Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 431/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3 i 5
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 197/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 grudnia 2023 r., nr 0201-IEW2.4123.6.2023.23, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 22 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 197/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił J. W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 29 grudnia 2023 r., nr 0201-IEW2.4123.6.2023.23, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w treści skargi Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że wykonanie decyzji z uwagi na kwotę, na która opiewa obowiązek zapłaty, spowoduje dla niego znaczną szkodę i niemożliwe do odwrócenia skutki polegające na utracie środków do funkcjonowania spółki. Zaakcentowano, że spółka nie będzie mogła funkcjonować, dojdzie do zaprzestania płatności zobowiązań, a w konsekwencji powstanie konieczność ogłoszenia upadłości spółki.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podmiot występujący o ochronę tymczasową ma obowiązek powołać się na konkretne okoliczności i wykazać je dowodami dołączonymi do wniosku. Wniosek nie został natomiast uargumentowany chociażby konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej Skarżącego, które umożliwiałyby ich konfrontację z ewentualnymi wynikającymi z wykonania zaskarżonej decyzji konsekwencjami, mogącymi prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że konieczność zapłaty podatku wynikającego z decyzji i związane z tym uszczuplenie majątku jest zwykłym następstwem takiej decyzji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 12 sierpnia 2024 r. Strona zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego jej rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., polegające na przyjęciu, że w zaistniałym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy faktyczne wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem Skarżącemu znacznej szkody i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia wskazano, że w sytuacji Skarżącego zachodzą okoliczności wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ egzekucja kwoty należności przewyższa wartość jego majątku. Natomiast zbycie składników majątku Skarżącego na zaspokojenie ustalonych należności przed rozpoznaniem zasadności i prawidłowości zaskarżonej decyzji spowoduje dla niego nieodwracalną szkodę. Strona podkreśliła, że ma własne zobowiązania, a zaspokojenie dobrowolne zobowiązań spółki czy też egzekucja tych zobowiązań pozbawi Skarżącego płynności finansowej i doprowadzi do wypowiedzenia jego zobowiązań, w tym naliczania odsetek karnych. Podniesiono, że całościowa sytuacja Skarżącego jest wykazana w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zdaniem Skarżącego, biorąc pod uwagę specyfikę jego sytuacji i fakt odpowiedzialności sybsydiarnej do odpowiedzialności spółki kapitałowej, a także kwotę zobowiązań, Sąd powinien szczególnie wnikliwie rozważyć wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i w razie wątpliwości wezwać do jego uzupełnienia. Pomimo tego, że inicjatywa w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, w ocenie Strony nie oznacza to, że Sąd nie ma takiej możliwości, aby wezwać zainteresowanego do przedstawienia określonych dowodów. Podkreślono, że już tylko analiza sprawy prowadzi do wniosków, że wykonanie zobowiązania w rezultacie doprowadziłoby do trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do § 3 tego przepisu sąd może na wniosek zainteresowanego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Jakkolwiek celem wykazania przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku, zainteresowany winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z opisanymi przesłankami oraz dokumentami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z omawianego przepisu. Sąd musi dysponować wyczerpująco przedstawionymi, wiarygodnymi twierdzeniami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji.

W rozpoznawanej sprawie należy podzielić ocenę wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji, że Skarżący nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący wskazał, że wykonanie decyzji spowoduje dla niego znaczną szkodę, w tym możliwość utraty środków do funkcjonowania spółki, niemniej w świetle zarysowanego powyżej standardu procedowania sądu administracyjnego w kontekście instytucji art. 61 § 3 p.p.s.a. twierdzenie takowe, niepoparte jakimikolwiek dokumentami obrazującymi chociaż w ograniczonym zakresie sytuację finansową i majątkową Strony, zasadnie nie zostało uznane za wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego.

Zaznaczyć należy, że ustawową zasadą jest wykonywanie decyzji podatkowych niezależnie od zaskarżenia ich do sądu administracyjnego. To strona winna wykazać, iż przysługuje jej ochrona, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie nie wykazano, że uszczuplenie majątku o konkretne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Ocena w tym zakresie nie była możliwa ze względu na brak stosownych informacji przekazanych przez Skarżącego. Twierdzenie o możliwości ogłoszenia upadłości spółki w związku z utratą środków na jej funkcjonowanie uznać należy za czysto hipotetyczne i nieuprawdopodobnione jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi, a nadto stanowiące argument mocno pośredni wobec rozdzielności bytu i masy majątkowej skarżącego jako członka zarządu ponoszącego odpowiedzialność a spółką kapitałową, za długi której ową odpowiedzialność ponosi. W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że spółka jest właścicielem nieruchomości na łączną kwotę ok. 2 mln zł. Odnosząc się końcowo do argumentacji podniesionej w zażaleniu, podkreślenia wymaga, że orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało, że obowiązki wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywają po stronie wnioskodawcy, zaś sąd administracyjny nie jest ani uprawnionym, ani tym bardziej zobowiązanym, do wzywania o przedstawienie dokumentacji, zaś sama egzekucja administracyjna z natury rzeczy jest dla strony uciążliwa. To wszystko powoduje, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.