Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1595/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 1, 2, 4 pkt 4a, ust. 4ca, art. 73 ust. 2a
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 27/15 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 27/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Łodzi oddalił skargę E. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2014 r.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej kpa), art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 1, 2, 4 pkt 4a, ust. 4ca, art. 73 ust. 2a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm., dalej upz bądź ustawa o promocji zatrudnienia) i § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 1299, dalej rozporządzenie z 2012 r.) Wojewoda Łódzki (dalej Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2014 r.) Starosty Powiatu Wieluńskiego (dalej Starosta) w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 czerwca 2012 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2011 r.) Starosta Wieluński uznał E. K. (dalej skarżąca) za osobę bezrobotną od dnia 4 marca 2011 r., z prawem do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 12 marca 2011 r. na okres 6 miesięcy w wysokości 742,10 zł miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku, 582,70 zł miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2011 r.) Starosta Wieluński orzekł o utracie przez E. K. prawa do zasiłku od dnia 12 września 2011 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W karcie rejestracyjnej jako miejsce zameldowania na pobyt stały skarżąca podała: [...].

Dnia 10 lipca 2014 r. skarżąca złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Wieluniu oświadczenie o zmianie dowodu osobistego, który został wydany przez Wójta gminy Rudniki (województwo opolskie, powiat oleski). W dniu 19 września 2014 r. E. K. przedłożyła potwierdzenie zameldowania na pobyt stały (w województwie opolskim, powiat oleski, gmina Rudniki, [...]) z dnia 4 czerwca 2012 r. wydane przez Urząd Gminy w Rudnikach oraz potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy z dnia 8 czerwca 2012 r. wydane przez Urząd Gminy w Pątnowie potwierdzający, że posiada ona zameldowanie na pobyt czasowy na okres od dnia 8 czerwca 2012 r. do dnia 8 czerwca 2022 r. pod adresem: [...].

Starosta Wieluński decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 czerwca 2012 r. Z uzasadnienia ww decyzji wynika, że Powiatowy Urząd Pracy w Wieluniu nie był właściwym dla miejsca stałego lub czasowego zameldowania E. K. Zgodnie z przepisami ww ustawy w takim przypadku następuje utrata statusu bezrobotnej.

Nie zgadzając się z przedmiotowym rozstrzygnięciem E. K. dnia 15 października 2014 r. odwołała się do Wojewody Łódzkiego. Skarżąca wyjaśniła, że przerwa w zameldowaniu wynikła z konieczności zmiany miejsca stałego zameldowania, w związku z ubieganiem się o kredyt w banku. Jednocześnie strona podkreśliła, że w dniach 4-8 czerwca 2012 r. nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku z powodu choroby dziecka.

Dnia 20 października 2014 r. Starosta zapoznał skarżącą z aktami sprawy (art. 10 kpa). Skarżąca oświadczyła, że nie wnosi żadnych nowych dowodów w sprawie. Wskazała, by korespondencję kierować na wskazany adres: [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Łódzki wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołał art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 1 i 2 upz, i § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy [Dz. U. nr 262, poz. 2607 oraz z 2005 r. nr 210, poz. 1746, dalej rozporządzenie z 2004 r.], zgodnie z którym osoba, która ma zamiar zmienić miejsce zameldowania lub pobytu, informuje powiatowy urząd pracy, w którym jest zarejestrowana, o terminie tej zmiany i składa wniosek o przesłanie odpisów karty rejestracyjnej oraz innych dokumentów do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na planowane miejsce zameldowania lub pobytu.

W pkt 2 § 5 rozporządzenia z 2004 r. wskazano, że powiatowy urząd pracy przesyła odpisy karty rejestracyjnej wraz z dokumentami i wyłącza z rejestru bezrobotnych kartę rejestracyjną osoby, o której mowa w ust. 1, natomiast osoba, która zmieniła miejsce zameldowania lub miejsce pobytu, zgłasza się w powiatowym urzędzie pracy, właściwym dla aktualnego miejsca zameldowania lub pobytu, terminie 7 dni od dnia zmiany aktualnego miejsca zameldowania lub pobytu (§ 5 pkt 3).

Organ wskazał, że skarżąca utraciła status z dniem 4 czerwca 2012 r., tj. pod rządami rozporządzenia z 2004 r.

Z dniem 11 grudnia 2012 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy. Zgodnie z treścią ww. rozporządzenia osoba zarejestrowana jako bezrobotny, która zamierza zmienić miejsce zamieszkania, w przypadku gdy skutkuje to zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy, informuje osobiście albo za pośrednictwem formularza elektronicznego, udostępnianego w sposób określony w § 2 ust. 2 - powiatowy urząd pracy właściwy dla jej dotychczasowego miejsca zamieszkania o terminie tej zmiany i składa wniosek o przesłanie danych zgromadzonych w jej karcie rejestracyjnej oraz kopii dokumentów zgromadzonych w postaci papierowej do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na planowane miejsce zamieszkania. Powiatowy urząd pracy wprowadza do karty rejestracyjnej informację o powiatowym urzędzie pracy właściwym ze względu na planowane miejsce zamieszkania bezrobotnego, wyłącza kartę bezrobotnego z rejestru bezrobotnych i poszukujących pracy oraz przesyła do tego urzędu dane dotyczące osoby bezrobotnej zawarte w jej karcie rejestracyjnej w postaci elektronicznej oraz kopie dokumentów, o których mowa w ust. 1, w postaci papierowej (§ 10 ust. 1 i 2). Osoba, która zmieniła miejsce zamieszkania, o którym mowa w ust. 1, zgłasza się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla aktualnego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania (§ 10 ust. 3).

W przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania (art. 73 ust. 2a upz).

Okres pobierania zasiłku przez bezrobotnego nie ulega zmianie, jeżeli w okresie jego pobierania następuje zmiana miejsca zamieszkania bezrobotnego lub miejscowość, w której on mieszka, została objęta obszarem działania innego powiatu (art. 73 ust. 2 upz). Konsekwencją niedopełnienia obowiązku, o którym mowa powyżej (tj. zgłoszenia się do właściwego urzędu pracy w terminie 14 dni od daty zmiany miejsca zamieszkania) jest zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4a w związku z art. 73 ust. 2a upz, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej.

Wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej, bezrobotny traci wszelkie inne uprawnienia przysługujące na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca na mocy decyzji z [...] marca 2011 r. uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia 4 marca 2011 r. i prawo do zasiłku od dnia 12 marca 2011 r. na okres 6 miesięcy w wysokości 742,10 zł miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku, a następnie 582,70 zł miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku. Na mocy decyzji z [...] września 2011 r. skarżąca utraciła prawo do zasiłku od dnia 12 września 2011 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.

Z uwagi na fakt, że z dniem 04 czerwca 2012 r. została zameldowana na pobyt stały w województwie opolskim, powiat oleski, gmina Rudniki, [...], Starosta orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 czerwca 2012 r. Akta sprawy w sposób jednoznaczny potwierdzają, że skarżąca została zameldowana na pobyt czasowy na terenie powiatu wieluńskiego dopiero dnia 8 czerwca 2012 r.

Dnia 4 marca 2011 r., tzn. w dniu dokonania rejestracji, w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości pouczono skarżącą, że osoba, która ma zamiar zmienić miejsce zameldowania lub pobytu, obowiązana jest zawiadomić powiatowy urząd pracy, w którym jest zarejestrowana, o terminie tej zmiany, podając planowane miejsce zameldowania lub pobytu oraz została pouczona, że osoba, która zmieniła zameldowanie lub miejsce pobytu, obowiązana jest zgłosić się w powiatowym urzędzie pracy, właściwym dla aktualnego miejsca zameldowania lub pobytu, w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania lub pobytu. Pod tą informacją, pod zdaniem "Zapoznałam się i zobowiązuję się do jego przestrzegania" widnieje czytelny podpis skarżącej.

Skarżąca co prawda przedstawiła potwierdzenie zameldowania na pobyt stały w województwie opolskim (powiat oleski) i potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy w województwie łódzkim (powiat wieluński), ale dokonała tego po upływie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania, tj. dnia 19 września 2014 r.

Na decyzję z [...] listopada 2014 r. E. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji I instancji. Wskazała, że okoliczności niedopełnienia obowiązku nieprzerwanego zameldowania w miejscu właściwym dla jej Urzędu Pracy zostały pominięte w podejmowaniu ostatecznej decyzji, a głównym powodem odrzucenia jej odwołania pozostała tylko wykładnia prawa. Zgodziła się z zarzutem niedopełnienia czterodniowej przerwy w zameldowaniu, wskazała jednak, że robiła to nieświadomie, nie wiedząc że łamie prawo. Okoliczności w postaci choroby córki i własnych problemów zdrowotnych nie pozwoliły jej dopełnić ustawowego terminu zameldowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, powołując szczegółowe stanowisko merytoryczne, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola aktu administracyjnego w aspekcie zgodności z prawem nie wykazała, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego

Podstawą rozpoznania przedmiotowej sprawy są przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 upz za bezrobotnego uważa się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...).

Z treści definicji wynika, że koniecznym elementem uznania osoby za bezrobotną jest jej zarejestrowanie we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. Zgodnie z art. 73 ust. 2a upz, w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania. Zmiana przez bezrobotnego miejsca zameldowania wpływa na posiadanie statusu bezrobotnego i na prawo do pobierania zasiłku.

Faktycznie ustawodawca dość nieprecyzyjnie używa pojęć "zamieszkanie", "zameldowanie", "pobyt", utożsamiając te pojęcia, używając ich zamiennie. Organ pouczając skarżącego o ciążącym na nim obowiązku, że zgłoszenie do PUP właściwego dla nowego miejsca zameldowania lub pobytu winno nastąpić w ciągu 14 dni od dnia zmiany zameldowania lub pobytu oraz że utrata statusu bezrobotnego nastąpi w przypadku nie poinformowania urzędu w którym jest zarejestrowany o zmianie miejsca zamieszkania oraz nie stawienie się w urzędzie właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania, może wprowadzić w błąd stronę co do daty od której rozpoczyna bieg wskazany czternastodniowy termin.

W takiej sytuacji, organ wykonując ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 9 kpa winien należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, by strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Mając to na uwadze podnieść należy, że organy winny w każdej indywidualnej sprawie informować uczestników postępowania o przysługujących im prawach. W szczególności w sprawach z zakresu zatrudnienia i bezrobocia, gdzie stronami postępowania są osoby bezrobotne, organy winny stworzyć taką sytuację, by osoby te zostały właściwie i w pełni informowane o okolicznościach mających wpływ na ich sytuacje i przysługujące im prawa oraz o skutkach tych zdarzeń.

Dnia 4 marca 2011 r. skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem przyjęcie do wiadomości informacji o przysługujących jej prawach i obowiązkach, kwitując jednocześnie jej odbiór (k. 11 akt administracyjnych). Została zatem poinformowana w należyty sposób o konsekwencjach okoliczności mających istotne znaczenie w niniejszym postępowaniu.

Decydujące znaczenie winna mieć data rozpoczęcia pobytu skarżącej w miejscu stałego zameldowania. Strona nie powinna bowiem ponosić negatywnych konsekwencji nieprecyzyjnych i używanych zamiennie określeń (zameldowanie, miejsce zamieszkania, miejsce pobytu) zawartych w ustawie. Jednak z akt sprawy wynika, że E. K. 4 czerwca 2012 r. zameldowała się na pobyt stały w Dalachowie, województwo opolskie, powiat oleski, gmina Rudniki. Cztery dni później, 8 czerwca 2012 r., zameldowała się na pobyt czasowy w Pątnowie, gmina Pątnów, powiat wieluński, województwo łódzkie.

Zmianę dowodu osobistego zgłosiła 10 lipca 2014 r. Tego też dnia podała adres do korespondencji Rudniki.

Na tej podstawie organ doszedł do wniosku, że nie była zameldowana na terytorium powiatu wieluńskiego przez 4 dni – od 4 do 8 czerwca 2012 r.

Na pytanie organu jaki ma adres do korespondencji z dnia 9 października 2014 r. wskazała, że [...]. Powoływała się w odwołaniu na zły stan zdrowia swój i córki, niemniej jednak nie przedłożyła żadnych dokumentów na potwierdzenie tego stanu rzeczy. Nie wyjaśniła, dlaczego nie poinformowała urzędu o nowym adresie zameldowania we właściwym terminie. Nie informowała PUP o braku gotowości do pracy w związku ze zmianą miejsca zamieszkania lub w związku ze stanem zdrowia.

W skardze i w odwołaniu sama potwierdza, że nie dopełniła obowiązku, i że była gotowa w tych 4 dniach do podjęcia zatrudnienia. Wskazała, że przez ten czas nie zmieniła miejsca zamieszkania, zamieszkiwała cały czas w Pątnowie.

Okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór informacji o przysługujących jej prawach i obowiązkach, gdzie pouczono ją, że musi zawiadomić organ w terminie 14 dni o nowym adresie zameldowania. Jest bezsporne w sprawie, że skarżąca nie zastosowała się do tego pouczenia. Nie poinformowała właściwego UP zameldowaniu na pobyt stały w Dalachowie, a po zameldowaniu się w dniu 8 czerwca 2014 r. na pobyt czasowy w Pątnowie, oświadczenie o zmianie dowodu osobistego w UP w Wieluniu złożyła dopiero dnia 10 lipca 2014 r., także po upływie 14 dniowego terminu.

Skargę kasacyjną złożyła E. K., reprezentowana przez pełnomocnika adw. J. G., zaskarżając ów wyrok w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:

I. prawa materialnego przez błędną wykładnię:

1. art. 73 ust. 2a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) w sprawie obowiązku powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy, w którym bezrobotny jest zarejestrowany, o zmianie przez bezrobotnego miejsca zamieszkania W wyroku nietrafnie przyjęto, że niepoinformowanie o zmianie adresu zameldowania jest na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4a odpowiednią przesłanką do pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego, w sytuacji gdy przepis odwołuje się wyraźnie do zmiany miejsca zamieszkania a nie zameldowania. Zgodnie z dokumentacją, skarżąca zmieniła wprawdzie miejsce zameldowania na pobyt stały 4 czerwca 2012 r., wskazując nowy adres [...], gmina Rudniki, powiat oleski, województwo opolskie, jednak faktycznie zamieszkiwała wciąż pod adresem [...], [...] Pątnów, gmina Pątnów, powiat wieluński, województwo łódzkie, o czym świadczy także to, że 8 czerwca 2012 r. dokonała tam zameldowania na pobyt czasowy i nieprzerwanie tam zamieszkiwała. Zważywszy na fakt, że na podstawie w przepisów właściwym Powiatowym Urzędem Pracy dla bezrobotnych jest urząd powiatu, w którym bezrobotny zamieszkuje, a nie gdzie jest zameldowany, Powiatowy Urząd Pracy w Wieluniu, wbrew decyzji Starosty, nieprzerwanie stanowił instytucję udzielającą pomocy w zakresie aktywizacji zawodowej skarżącej, zatem utrata statusu bezrobotnej nastąpiła bezpodstawnie;

2. § 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. nr 262, poz. 2607 oraz z 2005 r. nr 210, poz. 1746). Będący na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 ww organem wyższego stopnia Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję I instancji przywołując przepisy, które nie mają już mocy prawnej, gdyż ww rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy. Zgodnie z § 10 nowo obowiązującego rozporządzenia osoba zarejestrowana jako bezrobotny, która zamierza zmienić miejsce zamieszkiwania, w przypadku gdy skutkuje to zmianą właściwości Powiatowego Urzędu Pracy jest obowiązana do poinformowania o tym właściwego Powiatowego Urzędu Pracy. W przypadku skarżącej zmianie uległ jedynie adres zameldowania jednocześnie bez zmiany adresu zamieszkania i tym samym właściwego Powiatowego Urzędu Pracy. Zawity termin 14 dni, określony w § 10 pkt 3 nie dotyczy skarżącej gdyż dotyczy on jedynie osób, które zmieniły miejsce zamieszkania, a nie wyłącznie zameldowania;

II. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi – art. 7 kpa, wobec niedostrzeżeni przez organ zarówno I, jak i II instancji, słusznego interesu skarżącego, co skutkuje utraceniem statusu bezrobotnego wraz z korzyściami, których bezrobotny jest beneficjentem, mimo zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewoda Łódzki w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 73 ust. 2a w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4a upz. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że miejsce zameldowania jest jasnym kryterium wpływającym na zarówno status bezrobotnego, jak i istotę działań, dla których powołane są urzędy pracy. Chodzi m.in. o wiedzę, ile osób na danym terenie jest zarejestrowanych jako bezrobotni i poszukujący pracy, ile osób i jak długo pobiera ustawowe świadczenia, jaką pomoc należy im zapewnić. Kryterium to pozwala na właściwe zaplanowanie zadań i środków oraz kontrolę działań podejmowanych przez zarejestrowanych, zapewnienie odpowiedniej ilości środków finansowych i innych instrumentów prawnych; służy zapobieganiu nadużyciom w korzystaniu ze środków publicznych na koszt podatników (wyrok NSA z: 23.8.2006 r., I OSK 248/06, Lex 275757; 18.6.2013 r., I OSK 2257/12, Lex 2021735; 2.6.2016 r., I OSK 1191/15, Lex 2106406). Skoro zameldowanie stałe lub czasowe jest elementem ustawowej definicji bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 upz), to należy element ten traktować jako istotny z materialnoprawnego punktu widzenia. Jedynie gdy bezrobotny nie ma miejsca zameldowania, istotne jest miejsce jego zamieszkania. Ustawodawca wprowadził sankcję w postaci utraty statusu bezrobotnego, gdy bezrobotny nie wykona nałożonych nań przez ustawodawcę obowiązków (wyrok I OSK 1191/15). W kontrolowanej sprawie Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżąca nie spełniła wymogu z art. 33 ust. 4 pkt 4a w zw. z art. 73 ust. 2a upz.

Zaskarżony wyrok nie narusza § 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. nr 262, poz. 2607, zm. Dz. U. z 2005 r. nr 210, poz. 1746), bowiem trafnie Sąd I instancji aprobował ocenę skutków zaniechań skarżącej pod rządem przepisów, obowiązujących w dacie tych zaniechań, skutkujących utratą statusu bezrobotnego. Rozporządzenie z 2004 r. obowiązywało do dnia 10 grudnia 2012 r. i było relewantne w sprawie. Przywołanie przez Wojewodę § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 1299) miało jedynie znaczenie prawnoporównawcze, co wynika w szczególności ze sformułowania "Warto wskazać, iż z dniem 11 grudnia 2012 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy..." (s. 3 decyzji z [...] listopada 2014 r.), a Sąd I instancji przywołał je jedynie w części historycznej (s. 2-3 uzasadnienia wyroku III SA/Łd 27/15). Przywołany w zarzucie I.2 "§ 10 pkt. 3" nie istnieje w rozporządzeniu z 2012 r. (zapewne autor skargi kasacyjnej miał na uwadze § 10 ust. 3 rozporządzenia z 2012 r.), lecz norma wywiedziona z tego przepisu nie mogła znaleźć zastosowania w kontrolowanej sprawie dla oceny skutków zdarzeń zaistniałych przed dniem 11 grudnia 2012 r. Należy podkreślić, że zawity termin 14 dni wynika z art. 73 ust. 2a upz, nie zaś z § 10 ust. 3 rozporządzenia z 2012 r.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 kpa (przy czym autor skargi kasacyjnej nie wskazał normy odniesienia). Wymóg wzięcia pod uwagę słusznego interesu obywateli mógł obejmować wyłącznie interes godny ochrony (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2016, s. 71, nb 15). Skoro ustawodawca zakłada, że miejsce pobytu bezrobotnego jest miejscem jego zameldowania, a zameldowanie czyni elementem definicji bezrobotnego, to niedopełnienie obowiązku przez skarżącą powiadomienia właściwego urzędu pracy o zmianie miejsca zameldowania, mimo prawidłowego pouczenia skarżącej o tym obowiązku, nie może skutkować zakwestionowaniem sankcji przewidzianej przez ustawodawcę w takiej sytuacji. Niezrozumiały jest argument o "konieczności zmiany miejsca stałego zameldowania, w związku z ubieganiem się o kredyt w banku", skoro miejsce zameldowania nie wpływa na zdolność kredytową kredytobiorcy.

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.