Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 60/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 2023 poz 338
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2024 r. w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 listopada 2023 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności związane z kontrolą sanitarną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 listopada 2023 r., nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej również jako "PWIS") po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez K. Sp. z o.o. (dalej również jako "Skarżąca" lub "Spółka"), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. znak: [...] z 13 października 2023 r. dotyczącej obciążenia opłatą w kwocie [...]zł za stwierdzenie nieprawidłowości podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej 25 sierpnia 2023 r. w obiekcie K. Sp. z o.o., ul. [...], [...] P. (protokół kontroli znak: [...]).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nie stwierdził naruszenia prawa w działaniu organu I instancji, zarówno w kwestii ustalenia stanu faktycznego, jak i zastosowania prawa materialnego. Organ I instancji działał zgodnie z regułami prowadzenia postępowania administracyjnego przewidzianymi w art. 6, art. 7 art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W odniesieniu do zarzutu strony, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o zarządzenie Dyrektora PSSE w P. nr [...] z 19 czerwca 2019 r. organ wyjaśnił, że u podstaw wydania decyzji w przedmiocie opłaty leży art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 338 ze zm. – dalej jako "ustawa"). Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Natomiast zgodnie z art. 36 ust 4 ustawy Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności, o których mowa w ust. 1-3, z uwzględnieniem kosztów ich wykonania. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie administracyjne prawidłowo wskazał swoje umocowanie w § 2 - § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2010 r. nr 36 poz. 203- dalej jako "rozporządzenie"). W ocenie organu odwoławczego, PPIS w P. prawidłowo zastosował i wskazał adresatowi decyzji regulacje zawarte w § 2 - § 6 rozporządzenia. Organ podniósł, iż zgodnie z § 6 rozporządzenia czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno epidemiologicznej. W konsekwencji powyższego, w omawianej sprawie w uzasadnieniu decyzji organ I instancji umocował prawidłowo swoje działanie w Zarządzeniu Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w P. nr [...] z 19 czerwca 2019 r. Ww. zarządzenie nie stanowi zatem podstawy prawnej wydanej decyzji, a jest jedynie dokumentem, który pozwala na wyliczenie wysokości opłaty w sposób standaryzowany dla wszystkich podmiotów będących pod nadzorem PPIS w P., co wyczerpuje zasadę równego traktowania podmiotów będących pod nadzorem PPIS w P. w odniesieniu do wydawanych decyzji w przedmiocie opłaty. Chybiony jest również zarzut, że do ww. zarządzenie strona nie miała żadnego dostępu. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., PPIS w P. w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania znak: [...] z 15 września 2023 r. poinformował stronę o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a co za tym idzie, możliwości wglądu do całości dokumentacji oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów w siedzibie PSSE w P.. Ww. informacja zamieszczona została ponownie w zawiadomieniu o zakończeniu postępowania administracyjnego znak: [...] z 27 września 2023 r., jednak strona nie skorzystała z przysługującej jej prawa. Ponadto, zgodnie z art. 73 § 1 i § 1a k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te dokonywane są w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Tym samym, błędny jest również zarzut strony skarżącej dot. braku udostępnienie przez PPIS w P. akt postępowania w formie cyfrowej. PPIS w P. nie miał obowiązku przystać na wniosek strony o udostępnienie akt w formie cyfrowej ponieważ zgodnie z art. 73 § 3 k.p.a. organ administracji publicznej może (ale nie musi) zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego oszacowania czasu dojazdu do podmiotu kontrolowanego (90 minut) organ odwoławczy wyjaśnił, iż całkowity czas dojazdu do poszczególnych stref miasta P. oraz gmin powiatu p. , który oznacza dojazd do kontrolowanego obiektu oraz powrót do siedziby PSSE w P., został określony w załączniku nr [...] do Zarządzania Dyrektora PSSE w P. nr [...]. Zgodnie z wyceną widoczną na rachunku nr [...] wskazano, że dla kontrolowanego obiektu, znajdującego się na terenie gminy K. , czas ten ustalono na 1,5 godziny (tj. 90 minut, po 45 minut w każdą stronę). Przedmiotowe ustalenie nie budziło zastrzeżeń organu odwoławczego i nie wykraczało poza uprawnienia wskazane w § 6 omawianego wyżej rozporządzenia. Czas ten nie jest również dalece odmienny, od czasu przejazdu wskazanego przez stronę w odwołaniu, który w opinii Skarżącej wynosi ok. 30 min w jedna stronę. Zaistniałe różnice czasu dojazdu do wskazanego miejsca, wynikać będą z aktualnie panującej sytuacji na drodze (np. natężenia ruchu, utrudnień drogowych). Ponadto, stawkę godzinową osobistego zaszeregowania określono w § 3 ust. 3 Zarządzenia Dyrektora PSSE w P. nr [...] i zaktualizowano komunikatem Głównego Księgowego PSSE w P. w sprawie stawki ogólnozakładowej w nadzorze z 30 września 2021 r., ustalono na poziomie [...] złotych, co również nie - budziło zastrzeżeń tutejszego organu. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał omawiany zarzut strony za chybiony.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego kwestionowania czasu kontroli obszaru, w którym stwierdzono nieprawidłowości (30 minut) organ wyjaśnił, iż całkowity czas kontroli prowadzonej w podmiocie wyniósł 4 godziny i 45 minut, w tym czas kontroli, w którym stwierdzono nieprawidłowości wyniósł 30 minut. Wskazany w decyzji znak: [...] czas kontroli obszaru, w którym stwierdzono nieprawidłowości (tj. 30 minut) jest tożsamy z czasem wskazanym w punkcie II.5 protokołu kontroli znak: [...] z 25.08.2023 r. Wskazać należy, że w toku czynności kontrolnych pracownicy PSSE w P. podjęli działania zmierzające do ujawnienia nieprawidłowości dotyczących braku zgłoszenia do Systemu Nadzoru Epidemiologicznego: 202 przypadków biegunki i zapalenia żołądkowo-jelitowego o przypuszczalnie zakaźnej etiologii (kod [...] [...]), 93 przypadków ospy wietrznej (kod [...] [...]), 27 przypadków choroby zakaźnej wywołanej przez Strepfococcus pyogenes (płonica) szkarlatyna (kod [...] [...]), 4 przypadków choroby z Lyme (kod [...] [...]), przypadku przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (kod [...] [...]), przypadku świnki (kod [...] [...]), przypadku choroby wywołanej przez Giardia intestinalis (Giardia lamblia) tj. giardioza (koi! [...] [...]) oraz 29 przypadków wirusowych i innych określonych zakażeń jelit (kod [...]-[...]: [...]), co stanowi naruszenie art. 27 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r, o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.). Organ uznał, że czas 30 minut wskazany jako czas czynności zmierzających do stwierdzenia nieprawidłowości jest adekwatny do zakresu stwierdzonych nieprawidłowości, wykonanych czynności i jego oszacowanie nie budzi zastrzeżeń.

Zdaniem PWIS termin zapłaty zaskarżonej decyzji został ustalony prawidłowo na 14 dni od dnia jej doręczenia. Opłaty z art. 36 ustawy stanowią niepodatkowe należności budżetowe w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 67 ww. ustawy do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Przed wejściem w życie ww. ustawy, odesłanie do stosowania działu III ordynacji podatkowej dla niepodatkowych należności budżetowych zawierał art. 2 § 2 ordynacji podatkowej. Takie rozumienie charakteru opłat z art. 36 ust. 1 ustawy o PIS potwierdza również orzecznictwo: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 lipca 2007 r. II SA/Bk 287/07 ,,Do opłaty, o której mowa w art. 36 ust. I ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej należy stosować przepisy działu III tej ustawy.". W konsekwencji powyższego, dla opłat z art. 36 ust. 1 ustawy o PIS ma również zastosowanie art. 47 § 1 ordynacji podatkowej, który wskazuje iż termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, czyli decyzji organu I instancji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółka zarzucając jej naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o nierzetelnie ustalony stan faktyczny oraz w oparciu o akt prawny nie będący częścią powszechnie obowiązującego porządku prawnego. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 78 Konstytucji poprzez uznanie, iż decyzja organu I instancji, która podlega zaskarżeniu i nie ma wydanego rygoru natychmiastowej wykonalności, jest wykonalna w ciągu 14 dni od dnia jej doręczenia.

Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania a jeżeli nie będzie to wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto Skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż pomimo wniosku pełnomocnika organ I instancji nie udostępnił akt postępowania w formie cyfrowej. Co więcej - tego samego nie uczynił organ II instancji. W dalszym ciągu nie wiadomo na jakiej podstawie organ stwierdził, że czas kontroli to 30 minut skoro-opiera! się tylko i wyłącznie na wydrukach z systemu - Skarżąca zakłada że z systemu P1 chociaż to nie jest w żaden sposób opisane.

Zdaniem Skarżącej kontrola ta polegała po prostu na porównaniu danych z jednego i drugiego wydruku co zajmuje tyle co kliknięcie myszką a potem następuje wydruk.

Spółka wyjaśniła, iż czas dojazdu to 90 min - tak przynajmniej wynika z decyzji - nie wiadomo jednak o której podróż się zakończyła a o której skończyła skoro kontrola była w P. -według map Google o godz. 10 czas przejazdu to równo 30 min w jedną stronę. Organ II instancji po prostu uznał czas dojazdu wskazany w decyzji za prawidłowy chociaż jest różnica 30 min w porównaniu do wyszukiwarki Google Maps. Co więcej - wbrew twierdzeniom organu II instancji te 30 min różnicy oznacza, że Skarżąca powinna zapłacić proporcjonalnie mniejszą opłatę. Skoro jest to opłata to opłata za faktycznie wykonanie czynności a nie za domniemane tym bardziej, że Skarżąca wykazała krótszy czas dojazdu z miejsca pracy kontrolerów do miejsca kontroli. Organ II instancji nie raczył nawet wystąpić do organu I instancji o jakiekolwiek dowody w tym zakresie np. polecenie wyjazdu służbowego, przebieg czy GPS samochodu służbowego itp.

Ponadto Spółka wskazałam iż decyzję oparto o zarządzenie Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. nr [...] z dnia 19 czerwca 2019 r. - tymczasem jest to zarządzenie, do którego strona nie ma żadnego dostępu. Co więcej nie jest to akt prawa powszechnie obowiązujący, gdyż ani ustawa ani rozporządzenie - nie zawiera delegacji dla Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej do wydania takiego zarządzenia. Jest to więc wewnętrzne zarządzenie, które nie może być podstawą wydania decyzji administracyjnej nakładającej na stronę obowiązek.

Dalej spółka podniosłam, iż w samej decyzji, wbrew przepisom k.p.a., które stosuje się odpowiednio na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy, organ ustalił termin zapłaty na 14 dni od daty otrzymania decyzji. Tymczasem termin zapłaty winien być liczony od dnia w którym decyzja nakładająca opłatę stanie się ostateczna lub prawomocna. Zgodnie z Konstytucją każda decyzja może być zaskarżona. To implikuje, że wykonalne są tylko te decyzje, które są ostateczne lub którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wynika, aby reguła wynikająca z art. 78 Konstytucji był zmieniona przepisami tej ustawy. Oznacza to, ze termin płatności opłaty winien wynosić 14 dni ale od jej ostateczności.

Organ II instancji twierdzi, że do ww. opłaty zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej na podstawie wyroków sądów administracyjnych sprzed 1.06.2017 r. Tymczasem po nowelizacji k.p.a. od 1.06.2017 r. mamy Dział IVa k.p.a. o administracyjnych kartach pieniężnych i zdaniem Skarżącej to przepisy k.p.a. a nie Ordynacji podatkowej należy w tej sprawie stosować.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty zawarte w decyzji.

W opinii organu, zarówno organ I instancji jak i organ II instancji prowadził postępowanie administracyjne w sposób budzący zaufanie, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W toku prowadzonego postępowania organy obu instancji stały na straży praworządności, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a zgromadzony przez nie materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący.

W dalszej części uzasadnienie organ powtórzy argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd.

W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 8 lutego 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. ustalającą opłatę z tytułu czynności wykonywanych w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego w wysokości [...] zł oraz zobowiązującą Spółkę do jej uiszczenia w zakreślonym terminie.

Materialnoprawną podstawę decyzji podlegających kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2023 r., poz. 338), dalej: "ustawa" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 marca 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203), dalej: "rozporządzenie".

Zgodnie z ust. 1 art. 36 ustawy, za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Z kolei ust. 2 stanowi, że za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy PIS nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że zawarty we wskazanym wyżej przepisie zwrot "badania laboratoryjne oraz inne czynności" należy traktować rozdzielnie. "Inne czynności" w żadnej mierze nie muszą być wykonywane tylko w związku z badaniami laboratoryjnymi. Dotyczą one szeroko rozumianego postępowania kontrolnego, obejmującego czynności pozostające w "merytorycznym związku", tj. stanowiące przejaw nadzoru sanitarnego. Dla zastosowania przepisu art. 36 ust. 1 ustawy istotne jest, czy określone czynności służą celowi kontroli, a więc zmierzają do ustalenia okoliczności faktycznych sprawy (por. wyroki NSA z dnia 30 maja 2016 r., II OSK 2281/14 oraz z dnia 18 stycznia 2017 r., II OSK 1071/15 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Jak wskazał z kolei WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 sierpnia 2020 r., III SA/Kr 987/18, CBOSA – czynnością kontrolną może być w zasadzie wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem.

Z powyższego wynika, że nałożenie opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy, jest dopuszczalne dopiero po stwierdzeniu, że doszło do naruszenia wymagań higienicznych i sanitarnych.

Jak wynika z akt sprawy, w tym z protokołu kontroli z dnia 25 sierpnia 2023 r. (k.[...] akt admin.), kontrola została przeprowadzona w ramach sprawowania bieżącego nadzoru sanitarnego i dotyczyła przestrzegania przepisów w zakresie zgłaszalności do inspekcji sanitarnej podejrzeń lub rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych lub zgonów. W toku kontroli stwierdzono naruszenie przepisów art. 27 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1284).

W tym miejscu wskazać należy, iż Spółka stwierdzonych uchybień nie kwestionowała i przystąpiła do realizacji zaleceń pokontrolnych co wynika m.in. z pisma Skarżącej z dnia 8 września 2023 r.

Spełniony został zatem podstawowy warunek ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy tj. naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Powyższe ustalenia, w sposób niebudzący wątpliwości sądu, uprawniały organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do ustalenia w niniejszej sprawie opłaty za czynności wykonane w toku kontroli.

Odnosząc się natomiast do kwestii prawidłowości ustalenia wysokości opłaty wskazać należy, iż sposób ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności, o których mowa w art. 36 ust. 1-3 ustawy został określony w wydanym na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy rozporządzeniu Ministra Zdrowia. W myśl § 2 rozporządzenia wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Stosownie do § 3 rozporządzenia do bezpośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności obejmujące:

1) średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonujących badania laboratoryjne lub inne czynności, obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia;

2) koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych;

3) koszty podróży służbowych pracowników, w tym koszty należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej;

4) przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych.

Z kolei zgodnie z § 4 rozporządzenia do pośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące:

1) średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia;

2) koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych;

3) koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu;

4) koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego;

5) koszty transportu.

Do wysokości kosztów bezpośrednich określonych na podstawie § 3 dolicza się wysokość kosztów pośrednich, o których mowa w § 4 (§ 5 rozporządzenia).

Co istotne w niniejszej sprawie czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej (§ 6 rozporządzenia).

W ocenie sądu określając wysokość opłaty organy wskazały elementy składowe kosztów, z zachowaniem podziału na koszty bezpośrednie i pośrednie. Na koszty bezpośrednie w wysokości [...] zł składały się koszty opracowania dokumentów ([...] zł) koszty kontroli ([...] zł). Koszt kontroli stanowi iloczyn stawki godzinowej ustalonej w wysokości [...] zł, czasu czynności kontrolnych (30 minut – czas kontroli plus czas dojazdu 90 minut) oraz liczby osób uczestniczących w kontroli (2).

Natomiast koszty pośrednie ([...] zł) ustalono jako 87% kosztów bezpośrednich, co uczyniono zgodnie z zarządzeniem Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. nr [...] z dnia 19 czerwca 2019 r.

Zastosowanie stawki tzw. godziny roboczej w przypadku kosztów bezpośrednich, jak i uśrednionej wysokości kosztów pośrednich było jak najbardziej uprawnione.

W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego przyjętego przez organ czasu dojazdu wyjaśnić należy, iż zgodnie z § 6 rozporządzenia czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1 określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej.

Na wyżej wskazanej podstawie Dyrektor Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. wydał zarządzenie nr [...] z dnia 19 czerwca 2019 r. W załączniku nr 2 do Zarządzenia określony został całkowity czas dojazdu do poszczególnych stref miasta P. oraz gmin powiatu p., który oznacza dojazd do kontrolowanego obiektu oraz powrót do siedziby PSSE w P.. Kontrolowany obiekt znajduje się na terenie gminy K. a zgodnie z Lp. 11 załącznika nr 2 do Zarządzenia czas dojazdu wynosi 1,5 godziny (tj. 90 minut, po 45 minut w każdą stronę).

W ocenie Sądu takie ustalenie czasu dojazdu nie wykracza poza uprawnienia wskazane w § 6 omawianego wyżej rozporządzenia. Natomiast odnosząc się do opisanej w skardze kwestii, iż zgodnie z mapami gogle czas dojazdu wynosi 30 minut wskazać należy, na co zwrócił również uwagę organ w odpowiedzi na skargę, że jest to wyłącznie czas szacowany, który może być każdorazowo inny, w zależności od dnia tygodnia, pory dnia, godziny, warunków atmosferycznych, natężenia ruchu czy utrudnień drogowych.

Z tych też względów w ocenie Sądu przyjęcie uśrednionego czasu dojazdu aby nie było wątpliwości i sporów w jakim czasie ktoś faktycznie jest w stanie pokonać daną trasę jest prawidłowe w szczególności, że nie odbiegają w sposób znaczny od czasu przejazdu wskazanego przez stronę.

W tym miejscu odnieść należy się również do zarzutu oparcia decyzji o zarządzenie Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. nr [...]. Wbrew stanowisku Skarżącej rozporządzenie zawiera stosowną delegację w cytowanym wyżej § 6 rozporządzenia. Z tych też względów uznać należy, iż dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej był uprawniony, a nawet obowiązany do ustalenia czasu pracy pracownika niezbędnego do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiącej podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia.

Odnosząc się natomiast do kwestionowania czasu kontroli wskazać należy, iż całkowity czas kontroli prowadzonej w podmiocie wyniósł 4 godziny i 45 minut, w tym czas kontroli, w którym stwierdzono nieprawidłowości wyniósł 30 minut. Zdaniem Skarżącej kontrola która polegała po prostu na porównaniu danych z jednego i drugiego wydruku zajmuje tyle co kliknięcie myszką i nie mogło trwać 30 minut. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż czas kontroli, w którym stwierdzono nieprawidłowości (tj. 30 minut) jest tożsamy z czasem wskazanym w punkcie II.5 protokołu kontroli znak: [...] z 25 sierpnia 2023 r. Strona nie wniosła żadnych uwag czy też zastrzeżeń do tego protokołu. Ponadto należy mieć na uwadze, iż z protokołu kontroli wynika, że same czynności nie polegały na dokonaniu wydruków ale również analizie i porównaniu z danymi z różnych systemów czy też formularzy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż w niniejszej sprawie termin zapłaty powinien zostać ustalony na podstawie przepisów k.p.a., a nie Ordynacji podatkowej tj. zarzutu, że podany w zaskarżanej decyzji termin zapłaty wyznaczony na 14 dni od jej otrzymania winien być liczony od dnia, w którym decyzja nakładająca opłatę stanie się ostateczna lub prawomocna wskazać należy, iż skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego m.in. w wyroku z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2339/15- CBOSA, iż opłaty z art. 36 ustawy stanowią niepodatkowe należności budżetowe w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).

Warto w tym miejscu wskazać, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dniaz dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GSK 275/19) przyjmuje się, iż do niepodatkowych należności budżetowych należy stosować przepisy działu III o.p., w zakresie nieuregulowanym w przepisach (ustawach) odrębnych. W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi o stosowaniu przepisów działu III Ordynacji podatkowej (i to stosowaniu wprost a nie odpowiednio) do opłat, do których ustalania lub określenia uprawnione są inne organy, niż organy podatkowe - o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przepis ten do dnia 31 grudnia 2015 r. odnosił się wprost także do niepodatkowych należności budżetowych, a później zasadę tę wyrażono w art. 67 ustawy o finansach publoicznych, który stanowi, że do spraw dotyczących środków publicznych w postaci niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, stosuje się (tym razem odpowiednio) przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Oba te przepisy czytane łącznie pozwalają zatem na wyprowadzenie z nich normy prawnej, że do niepodatkowych należności budżetowych należy stosować przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w zakresie nieuregulowanym w przepisach (ustawach) odrębnych.

Wobec powyższego podnieść należy, iż zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Tym samym organ prawidłowo określił termin zapłaty, a stanowisko Skarżącej, iż po nowelizacji k.p.a. od 1 czerwca 2017 r. po dodaniu Działu IVa k.p.a. o administracyjnych kartach pieniężnych to przepisy k.p.a. a nie Ordynacji podatkowej należy w tej sprawie stosować uznać należy za nieprawidłowe.

Ponadto wskazać należy, iż stosownie do art. 189a § 1 k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu tj. Dział IVa k.p.a.

Tym samym przepisy działu IVa k.p.a. mają zastosowanie wyłącznie do administracyjnych kar pieniężnych, za którą nie można uznać ustalonej kontrolowaną w sprawie decyzją opłatą za czynności kontrolne.

Tym samym zarzut błędnego określenia terminu zapłaty nie zasługiwał na uwzględnienie.

Podsumowując wskazać należy, iż w toku postępowania organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa. Wbrew zarzutom skargi zapewniono skarżącej czynny udział w postępowaniu, informowano o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia opłaty za czynności wykonane w ramach kontroli sanitarnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się merytorycznie do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, jasne są też motywy, które legły u podstaw decyzji, a zatem standardy nałożone wyrażoną w art. 11 k.p.a zasadą przekonywania zostały przez organ zachowane.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieudostępnienia akt w formie elektronicznej wskazać należy, iż art. 73 § 3 k.p.a. nie jest uzupełnieniem art. 73 § 1a k.p.a. co do bezwzględnego prawa strony wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. Jest on jedynie przepisem określającym jeden ze sposobów zapewnienia stronie tego prawa. Przy czym ustawodawca w tym przypadku posługuje się zwrotem "może zapewnić". Oznacza to fakultatywny charakter tego konkretnego (za pomocą systemu teleinformatycznego) sposobu na wyegzekwowanie przyznanego stronie uprawnienia. W konsekwencji uznać należy, iż art. 73 § 3 k.p.a. nie nakłada na organ obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy administracyjnej przez prowadzony system teleinformatyczny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2552/19).

Tym samym brak udostępnienia akt w formie cyfrowej w sytuacji gdy Skarżąca była dwukrotnie informowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy nie może skutkować uznaniem, iż w niniejszej sprawie organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.