Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1376/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant st. asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 462/15 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 462/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją Zastępcy Kierownika [...] z dnia [...] stycznia 1985 r. znak: [...], została wywłaszczona na rzecz Państwa nieruchomość położona w L. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), wykazana na planie jako działka nr [...] o pow. 350 m², stanowiąca własność M. D. i spadkobierców S. D.: M. D., E. K. i S. D. po 1/3 części (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] , [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 1984 r. sygn. akt [...]). Wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "[...]".

Wnioskiem z dnia 12 lipca 2012 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej obecnie w L. przy ul. [...], oznaczonej w dniu wywłaszczenia numerem geodezyjnym [...] o pow. 0,0350 ha, która obecnie wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...] , ark. [...] ), wystąpił do Prezydenta Miasta [...] J. P. pełnomocnik spadkobierców byłych właścicieli - T. M. i W. D. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że działka ta nie była i nie jest wykorzystana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jest niezabudowana i kwalifikuje się do zwrotu.

Wobec ustalenia, że wnioskowany do zwrotu grunt wchodzi w skład ewidencyjnej działki nr [...] stanowiącej własność Gminy [...], Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...] wyłączył Prezydenta Miasta [...] od prowadzenia przedmiotowej sprawy i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę [...], bowiem Prezydent Miasta [...] jako reprezentant Gminy [...], będącej właścicielem zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości (KW Nr [...]), podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa.

W trakcie postępowania sporządzona została dokumentacja geodezyjno -prawna przez geodetę uprawnionego, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta [...] pod nr [...]. W dniu 19 grudnia 2013 r. na nieruchomości przeprowadzono oględziny z udziałem geodety uprawnionego, który wskazał granice projektowanej działki nr [...]. W wyniku oględzin stwierdzono, że zawnioskowany do zwrotu teren jest porośnięty koszoną trawą, którego część stanowi fragment prowizorycznego boiska z ustawioną bramką. Obecny na oględzinach pełnomocnik Gminy [...] stwierdził, że jego zdaniem jest to teren zieleni miejskiej. Starosta [...] przeprowadził w dniu 20 grudnia 2013 r. rozprawę administracyjną, podczas której pełnomocnik wnioskodawców podtrzymał wniosek o zwrot dawnej działki nr [...], oznaczonej w dokumentacji geodezyjno-prawnej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0784 ha. Natomiast obecny na rozprawie pełnomocnik Gminy oświadczył, że gmina sprzeciwia się zwrotowi nieruchomości ponieważ cel wywłaszczenia tj. budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" został zrealizowany. Podkreślił, że w świetle utrwalonego orzecznictwa realizacja inwestycji w postaci budowy osiedla mieszkaniowego, obejmować musi ze swej istoty nie tylko wykonanie samych budynków mieszkalnych, obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, ale także innych obiektów składających się na infrastrukturę osiedla mieszkaniowego, w tym m. innymi boisk, czy pełniących funkcje rekreacyjnych terenów zielonych. Dodatkowo w piśmie z dnia 10 lipca 2014 r. Prezydent Miasta [...] podniósł, że stwierdzony na gruncie sposób zagospodarowania w całości odpowiada postanowieniom obejmującego w dacie wywłaszczenia nieruchomości Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1976 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 1976 r., który przewidywał na tym terenie realizację zieleni osiedlowej. Takie przeznaczenie wykluczyło możliwość realizacji jakichkolwiek obiektów kubaturowych np. budynków mieszkalnych, usługowych, użyteczności publicznej. Zdaniem Prezydenta Miasta [...] teren w skład, którego wchodzi przedmiotowy grunt, stanowi fragment większego obszaru w całości zagospodarowanego pod osiedle mieszkaniowe.

W piśmie z dnia 10 lipca 2014 r. organ I instancji wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta [...] o nadesłanie uwierzytelnionej kopii planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego "[...]" obowiązującego w dacie wywłaszczenia tj. w dniu 18 stycznia 1985 r. obejmującego wnioskowany do zwrotu teren. Następnie w kolejnym piśmie organ administracji wystąpił do Wydziału Planowania Urzędu Miasta [...] o przesłanie uwierzytelnionej kopii planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego przedmiotowy teren, obowiązującego w dacie wywłaszczenia nieruchomości.

Po analizie nadesłanych planów organ I instancji wskazał, że świetle zapisu i rysunku planu realizacyjnego wnioskowany do zwrotu grunt przeznaczony był pod "przedszkole - liczba dzieci w wieku przedszkolnym w granicach lokalizacji wynosi - 166 miejsc. Typowe przedszkole 4-oddziałowe dla 120 dzieci zaspokaja zapotrzebowanie zespołu mieszkalnego w miejsca przedszkolne w 70%. Powierzchnia terenu 0,38 ha. Należy rozpatrzeć potrzebę zapewnienia dla mieszkańców dodatkowo punktu opieki nad dzieckiem na 50 - 80 miejsc".

Natomiast Wydział Planowania Urzędu Miasta [...], przy pismem z dnia 17 lipca 2014 r. przekazał kopię fragmentu archiwalnego miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu mieszkaniowego "[...]" w L. (tekstu i rysunku) zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1976 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 1976 r., obowiązującego dla przedmiotowego terenu w dacie wywłaszczenia. Zgodnie z rysunkiem i tekstem planu zawnioskowany do zwrotu teren położony był w obszarze oznaczonym symbolem "48UOp - 0,45" i przeznaczony był pod przedszkole projektowane dla osiedla "[...]".

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł zwrot nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0350 ha w areale działki ewidencyjnej nr [...] (obręb [...] , ark. [...] ). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wnioskowany do zwrotu teren nie został zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia tj. pod budowę przedszkola w osiedlu mieszkaniowym "[...]", a zatem zwrot tego terenu jest zasadny.

Rozpatrując odwołanie Prezydenta Miasta [...], Wojewoda [...] wskazał, że w niniejszej sprawie celem wywłaszczenia była niewątpliwie budowa osiedla mieszkaniowego "[...] ", a ściślej precyzując, jak to wykazuje plan realizacyjny osiedla "[...] " oraz Miejscowy Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego [...] - Osiedle - [...], obowiązujące w dacie wywłaszczenia, budowa przedszkola osiedlowego, którego budowy w ogóle nie rozpoczęto. Jak wykazało postępowanie, od wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości tj. od 18 stycznia 1985 r. upłynęło ponad 7 lat, a cel na jaki wywłaszczono przedmiotową nieruchomość nie został zrealizowany, co pozwala na stwierdzenie, że przesłanki do zwrotu nieruchomości, zawarte w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), zostały spełnione.

Odnosząc się do zarzutów Prezydenta Miasta [...], organ odwoławczy wskazał, że teren objęty wnioskiem o zwrot przeznaczony był pod budowę przedszkola osiedlowego, a nie - jak twierdzi odwołujący - pod zieleń osiedlową, co jednoznacznie oznacza, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Prezydent Miasta [...] , reprezentujący Gminę [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Sąd I instancji podniósł, że wymóg prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego został w obu instancjach spełniony. Ustalenia dokonane zostały bowiem przez Starostę [...] na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji:

- miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu mieszkaniowego "[...]" w [...] (tekstu i rysunku) zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1976 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 1976 r.,

- decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1979 r. zatwierdzająca plan realizacyjny osiedla "[...]",

- dokumentacji technicznej koncepcji planu realizacyjnego sporządzonej przez "[...]".

Istotne dowodowo były również przeprowadzone na nieruchomości w dniu 19 grudnia 2013 r. oględziny z udziałem geodety uprawnionego.

Powyższe dowody należało, zdaniem Sądu, ocenić w kontekście decyzji Zastępcy Kierownika [...] z dnia [...] stycznia 1985 r. orzekającej o wywłaszczeniu.

Jak wynika z fragmentu kopii archiwalnego rysunku będącego załącznikiem do miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu mieszkaniowego "[...] " w [...], działka będąca przedmiotem wniosku położona jest na terenie oznaczonym symbolem 48 UO, zaś z legendy do niniejszego rysunku wynika, że jest to teren usług z zielenią towarzyszącą. W tekście planu wskazano w pkt II pt. "Ustalenia realizacyjne", że na terenie 48 UOp planowane jest przedszkole dla osiedla "[...] " (planowana powierzchnia 0,45 ha). Uzupełnieniem powyższego jest wskazanie w dokumentacji technicznej do planu realizacyjnego w pkt 6 pt. "Program usług podstawowych", w ppkt 6.1 Przedszkole - typowe przedszkole 4 - oddziałowe dla 120 dzieci zaspokaja zapotrzebowanie zespołu mieszkaniowego. Przewidywana powierzchnia terenu 0,38 ha.

W rozpoznawanej sprawie cel wywłaszczenia został określony jako budowa osiedla mieszkaniowego "[...] ", ponadto na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 1979 r. zatwierdzono plan realizacyjny ogólny osiedla "[...]", a z planu szczegółowego jednoznacznie wynika, że terenie wywłaszczonej nieruchomości planowana jest budowa przedszkola. Przybliżona jest również powierzchnia terenu wywłaszczonej działki oraz planowana powierzchnia realizacji przedszkola.

Zdaniem Sądu powyższe wskazuje, że cel dla którego wywłaszczono przedmiotową nieruchomość został wskazany jednoznacznie i precyzyjnie, natomiast na wywłaszczonej nieruchomości nie podjęto żadnych prac realizacyjnych, co stanowi przesłankę do zwrotu nieruchomości, o której mowa w art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Dalej Sąd wskazał, że odnosząc się zawartych w skardze Prezydenta Miasta [...] twierdzeń, że grunt leży w obrębie osiedla mieszkaniowego, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych i stanowi teren zielony osiedla mieszkaniowego z boiskiem do gier zespołowych, pełniąc funkcję rekreacyjno - sportową i został zagospodarowany w jedyny, z punktu widzenia obowiązującego w dacie jego nabycia planu zagospodarowania, możliwy sposób, a zieleniec na terenie dawnej działki nr [...] , jest urządzony, regularnie pielęgnowany to są one niezasadne i sprzeczne z treścią protokołu oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 19 grudnia 2013 r. Z protokołu wynika, że przedmiotowy grunt stanowi grunt porosły koszoną trawą, którego część to fragment prowizorycznego boiska z ustawioną bramką.

W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie Wojewoda [...] na podstawie okoliczności prawidłowo ustalonych, trafnie oraz wyczerpująco przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ustalił, jaki jest stan zagospodarowania działki nr [...] i stwierdził, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Ustalony ostatecznie przez organy obecny stan zagospodarowania przedmiotowej działki został trafnie scharakteryzowany jako nieodpowiadający w swej istocie założeniem miejscowego szczegółowego planu z 1976 r. Niewątpliwie pozostawienie zieleni spontanicznej i zorganizowanie prowizorycznego boiska z jedną bramką treści tego planu nie odpowiada. Przesądzającym bowiem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest szczegółowość planu zagospodarowania osiedla "[...]", wskazująca na budowę przedszkola na wywłaszczonej nieruchomości.

Celu wywłaszczenia określonego w decyzji nie należy interpretować rozszerzająco. Zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu trzeba oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości. Bezspornym w sprawie jest, iż nie powstało na niej przedszkole i nieruchomość do dzisiaj nie została zagospodarowana. Obecne zagospodarowanie działki nie jest zamierzone, a powstało jedynie "przy okazji".

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się Gmina [...] i działając przez pełnomocnika wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że niezrealizowania na terenie objętym wnioskiem o zwrot obiektów wskazanych w miejscowym planie zagospodarowania terenu, mimo zrealizowania w ich miejsce innych elementów infrastruktury osiedlowej prowadzi do wniosku o zbędności nieruchomości wywłaszczonej pod osiedle mieszkaniowe.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz jej uwzględnienie. Nadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej Gminy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że budowa osiedla mieszkaniowego ma charakter złożony i wieloetapowy, a zatem jej realizacja może trwać niejednokrotnie dłuższy okres czas. Z tego względu nie można również - co do zasady - wykluczyć możliwości by na terenie osiedlowym, pierwotnie przeznaczonym pod zieleń lub mającym tzw. charakter rekreacyjny, w przyszłości powstał np. jakiś obiekt bardziej obecnie potrzebny jego mieszkańcom. Nie można zatem wykluczyć takiej sytuacji odwrotnej. Cel wywłaszczenia określony został w decyzji z 1985 r., natomiast plan miejscowy wskazywał jedynie rozmieszczenie danej inwestycji w terenie, określał sposób realizacji celu publicznego; plan nie wskazuje na cel wywłaszczenia, a jego ustalenia pełnią jedynie służebną rolę w zaspokajaniu zbiorowych potrzeb lokalnej wspólnoty. W tej sprawie nie budzi wątpliwości, że cel wywłaszczenia - budowa osiedla mieszkaniowego - został zrealizowany, a jego realizacja stanowi negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości. W trakcie budowy osiedla odstąpiono od budowy przedszkola i zrealizowano w jego miejsce inne elementy infrastruktury osiedla - zieleń osiedlową pełniącą funkcję rekreacyjną. Nie nastąpiła więc zmiana jakości inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, a jedynie modyfikacja planowanej inwestycji, niezmieniająca jej charakteru publicznego poprzez dostosowanie projektowanego sposobu zagospodarowania terenu do zaistniałych potrzeb. Ponadto podniesiono, że przeznaczenie terenu pod przedszkole nie oznacza jedynie budynku przedszkola ale także inne elementy, w tym zieleń służącą do rekreacji, a takowa na gruncie objętym wnioskiem o zwrot się znajduje. Sporna działka stanowiąca teren zielony stanowiła i stanowi zaplecze zrealizowanego osiedla mieszkaniowego, a powstała w związku z koniecznością zaspokojenia potrzeb jego mieszkańców w tereny do rekreacji i odpoczynku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Przedstawione zarzuty okazały się jednak pozbawione racji.

W myśl art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W ust. 3 w zdaniu pierwszym przyjęto zaś, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jak stanowi art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej (aktu notarialnego), ale również z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia, czy mu towarzyszących (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Podstawowym źródłem pozostaje wprawdzie umowa zawarta w formie aktu notarialnego (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt I OSK 2827/14), tym niemniej w postępowaniach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości podstawowe i najbardziej istotne są decyzje lokalizacyjne celu wywłaszczenia, plany realizacyjne wraz z załącznikami graficznymi przedstawiającymi sposób zagospodarowania celu wywłaszczenia. Dokumenty te pozwalają bowiem na poczynienie ustaleń jaki konkretnie obszar z zaznaczonymi granicami objęto wywłaszczeniem, a w ramach tego obszaru funkcje, jakie dla poszczególnych wywłaszczonych nieruchomości przewiduje plan ich zagospodarowania (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1842/15). Dopiero zaś, gdy na podstawie tych dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych środków dowodowych, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego, i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować. Dokumenty i dowody określające sposób zagospodarowania nieruchomości, które zostały sporządzone po zawarciu umowy jej nabycia lub po wydaniu decyzji o jej wywłaszczeniu, nie mogą być traktowane jako konkretyzujące cel nabycia lub wywłaszczenia dla potrzeb prowadzenia obecnie postępowania zwrotowego, skoro skuteczność tego nabycia lub wywłaszczenia była zależna od sformalizowanego określenia celu, nawet w sposób ogólnikowy, przed sporządzeniem aktu nabycia lub wywłaszczenia a najpóźniej w samym akcie nabycia lub wywłaszczenia (zob. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 725/15, zam. w CBOSA).

Z niekwestionowanych w tej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że cel wywłaszczenia spornej nieruchomości został określony jako budowa osiedla mieszkaniowego "[...] ". Na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 1979 r. zatwierdzono plan realizacyjny ogólny osiedla "[...]", a z planu szczegółowego jednoznacznie wynika, że terenie wywłaszczonej nieruchomości planowana jest budowa przedszkola. Tymczasem od budowy przedszkola odstąpiono, czemu nie przeczy skarżąca kasacyjnie Gmina. Sporna działka stanowi teren porośnięty koszoną trawą, którego część stanowi fragment prowizorycznego boiska z ustawioną bramką; jest to, jak twierdzi Gmina, teren zieleni miejskiej. Nie można jednak przyjąć, jak wskazuje skarżąca kasacyjnie, że nastąpiła dozwolona modyfikacja planowanej inwestycji, niezmieniająca jej charakteru publicznego poprzez dostosowanie projektowanego sposobu zagospodarowania terenu do zaistniałych potrzeb. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istniejąca na tym terenie roślinność (trawnik) cechuje się daleko posuniętą przypadkowością i wyklucza możliwość uznania, że była częścią wchodzących w skład osiedla zaplanowanych i urządzonych terenów zielonych bądź stref ochronnych. Stan zagospodarowania tego terenu jednoznacznie wskazuje, iż nie wykorzystano go na cel związany z budową i funkcjonowaniem osiedla mieszkaniowego, a istniejące prowizoryczne boisko powstało spontanicznie poprzez zaanektowanie przez samych mieszkańców niezagospodarowanego terenu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały w tej sprawie wyjaśnione i rozważone. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że na przedmiotowej nieruchomości cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Tym samym, prawidłowa jest konstatacja Sądu I instancji, iż przedmiotową nieruchomość należało uznać za zbędną w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. a zatem zachodziły przesłanki do jej zwrotu określone w przepisach art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n.

Z podanych wyżej względów, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.