Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1161/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 8, art. 107 ust. 1, 3, 4 i 6
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.
article: § 1 pkt 1, § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 32 poz 246
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego.
article: art. 169 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014r. sprawy ze skargi M. Sp. jawna w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymał je w mocy.

W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Spółka jawna M., reprezentowana przez Pełnomocnika, zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu osobowego marki [...] w wysokości 2.161,00 zł.

Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. dołączyła decyzję Prezydenta Miasta G. uchylającą decyzję o rejestracji ww. samochodu osobowego, a tym samym powodującej umorzenie postępowania rejestracyjnego.

Organ podatkowy I instancji wezwał Stronę do uzupełnienia złożonego wniosku o założenie oświadczenia o posiadaniu kopii zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy. Ponadto w piśmie wskazano, iż pomimo informacji zawartej w treści wniosku, takiego dowodu nie dołączono. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie ww. braków formalnych, zgodnie z art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone w dniu [...] grudniu 2013 r.

Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. pozostawił bez rozpatrzenia ww. wniosek .

Powyższe postanowienie zostało doręczone w dniu [...] lutego 2014 r. zgodnie z załączonym potwierdzeniem odbioru.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Spółka reprezentowana przez Pełnomocnika, złożyła zażalenie na ww. postanowienie.

W uzasadnieniu zażalenia Spółka podnosi, że pismem z dnia [...].0.2014 r. poinformowała, iż dowód zapłaty akcyzy za przedmiotowy pojazd znajduje się w posiadaniu wydziału komunikacji w C., w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi Strona poinformowała również, że zwróciła się z wnioskiem do tego organu o przesłanie brakującej faktury i niezwłocznie po jej otrzymaniu (lecz nie później niż do dnia [...].02.2014 r.) prześle do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. Zatem nieuzupełnienie brakujących dokumentów nie zostało przez nią w żaden sposób zawinione. W przedmiotowej sprawie wystarczające byłoby sprawdzenie przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. akt sprawy, gdzie zostały załączone dokumenty, co umożliwiłoby kompleksowe rozpoznanie wniosku.

Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia organ odwoławczy podniósł, że o ile podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że nie wypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (§1). Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§4).

Termin 7-dniowy wskazany w przepisie na charakter procesowy, a jego upływ powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Organ odwoławczy wskazał, iż sposób obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym oraz warunki ich dochowania zostały uregulowane w art. 12 ustawy – Ordynacja podatkowa. Następnie podkreślił, że zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz.626, z późn. zm.), podmiotowi, który nabył prawo rozporządzenia samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju lub jeżeli w jego imieniu eksport jest realizowany przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania eksportu tego samochodu osobowego. Jednakże podmiot, o którym mowa a ust. 1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie wywozu (eksportu), którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z eksportem (art. 103 ust.3).

Ponadto z treści ust. 4 ww. artykułu wynika, że do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające eksport o których mowa w ust. 3. Organ odwoławczy przypomniał, że w fazie wstępnej postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. stwierdził brak formalny, tj. brak oświadczenia o posiadaniu przez wyspecjalizowany salon sprzedaży kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od ww. samochodu osobowego. W związku z tym organ podatkowy I instancji wezwał Spółkę do usunięcia ww. braku formalnego. Jednocześnie w wezwaniu zawarto pouczenie o skutkach prawnych w przypadku niedopełnienia tego wymogu w ustawowym, siedmiodniowym terminie.

Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone Pełnomocnikowi Strony w dniu [...] grudnia 2013 r. i od dnia następnego zaczął biec siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych podania. Zatem, uwzględniając przepisy art. 12 Ordynacji podatkowej, termin dopełnienia tego warunku upłynął z dniem 3 stycznia 2014 r.

Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, Strona nie wywiązała się w terminie ze spoczywającego na niej obowiązku, tj. usunięcia braku formalnego. Z tej przyczyny rozpatrzenie złożonego wniosku o zwrot akcyzy stało się czynnością bezskuteczną.

W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w W., w prowadzonym postępowaniu organ podatkowy I instancji prawidłowo w pierwszej kolejności rozpatrzył wniosek pod względem formalnym, tj. ocenił czy jest on kompletny, a więc czy zawiera wymagane dokumenty warunkujące zwrot podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych. W związku ze stwierdzeniem braków formalnych wniosku organ podatkowy I instancji zastosował tryb przewidziany w art. 169 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, do czego był zobowiązany w ramach czynności wstępnych.

Z treści art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wynika dla organu podatkowego jasno sprecyzowany przez ustawodawcę obowiązek. Jest to konieczność wezwania wnoszącego podanie do usunięcia stwierdzonych braków formalnych podania, bowiem kompletne pod względem formalnym podanie (spełniające wymogi określone przepisami prawa) wywołała skutek prawny w postaci wszczęcia postępowania i możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Dopiero, gdy wniosek zostanie uznany za kompletny i wolny od wad formalnych, organ podatkowy I instancji może rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem postanowień art. 107 ustawy o podatku akcyzowym.

W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. prawidłowo wydał rozstrzygnięcie w trybie art. 169 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, bowiem podanie Spółki nie spełniało formalnych wymagań przewidzianych przepisami prawa. Niewątpliwie brak elementów formalnych wniosku uniemożliwiło nadanie mu właściwego biegu, a tym samym nie rodziło skutku w postaci wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, że wskazany w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej siedmiodniowy termin do usunięcia braków podania jest terminem ustawowym zawitym, co oznacza, że z jego upływem będzie wiązany skutek w postaci bezskuteczności dokonanej czynności. Nie ma możliwości ani skracania, ani wydłużania tego terminu.

Dyrektor Izby Celnej w W. podkreśla, że regulacja art. 107 ustawy o podatku akcyzowym daje pełny obraz tego, kto i na jakich warunkach może korzystać ze zwrotu podatku akcyzowego w przypadku dokonania eksportu, gdy akcyza od samochodów osobowych została zapłacona na terytorium kraju. Jednocześnie, zwrot akcyzy stanowi uprawnienie Wnioskodawcy, pod warunkiem łącznego spełnienia przez niego ustawowych przesłanek. Zatem, nieprzedłożenie dokumentów, stanowiących integralną część wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.

Ponadto zgodnie z art. 107 ust. 3, Wnioskodawca powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie eksportu (wywozu). Wniosek musi być złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego, w terminie roku od dnia dokonania eksportu, a dalsze jego warunki wynikają z art. 107 ust. 4 oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego.

W konsekwencji, brak kompletu dokumentów dołączonych do wniosku o zwrot akcyzy, o których mowa w art. 107 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, uniemożliwiło rozpoczęcie procedury zwrotu akcyzy. Niezależnie od przyczyn, jakie Spółka wskazała, które miały wpływ na niedopełnienie ww. czynności, organ podatkowy nie mógł inaczej, jak tylko pozostawić złożony wniosek bez rozpatrzenia. Nawet, gdyby Spółka usunęła brak formalny w terminie późniejszym, to i tak niweczyłoby to możliwość rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że w aktach sprawy brak jest pisma z dnia [...] lutego 2014 r. w którym Spółka poinformowała, iż dowód zapłaty akcyzy za przedmiotowy pojazd znajduje się w posiadaniu wydziału komunikacji w C., w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Za niezrozumiały uznano również zarzut odnośnie wniosku o przedłużenie terminu do dnia [...] lutego 2014 r. w celu usunięcia braku formalnego, skoro takiego wniosku nie ma w aktach sprawy.

Postanowienie organu odwoławczego zaskarżyła M. Spółka jawna w likwidacji zarzucając mu:

1. naruszenie art. 169 § 1 w zw. z art. 187 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez żądanie od strony uzupełnienia dokumentu, który został wydany przez organ I instancji i powinien być organowi znany z urzędu;

2. naruszenie art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 29 kwietnia 2011 r. (Dz. U. Nr 108, poz. 626 – dalej UPA) w zw. z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku akcyzowego z dnia 24 lutego 2009 r. w 169 § 1 OP poprzez błędne przyjęcie, że załączone do wniosku dokumenty nie potwierdzają dokonania dostawy.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że zgodnie z art. 109 ust. 1 UPA: " (..) właściwy naczelnik urzędu celnego jest obowiązany, dla celów związanych z rejestracją samochodu osobowego na terytorium kraju, do wydania podatnikowi, na jego wniosek, dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju". Zatem zaświadczenie o zapłacie akcyzy, których zażądał od strony organ I instancji zostały wydane przez ten sam organ, a zatem były znane organowi z urzędu.

Wobec powyższego należy uznać, że wniosek spełniał przesłanki niezbędne do zwrotu podatku akcyzowego wskazane w art. 107 ust. 1 UPA i organ podatkowy nie powinien pozostawić go bez rozpoznania.

W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie Strona przesłała do Naczelnika dokumenty: potwierdzenia zapłaty za dokonaną dostawę, kserokopię faktur sprzedaży pojazdów objętych wnioskiem potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej. W oparciu o powyższe organ miał możliwość rozpatrzenia wniosku i bezzasadnie pozostawił go bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowane postanowienie nie narusza prawa.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości postanowienia mocą, którego pozostawiono wniosek skarżącej o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu osobowego marki [...] o nr VIN: [...].

Na wstępie przypomnieć należy, że kwestie związane z takim zwrotem reguluje art. 107 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu: "Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego".

W myśl ust. 3 omawianego artykułu, podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem.

Zgodnie z ust. 4, do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w ust. 3.

Ponadto stosownie do art. 2 pkt 8 tej ustawy określenie "dostawa wewnątrzwspólnotowa" oznacza "przemieszczanie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego".

Z brzmienia przepisu art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w sposób jednoznaczny wynika, iż podmiotem, któremu przysługuje zwrot akcyzy może być tylko ten, kto przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju i który samodzielnie dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej (przemieszcza ten samochód z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego) lub jeżeli w jego imieniu taka dostawa jest realizowana (np. przy pomocy przewoźnika lub innego pośrednika). Aby taki zwrot uzyskać musi jednakowoż spełnić wymogi określone w art. 107 ust. 3 ww. ustawy, a takowe spełnione nie zostały, albowiem skarżąca nie złożyła w zakreślonym terminie oświadczenie o posiadaniu kopii zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy. Przy czym nie może ona wymagać aby ów obowiązek spełnił za nią organ. Stąd też zarzut opisany w pkt 1 skargi uznać należy za bezpodstawny.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz. U. Nr 32, poz. 246) stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z ust. 1 tego paragrafu, warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego realizowanego bez udziału przewoźnika lub spedytora, przy użyciu własnego środka transportu, jest złożenie przez podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju. W myśl ust. 2 w przypadku gdy oświadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz dokumenty wymienione w art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, [...], nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, podmiot obowiązany jest do przedłożenia innych dokumentów wskazujących na ich wykonanie, w szczególności:

1) korespondencji handlowej;

2) dokumentu dotyczącego ubezpieczenia lub frachtu;

3) dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową albo eksport [ust. 2].

Przepis ten wydany został na podstawie upoważnienia zawartego w art. 107 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym, nie może więc ulegać wątpliwości, że określa ono szczegółowe warunki i tryb zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (co stwierdzono wprost w § 1 pkt1), o którym mowa w wymienionym artykule ustawy.

Orzecznictwo sądowe prezentuje jednak pogląd (zob. m. in. Wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt I GSK 813/11 – lex nr 1243974), iż celem przewidzianego w przepisie § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego jest wyłącznie zweryfikowanie zasadności zwrotu akcyzy czyli np. sprawdzenie autentyczności przedłożonych przez stronę dokumentów lub wiarygodności (prawidłowości) zawartych w nich danych. Dodatkowe postępowanie wyjaśniające o którym mowa w § 3 ust. 2 tegoż rozporządzenia nie oznacza jednak, że w tym postępowaniu to organ sam ma pozyskiwać dokumenty wymagane do zwrotu akcyz, a jedynie to, że w dodatkowym terminie powinien dodatkowo zbadać zasadność zwrotu akcyzy.

Brak oświadczenia skarżącej o posiadaniu kopii zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy oraz nieuzupełnienie tego braku w zakreślonym przez organ terminie skutkowało zatem zasadnym pozostawieniem bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu. Takie rozstrzygnięcie znajdowało oparcie w treści art. 169 § 1 Ordynacji Podatkowej, który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa organ podatkowy wzywa w wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Powyższe oznacza, iż o naruszeniu powyższego przepisu przez organ nie może być mowy. Podkreślenia wymaga również, iż spółka w toku trwania postępowania przed organem była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Mimo tego oraz mimo prawidłowo doręczonych pism temu pełnomocnikowi nie wywiązała się w terminie ze spoczywającego na niej obowiązku usunięcia braku formalnego wniosku. Co istotne w aktach sprawy brak jest dokumentów na które powołuje się pełnomocnik strony. Otóż nie ma nie tylko pisma z dnia [...] lutego 2014 r. którym rzekomo organ został poinformowany o tym, iż dowód zapłaty akcyzy za pojazd znajduje się w posiadaniu wydziału komunikacji w W., ale także i wniosku spółki o przedłużenie terminu do usunięcia braku formalnego wniosku.

Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.