Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 527/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19.
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 387/23 w przedmiocie wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: Elżbiety Dziel, Anny Sokołowskiej, Jolanty Kwiecińskiej w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 maja 2023 r. nr SKO/Cz/400/2228/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 387/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA) oddalił wniosek R. S. (dalej: Skarżący) o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: Elżbiety Dziel, Anny Sokołowskiej oraz Jolanty Kwiecińskiej od rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 387/23 ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej: SKO) z dnia 18 maja 2023 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r.

W piśmie z dnia 9 września 2024 r. Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: Elżbiety Dziel, Anny Sokołowskiej oraz Jolanty Kwiecińskiej od rozpoznawania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 387/23 ze skargi z dnia 6 lipca 2023 r. na decyzję SKO z dnia 18 maja 2023 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 rok.

Skarżący, uzasadniając wniosek, wskazał, że podstawą wyłączenia jest "zupełny brak motywacji empatycznej do wartości, zasad (prawdy, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelności, równości szans) i prawa Demokratycznego Państwa Prawa" oraz że "rozpatrywanie sprawy I SA/Sz 387/23 na fałszywej istocie sprawy. Nie występuję w sprawie jako strona I SA/Sz 387/23 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 rok, ale występuję w sprawie I SA/Sz 387/23 z wnioskiem skierowanym do Rady Gminy [...], aby Rada Gminy [...] wydała decyzję (uchwałę) zwalniającą mnie w całości od opłat podatkowych gospodarstwa rolnego D. [...] (...)."

W dniach 11,12 i 17 września 2024 r. sędziowie WSA Elżbieta Dziel, Anna Sokołowska oraz Jolanta Kwiecińska, złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że ze Skarżącym nie pozostają w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), z powodu których zachodziłyby uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności przy orzekaniu w sprawie I SA/Sz 387/23.

Pismem z dnia 28 października 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie powielając argumentację zawartą we wniosku o wyłączenie sędziów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

WSA wniosek Skarżącego rozpoznał na podstawie art. 18 i art. 19 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie WSA zastosował regulacje zawarte w tych przepisach.

Przywołane przepisy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyroki NSA z 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2560/17; z 27 sierpnia 2019 r. I OSK 2627/17; (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Przyczyny te opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania.

Natomiast na podstawie art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W tym przypadku podstawą wyłączenia sędziego jest istnienie obiektywnej okoliczności, która mogłaby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W szczególności, wyłączeniu na podstawie art. 19 P.p.s.a. może podlegać sędzia, który z innych przyczyn niż wymienione w art. 18 P.p.s.a., mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy. Trzeba jednak podkreślić, że wnioskowanie o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a., nie może prowadzić do wyeliminowania z postępowania sędziów, których strona w swoim subiektywnym przekonaniu uznaje za stronniczych. Innymi słowy, subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnych, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania.

W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie znalazł obiektywnych przyczyn, dających podstawę do wyłączenia sędziów wskazanych przez Skarżącego mocą art. 18 P.p.s.a. i art. 19 P.p.s.a, a ocenę tę w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów. Zarzut podniesiony wobec sędziów, o wyłączenie których Skarżący zawnioskował, ogranicza się do wskazania na "zupełny brak motywacji empatycznej do wartości zasad, (prawdy, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelności, równości szans) i prawa Demokratycznego Państwa Prawa". Skarżący twierdził, że nie jest stroną postępowania w sprawie I SA/Sz 387/23. Żaden z tych argumentów nie wypełnia przesłanek z art. 18 i 19 P.p.s.a.

Słusznie uznał WSA, że argumenty przedstawione przez Skarżącego mają charakter generalny i nie zostały poparte konkretnymi, obiektywnymi okolicznościami oraz dowodami wskazującymi na realną wątpliwość co do bezstronności sędziów. Sędziowie, o których wyłączenie wniósł skarżący: sędzia WSA Elżbieta Dziel, sędzia WSA Anna Sokołowska oraz sędzia WSA Jolanta Kwiecińska w dniach 11, 12 i 17 września 2024 r. złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, iż ze Skarżącym nie pozostają w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska wojewódzkiego sądu administracyjnego zawartego w zaskarżonym postanowieniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.