Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2772/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent-stażysta Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku do uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Komendanta Miejskiego [...] w [...] z dnia [...] r. nr [...] 2. określa iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/E.Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

Komendant Miejski [...] w [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] r nr [...], przyznał z dniem 1 lutego 2003 r. na okres trzech miesięcy tj. do dnia 30 kwietnia 2003 r. st. kapt. R. P. - Zastępcy Dowódcy [...], dodatek służbowy w kwocie 140 zł(brutto). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że rozstrzygnięciem przyznano R. P. dodatek służbowy w kwocie 140 zł-niższy od dotychczasowego o 50 %, ponieważ podczas przeglądu technicznego przeprowadzonego w dniach [...] .r. pojazdów i sprzętu pożarniczego znajdującego się na wyposażeniu Jednostki [...] w [...] stwierdzono znaczne zaniedbania, dotyczące przygotowania pojazdów i sprzętu w zakresie konserwacji, stanu technicznego i braku nadzoru, które mogły spowodować obniżenie sprawności technicznej sprzętu, a przeprowadzone w okresie od [...] do [...] r. na tę okoliczność postępowanie wyjaśniające potwierdziło zaniedbania oraz brak nadzoru w tym zakresie.

Dalej stwierdzono, że z zakresu czynności st.kpt. R. P. - Zastępcy Dowódcy [...] wynika, że jest on odpowiedzialny za zapewnienie stanu technicznego sprzętu, wyposażenia kwaterunkowego obiektów i urządzeń JRG PSP oraz ich prawidłowe użytkowanie, konserwację. Skarżący jest odpowiedzialny także za przestrzeganie czasookresu legalizacji sprzętu specjalistycznego, jak również zapewnienie bezpiecznego i higienicznego stanu pomieszczeń strażnicy i wyposażenia technicznego. Tak więc za brak nadzoru, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków PSP (Dz.U. nr 94 poz. 575 z póżn. zm.), z uwagi na niespełnienie przez strażaka wymogów określonych w powołanym przepisie, rozstrzygnięto jak na wstępie i stwierdzono, że decyzja wchodzi w życie od [...] r.

W odwołaniu od decyzji st.kpt. R. P. zarzucił organowi I instancji rozpoznanie sprawy z opóźnieniem, nadanie jej mocy od [...] r., brak wypowiedzi reprezentującej pracownika, zakładowej organizacji związkowej.

Podkreślając również błędy formalne decyzji, odwołujący zarzucił nadto, że z tych samych powodów jakie podniesiono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, nie otrzymał nagrody uznaniowej na koniec 2002 r., a osoby bezpośrednio odpowiedzialne za przygotowanie przydzielonego sprzętu czy też osoby nadzorujące pracę odwołującego, nagrody dostały.

Odnosząc się do sprawności sprzętu, odwołujący zarzucił, że na sprawność sprzętu ma wpływ nie jego działanie lecz brak środków finansowych w PSP.

W wyniku rozpoznania odwołania Wielkopolski Komendant Wojewódzki [...], decyzją nr [...] z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił argumenty organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołującego, organ II instancji stwierdził, że pierwszą decyzję wydano [...] r. Ponieważ decyzję tę uchylono i postępowanie trwało, niezasadnym jest twierdzenia R. P., że postępowanie trwało ponad 9 miesięcy.

Podkreślając, że dodatek służbowy jest dodatkiem stałym co do zasady, a nie co do wysokości, organ II instancji stwierdził, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, skarżący powtórzył zarzuty z odwołania i stwierdził, że organ odwoławczy odniósł się do nich wyłącznie połowicznie. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji bądź o stwierdzenie ich nieważności.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie organy administracji rozstrzygając sprawę naruszyły cały szereg przepisów, które zadecydowały, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego [...] musiały w trybie kontroli sądowoadministracyjnej być uchylone.

Zgodnie z ustawą z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2002 r nr 147 poz.1230 ze zm.) uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia ( art. 86).

Wśród dodatków do uposażenia ustawa wymienia między innymi dodatek służbowy, który jest ustalany kwotowo w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień (§ 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.U. z 1997 nr 94 poz. 575 ze zm.)

Wysokość dodatku służbowego jest uzależniona w szczególności od:

1. dyspozycyjności związanej z zajmowanym stanowiskiem i stopnia odpowiedzialności za podejmowane decyzje służbowe

2. stopnia zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych, gospodarowania oraz dbałości o powierzony sprzęt i urządzenia

3. posiadania wykształcenia ogólnego i kwalifikacji zawodowych, ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji specjalistycznych(uprawnień, znajomości języków obcych) przydatnych na zajmowanym stanowisku

4. stopnia sprawności fizycznej, potwierdzonej wynikami sprawdzianów ( § 5 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia).

Kolejny ustęp § 5 rozporządzenia MSWiA z 21.07.1997 r. stanowi, że w przypadku nie spełniania przez strażaka wymogów, o których mowa w ust 2, prawo do dodatku wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym ustały warunki uzasadniające jego przyznanie.

I wreszcie skoro ust 4 § 5 rozporządzenia, prawo do ustalenia wysokości dodatku służbowego przyznawanego strażakowi przyznaje przełożonemu uprawnionemu do mianowania lub powołania, to należy stwierdzić, że również w ramach tych kompetencji przełożony strażaka ma prawo nie tylko pozbawić strażaka dodatku służbowego w przypadku nie spełnienia wymogów z §5 ust 2, ale i obniżyć dodatek w przypadku uchybienia tylko niektórym wymogom.

Winno to nastąpić w formie prawidłowo sformułowanej decyzji, w której należałoby w rozstrzygnięciu eksponować obniżenie dodatku na określony okres, czy też bezterminowo. Wymogu tego nie spełnia decyzja organu I instancji, skoro mówi o przyznaniu dodatku i dopiero z treści uzasadnienia decyzji, adresat czerpie wiedzę na temat takiej, a nie innej wysokości dodatku i powodów jego obniżenia, a nie przyznania.

Odnosząc się do tej ostatniej kwestii, należy podzielić zarzuty skarżącego, że ani organ I instancji, ani też organ odwoławczy nie ustaliły rzetelnie stanu faktycznego sprawy. Jak stwierdza to uzasadnienie, powodem obniżenia dodatku służbowego skarżącego były znaczne zaniedbania dotyczące przygotowania pojazdów Jednostki [...] oraz sprzętu, w zakresie konserwacji, stanu technicznego, a ponieważ skarżący za stan sprzętu, wyposażenia obiektów i urządzeń jest odpowiedzialny stąd też uznano, ze istnieją powody do obniżenia dodatku służbowego. Jednak akta administracyjne nie zawierają żadnych materiałów z prowadzonego w okresie od [...] do [...]r. postępowania wyjaśniającego. Natomiast protokoły stanu technicznego pojazdów będących w dyspozycji jednostki stwierdzają, ze kontrolą objęto 10 pojazdów różnych marek: z tego 2 ponad dwudziestoletnie, 6 dziesięcioletnich bądź przekraczających ten wiek i dwa poniżej 2 lat.

Odnotowane w uwagach uszkodzenia potwierdzają zarzuty skarżącego, że na ich stan, ma wpływ brak środków finansowych na naprawę. Natomiast brak jest innych dokumentów odnoszących się do pozostałego kontrolowanego sprzętu lub pomieszczeń.

W szczególności brak jest jakiegokolwiek dokumentu z przeprowadzonego przeglądu, który pozwoliłby na stwierdzenie, że nadzorowany przez skarżącego sprzęt uzyskał ocenę wyłącznie dostateczną, gdyż protokół stanowiący załącznik nr 2, dotyczy ogólnej oceny Komendy [...].

Powyższe uchybienia wskazują na naruszenie art. 7,8,9,10 kpa. Jakkolwiek § 5 ust 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uposażenia strażaków PSP z 21. 07. 1997 r. (DZ.U. z 1997 nr 94 poz. 575 ze zm.) wysokość dodatku służbowego pozostawia w gestii przełożonego uprawnionego do mianowania lub powołania, a jego obniżenia nie można traktować w kategoriach kar dyscyplinarnych, bo te enumeratywnie wymienia art. 117 ust 1 pkt 1-5 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej(tj. Dz. U. z 2002 r nr 147 poz.1230 ze zm.), to obniżenie bądź pozbawienie dodatku z uwagi na rzeczywistą utratę przymiotów, o których mowa w § 5 ust 2 pkt 1-4 rozporządzenia z 21.07.1997 r. musi przybrać formę decyzji administracyjnej z zachowaniem wszelkich wymogów kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem uznanie przełożonego nie oznacza dowolności. Na podstawie akt sprawy ustalono również, że w związku ze " stwierdzonymi uchybieniami" pozbawiono skarżącego nagrody uznaniowej na koniec roku [...]. Fakt ten wynika z pisma Przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ " Solidarność" przy KM [...] z [...]r. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania wyróżnień strażakom Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U z 1997 nr 109 poz. 711) w § 6 w ust 1 stanowi, że nagrodę pieniężną lub rzeczową przyznaje się strażakowi, który:

a- wykazał się szczególnymi osiągnięciami w służbie albo

b- wykonał zadania w szczególnych warunkach lub

c- wymagające znacznego nakładu pracy albo

d- dokonał czynu świadczącego o wyjątkowej odwadze.

Jeżeli więc strażak spełnia którykolwiek z warunków wymienionych w pkt od a-d, to nie przyznaje mu się wyróżnienia jedynie w przypadkach określonych w § 4 rozporządzenia -a mianowicie:

- w czasie prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego lub dyscyplinarnego

- przed zatarciem nałożonej kary dyscyplinarnej

- w okresie próby, przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego lub warunkowym zawieszeniu wykonania kary.

Z treści powyżej przytoczonych przepisów wynika więc jednoznacznie, że jakkolwiek, nagrody o których mowa w § 6 ust 1 przyznawane są przez przełożonych z własnej inicjatywy lub na wniosek bezpośredniego przełożonego strażaka po uprzednim zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej działającej w danej jednostce organizacyjnej. Brzmienie przepisów wskazuje na to, że nie mają one wyłącznie charakteru uznaniowego, gdyż nagrody otrzymują strażacy, którzy spełnią jeden z warunków § 6 ust. 1. Jeżeli więc, którykolwiek z warunków do przyznania nagrody skarżący spełnił, lecz z powodu " stwierdzonych uchybień" nagrody tej mu nie przyznano, to należałoby przyznać rację skarżącemu, że ukarano go podwójnie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na skontrolowanie tego zarzutu, jakkolwiek w świetle pisma Przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ " Solidarność" przy [...] z [...] .r. zdaje się on być prawdopodobnym.

Z tych względów uznając, że przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy uchybiono przepisom kodeksu postępowania administracyjnego wymienionym wyżej, a także art. 77 § 1 kpa-co uniemożliwia prawidłową kontrolę przestrzegania przez organy administracji przepisów prawa materialnego-na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/E.Makosz-Frymus

mb