Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 448/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 3, 4, 5, art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 89 ust. 4 pkt 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 18 stycznia 2023 r., nr 1801-IOA.4246.108.2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu posiadania zależnego lokalu w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.S. (dalej skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 18 stycznia 2023 r., nr 1801-IOA.4246.108.2022, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS) z 21 października 2022 r., nr 408000-408000-COP.4246.217.2022, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 200.000 zł z tytułu posiadania zależnego lokalu L. w P., w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier: ISTRAS bez numeru oraz ISTARS nr [...] i prowadzona była działalność gastronomiczna.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 8 lutego 2018 r. w lokalu L. w P., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm., dalej: u.g.h.).

W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że lokal L. nie był objęty koncesją na prowadzenie kasyna gry. Funkcjonariusze dokonali oględzin urządzeń. Na urządzeniach nie przeprowadzono eksperymentu procesowego ponieważ zostały one zablokowane. Dokonano zatrzymania urządzeń ISTRAS b/n oraz ISTARS nr [...].

Sporządzone przez biegłego - Dział Laboratorium Celno - Skarbowe [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. sprawozdania: z 15 lutego 2019 r., nr 408000-CWL.477.486.2018.GS, z badań urządzenia ISTARS b/n oraz z 28 lutego 2019 r., nr 408000-CWL.477.487.2018.GS, z badań urządzenia ISTARS nr [...] potwierdziły, że urządzenia te są automatami do gier w rozumieniu przepisów u.g.h. Ustalono, że urządzenia te są urządzeniami elektronicznymi, a warunkiem rozpoczęcia na nich gier jest ich zakredytowanie. W grach na urządzeniach można uzyskiwać wygrane pieniężne, a realizacja wypłaty wygranej pieniężnej odbywa się za pośrednictwem urządzenia wypłacającego tzw. hoppera oraz wygrane rzeczowe w postaci punktów, za które można prowadzić kolejne gry. Gry na urządzeniach zawierają element losowości.

Ponadto stwierdzono, że rodzaj oprogramowania zainstalowanego w badanych urządzeniach: QUIZ WIEDZY w wersji 2.2075 i sumie kontrolnej Checksum CRC32:a8bda551 oraz DIAMOND LEVEL w wersji 2.2075 i sumie kontrolnej CRC32:adc417a były już wcześniej przedmiotem oceny biegłego - Laboratorium Celno - Skarbowego [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. w innych sprawach, w których przeprowadzono kompletne eksperymenty gry na podstawie których stwierdzono, że gry te są grami na automatach w rozumieniu u.g.h.

Postanowieniem z 19 lipca 2022 r. NPUCS wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu posiadania zależnego lokalu L. w P., w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier ISTRAS b/n oraz ISTARS nr [...].

W toku postępowania ustalono, że ww. lokal był w posiadaniu zależnym skarżącego, w którym prowadził on jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą L. A.S. Właścicielem lokalu był A.L.. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza - bar miała charakter działalności gastronomicznej. Na podstawie umowy najmu lokalu z 1 stycznia 2018 r. skarżący wynajął 3 m2 powierzchni przedmiotowego lokalu czeskiej spółce S. s.r.o. Oddział w R. (dalej: spółka S.).

Decyzją z 21 października 2022 r., nr 408000-408000-COP.4246.217.2022, organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 200.000 zł z tytułu posiadania zależnego lokalu L. w P., w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier ISTRAS b/n oraz ISTARS nr [...] i w których prowadzona była działalność gastronomiczna. Jako podstawę decyzji wskazano m.in. art. 89 ust. 1 pkt 3 i ust.4 pkt 3 u.g.h.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym nie zgodził się z uznaniem go za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry, podnosząc, że przedmiotowe urządzenia znajdowały się w części lokalu co do której wyzbył się władztwa przez oddane jej w posiadanie zależne innemu podmiotowi i nie prowadził na niej działalności gospodarczej.

Opisaną na wstępie decyzją z 18 stycznia 2023 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną w niej wyrażoną.

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że urządzenia ISTRAS b/n oraz ISTARS nr [...] spełniały kryteria uznania ich za automaty do gier hazardowych, na co wskazują sprawozdania Laboratorium Celnego z ich badań.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w odwołaniu zarzutu wydania opinii przez biegłego zatrudnionego w strukturach organu administracyjnego wydającego zaskarżoną decyzję, DIAS wskazał, że [...] Urząd Celno-Skarbowy w P. Dział Laboratorium Celno-Skarbowe posiada wydany przez Polskie Centrum Akredytacji certyfikat akredytacji laboratorium badawczego Nr AB 826 potwierdzający spełnienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02. Uzyskanie akredytacji świadczy o kompetencjach badawczych i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań, jak również jest gwarancja uznawania sprawozdań z badań w świecie. Dział Laboratorium Celno-Skarbowe zapewnia niezależność prowadzonej działalności badawczej. Personel Laboratorium posiada niezbędne upoważnienia i kwalifikacje do prowadzenia procesów badawczych oraz zapewnia poprawność i wiarygodność uzyskiwanych wyników badań.

Organ odwoławczy podtrzymał także stanowisko, że przedmiotowy lokal był w posiadaniu zależnym skarżącego, w którym prowadził on jednoosobową działalność gospodarczą. W ramach władztwa nad lokalem swobodnie dysponował jego powierzchnią włącznie z oddaniem w użytkowanie innemu podmiotowi, tj. spółce S. Wprawdzie na mocy umowy najmu z 1 stycznia 2018 r. skarżący wyzbył się władztwa nad 3 m2 powierzchni lokalu, ale w rzeczywistości nadal władał lokalem jako cudzą rzeczą i prowadził w nim działalność gospodarczą - bar. Potwierdzają to zeznania skarżącego oraz pracownika lokalu.

Organ II instancji stwierdził również, że w świetle art. 189f § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie wystąpiła tożsamość celów kary z Kodeksu karnego skarbowego i kary administracyjnej warunkująca odstąpienie od nałożenia tej drugiej z kar, bo administracyjna kara pieniężna nie jest w istocie ponowną karą w tej samej sprawie (nie dubluje kary z ustawy karnej-skarbowej). Charakter kary pieniężnej z u.g.h. jest odmienny od kary z ustawy karnej-skarbowej.

W skardze wniesionej do tut. Sądu, domagając się uchylenia wydanej w sprawie decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania administracyjnego, a także zasądzenia kosztów postępowania, skarżący zarzucił naruszenie:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię, i przyjęcie, iż skarżący jako posiadacz zależny lokalu L. przy ul. [...] w P., w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier podlega odpowiedzialności administracyjnej, w sytuacji w której przedmiotowe urządzenia znajdowały się w lokalu przekazanym na podstawie umowy spółce S. w posiadanie zależne, co do której to części lokalu skarżący wyzbył się władztwa;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz.2651, dalej: O.p) w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkujące błędnym i nieuprawnionym zastosowaniem w niniejszej sprawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., podlegającym na:

- pociągnięciu skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzenie mu kary pieniężnej w kwocie 200.000 zł, jako posiadaczowi zależnemu lokalu L. w P., w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier ISTARS bn oraz ISTARS numer [...], podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary administracyjnej, a to wobec stwierdzenia, że skarżący jako posiadacz zależny przekazał część lokalu w dalsze posiadanie zależne spółce S.,

- braku ustalenia podmiotu urządzającego w dniu 8 lutego 2018 r. w lokalu L. w P. gry na urządzeniu ISTARS bn oraz ISTARS numer [...],

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 181, art. 187 oraz art. 191 O.p. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej w 8 lutego 2018 r. w lokalu znajdującym się P. przy ul. [...], w sytuacji w której funkcjonariusze przeprowadzający przedmiotową kontrolę, nie przeprowadzili eksperymentu procesowego, a nadto oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach opinii biegłego - Działu Laboratorium Celno-Skarbowego [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P., w sytuacji w której ww. jednostka również nie przeprowadziła bezpośredniego badania zatrzymanych urządzeń;

4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt. 3 u.g.h., które to przepisy wyrażają zasadę proporcjonalności i zasadę równego traktowania obywateli przez władze publiczne, poprzez zastosowanie wobec skarżącego - jako posiadacza zależnego lokalu w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier hazardowych, kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej, a to wobec faktu, że skarżący nie był zaangażowany w prowadzenie gier hazardowych i jedynie wydzierżawił powierzchnię lokalu podmiotowi, który na tej powierzchni prowadził swoją działalność.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 89 ust.1 pkt 3 u.g.h., ponieważ na podstawie zwartej umowy najmu ze spółką S., skarżący oddał cała powierzchnię lokalu w posiadanie zależne temu podmiotowi. Według skarżącego organ winien wyjaśnić swoje wątpliwości w zakresie przedmiotowego najmu.

Skarżący zarzucił, że brak bezpośredniego badania zatrzymanych urządzeń z uwagi na ich zablokowanie oraz sporządzenie sprawozdań w oparciu o doświadczenia jednostki badającej powołującej się na bliżej nieokreślone badania innych urządzeń, powoduje, że opinia jest niejasna i niepełna, a strona nie może jej zweryfikować.

Ponadto skarżący zarzucił, że doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad: proporcjonalności i równego traktowania. Skarżący jedynie wydzierżawił powierzchnię lokalu, na której inny podmiot prowadził działalność gospodarczą, odrębną od prowadzonej przez skarżącego. Poza czynszem, nie miał żadnego udziału w zyskach generowanych przez zatrzymane urządzenia.

W ocenie skarżącego nałożona na niego kara jest rażąco wysoka, nieadekwatna i niezgodna z założeniami ustawodawcy zawartymi w uzasadnieniu do projektu ustawy, w którym wskazano, że właściciel lokalu oddanego w posiadanie zależne będzie podlegał odpowiedzialności w przypadku zaangażowania w urządzanie gier na automatach. Skarżącemu nie udowodniono, że był bezpośrednio zaangażowany w prowadzenie gier hazardowych, ani że otrzymywał, poza czynszem za dzierżawę powierzchni, należności związane z eksploatacją zatrzymanych urządzeń.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne.

Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli w przedmiotowym lokalu, tj. w dniu 8 lutego 2018 r.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

Stosownie do art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

W myśl art. 3 u.g.h. urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia.

Na mocy art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2.

W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. karze pieniężnej podlega posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa.

W myśl art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w ww. przypadku, wynosi 100 tys. zł od każdego automatu.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący był posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu, w którym prowadzona była działalność gastronomiczna – bar. Skarżący nie kwestionuje również, że w przedmiotowym lokalu znajdowały się niezarejestrowane urządzenia do gier oraz że nie posiadał zezwolenia/koncesji na urządzanie gier na automatach.

Sporną kwestią jest natomiast ustalenie, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie przypisania skarżącemu statusu posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdowały się sporne automaty do gier. Skarżący okoliczność tę neguje, powołując się przede wszystkim na fakt wynajęcia części powierzchni lokalu innemu podmiotowi – spółce S.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, poczynione w kwestii spornej ustalenia są prawidłowe i odpowiadają prawu.

Z zebranego materiału dowodowego, w tym zeznań skarżącego i pracownika lokalu, umowy najmu z 1 grudnia 2018 r. na podstawie której skarżący oddał część powierzchni przedmiotowego lokalu (3 m2) w użytkowanie spółce S. wynika, że skarżący był posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. i statusu tego nie utracił wraz z wynajęciem części lokalu ww. spółce.

W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Z kolei termin "lokal" nie jest zdefiniowany w u.g.h. W ustawie z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737 ze zm.) zdefiniowano natomiast pojęcie samodzielnego lokalu mieszkalnego i samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.

Zdaniem Sądu, jakkolwiek definicja ta odnosi się do pojęcia lokalu samodzielnego, to może być ona podstawą do zdefiniowania pojęcia lokalu użytego w u.g.h. Definicja zawarta w tym przepisie nie odbiega bowiem od powszechnego, językowego rozumienia pojęcia lokalu występującego w języku codziennym.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (www.sjp.pl) lokal to: 1) mieszkanie, pomieszczenie użytkowe 2. zakład gastronomiczny lub rozrywkowy.

Bazując na powyższych definicjach, zarówno legalnych, jak i zawartych w języku powszechnym, w ocenie Sądu pojęcie lokalu zawarte w omawianym przepisie musi być zdefiniowane jako pomieszczenie lub zespół pomieszczeń (izb) znajdujących się w budynku wyodrębnione za pomocą ścian, zadaszone, służący do prowadzenia działalności określonej w tym przepisie, a więc gastronomicznej, handlowej lub usługowej. Pojęcie to powinno obejmować wszelkie powierzchnie wydzielone w sposób wyraźny (ścianami, odrębnym wejściem), także znajdujące się w ramach innego obiektu (np. budynku, galerii handlowej), przeznaczone do pobytu osób (w celach mieszkalnych lub związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej).

Sąd podziela jednolicie wyrażany w orzecznictwie sądowym pogląd, że lokal, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. nie traci charakteru wyodrębnionego fizycznie miejsca, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza w sytuacji, gdy korzystając z zasady swobody umów posiadacz lokalu udostępni (wynajmie) fragment jego powierzchni innej osobie do używania. Zgodnie bowiem z art. 336 K.c., posiadanie jest "władaniem rzeczą", a takie władanie przejawia się w podejmowaniu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz (lokal) jako pozostającą w jego sferze swobodnej dyspozycji (por. wyroki NSA z 3 grudnia 2020 r., II GSK 995/20; z 3 grudnia 2020 r., II GSK 749/20; z 22 września 2022 r., sygn. akt II GSK 689/19; CBOSA).

W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wynajęcie części powierzchni lokalu (3 m2) nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym "lokalem", który mógł być oddany w dalsze posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 3 u.g.h. Skarżący prowadził w nim własną działalność gospodarczą (bar) i jego pracownik znajdował się w lokalu podczas kontroli. Zawarcie umowy najmu nie spowodowało zatem w tej sprawie utraty przez skarżącego posiadania zależnego lokalu na rzecz innego podmiotu, a co za tym idzie, nie stanowi o zniesieniu odpowiedzialności skarżącego jako posiadacza zależnego tego lokalu.

W niniejszej sprawie ani postanowienia umowy najmu z 1 grudnia 2018 r., ani też ustalenia dokonane na podstawie zeznań skarżącego, nie dają podstaw do twierdzenia, że najemca części powierzchni lokalu dysponował "lokalem" swobodnie, jak posiadacz zależny i sprawował nad nim samodzielne władanie. Przeciwnie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że to skarżący sprawował piecze nad lokalem, a sporne urządzenia do gier znajdowało się w ogólnodostępnym dla klientów pomieszczeniu z której korzystali klienci baru. Korzystanie z wynajętej powierzchni wiązało się zatem z koniecznością korzystania z części gastronomicznej, tym samym ta część lokalu nie posiadała cech samodzielności.

Powyższe zdaniem Sądu oznacza, że wbrew twierdzeniom skarżącego wynajęcie przez niego, jako posiadacza zależnego przedmiotowego lokalu, spółce S. części jego powierzchni, nie uwalnia go od sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy lokal, mimo że część jego powierzchni była oddana we władanie innemu podmiotowi, faktycznie służył skarżącemu jako posiadaczowi zależnemu do prowadzenia w nim działalności gastronomicznej na swoją rzecz.

W związku z powyższym, wobec prawidłowego przyjęcia, że organizowanie w tym lokalu gier na ww. automatach było niezgodne z warunkami ustalonymi w u.g.h., zasadnie organy wymierzyły skarżącemu karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., w wysokości przewidzianej w art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że prowadzenie baru – jest prowadzeniem działalności gastronomicznej, o której mowa w tym przepisie.

Zaznaczenia wymaga, że art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. samodzielnie określa działanie mające postać deliktu administracyjnego, podlegającego ustalonej w nim odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i ma charakter obiektywny, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Przy czym może obciążać tylko takiego posiadacza zależnego, który władając lokalem co najmniej godził się na to, by w jego lokalu znajdował się niezarejestrowany automaty do gier hazardowych.

Trzeba również podkreślić, że działaniem jakie powoduje powstanie obowiązku zapłaty kary jest samo pozostawanie automatu w lokalu gastronomicznym. Do spełnienia dyspozycji tego przepisu nie jest wymagane, by w danym momencie (kontroli) była na nim prowadzona gra. Wystarczające jest, że automat taki znajduje się w stanie umożliwiającym podjęcie gry bez żadnych skomplikowanych działań.

W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że nie jest konieczne do nałożenia kary na posiadacza lokalu ustalenie kto konkretnie organizował grę na takim urządzeniu, czy też innych jeszcze uczestników tego procederu. Każdy z podmiotów karanych na podstawie u.g.h. odpowiada w ramach swojej osobistej odpowiedzialności. Kary wobec nich nie są orzekane solidarnie. Wobec każdego w przepisie zostaje opisane zachowanie niepożądane i spenalizowane przez ustawę przewidująca karę administracyjną. Każdy odpowiada w ramach swojego działania nie odpowiadającego społecznie pożądanemu zachowaniu, którego niewykonanie wiąże się z karą. W przypadku skarżącego było to tolerowanie w lokalu w którym prowadził działalność gastronomiczną niezarejestrowanych automatów do gry.

Reasumując organy prawidłowo oceniły na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, że skarżący był posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu, w którym w dniu 8 lutego 2018 r. znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier ISTRAS b/n oraz ISTARS nr [...] i w którym prowadzona była działalność gastronomiczna oraz prawidłowo przypisały skarżącemu odpowiedzialność z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że urządzenia te spełniały przesłanki automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h. Zasadność zakwalifikowania spornych urządzeń jako automatów do gier w rozumieniu u.g.h. nie budzi wątpliwości.

Jak wynika bowiem z przeprowadzonych na urządzeniach badań (biegłego Działu Laboratorium [...] Urzędu Celno-Skarbowego), przebieg gier oferowanych na urządzeniach, których dotyczą przedmiotowe sprawy miał charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gier były nieprzewidywalne i niezależne od woli bądź zręczności grającego (losowość bezwzględna). Badane automaty były urządzeniami elektronicznymi, a gry były urządzane na nich w celach komercyjnych (inicjacja gry wymagała zakredytowania, a automaty wstawione były do lokalu ogólnie dostępnego), co już samo w sobie spełnia definicję gry na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych (art. 2 ust 3 i 4 u.g.h.). Ponadto umożliwiały one uzyskiwanie wygranych pieniężnych lub rzeczowych w postaci punktów (art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h.).

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało zatem w sposób niebudzący wątpliwości, że kontrolowane urządzenia umożliwiały prowadzenie gier o wygrane rzeczowe lub pieniężne, w których gra zawierała element losowości. Posiadały zatem wszystkie niezbędne cechy automatów do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h.

W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skarżącego, dowody ze sprawozdań z badań spornych urządzeń z 15 i 28 lutego 2019 r. były miarodajne do oceny cech tych urządzeń i wystarczające do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Eksperymenty procesowe nie mogły być przeprowadzone, ze względu na to, że urządzenia zostały zablokowane. Niemniej jednak, jak wynika ze sprawozdań z badań, podczas badania program gier przełączono w tryb serwisowy, w wyniku czego uzyskano dostęp do panelu administracyjnego i w oparciu o informacje tam wyświetlane ustalono wersję oprogramowania i sumę kontrolną, co pozwoliło na ustalenie schematu rozgrywania gier na tych urządzeniach.

Zaznaczenia wymaga, że skarżący, poza gołosłownymi twierdzeniami, nie przedstawił żadnych konkretnych zarzutów co do sporządzonych opinii, które stanowią dowód w sprawie, ani też nie wskazał innych dowodów na temat charakteru zatrzymanych urządzeń.

W przekonaniu Sądu niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 2 Konstytucji RP oraz zasady proporcjonalności i zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, które skarżący upatruje w nałożeniu na niego sankcji administracyjnej, w sytuacji gdy jak twierdzi, nie był zaangażowany w prowadzenie gier hazardowych i jedynie wydzierżawiał powierzchnię lokalu innemu podmiotowi, na której prowadził on swa działalność.

W korespondencji do przedstawionych argumentów, należy uznać, że decyzja o umieszczeniu automatu do gier w należącym do skarżącego lokalu została podjęta przez niego świadomie – nie sposób jest bowiem zasadnie założyć, że zainstalowanie automatu nastąpiło wbrew woli skarżącego. Skarżący godząc się na wstawienie automatów do lokalu w którym prowadził swa działalność gospodarczą winien upewnić się czy działalność jest legalna. W przekonaniu Sądu, skarżący nie może skutecznie uwolnić się od nałożonej sankcji administracyjnej skoro nie podjął żadnych aktów staranności, które mogłyby zapobiec wprowadzeniu do jako lokalu niezrejestrowanego automatu do gier hazardowych. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i ma charakter obiektywny.

Odnosząc się natomiast do naruszenia zasady proporcjonalności, należy wskazać, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania kary pieniężnej. Podkreśla się, że kara pieniężna jest reakcją ustawodawcy na fakt czerpania zysków z nielegalnego urządzania gier hazardowych przez podmioty nieodprowadzające z tego tytułu podatku od gier, należności i opłat. Celem kary nie jest zatem odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, ale przede wszystkim restytucja niepobranych należności i podatku od gier, a także prewencja, ochrona społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu i ochrona praworządności, w tym walka z szarą strefą. Osiągnięcie tych celów jest możliwe m.in. dzięki wprowadzeniu restrykcyjnych kar administracyjnych dla podmiotów naruszających przepisy u.g.h. (por. np. wyrok NSA z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 898/22).

W opinii Sądu nałożona na skarżącego kara jest proporcjonalna do osiąganych przez podmioty przychodów z funkcjonującego nielegalnie automatu do gier hazardowych, a jej wysokość, uregulowana w ustawie, jest adekwatna do poziomu rzeczywistych strat ponoszonych przez Skarb Państwa z tytułu braku wpływów pochodzących z działalności koncesjonowanej.

Z przedstawionych względów, zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 2 Konstytucji RP, tj. zasady demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz wynikającej z niej zasady zaufania obywateli do państwa.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania. Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego i trafności oceny przeprowadzonych dowodów, a twierdzenia skargi nie prowadzą, zdaniem sądu, skutecznie do podważenia prawidłowości tych ustaleń i słuszności dokonanej przez organy obu instancji oceny dowodów.

Reasumując, w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności. Z wyrażonej w art. 191 O.p. zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy, przy ocenie stanu faktycznego, nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Wyprowadzone wnioski są logiczne, poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie oraz oceniono je we wzajemnej łączności. Przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 180 § 1, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p

Nie stwierdzając zatem w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.