Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1094/96
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1997-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: par. 1 ust. 1, par. 11 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 125 poz. 559
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Teza: Nota księgowa nie może stanowić samodzielnej podstawy do zaksięgowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatku związanego z operacją gospodarczą zakupu towarów /materiałów, surowców/.

TEZY

Nota księgowa nie może stanowić samodzielnej podstawy do zaksięgowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatku związanego z operacją gospodarczą zakupu towarów /materiałów, surowców/.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza w niczym prawa.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie, jak wynika to z treści skargi i poprzedzającej ją decyzji ostatecznej, sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności dokumentowania zakupu surowców notą księgową zamiast rachunkiem, a w konsekwencji możliwości ewidencjonowania wydatków na taki zakup w podatkowej księdze przychodów i rozchodów na podstawie takiego dokumentu.

W myśl przepisu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów dochodem z tej działalności jest różnica pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania powiększonej o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów /surowców/ podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

Według obowiązującego w 1992 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 559/ osoby wykonujące pozarolniczą działalność gospodarczą /wytwórczą, usługową, handlową i budowlaną/ obowiązane są prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów według ustalonego wzoru /par. 1 ust. 1/, dokonując w niej zapisów na podstawie dowodów księgowych, którymi są rachunki lub inne dokumenty odpowiadające warunkom określonym w par. 8 cyt. rozporządzenia, z wyjątkiem zapisów dotyczących wydatków związanych z zakupem towarów /materiałów, surowców/ i usług, które w myśl par. 11 ust. 1 tego rozporządzenia winny być w zasadzie dokumentowane rachunkami odpowiadającymi warunkom określonym w odrębnych przepisach.

Takim odrębnym przepisem określającym warunki, jakim winien odpowiadać rachunek stwierdzający dokonanie sprzedaży towarów lub wykonanie usług, jest przepis par. 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./, według którego rachunek taki winien zawierać:

- imiona i nazwiska /nazwy firm/ oraz adresy sprzedającego i kupującego bądź wykonującego i odbiorcy usługi,

- datę wystawienia i numer kolejny rachunku,

- określenie rodzajów towarów oraz wykonanych usług i ich ceny jednostkowe,

- ogólną sumę należności /słownie/ i sposób jej obliczenia, oraz

- podpis wystawcy rachunku.

Dopuszczając wyjątki od ww. zasady dokumentowania rachunkami zapisów w księdze dotyczących wydatków związanych z zakupem towarów i usług, cyt. rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów dopuszcza wprawdzie dokumentowanie tych zapisów również notami księgowymi /par. 11 ust. 4 pkt 2/; jednakże zastrzega zarazem, iż są to dokumenty sporządzane w celu skorygowania operacji gospodarczej, wynikającej z dowodu obcego, przekazywane kontrahentowi podatnika.

Wynika zatem z powyższych przepisów, że nota księgowa nie może stanowić samodzielnej podstawy do zaksięgowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatku związanego z operacją gospodarczą zakupu towarów /materiałów, surowców/.

Stanowisko organów podatkowych w rozpatrywanej sprawie, kwestionujące prawidłowość zaewidencjonowania przez skarżącego w podatkowej księdze przychodów i rozchodów zakupu surowców wyłącznie na podstawie not księgowych wystawionych przez jego kontrahenta, uznać zatem należy za zgodne z wyżej przytoczonymi przepisami, a zarzuty skarżącego podnoszone w tym zakresie w toku całego postępowania podatkowego za chybione.

Za nieuzasadniony też uznać należy podniesiony w skardze zarzut błędnego wyliczenia przez organy podatkowe podstawy opodatkowania. Skoro bowiem w zeznaniu rocznym PIT-32 skarżący po stronie poniesionych kosztów wykazał kwotę wynikającą z zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów i uwzględniającą także wydatek w wysokości 591.570.200 st. zł w księdze tej bezpodstawnie zaewidencjonowany, to przy niekwestionowanej kwocie przychodów jest oczywistym wniosek, że pomniejszenie zeznanych kosztów o kwotę ww. wydatku na zakup velcorinu uzasadnia ustalenie dochodu w kwocie wyliczonej przez organy podatkowe.

Za nieuzasadnione również uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy podatkowe zasad postępowania administracyjnego. Analiza akt postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że skarżący podatnik miał pełną możliwość czynnego uczestniczenia w postępowaniu podatkowym i że z możliwości tej korzystał składając stosowne pisemne wyjaśnienia. Zgodna z zasadami tego postępowania jest także przeprowadzona przez organy podatkowe wszechstronna i wyczerpująca ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, także i tego dostarczonego w toku postępowania przez samego podatnika, a zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące faktyczne i prawne uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.