Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3558/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 253/19 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek W. S. i K. S. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 maja 2019r., sygn. akt II SA/Kr 253/19, oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji ww. decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania A. K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], w której organ pierwszej instancji:

1. A. K. nakazał zebranie części nasypu gruzowo - ziemnego z terenu działki nr [...] w [...] i wyprofilowanie spadku nawierzchni przedmiotowej drogi w kierunku jej osi, zgodnie z parametrami określonymi szczegółowo w pkt 1 rozstrzygnięcia. Wójt dopuścił do przeprowadzenia niwelacji wykorzystaniem materiału z usuniętego nasypu, jeżeli jego skład umożliwi stałe zachowanie parametrów wysokościowych nawierzchni. Ewentualną nadwyżkę nasypu gruzowo-ziemnego, pochodząca z korytowania, nakazał w całości usunąć z działki nr [...] w [...] i wykorzystać lub zmagazynować w sposób nie stwarzający zagrożenia zmianą stosunków wodnych dla terenów sąsiednich. Organ wskazał, że ww. prace winny być prowadzone w godz. 6-22, w taki sposób, aby maksymalnie ograniczyć uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich.

2. K. S. zobowiązał do usunięcia wylewki betonowej wykonanej wzdłuż podmurówki ogrodzenia na działce nr [...] w [...]. Powstały gruz betonowy nakazał w całości usunąć z działki nr [...] w [...] i wykorzystać lub zmagazynować w sposób nie stwarzający zagrożenia zmianą stosunków wodnych dla terenów sąsiednich. Wskazał, że prace powinny być prowadzone w godz. 6-22, w taki sposób, aby maksymalnie ograniczyć uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich.

3. Organ wskazał, że załącznik nr l pt. "Plan niwelacji działki nr [...] w [...]", stanowi integralną część jego decyzji.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że działka nr [...] w [...], której nadsypanie doprowadziło do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, pełni role drogi dojazdowej. Pokryta jest nasypem gruzowo ziemnym, który jest wynikiem wieloletnich prac niwelacyjnych. Do elementów mających także wpływ na kierunek spływu wód, niebędących nadsypaniem, jest wylewka betonowa szerokości ok. 30 cm, wykonana wzdłuż betonowej podmurówki ogrodzenia wykonanego od strony działki nr [...] w [...]. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że wody powierzchniowe z części działek nr [...] odpływają w kierunku dz. nr [...] w [...]. Następnie część wód odpływa w kierunku działki nr [...]. Powodem zaistniałej sytuacji było nieprawidłowe wyprofilowanie nasypu na działce drogowej w wyniku jej nadsypania oraz wykonanie wylewki, przez co uległ zmianie kierunek odpływu wód powierzchniowych.

Organ wskazał, że sprawa była już uprzednio przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 7 czerwca 2016 r. II SA/Kr 471/16, uchylił poprzednią decyzję SKO w [...] oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Wójta Gminy [...]. Biorąc zatem pod uwagę treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o dodatkowe dane, w tym plan niwelacji drogi zweryfikowany i dostosowany przez biegłego, organ wskazał, że oparł treść orzeczenia o konkretne dane wysokościowe powierzchni działki nr [...] w [...] wskazane w załączniku nr l do decyzji, które w trakcie i po wykonaniu prac będzie można zweryfikować.

Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji odwołał się A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ drugiej instancji nie prowadził postępowania dowodowego we własnym zakresie, oparł się na materiale zgromadzonym przez organ pierwszej instancji. Kolegium podkreśliło, że postępowanie dowodowe organu pierwszej instancji było bardzo szczegółowe i w sposób jednoznaczny wykazało, że A. K. przyczynił się do zmiany stosunków wodnych z niekorzystnym wpływem na działkę nr [...], a wobec tego spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji, o której stanowi art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121) – dalej: "Prawo wodne z 2001 r.". Organ pierwszej instancji podjął bowiem wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz dokonał wszechstronnej oceny okoliczności przedmiotowej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy K.p.a. Kolegium podzielając w całości ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji stwierdziło - w oparciu o należycie zebrany materiał dowodowy - że doszło do zmiany stanu wód na gruncie szkodliwie wpływającej na sąsiednie grunty, a zatem wyczerpane zostały przesłanki art. 29 prawa wodnego uzasadniające jego zastosowanie.

Od powyższej decyzji organu drugiej instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. K., postulując jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Podobne stanowisko wyrazili w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. uczestnicy na prawach strony – W. i K. S.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za niezasadną. Zdaniem tego Sądu organy administracji orzekające w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli, prawidłowo zastosowały się do wszystkich wskazań Sądu wyrażonych w wyroku uchylającym ww. decyzje. Precyzyjnie wskazując szczegółowe parametry, określiły sposób wykonania prac przez podmioty obowiązane, w taki sposób, że możliwe będzie doprowadzenie gruntów do stanu nakazanego przez organ oraz późniejsza ich weryfikacja poprzez porównanie stanu rzeczywistego po wykonaniu robót ze stanem wynikającym z decyzji. Organy przeprowadziły wnikliwe postępowanie dowodowe i ustaliły, zgodnie z zaleceniem Sądu, konkretne osoby, które swym zachowaniem doprowadziły do niekorzystnej zmiany stosunków wodnych oraz zakres dokonanych zmian i ich wpływ na stosunki wodne. Sąd meriti podkreślił, że organy w treści swych decyzji wielokrotnie, w szeroki sposób odwoływały się do treści wyroku Sądu, mając na względzie potrzebę przeprowadzenia czynności postępowania zgodnie z jego wskazaniami. Z powyższych względów podniesione przez skarżącego zarzuty, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, stanowią w istocie polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi i wyczerpującą oceną prawną dokonaną przez organy I i II instancji. Organy ustaliły, że główną przyczyną zmiany stosunków wodnych polegających na wysięku wody na działce [...] było niewłaściwe wykonanie przez skarżącego nasypu na działce [...], co spowodowało szkodliwe dla nieruchomości uczestników zmiany w kierunku spływania wód opadowych oraz roztopowych, a które w konsekwencji doprowadzają do zalewania nieruchomości uczestników. Organ ustalił nadto jak wyglądały stosunki wodne na przedmiotowych nieruchomościach przed wykonaniem nasypu przez skarżącego, zauważono bowiem, że na działce [...] przed wykonaniem nasypu znajdowała się dolina, którą swobodnie spływała woda by następnie wpadać do rowu odpływowego. Poprzez utworzenie przez skarżącego przedmiotowego nasypu doszło do zmiany kierunku spływania wody, w ten sposób, że jej część, odmiennie niż uprzednio, skręca i zalewa działkę [...]. W świetle powyższego, nietrafny jest zarzut jakoby organ nie porównał obecnego stanu wód w stosunku do uprzedniego – tj. sprzed wykonania nasypu oraz by nie wziął pod uwagę naturalnego ukształtowania terenu. Powyższe okoliczności organ ustalił, opierając się na opinii biegłego z zakresu hydrologii.

W kontekście zarzutu braku wykazania istnienia szkody, Sąd pierwszej instancji podniósł, że zmiana kierunku spływu wody, która powoduje zalewanie i podmakanie cudzego gruntu dla jej właściciela jest niewątpliwie zjawiskiem szkodliwym, zaś owa szkodliwość może sprowadzać się m.in. do ograniczenia możliwości zagospodarowania gruntu, konieczności ponoszenia nakładów majątkowych jak i osobistych w celu usunięcia nadmiaru wody, może ona ponadto powodować zagrożenie dla integralności budynków znajdujących się na nieruchomości oraz spadek wartości gruntu. W rozumieniu art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. szkodą dla cudzego gruntu wobec tego, jest stan, w którym dochodzi do podmakania i zalewania gruntu, którego występowanie w rozpatrywanej sprawie organ wykazał. Nietrafne jest stanowisko skarżącego, w którym zarzuca organowi niezweryfikowanie faktu czy szkoda na nieruchomości objętej działką [...] nadal istnieje. Sąd meriti podkreślił, że szkodę w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. trzeba rozumieć w szerszym kontekście, nie tylko np. jako konkretne zalanie cudzego gruntu, ale ogólny stan stosunków wodnych, który sprzyja występowaniu niekorzystnych wodnoprawnie zjawisk na cudzym terenie (konkretne niekorzystne zdarzenia mogą być uzależnione np. od zjawisk atmosferycznych). Skarżący nie wykazał przed organami by w czasie trwania postępowania administracyjnego doszło do znaczącej pozytywnej zmiany stosunków wodnoprawnych, która świadczyłaby o tym, że do podmakania nieruchomości sąsiadów nie będzie już dochodziło, wręcz przeciwnie ze stanu ustalonego przez organy (m.in. z przeprowadzonych oględzin), wynika że do pozytywnej zmiany mogącej mieć znaczenie w sprawie nie doszło, tak więc stan stosunków wodnych, który powoduje szkody na nieruchomości sąsiedniej był na dzień orzekania przez organy nadal aktualny i nie można w tym zakresie czynić im zarzutu niewłaściwego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy nie oparły się w prowadzonym postępowaniu na stanie faktycznym z lat 2014-2015, nie biorąc pod uwagę późniejszych zmian, w zw. z m.in. orynnowaniem budynków oraz przeprowadzeniem odwodnienia gruntu na działce [...]. Jak wskazał Sąd meriti z akt sprawy wynika, że organ dokonał ponownych oględzin terenu w dniu [...] listopada 2016 r., a rozprawę administracyjną przeprowadzono w sierpniu 2017 roku. Z treści protokołu oględzin wynika, że organ miał świadomość ww. zmian dokonanych na okolicznych nieruchomościach, doszedł jednak do słusznego wniosku, że nie miały one istotnego znaczenia dla poprawy stanu wód. Z wnioskami organu zgodzili się również uczestnicy W. i K. S. potwierdzając, że główną przyczyną zalewania ich działki jest nieprawidłowo wykonany nasyp, i to jego modyfikacja jest konieczna do zapobieżenia podmakania ich terenu w przyszłości, inne działania m.in. odwadnianie nie są wystarczające. Powyższe stanowisko zgodne jest z ekspertyzą biegłego, który za główną przyczynę niekorzystnego stanu wód uznał nieprawidłowe wykonanie nasypu przez skarżącego.

Wbrew zarzutom skargi, organ, zgodnie ze wskazaniami Sądu, ustalił konkretne podmioty, których działanie doprowadziło do pogorszenia stosunków wodnych oraz wykazał jakimi działaniami i w jakim zakresie do tego doprowadziły. Ustalono bowiem, że oprócz skarżącego do pogorszenia tych stosunków (choć w mniejszym niewątpliwie zakresie) przyczynił się K. S. poprzez wykonanie wylewki podmurówki ogrodzenia. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika zdaniem Sądu Wojewódzkiego, by inne jeszcze osoby w zauważalny sposób miały wpływ na powstanie niekorzystnego stanu rzeczy. Choć, rację ma skarżący, że organ wskazał na to, że samo naturalne ukształtowanie terenu nie jest korzystne dla stosunków wodnych na okolicznych gruntach, to fakt ten nie wyłącza możliwości zmaterializowania się norm wynikających z art. 29 prawa wodnego względem osoby, która i tak niekorzystny, naturalny układ stosunków wodnych swym zachowaniem istotnie pogarsza.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organy w postępowaniu będącym przedmiotem niniejszej sprawy spełniły obowiązek zastosowania się w ponownym postępowaniu do wskazań Sądu, który w wynika z art. 153 P.p.s.a. Uzupełniony materiał dowodowy oraz jego wszechstronna ocena umożliwiły organom wykazanie, w sposób szczegółowy osób, które swym zachowaniem doprowadziły do niekorzystnej zmiany stosunków wodnych w obrębie działek [...] oraz zakres w jakim to spowodowały, precyzyjnie ustalić parametry, jakim odpowiadać ma nasyp po przeprowadzeniu przez skarżącego niezbędnych prac, jakie zaś obowiązki spoczywają na uczestniku K. S., słusznie przy tym pozostawiając stronom swobodę co do sposobu ich przeprowadzenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. K. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. :

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonych decyzji w całości i błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów postępowania i dokonały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w sposób swobodny materiału dowodowego, podczas gdy zaskarżone decyzje dotknięte są istotnym naruszeniem przepisów postępowania a to, art. 7, art. 77, art. 80 i 81 K.p.a.

2) art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez uznanie, że orzekające w sprawie organy spełniły obowiązek zastosowania się w ponownym postępowaniu do wskazań Sądu zawartych w wydanym w sprawie wyroku;

3) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny i bez przedstawienia procesu myślowego, który doprowadził Sąd pierwszej instancji do takich a nie innych wniosków skutkujących oddaleniem skargi oraz zawierającego błędy pisarskie (oznaczenie nieruchomości objętych postępowaniem).

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano przede wszystkim, że w sprawie istnieją dwie opinie, które są wzajemnie sprzeczne. Pierwsza opinia wskazuje powiem na konieczność wykonania prac również na działkach innych niż działka nr [...] i druga opinia, z której wynika, że wykonanie wskazanych w niej prac na działce nr [...] pozwoli na naprawienie stosunków wodnych na działce nr [...]. Przy czym druga opinia biegłego nie ma właściwie żadnego uzasadnienia merytorycznego i ograniczona jest do projektu niwelacji nasypu na działce nr [...]. Skarżący kasacyjnie podniósł również, że wskazany przez niego zarzut braku wykazania istnienia szkody, nie został prawidłowo przez Sąd pierwszej instancji rozpoznany. W ocenie skarżącego kasacyjnie wnioskodawcy nie wykazali szkody jakiej doznali na skutek zmiany stosunków wodnych, i aby ta szkoda była aktualna w chwili orzekania przez ograny administracyjne. Państwo S. także korzystali z drogi (nawożąc ją , nasypując) w celu obsługi prowadzonej budowy co miało wpływ na niszczenie drogi w okresie od 2013 r. do 2018 r. Obecne ukształtowanie terenu poprzez wpływy innych osób został pominięty przez organ administracyjny. W szczególności szereg prac wykonanych na działce nr [...], w tym rozplantowanie pryzmy ziemi (na istnienie której w swojej opinii wskazał biegły) czy też orynnowanie budynku i odwodnienia gruntu znacząco w ocenie skarżącego wpłynęły na poprawienie stosunków wodnych na przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania W. S. i K. S. wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w drugiej instancji według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw. W niniejszej sprawie ziściły się za to warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, bowiem pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie zrzekł się w jej imieniu rozprawy, a strona przeciwna w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 P.p.s.a.).

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie oparte zostało na przepisie art. 151 P.p.s.a., który nakazuje oddalenie skargi w przypadku jej nieuwzględnienia, co oznacza, że stosując ten przepis i oddalając skargę sąd wojewódzki nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji wad, które uzasadniałyby jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie stosował przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., nie dopatrując się jakichkolwiek naruszeń prawa skutkujących koniecznością zastosowania normy zawartej w cytowanym powyżej przepisie. Już z tego powodu nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W związku z wadliwą konstrukcją powyższy zarzut nie mógł osiągnąć skutku wespół z przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 81 K.p.a., poprzez wywodzenie faktu niezebrania całego materiału dowodowego i niewystarczającego przedstawienia stanu faktycznego w uzasadnieniu decyzji. Jak już wyżej wskazano ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, a więc zarzuty naruszenia przepisów postępowania przed organami, mogą stanowić zarzut w powiązaniu z właściwymi przepisami P.p.s.a. W sytuacji wskazywania na niedostrzeżenie przez sąd uchybień powstałych w postępowaniu administracyjnym podstawę zarzutu powinien stanowić, powiązany z przepisami K.p.a., przepis art. 151 P.p.s.a., na podstawie którego oddalono skargę w wyniku dokonania niewłaściwej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2018 r., sygn. I OSK 844/17, LEX nr 2543479). Zarzutu takiego nie sformułowano w skardze kasacyjnej.

Niezależnie od powyższego należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że organy obu instancji poczyniły niezbędne ustalenia, których zakres wyznaczały przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. Przepis ten stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1), jak też odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Modyfikacja kierunku spływy wody jest jedną z postaci zmiany stanu wody na gruncie, wskazanej w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r. (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1053/15, LEX nr 2239435). Z mocy art. 29 ust. 2 to na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom – art. 29 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. Jednoznaczne brzmienie powyższego przepisu oznacza, że wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3, poprzedza ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie przepisu art. 29 ustawy Prawo wodne jest uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo – skutkowy (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 7/14, LEX nr 1658623).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez skarżącego kasacyjnie argumentacja jest w istocie wyłącznie polemiką z prawidłowo poczynionymi ustaleniami faktycznymi. Podkreślić należy, że poddane kontroli sądów administracyjnych postępowanie dotyczyło rozstrzygnięcia, czy nasyp gruzowo - ziemny na terenie działki nr [...] w [...] spowodował zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że wody powierzchniowe z części działek nr [...] odpływają w kierunku dz. nr [...] w [...]. Następnie część wód odpływa w kierunku działki nr [...]. Powodem zaistniałej sytuacji było nieprawidłowe wyprofilowanie nasypu na działce drogowej w wyniku jej nadsypania oraz wykonanie wylewki, przez co uległ zmianie kierunek odpływu wód powierzchniowych. W tym miejscu wskazać należy, że dokonana przez organy, a następnie zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji ocena zgromadzonego materiału dowodowego mieści się w granicach swobody oceny dowodów określonej w art. 80 K.p.a. Szczególnie istotne znaczenie miał oczywiście dowód z opinii wodnoprawnej, sporządzonej przez biegłego hydrogeologa, zgodnie z którą główną przyczyną zmiany stosunków wodnych polegających na wysięku wody na działce [...] było niewłaściwe wykonanie przez skarżącego nasypu na działce [...], co spowodowało szkodliwe dla nieruchomości uczestników zmiany w kierunku spływania wód opadowych oraz roztopowych, a które w konsekwencji doprowadzają do zalewania nieruchomości uczestników. Zaznaczono również, że na działce nr [...] przed wykonaniem nasypu znajdowała się dolina, którą swobodnie spływała woda by następnie wpadać do rowu odpływowego. Poprzez utworzenie przez skarżącego przedmiotowego nasypu doszło do zmiany kierunku spływania wody, w ten sposób, że jej część, odmiennie niż uprzednio, skręca i zalewa działkę [...]. Wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie organy administracji nie miały podstaw do zakwestionowania tej opinii. W sposób bowiem logiczny i przekonywujący biegły wyjaśnił dlaczego uznał, że budowa powyższego nasypu (wraz z wykonaniem wylewki betonowej wzdłuż podmurówki ogrodzenia na działce nr [...] przez K. S.) spowodowała naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla właścicieli działki nr [...]. Stąd też zarzuty skarżącego kasacyjnie - odwołujące się do opinii biegłego - są chybione. W kwestii zaś twierdzenia skarżącego, że organ zaniechał skonfrontowania dwóch rozbieżnych opinii biegłego, wskazać należy, iż druga opinia stanowiła w istocie uzupełnienie pierwszej opinii.

W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że organy orzekające obu instancji prawidłowo wykonały zalecenia wynikające z wydanego uprzednio na gruncie rozpatrywanej sprawy wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 471/16, nie naruszając tym samym art. 153 P.p.s.a. Precyzyjnie, wskazując szczegółowe parametry, określiły sposób wykonania prac przez podmioty obowiązane, w taki sposób, że możliwe będzie doprowadzenie gruntów do stanu nakazanego przez organ oraz późniejsza ich weryfikacja poprzez porównanie stanu rzeczywistego po wykonaniu robót ze stanem wynikającym z decyzji. Organy przeprowadziły wnikliwe postępowanie dowodowe i ustaliły, zgodnie z zaleceniem Sądu, konkretne osoby, które swym zachowaniem doprowadziły do niekorzystnej zmiany stosunków wodnych oraz zakres dokonanych zmian i ich wpływ na stosunki wodne.

Nie sposób również uznać, aby w sprawie naruszony został przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i inne elementy uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego koncentrują się na istotnych aspektach sprawy, w szczególności zawierają ustosunkowanie się sądu do zarzutów skargi. Zaznaczyć trzeba, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia przesłanki określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd odniósł się do stanu faktycznego sprawy, przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz dokonał egzegezy stanu normatywnego. Z faktu, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną Sądu, nie można kwestionować prawidłowości uzasadnienia wyroku.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek uczestników postępowania o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od skarżącego kasacyjnie nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na to, że stosownie do treści art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisy art. 200 – 210 P.p.s.a. regulujące zwrot kosztów postępowania między stronami nie przewidują możliwości zasądzenia kosztów postępowania na rzecz uczestnika nie będącego skarżącym lub skarżącym kasacyjnie – o czym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku.