Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1115/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1, art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 107 par. 1, 3 w zw. z art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1,2,3,4,6 i ust. 7 oraz art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, (Dz. U z 2016 r. poz. 2147) dalej: "u.g.n."

po rozpoznaniu wniosku Spółki A z dnia

14 kwietnia 2014 r., w pkt. I ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie P., gmina C., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...], KW nr [...] oraz [...], KW nr [...], stanowiącej własność M. P., poprzez zezwolenie Spółki A na realizację inwestycji celu publicznego polegającego na założeniu i przeprowadzeniu przez powyższe działki napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV, przebiegającej w pasie o szerokości 15 m i długości linii 317,8 m (obszar oddziaływania 4769,78 m2) z posadowieniem dwóch słupów energetycznych na działce nr [...] i długości linii 283,86 m (obszar oddziaływania 3281,55 m2), z posadowieniem jednego słupa energetycznego na działce [...]. W pkt. II Starosta stwierdził, że słupy posadowione będą w miejsce słupów istniejących (wymiana), a przebieg zmodernizowanej linii będzie pokrywał się z trasą istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (pkt 1. orzeczenia). Organ I instancji zobowiązał również inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania (pkt. 2. orzeczenia).

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV relacji GPZ C. I - linia 110 kV K. - D. będzie przebudowywana w celu poprawienia stabilności systemu elektroenergetycznego, niezawodności dostaw energii elektrycznej do odbiorców oraz pokrycia stale rosnącego zapotrzebowania odbiorców na dostawy energii elektrycznej. Przebudowa

i modernizacja ma na celu poprawienie bezpieczeństwa energetycznego województwa [...] i obszarów ościennych. Starosta wskazał także, że w związku z planowaną modernizacją linii elektroenergetycznej, na wniosek Spółki A, Burmistrz C. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, przewidującą lokalizację przebudowywanej linii energetycznej wysokiego napięcia m. in. na działkach nr [...] i [...] (przed podziałem) w obrębie P.. Organ I instancji stwierdził również, że inwestor przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości podjął próbę negocjacji z właścicielem przedmiotowej nieruchomości, która zakończyła się wynikiem negatywnym, wobec braku możliwości spełnienia warunków przedstawionych przez właściciela działki.

Od powyższej decyzji, M. P. wniósł odwołanie zarzucając jej naruszenie:

- art. 124 ust. 1 i ust 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie

o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działki [...]

i [...] z obrębu P., gmina C. poprzez zezwolenie na założenie

i przeprowadzenie przez te nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV przebiegającej w pasie szerokości 15 m oraz poprzez stwierdzenie, że odwołujący się nie wyraził zgody na założenie i przeprowadzenie przedmiotowej linii przez wskazane działki,

- art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, czy odwołujący się udzielił zgody na zaplanowaną przez wnioskodawcę inwestycję celu publicznego oraz czy pomiędzy wnioskodawcą a odwołującym się były przeprowadzone rokowania, o których stanowi art. 124 ust. 3 u.g.n.

Jednocześnie, wraz z odwołaniem od powyższej decyzji, Starosta przesłał wniesioną w toku prowadzonego postępowania skargę na działanie Starosty [...] polegające na wszczęciu i następnie odmowie zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego postępowania wszczętego na wniosek Spółki A o wydanie na podstawie art. 124 u.g.n. decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości stanowiących przedmiotowe działki nr [...] oraz [...], stanowiących własność odwołującego się, podczas gdy przed Sądem Rejonowym w M.

VI Zamiejscowym Wydziałem Cywilnym z siedzibą w C. toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia służebności przesyłu na wnioskowanych działkach.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia

[...] r. nr [...]

1. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w pkt. 1 orzeczenia,

2. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie ewidencyjnym P., gmina C., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] o pow. [...] ha, KW nr [...] oraz [...]

o pow. [...] ha, KW nr [...], stanowiącej własność M. P., poprzez zezwolenie Spółki A na realizację inwestycji celu publicznego tj. założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV przebiegającej w pasie o szerokości 15 m i długości 317,8 m (obszar oddziaływania 4769,78 m˛) z posadowieniem dwóch słupów energetycznych na działce nr [...] i długości 283,86 m (obszar oddziaływania 4257,9 m˛) z posadowieniem jednego słupa energetycznego na działce nr [...]. Stary słup na działce nr [...] zostanie zdemontowany, a nowy zostanie posadowiony w miejscu przesunięty w stosunku do starego słupa o 15 m, natomiast słupy na działce nr [...] zostaną postawione w miejscu przesuniętym w stosunku do słupów zdemontowanych o 10 m,

3. w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył treść przepisów art. 6 ust. 2, art. 112 ust. 2 i 3, art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. oraz stwierdził, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest przebudowa istniejącej linii energetycznej GPX 110/15 kV C. - 110 kV K. - D., dla wykonania której niezbędne jest, wobec braku zgody właściciela nieruchomości, uzyskanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz C. ustalił na rzecz inwestora Spółki A warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla ww. inwestycji m.in. na działce nr [...] oraz nr [...] (działki przed podziałem) z obrębu P., gmina C.. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 24 czerwca 2011 r. Załącznikiem do tej decyzji jest mapa, która

w sposób precyzyjny wytycza położenie linii elektroenergetycznej. Wcześniej, bo w dniu [...] r. Burmistrz C. wydał dla przedmiotowej inwestycji decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Istniejąca jednotorowa linia elektroenergetyczna 110 kV GPZ C.-K.-D. wybudowana została w 1965 r. i przebiega przez teren miasta i gminy C.. Z uwagi na ponad 45-letni okres eksploatacji linia jest w niezadowalającym stanie technicznym. Głównym celem tej przebudowy jest zwiększenie niezawodności pracy linii, zwiększenie zdolności przesyłowych linii i zmniejszenie strat przesyłowych.

Organ II instancji podkreślił, że ograniczenie sposobu korzystania

z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielami nieruchomości, które, zgodnie z wolą ustawodawcy, przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony. W ocenie organu II instancji, organ I instancji prawidłowo przyjął, iż rokowania się odbyły. W materiałach załączonych do wniosku znalazły się następujące dokumenty z negocjacji z właścicielem nieruchomości:

- pismo z dnia 7 listopada 2011 r. skierowane do M. P. z prośbą

o zawarcie notarialnej umowy służebności przesyłu na nieruchomościach będących jego własnością polegającej na prawie do budowy na tych nieruchomościach urządzeń energetycznych, prawie do korzystania z nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem znajdujących się na tych nieruchomościach urządzeń energetycznych, umożliwiającym w szczególności władanie, używanie, korzystanie i pobieranie pożytków z urządzeń elektroenergetycznych oraz prawie swobodnego dostępu i dojazdu do tych urządzeń wszelkimi środkami transportu pracowników służb eksploatacyjnych w celu usuwania awarii, wykonywania prac eksploatacyjnych i konserwatorskich, remontowych, modernizacji, wymiany urządzeń i przewodów oraz wyprowadzania nowych obwodów energetycznych z urządzeń już istniejących. Za zgodę na ustanowienie służebności przesyłu inwestor zaproponował kwotę jednorazowego wynagrodzenia w wysokości [...] zł, oszacowanej przez rzeczoznawcę majątkowego. Jako załącznik przesłano wycenę sporządzoną przez biegłego;

- pismo z dnia 10 grudnia 2011 r., przesłane inwestorowi przez właściciela wnioskowanych działek, w którym oświadcza, że do podjęcia decyzji w sprawie ustanowienia na rzecz Spółki A odpłatnej służebności przesyłu niezbędne jest przedstawienie aktualnego podkładu geodezyjnego terenu

z naniesionym przebiegiem planowanej infrastruktury elektroenergetycznej;

- pismo inwestora z dnia 17 stycznia 2012 r., przy którym przesłano mapę

z dokumentacji projektowej przebudowy linii 110 kV GPZ C. - kier. D. K.;

- pismo z dnia 14 lutego 2012 r., skierowane do Spółki A., w którym właściciel zaproponował inwestorowi niezwłoczne przystąpienie do negocjacji dotyczących zarówno ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, jak i jednorazowego odszkodowania z tytułu bezumownego i równocześnie nieodpłatnego korzystania przez Spółkę A z nieruchomości gruntowych, stanowiących jego własność;

- pismo M. P. z dnia 28 marca 2012 r., którym poinformował o aktualnym stanie prawnym wnioskowanych nieruchomości. Jednocześnie wyraził zgodę na ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu, polegającej na okresowym, jeden raz w roku, spełnianiu na jego rzecz świadczeń pieniężnych w wynegocjowanej wysokości i równocześnie domaga się wypłaty jednorazowego odszkodowania za bezumowne o nieodpłatne korzystanie przez Spółkę A z jego nieruchomości;

- pismo z dnia 16 kwietnia 2012 r., w którym poinformowano właściciela,

o konieczności zlecenia rzeczoznawcy majątkowemu ponowną wycenę wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz wycenę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez ostatnie dziesięć lat;

- pismo z dnia 11 stycznia 2013 r., w którym M. P. zwrócił się do Spółki A o przedstawienie zapowiedzianej w piśmie z dnia

16 kwietnia 2012 r. propozycji wynagrodzenia za ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu oraz jednorazowego odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, zaznaczając, że propozycji będzie oczekiwał do dnia 15 lutego 2013 r., a po tym terminie wystąpi do Sądu z wnioskiem o ustanowienie na rzecz Spółki A opłatnej służebności przesyłu;

- pismo z dnia 29 stycznia 2013 r., w którym inwestor zaproponował zapłatę za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie [...]zł oraz odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości [...] zł. Jednocześnie zaznaczono, że zgodnie z orzecznictwem wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu winno być ustanowione jednorazowo. Do pisma załączono operat szacunkowy, sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę;

- pismo M. P. z dnia 21 lutego 2013 r., w którym oświadcza, że nie zgadza się z wyceną dokonaną przez biegłego i w załączeniu przekazuje uwagi do treści przesłanego operatu. Jednocześnie poinformował, że zlecił uprawnionemu rzeczoznawcy majątkowemu ponowne oszacowanie wskazanych wartości. Nie zgodził się również z poglądem, że świadczenie pieniężne z tytułu ustanowienia służebności przesyłu następuje w formie jednorazowej zapłaty;

- pismo z dnia 25 marca 2013 r., przekazujące do Spółki A wycenę, sporządzoną na zlecenie M. P.. Na podstawie wyliczeń zawartych w operacie szacunkowym właściciel oświadczył, że wyraża zgodę na ustanowienie służebności przesyłu za okresowym wynagrodzeniem [...] zł rocznie oraz wypłaty jednorazowego odszkodowania za bezumowne korzystanie przez Spółkę A z przedmiotowych nieruchomości w kwocie [...]zł;

- pismo z dnia 10 kwietnia 2013 r., w którym inwestor nie przystał na zaproponowaną przez właściciela kwotę wynagrodzenia za udzielenie zgody na ustanowienie służebności przesyłu oraz wysokości odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Spółka A poinformowała jednocześnie, ze sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. K. operat szacunkowy został przekazany do zaopiniowania przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej przy Ministerstwie Infrastruktury.

W aktach sprawy znajdują się kopie udzielonych przez inwestora, tj. Spółki A pełnomocnictw, które upoważniało B. S. do przeprowadzenia rokowań.

Wojewoda wyjaśnił, że ustawodawca nie wskazał w ustawie o gospodarce nieruchomościami formy, w jakiej ma zostać zawarte porozumienie pomiędzy stronami rokowań. W świetle jednak wprowadzenia ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks Cywilny oraz niektórych innych ustaw przepisu art. 3051 kc,

tj. służebności przesyłu, wnioskować można, że celem rokowań przewidzianych

w art. 124 ust. 3 u.g.n., jest skorzystanie z dyspozycji art. 3051 kc, a zatem ustanowienie w drodze umowy cywilnoprawnej służebności przesyłu. Chociaż ustawa mówi o "wyrażeniu zgody", to w istocie chodzi w tym przypadku o zawarcie umowy cywilnoprawnej.

Do osiągnięcia porozumienia pomiędzy stronami nie doszło, lecz wystarczające dla uznania, że rokowania miały miejsce, jest stwierdzenie jednej ze stron, że do porozumienia w tym przedmiocie nie dojdzie. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Przez zgodę, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. należy rozumieć zawarcie umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne, określone w art. 6 u.g.n. W niniejszej sprawie umowa cywilnoprawna nie została zawarta, zatem należy przyjąć, iż właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na realizację przedmiotowej inwestycji.

Z uwagi na powyższe, w ocenie organu II instancji, nie można się także zgodzić z zarzutem naruszenia przez organ I instancji art. 7 K.p.a. poprzez nieustalenie, czy odwołujący się udzielił zgodę na zaplanowaną przez wnioskodawcę inwestycję liniową celu publicznego, gdyż na podstawie załączonych do wniosku inwestora dokumentów z przeprowadzonych negocjacji, prawidłowo wywnioskował, że właściciel odrzucając zaproponowaną przez inwestora kwotę wynagrodzenia za wyrażenie zgody na ustanowienie służebności przesyłu oraz sugerując znacznie wyższą kwotę wynagrodzenia za jej udzielenie, de facto nie wyraził zgody na przeprowadzenie planowanej inwestycji.

Wojewoda wskazał też, że art. 21 Konstytucji dopuszcza wywłaszczenie wówczas, gdy jest ono dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Jak zostało stwierdzone przedmiotowa inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego i ma służyć ogółowi społeczeństwa. Jednocześnie zgodnie z art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. W myśl art. 128 ust. 4 odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeśli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n. na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów

i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeśli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n.

W myśl art. 124 ust. 5 u.g.n., jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1 uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2 nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.

W trakcie analizowania powyższej sprawy, organ odwoławczy powiadomił strony o możliwości zapoznania się z dokumentacją i zgłoszenia ewentualnych uwag.

W piśmie z dnia 6 sierpnia 2014 r. M. P. oświadczył, iż podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie i wnioski przedstawione w odwołaniu od decyzji Starosty [...]. Wskazał także, że pismem z dnia 27 lutego 2013 r. Spółka A poinformowała go, że wykonawcą robót przebudowy odcinka istniejącej linii 110 kV relacji GPZ [...] kV C. do linii 110 kV K. - D. jest Zakład Wykonawstwa Sieci Elektrycznych R. Spółka z o.o. z siedzibą w R., której pismem z dnia 6 maja 2013 r. oraz pismem z dnia 22 maja 2013 r. dwukrotnie wyraził zgodę na zajęcie wyznaczonych przez ten podmiot części nieruchomości w celu zrealizowania zaplanowanej inwestycji, stwierdzając przy tym, że jest to okoliczność wyłączająca zastosowanie art. 124 u.g.n. W celu odtworzenia przebiegu poszczególnych etapów negocjacji strona załączyła pisma, z których jej zdaniem jednoznacznie wynika, iż udzieliła zgody na zajęcie nieruchomości. Do korespondencji załączono ww. pisma oraz pismo z dnia 14 maja 2013 r. Zakładu Wykonawstwa Sieci Elektrycznych R. Sp. z o.o., informujące, że powierzchnia niezbędna do wykonania prac remontowo-budowlanych na wskazanych działkach wynosi 870 m2. Zaproponowano kwotę [...]zł za cały okres użytkowania przedmiotowych gruntów niezbędnych do realizacji zadania inwestycyjnego.

Podsumowując, Wojewoda wskazał, że należy uznać, że w niniejszej sprawie zostały wyczerpane przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił, że Starosta [...] wskazał w decyzji z dnia [...] r., iż zajęcie dotyczyć będzie pasa gruntu działki nr [...] o długości 317,8 m i pow. oddziaływania 4769,78 m2 oraz nr [...] o długości 283,86 m i o pow. oddziaływania 3281,55 m2. Organ I instancji wskazał podstawę prawną i przesłanki wydania przedmiotowej decyzji. Zobowiązał inwestora do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu na niej prac. Przywołana przez Starostę decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie linii napowietrznej 110 kV relacji GPZ C. I - K. - D. w sposób precyzyjny określa przebieg inwestycji przez ww. nieruchomości. Także zakres uszczuplenia władztwa właściciela został jednoznacznie określony poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji, iż zezwolenie udzielone Spółce A ogranicza się do czynności niezbędnych dla przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV, zgodnie z decyzją Burmistrza C. z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Starosta wskazał ponadto, że przebieg modernizowanej linii będzie pokrywał się z trasą istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, a także że na wskazanych działkach nastąpi wymiana słupów, tzn. nowe słupy posadowione będą w miejsce istniejących.

W trakcie analizy zgromadzonego w sprawie materiału organ odwoławczy stwierdził jednak, że nie wszystkie zapisy decyzji organu I instancji są zgodne

z rzeczywistym stanem faktycznym. Jak wynika bowiem z obliczeń dokonanych przez organ II instancji, powierzchnia zajęcia na działce nr [...] z obrębu P., gmina C., niezbędna do zapewnienia prawidłowej, bezpiecznej i bezawaryjnej pracy linii energetycznej oraz wykonania niezbędnych prac montażowych i eksploatacyjnych wynosi 4257,9 m˛, co zostało sprostowane przez inwestora w piśmie z dnia 18 lipca 2014 r. W ocenie organu II instancji, zaszła oczywista omyłka rachunkowa we wniosku złożonym przez Spółkę A o wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., którą następnie powielił w decyzji Starosta [...]. Niemniej jednak w decyzji organu I instancji w sposób precyzyjny podano wymiary pasa gruntu podlegającego zajęciu, tj. dla działki [...] szerokość pasa gruntu wynosi 15 m, a długość 283,86 m, co po przeliczeniu daje powierzchnię zajęcia 4257,9 m˛. Nie miało to zatem wpływu na wynik sprawy.

Ponadto Wojewoda wskazał, iż Starosta nieprawidłowo orzekł w decyzji,

że nowe słupy na działkach [...] i [...] z obrębu P., zostaną posadowione

w miejsce starych. Z załączonej do wniosku inwestora mapy projektowej widać, że na działce nr [...] nowy słup zostanie posadowiony w miejscu przesuniętym w stosunku do starego o 15 m, natomiast nowe słupy na działce [...] zostaną umiejscowione z przesunięciem o 10 m w stosunku do słupów demontowanych. Niemniej jednak nowe słupy zostaną posadowione w granicach wnioskowanego pasa gruntu, w stosunku do którego ma nastąpić ograniczenie. Nadal też przebieg przebudowywanej linii będzie się pokrywał z trasą linii już istniejącej. Tym samym należy stwierdzić, że nie nastąpi pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się.

W toku prowadzonego przed organem I instancji postępowania strona odwołująca się wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. do dnia prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w M. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny w C. sprawy o ustanowienie służebności przesyłu na przedmiotowych nieruchomościach. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania, uznając, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do jego zawieszenia. Od ww. postanowienia zażalenie nie przysługiwało. W dniu 28 maja 2014 r. M. P. złożył w toku postępowania skargę na działanie Starosty [...], która została przekazana organowi II instancji wraz z odwołaniem od decyzji.

Zdaniem organu II instancji, podnoszone przez stronę skarżącą stanowisko,

iż w sprawie występuje zagadnienie wstępne nie znajduje podstaw. Postępowanie

o ustanowienie służebności przesyłu na przedmiotowej nieruchomości, jest postępowaniem cywilnym, prowadzonym odrębnie od przedmiotowej sprawy i nie znajduje się w zakresie kompetencji organu administracji publicznej. Oba postępowania są niezależne od siebie, a konieczność realizacji celu publicznego uzasadnia skorzystanie przez inwestora z drogi, która została dla tych celów stworzona. Uzyskanie decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. umożliwia inwestorowi realizację celu publicznego jeszcze przed ustanowieniem służebności przesyłu na drodze sądowej, które to postępowanie może potrwać wiele lat.

Uznać zatem należy, zdaniem Wojewody, iż Starosta [...] postąpił prawidłowo odmawiając zawieszenia postępowania. Należy jednak wskazać,

iż w przypadku uznania przez Starostę [...] braku przesłanek do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., należało jedynie poinformować stronę, że uznaje sygnał o występowaniu podstaw do zawieszenia za nieuzasadniony oraz o tym, iż nie przysługuje jej środek zaskarżenia. Art. 97 § 1 K.p.a. nie przewiduje wniosku strony, stąd też organ nie ma podstawy prawnej do wydania postanowienia w przedmiocie oddalenia takiego wniosku. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego nie miało to wpływu na wynik prowadzonego postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego, należy także uznać, że Starosta [...] nie miał podstaw do odmowy wszczęcia na wniosek Spółki A postępowania w niniejszej sprawie. Z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. wystąpiła jednostka, mająca do tego uprawnienia, tj. Spółka A, będąca inwestorem przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie nie zachodziły także inne okoliczności, które stanowiłyby przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 15 października 2014 r. M. P. wniósł skargę na

ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:

- art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na orzeczeniu ograniczenia sposobu korzystania z jego nieruchomości stanowiącej działki gruntu nr [...] oraz nr [...], położonej w obrębie P. gmina C., poprzez zezwolenie Spółki A na realizację opisanej w tej decyzji inwestycji celu publicznego tj. założenie

i przeprowadzenie na części nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110/KV w pasie o szerokości 15 m i długości 317,8 m z posadowieniem dwóch słupów energetycznych na działce nr [...] i jednego słupa na działce nr [...]. Stary słup na działce nr [...] zostanie zdemontowany, a nowy zostanie posadowiony w miejscu przesuniętym w stosunku do starego słupa o 15 m, natomiast słupy na działce nr [...] zostaną postawione w miejscu przesuniętym w stosunku do słupów zdemontowanych o 10 m, pomimo tego, że skarżący wyraził zgodę na założenie i przeprowadzenie przez te nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110/KV przebiegającej w pasie o szerokości 15 m zgodnie z projektowanym przebiegiem linii elektroenergetycznej,

- art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na niezałączeniu tytułem uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji graficznego przebiegu elektroenergetycznej linii napowietrznej w postaci mapy wysokościowej sporządzonej przez uprawnionego projektanta, co uniemożliwia zarówno weryfikację poprawności merytorycznej zaskarżonej decyzji, jak również wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący szeroko rozwinął powyższe zarzuty i przytoczył argumenty wcześniej podnoszone w odwołaniu. W szczególności podkreślił, iż w świetle przebiegu postępowania i okoliczności tej sprawy nie zachodziły przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Szczecinie zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy o ustanowienie służebności przesyłu zawisłej w Sądzie Rejonowym

w C. (sygn. akt [...]).

Po uzyskaniu informacji o zakończeniu postępowania sądowego, w którym Sąd Okręgowy w S. oddalił powództwo skarżącego o ustanowienie służebności przesyłu, w dniu 24 października 2018 r. tut. Sąd wydał postanowienie, którym podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej: "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez te organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

W wyniku powyższej kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem Sąd stwierdził, że nie zawiera ona wad tzn. naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a przez to uzasadniających usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zarzuty skargi

o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego,

tj. art. 124 ust. 1, 2, 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 107 § 1, § 3

w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. uznać należało za niezasadne.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 u.g.n., zgodnie z którym Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. (ust. 1)

Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. (ust. 3)

Udzielenie na podstawie art. 124 u.g.n., zezwolenia na zakładanie

i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów

i urządzeń jest szczególnym rodzajem ograniczenia praw do nieruchomości.

Warunkiem koniecznym ubiegania się o wydanie przedmiotowego zezwolenia jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak, w sytuacji gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraził na to zgody.

Organy orzekające w toku postępowania o ograniczenie sposobu korzystania

z nieruchomości, z mocy przepisu art. 124 u.g.n. badają zatem jedynie zaistnienie przesłanek, o których mowa w tym przepisie, tj. czy inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jej zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (lub w przypadku jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz sprawdzają, czy przed wystąpieniem o zgodę w trybie administracyjnym wnioskodawca przeprowadził rokowania.

Zdaniem Sądu, analiza materiału dowodowego zebranego w aktach postępowania pozwala jednoznacznie uznać, że wskazane powyżej przesłanki wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione.

Przede wszystkim nie budzi żadnych wątpliwości, że planowana inwestycja, jest inwestycją celu publicznego. W art. 6 pkt 2 u.g.n., ustawodawca wyraźnie wskazał, iż celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przedmiotowa inwestycja nie może być zatem zakwalifikowana inaczej jak realizacja ważnego interesu gospodarczego i społecznego, mającego znaczenie ponadlokalne z racji wzajemnego powiązania wszystkich elementów sieci infrastruktury energetycznej.

Decyzja jest również zgodna z wydaną w tym celu decyzją o lokalizacji celu publicznego, ściśle określającą jej zakres, w szczególności przebieg inwestycji liniowej przez działki skarżącego.

Nie ulega również wątpliwości, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania z właścicielem nieruchomości, których celem było pozyskanie stosownej zgody na realizację inwestycji. Świadczy o tym znajdująca się w aktach sprawy i przytaczana w treści decyzji korespondencja stron. Przepis nie określa formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania jego zgody na udostępnienie nieruchomości. Rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. I OSK 2054/16 dostępny w CBOSA). Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Inwestor zaprosił skarżącego do rokowań, proponując zawarcie umowy ustanowienia służebności przesyłu i wypłatę jednorazowego wynagrodzenia, jednakże ostatecznie nie doszło do porozumienia w tej materii. Doszło nawet w tej sprawie do sporu sądowego przed sądem powszechnym, który oddalił powództwo skarżącego o ustalenie warunków służebności przesyłu. Wynikające z powyższych pism oraz okoliczności związanych z prowadzonymi rokowaniami, w tym sporu sądowego, różnice między warunkami określonymi przez skarżącego a możliwymi do zaakceptowania przez inwestora jednoznacznie wykazywały na brak możliwości zawarcia przez strony porozumienia w tym zakresie. Brak tego porozumienia był wystarczający do stwierdzenia, iż złożenie przez inwestora wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości skarżącego, zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji.

Nie ulega również wątpliwości pełna zgodność decyzji z ostateczną decyzją

o lokalizacji inwestycji celu publicznego, która precyzyjnie określa przebieg inwestycji.

Kwestią sporną między stronami jest jedynie ocena, czy skarżący odmówił inwestorowi udostępnienia nieruchomości w celu realizacji inwestycji, co jest warunkiem koniecznym wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z ust. 3

Wprawdzie organ w pierwszym piśmie, skierowanym do skarżącego wezwał go do zawarcia umowy dotyczącej służebności przesytu a nie warunków uzyskania zgody na wykonanie prac, jak stanowi ust. 3 art. 124 u.g.n. jednakże w świetle pozostałej korespondencji i przedstawianych przez skarżącego finansowych warunków realizacji przedsięwzięcia uznać należy, iż inwestor trafnie ocenił, iż prowadzone z właścicielem nieruchomości rokowania nie mają szans na osiągnięcie pozytywnego rezultatu.

Kwestie związane z zawarciem przez strony umowy dotyczącej służebności przesyłu nie mieszczą się w granicach niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 P.p.s.a., zatem nie mogą być analizowane i brane pod uwagę. To samo dotyczy podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z brakiem możliwości uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę w oparciu o wydaną w tym przedmiocie decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Do kwestii tych art. 124 u.g.n. bowiem nie nawiązuje.

W ocenie Sądu, w sprawie ziściły się zatem wszystkie przesłanki do ograniczenia skarżącemu prawa własności przedmiotowych działek gruntu i wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n.

Podobne stanowisko Sąd zajął w szeregu innych podobnych spraw – m.in.

w wyroku z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie II SA/Sz 430/17.

W tej sytuacji uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.