Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 115/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 6, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 21 § 1 pkt 1, art. 22 § 1 pkt 1, art. 83
journal: Dz.U. 2023 poz 217
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P.D. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy P.D., działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. – zwana dalej "u.d.i.p."), wnioskiem z 15 września 2023 r. (data wpływu do organu – 18 września 2023 r.) zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej dotyczącej pracy Sądu, tj.:

- podanie czasu rozpoczęcia i zakończenia pracy wszystkich sędziów i referendarzy w dn. 2023-09-15.

Skarżący zawnioskował o przesłanie informacji drogą elektroniczną na podany adres email.

Prezes Sądu Rejonowego w [...] pismem z dnia 28 września 2023 r. poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 83 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych czas pracy sędziego jest określony wymiarem jego zadań, zaś zgodnie z zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego znak: [...] Referendarze pracują w zadaniowym systemie czasu pracy. Z uwagi na powyższe nie jest rejestrowany czas pracy Sędziów i Referendarzy pracujących w Sądzie.

W dniu 6 października 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) P.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania polegający na niezrealizowaniu wniosku. Wobec powyższych zarzutów skarżący zwrócił się o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku.

Skarżący wskazał, że organ w terminie odpowiedział na jego wniosek, jednak nie na temat. Nie wydał decyzji do której wydania był zobowiązany w przypadku braku realizacji wniosku. Decyzja Prezesa narusza jego prawa, gdyż wnioskował o dane dotyczące pracy Sądu tj. podanie godzin rozpoczęcia i zakończenia pracy przez sędziów, referendarzy w dn. 15 września 2023 r. Chciał się dowiedzieć o której sędziowie i referendarze rozpoczynają i kończą pracę. Uzyskał odpowiedź wymijającą i nie na temat. Nie pytał na jakich zasadach pracują sędziowie i referendarze. Oczekiwał, że Prezes poda te dane o które wnioskował, gdyż bez wątpienia należą do kategorii informacji publicznej. Prezes poinformował jedynie, że sędziowie i referendarze pracują w zadaniowym czasie. Tymczasem nie o to pytał. Skoro Prezes odpowiedział nie na temat to zgodnie z orzecznictwem unikanie odpowiedzi lub odpowiedź nie na temat, nawet w terminie, jest bezczynnością organu. Organ ma obowiązek zrealizować odpowiedź na wniosek zgodnie z jego treścią. Skoro go nie zrealizował, ani nie wydał decyzji odmownej to bezsprzecznie nie doszło do realizacji wniosku i doszło do bezczynności organu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w [...] wyjaśnił, że pismem z 28 września 2023 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek. Wobec tego organ nie był zobligowany do wydawania decyzji administracyjnej. Z tej przyczyny skarga jest bezzasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej P.p.s.a.

Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność oznacza stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.

Skarżący zarzuca Prezesowi Sądu Rejonowego w [...] bezczynność powstałą na tle stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p."

W ustawie tej jako podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej wskazane zostały w art. 4 ust. 1 władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że prezes sądu jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Twierdzenie to znajduje pełne oparcie w przepisach określających status prawny prezesa sądu jako organu sądu (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217 – dalej "u.s.p.") oraz w regulacjach sytuujących sądy powszechne w systemie organów władzy sądowniczej (art. 175 ust. 1 Konstytucji oraz art. 10 ust. 2 Konstytucji). Prezes sądu rejonowego jest organem sądu (art. 21 § 1 pkt 1 u.s.p.) i sprawuje wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów w zakresie zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu, bezpośrednio związanego z wykonywaniem przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 § 2 i 3 u.s.p. (art. 9a § 1 u.s.p. w zw. z art. 8 pkt 2). Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 u.s.p. do kompetencji prezesa sądu należy kierowanie sądem i reprezentowanie go na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu.

Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, który to przepis wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1.

Jego podstawową funkcją jest doprecyzowanie zakresu przedmiotowego ustawy i wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych (M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, LEX 2003). W szczególności charakter taki mają wskazane w tym przepisie informacje o sposobach realizacji zadań publicznych, ich wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1ppkt c) oraz wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 3 informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych.

Odwołanie się w art. 1 u.d.i.p. do kategorii "sprawy publicznej" oznacza odniesienie do spraw związanych z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej i koresponduje z pojęciem dobra wspólnego w przeciwieństwie do spraw ze "sfery prywatnej".

Sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz o przedmiocie ich działalności i kompetencjach. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), zasad ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.).

Aby możliwe było udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. muszą być zatem spełnione 2 warunki: 1) informacja rozumiana jako oświadczenie wiedzy musi dotyczyć dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, 2) informacja musi istnieć i znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.

W piśmiennictwie trafnie zwraca się uwagę, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Podobnie dokumentacja o charakterze wewnętrznym bądź aktywność o charakterze technicznym stanowi takiego rodzaju działalność, która nie ma waloru informacji publicznej. Do takich informacji niepublicznych w orzecznictwie zaliczono: wewnętrzną korespondencję elektroniczną, informacje techniczne dotyczące narzędzi używanych przez podmiot, opinie ekspertów, terminarz spotkań oraz inne dokumenty związane z planowaniem działalności podmiotu.

Tryb udostępniania informacji regulują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc, że udostępnianie na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany tego nie umożliwiają. Wówczas podmiot ten powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości przekazania informacji i wskazuje w jakiej formie informacja może być udostępniona. W takim przypadku, jeżeli w ciągu 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2).

Sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w myśl ww. ustawy są zatem: albo udzielenie informacji, albo poinformowanie o braku możliwości udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2) albo wydanie decyzji odmownej (art. 16 ust. 1).

Należy przy tym zaznaczyć, że załatwienie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej nie musi oznaczać przekazania żądanych informacji lub dokumentów. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest jedynie podmiot, będący w posiadaniu takich informacji.

Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza zatem niepodjęcie przez ten podmiot stosownych czynności w w.w. terminie.

Wniosek skarżącego dotyczył informacji, tj. podania czasu rozpoczęcia i zakończenia pracy wszystkich sędziów i referendarzy w dn. 2023-09-15.

W odpowiedzi udzielonej skarżącemu na jego wniosek, w ustawowym 14-dniowym terminie Wiceprezes Sądu Rejonowego podał, że zgodnie z art. 83 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych czas pracy sędziego jest określony wymiarem jego zadań zaś zgodnie z zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego znak: [...] referendarze pracują w zadaniowym systemie czasu pracy.

Mając na uwadze powyższe nie jest rejestrowany czas pracy Sędziów i Referendarzy pracujących w tut. Sądzie.

Skarżący wywodzi bezczynność w udostępnieniu informacji, wskazując, , że nie otrzymał od organu żądanej odpowiedzi. Wyjaśnił, że chciał się dowiedzieć, o której godzinie sędziowie i referendarze w Sądzie rejonowym w [...] rozpoczynają i kończą pracę w dniu 15 września 2023 r. Otrzymana odpowiedź wskazywała jedynie, że zarówno sędziowie, jak i referendarze pracują w zadaniowym systemie czasu pracy. Zdaniem skarżącego organ winien był w tej sytuacji albo udzielić informacji, albo wydać decyzję odmowną.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.

Oceniając, czy w realiach rozpoznawanej sprawy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji pozostaje w bezczynności należy mieć na względzie uregulowania dotyczące czasu pracy sędziego oraz organizacji pracy sądów powszechnych, w tym referendarzy.

Biorąc pod uwagę specyfikę pracy sędziego i rodzaj powierzonych mu zadań, ustawodawca stworzył szczególny model czasu pracy sędziego, który dopuszcza odstępstwa od ogólnych reguł ujętych w przepisach Kodeksu pracy.

Zgodnie z art. 83 u.s.p. czas pracy sędziego jest określony wymiarem jego zadań.

Przepis ten nie nawiązuje do pojęcia czasu pracy określonego w art. 128 Kodeksu pracy, nie odsyła do żadnych norm czasu pracy ani jego wymiaru, nie nawiązuje też do treści art. 140 Kodeksu pracy. Nie przewiduje też możliwości precyzyjnego określenia ilościowego wymiaru zadań np. w wymiarze miesięcznym. Sędziemu zadania wyznacza odpowiedni przełożony służbowy – co do zasad przydziału spraw poszczególnym sędziom – prezes sądu, a na bieżąco przewodniczący wydziału – co dotyczy zarówno rodzaju zadań i ich zakresu, jak i czasu i miejsca ich wykonania. Może je wykonywać w dowolnym czasie i miejscu, z wyjątkiem tych czynności, których czas i miejsce są determinowane przez ich rodzaj (np. przeprowadzenie rozprawy, pełnienie dyżuru). Sędzia nie ma, co do zasady, obowiązku przepracowania określonej liczby dni w tygodniu ani obowiązku rozpoczynania i kończenia pracy w określonych godzinach (por. A. Górski (red.), Prawo o ustroju sądów powszechnych. Komentarz, LEX 2013).

Nieco inne zasady obowiązują w przypadku prezesa sądu i innych osób pełniących określone funkcje w sądzie. Kwestie te reguluje Regulamin urzędowania sądów powszechnych. W dacie złożenia przez skarżącego wniosku oraz w dacie orzekania obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2514). Istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy są przepisy § 39 ust. 1 i § 40. Stanowią one, że prezes sądu ustala godziny urzędowania sądu i godziny przyjęć interesantów przez osoby funkcyjne i właściwe jednostki organizacyjne sądu (§ 39 ust.1). Zgodnie z § 40 Regulaminu osoby funkcyjne (według § 2 pkt 13 oznacza to prezesa sadu, przewodniczącego wydziału lub kierownika sekcji wydziału oraz ich zastępców) powinny być obecne w godzinach urzędowania sądu, chyba że pełnią czynności służbowe poza siedzibą sądu lub ustanowią zastępców.

Zarówno jednak w Regulaminie, jak i w przepisach u.s.p. brak jest przepisów, które nakazywałyby "rejestrację" rozumianą jako odnotowywanie czasu pracy sędziów, sędziów funkcyjnych, w tym prezesa sądu w siedzibie sądu. Z tego też powodu należy uznać, że brak jest obowiązku wytworzenia i gromadzenia danych tego rodzaju.

Co do referendarzy to zgodnie z zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego znak: [...] Referendarze pracują w zadaniowym systemie czasu pracy. Z uwagi na powyższe nie jest rejestrowany czas pracy zarówno Sędziów jak i Referendarzy pracujących w Sądzie.

Wskazane zarządzenie znajduje swoją podstawę prawną m.in. w art. 140 kodeksu pracy, zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy może być stosowany system zadaniowego czasu pracy. Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonywania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129.

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 września 2020 r., IPK 126/19, zadaniowy czas pracy może być wprowadzony, gdy dla danej pracy co najmniej utrudnione jest precyzyjne określenie momentu jej rozpoczęcia i zakończenia, gdy niemożliwa jest kontrola czasu poświęconego na wykonywanie pracy, praca może być wykonywana poza normalnym rytmem funkcjonowania zakładu pracy, wykonanie pracy zależy od zmiennych, trudnych do przewidzenia okoliczności i uwarunkowań, zapotrzebowanie na daną pracę jest nierytmiczne, decydującym czynnikiem dla wykonania pracy jest indywidualne zaangażowanie pracownika, a nie jego uczestnictwo w kolektywie pracy skooperowanej i bezpośrednie podporzadkowanie kierownictwu pracy.

Zadaniowy czas pracy nie polega na tym, że pracownik przychodzi do pracy kiedy chce, pracuje tyle godzin, ile chce, i opuszcza pracę, kiedy chce. Nie ma co prawda ścisłych godzin pracy, wiążą go jednak przydzielone mu zadania, które powinien wykonać w okresie rozliczeniowym.

Pracownik świadczący pracę w warunkach podporzadkowania autonomicznego sam organizuje sobie pracę oraz nie pozostaje pod stałym i bezpośrednim nadzorem osoby działającej w imieniu pracodawcy. Jednakże nawet w odniesieniu do podporzadkowania autonomicznego należy przyjąć, że pracodawca zachowuje prawo wydawania pracownikowi wiążących poleceń dotyczących pracy.

Tymczasem zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie stanowiskiem, informację publiczną stanowi treść dokumentów, zarówno bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 16.07.2008 r., II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325, wyrok NSA z dnia 12.12.2006 r., I OSK 123/06, Lex nr 291357).

Istotne jest również, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej podmioty zobowiązane w rozumieniu tej ustawy nie mają ani uprawnienia ani obowiązku poszukiwania wnioskowanych informacji publicznych w zasobach żadnych innych podmiotów poza własnymi zasobami i archiwami.

Jeżeli zatem takich informacji lub dokumentów organ nie posiada, wówczas powinien odpowiedzieć na wniosek, wskazując powody braku możliwości udzielenia żądanych informacji czy dokumentów i ewentualnie podając jaki podmiot może przedstawić szczegółowe informacje we wnioskowanym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.05.2004 r., II SAB/Wa 63/04).

Pismo Wiceprezesa Sądu Rejonowego w [...] stanowi taką odpowiedź, skierowane zostało w ustawowym 14-dniowym terminie, stąd też podmiotowi temu nie można przypisać bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego.

Wbrew stanowisku skarżącego nie było po stronie podmiotu zobowiązanego obowiązku wydania decyzji odmownej.

Podmiot ten nie kwestionował, że żądana informacja jest informacją publiczną. Jednakże załatwiając wniosek skarżącego pismem z dnia 28 września 2023 r. nie naruszył terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz zasadnie stwierdził, że udzielona odpowiedź dotyczyła żądania zawartego w tym wniosku i w dostateczny sposób wykazywała, że organ nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), a więc nie jest obowiązany do jej udostępnienia.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że informacji publicznej można domagać się tylko od tego podmiotu, który ją posiada.

Dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wówczas, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Informacja publiczna może być udostępniona przez organ tylko w przypadku, gdy znajduje się ona w jego posiadaniu. W sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji niebędących w posiadaniu adresata wniosku w dniu jego złożenia, a więc realizacja żądania udostępnienia informacji publicznej nie jest możliwa – wówczas organ powinien poinformować o tym wnioskodawcę w drodze zwykłego pisma i nie spoczywa na nim obowiązek poszukiwania informacji na użytek przedmiotowego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1557/09). Dla ustalenia, że w sprawie nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, której adresat wniosku nie posiada, jest on obowiązany wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Wystarczające jest pisemne wyjaśnienie przyczyny nieudzielenia informacji. W takim przypadku pismo informujące o tym, stanowi odpowiedź na wniosek, co uwalnia adresata wniosku od zarzutu bezczynności. Skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności organu nie jest zatem możliwe w przypadku, gdy żądana informacja nie znajduje się w jego posiadaniu. Przy czym udzielona odpowiedź nie może sprowadzać się wyłącznie do stwierdzenia o nieposiadaniu żądanej informacji publicznej, lecz musi zawierać dostateczne wyjaśnienie przyczyny takiego stanu rzeczy.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie udzielona przez Wiceprezesa Sądu Rejonowego w [...] odpowiedź z dnia 28 września 2023 r. dotyczyła żądania zawartego we wniosku skarżącego i w dostateczny sposób wykazywała, że podmiot zobowiązany nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), a więc nie jest obowiązany do jej udostępnienia.

Wyraźnie w odpowiedzi wskazano na system pracy sędziów i referendarzy, powołano podstawę prawną takiej organizacji pracy i wskazano, że czas pracy sędziów i referendarzy nie jest w Sądzie Rejonowym w [...] rejestrowany. Jest to jednoznaczne z odpowiedzią o braku posiadania żądanej informacji (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2021 r., III OSK 2678/21).

Biorąc pod uwagę zakres żądanej informacji, Sąd rozważał też czy wnioskowana informacja nie stanowi tzw. informacji publicznej przetworzonej, której uzyskanie wymaga wykazania, że jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie "informacji przetworzonej" nie zostało zdefiniowane w ustawie. W orzecznictwie oraz literaturze wskazuje się, że należy pod nim rozumieć sumę wielu informacji prostych będących wynikiem zazwyczaj czasochłonnego procesu podjęcia czynności analitycznych (często przy zaabsorbowaniu środków osobowych i rzeczowych) w celu przekształcenia tychże informacji prostych (pierwotnych) w informację żądaną przez wnioskującego (pochodną). Za informację przetworzoną uznaje się również wyodrębnienie (wyselekcjonowanie po analizie posiadanych zbiorów) informacji prostych ze zbiorów informacji znajdujących się w posiadaniu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia, jeżeli wymagają podjęcia działań twórczych i analitycznych, opracowania zestawień, list lub wykazów czy odpowiedniego zredagowania, których efektem końcowym jest jakościowo nowa informacja (dotychczas samoistnie nieistniejąca), a nawet sporządzenie wielu kserokopii dokumentów wymagających podjęcia działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków i osób (por. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015 r., s. 114, 126, 133 i n.; wyroki NSA: z dnia 8.02.2011 r. I OSK 1938/10; z dnia 9.08.2011 r. I OSK 792/11; z dnia 12.06.2014 r. I OSK 2721/13; z dnia 5.04.2013 r. I OSK 89/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nowe zestawienie informacji prostych nie stanowi jednak informacji przetworzonej wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i ogranicza się do wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 12.06.2014 r. I OSK 2721/13, z dnia 9.08.2011 r. I OSK 977/11, z dnia 23.01.2015 r. I OSK 315/14 oraz z dnia 5.03.2015 r. I OSK 865/14).

W rozpoznawanej sprawie kwestia zakwalifikowania żądanej informacji jako prostej czy przetworzonej nie ma jednak istotnego znaczenia, ponieważ podmiot zobowiązany, nie dysponuje informacjami prostymi, które samodzielnie czy jako informacja przetworzona, byłyby odpowiedzią na wniosek skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.