Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 195/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 110w, art. 110z
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 156 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 29 marca 2024r., nr 2801-IEE.7192.75.2024 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 29 marca 2024 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "Dyrektor", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej jako; "Naczelnik", "organ egzekucyjny") z 30 stycznia 2024 r. oddalające skargę wniesioną przez T. N. (dalej jako; "strona", "skarżący") na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się do Naczelnika, o wszczęcie egzekucji z nieruchomości, w oparciu o kolejny tytuł wykonawczy, położonej w L., dla której Sąd Rejonowy w S. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] (dalej jako: "nieruchomość"), wchodzącej w skład majątku wspólnego strony i M. N.

Naczelnik wezwaniem z 21 października 2021 r., działając na podstawie art. 110c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), dokonał zajęcia nieruchomości. Wezwania doręczono stronie oraz M. N.

Pismem z 26 lipca 2022 r., Naczelnik poinformował uczestników postępowania o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Protokołem z 2 września 2022 r., organ egzekucyjny zakończył opis

i oszacowanie wartości nieruchomości. Podstawę opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowił sporządzony 18 maja 2022 r. przez rzeczoznawcę majątkowego – P. J. operat szacunkowy. Wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę 22 000,00 zł.

Strona i M. N. złożyli zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich złożenia.

Postanowieniami z 20 października 2022 r., Naczelnik odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości.

Na powyższe postanowienie strona oraz M. N. złożyli zażalenia. Dyrektor postanowieniem z 29 grudnia 2022 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażaleń. Tym samym rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości stały się ostateczne 14 listopada 2022 r.

Następnie postanowieniami z 21 listopada 2022 r., Naczelnik stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Po rozpatrzeniu zażaleń wniesionych przez stronę i M. N., Dyrektor postanowieniem z 19 stycznia 2023 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia organu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 31 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 96/23 odrzucił skargę wniesioną przez M. N., natomiast wyrokiem z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 97/23 oddalił skargę wniesioną przez stronę.

Pismami z 13 grudnia 2023 r. Naczelnik, działając na podstawie art. 110w § 4 pkt 1 u.p.e.a. zawiadomił stronę oraz M. N. o terminie pierwszej licytacji zajętej nieruchomości. Strona i M. N., na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a., złożyli skargę na obwieszczenie o pierwszej licytacji zajętej nieruchomości.

Postanowieniem z 30 stycznia 2024 r., Naczelnik po zakwalifikowaniu podania jako skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a., oddalił skargę strony na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji zajętej nieruchomości. W ocenie organu egzekucyjnego operat szacunkowy został sporządzony 18 maja 2022 r., a opis i oszacowanie nieruchomości zakończono protokołem z 2 września 2022 r., zatem termin wykorzystania operatu szacunkowego do celu, dla którego został

sporządzony został zachowany. Organ egzekucyjny zaznaczył także, że zarzut braku

aktualności operatu szacunkowego nie może być przedmiotem skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a.

Z kolei postanowieniem z 30 stycznia 2024 r., Naczelnik, działając na podstawie art. 17 § 1 c u.p.e.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez M. N. skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji zajętej nieruchomości.

W dniu 16 lutego 2024 r. odbyła się pierwsza publiczna licytacja nieruchomości. Uczestnicy licytacji wpłacili wadium i złożyli oświadczenia, że nie są osobami wyłączonymi z licytacji. Do licytacji nieruchomości przystąpiło 12 licytantów, dokonano 25 postąpień. Najwyższa cena jaką zaoferowano wyniosła 49 000,00 zł. W trakcie licytacji nie złożono skarg na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji. Z przebiegu licytacji organ egzekucyjny sporządził protokół, w którym zawarł informację, że w toku postępowania egzekucyjnego została wniesiona skarga, którą postanowieniem z 30 stycznia 2024 r. oddalono, a więc postanowienie o przybiciu zostanie wydane po uprawomocnieniu się postanowienia.

Pismem z 26 lutego 2024 r. strona złożyła "wniosek o stwierdzenie nieważności operatu rzeczoznawcy majątkowego z 22 maja 2022 r.".

Uzasadniając zaskarżone obecnie do sądu postanowienie Dyrektor podkreślił, że złożony przez stronę "wniosek o stwierdzenie nieważności" został prawidłowo zakwalifikowany przez Naczelnika, jako zażalenie złożone na podstawie art. 110z § 3 u.p.e.a. na postanowienie Naczelnika z 30 stycznia 2024 r.

Przytaczając treść art. 110w § 1-5 i art.110z § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy podkreślił, że w tym trybie można kwestionować jedynie czynności (bądź zaniechania) organu egzekucyjnego, związane z dokonywanym obwieszczeniem o licytacji nieruchomości. W skardze można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu czynności obwieszczenia o licytacji nieruchomości, dokonywanych na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności. W ramach skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. nie jest natomiast możliwe formułowanie zarzutów, dla których przeznaczone są odrębne środki zaskarżenia takie, jak np. zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości z art. 110u § 1 u.p.e.a.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej spawy Dyrektor wskazał, że strona kwestionuje tymczasem wyłącznie aktualność sporządzonego 18 maja 2022 r. operatu szacunkowego określającego wartość zajętej nieruchomości. Okoliczność ta nie może być przedmiotem rozpatrzenia w niniejszym postępowaniu, wszczętym skargą na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał obwieszczenia o pierwszej licytacji zajętej nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Dyrektora obwieszczenie z 13 grudnia 2023 r. o pierwszej licytacji, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, o których mowa w art. 110w § 3 u.p.e.a. W treści obwieszczenia organ egzekucyjny zamieścił informacje dotyczące terminu i miejsca licytacji. Organ egzekucyjny przedstawił informacje dotyczące licytowanej nieruchomości, wskazał wartość szacunkową nieruchomości, cenę wywołania obliczoną zgodnie z art. 111e u.p.e.a. oraz wysokość wadium i warunki uczestnictwa w publicznej licytacji. Organ egzekucyjny w treści obwieszczenia poinformował o możliwości oglądania nieruchomości i zapoznania się z aktami sprawy, a także pouczył o prawie wniesienia

skargi na obwieszczenie o licytacji - na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a. W obwieszczeniu organ także wskazał, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń oraz, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne. W obwieszczeniu organ zawarł dodatkowo informację, że sprzedaż nieruchomości nie będzie

podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Obwieszczenie o pierwszej licytacji zostało także doręczone stronie (w trybie art. 44 k.p.a.) oraz Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S., Urzędowi Gminy w D. i Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S., wraz z wezwaniem do złożenia wykazu zaległości. Obwieszczenie zostało także wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Skarbowego w S. oraz w Urzędzie Gminy w D.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Dyrektora, Naczelnik nie naruszył przepisów dotyczących sposobu, terminu i treści publicznego obwieszczenia o licytacji zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przy czym podkreślono, że podniesione w zażaleniu zarzuty, wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania.

Nadto organ odwoławczy poinformował, że strona korzystała z wcześniej przysługujących jej środków zaskarżenia, zarówno w postępowaniu

administracyjnym, jak i sądowym. Postanowieniem z 20 października 2022 r., Naczelnik odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości, natomiast postanowieniem z 29 grudnia 2022 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 97/23, oddalił skargę strony na postanowienie Dyrektora. Ponadto, postanowieniem z 21 listopada 2022 r., Naczelnik stwierdził uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora z 19 stycznia 2023 r. Tym samym, rozpatrzenie, po raz kolejny, zarzutów dotyczących opisu oszacowania wartości nieruchomości stanowiłoby naruszenie zasady niekonkurencyjności środków prawnych, jak również zakazu orzekania dwa razy w tej samej sprawie i stanowiłoby naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: "k.p.a.).

Powyższe postanowienie zaskarżyła w całości strona wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, dalej jako: "u.g.n.").

W uzasadnieniu strona podniosła, że wbrew treści art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. Naczelnik nie uaktualnił opinii rzeczoznawcy majątkowego ani nie wyjaśnił podstaw przyjęcia tej opinii jako aktualnej. W momencie obwieszczenia o licytacji, jak i samej licytacji, zdaniem strony wskazywany operat utracił swoją ważność – był nieaktualny przeszło 7 miesięcy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).

W ocenie Sądu nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przy czym podkreślić należy, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Tym samym wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości oddalenia przez Naczelnika (a utrzymanego w mocy przez Dyrektora) skargi wniesionej przez skarżącego na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości.

Zdaniem Sądu, utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie oddalenia skargi na czynność organu egzekucyjnego było zgodne z przepisami prawa i nie uchybiało im w żadnej mierze.

Jak prawidłowo wskazał Dyrektor w zaskarżonym postanowieniu podstawę materialnoprawną stanowiły w szczególności art. 110w i art. 110z u.p.e.a.

Zajętą nieruchomość organ egzekucyjny sprzedaje w drodze licytacji publicznej (art. 110w § 1 u.p.e.a.). Termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości (art. 110w § 2 u.p.e.a.). Na podstawie art. 110w § 3 u.p.e.a., o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie, w którym podaje:

1) termin i miejsce licytacji;

2) oznaczenie nieruchomości, która ma być sprzedana, ze wskazaniem miejsca jej położenia i przeznaczenia gospodarczego oraz księgi wieczystej lub zbioru dokumentów ze wskazaniem sądu, w którym są prowadzone;

3) oszacowaną wartość nieruchomości i cenę wywoławczą;

4) firmę lub imię i nazwisko zobowiązanego;

5) wysokość wadium, jakie licytant przystępujący do przetargu powinien złożyć, z zaznaczeniem że wadium składa się w gotówce albo w postaci czeku potwierdzonego wystawionego na organ egzekucyjny;

6) czas, w którym w terminie 14 dni przed dniem licytacji będzie wolno oglądać nieruchomość oraz przeglądać w urzędzie skarbowym akta postępowania egzekucyjnego;

7) wzmiankę, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń, jeżeli osoby te nie wystąpiły wcześniej o wyłączenie nieruchomości lub jej przynależności spod egzekucji;

8) wyjaśnienie, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne.

Stosownie do treści art. 110w § 4 u.p.e.a. obwieszczenie o licytacji doręcza się: 1) uczestnikom postępowania;

2) właściwej jednostce samorządu terytorialnego oraz organom ubezpieczeń społecznych z wezwaniem, aby najpóźniej w dniu licytacji zgłosiły zestawienie podatków i innych danin publicznych, należnych na dzień licytacji;

3) osobom mającym prawo pierwokupu nieruchomości, jeżeli prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

Nadto obwieszczenie o licytacji wywiesza się w siedzibie urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego, co najmniej na 30 dni przed terminem licytacji (art. 110w § 5 u.p.e.a.).

Na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji (art. 110z § 1 u.p.e.a.) W sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2 u.p.e.a.). Na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 110z § 3 u.p.e.a.).

W ramach skargi nie można, zatem zaskarżyć innych czynności niż te, które dotyczą wyłącznie obwieszczenia. W ramach skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, z jej licytacji) na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności. Pogląd tej treści należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt III FSK 4510/21, z 24 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 3150/17; wyrok WSA w Lublinie z 2 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1049/17).

Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 110z u.p.e.a. zakreśla organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy, którymi bezwzględnie musi kierować się organ egzekucyjny, a tym samym wyznaczał Sądowi granice kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Prowadzenie bowiem postępowania egzekucyjnego to proces, składający się z różnych i odrębnych etapów (dla egzekucji z nieruchomości będą to: zajęcie nieruchomości, opis i oszacowanie wartości nieruchomości, obwieszczenie o licytacji, uiszczenie wadium, licytacja, przybicie, przyznanie własności). Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie, odrębne środki zaskarżenia. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, że zasadą w postępowaniu egzekucyjnym jest niekonkurencyjności środków zaskarżenia w ramach u.p.e.a. (por. wyroki NSA z 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13 oraz z 23 listopada 2021 r. sygn. akt III FSK 314/21 i III FSK 330/21, wyroki WSA w Gdańsku z 13 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 384/21, z 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 183/21 oraz WSA w Szczecinie z 17 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 567/21, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ egzekucyjny dokonując obwieszczenia o pierwszej licytacji dochował wymogów określonych w art. 110w u.p.e.a. W treści obwieszczenia organ egzekucyjny zamieścił informacje dotyczące terminu i miejsca licytacji. Organ egzekucyjny przedstawił informacje dotyczące licytowanej nieruchomości, wskazał wartość szacunkową nieruchomości, cenę wywołania obliczoną zgodnie z art. 111e u.p.e.a. oraz wysokość wadium i warunki uczestnictwa w publicznej licytacji. Organ egzekucyjny w treści obwieszczenia poinformował o możliwości oglądania nieruchomości i zapoznania się z aktami sprawy, a także pouczył o prawie wniesienia skargi na obwieszczenie o licytacji - na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a. W obwieszczeniu organ także wskazał, że prawa osób trzecich nie będą przeszkodą do licytacji i przyznania nabywcy własności nieruchomości bez zastrzeżeń oraz, że użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli nie są ujawnione w księdze wieczystej i nie zostaną zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed rozpoczęciem licytacji, nie będą uwzględnione w dalszym toku egzekucji i wygasną z chwilą, w której postanowienie o przyznaniu własności stanie się ostateczne. W obwieszczeniu organ zawarł dodatkowo informację, że sprzedaż nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Obwieszczenie o pierwszej licytacji z 13 grudnia 2023 r. doręczono stronie 1.01.2024 r. (w trybie art. 44 k.p.a.) oraz Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S., Urzędowi Gminy w D. i Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S., wraz z wezwaniem do złożenia wykazu zaległości. Obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Skarbowego w S. oraz w Urzędzie Gminy w D.

Tym samym Sąd podzielił ocenę Dyrektora, że Naczelnik nie naruszył przepisów dotyczących sposobu, terminu i treści publicznego obwieszczenia o licytacji zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Nadto w niniejszym przypadku skarżący skorzystał z wcześniejszych przysługujących mu środków zaskarżenia. Strona złożyła, bowiem na wcześniejszym etapie zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich złożenia. Postanowieniem z 20 października 2022 r., Naczelnik odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Natomiast postanowieniem z 29 grudnia 2022 r. Dyrektor stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 97/23, oddalił skargę strony na ww. postanowienie Dyrektora. Następnie postanowieniem z 21 listopada 2022 r., Naczelnik stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez stronę, Dyrektor postanowieniem z 19 stycznia 2023 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia organu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 97/23 oddalił zaś skargę wniesioną przez stronę.

Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że skarżący uzasadniając wniesioną obecnie do sądu skargę podniósł ponownie, identycznie zresztą jak we wniesionym zażaleniu zarzut dotyczący braku aktualnego operatu w chwili obwieszczenia o licytacji.

Odnosząc się do wniesionego zarzutu wskazać należy, że stosownie do art. 110 u § 2 u.p.e.a. jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości.

W myśl zaś art. 156 u.p.e.a.:

1. Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego.

1a. Jednostka sektora finansów publicznych lub inny podmiot, który w zakresie, w jakim wykorzystuje środki publiczne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub dysponuje nimi, zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, są obowiązani umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie tego operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem tej osoby.

2. Rzeczoznawca majątkowy nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie operatu bez jego zgody do innego celu niż cel, dla którego został sporządzony.

3. Operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

4. Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

5. Przepisy ust. 3 i 4 nie naruszają uregulowań wynikających z przepisów odrębnych.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że protokołem z 2 września 2022 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości, a podstawę opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowił sporządzony 18 maja 2022 r. operat. Podzielić należy więc stanowisko Dyrektora zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że operat szacunkowy został wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony po 3 miesiącach od daty jego sporządzenia.

Przy czym Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela i uznaje za własne stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2023r., sygn. akt III FSK 1072/22 zgodnie, z którym ponowne dokonanie opisu i oszacowania należy traktować jako wyjątek w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Unormowania wynikające z art. 110u§ 2 u.p.e.a. oraz z art. 111k§ 2 u.p.e.a. tworzą całościową i odrębną od art. 156 ust. 3 i art. 156 ust. 4 u.g.n. regulację zagadnienia czasowego wykorzystania operatu szacunkowego. Na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a., jeżeli w stanie nieruchomości pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowania a wyznaczonym terminem licytacji zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie nieruchomości. Organ egzekucyjny, na podstawie art. 110u§ 2 u.p.e.a., działa na wniosek lub z urzędu, jeżeli zajdą wskazane powyżej zmiany w stanie nieruchomości. O zmianach tych organ dowiaduje się z realnych, ukonkretnionych danych wniosku o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania lub na podstawie własnych informacji, z tym że polemizując z ewentualną bezczynnością organu w tym przedmiocie zainteresowany powinien rzeczywiście, nie tylko hasłowo, przedstawić - chociażby uprawdopodobnić, że organ taką wiedzę posiada. Ponowne dokonanie opisu i oszacowania należy traktować jako wyjątek w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego powodu ustawodawca wprowadza kwantyfikator supremacji zmian, bowiem wyłącznie zmiany istotne mogą prowadzić do ponownego opisu i oszacowania. Jeżeli na podstawie uzyskanych - posiadanych informacji organ egzekucyjny oceni, że nastąpiły zmiany w stanie nieruchomości, oraz że są to zmiany istotne, uzasadnione staje się wydanie postanowienia o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że sam upływ czasu nie powoduje potrzeby dodatkowego opisu i oszacowania, jeżeli nie wywołał on istotnych zmian w stanie nieruchomości.

Tym samym, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. na skutek nie uaktualnienia przez Naczelnika opinii rzeczoznawcy majątkowego oraz braku wyjaśnienia podstawy przyjęcia tej opinii jako aktualnej.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.