Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 450/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1,  art. 10a ust. 1, 2 i 3, art. 12a ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2024 r., nr 2001-IOA.4823.11.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r. nr 2001-IOD.4823.11.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał

w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku

z dnia 13 marca 2023 r. nr 318000-COC3.4823.203.2023.GB w przedmiocie nałożenia na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego A. GmbH w J. (dalej również jako: "spółka", skarżąca") kary pieniężnej

w wysokości: (-) 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika PUCS środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT[...]

w miejscu [...] S., B. [...], (-) 10.000 zł za niewywiązanie się

z obowiązku zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT[...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 maja 2023 r. Pan M. G., działając w imieniu przewoźnika spółki, przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny SENT[...], dotyczące przewozu towaru - odzież, pozycja CN 0005, kod odpadu 200110, w ilości 15369,0 kg z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego, tj. z Niemiec na Litwę za pomocą zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych[...]. Zgłoszono także numer urządzenia/lokalizatora GPS: [...]Jako miejsce wjazdu na terytorium Polski i przekroczenia granicy wskazano Ś. – F. n/0, natomiast jako miejsce wyjazdu poza terytorium Polski i przekroczenia granicy wskazano B. - K. Przewóz zgodnie ze zgłoszeniem miał rozpocząć się 09.05.2023 r., a jako planowaną datę zakończenia przewozu wskazano 11 maja 2023 r. Podczas dokonywania zgłoszenia; wraz z numerem referencyjnym SENT[...] do firmy zostało przekazane wezwanie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu; [...]S., B. [...], w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu pouczono stronę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niewykonania obowiązku stawiennictwa się do kontroli. Informacje te zostały podane w języku polskim, angielskim i rosyjskim.

W związku z tym, że przewoźnik nie stawił się do kontroli w dniu 31 lipca 2023 r. sporządzono protokół opisujący stwierdzone nieprawidłowości.

Opisane okoliczności były podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną na wstępie decyzją Naczelnik PUCS

w Białymstoku z dnia 13 marca 2023 r.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Dyrektor IAS przytoczył na wstępie treść przepisów art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1,

art. 10a ust. 1, 2 i 3, art. 12a ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104 ze zm., dalej w skrócie: "ustawa o SENT") oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. 2022 r. poz. 898).

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz argumentów zawartych w pismach pełnomocników spółki kierowanych do organu pierwszej instancji w trakcie prowadzonego postępowania Dyrektor IAS zauważył, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca samodzielnie przed rozpoczęciem przewozu towaru przesłała do rejestru zgłoszeń służącemu .monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi zgłoszenie zawierające dane towaru będącego przedmiotem przewozu.

Organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, że w zgłoszeniu SENT[...]spółka, a konkretnie Pan M.G. dyrektor zarządzający A. GmbH zadeklarował, iż przedmiotem przewozu będą odpady. W zakładce "Informacje o przewożonych towarach" widnieje wpis Kod odpadu 200110 o masie brutto 15369 kg. Natomiast w zakładce "informacje o dokumentach przewozowych" figuruje wpis: rodzaj dokumentu przewozowego CMR, numer dokumentu przewozowego annex 7.Wyjaśnił, że wypełniony dokument annex 7 czyli załącznik nr 7 do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów jest obowiązkowo wymagany przy transgranicznym przemieszczaniu odpadów znajdujących się na tzw. zielonym wykazie odpadów. Przemieszczenie odpadów bez wypełnionego załącznika stanowi nielegalne transgraniczne przemieszczenie odpadów zagrożone wysokimi karami. W przypadku odpadów zamieszczonych na zielonej liście organizator przesyłki musi zapewnić, by do przemieszczenia dołączony był annex 7. Dokument ten jest podpisywany przed dokonaniem przemieszczenia przez osobę (podmiot), która je organizuje. Ponadto, jaka wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (wydruk odczytu z kamery systemu ANPRS) zespół pojazdów o numerach rejestracyjnych [...]został wyposażony w tablicę z literą "A". Taki wymóg wprowadziło obowiązujące Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1742) dla środków transportu przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów.

Mając powyższe Dyrektor IAS stwierdził, że zarówno dane zawarte w zgłoszeniu przewozu w systemie SENT jak i oznakowanie środka transportu wykonującego przewóz wskazują jednoznacznie, iż przewożonym towarem był odpad. Natomiast niestawienie się środka transportu do kontroli uniemożliwiło służbom celno-skarbowym skuteczną kontrolę przewozu towaru oraz ustalenie, czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że z akt sprawy wynika, że przewoźnik już niejednokrotnie realizował przewóz towarów objętych monitorowaniem i otrzymywał wezwania do przedstawienia środka transportu wraz z towarem do kontroli. Tak więc Strona już od długiego czasu miała wiedzę na temat funkcjonowania ustawy o systemie monitorowania przewozów drogowych i kolejowych oraz o wymogach nakładanych na przewoźników w związku z realizacją przewozów, ponieważ w systemie SENT realizowała przewozy towarów "wrażliwych" podlegających monitoringowi. Tym samym przewoźnik miał wiedzę, jak wygląda informacja generowana przez system SENT zawierająca wezwanie do kontroli. Wskazał, że strona otrzymała wezwanie do stawienia się, a mimo to nie zastosowała się do niego. Działanie to uniemożliwiło służbom celno-skarbowym skuteczną kontrolę przewozu towarów wrażliwych oraz ustalenie, czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym tak, aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak i towarzyszącej jej dokumentacji. Odczyty z kamer zlokalizowanych na trasie przewozu przez terytorium Polski potwierdzają, że zgłoszony przewóz środkiem transportu o numerach rejestracyjnych [...]został zrealizowany, tj. potwierdzają tylko fakt wjazdu i wyjazdu, na i z terytorium RP przedmiotowego środka transportu. W ocenie organu, nie można natomiast wyciągnąć z tego jednoznacznego wniosku, że towar został wywieziony z obszaru RP, ponieważ środek transportu wraz z towarem nie został przedstawiony do kontroli.

W związku z tym, że pojazd wraz z towarem nie został przedstawiony do kontroli w miejscu wskazanym przez Naczelnika PUCS w Białymstoku, przewoźnik naruszył normę określoną w art. 12a ust. 3 ww. ustawy i zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy na przewoźnika nałożono karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł.

W ocenie Dyrektora IAS przesłanką odstąpienia od nałożenia wskazanej kary pieniężnej nie może być wskazany przez spółkę fakt, że przewóz był monitorowany przez system e-TOLL. System ten jest bowiem jedynie systemem poboru opłaty elektronicznej za przejazd po wybranych odcinkach autostrad, dróg ekspresowych i krajowych w Polsce.

Jeśli chodzi o nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora GPS: [...], Dyrektor IAS zauważył, że w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów (ANPRAS) ustalono, iż przewóz towaru pojazdem o nr. rej. [...]przez terytorium Polski za zgłoszeniem SENT[...]

został zrealizowany. Przewoźnik rozpoczął przewóz 9 maja 2023 r. o godz. 18:34 przez przejście graniczne w Ś., a opuścił terytorium Polski 10 maja 2023 r. o godz. 18:52 przez miejscowość B.. Z pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów wynika, że lokalizator [...]został aktywowany w systemie SENT GEO w dniu 18 kwietnia 2023 r. W okresie przypisania do zgłoszenia SENT[...] lokalizator nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO. Ponadto w badanym okresie, tj. od 9 maja do 20 maja 2023 r., nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu.

Zdaniem Dyrektora IAS organ I instancji wykazał, że towar podlegał zgłoszeniu do rejestru monitorowania przewozów, a tym samym przewoźnik był zobowiązany do przekazania danych geolokalizacyjnych. Natomiast przekazywanie danych do systemy e-TOLL (który monitoruje jedynie przejazd po płatnych odcinkach dróg) nie jest jednoznaczne z przekazywaniem danych do rejestru SENT, który monitoruje cała trasę przewozu przez terytorium kraju.

Wobec faktu nieprzekazywania przez przewoźnika aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...] naruszona została norma określona w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. W związku z tym, Naczelnik PUCS prawidłowo nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. za niewykonanie obowiązku o którym mowa w art. l0 a ust. 1 ustawy SENT.

Organy nie znalazły podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Dyrektor IAS zauważył, że pojęcia "interesu publicznego" i "ważnego interesu przewoźnika"

(art. 22 ust. 3 ustawy o SENT) są pojęciami nieokreślonymi i muszą być oceniane na podstawie wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całego materiału dowodowego przy uwzględnieniu okoliczności, że kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Odstąpienie od kary pieniężnej ma charakter uznaniowy.

W toku postępowania spółka, pomimo przekazanej informacji odnośnie możliwości jak i warunków odstąpienia od nałożenia kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Spółka nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji, czy okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnych uniemożliwiających uiszczenie kary, czy też charakteryzujących sytuację finansową firmy, nie wykazała, w jaki sposób zapłata kary administracyjnej wpłynie na działalność firmy i możliwość jej dalszego funkcjonowania.

Organ pierwszej instancji ustalił, że funkcjonuje na rynku od ponad 10 lat, a główną działalnością firmy jest skup i handel surowcami wtórnymi, takimi jak papier, tektura, tekstylia, obuwie używane.

Ponadto organ odwoławczy podniósł, że przewidziane w ustawie o SENT sankcje mają za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Od 22 lutego 2022 r. katalog towarów objętych ustawą SENT został rozszerzony o odpady. Potrzeba objęcia odpadów systemem SENT wynikała ze zidentyfikowanych sposobów dokonywania nadużyć w obrocie odpadami

W ocenie Dyrektora IAS powyższe okoliczności dowodzą, że nałożona kara pieniężna stanowi proporcjonalną reakcję w stosunku do naruszeń spółki. Organ podkreślił, że nieprzedstawienie do kontroli środka transportu wraz z towarem oraz nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych pojazdów nie miały charakteru jednorazowego, ale są powtarzalne.. To zaś świadczy o niedbałości i nierzetelności firmy, zajmującej się profesjonalnie przewozem towarów w realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Fakt, że jest to już kolejna nakładana na spółkę kara za takie samo zaniedbanie, nie wpływa łagodząco na ocenę możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Przeciwnie wskazuje na to, że nakładane na skarżącą sankcje nie są wystarczająco dolegliwe, skoro nie determinują jej do zachowania wymaganej przepisami staranności. Zdaniem organu odwoławczego nałożona kara pieniężna stanowi adekwatną reakcję w niniejszej sprawie i jest proporcjonalna do wagi naruszenia przepisów prawa oraz nie zaistniała przesłanka odstąpienia od wymierzenia tej kary z uwagi na wystąpienie interesu publicznego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył decyzję Dyrektora IAS w całości i zarzucił naruszenie:

1. prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:

(a) art. 120, art, 121, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw.

z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego

i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych,

z całkowitym pominięciem przedłożonej przez stronę w toku postępowania dokumentacji transportowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że karane w ramach przepisów ww. ustawy powinny być wszystkie przypadki sporne, z pominięciem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, podczas gdy niniejszy przypadek, wbrew twierdzeniom organu winien być taktowany nadzwyczajnie, bowiem organ miał poważne wątpliwości co do charakteru przewożonego materiału i bezpodstawne przyjęcie, iż materiał ten stanowi odpady oraz pominięcie faktu omyłkowego zgłoszenia transportu do systemu SENT. Tym samym niewątpliwie nie zaistniało niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia z tytułu nielegalnego handlu towarów wrażliwych. W konsekwencji nieuzasadnione w niniejszym przypadku jest nakładanie sankcji na stronę skarżącą, co więcej sankcji w wysokości, która stanowi niewspółmierne obciążenie, które doprowadzić może do jej niewypłacalności. Postępowanie organu II instancji w przedmiotowej sprawie ocenić należy jako sprzeczne z podstawowymi zasadami współżycia społecznego.

(b) art. 187 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez stronnicze przyjęcie, iż strona skarżąca transportowała odpady i winna być obciążona sankcją pieniężną, podczas gdy inne kontrole tożsamego towaru jednoznacznie potwierdzały, że przewożony towar to odzież używana, niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych i w ramach prowadzonego transportu nie ma jakichkolwiek nieprawidłowości i podstaw do nałożenia kar pieniężnych na skarżącą.

2. prawa materialnego:

(a) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, który stanowi, że odpad to każda substancja lub przedmiot, którego posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do którego pozbycia się jest obowiązany, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że strona skarżąca przewoziła odpady, podczas gdy przedmiotem transportu była odzież używana, niestanowiąca odpadów.

(b) art. 10a ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, który stanowi, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, poprzez:

- błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT[...]przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem oraz nałożenia kary w wysokości 10.000,00 zł, podczas gdy nie było podstaw do przyjęcia iż taki obowiązek ciążył na przewoźniku. Albowiem przewożony towar, to odzież używana niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych.

- poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że rejestracja w SENT determinuje obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych. Niewątpliwie transport przedmiotowego towaru nie podlegał rejestracji SENT, a w konsekwencji na przewoźniku nie ciążył obowiązek przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych. Samo omyłkowe zgłoszenie do systemu SENT nie może rodzić automatycznego nałożenia kary pieniężnej z uwagi na rzekome nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizayjnych. To charakter przewożonego towaru determinuje obowiązek poddania monitorowania transportu.

(c) art. 12a ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy o SENT poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona skarżąca była obowiązana do przedstawienia środka transportu w dacie zakończenia przewozu towaru w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego położonym najbliżej miejsca zakończenia przewozu – [...] S., B. [...], celem przeprowadzenia kontroli przewozu towarów,

w sytuacji gdy towar objęty transportem nie podlegał zgłoszeniu w systemie SENT,

a więc nie podlegał obowiązkowi przedstawienia środka transportu w oddziale celnym urzędu celnoskarbowego, w związku z tym nie zachodzą przesłanki do zastosowania kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT.

(d) art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu

I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary, oraz utrzymanie zastosowania środka nieproporcjonalnego do sytuacji, wbrew celowi dla których uchwalono przepisy ustawy o SENT, ale również w oderwaniu od obecnej sytuacji gospodarczej (skutki epidemii koronawirusa, inflacja, wojna na Ukrainie), która niewątpliwie rzutuje na kondycję finansową strony skarżącej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, a w konsekwencji umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazując sposób załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko

i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o SENT przewoźnik oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Według art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Stosownie zaś do treści art. 12a ust. 1 ustawy o SENT, jeśli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Odpowiednio podmiot wysyłający i podmiot odbierający są obowiązani przekazać przewoźnikowi treść wezwania wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze (art. 12a ust. 2 ustawy o SENT). Przepis art. 12a ust. 3 ustawy o SENT stanowi, że w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20.000 zł.

W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o SENT, środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Z treści art. 7 ustawy wynika, że gdy przewóz towarów ma miejsce z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1 w lokalizator. Zgodnie natomiast z treścią art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

W rozpoznawanej sprawie nie pozostaje sporne to, że przewoźnik nie zastosował się do nakazów ustawy. Podmiot wysyłający, będący jednocześnie przewoźnikiem, dokonywał przewozu towarów za zgłoszeniem SENT[...] środkiem transportu oznaczonym tabliczką z literą "A", przewidziany do transportu odpadów - zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. Co więcej, tak oznaczony środek transportu opuścił terytorium Polski. Jeśli chodzi o nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora GPS organ zasadnie zauważył, że w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów (ANPRAS) ustalono, że przewóz towaru pojazdem o nr rej. [...] przez terytorium Polski za zgłoszeniem SENT został zrealizowany. Przewoźnik rozpoczął przewóz w dniu 9 maja i wyjechał przez przejście w B. 10 maja 2023 r.

Z pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów wynika, że lokalizator został aktywowany w systemie SENT GEO W okresie przypisania do zgłoszenia SENT lokalizator nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO. Ponadto w badanym okresie, nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu a przewoźnik nie zgłaszał problemów w jego działaniu.

Organ prawidłowo wywiódł, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnie działającym na rynku odpadów, w tym na rynku polskim. APR GmbH jest zarejestrowana w elektronicznym rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (Rejestr BDO), o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.). Skarżąca jest zarejestrowana w Rejestrze BDO jako podmiot transportujący odpady, w tym odpady o kodzie odpadu 200110 (odzież). To skarżąca zgłosiła przewóz odpadów przez terytorium Polski i nie wykonała ciążących na przewoźniku obowiązków stanowiących następstwo tego zgłoszenia. Co istotne, do momentu rozpoczęcia przewozu przez terytorium Polski skarżąca miała pełną możliwość anulowania zgłoszenia w systemie SENT. Działania takiego należałoby oczekiwać od podmiotu profesjonalnie działającego na rynku odpadów w sytuacji stwierdzenia, że przedmiotem zgłoszenia jest inny towar, a nie zadeklarowane pierwotnie odpady.

Istotne jest, zdaniem sądu, to, że to sama spółka traktowała przewóz jako przewóz odpadów, tak go deklarując. Słusznie wskazuje organ, że gdyby nie dokonywała przewozu odpadów, to nie dokonywałaby zgłoszenia SENT ani nie posługiwałaby się przeznaczonym do tego rodzaju przewozu załącznikiem nr VII.

Deklarując przewożony towar jako odpad strona sama wskazuje na zamiar pozbycia się go, przez co zostaje spełniona definicja odpadu z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stanowi, że przez odpad z rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub, do których pozbycia się jest obowiązany. Zatem odpadem może być również towar pełnowartościowy; dla uznania za odpad wystarczy bowiem zamiar posiadacza pozbycia się go. Jeśli zatem spółka zadeklarowała towar jako odpad, to nie sposób wymagać od organów aby badały, czy przewożony towar faktycznie jest odpadem. W pełni wystarczająca staje się w takich sytuacjach deklaracja posiadacza towaru.

W treści załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. W przedmiotowej sprawie w Załączniku VII podmiot wysyłający wskazał jako proces odzysku kod R3. Wskazanie tego kodu świadczy o tym, że przewoźnik świadomie traktował transportowany towar jako odpad. Zgodnie z wykazem skrótów i kodów stosowanych w załącznikach do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, odzysk odpadów metodą R3 oznacza odzysk lub regenerację odpadów organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i biologiczne procesy przekształcania).

Rodzaj odpadów i warunki ich odzysku w procesie odzysku m.in. R3 został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796). Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, warunkiem odzysku dla odpadu o kodzie 20 0110 jest sortowanie.

Jak zasadnie wywodzi organ, w transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, dołączenie przez wysyłającego do transportu Załącznika VII, oznacza wyrażenie przez niego woli o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Ponadto w treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. Tym samym, posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem do celu innego, niż został wyprodukowany.

Wystawiony i przedstawiony podczas kontroli Załącznik VII jest dowodem na to, że wolą wysyłającego było wysłanie transportu z odpadem, a nie z towarem. Pomimo więc faktu, że na międzynarodowym liście przewozowym CMR znajdował się zapis o przewozie tekstyliów i odzieży czystej, wolnej od odpadów i materiałów obcych, to słusznie uznał organ, że wysyłający wystawiając Załącznik VII sam stwierdził, że przewożone towary są odpadem.

Podsumowując: wobec wyraźnej deklaracji o przewożeniu odpadów poprzez dokonanie zgłoszenia SENT i wystawienie załącznika VII organy właściwie dokonały kontroli pod kątem wywiązania się spółki z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Nie były przy tym zobowiązane ustalać, czy przewożony towar jest odpadem. Przyjąć należy, że podmiot dokonujący transportu objętego zgłoszeniem SENT jest każdorazowo zobowiązany do przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem i nie może się z tego obowiązku zwolnić poprzez twierdzenie post factum, że zgłoszony towar obowiązkowi zgłoszenia nie podlegał. W sytuacji, gdy spółka sama zadeklarowała towar jako odpad i wystawiła załącznik VII, nie można mówić o istnieniu wątpliwości co do tego, czy przewożony towar był odpadem, czy też nim nie był.

Sąd podziela więc stanowisko organu co do niezasadności zarzutu niewłaściwej kwalifikacji przewożonego towaru. Z kolei twierdzenie, że zgłoszenie transportu do rejestru SENT było omyłkowe, prawidłowo uznano za nieprawdziwe. Spółka, dokonując zgłoszenia SENT, wiedziała o kwalifikacji przewożonego towaru przez podmiot wysyłający, zatem nie można w tym przypadku mówić o omyłce.

Jak już wyżej wykazano, przewóz objęty spornym zgłoszeniem dotyczył przewozu tranzytem przez obszar Polski odpadów w postaci odzieży używanej w ilości 15.369 kg, których przewóz wiąże się ze zwiększonym ryzykiem. Przewoźnik mimo obowiązku stawienia się na wezwanie Naczelnika, nie zgłosił się w miejscu wyznaczonym do kontroli, co nie jest sporne. Z treści akt administracyjnych, protokołu kontroli i innych dokumentów wynika, że w trakcie przewozu objętego zgłoszeniem SENT towar podlegający monitorowaniu był przewożony bez bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu.

Organ I instancji ustalił ponadto, że dane geolokalizacyjne z lokalizatora GPS nie były przekazywane do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. W tym zakresie obowiązki przewoźnika reguluje wskazany wyżej art. 10a ustawy SENT.

Pomimo uzyskania informacji przez skarżącego: "o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli tj. "Kontrola w miejscu wskazanym". Przewoźnik nie stawił się do kontroli. W związku z powyższym sporządzono protokół opisujący stwierdzone nieprawidłowości.

W ocenie Sądu legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty zawarte w skardze. Sąd zgadza się z oceną organu, że brak jest podstawy do powoływania się przez skarżącego na interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy powyższe naruszenie miało, czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe). Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator, przeszkolenie pracownika jest niewystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać włączone, cała trasa rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Inne podejście musiałoby zmierzać do podważenia samej istoty śledzenia transportu towarów wrażliwych, bowiem w tej sprawie nie występuje uchybienie polegające na dokonaniu błędu w jakichś formalnych danych zgłoszenia SENT, lecz brak możliwości śledzenia transportu. W tym aspekcie obowiązek przewoźnika nie może ograniczać się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, a w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy go używa. Jedynie gdyby nadzór taki był wykonywany przez skarżącą i w jego wyniku stwierdziłaby ona nieużywanie, czy też niewłaściwe używanie lokalizatora, można by twierdzić, że sytuacja wynikła z wyłącznej nieodpowiedzialności kierującego pojazdem.

Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu przez terytorium RP niweczy realizację jednego z celów ustawy, zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wyjaśnić przy tym trzeba, że rejestracja urządzenia służącego do udostępniania danych geolokalizacyjnych w systemie e-TOOL (na potrzeby Systemu Poboru Opłat Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej) jest odrębną konfiguracją względem sytemu SENT, służy innym celom i nie zastępuje systemu geolokalizacyjnego SENT. Uwzględnienie w stanie faktycznym sprawy zarzutów strony skarżącej prowadziłoby do podważenia celu i sensu całej ustawy, a zatem i jej obowiązywania. Prawidłowo zatem organy, uwzględniając obowiązujące przepisy krajowej ustawy i stan faktyczny sprawy uznały, że skarżąca jako przewoźnik podlega karom administracyjnym w łącznej kwocie 30.000 zł, co wynika bezpośrednio z treści wskazanych już wyżej przepisów ustawy o SENT.

Przewidziane w przytoczonych przepisach sankcje określa się mianem administracyjnych, co oznacza, że do ich zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją szczegółowo poddano analizie kwestie związane z odstąpieniem od wymierzenia kary zarówno ze względu na interes strony jak i ze względu na interes publiczny. W wyniku oceny zebranego materiału dowodowego zasadnie stwierdzono, że w sprawie nie zaistniały okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, która stanowi zdaniem sądu adekwatną reakcję w niniejszej sprawie i jest proporcjonalna do wagi naruszenia przepisów prawa. Negatywny wpływ powoływanych w skardze czynników, to jest epidemii koronawirusa, inflacji czy wojny w Ukrainie, dotyczy wszystkich podmiotów gospodarczych i nie może stanowić uzasadnienia do zastosowania szczególnych preferencji wobec skarżącej. Nie bez znaczenia w sprawie jest również okoliczność, że sankcjonowany delikt nie był jednorazowy. Skarżąca wielokrotnie dopuszczała się naruszeń polegających na nieprzekazywaniu danych geolokalizacyjnych pojazdu oraz nieprzedstawieniu do kontroli środków transportu wraz z towarami.

Wobec powyższego sąd uznał, że okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób właściwy a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, z zagwarantowaniem stronie czynnego udziału. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nietrafione.

Sąd uznał, że niestawienie się do kontroli uniemożliwiło organowi jakąkolwiek kontrolę dokonywanego przewozu drogowego za zgłoszeniem SENT. Stworzyło ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych Skarbu Państwa. Podobnie brak przesyłania danych geolokalizacyjnych na całej trasie objętej tym zgłoszeniem nie pozwoliło na skuteczne typowanie do kontroli drogowych, jak również uniemożliwiło nadzór nad przewozem odpadów. Brak realnej kontroli nad towarami, które stanowią zagrożenie dla środowiska naturalnego jest sprzeczne z zasadami przyświecającymi we wprowadzeniu do systemu monitorowania takich towarów. Zatem nałożone na firmę APR GmbH kary pieniężne w łącznej wysokości. 30.000 zł są proporcjonalne do stwierdzonego naruszenia prawa.

Reasumując, skład orzekający w całej rozciągłości podzielił ustalenia faktyczne organu (niepodważone w sprawie przez skarżącą) jak i ocenę prawną sprawy, skoncentrowaną na analizie wystąpienia w sprawie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Przepisy ustawy o SENT i wynikające z nich obowiązki przewoźnika oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie powinny być przewoźnikowi znane. Stwierdzone naruszenia nie stanowią przy tym naruszenia formalnego (nieistotnej pomyłki). Ustalono, że w czasie nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych system SENT-GEO działał bezawaryjnie. Prawidłowo ustalono, że spółka nie wykazała zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił, działając na mocy art. 151 p.p.s.a.