdzonych uchybień, nie mogą być brane pod uwagę. Decyzja w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty nie jest zatem uzależniona od subiektywnych okoliczności oraz motywów, którymi kierował się diagnosta, a jedynie od obiektywnego stanu faktycznego. Wobec powyższego nie było w sprawie potrzeby poszerzania przez Organy postępowania dowodowego. Obojętne prawnie było bowiem to, czy Skarżący działał w sposób umyślny i czy Jego celem zafałszowania treści dokumentu. Przeprowadzanie dowodów, które nie mają jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy byłoby zupełnie bezcelowe i stanowiłoby niewątpliwie o naruszeniu zasady szybkości i prostoty postępowania wyrażonej w art. 12 P.p.s.a. Bezzasadne są tym samym zarzuty skargi w tym właśnie zakresie. Organy nie naruszyły art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 czy art. 107 § 3 K.p.a., bowiem dysponowały wystarczającym dla załatwienia sprawy, wskazanym powyżej materiałem dowodowym, który zresztą w toku postępowania administracyjnego nie został podważony. Skarżący w złożonej skardze nie zakwestionował faktu wydania wobec Niego skazującego wyroku, a to przecież właśnie ten fakt przesądził w istocie o tym, że podjęta została w stosunku do Jego osoby decyzja na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. Zmierzał On natomiast do uzupełnienia materiału dowodowego o taki, który wyjaśniałby kwestie podmiotowe, a zatem Jego motywacje i chęci oraz to czy ciężar uchybienia, którego się dopuścił jest na tyle istotny, że uzasadniał sięgnięcie po zastosowaną wobec Niego sankcję. Jak już jednak zaznaczono, okoliczności te są obojętne z punktu widzenia regulacji prawnej, która stanowiła podstawę zastosowania tej sankcji, a zatem nie mogły stanowić przedmiotu wyjaśnień w toku prowadzonego postępowania. Stałoby to bowiem w ewidentnej sprzeczności z brzmieniem art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., jak też skutkowałoby nieuzasadnionym przedłużeniem postępowania. Wyżej wskazywano już, że przepis ten jako przewidujący dotkliwe skutki musi być stosowany ściśle. Organ nie ma więc swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień, gdy zaistnieje sytuacja, o której mowa w art. 84 ust. 3 P.r.d., bez względu na towarzyszące jej okoliczności, które ustawodawca uznał za irrelewantne prawnie.

W skardze podniesiono też zarzut niezgodności przepisu art. 84 ust. 3 P.r.d. z wyrażoną w art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności. Skarżący podkreślił, że zastosowanie kary w postępowaniu karnym, a następnie wydanie decyzji administracyjnej skutkuje kumulacją odpowiedzialności powodującą w konsekwencji nieproporcjonalność i podwójne karanie sprawców za ten sam czyn, co jest wyrazem nadmiernej ingerencji w sferę wolności obywatelskich. Odnosząc się do tego Sąd wskazuje, że jak słusznie zwrócił uwagę Skarżący, kwestią tą zajmował się już Trybunał Konstytucyjny, który postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. (sygn. P 16/16) umorzył postępowanie na pytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, czy art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. w zakresie, w jakim nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych, jest zgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji. Trybunał zwrócił uwagę, że wskazany przez sąd pytający przedmiot kontroli ma swoją utrwaloną wykładnię w bogatym i stosunkowo jednolitym pod tym względem orzecznictwie sądów administracyjnych, włącznie z orzecznictwem NSA, przez co nie wymaga udzielenia odpowiedzi (orzeczenia te zostały wskazane w przedmiotowym postanowieniu). Ponadto, co również wskazał Skarżący, przed Trybunałem zawisła sprawa ze skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. w zakresie, w jakim nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych z art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP, jak też zbadanie zgodności art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d. w zw. z art. 84 ust. 4 P.r.d. w zakresie w jakim dopuszcza do jednoczesnego zastosowania wobec tej samej osoby fizycznej, w związku z tym samym zdarzeniem faktycznym, środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty oraz cofnięcie uprawnień diagnosty w postępowaniu administracyjnym z art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP. Do czasu jednakże rozpoznania tej skargi, kwestionowanym w niej regulacjom prawnym przysługuje domniemanie konstytucyjności. Poza tym, w powołanym przez Trybunał orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnoszono, że art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego. Nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez powołaną regulację albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził tym samym pogląd o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego. Nieprawidłowe wykonanie badania pojazdu stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy, a mianowicie eliminacją z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo i eliminacja zagrożeń. Nie ma podstaw do uznania, że dobro diagnosty dopuszczającego do ruchu drogowego pojazd nie spełniający norm powinno być wyżej cenione niż dobro wszystkich uczestników ruchu (por. wyrok NSA z dnia 7.03.2023 r., II GSK 1535/19 i cytowane tam orzecznictwo). Z treści art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. wynika jednoznacznie, że ustawodawca przywiązuje duże znaczenie do kwalifikacji i profesjonalizmu diagnosty uznając, iż w dużej mierze to od jego umiejętności i rzetelności zależy stan techniczny pojazdów znajdujących się w ruchu drogowym, a tym samym również i istotny aspekt bezpieczeństwa ruchu drogowego odnoszony do stanu technicznego dopuszczonych do ruchu i uczestniczących w nim pojazdów. Dlatego też diagności są podmiotami wyłącznie upoważnionymi do wykonywania badań technicznych pojazdów z czym wiąże się wynikający z przepisów P.r.d. wymóg posiadania wykształcenia technicznego i praktyki oraz odbycia szkolenia zakończonego egzaminem z wynikiem pozytywnym. Odpowiedzialność przewidziana w przedmiotowym unormowaniu nie ma charakteru mechanicznego, lecz jest obiektywna i rygorystyczna w konsekwencjach dla diagnosty i zawsze musi być oparta na ustaleniach co do popełniania przez diagnostę określonych prawnie uchybień związanych z wykonywanemu zawodu diagnosty.

Skarżący zarzucił także, iż Organ nie dokonał rozważań w zakresie zastosowania w sprawie art. 7a § 1 K.p.a., który stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Aby jednak oprzeć się na tym unormowaniu prowadzący postępowanie organ musi powziąć wątpliwości co do treści istotnej dla sprawy normy prawnej. Tymczasem w sprawie rozpoznawanej takowe nie zaistniały, bowiem – co już podkreślono – brzmienie art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. jest jasne.

Z podanych wyżej przyczyn należało uznać, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem wobec Skarżącego decyzji o cofnięciu Mu uprawnień diagnosty prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, zaś sama decyzja odpowiada regulacjom materialnoprawnym. Dlatego skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.