Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 199/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2490
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 147 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Regionalnego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 30 marca 2022 r., nr XXXVIII/18/2022 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczej straży pożarnej za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu lub ćwiczeniu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Na sesji w dniu 30 marca 2022 r. Rada Miejska podjęła - na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm., dalej w skrócie: "u.s.g.") w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2490 ze zm., dalej w skrócie: "u.o.s.p.") - uchwałę nr XXXVIII/18/22 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczej straży pożarnej za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu lub ćwiczeniu.

W § 1 uchwały postanowiono, że ustala się ekwiwalent pieniężny dla członków ochotniczej straży pożarnej z terenu miasta w wysokości: 1) 28 zł – za każdą godzinę uczestnictwa w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej; 2) 18 zł – za każdą godzinę uczestnictwa w szkoleniu lub ćwiczeniu.

Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 4 kwietnia 2022r., pod poz. 763.

W piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. Prokurator Regionalny zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej istotne naruszenie:

1. art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, art. 40 ust.1 u.s.g. oraz art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. poprzez ustalenie w §1 zaskarżonej uchwały wysokości ekwiwalentu pieniężnego za uczestnictwo w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej oraz szkoleniu lub ćwiczeniu dla "członków ochotniczej straży pożarnej", podczas gdy przepisy art. 15 ust.1 w zw. z ust. 2 u.o.s.p. uprawniają radę gminy (miasta) do ustalania ekwiwalentu pieniężnego za uczestnictwo we wskazanych wyżej działaniach "strażakowi ratownikowi OSP", w konsekwencji czego zaskarżona uchwała, poszerzając zakres podmiotowy przepisów ustawowych, wychodzi poza zakres regulacji przekazanej radom gmin (miast) na podstawie ustawy kompetencyjnej,

2. art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, art. 40 ust.1 u.s.g. oraz art. 15 ust. 2 u.o.s.p. poprzez ustalenie mocą zaskarżonej uchwały wysokości ekwiwalentu pieniężnego za uczestnictwo w działaniu ratowniczym i akcji ratowniczej oraz szkoleniu i ćwiczeniu: "za każdą godzinę uczestnictwa w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej" i "za każdą godzinę uczestnictwa w szkoleniu lub ćwiczeniu", podczas gdy przepisy art. 15 ust. 2 u.o.s.p., uprawniają radę gminy (miasta) do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego "naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej",

3. art. 2 Konstytucji RP oraz § 143 i § 126 ust. 1 w zw. § 32ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016r., poz. 283 ze zm., dalej w skrócie: "ZTP") polegające na ustaleniu w § 4 uchwały, iż traci moc poprzednio obowiązującą uchwała nr XXXII/184/09 z dnia3 września 2009r., podczas gdy uchwała ta utraciła moc obowiązującą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2022r., a zatem z dniem, w którym została wyeliminowana podstawa prawna do jej podjęcia.

W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

Odpowiadając na skargę organ wyjaśnił, że uznając zasadność skargi, Rada Miejska w dniu 29 marca 2023 r. uchwałą nr L/30/23 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczej straży pożarnej za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu lub ćwiczeniu, uchyliła zaskarżoną uchwałę i ustaliła ponownie, tym razem zgodnie z legitymacją ustawową, podmiot uprawniony do otrzymania ekwiwalentu, jak również prawidłowy sposób jej naliczania. I tak: 1) jako uprawnionego do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego wskazano strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej z terenu miasta, 2) a ekwiwalent naliczany jest za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 70 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2022r., poz. 1247 ze zm.), jeżeli uchwała lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenie wojewody są niezgodne z prawem, prokurator zwraca się do organu, który je wydał, o ich zmianę lub uchylenie albo kieruje wniosek o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru; w przypadku uchwały lub zarządzenia organu samorządu terytorialnego prokurator może także wystąpić o stwierdzenie ich nieważności do sądu administracyjnego. Do wniesienia skargi prokurator jest uprawniony w oparciu o art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej w skrócie: "p.p.s.a.", przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem.

W myśl z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały o określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może więc nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym.

Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiła uchwała Rady Miejskiej z dnia 30 marca 2022 r., nr XXXVIII/18/2022w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczej straży pożarnej za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu lub ćwiczeniu.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii dopuszczalności poddania kontroli sądowoadministracyjnej uchwały, która została uchylona, tj. utraciła moc obowiązującą. Jak wynika bowiem z odpowiedzi na skargę zaskarżona w przedmiotowej sprawie uchwała została uchylona na podstawie § 2 uchwały Rady Miejskiej z dnia 29 marca 2023 r., nr L/30/23 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczej straży pożarnej za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu lub ćwiczeniu, i już nie obowiązuje. Należy wyjaśnić, iż mimo takiego uchylenia uchwały i faktu, że zaskarżona uchwała nie obowiązuje w dniu wydania wyroku, pozostaje to bez wpływu na poddanie przez Sąd zaskarżonej uchwały kontroli sądowoadministracyjnej według opisanych powyżej kryteriów. Powyższe wynika z tego, że odmienne są skutki uchylenia obowiązującej uchwały i utraty przez nią w ten sposób mocy obowiązującej, a odmienne są skutki stwierdzenia nieważności takiej uchwały. Utrata mocy obowiązującej aktu prawa miejscowego, wynikająca z jego uchylenia oznacza wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego ze skutkiem na przyszłość (ex nunc). Natomiast sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego władny jest stwierdzić nieważność tego aktu co powoduje, że od samego początku (ex tunc) akt ten nie był zdolny do wywołania skutku prawnego, a zatem do kształtowania uprawnień czy obowiązków. W pierwszym z podanych przypadków przepisy uchwały od daty podjęcia do daty jej utraty mocy obowiązującej traktowane być muszą jako istniejące i wiążące, a więc mogą być stosowane do sytuacji poprzedzających ich wyeliminowanie z obrotu prawnego i oddziaływać na sytuację prawną podmiotów, które zobowiązane były do ich przestrzegania. Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd administracyjny przesądza o jej wadliwości od chwili podjęcia. Wówczas uchwałę taką należy traktować tak, jakby nigdy nie została podjęta (por. przykładowo postanowienia NSA z dnia11 kwietnia 2014 r., II OSK 869/14, z dnia 27 września 2013 r., II OSK 2231/13. Orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Jeżeli uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego utratę mocy obowiązującej, to jej zaskarżenie do sądu jest dopuszczalne, a prowadzone postępowanie nie jest bezprzedmiotowe (por. wyroki NSA z dnia 27 września 2007 r., II OSK 1046/07, z dnia 1 września 2010 r., I OSK 368/10, z dnia 4 listopada 2010 r.,II OSK 1783/10, postanowienie NSA z dnia 12 lutego2013 r., II OSK 228/13, CBOSA).W konsekwencji wniesiona w niniejszej sprawie skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.

Nie było kwestionowane na gruncie przedmiotowej sprawy, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zawiera normy generalne i abstrakcyjne, ponieważ nie jest adresowana do imiennie określonych osób, zaś jej abstrakcyjność wyraża się w możliwości wielokrotnego stosowania.

Należy wyjaśnić, iż w przypadku aktów wydawanych przez jednostki samorządu terytorialnego, które mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), istotnym jest przede wszystkim ustalenie, czy akt podlegający kontroli odpowiada przepisom prawa upoważniającym do jego wydania, zgodnie bowiem zart. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Wykorzystywanie kompetencji przez organy państwowe nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Dlatego każda norma kompetencyjna musi być interpretowana i realizowana tak, aby nie naruszała przepisów aktów prawnych wyższego rzędu. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa, z uwzględnieniem przepisów regulujących daną dziedzinę. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przepis ten upoważnia radę gminy do wydawania aktów prawa miejscowego, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej, w granicach i zakresie przedmiotowym w nim określonym, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wydawanym w ramach delegacji ustawowej, a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa.

Podstawę prawną do wydania zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy u.o.s.p. Stosownie do art. 15 ust. 1 u.o.s.p. strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny. W myśl ust. 2 cyt. art. wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, z późn. zm.) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy. Zgodnie z art. 48 u.o.s.p. uchwały, o których mowa w art. 15 ust. 2 podejmuje się po raz pierwszy w terminie do dnia 30 czerwca 2022 r.

Uprzednio kwestia ekwiwalentu pieniężnego za udział w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym strażaków ochotniczych straży pożarnych regulowana była przepisami art. 28 ust. 1 – 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 869 ze zm.). W przepisie art. 28 ust. 1 powyższej ustawy zawarta była delegacja ustawowa upoważniająca radę gminy do określenia wysokości ekwiwalentu. Art. 28 ust. 1 wskazywał, że członek ochotniczej straży pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną lub gminę, otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Wysokość ekwiwalentu ustala rada gminy w drodze uchwały. W myśl ust. 2 art. 28 tej ustawy wysokość ekwiwalentu nie mogła przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przed dniem ustalenia ekwiwalentu, za każdą godzinę udziału w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym.

Analizując treść zaskarżonej uchwały na tle cytowanych przepisów stanowiących podstawę prawną do ich uchwalenia Sąd uznał stanowisko strony skarżącej za w pełni uzasadnione.

W istocie w § 1 uchwały Rada Miejska nieprawidłowo określiła podmiot, któremu przysługuje ekwiwalent. W przepisie tym uchwałodawca określił, że są nimi "członkowie ochotniczych straży pożarnych". Jednakże pojęcie to nie jest tożsame z pojęciem użytym przez ustawodawcę w art. 15 u.o.s.p. tj. "strażakiem ratownikiem ochotniczej straży pożarnej". W tym zakresie zaś konieczne jest zachowanie w akcie podustawowym spójności z nazewnictwem użytym w ustawie, która stanowi podstawę prawną podjęcia uchwały. Brak tożsamości wskazanych pojęć potwierdza przede wszystkim art. 8 u.o.s.p. określający pojęcie strażaka ratownika OSP. W myśl tego przepisu do udziału w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych jest uprawniony strażak OSP, który:1) ukończył 18 lat, a nie ukończył 65 lat, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1,2) posiada aktualne ubezpieczenie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,3) posiada aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do udziału w działaniach ratowniczych,4) odbył szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,5) ukończył z wynikiem pozytywnym szkolenie podstawowe przygotowujące do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych- zwany dalej "strażakiem ratownikiem OSP".

Natomiast w myśl art. 1 ust. 3 u.o.s.p. ochotnicze staże pożarne zrzeszają członków ochotniczych straży pożarnych, zwanych dalej "strażakami OSP". Powyższe wskazuje, że każdy strażak ratownik OSP jest członkiem ochotniczej straży pożarnej, ale nie każdy członek ochotniczej straży pożarnej jest strażakiem ratownikiem OSP, a jest nim tylko taki, który spełnia określone w cyt. art. 8 u.o.s.p. wymogi.

W zaskarżonej uchwale – jak słusznie podniósł skarżący - także sposób naliczania ekwiwalentu pieniężnego za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej lub ćwiczeniu oraz w szkoleniu, określony został w zaskarżonej uchwale w sposób istotnie naruszający przepis prawa tj. art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Z treści cyt. art. 15 ust. 2 u.o.s.p. wyraźnie wynika, że omawiany ekwiwalent pieniężny ma być naliczany "za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Należy przez to rozumieć, że ekwiwalent powinien ustalony zostać w stawce godzinowej z oznaczeniem momentu rozpoczęcia naliczania godzin, za które przysługuje ekwiwalent. Jest to wytyczna delegacji ustawowej, więc organ stanowiący gminy został zobowiązany do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego "za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu". Realizacja tak określonego obowiązku wymagała, aby Rada Miejska w akcie podustawowym dała precyzyjnie wyraz temu, że ustalona przez nią wysokość ekwiwalentu dotyczy właśnie każdej rozpoczętej godziny od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Dopiero takie wskazanie pozwala na prawidłową realizację delegacji ustawowej z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. i zapewnienia zachowanie spójności przepisów. Tymczasem w zaskarżonej uchwale organ przyjął, że stawka ekwiwalentu przysługuje za każdą godzinę uczestnictwa w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej oraz za każdą godzinę uczestnictwa w szkoleniu lub ćwiczeniu, co stanowi niedopuszczalną modyfikację przepisu kompetencyjnego, mogąc prowadzić do niedopuszczalnych wątpliwości interpretacyjnych i sporów jak liczyć należy ekwiwalent.

Wprowadzenie przez Radę Miejską modyfikacji regulacji ustawowych jest niedopuszczalne i niezgodne z zasadami legislacji. Przepisy zaskarżonej uchwały mają jedynie "uzupełniać" przepisy rangi ustawowej kształtujące prawa i obowiązki wymienionych w nich podmiotów, z tego powodu nie jest dopuszczalne stosowanie innego nazewnictwa tych podmiotów niż zawarte w ustawie. Należy podkreślić, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Najważniejszym źródłem prawa jest Konstytucja, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe i ustawy. Wszystkie zaś akty wykonawcze (rozporządzenia, akty prawa miejscowego), jako akty normatywne niższego rzędu, winny być zgodne ze wskazanymi aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy jest zobowiązany do tworzenia aktów prawa miejscowego, które są zgodne z przepisami upoważniającymi do ich podejmowania i mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego.

Zakwestionowany przez Prokuratora przepis uchwały jest zatem niezgodny z ustawą kompetencyjną, a pozostawienie go w obrocie prawnym może prowadzić do sporów w zakresie wskazania jakiemu podmiotowi przysługuje ekwiwalent, jak i co do obliczenia czasu, za jaki ekwiwalent przysługuje. Tymczasem oczywistym jest, że uchwalając akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady, jak już wskazano, narusza związek formalny i materialny między tym aktem a ustawą, co stanowi istotne naruszenie prawa. Jeżeli organ uchwałodawczy narusza wytyczne zawarte w upoważnieniu ustawowym – a taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie – to mamy do czynienia z istotnym naruszeniem prawa, co w konsekwencji musi skutkować stwierdzeniem nieważności aktu. Podobne stanowisko w opisanym zakresie wyraził WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 31 marca 2023 r., III SA/Po 44/23, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 9 marca 2023 r., III SA/Gd 689/22, WSA w Łodzi z dnia 25 stycznia 2023 r., III SA/Łd 597/22 (CBOSA).

Zgodnie z § 4 zaskarżonej uchwały, traci moc uchwała Nr XXXII/184/09 Rady Miejskiej z dnia 3 września 2009 r. w sprawie wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członka ochotniczej straży pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną lub gminę. U.o.s.p. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Uprzednio – jak już wyżej wskazano - zagadnienie ekwiwalentu pieniężnego za udział w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym członków ochotniczych straży pożarnych regulowana była przepisami art. 28 ust. 1–6 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. W art. 28 ust. 1 tej ustawy zawarta była delegacja ustawowa upoważniająca radę gminy do określenia wysokości ekwiwalentu. Rada Miejska wypełniła obowiązek wynikający z powołanego, poprzednio obowiązującego upoważnienia ustawowego, podejmując w dniu 3 września 2009 r. uchwałę w sprawie wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członka ochotniczej straży pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną lub gminę. U.o.s.p. z 2021 r. uchylając poprzednio obowiązujące regulacje dotyczące ekwiwalentów z tytułu udziału w akcjach ratowniczych i szkoleniach dla członków ochotniczych straży pożarnych nie wprowadziła przepisów przejściowych, które utrzymywałyby czasowo w mocy przepisy prawa miejscowego uchwalone pod rządami poprzednio obowiązującego w tym zakresie prawa. Zgodnie z regulacją § 32 ust. 1 ZTP jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu. Regulację tę stosuje się na podstawie § 143 ZTP także do aktów prawa miejscowego. W konsekwencji należy przyjąć, że poprzednio obowiązujący akt prawa miejscowego, określający wysokość ekwiwalentów należnych członkom OSP utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2022 r. (w dacie utraty mocy obowiązującej przez zawierający upoważnienie ustawowe do jego wydania przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Naruszało zatem prawo w sposób istotny stwierdzenie przez Radę Miejską w § 4 zaskarżonej uchwały, że traci moc uchwała Nr XXXII/184/09 Rady Miejskiej z dnia 3 września 2009 r., skoro uchwała ta nie obowiązywała już od 1 stycznia 2022 r., a zatem nie obowiązywała już w dniu podjęcia kontrolowanej uchwały. Regulacja zawarta w § 4 zaskarżonej uchwały dotycząca uchylenia wcześniejszej uchwały jest więc nieprawidłowa, gdyż uchyla akt już nieobowiązujący.

Powyższe uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ponieważ bez § 1 nie spełniałaby ona żadnej funkcji.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak sentencji wyroku na podstawieart. 147 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawieart. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył skarżący, a organ nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.