Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 111/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1a ,art. 149 § 1 , art. 58 § 1 pkt 6, art. 200 w zw. z art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6, art. 13 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 2, 4, art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f, art. 15
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji A w [...] na bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach do rozpatrzenia pkt 2-5 i 7-8 wniosku Fundacji A z siedzibą w [...] z dnia 28 lipca 2023 roku o udostępnienie informacji publicznej, a także pkt 6 tego wniosku – w zakresie dotyczącym tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży – w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach, o jakiej mowa w pkt I wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odrzuca skargę w zakresie pkt 1 wniosku, o którym mowa w pkt I wyroku; IV. oddala skargę w pozostałej części; V. zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach na rzecz Fundacji A z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skargą z 26 października 2023 r., skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Fundacja [...] z siedzibą w [...] (zwana dalej "Fundacją") zakwestionowała bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podnosząc zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.". W uzasadnieniu wskazano, że w odpowiedzi z 29 września 2023 na złożony wniosek z 28 lipca 2023 r. organ stwierdził, że nie może udzielić informacji publicznej (poza pkt 4 wniosku) z uwagi na fakt, iż nie stanowią one informacji publicznej. Stanowisko takie, zdaniem Fundacji, jest niedopuszczalne, zaś z uwagi na fakt, iż organ nie wydał merytorycznej decyzji w tym przedmiocie, wnioskodawca może jedynie składać skargę na bezczynność organu, podnosząc argumentację zawierającą przeciwne stwierdzenie niż wywiedzione przez organ, mianowicie że żądane informacje stanowią informacje publiczne, zaś ich nieudzielenie stanowi o bezczynności organu. W tym zakresie wskazano, że organ w żaden sposób nie uzasadnił swojego stanowiska, co utrudnia merytoryczną kontrolę "pisma" z 29 września 2023 r. Tymczasem, jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, nie można odmówić udostępnienia informacji publicznej w sposób wskazany we wniosku jeżeli organ dysponuje środkami technicznymi umożliwiającymi jej udostępnienie w żądanej formie i w żądany sposób. Jakkolwiek przepisy ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przewidują szczególny tryb (i ograniczenia) w udostępnianiu dokumentacji medycznej, to Fundacja nie wnosiła o udostępnienie jakiejkolwiek dokumentacji medycznej. W Komentarzu do ustawy o dostępie do informacji publicznej z 2023 r. (pod redakcją A. Piskorz-Ryń i M. Sakowskiej-Baryły) wskazano przykłady tajemnic chronionych ustawowo i potwierdza to stwierdzenie, że ww. ustawa o prawach pacjenta [...] reguluje jedynie tajemnicę dokumentacji medycznej i tym samym powoływanie się przez organ na tą ustawę i ochronę informacji na jej podstawie jest niezasadne. Szczegółowa analiza złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób jasny wskazuje, że nie dotyczy on informacji podlegających tajemnicy lekarskiej. Podzielając wykładnię dokonaną przez organ doszłoby do tego, że żaden szpital w Polsce nie udzielałby informacji publicznej – co jest sprzeczne z orzecznictwem sądowym i wypracowaną praktyką. Stanowisko takie potwierdził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 17 kwietnia 2018 r. w sprawie II SAB/Kr 38/18, stwierdzając że informacje statystyczne odnoszące się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności, z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym, mają walor informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe Fundacja wniosła o:

1) zobowiązanie organu do rozpatrzenia ww. wniosku – w terminie 14 dni od doręczenia odpisu wyroku;

2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) zasądzenie od organu na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł oraz zwrotu wszelkich kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że w odpowiedzi z 17 sierpnia 2023 r. na złożony wniosek wezwał Fundację do wykazania stanowiska, w jakim zakresie żądane informacje są istotne dla interesu publicznego, wskazując jednocześnie, że ich zakres stanowi bez wątpienia informację przetworzoną. W odpowiedzi, doręczonej 31 sierpnia 2023 r., skarżąca wyartykułowała argumenty, wskazujące na interes publiczny w udzieleniu przedmiotowych informacji. W piśmie z 13 września 2023 r. organ poinformował o kosztach, jakie niesie za sobą przetworzenie żądanych informacji, informując jednocześnie, że na pkt. 5, 6, 7, 8 wniosku nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi. Dodatkowo wskazano, że sformułowanie użyte we wniosku kieruje do WSSZ Kielce zarzut o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Ostateczne stanowisko strona zajęła w piśmie z 22 września 2023 r., wskazując że nie zgadza się na obciążenie jej kosztami. W konsekwencji prowadzonej korespondencji, organ udzielił 29 września 2023 r. odpowiedzi, do jakiej był uprawniony na mocy powszechnie obowiązujących przepisów, podkreślając, że zakres objęty pkt. 5 i 6 wniosku stanowi naruszenie dóbr osobistych, a ponadto nie można uznać, że dotyczy on informacji publicznej, bowiem expressis verbis stanowi zakres informacji związanych nie z faktami, a z hipotezami dotyczącymi personelu uprawnionego do wykonywania określonych tam świadczeń. Zdaniem organu, przedłożenie stronie formularzy MZ-29 w zupełności jest wystarczające dla przekazania informacji dotyczących przerywania ciąż w kontekście ustawowych przesłanek i związanych z tym statystyk. Inne statystyki w tym obszarze nie są prowadzone. Wyjaśniono zarazem, że dokonywanie innych statystyk według preferencji o to wnioskującej strony determinuje powstanie po stronie organu kosztów, bowiem wiąże się to z przydzieleniem określonym pracownikom dodatkowych obowiązków i powierzenia dodatkowych czynności, które de facto musiałyby być wykonywane poza godzinami pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1364 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stan taki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje orzekanie także w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Uwzględniając skargę na bezczynność na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji gdy wniosek dotyczy informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie:

- udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2;

- jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy);

- udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy); w tej ostatniej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie; w takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy);

- odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy).

Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu.

W niniejszej sprawie skarżąca Fundacja wnioskiem z 28 lipca 2023 r. zwróciła się do organu o udzielenie informacji, czy w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach dokonuje się terminacji ciąży w przypadkach określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. 2022 r. poz. 1575 z późn. zm.), zastrzegając że jeśli odpowiedź na powyższe jest twierdząca, wnosi ponadto w tym samym trybie o udzielenie informacji odnośnie:

1) liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych lat, począwszy od roku 2016, a skończywszy na roku 2022 z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 - obecnie uchylone)

2) liczby przeprowadzanych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat,

3) w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady? Z wyszczególnieniem poszczególnym lat,

4) dostępnych do wykonania i rozliczenia z Narodowym Funduszem Zdrowia procedur, z wyszczególnieniem ilościowym stosowania poszczególnych metod w poszczególnych latach, jednocześnie zaznaczając, że zapytanie dotyczy jedynie stosowanych przez lekarzy procedur, nie szczegółowych opisów przypadków zawartych w dokumentacji medycznej. Przykładowa odpowiedź: "rozszerzenie kanału szyjki i wyłyżeczkowanie ścian jamy macicy w celu zakończenia ciąży - 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne -19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży - 657 razy",

5) liczby nielegalnych terminacji ciąży wykonanych na terenie szpitala,

6) tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z podziałem na wykonujących świadczenia określone w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe - w sposób identyczny jak określony w punkcie 1),

7) procedur stosowanych w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży,

8) procedur stosowanych w przypadku samoistnego poronienia lub śmierci noworodka w placówce, w szczególności podanie informacji czy matce zmarłego dziecka udzielana jest pomoc psychologiczna.

Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że informacje, których dotyczy zapytanie są informacjami prostymi, niewymagającymi przetworzenia. W wypadku jednak gdyby informacje te należały do grupy informacji przetworzonych zwrócono uwagę, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu społecznego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tematyka, której dotyczy zapytanie, jest ważna społecznie, stanowi przedmiot zainteresowania wielu grup społecznych, organizacji pozarządowych i wspólnot wyznaniowych. Ponadto, uzyskane informacje Fundacja wykorzysta w celu prowadzenia działalności statutowej. Wskazano także sposób i formę udostępnienia żądanych informacji – poprzez wysyłkę pocztą tradycyjną pod wskazany adres.

W piśmie z dnia 16 sierpnia 2023 r. organ wezwał Fundację do wykazania – w terminie 7 dni – w jakim zakresie informacje objęte treścią wniosku (uznane przez organ za informacje przetworzone) stanowią informację publiczną oraz w jakim zakresie są one istotne dla interesu publicznego.

Fundacja stosowne wyjaśnienia w powyższym zakresie zawarła w piśmie z dnia 28 sierpnia 2023 r., na co organ w odpowiedzi z 13 września 2023 r. poinformował o uznaniu żądanych informacji za kategorię informacji przetworzonych w rozumieniu u.d.i.p., wskazując odnośnie poszczególnych punktów złożonego wniosku:

"AD. 1

Informacja w tym zakresie wymaga przetworzenia danych w postaci dokumentacji medycznej przez pracowników Szpitala w osobach lekarzy i sekretarek medycznych. Rocznie w Klinice Położnictwa i Ginekologii WSZZ Kielce hospitalizowanych jest średnio 7000 pacjentek.

Tym samym powołując się na treść art. 15 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), wskazujemy że wobec uznania zakresu żądanych informacji za informacje przetworzone, Wojewódzki Szpital Zespolony może ponieść z tego tytułu dodatkowe koszty związane z przekształceniem posiadanych przez organ informacji w formę wskazaną w treści Państwa wniosku. Tym samym informujemy o wysokości tychże kosztów wyliczonych w sposób następujący:

1. za lata 2020 - 2023 (pierwsze półrocze) liczba dokumentacji podlegającej analizie, według kryteriów zakreślonych w treści wniosku wynosi 115;

2. średni czas analizy treści 1 dokumentacji medycznej wynosi około 20 minut;

3. średnia wysokość wynagrodzenia lekarza wynosi 110 zł/h;

4. średnia wysokość wynagrodzenia sekretarki medycznej wynosi 48 zł/h;

Tym samym według wskazanych jak powyżej wartości szacujemy łączny koszt dotyczący przetworzenia informacji objętych treścią wniosku na kwotę 4200 zł.

Wobec tego prosimy o udzielenie odpowiedzi w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego pisma w zakresie wskazania, czy akceptujecie Państwo koszty i czy zobowiązujecie się Państwo do ich uiszczenia.

AD. 2

Odpowiedź analogiczna jak względem AD. 1.

AD. 3 Analogicznie jak w AD. 1 i 2.

AD. 4

Analogicznie jak w AD. 1, 2 i 3.

Zastrzeżenie

Koszty wykazane w Ad. 1 stanowią odrębne wartości dla Ad. 1, 2, 3, 4; zatem łącznie koszt wynosi 16 800 zł.

AD. 5

Zakres informacji sformułowany w sposób jak we wniosku należy uznać za niefortunne, zarzucające Szpitalowi postępowanie niezgodne z prawem.

AD. 6

Zakres informacji objętych tym punktem nie stanowi informacji publicznej, bowiem expressis verbis stanowi ono zakres informacji związanych nie z faktami a z hipotezami dotyczącymi personelu potencjalnie uprawnionego do wykonywania wskazanych świadczeń.

AD. 7

Postępowanie w tym zakresie podlega procedurom ogólnym.

AD. 8

Pomoc psychologiczna jest oferowana każdej pacjentce w razie zaistnienia ku temu wskazań."

Fundacja w piśmie z 22 września 2023 r. uznała stanowisko organu za nieprawidłowe, nie wyrażając zgody na poniesienie przedstawionych kosztów. Wniosła o bezzwłoczne udzielenie żądanych informacji.

Do pisma z 29 września 2023 r., adresowanego do Fundacji, Dyrektor WSSZ w Kielcach dołączył formularze MZ-29 za lata 2016-2022, informując że nie sprawozdał jeszcze formularza za 2023 rok, bowiem jest to sprawozdanie roczne. Dodał, że w zakresie treści wniosku o dostęp do informacji publicznej tylko te dane mogą zostać sprawozdane, bowiem pozostały zakres wskazany we wniosku, zgodnie z wcześniejszymi pismami, nie stanowi informacji publicznej.

Mając na uwadze opisany przebieg postępowania, a także regulacje prawne przewidziane w u.d.i.p., należy w pierwszej kolejności podnieść, że dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, istotne znaczenie ma ustalenie czy dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p., oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Szpital, jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 991) i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że Dyrektor szpitala jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako reprezentujący jednostkę dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne, tj. zadania zakresu ochrony zdrowia.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych i podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Rozwinięcie tego przepisu stanowi art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym sformułowano przykładowy katalog informacji stanowiących informację publiczną. Nie ma on charakteru zamkniętego, a jedynie stanowi wyliczenie typowych kategorii tych informacji. W ocenie Sądu znaczna większość pytań sformułowanych we wniosku z 28 lipca 2023 r. dotyczy informacji publicznej. Odnoszą się one bowiem do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności, z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b u.d.i.p.). Jednym z takich świadczeń, finansowanych ze środków publicznych, jest świadczenie terminacji ciąży, którego dopuszczalność określa ustawa z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Ograniczenia ustawowe udzielania tego świadczenia nie zmieniają jego charakteru jako świadczenia zdrowotnego finansowanego ze środków publicznych w oparciu o zasady określone nie w ustawie o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ale w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 ze zm.; por. też wyrok WSA w Lublinie z 26 listopada 2019 r., sygn. II SAB/Lu 61/19, wyrok WSA w Krakowie z 2 października 2018 r., sygn. II SAB/Kr 79/18, wyrok WSA w Gdańsku z 13 września 2017 r., sygn. II SAB/Gd 57/17). Jednocześnie chodzi tu o informacje dotyczące przedmiotu działalności podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a także sposobu dysponowania jego majątkiem (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p.).

Wyjątek stanowi w tym zakresie część druga pytania zawartego w punkcie 6) wniosku. O ile informację publiczną stanowią ogólne dane dotyczące tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, o tyle nie można uznać za taką informację szczegółowych danych związanych z podziałem na wykonujących takie świadczenia z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe - w sposób taki jak określony w punkcie 1, a zatem wiążących się z przypisaniem konkretnego zabiegu do określonego lekarza. W ocenie Sądu tak określona informacja nie mieści się w katalogu wynikającym z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., ani też nie można jej w ogóle przypisać charakteru informacji o sprawach publicznych. W tym zakresie skarga podlegała zatem oddaleniu (pkt IV wyroku).

Jeśli chodzi o informację, o jakiej mowa w punkcie 1 wniosku, Sąd uznał, że organ udzielił odpowiedzi w tym zakresie przekazując Fundacji formularze MZ-29 za lata 2016-2022. Z analizy tych formularzy wynika, że zawierają one wszystkie dane statystyczne, jakich dotyczyło pytanie zawarte w punkcie 1 wniosku. Jednocześnie należy stwierdzić, że informacja ta została udzielona przy piśmie z dnia 29 września 2023 r., a zatem przed wniesieniem skargi. W uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stanowisko to należy odnieść odpowiednio także do sytuacji związanej z udzieleniem informacji publicznej przed wniesieniem skargi do Sądu. W konsekwencji skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym w niniejszym przypadku – ze wskazanych wyżej przyczyn – Sąd orzekł w punkcie III wyroku w odniesieniu do żądania zawartego w punkcie 1 wniosku o udzielenie informacji publicznej.

Sąd uznał natomiast, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania pkt 2-5 i 7-8 wniosku Fundacji z 28 lipca 2023 r., a także pkt 6 tego wniosku – w zakresie tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży – i w tym zakresie w punkcie I wyroku zobowiązał Dyrektora WSSZ w Kielcach do rozpatrzenia wniosku w zakreślonym terminie.

Jeśli chodzi o pytania zawarte w punktach 2, 3 i 4 organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi, zastosował natomiast tryb przewidziany w art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (ust. 1). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (ust. 2).

W piśmie z dnia 13 września 2023 r. Dyrektor WSSZ poinformował zatem Fundację o wysokości opłaty, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Należy zaznaczyć, że samo ustalenie wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., i podlega w związku z tym odrębnemu zaskarżeniu do sądu (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach z 29 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Ke 249/22). Jednocześnie jednak w świetle art. 15 u.d.i.p. zamiar pobrania przez podmiot zobowiązany opłaty odpowiadającej poniesionym kosztom udostępnienia informacji może jedynie odroczyć realizację wniosku na 14 dni, ale nie zwalnia od obowiązku jego rozpoznania, w konsekwencji zaś nie uwalnia od zarzutu bezczynności (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 3 października 2017 r., sygn. II SA/Gl 201/17). Zarazem trzeba zauważyć, że w piśmie z 22 września 2023 r. Fundacja podtrzymała żądanie przekazania informacji w pełnym zakresie, wnosząc o ich bezzwłoczne udzielenie. Odnotowania jeszcze w tym miejscu wymaga, że dziwić może stanowisko organu zawarte w piśmie z 29 września 2023 r., z którego wynika że jedynie informacja żądana w punkcie 1 wniosku stanowi informację publiczną w sytuacji gdy we wcześniejszych pismach organ czy to uznawał żądane informacje za przetworzone (a zatem stanowiące informację publiczną), czy też właśnie ustalał opłatę za ich udostępnienie.

Na pozostałe pytania, zawarte w punktach 5, 7, 8 oraz w punkcie 6 – w zakresie, o jakim mowa w punkcie I wyroku, w ocenie Sądu organ również nie udzielił informacji zgodnej z treścią wyrażonych w nich żądań. Zaniechanie to nie budzi wątpliwości jeśli chodzi o punkt 5 wniosku. Odnośnie punktu 6 nie można zgodzić się z twierdzeniem, że żądanie informacji, do jakich udzielenia Sąd zobowiązał organ w punkcie I wyroku wiąże się nie z faktami a hipotezami – jak twierdzi organ – dotyczącymi personelu potencjalnie uprawnionego do wykonywania wskazanych świadczeń. Chodzi tu właśnie o informacje ze sfery faktów – dotyczące danych lekarzy posiadających kwalifikacje do wykonywania określonych zabiegów. W razie natomiast wątpliwości – wobec sposobu sformułowania pytania ("zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości") – jakiego okresu wstecz dotyczy zadane pytanie, organ przed udzieleniem odpowiedzi może zażądać jego sprecyzowania w tym zakresie.

Skrótowość i stopień ogólności odpowiedzi udzielonej na pytanie 7 w ocenie Sądu nie pozwala na uznanie, że doszło w tym zakresie do udzielenia jakiejkolwiek odpowiedzi. Nie sposób bowiem wywnioskować, o jakie "procedury ogólne" w tym przypadku chodziło organowi i jakie mają one przełożenie na sytuacje, o jakich mowa w zadanym pytaniu. Podobne uwagi należy odnieść do odpowiedzi udzielonej na pytanie 8, zwracając jednocześnie uwagę, że nie dotyczyło ono wyłącznie pomocy psychologicznej, ale ogólnie procedur stosowanych w określonych w pytaniu przypadkach.

W ocenie Sądu stwierdzona w pkt I wyroku bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13). W niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ zareagował w ustawowym terminie na wniosek Fundacji, jak również w dalszym toku postępowania korespondował z wnioskodawcą, prezentując określone stanowisko. Brak jest podstaw do przyjęcia, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź do przypisania organowi lekceważącego stosunku do norm prawa. Z tych też powodów Sąd oddalił skargę w zakresie żądania zasądzenia od organu na rzecz Fundacji sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł.

O kosztach orzeczono w pkt V wyroku – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość uiszczonego przez stronę wpisu sądowego – 100 zł.