Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 466/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 51 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: § 232 ust. 6, § 272 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1225
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Brygida Myszyńska – Guziur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze sprzeciwu A. G. od decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

A. G. (dalej jako "strona", "wnosząca sprzeciw"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sprzeciw od decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2023 r. w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. P. decyzją z dnia 24 sierpnia 2020 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał likwidację otworów: otworu okiennego o wymiarach 1,20 m x 1,20 m w pomieszczeniu kuchni, otworu okiennego o wymiarach 0,40 m x 0,40 m na poddaszu, drzwiczek metalowych z otworem tzw. wyczystki komina i rury wentylacyjnej fi 100 z kamionki, usytuowanych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki o nr ewid.[...] - w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce o nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w R. P. stanowiącej własność A. G. i L. P., poprzez zamurowanie otworów okiennych pustakami szklanymi, luksferami, ewentualnie cegłą lub pustakami ceramicznymi lub innym równorzędnym materiałem o klasie odporności ogniowej El 30, a pozostałych otworów cegłą lub innym materiałem budowlanym o klasie odporności El 30 - w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji.

W wyniku wniesionego odwołania przez A. G. i L. P. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia 5 października 2020 r. uchylił w całości ww. decyzję PINB w R. P. i orzekł, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, o nakazaniu - A. G. i L. P. likwidacji: otworu okiennego o wymiarach 1,20 m x 1,20 m w pomieszczeniu kuchni, otworu okiennego o wymiarach 0,40 m x 0,40 m na poddaszu i rury wentylacyjnej fi 100 z kamionki, usytuowanych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki o nr ewid.[...] - w ww. budynku mieszkalnym, w celu doprowadzenia w/w budynku do stanu zgodnego z prawem. Likwidacja otworów okiennych winna się odbyć poprzez ich zamurowanie pustakami szklanymi, luksferami, ewentualnie cegłą lub pustakami ceramicznymi lub innym równorzędnym materiałem o klasie odporności ogniowej El 30. Rurę fi 100 należy zamurować cegłą lub innym materiałem budowlanym o klasie odporności El 30 - w terminie do dnia 26 lutego 2021 r.

W dnu 24 września 2021 r. organ I instancji przeprowadził, w obecności E. S. i A. S. (właścicieli działki nr [...]), kontrolę wykonania obowiązku nałożonego na A. G. i L. P. i stwierdził, że nakaz zamurowania otworów okiennych - wynikający z decyzji ostatecznej L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2020 r., nie został wykonany. W dniu 5 września 2022 r. pani A. G. zgłosiła do PINB w R. P. zakończenie robót budowlanych.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu 12 września 2021 r. i stwierdził, że roboty budowlane nakazane decyzją ostateczną LWINB z dnia 5 października 2020 r. dotyczące ściany oddzielenia przeciwpożarowego, zostały wykonane. Okno na poddaszu zamurowano cegłą ceramiczną, otwór okienny w kuchni został wypełniony witryną ścienną przeciwpożarową (system ASP 80 FIRE), zaś otwór po rurze zalano betonem.

W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r. stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na A. G. i L. P. decyzją ostateczną L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2020 r. doprowadzającego budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany na działce o nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w R. P. - do stanu zgodnego z prawem.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli E. S. i A. S. podnosząc zarzut niezapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu oraz wskazali, że w zamontowanej witrynie widoczne są pęknięcia, co może wpłynąć na izolacyjność ogniową przedmiotowej ściany przeciwpożarowej.

W związku z argumentacją odwołania dotyczącą zamontowanej witryny, organ odwoławczy, działając na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia 20 lutego 2023 r. zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R. P. przeprowadzenie w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia, dodatkowego postępowania dowodowego (oględzin), w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego w/w sprawy, w szczególności wobec zarzutu skarżących, że w zamontowanej witrynie od strony wewnętrznej budynku w otworze drzwiowym o wymiarach 1,20 m x 1,20 m w pomieszczeniu kuchni widoczne są pęknięcia co może wpłynąć na izolacyjność ogniową przedmiotowej ściany przeciwpożarowej. Organ odwoławczy zlecił sprawdzenie, czy stan taki występuje jeśli tak, to czy ma on wpływ na izolacyjność ogniową ściany oraz przekazanie do tutejszego inspektoratu dokumentów potwierdzających wykonanie nakazu zawartego w decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2020 r., w tym protokołu z oględzin wraz ze szczegółowo opisaną dokumentacją fotograficzną, a także ze szkicem sytuacyjnym.

Z protokołu oględzin z dnia 17 marca 2022 r. podpisanego przez A. G. oraz E. i A. S. wynika, że otwór okienny na poddaszu o wym. 0,40 m x 0,40 m został zamurowany cegłą na zaprawie cementowo — wapiennej, otwór w rurze wentylacyjnej fi 100 z kamionki został zaślepiony betonem zaś otwór okienny o wym. 1,20 m x 1,20 m został wypełniony witryną trzyszybową. Organ I instancji stwierdził, że na szybie zewnętrznej ww. witryny widoczne są dwie rysy o długości około 5 cm, na środkowej szybie widoczne jest oznaczenie normy, a na ościeżnicy od strony wewnętrznej jest tabliczka z certyfikatem. Szyba ta pełni też funkcje termoizolacyjną. A. G. załączyła opinię specjalisty ds. ochrony przeciwpożarowej, z której wynika, że pęknięcie szyby zewnętrznej nie wpływa na pogorszenie właściwości przeciwpożarowych ww. witryny. E. S. i A. S. zamieścili w protokole uwagę, że okno A. G. wychodzi bezpośrednio na ich posesję i przezroczysta szyba uniemożliwia im zachowanie prywatności.

W wyniku przeprowadzonego postępowania L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. P. z dnia 19 grudnia 2022 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska LWINB stwierdził, że w przypadku wydania decyzji nakazującej likwidację otworu okiennego, doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nie może polegać tylko wyłącznie na określeniu klasy odporności ogniowej materiału wypełniającego otwór okienny, ale musi określać taki rodzaj materiału budowlanego, który w pełni zrealizuje dyspozycję § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. 1225 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie") i uniemożliwi potencjalne obserwowanie terenu działki sąsiedniej. Podkreślił, że w przypadku gdy otwór okienny znajduje się w ścianie usytuowanej w granicy działki, jak w niniejszym przypadku, ściana ta poza funkcją ściany oddzielenia przeciwpożarowego, musi zapewnić ochronę interesów osób trzecich - prawo do prywatności, na co wskazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że "wypełnienie", o którym mowa w § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia ma prowadzić do zlikwidowania otworów okiennych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, a nie polegać na pozostawieniu tego otworu i wstawieniu w nie "okna" spełniającego odpowiednią klasę odporności ogniowej. "Wypełnienie" otworu okiennego ma tworzyć wraz z pozostałą ścianą jednolitą, zwartą całość. Zatem materiał budowlany użyty do wypełniania otworów w ścianie oddzielenia pożarowego powinien mieć podobne cechy, jak materiał budowlany, z którego wybudowano całą ścianę, z tą tylko różnicą, że materiał ten będzie posiadał dodatkową cechę, jaką jest przepuszczanie światła. Stąd też ustawodawca w pierwszej kolejności wskazał, że do wypełnienia otworów należy użyć luksferów lub cegły szklanej. Materiały te bowiem z jednej strony przepuszczają światło dzienne, ale z drugiej strony posiadają cechy podstawowego budulca ściennego jakim jest np. cegła, bloczek, czy pustak. Ponadto zarówno luksfer, jak i cegła szklana, pomimo ich przezroczystości uniemożliwiają patrzenie przezeń. Natomiast "inne przeszklenie" zostało uwzględnione w omawianym przepisie z uwagi na ciągły postęp technologiczny, także w zakresie materiałów budowlanych, wcale nie oznacza, że przeszklenie to może mieć dowolne cechy, nie licząc oczywiście odpowiedniej klasy ognioodpomości, która zawsze w tym wypadku musi być zachowana. Innymi słowy przez "inne przeszklenie" w rozumieniu § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia należy rozumieć taki materiał budowlany, który swoimi właściwościami będzie zbliżony do luksferów lub cegły szklanej - będzie przepuszczał światło, ale też będzie stanowi! materiał budowlany ścienny i będzie uniemożliwiał patrzenie przezeń.

Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji stanowiącej załącznik do protokołu oględzin przeprowadzonych przez uprawnionych pracowników PINB w R. P. w dniu 17 marca 2023 r. wynika, że inwestor w miejsce otworu okiennego o wymiarach 1,20 m x 1,20 m w pomieszczeniu kuchni wstawił witrynę trzyszybową, która posiada przezroczyste szyby.

W ocenie LWINB użycie do wypełnienia otworu okiennego przeszklenia, jak w niniejszym przypadku, które będzie pełniło nadal funkcję okna (umożliwia patrzenie przezeń), narusza ww. przepis § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia, a naruszenie to ma charakter kwalifikowany. Zamontowana w otworze okiennym witryna - przezroczysta szyba, pełni nadal funkcję okna. Załączona do akt sprawy opinia specjalisty ds. ochrony przeciwpożarowej (k. 68 w aktach II instancji), o spełnieniu przez przedmiotową witrynę wymogów ognioodpomości, potwierdza jedynie spełnienie tych warunków, lecz nie jest jedyne kryterium wykonania obowiązku nałożonego przez organ nadzoru budowlanego.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją w sprzeciwie do tut. Sądu A. G. zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo że brak było przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy;

- art. 136 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego.

Mając na uwadze wskazane wyżej zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania

Zdaniem wnoszącej sprzeciw argumentacja organu II instancji jest niedopuszczalna i ingeruje w prawomocną i wykonalną decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2020 r. w której to określone zostały warunki dotyczące miedzy innymi likwidacji otworu okiennego w pomieszczeniu kuchni poprzez "(...) zamurowanie pustakami szklanymi, luksferami, ewentualnie cegłą lub pustakami ceramicznymi lub innym równorzędnym materiałem o klasie odporności ogniowej El 30. Skoro skarżący wykonali swój obowiązek zgodnie z treścią ostatecznej decyzji administracyjnej nie może organ dokonywać jej "reasumpcji" w decyzji kasacyjnej.

W ocenie strony organ LWINB nie może we wskazanej decyzji narzucać ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji celem dokonania ustaleń i rozważań w zakresie spełnienia wymagań z § 12 ust. 1 w zw. z § 232 ust. 6 rozporządzenia. Organ odwoławczy swoją ocenę odniósł do "otworów okiennych", natomiast pominął fakt wypełnienia otworów w ścianie zgodnie z ostateczną decyzją administracyjną z dnia 5 października 2020 r., a w konsekwencji nie uwzględnił w analizie prawnej braku możliwości ponownego ingerowania co do obowiązków po stronie skarżących w zakresie realizacji przedmiotowej decyzji.

W odpowiedzi na sprzeciw LWINB wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprzeciw okazał się niezasadny.

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (sprzeciw od decyzji). Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Analiza przepisów działu III i rozdziału 3a p.p.s.a. wskazuje, że wprowadzenie instytucji sprzeciwu do procedury sądowoadministracyjnej miało na celu uproszczenie postępowania przed sądami administracyjnymi i przyspieszenie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (tzw. decyzji kasacyjnych).

Zgodnie z niebudzącym wątpliwości brzmieniem art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której stanowi art. 138 § 2 k.p.a. (por. m. in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 2345/21, wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 959/21). Oznacza to, że sąd ocenia jedynie, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Taką wykładnię przepisu wspiera również art. 151a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

Decyzja kasacyjna wydana w tym trybie jest rozstrzygnięciem procesowym, nie kształtuje stosunku materialnoprawnego i stanowi przeszkodę do jego kształtowania, gdyż następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Stwierdzenie braku istotnych ustaleń faktycznych uniemożliwia akt subsumpcji do konkretnego przepisu prawa materialnego określającego prawa i obowiązki stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. I OSK 707/18 i cytowane tam orzecznictwo).

W konsekwencji powyższych rozważań należy stwierdzić, że sąd dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i co do zasady nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia. Należy zauważyć, że to skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowej wykładni i zastosowania przez organ zarówno prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Kontrola ta nie może natomiast obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Co do zasady sąd rozpoznając sprzeciw nie dokonuje wykładni prawa materialnego.

Wymaga podkreślenia, że art. 64e p.p.s.a. w sposób istotny zawęża zakres kontroli sądowoadministracyjnej, sprowadzając ją jedynie do badania przesłanek warunkujących wydanie decyzji zgodnie z art. 138 k.p.a. (por. wyrok z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 509/19). Skoro Sąd bada wyłącznie czy zaszły podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, to może ona zostać uchylona tylko wówczas, gdy nie istniały podstawy do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw jest środkiem zaskarżenia skierowanym ściśle przeciwko uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

W ocenie Sądu zaskarżona sprzeciwem decyzja kasatoryjna wydana przez L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza art. 138 § 2 k.p.a. Mając na uwadze, że zastosowanie wskazanego przepisu uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi – po pierwsze ustaleniem czy doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji i drugą sprowadzającą się do tego, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie – stwierdzić należy, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy, organ odwoławczy wskazał w czym upatruje istotnej dla rozstrzygnięcia wadliwości decyzji organu pierwszej instancji.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w sprawie organ wydawał rozstrzygnięcie w ramach tzw. postępowania naprawczego uregulowanego w art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze. zm., dalej jako "P.b."). Wskazane postępowanie w sytuacjach określonych w art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 P.b. jest dwuetapowe. Najpierw organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 P.b., po czym sprawdza czy te obowiązki zostały wykonane i w zależności od tego wydaje odpowiednią decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 albo art. 51 ust. 4 lub ust. 5 P.b.. W niniejszej sprawie poddane kontroli Sądu została decyzje wydane przez organy nadzoru budowlanego już na drugim etapie postępowania naprawczego, a więc na etapie mającym miejsce po nałożeniu na inwestora określonych obowiązków wraz z określaniem terminu ich wykonywania. W związku z tym, że w przypadku spornej inwestycji podstawę nałożonych obowiązków stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust.7 P.b., w sprawie postępowanie sprawdzające toczyło się w trybie art. 51 ust. 3 P.b.. Zgodnie z tym przepisem, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku (pkt 1) albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 2). Podkreślić należy, że wskazany drugi etap postępowania naprawczego dotyczy sprawdzenia, czy nałożone na inwestora obowiązki zostały wykonane. W postępowaniu objętym regulacją art. 51 ust. 3 P.b., organ nie weryfikuje celowości i prawidłowości nałożonych obowiązków (od decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. służy odrębny środek zaskarżenia, a decyzja z art. art. 51 ust. 3 P.b. wydawana jest, gdy decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. jest już ostateczna). W postępowaniu tym organ sprawdza zatem jedynie czy wykonane zostały obowiązki nałożone decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., skoro wyłączną podstawą wydania decyzji wymienionych w art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2 P.b. jest jedynie stwierdzenie tego czy skierowany do adresata nakazu obowiązek został wykonany, w tym więc czy został wykonany prawidłowo. Wyjaśnić także należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 3 P.b. kończy postępowanie naprawcze. Nie jest to decyzja uznaniowa, lecz wynikająca wprost z przepisów ustawy. Organ nadzoru budowlanego zobligowany jest w każdym przypadku do poczynienia stwierdzenia odnośnie wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oraz w konsekwencji do wydania jedynie dwóch typów decyzji - o stwierdzeniu wykonania bądź o niewykonaniu obowiązku.

W przedmiotowej sprawie decyzją ostateczną z dnia 5 października 2020 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ww. decyzję PINB w R. P. z dnia 24 sierpnia 2020 r. i orzekł, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, o nakazaniu - A. G. i L. P. likwidacji: otworu okiennego o wymiarach 1,20 m x 1,20 m w pomieszczeniu kuchni, otworu okiennego o wymiarach 0,40 m x 0,40 m na poddaszu i rury wentylacyjnej fi 100 z kamionki, usytuowanych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki o nr ewid.[...] - w ww. budynku mieszkalnym, w celu doprowadzenia w/w budynku do stanu zgodnego z prawem. Likwidacja otworów okiennych winna się odbyć poprzez ich zamurowanie pustakami szklanymi, luksferami, ewentualnie cegłą lub pustakami ceramicznymi lub innym równorzędnym materiałem o klasie odporności ogniowej El 30. Rurę fi 100 należy zamurować cegłą lub innym materiałem budowlanym o klasie odporności El 30 - w terminie do dnia 26 lutego 2021 r.

Następnie decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. P. stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na A. G. i L. P. ww. decyzją L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2020 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania E. S. i A. S. została wydana decyzja LWINB zaskarżona do tut. Sądu. W powołanej decyzji organ odwoławczy uznał na podstawie uzupełnionego postępowania dowodowego, że zamontowana w otworze okiennym witryna – przezroczysta szyba pełni nadal funkcję okna. W związku z powyższym LWINB uznał, że decyzja organu I instancji z dnia 19 grudnia 2022 r. została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 3 pkt 1 P.b.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się argumentacją sprzeciwu, jakoby decyzja kasatoryjna LWINB ingerowała w treść ostatecznej decyzji z dnia 5 października 2020 r.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z § 272 ust. 2 rozporządzenia, budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Natomiast w myśl § 272 ust. 3 rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.

W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 5 października 2020 r. LWINB nakazał likwidację m.in. otworu okiennego o wymiarach 1,20 m x 1,20 m, która powinna się odbyć poprzez ich zamurowanie pustakami szklanymi, luksferami, ewentualnie cegłą lub pustakami ceramicznymi lub innym równorzędnym materiałem o klasie odporności ogniowej El 30. Natomiast jak wynika z ustaleń w toku postępowania odwoławczego wskazany nakaz został wykonany przez zamontowanie trzyszybowej witryny posiadającej przezroczyste szyby.

Podkreślić należy, że stosowanie § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia nie może być oderwane od unormowania § 232 ust.6 ww. rozporządzenia, według którego, dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, w ścianie oddzielenie przeciwpożarowego, pod warunkiem, że powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień powinna odpowiadać klasie odporności ogniowej, zgodnie z tabelą podaną w tym przepisie.

Sąd podziela argumentację, że użycie w niniejszej sprawie do wypełnienia otworu okiennego przeszklenia, które będzie pełniło nadal funkcję okna narusza §232 ust. 6 rozporządzenia. Należy wskazać, że "wypełnienie", o którym mowa w § 232 ust. 6 rozporządzenia, stosowane w celu usunięcia niezgodności obiektu z wymogami § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia ma prowadzić do zlikwidowania otworu okiennego w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, a nie polegać na pozostawieniu takiego otworu, tyle że poddanego pewnej konstrukcyjnej modyfikacji i spełniającego odpowiednią klasę odporności ogniowej. Poza tym materiał ten w odróżnieniu od pozostałego materiału budowlanego, z którego wykonana jest ściana, powinien posiadać takie cechy, jak przepuszczalność światła i trwała dwustronna nieprzejrzystość (nieprzezierność), tj. obustronna izolacja wzrokowa od otoczenia, a tej drugiej cechy w przedmiotowej sprawie zabrakło. Ustawodawca w § 232 ust. 6 rozporządzenia w pierwszej kolejności wskazał, że do wypełnienia otworów należy użyć luksferów lub cegły szklanej. Materiały te bowiem z jednej strony przepuszczają światło dzienne, ale z drugiej strony posiadają cechy podstawowego budulca ściennego, jakim jest np. cegła, bloczek, czy pustak. Ponadto zarówno luksfer, jak i cegła szklana, pomimo ich pewnej przeźroczystości uniemożliwiają patrzenie przezeń. Natomiast "inne przeszklenie" zostało uwzględnione w omawianym przepisie z uwagi na ciągły postęp technologiczny, także w zakresie materiałów budowlanych. Unikanie przez ustawodawcę zbędnej kazuistyki nie oznacza jednak, że przeszklenie to może mieć dowolne cechy poza wymogiem spełnienia odpowiedniej klasy ognioodporności, która co należy z całą stanowczością podkreślić, zawsze w tym wypadku musi być zachowana.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., obiekt budowlany, jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Jakkolwiek w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, w odniesieniu do wymagań związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego nawiązano wprost do art. 5 ust. 1 pkt 1-7, to nie jest to wyliczenie enumeratywne. Świadczy o tym określenie "w szczególności". Normy odległościowe ustanowione w przepisach § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia, niezależnie od ich aspektu bezpieczeństwa pożarowego, a także elementu stosunków sąsiedzkich z zakresie prawa cywilnego, mają także za zadanie ochronę uzasadnionych interesów właścicieli sąsiedniej nieruchomości, wynikających z innych, niż przepisy przeciwpożarowe, norm materialnego prawa administracyjnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy LWINB, oceniając wykonanie robót budowlanych w odniesieniu do spełnienia obowiązku określonego w decyzji LWINB z 5 października 2020 r. zasadnie wziął pod uwagę kwestie związane z poszanowaniem stosunków sąsiedzkich (zapewnienie intymność i prywatność właścicieli sąsiedniej działki). Podkreślić należy, że ze względu na obowiązujące przepisy prawa sporny otwór może być wypełnione materiałem, który podobnie jak luksfery czy cegła szklana, nie powinien posiadać cech przezroczystości i umożliwiać obserwację.

Skoro organ II instancji przyjął, że wykonanie nałożonego na inwestorów obowiązku nie doprowadziło obiektu do stanu zgodnego z prawem to zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za uzasadnione.

Sąd uznał również, że organ odwoławczy wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, jego decyzja miała oparcie w prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty sprzeciwu stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem strony skarżącej.

Sąd zwraca uwagę, że w toku postępowania odwoławczego przeprowadzono uzupełniające postępowanie dowodowe, niemniej jednak zakres wyjaśnień związanych z trybem usuwania naruszeń prawa budowlanego, przewidziany w art. 51 P.b., uzasadnia ocenę o konieczności ponowienia postępowania przed organem pierwszej instancji. W przeciwnym wypadku LWINB samodzielnie prowadziłby, postępowanie zamiast organu pierwszej instancji. W takiej sytuacji postępowanie wyjaśniające organu odwoławczego nie byłoby jedynie uzupełnieniem dotychczasowego postępowania o dodatkowe dowody (art. 136 k.p.a.), ale prowadziłoby do przeprowadzenia go od nowa, co czyni niemożliwym rozpoznanie sprawy merytorycznie w postępowaniu odwoławczym z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 15 k.p.a. Przeprowadzenie postępowania naprawczego, a w konsekwencji wydanie decyzji przez LWINB spowodowałoby, że sprawa nie byłaby dwukrotnie rozpatrywana przez organy administracyjne, co jest niezgodne z tą zasadą.

Końcowo należy zaznaczyć, że zarówno decyzja LWINB, jak też niniejszy wyrok, nie przesądzają ostatecznego sposobu zakończenia sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., Sąd oddalił sprzeciw.