Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 460/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
658
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 536
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - t.j.
article: art. art. 12, 35 par. 1 i 3, 61 par. 1, 65 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2021 r. o wypłatę równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego i ryczałtu na pokrycie kosztów telefonu komórkowego 1. zobowiązuje Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku S. K. z dnia [....] czerwca 2021 r. o wypłatę równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego i ryczałtu na pokrycie kosztów telefonu komórkowego w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Obrony Narodowej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz S. K. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Do Dyrektora Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej (Dyrektor Departamentu MON) wpłynął w dniu [....] lipca 2021 r., wniosek Pani por. S. K. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) z [....] czerwca 2021 r. o wypłatę zaległych należności pieniężnych związanych ze służbą poza granicami państwa oraz zaległego równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz utrzymanie telefonu komórkowego. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że od [....] sierpnia 2016 r. wynajmuje lokal mieszkalny i zamieszkuje na terenie miejscowości Papa oraz niezmiennie posiada telefon komórkowy.

Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, wnioskodawczyni

na podstawie rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z [....] maja 2020 r.

nr [....] pełniła służbę na stanowisku starszego pilota w Bazie Lotniczej w P.

na W.. Decyzją Ministra Obrony Narodowej z [....] kwietnia 2021 r. nr [....] została wyznaczona z dniem [....] sierpnia 2021 r. na stanowisko starszego oficera pilota w [....]. Bazie Lotnictwa Transportowego w B.. Od [....] maja 2021 r. do [....] maja 2022 r. został jej udzielony urlop macierzyński i rodzicielski.

Na podstawie otrzymanego stanowiska Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z [....] czerwca 2021 r. Departament Administracyjny Ministerstwa Obrony Narodowej, realizując zadania płatnika, z dniem [....] czerwca 2021 r. wstrzymał ww. żołnierzowi wypłatę należności w związku z faktycznym zaprzestaniem pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym poza granicami państwa.

W dniu [....] czerwca 2021 r. Departament Administracyjny Ministerstwa Obrony Narodowej poinformował Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień – [....] Sztabu Generalnego Wojska Polskiego o stanowisku Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej w przedmiocie zasadności wstrzymania wypłaty należności finansowych wnioskodawczyni i zwrócił się o przekazanie jej informacji w tym zakresie.

W konsekwencji wnioskodawczyni skierowała do Dyrektora Departamentu MON wspomniany na wstępie wniosek.

W nawiązaniu do pisma nr wych. [....] z [....] lipca 2021 r. dotyczącego ww. wniosku o wypłatę należności pieniężnych związanych ze służbą poza granicami państwa, Szef Sztabu Generalnego WP poinformował Dyrektora Departamentu MON, że w zakresie ustalenia prawa do należności zagranicznej, o której mowa w art. 102 ust. 3 pkt 1 ustawy

z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1131: dalej ustawa o służbie wojskowej), sprawa została przyjęta do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością. Jednocześnie wskazał, że rozpoznanie wniosku o wypłatę równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz ryczałtu na pokrycie kosztów związanych z użytkowaniem telefonu komórkowego, tj. spraw wymienionych

w przepisach § 11 ust. 1 pkt 2 oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 marca 2015 r.

w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz.U.

z 2015 r. poz. 479) leży poza kompetencjami Szefa Sztabu Generalnego WP, pozostając

we właściwości i do rozstrzygnięcia przez Departament Administracyjny.

W dniu [....] lipca 2021 r. Dyrektora Departamentu Dyrektora Departamentu MON skierował do Pana mjr. J. K. Starszego Oficera Narodowego [....] Baza Lotnicza P. W. pismo w odpowiedzi na wniosek skarżącej o wypłatę należności. Wskazano, że pismo por. S. K. zostało przesłane do Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień – [....] SG WP w celu udzielenia odpowiedzi. Jednocześnie wyjaśniono, że Departament Administracyjny wystąpił o stanowisko do Dyrektora Departamentu Kadr i w dniu [....]czerwca 2021 r. (pismo wch. [....]) otrzymał opinię,

z której wynikało, że świadczenia i należności pieniężne z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa (należność zagraniczna, równoważnik na wynajęcie lokalu mieszkalnego, ryczałty na meble i media oraz ryczałt telefoniczny) przysługują żołnierzom, którzy faktycznie pełnią służbę poza granicami państwa. Powyższe świadczenia

i należności mają bowiem na celu finansowe wspomożenie żołnierza w czasie jego służby poza granicami państwa. Nie są natomiast wynagrodzeniem za pełnienie służby, gdyż

z tego tytułu żołnierz otrzymuje uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami. W opinii Dyrektora Departamentu Kadr w następstwie faktycznego zaprzestania pełnienia przez żołnierza służby poza granicami państwa powinno nastąpić wstrzymanie wypłaty świadczeń i należności pieniężnych integralnie związanych z wyznaczeniem do pełnienia służby poza granicami państwa. Dalej wyjaśniono, że ustawodawca, w art. 90 ust. 1 b wojskowej ustawy pragmatycznej zagwarantował żołnierzom przebywającym na urlopie macierzyńskim i rodzicielskim prawo do otrzymywania 80% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Gwarancji takiej nie zastosowano natomiast

w odniesieniu do świadczeń i należności pieniężnych takich jak należność zagraniczna, równoważnik na wynajęcie lokalu mieszkalnego, ryczałty na meble i media oraz ryczałt telefoniczny, związanych z pełnieniem służby (definiowanym jako wykonywanie obowiązków służbowych) poza granicami państwa.

Szef Sztabu Generalnego WP pismem z [....] lipca 2021 r., skierowanym

do wnioskodawczyni, zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do należności zagranicznej, o której mowa w art. 102 ust. 3 pkt 1 ustawy

o służbie wojskowej. Jednocześnie poinformował, że sprawy o wypłatę równoważnika pieniężnego, objęte wnioskiem z [....] czerwca 2021 r. zostały przekazane według właściwości do rozpoznania przez Departament Administracyjny Ministerstwa Obrony Narodowej.

W piśmie z [....] sierpnia 2021 r. wnioskodawczyni zajęła stanowisko wobec zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Następnie wnioskodawczyni pismem z [....] września 2021 r. ponownie zwróciła się

do Dyrektora Departamentu MON z wnioskiem o wypłatę zaległych należności pieniężnych związanych ze służbą poza granicami państwa. W załączeniu przesłała kserokopię Zarządzenia wyjazdowego nr [....] zarządzającego wyjazd w podróż służbową w celu powrotu do kraju po zakończeniu pełnienia służby na stanowisku starszego pilota (Skrzydło Ciężkiego Transportu Lotniczego – P.). Zdaniem wnioskodawczyni dokument ten wraz z decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [....]

z [....] kwietnia 2021 r. potwierdzają faktyczne pełnienie służby na ww. stanowisku

do [....] lipca 2021 r.

Pismem z [....] września 2021 r. wnioskodawczyni została poinformowana, że jej wniosek w sprawie wypłaty świadczeń i należności pieniężnych integralnie związanych ze służbą poza granicami państwa, został niezwłocznie przesłany zgodnie z właściwością urzędu do Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień – [....] SG WP.

Pismem z [....] października 2021 r. Szef Zarządu Organizacji i Uzupełnień – [....] SG WP poinformował, że nie jest on właściwy do rozpoznania wniosku w zakresie zaległego równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz utrzymanie telefonu komórkowego, właściwym w tym zakresie jest Dyrektor Departamentu MON.

Wnioskodawczyni w pismach z [....] marca i [....] października 2022 r. po raz kolejny zwróciła się do Dyrektora Departamentu MON z wnioskiem o wypłatę należności pieniężnych związanych ze służbą poza granicami państwa. Podkreśliła, że nie uzyskała odpowiedzi, a od ostatniego pisma skierowanego do Departamentu upłynęło pół roku. Wskazała, odwołując się do pism z [....] lipca 2021 r., [....] września 2021 r., [....] października 2021 r. i [....] września 2021 r., że Departament Administracyjny MON jest organem właściwym do wypłaty wspomnianych należności. Dodatkowo, w piśmie z [....] października 2022 r. wnioskodawczyni zwróciła się Dyrektora Departamentu MON o wypłatę przysługujących diet oraz ryczałtów za nocleg, które w jej ocenie błędnie nie zostały uwzględnione przy wypełnianiu polecenia wyjazdu służbowego [....] sierpnia 2021 r.

Wspominane wyżej pisma wnioskodawczyni przekazano Szefowi Zarządu Organizacji i Uzupełnień – [....] Sztabu Generalnego WP, o czym poinformowano zainteresowaną.

Dyrektor Departamentu MON przy piśmie z [....] listopada 2022 r. skierowanym

do Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień przesłał wniosek z [....] października 2022 r., celem jego rozpatrzenia przez organ właściwy kompetencyjnie do określenia warunków podróży służbowej.

Wnioskodawczyni w piśmie z [....] marca 2023 r. skierowanym do Dyrektora Departamentu MON zawarła ponaglenie w związku z bezczynnością tego organu

w sprawie dotyczącej wypłaty równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego i ryczałtu na pokrycie kosztów związanych z użytkowaniem telefonu komórkowego, za okres od [....] czerwca 2021 r. do [....] lipca 2021 r.

Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Departamentu MON

w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego i ryczałtu na pokrycie kosztów związanych z użytkowaniem telefonu komórkowego, tj. należności wymienionych w przepisach § 11 ust. 1 pkt. 2 oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa), złożonego przez żołnierza wyznaczonego

do pełnienia zawodowej służby wojskowej w 1 Skrzydle Ciężkiego Lotnictwa Transportowego w miejscowości P., za okres od [....] czerwca 2021 r.

do [....] lipca 2021 r.

Skarżąca wniosła o przyznanie od organu na swoją rzecz sumy pieniężnej

do wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim.

Zdaniem skarżącej termin do załatwienia sprawy dotyczącej wypłaty równoważnika pieniężnego rozpoczął swój bieg co najmniej od dnia doręczenia wniosku do rozpoznania Dyrektorowi Departamentu MON, przez Dowódcę [....]. Bazy Lotnictwa Transportowego,

o czym została poinformowana pismem z [....] września 2021 r.

Na dzień skargi Dyrektor Departamentu MON nie załatwił sprawy zgodnie z art. 35 § 1 Kpa., tj. "bez zbędnej zwłoki", nie załatwił jej również "niezwłocznie" mogąc rozpatrzyć sprawę w oparciu o dowody znane organowi z urzędu, bądź możliwe do ustalenia

na podstawie danych, którymi organ rozporządza (art. 35 § 2 Kpa.). Zgodnie

z orzecznictwem wyrażenie "bez zbędnej zwłoki" nie oznacza "natychmiast", tylko

"w rozsądnym terminie do załatwienia sprawy" jednak nie dłuższym niż w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej - dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania. W ocenie skarżącej organ nie odniósł się ponadto do kolejnych pism kierowanych do Dyrektora Departamentu MON, m.in. z [....] marca 2022 r., czy

[....] października 2022 r., w których w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek dotyczący wypłaty ww. należności, zwróciła się z prośbą o załatwienie jej sprawy.

Skarżąca stwierdziła, że w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie

z art. 36 Kpa. organ ma obowiązek zawiadomić stronę, podając przyczyny swojej zwłoki, podać nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczyć stronę o prawie do wniesienia ponaglenia. Dyrektor Departamentu MON nie wykonał swoich obowiązków, potwierdzając tym samym swoją bezczynność, rozumianą w orzecznictwie sądów administracyjnych jako stan obiektywnie sprawdzalny, związany tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 Kpa..

Jak wskazała skarżąca, do dnia sporządzenia skargi Dyrektor Departamentu MON nie podjął żadnych działań w niniejszej sprawie. Wykazany okres bezczynności jest stanem bezprawnym, naruszającym jej słuszny interes prawny do załatwienia sprawy wnikliwie i szybko. Bezczynność organu jest niezgodna z art. 6, art. 8, art. 9 oraz art. 12 Kpa., nie ma względzie ani interesu społecznego ani słusznego interesu obywateli.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Departamentu MON wniósł o jej odrzucenie

a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi w całości. Stwierdził

w szczególności, że trudno odnieść się do skargi z uwagi na jej ogólny charakter i brak wskazania aktu, który jest skarżony. Sformułowany w skardze przedmiot zaskarżenia nie spełnia wymogów określonych w art. 57 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazano ponadto, że skarżąca podała w zasadzie organ nieistniejący. Nie sposób uznać, ażeby Dyrektor Departamentu MON należał do którejkolwiek z kategorii podmiotów wymienionych w art. 5 § 2 pkt 3 Kpa. Departament Administracyjny Ministerstwa Obrony Narodowej jako płatnik należności finansowych nie posiada zarówno na mocy ustawy pragmatycznej (obecnie obowiązującej ustawy o Obronie ojczyzny, jak i uprzednio obowiązującej), jak też Kodeksu postępowania administracyjnego kompetencji w zakresie władczego, indywidualnego rozstrzygnięcia spraw żołnierzy. Zakres działania tej jednostki ogranicza się jedynie do dokonywania finansowych czynności, gdy żołnierz legitymuje się udokumentowanym prawem do takiego świadczenia. Co za tym idzie, skarżąca wnosząc skargę domaga się od tutejszego sądu rozpoznania sprawy dotyczącej działalności nieokreślonego dokładnie organu, który pozostaje w bezczynności, co do nieokreślonej formy prawnej działania administracji. Tymczasem, aby można było przyjąć, że dany organ administracji pozostaje w zwłoce/bezczynności w załatwieniu sprawy, w sprawie tej musi toczyć się postępowanie administracyjne. Dyrektor Departamentu MON nie prowadził żadnego postępowania. Tym samym, brak jest podstaw do postawienia mu zarzutu bezczynności w postępowaniu, którego nie prowadził.

Niezależnie od powyższego wskazano, że skarżąca była kilkukrotnie informowana przez Departament Administracyjny Ministerstwa Obrony Narodowej, jako płatnika żądanych przez nią należności, o wstrzymaniu wypłat i powodach tego działania.

W piśmie z [....] sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w skardze i przesłał kopię pisma Szefa Sztabu Generalnego WP z [....] lipca 2021 r. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego).

Z kolei Dyrektor Departamentu MON w piśmie z [....] października 2023 r. stwierdził, że brak jest możliwości ustosunkowania się do repliki skarżącej – pisma z [....] sierpnia 2023 r. Wyjaśnił, że pismo z [....] lipca 2021 r., stanowiące zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do należności zagranicznej,

w żaden sposób nie podważa twierdzeń i wniosków zawartych w odpowiedzi na skargę,

w tym w szczególności w zakresie nieprowadzenia przez Departament Administracyjny postępowania w sprawie wniosku skarżącej i braku podstaw prawnych do przypisania dyrektorowi tego departamentu statusu organu administracji publicznej uprawnionego

do rozstrzygania tego rodzaju spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy

w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie opieszałości w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi nie ma istotnego znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność została dokonana przez organ opieszale. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.

Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Ministra Obrony Narodowej, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu, a także art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku

z powyższym Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Ponadto dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy zostało to spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu.

Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Sąd uznał, że skarga spełnia wymogi formalne, wniesiona została bowiem po wyczerpaniu przysługującego środka zaskarżenia. Skarżąca pismem z [....] marca 2023 r., skierowanym do Dyrektora Departamentu MON zawarła ponaglenie w związku z bezczynnością tego organu

w sprawie dotyczącej wypłaty równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego i ryczałtu na pokrycie kosztów związanych z użytkowaniem telefonu komórkowego, za okres od [....] czerwca 2021 r. do [....] lipca 2021 r.

Sąd ocenia zasadność skargi na bezczynność na dzień jej wniesienia

(w rozpatrywanym przypadku [....] czerwca 2023 r.), niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania.

Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako "Kpa."), organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Jak stanowi z kolei art. 35 § 1 Kpa., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 Kpa., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż

w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 Kpa., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 Kpa.).

Jak wynika z akt sprawy skarżąca wystąpiła w dniu [....] czerwca 2021 r. o wypłatę zaległych należności pieniężnych związanych ze służbą poza granicami państwa oraz zaległego równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz utrzymanie telefonu komórkowego. Przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie zaległego równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz utrzymanie telefonu komórkowego.

Jak wynika z akt sprawy - Zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [....] sierpnia 2021 r. wydanego przez Szefa Sztabu Generalnego WP sprawie o ustalenie prawa skarżącej do należności zagranicznej, o której mowa w art. 102 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1131) właściwym jest Szef Sztabu Generalnego, natomiast sprawa o wypłatę równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz ryczałtu na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem telefonu komórkowego, właściwy do rozpoznania jest Minister Obrony Narodowej - Departament Administracyjny MON.

W ocenie Sądu z uwagi na powyższe zawiadomienie skarżąca miała prawo domniemywać, że właściwym do rozpoznania jej wniosku z [....] czerwca 2021 r. w zakresie wypłaty równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz ryczałtu

na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem telefonu komórkowego jest Minister Obrony Narodowej - Dyrektor Departamentu Administracyjnego MON.

Pod pojęciem "załatwienia sprawy" należy rozumieć nie tylko wydanie aktu władczego kończącego postępowanie, ale również podjęcie działania na podstawie art. 65 § 1 Kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie.

W sytuacji gdy organ uważał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku winien sprawę przekazać zgodnie z właściwością i swoją decyzję uzasadnić zgodnie z treścią

art. 65 § 1 Kpa. Nie może być, bowiem wątpliwości co do tego, że nie podejmując terminowo działań wynikających z art. 65 § 1 Kpa., organ administracji publicznej naraża się na uzasadniony zarzut pozostawania w bezczynności.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1709/22 "Organ nie może biernie przetrzymywać podania, nie podejmując żadnych działań, ale obowiązany jest nadać bieg przekazanemu mu podaniu, nawet jeżeli jest on, jego zdaniem, niewłaściwy do rozpoznania sprawy. Przekazanie podania organowi właściwemu stanowi czynność materialno-techniczną, która wprawdzie nie może podlegać odrębnemu zaskarżeniu, ale bierność organu w tym zakresie może zostać zakwestionowana w trybie skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.".

Organ administracji pozostaje w bezczynności wtedy, gdy stwierdzając swoją niewłaściwość w sprawie, bądź kwestionując swoją właściwość nie podejmuje działań stosownie do unormowań wskazanych w przepisach art. 65 § 1 Kpa. (por. wyrok NSA

z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. I OSK 2122/14). Przekazanie podania według właściwości, względnie wywołanie sporu o właściwość jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Należy przyjąć, że organ, do którego wpłynęło podanie tak długo sam uznaje swoją właściwość w sprawie, jak długo nie przekazuje otrzymanego podania innemu organowi (art. 61 § 1 Kpa.) albo nie wywołuje sporu o właściwość (art. 19 Kpa.

w zw. z art. 22 Kpa.). To oznacza, że co do zasady, dla organu, który nie kwestionuje swojej właściwości w sprawie, termin do załatwienia sprawy rozpoczyna swój bieg z chwilą otrzymania podania. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest bowiem dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 Kpa.). Organ, który nie kwestionuje swojej właściwości w sprawie, z chwilą doręczenia mu podania pozostaje związany ustawowymi terminami jej załatwienia.

Jak wynika z nadesłanych przez organ akt administracyjnych, między poszczególnymi organami sił zbrojnych istniał spór co do właściwości, jednak zarówno Szef Sztabu Generalnego WP, jak i Szef Zarządu Organizacji i Uzupełnień – [....] SG WP jako organ właściwy do rozpoznania wniosku skarżącej w zakresie wypłaty zaległego równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz utrzymanie telefonu komórkowego, właściwym jest Dyrektor Departamentu MON działający w imieniu Ministra Obrony Narodowej.

Z akt sprawy wynika również, że Minister Obrony Narodowej działający

za pośrednictwem Dyrektora Departamentu MON nie podjął w tej sprawie żadnych czynności, a więc nie ulega wątpliwości Sądu, że pozostawał w tym zakresie

w bezczynności, dlatego też został zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącej

z [....] czerwca 2021 r. dotyczącego wypłaty zaległego równoważnika pieniężnego

na wynajęcie lokalu mieszkalnego oraz utrzymanie telefonu komórkowego (art. 149 § 1

pkt 1 p.p.s.a.).

Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż de facto organ w piśmie skierowanym do Pana mjr. J. K. Starszego Oficera Narodowego [....] Baza Lotnicza P. oraz do wiadomości skarżącej w dniu [....] lipca 2021 r. przez Dyrektora Departamentu MON, wskazano,

że żądana należność nie przysługuje skarżącej z uwagi na przebywanie na urlopie macierzyńskim w okresie od [....] maja 2021 r. do [....] maja 2022 r. (art. 149 § 1a p.p.s.a.)

Z uwagi na fakt, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Sąd nie przyznał skarżącej od organu sumy pieniężnej, oddalając wniosek w trybie art. 151 p.p.s.a..

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z 205 p.p.s.a..