Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 391/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 29 lutego 2024 r., znak: SKO.PS/40/25/2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 29 lutego 2024 r., znak: SKO.PS/40/25/2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania J. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu utrzymało w mocy decyzję Wójta [...] z 13 grudnia 2023 r., znak: OPS.5211.16.2023.AR odmawiającą J. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną córką A. S..

Stan sprawy przedstawia się następująco.

W dniu 20 listopada 2023 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. W. wpłynął wniosek J. S. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką A. S.. Do wniosku dołączono orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 3 stycznia 2022 r., nr akt: 003048142, z którego wynika, że A. S. została uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do 31 stycznia 2025 r. W orzeczeniu wskazano, że trudno jest ustalić datę powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz iż nie istniała ona w dniu 1 marca 2020 r.

Decyzją z dnia 13 grudnia 2023 r. Wójt [...] odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, podnosząc, że niepełnosprawność A. S. powstała po 25. roku życia, co oznacza, że w sprawie nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej: u.ś.r.).

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.

Jednocześnie Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji, gdyż okoliczność powstania niepełnosprawności po okresach wymienionych w art. 17 ust. 1b ustawy nie powinna skutkować pozbawieniem opiekuna osoby niepełnosprawnej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (wyrok TK z dnia 21 października 2014 r., K 38/13).

Kolegium stwierdziło jednak istnienie innej przesłanki uzasadniającej odmowę przyznania J. S. świadczenia pielęgnacyjnego. Uznało bowiem, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad córką nie wymaga konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej. Obiektywnie jest możliwe takie zorganizowanie tej opieki, aby skarżąca, nadal ją sprawując, mogła podjąć zatrudnienie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Brak jest zatem bezpośredniego i ścisłego związku między rezygnacją z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad córką.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że z wywiadu środowiskowego wynika, że J. S. ma 57 lat, mieszka z mężem R. S. oraz trójką dzieci: 30-letnią A. S., która jest osobą niepełnosprawną, wymagającą opieki, 32-letnim P. S. i jego rodziną oraz 21-letnią E. S.. Ponadto skarżąca i jej mąż mają jeszcze troje dzieci usamodzielnionych, mieszkających poza domem rodzinnym. J. S. poinformowała, że w okresie od 11 października 2023 r. do 11 listopada 2023 r., pracowała na umowę zlecenia, ale z uwagi na brak możliwości pogodzenia pracy z opieką nad córką zrezygnowała z dalszego zatrudnienia. W latach ubiegłych nie pracowała zawodowo. Rodzina posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni 5,36 ha przeliczeniowych, jednak, jak twierdzi J. S., nigdy w nim nie pracowała i nie miała ubezpieczenia z tego tytułu. W dniu 17 stycznia 2022 r. J. S. wraz z mężem przekazali gospodarstwo rolne darowizną synowi P. S..

A. S. jest osobą niepełnosprawną od dzieciństwa. Od 18. roku życia posiadała orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, natomiast wcześniej posiadała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w B. w dniu 3 stycznia 2022 r. została zaliczona do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji do 31 stycznia 2025 r. A. S. od dziecka leczona jest z powodu schorzeń: wirusowego zapalenia wątroby typu B, upośledzenia umysłowego w stopniu znacznym oraz zaburzeń nerwicowych i tarczycy. W trakcie prowadzonego wywiadu ustalono, że A. S. jest osobą chodzącą, sprawną ruchowo. Jest w stanie samodzielnie wykonywać takie czynności, jak: korzystanie z toalety, spożywanie gotowych posiłków, ubieranie, przyjmowanie wydzielonych lekarstw. Matka udziela jej pomocy i asysty w utrzymywaniu higieny osobistej (kąpiel, czesanie), dawkowaniu leków, przygotowywaniu posiłków, w okresie jesienno-zimowym przygotowaniu ubrań stosownych do pory roku, przygotowaniu łóżka do spania. Z dołączonej przez J. S. dokumentacji wynika, że córka od roku 2011 jest uczestnikiem Środowiskowego Domu Samopomocy w J. L., gdzie uczestniczy w zajęciach terapeutycznych usprawniających i wspierająco-aktywizujących pięć dni w tygodniu w godzinach od 8.00 do 13.30. Jak wynika z oświadczenia J. S., córka wymaga pomocy w sytuacji odprowadzenia do busa i odebrania z busa do domu. Jak poinformowała J. S., córka nie wymaga specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych ani terapii, które wymagałyby udziału innych osób, np. ćwiczeń, masaży, rehabilitacji. Jednakże w ramach uczestnictwa w ŚDS Pani A. S. realizuje indywidualny Plan Postępowania Wspierająco-Aktywizujący, którego celem jest podtrzymywanie aktualnie posiadanych umiejętności, zapobieganie regresowi intelektualnemu oraz rozwój osobowy na miarę możliwości.

W ocenie Kolegium ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby zakres sprawowanej przez skarżącą nad córką opieki wymuszał rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Córka skarżącej nie jest osobą leżącą, samodzielnie się porusza, jest w stanie samodzielnie wykonywać takie czynności, jak: korzystanie z toalety, spożywanie przygotowanych posiłków, ubieranie i przyjmowanie wydzielonych lekarstw.

Organ podkreślił, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki nad osobą wskazaną w ustawie. Celem ustawodawcy było bowiem zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą. Wobec tego samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie przesądza o tym, że opiekun osoby legitymującej się takim orzeczeniem sprawuje opiekę, która uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Opieka musi mieć charakter stały, permanentny, osobisty, bezpośredni i długoterminowy oraz uniemożliwiać wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Czynności wykonywane przez skarżącą nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Z akt sprawy wynika bowiem, że J. S. pomaga córce w utrzymywaniu higieny osobistej (kąpiel, czesanie), dawkowaniu leków, przygotowywaniu posiłków, w okresie jesienno-zimowym przygotowaniu ubrań stosownych do pory roku, odprowadzeniu do busa i odebraniu z busa. Zajęcia w SDS w J. L. odbywają się 5 dni w tygodniu w godzinach od 7.30 do 15.30. Powyższe potwierdza załączone przez skarżącą zaświadczenie Środowiskowego Domu Pomocy w J. L.. Ponadto jak wynika z akt sprawy córka J. S. dojeżdża do ŚDS oraz wraca do domu busem, który zbiera uczestników z całego powiatu. Organ zaznaczył, że obowiązek alimentacyjny ciąży również na ojcu niepełnosprawnej A. S.. Z akt sprawy wynika, że R. S. nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na brak możliwości uczestniczenia przez ojca w sprawowaniu opieki nad córką.

W skardze na decyzję Kolegium J. S. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta [...] z dnia 13 grudnia 2023 r i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie J. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutu skargi skarżąca powołała się na tezy wyroku WSA w Gdańsku z 16 września 2021 r. (III SA/Gd 577/21), w którym uznano, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 grudnia 2019 r., III SA/Kr 1164/19). Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu pierwszej instancji co do podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja organu pierwszej instancji, który oparł decyzję odmowną na art. 17 ust. 1b u.ś.r., jest wadliwa ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. zamiast wielu: wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Lublinie: z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19; z 10 maja 2022 r., II SA/Lu 174/22; z 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22).

Sąd podziela zatem trafność oceny organu odwoławczego w odniesieniu do wyeliminowania powyższej negatywnej przesłanki odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest jednak zasadna z innej przyczyny, prawidłowo dostrzeżonej przez organ drugiej instancji.

W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (art. 63 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym; Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, zgodnie z którym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe).

W tym miejscu należy podkreślić, że nie ulega wątpliwości stan zdrowia córki skarżącej, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu i w związku z tym wymaga pomocy osób drugich.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce, jeśli nie podejmuje ona lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne ma stanowić pomoc ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje zatem osobom, których brak aktywności zawodowej wynika wyłącznie i bezpośrednio z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest zatem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki rodzica nad dzieckiem wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

W postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obowiązkiem organu jest ustalenie bezpośredniego związku między niepodejmowaniem czy rezygnacją z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ocena istnienia takiego związku winna zaś bazować na ustaleniu wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście jej kolidowania z możliwością podjęcia pracy.

Poza sporem oczywiście pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r.) ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza zakwestionowania stanu jej zdrowia. O ile jednak w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej, o tyle w świetle przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest ustalenie charakteru i wymiaru sprawowanej opieki, czego nie należy utożsamiać z przeprowadzeniem dowodu przeciw treści orzeczenia o niepełnosprawności (por. także wyrok NSA z 18 maja 2021 r., I OSK 275/21). Posiadanie przez córkę skarżącej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje zatem automatycznie uzyskania przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi bowiem być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania.

Sąd nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że Kolegium prawidłowo przyjęło brak bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia czy podejmowania innej pracy zarobkowej, choćby w gospodarstwie rolnym, a koniecznością sprawowania opieki nad córką, gdyż zakres sprawowanej opieki nie wymaga od skarżącej rezygnacji z aktywności zawodowej.

Sąd w pełni podziela przytoczone wyżej ustalenia faktyczne poczynione przez organ drugiej instancji na podstawie materiału dowodowego sprawy, w tym na podstawie wywiadu środowiskowego z 4 grudnia 2023 r., oświadczenia skarżącej, a także zaświadczenia z ŚDS w J. L., stąd nie ma potrzeby w tym miejscu ich powtarzać. Jedynie ubocznie należy wskazać, że dołączone do wniosku oświadczenie o czynnościach dotyczących opieki nad osobą niepełnosprawną (k. 9) wprawdzie zawiera dane osobowe skarżącej, ale nie może jej dotyczyć, gdyż mowa w nim o zakresie opieki nad matką, podczas gdy skarżąca żąda przyznania świadczenia w związku z opieką nad córką. Ta okoliczność nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ pozostały materiał dowodowy pozwolił na miarodajne, nie budzące żadnych wątpliwości ustalenie jej stanu faktycznego i prawnego.

Należy w tym miejscu podkreślić, że wywiad środowiskowy jest kluczowym elementem materiału dowodowego w sprawach dotyczących przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w przypadku istnienia wątpliwości dotyczących tego, czy zakres sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną jest tego rodzaju, że wyklucza podejmowanie pracy zarobkowej, choćby w ograniczonym wymiarze. To wywiad zawierający ustalenia pracownika socjalnego poczynione w bezpośrednim kontakcie z osobą niepełnosprawną (przy ewentualnej obecności opiekuna) pozwala na wyjaśnienie tych wątpliwości.

Z wywiadu przeprowadzonego w niniejszej sprawie bezspornie wynika, że córka skarżącej nie jest osobą leżącą, samodzielnie się porusza, samodzielnie korzysta z toalety, nie wymaga pomocy w czynnościach ściśle związanych z higieną (wymaga jedynie pomocy przy kąpieli czy czesaniu włosów), nie wymaga również pomocy w spożywaniu posiłków ani w przyjmowaniu wydzielonych lekarstw. Nie wymaga masaży, ćwiczeń czy rehabilitacji. Wymaga pomocy w przygotowaniu posiłków oraz w ubieraniu się. Pięć dni w tygodniu w godzinach od 8.00 do 13.30 korzysta z zajęć w środowiskowym domu samopomocy, do którego jest dowożona i z którego jest przywożona busem. Wymaga pomocy przy odprowadzeniu do busa i z busa.

Fakt uczestniczenia córki skarżącej w zajęciach w ŚDS należy rozpatrywać w kontekście zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą nad córką i związku tej opieki z koniecznością rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W czasie pobytu w ŚDS szeregu czynności wykonywanych w ramach opieki nad córką skarżącej dokonuje personel ośrodka, co ma bezpośredni wpływ na możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tego rodzaju podział obowiązków w zakresie sprawowanej nad córką skarżącej opieki (pomiędzy skarżącą a osobą trzecią) powoduje, że nie można zasadnie twierdzić, że opieka sprawowana przez skarżącą nad córką jest stała i długoterminowa, a przy tym całodzienna, i tym samym wyklucza podjęcie przez skarżącą zatrudnienia lub pracy zarobkowej w jakiejkolwiek formie wskazanej w art. 3 pkt 22 u.ś.r.

Niezależnie od powyższego sam fakt asysty skarżącej w wykonywaniu niektórych czynności życiowych przez córkę nie powoduje konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej, tym bardziej, że tego rodzaju czynności (pomoc w kąpieli, ubraniu się, przygotowanie posiłku, przygotowanie łóżka do spania) wykonuje się głównie rano i wieczorem, a w opiece nad córką mogą wspomóc skarżącą mąż oraz mieszkające wspólnie z nimi dzieci. Przy odpowiedniej organizacji opieki córka skarżącej nie pozostaje w domu sama, co umożliwiałoby skarżącej wykonywanie pracy.

Ocena dokonana przez Kolegium jest zatem w pełni prawidłowa. Skarżąca nie wykazała, aby zakres sprawowanej przez nią opieki nad córką był tego rodzaju, że wyklucza jakąkolwiek aktywność zawodową. Skarżąca wprawdzie opiekuje się niepełnosprawną córką, ale opisany wyżej zakres samodzielności jej córki oraz fakt, że pomocy w opiece mogą jej na co dzień udzielać zamieszkujący wspólnie członkowie rodziny, pozwala na postawienie tezy, że może ona tak zorganizować pracę, by pogodzić ją z opieką nad córką. Ponadto szereg czynności opiekuńczych wskazywanych przez skarżącą ma charakter uniwersalny, tzn. nie dotyczy tylko grona osób, co do których istnieje konieczność zapewnienia opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (wożenie na wizyty lekarskie, realizacja recept, robienie zakupów, prasowanie, przygotowywanie posiłków, sprzątanie, opłacanie rachunków, załatwianie spraw urzędowych).

Należy w tym miejscu podkreślić potrzebę odróżnienia świadczenia stałej pomocy osobie bliskiej, będącego elementem obowiązku alimentacyjnego, stanowiącego element tradycji, więzi rodzinnych i obowiązku moralnego od stałego świadczenia czynności opiekuńczych wymuszonych stanem niepełnosprawności, bez wykonania których zagrożona byłaby egzystencja niepełnosprawnego i godne funkcjonowanie. "Stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie. W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze rodzaj i zakres opieki, niewątpliwe jest, że skarżąca nie musiała rezygnować z pracy, gdyż nie jest to bezwzględnie potrzebne dla zaspokojenia podstawowych życiowych potrzeb jej córki, która jest na tyle sprawna, że uczestniczy pięć dni w tygodniu w zajęciach poza miejscem zamieszkania. Skarżąca nie wykazała przy tym, jakie dowody czy okoliczności w sprawie pozwalałyby dojść do wniosku odmiennego od tego, który przyjęło Kolegium. Posiadanie przez córkę skarżącej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje automatycznie uzyskania przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi bowiem być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania.

Powyższa ocena nie ma na celu umniejszenie wysiłku, jaki podejmuje skarżąca, sprawując opiekę nad niepełnosprawną córką, jednak art. 7 k.p.a. wyrażający zasadę prawdy obiektywnej nakazuje badać nie tylko słuszny interes obywatela (skarżącego), ale także interes społeczny. Orzekając w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, należy mieć na uwadze cel tego świadczenia, którym jest zapewnienie chociażby częściowej rekompensaty wyłącznie tym osobom, które nie mają szans na podjęcie zatrudnienia z uwagi na przyjęcie na siebie obowiązku stałej i długotrwałej opieki nad bliskim niepełnosprawnym w stopniu znacznym.

W rozpatrywanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera przekonującą argumentację zajętego przez organ stanowiska, w tym analizę stanu faktycznego (zakresu sprawowanej opieki) oraz prawnego (podstaw prawnych rozstrzygnięcia). Okoliczność, że wydana decyzja nie spełnia oczekiwań skarżącej, nie oznacza, że narusza ona prawo.

Podsumowując, zakres opieki nad niepełnosprawną córką skarżącej nie czynił konieczną rezygnacji przez skarżącą z pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką, co jest niezbędną przesłanką uzyskania żądanego świadczenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.