Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 22/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 1, art. 92 a, art.140 aa, art. 140 ab
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 listopada 2022 r. nr BP.501.303.2022.1186.BD2.288794 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. M. karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5% i mniej niż 10%. Organ podał, że w dniu [...] r. w miejscowości J. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki SCANIA i trzyosiowej naczepy marki HYDRA-TRAILER. Pojazdem kierował skarżący, który wykonywał przewóz drogowy,

na trasie [...], z ładunkiem buraków cukrowych (ładunek podzielny).

W złożonym odwołaniu skarżący zaznaczył, że zostały nałożone na niego dwie kary podczas jednej kontroli drogowej. Przekroczenia udokumentowano dwoma protokołami kontroli z tego samego dnia. Za ten sam czyn strona została ukarana karą pieniężną w kwocie [...]oraz [...] złotych, na podstawie kontroli przeprowadzonej w tym samym czasie.

Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej: "p.r.d.") oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d."). Obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej, jak i podmiotowej. Przepisy p.r.d sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy u.t.d. sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Organ podkreślił, że obie ustawy chronią inne dobra prawne. Ustawą o transporcie drogowym objęte są zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz międzynarodowego transportu drogowego, zaś ustawa Prawo o ruchu drogowym - zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego.

Dalej organ wyjaśnił, że w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji poinformował stronę o treści art. 92c ust.1 u.t.d. i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona w toku postępowania przed organem I instancji nie złożyła wyjaśnień, a wyjaśnienia zawarte w odwołaniu nie stanowią dowodów świadczących, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Zatem, w ocenie organu, strona nie udowodniła okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz nie miała wpływu.

Organ wyjaśnił, że przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń, z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c u.t.d., ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Przewoźnik drogowy, wykonując transport drogowy, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Tymczasem kontrolowany zespół pojazdów był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.

W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:

1) art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 p.r.d., art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z lp. 10.2.2 zał. nr 3 do u.t.d. oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym w zw. z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz załącznika nr I pkt 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów), poprzez nałożenie na przewoźnika kary za delikt dotyczący przekroczenia dopuszczalnej masy i wymiarów pojazdów na podstawie ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, gdy na przewoźnika wcześniej została nałożona kara za to samo naruszenie sklasyfikowane w p.r.d. w sytuacji, gdy naruszenia stypizowane w dwóch ustawach (p.r.d. i u.t.d.) dotyczą tego samego zachowania (idem) i ich wspólnym źródłem jest dyrektywa Rady 96/53/WE, którą wdraża p.r.d. i do której odwołuje się rozporządzenie Komisji (DE) 2016/403 stanowiące podstawę wprowadzenia w polskim porządku prawnym (w u.t.d.) deliktów dotyczących mas i wymiarów pojazdów, a jednocześnie przedmiot ochrony obydwóch aktów prawa unijnego jest tożsamy i stanowi go ochrona konkurencji w zakresie działalności transportowej oraz bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co naruszyło zasadę ne bis in idem,

2) art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.,

3) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanych naruszeń była znikoma, a kara w wysokości [...] zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna,

4) art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy za to samo zachowanie została nałożona na stronę administracyjna kara pieniężna przez organ administracji publicznej i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna,

5) art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. poprzez nieumorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy za to samo naruszenie Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął drugie postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej udokumentowane protokołem kontroli z dnia [...]. i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł decyzją z dnia [...] r., która następnie została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. w miejscowości J. zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki SCANIA i trzyosiowej naczepy. W momencie zatrzymania do kontroli przedsiębiorca - W. M., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: "Usługi Transportowe W. M., wykonywał przewóz drogowy, na trasie [...], z ładunkiem buraków cukrowych (ładunek podzielny). W trakcie kontroli drogowej dokonano ważenia pojazdu członowego wagami przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów ważenia pojazdów w ruchu marki METEOR. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą pojazdu wynoszącą 43,80 t, a więc przekraczającą wartość dopuszczalną (40 t) o 3,80 t, tj. o 9,50%. W konsekwencji organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 10.2.2 załącznika nr [...] do u.t.d. z tytułu dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona. Kwestionując wymierzenie kary strona w skardze wskazała, że za ten sam czyn została już ukarana karą pieniężną w kwocie [...]na podstawie ustawy art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz art. 140ab ust. 1 p.r.d. za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o wymiarach, rzeczywistej masie całkowitej i naciskach jednej lub wielu osi odpowiadających zezwoleniu kategorii V. Zdaniem skarżącego nie jest dopuszczalnym nakładanie dwóch kar administracyjnych za ten sam czyn. Strona wskazuję też, iż zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ powinien odstąpić od wymierzenia kary.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 2 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie (ust. 1) Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa załącznik nr [...] do ustawy (ust. 7 pkt 2).

W myśl lp. 10.2.2 załącznika nr [...] do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5% i mniej niż 10% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] złotych.

Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Dodać przy tym należy, że przedmiotowe rozporządzenie stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Przepis art. 1 ust. 2 dyrektywy 96/53/WE stanowi, że wszelkie wartości wymienione w załączniku I odnoszące się do ciężarów (a więc również do maksymalnej dopuszczalnej masy) obowiązują jako normy transportowe i dlatego odnoszą się do warunków załadunku, a nie do norm produkcji, które zostaną określone w późniejszej dyrektywie.

Tym samym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu powinna wynosić do 40 t. Tymczasem w wyniku ważenia pojazdu ustalono, że masa pojazdu wynosiła 43,80 t., zatem – jak to już zaznaczono - przekraczała dopuszczalną wartość (40 t) o 3,80 t, tj. o 9,50%. Organ zasadnie więc wymierzył skarżącemu karę pieniężną.

Zasadnicza kwestia w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy na skarżącego nałożone dwie kary za to samo naruszenie. Co do zasady nie budzi wątpliwości, że stosownie do art. 56 ust. 1 u.t.d. inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych, m.in.: 1) zgodnie z przepisami ustawy, 2) za naruszenia przepisów o ruchu drogowym w zakresie określonym w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości i naruszenia przepisów wymienionych w obu powyższych ustawach, wydawane są dwie odrębne decyzje, jedna - na podstawie u.t.d., druga - na podstawie p.r.d. Zatem, w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli - przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd takim pojazdem i naruszenia norm, m.in. w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej i naciskach jednej lub wielu osi wykonywanego przez przewoźnika drogowego, wszczynane są dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów p.r.d. oraz przepisów u.t.d. Są to bowiem dwie sprawy administracyjne, załatwiane dwiema decyzjami (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 października 2019 r., III SA/Łu 343/19; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2019 r., VIII SA/Wa 299/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2019 r., III SA/Lu 468/19; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2020 r., III SA/Gd 814/19).

Skarżący kwestionuje możliwość wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji w jakiej w obu przypadkach źródłem negatywnej oceny działania ukaranego była ta sama okoliczność faktyczna - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, które:

- z jednej strony stanowi naruszenie normy dotyczącej dopuszczalnej masy całkowitej w świetle unormowań u.t.d.,

- z drugiej strony doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, spowodowała, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania zezwolenia, a jego brak podlegał sankcji przewidzianej w p.r.d.

Podkreślenia wymaga, że naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a u.t.d., a naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 1 w zw. z art. 140aa ust. 1 p.r.d. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów u.t.d., właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające karę. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew zakazowi, zastosowanie mają różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. Okoliczności zaistniałe w niniejszym stanie faktycznym nie wyłączają działania tej zasady.

W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2019 r., III SA/Lu 468/19).

Wymierzona skarżącemu kara została nałożona za naruszenie przepisów p.r.d. Natomiast rozpatrywana sprawa, dotyczy naruszenia warunków przewozu drogowego uregulowanego w u.t.d. przez skarżącego jako przewoźnika drogowego, a więc podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. W obu analizowanych przypadkach nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego.

Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d. kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym.

Natomiast kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Cel tej regulacji jest inny, inny interes prawny podlega na podstawie tych przepisów ochronie. Kara wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do ustawy o transporcie drogowym, prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. W analizowanym przypadku zawyżania masy ładunku, ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji, niewątpliwym jest bowiem, że zawyżanie wagi transportowanego towaru ponad dopuszczalne normy prowadzić może do realizacji transportu po niższych cenach (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2020 r., III SA/Gd 814/19).

W świetle powyższego za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany skarżącemu w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu mu na podstawie p.r.d., a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Były to bowiem, zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach w sprawach nałożenia kar pieniężnych zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną odnoszącą się do przekroczenia tego samego parametru kontrolowanego pojazdu. W świetle przedstawionych argumentów nie ma to jednak znaczenia, albowiem na tej tylko podstawie, a więc z pominięciem konsekwencji wynikających z przywołanych powyżej regulacji prawnych – nie można zasadnie wnioskować o zaistnieniu sytuacji mającej dowodzić naruszenia zasady ne bis in idem, wywodzonej zasadniczo z art. 2 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r., II GSK 248/21 i II GSK 375/21). Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze stanowisku temu nie przeczą wskazane w skardze przepisy prawa unijnego, tj. dyrektywy 96/53/WE (art. 4 ust. 3 i art. 10e) oraz rozporządzenia Komisji 2016/403 (art. 1 ust. 1).

W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących niezastosowania w sprawie powołanych przepisów działu IVa k.p.a. należy wskazać, że zakres stosowania przepisów tego działu wyznacza art. 189a k.p.a., stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. Jednocześnie zgodnie z § 2 tego artykułu w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych w art. 189a § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Uwzględniając powyższe, oczekiwanie skarżącego odnośnie do zasadności zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. nie może być uznane za usprawiedliwione. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W sytuacji, gdy z art. 92c u.t.d. prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny albo odmienny (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r., II GSK 248/21; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 lipca 2022 r., II SA/Ol 376/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 października 2022 r., III SA/Lu 233/22; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2022 r., VI SA/Wa 2153/22). Wskazać też trzeba, że art. 92c u.t.d. uwzględnia specyfikę regulacji tej ustawy, która określa zasady podejmowania, wykonywania transportu i przewozu drogowego oraz ściśle związanej z tym odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

W ocenie Sądu stanowisko to nie pozostaje w sprzeczności z w tezami uchwały NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., III OPS 1/21, gdyż uchwała ta odnosi się do ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która to ustawa nie ureguluje przesłanek odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jak i nie zawiera przepisów wywierających podobny skutek (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2022 r., I SA/Bd 519/22).

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. (treść przy tym tego przepisu jest podobna do art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie uprzedniego ukarania za stwierdzone naruszenie przez inny organ). Należy bowiem zauważyć, że skarżący został ukarany - jak to wcześniej stwierdzono - za dwa różne delikty administracyjne.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. organ wniósł

o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, jednakże takiej zgody i oświadczenia

o możliwościach technicznych udziału w rozprawie zdalnej nie złożył skarżący.

W związku z tym Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.