Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 298/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1775
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 25 czerwca 2024r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 2 lutego 2024 r. nr 9002-2024-000035 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2022 r. do Biura Powiatowego ARiMR w A. K., wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok [...] złożony przez K. K. (skarżącego). Do wniosku o przyznanie płatności na rok 2022 zostały załączone wymagane dokumenty, w tym materiał graficzny w ilości 40 szt., oświadczenie

o powierzchni obszarów proekologicznych, oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności do bydła oraz oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności do krów.

W dniu [...] czerwca 2022 r., wpłynęła zmiana do wniosku, na podstawie której K. K. dokonał korekt w zakresie ilości zwierząt deklarowanych do poszczególnych płatności. Ostatecznie, na podstawie złożonego wniosku i zmiany do niego K. K. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie do powierzchni [...] ha, płatność dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do powierzchni [...] ha, płatności do krów do [...] sztuk zwierząt, płatności do bydła do [...] sztuk zwierząt oraz uzupełniającej płatności podstawowej.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w dniu [...] sierpnia 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wydał decyzję

w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Na mocy tej decyzji organ I instancji odmówił przyznania K. K. wszystkich wnioskowanych przez niego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022, nakładając przy tym sankcję w zakresie płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych. Ponadto, organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie, w jakim strona zmodyfikowała swoje pierwotne żądania, dokonując wycofania części zwierząt ze swojego wniosku.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący złożył odwołanie, wnosząc

o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie zawnioskowanych dopłat, ewentualnie

o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. Inne uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno z nałożeniem sankcji i w tym zakresie odmówił przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji, w ramach postępowania, dokonał szczegółowej, wielokierunkowej analizy zgromadzonej obszernej dokumentacji. Na tej podstawie stwierdzone zostały liczne powiązania o charakterze personalnym, organizacyjnym, biznesowym i własnościowym pomiędzy K. K. a innymi podmiotami, zarówno osobami fizycznymi jak i spółkami prawa handlowego. W rezultacie oceny wynikającej z definicji rolnika oraz gospodarstwa rolnego, podmioty powiązane (czyli stronę oraz rodziców i brata strony) należało uznać za jednego rolnika, a wszystkie spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tę grupę osób jako jedno gospodarstwo. Sztuczne wykreowanie istniejących obecnie [...] gospodarstw ([...] indywidualnych oraz [...] prowadzonych formalnie przez spółki kapitałowe) umożliwiło obejście przepisów prawa wspólnotowego i w ten sposób zwielokrotnienie otrzymanego wsparcia finansowego. Ostatni z tych podmiotów - G. R. S. Sp. z o.o., zostało wpisane do KRS [...].02.2022 r. Podmiot ten nie ubiegał się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022, jednak przywołanie go w niniejszym postępowaniu, zdaniem organu jest uzasadnione dla wykazania, że praktyka powoływania kolejnych podmiotów prawa handlowego, uzależnionych i powiązanych z tymi samymi osobami fizycznymi, jest w dalszym ciągu kontynuowana. W ocenie organu I instancji, stwierdzone w wyniku postępowania okoliczności faktyczne uzasadniały sformułowanie tezy o istnieniu obiektywnych i subiektywnych przesłanek do uznania, że stworzone zostały sztuczne warunki do uzyskania zawyżonych korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, o których mowa w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego Rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549 z późn. zm.) oraz w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UENrL312, s. 1 z23 12.1995 r. ze zm.).

Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że najistotniejsza dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest treść i znaczenie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 i art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95. Organ podkreślił, że aby można było mówić o sztucznych warunkach w myśl art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, niezbędne było w przedmiotowej sprawie stwierdzenie istnienia dwóch przesłanek - obiektywnej i subiektywnej. Przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia, subiektywna zaś - że przez stworzenie takich sztucznych warunków wnioskodawca zamierzał uzyskać wyłącznie korzyść sprzeczną z tym celem. Należało zatem ustalić, czy po pierwsze w sprawie doszło do wykreowania obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidujących te płatności (przesłanka obiektywna). Po drugie - czy istniejące wielorakie więzi pomiędzy kilkoma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie

w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu gospodarstw o mniejszej powierzchni (przesłanka subiektywna).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. ustalił, iż w rozpatrywanej sprawie występuje zarówno element obiektywny jak i subiektywny, co stanowi podstawę do stwierdzenia, że doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia. Organ I instancji ustalił, iż element obiektywny polegał na wykreowaniu wielu (obecnie [...]) podmiotów, spośród których [...] wnioskowało w roku 2022 o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w ramach elementu subiektywnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. przeprowadził wielowątkową analizę istniejących pomiędzy: stroną, S. K., A. K., K. K., P.W. B. Sp. z o.o.. G. K. Sp. z o.o., P.W.E. P. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k. i A. Sp. z o.o. oraz G. R. G. Sp. z o.o. powiązań o charakterze osobowym, funkcjonalnym (organizacyjnym), biznesowym i własnościowym. W ramach tej analizy poddano ocenie historię rejestracji w Ewidencji producentów poszczególnych podmiotów uznanych za powiązane, siedzib, deklarowanych wariantów oraz ich powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, stan zaplecza gospodarczego (maszyny, budynki gospodarcze), siedzib stad i przemieszczenia zwierząt.

Organ odwoławczy wskazał, że S. K. oraz A. K. są małżeństwem od 1992 roku. Pomiędzy małżonkami od dnia [...].12.2010 r. istnieje rozdzielność majątkowa, ustanowiona na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...]. S. K. uzyskał wpis do Ewidencji producentów w dniu [...].05.2004 r. A. K. została wpisana do Ewidencji na podstawie własnego wniosku, złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w A. K. w dniu [...].05.2005 r. K. K. oraz K. K. oraz są synami S. K. i A. K.. K. K. uzyskał wpis do ewidencji producentów w dniu [...].04.2013 r., natomiast K. K. - w dniu [...].11.2015 r. Pełnomocnikiem obu synów jest S. K. na podstawie pełnomocnictw sporządzonych w formie aktów notarialnych. Oba pełnomocnictwa obejmują m.in. dokonywanie czynności prawnych związanych z obrotem nieruchomościami, obciążania ich, reprezentowanie mocodawcy przed wszelkimi podmiotami, zarząd i administrowanie majątkiem mocodawcy, podpisywanie w jego imieniu weksli in blanco i deklaracji wekslowych, odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej do mocodawcy, zaciąganie zobowiązań kredytowych i wiele innych czynności, określonych w dokumentach pełnomocnictw. Organ podkreślił, że większość czynności objętych zakresem pełnomocnictwa może być dokonywana na warunkach według uznania pełnomocnika. Okoliczność ta, a także bardzo szerokie zakresy obu pełnomocnictw uzasadniają przyjęcie tezy, że S. K. ma w istocie prawo do samodzielnego zarządu majątkami obu synów. Powiązania pomiędzy [...] spółkami kapitałowymi (P.W. B. Sp. z o.o.. G. K. Sp. z o.o., P.W. E. P. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o., G. R. G. Sp. z o.o.), które ubiegały się o przyznanie płatności w roku 2022, a osobami fizycznymi - stroną i członami jej rodziny wyraźnie widoczne są na tle analizy historii rejestracji tych spółek w ewidencji producentów oraz analizy ich struktury własnościowej i zarządczej.

Organ odwoławczy stwierdził, że na tle zebranego i zweryfikowanego materiału dowodowego nie sposób nie dostrzec wiodącej roli S. K. we wszystkich procesach prowadzenia działalności rolniczej i ubiegania się o przyznanie płatności wszystkich wymienianych wcześniej podmiotów, tj. samego S. K., A. K., K. K., K. K., P.W. B. Sp. z o.o., G. K. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k., P.W. E. P. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. Wszelkie działania w sferze prowadzenia działalności rolniczej i ubiegania się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego związane były bezpośrednio z działalnością S. K., występującego bądź to w charakterze pełnomocnika, bądź reprezentanta, bądź właściciela poszczególnych podmiotów, czy w końcu właściciela środków produkcji, wykorzystywanych przez te podmioty. Nie sposób w tym miejscu pominąć więzi rodzinnych pomiędzy stroną i pozostałymi osobami fizycznymi, które to więzi w przedmiotowej sprawie stanowiły istotny element powiązań osobowych. Ze swojej istoty więzi te ułatwiały w znaczącym stopniu porozumienie pomiędzy osobami fizycznymi, a także pomiędzy osobami fizycznymi i spółkami, w których strukturach te same osoby fizyczne dominowały. Więzi te, w ocenie organu odwoławczego, miały także wpływ na udzielenie S. K. tak daleko idących pełnomocnictw przez jego synów, wymagających niewątpliwie dużego zaufania mocodawców do plenipotenta. W ocenie organu odwoławczego, na podstawie zebranych dowodów należało stwierdzić, że K. K. czynnie i świadomie uczestniczył w opisywanym mechanizmie, którego celem i efektem było zwiększenie możliwych do uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., organ I instancji ponad wszelką wątpliwość wykazał istnienie trwałych, wzajemnych powiązań pomiędzy stroną a pozostałymi podmiotami, a także tych podmiotów ze sobą nawzajem. Powiązania te są przy tym widoczne w wielu aspektach działalności rolniczej, chociaż nie wszystkie w tym samym stopniu dotyczą każdego z zaangażowanych podmiotów. Biorąc jednak pod uwagę wszystkie wymienione elementy i zdarzenia, zdaniem organu odwoławczego składają się one całościowo na klarowany obraz jednego, wieloskładnikowego gospodarstwa rolnego, zarządzanego przez wąską grupę podmiotów (A. K. i S. K. wraz z synami), działających

w porozumieniu w celu maksymalizacji korzyści możliwych do uzyskania w ramach pomocy wspólnotowej w rolnictwie. Takiego obrazu sytuacji nie zmienia fakt, że w roku 2022 zauważalne są pewne działania zmierzające do stworzenia pozorów osłabienia związków pomiędzy poszczególnymi podmiotami. Organ odwoławczy stanął jednak na stanowisku, że działania takie są tylko pozorne, wobec wciąż niezmiennej struktury własnościowej i organizacyjnej tych podmiotów.

Przechodząc do elementu obiektywnego Dyrektor zauważył, że w tym zakresie organ I instancji słusznie wskazał na kwestię limitów i ograniczeń, obowiązujących w systemie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ I instancji wskazał w zaskarżonej decyzji, że gdyby w roku 2022 został złożony jeden wniosek, uwzględniający całą powierzchnię deklarowaną przez poszczególne powiązane podmioty, zawierający deklarację jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych, płatności do buraków cukrowych, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności do bydła, płatności do krów oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, to szacunkowa kwota przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyniosłaby [...] zł. Jednocześnie, w oparciu o te same kryteria, organ I instancji dokonał szacunkowego wyliczenia płatności, jaka mogłaby zostać uzyskana w ramach poszczególnych wniosków. Uzyskana w ten sposób kwota (suma poszczególnych płatności dla każdego wniosku) wyniosła [...] zł. Wyliczenia te wskazują na wyraźnie wyższą (o ok. [...] zł) kwotę płatności możliwą do uzyskania przez [...] podmiotów powiązanych, ubiegających się o płatności na podstawie osobnych wniosków, od kwoty, która mogłaby zostać przyznana w razie złożenia jednego wniosku, przez wszystkie te podmioty występujące jako jeden rolnik.

Zdaniem organu odwoławczego, multiplikacja wniosków pochodzących od formalnie niezależnych podmiotów, stanowiących w istocie jednego rolnika jako grupę osób, o której mowa w definicji zawartej w art. 4 ust 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, ukierunkowana była na uzyskanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z pominięciem ustanowionych prawem wspólnotowym ograniczeń, zarówno kwotowych jak i powierzchniowych.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w pełni podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K., że działania, w których uczestniczyła strona, wyczerpały przesłankę zapisaną w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013, a podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie co do odmowy przyznania K. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok uznał za zgodne z przepisami prawa. Jednocześnie jednak, w ocenie organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia faktycznego i prawnego nałożenie sankcji w zakresie płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Organ I instancji w żaden sposób nie uzasadnił, na jakiej podstawie naliczył sankcje w zakresie płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, nie podając w szczególności podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, skoro przyczyną odmowy przyznania płatności jest zaistnienie sztucznych warunków do jej uzyskania, to sam ten fakt skutkuje odmową przyznania płatności. W tym stanie rzeczy, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno z sankcjami i w tym zakresie jedynie odmówił przyznania tej płatności.

W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości oraz utrzymanej nią decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

I. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 05 lutego 2015 r.

o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez niewykazanie rzeczywistego prowadzenia, kierowania, sprawowania zwierzchnictwa i podejmowania wszelkich czynności faktycznych i prawnych dotyczących wszystkich gospodarstw rolnych (osób fizycznych i spółek) wyłącznie przez A. i S. małżonków K. , podczas gdy organ wskazuje tylko na potencjalną możliwość sprawowania w/w czynności, a ponadto organ pominął dokumenty i wyjaśnienia strony potwierdzające wyodrębnienie poszczególnych gospodarstw rolnych kierowanych przez indywidualnych producentów rolnych;

II. art. 80 kpa i art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego polegające na dokonaniu przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez: wybiorcze, przykładowe – jak sam przyznał organ, prezentowanie rzekomo swobodnego przenoszenia gruntów pomiędzy producentami rolnymi; stwierdzenie braku posiadania kompletnego parku maszynowego i zaplecza technicznego oraz osobowego przez poszczególnych producentów rolnych, a także poczynienie ustaleń wyłącznie na podstawie materiału dowodowego dotyczącego lat wcześniejszych, w tym wizji lokalnych i wyjaśnień dotyczących roku 2020;

III. art. 11 kpa i art. 107 § 3 kpa polegające na:

a) braku wyjaśnienia, dlaczego w ocenie organu otrzymane przez skarżącego korzyści były sprzeczne z celami wsparcia wymienionymi w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005;

b) występowaniu istotnych sprzeczności w rozumieniu pojęcia stwarzania sztucznych warunków, gdzie z jednej strony organ upatruje jej w "sztucznym wykreowaniu [...] gospodarstw", a z drugiej w "postępującej z biegiem czasu koordynacji działań", co nie pozwala przesądzić czy odmowa przyznania płatności wynika z samego faktu powstania gospodarstw rolnych – a jeżeli tak, to dlaczego zdaniem organu gospodarstwa utworzono sztucznie (w szczególności spółki handlowe funkcjonujące na rynku od kilkunastu lub kilkudziesięciu lat), czy też z faktu postępującej koordynacji działań – a jeżeli tak, to na czym polegała owa koordynacja działań w roku 2022, jakie podmioty brały w niej udział i dlaczego koordynacja ta nie mogła powstać na skutek naturalnego ukształtowania się stosunków gospodarczych;

c) a ponadto na braku wykazania przez organ, że działania podejmowane na przestrzeni kilkudziesięciu lat przez A. i S. małżonków [...] polegały na sztucznym wykreowaniu [...] gospodarstw oraz że wyłącznym celem owych działań było uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia, w sytuacji gdy ustalenia w powyższym zakresie organ poczynił wyłącznie na podstawie własnych przypuszczeń i domniemań, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wzmianki na czym polegać miało sztuczne stworzenie warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia;

d) braku uzasadnienia, dlaczego poszczególne podmioty należy uznać za podmioty niesamodzielne, skoro w roku 2022 nie podejmowały żadnych działań obliczonych na sztuczne tworzenie warunków, a zwłaszcza dlaczego Spółkę pod firmą G. K. sp. z o.o. należy uznać za podmiot niesamodzielny, wchodzący w skład jednego wieloczłonowego gospodarstwa rolnego i braku wskazania jakie działania w roku 2022 podejmowała w/w spółka w zamiarze stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności;

- co w wyniku w/w naruszeń skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, tj., że działania A. i S. małżonków [...] były podyktowane chęcią zwiększenia rozmiaru płatności i obejściem przepisów ograniczających płatności; uznaniem [...] gospodarstw kierowanych przez odrębnych producentów rolnych za jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez jednego zarządcę; uznaniem, że wszystkie gospodarstwa rolne powstały w sposób sztuczny;

Naruszenie prawa materialnego:

IV. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego 1 Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej jako: Rozporządzenie nr 1306/2013) poprzez błędne uznanie, że strona stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności oraz że celem nabycia udziałów w spółkach i utworzenia własnego gospodarstwa rolnego było wyłącznie osiągnięcie korzyści sprzecznych z celami polityki rolnej UE, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzyznania płatności;

V. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) przez niewłaściwe uznanie, że S. K. wraz z podmiotami powiązanymi, w ocenie organu, jest jednym rolnikiem, który prowadzi jedno gospodarstwo, podczas gdy każdy z odrębnych producentów rolnych prowadzi zindywidualizowane i samodzielne gospodarstwo rolne;

VI. naruszenie przepisu postępowania, tj. art 138 § 1 pkt 2 kpa przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez bezpodstawne i sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym utożsamianie istnienia powiązań pomiędzy producentami rolnymi ze stwarzaniem sztucznych warunków do otrzymania płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Niniejszą sprawę Sąd rozpoznał na rozprawie zdalnej. Oceniając zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że nie zawiera ona wad powodujących konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga podlega oddaleniu.

Skarżący ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie do powierzchni [...] ha, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do powierzchni [...] ha, płatności do krów do [...] sztuk zwierząt, płatności do bydła do [...] sztuk zwierząt oraz uzupełniającej płatności podstawowej.

Sporną w sprawie pozostaje kwestia odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności. W ocenie organów obu instancji, w rozpatrywanej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uniknięcia skutków zmniejszenia poziomu wsparcia, ponieważ zmniejszenie to wystąpiłoby w sytuacji, kiedy o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ubiegałby się jeden podmiot prowadzący jedno gospodarstwo rolne. Skarżący kwestionując to stanowisko, zarzuca organowi brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i dokonanie jego dowolnej oceny, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (przepisów unijnych).

Dla prawidłowego zrozumienia istoty spornego zagadnienia należy podać, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: "ustawa o płatnościach"), płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o płatnościach, określenie "rolnik" użyte w tej ustawie, oznacza rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 wynika, że rolnikiem jest osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Natomiast, pod pojęciem "gospodarstwa rolnego", w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013, należy rozumieć wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Prawodawca unijny, w sytuacji obchodzenia prawa, wprowadził sankcje w postaci przyznania płatności w zmniejszonym wymiarze, zwrotu przyznanej płatności oraz odmowy przyznania płatności. Przywołany przez organy w wydanych decyzjach art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 stanowi, że bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Przepis ten jest interpretowany z uwzględnieniem treści art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, stanowiącym, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD) dokonał wykładni niedookreślonego zwrotu "warunki zostały sztucznie stworzone". Wprawdzie wyrok ten odnosi się do treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, ale poddawana wykładni norma prawna jest zbliżona z zastosowanym przez organy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 (na aktualność wyniku dokonanej wykładni zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 29/19 oraz z 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2852/18). Trybunał uznał, że artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z nich, do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu, do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że sformułowanie "wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu’’ co do zasady nie może oznaczać, że rolnik prowadzi produkcję rolną jedynie w celu uzyskania płatności z systemu wsparcia bezpośredniego. Po pierwsze nie otrzymałby takiego wsparcia, gdyby wcześniej nie prowadził gospodarstwa rolnego, a co najważniejsze, wsparcie z funduszy unijnych, często jest dużo niższe, niż dochody, jakie uzyskuje rolnik ze swojej działalności w ramach gospodarstwa rolnego.

W innym wyroku z 7 kwietnia 2022r., w sprawie C-176/20 Trybunał interpretując art. 60 rozporządzenia 1306/2013 wyjaśnił z kolei, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania". W wyroku tym Trybunał nie odwołał się już do kierunkowego działania wnioskodawcy, a więc do wyłącznego celu jego działania. Z tego względu obciążający organy administracji ciężar dowodu ogranicza się do wykazania okoliczności świadczących za sztucznym stworzeniem warunków uzyskania pomocy, sprzecznie z celami prawa unijnego oraz występowania zamiaru wnioskodawcy osiągnięcia takiego skutku. Takie rozumienie wyróżnionego we wskazanym orzecznictwie TSUE elementu subiektywnego działania beneficjenta pozwala na racjonalne i zgodne z interesem publicznym eliminowanie tych nieprawidłowości, które polegają na niezgodnym z prawem uzyskiwaniu pomocy (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt I GSK 2709/18).

Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt I GSK 520/18 to na organie, który wywodzi skutki prawne z zarzutu tworzenia sztucznych warunków ciąży obowiązek wykazania tych warunków. Tym samym podstawą odmowy przyznania płatności jest wykazanie rolnikowi stworzenia sztucznych warunków do jej uzyskania. Nie zwalnia to jednak strony z obowiązku współpracy z organem w celu zgromadzenia w sposób kompletny i wszechstronny materiału dowodowego oraz z udzielania wyjaśnień.

W ocenie Sądu, organ – w zaskarżonej decyzji odnosząc się do zarzutów niewłaściwego zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 – prawidłowo zinterpretował pojęcie sztucznych warunków w rozumieniu tych przepisów odnosząc się do obu przesłanek, tj. przesłanki obiektywnej oraz subiektywnej, przy czym przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia, subiektywna zaś - że przez stworzenie takich sztucznych warunków wnioskodawca zamierzał uzyskać korzyść sprzeczną z tym celem.

Należycie organy oceniły, że element obiektywny polegał na wykreowaniu wielu (obecnie [...]) podmiotów, spośród których [...] wnioskowało w roku 2022 o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Sąd podziela argumentację, że stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w ramach elementu subiektywnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. przeprowadził wielowątkową analizę istniejących pomiędzy: stroną, S. K., A. K., K. K., P.W. B. Sp. z o.o.. [...] [...] Sp. z o.o., P.W. E. P. Sp. z o.o.. H. E. Sp. z o.o. sp. k. i A. Sp. z o.o. oraz G. R. G. Sp. z o.o. powiązań o charakterze osobowym, funkcjonalnym (organizacyjnym), biznesowym i własnościowym. W ramach tej analizy poddano ocenie historię rejestracji w Ewidencji producentów poszczególnych podmiotów uznanych za powiązane, siedzib, deklarowanych wariantów oraz ich powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, stan zaplecza gospodarczego (maszyny, budynki gospodarcze), siedzib stad i przemieszczenia zwierząt.

Zasadnie więc organy doszły do przekonania, że w przedmiotowej sprawie ziścił się element obiektywny oraz subiektywny. Wskutek tego stwierdzono stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych płatności. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), Europejski Przegląd Sądowy 2011, nr 6, s. 25-26). Ustalenie, że nastąpiło stworzenie sztucznych warunków wymaga oceny działań nie tylko samego beneficjenta, ale również działań pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2579/14). Podmioty można uznać za powiązane, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również gdy występują więzi o charakterze rodzinnym.

W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że S. K. jest pełnomocnikiem K. K. (syna). Pełnomocnictwo udzielone ojcu obejmuje m.in. dokonywanie czynności prawnych związanych z obrotem nieruchomościami, obciążania ich, reprezentowanie mocodawcy przed wszelkimi podmiotami, zarząd i administrowanie majątkiem mocodawcy, podpisywanie w jego imieniu weksli in blanco i deklaracji wekslowych, odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej do mocodawcy, zaciąganie zobowiązań kredytowych. Zdaniem Sądu należy zgodzić się z organem, że tak szeroki zakres pełnomocnictwa uzasadnia przyjęcie tezy, że S. K. ma w istocie prawo do samodzielnego zarządu majątkiem K. K., posiadając wszelkie uprawnienia decyzyjne w tym zakresie. Podobne pełnomocnictwo zostało też udzielone S. K. również przez K. K. (drugiego syna).

Z ustaleń organów wynika, że w okresie składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2021, S. K. był prezesem zarządu i właścicielem 92,31% udziałów P.W. B. Sp. z o.o., właścicielem 100% udziałów P.W. E. P. Sp. z o.o., prezesem zarządu i właścicielem 100% udziałów G. [...] Sp. z o.o. oraz prezesem zarządu i osobą uprawnioną do reprezentacji (jako prezes zarządu - samodzielnej) H. E. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. Organ I instancji ustalił także, że głównym udziałowcem A. Sp. z o.o. pozostaje A. K. (99% udziałów), czyli małżonka S. K.. Jednocześnie, jak wskazano powyżej, pełni on funkcję prezesa zarządu tej spółki z prawem do jej samodzielnego reprezentowania. W przypadku H. E. Sp. z o.o. sp. k., która również odrębnie ubiegała się o przyznawanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powiązania osobowe pomiędzy tą spółką a S. K. i innymi podmiotami są złożone i polegają na tym, że S. K. jest prezesem zarządu H. E. Sp. z o.o., z prawem do samodzielnej reprezentacji tej spółki. Z kolei H. E. Sp. z o.o. jest komplementariuszem H. E. Sp. z o.o. sp. k., a 99 % udziałów H. E. Sp. z o.o. należy do A. K., która ponadto jest komandytariuszem H. E. Sp. z o.o. sp. k. Z treści wpisów w KRS wynika, że wspólnikiem uprawnionym samodzielnie do reprezentacji i prowadzenia spraw H. E. Sp. z o.o. sp. k. jest komplementariusz zgodnie z jego sposobem reprezentacji, czyli H. E. sp. z o.o. reprezentowana przez S. K..

Formalnie wszystkie wymienione podmioty: S. K., A. K., K. K., K. K., P.W. B. Sp. z o.o., P.W. E. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k., A. Sp. z o.o. i G. K. Sp. z o.o. są samodzielne i niezależne w obrocie gospodarczym. Oceniając jednak z szerszej pespektywy, widoczne są wzajemne powiązania rodzinne, osobowe, kapitałowe i majątkowe tych podmiotów. Struktura wymienionych spółek prawa handlowego i zakres pełnomocnictw udzielonych przez osoby fizyczne w istocie pozwalają S. K. na samodzielne podejmowanie wszystkich istotnych decyzji związanych z prowadzeniem działalności rolniczej (w tym decydowania o strukturze zasiewów, rodzaju upraw, terminach i rodzaju wykonywania prac, składania wniosków o płatności i ich treści).

Co do siedzib spółek kapitałowych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. ustalił, że siedziba czterech z nich (P.W. E. P. Sp. z o.o.. H. E. Sp. z o.o. sp. k., A. Sp. z o.o. i G. R. G. Sp. z o.o.) zarejestrowana jest w tym samym miejscu - w P. przy ul. [...]. Dwie pozostałe spółki, tj. P.W. B. Sp. z o.o. i G. K. Sp. z o.o. mają zarejestrowane siedziby odpowiednio pod adresem B. , pow. r. i C. pow. w. .

W [...] przy ul. [...] w 2022 r. zarejestrowane były także siedziby stad zgłaszanych przez wszystkie wymienione osoby fizyczne, a także siedziba stada P.W. E. P. Sp. z o.o. Nieruchomość stanowi własność S. K.. Wszystkie hodowane tam zwierzęta przetrzymywane były wspólnie w jednym budynku inwentarskim, podzielonym na boksy, w których umieszczane były zwierzęta podzielone jedynie ze względu na grupy wiekowe, a nie na przynależność do poszczególnych osób. Wszystkimi zwierzętami zajmowali się stale pracownicy P.W. E. P. Sp. z o.o., której jedynym udziałowcem jest S. K.. Jednocześnie to on jest stroną umowy dzierżawy podpisanej ze spółką E. P., na podstawie której spółka użytkuje część budynków gospodarskich i inwentarskich, położonych w [...] przy ul. [...]. Z kolei siedziby stad dwóch pozostałych spółek, których siedziba zarejestrowana jest pod adresem w [...] przy ul. [...], tj. A. Sp. z o.o. i H. E. Sp. z o.o. sp. k., zarejestrowane zostały w miejscu siedziby (oraz siedziby stada) P.W. B. Sp. z o.o., pod adresem [...] [...] Jak wykazano na podstawie zebranych dokumentów, głównym udziałowcem i prezesem spółki uprawnionym do jej samodzielnej reprezentacji jest S. K.. Z tego schematu umiejscowienia siedzib i siedzib stad wyłamuje się jedynie G. K. Sp. z o.o. [...] jej związek z pozostałymi podmiotami istnieje przede wszystkim poprzez osobę S. K., będącego jedynym udziałowcem G. [...] Sp. z o.o. G. K. Sp. z o.o. posiada zarejestrowane cztery siedziby stad, w miejscowościach L. M., P. , C. i S. - wszystkie na terenie województwa w. .

Prawidłowo organ ocenił, że sposób rozmieszczenia siedzib stad i siedzib spółek kapitałowych, sposób sprawowania opieki nad zwierzętami (zbiorczo przez pracowników P.W. E. P. sp. z o.o.), sposób przetrzymywania zwierząt (we wspólnych boksach), w połączeniu z przeprowadzoną powyżej analizą struktury własnościowej spółek i sposobem ich reprezentacji wskazują na istniejące powiązania osobowe, organizacyjne i gospodarcze, właściwe dla jednego wieloczłonowego gospodarstwa rolnego, z wiodącą rolą S. K. jako osoby mogącej podejmować decyzje w ramach powiązanych podmiotów.

Organ I instancji w formie zestawienia i opisu przedstawił sposób przemieszczenia poszczególnych sztuk zwierząt pomiędzy różnymi siedzibami stad, pozostającymi przez cały czas w ramach wskazywanego kręgu powiązanych podmiotów. Organ przedstawił przemieszczenia zwierząt w latach 2020, 2021 i 2022. Z zestawienia wynika, że w 2020r. z siedziby stada E. P. Sp. z o.o. do siedziby stada S. K. dokonano przemieszczenia 13 sztuk, z siedziby stada K. K. do siedziby stada S. K. dokonano przemieszczenia 12 sztuk, z siedziby stada E. P. Sp. z o.o. do siedziby stada K. K. dokonano przemieszczenia 12 sztuk, z siedziby stada G. K. Sp. z o.o. do siedziby stada K. K. dokonano przemieszczenia 28 sztuk, przy czym przemieszczenie miało miejsce w dniu [...] czerwca 2020 r., a już w dniu [...] lipca 2020 r. dokonano przemieszczenia powrotnego. Podobnie w przypadku przemieszczenia 16 sztuk z siedziby stada G. K. Sp. z o.o. do siedziby stada K. K., które miało miejsce w dniu [...] czerwca 2020 r., przemieszczenie powrotne nastąpiło w dniu [...] lipca 2020 r., a także w przypadku przemieszczenia 18 sztuk z siedziby stada [...] [...] Sp. z o.o. do siedziby stada A. K., gdzie przemieszczenie powrotne miało miejsce w dniu [...] lipca 2020 r.

Dalej, w dniu [...] czerwca 2021 r., z siedziby stada E. P. Sp. z o.o. do siedziby stada A. K. dokonano przesunięcia (w drodze umowy sprzedaży) 6 sztuk bydła, do K. K., w tym samym dniu, 7 sztuk bydła, oraz również w tym dniu, z siedziby stada E. P. Sp. z o.o. do K. K. 37 sztuk, z czego 29 sztuk było wcześniej (w dniach [...] czerwca 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r) zakupionych przez E. P. Sp. z o.o. od [...] [...] Sp. z o.o.

Na mniejszą skalę do przemieszczeń dochodziło w 2022 r., co zdaniem organu odwoławczego, słusznie wiązać należy ze stopniowym wygaszaniem hodowli. Mimo to doszło do przemieszczenia 3 sztuk bydła między P.W. B. i K. K. ([...] sierpnia 2022 r.), 6 sztuk między H. E. Sp. z o.o. sp. k. i K. K. ([...] sierpnia 2022 r.), 6 sztuk między A. sp. z o.o. i K. K. ([...] sierpnia 2022 r.), a także 9 sztuk między A. K. i P.W. E. P. Sp. z o.o. ([...] stycznia 2022 r.).

Organ I instancji wykazał również, że wiele sztuk zwierząt było przemieszczanych wielokrotnie pomiędzy różnymi powiązanymi podmiotami, a niejednokrotnie te same zwierzęta przechodziły kilkukrotnie przez te same siedziby stad. W rezultacie, przemieszczenie zwierząt pozwoliło na osiągnięcie stanu umożliwiającego ubieganie się przez poszczególne podmioty o płatności w maksymalnej wysokości.

Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że podejmowane czynności wskazują na przemyślane, skoordynowane działania, nakierowane na zmaksymalizowanie możliwych do uzyskania płatności do zwierząt.Taka koordynacja nie byłaby możliwa, gdyby pomiędzy wymienionymi podmiotami nie istniały ścisłe związki o charakterze osobowym, gospodarczym i organizacyjnym.

Kolejnym elementem analizy organów ARiMR były deklarowane w składanych wnioskach grunty. Ustalono m.in., że te same działki deklarowane były do płatności przez różne podmioty, należące jednak do kręgu podmiotów powiązanych, w tym ze skarżącym. Użytkownicy poszczególnych gruntów zmieniali się wielokrotnie pomiędzy sobą w ciągu kilku kolejnych lat. Niektóre działki użytkowane były kolejno przez trzy lub cztery podmioty. Na podstawie dokonanych analiz i zestawień organ stwierdził, że grunty rolne deklarowane przez powiązane podmioty do płatności w poszczególnych latach były wymieniane pomiędzy tymi podmiotami w sposób niczym nieograniczony, przy jednoczesnym braku obiektywnie uzasadnionego celu takich zmian w posiadaniu gruntów. Podkreślenia wymaga, że wszelkie decyzje w zakresie zmian w posiadaniu pomiędzy powiązanymi podmiotami pozostawione były w gruncie rzeczy decyzji A. K. i S. K., którzy mieli możliwość podejmowania wszelkich czynności prawnych w imieniu pozostałych podmiotów, bądź to z tytułu przysługujących im uprawnień zarządczych, właścicielskich, bądź na podstawie udzielonych pełnomocnictw. Tak ukształtowana na przestrzeni lat praktyka trwała także w 2022 r.

Właściwie w zaskarżonej decyzji oceniono, że takie ukształtowanie posiadania gruntów rolnych miało na celu przede wszystkim wykazanie prowadzenia przez poszczególne podmioty działalności rolniczej, które następnie miało uzasadniać prowadzenie odrębnych i samodzielnych gospodarstw przez poszczególne podmioty. Przekazywanie posiadanych i zgłaszanych do płatności gruntów poszczególnych podmiotów, na podstawie np. umów dzierżawy, innym podmiotom powiązanym, miało na celu formalne dysponowanie przez każdy z podmiotów powiązanych powierzchnią zapewniającą maksymalne wykorzystanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przekazywanie gruntów rolnych w obrębie powiązanych podmiotów dowodzi przemyślanego i zorganizowanego działaniu, mającego na celu ominięcie przepisów definiujących rolnika oraz gospodarstwo rolne, w celu uzyskania wyższych płatności.

Organ ustalił również stan posiadanego przez wskazane podmioty zaplecza technicznego (w postaci budynków gospodarczych, magazynowych, maszyn i urządzeń rolniczych). Jedynie część wizytowanych gospodarstw posiadała własne zaplecza produkcyjne i techniczne, pozwalające na samodzielną i niezależną uprawę roślin i hodowlę zwierząt w pełnym, wynikającym z deklaracji, wymiarze. Ustalono, że maszyny i urządzenia rolnicze należące do osób fizycznych były przechowywane na stałe w [...] przy ul. [...] oraz w P. . W związku z dużym rozproszeniem gruntów rolnych deklarowanych przez te osoby, maszyny rolnicze były także, w zależności od potrzeb, przechowywane w innych miejscach, u rolników indywidualnych na terenach różnych gmin. Wszystkie osoby, w tym skarżący wskazywały, że korzystają również ze sprzętu należącego do S. K., na podstawie nieodpłatnych, ustnych umów użyczenia. Organ podał, że w trakcie postępowań dotyczących wniosków na 2022 rok, wskazane podmioty zaczęły wykazywać korzystanie na większą skalę z usług firm zewnętrznych.

Organ dokonał zestawienia maszyn i urządzeń rolniczych posiadanych przez osoby fizyczne, a także przez P.W. B. Sp. z o.o., P.W. E. P. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k. oraz A. Sp. z o.o. Analiza tych zestawień oraz wyjaśnień uzyskanych od poszczególnych osób w 2022 r. i w latach poprzednich wskazuje, że żadne z gospodarstw deklarowanych przez osoby fizyczne nie posiada kompletnego parku maszynowego. Poszczególne podmioty były zależne od siebie przy produkcji rolnej i hodowlanej, żaden z nich nie miał możliwości technicznych pozwalających na wykonywanie wszystkich niezbędnych prac polowych, w szczególności w powiązaniu z tak znacznym rozproszeniem gruntów.

Istotne podobieństwa w zakresie mechanizmów funkcjonowania poszczególnych gospodarstw odnoszą się również do użytkowania budynków i zabudowań gospodarczych. Skarżący, A. K. i K. K. wskazywali w roku 2021 na użytkowanie tych samych budynków, które wchodzą w skład gospodarstwa deklarowanego przez S. K., w [...], przy ul. [...]. Osoby te korzystały także z bazy garażowej dla maszyn rolniczych, mieszczącej się w [...]. Część budynków, znajdujących się w [...], na podstawie umowy zawartej ze S. K., użytkowana jest przez P.W. E. P.. Umowa nie precyzuje szczegółowo, jakie budynki i w jakim zakresie są przedmiotem dzierżawy, zawarto w niej jedynie zapis, że dzierżawca (czyli P.W. E. P. Sp. z o.o.) może korzystać z budynków w części niezbędnej do produkcji rolnej, w sposób niezakłócający działalności wydzierżawiającego, w szczególności korzystać z budynku inwentarskiego, silosów, placu postojowego i powierzchni magazynowych. W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w [...] w 2021 r. (w ramach postępowania dotyczącego roku 2020) stwierdzono, że wszystkie zwierzęta przetrzymywane są w jednym wspólnym budynku gospodarczym. Ponadto stwierdzono istnienie 2 magazynów płaskich i 14 silosów (w tym dwóch uszkodzonych). Deklarowane jako odrębne gospodarstwa żony i synów S. K., nie posiadały i nie posiadają więc własnego zaplecza gospodarczego w postaci budynków inwentarskich i magazynowych, a także wystarczających zasobów sprzętu rolniczego. W tym zakresie ich działalność była zależna od zasobów S. K. całkowicie, bądź częściowo.

W rezultacie, w zakresie produkcji rolnej gospodarstwa skarżącego nie można uznać za samowystarczalne i niezależne, nie posiadało ono bowiem własnego zaplecza gospodarczego w postaci budynków inwentarskich i magazynowych, a także wystarczających zasobów sprzętu rolniczego. W tym zakresie strona jest zależna od innych podmiotów, w szczególności od S. K..

Podzielić należy także wnioski wynikające z pogłębionej analizy stanu zatrudnienia oraz sprzedaży płodów rolnych i zakupów, w tym oleju napędowego. Ustalono, że tylko podmioty G. K. Sp. z o.o., P.W. B. i P.W. E. P. Sp. z o.o. zatrudniały pracowników. Zatrudnieni wykonywali prace polowe i sprawowali opiekę nad inwentarzem nie tylko na rzecz swych pracodawców, ale także na rzecz innych podmiotów z kręgu podmiotów powiązanych. Z ustaleń wynika też, że płody rolne w postaci zbóż oraz rzepaku dostarczane były przez wszystkie osoby fizyczne najczęściej do tych samych odbiorców, a olej napędowy kupowany był najczęściej u tego samego dostawcy. Odbiorcy zbóż i rzepaku, którym sprzedawały plony wszystkie osoby fizyczne mają swoje siedziby w województwie wielkopolskim. Świadczy to o koncentracji miejsc zbytu płodów rolnych dla wszystkich osób fizycznych oraz wspólnych miejscach zakupu paliwa do maszyn rolniczych, co także wskazuje na koordynację działań, w ramach jednego dużego gospodarstwa rolnego.

Słusznie organ doszedł do wniosku, na podstawie analizy powiązań między wymienionymi podmiotami, ich siedzib oraz siedzib stad, przemieszczania sztuk zwierząt pomiędzy stadami, wymiany działek rolnych, użytkowania maszyn rolniczych oraz zabudowań gospodarczych, zatrudniania pracowników, zbytu płodów rolnych i miejsc zakupu paliwa, że skarżący działał w ramach jednego kompleksu produkcyjnego, zarządzanego przez S. K. i A. K.. Z art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 wynika, że rolnikiem może być również grupa osób fizycznych lub prawnych. Dowiedzione przez organ istnienie powiązań o charakterze osobowym, organizacyjnym, ekonomicznym i gospodarczym pomiędzy skarżącym oraz innymi podmiotami, formalnie niezależnymi i samodzielnymi producentami rolnymi (tj. mającymi formalnie określonego zarządcę, własny indywidualny numer ewidencyjny, konto, na które przelewane były środki), oznacza istnienie obiektywnych i subiektywnych przesłanek pozwalających na uznanie, że gospodarstwo rolne skarżącego znalazło się w łańcuchu wzajemnych powiązań, świadczących o stworzeniu sztucznych warunków w celu osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań przepisów prawnych Unii Europejskiej, które to działania traktowane są jako obejście prawa. W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż skarżący w uzasadnieniu skargi koncentruje się na kwestii powstania spółek oraz ich dochodów. Natomiast w sprawie, jak słusznie wskazał organ, istotne jest nie jak powstały poszczególne podmioty, ale jak ich późniejsze krzyżowe działania miały służyć uzyskaniu korzyści z poszczególnych płatności, sprzecznie z celami prawa wspólnotowego. Bez znaczenia w tym kontekście jest również okoliczność, iż poszczególne podmioty uzyskują dochody.

Trafnie także organ wskazał na istnienie limitów i ograniczeń obowiązujących w systemie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak bowiem wynika z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, państwa członkowskie zmniejszają kwotę płatności bezpośrednich, która ma zostać przyznana rolnikowi na podstawie tytułu III rozdział 1 za dany rok kalendarzowy, o co najmniej 5 % w odniesieniu do części kwoty przekraczającej 150.000 EUR. Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach wysokość płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. Wobec tego, maksymalna wysokość jednolitej płatności obszarowej wynosi równowartość 150.000 euro. W 2020 r. limitami powierzchniowymi objęte były płatności: dla młodych rolników (do 50 ha), i płatność dodatkowa (redystrybucyjna) - do 27 ha, a limitami ilościowymi także płatność związana do krów i płatność związana do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) - do 20 sztuk zwierząt dla każdej z tych płatności. Trzeba jednak uwzględnić, że w latach poprzednich obowiązywały także inne limity - np. w zakresie roślin strączkowych. W 2021 r. oraz w 2022 r. limity powierzchniowe dotyczyły płatności redystrybucyjnej - do 27 ha, a limity ilościowe - płatności związanej do krów i płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) - w takim samym wymiarze jak w roku 2020.

W oparciu o dokonane ustalenia w zaskarżonej decyzji wskazano, że gdyby w roku 2022 został złożony jeden wniosek, uwzględniający całą powierzchnię deklarowaną przez poszczególne powiązane podmioty, zawierający deklarację jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych, płatności do buraków cukrowych, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności do bydła, płatności do krów oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, to szacunkowa kwota przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyniosłaby [...] zł. Z kolei według szacunkowego wyliczenia płatności, jaka mogłaby zostać uzyskana w ramach poszczególnych wniosków, uzyskana w ten sposób kwota (suma poszczególnych płatności dla każdego wniosku) wyniosła [...] zł. Jest więc wyższa o przeszło 1,5 mln zł.

Złożenie wniosków pochodzących od formalnie niezależnych podmiotów, stanowiących w istocie jednego rolnika jako grupę osób, o której mowa w definicji zawartej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, ukierunkowane było zatem na uzyskanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z pominięciem ustanowionych prawem wspólnotowym ograniczeń, zarówno kwotowych jak i powierzchniowych, co jest sprzeczne z celami systemu wsparcia. Z treści art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013 wynika, że wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy. Cel, jakim jest wspieranie konkurencyjności, należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej, np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale również zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia, czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności ubiegającego się o nią producenta rolnego. Po drugie – w aspekcie ogólnym, konkurencyjność odnosić należy do tego, czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym, a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (por. wyroki NSA: z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1518/15; z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2852/18). Wypełnieniu celu wsparcia poprzez zapewnienie konkurencyjności w sensie indywidualnym służyło wprowadzenie dofinansowania dla podmiotów prowadzących działalność rolniczą. Konkurencyjność w sensie szerszym zapewnić miał natomiast mechanizm zmniejszający wsparcie dla producentów gospodarujących na większym areale poprzez prowadzenie ograniczeń kwot wsparcia oraz ograniczeń powierzchni upraw, do których przysługują płatności. Jest oczywiste, że wprowadzenie takich mechanizmów kształtowania płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Wprost do takich celów odwołano się również w punkcie 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013, gdzie wskazano, że więksi beneficjenci, korzystający z efektu skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu.

W rozpoznawanej sprawie, wykorzystanie wielu gospodarstw służyło uniknięciu skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów. Jak bowiem trafnie wskazał organ, w sytuacji gdyby płatności przyznawano w ramach jednego wniosku, kwota wsparcia byłaby niższa od łącznej kwoty możliwych do uzyskania przez poszczególne podmioty. Formalnie odrębne podmioty, stanowiły w istocie jedną, powiązaną osobowo, gospodarczo i organizacyjnie jednostkę, prowadzącą wieloczłonowe, lecz zunifikowane gospodarstwo rolne.

W konsekwencji stwierdzić należy, że organ zasadnie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki (subiektywna i obiektywna) warunkujące zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 i zasadnie odmówił skarżącemu przyznania płatności.

Odnosząc się do argumentu skarżącego, że w latach wcześniejszych płatności były mu przyznawane i nie było zastrzeżeń do prowadzonej przez niego działalności rolnej należy zauważyć, że oceny, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków dokonuje się w określonej perspektywie czasowej, na podstawie szeregu powiązanych ze sobą okoliczności. Oznacza to, że pojedyncze zdarzenia, wynikające z jednego wniosku o płatność mogą nie stwarzać podejrzenia stworzenia sztucznych warunków. Dopiero całokształt ustaleń, w tym działania podejmowane w pewnym okresie czasu, mogą umożliwić ocenę prawidłowości ubiegania się o poszczególne płatności. Tak więc to ogólna klauzula "stworzenia sztucznych warunków" z natury musi zawierać kryteria oceny ex post działań już przeprowadzonych przez beneficjenta. Kryteria te umożliwiają ustalenie, które ze wskazanych działań nie są akceptowane i jaki jest skutek nieakceptacji postępowania beneficjenta. Dlatego fakt, że organy w latach poprzednich przyznawały skarżącemu płatności, oznacza tylko tyle, że wówczas nie dokonywały analizy takiej sprawy pod kątem stworzenia sztucznych warunków. Nie istnieje konstrukcja prawna, która nakazywałaby przyznawać płatności za dany rok tylko z tego powodu, że były one przyznane w latach poprzednich. Każda sprawa administracyjna stanowi odrębną całość, co oznacza, że decyzje w zakresie przyznania płatności za poprzednie lata nie muszą mieć wpływu na wynik kolejnej sprawy, będącej przedmiotem kontroli administracyjnej (por. wyrok NSA z [...] października 2019r., sygn. akt I GSK 499/19). Ustalenie mechanizmów działania mającego na celu stworzenie sztucznych warunków może nastąpić dopiero po pewnym czasie, po analizie składanych wniosków. Dopiero szczegółowe porównanie wniosku będącego przedmiotem rozstrzygania, z wnioskami innych osób, analiza tych porównań w sensie powiązań osobowych, prawnych, funkcjonalnych, technicznych i ekonomicznych może prowadzić do ustaleń o stworzeniu sztucznych warunków.

Organ słusznie przy tym nie kwestionował formalnej odrębności poszczególnych podmiotów. Okoliczności zawierania przez nich odrębnych umów z kontrahentami, samodzielnego opłacania podatków, prowadzenia księgowości, osiągania dochodu - nie stoi w sprzeczności z ustaleniem organu, że w istocie prowadzone było jedno, wieloczłonowe gospodarstwo. W takiej bowiem sytuacji mamy do czynienia z podjęciem przez podmioty czynności prawnych i faktycznych wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i powinno być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1565/18).

Strona podnosi, że organ powołuje się jedynie na potencjalną możliwość podejmowania przez S. K. szeregu czynności na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, natomiast nie wykazuje, że takie czynności w rzeczywistości były podejmowane. Należy zatem ponownie wskazać, że siedziba większości spółek znajduje się w [...] przy ul. [...], tam zarejestrowane są także siedziby stad zgłaszanych przez wszystkie osoby fizyczne, a ponadto siedziba stada P.W. E. P. sp. z o.o. Maszyny i urządzenia rolnicze należące do osób fizycznych były przechowywane na stałe w [...] przy ul. [...]. Osoby te użytkowały także znajdujące się tam budynki gospodarcze. Właścicielem nieruchomości w [...] jest S. K.. Jest on także prezesem lub większościowym udziałowcem w wymienionych spółkach, a także pełnomocnikiem swoich synów. Nie ulega zatem wątpliwości, że w relacji do pozostałych podmiotów zajmuje on pozycję dominującą, posiada kompetencje decyzyjne. Nie sposób zakładać, aby taką pozycję miał on jedynie po to, by mieć potencjalny, a nie rzeczywisty wpływ na działalność pozostałych podmiotów. Nie wyklucza to, że decyzje o mniejszym znaczeniu były podejmowane przez inne osoby, czy też, że istotne decyzje S. K. podejmował po konsultacji z innymi osobami.

Niezasadne są też zarzuty odnoszące się do ustaleń organu dotyczących pracowników wykonujących prace przy obsłudze zwierząt. Jak wcześniej już wskazano, tylko w P.W. B. sp. z o.o., P.W. E. P. sp. z o.o. i G. K. Sp. z o.o. byli zatrudnieni pracownicy. Osoby te wykonywały prace polowe i opiekę nad inwentarzem nie tylko na rzecz spółek je zatrudniających, ale także na rzecz innych podmiotów, z kręgu podmiotów powiązanych. Do związanych z tym okoliczności odniesiono się we wcześniejszej części uzasadnienia. Sąd nie podziela również stanowiska strony, że chybione są zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenia co do przekazywania gruntów. Skarżący nie wyjaśnił ani nie wskazał, jakim innym celem służyło wzajemne przekazywanie sobie gruntów. Trafnie organ wykazał, że przekazywanie posiadanych i zgłaszanych do płatności gruntów poszczególnych podmiotów, na podstawie np. umów dzierżawy, innym podmiotom powiązanym, miało na celu formalne dysponowanie przez każdy z podmiotów powiązanych powierzchnią, zapewniającą otrzymanie maksymalnych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Argumentacja skargi nie podważa również skutecznie ustaleń organu dotyczących przemieszczania zwierząt, parku maszynowego, sprzedaży płodów rolnych, zakupu paliwa. Koncentruje się ona na wybiórczej i ogólnej analizie poszczególnych elementów prowadzenia działalności. Pomija natomiast całokształt stwierdzonych i szczegółowo analizowanych i opisanych przez organ zależności i powiązań.

W ocenie Sądu, skarżący nie zaprezentował przekonującej i spójnej argumentacji, a także dowodów potwierdzających, iż poddane przez organ szczegółowej analizie okoliczności służyły innym celom, niż uniknięcie skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów i uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Podważeniu tej tezy nie może służyć wyłącznie argument, że powyższe działania są wynikiem pomocy udzielanej sobie przez członków najbliższej rodziny. Nie ma przy tym znaczenia, że spółki osiągały zysk, oraz że dochody nie były czerpane wyłącznie z uzyskiwanych płatności. Takiego obrazu sytuacji nie zmienia również fakt, że w 2022 r. zauważalne są pewne działania mające sprawiać wrażenie osłabienia związków pomiędzy poszczególnymi podmiotami. Podkreślić trzeba, że wykazanie sprzecznego z celami prawodawstwa wspólnotowego działania wnioskodawcy, nie wymaga udowodnienia jego wyłącznego zamiaru uzyskania pomocy unijnej.

Ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jaką zasadniczo w oderwaniu od wymowy, kontekstu i wzajemnych relacji dowodów oraz okoliczności, które legły u podstaw dokonania istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń przedstawił skarżący, nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżący pomija istotną okoliczność wykorzystania pozornie odrębnych gospodarstw, która stwarza możliwość uzyskania płatności w wysokości wyższej, niż przysługująca jednemu, dużemu gospodarstwu. Końcowa ocena nie może opierać się jedynie na wybiórczym potraktowaniu poszczególnych elementów prowadzenia działalności, ale musi uwzględniać całokształt stwierdzonych zależności i powiązań. Kompleksowa analiza dowodów pozyskanych w toku postępowania, jednoznacznie potwierdza słuszność stanowiska organu. W rezultacie, podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 oraz art. 4 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 są niezasadne.

W ocenie Sądu, organ w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym wykazał w sposób nie budzący wątpliwości fakt stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. W sprawie zebrano obszerny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, poddany następnie wszechstronnej ocenie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie opierał się wyłącznie na ustaleniach poczynionych w postępowaniach administracyjnych dotyczących lat wcześniejszych. Materiałem dowodowym dla organu są więc nie tylko dowody zgromadzone w sprawie płatności na rok 2020. Organ nie ograniczył się bowiem do wizji lokalnych i wyjaśnień producentów rolnych dotyczących roku 2020. W toku postępowania zgromadzono szereg innych dowodów. Przykładowo wspomnieć trzeba o protokole oględzin [...] Sp. z o.o. z [...] lipca 2023 r., protokołach kontroli siedzib stad z [...] i [...] maja 2023 r. w spółkach P.W. B. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k. i A. Sp. z o.o., czy protokołach kontroli siedzib stad z [...] maja 2023 r. zarejestrowanych pod adresem ul. [...] w [...]. Akta sprawy administracyjnej zawierają także dowody aktywności strony skarżącej: jej pismo z [...] listopada 2022 r. zawierające wyjaśnienia wraz załącznikami udzielone w odpowiedzi na wezwanie organu.

Skarżący w skardze nie wskazał natomiast na żadne istotne okoliczności faktyczne, które mogłyby podważyć wiarygodność ustaleń poczynionych przez organ. Logiczna, wsparta okolicznościami sprawy argumentacja organu wskazuje na bezpodstawność twierdzeń strony. Organy przeprowadziły w tym zakresie wyczerpujące postępowanie dowodowe, w sposób odpowiadający procedurze administracyjnej, jak również prawidłowo zastosowały i omówiły przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Tym samym, organ nie dopuścił się naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach. Końcowo należy też zauważyć, że organ wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno z nałożeniem sankcji i w tym zakresie orzekł jedynie o odmowie przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz utrzymał zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. Nałożenie sankcji w zakresie płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno nie znajdowało uzasadnienia faktycznego i prawnego. Natomiast z powodów wskazanych wyżej, nie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji w pozostałym zakresie.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne.

L. Kleczkowski J. Szulc U. Wiśniewska