Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 441/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, 77 § 1  i 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi Z. J. i J. J. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 lutego 2023 r. nr N-I.7581.2.3.2023 w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 5 stycznia 2023 r. nr G.6821.1.152.2022; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżących Z. J. i J. J. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji") z dnia 6 lutego 2023 r. nr N-I.7581.2.3.2023, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 5 stycznia 2023 r., nr G.6821.1.152.2022 odmawiającą zwrotu nieruchomości.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 127 § 2 i art. 138 § pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9a w zw. z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.; dalej: "u.g.n.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu;

Wnioskiem z dnia 12 listopada 2022 r. Z. J. i J. J. wnieśli o zwrot nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] 0 pow. 0,0003 ha, powstałej z podziału działki nr [...], wywłaszczonej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. znak [...].

W związku z faktem, że wnioskowana do zwrotu działka stanowi własność Gminy Miasto [...] w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 142 u.g.n., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] wyłączył Prezydenta Miasta [...] od załatwiania przedmiotowej sprawy, wyznaczając do jej rozpatrzenia Starostę [...].

Starosta [...] po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r., znak: G.6821.1.152.2022 orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości, położonej w [...], obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0003 ha, obj. KW nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasto [...] w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w [...].

Od powyższej decyzji wnioskodawcy złożyli odwołanie, wskazując w nim, że decyzja ta jest przedwczesna, ponieważ zaniechano przeprowadzenia dowodów niezbędnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, tj. pozyskania decyzji w zakresie oddania do użytkowania obiektu zrealizowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] oraz wystąpienia do Prezydent Miasta [...] z zapytaniem czy inwestycja pn.: "Rozbudowa układu komunikacyjnego ulic: [...]" została w całości zrealizowana, w szczególności czy została zrealizowana na działce nr [...]. Zdaniem odwołujących się oczekiwanie przez okres dziesięciu lat na potwierdzenie braku realizacji inwestycji na części wywłaszczonej nieruchomości jest nieuzasadnione.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 6 lutego 2023 r., Wojewoda utrzymał zaskarżona decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa układu komunikacyjnego ulic: [...]" m. in. na działce nr [...] (powstałej z podziału działki [...]), Obr. [...]. Działka nr [...] z mocy prawa została przejęta od Z. J. i J. J. na rzecz Gminy Miasto [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 162). Następnie decyzją z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania m. in. Z. J. i J. J. uchylił w części ww. decyzję Prezydenta Miasta [...] Nr [...] i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Niemniej jednak lista nieruchomości, które przeszły na własność Gminy Miasto [...] nie została zmieniona.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że istotą sporu w rozpatrywanie sprawie jest to, czy w odniesieniu do nieruchomości przejętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zwanej jako "specustawa drogowa", w zakresie ich zwrotu w przypadku niewykorzystania na cel wywłaszczenia, zastosowanie znajdą przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda zwrócił uwagę, że w kwestii tej wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt SK 37/19 orzekł, że "art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych rozumiany w ten sposób, że nie stanowi o nakazie odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 6, działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest niezgodny z art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Organ stwierdził wobec tego, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy u.g.n., dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Następnie wskazał, że z art. 137 ust. 1 u.g.n. wynika, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zwrócił uwagę, że decyzja o przejęciu działki nr [...] na rzecz Gminy Miasto [...] w celu realizacji inwestycji drogowej stała się ostateczna dnia [...] października 2020 r., czyli w momencie wydania przez Wojewodę decyzji odwoławczej. W związku z tym, dopiero po upływie 10 lat od dnia [...] października 2020 r. były właściciel nieruchomości może skutecznie domagać się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Termin ten jest terminem prawa materialnego i nie podlega żadnemu skróceniu. W ocenie organu odwoławczego, w momencie wydania decyzji brak jest więc jakichkolwiek przesłanek ustawowych umożliwiających zwrot przedmiotowej działki, z uwagi na zbyt krótki okres od momentu wywłaszczenia. Nie ma zatem znaczenia czy okoliczności zwrotowe dotyczące ww. działki występują czy też nie, ponieważ do zwrotu w żadnym razie dojść nie może. Co więcej, organy nie mają w takim wypadku obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na fakt wywłaszczenia i stopnia realizacji jego celu.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Z. J. i J. J. (dalej jako: "skarżący") wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. poprzez błędne przyjcie, że nie zaistniały podstawy do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, pomimo iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na wywłaszczonej nieruchomość, kiedy cała inwestycja została zakończona i odebrana.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że inwestycja została ostatecznie i definitywnie zrealizowana na podstawie przywołanych wcześniej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. i decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2020 r. W ich ocenie, reglamentacja czasowa przyjęta w powołanej normie prawnej nie ma zatem zastosowania, gdy cel wywłaszczenia został kompletnie zrealizowany i dokonany odbiór inwestycji. Oczekiwanie przez dziesięć lat jedynie na potwierdzenie braku realizacji inwestycji na części wywłaszczonej nieruchomości nie jest potrzebne i uzasadnione, biorąc pod uwagę interes społeczny i prywatny.

W ocenie skarżących norma art. 137 ust. 1 ust. 2 u.g.n. ma charakter semi imperatywny. Zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu stwierdza się obligatoryjnie, kiedy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Norma powyższa nie uwzględnia jednak stanu, kiedy inwestycja została zrealizowana jednak bez [pic]wykorzystania nieruchomości wywłaszczonej. Zdaniem skarżących, wtedy w domenie [pic]organu, na którego rzecz została wywłaszczona nieruchomość, pozostaje dyspozycja w zakresie określenia się co do zbędności nieruchomości na cel określony w wywłaszczeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie rozpatrywania sprawy nie zgromadził nowego materiału dowodowego, gdyż uznał, że jest on kompletny i pozwalający na dokonanie rozstrzygnięcia w sprawie. Powtórzył, że zwrot przedmiotowej działki nie jest możliwy z uwagi na fakt, że od dnia wywłaszczenia do dnia złożenia wniosku o zwrot nieruchomości nie minęło jeszcze 10 lat, czyli nie została spełniona przesłanka określona w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Na rozprawie w dniu 12 września 2023 r., syn skarżących występujący jako ich pełnomocnik podniósł, że na początkowym etapie realizacji inwestycji Miasto dysponowało projektem, z którego wynikało, że sporna część działki była potrzebna do realizacji inwestycji. Na etapie realizacji inwestycji projekt uległ zmianie. Rodzice nie zostali o tym powiadomieni. Sporna część działki przylega bezpośrednio do znajdującego się na niej budynku i wolą rodziców było jej zainwestowanie. Z uwagi na treść decyzji konieczne będzie odczekanie 7 bądź 10 lat wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym pełnomocnik postawił pytanie, czy skoro inwestycja została już zrealizowana odczekanie tych terminów jest konieczne do wystąpienia z żądaniem o zwrot tej części nieruchomości. Pełnomocnik przedstawił również zdjęcia wykonane w dniu poprzedzającym rozprawę, potwierdzające, że część spornej działki nie została wykorzystana na realizację celu. Znajduje się na niej dawne ogrodzenie, które do dnia dzisiejszego nie zostało rozebrane, co potwierdza zbędność nieruchomości dla realizacji celu wywłaszczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz.1634; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Po zbadaniu sprawy w opisanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 136 ust. 3 i 137 u.g.n.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

W myśl art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Ponadto zgodnie z art. 216 ust. 1 u.g.n., przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy wywłaszczeniowej tj. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79).

W sprawie Skarżący domagają się zwrotu działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0003 ha przejętej na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] października 2020 r. Nr [...], wydanej w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa układu komunikacyjnego ulic. [...]", na podstawie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Dz.U. z 2023 r., poz. 162; dalej: "specustawa drogowa".)

Aktualnie nie budzi wątpliwości, że do przejęcia nieruchomości na podstawie specustawy drogowej znajdują również zastosowanie przepisy u.g.n., dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Wyrokiem z 30 czerwca 2021 r. sygn. akt SK 37/19 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "art. 23 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych rozumiany w ten sposób, że nie stanowi o nakazie odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 6, działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r, o gospodarce nieruchomościami, jest niezgodny z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", narusza bowiem konstytucyjną zasadę równej ochrony własności realizowanej przez konstytucyjne roszczenie o zwrot bezcelowo wywłaszczonej własności.

Podstawą domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest brak realizacji celu publicznego.

Organy twierdzą, że nie upłynęły wymienione w art. 137 ust. 1 u.g.n. terminy by móc domagać się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ostateczna decyzja w sprawie została bowiem wydana [...] października 2020 r., przez Wojewodę

[...], a wniosek o zwrot skierowano w dniu 12 listopada 2022 r. tj. przed upływem wskazanych w przepisie terminów.

W opozycji Skarżący podnoszą, że inwestycja została zrealizowana w innym kształcie niż początkowo planowany. W konsekwencji wydzielona w tym celu i należąca do nich działka nr ewid. [...] nie została objęta realizacją celu. Na dowód pełnomocnik Skarżących, na rozprawie w dniu 12 września 2023 r. przedłożył wykonane w dniu 11 września 2023 r. zdjęcia spornej działki. Widnieje na nich dawne ogrodzenie, które pomimo objęcia działki realizacją celu publicznego, nie zostało rozebrane. W jego ocenie świadczy to o zbędności działki na cel publiczny.

W ocenie Sądu podniesione przez Skarżących okoliczności wywołują wątpliwości co do trafności wydanych decyzji, czyniąc je co najmniej przedwczesnymi.

Z decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2019 r. i zmieniającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] października 2020 r. wynika, że celem, dla którego dokonano wywłaszczenia była realizacja inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa układu komunikacyjnego ulic: [...]".

Z twierdzeń Skarżących, jak również z dołączonych do akt zdjęć wynika, że inwestycja została zakończona, a działka nie została zagospodarowana na cel związany z 0,wywłaszczeniem. Sporna działka to wydzielona część poprzedniej działki budowlanej nr ewid. [...], na której znajduje się budynek mieszkalny. Pomimo wydzielenia i objęcia decyzją wywłaszczeniową działka nr ewid. [...] nie została zajęta pod inwestycję i nadal znajduje się na niej stare ogrodzenie działki nr ewid. [...]. Obejmuje ona obszar 30m² tuż przy znajdujących się zabudowaniach.

W takich okolicznościach odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości tylko ze względu na brak upływu terminów przewidzianych art. 137 u.g.n. jest niewystraczająca.

Zasadą jest, że wywłaszczona nieruchomość ma zostać przeznaczona pod realizację celu publicznego, na którego wywłaszczenie nastąpiło i tylko w zakresie niezbędnym tj. wynikającym z planów realizacyjnych.

Jest to następstwo konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności, wyartykułowanej w przepisie art. 21 ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którym: wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.

Z zasady tej wynika również prawo żądania zwrotu nieruchomości, na której pomimo wywłaszczenia nie zrealizowano celu publicznego. Takie prawo wynika z cytowanego na wstępie art. 136 u.g.n. Jednocześnie ustawodawca przewidział maksymalne terminy, w których realizacja inwestycji ma zostać rozpoczęta i zakończona, by wywłaszczenie uznać za uzasadnione. Są to wskazane terminy 7 i 10 lat. Należy jednak podkreślić, że terminy te przewidziano dla sytuacji, w których inwestor zwleka z realizacją inwestycji, gdy za wywłaszczeniem nie idą działania wskazujące co najmniej na przygotowanie procesu inwestycyjnego. Powstają wówczas uzasadnione wątpliwość co do celowości wywłaszczenia. Dla takich sytuacji przewidziano właśnie, że jeżeli w terminie 7 lat od daty, w której decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie przystąpiono do realizacji inwestycji, bądź w ciągu 10 lat nie została zakończona, osoba która została wywłaszczona bądź jej spadkobiercy mogą wystąpić z żądaniem zwrotu. Terminy te stanowią z jednej strony motywację organów do działania z drugiej zaś strony, gwarancję poszanowania prawa własności.

W sytuacji natomiast, gdy inwestycja zostaje zakończona przed upływem wskazanych terminów, brak jest powodów do tego by oceny zbędności nieruchomości dla realizacji celu publicznego dokonywać dopiero po ich upływie.

Ustalenia zbędności nieruchomości dla realizacji celu wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n., dokonuje się mając na uwadze cel wywłaszczenia określony na datę wywłaszczenia (por. też wyrok WSA w Kielcach z 5.07.2018 r., II SA/Ke 339/18, LEX nr 2531175). Zasięg inwestycji określa decyzja wywłaszczeniowa. W sytuacji gdy stan zainwestowania nie pokrywa się w całości z terenem wywłaszczenia oznacza to, że część nieruchomości znajdująca się poza tym terenem stała się zbędna i upływ czasu nie może wpłynąć na inną ocenę.

Jeżeli zatem na datę wywłaszczenia działka została wywłaszczona pod realizację inwestycji drogowej, a w wyniku zmiany projektu, bądź z innych przyczyn nie została objęta zakończoną przed upływem przewidzianych w art. 137 u.g.n. terminów inwestycją, to brak jest podstaw do odmowy jej zwrotu tylko z tego powodu, że nie upłynęły terminy przewidziane w u.g.n.

To bowiem nie upływ przewidzianych w art. 137 u.g.n terminów rodzi po stronie wywłaszczonych prawo żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ale brak realizacji celu publicznego, który należy ocenić według daty jego realizacji. Jeśli ta nastąpiła przed upływem terminów przewidzianych w art. 137 u.g.n., to również ocena ewentualnej zbędności nieruchomości dla realizacji inwestycji, oraz roszczenia o zwrot może nastąpić przed ich upływem.

W niniejszej sprawie ustalenie powyższego nie powinno przysporzyć trudności. Inwestycja polegała na rozbudowie wymienionych w decyzji ulic. W pierwszej kolejności Organy powinny ustalić czy faktycznie, jak twierdzi Skarżący doszło do realizacji inwestycji, jeśli tak, ocenić czy teren zainwestowany pokrywa się z terenem na ten cel wywłaszczonym i w tym kontekście ocenić zgłoszone przez Skarżących żądania. Do powyższego konieczne jest zestawienie decyzji wywłaszczeniowej, planów realizacyjnych i wreszcie faktycznego zainwestowania, tj. stanu na gruncie, co z uwagi na nieodległe terminy samej decyzji wywłaszczeniowej jak i realizacji inwestycji, jak też jasno określony cel publiczny, nie powinno przysporzyć trudności.

Z tych powodów Sąd uchylił tak decyzję Organu II jaki i I instancji kierując się przesłankami z art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. Z uwagi na nieprawidłową wykładania art. 137 u.g.n. zabrakło ustaleń niezbędnych dla oceny wniosku, co skutkowało naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a.