Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2266/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 276 ust 1, art. 317 ust 3
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Miejsko-Gminnego Zakładu Wodociągów w [...], decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia Miejsko-Gminnemu Zakładowi Wodociągowemu z siedzibą w [...] opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za I półrocze 2012 r., stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z wykazu przesłanego do tut. Urzędu 30 lipca 2012 r. w wysokości 18.034 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] października 2015 r. nr [...] orzekł o wymierzeniu dla Miejsko-Gminnego Zakładu Wodociągowego z siedzibą w [...] opłaty w wysokości 18.034 zł za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za I półrocze 2012 r., stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z wykazu przesłanego do tut. Urzędu 30 lipca 2012r. W uzasadnieniu stanowiska organ I instancji wskazał, że wydając decyzję kierował się wytycznymi wskazanymi w uchwale składu siedmiu sędziów NSA w Warszawie z 12 grudnia 2011 r. syn. II OPS 2/11, gdzie stwierdzono, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres.

W przedmiotowej sprawie strona złożyła kompletny wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego [...] kwietnia 2012 r., na 26 dni przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia nr [...] z [...] kwietnia 2002 r. z terminem obowiązywania do 30 kwietnia 2012 r., natomiast organ wydał stronie nowe pozwolenie nr [...] [...] maja 2012r., tj. po 44 dniach prowadzenia postępowania. Zatem przyczyna braku pozwolenia w tym przypadku leżała po stronie Miejsko-Gminnego Zakładu Wodociągowego w [...], który zbyt późno złożył kompletny wniosek o wydanie nowego pozwolenia. Z tej przyczyny strona została obciążona obowiązkiem zapłaty podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska.

W przedmiotowej sprawie istotna jest także kwestia braku wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2002 r. z terminem obowiązywania do 30 kwietnia 2012 r. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie wcześniej wydanej decyzji ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.

Potwierdza ona jedynie, że w wyniku wystąpienia wskazanych przesłanek decyzja przestała obowiązywać. Zatem decyzja nr [...] z [...] kwietnia 2002 r. wygasła 30 kwietnia 2012 r., a od 1 maja 2012 r. strona korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 12 grudnia 2011 r. SKO w [...] wskazało, że zgodnie z art. 162 § 1 Kpa decyzja administracyjna wygasa m. in., gdy upłynie termin jej ważności. W odniesieniu do tej przyczyny wygaśnięcia decyzji nie jest konieczne stwierdzenie wygaśnięcia dotychczasowej decyzji, ponieważ z samej jej treści wynika, że po upływie oznaczonego terminu decyzja ta nie pozostaje już w obrocie prawnym.

Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji wskazał, iż od 1 maja 2012 r. do 17 maja 2012 r. strona nie posiadała ważnego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z 14 ujęć zlokalizowanych na terenie gminy [...]. Wtoku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za I półrocze 2012 r. na kwotę 51.081 zł na podstawie danych zawartych w wykazie zawierającym zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, złożonym przez stronę 30 lipca 2012 r., z zastosowaniem jednostkowych stawek opłat opublikowanych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2012 (M. P. Nr 94, poz. 958) i współczynników różnicujących opublikowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 196, poz. 1217), przy czym ze względu na brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w od 1 maja 2012 r. do 17 maja 2012 r. opłata została podwyższona o 500% na podstawie art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Miejsko-Gminny Zakład Wodociągów w [...]. W uzasadnieniu podniósł, że Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] 4 kwietnia 2012 r. złożył wniosek do Starosty [...] (organu właściwego w sprawie) z prośbą o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z 14 gminnych ujęć wodociągowych. W dniu składania wniosku Miejsko- Gminny Zakład Wodociągowy posiadał ważne pozwolenie wodnoprawne. Na skutek wniosku Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] uzyskał decyzję udzielającą pozwolenia wodnoprawnego (nr [...] z [...] maja 2012 r.). W wydanej przez Starostę [...] decyzji znalazł się zapis, iż obowiązuje ona do 30 kwietnia 2032 r. Wówczas Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] zwrócił się do Starosty [...] o zmianę zapisu z wyżej wymienionego na zapis, że decyzja obowiązuje od 1 maja 2012 r. do 30 kwietnia 2032 r. Starosta [...] odmówił zmiany tego zapisu motywując to m. in. tym, że nie wydał decyzji stwierdzającej wygaśnięcie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, a Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] wystąpił z wnioskiem kiedy obowiązywało poprzednie pozwolenie wodnoprawne. Starosta [...] w uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z 3 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 422/11 decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter konstytutywny. Oznacza to, że takie pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia. W świetle powyższego nie można uznać, że Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] działał od 1 maja 2012 r. do 18 maja 2012 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie strony skarżącej wymierzenie dla Miejsko-Gminnego Zakładu Wodociągowego w [...] podwyższonych o 500 % opłat za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych pomiędzy 1 maja 2012 r., a 17 maja 2012 r. jest krzywdzące i niezasadne. Zakład posiadał pozwolenie wodnoprawne i w okresie jego obowiązywania wystąpił o nowe, które otrzymał 18 maja 2012 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] października 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że obowiązek ponoszenia podwyższonych opłat nie został uzależniony przez ustawodawcę od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia. W sytuacji, gdy konkretny podmiot we właściwym czasie nie ustali samodzielnie i nie uiści stosownej opłaty, wówczas obowiązek jej określenia w drodze decyzji administracyjnej obciąża marszałka województwa (wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 371/08). W przypadku, gdy dany podmiot korzysta ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, stosownie do art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.

Dokonując wykładni art. 276 ust. 1 tej ustawy należy mieć na uwadze uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 12 grudnia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/11. W uchwale tej Sąd stwierdził, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. W uzasadnieniu tej uchwały NSA stwierdził, że okoliczności, które powinien badać właściwy organ, wydając decyzje w przedmiocie opłaty podwyższonej w trybie art. 276 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska powinny uwzględniać nie tylko to, czy podmiot korzystający ze środowiska wystąpił o wydanie pozwolenia, czy wniosek był kompletny oraz kiedy podmiot wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia, lecz także to, czy jest to decyzja nieostateczna, czy tez ostateczna, lecz zaskarżona do sądu administracyjnego. Oznacza to, że do przesłanki "braku wymaganego pozwolenia" należy zastosować wykładnię nie tylko językową, lecz także systemową i celowościową. Nie można bowiem z góry wykluczyć w każdej sytuacji, że przyczyna braku wymaganego pozwolenia nie ma znaczenia. Jest bowiem oczywiste, że podmiot korzystający ze środowiska, który rozpoczyna eksploatację instalacji przed rozpoczęciem działalności, musi posiadać wymagane pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii w świetle art. 180 i art. 181 ustawy - Prawo o ochronie środowiska, które wydaje na jego wniosek właściwy organ ochrony środowiska. Przyczyny braku pozwolenia u takiego podmiotu nie mogą usprawiedliwiać rozpoczęcia działalności, ponieważ podmiot ten nie może korzystać z uprzywilejowanej sytuacji prawnej w zakresie ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Dodatkowo przemawia za tym dyspozycja art. 317 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska, który stanowi, że odroczenie płatności może objąć opłaty podwyższone najwyżej w części, w jakiej przewyższa ona kwotę opłaty, jaką ponosiłby podmiot korzystający ze środowiska, gdyby posiadał pozwolenie albo inną wymaganą decyzję. Dyspozycja art. 276 ust. 1 jednoznacznie stanowi, że każdy podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia, czy tez innej wymaganej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Oznacza to, ze ustawodawca w tym przepisie nie wprowadza innych materialnoprawnych przesłanek do wydawania na tej podstawie decyzji.

Wobec tego SKO w [...], uwzględniając wykładnię przesłanki "braku wymagalnego pozwolenia" (art. 276 ust. 1 powołanej wyżej ustawy), wskazało, że należy uwzględnić takie okoliczności jak; czy dany podmiot korzystający ze środowiska nie legitymuje się stosowną decyzją i kiedy wystąpił o wydanie pozwolenia, czy wniosek był kompletny, a także czy to pozwolenie jest ostateczne. Rozpoznając sprawę trzeba też mieć na względzie to, czy wnioskodawca, przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia i to z odpowiedni wyprzedzeniem wystąpił o wydanie nowego pozwolenia, jak również czy opóźnienie w wydaniu nowego pozwolenia nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania). Podmiot korzystający ze środowiska, biorąc pod uwagę zakres i skalę prowadzonej działalności, winien też uwzględnić okres konieczny do wydania nowego pozwolenia.

Odnosząc się do niniejszej sprawy Kolegium wskazało, że Miejsko-Gminny Zakład Wodociągów w [...] posiadał pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] kwietnia 2002 r. z terminem ważności do 30 kwietnia 2012 r. Strona skarżąca 4 kwietnia 2012 r., a więc na 23 dni przed upływem ważności pozwolenia, wystąpiła o wydanie kolejnego, na które uzyskała decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] maja 2012 r. z terminem ważności do 30 kwietnia 2032 r, Strona skarżąca występowała także do Starosty [...] z wnioskiem o przedłużenie terminu ważności decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] kwietnia 2002 r., jednakże jej wniosek nie został uwzględniony (decyzja Starosty [...] z [...] maja 2012 r. nr [...]).

Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] 4 kwietnia 2012 r., a więc jeszcze przed upływem ważności uprzednio wydanego pozwolenia (termin ten upływał 30 kwietnia 2012 r.) wystąpił o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, jednakże, w ocenie Kolegium, konieczne było uwzględnienie przez ten podmiot okresu niezbędnego do wydania kolejnego zezwolenia. Nie ulega wątpliwości, iż postępowanie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego należy do spraw skomplikowanych, co oznacza, że podmiot ubiegający się o jego uzyskanie winien uwzględnić tę okoliczność poprzez złożenie wniosku z odpowiednim wyprzedzeniem. W powyższej sprawie kolejne pozwolenie wodnoprawne wydane na rzecz Miejsko-Gminnego Zakładu Wodociągowego w [...] zostało wydane po upływie 44 dni, od dnia złożenia wniosku, zaś zważywszy na skomplikowanie tej sprawy, zostało ono wydane z zachowaniem terminów wynikających z Kpa. Nie można zatem uznać, że niedochowanie terminu do wydania pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło z winy organu, który był uprawniony do jego wydania. Tym samym Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...], który w okresie od 1 maja 2012 r. do 17 maja 2012 r. nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego jest zobowiązany do wniesienia opłaty podwyższonej za wskazany powyżej okres.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 27 czerwca 2017 r. nr [...] Miasto i Gmina [...], której zakładem budżetowym jest Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, w szczególności poprzez naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i pominięcie w ustaleniach stanu faktycznego okoliczności, że skarżący podjął należyte starania celem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na dalszy okres eksploatacji, a wniosek w tym zakresie złożył z odpowiednim wyprzedzeniem oraz nie ponosi odpowiedzialności za brak wydania przez właściwy organ decyzji o pozwoleniu w terminie przypadającym przed wygaśnięciem poprzedniej decyzji, wobec tego okoliczności te winny być uwzględnione, a skarżący nie powinien zostać obciążony podwyższoną opłatą za korzystanie ze środowiska; 2. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, w szczególności poprzez naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i ustalenie, że jedynie złożenie przez skarżącego wniosku o pozwolenie wodnoprawne w terminie 4 miesięcy przed upływem terminu poprzedniego pozwolenia może być uważane jako złożenie wniosku z wymaganym odpowiednim wyprzedzeniem, podczas gdy nakładanie takiego obowiązku jest nazbyt rygorystyczne i nieuzasadnione, a należało ustalić, iż skarżący złożył wniosek z odpowiednim wyprzedzeniem bowiem organ miał obiektywną możliwość wydania wnioskowanego pozwolenia do czasu wygaśnięcia poprzedniego, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie organ wydał decyzję po 44 dniach, wobec tego, tym bardziej wiązanie skarżącego terminem 4- miesięcznym, jest oderwane od okoliczności konkretnej sprawy i nie może być stosowane odgórnie, bez względu na rzeczywisty, odpowiedni termin właściwy dla konkretnej sprawy, czy wniosku; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia poprzez ustalenie, że termin, w którym skarżący złożył wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie jest terminem z "odpowiednim wyprzedzeniem", podczas gdy brak jest formalnych wiążących kryteriów oceny przesłanki "terminu z odpowiednim wyprzedzeniem" i nie powinien on być określany w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy przy wykładni niekorzystnej dla skarżącego bowiem przyjmowanie terminu 4-miesięcznego zakłada sytuację idealnego, wzorowego wnioskodawcy, ale jednocześnie nie oddaje zawartości określenia "odpowiedni" bowiem termin taki powinien być przeniesiony na grunt okoliczności konkretnej sprawy i na tej kanwie oceniany, a wobec złożenia przez skarżącego wniosku na niemalże 4 tygodnie przed upływem terminu poprzedniego pozwolenia wskazać należy, iż organ miał obiektywną możliwość wydania wnioskowanego pozwolenia w terminie poprzedzającym upływ terminu poprzedniego pozwolenia, a okres pomiędzy wygaśnięciem poprzedniej decyzji, a udzieleniem kolejnego pozwolenia jest na tyle niewielki wobec łącznego okresu korzystania ze środowiska przez wnioskodawcę, że obciążanie go podwyższoną opłatą nie znajduje uzasadnienia. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło ojej oddalenie i podtrzymało prezentowane w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Trafnie w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zwróciło uwagę na motywy uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/11. W uchwale tej stwierdzono, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. Wątpliwości, które rozstrzygał Naczelny Sąd Administracyjny w tej uchwale dotyczyły stosowania art. 276 ust. 1 ustawy - Prawo o ochrony środowiska w sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska dysponował wymaganym pozwoleniem na czas oznaczony, a po upływie czasu, na jaki zostało wydane, nadal korzysta ze środowiska w toku postępowania o wydanie wymaganego pozwolenia na kolejny okres. W uchwale wskazano, że art. 276 ust. 1 jednoznacznie stanowi, że każdy podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia, czy też innej wymaganej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Oznacza to, że ustawodawca w tym przepisie nie wprowadza innych materialnoprawnych przesłanek do wydawania na tej podstawie decyzji w przedmiocie opłaty podwyższonej przez właściwy organ administracji publicznej. NSA zwrócił uwagę, że o ile wnioskodawca, przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację, wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska ponoszona powinna być w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Niedopuszczalne bowiem może być obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie, rozpatrując przyczyny braku pozwolenia, a w szczególności, czy podmiot korzystający ze środowiska odpowiednio wcześnie wystąpił o wydanie kolejnego wymaganego pozwolenia oraz czy przyczyna braku pozwolenia jest związana z działaniem organu podczas rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia.

Rację ma SKO w [...], że w niniejszej sprawie Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...], jako jednostka zawodowo zajmująca się poborem wód na potrzeby wodociągów, nie zachowała należytej staranności, aby z odpowiednim wyprzedzeniem wystąpić o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego i uzyskać je przed upływem terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2002 r. nr [...].

Wystąpienie na 26 dni prze upływem terminu ważności pozwolenia nr [...] świadczyło o tym, że wnioskodawca wziął na siebie ryzyko wystąpienia sytuacji, w której utraci ważność dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, a Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] będzie przez pewien okres czasu dokonywał poboru wód wypełniając dyspozycję art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą", a więc wnioskodawca liczył się z tym, że Marszałek Województwa [...] ustali opłatę za korzystanie ze środowiska za pobór wód podwyższoną o 500 % (art. 292 pkt 2 ustawy).

Sąd zwraca uwagę, że określając w jakim rozsądnym terminie można uzyskać pozwolenie wodnoprawne wnioskodawca winien wziąć pod uwagę to, że: 1) sprawa ta ma charakter skomplikowany, a zatem organ wydający tego rodzaju decyzję może załatwiać sprawę w terminie 2 miesięcy, nie będąc w stanie bezczynności lub przewlekłości postępowania; 2) uwzględnić czas na obieg korespondencji pomiędzy stronami, a organem związany ze złożeniem wniosku i wejściem do obrotu pozwolenia wodnoprawnego poprzez jego doręczenie stronom (art. 110 Kpa); 3) czas na to, aby pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne. Natomiast w przypadku wydania decyzji w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przez organ odwoławczy dopiero wejście tej decyzji do obrotu prawnego, jeżeli byłaby korzystna dla wnioskodawcy, pozwalałoby na skuteczne powoływanie się przez Miejsko-Gminny Zakład Wodociągów w [...] na fakt uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Te okoliczności winien rozważyć odpowiednio wcześniej wnioskodawca.

Zdaniem Sądu, wystąpienie o wydanie kolejnego pozwolenia 26 dni przed wygaśnięciem dotychczasowego było działaniem zdecydowanie spóźnionym. Skoro zatem Miejsko-Gminny Zakład Wodociągów w [...] bezsprzecznie korzystał z poboru wód podziemnych z 14 ujęć na terenie Gminy [...] w okresie od 1 maja 2012 r. do 17 maja 2012 r. (nie wliczając do tego okresu czasu na uostatecznienie się decyzji z [...] maja 2012 r. nr [...]), to Marszałek Województwa [...] miał podstawy do nałożenia na Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za I półrocze 2012 r. w wysokości 18.032 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy należną kwotą opłaty (51.081 zł), a opłatą wynikającą z wykazu (33.047 zł), stosownie do przepisów art. 276, art. 288 ust. 1 pkt 2, art 292 pkt 2 ustawy, z zastosowaniem jednostkowych stawek opłat opublikowanych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2012 i współczynników różnicujących opublikowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska.

W niniejszej sprawie nie można zarzucić Staroście [...] działania w warunkach bezczynności lub przewlekłości postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, zainicjowanej na skutek wniosku z 4 kwietnia 2012 r., skoro decyzja ta została wydana po upływie 44 dni, a więc przed upływem terminu 2 miesięcy przewidzianym w art. 35 § 3 Kpa.

Wobec tego Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi, w szczególności stanowisko skarżącego, że Miejsko-Gminny Zakład Wodociągów w [...] wystąpił o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego w warunkach należytego działania i z odpowiednim wyprzedzeniem. Czasokres działania przez wnioskodawcę bez pozwolenia wodnoprawnego i to, że wnioskodawca był wieloletnim użytkownikiem dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego i korzystał z niego bez zastrzeżeń nie miały przesądzającego znaczenia, jeżeli chodzi o nałożenie opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 276 ust. 1 ustawy,

Są zwraca uwagę na sens wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II OPS 2/11. Wniosek ten zmierzał do wyjaśnienia tego, czy na podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia może być nałożona podwyższona opłata z art. 276 ustawy, bez badania przez organ ustalający tę opłatę przyczyny braku tego pozwolenia. Rzecznik Prawo Obywatelskich miał wątpliwości, czy można stosować art. 276 w sytuacji, gdy podmiot zostaje obciążony odpowiedzialnością administracyjną za niesprawne funkcjonowanie administracji publicznej, tj. zaniechanie wydania przez organ w przewidzianym przez prawo terminie stosownego pozwolenia na korzystanie ze środowiska, ale przy założeniu, że podmiot ubiegający się o kolejne pozwolenie dołożył należytej staranności, czego nie można przypisać Miejsko-Gminnemu Zakładowi Wodociągowemu w [...].

Skarżący pomija to, że wspomniana uchwała o sygn. akt II OPS 2/11 ma charakter abstrakcyjny. Wobec tego w realiach konkretnej sprawy może się zdarzyć, że organ orzekający w przedmiocie podwyższonej opłaty nie będzie organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 37 § 1 Kpa (w brzmieniu przed 1 czerwca 2017 r.), właściwym do oceny niezałatwienia sprawy o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego w terminie przez organ I instancji. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Wobec tego wskazane w uchwale o sygn. akt II OPS 2/11 badanie w niniejszej sprawie o podwyższenie opłaty, czy organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego był bezczynny, czy w stanie przewlekłego prowadzenia postępowania nie mogło mieć takiego charakteru, jak w sprawie wywołanej zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Skoro zatem Starosta [...] przed upływem 2 miesięcy załatwił sprawę o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, to trafnie przyjął Marszałek Województwa [...], że przyczyna braku przez Miejsko-Gminny Zakład Wodociągowy w [...] kolejnego pozwolenia wodnoprawnego nie leżała po stronie Starosty [...].

Kwestia wskazywanego przez Marszałka Województwa [...] terminu 4 miesięcy jako wystarczającego do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego niewątpliwie pozwoliłaby uzyskać wnioskodawcy to pozwolenie przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia. Faktem jest to, że - jak pokazały realia tejże sprawy - wystarczającym okresem, aby wnioskodawca legitymował się ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym byłby zapewne krótszy termin. Rozważanie, czy winien być to termin 4 miesięcy, czy termin krótszy nie miało wpływu na wynik sprawy.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz. 1969 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.