Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 46/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi (...) na bezczynność (...) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje ( ) do rozpoznania wniosku skarżącej (...) o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że (...) dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od (...) na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

D. K. – Z. pismem z [...] czerwca 2020 r. wniosła skargę na bezczynność Inne (dalej w skrócie "MZD" lub "Organ") w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] maja 2020 r.

Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 3, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, zwanej w skrócie "u.d.i.p.") i wniosła o zobowiązanie MZD do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od dnia wydania wyroku oraz orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że [...] maja 2020 r. zwróciła się do MZD o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie:

1) umowy zawartej z Kancelarią Prawną P. S. I. W. sp.k. w T. na obsługę prawną w latach 2019 – 2020,

2) wszystkich faktur wystawionych dla ww. Kancelarii w latach 2019-2020 (tzn. wystawionych przez tę Kancelarię).

W odpowiedzi MZD pismem z [...] maja 2020 r. poinformował Skarżącą, że w jego ocenie żądane informacje nie są informacjami o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż mają na celu zaspokajanie indywidualnych potrzeb D. Z., z którym MZD pozostaje w sporze sądowym, a wniosek Skarżącej jest powieleniem wniosku D. Z.. MZD zwróciło uwagę, że Skarżąca jest wymieniona na stronie internetowej Kancelarii D. Z. & Partnerzy jako jej współpracownik, co zdaniem Organu uzasadnia odmowę udostępnienia informacji publicznej, gdyż to udostępnienie stanowiłoby obejście przepisów u.d.i.p.

Zdaniem Skarżącej ocena Organu narusza prawo, a nie udzielając żądanych informacji Organ pozostaje w bezczynności.

Skarżąca podniosła, że żądana informacja jest informacją publiczną, gdyż tak należy kwalifikować informacje o zobowiązaniach podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznych, w szczególności informacją tą jest treść umów cywilnoprawnych oraz kopie faktur. Ponadto wbrew stanowisku organu, przepisy u.d.i.p. nie wymagają przedstawienia celu, dla których wnioskodawca zamierza wykorzystać informacje publiczne. Zdaniem Skarżącej z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Także wskazana przez organ przesłanka, jakoby wnioskowana informacja miała posłużyć innemu podmiotowi aniżeli Skarżąca celem prowadzonego przez ten podmiot postępowania sądowego z powództwa Organu, nie została przewidziana w u.d.i.p. i stanowi tym samym pozaustawowe kryterium odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca podniosła, że sprawa z powództwa MZD przeciwko D. Z. dotyczy ochrony dóbr osobistych, których naruszenia rzekomo miał dopuścić się pozwany. Tymczasem Skarżąca zawnioskowała o dokumenty dotyczące obsługi prawnej przez Kancelarię Prawną. Nie wiadomo więc w jakim kontekście wnioskowane dokumenty miałby mieć związek z ww. postępowaniem sądowym i służyć jego celom.

W odpowiedzi na skargę MZD wniósł o jej oddalenie.

Organ podniósł, że wniosek Skarżącej z [...] maja 2020 r. jest tożsamy z wnioskiem złożonym przez D. Z. (Kancelaria Radcy Prawnego D. Z. & Partnerzy w W.) z [...] kwietnia 2020 r. Co więcej żądanie Skarżącej łączy koincydencja czasowa, mianowicie odpowiedź Organu na wniosek z [...] kwietnia 2020 r. D. Z. otrzymał drogą elektroniczną [...] kwietnia 2020 r., a już 5 maja przesłany został wniosek Skarżącej, przy czym treść tego wniosku została powielona na zasadzie "kopiuj-wklej".

Zdaniem Organu działania Skarżącej stanowią obejście prawa.

Organ podniósł, ze Skarżąca jest współpracownikiem Kancelarii D. Z. & Partnerzy, o czym świadczy zrzut ekranowy ze strony internetowej tej Kancelarii. Z kolei D. Z., co potwierdza Skarżąca, został pozwany przez MZD w procesie o ochronę dóbr osobistych w postaci dobrego imienia, autorytetu, zaufania do podmiotu wykonującego zadania publiczne. D. te zdaniem Organu D. Z. naruszył, bezpodstawnie i bez zachowania należytej staranności wymaganej profesjonalnym charakterem zawodu zaufania publicznego, kategorycznie stwierdzając istnienie zmowy przetargowej w postępowaniu o udzielenie przez Organ zamówienia publicznego pn. "Rozbudowa ul. [...] w T.", a następnie kierując pod adresem Organu i jego pracowników słowa obraźliwe, bezpodstawne groźby wszczęcia postępowania karnego oraz gołosłowne zarzuty przekraczające poziom akceptowalny dla podmiotów profesjonalnych. Sprawa ta toczy się przed Sądem Okręgowym w W. pod sygnaturą XXVI GC 55/18.

Organ wskazał, że po wniesieniu tego powództwa D. Z. nieustannie kieruje do MZD korespondencję, w której żąda udostępnienia informacji publicznej w różnym zakresie w związku z tym powództwem. W przeciągu ostatnich trzech lat do Organu wpłynęło około 60 wniosków o dostęp do informacji publicznej, w tym wnioski złożone, dotyczące udostępnienia kilku informacji w ramach jednego wniosku.

Organ w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi udzielonej Skarżącej pismem z [...] maja 2020 r.

Organ podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych żądana informacja ma walor informacji publicznej wtedy, gdy dotyczy "sprawy publicznej". Spełnia te wymogi jedynie taka informacja, której przedmiotem jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem u.d.i.p. nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też potrzeb toczących się postępowań sądowych.

MZD wskazał, że w pismach procesowych kierowanych do Sądu Okręgowego w W. D. Z. wielokrotnie podkreślał, że wszystkie dowody w prywatnej sprawie z powództwa Organu uzyskuje w trybie dostępu do informacji publicznej. Zatem okoliczność, że instytucje przewidziane w u.d.i.p. są przez D. Z. wykorzystywane niezgodnie z celem ustawodawcy, jest bezsporna. Do tego działania poprzez złożenie swojego wniosku, przyłącza się Skarżąca.

Zdaniem Organu okoliczność, że Skarżąca podaje inne dane kontaktowe (niż Kancelaria, w której pracuje) nie przeczy powyższemu ustaleniu, skoro jej wniosek stanowi wierne powtórzenie wniosku D. Z. i został złożony wkrótce potem, jak Organ udzielił mu odpowiedzi. Co więcej, wbrew twierdzeniu Skarżącej istnieje związek pomiędzy Kancelarią Prawną P. S. I. W. a postępowaniem sądowym przeciwko D. Z.. Kancelaria ta bowiem reprezentuje Organ w tym postępowaniu sądowym, o czym Skarżącej wiadomo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Istotną kwestią w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy skierowany do Organu wniosek Skarżącej z [...] maja 2020 r. należało uznać za pozostający w granicach przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej - wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Sąd podziela stanowisko, że ze względu na rodzaj żądanych informacji należy kwalifikować je jako informację publiczną.

Jak wynika z akt sprawy podmiot, do którego zwrócono się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej (M. Z. D. w T.) jest gminną jednostką organizacyjną. Należy wobec tego zauważyć, że z mocy art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że podmiot reprezentujący M. Z. D. tj. Dyrektor jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.

Informacje dotyczące zasad i kwot środków pieniężnych wydatkowanych przez MZD - jednostkę organizacyjną gminy – są informacją publiczną, gdyż wskazują sposób wydatkowania środków publicznych, którymi dysponuje gminna jednostka organizacyjna. Mają więc ścisły związek z gospodarowaniem mieniem komunalnym co oznacza, że posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p.

Zasadniczo Sąd podziela pogląd Organu, że przepisy u.d.i.p. nie mogą być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwala się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Jeżeli przedmiotem złożonego organowi wniosku jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów osób, które pismo to złożyły – to pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2020 r. sygn. I OSK 2817/19 oraz przytaczane tam orzecznictwo).

Odnosząc powyższe stanowisko do realiów przedmiotowej sprawy – stanowisko Organu co do braku uznania wniosku za wniosek dotyczący sprawy publicznej, którego żądanie co do udzielenia informacji powinno zostać wykonane w trybie przepisów u.d.i.p. byłoby zasadne, gdyby z wnioskiem zwrócił się sam pozwany w sprawie cywilnej toczącej się przed Sądem Okręgowym w W.. Stanowisko Organu byłoby także zasadne, gdyby przedstawił on informacje czy dokumenty, z których by wynikało, że Skarżąca w jakikolwiek sposób bierze udział w ww. postępowaniu przed Sądem Okręgowym w W., np. jako pełnomocnik pozwanego czy osoba która na zlecenie pozwanego przygotowała pismo wykorzystane w postępowaniu. Tego rodzaju informacją mogłoby być także stwierdzenie, że informacje, które były udzielane Skarżącej zostały następnie wykorzystane przez pozwanego w ww. postępowaniu, przy czym okoliczności wskazywałby, że uzyskał on te informacje od Skarżącej. Organ nie wskazał na żadną tego typu informację. Niewątpliwie okoliczność, że Skarżąca wykonuje swoje obowiązki zawodowe w Kancelarii D. Z. & Partnerzy oraz żąda tych samych informacji, co pozwany w procesie przed Sądem Okręgowym w W. czyni prawdopodobnym, że udzielone Skarżącej informacje zostaną wykorzystane w ww. postępowaniu tj. zostaną wykorzystane dla ochrony indywidulanego interesu, bez związku ze sprawami publicznymi. Jednakże samo takie prawdopodobieństwo, bez oparcia się na przekonywujących informacjach wskazujących, że jest ono wysokie, graniczące z pewnością - nie może wyłączyć osobistego prawa Skarżącej do uzyskania interesującej ją informacji publicznej. W przeciwnym przypadku doszłoby bowiem w istocie do sytuacji, którą wyklucza art. 2 ust. 2 u.d.i.p. tj. do dorozumianego żądania organu, aby osoba wykonująca prawo do informacji publicznej wykazała interes prawny lub faktyczny w uzyskaniu informacji poprzez wykazanie, że żądana informacja ma znaczenie dla większej grupy osób czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa.

Ze względu na powyższe Sąd stwierdził, że Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w obecnej sytuacji dopuścił się naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzestając jedynie na przekazaniu pisemnej odpowiedzi Skarżącej, a tym samym pozostaje w bezczynności co do rozpoznania wniosku Skarżącej z [...] maja 2020 r. Z tego względu Sąd, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Jednocześnie w ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. Jak bowiem wynika z akt sprawy Organ udzielił Skarżącej odpowiedzi w ustawowym terminie, w pełni argumentując swoje stanowisko. Tym samym jego postępowanie nie nosi znamion lekceważącego traktowania ustawowych obowiązków.

O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, biorąc pod uwagę wysokość należnego, uiszczonego wpisu.