Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 560/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Komendanta Policji z dnia 15 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23.11.2018 r. T. N. (dalej jako skarżący) zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w P. z wnioskiem o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.

Pismem z dnia 21.12.2018 r. organ I instancji poinformował skarżącego o opóźnieniu w realizacji wniosku z uwagi na oczekiwanie na wdrożenie odpowiednich przepisów prawa.

Następnie Komendant Miejski Policji w P. decyzją z dnia 22.01.2021 r., nr [...], odmówił skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Decyzja została nadana do skarżącego przesyłką pocztową poleconą na adres wskazany przez niego we wniosku o wszczęcie postępowania, ale nie została odebrana pomimo dwukrotnego awizowania.

Kolejno pismem z dnia 16.02.2024 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji z pytaniem, na jakim etapie znajduje się rozpatrywanie sprawy z jego wniosku, jednocześnie podając nowy adres. Na ten adres organ I instancji przekazał skarżącemu pisemną informację o wydaniu i doręczeniu decyzji z dnia 22.01.2021 r., informując go, iż wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, decyzja stała się ostateczna. Organ I instancji wyjaśnił, że na stronie postępowania ciążył obowiązek zawiadomienia organu o zmianie adresu zamieszkania.

Pismem z dnia 6.03.2024 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Policji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 22.01.2021 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona na nieprawidłowy adres. W jego ocenie pismo organu I instancji z dnia 21.12.2018 r. nie było pismem wszczynającym postępowanie, co powoduje, że nie został na skarżącego nałożony obowiązek informowania organu o zmianie adresu. Ponadto skarżący wyjaśnił, że o zmianie adresu powiadomił w czerwcu 2019 r. Zakład Emerytalno-Rentowy Komendy, tj. jednostkę podległą MSWiA. Skarżący podkreślił, że organ miał pełną wiedzę, że sprawa dotyczy byłego funkcjonariusza Policji, a obecnie emeryta i nie zrobił nic aby prawidłowo ustalić adres. W konsekwencji - zdaniem skarżącego - nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 22.01.2021 r.

Komendant Policji postanowieniem z dnia 15.05.2024 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 22.01.2021 r., nr [...], stwierdzając, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.) datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, w związku z czym postępowanie w przedmiocie wniosku z dnia 23.11.2018 r. zostało wszczęte z dniem doręczenia tego wniosku Komendantowi Miejskiemu Policji w P., niezależnie od treści pisma organu I instancji z dnia 21.12.2018 r. W ocenie organu odwoławczego od momentu doręczenia organowi wniosku o wszczęcie postępowania, skarżący posiadał status strony postępowania administracyjnego i dotyczył go obowiązek, o którym mowa w art. 41 k.p.a. Organ II instancji uznał, że w tej sytuacji nie może być mowy o braku skutku doręczenia. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione określone warunki, do których należy: uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego, dochowanie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminowi, a wreszcie dopełnienie przez wnioskodawcę czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, przy czym nieuczynienie zadość któremukolwiek ze wskazanych warunków, skutkuje odmową przywrócenia terminu.

Organ II instancji w rozpatrywanej sprawie nie uznał, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego, zaznaczając, że nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Dalej organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie uwzględnił dyspozycji art. 61 § 3 k.p.a. uznając, że nie był zobowiązany do poinformowania organu I instancji o zmianie miejsca zamieszkania, czy adresu do doręczeń. Za nieusprawiedliwione uznał więc organ odwoławczy niepowiadomienie o tej zmianie organu I instancji, skoro skarżący oczekiwał na rozstrzygnięcie tego organu, a jednocześnie powiadomił tylko Zakład Emerytalno-Rentowy (ZER) MSWiA, który jest innym organem. Zaniechanie takie należy, zdaniem organu II instancji, rozpatrywać w kategoriach zaniedbania, niedbalstwa po stronie skarżącego, ponieważ mógł z łatwością usunąć przeszkodę w zapoznaniu się w terminie z decyzją organu I instancji, gdyby dołożył minimum staranności i - jako zainteresowany rozstrzygnięciem - powiadomił organ wydający decyzję o zmianie miejsca zamieszkania, tak jak to zrobił w stosunku do ZER MSWiA.

Niezależnie od powyższego, organ II instancji podkreślił, że termin do wykonania czynności - w tym przypadku do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji - nie może być przywrócony w powodu braku dokonania samej czynności, co do której skarżący domaga się przywrócenia terminu. Z treści wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, że stanowi ono odwołanie od samej decyzji. Cała podana we wniosku argumentacja skupia się wyłącznie na kwestiach związanych z obowiązkiem informowania o zmianie adresu i ze skutkami nieodebrania decyzji organu I instancji, nie zawierając zarzutów wobec samego rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższe postanowienie wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając mu:

1) naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie niezaistnienia przesłanek do przywrócenia terminu, podczas gdy skarżący należycie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu;

2) pominięcie przez organ przy ocenie przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia odwołania istotnej okoliczności, że to organ przez ponad dwa lata nie podejmował w sprawie żadnych czynności przewidzianych przepisami procedury administracyjnej, zwłaszcza nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania ani o dalszych czynnościach, nie zawiadomił skarżącego skutecznie o zakończeniu postępowania i o terminie do zapoznania się z aktami, toteż skarżący aż do 2024 r. pozostawał w usprawiedliwionym, błędnym przekonaniu o tym, że w sprawie od 2018 r. nic się nie dzieje;

3) pominięcie przez organ przy ocenie przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia odwołania istotnej okoliczności, że skarżący poinformował o zmianie swojego adresu biuro emerytalne Policji oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w ramach przyznanych mu praw do świadczeń emerytalnych oraz wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w Policji jako pracownik cywilny i pozostawał w przekonaniu, że organ z urzędu dysponuje jego nowym adresem do korespondencji, co uzasadnia przyjęcie, iż skarżący pozostawał w uzasadnionym przekonaniu o dysponowaniu przez organ jego aktualnym adresem do korespondencji;

4) pominięcie przez organ przy ocenie przesłanek do przywrócenia terminu istotnej okoliczności, że brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie in meriti od daty złożenia wniosku dnia 23.11.2018 r. do daty wydania decyzji w dniu 22.01.2021 r. uzasadniał przekonanie skarżącego o tym, że w sprawie nic się nie dzieje (rażąca bezczynności organu), toteż nie zachodziły w tym okresie podstawy do kierowania do organu jakichkolwiek pism, w których skarżący podawałby nowy adres;

5) zaniechanie sprawdzenia przez organ w ewidencji danych Policjantów i Emerytów Policyjnych aktualnego adresu do doręczeń skarżącego, pomimo że organ z urzędu posiada takie dane, ponieważ kieruje do skarżącego na bieżąco korespondencję z uwagi na pozostawanie przez skarżącego pracownikiem Policji do dziś.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W ocenie skarżącego uprawdopodobnił on, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji doszło z przyczyn przez niego niezawinionych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Uzupełniająco organ II instancji wyjaśnił, że niezależnie od kwestii powinności organu I instancji w zakresie zawiadomienia skarżącego o zakończeniu postępowania w sprawie jego wniosku o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i zapoznania go z aktami tego postępowania, odnotowania wymaga, że organ ten już w piśmie z dnia 21.12.2018 r. poinformował skarżącego o przeszkodach w niezwłocznym wydaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie jego wniosku, co było podyktowane oczekiwaniem na nowelizację ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145), wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, a następnie na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w analogicznych sprawach. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie został potraktowany w sensie procesowym w żaden odmienny sposób, niż wszyscy pozostali wnioskodawcy, wobec czego nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, jakoby organ I instancji akurat w sprawie skarżącego działał z celowym jego pokrzywdzeniem.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że twierdzenie skarżącego o pozostawaniu w kontakcie telefonicznym z organem I instancji prowadzi do wniosku, iż tym bardziej z łatwością miał on możliwość przekazania temu organowi informacji o zmianie miejsca zamieszkania - adresu do doręczeń, co przesądza o niedochowaniu przez niego należytego minimum staranności w tym zakresie, a w konsekwencji o nieuprawdopodobnieniu braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia środka odwoławczego od decyzji z dnia 22.01.2021 r.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że, jak wynika z dokumentacji kadrowej Policji, skarżący, po zwolnieniu go ze służby w roku 2010, został zatrudniony jako pracownik Policji w Komisariacie P. w dniu 1.06.2022 r., natomiast decyzja nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. została wydana rok i 4 miesiące wcześniej (22.01.2021 r.), w związku z czym argumentacja skarżącego dotycząca rzekomej wiedzy organów Policji o miejscu zamieszkania skarżącego w związku z jego kolejnym zatrudnieniem w Policji, jest całkowicie nietrafiona, gdyż w zakresie danych o miejscu zamieszkania skarżącego notoryjność urzędowa pojawiła się na długo po wydaniu i doręczeniu decyzji nr [...].

Kolejno organ II instancji wskazał, że ZER MSWiA i jednostki organizacyjne Policji nie dysponują żadnym systemem wzajemnego powiadamiania o zmianach danych osobowych emerytów policyjnych, nie prowadzą w tym zakresie wspólnych ewidencji, ani nie komunikują sobie wzajemnie z urzędu zmian w zakresie tych danych, dlatego powiadomienie o zmianie adresu, jakiego dokonał skarżący wobec ZER MSWiA, nie mogło skutkować uzyskaniem stosownej wiedzy przez organy Policji;

Nadto organ II instancji podniósł, że skarżący w żaden sposób nie odniósł się do niezrealizowania przez niego ostatniej z trzech kumulatywnych przesłanek przywrócenia terminu, jaką jest dopełnienie, wraz z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu, czynności, w związku z którą ma nastąpić takie przywrócenie terminu. Tymczasem, nawet, gdyby założyć, że istniały jakieś okoliczności uprawdopodobniające brak winy skarżącego w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji, organ II instancji nie miał możliwości uwzględnić wniosku, skoro nie towarzyszyło mu jednoczesne wniesienie odwołania od decyzji nr [...] z dnia 22.01.2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości postanowienia Komendanta Policji z dnia 15.05.2024 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 22.01.2021 r., nr [...].

W myśl z art. 41 § 1 i 2 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.

Zgodnie zaś z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).

Instytucja przywrócenia terminu ma na celu zapewnienie jednostce ochrony przed ujemnymi skutkami niedopełnienia w terminie określonej czynności procesowej. Umożliwia ona podmiotowi, który z przyczyn przez niego niezawinionych nie dotrzymał terminu do dokonania określonej czynności procesowej, skuteczne jej dokonanie. Instytucja ta ma zastosowanie wyłącznie do terminów procesowych, przywróceniu nie podlegają bowiem terminy prawa materialnego. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że ma ona charakter wyjątkowy ponieważ stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej i pewności obrotu.

Warunkiem przywrócenia terminu jest łączne spełnienie czterech przesłanek. Po pierwsze, zainteresowany musi złożyć prośbę (wniosek) o przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu może być złożony w każdej przewidzianej w przepisie art. 63 § 1 i § 3a k.p.a. dla podania formie, w tym z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Organ administracji publicznej nie może przywrócić terminu z urzędu, nie dysponując wnioskiem uprawnionego podmiotu. Po drugie, wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Po trzecie, uchybienie terminu musi nastąpić bez winy zainteresowanego podmiotu, a brak winy powinien zostać przez niego uprawdopodobniony. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Po czwarte, jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu wnioskodawca powinien dopełnić czynności, dla której określony był termin. Innymi słowy, jeśli wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, to równocześnie ze wspomnianym wnioskiem należy wnieść odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji (wyrok WSA w Łodzi z 23.02.2023 r., sygn. akt: II SA/Łd 842/22, CBOSA).

Podkreślić dodatkowo trzeba, że warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie przez organ, że termin do dokonania konkretnej czynności procesowej upłynął. Termin do wniesienia odwołania od decyzji rozpoczyna swój bieg od momentu jej doręczenia stronie i wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Jeżeli prawidłowe (skuteczne) doręczenie decyzji nie nastąpiło, to nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania, ponieważ termin ten nie rozpoczął jeszcze biegu.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja z dnia 22.01.2021 r. w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy została doręczona skarżącemu na adres wskazany we wniosku o wszczęcie postępowania w trybie tzw. fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 § 4 k.p.a. - po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (po raz pierwszy w dniu 29.01.2021 r.). W odpowiedzi na wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, organ wystosowywał do skarżącego pismo z dnia 21.12.2018 r. informujące o opóźnieniu w rozpatrzeniu wniosku z uwagi na wątpliwości co do wątpliwości natury prawnej. Pismo to nie zawierało żadnego pouczenia. Kolejną czynnością w sprawie było już wydanie ww. decyzji z 22.01.2021 r. Następnie pismem z dnia 16.02.2024 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji z pytaniem o stan sprawy, w odpowiedzi zaś uzyskał informację o wydaniu przedmiotowej decyzji. Pismo to skarżący odebrał w dniu 29.02.2024 r. (vide: k. 15 akt administracyjnych). Pismem z dnia 6.03.2024 r. skarżący wywiódł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 22.01.2021 r., wyjaśniając, że decyzja ta została doręczona pod nieaktualny adres.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ewentualny brak pouczenia przez organ administracji o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a. (a więc obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu) nie może powodować, że doręczenie pod dotychczasowym adresem będzie nieskuteczne. Obowiązek powiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania wynika bowiem z przepisów powszechnie obowiązującego prawa i jako taki powinien być stronom znany, choć oczywiście organ powinien pouczyć o treści art. 41 § 1 i 2 strony postępowania, bowiem zobligowany jest do tego na podstawie na podstawie art. 9 k.p.a. Ewentualnych negatywnych skutków doręczenia zastępczego dokonanego pod dotychczasowym adresem zamieszkania strona może uniknąć wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej (wyrok NSA z 11.03.2024 r., sygn. akt: II OSK 550/14, CBOSA). Stanowisko to podziela Sąd w niniejszym składzie. Skoro skarżący nie poinformował organu o zmianie miejsca zamieszkania (pomimo istnienia takiego obowiązku, o którym jednak mógł – z uwagi na brak pouczenia przez organ – nie wiedzieć), to doręczenie dokonane pod adresem wskazanym we wniosku o wszczęcie postępowania należy uznać za skuteczne.

W odniesieniu do podnoszonej przez Komendanta Policji argumentacji dotyczącej braku dopełnienia czynności, dla której określony był termin (tutaj: odwołanie) Sąd wskazuje, że niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia, organ administracyjny właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – do usunięcia braku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wniosek o przywrócenie terminu powinien posiadać minimalne wymogi formalne określone w art. 63 § 1-3 k.p.a. Za "inne wymaganie", o którym mowa w § 2 in fine powołanego przepisu, należy uznać powinność jednoczesnego dopełnienia czynności, dla której był określony termin przy wniesieniu prośby o przywrócenie terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.06.2024 r., sygn. akt: I OSK 1331/23, CBOSA). W konsekwencji rolą organu było wezwanie skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania poprzez złożenie odwołania, czego jednak organ zaniechał.

Stwierdzić wobec tego należy, że Komendant Policji wydając zaskarżone postanowienie, bez uprzedniego wezwania skarżącego do usunięcia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, poprzez złożenie odwołania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, naruszył art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Zachowanie organu na gruncie rozpoznawanej sprawy narusza obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. oraz zasady prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli zdefiniowane w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a także zasadę pogłębiania zaufania obywateli określoną w art. 8 k.p.a., który to przepis nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Powyższe uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając sprawę ponownie Komendant Policji uwzględni poczynione wyżej rozważania i w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwie skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, poprzez złożenie odwołania. Jeśli skarżący nie dopełni w terminie 7 dni czynności, dla której ustanowiony był termin, organ pozostawi wniosek o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Natomiast, w sytuacji gdy brak wniosku zostanie usunięty i skarżący złoży odwołanie od decyzji organu I instancji, organ powinien merytorycznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w tym ocenić przesłankę braku winy, mając na uwadze, że jakkolwiek dla przyjęcia skuteczności doręczenia nie jest wymagane uprzednie pouczenie strony o treści art. 41 § 1 k.p.a., to jednak obowiązek takiego pouczenia ciąży na organie na podstawie art. 9 k.p.a. Zaniechanie dokonania takiego pouczenia powoduje, że organ nie może się skutecznie powoływać na zawinione zaniedbanie strony. Organ ma bowiem obowiązek czuwania, by strona w toku postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd nie orzekł z uwagi na brak wniosku fachowego pełnomocnika w tej kwestii.