Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 449/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Gminy S. na informację Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 października 2023 r. nr KC.III.432.4.17.2023 o nieuwzględnieniu protestu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest informacja Zarządu Województwa Świętokrzyskiego (dalej: "Instytucja Zarządzająca", "organ") z 23 października 2023 r. o nieuwzględnieniu protestu G. S. (dalej także: "wnioskodawca", "skarżąca") od oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie pn. "Radosne przedszkole w P. " (dalej: "wniosek") złożonego w ramach konkursu nr [...] z programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027 w ramach Działania 08.01 Wsparcie edukacji przedszkolnej.

Skarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach sprawy.

Wniosek przeszedł pozytywnie etap oceny formalnej. Na etapie oceny merytorycznej został oceniony negatywnie, otrzymując 80 punktów. Nie uzyskał minimum 60% punktów z poszczególnych części oceny merytorycznej, co skutkowało jego odrzuceniem zgodnie z Regulaminem wyboru projektów.

Według dokonanych przez dwóch członków Komisji Oceny Projektów ocen merytorycznych zawartych w dwóch Kartach Oceny Merytorycznej projekt nie otrzymał wymaganego minimum 60% w części 5 "Prawidłowość sporządzenia budżetu projektu, w tym: a) kwalifikowalność wydatków, racjonalność i efektywność wydatków projektu; b) niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników; c) zgodność z cenami rynkowymi poszczególnych pozycji budżetowych oraz zgodność ze stawkami jednostkowymi (o ile dotyczy) określonymi w Regulaminie wyboru projektów; d) poprawność formalno-rachunkowa sporządzenia budżetu projektu (w tym m.in.: limity, źródła finansowania, pomoc publiczna oraz przypisanie wnioskodawcy/partnerów do poszczególnych kosztów w ramach zadań, za których wykonanie będą oni odpowiedzialni). Wnioskodawca uzyskał w ramach tego kryterium 10 punktów, przy minimalnej i maksymalnej punktacji odpowiednio 12 i 20 punktów. W ramach subkryterium "kwalifikowalność wydatków, racjonalność i efektywność wydatków projektu" oceniający zakwestionowali wydatki związane z: wyposażeniem kuchni i zaplecza kuchennego: zestawu szafek kuchennych ze zlewem, wynagrodzeniem osoby sprzątającej, wynagrodzeniem kucharza, z zakupem sprzętu technicznego dla konserwatora, wynagrodzeniem konserwatora.

W ramach subkryterium "niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników" zakwestionowano zasadność zakupu: 2 sztuk dużych wózków do sprzątania i 1 sztuki małego wózka do sprzątania, 4 sztuk dywanów, zakupu wyposażenia do pokoju nauczycielskiego – 20 sztuk krzeseł, 7 sztuk szaf, 2 sztuk szafek, zakupu sprzętu do utrzymania porządku w salach – 3 sztuk odkurzaczy, kompletu mebli do 3 sal dydaktycznych, regałów/szafek na materiały plastyczne dla 3 grup. Podważono także zasadność wykazanych wydatków związanych z wynajmem autokaru na trasie P. – K. – P., zakupem sprzętu nagłaśniającego (po 2 sztuki kolumn, stojaków do kolumn, mikrofonów bezprzewodowych, mikrofonów przewodowych statywów oraz miksera, odsłuchu, kompletu przewodów, maskownic do przewodów), odgrywaniem ról (m.in. warsztatu i kuchni).

W ramach subkryterium "zgodność z cenami rynkowymi poszczególnych pozycji budżetowych oraz zgodność ze stawkami jednostkowymi (o ile dotyczy) określonymi w Regulaminie wyboru projektów" zakwestionowano zakup kącika zabaw ze zjeżdżalnią i podestem oraz zakup: pakietu środków czystości, mebli do przechowywania pomocy terapeutycznych, tablic manipulacyjno - sensorycznych do gabinetu terapeutycznego, wyposażenia/siedziska do wyciszenia, podłogi interaktywnej, gier edukacyjnych do podłogi interaktywnej, monitorów interaktywnych z uchwytami ściennymi, urządzeń wielofunkcyjnych, laptopów do obsługi monitorów interaktywnych, kącika zabaw ze zjeżdżalnią, dywanu edukacyjnego, mikroskopu do zajęć ekologicznych.

W ramach subkryterium "poprawność formalno-rachunkowa sporządzenia budżetu (w tym m.in.: limity, źródła finansowania, pomoc publiczna oraz przypisanie wnioskodawcy/partnerów do poszczególnych kosztów w ramach zadań, za których wykonanie będą oni odpowiedzialni" zakwestionowano wynagrodzenie nauczyciela religii, zakup wyprawek (materiały zużywalne, artykuły plastyczne), zakup pomocy matematycznych oraz pomocy do nauki pisania i czytania zestaw dla 3 grup, 8 wyjazdów do Teatru Lalki i Aktora [...].

Od negatywnej oceny projektu skarżąca wniosła protest, w którym nie zgodziła się z argumentacją oceny wniosku sporządzoną przez Komisję Oceny Projektów.

Wyjaśniła, że co do poz. 1.11 Wyposażenie kuchni i zaplecza kuchennego: zestaw szafek kuchennych ze zlewem we wniosku w części Grupy docelowe zawarto informacje na temat prac dotyczących budynku, który będzie nowoczesnym kompleksem przedszkolno-żłobkowym. Koszty budowy pokrywane są w całości z budżetu G. S.. W ostatnim etapie gmina otrzyma dofinansowanie miejsc opieki w żłobku z programu [...]+." To wskazuje, że niniejszy projekt nie jest w żaden sposób skierowany do grupy żłobkowej, gdyż będzie ona wsparta z innych środków, tak jak i działalność bieżąca funkcjonującej już grupy przedszkolnej. Na parterze nowego kompleksu przedszkolno-żłobkowego w P. w planach ujęte zostały m.in. kuchnia oraz aneks kuchenny - pierwsze z pomieszczeń przeznaczone jest dla oddziałów przedszkolnych, a drugie dla dzieci żłobkowych. Natomiast cena określona została na podstawie przygotowywanych szacowań w momencie opracowywania wniosku o dofinansowanie (średnia cena wynikająca z porównania 3 ofert dla produktów o określonych minimalnych wymaganiach). Poz. 1.60 Wynagrodzenie osoby sprzątającej 1 etat Kodeks pracy x 23 miesiące, poz. 1.61 Wynagrodzenie kucharza/kucharki 1 etat Kodeks pracy x 23 miesiące uzasadniła potrzebą i racjonalnością, określoną na podstawie swojego doświadczenia przy realizacji projektu "Bajkowe Przedszkole w S. ". Odnosząc się do oceny poz. 1.24 Zakup sprzętu technicznego dla konserwatora, poz. 1.64 Wynagrodzenie konserwatora [...] etatu Kodeks pracy x 23 miesiące wyjaśniła, że jej intencją było zagwarantowanie prawidłowego przebiegu prac konserwatora zatrudnionego w ramach projektu , który będzie czuwał nad sprawnością i bezpieczeństwem sprzętów zakupionych w ramach projektu. Dodała, że osoba zatrudniona na stanowisku konserwatora nie jest powiązana z obsługą budynku, co oczywiście nie byłoby związane z celami projektu, natomiast jest to osoba niezwykle potrzebna, aby utworzone miejsca przedszkolne utrzymać na należytym poziomie, co uważa się za racjonalne. Pracownik ten będzie bowiem odpowiedzialny za kontrolę i utrzymanie sprawności sprzętu. To jego/jej zadaniem będzie czuwanie nad codziennym bezpieczeństwem dzieci np. dokręcanie śrubek w zakupionych w ramach projektu krzesełkach czy stolikach dla dzieci, a także drobne korekty i naprawy mebli. Ceny dla ww. pozycji określone zostały na podstawie przygotowywanych szacowań w momencie opracowywania wniosku o dofinansowanie (średnia cena wynikająca z porównania 3 ofert dla produktów o określonych minimalnych wymaganiach). Wskazała dalej zasadność poz. 1.14 Wózek do sprzątania duży (2 sztuki), poz. 1.15 Wózek do sprzątania mały (1 sztuka), powołując się na treść wniosku, który wskazuje w skrócie, jakie będą pomieszczenia w budynku, natomiast szerszy opis z podziałem na piętra można odnaleźć w treści diagnozy, do której link został załączony w treści wniosku. Odnosząc się do zarzutu związanego z poz. 1.34 Zakup wyposażenia do pokoju nauczycielskiego: krzesła (20 sztuk) wskazała na stan zatrudnienia i konieczność uwzględnienia dyrekcji oraz gości (trenerzy/przedstawiciele urzędu gminy/rada rodziców), którzy zostaliby zaproszeni, by realizować różnego rodzaju działania wspierające dzieci z grup przedszkolnych objętych realizacją niniejszego projektu. Uzasadniając prawidłowość poz. 1.35 Zakup wyposażenia do pokoju nauczycielskiego: szafa (7sztuk) i poz. 1.39 Zakup wyposażenia do pokoju nauczycielskiego: szafki (2 sztuki), wskazała na okoliczność, że meble (szafy) posłużą dzieciom i personelowi przez wiele lat i będą przeznaczone na wszelkie potrzebne dokumenty, prace, dyplomy, dzienniki itp., co oznacza, że będą się tam z roku na rok gromadziły różne rzeczy. Wyjaśniła, że poz. 1.44 Zakup dywanów różnej wielkości (4 sztuki) ma odzwierciedlenie treści wniosku, z którego wynika, że w projekcie zakupione zostaną 4 dywany, z czego 3 zostaną umieszczone w 3 salach dydaktycznych (3 nowe grupy) oraz 1 w gabinecie terapeutycznym, który wymaga przystosowania, zapewnienia odpowiednich warunków i stworzenia tam miejsca, gdzie dzieci będą się czuły spokojnie, swobodnie i bezpiecznie. Stwierdziła, że poz. 1.72 Zakup sprzętu do utrzymania porządku w salach: odkurzacz (3 sztuki) ma swoje uzasadnienie w tym, że odkurzacze służyć będą przede wszystkim osobie sprzątającej, ale nie tylko, bo w tym samym czasie odkurzaczy będą mogli używać np. nauczyciele na obu piętrach do szybkiego sprzątania po zajęciach lub w trakcie dnia. Sale są często intensywnie użytkowane przez dzieci i wymagają regularnego sprzątania. Z kolei poz. 1.69 Komplet mebli do Sali dydaktycznej x 3 sale i poz. 1.73 Regały/szafki na materiały plastyczne zestaw dla 3 grup uzasadnione są ze względu na sposób wykorzystania mebli. Pierwsza z tych pozycji dotyczy podstawowych mebli, które będą służyły do przechowywania materiałów edukacyjnych, książek, gier, zabawek, druga zaś - specjalistycznych mebli na materiały plastyczne typu: specjalny regał na farby z pojemnikami, z odpowiednimi otworami, wycięciami. Co do poz. 2.1 TEATRALNE: 8 wyjazdów do Teatru Lalki i Aktora [...] (4 wyjazdy w roku szkolnym), poz. 2.2 TEATRALNE: Wynajem autokaru na trasie P. - K. – P., poz. 2.5 TEATRALNE: Zakupienie sprzętu nagłaśniającego: Kolumny 2 sztuki, stojaki do kolumn 2 sztuki, mikrofony bezprzewodowe 2 sztuki i przewodowe 2 sztuki, statywy 2 sztuki, mikser, odsłuch (możliwość usłyszenia własnego głosu), komplet przewodów, maskownice do przewodów G. S. wyjaśniła, że w Zadaniu 2. Zajęcia dodatkowe w części Opis i uzasadnienie zadania zapisano: "Zadanie rozwijające przez uczestnictwo w spektaklach teatralnych..." (4 spektakle w każdym roku realizacji) ..."i lekcjach teatralnych" (również 4 w każdym roku). W tym samym miejscu zapisano również, że zajęcia teatralne skierowane będą do wszystkich dzieci przedszkolnych. W kwestii poz. 2.1 - 4 wyjazdy w roku oznaczają 4 spektakle w roku (zatem 4x2 lata trwania projektu = 8 spektakli), na które trzeba zakupić bilety. Zakładane 24 tys. zł to 3 tys. zł na jeden wyjazd (wywnioskować to można z załączonego pliku z budżetem, gdyż przedstawione kwoty to wielokrotność 3 tys. zł, a usługa dotyczy konkretnych lat czyli 2023, 2024 i 2025). Kwota 3 tys. zł wynika natomiast z ceny 30 zł spektakl+lekcja teatralna*100 dzieci. Poz. 2.2 jest tutaj kosztem zasadnym i analogicznie połączonym - tak jak zaplanowano 8 spektakli+lekcji teatralnych w poz. 2.1, tak również potrzeba 8 przejazdów na trasie P. - K. - P. (1tys. zł*8 = 8 tys. zł zaplanowane w budżecie). W Zadaniu 2. Zajęcia dodatkowe w części Opis i uzasadnienie zadania zapisano: "Rezultat: 4 spektakle w roku wystawione po jednym przez każdą grupę wiekową na scenie przedszkolnej z użyciem profesjonalnych urządzeń: kurtyna, oświetlenie, nagłośnienie. Udostępnienie nagrania z przedstawienia na stronie internetowej", co wskazuje, że dzieci nie tylko będą spektakle oglądać, ale i same je tworzyć. Placówka nie posiada takiego specjalistycznego sprzętu, zatem aby zrealizować zadanie należy zakupić sprzęt z poz. 2.5. Sprzęt ten umożliwi realizację występów dzieci, ich oswojenie się ze sceną, mikrofonem, co wpłynie na rozwój ich umiejętności przydatnych w dalszym życiu. Poz. 4.2 Doradztwo zawodowe: odgrywanie ról (m.in. warsztat, kuchnia) uzasadniono treścią wniosku. W części dotyczącej Opisu i uzasadnienia zadania - Zadanie 4. Doradztwo zawodowe zapisano: "W ramach zadania zostaną zakupione akcesoria do odgrywania ról związanych z zawodami (np. warsztat, kuchnia)(poz. 4.2), kostiumy, które będą używane do realizacji zajęć przez nauczycieli (4.4), przybory zawodowe (lekarskie, narzędzia)(4.4)". Zgodnie z zasadami Konkursu w ramach Zadania 4 zakupione zostaną akcesoria, które umożliwią realizację tego zadania, które dotyczy doradztwa zawodowego. Zakupiony sprzęt to zabawkowa sceneria, która jak wskazuje nazwa pozycji 4.2 przeznaczona jest do odgrywania ról pod kątem zawodów. Jest to zestaw przedmiotów umożliwiający realizację doradztwa zawodowego nieukierunkowanego na daną płeć (założenie realizacji zadania 4 zawarte w treści opisu zadania), dlatego wybrano warsztat oraz kuchnię, w których stereotypowo widzimy odpowiednio chłopca i dziewczynkę. Ceny dla ww. pozycji określone zostały na podstawie przygotowywanych szacowań w momencie opracowywania wniosku o dofinansowanie (średnia cena wynikająca z porównania 3 ofert dla produktów o określonych minimalnych wymaganiach). Wnioskodawca wskazał, że poz. 1.68. Kącik zabaw ze zjeżdżalnią i podestem dotyczy elementu ruchomego – nie ma zatem potrzeby stałego montażu tych elementów i w związku z tym nie jest cross-financingiem. Natomiast ceny dla poz. 1.13, poz. 1.25, poz. 1.30, poz. 1.31, poz. 1.50, poz. 1.51, poz. 1.54,poz. 1.55, poz. 1.57, poz. 1.58, poz. 1.59, poz.1.68, poz. 1.7, poz. 1.8, poz. 2.1, poz. 2.8, poz. 3.5 określone zostały na podstawie przygotowywanych szacowań w momencie opracowywania wniosku o dofinansowanie (średnia cena wynikająca z porównania 3 ofert dla produktów o określonych minimalnych wymaganiach). Co do poz. 1.2. Wynagrodzenie nauczyciela religii - umowa o pracę 1 godzina (1/25) (23 miesiące) wyjaśniono, że zajęcia religii prowadzone w grupach przedszkolnych są dobrą praktyką G. S. i realizowane są w placówkach na terenie gminy od wielu lat, wynikają z potrzeb zgłaszanym przez rodziców. Zdaniem wnioskodawcy niezasadne byłoby odebranie tej możliwości dzieciom w P., jeśli zajęcia religii realizowane są w innych placówkach na terenie gminy.

Pismem z 23 października 2023 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała G. S., że protest nie został uwzględniony. W ramach uzasadnienia wskazała jakie dokumenty konkursowe stanowiły wzorzec oceny formalnej i merytorycznej wniosku. Wymieniła kryteria ogólne oceny formalnej (formalne, horyzontalne, dopuszczające). Dodała, że niespełnienie któregokolwiek z nich, powoduje negatywną ocenę na etapie oceny formalnej. Wyjaśniła, że ocena merytoryczna obejmuje kryteria punktowe o charakterze rozstrzygającym. Ocena spełnienia kryterium polegała na przyznaniu liczby punktów w ramach dopuszczalnych limitów wyznaczonych minimalną liczbą punktów, które można uzyskać, aby dane kryterium zostało ocenione pozytywnie. Wskazała, że aby projekt mógł uzyskać dofinansowanie, musi zdobyć za kryteria merytoryczne: minimum 60% punktów ogółem (tj. minimum 60 punktów) oraz minimum 60% punktów za każdą z części merytorycznych.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy o zasadności potrzeby zakupu wyposażenia kuchni, Instytucja Zarządzająca nie uznała argumentacji wnioskodawcy i podtrzymała wcześniejszą ocenę wykazującą brak uzasadnienia wydatku pod budżetem projektu i w związku z tym niemożność oceny wydatku pod kątem jego racjonalności, niezbędności i zgodności z cenami rynkowymi. Przede wszystkim jednak deklaracja wnioskodawcy, że planowana kuchnia oraz aneks kuchenny w nowym kompleksie przedszkolno – żłobkowym nie będą przeznaczone dla istniejących już oddziałów przedszkolnych i dzieci żłobkowych nie może być brana pod uwagę, bo protest nie może służyć uzupełnieniu treści wniosku, a dodatkowe informacje w nim zawarte nie mogą być brane pod uwagę, gdyż na etapie oceny projektu nie były znane członkom Komisji Oceny Projektów. Zasadne było zatem stwierdzenie, że istnieje prawdopodobieństwo, że kuchnia będzie funkcjonować również dla grup spoza projektu.

Zdaniem Instytucji Zarządzającej koszt wynagrodzenia osoby sprzątającej oraz kucharza/kucharki powinien być wyliczony proporcjonalnie dla 3 grup, zaś pozostała cześć wynagrodzenia dla grupy spoza projektu, by nie istniało podejrzenie, że osoby te będą pracowały jeszcze dla grupy przedszkolnej, która funkcjonuje poza projektem. Ponadto metodologia wyliczenia tych kosztów nie była znana członkom Komisji Oceny Projektów.

Instytucja Zarządzająca podtrzymała stanowisko oceniających, że wydatki z poz. 1.24 (zakup sprzętu technicznego dla konserwatora) i poz. 1.64 (wynagrodzenie konserwatora) są nieracjonalne ze względu na "brak powiązania z celami projektu, które dotyczą tworzenia miejsc przedszkolnych i zajęć dodatkowych".

Podobna była ocena organu w zakresie niezbędności zakupu trzech wózków do sprzątania. Organ wskazał, że z zawartej we wniosku diagnozy nie wynika, że w nowym budynku będą pomieszczenia na parterze i na piętrze.

W ocenie Instytucji Zarządzającej niezasadny był zarzut dotyczący zakupu 20 sztuk krzeseł do pokoju nauczycielskiego, ponieważ wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej (głównie uzasadnieniu poszczególnych wydatków) nie uzasadnił tak szczegółowo tego wydatku. Podnoszone przez wnioskodawcę argumenty nie były znane na etapie oceny wniosku i nie mogą być brane pod uwagę.

W zakresie oceny wydatku związanego z zakupem wyposażenia do pokoju nauczycielskiego: 7 sztuk szaf i 2 sztuk szafek Instytucja Zarządzająca stwierdziła brak możliwości oceny racjonalności wydatku w postaci zakupu 7 sztuk szaf, co wynika z braku przedstawienia przez wnioskodawcę szczegółowego uzasadnienia w dokumentacji aplikacyjnej. Uzasadnienie tego wydatku w proteście nie ma odzwierciedlenia we wniosku i tym samym nie może służyć uzupełnieniu treści wniosku.

W zakresie oceny wydatku w postaci zakupu 4 dywanów różnej wielkości Instytucja Zarządzająca podzieliła stanowisko wnioskodawcy. Jednocześnie poinformowała, że uznanie zarzutu w tym zakresie nie skutkuje podwyższeniem punktacji dla kryterium nr [...], ponieważ dotyczy tylko jednej pozycji budżetowej, a w tej części oceny Komisja Oceny Projektów zakwestionowała wiele innych pozycji budżetowych, które nie zostały uznane za prawidłowe. Natomiast maksymalna liczba punktów możliwych do przyznania w tej części Karty oceny merytorycznej mogła wynieść 6 punktów. Podtrzymanie punktacji na poziomie 3 punktów było, zdaniem Instytucji Zarządzającej, zasadne i prawidłowe.

Instytucja Zarządzająca uznała za słuszne stanowisko Komisji Oceny Projektów, że zakup 3 sztuk odkurzaczy jest nieracjonalny i zbędny. W opisie zadania brak jest uzasadnienia dla poniesienia wydatku na te trzy urządzenia. Ponadto zwróciła uwagę, że wnioskodawca planuje zatrudnić na pełny etat osobę sprzątającą.

Instytucja Zarządzająca podtrzymała stanowisko oceniających w zakresie zakupu regałów/szafek na materiały plastyczne w zestawie dla 3 grup. Wskazała, że budżet projektu jest podstawą do oceny kwalifikowalności i racjonalności kosztów, powinien bezpośrednio wynikać z opisanych zadań i ich etapów. Wnioskodawca w treści wniosku nie odniósł się do potrzeby zakupu tych mebli.

W przypadku 8 wyjazdów do Teatru Lalki i Aktora [...] szczegółowa kalkulacja została zawarta w proteście, który nie może służyć uzupełnieniu treści wniosku. Zdaniem organu koszt wynajmu autokaru jest "kosztem zasadnym" i połączonym z zaplanowanymi ośmioma spektaklami i lekcjami teatralnymi, jednak uwzględnionym już w budżecie projektu w poz. 2.1 jako usługa zewnętrzna.

Instytucja Zarządzająca uznała, że wnioskodawca nie wskazał zapotrzebowania na zakup profesjonalnego nagłośnienia i nie wskazał jego parametrów technicznych.

Z kolei w przypadku poz. 4.2 (odgrywanie ról – m.in. warsztat, kuchnia) brak możliwości zweryfikowania poszczególnych części składowych zestawu oraz weryfikacji cen jednostkowych nie mógł stanowić podstawy do uznania wydatku za niezbędny do realizacji.

Brak szczegółowego opisu wydatku związanego z kącikiem zabaw ze zjeżdżalnią i podestem oraz dodatkowa informacja na etapie wniesionego protestu, że zestaw ten jest elementem ruchomym musiało, zdaniem Instytucji Zarządzającej, przynieść negatywną ocenę.

Wskazując szczegółowo pozycje budżetowe nr [...], organ wyjaśnił, że nie były one możliwe do zweryfikowania ze stawkami rynkowymi ze względu na: brak sposobu wyliczenia elementów składowych, brak podania cen jednostkowych, brak wykazania minimalnych wymagań sprzętowych oraz wymogu przeanalizowania pod kątem cross-financingu, a także nie były możliwe do zweryfikowania ze względu na: brak wykazania elementów składowych zestawów, brak kalkulacji kosztów wyjazdu.

Odnosząc się do zarzutu w zakresie wynagrodzenia nauczyciela religii, Instytucja Zarządzająca uznała stanowisko oceniających za słuszne, ponieważ we wniosku nie wskazano, że wsparcie to zostało zaplanowane na wyraźne życzenie rodziców i że wynika ono z diagnozy potrzeb grupy docelowej. Ponownie wyjaśniła, że protest nie może być rozszerzeniem treści wniosku.

W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze, G. S. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. Z 2022 r. poz. 1079), stanowiącego, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż skutkowało podtrzymaniem negatywnej oceny wniosku, w sytuacji kiedy wnioskodawca spełnił wszystkie ustalone kryteria, a w konsekwencji naruszona została zasada zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów; naruszenie prawa materialnego w zakresie kryteriów oceny wystąpienia pomocy publicznej określonych w Regulaminu Konkursu Nr [...] przeprowadzanego w ramach Działania 8.1 "Wsparcie edukacji przedszkolnej" Osi priorytetowej 8 "Edukacja na wszystkich etapach życia" w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027.

Wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Świętokrzyskiego oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przytoczyła swoje dotychczasowe argumenty, m.in. te zawarte w proteście.

W ocenie skarżącej uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu należy uznać za dowolne i arbitralne, co doprowadziło do naruszenia zasady przejrzystości - art. 45 ustawy wdrożeniowej. Wszelkie niejasności, czyli nieprawidłowości, które potencjalnie mogą skutkować brakiem umieszczenia projektu na liście projektów wybranych do dofinansowania, należy również traktować jako naruszenie zasady równego dostępu do pomocy.

Przytaczając orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazała że zasada przejrzystości zobowiązuje instytucje do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów, a zasada rzetelności - do dokonania tej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie pozwala bowiem właściwej instytucji na dowolność w załatwieniu sprawy. Nie można uznać dokonanej oceny, a co zatem idzie wyboru projektu, za dokonaną w sposób przejrzysty i rzetelny, jeżeli nie zawiera ona jasnego i popartego merytorycznymi argumentami uzasadnienia przyznanej projektowi liczby punktów. To bowiem uzasadnienie dokonanej oceny projektu jest wyłącznym źródłem wiedzy dla przedkładającego projekt o tym, w jaki sposób został on oceniony. Ocena przejrzysta i rzetelna to nie taka, która informuje wyłącznie o liczbie punktów przyznanych w ramach ocenianych kryteriów, ale taka która zawiera również wyczerpujące i rzeczowe argumenty uzasadniające przyznanie takiej, a nie innej liczby punktów. Ponadto podana w ocenie argumentacja musi odnosić się do przedstawianej w projekcie analizy poszczególnych kryteriów, a to wiąże się koniecznością rzeczowego odniesienia faktów i argumentów wskazanych przez wnioskodawcę do przyjętych kryteriów oceny projektów. Podkreśliła jednocześnie, że zasady określone w ustawie w zakresie polityki spójności (tj. przejrzystości, rzetelności i bezstronności) mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. W zakresie polityki spójności znajdują one pełne zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do zarzutów skargi i podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079), dalej "ustawa wdrożeniowa".

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 73 ust. 8 tej ustawy w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Powyższe unormowania godzi się uzupełnić przypomnieniem, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492; ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Do kryterium legalności nawiązał także ustawodawca w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, przewidując uwzględnienie skargi w przypadku stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji.

Sąd administracyjny rozpoznając skargę konkretnego podmiotu na wydane w stosunku do niego rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania, pod kątem legalności, tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z 18 października 2018 r., I SA/Rz 781/18, publ. CBOSA). Ponadto sąd administracyjny nie ma kompetencji, aby ocenić i podważyć wiedzę eksperta dokonującego oceny w sprawie. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu (tak WSA w Warszawie w wyroku z 9 stycznia 2018 r., V SA/Wa 2110/17, publ. CBOSA).

Podkreślić należy, że niewątpliwie sądy administracyjne są uprawnione i zobowiązane do wykładni norm prawa materialnego i kontroli, czy w ustalonym przez organ stanie faktycznym, zostały one w sposób prawidłowy (logiczny) zastosowane. Jednocześnie poza kognicją sądu w omawianych sprawach pozostaje ścisła kontrola prawidłowości ustalenia przez organ określonej liczby punktów w ramach kryteriów wielopunktowych, których spełnienie ma charakter stopniowalny. W ramach tego typu kryteriów przyznawana jest różna liczba punktów w zależności od stopnia spełnienia kryterium (np. od 1 do 20). Jak wskazał WSA w Poznaniu (wyrok z 11 lutego 2010 r., III SA/Po 37/10, publ. CBOSA) nie ulega przy tym wątpliwości, że merytoryczna weryfikacja projektu według kryteriów wartościujących opiera się na swobodnej ocenie, zbliżonej w swej istocie do uznania administracyjnego. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny.

Podkreślić należy, że tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego konkursu, rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek określonych kryteriów muszą zostać ocenione negatywnie. Wskazać także należy, że przy dokonywaniu kontroli działania organu dokonującego oceny projektu sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd jedynie kontroluje ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego (por. wyrok WSA w Opolu z 8 marca 2018 r., II SA/Op 54/2018, publ. CBOSA). W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony (por. wyrok WSA w Opolu z 8 lutego 2018 r., II SA/Op 12/2018, publ. CBOSA). Zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., III SA/ Łd 1072/17, publ. CBOSA).

Kontrolując zaskarżoną informację Instytucji Zarządzającej o nieuwzględnieniu protestu skarżącej, sąd uznał, że ocena projektu w zakresie spornego kryterium nr 5 "Prawidłowość sporządzenia budżetu projektu" została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem reguł, o których mowa w art. 45 ustawy wdrożeniowej, tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.

Zaznaczyć w tym miejscu krótko wypada, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów wiąże się z nakazem jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodnością postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Istota bezstronności sprowadza się zaś do tego, że podmiot organizujący konkurs nie będzie wprowadzał unormowań preferujących jakąś grupę wnioskodawców, jak również będzie stosował wobec złożonych wniosków analogiczne wymogi formalne i w tożsamy sposób będzie oceniał ich zawartość merytoryczną (S. Nitecki, Konkursowy wybór projektów objętych dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej, O. 2020, s. 17-18, 21, 22).

Tryb postępowania w sprawie przyznania środków na finansowanie zgłaszanych przez uprawnione podmioty projektów określa ustawa wdrożeniowa. Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja wybiera projekty do dofinansowania w sposób konkurencyjny lub niekonkurencyjny. Stosownie zaś do treści art. 50 ustawy wdrożeniowej w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem" (ust. 1). Warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:

1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz

2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom (ust. 2). Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (ust. 3). Ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu (ust. 4).

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy wdrożeniowej regulamin wyboru projektów określa w szczególności odpowiednio: kryteria wyboru projektów; wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis. W myśl art. 51 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów regulamin wyboru projektów określa dodatkowo:

1) typy projektów podlegających dofinansowaniu;

2) opis procedury oceny projektów, w tym wskazanie, czy ocena jest podzielona na etapy;

3) wzór umowy o dofinansowanie projektu lub decyzji o dofinansowaniu projektu;

4) informację o przysługujących wnioskodawcy środkach odwoławczych oraz instytucjach właściwych do ich rozpatrzenia.

Regulamin taki w niniejszej sprawie został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Świętokrzyskiego Nr [...] z 26 kwietnia 2023 r. w sprawie przyjęcia regulaminu wyboru projektów dla naboru nr: [...] w ramach działania 08.01 Wsparcie edukacji przedszkolnej, Priorytetu 8. Edukacja na wszystkich etapach życia, programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027, zmienionej uchwałą Nr [...] z 14 czerwca 2023 r. Z jego treści wynika, że projekty wybierane są do dofinansowania w sposób konkurencyjny (rozdział [...] Informacja o naborze).

Zgodnie z załącznikiem nr [...] do Uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego program regionalny Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027 z dnia 30 marca 2023 r. - Metodyka i kryteria ogólne stosowane przy wyborze operacji współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027 (i jednocześnie załącznikiem nr II Regulaminu wyboru projektów) "w programie regionalnym Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027 ocena projektów w sposób konkurencyjny w zakresie Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, w ramach poszczególnych Działań przebiegać będzie w trzech etapach: 1) oceny formalnej, 2) oceny merytorycznej, 3) negocjacji. I ETAP OCENY: ocena formalna będzie obejmować kryteria: OGÓLNE: - formalne – kryteria zero-jedynkowe, których spełnienie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Ocena wniosku o dofinansowanie polegać będzie na przyznaniu wartości logicznej w danym kryterium: "TAK", "NIE" albo wybranie opcji "NIE DOTYCZY", z zastrzeżeniem, o którym mowa w dwóch kolejnych zdaniach. W ramach kryterium formalnego nr [...] istnieje też możliwość poprawienia/ uzupełnienia wniosku o dofinansowanie oraz przyznania, oprócz wartości logicznej "TAK", "NIE", również oceny "DO POPRAWY/UZUPEŁNIENIA na etapie negocjacji". W ramach kryterium formalnego nr [...] istnieje też możliwość poprawienia/ uzupełnienia wniosku o dofinansowanie oraz przyznania, oprócz wartości logicznej "TAK", "NIE", również oceny "DO POPRAWY/UZUPEŁNIENIA na etapie negocjacji" albo wybranie opcji "NIE DOTYCZY". - horyzontalne – kryteria zero-jedynkowe, których spełnienie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Ocena wniosku o dofinansowanie projektu polegać będzie na przyznaniu wartości logicznej w danym kryterium: "TAK" albo "NIE", z zastrzeżeniem, o którym mowa w następnym zdaniu. W ramach kryteriów horyzontalnych nr [...] istnieje też możliwość poprawienia/ uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu oraz przyznania, oprócz wartości logicznej "TAK", "NIE", również oceny "DO POPRAWY/UZUPEŁNIENIA na etapie negocjacji". - dopuszczające – kryteria zero-jedynkowe, których spełnienie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Ocena wniosku o dofinansowanie projektu polegać będzie na przyznaniu wartości logicznej w danym kryterium: "TAK" albo "NIE", z zastrzeżeniem, o którym mowa w dwóch kolejnych zdaniach. W ramach kryteriów dopuszczających nr [...] istnieje też możliwość poprawienia/ uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu oraz przyznania, oprócz wartości logicznej "TAK", "NIE", również oceny "DO POPRAWY/UZUPEŁNIENIA na etapie negocjacji ". W ramach kryterium dopuszczającego nr [...] istnieje też możliwość poprawienia/ uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu oraz przyznania, oprócz wartości logicznej "TAK", "NIE", również oceny "DO POPRAWY/UZUPEŁNIENIA na etapie negocjacji" lub wybranie opcji "NIE DOTYCZY". W przypadku projektów konkurencyjnych, niespełnienie (przyznanie wartości logicznej NIE) któregokolwiek z kryteriów ogólnych: formalnych, horyzontalnych, dopuszczających powoduje negatywną ocenę na etapie oceny formalnej. Projekty te nie mogą zostać zakwalifikowane do kolejnego etapu oceny. II ETAP OCENY: ocena merytoryczna będzie obejmować kryteria: - merytoryczne – kryteria punktowe o charakterze rozstrzygającym. Ich spełnienie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Ocena spełnienia kryterium będzie polegała na przyznaniu liczby punktów w ramach dopuszczalnych limitów wyznaczonych minimalną liczbą punktów, które można uzyskać, aby dane kryterium zostało ocenione pozytywnie. Aby projekt mógł uzyskać dofinansowanie musi zdobyć za kryteria merytoryczne: minimum 60% punktów ogółem (tj. minimum 60 punktów) oraz minimum 60% punktów za każdą z części kryteriów merytorycznych. Łączna (maksymalna) liczba punktów za kryteria merytoryczne wynosi 100. Ostateczna ocena projektu stanowi średnią arytmetyczną ogólnej liczby punktów przyznanych przez dwóch oceniających. Istnieje możliwość skierowania projektu do negocjacji w zakresie wskazanym w karcie oceny merytorycznej. W celu potwierdzenia spełnienia kryterium dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy na etapie negocjacji do przedstawienia wyjaśnień, poprawienia lub uzupełnienia treści wniosku o dofinansowanie projektu – w zakresie istniejących zapisów zawartych we wniosku. Instytucja Organizująca Nabór określi podział punktów na każdą z części składowych kryterium merytorycznego w Regulaminie Pracy Komisji Oceny Projektów, który będzie stanowił załącznik do Regulaminu Wyboru Projektów. W sytuacji, gdy więcej niż jeden projekt otrzyma taką samą liczbę punktów w ramach oceny merytorycznej, miejsce na liście ocenionych projektów będzie zależało od wskazanych przez Instytucję Organizującą Nabór kryteriów merytorycznych rozstrzygających: w pierwszej kolejności będzie brana pod uwagę liczba punków uzyskana w ocenie kryterium nr [...] - Adekwatność doboru i opisu wskaźników realizacji projektu, w drugiej kolejności kryterium nr [...] - Dobór grupy docelowej - osób i/lub instytucji, w trzeciej kolejności kryterium nr [...] - Spójność zadań przewidzianych do realizacji w ramach projektu oraz trafność doboru i opisu tych zadań, oraz w czwartej kolejności kryterium nr [...] – Prawidłowość sporządzenia budżetu projektu".

Powyższe unormowania są tożsame z treścią rozdziału V. Proces oceny projektu Regulaminu wyboru projektów, a także rozdziału III.B Procedura oceny projektów załącznika nr X Regulaminu wyboru projektów - Procedury oceny projektów wybieranych w sposób konkurencyjny w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021 – 2027 współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) w Departamencie Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego.

Zgodnie z załącznikiem nr [...] do Uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego program regionalny Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027 z dnia 30 marca 2023 r. - Metodyka i kryteria ogólne stosowane przy wyborze operacji współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027 w ramach kryterium "prawidłowość sporządzenia budżetu projektu" ocenie podlegać będzie prawidłowość sporządzenia budżetu projektu, w tym: kwalifikowalność wydatków, niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników, racjonalność i efektywność wydatków projektu, zgodność z cenami rynkowymi poszczególnych pozycji budżetowych, poprawność formalno-rachunkowa sporządzenia budżetu projektu (w tym m. in.: limity, źródła finansowania, pomoc publiczna), przypisanie Wnioskodawcy/partnerów do poszczególnych kosztów w ramach zadań, za których wykonanie będą oni odpowiedzialni, zgodność ze stawkami jednostkowymi (o ile dotyczy) określonymi w Regulaminie wyboru projektów. Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu.

Z kolei z rozdziału 5.8 Sekcji 8: uzasadnienia wydatku Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021 – [...] Europejski Fundusz Społeczny Plus, stanowiącej załącznik nr V Regulaminu wyboru projektów wynika, że beneficjent musi uwzględnić metodologię wyliczenia danej pozycji wraz ze wskazaniem jednostkowych kosztów bezpośrednich (ilość razy cena jednostkowa), w podziale na poszczególne lata budżetowe. Dodatkowo może skorzystać z załącznika nr [...] do wniosku o dofinansowanie – Szczegółowego budżetu projektu.

Ww. dokumentacja konkursowa została upubliczniona na stronie [...]2014-2020.rpo-swietokrzyskie.pl. [...] to zgodne z pkt 11 rozdziału [...] Regulaminu wyboru projektów, zgodnie z którym nabór przeprowadzany jest jawnie z zapewnieniem publicznego dostępu do informacji o zasadach jego przeprowadzania i wynikach oceny.

Opis kryteriów merytorycznych oraz informacje dotyczące sposobu oceny każdego z kryteriów stanowiły wskazówki dla beneficjentów i jednocześnie członków Komisji Oceny Projektów.

Przeprowadzając kontrolę dokonanej oceny projektu przez Instytucję Zarządzającą, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że ocena spornego kryterium nr [...] "Prawidłowość sporządzenia budżetu projektu" została przeprowadzona w sposób prawidłowy i nie może być uznana za nierzetelną bądź arbitralną.

Wskazać należy, że wnioskodawca przystępując do konkursu i składając w jego ramach wniosek o dofinansowanie zobligowany był do stosowania się do odpowiedniej procedury naboru (wynika to wprost z rozdziału [...] Regulaminu wyboru projektów), a zatem powinien wnikliwie się z nią zapoznać. W treści rozdziału [...] Regulaminu wyboru projektów sformułowano zasady dotyczące składania wniosku o dofinansowanie, wskazując obligatoryjne załączniki do wniosku i informując jednocześnie, że wzór wniosku o dofinansowanie został zawarty w załączniku nr V do tegoż regulaminu. Ponadto poinformowano wnioskodawców o potrzebie załączenia do wniosku tabeli zawierającej szczegółowy budżet projektu (plik z rozszerzeniem xlsm), według wzoru stanowiącego załącznik nr [...] do wniosku o dofinansowanie i załącznik nr Vc Regulaminu wyboru projektów. Wyjaśniono przy tym, że wypełnienie tabeli ułatwi wnioskodawcom poprawne skonstruowanie budżetu, a ekspertom weryfikującym projekt właściwą ocenę wniosku.

Obowiązkiem wnioskodawcy było zatem dostarczenie konkretnych informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny.

Brak wymaganych informacji musi prowadzić do negatywnej oceny danego kryterium. Brak wskazania określonych informacji może oznaczać brak należytego przygotowania wniosku. Wnioskodawca nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje działania (sporządzenie wniosku) na organ i następnie wskazywać na określone nieprawidłowości oceny. Skoro nie przedstawia informacji, lub przedstawia te informacje w sposób lakoniczny, to organ ocenia to kryterium jako niespełnione (tak WSA w Warszawie w wyroku z 19 kwietnia 2017 r., V SA/Wa [...], publ. CBOSA).

W ocenie sądu analiza treści postanowień Regulaminu wyboru projektów, jego załączników (szczegółowo wymienionych już w uzasadnieniu), dokumentów (wniosku o dofinansowanie, Kart oceny merytorycznej) pozwoliła na stwierdzenie, że Instytucja Zarządzająca nie naruszyła ogólnych zasad określonych w ustawie wdrożeniowej, ani trybu postępowania wyznaczonego Regulaminem wyboru projektów. Nie budzi wątpliwości, że w Regulaminie wyboru projektów uregulowano wszystkie istotne kwestie dotyczące sposobu przeprowadzenia konkursu uprawnionych wnioskodawców, procesu oceny projektu i rozstrzygnięcia naboru, zasad finansowania wydatków, procedury odwoławczej.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących zaskarżonej informacji w zakresie nierzetelnej i nieprzejrzystej oceny projektu i dowolnego, arbitralnego uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu, należy stwierdzić, że ocena przedmiotowego wniosku dokonana przez członków Komisji Oceny Projektów nie była dowolna, a obowiązujące przepisy nie przewidują wymagań odnośnie do formy czy stopnia szczegółowości oceny. Ocena kryterium nr [...] "Prawidłowość sporządzenia budżetu projektu", zdaniem sądu, była czytelna, jasna i konkretna, oparta na analizie dokumentacji złożonej przez skarżącą. Uzasadnienie oceny projektu w zakresie kwestionowanego kryterium nr [...] było rzetelne i poddawało się weryfikacji sądowej.

Trzeba przy tym podkreślić, że ustawa wdrożeniowa nie określa niezbędnych treści uzasadnienia negatywnej oceny po rozpoznaniu przez Instytucję Zarządzającą protestu od dokonanej oceny wniosku. Zgodzić się należy ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, że uzasadnienie informacji musi zawierać taką treść, która pozwoli jej spełnić ustawową rolę, tzn. umożliwić wnioskodawcy wniesienie w skardze do sądu umotywowanych zarzutów do oceny, która jej nie satysfakcjonuje. Z informacji z o nieuwzględnieniu protestu wynika, że organ odniósł się do zarzutów protestu i wskazał na okoliczności niespełnienia kryterium merytorycznego w zakresie zgodności z kryterium wyboru określonym w dokumentacji konkursowej – Regulaminie wyboru projektów i jego załączników: Metodyce i kryteriach ogólnych stosowanych przy wyborze operacji współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027, Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021 – [...] Europejski Fundusz Społeczny Plus, Procedurach oceny projektów wybieranych w sposób konkurencyjny w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021 – 2027 współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) w Departamencie Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego.

Zdaniem sądu dokonana przez Instytucję Zarządzającą ocena wniosku strony skarżącej, nie nosi cech dowolności. Mając na uwadze wszystkie dokumenty w sprawie, sąd uznał stanowisko przedstawione w zaskarżonej informacji o nieuwzględnieniu protestu za prawidłowe.

Prawidłowy był wniosek organu o braku uzasadnienia potrzeby zakupu wyposażenia kuchni (ze względu na brak sposobu wyliczenia i niemożność oceny wydatku pod kątem jego racjonalności, niezbędności i zgodności z cenami rynkowymi), braku powiązania wydatków związanych z zakupem sprzętu technicznego dla konserwatora i wynagrodzenia konserwatora z celami projektu (stworzeniem miejsc przedszkolnych i dodatkowych), braku możliwości zweryfikowania poszczególnych części składowych związanych z zakupem zestawu przedmiotów do odgrywania ról oraz weryfikacji cen jednostkowych kosztów, który według wnioskodawcy miał umożliwić realizację doradztwa zawodowego. Zakup 3 sztuk odkurzaczy został prawidłowo uznany za zbędny i nieracjonalny m.in. z uwagi na zaplanowane zatrudnienie na pełnym etacie osoby sprzątającej. Natomiast zakup regałów/szafek na materiały plastyczne nie wynikał bezpośrednio z zaplanowanych zadań i ich etapów, a koszt wynajmu autokaru został uwzględniony w poz. 2.1 jako usługa zewnętrzna. Wnioskodawca nie wskazał zapotrzebowania na zakup profesjonalnego nagłośnienia. Organ wymienił też szczegółowo zaplanowane w budżecie wydatki, które nie były możliwe do zweryfikowania ze stawkami rynkowymi ze względu na: brak sposobu wyliczenia, brak elementów składowych, brak podania cen jednostkowych, brak wykazania minimalnych wymagań sprzętowych oraz wymogu analizy pod kątem cross-financingu.

Na wynik dokonanej przez sąd kontroli nie miała wpływu okoliczność, że Instytucja Zarządzająca podzieliła stanowisko wnioskodawcy co do zasadności zakupu 4 sztuk dywanów różnej wielkości. Powyższe nie skutkowałoby bowiem podwyższeniem punktacji dla kryterium nr [...], ponieważ dotyczyło tylko jednej pozycji budżetowej, w sytuacji gdy Komisja Oceny Projektów zakwestionowała wiele innych pozycji budżetowych.

Zdaniem sądu Instytucja Zarządzająca dokonała rzetelnej oceny zarzutów protestu. Rozpatrując protest, zweryfikowano prawidłowość pierwotnej oceny wniosku zarówno w zakresie spornego kryterium, jak i zarzutów wnioskodawcy, wskazując powody, które legły u podstaw negatywnej oceny protestu. Organ oparł w tym zakresie swoje rozstrzygnięcie na prawidłowo zinterpretowanych i zastosowanych postanowieniach dokumentacji konkursowej.

Słusznie także przyjęto, że dodatkowe informacje złożone na etapie protestu nie mogły być brane pod uwagę, gdyż protest nie może służyć uzupełnieniu wniosku (m.in. deklaracja o przeznaczeniu planowanej kuchni oraz aneksu kuchennego, metodologia wyliczenia kosztów wynagrodzenia osoby sprzątającej i kucharza/kucharki, uzasadnienie potrzeby zakupu trzech wózków do sprzątania, uzasadnienie zakupu 20 sztuk krzeseł do pokoju nauczycielskiego, uzasadnienie 7 sztuk szaf do pokoju nauczycielskiego, kalkulacja kosztów wyjazdów do teatru, oświadczenie, że kącik zabaw jest elementem ruchomym i nie jest to cross-financing, oświadczenie o potrzebie zatrudnienia nauczyciela religii).

Należy podkreślić, że przystępując do konkursu w niniejszej sprawie, strona skarżąca zaakceptowała jego zasady. Skoro złożyła wniosek o dofinansowanie, to na niej spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (tak NSA w wyroku z 3 lutego 2017 r., II GSK 60/17, publ. CBOSA). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Wskazać przy tym należy, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Rola organu sprowadza się zaś do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok NSA z 14 września 2021 r., I GSK 285/21, wyrok WSA w Gliwicach: z 25 kwietnia 2018 r., IV SA/Gl 79/18, 8 kwietnia 2021 r., III SA/Gl 313/21, publ. CBOSA).

Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego w zakresie kryteriów oceny wystąpienia pomocy publicznej określonych w Regulaminie Konkursu Nr [...] Przeprowadzanego w ramach Działania 8.1 "Wsparcie edukacji przedszkolnej" Osi priorytetowej 8 "Edukacja na wszystkich etapach życia" w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021 – 2027 należy wskazać, że zgodnie z art. 63 ustawy wdrożeniowej, celem wniesienia protestu jest ponowne sprawdzenie złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryterium wyboru projektów. Wynik procedury odwoławczej ma co do zasady potwierdzić, że pierwotna ocena projektu była prawidłowa, albo doprowadzić do korekty tej oceny, jeśli była ona błędna. Zgodnie z art. 67 tej ustawy właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, oraz zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce. Przedmiotem protestu w rozpoznawanej sprawie nie była ocena wystąpienia pomocy publicznej określonej we wskazanym regulaminie. Skoro skarżąca nie zgłaszała w proteście takiego zarzutu i ocena wystąpienia pomocy publicznej nie była przedmiotem rozstrzygnięcia Instytucji Zarządzającej, zarzut skargi w tym zakresie nie może być przedmiotem postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze, sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego lub materialnego, które mogło mieć wpływ na kontrolowany wynik oceny. Tym samym podzielił trafność dokonanej przez organ odwoławczy oceny złożonego przez skarżącą protestu, a w konsekwencji oceny projektu w toku niniejszego postępowania konkursowego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, skargę oddalił.