Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 842/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,  art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 16a ust. 1, art. 16b ust. 2 pkt 1, art. 22c ust. 1  3
journal: Dz.U. 2020 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t. j.)
article: art. 130 ust. 4 i 5, art. 128 ust. 1, art.45 ust. 1, art. 128 ust. 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 1681
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 3 czerwca 2024 r. nr O-III.6231.10.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia ksiąg metrykalnych w celu wykonania fotografii I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia 28 lutego 2024 r. nr USC.5364.1.2024; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: Wojewoda bądź organ odwoławczy) z 3 czerwca 2024 r. nr O-III.6231.10.2024, wydana w przedmiocie odmowy udostępnienia ksiąg metrykalnych w celu wykonania fotografii.

Wydanie opisanej wyżej decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Wnioskiem z 31 stycznia 2024 r. M. K. (dalej: Skarżący) zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (dalej: organ I instancji ) o udostępnienie ksiąg akt metrykalnych, nieobjętych ochroną danych osobowych tj. akt stanu cywilnego od momentu założenia księgi do roku 1922 dla urodzeń oraz do roku 1942 dla małżeństw i zgonów. We wniosku Skarżący powołał się na art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1378 ze zm.) – dalej: p.a.s.c. oraz art. 16a ust. 1, art. 16b ust. 2 pkt 1 i art. 16d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – dalej: u.n.z.a.

Decyzją z 28 lutego 2024 r. nr [...] organ I instancji odmówił udostępnienia ksiąg stanu cywilnego, w celu wykonania fotografii aktów znajdujących się w księgach stanu cywilnego.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 16a ust. 1, art. 16b ust. 2 pkt 1 oraz art. 16d ust. 1 pkt 1 u.n.z.a. w związku z art. 130 ust. 4 p.a.s.c.

Opisaną na wstępie decyzją z 3 czerwca 2024 r. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że zasady dostępu do ksiąg stanu cywilnego, sporządzonych przed wejściem w życie p.a.s.c. i sporządzonych w nich aktów stanu cywilnego oraz rodzaju wydawanych dokumentów, uzależnione są od daty zamknięcia danej księgi. Data zamknięcia księgi pozwala ustalić, czy upłynął przewidziany w przepisach prawa okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego i czy stała się materiałem archiwalnym. Terminy przechowywania ksiąg w urzędach stanu cywilnego określają przepisy p.a.s.c., zgodnie z którymi kierownik USC przekazuje do właściwych archiwów państwowych księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wraz z aktami zbiorowymi rejestracji stanu cywilnego oraz skorowidzami alfabetycznymi po upływie 100 lat od zamknięcia księgi urodzeń, a po upływie 80 lat od zamknięcia księgi małżeństw i księgi zgonów (art. 128 ust. 1 p.a.s.c.) Jeśli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga stanu cywilnego, to termin jej przechowywania jest liczony od daty zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego, prowadzonej w danej księdze. W efekcie księga stanu cywilnego zawierająca np. księgi urodzeń, małżeństw i zgonów, powinna być przechowywana przez okres właściwy dla księgi urodzeń, czyli przez najdłuższy możliwy.

Udostępnianie aktów stanu cywilnego znajdujących się w księdze, dla której nie upłynął jeszcze okres jej przechowywania w USC, podlega przepisom ustawy p.a.s.c. Z kolei udostępnianie ksiąg stanu cywilnego, dla których okres przechowywania w urzędzie stanu cywilnego już minął, odbywa się w oparciu o przepisy u.n.z.a. (art. 130 ust. 4 p.a.s.c. ).

Zdaniem Wojewody, kierownik USC każdorazowo zobligowany jest do dokonania oceny, które regulacje będą miały zastosowanie w danej sytuacji. Kluczową kwestią jest kierowanie się zarówno cenzurą czasową, tj. tym, czy upłynął okres przechowywania księgi w urzędzie, jak również indywidualną oceną aktu stanu cywilnego, w szczególności ustaleniem i rozważeniem kwestii danych osobowych osób żyjących, czy też figurujących w akcie stanu cywilnego danych wrażliwych.

Stwierdzając, że księgi będące w zakresie zainteresowania Skarżącego, znajdują się w tzw. księgach łączonych, zawierających różne rodzaje aktów lub różne roczniki dla jednego rodzaju aktów, Wojewoda uznał, że skro maksymalne okresy przechowywania tych ksiąg w USC jeszcze nie upłynęły, to nie powstał obowiązek ich przekazania do właściwego archiwum państwowego, przez co nie stały się materiałami archiwalnymi. Księgi te muszą być przechowywane w USC do czasu, gdy minie okres wskazany w ustawie (art. 128 ust. 1 p.a.s.c. ) dla ostatniej księgi zawartej w danej księdze łączonej. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie, nie ma zastosowania przepis art. 130 ust. 4 p.a.s.c.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podniósł, że żadna z ksiąg będąca przedmiotem zainteresowania Skarżącego, znajdująca się w USC w [...], nie jest jeszcze materiałem archiwalnym. Wszystkie akty stanu cywilnego sporządzone do 1922 r. dla urodzeń oraz do 1942 r. dla małżeństw i zgonów znajdują się w tzw. księgach łączonych, których nie rozdziela się na poszczególne rodzaje ani roczniki, ale traktuje księgę jako całość.

W ocenie organu odwoławczego, żądając udostępnienia księgi łączonej jedynie w części, Skarżący powoduje sytuację, w której księgę łączoną - która fizycznie jest jedną księgą - dzieli się na częściowo materiał archiwalny, a w drugiej części traktuje się ją jako księgę, z której można wydawać np. odpisy aktu stanu cywilnego.

W ocenie Wojewody jest to sprzeczne z założeniami ustawy prawo o aktach stanu cywilnego i rodzi duże komplikacje dla posługiwania się tą księgą. Jeżeli więc w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 130 ust. 4 p.a.s.c. , to tym bardziej brak jest również podstaw do stosowania zasad wynikających z u.n.z.a.

Zdaniem organu odwoławczego, Skarżący może na podstawie art. 130 ust. 5 p.a.s.c. żądać umożliwienia nieodpłatnego wykonania fotokopii aktów stanu cywilnego, jeśli wykaże interes prawny do tej czynności (art.45 ust. 1 p.a.s.c. ).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:

1. art. 128 ust. 1 p.a.s.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że normy tam zawarte regulują zasady udostępniania opisanych akt stanu cywilnego osobom trzecim, a przez to, że stanowią podstawę do odmowy udostępniania akt Skarżącemu celem ich digitalizacji, podczas gdy przepisy te regulują zasady przekazywania ksiąg stanu cywilnego z urzędu stanu cywilnego do archiwum, a więc nie mogą stanowić podstawy prawnej do odmowy udostępnienia ksiąg do digitalizacji;

2. art. 16a ust. 1 oraz art. 16d ust. 1 pkt 1 u.n.z.a. w związku z art. 130 ust. 4 p.a.s.c. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy art. 130 ust. 4 zd. drugie p.a.s.c. stanowi, że akta stanu cywilnego sporządzone przed wejściem w życie p.a.s.c. , po upływie 80 lat (dla ksiąg małżeństw i zgonów) i 100 lat (księgi urodzeń) od zamknięcia księgi, tak długo jak długo nie zostały przekazane do archiwum, są udostępniane przez kierownika urzędu stanu cywilnego na zasadach określonych w u.n.z.a., a zgodnie z art. 16a ust. 1 u.n.z.a. każdemu przysługuje prawo dostępu do materiałów archiwalnych, natomiast zgodnie z art. 16d ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.n.z.a. podmioty zobowiązane udostępniają zainteresowanym materiały archiwalne przez umożliwienie osobistego utrwalenia ich treści w postaci m.in. odwzorowań cyfrowych;

3. art. 130 ust. 5 p.a.s.c. poprzez przyjęcie, że ma zastosowanie w niniejszej sprawie do Skarżącego (i może być odmową udostępnienia żądanych akt do digitalizacji), podczas gdy przepis ten stosuje się wyłącznie do osób uprawnionych do otrzymania odpisu akt stanu cywilnego (niezależnie od tego czy upłynął okres przechowywania akt czy nie), a bezspornym jest, że takie uprawnienie Skarżącemu nie przysługuje i nie na tej podstawie żądał udostępnienia akt do digitalizacji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu uczyniono decyzję Wojewody wydaną w przedmiocie odmowy udostępnienia ksiąg stanu cywilnego w celu wykonania fotokopii.

Według organu odwoławczego, księgi których termin przechowywania w USC jeszcze nie minął, nie są materiałem archiwalnym, a zatem nie mogą być udostępniane na zasadach wynikających z ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.

W stanie faktycznym sprawy ustalono, że żadna z ksiąg zawierająca akty stanu cywilnego sporządzone do roku 1922 dla urodzeń oraz do roku 1942 dla małżeństw i zgonów znajdująca się w/w urzędzie nie jest jeszcze księgą archiwalną.

Okoliczności niniejszej sprawy pozostają analogiczne do tych, w jakich orzekał NSA w wyroku z dnia 1 marca 2023 r., sygn. II OSK 192/22, CBOSA, stwierdzając że nieprawidłowa jest taka interpretacja powołanych wyżej przepisów, która kwestię udostępniania wnioskowanych materiałów utożsamia z okresem ich przechowywania w urzędzie stanu cywilnego. NSA podkreślił, że z art. 130 ust. 4 p.a.s.c. wynika jednoznaczny obowiązek kierownika USC udostępniania materiałów archiwalnych w postaci aktów stanu cywilnego lub aktów zbiorowych stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych po upływie okresów wskazanych w art. 128 ust. 1 i 1a P.a.s.c. W tym ostatnim przepisie mowa jest jedynie o ich przechowywaniu, co pozwala przyjąć, że przepis ten reguluje zasady udostępnienia materiałów o tyle, że wskazuje na podmiot odpowiedzialny za ich udostępnienie. Wskazano, że nie stanowi jednak podstawy do uznania, że brak upływu okresu przechowywania aktów stanu cywilnego ze względu chociażby na prowadzenie więcej niż jednej księgi stanu cywilnego w danej księdze stanu cywilnego, uniemożliwia udostępnienie tych ksiąg, dla których upłynął okres 100 lat w przypadku księgi urodzeń i 80 lat w przypadku księgi małżeństw lub zgonów.

Wykładnia art. 130 ust. 4 P.a.s.c. w związku z art. 128 ust. 1 i 1a P.a.s.c. musi odbywać się w świetle ogólnej zasady powszechnego dostępu do materiałów archiwalnych określonej w art. 16a ust. 1 u.n.z.a.

Zgodnie z art. 16b ust. 2 pkt 1 u.n.z.a. materiały archiwalne podlegają udostępnianiu nie wcześniej niż w przypadku:

1) aktów stanu cywilnego lub ksiąg stanu cywilnego, od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło odpowiednio sporządzenie aktu lub zamknięcie księgi, dotyczących:

a) urodzeń - po 100 latach,

b) małżeństw i zgonów - po 80 latach.

Przepisy tej ostatniej ustawy stanowią według NSA lex specialis względem unormowań p.a.s.c. w zakresie, w jakim określają one co jest materiałem archiwalnym, oraz na jakich zasadach i w jakich formach odbywa się udostępnianie takich materiałów. Za prezentowanym w uzasadnieniu rozumieniem omawianych przepisów przemawia również kontekst historyczny prowadzenia ksiąg stanu cywilnego w latach, które obejmują księgi metrykalne.

Analogiczną interpretację przepisów p.a.s.c. zastosowano w wyrokach tutejszego Sądu z dnia 9 lutego 2022 r., o sygn. akt II SA/Rz 1540/22, LEX., WSA w Krakowie z 5 listopada 2019 r. sygn. III SA/Kr 925/19, w wyroku NSA z 22 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 417/17 oraz w wyroku WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2019 r. IV SA/Wa 538/19, stwierdzając że brak jest podstaw do uznania, że trudności techniczne w udostępnieniu materiałów archiwalnych (w szczególności w sytuacji, gdy objęte okresem ochronnym akty urodzenia znajdują się w tej samej księdze, co akty małżeństwa i zgonu - stanowiące zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 materiał archiwalny) mogą wprowadzać ograniczenia w obowiązującej zasadzie powszechnego dostępu.

Z art. 130 ust. 4 p.a.s.c. wynika jednoznaczny obowiązek kierownika USC udostępniania materiałów archiwalnych w postaci aktów stanu cywilnego lub ksiąg stanu cywilnego, w oparciu o reguły wynikające z ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Obowiązek ten powstaje każdorazowo w odniesieniu do aktów stanu cywilnego sporządzonych w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie p.a.s.c. , a więc przed 1 marca 2015 r., w sytuacji gdy księga stanu cywilnego nie została jeszcze przekazana do archiwum państwowego, a upłynęły okresy, o których mowa w art. 128 ust. 1 i ust. 1a p.a.s.c.

Istota powołanej regulacji polega na wskazaniu podmiotu odpowiedzialnego za udostępnienie materiałów w okresie przejściowym, tj. do czasu ich przekazania właściwemu archiwum, a nie terminów otwierających lub zamykających możliwość takiego udostępnienia.

Zdaniem Sądu, w odniesieniu do księgi stanu cywilnego, w stosunku do której nie upłynął jeszcze okres jej przechowywania w USC, choćby z uwagi na łączne prowadzenie w księdze zarówno księgi małżeństw, jak i urodzeń oraz zgonów, która jest księgą zamkniętą, co do zasady, również nie stosuje się przepisów p.a.s.c., gdy chodzi o udostępnianie zgromadzonych w niej zasobów, ponieważ wraz z zamknięciem tej księgi stanowi ona materiał archiwalny. Kwestię udostępniania materiałów archiwalnych reguluje zaś ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że błędna jest interpretacja organów administracji, które kwestię udostępniania wnioskowanych przez Skarżącego materiałów z ksiąg stanu cywilnego wiązały z okresem ich przechowywania w urzędzie stanu cywilnego. Należy zauważyć, że art. 128 ust. 1 i ust. 1a p.a.s.c. nie reguluje zasad udostępniania zawartości ksiąg stanu cywilnego, lecz normuje obowiązki kierownika USC związane z przekazaniem tych ksiąg, do właściwych archiwów państwowych, po upływie oznaczonych w tym przepisie terminów. Taka konstrukcja sama w sobie nie ustanawia zatem żadnych reguł dotyczących udostępniania ww. materiałów, a więc nie można było wywodzić z niej podstawy prawnej do odmowy ich udostępnienia. Jednocześnie z art. 130 ust. 4 p.a.s.c. oraz wcześniej powołanych przepisów nie można wywnioskować więcej niż to, że po upływie okresów wskazanych w art. 128 ust. 1 i ust. 1a p.a.s.c. akty stanu cywilnego sporządzone w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed 1 marca 2015 r. (przed dniem wejścia w życie p.a.s.c.) z jednej stronny nie podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego, z drugiej zaś podlegają przekazaniu do właściwego archiwum państwowego, co jednak nie oznacza, że upływ okresów przekazania determinuje kwestię udostępnienia takich materiałów, w tym akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Przepisy te stanowią bowiem o przechowywaniu a nie udostępnianiu ww. materiałów. Innymi słowy, art. 128 ust. 1, w szczególności zd. 2 oraz ust. 1a p.a.s.c. nie wprowadzają zmian w odniesieniu do zasad udostępniania aktów stanu cywilnego, bo okres przechowywania ksiąg nie oznacza, że wspólny jest także okres ich udostępniania.

Zestawienie treści powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym należy traktować jako lex specialis względem unormowań p.a.s.c. w zakresie, w jakim określają one co jest materiałem archiwalnym, oraz na jakich zasadach i w jakich formach odbywa się udostępnianie takich materiałów. Dlatego właśnie wykładnia przywołanego art. 130 ust. 4 p.a.s.c. oraz wcześniejszych unormowań musi odbywać się w ścisłym powiązaniu przede wszystkim z art. 16a i 16b u.n.z.a., gdyż w innym przypadku niweczyłoby to przewidziane w art. 16a ust. 1 u.n.z.a. powszechne prawo dostępu każdego do materiałów archiwalnych. Stanowiska tego nie niweczy też zdanie 2 w art. 130 ust. 4 p.a.s.c., że udostępnianie ww. materiałów przed przekazaniem księgi stanu cywilnego do właściwego archiwum odbywa się na zasadach określonych w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, co mogłoby sugerować związek między upływem terminu przechowywania księgi w urzędzie stanu cywilnego a jej udostępnianiem.

Z art. 16b ust. 2 pkt 1 u.n.z.a. jasno wynika, że materiały archiwalne w postaci aktów stanu cywilnego podlegają udostępnieniu nie wcześniej niż od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło odpowiednio sporządzenie aktu lub zamknięcie księgi, dotyczących: urodzeń - po 100 latach, małżeństw i zgonów - po 80 latach.

Skoro więc ustawodawca sprecyzował, kiedy wspomniany zasób archiwalny podlega udostępnieniu na zasadach przedmiotowej ustawy, to nie można wywodzić z przepisów o przechowywaniu ksiąg stanu cywilnego zawartych w p.a.s.c. skutków przeciwstawnych w stosunku do unormowania zawartego w art. 16a ust. 1 oraz art. 16b ust. 2 pkt 1 lit. a i b u.n.z.a.

W orzecznictwie Sądów administracyjnych jednolicie wyraża się pogląd, iż podstaw do uznania, że trudności techniczne w udostępnianiu materiałów archiwalnych, w szczególności w sytuacji, gdy objęte okresem ochronnym akty urodzenia znajdują się w tej samej księdze co akty małżeństwa i akt akty zgonu stanowiące materiał archiwalny, mogą wprowadzać ograniczenia w obowiązującej zasadzie powszechnego dostępu (zob. wyrok NSA z 22 stycznia 2019 r. , sygn. II OSK 417/17, wyrok WSA w Krakowie z 5 listopada 2019 r., sygn.. III SA/Kr 925/19; wyrok WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2019 r., sygn. IV SA/Wa 538/19; wyrok WSA w Rzeszowie z 9 lutego 2022 r., sygn. II SA/Rz 1540/21; wyrok WSA w Łodzi z 14 lipca 2022 r., sygn. III SA/Łd 252/22 (opubl. w CBOSA). Sposób prowadzenia ksiąg nie może bowiem ograniczać zasady powszechnego dostępu wynikającej z art. 16 ust. 1 u.n.z.a. Oceny tej nie podważa zmiana stanu prawnego w zakresie art. 28 ust. 4 P.a.s.c., choćby z tego powodu, że przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia udostępnienia aktów stanu cywilnego sporządzonych przed dniem wejścia w życie aktualnie obowiązującego Prawa o aktach stanu cywilnego, a więc do tych aktów art. 28 ust. 4 p.a.s.c. nie znajduje zastosowania. Jedynymi adekwatnymi unormowaniami w tym zakresie są art. 16a-16b oraz 22c u.n.z.a., przy czym ostatni z wymienionych wprowadza zabezpieczenia wolności i praw osób, których dotyczą dane zawarte w materiałach archiwalnych, np. w formie anonimizacji, w zw. z art. 130 ust. 4 zd. 2 P.a.s.c.

Zdaniem Sądu, organy dokonały nieprawidłowej wykładni i nieprawidłowo zastosowały wobec skarżącego art. 128 ust. 1 oraz art. 130 ust. 4 p.a.s.c. , co miało wpływ na wynik sprawy w postaci odmowy dostępu do żądanych ksiąg. Ponownie rozpoznając sprawę konieczne będzie uwzględnienie przez organ administracji ustaleń Sądu w zakresie przedstawionej w niniejszym wyroku oceny prawnej, a następnie rozpoznanie wniosku Skarżącego przy uwzględnieniu reguł wskazanych w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Procedując w sprawie, organ powinien przy tym ocenić, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające ograniczenie powszechnego dostępu do materiałów archiwalnych w zakresie i na zasadach wynikających z art. 16b ust. 1 u.n.z.a., stosując przy tym ewentualnie instrumenty wskazane w art. 22c ust. 1 – 3 u.n.z.a.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. obejmując nimi koszty uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz kwotę 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).