Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1337/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi M. L. i C. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2005r. odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów w obrębie [...] dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 241 m2, stanowiącej część nieruchomości "F. " dz. [...], polegającej na zmianie wysokości udziałów poszczególnych współwłaścicieli w nieruchomości wspólnej, a mianowicie na wpisaniu jako współwłaścicieli:

* M. i C. L.- do 205/241 części,

* spadkobierców K. P. oraz L. i K. S.

- do 36/241 części łącznie,

w miejsce dotychczasowych zapisów:

* M. i C. L. - do 974/2598 części,

* spadkobierców K. P. - do 812/2598,

* L. i K. S. - do 812/2598 części.

Stan faktyczny sprawy organ przedstawił w sposób następujący:

M. T. w dniu [...] kwietnia 1960r. sprzedał M. i C. L. udział wynoszący 974/2598 w nieruchomości hipotecznej "F. " dz. [...], o powierzchni 25 arów i 98 m2 (akt notarialny z [...] kwietnia 1960r, nr Rep [...] ). Kolejny udział w ww nieruchomości nabyli L. i K. S. w wysokości 812/2598 oraz K. P. w wysokości 812/2598 (akt notarialny z [...] marca 1968r., nr Rep. [...]; z [...] czerwca 1968r., nr Rep. [...]).

W roku 1989 nieruchomość hipoteczna "F. " dz. [...] została podzielona na działki: [...] o pow. 774 m2, nr [...] o pow. 381 m2, nr [...] o pow. 440 m2, nr [...] o pow. 485 m2, nr [...] o pow. 141 m2, nr [...] o pow. 143 m2, nr [...] o pow. 241 m2.

M. i C. L., L. i K. S. oraz K. P. w dniu [...] października 1989r. (akt notarialny nr REP. [...]) dokonali zniesienia współwłasności nieruchomości nr [...] w ten sposób, że:

- M. i C. L. nabyli własność działek o nr [...] i [...]

(składającej się z działek o nr [...] i [...]), o łącznej powierzchni 1007 m2,

- L. i K. S. nabyli własność działki o nr [...], o powierzchni 583

m2 (składającej się z działek o nr [...] i [...]),

- K. P. nabył własność działki nr [...], o powierzchni 774 m2.

Działka nr [...] (obecnie działka [...]) o powierzchni 241 m2 przeznaczona pod ulicę, nie została ujęta w akcie notarialnym, którego przedmiotem było zniesienie współwłasności. Oznacza to, iż w działce tej stronom nadal przysługują udziały jakie pierwotnie posiadały w nieruchomości hipotecznej o numerze [...].

Reasumując organ stwierdził, iż żądanie dokonania zmian wysokości udziałów poszczególnych współwłaścicieli w działce nr [...] o pow. 241 m2 jest pozbawione podstaw prawnych, gdyż strona nie dostarczyła jakiegokolwiek aktu prawnego zmieniającego wysokość tychże udziałów.

Od powyższej decyzji M. i C. L. wnieśli odwołanie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] - po rozpatrzeniu ww odwołania - decyzją z dnia [...] maja 2006r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, iż ewidencja gruntów ma charakter techniczno -deklaratoryjny. Organy ją prowadzące rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one samodzielnie rozstrzygnąć uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku.

Natomiast w dalszej części organ odwoławczy powtórzył - za organem pierwszej instancji - przebieg przekształceń własnościowych odnośnie działki nr [...]. Dodając, iż przedmiotem zniesienia współwłasności była część nieruchomości nr [...] o powierzchni 2364 m2, stąd różnica - jaka pojawia się pomiędzy łączną powierzchnią działek nr [...] (pow. 2364 m2), a powierzchnią wynikającą z mapy dla celów prawnych - 2605 m2 - jest w dalszym ciągu współwłasnością w częściach wynikających z aktów notarialnych nabycia działek. Nadto wskazano, iż odwołujący się biorąc za podstawę treść § 8 aktu notarialnego z 1960r., z którego wynika, iż państwo L. będą korzystali z "projektowanej parceli, zawierającej obszar około 766 m2" oraz że "obszar tej parceli nie obejmuje terenu, który odejdzie pod ulicę", wyliczają iż nabywając 974/2598 - użytkowali 766 m2, stąd według nich różnica 208 m2 znajduje się właśnie w działce nr [...] (obecne nr [...] o pow. 241 m2) i na taką powierzchnię powinni figurować w ewidencji gruntów. W swoich wyliczeniach odwołujący się pomijają fakt, iż w wyniku zniesienia współwłasności stali się właścicielami gruntu o powierzchni 1007 m2, a nie 974 m2 - co wynika z kupionych

udziałów.

Ostatecznie organ stwierdził, iż dokumenty przedłożone przez wnioskodawców nie mogły stanowić podstawy do wprowadzenia w rejestrze gruntów zmiany dotyczącej wysokości udziałów w działce nr [...].

M. i C. L. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarzucili rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w szczególności art. 1, 7, 8, 9, 77, 80, 89 i 107 K.p.a., art. 7d, 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 46 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 4 pkt 9b1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż aktem notarialnym z [...] kwietnia 1960r. nabyli w działce nr [...] o powierzchni 2598 m2 udział wynoszący 974/2598. W paragrafie 8 tegoż aktu "określono położenie nabytej działki, obszar użytkowania w wysokości 766 m2 oraz przeznaczenie pozostałej części działki, tj. 208 m 2 pod ulicę. W takim więc układzie działka ta (oznaczona na załączonym do skargi) planie sytuacyjnym działki [...] jako działka [...] została zabudowana". "Pozostała powierzchnia działki - 208 m2 przeznaczona pod ulicę znalazła się w obrębie działki oznaczonej na planie sytuacyjnym nr [...]". Faktu tego Wydział Gospodarki Gruntami nie odnotował należycie i powierzchnia 208 m2 bez wskazania właściciela weszła w skład działki nr [...] pierwotnie nr [...] pozostającej we władaniu miasta. Współwłaściciele działki nr [...] (obecnie [...]) ujawnieni zostali dopiero w czasie weryfikacji gruntów w roku 2003. Po upływie ośmiu lat od zagospodarowania działki nr [...] L. i K. S. oraz K. P. nabyli łącznie w działce nr [...] udział wynoszący 1624/2598 i przejęli w użytkowanie działkę oznaczoną na mapie sytuacyjnej jako działka [...] o powierzchni 1585 m2. Pozostała powierzchnia, tj. różnica pomiędzy nabytą powierzchnią 1624 m2 a przejętą w użytkowanie 1585 m2 wynoszącą zaledwie 29 m2 pozostała w działce nr [...] przeznaczonej na ulicę. W 1989r. została zniesiona współwłasność w obrębie pozostającym we władaniu współwłaścicieli działki nr [...], tj. w obszarze działki nr [...]. Podsumowując wskazali, iż uważają że udziały poszczególnych współwłaścicieli w działce [...] pozostają nie zmienione i takie jak zostały zakupione aktami notarialnymi z lat 1960 i 1968, tj. małżonkowi L. 208/241, małżonkowie S. 29/241 i K. P. 29/241 (w odwołaniu skarżący posługują się z kolei udziałem 33/241). Ponieważ Urząd Gminy dokonał zapisów w

rejestrze gruntów nie biorąc pod uwagę stanu prawnego działki nr [...] od roku 1960, a jedynie późniejsze zmiany z aktu własności z roku 1989, które to zmiany nie dotyczyły całości działki, prawo własności skarżących w zakresie działki [...] określone aktem notarialnym z roku 1960 zostało złamane.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2006r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego, w tym wymienionych przez skarżących zasad ogólnych postępowania (art. 1, art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a.), jak i zasad postępowania dowodowego (w szczególności art. 80 K.p.a.) oraz art. 107 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej, unormowanej w art. 7 K.p.a., której realizacji służy m.in. przepis art. 77 § 1 K.p.a., wynika iż obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym dokonanie analizy wszystkich dowodów, mającej znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ponadto - stosownie do art. 80 K.p.a. (czyli zasady swobodnej oceny dowodów) - do organu należało ocenienie na

podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a w konsekwencji uzasadnienie decyzji zgodnie z wymogami art. 107 K.p.a. Sąd uznał, iż owym elementarnym przepisom postępowania administracyjnego czyni zadość zaskarżona decyzja, nawet pomimo utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w której błędnie wpisano wielkość udziałów w wysokościach jakich żądała strona, tj. 205/241, 36/241 zamiast 208/241, 29/241, jako że uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Organ nie dopuścił się także naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Zwłaszcza norm wymienianych przez skarżących, tj. art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i Kartograficzne -zwanej dalej: ustawą p.g.k. (Dz.U. z 2000r, nr 100, poz. 1089, ze zm.) oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454).

Na wstępie należy zauważyć, iż zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno - deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające m. in. z tytułów własności, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny (wyrok NSA z 20.11.1998r., sygn. akt II SA 914/98, publ. LEX nr 41816). Nie może zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości, w tym dotyczących wielkości udziałów poszczególnych pomiotów w prawie własności.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 i ust. 3 ustawy p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (przez starostę rozumie się również prezydenta miasta na prawach powiatu). Dane zawarte w ewidencji -stosownie do § 46 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia - podlegają aktualizacji m. in. na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian (art. 22 ust. 3 ustawy p.g.k.).

Powyższe dowodzi, iż dokonanie zmian w ewidencji gruntów możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Prawo własności - stosownie do § 12 ust. 1 pkt 1 - 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i

budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) - uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy zgłaszanych do ewidencji gruntów stosownie do unormowań wynikających z ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Postępowanie administracyjne w kontrolowanej przez Sąd sprawie wszczęto na wniosek skarżącego o dokonanie zmian w ewidencji gruntów w zakresie wysokości udziałów w działce nr [...] (dawnej [...]) o powierzchni 241 m2 poszczególnych współwłaścicieli, tj. wnioskodawcy i jego małżonki, L. i K. S. oraz spadkobierców K. P. Do wniosku dołączono umowę sprzedaży -akt notarialny z [...] kwietnia 1960r. oraz umowę zniesienia współwłasności - akt notarialny z [...] października 1989r.

Istniejący zapis w ewidencji gruntów, co do osób będących właścicielami danej działki (w przypadku niniejszej sprawy co do wysokości udziałów we współwłasności), mógłby być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, o jakich mowa w cytowanym wyżej przepisie rozporządzenia, których treść wskazywałaby, że właścicielami działki są inne osoby niż dotychczas figurujące w ewidencji lub udział dotychczasowych właścicieli w prawie własności przedstawia się w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu. Innymi słowy chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych.

W świetle przedstawionych wywodów, dokumenty na których skarżący oparli wniosek o zmianę w ewidencji gruntów nie mogły stanowić - jak słusznie też uznał organ - podstawy do uwzględnienia wnioskowanej zmiany. Twierdzenia skarżących nie znalazły też oparcia w całokształcie materiału dowodowego sprawy zebranym przez organ. Nadto mocy takiego dokumentu nie ma również załączony do skargi plan sytuacyjny obrazujący tylko podział działki [...] na działkę [...], a nie poparty żadnym aktem prawnym, z którego wynikałoby, iż skarżący uzyskali własność którejś z trzech wydzielonych działek, jak to np. bezspornie można wywieść z aktu notarialnego znoszącego współwłasność zawartego w dniu [...] października 1989r.

M. i C. L. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia

1960r. nabyli część nieruchomości nr [...], mającej powierzchnię 2598 m2, tj. udział wynoszący 974/2598. W § 8 tego aktu notarialnego - z którego skarżący wywodzą przedstawiane racje - zapisano, iż strony transakcji "ustalają następujący sposób korzystania z działki nr [...], mianowicie małżonkowie L. korzystać będą z projektowanej parceli, zawierającej obszar około 766 m2, przyległej od strony północno - wschodniej od ulicy, [...], obszar tej parceli nie obejmuje terenu, który odejdzie pod ulice, okalające powyższą parcelę", a "A. K. (sprzedająca) korzysta z reszty działki".

Z przytoczonego zapisu wynika jedynie, iż skarżący uzyskują uprawnienie do korzystania - w ramach obszaru działki [...] - z bliżej nieokreślonej parceli prawdopodobnie przyległej od strony północno-wschodniej do ulicy o obszarze 766 m2 i w skład tego obszaru nie wchodzi teren przeznaczony pod ulice.

Tymczasem z twierdzeń skarżących wynika, iż nabycie udziału w wysokości 974/2598 utożsamiają z nabyciem określonej powierzchni działki, a konkretnie 974 m2 działki nr [...], zatem zapis cytowanego § 8 aktu notarialnego interpretują w ten sposób, skoro mieli korzystać tylko z 766 m2, to 208 m2 miało być przeznaczone pod ulicę, czyli obecnie ich udział w działce nr [...] powinien wynosić 208/241. Słusznie też organ zauważył, iż skarżący w swoich wyliczeniach pomijają fakt, iż w wyniku zniesienia współwłasności stali się ostatecznie właścicielami gruntu o powierzchni 1007 m2, a nie 974 m2 (o czym poniżej).

Kolejny udział w ww nieruchomości w wysokości 812/2598 nabyli L. i K. S. oraz K. P. (akt notarialny z [...] marca 1968r., nr Rep. [...]; z [...] czerwca 1968r, nr Rep. [...]), czyli również jak skarżący bez prawa własności co do konkretnej części działki nr [...].

W roku 1989 nieruchomość hipoteczna "F. " dz. [...] została podzielona na działki: [...] o pow. 774 m2, nr [...] o pow. 381 m2, nr [...] o pow. 440 m2, nr [...] o pow. 485 m2, nr [...] o pow. 141 m2, nr [...] o pow. 143 m2, nr [...] o pow. 241 m2 i aktem notarialnym z dnia [...] października 1989r. nastąpiło zniesienie współwłasności nieruchomości nr [...] w ten sposób, że:

* M. i C. L. nabyli własność działek o nr [...] i [...]

(składającej się z działek o nr [...] i [...]), o łącznej powierzchni 1007 m2,

* L. i K. S. nabyli własność działki o nr [...], o powierzchni 583

m2 (składającej się z działek o nr [...] i [...]),

* K. P. nabył własność działki nr [...], o powierzchni 774 m2.

* Działka nr [...] (obecnie działka [...]) o powierzchni 241 przeznaczona pod ulicę, nie została ujęta w tymże akcie notarialnym, co oznacza iż w działce tej stronom nadal przysługują udziały jakie pierwotnie posiadały w nieruchomości hipotecznej o numerze [...].

W świetle powyższego podniesiony przez skarżących zarzut dokonania przez Urząd Gminy zmian w ewidencji gruntów odnośnie działki nr [...] na podstawie aktu notarialnego z roku 1989 (znoszącego współwłasność), które nie dotyczyły całości działki, wskazujący iż ich prawo własności w zakresie działki [...] określone aktem notarialnym z roku 1960 zostało złamane, zatem wnioskowany zapis będzie stanowił odzwierciedlenie stanu prawnego wynikającego ze zgromadzonych w sprawie aktów notarialnych w żadnej mierze - zdaniem Sądu - nie znajduje oparcia w tymże materiale dowodowym sprawy. Ostatecznie też sami skarżący przyznali - pomimo błędnych wyliczeń - iż udziały poszczególnych współwłaścicieli w działce [...] pozostały niezmienione i są takie jak wynikają z aktów notarialnych z lat 1960 i 1968, co oznacza iż zgodzili się ze stanowiskiem organu.

Skoro zmian w ewidencji gruntów w zakresie własności, wielkości poszczególnych udziałów w prawie własności, dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych, a nie ma aktualnego dokumentu, którego treść jednoznacznie wskazywałaby, że właścicielem przedmiotowej działki jest inna osoba niż dotychczas figurująca w ewidencji, czy udziały we własności uległy zmianom, to oznacza iż organ wydał prawidłową decyzję. Właściwym jest jeszcze raz podkreślić, iż rejestr ewidencji gruntów ma być jedynie odzwierciedleniem istniejącego stanu prawnego, natomiast dochodzenie praw właścicielskich, przekształceń własnościowych nawet w zakresie wielkości udziałów we współwłasności w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów jest niedopuszczalne.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spraw i na mocy art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.