Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 206/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Kisielic o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Kisielic a Prezydentem Grudziądza przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej postanawia wskazać Burmistrza Kisielic jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

PISMEM Z 24 LIPCA 2924 R. BURMISTRZ KISIELIC WYSTĄPIŁ Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM GRUDZIĄDZA W SPRAWIE ROZPATRZENIA WNIOSKU R. T. O UDZIELENIE POMOCY FINANSOWEJ.

W uzasadnieniu organ wskazał, że 2 lipca 2024 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. wpłynął wniosek zainteresowanego z prośbą o udzielenie pomocy finansowej na żywność, środki czystości, ubrania, dożywianie i leki. W toku wywiadu środowiskowego ustalono, że zainteresowany jest osobą bezdomną, a ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały posiadał na terenie Gminy Kisielice. Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym miejsce zamieszkania należy ustalić zgodnie z cywilnoprawnym rozumieniem tego wyrażenia. Z uwagi na powyższe wnioskodawca uznał, że skoro zainteresowany od lat przebywa na terenie G., który stanowi jego centrum interesów życiowych, to organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest Prezydent Grudziądza.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Grudziądza wniósł o wskazanie Burmistrza Kisielic jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że w stosunku do osób bezdomnych właściwa do udzielenia świadczeń z pomocy społecznej jest gmina ostatniego zameldowania osoby bezdomnej na pobyt stały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Burmistrza Kisielic, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Grudziądza. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania kwestii rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o udzielenie pomocy finansowej.

Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie należy zauważyć, że ustawa o pomocy społecznej zawiera odrębną regulację dotycząca ustalenia własności miejscowej w przypadku osób bezdomnych. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 2 u.p.s. w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Skoro zatem zainteresowany jest osobą bezdomną, czego pozostające w sporze organy nie kwestionują, to wyznaczenie właściwości miejscowej organu, który powinien rozpatrzyć wniosek zainteresowanego o udzielenie pomocy finansowej, powinno odbyć się na podstawie miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały, a nie według miejsca zamieszkania. W konsekwencji powyższego za organ właściwy w sprawie należało uznać Burmistrza Kisielic.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.