Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1356/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 89, art. 91, art. 97
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
article: art. 189a, art. 189f
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 8, art. 5, art. 6, art. 68 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 1166/19 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 października 2019 r. nr 2401-IOA2.4246.5.2019.MM w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania loterii promocyjnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz S. S. kwotę 3 017 (trzy tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 30 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 1166/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. S. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS, DIAS, organ odwoławczy/II instancji) z 25 października 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie loterii promocyjnej bez zezwolenia.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 17 maja 2018 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili w [...] w K., gdzie strona prowadziła działalność gospodarczą pod firmą C., kontrolę przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz.165 z późn. zm.; dalej: u.g.h.).

Z ustaleń wynikało, że w lokalu od 15 marca 2018 r. trwała promocja, polegająca na zachęcaniu studentów do korzystania z usług firmy i za każde wydane 5 zł klient otrzymywał 5 pkt. Klient musiał się zarejestrować jako uczestnik loterii w momencie kiedy uzbierał 800 pkt potwierdzonych kuponami, wydanymi za paragony otrzymane po zakupie każdej usługi, które miał zachować. Rejestracja miała trwać do 29 czerwca 2018 r. i tego dnia, po weryfikacji kuponów wraz z paragonami, miało się odbyć losowanie nagrody: roweru lub tableta, lub gotówki w kwocie 1300 zł. Każdy klient otrzymywał przypisany numer i umieszczał go w urnie. Następnie miało nastąpić losowanie przez pracownika firmy. Jednocześnie według regulaminu promocji zainteresowani udziałem w promocji mogli w różnych, powszechnie dostępnych miejscach na terenie uczelni znaleźć pozostawione, zarejestrowane kupony o nominałach 50 i 100 punktów. Po przeprowadzeniu kontroli, a przed doręczeniem protokołu skarżący poinformował organ o zmianie formuły akcji promocyjnej z loterii na konkurs. Do pisma załączył ulotkę informacyjną i zmieniony regulamin promocji. Zwycięzcą konkursu miała być osoba, która zgromadziłaby najwięcej punktów. W przypadku zwiększonego zainteresowania konkursem (udział więcej niż 10 osób) zostać miało wyłonionych dwóch zwycięzców.

Według ustaleń kontroli w dniu jej rozpoczęcia akcja promocyjna była loterią promocyjną, w której wygrani mieli zostać wyłonieni w drodze losowania, a po wszczęciu kontroli przekwalifikowana została na konkurs. Wobec tego Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach (dalej: organ I instancji), po przeprowadzeniu postępowania, w toku którego strona złożyła oświadczenie, że nie odbyło się żadne losowanie nagród i następnego dnia po kontroli zmieniono formę promocji na konkurs, który jednak nie odbył się z powodu braku uczestników, decyzją z 5 grudnia 2018 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 11.185 zł, na podstawie art. 13 § 1 pkt 1, art. 63 § 1 i art. 207 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.; dalej: O.p.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 3, art. 7 ust. 1, art. 13, art. 32, art. 39, art. 68, art. 69, art. 70, art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 lit. b, art. 90 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 91 u.g.h. Uznał, że skarżący urządzał loterię promocyjną (będącą grą losową, a tym samym grą hazardową) w rozumieniu u.g.h. Podkreślił, że zamiar organizatora, a także nazwa przedsięwzięcia, nie miały znaczenia dla uznania promocji za grę losową wobec spełnienia definicji gry hazardowej. Skarżący na organizację ww. loterii promocyjnej nie posiadał ani stosownego zezwolenia, ani zatwierdzonego regulaminu, nie wystąpił o takowe zezwolenie ze stosownym wnioskiem, a regulamin loterii nie został zatwierdzony, jak i nie poinformował właściwego organu o terminie rozpoczęcia loterii promocyjnej. Przekształcenie ww. loterii w konkurs po przeprowadzeniu kontroli nie zwalniało organu z nałożenia kary pieniężnej za zorganizowanie loterii promocyjnej bez zezwolenia na podstawie art. 89 ust. 1 w zw. ust. 4 pkt 1 lit b u.g.h. Jej wysokość obliczono jako pięciokrotność opłaty za wydanie zezwolenia, tj. na kwotę 11.185 zł. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p., a wysokość kary jest określona sztywno.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, DIAS zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wyjaśnił, że loteria promocyjna jest grą hazardową, gdy charakteryzuje się tym, że uczestniczy się w niej nieodpłatnie, poprzez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze a wynik zależy od przypadku. W sprawie szczegółowe warunki loterii określone zostały w obowiązującym w dniu kontroli regulaminie. Uczestnik organizowanej loterii nie musiał wykazać się ani wiedzą, ani żadnymi umiejętnościami. O przydziale nagród decydowało losowanie, w wyniku którego osoby wylosowane miały otrzymać ustalone regulaminem nagrody. Bez znaczenia dla sprawy było, że po kontroli skarżący niezwłocznie przystąpił do zmiany formuły akcji promocyjnej na konkurs z komisją i na skutek tej zmiany element losowości został całkowicie wyeliminowany. W dniu kontroli skarżący był organizatorem stanowiącej w myśl przepisów ustawy o grach hazardowych loterii promocyjnej, która odbywała się bez udzielonego zezwolenia oraz zatwierdzonego regulaminu. Zaprzestanie dalszej loterii pozostaje bez wpływu na wymiar kary pieniężnej, która jest wymierzana za organizację gry hazardowej bez zezwolenia a skarżący taka grę urządził i prowadził do dnia kontroli. Organ II instancji odniósł się do zarzutów skarżącego (naruszenia art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wskutek błędnego oraz niczym nieuzasadnionego stwierdzenia, że nie zostały spełnione określone w nim przesłanki; naruszenie przepisów prawa materialnego tj. : art. 7 ust.1 w zw. z art. 1 ust.2 w zw. z art. 2 ust.1 pkt 10 u.g.h. i art. 13 w zw. z art. 1 ust.2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h., a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie art. 89 ust.1 pkt 1 u.g.h. wobec zmiany przez stronę loterii na konkurs, które w rezultacie nie odbyły się, co stanowiło zaprzestanie naruszenia prawa i winno skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej przewidzianym w art. 189f k.p.a.) uznając je za niezasadne, w szczególności podkreślił brak podstaw do zastosowania w sprawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (WSA) rozpoznając skargę Strony na powołaną decyzję Dyrektora IAS, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), gdyż nie dopatrzył się w postępowaniu i decyzjach organów obu instancji uchybień, które mogłyby doprowadzić do do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadzała się do oceny prawidłowości nałożenia na stronę kary pieniężnej z tytułu urządzania loterii promocyjnej, która według organu stanowiła grę hazardową urządzaną bez wymaganego ustawą zezwolenia. Skarżący nie negował ustaleń faktycznych w tej kwestii, wskazywał jednak na wystąpienie przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary, zgodnie z art. 189f k.p.a.

Z akt sprawy niewątpliwie wynikało, że spełnione zostały wszystkie wymagane ustawą przesłanki, a także istniał regulamin loterii, który nie był zatwierdzony. Zdaniem Sądu I instancji stan faktyczny sprawy został przez organ prawidłowo ustalony, poparty dowodami, których skarżący nie podważał. Nie było sporu co do faktów ani co do charakteru loterii promocyjnej. Wynik zależał od przypadku, a wygrana była pieniężna lub rzeczowa. Zasadnie organ uznał, kierując się definicją gry losowej zawartą w art. 2 ust. 1 u.g.h., że w przedsięwzięciu skarżącego występował element przypadku. Zakup towaru i odebranie kuponu promocyjnego stanowiło o możliwości udziału w losowaniu i uzyskaniu wygranej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt.10 u.g.h.

Skarżący nie kwestionował, że nie posiadał zezwolenia na urządzenie tej loterii promocyjnej, wymaganego art. 7 ust.1 u.g.h, ani wysokości wymierzonej kary pieniężnej. Słusznie zatem organ zastosował przepis art. 89 ust. 1 pkt.1 i ust. 4 pkt. 1 lit. b u.g.h. wymierzając karę pieniężną. Prawidłowo też została określona wysokość nałożonej kary pieniężnej z uwzględnieniem treści art. 69 ust. 1 pkt. 5 i art. 70 u.g.h.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 189f k.p.a. przez jego niezastosowanie, WSA odwołał się do brzmienia art. 91 u.g.h., że do kar pieniężnych ma zastosowanie ustawa Ordynacja podatkowa. Przyjął, że w tej sytuacji organ nie miał podstaw prawnych do odstąpienia od nałożenia kary czy jej miarkowania, jak chciał skarżący.

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), w której zaskarżył to orzeczenie w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: art. 189f w zw. z art. 189a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 97 u.g.h. (Dz. U. z 2019r., poz. 847), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż instytucja odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o którym mowa w art. 189f k.p.a., nie znajduje zastosowania do kar administracyjnych nakładanych na podstawie przepisów u.g.h.

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów strona przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wniesiona skarga kasacyjna jest zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela i uznaje za własną ocenę prawną odnośnie możliwości stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. zatytułowanego: "Administracyjne kary pieniężne", w postępowaniu w sprawach nakładania kar pieniężnych na podstawie u.g.h. wyrażoną w wyrokach NSA z: 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II GSK 450/20 i II GSK 784/20; 29 czerwca 2023 r sygn. akt II GSK 31/21; 18 lipca 2023 r. sygn. akt II GSK 1194/22; 16 listopada 2023 r. sygn. akt II GSK 799/20 i II GSK 966/20 (opublikowane podobnie jak wyroki poniżej powołane: oreczenia.nsa.gov.pl).

Sąd I instancji zaś nie znajdując uzasadnienia do zastosowania art. 189f k.p.a. do kar pieniężnych nakładanych na podstawie u.g.h. odwołał się do treści art. 91 u.g.h., w myśl którego do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p.

Dla pełnej oceny stanowiska WSA nie można także pominąć art. 8 u.g.h., który stanowi z kolei, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy O.p., chyba że ustawa stanowi inaczej.

Z przepisu art. 8 u.g.h. jednoznacznie wynika, że odnosi się on do zagadnień natury procesowej w sprawach poddanych regulacji u.g.h., że w sprawach tych – a ściślej w postępowaniach w tychże sprawach – mają odpowiednie zastosowanie (procesowe) przepisy O.p., chyba że u.g.h. stanowi inaczej o postępowaniu.

Jeżeli więc – co w omawianym zakresie ma zasadnicze znaczenie – przepisy Działu IVa k.p.a. mają charakter regulacji prawnomaterialnej, to nie sposób jest wykluczyć, czy też wyłączyć ich stosowania w sprawach nakładania kar pieniężnych na podstawie u.g.h. tylko z tego względu, że w postępowaniach w wymienionych sprawach ma odpowiednie zastosowanie O.p. Zwłaszcza, że chodzi o jej odpowiednie stosowanie w zakresie, w jakim miałoby się to odnosić do (samego) postępowania, z zastrzeżeniem, że u.g.h. nie stanowi inaczej.

Podkreślić trzeba, że przedmiot regulacji O.p. wyznacza jej art. 1, z którego wynika, że ustawa ta normuje: 1) zobowiązania podatkowe; 2) informacje podatkowe; 3) postępowanie podatkowe, kontrolę podatkową i czynności sprawdzające; 4) tajemnicę skarbową.

Wobec istoty oraz funkcji sankcji administracyjnej, administracyjna kara pieniężna nakładana z mocy art. 89 u.g.h. nie należy do przedmiotu regulacji wymienionej O.p., gdyż nie jest zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu art. 5 O.p.

Co więcej, również art. 2 § 1 pkt 1 w związku z art. 6 oraz w związku z art. 3 pkt 8 O.p. nie uzasadnia stosowania tego aktu w odniesieniu do kary pieniężnej nakładanej na podstawie u.g.h. Kara ta nie jest podatkiem w rozumieniu art. 6 O.p. Nie jest również niebędącą podatkiem i opłatą należnością stanowiącą dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikającą ze stosunków publicznoprawnych, w rozumieniu art. 3 pkt 8 O.p. W tej mierze, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że warunkiem zastosowania przepisów O.p. do określonej należności budżetowej jest to, aby wynikała ona ze stosunków publicznoprawnych, przez które należy rozumieć istnienie pewnych relacji między co najmniej dwoma podmiotami, pewnych uprawnień i obowiązków wynikających z określonych norm prawnych, co oznacza, że do tych należności powinno się zaliczać należności, których obowiązek ponoszenia stanowi realizację przepisów prawa, a nie jest wynikiem naruszenia tych przepisów. W związku z tym zaś, że wszelkiego rodzaju kary pieniężne wynikają, nie ze stosunków publicznoprawnych, nakazujących określonym podmiotom świadczenie publiczne na rzecz budżetu państwa (budżetu jednostek samorządu terytorialnego), lecz z zabronionych pod groźbą sankcji ich zachowań, z pojęcia niepodatkowych należności publicznoprawnych wyklucza się więc dochody budżetowe, których źródłem są wszelkiego rodzaju kary pieniężne, grzywny czy mandaty (por. wyroki NSA z: 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2551/17; 26 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 416/19 oraz sygn. akt II GSK 826/19; 14 listopada 2014r., sygn. akt II GSK 1693/13).

Powyższe, nie pozostaje bez wpływu na rozumienie art. 91 u.g.h., który stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p. Mając na uwadze dotychczas przedstawione argumenty trzeba przede wszystkim podkreślić, że na gruncie przywołanego przepisu jest mowa o odpowiednim stosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej do kar pieniężnych, co nie jest bez znaczenia w świetle rozumienia pojęcia "odpowiedniego stosowania" i co dopiero w zestawieniu z poprzedzającym przepisem art. 90 ust. 2 u.g.h., z którego wynika, że karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, stanowi podstawę prawidłowej rekonstrukcji treści art. 91 u.g.h. oraz zakresu zawartego w nim odesłania (por. S. Babiarz, K. Aromiński (red. S. Babiarz), Ustawa o grach hazardowych. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 560 – 562).

Co więcej, wobec tak ograniczonego zakresu odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów O.p. do kar pieniężnych nakładanych na podstawie u.g.h. – a w tej kwestii nie można chociażby tracić z pola widzenia stanowiska, z którego wynika, że do wskazanych kar pieniężnych nie ma zastosowania art. 68 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II GSK 1479/16) – trzeba przede wszystkim podkreślić, że omawiany art. 91 u.g.h. nie stanowi o odpowiednim stosowaniu O.p. do nakładania wymienionych kar pieniężnych, co stanowi przy tym konsekwencję przywołanych powyżej przepisów art. 2 § 1 pkt 1 w związku z art. 6 oraz w związku z art. 3 pkt 8 tej ustawy, art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 8 u.g.h., o czym należałoby wnioskować na podstawie ich treści oraz funkcji, jak wyjaśniono.

O nakładaniu lub wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej lub udzielaniu ulg w jej wykonaniu stanowią zaś przepisy Działu IVa k.p.a.

Z punktu widzenia oceny stanowiska Sądu I instancji w omawianym – i kwestionowanym skargą kasacyjną – zakresie, nie można nie dostrzegać celów towarzyszących zmianom wprowadzonym ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – którą zostały dodane przepisy Działu IVa ("Administracyjne kary pieniężne") – oraz funkcji przepisów wymienionego Działu, o czym trzeba wnioskować na podstawie uzasadnienia projektu wskazanej ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr VIII.1183): "Kary administracyjne w polskim prawie bardzo często stanowią dotkliwą sankcję za naruszenie prawa, niekiedy nawet surowszą niż kary wymierzane za popełnienie wykroczenia, wykroczenia karnoskarbowego, przestępstwa bądź przestępstwa karnoskarbowego. Jednocześnie w systemie prawnym brak jest reguł ogólnych określających zasady ich nakładania i wymierzania, co skutkuje znaczącym zróżnicowaniem sytuacji podmiotów podlegających ukaraniu, szczególnie w zakresie instytucji łagodzących obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej [...] niejednokrotnie nakładanie kar administracyjnych cechuje automatyzm oraz nieuwzględnianie przyczyn i okoliczności dopuszczenia się naruszenia. [...] sankcje administracyjne przybierają w wielu przypadkach bardziej rygorystyczną postać niż sankcje karne, np. gdy nie przewidziano przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. [...] automatyzm nakładania kar i brak uwzględniania okoliczności danej sprawy nie sprzyja zapewnieniu sprawiedliwego [...] działania administracji. Stan taki budzi [...] zastrzeżenia z uwagi [...] w szczególności na zasadę proporcjonalności. Z tego względu w orzecznictwie i doktrynie postuluje się, aby w przypadkach, gdy wyraźne brzmienie przepisu nie stoi temu na przeszkodzie, wykładać przepisy dotyczące kar administracyjnych, dążąc do rozszerzenia gwarancji procesowych praw obywatela oraz obowiązywania zasady zaufania do organów państwa".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest to bez znaczenia dla wniosku co do zakresu stosowania przepisów Działu IVa k.p.a., w tym również w zakresie, w jakim miałoby się to odnosić do administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podstawie u.g.h., zwłaszcza, jak już wyjaśniono, przepisy te mają charakter regulacji prawnomaterialnej.

Przy tym, z art. 189a k.p.a., który w § 1 stanowi, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu oraz zawartych w jego § 2 i § 3 zastrzeżeń, wynika, że przepisy Działu IVa k.p.a. mogą mieć zastosowanie w danej sprawie w całości (§ 1) lub w pewnym zakresie (§ 2), albo tak jak w sprawach nakładania lub wymierzania przez organ administracji publicznej kar na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia, odpowiedzialności dyscyplinarnej, porządkowej lub z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, nie mieć w ogóle zastosowania (§ 3).

Wobec celu zmian wprowadzonych ww. ustawą nowelizującą, funkcji przepisów Działu IVa k.p.a. oraz konwencji językowej, którą na gruncie art. 189a k.p.a. operuje ustawodawca, i która nie jest bez znaczenia dla zakresu stosowania omawianej regulacji prawnej w danej sprawie, której przedmiotem jest nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, za uzasadniony należy uznać wniosek, że regulacja ta ma również zastosowanie w sprawach nakładania administracyjnych kar pieniężnych na podstawie u.g.h., co w zestawieniu z art. 89 ust. 1, 4 u.g.h. oraz jej art. 90 ust. 1 odnosi się zwłaszcza do art. 189f k.p.a.

Stosowaniu tego przepisu prawa w omawianych sprawach nie sprzeciwia się przy tym imperatywny charakter przepisu art. 89 u.g.h.

Wobec funkcji oraz treści art. 189f § 1 k.p.a., za uzasadniony należy bowiem uznać wniosek, że stwierdzenie faktu naruszenia prawa, o którym mowa w art. 89 u.g.h. oraz przypisanie tego naruszenia jego sprawcy, zobowiązuje organ administracji publicznej na etapie bezpośrednio poprzedzającym wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, do rozważenia – bo taka powinna być właśnie sekwencja działań podejmowanych przez organ administracji, których brak podjęcia podważa jednocześnie zgodność z prawem rozstrzygnięcia nakładającego sankcję administracyjną – zaktualizowania się przesłanek stosowania wobec sprawcy naruszenia instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, a w konsekwencji dania temu stosownego wyrazu.

Z kolei WSA, kontrolując zaskarżoną decyzję dotyczącą nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h. ma obowiązek zbadania czy organ rozważał możliwość zastosowania m.in. art. 198f k.p.a. w okolicznościach danej sprawy, czego w zaskarżonym wyroku błędnie odmówił, mimo że Dyrektor IAS dokonał oceny argumentów skarżącego w tym zakresie. Ponownie rozpoznając sprawę WSA oceni prawidłowość decyzji DIAS w zakresie, w jakim stwierdzono brak występowania przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia stronie kary pieniężnej za urządzanie loterii promocyjnej bez zezwolenia.

Wobec powyższego na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji (pkt 1).

O kosztach postępowaniach kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964). W rozpoznawanej sprawie na zwrot kosztów postępowania kasacyjnego (3017 zł) składają się: wpis od skargi kasacyjnej (200 zł), opłata kancelaryjna za wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji (100 zł), opłata skarbowa od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie dla adwokata, który uczestniczył w postępowaniu przed WSA, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA (2.700 zł).