Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 397/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego i nałożenia obowiązku złożenia określonych dokumentów postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym na formularzu PPF (data wpływu do sądu: 14 lutego 2017 r.) K. T. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Ze złożonego oświadczenia wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny są jej dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 6500 zł netto. Wnioskodawczyni jest właścicielką dwóch domów o powierzchni 74 m2 i 80 m2, a także samochodu marki BMW. Zobowiązania i stałe wydatki zostały określone na kwotę 2500 zł miesięcznie, poza tym wnioskodawczyni wskazała, że obciąża ją kredyt na kwotę 2000 zł.

W związku z powziętymi wątpliwościami co do stanu majątkowego i finansowego skarżącej oraz jej możliwości płatniczych, zobowiązano ją do przedłożenia dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, w tym w szczególności udokumentowania wysokości dochodów z tytułu działalności gospodarczej, przedstawienia wyciągów z kont bankowych osobistych, dla prowadzonej działalności gospodarczej oraz posiadanych lokat bankowych, a także udokumentowania i doprecyzowania wydatków i zobowiązań związanych z gospodarstwem domowym. Zobowiązanie powyższe zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 28 lutego 2017 r. Termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie 14 marca 2017 r. Wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dokumentów źródłowych, ani żadnych oświadczeń, które pozwoliłyby wyeliminować wątpliwości co do jej sytuacji finansowej i majątkowej.

Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:

Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1).

Analizując okoliczności niniejszej sprawy należy podkreślić, że wnioskodawczyni nie zastosowała się do skierowanego do niej wezwania i nie nadesłała żadnych dokumentów, które wyszczególniono w zarządzeniu z 17 lutego 2017 r., a także nie złożyła żadnych wyjaśnień i oświadczeń. Podsumowując w tym kontekście dane złożone przez wnioskodawczynię odnośnie do jej sytuacji, uprawniającej do uzyskania prawa pomocy należy uznać, że w oparciu o przedłożony formularz i wynikające z niego informacje nie można uznać, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Wynikające z niego informacje są bardzo ograniczone, wybiórcze, a także w żaden sposób nie udokumentowane (wydatki na poziomie 2500 zł, kredyt – 2000 zł, samochodów BMW – bez wskazania rocznika i wartości) Nie została wyjaśniona również kwestia wysokości dochodów wnioskodawczyni oraz relacji tych dochodów do ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków.

Należy jednocześnie wyjaśnić, że instytucja prawa pomocy, uregulowana w art. 243-263 P.p.s.a., stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego (por.: H. Knysiak – Molczyk, Pojęcie "prawo pomocy" [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1077).

Uprawnienie do przeniesienia ciężarów finansowych postępowania sądowoadministracyjnego na Skarb Państwa nie ma jednakże charakteru absolutnego i podlega prawnie uzasadnionym ograniczeniom. Ilość funduszy publicznych dostępna na udzielenie pomocy prawnej osobom niemajętnym sprawia bowiem, że swoistą koniecznością jest przyjęcie procedury ich racjonalnej selekcji uzasadnionej okolicznościami dotyczącymi stanu majątkowego i dochodów danego podmiotu (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r.; sygn. akt I GZ 340/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

Jak wynika ze wskazanego wyżej 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Użycie w ww. przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przytoczyć i udokumentować okoliczności wskazane w ww. przepisie, tj. w tym przypadku - że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na stronie. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy P.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonywana jest ocena, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązkiem strony jest przedstawienie okoliczności aktualnych, bo tylko takie mogą być przedmiotem oceny i podstawą uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Z uwagi zatem na fakt, że na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca w żaden sposób nie odpowiedział, referendarz nie jest w stanie zweryfikować ogólnych informacji podanych w formularzu PPF. Uniemożliwia to uwzględnienie wniosku, gdyż nie jest możliwe zweryfikowanie zawartego w formularzu urzędowym PPF stwierdzenia wnioskodawcy, że jego sytuacja rodzinna i majątkowa jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej i pełnej analizy sytuacji finansowej strony i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r.; sygn. akt II OZ 235/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Istniejące nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają bowiem uznać, że strona udowodniła, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r.; sygn. akt II FZ 91/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.