Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2244/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 10 ust. 1 pkt 4;
journal: Dz.U. 2016 poz 231
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia  do kierowania pojazdami
article: art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
article: art. 16 § 1, art. 64 § 2, art. 151 § 1 i 2, art. 145 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 11
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1391/22 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 sierpnia 2022 r. nr SKO.K/41.3/866/2022/9342 w przedmiocie uchylenia uprawnień do kierowania pojazdami, po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1391/22, oddalił skargę P.P. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: SKO) z 17 sierpnia 2022 r., nr SKO.K/41.3/866/2022/9342 w przedmiocie uchylenia uprawnień do kierowania pojazdami, po wznowieniu postępowania.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: Rzecznik), zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie Rzecznik zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi, zarzucono:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., że został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:

a) z naruszeniem art. 149 § 1 i 2 i art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sytuacji, gdy po wznowieniu postępowania i stwierdzeniu zaistnienia przesłanki wznowieniowej zachodzi konieczność rozpoznania istoty sprawy, niedopuszczalne jest wezwanie do uzupełnienia braków formalnych podania inicjującego postępowanie "zwykłe";

b) z naruszeniem § 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. poz. 231 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że stwierdzenie wady w przedłożonym zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia nie stanowi "braku w dokumentacji" w rozumieniu tego przepisu, podlegającego uzupełnieniu;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., że został wydany z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z § 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami w zw. z wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasadą zaufania wynikającą z art. 8 k.p.a., prawa unijnego oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której była ona uzasadniona, gdyż kontrolowana przez sąd decyzja została wydana przedwcześnie, a jej wydanie, w świetle przywołanych zasad ogólnych i zgodnie z § 10 przywołanego rozporządzenia, powinno zostać poprzedzone wezwaniem do wylegitymowania się przez skarżącą, w odpowiednim terminie, spełnieniem przesłanki do wydania prawa jazdy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.; dalej: u.k.p.).

Odpowiadając na skargę kasacyjną SKO wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 24 kwietnia 2024 r. Rzecznik, wobec rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 19 marca 2024 r. trzech tożsamych spraw (sygn. akt: II GSK 2109/23, II GSK 2113/23 i II GSK 2120/23) oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie i wnosi jak dotychczas.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną Rzecznik złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś SKO w Katowicach, w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądało przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy.

W myśl art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd drugiej instancji nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i sąd pierwszej instancji. Wobec powyższego NSA odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Skarga kasacyjna Rzecznika nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji SKO wydanej po wznowieniu postępowania w sprawie wydania stronie prawa jazdy kategorii B, stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że organ administracji publicznej zasadnie po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną uchylił tę decyzję i odmówił wydania stronie prawa jazdy kategorii B.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają granice kontroli zaskarżonego wyroku, nie uzasadnia twierdzenia, że rezultatem tej kontroli powinno być jego uchylenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej łącznie, na wstępie należy podkreślić fakt, że jakkolwiek zasada trwałości decyzji ostatecznych, o której stanowi art. 16 § 1 k.p.a., służy realizacji podstawowych dla porządku prawnego zasad prawa, a mianowicie: bezpieczeństwa prawego, pewności prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz ochrony praw nabytych, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych w przestrzeni czasu, to jednak nie ma ona charakteru bezwzględnie obowiązującego. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. wprost bowiem stanowi, że uchylenie lub zmiana takich decyzji – to jest decyzji ostatecznych – stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tyko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, co prowadzi do wniosku, że trwałość decyzji nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością, lecz polega na ograniczeniu możliwości ich wzruszania tylko do przypadków określonych przez przepisy ogólnego postępowania administracyjnego.

Uzasadnieniem potrzeby istnienia (i zarazem stosowania) konstrukcji prawnych, których celem jest wyeliminowanie z obrotu wadliwej decyzji, jest zaś – jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r. w sprawie P 46/13 – konstytucyjna zasada praworządności (legalizmu), która odnosi się też do działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. Rezultatem zastosowania takich konstrukcji jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a co najmniej eliminacja stanu niezgodnego z prawem.

Z całą pewnością przepisem objętym dyspozycją art. 16 § 1 k.p.a. jest, między innymi, art. 145 § 1 k.p.a. (w związku z art. 151 § 1 k.p.a.), który dotyczy instytucji wzruszalności decyzji ostatecznej w związku z istotnymi wadami postępowania, które mogły mieć wpływ na wydanie tej decyzji – a więc innymi słowy, wzruszenia decyzji ostatecznej ze skutkiem ex nunc z powodów związanych z ochroną legalności.

Stąd też, istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy dana wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.

W obowiązującym stanie prawnym nie ma innego sposobu zakończenia wymienionego postępowania, niż ten, który został określony w przepisie art. 151 § 1 i 2 k.p.a., z zastrzeżeniem sytuacji zaktualizowania się w tym postępowaniu przesłanek bezprzedmiotowości skutkujących potrzebą jego umorzenia. Jeżeli z przywołanego przepisu wynika, że po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy – to bowiem art. 149 § 2 k.p.a. określa przedmiot tego postępowania – organ administracji wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b (pkt 1), albo decyzję, którą uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (pkt 2) albo, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, wydaje decyzję, w której stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2), to uzasadniony jest wniosek, że ich podjęcie jest – najogólniej rzecz ujmując – determinowane stwierdzeniem istnienia podstawy (podstaw) wznowienia albo brakiem stwierdzenia jej (ich) istnienia. Innymi słowy, omawiane postępowanie nadzwyczajne jest prowadzone co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy, zaś jego przedmiot stanowi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 k.p.a. (lub w przepisach art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a.), której stwierdzenie lub brak stwierdzenia determinuje sposób zakończenia tego postępowania.

Z omawianej regulacji prawnej wynika więc jednoznacznie, że stwierdzenie istnienia podstawy wznowienia zobowiązuje organ administracji do wydania decyzji wskazanej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. lub w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 146 k.p.a., decyzji o której stanowi art. 151 § 2 k.p.a., zaś stwierdzenie nieistnienia podstawy wznowienia zobowiązuje ten organ do wydania decyzji określonej w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

W związku z powyższym, wobec jednoznacznej treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. k.p.a. oraz jego imperatywnego charakteru, a ponadto wobec nakazu jego ścisłej wykładni, jako przepisu kompetencyjnego (co odnosi się również do art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 k.p.a.), należy również podkreślić, że określone tym przepisem prawa przesłanki wydania decyzji, o której w nim mowa, nie odnoszą się do skutków uchylenia decyzji dotychczasowej, ani też obowiązku lub jakiejkolwiek potrzeby ich oceny, której rezultat miałby z kolei determinować treść tej decyzji, czy też stanowić podstawę wnioskowania odnośnie do zasadności lub celowości jej podejmowania. W konsekwencji nie pozostaje to bez wpływu na wniosek, że we wznowionym postępowaniu prowadzonym co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy, organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, zgodnie z art. 7 k.p.a. W opozycji do tego rodzaju oczekiwania – o czym, w odniesieniu do postulowanego w skardze kasacyjnej "umożliwienia stronie uzupełnienia braków dokumentacji" należy stwierdzić, podkreślając przy tym, że z art. 11 i art. 12 u.k.p. wynika, że decyzja o której mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy, jest tzw. decyzją związaną, a to oznacza, że przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nie tworzy ku temu żadnych podstaw ani też warunków. Wydawana na jego podstawie decyzja, wobec jasno i wyraźnie określonych przesłanek jej podjęcia, nosi cechy decyzji związanej, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku o wyłączeniu możliwości stosowania art. 7 k.p.a., który może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji administracyjnych podejmowanych na podstawie tzw. uznania administracyjnego, a więc innymi słowy w sytuacji pozostawienia organowi administracji "luzu decyzyjnego", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa (materialnego) w decyzyjnym modelu stosowania prawa (por. np. wyroki NSA z: 18 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Kr 2198/94; 23 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2744/94; orzeczenia dostępne na stronie internetowej w CBOSA).

Sąd drugiej instancji przypomina, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Tak określona podstawa wznowienia, najogólniej rzecz ujmując, odnosi się do braku znajomości stanu faktycznego sprawy przez organ prowadzący postępowanie i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o sfałszowane przed jego podjęciem dowody, na podstawie których ustalono istotne w sprawie fakty (okoliczności faktyczne). Stwierdzenie istnienia tej podstawy wznowieniowej wiąże się więc z potrzebą wykazania istnienia związku między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi, a mianowicie okolicznościami, które posiadając walor istotności odnoszą się do faktów o prawotwórczym charakterze, a mianowicie takich, które nie pozostają bez wpływu na określenie praw i obowiązków stanowiących przedmiot postępowania zakończonego wzruszaną w trybie wznowienia (dotychczasową) decyzją ostateczną.

W tym też kontekście trzeba stwierdzić, że następcze stwierdzenie prawomocnym wyrokiem sądu karnego, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne odnoszące się do wymogu odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii zostały przeprowadzone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, nie mogło być ocenione inaczej, jak tylko, jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., co skutkowało wznowieniem postępowania zakończonego wymienioną decyzją ostateczną, a następnie przeprowadzeniem postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy (art. 149 § 1 i § 2 k.p.a.) oraz wydaniem decyzji, o której jest mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wydając tę decyzję organ administracji publicznej nie mógł pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z przedmiotu postępowania zakończonego decyzją ostateczną wzruszaną w trybie wznowienia oraz przedmiotu rozstrzyganej nią sprawy, a w tym kontekście, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, a więc art. 10 ust. 1 u.k.p.

Pozytywne przesłanki wydania wymienionej decyzji określa przepis art. 11 u.k.p., który wskazuje, że warunkiem koniecznym jej podjęcia jest, między innymi, odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 u.k.p.

Z przepisu tego wynika, że ośrodek szkolenia kierowców lub inny podmiot prowadzący szkolenie wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie, między innymi, uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, jeżeli osoba ta uczestniczyła w minimum 80% przewidzianych w programie zajęć, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 1 (pkt 1 lit. a) i we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 2-4 (pkt 1 lit. b) oraz uzyskała pozytywny wynik egzaminu wewnętrznego lub ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust. 5 pkt 3 (pkt 2). Zaświadczenie to podpisuje odpowiednio kierownik ośrodka szkolenia kierowców albo kierownik innego podmiotu prowadzącego szkolenie.

Jeżeli zaświadczenie, zgodnie z przepisem art. 217 § 1 k.p.a., do którego należy się odwołać w omawianym kontekście, stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a jego walor należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa, to wobec celu oraz funkcji wydawania zaświadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 4 u.k.p. nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że zaświadczenie, którego treść nie odpowiada faktom lub stanom prawnym, bowiem potwierdza "fakty" lub "stany prawne", które w rzeczywistości nie zaistniały oznacza, że pozbawione jest ono jakiegokolwiek waloru dowodowego. Jeżeli zaświadczenie jest nieprawdziwe, bowiem jego treść została zafałszowana (forma fałszu intelektualnego jako forma fałszu dokumentu), to wobec określonych przepisem art. 11 u.k.p. pozytywnych przesłanek wydania decyzji, o której w nim mowa, trzeba stwierdzić, że takie zaświadczenie nie mogło stanowić podstawy do uzyskania prawa jazdy danej kategorii.

Uwzględniając powyższe i odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z celu oraz przedmiotu postępowania wznowieniowego oraz art. 11 u.k.p. oraz art. 27 ust. 4 tej ustawy w związku z art. 217 k.p.a., nie ma podstaw, aby twierdzić, że kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd pierwszej instancji naruszył art. 64 § 2 k.p.a. oraz § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami.

Podkreślić należy, że art. 64 § 2 k.p.a. podlega wykładni ścisłej (zob. wyrok NSA z 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/16), a jego stosowanie służy wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów prawa, a więc innymi słowy usunięciu braków w zakresie odnoszącym się do "ustalonych tymi przepisami prawa innych wymagań". Wobec tego, że brakami podania są niewątpliwie takie tylko braki, które uniemożliwiają nadanie mu biegu, stosowanie przywołanego przepisu nie może zmierzać do merytorycznej oceny wniosku (podania) oraz jego załączników, a w konsekwencji odnosić się do okoliczności, które organ administracji – przed którym inicjowane jest postępowanie – uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, albowiem ustalenia faktyczne determinujące wydanie decyzji o określonej treści są przeprowadzane na etapie postępowania wyjaśniającego w sprawie (zob. np. wyroki NSA z: 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 46/23; 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2036/20; 22 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 2240/21; 8 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 2556/21; 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/16; 30 września 1999 r., sygn. akt I SAB/ 89/99; 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II SA1473/94).

W tym też kontekście, wobec tego, że art. 145 § 1 k.p.a. (w związku z art. 151 § 1 k.p.a.) dotyczy instytucji wzruszalności decyzji ostatecznej w związku z istotnymi wadami postępowania, które mogły mieć wpływ na wydanie tej decyzji, zaś istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia (zweryfikowania), czy dana wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia, o braku zasadności zarzutów naruszenia przepisów art. 64 § 2 k.p.a. oraz § 10 ust. 4 wymienionego rozporządzenia trzeba wnioskować przede wszystkim na tej podstawie, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki ich stosowania.

Nie jest bowiem sporne, że decyzja ostateczna, co do której wszczęto postępowanie wznowieniowe, została wydana w postępowaniu administracyjnym skutecznie zainicjowanym wnioskiem strony skarżącej, o którym jest mowa w art. 10 ust. 1 u.k.p. Wada tego postępowania administracyjnego dotyczyła braku znajomości stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie w sprawie z tego wniosku, co spowodowało wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o sfałszowane dowody, na podstawie których ustalono istotne w sprawie fakty (okoliczności faktyczne), co znajduje swoje potwierdzenie w przywołanym powyżej wyroku sądu karnego. Wadami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej nie były więc braki formalne wniosku (art. 64 § 2 k.p.a.), ani też braki w dokumentacji (§ 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami), co uznać należy za aż nadto oczywiste, – lecz brak znajomości stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie w sprawie z tego wniosku, bowiem przedłożone wraz z tym wnioskiem zaświadczenie, o którym stanowi art. 27 ust. 4 u.k.p. potwierdzało fakty, które w rzeczywistości nie zaistniały.

W związku z powyższym, oczekiwanie Rzecznika odnośnie do swoistego rodzaju "sanowania" wad wymienionego postępowania, a to poprzez wezwanie strony skarżącej w toku prowadzonego postępowania wznowieniowego do złożenia zaświadczenia o odbyciu szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców, a w istocie poprzez zastąpienie we wznowionym postępowaniu pierwotnie złożonego i niezgodnego ze stanem rzeczywistym zaświadczenia innym zaświadczeniem, nie może być uznane za usprawiedliwione.

Oczekiwanie tego rodzaju nie uwzględnia bowiem znaczenia konsekwencji wynikających z przepisów art. 11 oraz art. 27 u.k.p., a w tym kontekście sekwencji następujących po sobie zdarzeń i faktów o prawnie doniosłym znaczeniu dla wydania decyzji, o której stanowi art. 10 ust. 1 tej ustawy. Wobec wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu administracyjnym skutecznie zainicjowanym kompletnym wnioskiem strony skarżącej, o którym jest mowa w art. 10 ust. u.k.p., uczynienie zadość temu oczekiwaniu byłoby również po prostu niemożliwe, bowiem – wbrew stanowisku Rzecznika – nie służyłoby uzupełnieniu wymaganego prawem szkolenia i przedłożeniu zaświadczenia o jego ukończeniu. Nie sposób bowiem uzupełnić braki, których nie stwierdzono wydając wymienioną decyzję ostateczną na podstawie przedłożonego przez wnioskodawcę zaświadczenia, którego treść została zafałszowana. Co więcej, stwierdzić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie byłoby to również niedopuszczalne, bowiem podważałoby istotę oraz normatywny sens instytucji, o której stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a. Nie jest sporne w rozpatrywanej sprawie, że wadą postępowania zakończonego decyzją ostateczną był brak znajomości stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o sfałszowane przez jego podjęciem dowody, na podstawie których ustalono istotne w sprawie fakty, co znajduje swoje potwierdzenie w wyroku karnym. W tym zaś kontekście podkreślenia wymaga, że związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikające z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (zob. np. wyrok NSA z 8 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1557/13). Co więcej, wobec podstawy wznowienia, o której stanowi w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że zasada wyrażona w art. 11 p.p.s.a. siłą rzeczy pośrednio oddziałuje, bo z jej istoty wynika, że pośrednio jej adresatami są także organy administracji publicznej (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z: 3 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1534/07; 12 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 727/08), na przeprowadzane przez organ administracji ustalenia faktyczne, istotne z punktu widzenia przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy. Wniosek ten należy uznać za tym bardziej uzasadniony, gdy podkreślić, że ustalenia sądu karnego będące podstawą skazania za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, stanowiących dowody odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii, dotyczyły istotnych elementów stanu faktycznego stanowiącego przedmiot ustaleń organów administracji, a mianowicie ustaleń co przyczyn wznowienia, a w konsekwencji ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu. Zakres zaś tych ustaleń nie ogranicza się do działania tylko samej strony postępowania, lecz może dotyczyć także innych osób. W tym, tak jak w rozpatrywanej sprawie, osoby uprawnionej na podstawie przepisów u.k.p. do wystawiania dokumentów stanowiących dowód odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.