Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 700/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 marca 2024 r., nr SKO.450.29.2024 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Lęborka z dnia 2 lutego 2024 r., nr AR.6730.5.2021.J, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku solidarnie na rzecz skarżących M. S. i W. S. kwotę 714 zł (siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga Pani M. S. i Pana W. S. (dalej: Skarżący, Wnioskodawcy) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej: SKO, Kolegium) z 25 marca 2024 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie warunków zabudowy, została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Burmistrz Miasta Lęborka decyzją z 2 lutego 2024 r. odmówił Skarżącym uchylenia decyzji o warunkach zabudowy z 5 listopada 2021 r. dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działce nr [..], obręb [...], przy ul. O. w L.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na wniosek Pana F. T. wydał 5 listopada 2021 r. decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działce nr [...], obręb [...], przy ul. O. w L. W dniu 7 marca 2023 r. Skarżący, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 pkt 4 k.p.a. złożyli wniosek o wznowienie zakończonego ostateczną decyzją z dnia 5 listopada 2021 r. postępowania, wskazując że nie brali w nim czynnego udziału. Jako argumenty przemawiające za posiadaniem statusu strony, Wnioskodawcy podali fakt, że są właścicielami działek nr [...] i [...], obręb [...] w L., znajdujących się w obszarze analizowanym, który organ powinien był wyznaczyć, ustalając warunki zabudowy dla planowanej inwestycji. Ponadto Wnioskodawcy stwierdzili, że Ich działki graniczą z drogą dojazdową, do której przylega również działka nr [...].

W celu zbadania zasadności wniosku Skarżących, Burmistrz w dniu 14 marca 2023 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Następnie decyzją z 2 lutego 2024 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 5 listopada 2021 r.

Organ pierwszej instancji powołując się na art. 28 k.p.a., wyjaśnił że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W postępowaniach o wydanie warunków zabudowy w przypadku nieruchomości, które nie przylegają w sposób bezpośredni do nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy, pomimo pozostawania nieruchomości w graniach obszaru analizowanego możliwość ewentualnego bycia stroną tego postępowania jest w sposób ścisły uzależniona od wykazania się interesem prawnym. Przywołanie jedynie potencjalnych, subiektywnie odczuwalnych uciążliwości spowodowanych zwiększonym ruchem drogowym czy hałasem, ewentualnym zacienieniem czy zmniejszeniem bezpieczeństwa, nie jest wykazaniem interesu prawnego warunkującego posiadanie przymiotu strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Podsumowując, organ uznał, że niewielka wysokość planowanych na działce nr [...] budynków, ich oddalenie od budynku Wnioskodawców o co najmniej 40 m, brak konieczności wspólnych powiązań komunikacyjnych ze względu na położenie przy odrębnych dojazdach z drogi publicznej ul. O. oraz zaplanowanie przez inwestora pełnej, niezbędnej dla inwestycji mieszkaniowej wielorodzinnej infrastruktury wskazują, że nie wystąpi oddziaływanie tej inwestycji na nieruchomości wnioskodawców.

SKO rozpoznając odwołanie Skarżących, decyzją z 25 marca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Lęborka.

Kolegium zgodziło się z organem pierwszej instancji, że Skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...], nie wykazali bowiem interesu prawnego, którego istnienie uzasadniałoby uznanie Ich za strony postępowania. Jest tak, ponieważ inwestycja prowadzona na działce nr [...] nie będzie oddziaływać na nieruchomości wnioskodawców. Działka nr [...] nie przylega bezpośrednio do należących do Skarżących działek nr [...] i [...]. Działka nr [...] oddzielona jest od terenu inwestycji drogą o szerokości ponad 6 m, natomiast działka nr [...] oddalona jest od terenu inwestycji o ponad 16 m. Sam fakt lokalizacji nieruchomości Wnioskodawców (działek [...] i [...]) w sąsiedztwie terenu inwestycji (działki nr [...]), a także sama okoliczność, że nieruchomości Wnioskodawców znajdują się w obszarze analizowanym, nie przesądza o posiadaniu przez ich właścicieli statusu strony postępowania w sprawie.

Kolegium wskazało też, że planowana zabudowa kontynuować będzie funkcję już istniejącą w sąsiedztwie działek Skarżących, czyli funkcję zabudowy mieszkaniowej, natomiast wpływ planowanej zabudowy wielorodzinnej na generowanie hałasu, wibracji czy natężenia ruchu podlega weryfikacji dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ nie bada warunków technicznych inwestycji, a jedynie określa w kontekście ładu przestrzennego, czy dana inwestycja i jej funkcja jest dopuszczalna na danym terenie. W postępowaniu tym ochrona interesów osób trzecich nie może być rozciągana na okoliczności będące przedmiotem badania organów administracji architektoniczno-budowlanej.

SKO wyjaśniło również, że działki Wnioskodawców nr [...] i [...] mają ustalony sposób komunikacji z drogą publiczną poprzez działkę nr [...]. Choć działka nr [...] sąsiaduje z gminną drogą wewnętrzną - działką nr [...] i Wnioskodawcy mają zamontowane w ogrodzeniu bramy wjazdowe, to jednak Skarżący - na co wskazuje organ pierwszej instancji - realizując tam pełne ogrodzenie, nie występowali do Burmistrza jako zarządcy drogi o ustalenie zjazdu. Istniejące zjazdy na drogę [...] nie mają charakteru legalnego i nie są one niezbędne do obsługi komunikacyjnej obu działek. Obawy Wnioskodawców dotyczące niebezpieczeństwa przechodu i przejazdu usuwa rozstrzygnięcie Starosty Lęborskiego w decyzji nr 214/2022 o pozwoleniu na budowę dla planowanej inwestycji – przewidziano w niej, że dostęp kołowy dla obsługi inwestycji na działce nr [...] ma odbywać się z rejonu skrzyżowania ul. O. z drogą dojazdową nr [...].

W ocenie Kolegium, argumenty odwołania dotyczące obniżenia wartości nieruchomości, problemów z uzyskaniem odszkodowania za zniszczenie ogrodzenia, pogorszenia warunków życia poprzez wprowadzenie na terenie zabudowy jednorodzinnej zabudowy wielomieszkaniowej i związane z tym obawy przed naruszeniem ładu przestrzennego, nie potwierdzają realnych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości wnioskodawców i dotyczą jedynie ich interesu faktycznego.

Skarżący w skardze na decyzję SKO zarzucili organowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że nie posiadali Oni przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją o warunkach zabudowy, a także naruszenie art. 148 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że to Skarżący mają obowiązek wykazania interesu prawnego w sprawie, a nie organ. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem Skarżących, przepisy definiujące sposób ustalania kręgu stron w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę są przepisami szczególnymi i nie mogą mieć zastosowania w odniesieniu do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z tych względów, a w szczególności, wobec tego, że ustalenie stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy następuje na podstawie art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Stronami postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy będą na pewno właściciele nieruchomości, na które może oddziaływać inwestycja w sposób powodujący ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Inaczej mówiąc, jeżeli ustalenia decyzji o warunkach zabudowy pozwalają, chociażby teoretycznie na realizację zamierzenia, które może wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich, właścicieli tych ostatnich nieruchomości należy zaliczyć do kręgu stron postępowania. Zdaniem Skarżących, ustalenia decyzji o warunkach zabudowy z 5 listopada 2021 r. mogą prowadzić do powstania ponad 75 miejsc postojowych, nie będą przy tym miały zastosowania ograniczenia w zakresie odległości od granicy działki Skarżących, ponieważ działka [...] jest działką drogową. Oznacza to, że decyzja o warunkach zabudowy może prowadzić do powstania parkingu z miejscami postojowymi zlokalizowanymi bezpośrednio przy granicy z działką [...], których liczba będzie większa niż 60.

Skarżący podnieśli też, że zważywszy, że działka nr [...] jest położona od strony południowo-zachodniej względem działki Skarżących, w dniu 21 marca, na który przypada w Polsce równonoc, cała działka Skarżących nr [...] oraz niemal cała działka nr [...] (zabudowana budynkiem) byłaby zacieniona o godzinie 15.00. Zatem planowana inwestycja również i w tym zakresie oddziałuje na nieruchomości Skarżących, przy czym działka [...] zostałaby pozbawiona światła słonecznego w pomieszczeniach usytuowanych od strony budynku zrealizowanego zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy Skarżącym przysługiwał status strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza Miasta Lęborka z 5 listopada 2021 r., ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działce nr [...] ,obręb [...], przy ul. O. w L. Kwestia ta jest bowiem kluczowa dla oceny prawidłowości zastosowania przez organy administracji art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., polegającego na odmowie uchylenia przedmiotowej decyzji. Organy obu instancji, po wznowieniu postępowania administracyjnego postanowieniem Burmistrza z 14 marca 2023 r., utrzymanym w mocy przez SKO postanowieniem z 7 czerwca 2023 r., uznały że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ Skarżący nie legitymują się interesem prawnym uzasadniającym uznanie Ich za strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy, zakończonego decyzją Burmistrza 5 listopada 2021 r.

Zdaniem Sądu, stanowisko Kolegium przedstawione w zaskarżonej do Sądu decyzji jest nieprawidłowe. Wobec braku w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm. – dalej jako "u.p.z.p.") szczególnej regulacji określającej krąg stron postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zastosowanie w takich sprawach znajduje art. 28 k.p.a. Zgodnie z jego treścią, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że pojęcie interesu prawnego, z którego wywodzi się legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać w oparciu o normy prawa materialnego. Dany podmiot posiada interes prawny wtedy, gdy na podstawie konkretnego przepisu prawa może skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tego podmiotu. Oznacza to, że to nie art. 28 k.p.a. wyznacza w danym postępowaniu dla konkretnej osoby status strony, ale odrębny przepis (norma prawna) która chroni prawa danej osoby, a celem postępowania administracyjnego jest wydanie rozstrzygnięcia ingerującego lub kształtującego te prawa (por. Wyrok NSA z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 388/17).

W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się także, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stroną są, w każdym przypadku, obok inwestora, właściciele działki, której dotyczy wniosek (działki inwestycyjnej). Stronami takiego postępowania są również, pomijając wyjątkowe sytuacje, właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja. Ponadto, stronami takiego postępowania mogą być, w zależności od okoliczności danej sprawy, również właściciele działek sąsiednich nieprzylegających bezpośrednio do działki inwestycyjnej (por. np. wyrok NSA z 7 marca 2000 r., sygn. akt IV SA 364/99; wyrok NSA 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1196/20; wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 78/19). Można powiedzieć, że w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy przyznanie statusu strony właścicielom działek sąsiednich, niegraniczących bezpośrednio z działką inwestycyjną, wymaga uwzględnienia uciążliwości planowanej inwestycji oraz dokonania oceny, czy realizacja tej inwestycji może skutkować, w realiach danej sprawy, zakłóceniami w korzystaniu z tych nieruchomości ponad przeciętną miarę, o której mowa w art. 144 k.c. Konieczność odwołania się w tej kwestii do zasad tzw. prawa sąsiedzkiego wynika m.in. z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (por. np. wyrok NSA z 19 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 917/09; wyrok NSA z 2 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 78/19; wyrok NSA z 8 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 739/20).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd odnośnie tego, że wyznaczenie kręgu stron na podstawie art. 28 k.p.a. w postępowaniu w sprawie wydania warunków zabudowy winno być dokonane w oparciu o funkcję, formę, konstrukcję obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, przy czym organ nie może ograniczyć się wyłącznie do ponadnormatywnego oddziaływania inwestycji na tereny sąsiadujące, lecz powinien ocenić całokształt tych okoliczności w świetle art. 140 w zw. z art. 144 k.c. (art. 233 k.c.). Ocena dopuszczalności lokalizacji budynku względem działki sąsiedniej powinna obejmować cały zestaw praw i obowiązków związanych z usytuowaniem przestrzennym obiektu na nieruchomości znajdującej się w obszarze analizowanym. Jeżeli dochodzi do jakiegokolwiek, przewidzianego przepisami szczególnymi, oddziaływania inwestycji na znajdujące się w jej sąsiedztwie nieruchomości, nawet gdy jest to oddziaływanie dopuszczalne, to właściciele tych sąsiednich nieruchomości powinni mieć możliwość zgłoszenia swoich zastrzeżeń na etapie ustalania warunków zabudowy. Organ ustalając granice obszaru analizowanego powinien mieć na względzie ustawową zasadę dobrego sąsiedztwa, określoną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zasada ta powinna być interpretowana urbanistycznie, gdyż jej celem jest zachowanie ładu urbanistycznego (por. wyr. NSA z 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 110/16, wyrok NSA z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2661/16).

Niewątpliwe podstawowym zadaniem organów administracji ,ustalających krąg stron postępowania w sprawie o warunki zabudowy, jest przeprowadzenie rzetelnej analizy sposobu i zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, przy czym sąsiedztwo to nie ogranicza się jedynie do sąsiedztwa bezpośredniego. Nieruchomości sąsiednimi będą zatem wszystkie nieruchomości znajdujące się w obszarze oddziaływania inwestycji. W niniejszej sprawie analiza oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości Skarżących, dokonana na potrzeby postępowania wznowieniowego, nie nosi znamion rzetelności, a wnioski organu w tym zakresie ocenić należy jako błędne.

Po pierwsze, w świetle powyższych rozważań nie można stwierdzić, tak jak uczyniło to SKO, że sama już tylko okoliczność braku bezpośredniego przylegania nieruchomości Skarżących do działki objętej warunkami zabudowy, oznacza że nie przysługuje Im status strony postępowania (str. 4 decyzji SKO). Działka nr [...] oddzielona jest od terenu inwestycji jedynie drogą o szerokości ponad 6 m (działka [...]). Droga ta, zgodnie z pkt 4 lit. b decyzji o warunkach zabudowy z 5 listopada 2021 r., stanowić ma drogę dojazdową do planowanej inwestycji. Jako że planowana inwestycja ma dotyczyć trzech budynków wielorodzinnych, to oczywistym jest, że w przypadku jej zrealizowania, ruch samochodów ulegnie znacznej intensyfikacji. Oznacza to, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z inwestycją, która ze względu na swe cechy (intensywność i funkcję zabudowy) oraz sąsiedztwo - wprawdzie nie bezpośrednie, ale bardzo bliskie będzie oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości Skarżących. Oddziaływanie to wiąże się chociażby z koniecznością znoszenia uciążliwości związanych ze wzrostem natężenia ruchu samochodowego i hałasem tym spowodowanym. Ze względu na bliskie sąsiedztwo nieruchomości Skarżących i planowanej zabudowy wielorodzinnej należało zatem przyjąć, że nie jest bez znaczenia dla ochrony Ich interesu, jakie warunki zostaną określone w zakresie m.in. intensywności zabudowy, obsługi komunikacyjnej, miejsc postojowych, ochrony zdrowia ludzi, środowiska i przyrody. Skoro zgodnie z art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania oraz zabudowy terenu wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, to Skarżący powinni mieć zapewniony udział w postępowaniu ze względu na pozostawanie Ich nieruchomości w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że Skarżącym przysługiwał przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a źródłem Ich uprawnień był posiadany tytuł prawny do działek nr [...] i [...] oraz związane z nim a wynikające z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., i art. 140 i 144 k.c. prawo do ochrony swego interesu prawnego, do korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i prawo do ochrony przed zakłócaniem korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1453/20). Bez wpływu na tę ocenę pozostaje podnoszona przez organy okoliczność istnienia nielegalnych zjazdów z działek Skarżących na działkę nr [...]. Pozostaje ona bowiem bez wpływu na fakt intensyfikacji ruchu samochodowego na tej działce i konsekwencje z tego wynikające. Tak samo nie może mieć znaczenia sposób zaprojektowania dojazdu na potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy pozostawiła w tym zakresie inwestorowi pewną swobodę, nie konkretyzując miejsca wjazdu na działkę nr [...].

Po drugie, nie może pozostać niezauważonym, że bliskość planowanej inwestycji względem działek Skarżących powoduje, że określona w decyzji o warunkach zabudowy funkcja wielorodzinna planowanej zabudowy w postaci 3 budynków wielorodzinnych, o określonych parametrach zabudowy, oraz związany z tym sposób zagospodarowania terenu, w tym konieczność wybudowania parkingu o minimalnej liczbie miejsc postojowych wprost proporcjonalnej do liczby lokali (pkt 5 lit. c decyzji o warunkach zabudowy z 5 listopada 2021 r.), wskazują na możliwość jej oddziaływania na inne nieruchomości. Potwierdzeniem tego są wskazane w pkt 6 decyzji o warunkach zabudowy, wymagania dotyczące ochrony osób trzecich. Dotyczą one m.in. korzystania z infrastruktury technicznej, dostępu do światła dziennego czy też uciążliwości spowodowane hałasem, wibracjami itp. SKO w zaskarżonej do Sądu decyzji nie wyjaśniło, z czego wywodzi, że czynniki te nie dotyczą nieruchomości Skarżących, a nadto twierdzenie organu, że wskazane okoliczności będą rozważane dopiero na etapie postępowania na budowę, jest sprzeczne właśnie z zapisami pkt 6 decyzji o warunkach zabudowy. Owszem, kwestie warunków technicznych są przedmiotem postępowania w sprawie udzielania pozwolenia na budowę, jednakże nie można abstrahować od ich treści w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 maja 2024 r., wydanym w sprawie II OSK 2049/21, skoro o istnieniu interesu prawnego danego podmiotu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy decydują z jednej strony (w sferze faktycznej) charakter, cechy i skutki planowanej inwestycji (w tym rodzaj, stopień i zakres możliwych uciążliwości) dla całego obszaru potencjalnego jej oddziaływania, z drugiej zaś strony (w sferze normatywnej) - treść przepisów prawa materialnego, które ze względu na zasadnicze parametry planowanej inwestycji i terytorialny zasięg jej oddziaływania mogą i powinny mieć zastosowanie w sprawie, to z pola widzenia nie można również stracić przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z ww. rozporządzenia wynikają bowiem uwarunkowania, w jakich realizacja planowej inwestycji będzie możliwa, również w aspekcie jej oddziaływania na tereny sąsiednie. Przyjmuje się, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z tego przepisu do uczestniczenia jako strona (art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości poprzez określenie sposobu jej zagospodarowania.

Należy uwzględnić to, że organy architektoniczno-budowlane udzielając pozwolenia na budowę, związane są postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to konieczność badania przez organy wydające decyzję o warunkach zabudowy czy zrealizowanie planowanej inwestycji w zgodzie z przepisami techniczno-budowlanymi będzie wiązać się z oddziaływaniem na nieruchomości sąsiednie. Pamiętać bowiem należy, że krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę jest ustawowo zawężony względem regulacji art. 28 k.p.a. Nie powinno akceptować się sytuacji, w której oddziaływanie zrealizowanej na podstawie warunków zabudowy inwestycji na działki sąsiednie, wynika w istocie z realizacji decyzji o warunkach zabudowy, wydanej w postępowaniu administracyjnym bez udziału właścicieli nieruchomości, które takiemu wpływowi podlegają.

Zasadnie zatem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym już wyroku z 24 października 2018 r., wydanym w sprawie II OSK 2661/16, że nie można zgodzić się z bezwarunkowym poglądem, że przepisy będące źródłem uprawnienia do naturalnego oświetlenia pomieszczeń nie znajdują zastosowania w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w ramach którego określa się gabaryty inwestycji oraz inne cechy charakterystyczne planowanego obiektu. Przepisy te mogą mieć znaczenie dla określenia katalogu stron postępowania (zakresu oddziaływania inwestycji), przy czym nie stają się w tym postępowaniu podstawą ingerencji w uprawnienia inwestora, bowiem to, może nastąpić wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, stanowisko to należy zastosować do oceny wpływu wszelkich parametrów planowanej zabudowy na działki Skarżących.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organów, że Skarżący w postępowaniu wznowieniowym nie wykazali posiadania indywidualnego interesu prawnego do występowania w sprawie jako strony postępowania. We wniosku o wznowienie postępowania Skarżący odnosili się do przysługującego im prawa własności, natomiast argumentacja ta została rozwinięta w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w którym wskazano między innymi na art. 140 i 144 k.c. oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., które wbrew twierdzeniom organów, w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać jako źródło interesu prawnego Skarżących. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że poza błędnie rozstrzygniętą kwestią wpływu inwestycji na wzmożenie ruchu drogowego na działce nr [...], organy zaniechały, w skutek błędnej interpretacji prawa materialnego, analizy wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości Skarżących w przypadku jej realizacji zgodnie z warunkami decyzji o warunkach zabudowy i w kontekście między innymi przepisów techniczno-budowlanych.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a."), orzekł jak w pkt. 1. wyroku. Sąd doszedł do przekonania, że zakres naruszeń prawa procesowego i materialnego jest na tyle znaczny, że niezbędnym było uchylenia także decyzji organu pierwszej instancji celem zapewnienia stronom możliwości realizacji prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zaliczając do nich uiszczony od skargi wpis (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (2 x 17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł).

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ponieważ wnieśli o to Skarżący, a żadna z pozostałych stron nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przywołane w treści uzasadnienia orzecznictwo, opublikowane jest w Centralne Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).