Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 744/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 17 lipca 2024 r., znak: ZOA-V.7721.18.2024.JD w przedmiocie wstrzymania budowy tablicy reklamowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. W. (dalej jako "strona", "skarżący", "inwestor") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 17 lipca 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 4 stycznia 2024 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kraśniku (dalej jako "PINB") wpłynęło pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. Rejon w K. z dnia 4 stycznia 2024 r., z informacją, iż w dniu 3 stycznia 2024 r. podczas przeprowadzonego objazdu zostało stwierdzone ponowne ustawienie reklamy zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], obręb ewid. S. P. poza pasem drogowym drogi ekspresowej S19 km 49+950 strona lewa.

PINB zawiadomieniem z dnia 12 stycznia 2024 r. znak: [...], działając na podstawie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. poinformował współwłaścicieli działki nr ewid. [...] (K. B. i J. B.) oraz wnioskodawcę o wszczęciu z urzędu z dniem 3 stycznia 2024 r. postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy tablicy reklamowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], obręb ewid. S. , jednostka ewid. K. Gmina, poza pasem drogowym drogi ekspresowej S19 w km 49+950 strona lewa, a także zawiadomił o terminie oględzin w ww. sprawie.

W dniu 8 lutego 2024 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili oględziny w przedmiotowej sprawie, podczas których stwierdzono, że na działce nr ewid. [...], obręb ewid. S. P., jednostka ewid. K. Gmina znajduje się wolno stojący obiekt budowlany konstrukcji drewnianej, posiadający tablicę z rusztu drewnianego obitego deskami o powierzchni 7,0 x 4,0 m, zamocowaną do konstrukcji drewnianej na trzech słupach o przekroju 10 x 10 cm obsadzonych w profilach stalowych zamkniętych posadowionych w gruncie. Słupy dodatkowo zamocowane w gruncie za pomocą odkosów z profilu stalowego o przekroju 5,0 x 2,0 cm. Rozstaw osiowy słupów 2,35 m i 2,45 m. Tablica zlokalizowana na wysokości 1,10 m od poziomu terenu. Od strony zachodniej na wysokości 2,70 m od poziomu terenu, znajdują się dwa kosze drewniane o rzucie 0,9 x 1,15 m obsadzane na dwóch słupach wkopanych w ziemię i przytwierdzonych do tablicy. Obiekt usytuowany w odległości 7,10 m od krawędzi jezdni drogi dojazdowej [...] Obecni podczas oględzin współwłaściciele działki nr ewid. [...] okazali do wglądu umowę dzierżawy zawartą z P. W. i oświadczyli, że zobowiązał się on dopełnić formalności związanych z budową obiektu. Oświadczyli również, że obiekt stanowi ambonę obserwacyjną. Obecny podczas oględzin przedstawiciel GDDKiA oświadczył, że tablica reklamowa uwidoczniona na zdjęciu z dnia 3 stycznia 2024 r. istniała do dnia 7 lutego 2024 r. Podczas oględzin wykonano dokumentację fotograficzną obiektu oraz umowy.

PINB pismem z dnia 12 lutego 2024 r. zawiadomił o zmianie kręgu stron postępowania i na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składaniu wniosków i uwag wraz z dokumentami i dowodami. Ponadto pismem z dnia 14 lutego 2024 r. organ I instancji zawiadomił o terminie oględzin w przedmiotowej sprawie.

W dniu 14 lutego 2024 r. do siedziby PINB wpłynęło pismo GDDKiA Oddział w L. Rejon w K. z dnia 13 lutego 2024 r., w którym poinformowano, że w dniu 12 lutego 2024 r. zostało stwierdzone przez pracowników ww. Rejonu ponowne ustawienie przedmiotowej reklamy.

W związku ze złożonym przez P. W. wnioskiem z dnia 29 lutego 2024 r. o zmianę terminu oględzin, został wyznaczony nowy termin oględzin.

W dniu 14 marca 2024 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili oględziny, podczas których stwierdzono, że w związku z tym, że tablica reklamowa jest dostępna z drogi dojazdowej (teren działki nr ewid. [...] - nieogrodzony) dokonano oględzin bez udziału inwestora robót. Stwierdzono, że na ww. nieruchomości znajduje się wolno stojący obiekt budowlany konstrukcji drewnianej, posiadający tablicę z rusztu drewnianego obitego deskami o powierzchni 7,0 x 4,0 m, zamocowana do konstrukcji drewnianej na trzech słupach o przekroju 10 x 10 cm obsadzonych w profilach stalowych zamkniętych posadowionych w gruncie. Słupy dodatkowo zamocowane w gruncie za pomocą odkosów z profilu stalowego o przekroju 5,0 x 2,0 cm. Rozstaw osiowy słupów 2,35 m i 2,45m. Tablica zlokalizowana na wysokości 1,10 m od poziomu terenu. Od strony zachodniej na wysokości 2,70 m od poziomu tereny, znajdują się dwa kosze drewniane o rzucie 0,9 x 1,15 m obsadzane na dwóch słupach wkopanych w ziemię i przytwierdzonych do tablicy. Stwierdzono brak dostępu do koszy z poziomu terenu (brak drabin). Obiekt usytuowany w odległości 7,10 m od krawędzi jezdni drogi dojazdowej [...] Przedstawiciel GDDKiA oświadczył, że baner reklamowy w dniu 12 marca 2024 r. był zawieszony na tablicy, co stwierdzono podczas objazdu. Wykonano zdjęcie, które zostanie dostarczone do PINB. Z przedmiotowych oględzin wykonano dokumentację fotograficzną obiektu.

W dniu 14 marca 2024 r. P. W. złożył w siedzibie PINB pismo, w którym zwrócił się z prośbą o wyznaczenie terminu umożliwiającego mu wzięcie udziału w oględzinach.

Jednocześnie w dniu 14 marca 2024 r. w nawiązaniu do ww. zawiadomienia z dnia 1 marca 2024 r. P. W. przesłał wiadomość e-mail zawierającą w załączeniu dokument potwierdzający rezerwację wycieczki w dniach od 7 do 11 marca 2024 r.

W dniu 15 marca 2024 r. została przesłana za pośrednictwem e-maila wiadomość przekazująca w załączeniu pismo GDDKiA informujące o tym, że w dniu 15 marca 2024 r. zostało stwierdzone przez pracowników ww. Rejonu ponowne ustawienie przedmiotowej reklamy. Poinformowano również, że ww. pismo zostało wysłane pocztą tradycyjną.

PINB zawiadomieniem z dnia 18 marca 2024 r. poinformował strony postępowania o kolejnym terminie oględzin.

W dniu 8 kwietnia 2024 r. P. W. pismem przesłanym za pośrednictwem e-maila zwrócił się ponownie z prośbą o zmianę terminu oględzin. Pismo o tożsamej treści zostało przesłane za pośrednictwem Poczty Polskiej.

W dniu 12 kwietnia 2024 r. upoważnieni pracownicy organu I instancji dokonali oględzin w przedmiotowej sprawie bez udziału inwestora robót - P. W. w związku z tym, że tablica reklamowa jest dostępna z drogi dojazdowej (teren działki nr ewid. [...] - nieogrodzony). Ustalenia dokonane w trakcie ww. oględzin były tożsame z ustaleniami dokonanymi podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 14 marca 2024 r. Obecny podczas oględzin przedstawiciel GDDKiA oświadczył natomiast, że baner reklamowy w dniu 10 kwietnia 2024 r. był zawieszony na tablicy, co stwierdzono podczas objazdu.

PINB zawiadomieniem z dnia 17 kwietnia 2024 r. poinformował strony postępowania o kolejnym terminie przeprowadzenia oględzin w przedmiotowej sprawie.

W dniu 10 maja 2024 r. przeprowadzono oględziny z udziałem wszystkich stron postępowania, dokonując tożsamych ustaleń jak w przypadku oględzin przeprowadzonych w dniu 14 marca 2024 r. jak i w dniu 12 kwietnia 2024 r. Obecny podczas oględzin przedstawiciel GDDKiA oświadczył, że baner reklamowy w dniu 9 maja 2024 r. był zawieszony na tablicy, co stwierdzono podczas objazdu. Obecny podczas oględzin P. W. oświadczył, że nie posiada stosownych zezwoleń na budowę przedmiotowego obiektu, gdyż według jego wiedzy jest to ambona łowiecka na budowę której nie jest wymagane żadne pozwolenie. Ponadto okazał dokument, który został załączony do protokołu, na podstawie którego stwierdza, że dany obiekt nie podlega pod uregulowania ustawy Prawo budowlane tylko pod ustawy Prawo łowieckie.

W aktach sprawy znajdują się zdjęcie z drogi ekspresowej S19 dzień po oględzinach tj. z dnia 11 maja 2024 r., na którym widoczny jest baner reklamowy ustawiony na tablicy.

W dniu 15 maja 2024 r. do siedziby PINB zostały złożone pisma P. W., w których wniósł uwagi do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 10 maja 2024 r. stwierdzając, że obiekt ten zawiera specyfikacje ambony obserwacyjnej myśliwskiej. Ponadto przedłożył zwolnienie lekarskie usprawiedliwiające nieobecność na oględzinach wyznaczonych na dzień 12 kwietnia 2024 r.

W wyniku przeprowadzone postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kraśniku postanowieniem z dnia 17 maja 2024 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm. – dalej jako "P.b.") wstrzymał inwestorowi - P. W. budowę tablicy reklamowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], obręb ewid. [...], jednostka ewid. K. Gmina, poza pasem drogowym drogi ekspresowej S 19 w km 49+950 strona lewa, wybudowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego, obliczanej na zasadach określonych w art. 49d ust. 1 pkt 1 w związku z art. 59f P.b.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w ocenie organu I instancji przedmiotowy obiekt pełni funkcję tablicy reklamowej, a nie jak twierdzi inwestor ambony myśliwskiej. Organ I instancji wskazał, że przedmiotowa tablica reklamowa jest samodzielną konstrukcją przestrzenną, trwale związana z gruntem za pomocą profili stalowych zamkniętych posadowionych w gruncie, stanowiącą całość techniczno-użytkową i tym samym stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 P.b. Natomiast poddając analizie legalność przedmiotowej tablicy reklamowej organ I instancji stwierdził, że została ona wybudowana w warunkach samowoli budowlanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Utrzymując w mocy zaskarżone przez P. W. postanowienie, Lubelski Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia 17 lipca 2024 r. wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. do robót budowlanych można przystąpić jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę – z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c P.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że przedmiotowy obiekt należy zakwalifikować jako tablicę reklamową nie zaś jak twierdzi inwestor - ambonę myśliwską (obserwacyjną). Zwrócono uwagę, że każdorazowo przed oględzinami, o których organ I instancji zawiadamiał strony postępowania z wyprzedzeniem, inwestor zdejmował baner reklamowy, który po przeprowadzonych oględzinach pojawiał się z powrotem na obiekcie. Powyższe działanie inwestora zostało udokumentowane zdjęciami przekazanymi przez GDDKiA przy pismach z dnia: 13 lutego 2024 r. (k. 36-39 akt I instancji) i 15 marca 2024 r. (k. 56-59 akt I instancji) oraz wykonanym przez PINB zdjęciem z dnia 11 maja 2024 r. (k. 90 akt I instancji). Zdaniem LWINB inwestor w żaden sposób nie udowodnił, że działa w imieniu dzierżawcy lub zarządcy obwodów łowieckich, którzy mogą po uzyskaniu zgody właściciela, posiadacza lub zarządcy gruntu, wznosić urządzenia związane z prowadzeniem gospodarki łowieckiej - ambonę (art. 12 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1082). Ponadto w zażaleniu inwestor stwierdził, że obiekt ten jako ambona myśliwska został zgłoszony do właściwego koła łowieckiego, jednakże nie przedłożył żadnych dokumentów na tą okoliczność. Dodatkowo wskazano, że przedłożone przez inwestora do akt sprawy materiały, tj. Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na interpelację poselską nr [...] w sprawie uznania ambon myśliwskich i wież obserwacyjnych za obiekty małej architektury wyłączone z wydania pozwolenia na budowę oraz załączona do zażalenia odpowiedź GUNB z dnia 28 maja 2024 r. znak: [...], dotyczy zagadnienia kwalifikacji ambon myśliwskich, natomiast nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania tj. budowy wolnostojącej trwale związanej z gruntem tablicy reklamowej.

LWINB stwierdził, że przedmiotowy obiekt skonstruowano od podstaw jako samodzielny obiekt, co oznacza, iż został wybudowany w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b.

Organ odwoławczy przywołał także treść art. 3 pkt 1 i 3 P.b.i wyjaśnił wyrażenie "trwałego związania z gruntem". Stwierdził, że przedmiotowa tablica reklamowa o wymiarach 7,0 x 4,0 m zamocowana na trzech słupach obsadzonych w profilach stalowych zamkniętych posadowionych w gruncie jest obiektem trwale związanym z gruntem. Posadowienie to jest bowiem na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję.

LWINB uznał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe należało zakwalifikować jako budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 P.b. Wobec ustalenia, że inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę, organ II instancji wskazał, że realizacja robót budowlanych bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. z naruszeniem art. 28 ust. 1 P.b., prowadzi do wniosku, że przedmiotowa inwestycja powstała w warunkach samowoli budowlanej. W konsekwencji tych rozważań stwierdził, że zastosowano tryb z art. 48 P.b.

LWINB wskazał także, że PINB w Kraśniku dokonał właściwej wykładni przepisów prawa materialnego oraz prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, w skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i 78 w z zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 i 126 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego dotyczącego oceny charakteru przedmiotowej konstrukcji przestrzennej, prowadzące do błędnego ustalenia, że przedmiotowa samodzielna konstrukcja przestrzenna jest tablicą reklamową, stanowi techniczno-użytkową całość, odpowiadającą cechom budowli - reklamy wymagającą w myśl art. 29-31 P.b. uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy ambona myśliwska nie wymaga pozwolenia na budowę na co przedstawiła dowód tj. interpretacja Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w Warszawie oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 paździemikan2015 r. sygn. akt II OSK487/14.

a ponadto - ambona myśliwska (obserwacyjna) konstrukcji drewnianej, dwustanowiskowa, osłonięta przed zwierzyną ścianą skierowana na las oraz przejście pod autostradą usytuowana jest na działce prywatnej poza pasem drogowym w odległości 40,38 m od krawędzi pasa drogowego. Obiekt zgodnie z odpowiedzią na interpelacje poselską nr [...] nie podlega pod prawo budowlane tylko pod prawo łowieckie. Taką samą interpretację skarżący otrzymał od Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego pismo [...] z dnia 28 maja 2024 r. . (pismo załączone do dokumentacji).

Ambona myśliwska diametralnie różni się od tablicy reklamowej, która zbudowana jest ze stali ma inną konstrukcję i jej cel jest diametralnie różny.

rażąco sprzeczne z zasadą prawdy materialnej - art. 7 k.p.a. odwołanie się przez organ do przepisów prawa budowlanego - art. 29-31, jako podstawy wydanego postawienia, podczas gdy organ jest zobligowany ocenić stan faktyczny sprawy według chwili wydania postanowienia i w związku z tym musi wydać decyzję uwzględniając stan faktyczny i prawny. LWINB bezrefleksyjnie powielił uzasadnienie PINB w Kraśniku przyjmując , że obiekt który ma inną konstrukcję i zbudowany jest z innego materiału, posiada stanowiska obserwacyjne jest zgłoszony do koła myśliwskiego działającego na danym terenie jest tablicą reklamową tylko dlatego, że posiada 3 zdjęcia kiedy ambona jest osłonięta plandeką.

Zdaniem skrzącego organ powołując się na dowody zdjęciowe nie udowodnił, że dotyczy to obiektu tj. ambony myśliwskiej;

Organ I instancji jak i organ II instancji odrzucił bez uzasadnienia dowody świadczące o tym że ambona myśliwska nie podlega pod prawo budowlane ale pod prawo łowickie:

pismo [...] z dnia 28 maja 2024 r Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego;

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 paździemikan2015 r. sygn. akt II OSK487/14;

interpelację poselską nr [...], w której wyjaśniono, że ambona myśliwska nie podlega pod prawo budowlane tylko pod prawo łowieckie.

2. prawa materialnego, tj.:

art. 3 pkt. 3 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedmiotowa budowla drewniana posiadająca dwa stanowiska obserwacyjne osłonięta ścianą, jest tablica reklamową - o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

art. 7 , art. 7a, art.7b, art.8 i art.. 9 k.p.a poprzez:

- niedopełnienie obowiązku sprawdzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru

Budowlanego w Kraśniku czy zgłoszenie GDDKiA Odział w Lublinie - Rejon Kraśnik mieściło się w ramach kompetencji GDDKiA;

- złamanie k.p.a. oraz ustawy Prawo przedsiębiorców tzn. przed rozpoczęciem oględzin ambony obserwacyjnej i (myśliwskiej) pracownicy PINB w Kraśniku nie okazali stronom upoważnienia, legitymacji służbowej oraz zakresu oględzin podpisanego przez PINB w Kraśniku w związku z powyższym skarżący nie jest w stanie określić czy oględziny zostały w pełni wykonane zgodnie z zakresem;

art. 4 ust.1 oraz art. 8 ustawy Prawo łowieckie, które stanowi, że gospodarka łowiecka to działalność w zakresie ochrony, hodowli i pozyskiwania zwierzyny. Obwody łowieckie mogą wznosić urządzania związane z prowadzeniem gospodarki łowieckiej. Na danym terenie działa Koło łowieckie nr [...] R., do którego została zgłoszona w/w ambona myśliwska. Zgłoszenie w załączeniu.

art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - Czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w i terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. Pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kraśniku przed przystąpieniem do kontroli (oględzin) nie wypełnili obowiązku, o którym mowa w w/w artykule.

Skarżący podniósł, że PINB w Kraśniku naruszył przepisy postępowania oraz niewłaściwie zakwalifikował ambonę myśliwską jako "tablicę reklamę" tylko dlatego, że jest osłonięta plandeką przed zwierzyną. Zdaniem skrzącego PINB nienależycie rozpoznał i przeanalizował dowody w tym nie sprawdził czy na danym terenie istnieje koło łowieckie i czy ambona została do niego zgłoszona. Ponadto stanowisko strony jest tożsame z pismem Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w Warszawie oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt II OSK487/14.

Reasumując skarżący stwierdził, że zarówno organ I instancji jak i organ II instancji nienależycie rozpoznali sprawę ambony myśliwskiej i zakwalifikowali ją jak tablica reklamowa wbrew okazanym dowodom i wyjaśnieniom. W swojej 25 letnim doświadczeniu nadzorującym wydział kontroli nigdy nie spotykałem się ze złamaniem tak elementarnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego i braku reakcji organu nadzorującego w tym przypadku Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.").

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Sąd oddalił skargę, gdyż uznał, że kwestionowane przez skarżącego postanowienie jest zgodne z prawem.

Na wstępie wyjaśnić należy, że art. 48 P.b. reguluje kwestię samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji, którą poprzedza wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy. Na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: (pkt 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo (pkt 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Omawiane rozstrzygnięcie wydaje się również w stosunku do wybudowanego obiektu. Postanowienie to otwiera możliwość legalizacji obiektu zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w art. 29-31 P.b. We wskazanych przepisach wymieniono rodzaje robót budowlanych podlegających zgłoszeniu i zwolnionych z jakiejkolwiek formy reglamentacji. Charakteryzują się one niższym stopniem skomplikowania pod względem techniczno-budowlanym.

W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały – wbrew ocenie skarżącego, że przedmiotowy obiekt stanowi tablicę reklamową.

Wskazać należy, że podstawowym kryterium pozwalającym na ustalenie, czy dany rodzaj robót budowlanych wymaga przed ich rozpoczęciem uzyskania pozwolenia na budowę, czy też można je rozpocząć po dokonaniu jedynie zgłoszenia jest rodzaj wykonywanego obiektu. Jeżeli obiekt jest wolno stojącym urządzeniem, a sposób jego posadowienia na gruncie wskazuje na trwałe z tym gruntem związanie, to jest to obiekt budowlany, powstały w wyniku budowy. Jeżeli natomiast urządzenie reklamowe lub reklama nie jest wolnostojące i nie zostało trwale z gruntem związane, wówczas obiektem budowlanym nie jest, a powstaje w wyniku instalacji, a nie budowy.

W niniejszej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na działce nr ewid. [...] obręb ewid. [...], jednostka ewid. K. Gmina znajdował się wolno stojący obiekt budowlany konstrukcji drewnianej, posiadający tablicę z rusztu drewnianego obitego deskami o powierzchni 7,0 x 4,0 m, zamocowana do konstrukcji drewnianej na trzech słupach o przekroju 10 x 10 cm obsadzonych w profilach stalowych zamkniętych posadowionych w gruncie. Słupy dodatkowo zamocowane w gruncie za pomocą odkosów z profilu stalowego o przekroju 5,0 x 2,0 cm. Rozstaw osiowy słupów 2,35,m i 2,45 m. Tablica zlokalizowana na wysokości 1,10 m od poziomu terenu. Od strony zachodniej na wysokości 2,70 m od poziomu tereny, znajdują się dwa kosze drewniane o rzucie 0,9 x 1,15 m obsadzane na dwóch słupach wkopanych w ziemię i przytwierdzonych do tablicy. Stwierdzono brak dostępu do koszy z poziomu terenu (brak drabin). Obiekt usytuowany w odległości 7,10 m od krawędzi jezdni drogi dojazdowej [...] Powyższe ustalenia wynikają z protokołów oględzin z dnia 14 marca, 12 kwietnia i 10 maja 2024 r. Z akt sprawy (dokumentacji fotograficznej) wynika ponadto, że na wskazanym obiekcie budowlanym znajdowała się reklama restauracji sieci "M." z oznaczeniem "2 km K. ul. [...]".

Sąd zwraca uwagę, że w toku prowadzonego postępowania dokonywano zdejmowania reklamy – banera z przedmiotowego obiektu. Działo się to w terminach, dokonywania oględzin. Strony postepowania były informowane wcześniej o dacie oględzin i w tych dniach na obiekcie brak było reklamy. Natomiast jak wynika z dokumentacji zdjęciowej przed dniem, a także w dniu następnym, po dniu oględzin reklama pojawiała się na obiekcie. Powyższe okoliczności podważają stanowisko skarżącego, że sporny obiekt stanowi ambonę myśliwską – obserwacyjną, a zdaniem Sądu w sposób jednoznaczny świadczą, iż stanowi on tablicę reklamową. Parametry techniczne przedmiotowego obiektu, a zwłaszcza jego wielkość (7,0 x 4,0 m), sposób posadowienia na gruncie (słupy obsadzone w profilach stalowych zamkniętych posadowionych na gruncie) oznacza, że przedmiotowy obiekt jest on trwale związany z gruntem i stanowi budowlę. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym o trwałości związania z gruntem przesądza posadowienie obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie. O tym, czy określona budowla jest trwale związana z gruntem decyduje to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. (por. przykładowo wyroki NSA: z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05; z 4 września 2009 r., II OSK 1361/08; z 29 lipca 2010 r., II OSK 1233/09; z 8 września 2011 r., II OSK 1302/10; z 25 stycznia 2012 r., II OSK 2117/10; z 1 marca 2012 r., II OSK 2558/10; z 10 maja 2013 r., II OSK 39/12).

W konsekwencji powyższych rozważań należy stwierdzić, że sporny obiekt stanowi budowlę w postaci tablicy reklamowej trwale związanej z gruntem, o którym mowa w art. 3 pkt 3 P.b. Zgodnie ze wskazanym przepisem przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a wśród katalogu przykładowych budowli ustawodawca wskazał wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe. Definiując pojęcie budowli prawodawca wprost wskazał w definicji legalnej, że obejmuje ono między innymi wolnostojące, trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie z akt administracyjnych, w tym w szczególności ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej, wbrew stanowisku skarżącego, wynika, że sporny obiekt stanowi tablicę reklamową tj. baner zamocowany do tablicy na konstrukcji drewnianej ze słupami obsadzonymi w profilach stalowych zamkniętych posadowionych w gruncie. Słusznie zatem organy przyjęły, że w sprawie przeprowadzono roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. - przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Przedmiotowy obiekt nie został wyszczególniony w katalogu wyjątków wskazanych w art. 29-31 P.b., a jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym fakt jego wykonania bez pozwolenia na budowę kwalifikować należało, jako samowolę budowlaną. Zasadnie zatem zastosowano w sprawie tryb z art. 48 P.b. i wydano postanowienie na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W świetle powyższych wywodów za nieuprawnione należy uznać zarzuty skargi, zarówno te wskazujące na naruszenie przepisów procesowych, jak również dotyczące naruszenia prawa materialnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że sporny obiekt stanowi tablice reklamową, a nie jak twierdzi skarżący ambonę myśliwską. Również przedłożone do Koła Łowieckiego nr [...] R. informacja o ustawieniu ambony obserwacyjnej na działce nr [...] [...] nie wyłącza, w ocenie Sądu zastosowania ustawy Prawo budowalne, bowiem dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy dowodzi, że mamy do czynienie z tablicą reklamową, a nie amboną myśliwską – obserwacyjną.

Zdaniem Sądu nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów ustawy o przedsiębiorcach, bowiem nie miały one zastosowania w przedmiotowej sprawie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy ustawy Prawo budowlane, które regulują także kompetencje organów nadzoru budowlanego do przeprowadzenia czynności kontrolnych.

Mając powyższe na uwadze i nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, skargę należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.