Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 998/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant: starszy asystent sędziego Izabela Kucharczyk - Szczerba po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. i J. S.-S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 581/21 w sprawie ze skargi M. S. i J. S.-S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 581/21, oddalił skargę M. S. i J. S.-S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2021 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P., decyzją z dnia 8 czerwca 2018 r., nakazał M. S. i J. S.–S. - dalej: "skarżący", rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu o wymiarach 1,00 m x 1,20 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K. w gminie K.

Wobec niewykonania nałożonego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił wobec skarżących upomnienie z dnia 17 lipca 2018 r., a następnie w dniu 31 października 2018 r., tytuł wykonawczy. Wreszcie, wobec niewykonania przez skarżących obowiązku, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2018 r. nałożono na zobowiązanych grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do jego wykonania.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. uchylił powyższe postanowienie w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny i terminu do wykonania obowiązku oraz wyznaczył nowy termin jego wykonania, natomiast w pozostałym zakresie postanowienie utrzymał.

Prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II SA/Gd 345/19 z dnia 27 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie organu odwoławczego.

Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2020 r. skarżący wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że zmianie uległ krąg właścicieli nieruchomości. Natomiast pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r. pełnomocnik skarżących poinformował, że objęty nakazem rozbiórki sanitariat został rozebrany, co M. S. potwierdził w piśmie z dnia 23 kwietnia 2020 r. wskazując, że rozebrał sanitariat jeszcze, gdy był właścicielem nieruchomości, czyli niedługo po wydaniu decyzji rozbiórkowej. J. S.-S., w piśmie z dnia 30 kwietnia 2020 r., oświadczyła, że sanitariat został przez nią rozebrany, w okresie, gdy była wraz z mężem właścicielką nieruchomości.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P., postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2021 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 października 2018 r. wszczętego z uwagi na niewykonanie przez skarżących obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. z dnia 8 czerwca 2018 r. Organ wskazał, że dokonał oględzin przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że obiekt sanitariatu znajduje się na przedmiotowej działce w tym samym miejscu, co w dniu 20 czerwca 2016 r. Ponadto, w dniu 7 stycznia 2021 r., przedstawiciele organu nadzoru budowlanego dokonali kolejnych czynności kontrolnych i stwierdzili, że zobowiązani nie wykonali nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Organ stwierdził, że w momencie wystawienia tytułu wykonawczego oraz w momencie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia osobami zobowiązanymi do wykonania obowiązku byli M. S. i J. S.-S., którzy jako zobowiązani są stronami postępowania. Zbycie przedmiotowej działki nastąpiło dopiero po wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny, a przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia, nie zaistniały: adresatem decyzji o nakazie rozbiórki byli skarżący, decyzja nie została wykonana i nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku rozpoznając zażalenie skarżących postanowieniem z dnia 26 lipca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, w trakcie postępowania egzekucyjnego nie popełniono błędu, co do osoby zobowiązanej, gdyż w momencie wystawienia tytułu wykonawczego oraz w momencie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia osobami zobowiązanymi do wykonania obowiązku określonego w decyzji nakazowej byli J. S.-S. i M. S. Zbycie przedmiotowej działki nastąpiło w dniu wydania decyzji nakazowej, natomiast organy zostały o fakcie tym zostały poinformowane w terminie późniejszym.

M. S. i J. S.-S. w skardze na ww. postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2021 r. zarzucili organowi m .in. naruszenie art. 59 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a.", poprzez niezastosowanie i w konsekwencji odmowę umorzenia postępowania, podczas gdy wnioskujący o umorzenie postępowania nie są już właścicielami nieruchomości i przesłanki umorzenia istnieją.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...] oraz dokonał porównania ich wyników z dokumentacją zdjęciową z dnia 20 czerwca 2016 r. zgromadzoną w aktach sprawy, w konsekwencji stwierdzając, że na działce znajdował się i nadal się znajduje drewniany obiekt sanitariatu. Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu meriti, a co więcej nie podważono ich również w skardze. Ponadto tezie, że obowiązek rozbiórki sanitariatu został wykonany: "niedługo po wydaniu decyzji rozbiórkowej", przeczy treść pisma skarżących z dnia 18 listopada 2018 r., skierowanego do organu po wystawieniu tytułu wykonawczego, w którym wskazywali oni jedynie na fakt darowizny udziału w prawie własności działki nr [...] synowi, lecz w żaden sposób nie zakwestionowali prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na wykonanie rozbiórki. Wobec tego należało stwierdzić, że wbrew oświadczeniu strony, obowiązek nałożony decyzją administracyjną i egzekwowany w niniejszym postępowaniu nie został wykonany przed wszczęciem tego postępowania. Nie została więc spełniona przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co organy prawidłowo ustaliły i oceniły.

Sąd Wojewódzki wskazał, że decyzja rozbiórkowa z dnia 8 czerwca 2018 r. określała jako podmioty zobowiązane M. S. i J. S.-S. i te osoby zostały wskazane w tytule wykonawczym wystawionym dnia 31 października 2018 r. W związku z tym nie ma wątpliwości, że zachodzi tożsamość pomiędzy adresatami obowiązku określonego w decyzji rozbiórkowej a treścią tytułu wykonawczego, co wyklucza wystąpienie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Sprzedaż nieruchomości w dniu 25 marca 2020 r., a więc w toku postępowania egzekucyjnego, na etapie rozpoznawania zażalenia od postanawiania nakładającego na oboje zobowiązanych małżonków grzywnę w celu przymuszenia wykonania orzeczonego obowiązku, podobnie jak wcześniejsza darowizna udziału w prawie własności, nie mogła mieć znaczenia dla określenia osoby zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego dotyczy bowiem jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. W sytuacji, zaś gdy decyzja nakazująca rozbiórkę i wystawiony tytuł wykonawczy skierowane zostały do tego samego podmiotu, to nie można mówić o jakimkolwiek błędzie dotyczącym osoby zobowiązanej.

Istotne dla sytuacji skarżących jest to, że w myśl art. 28a u.p.e.a., w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Nie zachodzą zatem przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie rozbiórki, której zgodnie z ostatecznym nakazem nie wykonano dobrowolnie. Warunkiem zastosowania dalszych środków egzekucyjnych w postępowaniu kontynuowanym wobec następcy prawnego jest wystawienie i skierowanie do organu egzekucyjnego nowego tytułu wykonawczego wraz z urzędowym dokumentem wskazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

W konsekwencji, okoliczność zmiany kręgu właścicieli nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego ma znaczenie dla dalszych czynności egzekucyjnych, a nie ma wpływu na byt tego postępowania prowadzonego wobec poprzednich właścicieli, wskazanych jako podmioty zobowiązane zarówno w decyzji rozbiórkowej, jak i tytule wykonawczym wszczynającym to postępowanie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późń. zm.) - dalej "P.p.s.a.", skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli: M. S. i J. S.-S. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucili:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., jak również art. 80 K.p.a., poprzez oddalenie skargi pomimo że wcześniej miało miejsce niepełne i nieścisłe dokonanie ustaleń faktycznych oraz niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także nie rozważenie wszystkich okoliczności sprawy, a które to naruszenie polegało na nieuwzględnieniu okoliczności, że J. S.-S. i M. S. nie są już właścicielami nieruchomości albowiem aktualnie wyłącznym i jedynym właścicielem nieruchomości jest "X" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji z siedzibą w K.;

2) obrazę prawa materialnego, tj. art 151 P.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a, poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji odmowę umorzenia postępowania i oddalenie skargi, podczas gdy wnioskujący o umorzenie postępowania nie są już właścicielami nieruchomości i przesłanki umorzenia istnieją;

3) obrazę prawa materialnego, tj. art 151 P.p.s.a. w zw. z art. 52 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwą wykładnię i prowadzenie postępowania w stosunku do osób które nie są inwestorem, właścicielem ani zarządcą obiektu budowlanego i wobec tego egzekucja winna zostać umorzona, czego organ nie dokonuje a Sąd pomimo tych naruszeń oddala skargę;

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu;

ewentualnie

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi - na podstawie art 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z uwagi na rażące naruszenie prawa - w całości, względnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c - o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz na podst. art 135 P.p.s.a. o rozważenie uchylenia orzeczeń poprzedzających zaskarżone postanowienie, w tym tytułu wykonawczego w całości, nadto na podst. art 145 § 3 P.p.s.a. o umorzenie postępowania administracyjnego w całości;

- zasądzenie od organu na rzecz skarżących kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych;

- rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Autor skargi kasacyjnej oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to z zasady w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, jednakże zasada ta nie ma bezwzględnego charakteru. W rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia prawa materialnego są powiązane z zarzutami naruszenia przepisów postępowania, dlatego zostaną rozpoznane łącznie.

Zasadniczą osią sporu w niniejszej sprawie jest to, czy zachodzą przesłanki do umorzenia wobec skarżących postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 października 2018 r., dotyczącego obowiązku rozbiórki sanitariatu o wymiarach 1,00 m x 1,20 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., w gminie K.

Na wstępie wskazać należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego w postaci nakazu rozbiórki wobec nabywcy udziału w nieruchomości stanowi przepis art. 28a u.p.e.a. Stanowi on, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Dokonanie przez skarżących, w dniu 30 października 2018 r., darowizny synowi udziału wynoszącego 1/5 części w przedmiotowej nieruchomości, czyli już po wydaniu decyzji o rozbiórce (8 czerwca 2018 r.), skutkuje następstwem prawnym o jakim mowa w ww. przepisie. Pojęcie następstwa prawnego użyte w art. 28a u.p.e.a. nie zostało przez ustawodawcę szczegółowo określone a zatem należy brać pod uwagę każdą czynność prawną mocą której następuje wejście w dotychczasowe prawa do rzeczy, z którą wiąże się obowiązek stwierdzony w tytule wykonawczym. Obowiązek rozbiórki obciąża osobę określoną w decyzji o rozbiórce i w wydanym na jej podstawie tytule wykonawczym. Obowiązek ten obciąża daną osobę, ale dotyczy określonej nieruchomości. Jeśli prawo własności tej nieruchomości w określonej części przechodzi na podstawie skutecznie zawartej umowy na inną osobę to następuje następstwo prawne w zakresie części obowiązku stwierdzonego wydaną decyzją rozbiórkową. Podstawę stanowi w istocie przepis art. 30 § 4 K.p.a., który w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio w związku z delegacją z art. 18 u.p.e.a. Ten pierwszy przepis stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Skoro w okolicznościach sprawy doszło do zbycia udziału w prawie własności nieruchomości (obciążonej nakazem rozbiórki), które jest prawem zbywalnym i dziedzicznym, po zakończeniu postępowania administracyjnego, ale przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, to postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 października 2018 r. należało kontynuować także w stosunku do nabywcy tego prawa. Oczywiście może to mieć miejsce po spełnieniu warunków o jakich mowa w zd. 2 art. 28a u.p.e.a., czyli po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Z treści art. 28a u.p.e.a. nie wynikają jakiekolwiek ograniczenia odnośnie do sposobu przejścia obowiązku objętego tytułem prawnym na następcę prawnego zobowiązanego. Wobec tego źródłem przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na inny podmiot może być czynność o charakterze cywilnoprawnym taka jak umowa sprzedaży, darowizny, itp. Nabycie praw w drodze umowy jest także następstwem mającym charakter następstwa szczególnego (tzw. sukcesji syngularnej, tj. nabycia praw pod tytułem szczególnym). Wraz z przeniesieniem prawa własności na nabywcę zostały przeniesione również ograniczenia prawa własności wynikające z wydanych decyzji administracyjnych. Zatem przenosząc udział w prawie własności obciążonej na mocy decyzji obowiązkiem rozbiórki poza przeniesieniem praw skarżący kasacyjnie przenieśli również ograniczenia tego prawa związane z przedmiotową nieruchomością. Zbywca prawa własności nie mógł bowiem przenieść więcej praw niż te, które mu przysługiwały, a taka sytuacja miałaby miejsce, gdyby prawo własności ograniczone obowiązkiem znoszenia zachowania innego podmiotu w zakresie objętym obowiązującą decyzją administracyjną, przestało posiadać owe ograniczenia tylko dlatego, że nastąpiło jego zbycie (por. wyrok NSA z 13 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 3594/18, LEX nr 2647792). Należy zatem uznać, że nakaz rozbiórki przechodzi na nabywcę prawnego danej nieruchomości (lub jej udziału) pod tytułem syngularnym (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 78/17, LEX nr 2608878).

Przeszkody w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego nie stanowi okoliczność, że po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu inwestor zobowiązany do rozbiórki przeniósł w części własność nieruchomości na inną osobę, jeżeli nadal jest posiadaczem i zarządcą obiektu budowlanego objętego decyzją nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Podstawę taką stanowił i stanowi nadal art. 52 ustawy Prawo budowlane. Podkreślić należy, że skoro ustawodawca jednoznacznie przewidział możliwość kontynuowania prowadzonego postępowania egzekucyjnego w wypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego (art. 28a u.p.e.a.), to możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec nabywcy odnosi się także do sytuacji, kiedy do zbycia doszło przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Obowiązek rozbiórki nie jest ściśle powiązany z osobą zobowiązanego, w tym wypadku skarżących kasacyjnie, lecz z nieruchomością. Każdorazowy właściciel obciążonej nieruchomości będzie zobligowany do jego wykonania czy to dobrowolnie czy przy zastosowaniu środków egzekucyjnych. Ustawodawca przewidział możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego wobec nowego nabywcy rzeczy obciążonej obowiązkiem określonym w tytule wykonawczym chcąc uniknąć sytuacji, kiedy pojawienie się następcy prawnego po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej stwierdzającej obowiązek w razie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mogłoby skutecznie sparaliżować egzekucję obowiązków publicznoprawnych.

Skoro niewątpliwie doszło do zbycia udziału w prawie własności nieruchomości obciążonej nakazem rozbiórki, po wydaniu decyzji rozbiórkowej, to postępowanie egzekucyjne stosownie do art. 28a u.p.e.a. należało prowadzić w stosunku do następcy prawnego (nabywcy udziału w prawie własności nieruchomości obciążonej nakazem rozbiórki).

Należy również wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie orzeczony w stosunku do nich obowiązek nakazu rozbiórki nieruchomości, stwierdzony tytułem wykonawczym, nie stał się niewykonalny na etapie postępowania egzekucyjnego z tego powodu, że sprzedali oni swój udział w przedmiotowej nieruchomości Spółce "X". Przed podjęciem czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny będzie jedynie zobligowany wydać tytuł wykonawczy w stosunku do nabywcy (nabywców) udziałów w nieruchomości na podstawie umów, z których wynikać będzie następstwo prawne.

Ewentualny brak zgody nabywców udziałów w nieruchomości nie będzie jedną z przeszkód o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. dla prowadzenia postępowania, skutkującą koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skutki decyzji o nakazie rozbiórki zostaną rozciągnięte na nabywcę (nabywców) z uwagi na zaistniałe następstwo prawne i zgoda na egzekucję nie będzie w tej sytuacji wymagana. Obowiązek będzie egzekwowany z tytułu przysługującego nabywcy udziału we współwłasności.

Należy wskazać, że nawet samo zapoznanie się z treścią umowy sprzedaży udziału w nieruchomości obciążonej nakazem rozbiórki przez organy egzekucyjne orzekające w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie było niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organy miały jedynie rozstrzygnąć, czy okoliczności wskazane przez skarżących kasacyjnie we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego odpowiadają art. 59 § 1 u.p.e.a. i wymienionym tam przesłankom. Skoro okoliczność zawarcia skutecznej umowy sprzedaży nie była kwestionowana przez skarżących kasacyjnie (sami ją przywołali) i nie budziła wątpliwości organu, to ocena niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym była możliwa, bez zapoznania się z tą umową. Sama lektura tej umowy nie wniosła by nic w zakresie tego, jak względem zapadłej w sprawie decyzji o nakazie rozbiórki kształtowały się prawa i obowiązki stron (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2527/21, LEX nr 3564459).

W świetle poczynionych rozważań zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w z w. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. uznać należało za chybiony.

Wobec powyższego, w sprawie nie wystąpiła podstawa faktyczna lub prawna, która uniemożliwiała prowadzenie postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., co uzasadniało odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki nieruchomości nie jest wymagana zgoda nabywcy udziału w tej nieruchomości. Wystarczy, że z umowy sprzedaży będzie wynikało, że nastąpiło następstwo prawne w zakresie prawa do nieruchomości objętej nakazem rozbiórki i organy egzekucyjne będą mogły wystawić wobec nabywcy nowy tytuł wykonawczy w zakresie tego obowiązku rozbiórki. Jest to rozwiązanie, które czyni przejrzystymi zasady prowadzenia egzekucji, kiedy doszło do następstwa prawnego i umożliwia, a nawet nakazuje, jego kontynuowanie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.