Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 445/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1, 2, 4, 5-5c
journal: Dz.U. 2022 poz 1967
law: Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
article: art. 7, art. 8 par. 1, art. 12 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 25 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Protokolant sekretarz sądowy Marta Duda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 23 lutego 2023 r. nr SKO.4146.185.23 w sprawie odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Łasku z dnia 5 stycznia 2023 roku, NR. MGOPS.531.786.2022.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. nr SKO.4146.185.23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej również jako: "k.p.a.") i art. 24, art. 25 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm., dalej również jako: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza Łasku w dniu 5 stycznia 2023 r. znak MGOPS.531.786.200, odmawiającą przyznania B. G. dodatku węglowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:

B.G. w dniu 28 listopada 2022 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. We wniosku wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe pod adresem u. [...], [...] Ł., zaś źródłem ciepła w jej gospodarstwa domowego jest kocioł olejowy, zasilany olejem opałowym.

Wezwaniem z dnia 7 grudnia organ pierwszej instancji zwrócił się do wnioskodawczyni o wskazanie, czy zostały podjęte kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.

B.G. w piśmie z dnia 12 grudnia 2022 r. wskazała, iż nie zamierza występować o nadanie odrębnego adresu zamieszkania pod tym samym adresem w odrębnych lokalach i tym samym stwarzać pozorów oraz sztucznie dokonywać podziału domu, którego jest współwłaścicielem, a nie właścicielem połowy domu. Do dnia 30 listopada 2022 roku zamieszkiwały pod tym adresem (i zamieszkują nadal) trzy jednoosobowe gospodarstwa domowe, osoby samotne i utrzymujące się samodzielnie, wykorzystujące współdzielone źródło ogrzewania, zgłoszone do CEEB przez jednego ze współwłaścicieli.

W dniu 3 stycznia 2023 r. pod adresem przy ul. [...] w Ł. przeprowadzono wywiad środowiskowy, z którego wynika, iż pod tym adresem zamieszkuje wnioskodawczyni. Mieszka ona na pierwszym piętrze i zajmuje pokój i sypialnię. Siostra wnioskodawczyni – A.G., zajmuje pokój z kuchnią. Klientki współdzielą łazienkę. Na parterze domu mieszka zaś matka wnioskodawczyni – J.G. W wywiadzie wskazano, iż zarówno B.G. jak i A.G. zajmują pierwsze piętro domu, w którym nie da się rozdzielić gospodarstw domowych.

A.G. wnioskiem z dnia 20 października 2022 r. wystąpiła o przyznanie dodatku z tytułu ogrzewania domu olejem opałowym. Dodatek ten, stosownie do informacji z dnia 10 listopada 2022 r. nr MGOPS.531.517.2022, został jej przyznany.

Decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. nr MGOPS.531.786.2022 Burmistrz Łasku odmówił przyznania B.G. dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż nie zostały podjęte kroki formalne do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania wnioskodawczyni. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ ustalił, iż nie ma odrębnego gospodarstwa domowego B. G. Nie zostały zatem spełnione przesłanki do przyznania dodatku, bowiem na ten sam adres został już uprzednio wypłacony dodatek z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B.G., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pod adresem Ł., ul. [...], zamieszkują w domu jednorodzinnym, zgodnie z oświadczeniami, dwa oddzielne gospodarstwa domowe. W ocenie organu, z uwagi na treść art. 24 ust. 5a ustawy o szczególnych rozwiązaniach, możliwość przyznania dodatku dla gospodarstw domowych, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Powyższe oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. Oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia. W trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, że dla budynku znajdującego się pod adresem Ł., ul. [...] nie podjęto działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie odmówił B.G. wypłaty dodatku dla gospodarstw domowych.

Odnosząc się do treści odwołania, Kolegium wyjaśniło, że bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność prowadzenia przez skarżącą i pozostałe osoby zamieszkujące pod adresem Ł., ul. [...] odrębnego od pozostałych członków rodziny gospodarstwa domowego, bowiem w świetle art. 24 ust. 5a i ust. 5b ustawy nie jest to okoliczność wystarczająca do przyznania wnioskodawczyni omawianego świadczenia. Zasadniczą przesłanką zastosowania trybu określonego w tym przepisie jest ustalenie, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, w sytuacji podjęcia przed ww. datą formalnych działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego, a czego w niniejszej sprawie stwierdzić nie można. Dodać można, że skoro skarżąca zajmuje pierwsze piętro w budynku jednorodzinnym, to w takim przypadku nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych. Zgodnie bowiem z § 6 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. poz. 1368) nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynków.

Skargę na powyższą decyzję złożyła B.G., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją Burmistrza Łasku. W uzasadnieniu swojej skargi B.G. wskazała, iż wymóg podjęcia formalnych działań mających na celu nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego dotyczy okresu przed 30 listopada 2022 rok. Wezwanie do uzupełnienia wniosku o dodatek skarżąca otrzymała zaś 9 grudnia 2022 roku, a więc już po terminie wyznaczonym w ustawie. Dlatego też ta kwestia, w ocenie skarżącej, nie powinna być w ogóle brana pod uwagę.

Organ pominął zaś okoliczność prowadzenia przez skarżącą i pozostałe osoby zamieszkujące pod adresem Ł. ul. [...] odrębnego od pozostałych członków rodziny gospodarstwa domowego. Jest to zapis, który podważył decyzję Burmistrza Łasku, gdyż wywiad środowiskowy ustalił, że nie ma odrębnego gospodarstwa domowego. Skarżąca podkreśliła, iż potwierdzenie prowadzenie przez nią odrębnego gospodarstwa domowego i to, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 roku nie jest możliwe ustalanie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, jest dla niej wystarczającym czynnikiem, aby wystąpić ze skargą.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu podtrzymało argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w konsekwencji wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259) z późn. zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967) (dalej: u.s.r.ź.c.), regulujące zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokość dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła.

W myśl art. 24 ust. 1 u.s.r.ź.c., dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku, gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest:

1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo

2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo

3) kocioł olejowy - zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Wg art. 24 ust. 2 u.s.r.ź.c. przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:

1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo

2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).

Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.r.ź.c. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek, jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 24 ust. 5 u.s.r.ź.c.).

Na mocy art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz.U. z 2022 r., poz. 2243), obowiązującej od dnia 4 listopada 2022 r., do ustawy o szczególnych rozwiązaniach zostały dodane art. 24 ust. 5a – 5c. Zgodnie z art. 24 ust. 5a w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. Art. 24 ust. 5b ustawy stanowi natomiast, że w przypadku, o którym mowa w ust. 5a, gospodarstwu domowemu, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent przyznaje dodatek dla gospodarstw domowych w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. Wreszcie, stosownie do art. 24 ust. 5c ustawy, w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 5b, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.

Przywołane powyżej przepisy dodane ustawą z dnia 27 października 2022 r. wprowadziły zatem wyjątek od reguły z art. 24 ust. 4 i 5 ustawy. Wyjątek ten, polegający na przyznaniu dodatku pomimo zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem, znajduje zastosowanie, gdy spełnione są następujące warunki: (1) gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, (2) pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe (3) gospodarstwa domowe zamieszkują w odrębnych lokalach, (4) gospodarstwa te wykorzystują oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było sporne, że na adres wskazany przez skarżącą w jej wniosku z dnia 28 listopada 2022 r., został już przyznany dodatek z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że dodatek taki został wypłacony zamieszkującej pod tym samym adresem Pani A. G. W sprawie mogły zatem znaleźć zastosowanie art. 24 ust. 4 i 5 ustawy, w myśl których w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek, jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania, bądź też art. 24 ust. 6, zgodnie z którym w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożyła więcej niż jedna osoba z danego gospodarstwa domowego wieloosobowego, dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Wobec treści norm prawnych wynikających z przywołanych powyżej przepisów organ winien ustalić czy każdy z tych wniosków został złożony dla odrębnego gospodarstwa domowego, czy też dla różnych osób prowadzących jedno gospodarstwo domowe. Należy w tym miejscu podkreślić, że zarówno zastosowanie art. 24 ust. 5 jak i art. 24 ust. 6 skutkować powinno pozostawieniem wniosku skarżącej bez rozpoznania, a nie wydaniem decyzji odmownej jak uczyniły to organy w niniejszej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu podejmując kwestionowaną decyzję wskazało, iż pod objętym wnioskiem adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe. Nie wskazało przy tym, kto wchodzi w skład tych gospodarstw – czy jedno z nich stanowi skarżąca i jej siostra A.G., której już wypłacono dodatek (wówczas należy przyjąć, że wniosek skarżącej o wypłatę dodatku powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania jako drugi wniosek na to samo gospodarstwo domowe), a drugie gospodarstwo domowe obejmuje matkę skarżącej; czy też skarżąca i jej siostra stanowią dwa odrębne jednoosobowe gospodarstwa domowe. Nie można zgodzić się z twierdzeniem Kolegium, że bez znaczenia w niniejszej sprawie jest okoliczność prowadzenia przez skarżącą i pozostałe osoby zamieszkujące pod tym samym adresem odrębnego od pozostałych członków rodziny gospodarstwa domowego. Wobec wskazywanego przez skarżącą faktu, że pod jednym adresem zamieszkują trzy osoby prowadzące jednoosobowe gospodarstwa domowe, organ winien wyjaśnić, czy oba wnioski zostały złożone dla gospodarstwa domowego wieloosobowego czy dla dwóch rożnych gospodarstw domowych mających ten sam adres miejsca zamieszkania i w tym drugim przypadku organ zobowiązany był ustalić, czy zaistniały okoliczności pozwalające na zastosowanie wyjątku przewidzianego w art. 24 ust. 5a ustawy.

W dalszej kolejności należało odnieść się do warunku polegającego na tym, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.

W ocenie Sądu za bezpodstawne należy uznać stanowisko organów, zgodnie z którym aby skutecznie starać się o przyznanie dodatku, obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, lub nadania odrębnego numeru nieruchomości. Przepisy ustawy nie wprowadzają wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi. Należy także wskazać, że zmiany wprowadzone do u.s.r.ź.c. przez ustawę z dnia 27 października 2022 r. potwierdzają, że dodatek dla gospodarstw domowych ma służyć wsparciu jak największej liczby oddzielnych gospodarstw domowych, samodzielnie zaspokajających swoje potrzeby. Celem ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw jest zrekompensowanie przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Podkreślić przy tym należy, że ustawa nie uzależnia prawa do otrzymania dodatku od kryterium dochodowego. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych. Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania postępowania o wydzielenie odrębnego lokalu, czy złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy ustawa z dnia 27 października 2022 r. , na mocy której do art. 24 dodano ust. 5a i ust. 5b weszła w życie w dniu 4 listopada 2022 r. Gdyby intencją ustawodawcy było uzależnienie przyznania świadczenia od podjęcia przez wnioskodawcę określonych czynności zmierzających do wyodrębnienia lokalu, to znalazłoby to swój bezpośredni wyraz w brzmieniu przepisów ustawy i spowodowałoby istotne zawężenie kręgu osób, które mogłyby skorzystać z omawianego tutaj wyjątku. Tymczasem nowelizacja ustawy jasno wskazuje, że jej ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie dodatku da gospodarstw domowych jak największej liczby gospodarstw. Służy temu odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych, dotyczących osoby ubiegającej się o świadczenie Powyższy pogląd znajduje swoje oparcie w linii orzeczniczej sądów administracyjnych ukształtowanej na gruncie przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1692 z późn. zm.) (por. np. wyroki: WSA w Gliwicach z 5 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 210/23; WSA w Łodzi z 14 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Łd 422/23; WSA w Krakowie z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 673/23 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

Ponadto w niniejszej sprawie z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby przed upływem określonego ustawą zawitego terminu, to jest 30 listopada 2022 r., strona skarżąca została pouczona o konieczności podjęcia działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu, jako warunku przyznania wnioskowanego świadczenia, wynikającego zdaniem organu z treści art. 24 ust. 5a ustawy. Wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie, czy podjęte zostały kroki formalne prowadzące do nadania odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw domowych zostało bowiem doręczone skarżącej dopiero w dniu 9 grudnia 2022 r., a więc już po upływie ustawowego terminu.

W konsekwencji odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia w kontrolowanej sprawie była przedwczesna.

W sprawie o przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych organ winien także wyjaśnić i ustalić wszelkie okoliczności w zakresie pozostałych warunków zastosowania wyjątku z art. 24 ust.5a, w tym prowadzenia przez skarżącą odrębnego gospodarstwa domowego oraz zamieszkiwania w wyodrębnionym lokalu.

Ustawa w art. 24 ust. 2 definiuje jednoosobowe i i wieloosobowe gospodarstwa domowe w ten sposób, że przez gospodarstwo domowe jednoosobowe rozumie się osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą natomiast gospodarstwo domowe wieloosobowe oznacza osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące. Powyższy przepis wskazuje, że dla oceny czy dwie osoby prowadzą jedno wspólne czy też dwa odrębne gospodarstwa domowe, istotne znaczenie ma okoliczność, czy osoby te wspólnie gospodarują, przy czym nie można utożsamiać wspólnego zamieszkiwania ze wspólnym gospodarowaniem. Przepis wymienia bowiem te dwie okoliczności jako odrębne elementy definicji wspólnego gospodarstwa domowego. Sięgnąć tutaj wypada do dorobku judykatury na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 21 grudnia 2010 r. (sygn. akt II SA/Lu 664/10, CBOSA) wskazuje, że aby wyjaśnić pojęcie "wspólne gospodarowanie", należy uwzględnić potoczne rozumienie tego wyrażenia. Zgodnie z Wielkim Słownikiem Poprawnej Polszczyzny PWN "wspólny to taki, w którym biorą udział dwie osoby lub więcej osób; wykonywany razem z kimś", natomiast "gospodarować to "dysponować czymś; zarządzać czymś" (red. A. Markowski, Warszawa, 2005, s. 1330 i 298). Stąd, jeśli osoby gospodarują wspólnie, oznacza to, że razem czymś zarządzają, dysponują. Możliwość zarządzania oznacza w istocie uprawnienie do współdecydowania o przeznaczeniu dochodu, wykonywanie części czynności związanych z codziennymi zajęciami, jak sprzątanie, gotowanie, pranie itp. Zatem przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym wzajemną ścisłą współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu.

Odnośnie warunku zamieszkiwania w wyodrębnionym lokalu należy wskazać, że lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. Organy winny zatem interpretować warunek "zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach" nie w kontekście odrębnej własności lokalu mieszkalnego, lecz odrębności lokalu w sensie funkcjonalnym. Ustalenie spełnienia warunku odrębności lokalu w kontekście art. 24 ust. 5a ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw nie może być uzależnione od spełnienia warunku samodzielności lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali.

Wobec powyższego za nieprawidłową należało uznać interpretację art. 24 ust. 5a ustawy dokonaną w zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, w myśl której ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu lub budynku. Przyjmując taką wykładnię Kolegium wskazało, że wobec niepodjęcia przez skarżącą formalnych działań zmierzających do nadania numeru porządkowego, bez znaczenia jest prowadzenie przez nią odrębnego gospodarstwa domowego. W świetle przedstawionych powyżej rozważań Sądu z takim stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. Ponadto trzeba zauważyć, że analiza akt postępowania organu I instancji wskazuje, że w sprawie nie wyjaśniono kwestii prowadzenia przez skarżącą jednoosobowego gospodarstwa domowego oraz funkcjonalnego wyodrębnienia zamieszkiwanego przez nią lokalu. W kwestionariuszu wywiadu środowiskowego z dnia 3 stycznia 2023 r. wskazano, że skarżąca prowadzi gospodarstwo jednoosobowe a jednocześnie ustalono, że w gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje jej siostra A.G. W konkluzjach wywiadu pracownik socjalny stwierdza, że nie ma odrębnego gospodarstwa domowego skarżącej, chociaż z wywiadu nie wynika, aby badane były okoliczności pozwalające na takie ustalenie.

Wobec niewyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie, zasadnie można zarzucić, że w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 § 1 wymaga, aby postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Stosownie zaś do art. 12 § 1 k.p.a. organy powinny działać w sprawie wnikliwie. Należy także wskazać art. 77 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; a także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W realiach rozpoznawanej sprawy ze względu na niewyjaśnienie przedstawionych powyżej zagadnień stwierdzić należało, że organy obu instancji nie wypełniły prawidłowo obowiązków wynikających ze wskazanych przepisów k.p.a., przy czym naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji organ drugiej instancji naruszył także przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. a także przepisy prawa materialnego tj. art. 24 ust. 5, 5a, 5b, 5c oraz ust. 6 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw poprzez ich błędną wykładnię.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wyżej poczynione rozważania Sądu, ustalą czy spełnione zostały wszystkie warunki określone w art. 24 ust. 5a ustawy, w szczególności wyjaśnią czy skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz czy zajmowany przez nią lokal jest funkcjonalnie wydzielony od lokalu zajmowanego przez siostrę skarżącej A.G. oraz lokalu zajmowanego przez J. G.

Wobec powyższego Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.