Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 694/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Z. i R. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 107/19 w sprawie ze skargi E. Z. i R. Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 grudnia 2018 r. nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 107/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę E. Z. i R. Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 grudnia 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W skardze kasacyjnej E. Z. i R. Z. zaskarżyli powyższy wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a) art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, że projekt budowlany przedłożony przez inwestora B. S. spełniał wymagania dotyczące ochrony środowiska, podczas gdy nie została należycie zweryfikowana przez organ oraz Sąd I instancji ani odległość położenia studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, do najbliższego przewodu

rozsączającego kanalizacji indywidualnej, ani wysokość lustra wody, zwłaszcza wobec faktu zgłaszania zastrzeżeń co do tych okoliczności już podczas etapu postępowania administracyjnego i w skardze do WSA,

b) art. 81 ust 1 pkt 1 lit a) Prawa budowlanego przez niewłaściwe przeprowadzenie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w szczególności dotyczącymi wymagań ochrony środowiska przez brak przeprowadzenia szczegółowych dowodów na te okoliczności, w szczególności pomięcie dowodów skarżących oraz faktów znanych organowi z urzędu w postaci istnienia na terenach objętych inwestycja budowlaną stanu suszy w 2018 r., co miało wpływ na ocenę wiarygodności danych zawartych w opinii geologa,

c) art. 82 Konstytucji przez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie budowy przydomowej oczyszczalni drenażowej z odprowadzaniem ścieków do gruntu, podczas gdy na sąsiedniej działce znajduje się ujęcie wody pitnej w postaci studni, która stanowi jedyne źródło wody pitnej dla gospodarstwa domowego skarżących,

2) naruszenia przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 7 k.p.a. polegającego na zaniechaniu podjęcia niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poprzestanie na uwzględnieniu wyłącznie dokumentu prywatnego w postaci opinii geologa przedłożonej przez wnioskodawcę pomimo istnienia istotnych rozbieżności w przedmiocie oceny warunków geotechnicznych niezbędnych do udzielenia zezwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków,

- art. 84 k.p.a. przez brak wystąpienia przez organ do biegłego o wydanie opinii na temat wpływu budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na środowisko naturalne, wobec poważnych wątpliwości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 85 k.p.a. przez brak przeprowadzenia oględzin miejsca przeprowadzenia inwestycji budowlanej w postaci budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na środowisko naturalne, wobec poważnych wątpliwości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- naruszenia art. 77 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie dowodów znanych organowi i Sądowi z urzędu przez jedynie odnotowanie w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, że obszar, na którym zamieszkują skarżący był objęty w 2018 r. szacowaniem szkód ze względu na suszę przez ARiMR oraz istnienia spadku gruntu od ul. W. do ul. Z. w S., bez rozpoznania tych dowodów i braku poczynienia w tym zakresie stosownych rozważań w uzasadnieniu wyroku.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 13 grudnia 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 poz. 259; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem przedstawione w niej zarzuty nie mogły podważyć oceny Sądu Wojewódzkiego wyrażonej w zaskarżonym wyroku, którym oddalono skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 grudnia 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty T. z dnia 8 marca 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków.

Niezasadny okazał się zarzut kasacyjny dotyczący art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane), którego naruszenie miało polegać na błędnym przyjęciu, iż zatwierdzony projekt budowlany spełniał wymagania dotyczące ochrony środowiska w zakresie odnoszącym się do przydomowej oczyszczalni ścieków.

Zaakcentować należy, że tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej nie mógł być skuteczny, skoro nie przywołano w nim przepisów prawa określających "wymagania dotyczące ochrony środowiska", które zdaniem strony skarżącej nie zostały zachowane w projekcie budowlanym. Tymczasem organy obu instancji, w granicach wyznaczonych obowiązującymi w sprawie przepisami, zweryfikowały dokumentację projektową przedmiotowej inwestycji pod kątem zastrzeżeń zgłoszonych w toku postępowania co do zaprojektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków.

Nietrafnie też podniesiono zarzuty odnoszące się do przepisów art. 7, art. 77, art. 84 i art. 85 k.p.a., gdyż stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku został ustalony na podstawie materiału dowodowego, który pozwalał na wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich spornych okoliczności związanych z zaprojektowaną przez inwestora przydomową oczyszczalnią ścieków.

W szczególności strona skarżąca niezasadnie neguje wartość dowodową opinii technicznej złożonej wraz z projektem budowlanym, a sporządzonej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia geologiczne.

Całkowicie chybione są twierdzenia autora skargi kasacyjnej o "bezrefleksyjnym" przyjęciu opinii geotechnicznej, jako dowodu na okoliczność warunków gruntowo-wodnych zaprojektowanej inwestycji, w sytuacji gdy organy obu instancji poddały ten dokument rzetelnej analizie.

W szczególności w uzasadnieniach wydanych decyzji odniesiono się do kwestii odległości studni położonej na nieruchomości skarżących od zaprojektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków oraz zgłaszanych przez nich uwag co do pomiarów wysokości lustra wody.

Mianowicie stwierdzono, że usytuowanie przedmiotowej oczyszczalni ścieków nie narusza przepisu § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), gdyż odległość planowanych do realizacji urządzeń sanitarno-gospodarczych przedmiotowej oczyszczalni od istniejących studni dostarczających wodę przeznaczoną do spożycia na działkach sąsiednich, w tym działce nr [...] stanowiącej własność skarżących, nie przekracza 30 m.

Odnosząc się do kwestii zgłaszanego przez skarżących wysokiego poziomu wód gruntowych i wysokiego poziomu lustra wody w studniach, organ pierwszej instancji przedstawił ustalenia wskazujące, że ścieki zaprojektowanej oczyszczalni w przewidywanej ilości mniejszej niż 5 m³ wprowadzane będą do ziemi w granicach gruntu, stanowiącego własność inwestora. Organ dokonał analizy projektu budowlanego, wyjaśniając, że dolny poziom tunelu drenażowego, czyli miejsca wprowadzenia ścieków, znajduje się w odległości 1.6 m od poziomu lustra wody. Przede wszystkim organ wskazał, że poziom wody gruntowej został określony w opinii geotechnicznej opracowanej przez uprawnionego geologa, w której na podstawie badań terenowych i analiz laboratoryjnych podłoża gruntowego - stwierdzono dopuszczalność wykonania przedmiotowej oczyszczalni ścieków.

Ponadto organ odwoławczy, weryfikując dokumentację projektową w zakresie przydomowej oczyszczalni ścieków zastosował regulację § 13 ust. 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 1800), a także wskazał na spełniony w sprawie wymóg z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm.) sporządzenia w sprawie dokumentacji przez osobę posiadającą stosowne ku temu kwalifikacje. Organ odwoławczy odniósł się również szczegółowo do badań warunków gruntowo-wodnych w miejscu usytuowania zaprojektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków, nie dostrzegając nieprawidłowości sporządzonej opinii geotechnicznej. W takiej sytuacji brak było przesłanek do powołania dowodu z opinii biegłego (art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a.).

Skoro ani czynności wyjaśniające organów ani też wystąpienia skarżących nie ujawniły konkretnych wadliwości opinii geotechnicznej złożonej przez inwestora, to nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowych dowodów w tym zakresie.

Jednocześnie słusznie zauważył Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku, że złożone przez skarżących opracowanie dotyczące warunków gruntowych na ich nieruchomości oraz wykonane przez nich pomiary nie dawały podstaw do podważenia danych określonych w opinii geotechnicznej dotyczącej działki inwestycyjnej. Niewątpliwie autor tej opinii, mając wiedzę specjalistyczną, uwzględnił wszystkie te okoliczności, które były istotne dla określenia warunków gruntowo-wodnych, determinujących lokalizację i budowę przydomowej oczyszczalni ścieków w ramach przedmiotowej inwestycji.

W rezultacie uprawnione było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do prawidłowego wyjaśnienia spornych okoliczności dotyczących przedmiotowej oczyszczalni ścieków.

Sąd Wojewódzki trafnie stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany, a zwłaszcza opinia geotechniczna, nie zostały skutecznie podważone przez skarżących.

Mając na uwadze całokształt ustaleń zawartych w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji, zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że organy obu instancji w sposób spójny i logiczny wykazały na podstawie zastosowanych w sprawie przepisów, że jest możliwe wyposażenie planowanego do realizacji budynku mieszkalnego w przydomową oczyszczalnię ścieków.

Zaznaczyć należy, że w skardze kasacyjnej poza ogólnikowym odwołaniem się do wymagań dotyczących ochrony środowiska nie przedstawiono żadnej argumentacji wskazującej na wadliwość ustaleń istotnych w świetle przepisów aktów wykonawczych określających warunki usytuowania i budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. W ramach zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie wskazano również na błędną wykładnię, bądź zastosowanie przepisów wymienionych wyżej rozporządzeń, na podstawie których organy obu instancji dokonały oceny dopuszczalności budowy przedmiotowej oczyszczalni ścieków.

Ponadto jako chybiony należało uznać zarzut dotyczący art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego, który jest ogólnym przepisem kompetencyjnym, natomiast obowiązki i uprawnienia organu architektoniczno-budowlanego w sprawie pozwolenia na budowę są ściśle określone w przepisach art. 32-36 Prawa budowlanego.

Całkowicie niezrozumiały jest też zarzut kasacyjny odnoszący się do naruszenia art. 82 Konstytucji, który to przepis nie jest adekwatny do zagadnień rozpatrywanych w sprawie.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

1