Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 211/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art 4  ust 1  , art 16  ust 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art 149 par 1 pkt 3  oraz  par 1a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. Ł. na bezczynność Wójta Gminy Mucharz w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 sierpnia 2023 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Mucharz do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że Wójt Gminy Mucharz dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wójta Gminy Mucharz na rzecz J. Ł. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy Mucharz w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 sierpnia 2023 r.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; o stwierdzenie, że Wójt Gminy Mucharz dopuścił się bezczynności; o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru - poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

- art 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

- art 10 ust. 1 w zw. z art 13 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał między innymi, że w dniu 9 sierpnia 2023 r. skarżący złożył do Wójta Gminy Mucharz przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie "spraw wymagających analizy prawnej prowadzonych w Urzędzie Gminy w Mucharzu, które to miały bezpośredni wpływ na wydłużenie przez organ terminu realizacji spraw [...], [...] do 21 lipca 2023 r., o czym informuje Pani Wójt w pismach [...] oraz [...] z 7 lipca 2023 r."

Wnioskodawca wniósł, aby przedmiotowa informacja została udostępniona w formie pliku PDF i przesłana podany adres e-mail - bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku.

W dniu 22 sierpnia 2023 r. na podany adres e-mail organ przesłał pismo nr [...] z 22 sierpnia 2023 r., w którym poinformował, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją przetworzoną oraz wezwał do wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ uzasadniał to tym, że informacja, której żądał wnioskodawca wymaga sporządzenia zestawienia wszystkich spraw, jakimi organ zajmował się od 7.07.2023 r. do 21.07.2023 r. ponieważ organ nie dysponuje takim gotowym wykazem. Dlatego też w celu udostępnienia tej informacji publicznej koniecznym jest sporządzenie przez pracownika ręcznego zestawienia wszystkich spraw wymagających analizy prawnej, co wiąże się ze znacznym nakładem pracy. Takich spraw w ww. okresie było ponad 200.

Z taką argumentacją organu skarżący nie zgodził się i w dniu 4 września 2023r. przedstawił odpowiedź na wezwanie organu. Poinformował organ, że żądana informacja we wniosku z dnia 08.08.2023 r. o udostępnienie informacji publicznej jest informacją prostą, a nie przetworzoną, jak sugeruje w swoim wezwaniu Wójt Gminy Mucharz. Skarżący wyjaśniał organowi, że informacja, której żąda, nie wymaga sporządzenia zestawienia wszystkich spraw , jakimi organ zajmował się od 7.07.2023 r. do 21.07.2023r., gdyż skarżący wnosił o wymienienie spraw wymagających analizy prawnej prowadzonych w Urzędzie Gminy w Mucharzu, które to miały bezpośredni wpływ na wydłużenie przez organ terminu realizacji spraw [...], [...] do 21 lipca 2023 r., o czym informuje Wójt w pismach [...] oraz [...] z 7 lipca 2023 r.

Skarżący wyjaśnił, że istotą jego wniosku z 8 sierpnia 2023 r. jest ustalenie, przez jakie trudne wymagające analizy prawnej sprawy, dwa wnioski skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie mogły być zrealizowane w terminie 14 dni, czyli do 7 lipca 2023 r. Skarżący wskazałem ponadto, że w dniu 7 lipca 2023 r. organ był w posiadaniu żądanej przez skarżącego informacji. Podając w uzasadnieniu pism [...] oraz [...] z 7 lipca 2023 r., że przez sprawy wymagające analizy prawnej organ nie może zrealizować wniosków w terminie, organ wiedział, a przynajmniej powinien wiedzieć, z powodu których konkretnych spraw wymagających analizy prawnej nie zrealizował wniosków o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni.

Skarżący przypomniał, że UG w Mucharzu posiada program do elektronicznej obsługi korespondencji oraz spraw i że nie jest wymagana "ręczna" praca urzędników i nie można tu mówić o znacznym nakładzie pracy. Wystarczy skorzystać z nowoczesnych narzędzi, którymi dysponuje organ.

Skarżący wskazał organowi, że jego wezwanie w szczególności poprzez jego treść nie odnosi się merytorycznie do treści wniosku skarżącego z dnia 8 sierpnia 2023 r, a także zmienia zakres rzeczowy i czasowy informacji publicznej, której żąda. Takie prowadzenie sprawy daje przesłanki do uznania jako celowego wydłużania terminu załatwienia wniosku z 8 sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji oraz jako postępowanie prowadzone opieszale i niesprawnie.

Skarżący stwierdził, że przedmiotowe wezwanie sprawia wrażenie, jakby zostało przygotowane w odpowiedzi na zupełnie inny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, niż wniosek z 8 sierpnia 2023 r.

Skarżący stoi na stanowisku, że żądana przez niego informacja we wniosku z dnia 8 sierpnia 2023 r. stanowi informację prostą, którą organ posiadał już na dzień 7 lipca 2023 r., a jej udostępnienie nie wymaga znacznego nakładu pracy.

Skarżący wskazał w skardze nadto, że organ uznał wyjaśnienia skarżącego w zakresie charakteru wnioskowanej informacji i w końcu 18 września 2023 r. została skarżącemu udostępniona informacja w postaci listy spraw, którymi Urząd Gminy zajmował się od 7 lipca 2023 r. do 21 lipca 2023 r, a które te sprawy ze względu na konieczność przeprowadzenia w nich analiz prawnych przez urzędników spowodowały, iż organ nie mógł udzielić skarżącemu odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 23 czerwca 2023 r. o udzielenie informacji publicznej.

Dalej skarżący wyjaśnił w skardze, że udzielona informacja nie była przedmiotem złożonego wniosku z 8 sierpnia 2023 r., bowiem ten dotyczył udostępnienia informacji poprzez wymienienie spraw wymagających analizy prawnej prowadzonych w Urzędzie Gminy w Mucharzu, które to miały bezpośredni wpływ na wydłużenie przez organ terminu realizacji spraw [...], [...] do 21 lipca 2023 r, o czym informuje Wójt w pismach [...] oraz [...] z 7 lipca 2023 r.

Skarżący wskazał, że w udzielonej odpowiedzi nie zgadza się zakres czasowy udostępnionej informacji (wnioski z dnia 23 czerwca 2023 r. powinny zostać rozpatrzone do dnia 7 lipca 2023 r. Oczywistym jest zatem, że sprawy zaistniałe pomiędzy 7 a 21 lipca 2023 r. nie stanowiły przyczyny przedłużenia terminu na rozpatrzenie wniosków, co wyjaśniał skarżący organowi w piśmie z 4 września 2023 r.), a ponadto lista spraw, którą otrzymał skarżący również wskazuje na to, że organ wymiguje się od podania prawidłowej odpowiedzi, bowiem skarżący otrzymał spis korespondencji, a nie spraw. Liczba korespondencji/pism w żadnym razie nie odpowiada liczbie spraw, gdyż wcale jedno pismo nie oznacza zawsze jednej sprawy. Innymi słowy kilka pism może wchodzić w zasób jednej sprawy. Również nie zawsze każde pismo tworzy sprawę.

Wg skarżącego organ, korzystając z prawa do wydłużenia jakiegokolwiek postępowania, powinien podawać prawdziwe możliwe do weryfikacji powody, a nie powody abstrakcyjne, nieweryfikowalne.

Organ w dniu 7 lipca 2023 r. pisząc o "dużej liczbie spraw wymagających analizy prawnej" powinien wiedzieć, jakie konkretne sprawy miał na myśli.

Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek z 8 sierpnia 2023 r., nie przekazał informacji, o której udostępnienie zwrócił się skarżący, bowiem została udostępniona informacja inna. W związku z tym organ nie zrealizował w sposób prawidłowy wniosku o udostępnienie informacji co sprawia, że pozostaje on w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wskazanej we wniosku z 8 sierpnia 2023 r. informacji, co czyni skargę zasadną i konieczną.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Mucharz wskazał, że skargę wniesiono w ustawowym terminie. Organ wniósł o oddalenie skargi w całości i nie zgodził się ze stanowiskiem opisanym w uzasadnieniu skargi.

Wójt Gminy Mucharz wyjaśnił:

1. Organ Gminy odpowiedział w terminie ustawowym na wszystkie wymienione w skardze wnioski o udostępnienie informacji publicznej;

2. Organ Gminy przesłał wszystkie wymienione odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, drogą e-mailową na podany we wnioskach adres [...].;

3. Organ starał się odpowiedzieć konkretnie na zapytania ujęte we wniosku J. Ł.. Na pytanie, które sprawy w okresie pomiędzy 7.07.2023r., a 21.07.2023r. wymagały analizy prawnej organ odpowiedział, że wszystkie, gdyż wszystkie sprawy wpływające do Urzędu w większym lub mniejszym stopniu wymagają analizy prawnej. Organ nie był w stanie i nadal nie jest wskazać, które sprawy wprost wpłynęły na wydłużenie ww. terminu. Z tego też powodu organ przesłał wnioskodawcy wykaz wszystkich spraw, które wpłynęły do Urzędu w okresie pomiędzy 7 a 21 lipca 2023r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej u.d.i.p.), która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Dalej należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy

w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest stan sprawy w chwili wyrokowania. W sytuacji, gdy na moment wyrokowania bezczynność nadal istnieje, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jeżeli bezczynność ustała, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a..

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).

W przedmiotowej sprawie bezsporny pozostaje fakt, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, tj. Wójta Gminy Mucharz, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. był zobowiązany do jej udzielenia w zakresie, w jakim był on dysponentem żądanej informacji publicznej.

Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to należy przyjąć, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania.

Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513).

Mając na uwadze powyższe uwagi należy zatem przyjąć, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które - na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy - dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania; 2) informacji istniejącej i znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. I OSK 1163/15, LEX nr 2260512).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzyjnie określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), winien alternatywnie:

- udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy),

- odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy),

- umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy).

Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyzję wydaje się wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Może być ona więc wydana wtedy, gdy w ogóle przedmiotowa ustawa ma zastosowanie.

Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.. Należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1153/03, wyrok NSA z dnia 25 marca 2001, sygn. akt II SA 4059/02, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3301/02, wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., sygn. I OSK 3238/14).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa (zob. np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. I OSK 918/14).

Nie było sporne między stronami, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący pismem z dnia 8 sierpnia 2023r., data wpływu do organu 9 sierpnia 2023r., zwrócił się do Wójta Gminy Mucharz z wnioskiem o treści: "Na podstawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez wymienienie spraw wymagających analizy prawnej prowadzonych w Urzędzie Gminy w Mucharzu, które to miały bezpośredni wpływ na wydłużenie przez organ terminu realizacji spraw [...], [...] do 21 lipca 2023 r., o czym informuje Pani Wójt w pismach [...] oraz [...] z 7 lipca br. Wnoszę o udostępnienie przedmiotowych informacji w formie pliku PDF i przesłanie na adres e-mail [...] bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku.".

Wójt Gminy Mucharz, w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czyli 14 dni, pismem z dnia 22 sierpnia 2023r. odniósł się do tego wniosku, bowiem na podany adres e-mail organ przesłał pismo nr [...] z 22 sierpnia 2023 r., w którym poinformował, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją przetworzoną oraz wezwał do wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ uzasadniał to tym, że informacja, której żądał wnioskodawca wymaga sporządzenia zestawienia wszystkich spraw, jakimi organ zajmował się od 7.07.2023 r. do 21.07.2023 r. ponieważ organ nie dysponuje takim gotowym wykazem. Dlatego też w celu udostępnienia tej informacji publicznej koniecznym jest sporządzenie przez pracownika ręcznego zestawienia wszystkich spraw wymagających analizy prawnej, co wiąże się ze znacznym nakładem pracy. Takich spraw w ww. okresie było ponad 200.

Z taką argumentacją organu skarżący nie zgodził się i w dniu 4 września 2023r. przedstawił odpowiedź na wezwanie organu.

W odpowiedzi na pismo skarżącego z 4 września 2023r. oraz w związku z wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2023r. – pismem z 18 września 2023 r. Wójt Gminy Mucharz w załączeniu do pisma wskazał, że "przekazuje listę spraw jakimi Urząd Gminy zajmował się w okresie od 7 lipca 2023 r. do 21 lipca 2023r., a które to sprawy ze względu na konieczność prowadzenia w nich analiz prawnych przez urzędników spowodowały, iż nie można było udzielić odpowiedzi na Pana wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 23 czerwca 2023 r. Pana wniosek z dnia 11 lipca 2023 r. odnośnie konieczności wymienienia na dzień 7 lipca 2023 r. spraw, wymagających analizy prawnej (...), był na tyle ogólny, iż organ odpowiedział że wszystkie prowadzone przez niego sprawy wymagają analizy prawnej. Z tak sformułowanego przez Pana wniosku organ zrozumiał, że pyta Pan o wszystkie sprawy które wymagały analizy prawnej, a które spowodowały, że informacji publicznej nie można było udzielić w terminie. Podkreślam, iż wbrew Pana twierdzeniom, analizy prawnej wymaga w zasadzie każda sprawa prowadzona przez urząd, gdyż aby zająć się tymi sprawami urzędnik musi zajrzeć do przepisów prawnych, dokonać oceny jaki przepis zastosować, często skonsultować to z inną osobą lub radcą prawnym. Analiza ta trwa czasami krótko, czasami dłużej, jednakże w praktyce zawsze następuje, gdyż organy administracji działają na podstawie prawa i w ich granicach. Bardzo duża ilość spraw wpływająca do Urzędu (w przedmiotowym okresie ponad 200) wymagających analizy prawnej, powoduje, iż organ nie mógł udzielić Panu informacji w terminie, o czym został Pan poinformowany. Z uwagi na powyższy fakt, iż organ nie dysponuje szczegółowym zestawieniem spraw w tym zakresie, przesyłam Panu zanonimizowaną listę spraw z żądanego okresu, którymi zajmował się urząd gminy w Mucharzu pozyskaną z systemu e-sod. Liczę, iż udzielona odpowiedź rozwieje wszelkie Pana wątpliwości w tym zakresie.".

Przesyłając skarżącemu ww. pismo organ uznał sprawę za załatwioną.

Zatem do chwili wydania przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie żądana wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2023 r. informacja publiczna została skarżącemu udostępniona.

Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie wyrażona w skardze polemika skarżącego co do charakteru, zakresu i treści udzielonej informacji publicznej, prowadząca skarżącego do twierdzenia, że nadal nie otrzymał wnioskowanej informacji.

Trzeba bowiem zaakcentować, że zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą praworządności, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zatem przekonujące jest stanowisko organu, który przekazał skarżącemu listę wszystkich spraw, jakimi Urząd Gminy zajmował się w okresie od 7 lipca 2023 r. do 21 lipca 2023r., że każda sprawa prowadzona przez organ wymaga kwalifikacji i pewnej analizy prawnej.

Jednak Wójt, dysponujący wnioskowaną informacją publiczną, nietrafnie zakwalifikował ją początkowo jako informację przetworzoną. Za taką bowiem można jedynie uznać informację, która co do zasady wymaga np. dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie pewnych określonych środków osobowych i finansowych.

W ocenie Sądu, mając na uwadze udostępnioną skarżącemu informację publiczną - wykaz spraw, jakimi Urząd Gminy zajmował się w okresie od 7 lipca 2023r. do 21 lipca 2023r., nie można uznać tej informacji za informację przetworzoną.

Reasumując należy stwierdzić, że organ w terminie 14 dni od złożenia wniosku z dnia 8 sierpnia 2023 r. nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. Do dnia wyrokowania informacja została jednak udzielona.

Podkreślenia wymaga, że argumentacja przywołana przez skarżącego w uzasadnieniu skargi (przytoczona skrótowo przez Sąd w części wstępnej niniejszego uzasadnienia), stanowiąca wyraz niezadowolenia skarżącego z zakresu i treści udzielonej informacji, nie daje podstaw do przyjęcia – jakby tego oczekiwał skarżący – że wnioskowana pismem z 8 sierpnia 2023 r. informacja publiczna nadal nie została mu udzielona.

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania lub dążył do tego załatwienia bez zbędnej zwłoki.

"Bezczynność polega zasadniczo na nieudostępnieniu informacji i na niewydaniu decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania, jak też niepoinformowaniu, iż organ nie dysponuje żadną informacją lub, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Stan bezczynności ustępuje w sytuacji, gdy organ udostępni żądaną informację w zakresie i w formie wnioskowanej przez podmiot zainteresowany jej uzyskaniem" – vide np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. IV SAB/Po 15/17.

Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek z 8 sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by zobowiązywać Wójta Gminy Mucharz do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Zważywszy na opisane wyżej niewielkie opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek Sąd stwierdził, że choć Wójt Gminy Mucharz dopuścił się bezczynności, to jednak bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – o czym orzeczono w pkt II i III wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że odpowiedź na wniosek została wprawdzie udzielona z przekroczeniem ustawowego terminu. Nie ulega jednak wątpliwości, że organ nie zbył wniosku milczeniem i nie zignorował go, lecz wskutek nietrafnego zakwalifikowania informacji jako przetworzonej, co skutkowało wystosowaniem do skarżącego pisma z 22 sierpnia 2023r., odpowiedź nie została udzielona w ustawowym terminie.

W wyroku z dnia z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1973/21, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności czy przewlekłości. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter szczególnie kwalifikowany.

W tej sytuacji, w omówionych wyżej okolicznościach sprawy, za zbędne należało uznać stosowanie dodatkowych środków dyscyplinująco–represyjnych i wymierzenie organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.) – o co z resztą nie wnioskowano w skardze.

Ubocznie Sąd wskazuje, że – jak wynika z dostępnych z urzędu Sądowi danych z Centralnej Bazy Orzeczeń i Informacji o Sprawach (CBOIS) - sprawa ze skargi J. Ł. na bezczynność Wójta Gminy Mucharz w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek J. Ł. z dnia 23 czerwca 2023r., dotyczący zakresów obowiązków pracowników Urzędu Gminy w Mucharzu (kopia wniosku z dnia 23 czerwca 2023r. znajduje się na k. 35 akt administracyjnych niniejszej sprawy), jest prowadzona przez tut. Sąd pod sygn. II SAB/Kr 178/23.

O kosztach niniejszego postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną przez skarżącego tytułem wpisu od skargi.