Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 390/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, 3. oddala w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 15 czerwca 2022 r. sygn. akt III SAB/Gl 103/22, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę M. P. (dalej: skarżący, strona) na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie informacji publicznej.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z 13 stycznia 2022 r., przesłanym za pośrednictwem ePUAP, skarżący wniósł o udostępnienie informacji w zakresie: 1. wskazania czy organ utrzymuje i opłaca z publicznych środków telefon/telefony komórkowe. Jeśli tak, to prosi o skan ostatniej faktury (usługa telefonia komórkowa), 2. wskazania nazwy, modelu użytkowanych aparatów telefonów wraz ze skanem faktury zakupu. Skarżący podał, że pomimo uzupełnienia braku formalnego wniosku w terminie zakreślonym przez organ, nie otrzymał odpowiedzi. W związku z tym wniósł skargę do WSA na bezczynność organu, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2020, poz. 1764 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), żądając zobowiązania organu do załatwienia wniosku poprzez udostępnienie informacji albo wydanie decyzji administracyjnej w sprawie; stwierdzenia, że doszło do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych oraz zasądzenia określonej sumy pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy O. (dalej: organ, Wójt) wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że 21 stycznia 2022 r. wysłano skarżącemu, za pośrednictwem platformy ePUAP, wezwanie do uzupełnienia wniosku z 13 stycznia 2022 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Skarżący nie odebrał korespondencji otrzymanej, według urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD), w dniu 21 stycznia 2022 r. Organ stwierdził zatem, że termin do uzupełnienia wniosku upłynął 4 lutego 2022 r., tj. w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD. Organ podał, że 10 lutego 2022 r. skarżący, za pośrednictwem platformy ePUAP, przesłał do organu uzupełnienie wniosku. Natomiast odpowiedzi na wniosek udzielił skarżącemu 22 lutego 2022 r.

Sąd pierwszej instancji oddalając skargę wskazał, że wniosek złożony przez skarżącego nie zawierał wymaganego podpisu, pozwalającego na jednoznaczne określenie jego autora, a bez tego wniosek nie istnieje w sensie prawnym i w razie nieuzupełnienia tego braku, pomimo wezwania organu, można pozostawić go bez rozpoznania. Podniesiono, że wprawdzie u.d.i.p. przewiduje tryb postępowania odformalizowany w porównaniu do procedury przewidzianej w k.p.a., ale nie znaczy to, że wniosek może być niepodpisany i bez konkretnego oznaczenia podmiotu wnioskującego, gdyż niepodpisane oświadczenie woli nie wywiera żadnego skutku prawnego. Wskazano, że organ wezwał skarżącego drogą elektroniczną do uzupełnienia wniosku, zasadnie przy tym uznając, że wezwanie to zostało skarżącemu doręczone, stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych z 18 listopada 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 569, dalej jako: u.d.e.), w dniu 21 stycznia 2022 r., zaś termin do uzupełnienia wniosku upłynął, stosownie do treści art. 42 ust. 2 u.d.e., w dniu 4 lutego 2022 r. Pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania zdaniem sądu pierwszej instancji było zatem uzasadnione, a to wyklucza uznanie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie.

Od tego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny i sprzeczny z zasadami logiki, a w konsekwencji błędne uznanie, że wezwanie organu z 21 stycznia 2022 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku skarżącego z 13 stycznia 2022 r. o udostępnieniu informacji publicznej zostało doręczone skarżącemu 21 stycznia 2022 r., a termin na uzupełnienie braków upłynął 4 lutego 2022 r., podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym UPO wynika, że wezwanie nie zostało odebrane przez skarżącego, zatem korespondencję zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt. 3 u.d.e. uważa się za doręczoną w dniu 4 lutego 2022 r., więc termin na uzupełnienie braków formalnych upłynął dopiero 11 lutego 2022 r.

II. zarzut naruszenia prawa materialnego, a to:

- art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP nieopatrzony podpisem elektronicznym nie spełnia wymogów formalnych, podczas gdy w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej);

- art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że uzupełnienie braków formalnych po wyznaczonym terminie, ale przed wysłaniem do strony pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, uprawnia organ do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, podczas gdy rygor, o którym mowa w przepisie art. 64 § 2 k.p.a., odnosi się tylko do nieusunięcia braków pisma, nie zaś do usunięcia braków wskazanych w wezwaniu po wyznaczonym terminie.

Z uwagi na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu z urzędu, oświadczając że koszty te nie zostały w całości ani w części uiszczone, zwrot na rzecz skarżącego poniesionych przez niego niezbędnych kosztów oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że WSA błędnie uznał, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało skarżącemu doręczone 21 stycznia 2022 r. Skoro skarżący nie odebrał wezwania organu do uzupełnienia braków formalnych, to stosownie do art. 42 ust. 2 u.d.e., pismo to należało uznać za doręczone w dniu 4 lutego 2022 r. Zatem od tego dnia zaczął swój bieg 7-dniowy termin na uzupełnienie braków. Przyjmując zaś stanowisko organu i WSA, bezzasadnie skrócono czas na odbiór przesyłki do 7 dni. Skarżący mógł zatem uzupełnić braki w terminie do 11 lutego 2022 r., a skoro uzupełnił je w dniu 10 lutego 2022 r., to nie ma podstaw do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 u.d.i.p. podano, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może przybrać każdą formę, gdyż w u.d.i.p. brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Natomiast odnośnie do zarzutu naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. podniesiono, że rygor, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się tylko do nieusunięcia braków pisma, nie zaś do usunięcia braków wskazanych w wezwaniu po wyznaczonym terminie. W sytuacji, gdy strona usunęła brak po terminie określonym art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem do strony pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, stosowanie przepisu nie jest dozwolone. Podniesiono, że skarżący uzupełnił braki formalne pismem z 10 lutego 2022 r., zaś pismo organu o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania jest datowane dopiero na 22 lutego 2022 r. Tym samym brak formalny został uzupełniony przed wysłaniem do strony pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, oświadczając że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Podniósł, że skarżącemu udzielono odpowiedzi na wniosek w dniu 22 lutego 2022 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 marca 2024 r. na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok z 15 czerwca 2022 r. sygn. akt III SAB/Gl 103/22 Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Gliwicach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, czy organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:

Zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny i błędne uznanie, że termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku upłynął 4 lutego 2022 r.

Nadto NSA wskazał, że art. 39 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie złożenia wniosku przez skarżącego do organu, jak i w dacie orzekania przez WSA, stanowił, że organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "u.d.e.", chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu. Stosownie zaś do art. 39 4 k.p.a. w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, do ustalenia dnia doręczenia korespondencji stosuje się przepis art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Art. 42 ust. 2 u.d.e. stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego. Art. 41 ust. 1 pkt 3 u.d.e. z kolei określa, że dowód otrzymania jest wystawiany po upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu.

NSA wskazał, iż w przedmiotowej sprawie niesporne było, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało wysłane skarżącemu w dniu 21 stycznia 2022 r. oraz, że z urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że wezwania tego skarżący nie odebrał. W związku z tym wezwanie to mogło zostać uznane za doręczone dopiero z dniem z dniem 4 lutego 2022 r. Skoro zaś w wezwaniu tym wyznaczono skarżącemu termin 7 dniowy do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez jego podpisanie, to termin ten upłynął 11 lutego 2022 r. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA wynika, że Sąd I instancji utożsamił termin doręczenia wezwania z określonym w tym wezwaniu terminem do uzupełnienia braków wniosku.

Ponadto NSA zauważył, że słusznie zarzucił także skarżący kasacyjnie, że z treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p. nie wynika, aby wniosek o udostępnienie informacji publicznej w każdym przypadku musiał być podpisany. Przepis ten nie wprowadza bowiem żadnych wymogów formalnych co do takiego wniosku ponieważ postępowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym kończącym się aktem administracyjnym, lecz postępowaniem kończącym się co do zasady bądź oświadczeniem wiedzy organu, bądź odmową takiego oświadczenia. Przy czym wprawdzie ustawodawca przewidział w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. formę decyzji administracyjnej dla odmowy udostępnienia informacji, ale nie jest to decyzja administracyjna rozstrzygająca indywidualną sprawę administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. W związku z tym przepisy k.p.a. (w tym art. 63 k.p.a., czy art. 64 § 2 k.p.a.) w tego rodzaju postępowaniach nie zawsze mają zastosowanie. Jeśli bowiem rozstrzygnięcie sprawy dostępu do informacji publicznej ma zakończyć się jej udostępnieniem, bądź poinformowaniem o braku żądanej informacji, to przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdą zastosowania. Zatem wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Za dopuszczalnością złożenia niepodpisanego wniosku przemawia także brak konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to ze względu na okoliczność, że wnioskodawca żądający informacji publicznej nie musi się wykazywać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym (por. wyroki NSA: z 14 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 692/18, wyrok NSA z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5102/21). Dopiero w przypadku, gdy niezbędne będzie wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania, pojawi się konieczność wezwania wnioskującego do uiszczenia opłaty, czy też okaże się, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej i niezbędne będzie wykazanie, w jaki sposób udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, bezwzględnie niezbędna będzie identyfikacja wnioskodawcy oraz własnoręczne (lub w formie podpisu elektronicznego) podpisanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zaś jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 18 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1742/18, z 16 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2621/16, z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3085/19, z 22 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2399/16).

Zdaniem NSA jeżeli organ zamierzał udzielić informacji publicznej, to niezasadne było wzywanie skarżącego do podpisania wniosku. W tej sytuacji termin do udzielenia odpowiedzi należałoby zatem liczyć od dnia złożenia wniosku, a nie od dnia uzupełnienia braku formalnego przez skarżącego.

W ocenie NSA w przypadku, gdy w sprawie będzie miał zastosowanie 64 § 2 k.p.a., uzupełnienie wniosku nawet po terminie zakreślonym przez organ, ale przed pozostawieniem go bez rozpoznania nie uzasadnia braku jego rozpoznania. Okoliczność ta może mieć jedynie znaczenie dla ustalenia, czy organ rozpoznał taki wniosek w terminach określonych w u.d.i.p.

NSA zauważył, że WSA uznał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do bezczynności organu, gdyż strona nie uzupełniła braków formalnych w terminie, a w związku z tym pozostawienie wniosku bez rozpoznania było uzasadnione. Tymczasem organ zarówno w odpowiedzi na skargę wniesionej do WSA, jak i w odpowiedzi na skargę kasacyjną złożone do NSA podnosi, że żądanej informacji udzielił. Co więcej, w aktach sprawy prowadzonych w formie elektronicznej znajduje się informacja datowana na 22 lutego 2022 r., skierowana do skarżącego kasacyjnie, a zawierająca pismo Wójta wraz z załącznikami. Zatem wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy wniosek skarżącego kasacyjnie został pozostawiony bez rozpoznania, czy też żądana informacja została mu udzielona. Przy czym wprawdzie udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej już po wniesieniu skargi na bezczynność powoduje, że zbędne jest zobowiązywanie organu do jego załatwienia, ale nie czyni to skargi na bezczynność bezprzedmiotową lub niezasadną. W takiej sytuacji Sąd może bowiem stwierdzić, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., czy organ dopuścił się bezczynności i w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. rozstrzygnąć o jej charakterze (vide B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018 r, s 368), a także orzec o innych wnioskach zawartych w skardze.

W związku z tym WSA winien zatem ustalić, czy odpowiedź została udzielona w terminach określonych w u.d.i.p., a także, czy stanowi ona realizację wniosku skarżącego. Jak przyjmuje się bowiem w piśmiennictwie i orzecznictwie bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej może mieć miejsce również w przypadku udzielenia informacji innej niż taka, której oczekuje wnioskodawca, tudzież udzielenia informacji niepełnej czy chaotycznej (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielania informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, "Przegląd Prawa Publicznego", 2012, nr 6, s. 75). Właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga bowiem precyzyjnego udzielenia informacji na temat kwestii w nim zawartych. W konsekwencji NSA uznał że ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji oceni zasadność skargi i uzasadni swoje rozstrzygnięcie z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym.

Na wstępie należy przypomnieć, że niniejsza sprawa była już przedmiotem wyrokowania NSA, który w wyniku złożonej przez stronę skargi kasacyjnej wyrokiem z 1 marca 2024 r., III OSK 318/23 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Gliwicach z 15 czerwca 2022 r., III SAB/Gl 103/22 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd I instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Wykonując wytyczne tego Sądu, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., orzeczenia sądów administracyjnych mają charakter kasacyjny. Z tego właśnie względu podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy i faktyczny sprawy zgromadzony przez organy w postępowaniu administracyjnym. Według art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Chodzi tu o akta obrazujące stan faktyczny i prawny sprawy w chwili wydania zaskarżonego aktu lub czynności, ponieważ sąd przeprowadza jedynie kontrolę działania organu administracyjnego. W konsekwencji sądy administracyjne nie dokonują ustaleń faktycznych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jedynie możliwe przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, na zasadach określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a.

Przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ z bezczynnością organu mającego udzielić informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminach przewidzianych w art. 13 u.d.i.p. organ takiej czynności nie podejmie, względnie nie wyda decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji lub nie poinformuje strony o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych.

Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).

Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:

1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;

2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;

3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;

4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;

5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji;

6. decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji, gdy organ stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.

Zatem w przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że Wójt Gminy należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Stanowisko takie jest uzasadnione tym, że użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., określenie "zadania publiczne" posiada znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP.

Nie budzi również wątpliwości, że informacje objęte wnioskiem z 13 stycznia 2022 r. przesłanym za pośrednictwem ePUAP o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

"1. Wskazania czy organ utrzymuje i opłaca z publicznych środków telefon/telefony komórkowe. Jeśli tak, to prosi o skan ostatniej faktury (usługa telefonia komórkowa).

2. Wskazania nazwy, modelu użytkowanych aparatów telefonów wraz ze skanem faktury zakupu."

- stanowią informację publiczną.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Powyższe potwierdza, że wniosek skarżącego w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez organ albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo przez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa bowiem nie przewiduje możliwości załatwienia sprawy poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania skoro spełnia wymogi formalne.

Przedmiotowy wniosek o udzielenie informacji wpłynął do organu w formie elektronicznej 21 stycznia 2022 r., co oznacza, że termin załatwienia sprawy upływał 4 lutego 2022 r., podczas gdy organ udzielił odpowiedzi dopiero 22 lutego 2022 r., a więc bez zachowania ustawowego terminu do udzielenia odpowiedzi. Natomiast skarga strony do WSA wniesiona została w dniu 15 lutego 2022r.

Sąd uznał, że wniosek skarżącego nie został pozostawiony bez rozpoznania, ponieważ żądana informacja została mu udzielona. Przy czym udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nawet już po wniesieniu skargi na bezczynność powoduje, że zbędne jest zobowiązywanie organu do jego załatwienia. Zatem Sąd administracyjny uznał, że odpowiedź organu stanowiła realizację wniosku skarżącego, lecz nie została udzielona w terminach określonych w u.d.i.p.

W tym stanie rzeczy, skoro wniosek dotyczył informacji publicznej, organ winien był go załatwić według zasad określonych w u.d.i.p., czego bezspornie nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., lecz bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nieudostępnienie informacji publicznej nie było bowiem przejawem złej woli lecz wiązało się z prezentowaną przez organ odmienną oceną prawną charakteru wniosku.

W tym stanie rzeczy, skoro wniosek dotyczył informacji publicznej, organ winien był go załatwić w terminie według zasad określonych w u.d.i.p., czego bezspornie nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., lecz bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nieudostępnienie informacji publicznej nie było bowiem przejawem złej woli, organu, lecz stanowiło skutek przyjętej przez organ błędnej interpretacji wniosku. Brak jest zatem podstaw by zaniechaniu organu przypisać charakter rażący ( pkt.1 wyroku).

Jednakże organ już po złożeniu skargi do WSA tj. dopiero 22 lutego 2022 r. udzielił skarżącemu żądanej informacji w związku z czym orzekający sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia przedmiotowego wniosku (pkt.2 wyroku). Natomiast oddalenie skargi w zakresie żądania zwrotu kosztów wynika z faktu zwolnienia skarżącego z obowiązku ich uiszczenia (pkt.3 wyroku).

Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.