Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 459/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1, art. 29, art. 33, art. 34 par. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 42- 44,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.),, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2009r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. znak: [...]w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat M. O.-R. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., w przedmiocie uznania bezzasadności zarzutów M. K. w postępowaniu egzekucyjnym, obejmującym zaległości w kwocie 3068,00 zł z tytułu nieuregulowania grzywny nałożonej na zobowiązanego w 2008r., w celu przymuszenia go do wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lipca 2007r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że postępowanie egzekucyjne dotyczy grzywny nałożonej na M. K. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. - K., postanowieniem z dnia [...] Grzywna została nałożona na skutek nie wykonywania obowiązku, nałożonego decyzją w/w organu z dnia [...]. tj. obowiązku wykonania czynności mających na celu doprowadzenie do zgodności z przepisami wiaty magazynowej, samowolnie wybudowanej w latach 70 ubiegłego wieku w S..

Organ drugiej instancji ustalił również, że M. K. w dalszym ciągu nie wykonał obowiązku i jednocześnie nie uiścił nałożonej na niego grzywny, w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. - K. upomnieniem z dnia 25 sierpnia 2008r. wezwał M. K. do wpłacenia zaległej należności w kwocie 3.076,80 zł. Upomnienie to zostało skutecznie doręczone Panu M. K. w trybie doręczenia zastępczego w dniu 09 września 2008r. (po dwukrotnym awizowaniu w dniu 27.08.2008 oraz w dniu 03.09. 2008r.) Na skutek nie wpłacenia przedmiotowej grzywny Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. - K., skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. - K. tytuł wykonawczy z dnia 27 października 2008r., celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (j.t. Dz.U. 2005r., Nr 229, póz. 1954 ze zm.) w celu wyegzekwowania od M. K. grzywny w kwocie 3.068,80zl, na którą składa się grzywna w wysokości 3.000,00 zł opłata za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 zł, oraz koszty upomnienia w kwocie 8,80 zł. W piśmie z dnia 15 grudnia 2008r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. - K., M. K. zawarł zarzut dotyczący prowadzonego postępowania egzekucyjnego, polegający na braku doręczenia mu upomnienia oraz postanowienia o nałożeniu grzywny.

Organ egzekucyjny przekazał ww pismo do wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. – K. celem uzyskania pisemnego stanowiska wierzyciela. Wydane przez ww organ postanowienie z dnia [...] o uznaniu za bezzasadne zarzutów M. K. zaskarżył do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K..

Organ drugiej instancji wskazał na art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymieniający podstawy zarzutu. Wyjaśnił także, że zgodnie z art. 34 § 1 powołanej wyżej ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zaznaczył, że organem egzekucyjnym dla wyegzekwowania obowiązku o charakterze pieniężnym (tj. grzywny w celu przymuszenia) jest w analizowanym stanie faktycznym Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. – K.. Organ ten jest też właściwy do rozpatrzenia zarzutu M. K., ale dopiero po wyrażeniu stanowiska przez wierzyciela, którym w przedmiotowej sprawie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S..

Organ odwoławczy Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podzielił stanowisko wierzyciela Powiatowego Inspektora, uznając zarzut M. K. za bezzasadny. Stwierdził bowiem, że szczegółowa analiza znajdujących się w aktach sprawy organu I instancji przesyłek kierowanych do M. K. i zwróconych przez pocztę z adnotacją: "zwrot - nie podjęto w terminie", po dwukrotnym ich awizowaniu z powodu nieobecności adresata (w tym przesyłki zawierającej tytuł wykonawczy z dnia 19 maja 2008r. oraz postanowienie z dnia 23 czerwca 2008r. o nałożeniu grzywny ) wskazuje, że M. K. celowo nie odbierał kierowanej do niego korespondencji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. - K.. Zdaniem organu odwoławczego M. K. wiedział bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 października 2006r. zobowiązał organy do wydania ponownej decyzji w sprawie wiaty na jego działce po przeprowadzeniu ponownego postępowania. Zatem o swojej nieobecności pod dotychczasowym adresem (np. ze względu na stan zdrowia) był zobowiązany powiadomić organy nadzoru budowlanego (w tym organ I instancji) i jednocześnie wskazać adres do korespondencji. Organ odwoławczy wskazał przy tym na art. 41 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt sprawy organu I instancji nie wynika natomiast, aby M. K. taką informację do organu tego skierował, mimo iż nie przebywał pod adresem swojego zamieszkania przynajmniej od 27 marca 2007r. do 10 września 2008r., co wynika z adnotacji na przesyłkach. Świadczy to, zdaniem organu drugiej instancji o zaniedbaniu obowiązku wynikającego z ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 41 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego "w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny."

Na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie ich wykonalności do czasu posiedzenia sądu. Podniósł, że postanowienie to narusza art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Nie zgadza się z twierdzeniem organu egzekucyjnego, że celowo nie odbierał korespondencji. Zdaniem skarżącego istotne jest rozpatrywanie postanowień organów pierwszej i drugiej instancji, z decyzją z dnia [...]., gdyż 2 lutego 2009r. wystąpił on o stwierdzenie nieważności tej decyzji do Ś.. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ale nie otrzymał jeszcze odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, potwierdzając swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. – K. z dnia [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.VII.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U.Nr. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.Nr. 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Wskazać nadto należy, że z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga jest zasadna choć nie z przyczyn w niej wskazanych.

Przedmiotem kontroli Sądu jest stanowisko wierzyciela wyrażone na skutek złożonych dnia 16.XII.2008r. przez M. K. zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne a przekazanych zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 ustawy z dnia 17.VI.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. z 2005r. Nr. 229, poz. 1954 dalej p.e.a.) przez organ egzekucyjny wierzycielowi.

W zarzutach tych skarżący podniósł m.innymi brak otrzymania postanowienia i upomnienia. Zgodnie z dyspozycją art. 33 ustawy p.e.a. podstawą zgłoszonych zarzutów może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 tejże ustawy.

Z treści art. 15 § 1 ustawy p.e.a. wynika, że egzekucja administracyjna może być wszczęta , jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba , że przepisy szczególne inaczej stanowią.

Z przedłożonych akt sprawy wynika, że skierowane do skarżącego upomnienie nr. 3 z dnia 25.VIII.2008r. doręczane było w sposób zastępczy o jakim mowa w art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jedn. DZ.U. z 2000r. Nr. 98, poz. 1071 ze zm. dalej kpa). Przepis ten stanowi, że jeżeli pisma nie można doręczyć w sposób określony w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dniu pozostawia się w oddawczej skrzynce pocztowej adresata dwukrotnie (chyba, że adresat odbierze przesyłkę po tzw. pierwszym awizowaniu). W przypadku niepodjęcia pisma uważa się je za doręczone skutecznie z upływem ostatniego dnia 14-to dniowego terminu przechowywania pisma przez pocztę. Kontrolujący powyższe doręczenie wierzyciel tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.-K. wskazał, że wszelkie doręczenia w sprawie dokonane zostały w sposób zastępczy zgodny z treścią art. 44 kpa. Orzekający w sprawie jako organ II instancji Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w zaskarżonym postanowieniu podzielił pogląd organu I instancji. Wskazał, że upomnienie doręczone zostało w sposób zastępczy z dniem 9.IX. 2008r. wobec dwukrotnego awizowania dnia 27.VIII.2008r. i 3.IX.2008r..

Pogląd ten nie jest prawidłowy albowiem zdaniem Sądu do doręczenia upomnienia nie doszło.

Jak wskazano wyżej zgodnie z dyspozycja art. 44 § 2 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14- to dniowego terminu do przechowania pisma. Taki zapis oznacza, że bieg terminu rozpoczyna się zgodnie z ogólną zasadą następnego dnia po pierwszym awizowaniu pisma. Skoro zatem co jest okolicznością niesporną pierwsze awizo nastąpiło dnia 27.VIII.2008r. to 14 dniowy termin upływał z końcem dnia 10.IX.2008r. i z tym dniem przesyłkę należało uznać za doręczoną prawidłowo. Konsekwencją powyższego jest, że skarżący do północy 10.IX.2008r. mógł podjąć pismo w urzędzie pocztowym. Z dowodu doręczenia wynika natomiast, że pismo poczta zwróciła do nadawcy dnia 10.IX.2008r. pozbawiając tym samym skarżącego możliwości jego podjęcia. Błędny jest zatem pogląd wierzyciela, że doręczenie upomnienia nastąpiło z dniem 9.IX.2008r. Oznacza to, że wobec uchybienia przepisowi art. 44 kpa nie doszło w sprawie do doręczenia upomnienia.

Tym samym zarzut podniesiony przez M. K. w tym zakresie wierzyciel powinien uznać za zasady a następnie dać temu wyraz w zajętym stanowisku.

Przyjęcie tego stanowiska wierzyciela przez organ egzekucyjny (mimo braku związania w tym zakresie) mogło doprowadzić do wydania przez organ egzekucyjny niepoprawnego rozstrzygnięcia, choć podnieść należy, że z mocy art. 29 ustawy p.e.a. organ egzekucyjny winien z urzędu badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 145 § 1 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozp. Min.Spr. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.