Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 36/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz, Asesor sądowy Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 listopada 2022 r. nr 0601-IEE.711.282.2022.3 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 14 września 2022 r. nr 0609-SEE-711.886.2022, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz M. C. kwotę 100 (sto) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Adminiastracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia M. C., dalej: "zobowiązany", "strona", "skarżący", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lubartowie, dalej" "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia 14 września 2022 r. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec majątku zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2022 r. nr 609-723.641180.2022. Tytułem powyższym objęto podatek dochodowy za 2021 r. (PIT-37) w kwocie 484 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Lubartowie podejmował stosowne czynności w celu wyegzekwowania wskazanych należności podatkowych. Zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2022 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w BNP Paribas S.A. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w trybie art. 44 K.p.a. Bank w odpowiedzi poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane z powodu braku środków na rachunku.

Następnie dwoma zawiadomieniami z dnia 21 lipca 2022 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenie za pracę w M. T. Spółka z o.o. z siedzibą w K. G. i A. F. P. S. z o.o. z siedzibą w S.. Zajęcia te okazały się bezskuteczne.

18 sierpnia 2022 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek strony datowany na 16 sierpnia 2022 r., w którym sformułował on żądanie "natychmiastowego wstrzymania wszelkich postępowań" prowadzonych przez Urząd Skarbowy. Postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. wydanym na podstawie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnej w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Postanowienie powyższe zobowiązany odwołując się do art. 6 Kodeksu cywilnego zażalił podnosząc, że w treści postanowienia organ egzekucyjny nie udowodnił swoich praw jako wierzyciel oraz jako organ egzekucyjny, mimo takiego obowiązku. Zobowiązany zarzucił też, że nie otrzymał tytułu wykonawczego nr 609-723.641180.2022 i że nie udzielono mu informacji w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego, co jest naruszeniem zasady równości stron postępowania administracyjnego. Zażalenie zobowiązany uzupełnił pismem z dnia 7 listopada 2022 r. W jego treści zobowiązany formułował twierdzenie, że nie jest podmiotem w jakikolwiek sposób i z jakiegokolwiek tytułu podlegającym opodatkowaniu w Państwie Polskim. Podniósł on również, że adres: N. [...], [...], uważany przez Naczelnika Skarbowego za adres rejestrowy strony nie jest jego adresem od 2009 r. Pisma kierowane na ten adres, m.in. tytuł wykonawczy, nie mogły zatem być przez stronę odebrane. Jak podniósł zobowiązany, z zaskarżonego postanowienie wynika, że pismo zostało awizowane, czyli nie zostało dostarczone. Zdaniem strony podstawą do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., jest art. 105 Kodeks postępowania administracyjnego, ponieważ w jego sprawie występuje bezprzedmiotowość podmiotowa oraz przedmiotowa.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, zaznaczając na wstępie, że w tej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, co wynika wprost z ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2022 r., poz. 813). Organ nadzorczy wskazał też, że w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. oraz na mocy art. 18 tej ustawy, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma więc zastosowania w tej sprawie powołany przez stronę w zażaleniu przepis art. 6 Kodeksu cywilnego.

Następnie organ nadzorczy wskazał na treść art. 56 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: (1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; (2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; (3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; (4) na żądanie wierzyciela; (5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Organ nadzorczy podkreślił, że katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w tym przepisie ma charakter zamknięty, co oznacza to, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z przyczyn wymienionych w we wskazanym przepisie. Organ rozpatrując wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związany treścią art. 56 § 1 u.p.e.a., co oznacza, że zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek obliguje organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie organu egzekucyjnego w sprawie nie zaistniała jednak żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 56 § 1 pkt 1 – 5 u.p.e.a. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby wstrzymano wykonanie, odroczono termin wykonania czy też rozłożono na raty dochodzony od strony obowiązek. W sprawie nie zachodzi okoliczność określona w pkt 2 art. 56 § 1 u.p.e.a., strona nie utraciła też zdolności do czynności prawnych, wierzyciel nie zażądał zawieszenia prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego ani nie zachodzi inny przypadek przewidziany w ustawach. Organ nadzorczy wyjaśnił też, że aby wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., zawieszenie postępowania egzekucyjnego przewidziane w przepisach innych ustaw musi wprost wynikać z przepisu ustawy.

W ocenie organu nadzorczego, skoro nie wystąpiła żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego unormowana w art. 56 § 1 pkt 1 – 5 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. Nie stwierdzono przy tym naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: "K.p.a.". Tytuł wykonawczy, wg organu nadzorczego, doręczony został zgodnie z zasadami doręczeń wynikającymi z K.p.a. Odnośnie do adresu zobowiązanego: N. J. [...], [...] organ stwierdził, że taki adres figuruje wciąż jako adres rejestrowy w systemie centralnej rejestracji podatników SeRCe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie M. C., nie formułując zarzutów, uznał postanowienie za niezgodne z prawem. Wywodził bowiem, że jest ono niezgodne z jego "obecnym statusem prawnym". Postępowanie które toczy się z jego udziałem jest w jego ocenie "bezprzedmiotowe rzeczowo i podmiotowo". Wywodził, odwołując się do art. 6 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, że nie występuje on w tym postępowaniu jako osoba fizyczna, lecz w trybie art. 28 ustawy K.p.a.

Zobowiązany zauważył w skardze, że "osoba fizyczna będąca podatnikiem w razie potrzeby dokonuje zgłoszenia bądź aktualizacji danych dotyczących adresu zamieszkania, numeru rachunku bankowego czy też danych kontaktowych w urzędzie skarbowym". Jego zdaniem potwierdza to jego moje stanowisko, że jedynie osoby fizyczne osoby, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej są zdefiniowane w ustawodawstwie Rzeczpospolitej Polskiej występują jako podatnicy. Człowiek zaś, którym jest skarżący nie figuruje w przepisach prawa nich jako podatnik, tj. podmiot prawa podatkowego. W związku z tym skarżący zaznaczył i podkreślił, że oświadcza i podtrzymuje stanowisko, że zgodnie ze stanem faktycznym występuje zarówno w tym postępowaniu przed prawem we własnej sprawie i w sposób najpełniej zabezpieczający jego interes prawny nie jako osoba fizyczna, lecz w trybie art. 28 K.p.a. w brzmieniu: Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżący podał, że występuje jako człowiek i żąda traktowania go jak człowieka w niniejszym oraz wszystkich innych postępowaniach.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2023 r. Sąd wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do wskazania podstawy kierowania do strony korespondencji na adres N. J. [...]. Na wezwanie organ odpowiedział pismem z dnia 1 marca 2023 r. wskazując na dokumenty rejestracyjne i aktualizacyjne dotyczące NIP oraz wydruki informacji PIT-11 i PIT-11A za 2021 r. złożone do Urzędu Skarbowego w Ś. przekazanych do Urzędu Skarbowego w L..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony akt narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", na podstawie którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. W przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Wniosek strony w tym zakresie nie wiąże zaś sądu.

Przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie było postanowienie organu nadzorczego z dnia 18 listopada 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 14 września 2022 r. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że organ nadzorczy, podobnie jak organ egzekucyjny, rozpatrywał możliwość zastosowania w kontrolowanym postanowieniu art. 56 u.p.e.a., regulującego instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego rozpoznał organ pismo strony z dnia 16 sierpnia 2022 r.

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego wiąże się z wystąpieniem okoliczności uzasadniających czasową przerwę w jego prowadzeniu. Chodzi mianowicie o przeszkody, które pojawiły się już w toku postępowania egzekucyjnego, oraz co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia, tak by postępowanie mogło w przyszłości toczyć się dalej. Wymienione w przepisie art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. przesłanki zawieszenia postępowania mają charakter obligatoryjny w tym znaczeniu, że nie pozostawiają uznaniu organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie bądź nie zawieszać. Stosownie do art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,

4) na żądanie wierzyciela,

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Jak prawidłowo, co do zasady, wskazuje zarówno organ nadzorczy, jak organ egzekucyjny zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje (zobowiązuje) do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy zatem od uznania organu egzekucyjnego, lecz od ustalenia (stwierdzenia), czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w wyżej przytoczonym przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Jeżeli zatem zachodzi którakolwiek ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania.

Jak wskazano już wyżej, w ocenie organu żądanie zawieszenia postępowania strona sformułowała we wniosku z dnia 16 sierpnia 2022 r. Zawarła ona bowiem żądanie "natychmiastowego wstrzymania wszelkich postępowań skierowanych przeciwko mnie, jako podatnikowi (...) jako bezprzedmiotowe".

W ocenie Sądu, wobec takiej treści wniosku, w którym wnioskodawca nie formułował wprost dążenia do jedynie przejściowego, czasowego zawieszenia czynności egzekucyjnych, a argumentował że w ogóle nie miał i nie ma statusu podatnika ponieważ nie jest osobą, a tylko osoba może być podatnikiem, organ winien wezwać zobowiązanego aby sprecyzował swoje żądanie, czego organ nie uczynił. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżący za podstawę swojej argumentacji przyjął art. 6 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z dnia 10 grudnia 1948 r. zgodnie z którym "Każdy człowiek ma prawo do uznawania wszędzie jego osobowości prawnej", wg skarżącego: "Każdy ma prawo do rozpoznania wszędzie jako osoba przed prawem". Z tak przełożonego przepisu skarżący wywodził, że może zatem także nie chcieć rozpoznania go jako osoba. Odwołując się następnie do paremii: Eius est nolle, qui potest velle oświadczył, że koryguje swój status i żąda traktowania go jako człowieka, ale nie jako osoby. Działania organów zakładające jego status jako osoby, a wobec tego podatnika, skarżący uważa za nieważne.

Odnosząc się do tej argumentacji wyjaśnić należy skarżącemu, że prawo podatkowe kształtując status podatkowy zasadniczo odsyła do pojęć prawa cywilnego. Zgodnie z treścią art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651ze zm.), dalej: "O.p.", podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Ponieważ przepisy O.p. nie definiują pojęcia: osoba fizyczna, ani w piśmiennictwie, ani w orzecznictwie nie ma wątpliwości, że w celu zidentyfikowania tego pojęcia należy odwołać się do przepisu art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.), zgodnie z którym każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną, co oznacza, że staje się podmiotem praw i obowiązków jako osoba fizyczna. W piśmiennictwie wskazuje się w związku z tym, że w prawie polskim występują w zasadzie tylko dwa rodzaje podmiotów prawa: osoby fizyczne, czyli jednostki ludzkie, i osoby prawne, czyli twory społeczne, którym prawo przyznaje podmiotowość prawną. W teorii, a także w praktyce, zwłaszcza gospodarczej, dopuszcza się ponadto możliwość samodzielnego działania jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, nazywanych niekiedy ułomnymi lub niepełnymi osobami prawnymi (por. P. Nazaruk [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. J. Ciszewski, LEX/el. 2023, art. 8, teza 1.). Skarżący, jako człowiek jest więc osobą fizyczną, może zatem także być podatnikiem, jeżeli na mocy ustawy podatkowej podlegać będzie obowiązkowi podatkowemu. Taki sposób rozumienia przytoczonych przepisów O.p. oraz Kodeksu cywilnego pozostaje zgodny z treścią art. 8 ust. 1 Konwencji Praw Człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), który stanowi, że "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ...". Powołane wyżej przepisy, gwarantując człowiekowi status podmiotu prawa, w tym prawa podatkowego, zdaniem Sądu odpowiadają również treści - tak co do litery, jak celu - artykułowi 6. Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym wynikające z Deklaracji Praw Człowieka prawa człowieka, w tym prawo do bycia podmiotem prawa, przysługują każdemu człowiekowi, są nienaruszalne i niezbywalne, tj. nie można się ich zrzec. Wyrażają one bowiem poszanowanie wartości najcenniejszych dla człowieka, takie jak życie, godność, wolność, swobodny rozwój. Jednocześnie człowiek, jako podmiot prawa czyli osoba fizyczna, ma pewne obowiązki, w tym wynikający z treści art. 84 oraz 217 Konstytucji obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

Wskazać też należy skarżącemu, że powoływany przez niego art. 28 K.p.a. rzeczywiście stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednak jednocześnie art. 29 przewiduje, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Skarżący był więc stroną postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem jako osoba fizyczna. W takim też charakterze, jak to wynika z treści art. 25 § 1 P.p.s.a., występuje przed sądem administracyjnym.

Mając na względzie prowadzoną przez skarżącego argumentację – zwłaszcza jeśli się uwzględni całość argumentacji - podkreślić trzeba że w takich przypadkach kiedy treść żądania strony budzi wątpliwości, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego precyzowania treści żądania, bowiem mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany jego kwalifikacji prawnej, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. Zgodnie z art. 7 i 9 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak też, są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W razie zatem wątpliwości, niejasności czy sprzeczności w treści żądania strony, organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7 i art. 9 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. powinien zwrócić się do strony o wyrażenie i sprecyzowanie swojego stanowiska w sprawie. O tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego strona pismo to skierowała.

Organy przeprowadziły postępowanie pod kątem oceny wystąpienia przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 u.p.e.a.), choć taki kierunek postępowania nie został w istocie wyraźnie sformułowany. Przeciwnie, składane przez skarżącego kolejne pisma mogły świadczyć o tym, iż skarżący nie godzi się z egzekucją wobec niego co do zasady, tj. że nie chodzi mu o jedynie czasowe zawieszenie czynności egzekucyjnych z uwagi na przejściowe okoliczności. Należy bowiem zauważyć, że już w piśmie z (25) lipca 2022 r. – k.14 akt adm., złożonym do organu w formie dokumentu elektronicznego zobowiązany informował o braku wiedzy w zakresie podstaw prowadzonej wobec niego egzekucji. Podnosił, że jego zdaniem bezprawnie jego konto bankowe "zostało pomniejszone", bez zachowania kwoty wolnej od zajęcia. Wobec takiej argumentacji zdaniem Sądu nie można jednoznacznie przyjąć, iż stronę interesuje jedynie czasowe wstrzymanie wobec niego prowadzeni egzekucji.

Wyjaśnienie tych wątpliwości jest w realiach niniejszej sprawy o tyle istotne, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, co do zasady skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu, zaś pismo skarżącego inicjujące postępowanie organu zostało złożone w otwartym terminie do wniesienia zarzutów.

Treść pisma z dnia 16 sierpnia 2023 r. mogło też w istocie stanowić przewidzianą w art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, celem zbadania prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny prawidłowości konkretnej czynności egzekucyjnej. Organ jednak, nie dopytując strony, arbitralnie potraktował niejasne jej żądanie jako wniosek o zawieszenie postepowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 56 u.p.e.a.

W realiach sprawy niniejszej nieprawidłowe więc było rozpoznanie żądania strony bez uprzedniego wezwania jej, po odpowiednim pouczeniu, do sprecyzowania istoty zgłoszonego żądania w reżimie postępowania o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Sąd dostrzega przy tym, że z akt administracyjnych nie wynika jednoznacznie, aby stronie prawidłowo doręczono tytuł wykonawczy z dnia 20 lipca 2022 r., co stanowi podstawę legalnego prowadzenia egzekucji administracyjnej w świetle art. 26 § 5 pkt 1 i art. 32 u.p.e.a. Jeśli nawet tytuł został doręczony, jeśli kserokopia doręczenia k.6 dotyczy właśnie tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2022 r., zbadania wymagałoby też, czy na prawidłowy adres strony został on skierowany, skoro w rubryce tytułu wykonawczego "Dane zobowiązanego" pojawia się N. J., U. [...], tymczasem strona we wszelkiej korespondencji do organu podaje swój adres: Ś., ul. [...]. Taki adres zamieszkania skarżącego widnieje w stosownych rubrykach PIT-11A za 2021 r., PIT-11 za 2021 r., składanych w do Urzędu Skarbowego, co wynika z nadesłanych przez organ na wezwanie Sądu deklaracji.

Z akt administracyjnych nie wynika, aby kwestia adresu zamieszkania strony była też jakkolwiek ze stroną wyjaśniana. Sąd dostrzega, że w zasobach organu znajdują się dokumenty aktualizacyjne sprzed 20 lat, w którym podany jest adres Uścimów, jednak mając na względzie, że w kolejnych zeznaniach podatkowych strony pojawia się inny adres zamieszkania, organ powinien ta kwestię ustalić, biorąc pod uwagę aktualne informacje składane do Urzędu Skarbowego.

Kolejną kwestią jest to, że z pisma z dnia 25 lipca 2022 r. wynika, iż strona sprzeciwia się obciążeniu jego rachunku bankowego kwotą z niewiadomego jej tytułu. Z pisma strony, działającej bez pomocy fachowego pełnomocnika, wynika jasno, że na skutek działań organu dostała ona uszczerbku finansowego na koncie bankowym.

Kwestii tej organ nie wyjaśnia, brak jest jakiegokolwiek odniesienia do tej kwestii w aktach sprawy, natomiast można przypuszczać, że może to być wyegzekwowana kwota zaległości powstałej na skutek nieuregulowania przez stronę zaległości podatkowej wynikającej z PIT-37, o której mowa w tytule wykonawczym, co z kolei mogłoby mieć znaczenie dla ewentualnego wystąpienia przesłanki do umorzenia postępowania. Organ nie odniósł w się w żaden sposób do kwestii, czy dochodzona należność została wyegzekwowana i czy postępowanie egzekucyjne winno być kontynuowane.

Organy orzekające w sprawie powinny zatem po pierwsze, wyjaśnić kwestię adresu zamieszkania/ korespondencyjnego strony, pod kątem oceny, czy prawidłowo doręczono stronie tytuł wykonawczy, będący podstawą skutecznie prowadzonej egzekucji. Następnie, należy wezwać stronę do sprecyzowania jej żądań, tj. czy rzeczywiście wnosi on o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, czy też wnioskuje o umorzenie wobec niej prowadzonej egzekucji, albo jej pismo miało na celu zainicjowanie jeszcze innego trybu przewidzianego u.p.e.a. Zwłaszcza, że widocznym jest, że strona działając sama, bez fachowej pomocy, z trudnością jest w stanie zorientować się w swojej sytuacji, mając choćby na względzie treść decyzji o umorzeniu postępowania (z dnia 2 września 2022 r.) w której organ wzmiankuje również o przedawnieniu zobowiązania podatkowego i orzeka – jak twierdzi w uzasadnieniu – zgodnie z wnioskiem strony.

Konkludując, zaskarżone postanowienia jako przedwczesne wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. obligującego organ do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. zobowiązującego organ do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Uchybienie to w sposób oczywisty mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ podejmie czynności zmierzające do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości co to treści pisma skarżącego, również w kontekście kolejnych pism składanych do tego organu, znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to, powinno być połączone ze stosownym pouczeniem, dotyczącym zakresu i rodzaju zagadnień rozpoznawanych w tych postępowaniach.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Stosując art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił także postanowienie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, ponieważ narusza ono wskazane wyżej regulacje prawa procesowego w takim samym stopniu jak postanowienie wydane przez organ nadzorczy. Ponadto przemawia za tym konieczność podjęcia czynności wstępnych, zmierzających do ustalenia (ponad wszelką wątpliwość) rodzaju postępowania, w którym powinno zostać rozpoznane żądanie zobowiązanego, a co powinien uczynić organ egzekucyjny.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., obejmując nim uiszczony wpis.