Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 616/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K., M. K.1 na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 04 września 2023 r. nr 810/2023 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z nielegalną rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

U Z A S A D N I N I E

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Złotoryi z dnia 22 czerwca 2023 roku o znaku: PINB.5160.1.2023.JZ.17, wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z nielegalną budową polegającą na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w miejscowości J. nr [...] na terenie działki nr [...]. j.e.[...], gmina Z.

Postanowieniem nr 810/2023 z dnia 4 września 2023 r. (WOA.7722.123.2023.MR), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity; Dz.U. 2023 poz. 775), po rozpatrzeniu zażalenia M. K., reprezentowanego przez pełnomocnika Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 10 listopada 2022 roku, w ramach posiadanych kompetencji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotoryi (dalej: PINB) przeprowadził kontrolę w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy Prawo budowlane w związku z realizacją robót budowlanych, związanych ze zmianą konstrukcji dachu garażowego oraz dobudowanej części obiektu, zlokalizowanego w miejscowości J. nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że posesje [...] i [...] są zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie szeregowej. W ramach wydzielonej własności każdego budynku mieszkalnego istnieje budynek mieszkalny oraz dobudowany garaż. Garaże stykają się ze ścianą nośną boczną każdego kolejnego budynku. Ściany garażów są powiązane konstrukcyjnie ze ścianami sąsiednich posesji, dach dwuspadowy również połączony jest poprzez osadzenie murłat i kalenicy na ścianach sąsiedniej posesji. Posesja nr [...] nie została poddana kontroli z uwagi na to, że właściciele tej posesji - M. K. i M. K.(1) – byli w dniu kontroli nieobecni oraz nie odebrali w ustawowym terminie korespondencji. W związku z powyższym w dniu 15 listopada 2022 roku wystosowano do stron postępowania zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli w dniu 10 stycznia 2023 roku. W dniu 19 grudnia 2022r. do PINB w Złotoryi wpłynął wniosek o natychmiastowe wstrzymanie robót budowlanych do chwili zakończenia toczącego się postępowania w sprawie nieprawidłowości budowlanych na terenie posesji nr [...]. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2022 roku o sygn. PINB.0141.280.2022 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotoryi wstrzymał prowadzenie wszelkich robót budowlanych na terenie posesji, zlokalizowanej w J. [...] - do czasu kolejnej, zaplanowanej na dzień 10 stycznia 2023 roku kontroli. Postanowienie zostało oprotestowane, w ustawowo przewidzianym terminie, zażaleniem M. K. (reprezentowanego przez pełnomocnika: J. S.). Postanowieniem nr 106/2023 z dnia 2 lutego 2023 roku Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał m.in. na konieczność ustalenie stanu faktycznego sprawy i dokonanie na tej podstawie oceny, jakie przepisy należy zastosować (przepisy art. 50-51 p.b. czy przepisy art. 48 p.b.). Zwrócono także uwagę, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Jak wynika z akt sprawy - w dniu 10 stycznia 2023 roku PINB ponownie przeprowadził kontrolę w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy Prawo budowlane w związku z realizacją robót budowlanych, związanych ze zmianą konstrukcji dachu garażowego oraz dobudowanej części obiektu, zlokalizowanego w miejscowości J. nr [...]. Podczas kontroli obecni byli B. i P. P. oraz M. K. i J. S. Z kontroli sporządzono protokół, dołączono dokumentację zdjęciową. Zawiadomieniem z dnia 16 stycznia 2023 roku organ I instancji poinformował strony o wszczęciu, z urzędu, postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy, polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w miejscowości J. nr [...] na terenie działki nr [...]. j.e. - [...], gmina Z., poprzez: - rozbudowę od strony frontowej budynku dotyczącą powiększenia powierzchni garażu w wyniku rozbiórki i przesunięcia frontowej ściany wraz z montażem bramy garażowej, - rozbudowę od strony elewacji ogrodowej dotyczącą powiększenia części gospodarczej, tj. wykonanie nowych ścian wraz z dachem w istniejącej części niezabudowanej, ograniczonej zadaszeniem i murem oporowym tarasu - wykonanie nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem w zmienionym układzie gabarytowym i kącie nachylenia połaci dachowych oraz wysokości dachu. Pismem z dnia 14 lutego 2023 roku PINB poinformował strony o przeprowadzeniu oględzin w sprawie - wyznaczając termin na dzień 28 marca 2023 roku. Jednocześnie, odrębnym pismem, zawiadomiono strony o przesunięciu terminu zakończenia postępowania administracyjnego do dnia 14 marca 2023 roku. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2023 roku znak: PINB.5160.1.2023.JZ.6 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotoryi nałożył na M. K. (współwłaściciela nieruchomości, zlokalizowanej w miejscowości J. [...] na terenie działki nr [...] j.e. - [...], gmina Z., inwestora samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanej w miejscowości J. [...] na terenie działki nr [...] j.e. - [...], gmina Z.) obowiązek wykonania następujących czynności: 1. Wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, związanych z nielegalną budową, polegającą na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w miejscowości J. nr [...] na terenie działki nr [...]. j.e. - [...], gmina Z., poprzez: -rozbudowę od strony frontowej budynku dotyczącą powiększenia powierzchni garażu w wyniku rozbiórki i przesunięcia frontowej ściany wraz z montażem bramy garażowej, - rozbudowę od strony elewacji ogrodowej dotyczącą powiększenia części gospodarczej, tj. wykonanie nowych ścian wraz z dachem w istniejącej części niezabudowanej, ograniczonej zadaszeniem i murem oporowym tarasu -wykonanie nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem w zmienionym układzie gabarytowym i kącie nachylenia połaci dachowych oraz wysokości dachu - w trybie natychmiastowym. Jednocześnie poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego w tej części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania tej opłaty. Postanowienie zostało oprotestowane, w ustawowo przewidzianym terminie, zażaleniem M. K. (reprezentowanego przez pełnomocnika).

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem nr 262/2023 z dnia 27 marca 2023 roku uchylił zaskarżone postanowienie PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 12 kwietnia 2023 r. PINB w Złotoryi wystąpił do Starostwa Powiatowego w Złotoryi - Wydziału Architektury i Budowlani o udzielenie informacji, czy Inwestorzy na przedmiotową inwestycję uzyskali pozwolenie na budowę bądź dokonali stosownego zgłoszenia. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe w Złotoryi pismem [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. wskazało, iż nie posiada dokumentacji dotyczącej rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...] w zabudowie szeregowej na działce nr [...] -j.e. [...] J., gmina Z. PINB w Złotoryi po wcześniejszym zawiadomieniu stron, w dniu 17.05.2023 r., przeprowadził oględziny w terenie w celu uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. W wyniku dokonanych oględzin posesji nr [...] w J., w wyniku przeprowadzonego sprawdzenia i weryfikacji wykonanej samowolnie rozbudowy, zarówno od strony elewacji frontowej jak i od strony ogrodu tej nieruchomości, dokonano porównania zdjęć będących w zasobach geoportal.gov.pl ze stanem rzeczywistym w terenie. Na podstawie dostępnych map będących w zasobach portalu internetowego pod nazwą geoportal.gov.pl oraz przy pomocy dostępnych aplikacji w tym portalu, dokonano analizy w zakładce pn. panel porównawczy, na osi czasu (pasek czasu), jak na przełomie ostatnich lat zmieniał się wygląd nieruchomości nr [...], widziany z poziomu satelitarnego. Łącznie do materiału dowodowego w sprawie dołączono trzy zrzuty z ekranu, dla wskazanej lokalizacji obiektu budowlanego: - Na rzucie zdjęcia satelitarnego Nr 1 i Nr 2 widoczna jest posesja nr [...], gdzie od strony ogrodu nie istnieje rozbudowa. Na sąsiedniej posesji nr [...] dla porównania widoczna jest forma architektoniczna, wystająca po za obrys ścian głównych budynku, tj. powierzchnia przedłużonego dachu. Ustalono, że powyższe porównanie będzie niezbędne dla ustalenia daty wykonanej rozbudowy na posesji nr [...], na rzucie zdjęcia satelitarnego Nr 3 widoczna jest posesja nr [...], gdzie od strony ogrodu istnieje zgodnie z podziałką datową, wykonana rozbudowa, czyli stan na grudzień 2022 r. Na sąsiedniej posesji nr [...] dla porównania widoczna jest wskazana wyżej forma architektoniczna, tj. powierzchnia przedłużonego dachu. W wyniku dokonanego porównania zdjęć dostępnych z wiarygodnego źródła internetowego potwierdzono fakt samowolnie zrealizowanej rozbudowy na terenie posesji nr [...]. Ustalono, że według stanu zdjęć archiwalnych, dostępnych na stronie internetowej geoportal.gov.pl w styczniu 2020 roku, właściciel posesji nr [...], nie wykonał jeszcze rozbudowy od strony ogrodu, co potwierdza jednoznacznie zdjęcie satelitarne i potwierdzone źródło zdjęć satelitarnych ze wskazanego obszaru. Natomiast porównując na stronie internetowej w zakładce " ortomapa archiwalna - pasek czasu", można dostrzec, że w lutym, 2022 roku samowolnie wykonana rozbudowa już istniała, o czym świadczy zarys nowo wybudowanego dachu w kolorze ciemno - szarym (pokrycie dachu posesji nr [...] pokrywa się ze stanem rzeczywistym, zgodnie z wykonanymi zdjęciami w terenie podczas kontroli), który znacząco wystaje po za obrys ścian głównego budynku , elewacji tylnej posesji nr [...] (porównanie sąsiadujących posesji, jak wskazano wyżej w opisie zdjęć zrzutów nr 1 i Nr 2). Pismem z dnia 22 maja 2023 r. PINB w Złotoryi zawiadomił strony o doprecyzowaniu przedmiotu postępowania. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotoryi postanowieniem z dnia 22 czerwca 2023 r. znak PINB.5160.1.2023.JZ.17 nałożył na M. K., współwłaściciela nieruchomości, zlokalizowanej w miejscowości J. [...] na terenie działki nr [...] j.e. - [...], gmina Z., inwestora samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanej w miejscowości J. [...] na terenie działki nr [...] j.e. - [...], gmina Z., obowiązek wykonania następujących czynności: 1. Wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, związanych z nielegalną budową polegającą na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w miejscowości J. nr [...] na terenie działki nr [...]. j.e. - [...], gmina Z., poprzez: - rozbudowę od strony frontowej budynku dotyczącą powiększenia powierzchni garażu w wyniku rozbiórki i przesunięcia frontowej ściany wraz z montażem bramy garażowej - rozbudowę od strony elewacji ogrodowej dotyczącą powiększenia części gospodarczej, tj. wykonanie nowych ścian wraz z dachem w istniejącej części niezabudowanej, ograniczonej zadaszeniem i murem oporowym tarasu - wykonanie nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem w zmienionym układzie gabarytowym i kącie nachylenia połaci dachowych oraz wysokości dachu, zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, wydanego przez właściwy organ architektoniczno - budowlany, w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, 553, 967) - w trybie natychmiastowym. Jednocześnie poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego w tej części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu zyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania tej opłaty. Postanowienie zostało oprotestowane, w ustawowo przewidzianym terminie, zażaleniem M. K., reprezentowanego przez pełnomocnika -J. S.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie przepisów art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Na gruncie przywołanych przepisów organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W tym postanowieniu organ nadzoru budowlanego informuje inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o związanej z legalizacją samowoli budowlanej opłacie legalizacyjnej (w tym o zasadach obliczania takiej opłaty). Tego typu rozwiązanie podyktowane jest koniecznością realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, statuowanej wart. 8 k.p.a. - inwestor zostaje zapewniony, że po spełnieniu ustawowych przesłanek dany obiekt budowlany będzie mógł zostać zalegalizowany. Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia PINB z dnia 22 czerwca 2023 r. (znak PINB.5160.1.2023.JZ. 17) wskazuje, iż rozbudowa została przeprowadzona w poziomie występującej części parterowej obiektu, która bezpośrednio styka się z sąsiadującą ścianą budynku piętrowego posesji nr [...]. Od strony frontowej inwestor dokonał rozbiórki ściany frontowej garażu oraz wykonał nową ścianę murowaną z bloczków z betonu komórkowego o gr. 24 cm, zamontował nadproże oraz osadził bramę wjazdową, a także zrealizował ocieplenie ściany frontowej. Ściana ta nie została odbudowana w całości, lecz została wysunięta na zewnątrz obiektu na około 1,0 - 1,20 m. PINB wskazał, że fakt przesunięcia ściany został udokumentowany w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie na podstawie dokonanych pomiarów, (porównanie wymiarów występów w ścianach zabudowy szeregowej osiedla w J.). Organ wskazał, że ściana frontowa garażu budynku nr [...] jest znacząco wysunięta w kierunku drogi dojazdowej, niż ściany frontowe garaży sąsiednich nieruchomości stanowiących jednolita zabudowę szeregową. PINB wskazał, że wysunięcie ściany frontowej garażu wywołało także w trakcie budowy nowej konstrukcji dachu występującej nad garażem, konieczność podniesienia całej konstrukcji ku górze z uwagi na gabaryty wykonanej rozbudowy, co wynika też z podstawowych praw geometrycznych, symetrii i przeliczenia matematycznego rozpiętości ścian w stosunku do kąta dachu i wysokości. Organ szczebla powiatowego ustalił, że od strony ogrodu inwestor zrealizował nową zabudowę kubaturową składającą się z murowanych ścian fundamentowych z bloczków betonowych o grubości 24 cm, izolację poziomą muru części nadziemnej z bloczków gazobetonowych o grubości 24 cm. Ściany wykonano z trzech stron, łącząc je z istniejącą konstrukcją muru ściany ogrodowej niższej elewacji, jednokondygnacyjnej i ściany te zostały zwieńczone konstrukcją opaskową w formie wieńca żelbetowego. PINB wskazał, że gabaryty wykonanej rozbudowy posiadają następujące wartości: głębokość 2,26 m i szerokość 4,84 m oraz wysokość zmierzoną w najniższym punkcie ścian pod okapem spadku dachu wynoszącą 2,31 m. W ścianie zewnętrznej inwestor zamontował stolarkę okienną i drzwiową. Nadproża nad tymi otworami wykonane zostały jako monolityczne, wylewane na mokro i stanowią ciągłość technologiczną wykonanego zwieńczenia górnego ścian. PINB w Złotoryi stwierdził, że do budowy (rozbudowy zarówno od strony elewacji frontowej i ogrodowej) użyto nowych materiałów budowlanych w postaci bloczków betonowych, bloczków gazobetonowych, kleju do warstw murarskich, styropianu, siatki pcv i kleju zabezpieczającego. W części nieocieplonej i nieotynkowanej tj. od strony dokonanej rozbudowy od strony ogrodu, widoczne są wskazane wyżej materiały budowlane. Wewnątrz pomieszczenia garażowego z uwagi na zabudowę regipsową sufitu, nie dokonano analizy wykonanej konstrukcji dachu z powodu jej zakrycia. Pozostałe rozbudowane części obiektu były dostępne w dniu kontroli. Także poddano analizie wysokość wykonanego dachu nad wykonaną rozbudową, która wizualnie posiada większą wartość w kalenicy dachu od poziomu kalenicy dachów sąsiadujących. Dodatkowo w kwestii dachu powstałego nad samowolnie rozbudowaną częścią obiektu budowlanego, posesji nr [...], w trakcie kontroli stwierdzono, że dach nad rozbudowaną częścią posiada układ dwuspadowy i powstał jako nowa konstrukcja nośna z układu krokwi i jętek wspartych pośrednio na płatwiach zakotwionych w ścianach sąsiadujących budynków dwukondygnacyjnych nr [...] i nr [...] oraz murłat osadzonych na rozbudowie od strony ogrodu i jak w przypadku płatwi, osadzonych na ścianach sąsiadujących zabudowań. Ściana zewnętrzna rozbudowy od strony ogrodu wystaje po za obrys ścian budynków dwukondygnacyjnych, a ponadto podczas kontroli stwierdzono, że dach powstał nad istniejącym wcześniej dachem dwuspadowym, który zakrywał pierwotną formę zabudowy (przed rozbudową ścian) i która została pozostawiona pod nową konstrukcją. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotoryi stwierdził, iż w tej sprawie doszło do rozbudowy obiektu zarówno od strony elewacji frontowej, jak i ogrodowej. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na postawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Od tej ogólnej zasady ustawodawca wprowadził wyjątki, które zostały unormowane w art. 29-31 ustawy. W art. 29 zawarł katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Katalog ten ma formę listy zamkniętej, co oznacza, że wyłącznie wskazane tam obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Ponieważ przepis ten stanowi o wyjątkach od zasady ogólnej oznacza to, że w stosunku do niego niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej. Organ zaznacza, że budowa części obiektów i wykonanie części robót niewymagających pozwolenia na budowę, wskazanych w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, wymaga zgłoszenia organowi administracji architektonicznobudowlanej. I wyjaśnia, iż zgodnie z art. 3 pkt 6 Pr. Bud. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Definicja ustawowa pozwala na stwierdzenie, że o budowie można mówić wówczas, gdy powstaje nowy obiekt budowlany bądź też dochodzi do powiększenia istniejącego obiektu budowlanego, w efekcie czego powstaje nowa substancja budowlana. Wskutek rozbudowy dochodzi do lokalizacji nowego budynku w wyniku powiększenia budynku istniejącego (wyrok NSA z dnia 8 maja 2015 roku, sygn. akt II OSK 2492/13). Nie ulega wątpliwości, że roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w miejscowości J. nr [...] na terenie działki nr [...]. j.e. –[...], gmina Z., poprzez: - rozbudowę od strony frontowej budynku dotyczącą powiększenia powierzchni garażu w wyniku rozbiórki i przesunięcia frontowej ściany wraz z montażem bramy garażowej.- rozbudowę od strony elewacji ogrodowej dotyczącą powiększenia części gospodarczej, tj. wykonanie nowych ścian wraz z dachem w istniejącej części niezabudowanej, ograniczonej zadaszeniem i murem oporowym tarasu - wykonanie nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem w zmienionym układzie gabarytowym i kącie nachylenia połaci dachowych oraz wysokości dachu, nie mogą skorzystać ze zwolnienia, na które pozwalają art. 29-31 Prawa budowlanego, gdyż nie zostały ujęte w tych przepisach. Organ I instancji ustalił, że od strony frontowej inwestor dokonał rozbiórki ściany frontowej garażu oraz wykonał nową ścianę murowaną z bloczków z betonu komórkowego o gr. 24 cm, zamontował nadproże oraz osadził bramę wjazdową, a także zrealizował ocieplenie ściany frontowej. Ustalono także, że ściana ta nie została odbudowana w całości, lecz została wysunięta na zewnątrz obiektu na około 1,0-1,20 m., a od strony ogrodu inwestor zrealizował nową zabudowę kubaturową składającą się z murowanych ścian fundamentowych z bloczków betonowych o grubości 24 cm, izolację poziomą muru części nadziemnej z bloczków gazobetonowych o grubości 24 cm. Powyższe bez wątpienia stanowi rozbudowę na co słusznie wskazał PINB, gdyż w orzecznictwie ukształtował się utrwalony pogląd, zgodnie z którym przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2484/14, LEX nr 2083529). W ocenie organu w ślad za PINB wskazać należy, iż w niniejszej sprawie mamy bez wątpienia do czynienia z rozbudową budynku mieszkalnego, co potwierdza dokumentacja fotograficzna dostępna i znajdująca się na stronie internetowej https://www.geoportal.gov.pi/dane/ortofotomapa, która potwierdza jak na przełomie ostatnich lat zmieniał się wygląd nieruchomości nr [...], i daje możliwość porównania obiektu z obiektem na działce sąsiedniej, co w sprawie jednoznacznie potwierdza m.in. to, że ściana frontowa garażu budynku nr [...] jest znacząco wysunięta w kierunku drogi dojazdowej, niż ściany frontowe garaży sąsiednich nieruchomości stanowiących jednolita zabudowę szeregową, a także, że od strony ogrodu rozbudowana część znacząco wystaje po za obrys ścian głównego budynku tj. elewacji tylnej posesji nr [...] w porównaniu do sąsiadujących posesji. Konkludując powyższe, w ocenie organu prawidłowo, w stanie faktycznym sprawy zastosowano art. 48 ust. 1 p.b. i wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, a także poinformowano Inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację, co w przypadku wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji jest możliwe w terminie 30 dni od dnia orzeczenia wydanego w drugiej instancji (art. 48a ust. 3 p.b.). Skarżący, zgodnie z art. 48 ust. 3 p. b., został również pouczony o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i sposobie jej obliczenia wbrew twierdzeniom skarżącego. Organ podkreśla, że procedura legalizacyjna nie ma charakteru obligatoryjnego, jest zaś alternatywą wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Innymi słowy legalizacja nie jest obowiązkiem inwestora, stanowi jedynie jego uprawnieniem. Nieskorzystanie natomiast z takiego uprawnienia skutkować będzie zastosowaniem art. 48 ust.1 pkt 1 Pr. Bud. Wobec zebranych materiałów należy uznać, że na dokonane przedmiotowe prace budowlane Inwestor, winien był zainicjować postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych, gdyż jak już wskazano wyżej, zakres prac jakich dokonał nie mieści się w katalogu prac budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Jak już omówiono powyżej, rozbudowa, odbudowa, nadbudowa, a także przebudowa stanowią roboty budowlane, które stosownie do art. 28 ust. 1 p.b., można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a takiej w rozpoznawanej sprawie brak. Organ odwoławczy zaznacza, że postępowanie administracyjne jest uregulowanym prawem procesowym ciągiem czynności procesowych, podejmowanych przez organy administracji publicznej oraz inne podmioty postępowania w celu rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Ze względu na celowy charakter postępowania administracyjnego - jego tok powinien opierać się na pewnych racjonalnych założeniach, a podjęte w sprawie rozstrzygnięcia winny czynić zadość przepisom zarówno procedury administracyjnej jak i prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe organ II instancji uznaje, iż na tym etapie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Złotoryi znak PINB.5160.1.2023.JZ.17 z dnia 22 czerwca 2023 r. jest prawidłowe i powinno się ostać w obrocie prawnym.

Skargę na ostateczne postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I szej instancji złożył M. K. zaskarżając je w całości. Skarżonej decyzji(?) zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa formalnego, mający istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to: 1 niezastosowanie podstawowych zasad procedury administracyjnej, określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 775), dalej k.p.a., t j.: art. 6, art. 7 w zw. z art. 77, art. 8 par. 1 i par. 2, art. 9, art. 10 par. 1, art. 11, art. 15; 2. niedopełnienie obowiązków wynikających z treści przepisów art. 80 k. p. a i art. 81 k.p.a., oraz art. 107 par. 3 k.p.a.; przy czym, niestosowanie ogólnych zasad postępowania administracyjnego sformułowanych w tych artykułach k.p.a jest nie tylko postępowaniem contra legem, ale także ma charakter rażącego naruszenia obowiązującego prawa. 3. naruszenie normy prawnej art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 i art. 136 k.p.a, poprzez niewłaściwe skorzystania z uprawnień z niego wynikających, czy też przeprowadzenie bądź też nieprzeprowadzenie badania uzupełniającego, co w żaden sposób nie wynika z uzasadnienia postanowienia; II naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: trybu art.48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682,553,967) - określonej dalej jako u.p.b.), poprze błędne i niewłaściwe zastosowanie. III naruszenie przepisów Konstytucji RP, a to: Art. 2 oraz art. 32 poprzez naruszenie zasady zaufania do państwa i tworzonego prawa, polegające na niewywiązaniu się z obowiązków wynikających z ustaw zwykłych, w tym równego traktowania wszystkich stron postępowania i obywateli. Strona podkreśla, iż wszystkie te uchybienia organu II instancji (DWINB) miały istotny wpływa na końcowe jego rozstrzygniecie w sprawie, a zwłaszcza naruszenia natury proceduralnej. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 2 przyznanie należnych kosztów niniejszego postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw od organu na rzecz skarżącego.

Skarżący podniósł, że celem postępowania administracyjnego jest realizacja normy prawa materialnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma prawna może zostać zastosowana jedynie, gdy istnieje stan faktyczny przewidziany przez ustawę, uprawniający organ administracji publicznej do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie i formie przewidzianej przez prawo. Zważywszy, iż w abstrakcyjnej normie prawnej nie sposób przewidzieć wszystkich emanacji stanów faktycznych jakie może za sobą nieść życie - organ administracji publicznej, tym bardziej powinien wnikliwie prowadzić postępowanie wyjaśniające celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych. Zaniechania DWINB w tym zakresie doprowadziły do wydania postanowienia bez wyjaśnienia tych wszystkich okoliczności, co powoduje naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. w sposób rażący. W uzasadnieniu wskazano, że organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie związane są ogólnymi regułami postępowania administracyjnego. Następnie strona zauważa, że reguły te mają charakter zasad i reguł obowiązujących, a co za tym idzie są wiążące dla organów. Oczywistym jest, że nie są to jedynie postulaty. W tym stanie rzeczy, organy te stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz mają tak prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, świadomość i kulturę prawną obywateli ( art. 8 k.p.a ). Gdy już mowa o przepisach procedury, to trzeba podkreślić, że art. 7 kpa zawiera kilka podstawowych zasad postępowania administracyjnego: zasadę praworządności, rozwiniętą szerzej w art. 6 kpa, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Stosowanie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli odnosi się nie tylko do prawa procesowego, gdyż wynikają z niej również zasady interpretacyjne dla prawa materialnego ( B. Adamiak (w;) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania Administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 56 ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r. SA 820/81, przyjął, że przewidziana w art. 7 kpa zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego oraz dowodowego, jak i stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów służących załatwieniu sprawy ( ONS 1981/1 poz. 57). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.) i ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego ( np.por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 roku, I SA 2188/00, Lex Nr 81741; wyrok NSA z dnia 5 maja 1999 roku, V SA 1568 / 98, nie publ.; wyrok NSA z dnia 24 listopada 1994 roku , V SA /397 / 93 , ONSA 1995/ 3 / 143 i wiele wiele innych). Konkludując, dopiero zebranie materiału dowodowego w sposób pełny może stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem, zdaniem strony skarżącej, ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego są nie tylko niepełne ale też nieprawdziwe i zawierają błędy, zatem nie dają podstaw do wydania postanowienia, jak to uczynił DWINB we Wrocławiu. Organ w szczególności nie ustalił kwestii, które sam podniósł i wywołał. Wykonane prace budowlane mieszczą się w katalogu robót wymagających pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, czy te roboty nie mieszczą się w granicach zwykłego remontu i takich form administracyjnych nie wymagają, a tym samym właściwego trybu postępowania. Faktem jest, że w sprawie organ pierwszej instancji o priori założył rozbudowę a następnie wszelkie swoje działania ukierunkował na udowodnienie swojej fałszywej z gruntu tezy. Natomiast rozpatrując po raz trzeci zażalenie na takie postępowanie organ II instancji "w ślad za organem I instancji, jak sam pisze w uzasadnieniu- bezrefleksyjnie zaakceptował błędy, nieprawdy i nieprawidłowości tego organu. Nota bene sam podaje nieprawdę - zdanie drugie uzasadnienia "posesje [...] i lll...(...) stykają się garażami" co jest nieprawdą. A mianowicie: czy organ powołuje się na tzw. oględziny z dnia 17 maja 2023 r., (notorycznie przy tym nie rozróżniając oględzin od kontroli), które miały być rzekomo w tym dniu przeprowadzone. Otóż w tym dniu strony nie brały udziału w żadnych czynnościach bowiem wcześniej zadeklarowały chęć w nich uczestnictwa, jednocześnie prosząc o zmianę terminu z powodu wyjazdu pełnomocnika do ośrodka rehabilitacyjnego. Złożono ze znacznym wyprzedzeniem czasowym. Organ nie odniósł się do tego faktu w dniu tym była jedynie żona strony M. K. – A., która udostępniła obiekt do oględzin. A te oględziny polegały według jej oświadczenia, na tym, że organ dalej twierdzi o rozbudowie i ma jakieś zdjęcia. Po czym odjechał. W tym stanie rzeczy należy podkreślić, iż "oględziny dają stronie możliwość bezpośredniego kontaktu ze źródłem dowodowym i wypowiedzenie się na jego temat. Wprawdzie przeprowadzane są przez organ prowadzący postępowanie, który spisuje z nich protokół, ale wartość dowodowa ma tytko wówczas, gdy odbywają się w obecności wszystkich zainteresowanych stron, bowiem podlegają ocenie razem z ich wyjaśnieniami i oświadczeniami - tak w orzecznictwie WSA. Skarżący nadmienia też, że M. K.(1) jest współwłaścicielem obiektu i udzieliła pełnomocnictwa w tej sprawie. Brak powiadomienia o planowanych czynnościach, także nie otrzymała niniejszego postanowienia, kiedy inne strony (P. ) otrzymaii. Tymczasem w tzw. uzasadnieniu postanowienia brak jest uzasadnienia faktycznego i prawnego, co czyni go nieprzydatnym na potrzeby postępowania zabezpieczającego. Postępowania, które w realiach niniejszej sprawie jest zbyteczne i niczym nieuprawnione. W tzw. uzasadnieniu nie podano ani jednego rzeczowego argumentu, który by przemawiał za jego wydaniem. W celu poparcia założonej przez siebie tezy. Nota bene a priori i wzmocnienia jego treści, nie rzeczowymi argumentami, a słowami organ posługuje się wyuczoną terminologią techniczną, która nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Pamiętać też trzeba, że rozbudowa to " budowa " a nie "remont". A remont to nie budowa, w znaczeniu przepisów Prawa budowlanego. Zgodnie z regułami dowodzenia w procedurze administracyjnej należy to udowodnić, ale wpierw należy ustalić fakty, a następnie dokonywać subsumcji pod obowiązujące przepisy. Czego nie da się powiedzieć o tym postępowaniu. W nim to wpierw założono tezę, a następnie nagina się prawo, żeby ją udowodnić. Nie sposób podnieść i tego faktu, że organ mija się z prawdą, twierdząc w ostatnich zdaniach tzw. uzasadnienia, że nie odniósł się do prac niezbędnych do zakończenia rzekomej inwestycji. Otóż odniósł się - zezwolił na wykonywanie prac zabezpieczających, zwłaszcza związanych z ociepleniem ściany spornej z sąsiadami. Generalnie rzecz biorąc tzw. uzasadnienie jest nieeklektyczne, niejasne, pełne sprzecznych ze sobą stwierdzeń, nieuzasadnionych powtórzeń, co oznacza cyt. "rzeczywistego", czy organ nie stać na rzetelną ocenę i musi ją etapować ? dalej: "doprecyzowanie " realizując nowy zakres robót budowlanych rozumianych w pojęciu jako samowolna rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego, mógł naruszyć Od takich nielogicznych sformułowań, aż roi się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Następnie pismem z dnia 22.05. 2023 r., o znaku PINB. 5160.1. 2023. JZ. 16 zatytułowanym "Zawiadomienie o doprecyzowaniu przedmiotu postępowania, na podstawie "zgodnie z art. 7,10 parł, oraz 77 ustawy ...", zawiadamia i zmienia przedmiot postępowania w toku prowadzonego postępowania. I jednocześnie stwierdza , że "materiał dowodowy w sprawie nie ulega zmianie". Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż wyżej cyt. artykuły Kpa są wyrazem woli ustawodawcy, jak i w jakich granicach ma postępować organ administracji publicznej i nie może być podstawą zmiany przedmiotu postępowania, który powinien być jasno i precyzyjnie określony i to już od samego początku. A strona nie może być zaskakiwania przez "widzi mi się prowadzącego to postępowanie. Oczywistym jest, że organ z góry "założył sobie " rozbudowę " i wszelkimi sposobami zmierza do utrzymania swojej tezy. Przy czym nie zważa na zasady postępowania dowodowego i ciężaru dowodu. Nie rozróżniając tych obu instytucji. W tej sytuacji rażąco narusza przepisy prawa formalnego. A tym samym nie pozwala mu to na prawidłową subsumcję pod obowiązujące przepisy prawa materialnego. Rzekomo organ przeliczył matematycznie "nazwaną przez siebie rozbudowę dachu, ale już nie wskazał wyników oraz metodologii, sposobu czy algorytmu na podstawie których tych obliczeń dokonał. " W takim stanie faktycznym i rzeczywistym. PINB w Złotoryi uznał za stosowne wydanie niniejszego postanowienia...... " uznał za stosowne ! Oczywistym jest, że powyższe uchybienia organu I instancji czyniły wydane przez niego postanowienie dyskwalifikującym je, a przynajmniej organ II instancji powinien nad tymi zarzutami się pochylić. Natomiast organ II instancji skupił się jedynie na historii poczynań organu I instancji. Poczynań bowiem trudno to nazwać czynnościami procesowymi, zważywszy że przebiegały one z rażącym naruszeniem prawa formalnego, a tym samym i materialnego. Następnie DWINB we Wrocławiu te " poczynania " zaakceptował i sam naruszył prawo w sposób na wstępie wskazanym. Końcowo - zdaniem strony - warto zacytować ostatnie zdania z postanowienia DWINB we Wrocławiu cyt. " organ odwoławczy pragnie zaznaczyć, że postępowanie administracyjne jest uregulowanym prawem procesowym ciągiem czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji publicznej oraz inne podmioty postępowania w celu rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Ze względu na celowy charakter postępowania administracyjnego - jego tok powinien opierać się na pewnych racjonalnych założeniach, a podjęte w sprawie rozstrzygnięcia winny czynić zadość przepisom zarówno procedury administracyjnej jak i prawa materialnego, stanowiącego podstawę ich wydania. Czytając takie oczywistości trudno oprzeć się wrażeniu, że są to jedynie czcze deklaracje tego organu, który podobnie jak organ I instancji jedynie deklaruje postępowanie zgodne z prawem często i gęsto cytując art. 7 i 77 k.p.a. a w praktyce czyniąc zgoła co innego. Gdyby cytowana deklaracja organu II instancji miała praktyczne zastosowanie w sprawie, to dłonie same składały by się do oklasków, a strona nie wnosiłaby skargi. Skarżący dodaje, że rozstrzygnięcie powinno być logiczną konsekwencją prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. co nie można powiedzieć o tym postępowaniu. Dalej cyt.: "mając na uwadze powyższe.... jest prawidłowe i powinno ostać się w obrocie prawnym Logicznym też jest skoro doszło do tak licznych uchybień i to w sposób rażący, to ostanie się tego postanowienia w obrocie prawnym jest nie tylko nielogiczne, ale i nieuzasadnione. Nie sposób w tym stanie rzeczy odnieść się do ustawy zasadniczej - Konstytucji RP i orzecznictwa: "z zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny wywiódł szereg norm prawnych mających charakter klauzul generalnych. Jedną z nich jest zasada sprawiedliwości proceduralnej ze względu na jej istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywateli. Z tych samych powodów w państwie prawnym wymagane jest nie tylko zrozumiałe, precyzyjne i zgodnie z regułami, wynikające z istoty państwa, unormowane procedury, lecz również prawidłowe i ścisłe jej stosowanie w praktyce, w szczególności jej przepisów, które określają uprawnienia procesowe uczestników postępowania "według wielokrotnie przytaczanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego - konstytucyjna zasada równości wobec prawa "polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych) charakteryzujący się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (...). Biorąc powyższe pod uwagę, a zwłaszcza skala i waga uchybień w procesie decyzyjnym strona skarżąca stoi na stanowisku, iż przedmiotowe postanowienie nie może ostać się w obrocie prawnym. Z tych też względów wnioskuje jak we wstępie skargi.

W odpowiedzi na skargę SWINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Na wstępie trzeba powiedzieć, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, według wskazanych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nakładające na podstawie 48 ust. 1 P.b., na inwestora, obowiązku przedłożenia w siedzibie PINB, w terminie do dnia 31 maja 2023 r. dokumentów legalizacyjnych.

Materialnoprawną podstawę dla wydania kontrolowanych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186; dalej: "Prawo budowalne"). W art. 28 ust. 1 Prawo budowlane wprowadza podstawową dla procesu inwestycyjnego zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Z kolei przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przesądza, iż właściwy organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia; ust. przywołanego przepisu stanowi z kolei, że jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: 1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz 2) usunięcie stanu zagrożenia; ust. 3 w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

W niniejszej sprawie sporna między stronami pozostaje okoliczność, czy budynek jednorodzinny w zabudowie szeregowej został rozbudowany, czy też (jak twierdzi inwestor) doszło wyłącznie do jego remontu. W tym kontekście można przy-pomnieć, że zgromadzony przez organ materiał dowodowy wskazuje, że od strony frontowej inwestor rozebrał ścianę frontową garażu, z także posadowił nową ścianę murowaną z bloczków z betonu komórkowego o gr. 24 cm, a także posadowił nad-proże i bramę wjazdową, ocieplił ścianę frontową. Tę ścianę wysunięto na zewnątrz obiektu na około 1,0-1.20 m., co potwierdzono dokonanymi w terenie pomiarami. W związku z tym została ona znacząco wysunięta w kierunku drogi dojazdowej, w sto-sunku do ścian frontowych garaży sąsiednich zabudowy szeregowej. Wykonano także nową konstrukcję dachu nad garażem, podniesiono całą konstrukcję ku górze z uwagi na gabaryty wykonanej rozbudowy, dostosowując ją do kąta dachu i wysokości. Od strony ogrodu zrealizowano nową zabudowę kubaturową składającą się z murowanych ścian fundamentowych z bloczków betonowych o gr. 24 cm, izolacji poziomej, muru części nadziemnej z bloczków gazobetonowych o gr. 24 cm. Ściany zostały wykonane z trzech stron. Zostały one połączone z istniejącą konstrukcją muru ściany ogrodowej niższej elewacji jednokondygnacyjnej, Ściany zwieńczono opaską z wieńca żelbetowego. Organ wymierzył gabaryty rozbudowy i wyliczył: głębokość 2,26 m i szerokość 4,84 m i wysokość w najniższym punkcie ścian pod okapem spadku dachu wynoszącą 2,31 m. W ścianie zewnętrznej inwestor zamontował stolarkę okienną i drzwiową z monolitycznymi nadprożami nad otworami wykonanymi na mokro i stanowiącymi ciągłość technologiczną wykonanego zwieńczenia górnego ścian. Do rozbudowy zarówno od strony elewacji frontowej i ogrodowej użyto nowych materiałów budowlanych tj. bloczków betonowych oraz gazobetonowych, kleju do warstw murarskich, styropianu, siatki pcv i kleju zabezpieczającego. W części nieocieplonej i nieotynkowanej tj. od strony dokonanej rozbudowy od strony ogrodu, widoczne są te materiały budowlane. Wewnątrz pomieszczenia garażowego nie przeanalizowano wykonanej konstrukcji dachu wobec jej zakrycia. Widoczne rozbudowane ściany, elementy żelbetowe, wyposażenia budowlano - instalacyjne, stolarki okiennej i drzwiowe. Wysokość wykonanego dachu nad wykonaną rozbudową wizualnie posiada większą wartość w kalenicy dachu od poziomu kalenicy dachów sąsiadujących. Jeśli chodzi o dach umieszczony nad rozbudowaną częścią obiektu budowlanego, posesji nr [...], to organ stwierdził, że dach nad rozbudowaną częścią jest dachem dwuspadowym i powstał jako nowa konstrukcja nośna z układu krokwi i jętek wspartych pośrednio na płatwiach zakotwionych w ścianach sąsiadujących ścian budynków dwukondygnacyjnych nr [...] i nr [...] oraz murłat osadzonych na rozbudowie od strony ogrodu i jak w przypadku płatwi, osadzonych na ścianach sąsiadujących zabudowań. Jak wskazał organ I szej instancji dach powstał nad istniejącym wcześniej dachem dwuspadowym, zakrywającą pierwotną formę zabudowy (przed rozbudową ścian) i która została pozostawiona pod nową konstrukcją.

Widoczna jest także (jak stwierdza organ po wizji) znaczna różnica w gabary-tach "nowego" dachu w porównaniu do sąsiadujących pod względem kąta nachylenia i wysokości kalenicy. Zdaniem PINB u w tym przypadku zaistniała sytuacja zmiany wysokości kalenicy dachu z uwagi na zwiększoną wartość rozpiętości ścian i miejsca podparcia dachu mógł naruszyć wspólny układ ścian i dachów występujących przy połączeniu sąsiadujących nieruchomości, w tym posesji nr [...], co zatem definiuje wykonany zakres robót budowlanych w obszarze oddziaływania w stosunku do sąsiednich zabudowań z uwagi na charakter zabudowy szeregowej. Ponadto inwestor mógł naruszyć istniejący układ konstrukcyjny obiektu będącego pod numerem [...]. Zdaniem sądu należy uznać, że ustalony stan faktyczny wskazuje, iż prawidłowo nadzór budowlany uznał, że inwestor dokonał rozbudowy budynku, a co za tym idzie zakres inwestycji wymagał wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę (por. art. 3 pkt 6 p.b.)

Z przytoczonych przepisów i ustalonego stanu faktycznego wynika zatem jednoznacznie, że w stosunku obiektów budowlanych (lub ich części), na budowę których wymagane jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a wzniesionych bez zachowania tego wymogu, organy mają obowiązek wdrożenia trybu likwidacji samowoli budowlanej, a wydane w tym trybie rozstrzygnięcia nie zapadają na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i nie jest zależna od woli organu lub inwestora (tak m.in. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 3 marca 2011 r., II SA/Bk 694/10, NSA w wyroku z 26 lutego 2013 r. II OSK 2050/11, oba dostępne w CBOSA). Obowiązek nakazu rozbiórki może być jednak orzeczony dopiero po bezskutecznym przeprowadzeniu postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej. Ustawodawca nie wprowadził bowiem żadnych dodatkowych warunków wydania nakazu rozbiórki i nie uzależnił wydania decyzji od innych przesłanek niż nieprzedłożenie wymaganych dokumentów.

W tych okolicznościach, skoro inwestor nie posiadał wymaganego pozwolenia na budowę wiaty, organ nadzoru budowlanego, prawidłowo zastosował procedurę legalizacyjną określonej w art. 48 Prawa budowalnego i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów.

Przechodząc do zarzutów skargi należy dodać, że w istocie stanowi ona polemikę z uzasadnieniami organów, nie przedstawiając żadnych realnych argumentów, które podważałyby zasadność zakwestionowanych postanowień. Zdaniem sądu w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie wskazanym w skardze w sposób mający istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych norm procesowych w innym zakresie. Nie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to: trybu art.48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez błędne i niewłaściwe zastosowanie.

Mając uwadze przedstawione okoliczności, wskazać należy, że organy prawi-dłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały oceny w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.