Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1815/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 6 pkt 11, art. 9 ust. 1, art. 24 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 75 poz 493
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
article: art. 7, 77 § 1, 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] Towarzystwa Przyrodniczego im. [...] z siedzibą w K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].06.2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].12.2012 r. nr [..], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych w związku z bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku i szkodą w środowisku w gatunkach chronionych i siedliskach chronionych płazów oraz w wodach, w rejonie przysiółka O. w S. (pomiędzy 537+000 a wiaduktem WD 498 w 537+583 km drogi).

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym sprawy. G. im. A. C. z siedzibą w K. (zwane dalej Towarzystwem) zgłosiło Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w K. wystąpienie bezpośredniego zagrożenia szkodą i szkody w środowisku w okresie kwietnia 2011 r. oraz podczas wcześniejszych prac budowlanych. Upatrywało jej w masowej śmiertelności płazów (chronionych gatunków płazów) w rejonie zasypanego podczas budowy autostrady zbiornika wodnego i braku wykonania zbiornika kompensacyjnego. W efekcie, w ocenie Towarzystwa, doszło do mierzalnej szkody w środowisku w związku ze zniszczeniem miejsca rozrodu gatunków chronionych oraz na rozjeżdżaniu prawnie chronionych płazów w wyniku błędów w decyzji środowiskowej.

Organ odwoławczy potwierdził stanowisko I instancji o prawidłowym

wskazaniu podmiotu, któremu zarzucono odpowiedzialność za przedstawiony stan rzeczy i zarazem korzystającego ze środowiska – Generalnej Dyrekcji Dróg

Krajowych i Autostrad (zwanej dalej GDDKiA). Wyjaśnił także, iż podmiot zgłaszający został zobowiązany do podania stanu początkowego siedlisk przyrodniczych i populacji gatunków oraz do konkretyzacji zgłoszenia przez podanie metodyki badań, daty ich prowadzenia, wskazanie zidentyfikowanych podczas inwentaryzacji

gatunków, a także przedłożenie ewentualnych badań potwierdzających istnienie szlaków migracyjnych gatunków chronionych na tym terenie.

GDDKiA wyjaśniła natomiast, że prace przy autostradzie wykonywane były

pod nadzorem przyrodniczym wykonawcy. Nadzór ten zobowiązywał do kontroli potencjalnych siedlisk herpetofauny przed ich zasypaniem oraz w miarę konieczności przeniesienia zagrożonych osobników. W 2012 r. GDDKiA przyjęła dokumentację projektową do budowy zastępczych zbiorników dla płazów, których wykonanie i lokalizację zlecił nadzór przyrodniczy i środowiskowy na etapie realizacji inwestycji.

Ma być to 6 zbiorników w 4 lokalizacjach.

GDOŚ przytoczył za RDOŚ, że na GDDKiA w decyzji środowiskowej

Wojewody [...] z dnia [...].12.2006 r., wydanej dla tego przedsięwzięcia

nałożono obowiązek dotrzymania szeregu warunków związanych z minimalizacją negatywnych oddziaływań tego przedsięwzięcia drogowego na płazy i ich siedliska. Ujęto wśród nich montaż urządzeń zapobiegających przedostawaniu się płazów na jezdnię oraz budowę przejść i przepustów wraz z systemem ich naprowadzania.

Organ podkreślił także, iż dla inwestycji tej wydana została decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].04.2010 r., zezwalająca inwestorowi na przeniesienie z miejsc regularnego przebywania oraz na niszczenie siedlisk i ostoi płazów kolidujących z budową tej autostrady (grzebiuszki ziemnej i traszki górskiej). Wcześniejszą decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony

Środowiska w K. z [...].02.2009 r. inwestor uzyskał natomiast zgodę na działania w tym samym zakresie odnośnie siedlisk i ostoi żaby trawnej, żaby zielonej, żaby jeziorowej, rzekotki drzewnej, ropuchy szarej, kumaka nizinnego, traszki grzebieniastej, traszki zwyczajnej. A więc na wykonywanie czynności objętych zakazami.

Wyjaśnił, za organem I instancji, iż w związku ze zgłoszeniem (kilku szkód w jednym piśmie) przeprowadzona została kontrola stanu technicznego wykonanych przez inwestora wygrodzeń. Z jej protokołu wynika, że zamontowane zostały,

zgodnie z decyzją środowiskową siatki dogęszczające o wys. 30 cm oraz

wygrodzenia z agrowłókniny o wys. 50 cm. Po stronie wschodniej autostrady stwierdzono sukcesywną wymianę płotków tymczasowych na docelowe. Nie zidentyfikowano nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania zagrodzeń zabezpieczających i nie ustalono przyczyny obecności płazów na jezdni. Prawdopodobną przyczyną była chwilowa utrata ciągłości wygrodzeń podczas wymiany siatek dogęszczających na siatki panelowe z tworzywa. Mając to na względzie GIOŚ potwierdził prawidłowość ustaleń I instancji stwierdzając, że dla tej inwestycji została wydana decyzja środowiskowa z [...].12.2006 r. oraz wskazane decyzje Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].02.2009 r. oraz z dnia [...].04.2010 r., w wyniku czego zidentyfikowano negatywne oddziaływanie realizowanego przedsięwzięcia na populacje płazów, w rozumieniu

art. 6 pkt 11a ustawy szkodowej, co wyłącza stosowanie jej przepisów. Decyzja środowiskowa z [...].12.2006 r. prawidłowo zidentyfikowała zagrożenia, opisała je, przewidziała środki zabezpieczające, w tym miejsca przejścia dla płazów. We wniesionej skardze oraz uzupełniającym je piśmie procesowym z dnia [...].11.2013 r. Górnośląskie Towarzystwo Przyrodnicze im. A. C. zarzuciło, podobnie jak w zażaleniu, że wystąpienie zgłoszonej szkody w środowisku było wynikiem błędów w decyzji środowiskowej. Odnosząc się do stanowiska GDDKiA stwierdziło, że nie jest mu wiadome, by zbiornik kompensacyjny miał zostać

utworzony w przedmiotowej lokalizacji, a planowane 6 zbiorników ma kompensować negatywne oddziaływania autostrady w innych miejscach. W decyzji środowiskowej

nie przewidziano realizacji zbiornika kompensacyjnego na tym terenie, a także bezpiecznego przejścia dla płazów. Wobec tego drugi zbiornik winien zostać utworzony po drugiej stronie tej drogi na wskazanym odcinku, ze względu na zaniechanie usytuowania przejścia dla płazów pod drogą, mimo że jest to regułą w razie występowania ich miejsc rozrodu. Towarzystwo podkreśliło, że w analizie skutków przyrodniczych należy uwzględnić utracone przyszłe pokolenia płazów, a wyniesienie ich w inne miejsce nie daje gwarancji, że liczba płazów nie ulegnie redukcji. Towarzystwo stwierdziło także, iż na chwilę obecną można w dalszym ciągu naprawić szkodę przez odtworzenie zniszczonego zbiornika. W ocenie strony skarżącej, zbiornik ten usytuowany był w znacznej odległości od drogi [...] (50-70 m), co nasuwa wątpliwości, czy konieczne było jego zasypanie. W razie zaś gdyby wody ze zbiornika infiltrowały w stronę autostrady, należało rozważyć uszczelnienie go lub wykonanie wgłębnej bariery filtracyjnej. Towarzystwo zarzuciło nadto, że zezwolenie

z zakresu ochrony gatunkowej winno zostać wydane przed decyzją zezwalającą na realizację przedsięwzięcia, a nastąpiło później, bowiem na stronie internetowej GDDKiA widnieje informacja o przeprowadzeniu robót ziemnych już [...].12.2008 r., a więc przed [...].02.2009 r. Podniosło zatem, że wydane decyzje derogacyjne z [...].02.2009 r. oraz z [...].04.2010 r. były następcze w stosunku do zgody na realizację inwestycji i jej rozpoczęcia. Nadto przeprowadzona kontrola (protokół z [...].11.2011 r.)

dotyczyła ciągłości wygrodzeń herpetologicznych, a nie zlikwidowanego zbiornika. Zasypując go, należało zatem wykazać brak możliwości zastosowania rozwiązań alternatywnych. Zarzucono nadto brak określenia stanu początkowego w oparciu o sprawozdania z nadzoru przyrodniczego prowadzonego w latach 2008 - 2009, co stanowiło naruszenie art. 7 K.p.a. wobec faktu, że przedmiotowy zbiornik w lipcu

2010 r. już nie istniał. Nie był przy tym ciekiem przewidzianym w decyzji środowiskowej. Na marginesie tej sprawy, podniesiono także zasadnicze błędy merytoryczne co do wielkości oczek siatek dogęszczających, przewidzianych w

decyzji środowiskowej. W ocenie Towarzystwa przewidziano je zbyt duże.

Na rozprawie przed Sądem prezes Towarzystwa wskazał, że wbrew

stanowisku organu, przedłożone zostało do GDOŚ w dniu [...].04.2013 r. drogą elektroniczną (godziny 20:38 oraz 22:44) rozwinięcie zgłoszonej szkody, także w zakresie przedmiotowego odcinka autostrady [...] (pkt 5 złożonego zgłoszenia). Natomiast w załączonej do niego tabeli dla lokalizacji – O. w sąsiedztwie zlikwidowanego zbiornika, wykazano ilości odnotowanych martwych płazów, przytaczając daty obserwacji oraz wyodrębniając kolorem dane udokumentowane w sporządzonym materiale filmowym. Powstałej szkody mierzalnej upatruje nie w zainstalowaniu wadliwych płotków naprowadzających, a w pozbawieniu chronionych płazów ich miejsca rozrodu i zimowania - przez likwidację przedmiotowego zbiornika wodnego.

Jednocześnie prezes Towarzystwa przedłożył stanowisko fachowca, wskazujące na to, że obiekt zasypany stanowił zbiornik wodny lub oczko wodne, prawdopodobnie pozostałość dawnego stawu hodowlanego. Nadto prezes Towarzystwa złożył do akt sprawy okólnik GIOŚ zawierający informacje w zakresie stosowania przepisów dot. ochrony gatunkowej - także zwierząt - w ramach realizacji przedsięwzięć współfinansowanych przez Unię Europejską.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie naruszyło obowiązujące przepisy prawa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.

in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002

r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane

przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, Sąd uznał iż postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...].06.2013 r. narusza przepisy

obowiązującego prawa w sposób prowadzący do jego uchylenia.

Podstawę wydania kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 ze zm. - zwanej dalej ustawą szkodową). Zgodnie z art. 2 tej ustawy jej przepisy mają zastosowanie do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska, stwarzającą ryzyko szkody w środowisku lub przez inną działalność w przypadku szkody w gatunkach chronionych i chronionych siedliskach przyrodniczych. Użycie zwrotu szkody w środowisku "spowodowane przez działalność" nakazuje

obejmowanie tym pojęciem wykonywania konkretnych działań w elementach przyrodniczych, których dotyczy ustawa szkodowa, powodujących bądź to szkodę w środowisku, bądź bezpośrednie nią zagrożenie. Jeszcze precyzyjniej zakres stosowania tych przepisów sformułowany został w Dyrektywie 2004/35/WE. Otóż mowa w niej jest o zastosowaniu jej przepisów do szkód wyrządzonych środowisku przez wykonywanie działalności zawodowej.

Z ust. 1 oraz 2 art. 2 tej ustawy wynika, że ma ona zastosowanie do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, jeżeli wiążą się one z:

- działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku;

- działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska, inną niż ta, o której mowa wyżej, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk

przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska;

- emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku

lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska.

Zatem w świetle wskazanego przepisu szkoda lub zagrożenie jej wystąpienia

są ściśle związane z działalnością prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska. Działalność ta musi zatem bezpośrednio poprzedzać wystąpienie zdarzenia, jakim jest szkoda w środowisku.

W art. 3 ustawy szkodowej enumeratywnie wymienione zostały rodzaje działalności stwarzającej ryzyko szkody w środowisku. Wprawdzie w przypadku

szkód w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych przesłanką konieczną do uznania wystąpienia takiej szkody nie jest działalność stwarzająca ryzyko wystąpienia szkody, ale każda działalność w powiązaniu z winą podmiotu, jednak analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że chodzi o taką działalność, która stanowi ingerencję w elementy przyrodnicze.

Istotne znaczenie z punktu widzenia stosowania tej ustawy mają także pojęcia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku" lub "szkody w środowisku", zdefiniowane w art.6 pkt 1 i 11 ustawy. Stosownie do sformułowanych tam definicji ilekroć w ustawie mowa jest o: - bezpośrednim zagrożeniu szkodą w środowisku - rozumie się przez to

wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia szkody w środowisku w dającej się przewidzieć przyszłości (art.6 pkt 1),

- szkodzie w środowisku (art.6 pkt 11) - rozumie się przez to negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska:

a) w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych, z tym że szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, o

której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie

środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), b) w wodach, mającą znaczący negatywny wpływ na stan ekologiczny, chemiczny lub ilościowy wód, c) w powierzchni ziemi, przez co rozumie się zanieczyszczenie gleby lub

ziemi, w tym w szczególności zanieczyszczenie mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi (pkt 11).

Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 ustawy szkodowej w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku, podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany niezwłocznie podjąć działania zapobiegawcze. Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie podejmie działań zapobiegawczych i naprawczych, organ ochrony środowiska, w drodze decyzji, nakłada na niego obowiązek przeprowadzenia tych działań (art. 15 ust. 1 ustawy szkodowej).

Tryb zgłaszania bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku uregulowano w rozdziale 4 ustawy i trafnie przyjął organ odwoławczy, że brak przedstawienia przez stronę posiadanych przez nią danych co do zgłoszonej szkody nie daje podstaw do pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 24 ust. 7 tej ustawy. Jest to norma o charakterze procesowym, zawarta w akcie regulującym instytucje prawa materialnego, jakim jest powoływana ustawa szkodowa. Ustawa ta ustanawia generalną zasadę, a mianowicie organ ochrony środowiska ma obowiązek przyjąć od każdego zgłoszenie o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku.

Jednakże nie oznacza to obowiązku wszczęcia w każdej sytuacji postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Stosownie bowiem do przywołanej normy art. 24 ust. 7 organ może odmówić wszczęcia tegoż postępowania, o ile zaistnieją przesłanki takiej odmowy. Przepis nie wymienia jednak w tym miejscu podstaw odmowy wszczęcia postępowania, a zatem trzeba ich poszukiwać w zapisach całej ustawy (przykładowo art. 4 i 5). Niewątpliwie przesłanek odmowy prowadzenia postępowania w trybie omawianej ustawy można upatrywać również w powołanym

art. 15 cyt. ustawy, w sytuacji gdy działania zapobiegawcze zostały już podjęte i są skuteczne, a naprawcze uznano za zbędne. Przedmiotowa szkoda w środowisku, jak zarzucił zgłaszający, miała miejsce w okresie kwietnia 2011 r. oraz podczas wcześniejszych prac budowlanych, a więc w

okresie obowiązywania ustawy szkodowej. Jest to bowiem zdarzenie mające miejsce po dniu 30 kwietnia 2007 r. Ustawa ta znajduje więc zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Strona skarżąca stwierdziła, że w decyzji środowiskowej z dnia [...].12.2006 r. Wojewody [...], sporządzonej dla inwestycji polegającej na budowie autostrady [...] na odcinku węzeł S. (bez węzła) – granica Państwa w G. (km 519+374-567+223,51) nie przewidziano kompensacji zlikwidowanego zbiornika wodnego. Istotnie decyzja ta kompensacji takiej nie przewidziała na tym odcinku realizacji zamierzenia. Z decyzji GDOŚ wynika natomiast, że W 2012 r. GDDKiA przyjęła dokumentację projektową do budowy zastępczych zbiorników dla płazów, których wykonanie i lokalizację zlecił nadzór przyrodniczy i środowiskowy na etapie realizacji inwestycji. Ma zostać zrealizowanych 6 zbiorników wodnych w 4 lokalizacjach. Organ odwoławczy nie wyjaśnił natomiast, czy jedna z tych lokalizacji ma dotyczyć rejonu przysiółka O. w S. (pomiędzy 537+000 a wiaduktem WD 498 w 537+583 km drogi).

Zagadnienie to ma zasadnicze znaczenie w sprawie, mając na uwadze cele

jakim ma służyć instytucja stwierdzenia szkody w środowisku. Trafnie zauważyły organy, że ustawodawca w cyt. już art. 6 pkt 11 lit. a postanowił, iż szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 -

t.j. ze zm.) lub zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, o której

mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego

ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko. Organ interpretując tę normę stwierdził, że w sytuacji, gdy nie można wykluczyć, iż planowane przedsięwzięcie rzeczywiście wiązać się będzie ze zniszczeniem czy uszkodzeniem np. chronionego siedliska

przyrodniczego, a zostanie to zidentyfikowane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to wyłączone jest stosowanie ustawy szkodowej. Tak uogólnione stanowisko nie jest uprawnione i konieczne staje się przeprowadzenie każdorazowo oceny, czy regulacje decyzji środowiskowej przyjęte w tym zakresie, zostały prawidłowo zastosowane przez korzystającego ze środowiska, przy jednoczesnym uwzględnieniu, czy była też wydana na podstawie art. 34 ustawy o ochronie przyrody

decyzja zezwalająca inwestorowi np. na przeniesienie płazów z miejsc regularnego przebywania oraz na niszczenie siedlisk i ostoi płazów, kolidujących z budową

danego przedsięwzięcia celu publicznego i czy inwestor obowiązek ten dopełnił.

W rozpatrywanej sprawie decyzje derogacyjne zostały wydane. Jednakże

prace ziemne przy budowie tego odcinka autostrady [...] podjęto wcześniej, przed ich wydaniem. Jednoczenie decyzja środowiskowa nie stwierdziła potrzeby podjęcia działania kompensacyjnego, w postaci budowy nowego zbiornika wodnego w tym miejscu. Z jej treści nie wynika, aby organ rozważał taką potrzebę. Trudno stwierdzić, co było przyczyną braku wskazania potrzeby tej kompensacji, zważywszy że płazy podejmują rozród w tych samych zbiornikach wodnych (filopatria), a likwidacja zbiornika wodnego, będącego miejscem rozrodu stanowi mierzalną szkodę w środowisku i prowadzi co najmniej do zmniejszenia ich liczebności, jak wywiódł

prezes Towarzystwa, herpetolog w uzupełnieniu skargi, a pismami przesłanymi do organu odwoławczego pocztą elektroniczną w dniu [...].04.2013 r. dowodził powstania szkody, określając ją jako mierzalną.

Nie można zatem zgodzić się z organem, bez wyjaśnienia tej kwestii w sposób dogłębny, w myśl art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a., czego organ odwoławczy nie uczynił naruszając wskazane przepisy, że możliwość wystąpienia negatywnego wpływu na środowisko została uprzednio zidentyfikowana, a odzwierciedleniem tego faktu są zapisy w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia oraz decyzjach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].02.2009 r. oraz z dnia [...].04.2010 r.

Wydaje się temu przeczyć podniesiony w zaskarżonej decyzji fakt, że w 2012 r. GDDKiA przyjęła dokumentację projektową do budowy zastępczych zbiorników dla płazów, których wykonanie i lokalizację zlecił nadzór przyrodniczy i środowiskowy na etapie realizacji inwestycji (6 zbiorników w 4 lokalizacjach). Zatem konieczność tej formy kompensacji potwierdzono w okresie późniejszym, nie wiadomo jednakże w jakich lokalizacjach. Nie zostało wyjaśnione przez organ odwoławczy, w których miejscach przebiegu autostrady [...] zbiorniki te zostaną usytuowane. Przez działania naprawcze, których strona skarżąca się domaga,

zdefiniowane w art. 6 pkt 3 ustawy szkodowej należy rozumieć działania

podejmowane w celu naprawy lub zastąpienia w równoważny sposób elementów przyrodniczych lub ich funkcji, które uległy szkodzie (...). Wobec zarzutów skargi, aktualna pozostaje zatem konieczność ustalenia, czy zachodzi potrzeba podjęcia

działań naprawczych, zwłaszcza wobec podniesionego w skardze faktu, iż powołane decyzje derogacyjne, bardzo ogólnie sformułowane, wskazywały na przeniesienie i niszczenie siedlisk i ostoi wymienionych w nich gatunków chronionych płazów kolidujących z budową autostrady [...] na przedmiotowym odcinku. Strona skarżąca natomiast zarzuciła brak owej kolizji, podnosząc znaczną odległość zlikwidowanego zbiornika wodnego od linii rozgraniczających tę drogę.

Istotne jest także, iż Towarzystwo stwierdziło, że na chwilę obecną w dalszym ciągu można naprawić szkodę, przez odtworzenie zniszczonego zbiornika wodnego. Kwestie te nie były, jak już wskazano, przedmiotem rozważań organu odwoławczego, a ich wyjaśnienie pozwoli na ocenę prawidłowości odmownego postanowienia I instancji.

W ocenie Sądu, uzupełnienie ustaleń w tym zakresie może zostać dokonane

przez GDOŚ, w oparciu o art. 136 K.p.a. Wyjaśnienia będzie w szczególności wymagało, czy odnotowane w sprawozdaniu z działań podjętych w ramach ochrony płazów przy budowie autostrady [...] odcinek [...] w 2010 r. zlikwidowanie zastoisk wodnych w rejonie zlikwidowanego stawu VI, km 537 + 100 i przeniesienie płazów do stawu za lasem przy S., dotyczyło także uprzednio płazów ze zlikwidowanego, przedmiotowego zbiornika wodnego, którego faktu likwidacji organy nie kwestionowały.

Jednocześnie należy zauważyć, że organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu swego postanowienia do przedłożonego mu drogą elektroniczną przez Towarzystwo w dniu [...].04.2013 r. (godziny 20:38 oraz 22:44) rozwinięcia zgłoszonej szkody, także w zakresie przedmiotowego odcinka autostrady [...] (pkt 5 złożonego zgłoszenia). W załączonej do niego tabeli dla lokalizacji – O. w sąsiedztwie zlikwidowanego zbiornika, wykazano ilości odnotowanych martwych płazów, przytaczając daty obserwacji oraz wyodrębniając kolorem dane udokumentowane sporządzonym materiałem filmowym. Należy bowiem mieć na względzie, że tej

szkody w środowisku strona skarżąca upatruje nie w zainstalowaniu wadliwych płotków naprowadzających, a w pozbawieniu chronionych płazów ich miejsca

rozrodu i zimowania przez likwidację przedmiotowego zbiornika wodnego. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zapobieganie hipotetycznym, przyszłym negatywnym zdarzeniom, które mogą powstać przy realizacji innych tego rodzaju inwestycji nie jest celem przedmiotowej ustawy, w kontekście

sformułowanego w niej pojęcia działań zapobiegawczych.

Wobec podniesionych argumentów brak wyjaśnienia, czy w tej konkretnej sprawie istotnie nie zachodziła konieczność zastosowania ust. 2 art. 15 ustawy szkodowej, i czy prawidłowo odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie

wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych w związku z zaistniałą szkodą w środowisku w gatunkach chronionych, w rejonie przysiółka O. w S. (pomiędzy 537+000 a wiaduktem WD 498 w 537+583 km drogi) - uczynił koniecznym uchylenie zaskarżonego postanowienia i sformułowanie oceny prawnej oraz wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, do których organ winien zastosować się po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku.

W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Sąd orzekł jak w sentencji.