Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 518/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7d pkt 1 lit. a, art. 24 ust. 2a, ust. 2b, art. 24a
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: § 30, § 31, § 33
journal: Dz.U. 2021 poz 1390
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Anna Strzelec, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2023 r., nr [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania D. S., uchylił w całości decyzji Starosty Kraśnickiego z [...] listopada 2022 r., nr [...], uwzględnił zarzuty D. S. do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] w jednostce ewidencyjnej [...] dotyczące działek o numerach 807, 1108/1, 778/2 i dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.

Starosta Kraśnicki (dalej jako "organ I instancji") przeprowadził w latach 2020-2021 postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu ewidencyjnego [...] w jednostce ewidencyjnej [...]. Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlegał wyłożeniu do wglądu osób zainteresowanych w dniach od 1 do 19 lutego 2021 r. Po upływie okresu wyłożenia oraz rozpatrzeniu zgłoszonych uwag dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym Starosta Kraśnicki ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z 25 czerwca 2021 r., poz. 2729.

W piśmie z [...] czerwca 2021 r. D. S. (dalej jako "skarżąca") wniosła zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie określenia szerokości i powierzchni działek ewidencyjnych o numerach 807, 778/2, 1108/1.

W piśmie z 14 lipca 2021 r. Starosta Kraśnicki zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek 807, 778/2, 1108/1.

Starosta wystąpił do wykonawcy modernizacji Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego w Krakowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o wnikliwe przeanalizowanie dokumentacji zachowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kraśniku oraz zajęcie stanowiska w zakresie złożonych zarzutów. Wykonawca przedstawił swoje stanowisko w piśmie z [...] sierpnia 2021 r.

Decyzją z [...] listopada 2021 r. Starosta Kraśnicki orzekł o odrzuceniu zarzutów zgłoszonych przez skarżącą, dotyczących powierzchni i szerokości działek o numerach: 807, 1108/1 i 778/2, położonych w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...].

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] marca 2022 r. uchylił powyższą decyzję Starosty Kraśnickiego w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zobowiązał starostę do ustalenia wszystkich stron postępowania przy uwzględnieniu zapisów zawartych w ewidencji oraz do wyjaśnienia wskazanych przez skarżącą rozbieżności w szerokościach działek.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania treści żądania, w szczególności poprzez jednoznacznie określenie treści zarzutu, a w przypadku niezgodności co do przebiegu granic, konkretne wskazanie, jakich działek lub odcinków przebiegu granicy zarzut dotyczy.

Skarżąca odniosła się do wezwań organu w pismach z [...] kwietnia 2022 r. i [...] maja 2022 r.

Następnie Starosta wystąpił do wykonawcy modernizacji o ponowne przeprowadzenie czynności ustalenia przebiegu granic działek nr 807, 778/2 i 1108/1 z działkami sąsiednimi, położonymi w obrębie ewidencyjnym [...]. Prace geodezyjne zostały wykonane, a ich wyniki zostały opracowane w dokumentacji geodezyjnej zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kraśniku: w dniu 1 września 2022 r., pod numerem [...] - dla działki nr [...], w dniu 15 września 2022 r., pod numerem [...] - dla działki nr [...] oraz w dniu 12 października 2022 r., pod numerem [...] - dla działki nr [...].

Po dokonaniu analizy powyższych opracowań i w oparciu o dane w nich zawarte, organ I instancji decyzją z [...] listopada 2022 r. orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostka ewidencyjna [...] w następujący sposób:

1) w pozycji rejestrowej G66 figurującej na D. S. w działce nr 807 o powierzchni 2,8722 ha (RIIIa - 0,7545 ha, RIIIb - 1,0210 ha, RIVa - 1,0967 ha) wpisać powierzchnię 2,8732 ha (RIIIa - 0,7638 ha, RIIIb - 1,0186 ha, RIVa - 1,0908 ha); w działce nr 806 o powierzchni 0,5623 ha (RIIIb - 0,2534 ha, RIVa - 0,3089 ha) wpisać powierzchnię 0,5597 ha (Rlllb - 0,2528 ha, RIVa - 0,3069 ha); w działce nr 778/2, o powierzchni 1,1192 ha (Rlllb - 0,3744 ha, RIVa - 0,7448 ha) wpisać powierzchnię 1,1202 ha (Rlllb - 0,3745 ha, RIVa - 0,7457 ha); w działce nr 1108/1 o powierzchni 0,1547 ha (Br-RII - 0,1547 ha) wpisać powierzchnię 0,1609 ha (Br-RII - 0,1609 ha); w działce nr 1108/2 o powierzchni 0,3094 ha (RII - 0,0069 ha, Rllla - 0,0727 ha, ŁV - 0,2298 ha) wpisać powierzchnię 0,3145 ha (RII - 0,0074, Rllla - 0,0760 ha, ŁV - 0,2311 ha)

2) w pozycji rejestrowej G67 figurującej na D. S. w działce nr 778/4 o powierzchni 1,7390 ha (Rlllb - 0,4600 ha, RIVa - 1,2790 ha) wpisać powierzchnię 1,8292 ha (Rlllb - 0,4793 ha, RIVa -1,3499 ha);

3/ w pozycji rejestrowej G36 figurującej na Ł. S. w działce nr 803 o powierzchni 2,4803 ha /RIIIb - 1,0411 ha, RIVa - 1,2392 ha/ wpisać powierzchnię 2,4919 ha /Rlllb - 1,0498 ha, RIVa - 1,4421 ha/; w działce nr 804 o powierzchni 1,0132 ha /Rllla - 0,8147 ha, Rlllb - 0,1985 ha/ wpisać powierzchnię 0,9912 ha /Rllla - 0,7978 ha, Rlllb - 0,1934 ha/;

4) w pozycji rejestrowej G347 figurującej na E. K. w działce nr 808 o powierzchni 3,8337 ha (Rllla - 0,7921 ha, Rlllb - 1,3864 ha, RIVa - 1,3333 ha, LsII - 0,3219 ha) wpisać powierzchnię 3,8433 ha (Rllla - 0,7999 ha, Rlllb - 1,3880 ha, RIVa - 1,3337 ha, LsII - 0,3217 ha);

5/ w pozycji rejestrowej G507 figurującej na D. Z. oraz A. Z. w działce nr 776/2 o powierzchni 1,5055 ha (Rllla - 0,0186 ha, Rlllb - 0,3867 ha, RlVa - 1,1002 ha) wpisać powierzchnię 1,5049 ha (Rllla - 0,0188 ha, Rlllb - 0,3866 ha, RIVa -1,0995 ha);

6) w pozycji rejestrowej G425 figurującej na A. J. G. w działce nr 1107 o powierzchni 0,3712 ha (RII - 0,0387 ha, Rllla - 0,1007 ha, ŁV - 0,1138 ha, Br - RII - 0,1180 ha) wpisać powierzchnię 0,3433 ha (RII - 0,0312 ha, Rllla - 0,0848 ha, ŁV - 0,1066 ha, Br-RII - 0,1207 ha);

7) na mapie ewidencyjnej nanieść zmiany dla działek nr 807, 806, 803, 804, 808 zgodnie z operatem technicznym nr [...] z 1 września 2022 r.;

8) na mapie ewidencyjnej nanieść zmiany dla działek nr 778/2, 776/2, 778/4 zgodnie z operatem technicznym nr [...] z 15 września 2022 r.;

9) na mapie ewidencyjnej nanieść zmiany dla działek nr 1108/1, 1108/2, 1107 zgodnie z operatem technicznym nr [...] z 12 października 2022 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. S..

Decyzją z [...] lipca 2023 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") uchylił w całości decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uwzględnił zarzuty skarżącej zawarte w piśmie z [...] czerwca 2021 r. do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym obrębu ewidencyjnego [...] w jednostce ewidencyjnej [...], dotyczące przebiegu granic i powierzchni działek o nr 708, 1108/1 i 778/2. Dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] w jednostce ewidencyjnej [...], w zakresie:

a) przebiegu granic działki nr 807, w ten sposób, że numeryczny opis jej granic określać będą punkty graniczne o numerach: 1031, 1045, 1033, 1037, 1039, 1043, 1044, 1041, 1038, 1034, 1046, 1032, wykazane w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 1 września 2022 r., za nr [...],

b) przebiegu granic działki nr 1108/1 w ten sposób, że numeryczny opis jej granic określać będą punkty graniczne o numerach: 6038, 1020, 1021, 6044, wykazane w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 października 2022 r., za nr [...],

c) przebiegu granic działki nr 778/2 w ten sposób, że numeryczny opis jej granic określać będą punkty graniczne o nr: u5949, u5938, u2738, 1029, 1024, u5957, 1028, 1027, 1026, 1023, u5968, 1030, u2727, wykazane w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 września 2022 r., za nr [...]

Organ odwoławczy orzekł o dokonaniu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków wyżej wymienionego obrębu ewidencyjnego w zakresie: a) powierzchni działek o numerach: 807, 806, 803, 804 i 808, zgodnie z wykazami zmian danych ewidencyjnych zawartymi w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 1 września 2022 r., za nr [...], poprzez:

- wykreślenie działki nr 807 o pow. 2,8722 ha (RIIIa-0,7545 ha, RIIIb-1,0210 ha, RlVa-1,0967) ha i w jej miejsce wpisanie działki nr 807 o pow. 2,8732 ha (RlIIa-0,7638 ha, RIIIb-1,0186 ha, RIVa- 1,0908 ha),

- wykreślenie działki nr 806 o pow. 0,5623 ha (RIIIb-0,2534 ha, RIVa-0,3089 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 806 o pow. 0,5597 ha (RlIIb-0,2528 ha, RIVa-0,3069 ha),

- wykreślenie działki nr 803 pow. 2,4803 ha (RIIIb-1,0411 ha, RIVa-1,2392 ha ) i w jej miejsce wpisanie działki nr 803 o pow. 2,4919 ha (Rlllb-1,0498 ha, RJVa-1,4421 ha),

- wykreślenie działki nr 804 o pow. 1,0132 ha (RIIIa-0,8147 ha, RJIIb-0,1985 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 804 o pow. 0,9912 ha (RIIla-0,7978 ha, RIIIb-0,1934 ha),

- wykreślenie działki nr 808 o pow. 3,8337 ha (RIIIa-0,7921 ha, RIIIb-1,3864 ha, RIVa-1,3333 ha, LsII-0,3219 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 808 o pow. 3,8443 ha (RIIIa-0,7999 ha, RIIIb- 1,3880 ha, RIVa-1,3337 ha, LsII-0,3217 ha),

b) powierzchni działek nr: 1108/1, 1108/2 i 1107 zgodnie z wykazami zmian danych ewidencyjnych zawartymi w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 października 2022 r., za nr P.0607.2022.1631, poprzez:

- wykreślenie działki nr 1108/1 o pow. 0,1547 ha (Br-RII-0,1547 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 1108/1 o pow. 0,1609 ha (Br-RII-0,1609 ha);

- wykreślenie działki nr 1108/2 o pow. 0,3094 ha (RII-0,0069 ha, RIIIa-0,0727 ha, ŁV-0,2298 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 1108/2 o pow. 0,3145 ha (RII-0,0074 ha, RIlIa-0,0760 ha, ŁV- 0,2311 ha),

- wykreślenie działki nr 1107 o pow. 0,3712 ha (RII-0,0387 ha, RIIIa-0,1007 ha, ŁV-0,1138 ha, Br- RII-0,1180 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 1107 o pow. 0,3433 ha (RII-0,0312 ha, RHIa- 0,0848 ha, ŁV-0,1066 ha, Br-RII-0,1207 ha),

c) powierzchni działek nr: 778/2, 776/2 i 778/4 zgodnie z wykazami zmian danych ewidencyjnych zawartymi w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 września 2022 r., za nr P.0607.2022.1449, poprzez:

- wykreślenie działki nr 778/2 o pow. 1,1192 ha (RIIlb-0,3744 ha, RłVa-0,7448 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 778/2 o pow. 1,1202 ha (RIIIb-0,3745 ha, RIVa-0,7457 ha),

- wykreślenie działki nr 776/2 o pow. 1,5055 ha (RIIIa-0,0186 ha, RIIIb-0,3867 ha, RlVa-l,1002 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 776/2 o pow. 1,5049 ha (RIIIa-0,0188 ha, RIIIb-0,3866 ha, RIVa-1,0995 ha),

- wykreślenie działki nr 778/4 pow. 1,7390 ha (RIIIb-0,4600 ha, RIVa-1,2790 ha) i w jej miejsce wpisanie działki nr 778/4 o pow. 1,8292 (/RlIIb-0,4793 ha, RIVa-1,3499 ha).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na wstępie, że skarżąca kwestionuje ustalone szerokości i powierzchnie działek o numerach 807, 778/ i 1108/1, utrzymując, że zmiany tych wielkości wynikają z nieprawidłowego ustalenia przebiegu granic tych działek z działkami sąsiednimi. Organ I instancji stoi zaś na stanowisku, że czynności te zostały przeprowadzone prawidłowo, a konsekwencją przeprowadzonych czynności jest zmiana powierzchni poszczególnych działek.

Organ odwoławczy podniósł, że wobec stwierdzonych rozbieżności w protokołach ustalenia przebiegu granic sporządzonych w wyniku modernizacji, konieczne okazało się przeprowadzenie ponownej procedury ustalenia przebiegu granic działek 1108/1, 778/2 i 807 z działkami sąsiednimi. Wykonawca prac modernizacyjnych w ramach rękojmi przeprowadził stosowne czynności odrębnie dla każdej z wyżej wymienionych działek, w wyniku których sporządził trzy operaty techniczne, które następnie starosta przyjął do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego: z 1 września 2022 r. nr [...] - ustalenie przebiegu granic działki nr 807 z działkami sąsiednimi, z 15 września 2022 r. nr [...] - ustalenie przebiegu granic działki nr 778/2 z działkami sąsiednimi oraz z 12 października 2022 r. nr [...] - ustalenie przebiegu granic działki nr 1108/1 z działkami sąsiednimi. Po dokonaniu oceny wyżej wymienionych opracowań organ I instancji doszedł do przekonania, że dane zawarte w tych dokumentacjach są wystarczające do wprowadzenia zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków z uwagi na ich przedmiot, oraz że uwzględniają one uwagi organu odwoławczego i eliminują stwierdzone rozbieżności.

Organ II instancji stwierdził, że z wyżej wymienionych opracowań wynika, że właściciele działek objętych czynnościami zostali prawidłowo zawiadomieni o planowanych ustaleniach i pomiarach. Czynności przeprowadzono 11 lipca 2022 r. Organ wskazał, że jak wynika z protokołów ustalenia przebiegu granic zawartych w operacie z 12 października 2022 r., granica działki nr 1108/1 z działką nr 1107 ustalona została na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w ten sposób, że przebiega po istniejącym do lat 70-tych ubiegłego wieku ogrodzeniu. Jak wyjaśnił geodeta, obecni na gruncie J. S. (upoważniony przez właścicielkę działki nr 1108/1) i A. G. (właściciel działki nr 1107) zgodnie oświadczyli, że granica biegnie środkiem ogrodzenia, dokładnie i zgodnie wskazali miejsce usytuowania tyczki przed pomiarem i złożyli swoje podpisy zarówno na protokole jak i na szkicu granicznym.

Następnie organ wskazał, że granice działki nr 1108/1 z działką nr 912 (droga) i 1109 zostały ustalone zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wykonawca wyjaśnił, że granica ta została ustalona w ten sposób, że pomierzone ogrodzenie zostało przedłużone do linii wyznaczającej drogę na mapie ewidencyjnej, tak aby zachować kształt drogi na mapie ewidencyjnej (pkt 1021 na szkicu granicznym). W ten sam sposób wyznaczono punkt nr 6044 (trójmiedza działek nr 1108/1, 1109 i 912) zachowując kształt z dokumentów źródłowych zarówno działki 1108/1 jak i działki stanowiącej drogę. Z kolei linia pomiędzy punktem wskazanym przez strony o numerze 6038 (punkt trójmiedzy działek nr 1108/1, 1109 i 1108/2) połączona z punktem 6044 wyznacza wschodnią granicę działki nr 1108/1 z działką nr 1109.

W odniesieniu do działek 1108/1 i 1108/2 organ stwierdził, że w świetle protokołu ustalenia przebiegu granic, granica działki nr 1108/1 z działką nr 1108/2 została ustalona zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czyli według zgodnego oświadczenia stron. Wykonawca wyjaśnił, że działki te są własnością tej samej osoby, a podczas czynności na gruncie upoważniony przez ich właścicielkę J. S. stwierdził, że granica biegnie tuż za budynkiem gospodarczym i dokładnie wskazał miejsce wbicia palika drewnianego. Po wskazaniu przebiegu granicy geodeta stwierdził, że przebieg ten nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dokumentacji źródłowej w granicach dokładności - wskazana w ten sposób granica nie odbiega kształtem od jej odwzorowania na zarysie pomiarowym, w dokumentacji z uwłaszczenia oraz na analogowej mapie ewidencyjnej, zachowany jest jej kształt, linie graniczne zachowują równoległość i prostopadłość. Tak ustaloną granicę zaakceptował upoważniony przez właścicielkę działek J. S., składając swój podpis w protokole i na szkicu granicznym.

Organ II instancji wskazał, że ustalenie przebiegu granic może spowodować zmianę powierzchni działki. Jak wynika z przedstawionej dokumentacji numeryczny opis granic działki nr 1108/1 stanowią punkty o numerach: 6044, 6038, 1020 i 1021. W wyniku wykonanych czynności ustalenia przebiegu granic, został sporządzony wykaz współrzędnych punktów granicznych, dla których określone zostały wymagane atrybuty w zakresie ich pozyskania, dokładności położenia oraz rodzaju stabilizacji, w celu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy podniósł, że w operacie technicznym nr [...] powyższe punkty graniczne spełniają obowiązujące standardy dokładnościowe opisane w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym wykonawca miał kompetencję do obliczenia i wykazania w bazie danych ewidencji nowej powierzchni działki nr 1108/1 zgodnie z zasadą, że powierzchnia działki jest funkcją pochodną w stosunku do określonych granic.

Następnie organ odwoławczy odniósł się do operatu nr [...] Podniósł, że przebieg granicy działki nr 807 z działkami nr 804, 808 i 803 ustalony został w ten sposób, że granice przebiegają po wyraźnej istniejącej między o szerokość 0,5 m, a punkty na miedzy zostały zgodnie wskazane przez strony obecne na gruncie - był to środek miedzy. Geodeta wyjaśnił, że przed przystąpieniem do czynności analizował dokumenty źródłowe, a wskazania stron nie odbiegały od przebiegu granic w tych dokumentach, nie zaburzały konfiguracji działek, więc punkty wskazane przez strony zostały zamarkowane i pomierzone. Jednakże z uwagi na fakt, iż nie wszystkie obecne strony złożyły podpis w protokole, nie było możliwości ustalenia przebiegu tych granic zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dlatego granice te zostały ustalone na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia. Jak wyjaśnił geodeta granice te stanowią spokojny stan posiadania i nie są sprzeczne z informacjami zawartymi dostępnych dokumentach. Pozostałe granice działki nr 807 (z działkami 806 i 1135/1) geodeta ustalił zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Geodeta wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż obecne na gruncie strony nie wiedziały, gdzie przebiegają granice pomiędzy tymi działkami, zostały im wskazane punkty przygotowane wcześniej przez geodetę. Punkty pomiędzy działkami 807 i 806 oraz 807 i 1135/1 stanowią tzw. trójmiedze odpowiednio z działkami 803 i 808, dlatego czołówki działki nr 807 z działkami 806 i 1135/1 wynikają pośrednio ze wskazań także właścicieli działek nr 804, 803 i 808. Granice ustalone w powyższy sposób zaakceptował upoważniony przez skarżącą J. S. i złożył stosowne podpisy w protokole i na szkicu. Geodeta wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż prace terenowe wykonywane były w lipcu, a na gruncie były bardzo wysokie zboża, nie udało odnaleźć szczegółów terenowych w pobliżu ustalanych granic. Również w odniesieniu do działki nr 807 wykonawca miał kompetencję do obliczenia i wykazania w bazie danych nowej powierzchni tej działki, ponieważ wszystkie punkty graniczne wchodzące w skład numerycznego opisu granic działki nr 807 (tj. punkty nr 1031, 1045, 1033, 1037, 1039, 1043, 1044, 1041, 1038, 1034, 1046, 1032) spełniają standardy dokładnościowe. W operacie znajduje się stosowny wykaz współrzędnych punktów granicznych, dla których określone zostały wymagane atrybuty w zakresie ich pozyskania, dokładności położenia oraz rodzaju stabilizacji, w celu aktualizacji danych w bazie danych ewidencji, jak również wykaz zmian danych ewidencyjnych umożliwiający dokonanie aktualizacji powierzchni działki nr 807.

Jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granic zawartego w operacie nr [...] oraz wyjaśnień geodety granica działki nr 778/2 z działką nr 776/2 została ustalona środkiem istniejącej wyraźnej między o szerokości 0,5 m. Granicę zaakceptował J. S., w imieniu właścicielki działki nr 778/2 oraz współwłaściciel działki nr 776/2. Z uwagi na nieobecność współwłaścicielki działki nr 776/2 granicę geodeta ustalił według § 33 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Geodeta zbadał dostępne dokumenty źródłowe i stwierdził, że powyższy spokojny stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w istniejących dokumentach określających stan prawny czyli w tym przypadku od przebiegu na mapie ewidencyjnej w granicach dokładności. Granicę działki nr 778/2 z działką nr 782/1 i 782/2 geodeta ustalił zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czyli według zgodnego oświadczenia stron. Jak wynika z protokołu wszyscy właściciele wyżej wymienionych działek podpisali zgodnie protokół i szkic graniczny. Tu również geodeta zbadał, że wskazany przebieg granicy nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w istniejących dokumentach określających stan prawny. Z kolei granica działki nr 778/2 z działkami nr 779/3 i 778/4 ustalona została – zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia – po analizie wszelkich dostępnych dokumentów, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów. Geodeta wyjaśnił, że strony nie wiedziały gdzie przebiegają granice pomiędzy tymi działkami, dlatego zostały im wskazane punkty przygotowane wcześniej przez wykonawcę. Geodeta ustalił, że wszystkie punkty graniczne zostały pomierzone i spełniają standardy dokładności, dlatego można dokonać numerycznego opisu granic działki nr 778/2. Są to punkty o nr: u5949, u5938, u2738, 1029, 1024, u5957, 1028, 1027, 1026, 1023, u5968, 1030, u2727. Z powyższego wynika, że możliwe było obliczenie na ich podstawie nowej powierzchni działki.

Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia co do przebiegu granic są prawidłowe, jednak decyzja organu I instancji sformułowana została nieprawidłowo i nie zawiera rozstrzygnięcia o zarzutach do danych ewidencyjnych. Z tego powodu organ odwoławczy postanowił uchylić decyzję organu I instancji i prawidłowo orzec o uwzględnieniu zarzutów oraz wprowadzeniu zmian w ewidencji, będących konsekwencją ponownego ustalenia przebiegu granic.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. S. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w części orzekającej o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] w odniesieniu do granicy działki 1108/1 z działką 1108/2, granicy działki 1108/1 z działką 1107, granicy działki 807 z działką 806 oraz zmiany powierzchni działki 806 przez jej zmniejszenie.

Skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie § 30, § 31 i § 33 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, polegające na błędnym uznaniu, że materiał dowodowy w zaskarżonym zakresie zawiera dane wiarygodne do przeprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków;

II. naruszenie § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez dowolne ustalenie granicy działki 807 z działką 806 przez geodetów, polegające na własnym uznaniu, przy braku wpisu oświadczeń strony skarżącej mających istotne znaczenie w tym zakresie do protokołu ustalenia przebiegu granic wyżej wymienionych działek ewidencyjnych;

III. naruszenie § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez dowolne ustalenie granicy działki 1108/1 z działką 1108/2 oraz 1108/1 z działką 1107 przez geodetów, polegające na własnym uznaniu, przy braku wpisu oświadczeń strony skarżącej i właściciela działki 1107 do protokołu ustalenia przebiegu granic wyżej wymienionych działek ewidencyjnych, mających istotne znaczenie w tym zakresie, nieuwzględnieniu zgodnych oświadczeń stron;

IV. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, błędnej ocenie dowodów oraz wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz nieuwzględnieniu uwag zgłoszonych w piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. w toku postępowania. Skarżąca podniosła, że odmowa przyjęcia oświadczeń strony podczas ustalenia przebiegu granic na gruncie oraz odmowa umieszczenia ich treści w dokumentacji, w tym w protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych łamie zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu;

V. naruszenie art. 139 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy odnośnie do przebiegu granicy działek 1108/1 z 1107;

VI. dokonanie błędnych ustaleń w odniesieniu do przebiegu granicy działki 1108/1 z działką 1108/2, granicy działki 1108/1 z działką 1107, granicy działki 807 z działką 806 oraz zmiany powierzchni działki 806 poprzez jej zmniejszenie.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi w celu powtórzenia prac geodezyjnych i przygotowania dokumentacji we właściwy sposób, w szczególności celem wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy pomiarami szerokości przedmiotowych działek, co w konsekwencji powinno doprowadzić do ustalenia w sposób poprawny granic ewidencyjnych działki 1108/1 z działką 1108/2, granicy działki 1108/1 z działką 1107, granicy działki 807 z działką 806 oraz powierzchni działki nr 806.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. W ocenie sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli jest decyzja organu II instancji o uchyleniu decyzji organu I instancji i uwzględnieniu zarzutów w postępowaniu w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zgłoszonych przez skarżącą do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego [...].

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 z późn. zm.), dalej jako: "p.g.k." lub "ustawa". Przepis art. 2 pkt 8 powołanej ustawy definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, nie rozstrzyga natomiast sporów o prawo. Ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny stwierdzony dokumentami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13).

Zadanie prowadzenia ewidencji zostało powierzone starostom (art. 7d pkt 1 lit. a ustawy). Określone ustawą informacje o gruntach, budynkach, lokalach oraz właścicielach nieruchomości zawiera tzw. operat ewidencyjny, który zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy składa się z:

1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego oraz

2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji w na zasadach określonych w art. 24 ust. 2a i 2b p.g.k. Zgodnie natomiast z art. 24a ust. 1 p.g.k., starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Zgodnie z art. 24a ust. 4 p.g.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 10 listopada 2022 r., projekt operatu opisowo-kartograficznego podlegał wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, na okres 15 dni roboczych. Informacja o terminie i miejscu wyłożenia wywieszana jest na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6).

Zgodnie z art. 24a ust. 7 p.g.k., o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu rozstrzyga upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający wymagane uprawnienia, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego. O sposobie rozstrzygnięcia uwag pracownik starostwa informuje zgłaszającego uwagi oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole.

Po upływie terminu rozpatrzenia uwag, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8).

Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10).

Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie zarzutów w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11).

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, na skutek wniesionych przez skarżącą zarzutów do danych objętych modernizacją, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, powtórzona została procedura ustalenia przebiegu granic działek nr 807, 1108/1 i 778/2. Wobec tego, że ponowne ustalenie przedbiegu granic wykonane zostało w 2022 r., zastosowanie w sprawie ma rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390 z późn. zm.), które weszło w życie 31 lipca 2021 r.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca kwestionuje wyniki przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie określenia przebiegu granic.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:

1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:

a) postępowania rozgraniczeniowego,

b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,

c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,

d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

e) podziału nieruchomości,

f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;

2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;

Jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 31).

W § 33 rozporządzenia wskazane zostały sposoby ustalenia przebiegu granic.

Zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia, ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 2 lub 5 ustawy, zwany dalej "geodetą uprawnionym", na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 (właścicieli albo samoistnych posiadaczy) i § 12 pkt 1 (m. in użytkowników wieczystych gruntów, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych), potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic.

W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 33 ust. 2).

Zgodnie natomiast z § 33 ust. 3, w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów.

Punkty graniczne oznacza się na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić z inicjatywy i na koszt zainteresowanych podmiotów (§ 33 ust. 4).

Wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych utrwala się w protokole, którego wzór zawiera załącznik nr 7 do rozporządzenia (§ 33 ust. 5).

Zgodnie z § 33 ust. 6, integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są szkice graniczne sporządzone przez geodetę uprawnionego, które zawierają:

1) informacje o lokalizacji działek ewidencyjnych, których granice są ustalane;

2) usytuowanie punktów granicznych w stosunku do szczegółów terenowych położonych na ustalanych granicach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, takich jak budynki, ogrodzenia, słupy oraz miedze, przedstawione w sposób graficzny i doprecyzowane opisem lub danymi określającymi odległości tych punktów do szczegółów terenowych;

3) numery działek ewidencyjnych;

4) informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych;

5) podpisy osób biorących udział w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic lub adnotację geodety uprawnionego o odmowie złożenia podpisu;

6) podpis geodety uprawnionego, który sporządził szkic graniczny.

Ponowne ustalenie przebiegu granic działek 807, 1108/1 i 778/2 w ramach modernizacji nastąpiło zgodnie z powołanymi wyżej przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W ocenie sądu brak podstaw do kwestionowania dokonanych ustaleń.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że ponowne ustalenie granic działek skarżącej dokonane zostało po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji o odrzuceniu zarzutów skarżącej i wskazaniu, jakie okoliczności wymagają dodatkowego wyjaśnienia i jakie czynności powinny być ewentualnie powtórzone. Organ I instancji dostosował się do wskazań organu odwoławczego i przeprowadził szczegółowe i wyczerpujące postępowanie mające na celu wyjaśnienie rozbieżności w dotychczasowej dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w toku modernizacji oraz ustosunkowanie się do zastrzeżeń skarżącej, która w licznych pismach formułowała różne zarzuty dotyczące szerokości działek i przebiegu ich granic. Dodać należy, że w toku postępowania odwoławczego prowadzonego na skutek odwołania skarżącej od ponownie wydanej przez organ I instancji decyzji, organ odwoławczy dwukrotnie zlecał organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczący prawidłowości dokumentacji geodezyjnej, okoliczności podnoszonych przez skarżącą i przesłania dodatkowych dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy (postanowienia z 28 lutego 2023 r. oraz z 12 maja 2023 r.).

Starosta Kraśnicki trzykrotnie przedstawiał wymagane informacje oraz przesyłał dodatkowe dokumenty (3 marca 2023 r., 17 maja 2023 r. i 6 czerwca 2023 r.), w tym wyjaśnienia wykonawcy prac geodezyjnych z 2 czerwca 2023 r., w których szczegółowo przedstawiono sposób ustalenia granic działek 807, 1081/1 i 778/2 oraz zawarto wyjaśnienia dotyczące standardów technicznych i wykonywania geodezyjnych pomiarów, na podstawie poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 263, poz. 1572), które przewidywało inne standardy dokładności (w szczególności dla map analogowych w skali 1:5000 dokładność transformacji wynosiła 2,00 m). Wyjaśniono również, że błąd graniczny przy odczytywaniu map analogowych w skali 1:5000 wynosił 3,00 m. Jest to o tyle istotne, że skarżąca, odwołując się do dawnych map i pomiarów, pomija całkowicie różnice w standardach dokładności oraz fakt, że dokumentacja archiwalna nie spełnia standardów przewidzianych w obecnie obowiązujących przepisach.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie § 31 rozporządzenia z 2021 r., jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, tj. w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1670), dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Sąd podziela stanowisko organu, że sporządzona w toku ponownego rozpoznawania sprawy dokumentacja geodezyjna, tj. operaty techniczne: z 1 września 2022 r., nr [...], z 15 września 2022 r., nr [...] oraz z 12 października 2022 r., nr [...], przyjęte przez Starostę Kraśnickiego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierają wiarygodne dane, mogące służyć do aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie wniesionych zarzutów.

Twierdzenia skarżącej o nieprawdziwości zawartych w nich danych są całkowicie bezpodstawne.

Jeśli chodzi o operat dotyczący działki nr 807, to na wstępie sprawozdania technicznego wykonawca wyjaśnił, że dostępne materiały archiwalne, pochodzące z lat 60 i 70 ubiegłego wieku obarczone są dużymi błędami i nie pozwalają na odtworzenie granic z dokładnością wymaganą obecnie obowiązującymi przepisami. Z tego względu mogą być wykorzystywane tylko w ograniczonym zakresie, co spowodowało konieczność ponownego ustalenie granic. W ustaleniu granic działki nr 807 udział wzięli pełnomocnicy skarżącej: ojciec J. S. oraz siostra K. S.-Z.. Granica działki nr 807 z działkami nr 804, 808 i 803 ustalona została po wyraźnej istniejącej miedzy. Z wyjaśnień wykonawcy z 2 czerwca 2022 r. wynika ponadto, że miedza miała szerokość 0,5 m, a punkty na miedzy zostały zgodnie wskazane przez strony obecne na gruncie. Geodeta wyjaśnił, że przed przystąpieniem do czynności analizował dokumenty źródłowe, a wskazania stron nie odbiegały od przebiegu granic w tych dokumentach, nie zaburzały konfiguracji działek, więc punkty wskazane przez strony zostały zamarkowane i pomierzone. Jednakże z uwagi na fakt, iż nie wszyscy obecni złożyli podpisy w protokole (jedynie upoważniony przez właścicielkę działki nr 807 J. S. złożył podpis w protokole i na szkicu granicznym), nie było możliwości ustalenia przebiegu tych granic zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków według zgodnego oświadczenia stron. Z tego względu granice te zostały ustalone na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia. Jak wyjaśnił wykonawca modernizacji granice te nie są sprzeczne z informacjami zawartymi dostępnych dokumentach. Pozostałe granice działki nr 807 (z działkami 806 i 1135/1) ustalone zostały zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ spokojnego stanu posiadania nie można było stwierdzić. Z wyjaśnień wykonawcy wynika, że działki nr 806 i 807 stanowią jedno pole orne (obie działki są własnością skarżącej), a obecne na gruncie strony nie wiedziały, gdzie przebiegają granice pomiędzy tymi działkami. Z tego względu wykonawca wskazał punkty przygotowane wcześniej, pozyskane z dokumentacji źródłowej, uwzględniające wskazania stron sąsiednich.

Podkreślenia wymaga, że pełnomocnik skarżącej J. S. złożył do protokołu swoje podpisy w rubrykach dotyczących ustalenia w powyższy sposób granic wraz z adnotacją: "ustaloną granicę akceptuję bez zastrzeżeń".

Dołączona już po zakończeniu czynności "Uwaga do protokołu" podpisana przez J. S. oraz drugiego pełnomocnika skarżącej K. S.-Z. nie daje podstaw do podważenia ustaleń zawartych w protokole i sporządzonej dokumentacji geodezyjnej. W uwadze tej zaznaczono, że przed podpisaniem protokołu nie zostały odczytane szerokości działek. Okoliczność, ta nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości przeprowadzonych czynności, skoro ich istotą było ustalenie punktów granicznych pozwalających na ustalenie przebiegu granic, a nie ustalanie szerokości działek. Ponadto nieodłączną część protokołu granicznego sporządzonego w sprawie stanowi szkic graniczny, na którym zaznaczona jest szerokość działki nr 807 przy granicy z działką nr 806 i szerokość działki nr 807 przy granicy zdziałką nr 1135/1. Na szkicu tym również znajduje się podpis J. S..

Podkreślić należy, że w operacie technicznym dotyczącym działki nr 807 znajduje się wykaz współrzędnych punktów granicznych, dla których określone zostały wymagane atrybuty. Organ miał zatem podstawy do stwierdzenia, że wszystkie punkty graniczne wchodzące w skład numerycznego opisu granic działki nr 807 (tj. punkty nr 1031, 1045, 1033, 1037, 1039, 1043, 1044, 1041, 1038, 1034, 1046, 1032) spełniają standardy dokładnościowe. Dawało to z kolei podstawę do obliczenia nowej powierzchni działki 807 (2,8732 ha w miejsce 2,8722 ha). Wykonawca sporządził także wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni, rodzaju oraz klasy użytków działki nr 807 oraz działek sąsiednich w celu aktualizacji danych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków.

W tym miejscu, w związku z zarzutem skarżącej dotyczącym zmniejszenia powierzchni działki nr 806, która nie była objęta zarzutami wniesionymi do danych ewidencyjnych ujawnionych w wyniku modernizacji, wyjaśnić należy, że przeprowadzone prawidłowo ustalenie przebiegu granic działki nr 807 spowodowało konieczność określenia na nowo powierzchni działki nr 806 (0,5597 ha w miejsce 0,5623 ha), zgodnie z usytuowaniem punktów granicznych.

Bezpodstawny jest zarzut skarżącej, że podana przez wykonawcę szerokość działki nr 807 na granicy z działką nr 806, wynosząca 17,90 m (punkty graniczne 1043 i 1044) jest nieprawidłowa, ponieważ pomiar na gruncie dokonywany kilkakrotnie przez skarżącą wykazał szerokość 18,43 m. Jak wyjaśniła na rozprawie pełnomocnik skarżącej K. S.-Z. pomiar ten wykonywany był zwykłą taśmą mierniczą.

Należy zatem wyjaśnić, że pomiar ten nie może zostać uwzględniony i w żadnym wypadku nie daje podstaw do podważenia ustaleń zawartych w operacie technicznym, sporządzonym przez uprawnionego geodetę. Czynności geodezyjne wykonywane są przez uprawnionych geodetów, dysponujących specjalistycznym sprzętem oraz dostępem do dokumentacji, zawierającej dane niezbędne do określenia punktów granicznych. Własnoręcznie dokonane pomiary między bliżej nieokreślonymi punktami, bez określenia ich współrzędnych nie mają wartości dowodowej. Skarżąca nie przedstawiła innej wiarygodnej dokumentacji geodezyjnej. Stwierdzić zatem należy, że nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, że dane zawarte w operacie technicznym dotyczącym działki nr 807 są nieprawidłowe.

Jeśli chodzi o ustalenie przebiegu granicy działki nr 1108/1 z działką nr 1107 i z działką nr 1108/2, które to ustalenie jest kwestionowane przez skarżącą, w pierwszej kolejności wskazać należy, że również w tym przypadku wykonawca modernizacji wyjaśnił, że dostępne materiały archiwalne, pochodzące z lat 60 i 70 ubiegłego wieku obarczone są dużymi błędami i nie pozwalają na odtworzenie granic z dokładnością wymaganą obecnie obowiązującymi przepisami. Z tego względu mogą być wykorzystywane tylko w ograniczonym zakresie, co spowodowało konieczność ponownego ustalenie granic.

Granica działki 1081/1 z działką 1107 ustalona została na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przebieg granicy potwierdził pełnomocnik skarżącej J. S. oraz właściciel działki nr 1107, A. G.. Z wyjaśnień wykonawcy z 2 czerwca 2023 r. wynika, że J. S. i A. G. zgodnie stwierdzili, że granica biegnie po istniejącym wiele lat ogrodzeniu, środkiem tego ogrodzenia oraz dokładnie i zgodnie wskazali miejsce usytuowania tyczki przed pomiarem i złożyli swoje podpisy zarówno na protokole jak i na szkicu granicznym. Wykonawca wyjaśnił, że wskazania stron nie odbiegały od przebiegu granicy w dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach działek i nie zaburzały konfiguracji działki. Z tego względu spokojny stan posiadania został uznany jako niesprzeczny z informacjami zawartymi w dokumentacji źródłowej.

Dodać należy, że na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej J. S. potwierdził tak opisany przebieg granicy. Bezpodstawne są zatem zarzuty skarżącej, że wykonawca zawarł w protokole nieprawdziwe dane, w szczególności gołosłowne jest twierdzenie, że J. S. i A. G. wskazali inny przebieg granicy, a mianowicie linię po zachodniej stronie słupków ogrodzenia.

Całkowicie nieuzasadnione jest powoływanie się przez skarżącą na plan zagospodarowania działki z 1987 r., wykonany dla potrzeb przebudowy ogrodzenia, na którym zaznaczone jest projektowane ogrodzenie. Plan ten nie ma wartości geodezyjnej, co wyraźnie stwierdza uwaga zawarta na planie, a ponadto plan zawiera zastrzeżenie, że układ stosunków własnościowych naniesiony został na podstawie wskazań zleceniodawcy, czyli właściciela działki, wówczas J. S.. Naniesione na tym planie miary, na które powołuje się skarżąca nie mogą zatem zostać uwzględnione w sprawie niniejszej.

Granica działki nr 1108/1 z działką nr 1108/2 ustalona została zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków na podstawie wskazania J. S., działającego z upoważnienia skarżącej. Obie działki stanowią własność skarżącej. J. S. stwierdził, że granica biegnie tuż za budynkiem gospodarczym i dokładnie wskazał miejsce wbicia palika drewnianego.

Nieuzasadniony jest zarzut skarżącej, że wykonawca "mija się z prawdą", ponieważ J. S. nie wskazał granicy działki 1108/1 z działką 1108/2, tylko miejsce pomiaru szerokości działki 1108/1, a granica między tymi działkami biegnie w większej odległości. Twierdzenie skarżącej, że granica między działkami nr 1108/1 i nr 1108/2 powinna zostać ustalona w większej odległości od granicy budynku gospodarczego o numerze 588g1, w kierunku południowym, tj. po drzewach rosnących w miedzy, jest bezpodstawne. J. S. podpisał zarówno protokół, jak i szkic graniczny i swojego oświadczenia co do przebiegu granicy w żaden sposób nie odwołał. Nie może także stanowić dowodu na inny niż ustalony przez wykonawcę przebieg granicy powoływany przez skarżącą plan zagospodarowania działki z 1987 r., o czym była już mowa wyżej. Ponownie podkreślić należy, że miary z tego planu, niemające wartości geodezyjnej, nie mogą być wykorzystane dla celów modernizacji gruntów.

Jak wynika z wyjaśnień wykonawcy modernizacji, wskazany w czasie czynności ustalenia granic przebieg granicy nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dokumentacji źródłowej w granicach dokładności. Wskazana w ten sposób granica nie odbiega kształtem od jej odwzorowania na zarysie pomiarowym, w dokumentacji z uwłaszczenia oraz na analogowej mapie ewidencyjnej, zachowany jest jej kształt, linie graniczne zachowują równoległość i prostopadłość. Na szkicu granicznym geodeta dla wszystkich punktów granicznych przedstawił miary od szczegółów terenowych położonych w bezpośrednim sąsiedztwie, a są to w tym przypadku naroża budynku mieszkalnego i gospodarczego. Geodeta wyjaśnił, że miary zachowane w dokumentacji archiwalnej są niewiarygodne, ponieważ błędy na długości 2 km mogły przekraczać 2,00 m i 2,30 m.

Granice działki nr 1108/1 z działką nr 912 (droga) i 1109 zostały ustalone zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wykonawca szczegółowo wyjaśnił, w jaki sposób granice te zostały ustalone. Geodeta stwierdził, że przebieg tych granic nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dokumentacji źródłowej w granicach dokładności mapy, a ponadto granice te nie odbiegają od odwzorowania ich na zarysie pomiarowym, na dokumentacji z uwłaszczenia oraz analogowej mapy ewidencyjnej. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń w tym zakresie.

Jak wynika z dokumentacji geodezyjnej dotyczącej ustalenia granic, numeryczny opis granic działki nr 1108/1 stanowią punkty o numerach: 6044, 6038, 1020 i 1021. Wykonawca sporządził wykaz współrzędnych punktów granicznych, dla których określone zostały wymagane atrybuty w zakresie ich pozyskania, dokładności położenia oraz rodzaju stabilizacji, w celu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Podzielić należy stanowisko organu, że powyższe punkty graniczne spełniają obowiązujące standardy dokładnościowe opisane w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ podkreślił, że w odniesieniu do wszystkich punktów granicznych spełnione zostały standardy dokładnościowe, co oznacza, że położenie wszystkich punktów granicznych względem poziomej osnowy geodezyjnej lub pomiarowej zostało określone z dokładnością nie mniejszą niż 0,10 m. W związku z tym wykonawca miał kompetencję do obliczenia i wykazania w bazie danych ewidencji nowej powierzchni działki nr 1108/1 zgodnie z zasadą, że powierzchnia działki jest funkcją pochodną w stosunku do określonych granic.

Z uwagi na to, że skarżąca powołuje się na archiwalne dokumenty wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z § 11 ust. 2 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1969 r. Nr 11, poz. 98), dalej jako "zarządzenie z dnia 20 lutego 1969 r.", ogólny obszar działki podawany był z następującą dokładnością zapisu:

1) do 1 m2 (0,0001 ha) - na terenach miast i osiedli,

2) do 100 m2 (0,01 ha) - na terenach gromad.

Zgodnie z § 11 ust. 4 zarządzenia z dnia 20 lutego 1969 r., powierzchnię otrzymaną z obliczeń w wypadkach określonych w ust. 2 pkt 2 przy dokonywaniu zapisu do 100 m2 zaokrąglano do pełnych setek metrów (arów), przy czym:

1) końcówkę mniejszą niż 50 m2 należało odrzucić,

2) końcówkę równą 50 m2 zaokrąglano do parzystego ara,

3) końcówkę większą od 50 m2 zaokrąglano do pełnego ara.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami powierzchnię podaje się z dokładnością do 0,0001 ha.

Nie budzi wątpliwości, że ustalenie przebiegu granic może spowodować zmianę powierzchni działki. Słusznie zwraca uwagę organ, że jeżeli w wyniku ustalenia na nowo przebiegu granic nastąpiła zmiana powierzchni poszczególnych działek, to nie ma podstaw do utrzymywania nieaktualnego wpisu w ewidencji w tym zakresie.

Prawidłowo zatem dokonał organ aktualizacji powierzchni działek nr: 1108/1, 807 i 778/2 oraz aktualizacji powierzchni działek nr: 806, 803, 804, 808, 776/2, 778/4, 1108/2 i 1107, ponieważ jak wynika z dokumentacji geodezyjnej ustalenia przebiegu granic dokonane w dniu 11 lipca 2022 r. miały również wpływ na wielkość powierzchni działek sąsiednich.

Wyjaśnić należy, że organ odwoławczy rozpoznaje ponownie sprawę administracyjną (art. 15 k.p.a.) i jest uprawniony, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., do uchylenia decyzji organu I instancji w całości albo w części i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie było podstaw do przekazywania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.).

Prawidłowo uznał organ odwoławczy, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji organu I instancji zostało sformułowane nieprecyzyjnie, w szczególności co do aktualizacji, o której orzekł organ I instancji w punktach 7, 8 i 9. Trafnie podniósł także organ odwoławczy, że zgodnie z art. 24a ust. 10 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne organ I instancji powinien w sentencji decyzji wskazać, czy uwzględnia zarzut czy też odrzuca, czego zabrakło w decyzji organu I instancji. Ponadto organ powinien wskazać, w jaki sposób będą ujawnione granice poszczególnych działek, będących przedmiotem zarzutów. Organ I instancji nie sprecyzował, jakie zmiany co do przebiegu granic wprowadza, a orzekł jedynie o naniesieniu na mapie ewidencyjnej zmian dla wyszczególnionych w decyzji działek zgodnie z operatami technicznymi, powołanymi na wstępie. Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie należało wydać decyzję o uwzględnieniu zarzutów i dokonaniu aktualizacji określonych informacji na podstawie sporządzonych operatów technicznych, zarówno w zakresie numerycznego opisu granic działek będących przedmiotem zarzutów, jak też ich powierzchni, a także powierzchni innych działek, w odniesieniu do których zmiany nastąpiły.

W świetle powyższego istniały postawy do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, stan faktyczny sprawy nie budził bowiem wątpliwości i nie zachodziła potrzeba dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

W ocenie sądu organ podjął w rozpoznawanej sprawie wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz w sposób wyczerpujący zgromadził, a następnie rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są więc nieuzasadnione.

Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zawiera bowiem wszystkie wskazane w tym przepisie elementy oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Nie są także uzasadnione zarzuty skarżącej dotyczące niezapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca działała w sprawie przez dwóch pełnomocników, którzy uczestniczyli w czynnościach, a ponadto, jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik K. S.-Z. składała w imieniu skarżącej wielokrotnie pisma procesowe z uwagami i zarzutami co do czynności podejmowanych przez wykonawcę modernizacji oraz organy obu instancji.

Bezpodstawny jest zarzut dotyczący odmowy przyjęcia oświadczeń strony podczas ustalenia przebiegu granic na gruncie i umieszczenia ich w protokole ustalenia przebiegu granic działek. Przeczą temu sprawozdania techniczne i protokoły zawarte w operatach oraz wyjaśnienia wykonawcy modernizacji, nadesłane na żądanie organu. Uwagi, zgłoszone przez pełnomocników skarżącej po zakończeniu czynności zostały dołączone do akt i były przedmiotem oceny.

Organ nie naruszył przepisu art. 139 k.p.a. Organ odwoławczy nie wydał decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, jak twierdzi skarżąca. Zarówno w decyzji organu I instancji, jak i decyzji organu odwoławczego granice działki nr 1108/1 z działką nr 1107 ustalone zostały na podstawie tego samego operatu technicznego – operatu z 12 października 2022 r., zarejestrowanego pod numerem [...]

Skarga nie obejmuje działki nr 778/2, zbędne było więc omawianie w uzasadnieniu wyroku ustaleń organu w tej części.

W związku z zarzutami skarżącej dotyczącymi przebiegu granic dodatkowo wyjaśnić należy, że w postępowaniu modernizacyjnym nie może być rozstrzygany spór o własność. Postępowanie to nie może prowadzić do ustalania zasięgu prawa własności. Jeśli granice działek skarżącej stały się sporne, skarżąca powinna wystąpić o rozgraniczenie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.g.k., rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W postępowaniu o rozgraniczenie ustala się, dokąd sięga prawo własności właściciela rozgraniczanych działek.

Podsumowując stwierdzić należy, że skarżąca nie podważyła omówionych wyżej prawidłowych ustaleń organu, w szczególności zaś wykonanych w sprawie operatów technicznych, dotyczących ustalenia granic działek skarżącej. Zawarte w skardze żądanie przeprowadzenia po raz trzeci procedury ustalenia granic nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Z przytoczonych powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).