Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 582/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 7, art, 8, art, 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (spr.) Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 28 lipca 2023 r. nr SKO 4122/15/2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem wydanym z upoważnienia Burmistrza Miasta B. z dnia 12.06.2023 r. nałożono na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 4 000,00 zł. (słownie; cztery tysiące złotych 00/100). W podstawie prawnej organ przywołał art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.). Jednocześnie wezwano stronę do jej uiszczenia w terminie 21 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek bankowy Gminy Miasto B.: [...]. Dalej organ poinformował stronę, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona przymusowo ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Jednocześnie wezwano Z. M. do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 14.11.2022 r. wystawionym przez S. D.- Burmistrza Miasta B., w terminie do 14 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia. W przypadku niewykonania obowiązku w terminie, zgodnie z art. 122 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U, z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), nakładane będą grzywny w tej samej kwocie. W uzasadnieniu wskazano, że dnia 13.10.2020 r. z urzędu zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na terenie nieruchomości gruntowej położonej w B. na działce nr [...] obręb [...] K. W sprawie, dnia 19.05.2021 r., została wydana decyzja administracyjna o znaku WIM.6236.4.2020, nakazująca Z. M. usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oraz do przedłożenia w Urzędzie Miejskim w B. kart przekazania odpadów, legalne ich usunięcie. Termin wykonania obowiązku wyznaczono do dnia 31 lipca 2021 r. Decyzja została skutecznie doręczona pod wskazany adres dnia 27.05.2021 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym trybie odwołania od decyzji. W dniu 13.09.2021 r. do organu wpłynęło odwołanie Z. M. od tej decyzji. Burmistrz Miasta B. postanowieniem znak WIM.6236.4.2020 z dnia 21.09.2021 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, na które Z. M. dnia 05.10.2021 r. wniósł skargę, prawomocnie odrzuconą przez WSA we Wrocławiu. Następnie upomnieniem z dnia 29.09.2022 r. (pismo znak WIM.6236.4.2020) Burmistrz Miasta B. stwierdził, że mimo upływu terminu nie zostały wykonane obowiązki, wynikające z decyzji Burmistrza Miasta B., nakazującej usunięcie-odpadów z miejsca ńie przeznaczonego do ich składowania Iub magazynowania, zgromadzonych na nieruchomości gruntowej, działka nr [...] obręb nr [...] K. w B., w rejonie skrzyżowania ulic [...] i [...]. Termin wykonania obowiązku upłynął w dniu 18 lutego 2022 r., w związku z czym organ wezwał do wykonania obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało skutecznie doręczone stronie dnia 10.10.2022 r. Dnia 18.10.2022 r. do tutejszego organu wpłynęło pismo sporządzone przez pełnomocnika, działającego w imieniu Z. M. wyjaśniające, iż odpady w postaci gruzu zostały w całości usunięte z terenu działki, a tym samym obowiązek wynikający z decyzji Burmistrza Miasta B. znak WIM.6236.4.2020 z dnia 19.05.2021 r. został wykonany. Na dowód wykonania obowiązku do pisma dołączona została dokumentacja fotograficzna nieruchomości. Jednakże z uwagi na to, iż przedłożona dokumentacja przedstawia jedynie uporządkowany teren nasypu wykonanego z odpadów, a sam nasyp będący przedmiotem decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, nie został usunięty, tym samym obowiązek nie został wykonany. Dalej organ wydał tytuł wykonawczy dostosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Tytuł wykonawczy został skutecznie doręczony w dhiin'8.‘ir.2Ó22'rr(potwierdzenie odbioru podpisane przez J. M.). Ponadto, celem przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających, tutejszy organ pismem znak WIM.6236.4.2020 z dnia 16.11.2022 r. zawiadomił pełnomocnika Z. M. o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości położonej w B., działka ewidencyjna nr [...], obręb r [...] K., w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem egzekucyjnym w administracji w przedmiocie wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia 19.05.2021 r. o znaku WIM.6236.4.2020 r. nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W dniu 02.12.2022 r. przeprowadzono oględziny na terenie działki, na których stawił się Z. M. wraz z żoną J. M. Z. M. udostępnił teren działki celem dokonania oględzin. Stwierdzono, że teren działki jest uporządkowany, znajduje się na nim naniesiony materiał w postaci gruzu, odpadów rozbiórkowych, pobudowlanych, tłucznia, usypanych na wysokość ok. 2 m. Wykonanie nasypu spowodowało, że obecnie poziom przedmiotowej działki znajduje się powyżej poziomu działki drogowej ul. [...] w B. Nasypany materiał zmienił także położenie działki względem istniejących sieci, energetycznej SN oraz gazowej podwyższonego średniego ciśnienia, przebiegających przez jej teren. Podczas oględzin na terenie działki znajdowało się 16 szt. pustych kontenerów oznaczonych logo finny "G.". Przeprowadzone oględziny jednoznacznie wykazały, że nawiezione odpady w dalszym ciągu nie zostały usunięte z terenu działki. Postanowieniem z dnia 06.12.2022 r. organ nałożył na Z. M. grzywnę w kwocie 10 000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 14.11.2022 r. Dnia 20.12.2022 r. do urzędu wpłynęło pismo z dnia 16.12.2022 r. sporządzone przez pełnomocnika Z. M., wnoszące zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast dnia 21.12.2022 r. do urzędu wpłynęło zażalenie z dnia 19.12.2022 r. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Pismem z dnia 04.01.2023 r. organ wezwał zobowiązanego do złożenia wyjaśnień na temat sposobu usunięcia odpadów wymienionych w ostatecznej decyzji, w tym do przedłożenia w siedzibie urzędu odpowiednich dokumentów tj. w szczególności kart przekazania odpadów lub innych dokumentów potwierdzających przyjęcie i zagospodarowanie odpadów z terenu działki nr [...] obręb nr [...] K. w B. ,W odpowiedzi pełnomocnik Z. M., pismem z dnia 17.01.2023 r. (data wpływu do UM: 18.01.2023 r.) przedłożył oświadczenie osoby fizycznej o odebraniu w dniu 15.07.2021 r. od Z. M. odpadów o kodach 17 01 01 oraz 17 01 02 w ilości 15 Mg. W odniesieniu do przedłożonego dokumentu należy wskazać, że ilość odpadów, które według dostarczonego organowi dokumentu miały zostać przekazane przez Z. M. osobie fizycznej, są ilościami znikomymi, nie oddającymi wielkości nasypu składającego się z w/w odpadów, stąd przedstawiona w oświadczeniu okoliczność nie może świadczyć o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji. Niezależnie, podczas opisanych oględzin nieruchomości, które przeprowadzono już po dacie wskazanej w oświadczeniu jako data przekazania odpadów osobie fizycznej ustalono, że odpady te nadal nie zostały usunięte. Treść przedłożonego oświadczenia może zatem świadczyć jedynie o częściowym wykonaniu obowiązku, względnie o przystąpieniu do jego wykonywania przez zobowiązanego. Ponadto organ zwraca uwagę, że zgodnie z treścią decyzji Burmistrza Miasta B. obowiązkiem strony jest usunięcie rzeczonych odpadów zgodnie z przepisami obowiązującego prawa w tym zakresie, tj. poprzez ich załadunek i wywóz przez podmiot posiadający wymagane prawem uprawnienia, do odpowiedniego miejsca składowania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, oraz do przedłożenia w Urzędzie Miejskim w B. odpowiednich dokumentów- kart przekazania odpadów. W rozstrzygnięciu określono zatem sposób wykonania obowiązku, który wiąże zobowiązanego.

Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (znak SKO 4122/32/2022) z dnia 01.02.2023 r. uchylono zaskarżone postanowienie w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w odniesieniu do stosowania grzywny w celu przymuszenia w orzecznictwie wyrażony został pogląd, że w przypadku wniesienia zarówno zarzutów, jak i zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tego środka, jako pierwsze powinny być rozpatrywane zarzuty i dopiero od rezultatu ich rozpatrzenia zależy, czy grzywna będzie mogła być nałożona. Następnie dnia 24.02.2023 r. organ I szej instancji wydał postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami na okoliczność stwierdzenia, czy na nieruchomości określonej w decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia 19.05.2020 r. tj. działki nr [...], położonej przy ul. [...]W B., zalegają odpady wskazane w decyzji, czy też obowiązek został wykonany. Z uwagi na to, iż okoliczność zalegania odpadów na terenie działki nr [...] obręb nr [...] K. w B. została już stwierdzona innymi dowodami, tj. w szczególności dowodem z oględzin nieruchomości, utrwalonych zwłaszcza dokumentacją fotograficzną i będącą w posiadaniu tutejszego urzędu, okoliczność, która miałaby stanowić przedmiot wnioskowanego dowodu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, tutejszy organ uznał przeprowadzenie, dowodu z opinii biegłego za nieuzasadnione. Wymaga ponadto podkreślenia, że ustalenie okoliczności wykonania obowiązku wynikającego z opisanej decyzji nie wymaga posiadania wiadomości specjalnych. Dnia 03,03.2023 r. Burmistrz Miasta B. wydał postanowienie oddalające w całości zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Niniejsze postanowienie zostało skutecznie doręczone w dniu 07.03.2023 r. W związku tym, a także wobec nie wniesienia zażalenia przez zobowiązanego ani przez działającego w jego imieniu pełnomocnika, organ postanowił nałożyć na Z. M. zagrzywnę w celu przymuszenia uznając ten środek egzekucji o charakterze niepieniężnym najskuteczniejszą metodą do nakłonienia zobowiązanego do wykonania obowiązku. Biorąc jednak pod uwagę zgłoszone przez zobowiązanego w toku niniejszego postępowania zarzuty dotyczące wysokości nałożonej postanowieniem Burmistrza Miasta B. z dnia 06.12.2022 r. grzywny, organ postanowił o nałożeniu grzywny w niższej wysokości.

Zażalenie na to postanowienie złożył zobowiązany.

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2023 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 735) w związku z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2022r. poz. 479), po rozpatrzeniu zażalenia Z. M. działającego przez pełnomocnika na postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 12 czerwca 2023 r. Nr WIM.6236.4.2020 o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu utrzymało w je mocy. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżonym postanowieniem organ nałożył na Z. M. grzywnę w kwocie 4000,00 zł (słownie; cztery dziesięć tysięcy złotych) i wezwał do jej uiszczenia w terminie 21 dni od daty doręczenia postanowienia. Jednocześnie wezwał Z. M. do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 14 listopada 2022 r. wystawionym przez S. D. - Burmistrza Miasta B. w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Burmistrz Miasta B. przedstawił przebieg postępowania i uzasadnił wydane postanowienie. Zażalenie na to postanowienie wniósł Z. M. zaskarżając je w całości i zarzucając obrazę prawa materialnego, mianowicie art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, w której z zebranego materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż zobowiązanie zostało przez skarżącego spełnione, a ponadto, nawet w przypadku gdyby ustalono w toku postępowania egzekucyjnego, że do wykonania obowiązku nie doszło, konieczne jest rozważanie czy możliwe jest spełnienie obowiązku przez inną osobę -niż skarżący, a także czy możliwe i celowe byłoby zastosowanie innych środków, a ponadto uzasadnione byłoby prawidłowe ustalenie czy doszło do wykonania obowiązku przez skarżącego, czego organ zaniechał; 2. obrazę prawa materialnego, mianowicie art. 122 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie przez organ na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w nieuzasadnionej wysokości, mianowicie bez jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie zasadności zastosowania takiej a nie innej kwoty, a także ustalenie tej kwoty w sposób całkowicie dowolny, czynią w ten sposób ze środka przymuszającego do wykonania obowiązku rodzaj nieznanej przepisom tej ustawy kary; 3. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie i nałożenie na skarżącego grzywny w nieuzasadnionej wysokości w sposób całkowicie dowolny, bez analizy stanu majątkowego Skarżącego oraz okoliczności sprawy, w której skarżący wykonał obowiązek, a nadto bez uwzględnienia okoliczności, iż prowadzone śledztwo w związku z rzekomym popełnieniem przestępstwa przez skarżącego zostało umorzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W., albowiem organ ten nie dopatrzył się wypełnienia przez skarżącego znamion czynu zabronionego. Z uwagi na powyższe zarzuty wnoszę ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów śledztwa w sprawie o czyn z art. 183 § 1 k.k., sygn. akt [...], nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową w W., w szczególności w postaci postanowienia o umorzeniu śledztwa, a także postanowienia o przeszukaniu z dnia 11 stycznia 2023 r. - celem wykazania, czy na nieruchomości skarżącego znajdowały łub znajdują się jakiekolwiek odpady, do usunięcia których wzywany jest nieustannie skarżący. W tym celu strona zwróciła się z wnioskiem o wystąpienie do Prokuratury Rejonowej w W. o udostępnienie dokumentów związanych z prowadzonym śledztwem celem przeprowadzenia wnioskowanego dowodu. Mając na względzie przywołane powyżej zarzuty, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. żaląca się strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania w pierwszej instancji, ewentualnie, w przypadku uznania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu uznało, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych pierwszej instancji dnia 13.10.2020 r. z urzędu zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na terenie nieruchomości gruntowej położonej w B. na działce nr [...] obręb [...] K. W sprawie tej dnia 19.05.2021 r., została wydana decyzja administracyjna nakazująca Z. M. usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oraz do przedłożenia w Urzędzie Miejskim w B. kart przekazania odpadów, legalne ich usunięcie. Termin wykonania obowiązku wyznaczono do dnia 31 lipca 2021 r. Decyzja została skutecznie doręczona pod wskazany adres dnia 27.05.2021 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym trybie odwołania od decyzji. Decyzja jest decyzją prawomocną. Upomnieniem nr [...] z dnia 29.09.2022 r. (pismo znak WIM.6236.4.2020) Burmistrz Miasta B. stwierdził, że mimo upływu terminu nie zostały wykonane obowiązki wynikające z decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia 19.05.2021 r. nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania łub magazynowania, zgromadzonych na nieruchomości gruntowej, działka nr [...] obręb nr [...] K. w B., w rejonie skrzyżowania ulic [...] i [...]. Termin wykonania obowiązku upłynął w dniu 18 lutego 2022 r., w związku z czym organ wezwał do wykonania obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało skutecznie doręczone stronie dnia 10.10.2022 r. Dnia 18.10.2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo sporządzone przez pełnomocnika, działającego w imieniu Z. M. wyjaśniające, iż odpady w postaci gruzu zostały w całości usunięte z terenu działki, a tym samym obowiązek wynikający z decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia 19.05.2021 r. został wykonany. Na dowód wykonania obowiązku do pisma dołączona została dokumentacja fotograficzna nieruchomości. Jednakże z uwagi na to, iż przedłożona dokumentacja przedstawia jedynie uporządkowany teren nasypu wykonanego z odpadów, a sam nasyp będący przedmiotem decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, nie został usunięty, tym samym obowiązek nie został wykonany. Dnia 14.11.2022 r. Burmistrza Miasta B. wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym nr [...], który został skutecznie doręczony zobowiązanemu w dniu 18.11.2022 r. (potwierdzenie odbioru podpisane przez żonę J. M.). Ponadto, celem przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających, organ zawiadomił pełnomocnika Z. M. o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości położonej w B., działka ewidencyjna nr [...], obręb r [...] K., w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem egzekucyjnym w administracji w przedmiocie wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia 19.05.2021 r. W dniu 02.12.2022 r. przeprowadzono oględziny w terenie działki. Stwierdzono, że teren działki jest uporządkowany, znajduje się na nim naniesiony odpad rozbiórkowy pobudowIany, tłuczeń, nasyp na wysokość ok. 2 m. Wykonanie nasypu spowodowało, że obecnie poziom działki znajduje się powyżej poziomu działki drogowej ul. [...] w B. Nasypany materiał zmienił także położenie przedmiotowej działki względem istniejących sieci, energetycznej SN oraz gazowej podwyższonego średniego ciśnienia, przebiegających przez jej teren. Podczas oględzin na terenie działki znajdowało się 16 szt. pustych kontenerów oznaczonych logo firmy "G.". Przeprowadzone oględziny jednoznacznie wykazały, że nawiezione odpady w dalszym ciągu nie zostały usunięte z terenu przedmiotowej działki. Zgodnie z art. 26 ust. 1-3 ustawy z 14.12.2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r. poz. 691) – dalej u.o. posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Jeżeli tego nie robi, wówczas co do zasady to wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Wyjątek stanowić będą przypadki, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. Jak podkreślają przedstawiciele doktryny, "decyzja nakazująca usunięcie odpadów może być egzekwowana w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, przy czym praktycznie wchodzi w rachubę grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze" (por. D. Danecka, W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, wyd. V, WKP 2020). Zgodnie z art. 1a pkt 7 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) - dalej u.p.e.a. organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Ponadto w myśl art. 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a., organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne. W świetle art. 122 § 1 i § 3 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a. i 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34 u.p.e.a.) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. W przypadku zastosowania grzywny w celu przymuszenia ustawodawca zdecydował, że zobowiązanemu przysługują następujące środki odwoławcze: 1) prawo zgłoszenia zarzutów, 2) prawo wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, 3) prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Zobowiązany ma prawo do zgłoszenia zarzutów. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko ściśle określone okoliczności, których zamknięty katalog zawiera przepis art. 33 u.p.e.a. Zarzut jako środek prawny niedewolutywny (nie przenoszący postępowania do organu wyższej instancji), wnoszony jest do organu egzekucyjnego będącego organem właściwym do jego rozpoznania i rozstrzygnięcia jego zasadności. Jak wynika z akt administracyjnych Burmistrza Miasta B. pismem znak Burmistrz wezwał Z. M. do złożenia stosownych wyjaśnień na temat sposobu usunięcia odpadów wymienionych w decyzji Burmistrza Miasta B. znak WIM.6236.4.2020 z dnia 19.05.2021 r., w tym do przedłożenia w siedzibie urzędu odpowiednich dokumentów tj. w szczególności kart przekazania odpadów lub innych dokumentów potwierdzających przyjęcie i zagospodarowanie odpadów z terenu działki nr [...] obręb nr [...] K. w B. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik działający w imieniu Z. M., pismem z dnia 17.01.2023 r. (data wpływu do UM: 18.01.2023 r.) przedłożył oświadczenie osoby fizycznej o odebraniu w dniu 15.07.2021 r. od Z. M. odpadów o kodach 17 01 01 oraz 17 01 02 w ilości 15 Mg. Z oświadczenia tego wynika, że ilość odpadów, które według tego dokumentu miały zostać przekazane przez Z. M. osobie fizycznej, są ilościami znikomymi, nie oddającymi wielkości nasypu składającego się z odpadów, stąd przedstawiona w oświadczeniu okoliczność nie może świadczyć o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji. Niezależnie, podczas opisanych oględzin nieruchomości, które przeprowadzono już po dacie wskazanej w oświadczeniu jako data przekazania odpadów osobie fizycznej ustalono, że odpady te nadal nie zostały usunięte. Treść przedłożonego oświadczenia może zatem świadczyć jedynie o częściowym wykonaniu obowiązku, względnie o przystąpieniu do jego wykonywania przez zobowiązanego. Zgodnie z treścią decyzji Burmistrza Miasta B. dnia 19.05.2021 r. obowiązkiem Z. M. jest usunięcie odpadów o kodach 17 01 01 oraz 17 01 02 zgodnie z przepisami obowiązującego prawa w tym zakresie, tj. poprzez ich załadunek i wywóz przez podmiot posiadający wymagane prawem uprawnienia, do odpowiedniego miejsca składowania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, oraz do przedłożenia w Urzędzie Miejskim w B. odpowiednich dokumentów- kart przekazania odpadów. W osnowie decyzji określono sposób wykonania obowiązku, który wiąże zobowiązanego Z. M. Burmistrz B. pismem z dnia 04.01.2023 r. wezwał zobowiązanego do złożenia wyjaśnień na temat sposobu usunięcia odpadów wymienionych w decyzji z dnia 19.05.2021 r. Postanowieniem nr SKO 4122/32/2022 z dnia 1.02.2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 6 grudnia 2022 r. Nr WIM.6236.4.2020 o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w odniesieniu do stosowania grzywny w celu przymuszenia w orzecznictwie wyrażony został pogląd, że w przypadku wniesienia zarówno zarzutów, jak j zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tego środka, jako pierwsze powinny być rozpatrywane- zarzuty i dopiero od rezultatu ich rozpatrzenia zależy, czy grzywna będzie mogła być nałożona. Okoliczność zalegania odpadów na terenie działki nr [...] obręb nr [...] K. w B. została stwierdzona dowodem z oględzin nieruchomości, utrwalonych dokumentacją fotograficzną znajdującą się w aktach administracyjnych pierwszej instancji. Dnia 3.03.2023 r. Burmistrz Miasta B. wydał postanowienie oddalające w całości zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowienie oddalające w całości zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej zostało skutecznie doręczone w dniu 07.03.2023 r. Wobec nie wniesienia zażalenia na postanowienie oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Burmistrz zaskarżonym postanowieniem nałożył na Z. M. grzywnę w celu przymuszenia uznając ten środek egzekucji o charakterze niepieniężnym najskuteczniejszą metodą do nakłonienia zobowiązanego do wykonania obowiązku. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w wypadku gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe (art. 119 u.p.e.a.) Grzywna ta nie jest karą, lecz formą przymusu mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Grzywna w celu przymuszenia z założenia nie pełni funkcji represyjnej, nie powinna być także traktowana jako sposób gromadzenia pieniędzy na sfinansowanie dalszego ciągu postępowania egzekucyjnego. Jako środek egzekucyjny o charakterze przymuszającym jest bez wątpienia środkiem mniej uciążliwym niż pozostałe środki egzekucyjne stosowane w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, które są środkami zaspokajającymi. Funkcją grzywny w celu przymuszenia jest wywarcie dodatkowej presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Presja ta ustaje z chwilą wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny w celu przymuszenia sprawia, że dolegliwość tego środka egzekucyjnego w przypadku wykonania obowiązku jest znikoma. Z kolei w przypadku zastosowania wykonania zastępczego skutki dla zobowiązanego (obowiązki wskazane w art. 129 u.p.e.a., konieczność pokrycia kosztów poniesionych przez wykonawcę zastępczego) powstają natychmiast i ulegają one stopniowemu zwiększeniu wraz z zaawansowaniem prac wykonawcy zastępczego. Ewentualne przystąpienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku nie niweczy tych skutków. Należy wskazać, że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny ma wybór między grzywną w celu przymuszenia a zastosowaniem przymusu bezpośredniego, powinien zastosować grzywnę w celu przymuszenia, ponieważ jest to środek egzekucyjny mniej dolegliwy dla zobowiązanego. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 u.p.e.a.). Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub w wyższej kwocie z zastrzeżeniem § 4, zgodnie z którym, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że na wysokość grzywny w celu przymuszenia nie powinny wpływać cechy osobowe zobowiązanego, a w szczególności jego sytuacja majątkowa. W wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. IIOSK 49/06, LEX nr 355305, WSA wskazał "grzywna w celu przymuszenia nie jest karą i na jej wysokość nie powinny w istotny sposób wpływać okoliczności związane z cechami osobowymi zobowiązanego, w tym z jego sytuacją materialną". Podobnie w wyroku z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. OSK 1148/04, LEX nr 164945, NSA zauważył: "nie można z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego". Grzywna ma zobligować zobowiązanego do wykonania określonych czynności mających na celu usunięcie skutków prowadzonej na nieruchomości zobowiązanego działalności. Organ ma wyłącznie egzekwować wykonanie nakazu w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku usunięcia odpadów. Powszechnie akceptowany jest w orzecznictwie pogląd, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1169/09, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09, wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II OŚK 1642/06 , wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3124/17, publik, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1475/19 - Lex nr 3065188). W piśmiennictwie przedmiotu, podkreśla się, że wysokość grzywny zależy każdorazowo od uznania organu, który przy jej wymiarze zawsze winien baczyć, aby ten środek spełnił w danej sytuacji swoją rolę, ale także przy ustalaniu wysokości grzywny należy ocenić sytuację materialną osoby, której ją się wymierza, w tym jej indywidualne cechy, zachowanie się i następstwa takiego, a nie innego postępowania tej osoby. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego W administracji, a w szczególności zasadę niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Wynika z niej obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony (por. W. Ławczyn (w:) red. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 121). Grzywna w wysokości 4 000,00 złotych będzie stanowiła dla zobowiązanego dolegliwość, która powinna go skłonić do wykonania nałożonego ostateczną decyzją obowiązku. Taka wysokość grzywny powinna zapewnić efektywność egzekucji. Nadto w u.p.e.a. zostały stworzone jednak takie mechanizmy, których zadaniem jest przeciwdziałanie większej uciążliwości egzekucji, pod warunkiem wykonania obowiązku. Są nimi umorzenie grzywny w celu przymuszenia, o którym stanowi art. 125 § 1 u.p.e.a. oraz zwrot uiszczonej grzywny, stosownie do art. 126 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia 1. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut obrazy prawa materialnego, mianowicie art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, w której z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż zobowiązanie zostało przez skarżącego spełnione, a ponadto, nawet w przypadku gdyby ustalono w toku postępowania egzekucyjnego, iż do wykonania obowiązku nie doszło, konieczne jest rozważanie czy możliwe jest spełnienie obowiązku przez inną osobę niż skarżący, a także czy możliwe i celowe byłoby zastosowanie innych środków, a ponadto uzasadnione byłoby prawidłowe ustalenie czy doszło do wykonania obowiązku przez skarżącego, czego organ zaniechał, ponieważ jak wynika z akt administracyjnych I instancji obowiązek usunięcia odpadów nałożony decyzją z dnia 19.05.2021 r. nie został wykonany, a spełnienie obowiązku przez inną osobę jest działaniem kosztownym i całkowicie niecelowym, skoro obowiązek ten może zrealizować zobowiązany. 2. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut obrazy prawa materialnego, mianowicie art. 122 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie przez organ na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w nieuzasadnionej wysokości, mianowicie bez jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie zasadności zastosowania takiej a nie innej kwoty, a także ustalenie tej kwoty w sposób całkowicie dowolny, czynią w ten sposób ze środka przymuszającego do wykonania obowiązku rodzaj nieznanej przepisom tej ustawy kary, skoro uzasadnienie nałożenia grzywny znalazło się w zaskarżonym postanowieniu, jak i postanowieniu organu odwoławczego, a nadto grzywna została ustalona w graniach jej dolnej wysokości.3. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 7, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie i nałożenie na skarżącego grzywny w nieuzasadnionej wysokości w sposób całkowicie dowolny, bez analizy stanu majątkowego skarżącego oraz okoliczności sprawy, w której skarżący wykonał obowiązek, a nadto bez uwzględnienia okoliczności, iż prowadzone śledztwo w związku z rzekomym popełnieniem przestępstwa przez skarżącego zostało umorzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. , albowiem organ ten nie dopatrzył się wypełnienia przez skarżącego przestępstwa. Bez wpływu na nałożenie grzywny w celu przymuszenia pozostaje fakt, że prowadzone śledztwo w związku z rzekomym popełnieniem przestępstwa przez skarżącego zostało umorzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. , bowiem umorzenie to nie ma wpływu na wykonanie obowiązku nałożonego na Z. M. decyzją administracyjną z 19.05.2021 r. Z tego powodu nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów śledztwa w sprawie o czyn z art. 183 § 1 k.k., sygn. akt [...], nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową w W., w szczególności w postaci postanowienia o umorzeniu śledztwa, a także postanowienia o przeszukaniu z dnia 11 stycznia 2023 r. Wobec powyższego należało orzec, jak w osnowie postanowienia.

Skargę na ostateczne postanowienie, w imieniu Z. M. złożył profesjonalny pełnomocnik. Na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., art. 52 § 1 p.p.s.a. oraz art. 53 § 1 p.p.s.a. zaskarżył w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 28 lipca 2023 r. znak SKO 4122/15/2023 oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 12 czerwca 2023 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 10. błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, polegający na stwierdzeniu, iż skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, wynikającego z decyzji z dnia 19 maja 2021 r. nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zgromadzonych na nieruchomości gruntowej, działka nr [...] obręb [...] K. w B. oraz wystawionego na podstawie tej decyzji tytułu wykonawczego, co miałoby uzasadniać nałożenie grzywny w celu przymuszenia, podczas gdy skarżący obowiązek ten wykonał w całości, a na terenie działki nie znajdują się żadne odpady, podlegające usunięciu, co powoduje bezprzedmiotowość postępowania o nałożeniu grzywny w celu wykonania obowiązku; II. obrazę przepisów postępowania - mianowicie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.], dalej jako k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a poprzez: a) brak wyczerpującego, rzetelnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a wskutek tego brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oparcie rozstrzygnięcia na założeniu, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku co uzasadniałoby nałożenie na niego kary grzywny w celu przymuszenia w sytuacji w której na terenie działki nie znajdują się jakiekolwiek odpady; ewentualnie b] brak zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie i nałożenie na skarżącego grzywny w nieuzasadnionej wysokości w sposób całkowicie dowolny, bez analizy stanu majątkowego skarżącego oraz okoliczności sprawy, w której skarżący wykonał obowiązek, a nadto bez uwzględnienia okoliczności, iż prowadzące postępowanie przygotowawcze w związku z rzekomym popełnieniem przestępstwa przez skarżącego organy ścigania nie dopatrzyły się wypełnienia przez niego żadnych znamion czynu zabronionego, wobec czego umorzyły postępowanie w sprawie, a więc nie sposób uznać, że jakikolwiek obowiązek po stronie skarżącego jeszcze istnieje; III. obrazę prawa materialnego, mianowicie art. 119 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej jako u.p.e.a., poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, w której z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż zobowiązanie zostało przez skarżącego spełnione, a ponadto, nawet w przypadku gdyby ustalono w toku postępowania egzekucyjnego, iż do wykonania obowiązku nie doszło, konieczne jest rozważanie czy możliwe jest spełnienie obowiązku przez inną osobę niż skarżący, a także czy możliwe i celowe byłoby zastosowanie innych środków, a ponadto uzasadnione byłoby prawidłowe ustalenie czy doszło do wykonania obowiązku przez skarżącego, czego SKO zaniechało, podobnie jak wcześniej zaniechał tego organ I Instancji, IV. obrazę prawa materialnego, mianowicie art. 122 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w nieuzasadnionej wysokości, mianowicie bez jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie zasadności zastosowania takiej a nie innej kwoty, a także ustalenie tej kwoty w sposób całkowicie dowolny, czyniąc w ten sposób ze środka przymuszającego do wykonania obowiązku rodzaj nieznanej przepisom tej ustawy kary. Wobec powyższego strona wnosi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: dokumentacji fotograficznej przedstawiającej aktualny stan nieruchomości celem wykazania nie zalegania na nieruchomości żadnych odpadów wymagających przeniesienia do miejsca do tego przeznaczonego za pomocą podmiotów posiadających odpowiednie uprawnienia, rozkopanie nieruchomości miało związek z przeprowadzanymi na terenie działki pracami wodno-kanalizacyjnymi prowadzonymi na działce skarżącego; II. karty ewidencji odpadów z dnia 18 stycznia 2023 r. - celem wykazania charakteru oraz ilości usuniętych z nieruchomości odpadów jeszcze przed nałożeniem na Skarżącego grzywny w celu przymuszenia, III. dokumentów śledztwa w sprawie o czyn z art. 183 § 1 k.k., sygn. akt [...], nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową w W., w szczególności z dokumentu w postaci postanowienia o umorzeniu śledztwa, a także postanowienia o przeszukaniu z dnia 11 stycznia 2023 r. - celem wykazana faktu braku przechow3m

ania i składowania przez skarżącego odpadów na nieruchomości określonej w zaskarżonym postanowieniu. Z uwagi na powyższe skarżący wnosi 1. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o wstrzymanie przez SKO zaskarżonego postanowienia ze względu na fakt, iż skarga jest oczywiście uzasadniona, 2. na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie przez sąd zaskarżonego postanowienia ze względu na fakt, iż skarga jest oczywiście uzasadniona, a nadto w sprawie zachodzi ryzyko wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej, a sam obowiązek, do którego wykonania grzywna ma przymusić skarżącego został już w całości wykonany. 3. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Miasta B. 4. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na uzasadnienie skarga wskazuje, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I szej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa w związku z czym nie mogą ostać się w obrocie prawnym i wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego. Aktualne przy tym pozostają wszelkie zarzuty sformułowane przez skarżącego w odwołaniu, a niezaaprobowane przez SKO w Wałbrzychu. Przede wszystkim skarżący wskazuje, że SKO w Wałbrzychu, podobnie jak wcześniej organ I instancji, błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, albowiem zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że skarżący wykonał obowiązek usunięcia odpadów z nieruchomości określonej w decyzji oraz tytule wykonawczym, przez co brak było w ogóle podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia. SKO w Wałbrzychu, podobnie jak wcześniej organ I Instancji zignorował fakt wykonania nałożonego na Skarżącego obowiązku. SKO w Wałbrzychu nie dokonał zatem pełnej analizy stanu faktycznego sprawy oraz nie wykazał dlaczego zastosował taki a nie inny środek w celu przymuszenia skarżącego do wykonania decyzji ani nie wykazał zasadności zastosowania takiej a nie innej kwoty grzywny. Zgodnie z tytułem wykonawczym nr [...] Prezydent Miasta B. nakazał bowiem skarżącemu usunięcie odpadów o kodach 17 01 01 (beton oraz gruz betonowy) z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zgromadzonych na nieruchomości gruntowej, działka nr [...] obręb [...] K. w B., w rejonie skrzyżowania ulic [...] i [...], którego termin wykonania obowiązku wyznaczono na 31 lipca 2021 r. Skarżący jeszcze przed wydaniem tytułu wykonawczego informował organ I Instancji, iż odpady w postaci gruzu zostały w całości z działki usunięte, a teren zniwelowany. Świadczy o tym pismo skarżącego z dnia 5 października 2021 r. W związku z powyższym dalsze żądanie wykonania obowiązku stało się całkowicie bezprzedmiotowe, tym bardziej, iż odpadła również podstawa wydania decyzji Burmistrza Miasta B. Decyzją znak SGN.6620.5.1.2021 z dnia 23 lipca 2021 r. Starosta Wałbrzyski zmienił bowiem klasyfikację gruntów wchodzących w skład tej nieruchomości. Aktualnie grunty te stanowią łąki trwałe oraz tereny mieszkaniowe (użytek lub klasa o symbolu ŁIV B) Brak było już zatem konieczności nakazywania skarżącemu usunięcia jakichkolwiek odpadów z uwagi na fakt, iż nieruchomość ta stanowi tereny zielone (a ponadto odpady zostały z nieruchomości usunięte). Również w odpowiedzi na upomnienie nr [...] z dnia 29 września 2022 r., doręczone skarżącemu w dniu 10 października 2022 r., w którym skarżący ponownie został wezwany do wykonania obowiązków wynikających z decyzji Prezydenta Miasta B., pismem z dnia 17 października 2022 r. Skarżący ponownie poinformował o wykonaniu obowiązku oraz opadnięciu przyczyn, dla których decyzja została wydana. Odpady zostały usunięte, a teren zniwelowany. Powyższe zostało poparte odpowiednią dokumentacją fotograficzną. Pomimo tego organ stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji nie został wykonany, bezpodstawnie wystawił tytuł wykonawczy oraz w dniu 2 grudnia 2022 r. dokonał oględzin działki. Kontroler stwierdził jednakże, wbrew dotychczasowemu stanowisku organu I Instancji, iż teren działki został uporządkowany. Nadto kontroler stwierdził usypanie nasypu (bez jednoznacznego ustalenia charakteru nasypu, na podstawie własnych domniemań, że nasyp powstał z gruzu), który podniósł poziom terenu, co może mieć wpływ na przebiegającą przez ten teren sieć energetyczną oraz gazową. Ponadto kontroler stwierdził istnienie na działce 16 pustych kontenerów, które nie miały większego znaczenia dla sprawy. Skarżący podkreśla, iż w sprawie organ I Instancji postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. już raz orzekł o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia, które jednakże zostało uchylone w całości przez SKO w Wałbrzychu z dnia 1 lutego 2023 r. Kolejne postanowienie organu I Instancji zostało wydane w identycznym stanie faktycznym, jednakże tym razem organ I Instancji, zmniejszył jedynie wysokość grzywny, nadal ignorując jednak fakt wykonania obowiązku przez Skarżącego, a ponadto nie uzasadniając w ogóle przyjętej wartości grzywny. Również to postanowienie zostało przez skarżącego zaskarżone. Jednakże z uwagi na przyjęte założenie o niewykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji, SKO w Wałbrzychu orzekło jak w zaskarżonym postanowieniu. Tymczasem podkreślić należy, że obowiązek skarżącego został w całości wykonany, o czym świadczą nie tylko pisma (znajdujące się w aktach sprawy), ale także dokumentacja fotograficzna załączona do skargi, powstała w toku wykonywania prac wodno-kanalizacyjnych na nieruchomości skarżącego, a także karta przekazania odpadów z dnia 18 stycznia 2023 r. Dodatkowo, umorzone zostało śledztwo prowadzone w sprawie o czyn z art. 183 § 1 k.k., albowiem organy ścigania nie dopatrzyły się na nieruchomości skarżącego żadnych odpadów, które byłyby przechowywane tam wbrew przepisom ustawy. Powyższe powinno prowadzić do uchylenia przez SKO w Wałbrzychu postanowienia Burmistrza Miasta B. oraz umorzenia postępowania w sprawie. Zamiast tego SKO w Wałbrzychu podtrzymało postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Niezależnie od powyższego orzeczenie również pozostaje niezgodne z przepisami k.p.a. oraz u.p.e.a., albowiem orzekając karę grzywny w celu przymuszenia organ I Instancji, a następnie SKO w Wałbrzychu, w żaden sposób nie uzasadniły swojego działania. Nie można uznać za wystarczające stwierdzenia, iż organ I Instancji postanowił nałożyć na Z. M. grzywnę w celu przymuszenia uznając ten środek egzekucji o charakterze niepieniężnym najskuteczniejszą metodą do nakłonienia zobowiązanego do wykonania obowiązku. W tym przypadku winny zostać bowiem wskazane merytoryczne argumenty przemawiające za taką a nie inną wysokością nałożonej grzywny, a ponadto należało wykazać, że po pierwsze jakiekolwiek przymuszenie skarżącego w tej sprawie było konieczne (wobec wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym), a przypadku uznania, iż rzeczywiście przymuszenie jest konieczne, czy nie można zastosować innego środka w tym celu. Takiej analizy w zaskarżonym postanowieniu całkowicie zabrakło. Zatem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji oraz SKO w Wałbrzychu nie uzasadniły wysokości grzywny. Za takowe nie sposób bowiem uznać lakonicznej wypowiedzi, że grzywna ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Przewidziana w art. 121 § 1- 4 u.p.e.a możliwość nałożenia przez organ egzekucyjny grzywny w celu przymuszenia należy do kategorii tzw. uznania administracyjnego. Niewątpliwie bowiem, w każdej sytuacji, gdy przepis prawa pozostawia organowi swobodę w określeniu wysokości nałożenia grzywny czy kary, mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym. To zaś wymaga, aby organ egzekucyjny przytoczył ustalenia faktyczne wraz z uzasadnieniem dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Niewskazanie przez organ egzekucyjny przesłanek, jakimi kieruje się przy ustalaniu wysokości wymierzanej grzywny w celu przymuszenia oznaczałoby całkowitą dowolność w ustalaniu wysokości grzywny, a w istocie prowadziłoby do wyłączenia kontroli takich rozstrzygnięć. Z mocy art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., a więc również przepisy nakazujące organom administracji publicznej podejmować z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena tych dowodów musi nastąpić w sposób swobodny (art. 80 k.p.a.), lecz nie dowolny, jak to miało miejsce w rozważanej sprawie. SKO w Wałbrzychu w zaskarżonym rozstrzygnięciu, podobnie jak wcześniej organ I Instancji, naruszył powyższe przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Brak rozważenia i uzasadnienia zarówno konieczności zastosowania grzywny w celu przymuszenia, a przede wszystkim brak uzasadnienia wysokości tej kary naruszył również przepisy art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. oraz art. 122 § 2 u.p.e.a. Dodatkowo, w toku prowadzonego postępowania SKO w Wałbrzychu nie uwzględnił okoliczności, iż działania skarżącego w postaci zniwelowania terenu nie nosiły znamion przestępstwa, albowiem prowadzący postępowanie w tej sprawie Prokurator umorzył postępowanie przygotowawcze. Tym samym należało uznać, iż działania skarżącego były zgodne z prawem, zatem przymuszanie skarżącego do wykonania obowiązków, których wykonanie jest niemożliwe (brak śmieci zgromadzonych na nieruchomości znajdującej się w posiadaniu skarżącego) jest całkowicie bezzasadne, co powinno skutkować uchyleniem postanowienia oraz umorzeniem postępowania w sprawie.

W doręczonej sadowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dalej trzeba powiedzieć, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym - Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze przywołane kryteria kontroli, zdaniem sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie. Kontroli sądowej w tej sprawie zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 28 lipca 2023 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku 144 kpa, w związku z art. 119 § 1 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podjęte po rozpatrzeniu zażalenia Z. M. na postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 12 czerwca 2023 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie.

Przechodząc do omówienia szczegółów sprawy należy wskazać, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 1 określa m.in.: 1. sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2; 2. prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Następnie trzeba dodać, że istotną jest także treść art. 6 § 1 u.p.e.a., który formułuje zasadę obligatoryjnego podejmowania egzekucji wskazując, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oba przepisy zostały umieszczone w Dziale I ustawy - rozdziale 1 pt. "Zasady ogólne". W obu normach ustawodawca posługuje się pojęciem "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku". Warto podkreślić, że najważniejszą z funkcji zasad ogólnych jest funkcja opisowa, która określa podstawowe cechy i założenia postępowania egzekucyjnego. Organy stosujące ustawę "egzekucyjną" muszą interpretować jej przepisy w sposób zbieżny z zasadami ogólnymi. Z zasad ogólnych wynika bowiem, że nie stanowią one wyłącznie deklaracjami ustawy, lecz zawierają normatywną treść, co oznacza, że ich naruszenie powoduje określone sankcje. Naruszając zasady ogólne, organ egzekucyjny, czy wierzyciel, który jest jednocześnie organem egzekucyjnym muszą liczyć się z tym, że ich czynności zostaną uznane za niezgodne z prawem, albo przez organ nadzoru, albo przez sąd administracyjny. Co dla tej sprawy istotne, dalej trzeba przypomnieć, że określenie "uchyla się" wskazuje, że przesłanką podjęcia środków egzekucyjnych jest ustalenie, że obowiązku nie wykonano. Mówiąc inaczej, aby wszcząć i prowadzić postępowanie egzekucyjne/zmierzające do "wymuszenia" od dłużnika wykonania obowiązku, nałożonego ostateczną decyzją (tak jak w rozpoznawanym przypadku) należy ustalić ponad wszelką wątpliwość ustalić, że nie doszło do wykonania obowiązku. Dodatkowo można przypomnieć, że zgodnie z wyrokiem NSA, zapadłym w Izbie Finansowej "stan niewykonania obowiązku ma być "zawiniony" przez zobowiązanego (zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., II FSK 1705/12 - CBOIS).

Mając na uwadze dotychczasowe uwagi, zdaniem sądu, doszło do naruszenia prawa procesowego, art. 7 kpa, w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej). W ocenie sądu organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób właściwy, a w konsekwencji wszechstronnej i wnikliwej oceny okoliczności sprawy na podstawie analizy pełnego materiału dowodowego, a zawartość uzasadnień postanowień nie wyjaśnia szczegółowo stanowiska, (w tej sprawie w szczególności wykonania nałożonego obowiązku) co jest wymogiem ustawowym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie przeprowadziły czynności procesowych mających na celu zebranie materiału dowodowego, zatem nie został on zgromadzony w sposób wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. W konsekwencji zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające naruszają art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 80, art. 8 k.p.a. Przechodząc do szczegółów postępowania trzeba przypomnieć, że akta sprawy wskazują, że wizja terenowa na działce miała miejsce w dniu 2.12.2022 r., natomiast oba postanowienia (tak pierwszej, jak i drugiej instancji) wdane zostały znacznie później, bo odpowiednio: dnia 12 czerwca 2023 r. i 28 lipca 2023 r. Natomiast skarżący już w zażaleniu na postanowienie pierwszoinstancyjne orzeczenie, jak i obecnie w skardze podnosi, że obowiązek został wykonany. Co więcej, do skargi zostały dołączone, pochodzące ze stycznia 2023 r. dowody przekazania odpadów- wydruk karty ewidencji odpadów- z 18 stycznia 2023 r. Podsumowując stwierdzić należy, że rzeczą kompetentnych organów w sprawie niniejszej będzie, stosownie do przywołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ustalenie stanu faktycznego w terenie na dzień wydania ostatecznego postanowienia. Aby ustalić te okoliczności organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie z dokumentów, zgromadzonych w aktach, rozważy potrzebę dopuszczenia dowodu z akt postępowania karnego i z wizji terenowej (np. zleci jej przeprowadzenie organowi pierwszej instancji, korzystając z możliwości wskazanych przez ustawodawcę w art. 136 kpa); ewentualnie, w przypadku stwierdzenia i wykazania konieczności szerszego postępowania wyjaśniającego przekaże sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Reasumując, wobec uznania, że organy nie dokonały niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, a co za tym idzie naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na jego wynik, sąd uznał, że skarżone postanowienie winno być wyeliminowane z obrotu prawnego (art. 145 § 1 1 pkt 3 ppsa).

Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ppsa.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zastosują się do wskazanych wcześniej wytycznych.