Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 521/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Aleksandra Głowacka po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr SKO Gd/6096/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr SKO Gd/6096/23, którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy Luzino z dnia 11 października 2023 r., nr 000788/SP/10/2023/MK, o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wójt Gminy Luzino decyzją z dnia 11 października 2023 r. odmówił M. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką A. K.

Organ wskazał, że wnioskiem z dnia 12 września 2023 r. M. K. wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Luzinie o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką A. K.

Organ wskazał, że ostatnie zatrudnienie skarżącego miało miejsce w okresie od 7 marca 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. w firmie M. Spółka z o.o. Zgodnie z kopią świadectwa pracy z dnia 2 maja 2023 r. (w aktach sprawy) stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę z upływem czasu, na który była zawarta. Ponadto skarżący oświadczył, że od 1 października 2019 r. nie prowadzi gospodarstwa rolnego, ziemie rolną wydzierżawił sąsiadowi na podstawie umowy ustnej.

M. K. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym do 31 stycznia 2024 r. Ponadto od 1990 r. do 2021 r. przebywał na rencie chorobowej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z powodu swojej niepełnosprawności. Jak wynika z wywiadu środowiskowego, oświadczył, że mógłby podjąć zatrudnienie przez kilka godzin w ciągu dnia, jednak jego zdaniem miałby problem ze znalezieniem odpowiedniej dla siebie pracy ze względu na swój stan zdrowia. Z kolei z dołączonej do akt sprawy kopii orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki A. K. z dnia 26 listopada 2010 r. wynika, iż ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 1 października 2010 r. Stan zdrowia matki i konieczność opieki nad nią nie były przyczyną rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia od dnia 30 kwietnia 2023 r., bowiem wygaśnięcie stosunku pracy nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z upływem czasu, na który była zawarta. Zdaniem organu, brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy ustaniem zatrudnienia oraz ustaleniem stopnia niepełnosprawności matki.

Nie zachodzi również sytuacja, aby niepodejmowanie przez skarżącego zatrudnienia spowodowane było koniecznością sprawowania opieki nad matką. Skarżący wraz z żoną D. K. mieszka pod tym samym adresem co matka A. K., co prawda jest to ten sam budynek, ale z oddzielnym wejściem. Mieszkanie matki składa się z jednego pokoju, kuchni i łazienki. Z informacji zawartych w wywiadzie wynika, iż A. K. mimo swoich 93 lat jest kobietą radosną i pełną optymizmu. Oświadczyła, że nie chodzi do lekarzy i nic jej nie dolega, nie przyjmuje stałych leków, jedynie doraźnie zażywa tabletkę, cyt. "gdy kręci jej się w głowie". Nie są to stałe zawroty głowy, ale zdarzają się, gdy wstaje z łóżka lub na zmianę pogody. A. K. sama przygotowuje sobie posiłki, sama się myje, sama się ubiera, zostaje sama w domu, chodzi na spacery do lasu. Przez większość dnia jest aktywna. A. K. oświadczyła, że wymaga pomocy jedynie podczas mycia głowy czy obcięcia paznokci u nóg. Te czynności wykonuje jej siostra S. P., która często ją odwiedza. Siostra jest również przy niej, gdy zdarza jej się zachorować. Zawsze może liczyć na jej pomoc.

Sprawowana opieka, jak wynika z oświadczenia skarżącego z dnia 4 września 2023 r. oraz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 22 września 2023 r. polega na przygotowywaniu niektórych posiłków, obiadu, sprzątaniu, praniu, odkurzaniu, robieniu zakupów, przygotowaniu i przynoszeniu opału, paleniu w piecu kaflowym, pomocy w ogródku. Uwzględniając taki zakres opieki organ uznał, iż nie jest on tak szeroki, by można uznać go za stałą opiekę, która uniemożliwia skarżącemu podjęcie pracy, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Tym bardziej, że zgodnie z informacją zawartą w wywiadzie z dnia 12 września 2023 r., w opiece nad matką strona w dużej mierze może liczyć na pomoc żony D. K. i siostry matki S. P.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. K. zarzucając, iż przeprowadzony przez pracownika socjalnego wywiad środowiskowy został błędnie przez organ zrozumiany. Skarżący wyjaśnił, że zawsze podejmował umowę o pracę na czas określony, aby uniknąć okresu wypowiedzenia. Wyjaśnił też, że mógłby podjąć pracę w czasie, gdy żona jest w domu, jednak każdy pracodawca wymaga obecności według jego potrzeb, a nie możliwości pracownika. Błędnie też zostały zinterpretowane zaburzenia równowagi (zawroty głowy) matki; matka przyjmuje leki na stałe, mimo to zawroty głowy występują. Matka chodzi o lasce z powodu zawrotów głowy. W wywiadzie nie zapytano o psychikę, zaburzenia świadomości czy potrzeby emocjonalne matki. Matka jest wolnym człowiekiem i skarżący tej wolności nie ogranicza. Na spacery faktycznie wychodzi czasem sama, ale zdarzało się, że zabłądziła i zmuszony był jej szukać. Z pomocy siostry matki faktycznie korzystał, gdy nie było go w domu. Ostatnio jednak sytuacja się zmieniła, bo ciotka sama jest chora i nie jest już proszona o pomoc.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, w całości podzielając jego ustalenia faktyczne i prawne.

Kolegium wskazało, że A. K. brała aktywny udział podczas wywiadu środowiskowego. Oświadczyła, że nie chodzi do lekarzy, ponieważ dobrze się czuje, nic jej nie dolega, nie przyjmuje stałych leków; doraźnie, jedynie gdy ma zawroty głowy, przyjmuje tabletkę; A. samodzielnie się porusza, sama się myje, sama zostaje w domu, nie jest pampersowana, samodzielnie przepiera swoją bieliznę, samodzielnie przygotowuje sobie posiłki; samodzielnie wychodzi na spacer; pomocy potrzebuje przy myciu głowy oraz obcinaniu paznokci, której to pomocy udziela jej siostra S. P. W ramach pomocy synowa, D. K., przynosi jej codziennie obiad, robi większe pranie lub sprzątanie. Syn, w ramach pomocy, stara się o drzewo, pali w piecu. W trakcie wywiadu obecny był M. K., który potwierdził słowa matki i oświadczył, że codziennie przychodzi do matki, ale nie ma potrzeby spędzania z nią czasu, ponieważ ona tego nie wymaga; syn dba o odpowiednią temperaturę w jej domu. M. K. ma 62 lata, nie pracuje i nie osiąga własnych dochodów; legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na czas do stycznia 2024r. M. K. oświadczył, iż mógłby podjąć zatrudnienie przez kilka godziny w ciągu dnia, jednak, jego zdaniem, miałby problem ze znalezieniem odpowiedniej dla siebie pracy ze względu na swój stan zdrowia.

Według oświadczenia z dnia 4 września 2023r. M. K., w ramach opieki nad matką, wykonuje wszystkie czynności wymagające wysiłku fizycznego, tj. sprzątanie, pranie, mycie okien, podłóg, wynoszenie śmieci, pomoc w ogródku, palenie w piecu, robienie zakupów, przygotowanie niektórych posiłków.

W świetle dokonanych w trakcie wywiadu środowiskowego ustaleń oraz oświadczeń złożonych przez skarżącego w toku postępowania, Kolegium nie dało wiary oświadczeniu skarżącego złożonemu w odwołaniu, iż niepodejmowanie dalszego zatrudnienia, po upływie ostatniego zawartego na czas określony zatrudnienia, było koniecznością związaną z opieką nad matką. Skarżący był obecny w trakcie wywiadu środowiskowego i wyjaśnień składanych przez A. K. i nie zaprzeczył tym wyjaśnieniom; co więcej, w oświadczeniu złożonym w toku postępowania, sam oświadczył, iż w ramach opieki nad matką wykonuje czynności wymagające wysiłku fizycznego, jak sprzątanie, pranie itp. Matka skarżącego jest osobą w znacznym stopniu samodzielną, a świadczona przez stronę pomoc, jak wynika również z oświadczenia z dnia 4 września 2023r. nie polega na czynnościach pielęgnacyjnych względem matki, a na pomocy w czynnościach wymagających wysiłku fizycznego; zresztą w czynnościach tych pomaga mu żona, która robi chociażby większe pranie, czy przygotowuje obiady. Taka opieka nie nosi znamion opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, tj. stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Czynności wykonywane w związku z opieką nad matką nie są czynnościami, które zajmowałyby skarżącemu czas na tyle, iżby nie mógł on podjąć zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W tym stanie Kolegium nie dopatrzyło się związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnioskodawcę a koniecznością sprawowania opieki nad matką.

M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, wskazując, że jest ona krzywdząca. Podniósł, że jak już wskazywał w odwołaniu, wywiad środowiskowy został przeprowadzony nierzetelnie i zinterpretowany wadliwie.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r." lub "ustawą", w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r., a więc przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzoną na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie u.ś.w. Stosownie bowiem do art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednocześnie jednak, w żadnym przepisie nie określono co oznacza zwrot "prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r.". W orzecznictwie sądowym, które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, przyjmuje się, że o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2024 r., IV SA/Po 190/24). Oznacza to, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego przed dniem 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zamieniającego art. 17 u.ś.r.) organy administracji rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2024 r., II SA/Gl 1811/23; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2024 r., IV SA/Po 105/24).

Zgodnie zatem z mającym w sprawie zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Celem tego przepisu było częściowe wynagrodzenie - poprzez ww. świadczenie - osobom zdolnym do pracy - faktu rezygnacji z tego zatrudnienia (lub niepodejmowania zatrudnienia), z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu wskazanym w ustawie. Nie jest to zatem świadczenie adresowane do osoby niepełnosprawnej ale do podmiotu sprawującego opiekę. Nie chodzi tu także o jakąkolwiek opiekę ale taką, której zakres, natężenie wykluczy możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.

Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Przede wszystkim istotny jest stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym szczególności ocena zakresu czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza w żadnej mierze kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21).

W świetle utrwalonego orzecznictwa opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie dotyczy tylko i wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21; w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20). Zatem organy są nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do przeprowadzania takich analiz, a umocowanie to wynika z art. 17 ust. 1 ustawy.

Innym ważącym elementem podlegającym ocenie na gruncie ww. przepisu jest zakres czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna w relacji do możliwości wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w każdym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Weryfikacji zatem wymagało to, czy rzeczywiście zakres czynności opiekuńczych świadczonych wobec matki uniemożliwia skarżącemu podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej.

Podstawowym dowodem, na podstawie którego dokonuje się ustaleń faktycznych w powyższym zakresie, jest wywiad środowiskowy. Zgodnie z art. 107 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.) rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych u osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Wywiad środowiskowy jest zatem podstawowym dowodem, na podstawie którego można ustalić te okoliczności.

Z kolei zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2021r., poz. 893) - dalej: "rozporządzenie" w przypadku przeprowadzania wywiadu w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy, wywiad przeprowadza się z osobą deklarującą sprawowanie faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie, w miejscu sprawowania tej opieki, w obecności osoby, nad którą jest sprawowana faktyczna opieka.

W sprawie niniejszej wywiad środowiskowy został przeprowadzony w dniu 22 września 2023 r. w sposób odpowiadający powyższym wymogom. Został on przeprowadzony z wnioskodawcą M. K. w miejscu sprawowania opieki nad A. K. w jej obecności. Pod oświadczeniem o treści "oświadczam, że podane wyżej informacje są zgodne z prawdą" znajduje się podpis skarżącego jako osoby, z którą został przeprowadzony wywiad. Skarżący potwierdził tym samym własnoręcznym podpisem, że podane w wywiadzie informacje są zgodne z prawdą. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, aby podzielić podniesiony w odwołaniu i następnie w skardze zarzut, jakoby wywiad został przeprowadzony nierzetelnie czy zawierał informacje niezgodne z prawdą. Skarżący był obecny podczas wywiadu, mógł prostować oświadczenia A. K., gdyby były one niezgodne z prawdą, jednak tego nie zrobił. Wręcz przeciwnie, pracownik socjalny odnotował, że M. K. potwierdził słowa matki i "oświadczył, że codziennie przychodzi do matki, ale nie ma potrzeby żeby spędzać z nią czas, ponieważ ona tego nie wymaga". Znajdujący się w aktach sprawy dokument wywiadu środowiskowego został sporządzony w sposób zgodny z prawem, jest szczegółowy i kompletny, a prawdziwość podanych w nim informacji skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. Jest to zatem wiarygodny dowód w sprawie.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że matka skarżącego A. K., mimo swojego wieku, jest osobą w znacznym stopniu samodzielną. Świadczona przez skarżącego pomoc, jak wynika również z jego oświadczenia z dnia 4 września 2023r. nie polega na czynnościach pielęgnacyjnych względem matki, a na pomocy w czynnościach wymagających wysiłku fizycznego, w których zresztą pomaga mu żona, (np. większe pranie, przygotowanie obiadów). Skarżący sam oświadczył, że "codziennie przychodzi do matki, ale nie ma potrzeby żeby spędzać z nią czas, ponieważ ona tego nie wymaga". Nawet jeśli przyjąć, jak skarżący podniósł w odwołaniu, że jego matka ma problemy z pamięcią oraz że nie wychodzi już sama z domu, to i tak nie zmienia to tego, że skarżący u matki bywa codziennie, ale czynności przez niego wykonywane nie zajmują tyle czasu, aby niemożliwe było podjęcie przez niego zatrudnienia. Sprawowana przez niego opieka nie nosi znamion opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, tj. stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skoro matka skarżącego samodzielnie przygotowuje sobie niektóre posiłki, samodzielnie je, sama się myje, sama się ubiera, zostaje sama w domu, czasem tylko ma zawroty głowy, wymaga pomocy jedynie podczas mycia głowy czy obcięcia paznokci u nóg, to słusznie stwierdziło Kolegium, że matka skarżącego jest wystarczająco samodzielna, aby pozostawać w domu sam w czasie, który skarżący może przeznaczyć na wykonywanie pracy. Czynności takie jak sprzątanie, robienie zakupów, odwiedziny u mamy, dbanie o ciepło w mieszkaniu, ugotowanie obiadu, mogą być wykonywane przed lub po pracy, jak to zwykle się odbywa także i w tych rodzinach, w których są osoby pracujące.

Należy zatem zaaprobować wyrażany w zaskarżonej decyzji pogląd, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem sprawowana opieka, jej zakres i natężenie nie wyklucza rezygnacji czy niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Raz jeszcze należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcany na czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym członkiem rodziny absorbuje jedynie część dnia, gdyż stan taki umożliwia podjęcie zatrudnienia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być rzeczywisty. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres deklarowanych przez skarżącego czynności związanych ze sprawowaną, wymaganą i konieczną – z uwagi na niepełnosprawność matki – opieką nie stanowi sam w sobie podstawy do powstrzymywania się od aktywności zawodowej przez skarżącego.

Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad ojcem. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).