Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 810/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 222 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1510
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazania założenia rejestru prac i rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniach 19 stycznia 2023 r., 20 stycznia 2023 r. i 30 stycznia 2023 r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (dalej: "PPIS", "organ I instancji") przeprowadzili czynności kontrolne w H. Sp. z o.o. w S. (dalej: "Spółka", "strona", "skarżąca"), z których sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia 30 stycznia 2023 r. Przeprowadzone czynności dotyczyły oceny warunków środowiska pracy, w tym sprawdzenie przestrzegania przez pracodawcę przepisów prawa w zakresie: orzeczeń lekarskich o braku przeciwskazań do pracy, czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy, pomiarów natężenia oświetlenia elektrycznego na stanowiskach pracy, dokumentacji przydziału odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, pomieszczeń pracy i pomieszczeń higienicznosanitarnych oraz przestrzegania przepisów ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 276). W wyniku kontroli stwierdzono brak rejestru prac i rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.

Pismem z dnia 2 lutego 2023 r. strona wniosła zastrzeżenia do punku 2, str. 10 protokołu i zapisu, iż "w dniu podpisania protokołu brak osoby, w obecności której przeprowadzono kontrolę p. B. B.". Wskazano, iż o obecności B. B. świadczy złożony przez niego podpis w protokole kontroli w dniu jego podpisania. W związku z błędnym zapisem wniesiono o dokonanie sprostowania treści protokołu kontroli. Ponadto wskazano, że w punkcie 3, str. 10 dokonano zapisu, z którego wynika, że brak jest rejestrów prac i rejestrów pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Tymczasem, na żądanie osób kontrolujących wyjaśniono w piśmie skierowanym do organu I instancji, że Spółka nie podlega obowiązkowi prowadzenia rejestru.

PPIS w piśmie z dnia 20 lutego 2023 r. uznał zasadność zastrzeżeń dotyczących obecności B. B. w dniu podpisania protokołu i zmienił treść zapisów ujętych na stronie 10 protokołu wiersz 12 i 13 od góry. Wyjaśnił stronie z jakiego powodu nie uwzględnił zastrzeżeń dotyczących stwierdzonych w protokole kontroli na stronie 10, pkt 3a nieprawidłowości tj. brak rejestru prac i rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. W ww. piśmie wskazano na zawarte w protokole kontroli ustalenia dotyczące działalności zakładu, tj. polegającej m.in. na produkcji żaluzji drewnianych, do wyrobu których wykonywane są elementy z drewna m.in. lipy, sosny, topoli.

Decyzją z dnia 10 marca 2023 r. nr [...] PPIS w punkcie 1 nakazał stronie założyć rejestr prac i rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, natomiast w punkcie 2 wyznaczył termin na wykonanie ww. obowiązku do dnia 30 kwietnia 2023 r.

Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji do Inspektor Sanitarny (dalej: "ZPWIS", "organ II instancji"), zarzucając jej naruszenie art. 6, 7, 7a oraz art. 156 § 1 ust. 2 K.p.a., jak również błędną interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 lutego 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Zdaniem strony z ww. rozporządzenia wynika, że cyt. "obowiązek prowadzenia rejestrów, o których mowa w § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1, powstaje wówczas, gdy czynnik rakotwórczy lub mutagenny jest generowany w pracach prowadzonych w procesach technologicznych realizowanych w zakładzie. Oznacza to, że nie jest czynnikiem rakotwórczym lub mutagennym czynnik, który nie jest wytwarzany lub stosowany w procesie technologicznym. Sam fakt występowania czynnika rakotwórczego i mutagennego w środowisku pracy ale nie wytwarzanego lub stosowanego w procesie technologicznym, nie spełnia wystarczającej przesłanki do nałożenia na pracodawcę obowiązków w pkt 1 i 2 przedmiotowej decyzji." Dodatkowo w uzasadnieniu odwołania podniesiono, że "zgodnie z § 4 ust. 1 pracodawca w razie spełnienia przesłanek wskazanych w przepisach prawa, prowadzi rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, natomiast § 5 ust. 1 zobowiązuje pracodawcę do prowadzenia rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Są to dwa oddzielne obowiązki, których wykonywanie uzależnione jest od realizacji procesów technologicznych, w przypadku § 4 ust. 1 od prowadzenia prac w kontakcie, natomiast w przypadku § 5 ust. 1, w razie narażenia pracowników. Organ pierwszej instancji nałożył na pracodawcę w drodze decyzji obowiązek założenia rejestru prac i rejestru pracowników narażonych, dokonując tym samym nadinterpretacji przepisu § 4 ust. 1, w którym ustawodawca odnosi się do kontaktu, a nie do narażenia na substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym." Strona zarzuciła ponadto, że organ I instancji podczas czynności kontrolnych nie wykazał należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, który był podstawą do wydania decyzji, a swoje ustalenia ograniczył do wpisania do protokołu wyników pomiarów sprzed kilku miesięcy (sprawozdanie nr 700/22 z dnia 30 września 2022 r.) oraz, że nie uwzględnił wyjaśnień pracodawcy odnoszących się do niespełnienia wymagań prawnych do założenia rejestrów, ponieważ nie realizuje procesów technologicznych. W podsumowaniu odwołania strona zaznaczyła, że inwestuje znaczne środki finansowe w nowoczesne rozwiązania techniczne m.in. systemy odsysające i wentylacyjne oraz na potwierdzenie skuteczności zastosowanych rozwiązań przeprowadzono pomiary stężenia pyłów, których wyniki załączono do odwołania.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. nr [...] ZPWIS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.)–dalej: "K.p.a.", w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 27 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 338), art. 222 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U z 2022 r. poz. 1510 z późn. zm.) – dalej: "K.p." oraz § 4 ust. 1, § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. z 2021 r., poz. 2235 z późn. zm.) – dalej: "Rozporządzenie", uchylił zaskarżoną decyzję PPIS w całości oraz orzekł w ten sposób, że nakazał:

1. założyć rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, zawierający dane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

2. założyć rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym zawierający dane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

3. nakazy określone w pkt 1 i 2 niniejszej decyzji wykonać w terminie do 31 sierpnia 2023 r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że analiza dokumentacji wykazała, iż PPIS w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych w Spółce udokumentowanych protokołem kontroli z dnia 30 stycznia 2023 r. stwierdził brak rejestru prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym oraz brak rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.

Z treści protokołu kontroli wynika również, że pracodawca przedstawił sprawozdanie z badań nr 700/22 z dnia 30 września 2022 r., na podstawie którego organ stwierdził występowanie m.in. narażenia na pył drewna na stanowisku pilarza (krotność 0,14 NDS; 0,10 NDS; 0,18 NDS), podczas obsługi pilarek do cięcia drewna, szlifierki do drewna, cięcia profili, prac przygotowawczych, porządkowych oraz transportowych. Ponadto dodatkowe wyjaśnienia dotyczące stwierdzonej nieprawidłowości organ I instancji zawarł w piśmie z dnia 20 lutego 2023 r. PPIS w oparciu o ww. protokół kontroli wydał zaskarżoną decyzję.

ZPWIS w S. uznał zarzut strony dotyczący interpretacji przepisów Rozporządzenia za bezzasadny. Przytoczył treść art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 222 § 2 K.p. i § 2 pkt 3 Rozporządzenia. Wskazał, że zgodnie z Rozporządzeniem prace związane z narażeniem na pył drewna zostały uznane za procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym poprzez umieszczenie ich w wykazie czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, który stanowi załącznik nr 1 do ww. Rozporządzenia. Pyły drewna powstają jako produkt uboczny we wszystkich procesach technologicznych związanych z pozyskiwaniem, obróbką i przerobem drewna oraz przy pracach związanych z wykorzystaniem różnych jego form (np.: płyt drewnopochodnych, sklejek, płyt pilśniowych). Pracodawca powinien zidentyfikować procesy, podczas których dochodzi do obróbki mechanicznej drewna mogącej powodować pylenie. Do podstawowych obowiązków pracodawcy w zakresie profilaktycznej ochrony zdrowia należy m. in. stosowanie środków zapobiegających chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą.

Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia pracodawca prowadzi rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, zawierający ściśle określone dane, zaś w myśl § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym i przechowywać go przez okres 40 lat po ustaniu narażenia, a w przypadku likwidacji zakładu pracy - przekazać właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu. Przedmiotowy rejestr zawiera datę wpisu do rejestru, imię, nazwisko pracownika oraz jego stanowisko pracy, numer PESEL, a w przypadku jego braku - numer dokumentu potwierdzającego tożsamość.

Z akt sprawy bezsprzecznie, zdaniem ZPWIS, wynika, że w zakładzie wykonywane są prace, w wyniku których pracownicy są narażeni na pył drewna powstający w procesie obróbki elementów drewnianych, co potwierdzone zostało wynikami przedstawionych badań zarówno podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ I instancji (Sprawozdanie z badań nr 700/22 z dnia 30 września 2022 r.), jak i na etapie wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez ww. organ (Sprawozdanie z badań stężeń chemicznych i pyłowych w środowisku pracy nr [...] z dnia 20 marca 2023 r.). Organ II instancji wskazał, że ani Rozporządzenie, ani K.p. nie zawierają definicji pojęcia procesu technologicznego. Podeprzeć zatem należy się definicją słownikową zgodnie, z którą jest to część procesu produkcyjnego, działania mające na celu uzyskanie żądanego kształtu, wymiarów i właściwości przedmiotu pracy lub dokonanie wzajemnych połączeń części lub zestawów w wyrobie (źródło: Encyklopedia PWN). Niewątpliwie zaś czynności wskazane w ww. sprawozdaniu przedłożonym przez stronę mieszczą się w rzeczonej definicji. Wprawdzie wyniki przedstawionych badań stężenia pyłu drewna wskazują na nieprzekroczenie najwyższego dopuszczalnego stężenia, nie ma to jednak znaczenia dla wpływu na ocenę, czy czynnik ten występuje w środowisku pracy i czy stanowi zagrożenie dla mających z nim kontakt pracowników. Zagrożenie to wbrew twierdzeniu strony jest realne. Ze wskazanych przepisów nie wynika, że realność zagrożenia pojawia się dopiero przy przekroczeniu dopuszczalnych wartości stężeń tego czynnika jak również, że obowiązek prowadzenia rejestrów wiąże się wystąpieniem przekroczenia.

W ocenie organu II instancji, należy wziąć pod uwagę, że celem omawianych wyżej przepisów jest ochrona pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Nałożone przez organ I instancji na stronę obowiązki nie są elementem restrykcji tylko służą realizacji wskazanego wyżej celu. Zgodnie z wytycznymi Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, przez prace w kontakcie rozumie się prace, przy których występuje możliwość narażenia inhalacyjnego i/lub bezpośredniego działania czynnika chemicznego na skórę, bez względu na stężenie czynnika chemicznego w powietrzu i stosowane środki ochrony indywidualnej lub ochrony zbiorowe. Dotyczy to również procesów technologicznych hermetyzowanych i podlega obowiązkowi prowadzenia rejestru.

Ponadto ZPWIS wskazał, że subiektywne przekonanie strony, że nie spełnia wystarczającej przesłanki do prowadzenia rejestrów, o których mowa w § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1, jest błędne, bowiem nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji. Produkcja żaluzji drewnianych to proces technologiczny związany z mechaniczną obróbką elementów drewnianych, podczas którego powstaje pył drewna. Podstawą do podjęcia decyzji, czy dana praca jest pracą w kontakcie z czynnikiem bez jednoczesnego narażenia pracownika, czy też istnieje narażenie pracownika, są wyniki pomiarów czynnika rakotwórczego/mutagennego w środowisku pracy - w strefie oddychania pracownika.

ZPWIS postanowił jednak uchylić decyzję PPIS z dnia 10 marca 2023 r. z innych powodów niż wskazane przez stronę, tj. ze względu na nieprawidłowe sformułowanie obowiązku nałożonego na stronę, które spowodowało, że obowiązek stał się niezrozumiały dla strony, bowiem odnosił się do założenia rejestru prac i rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Chociaż przepisy Rozporządzenia nie określają wzoru rejestrów, to § 4 ust. 1 i § 5 ust. 2 wskazuje wprost, jakie dane mają one zawierać. Jednocześnie organ I instancji błędnie wskazał w decyzji jednostki redakcyjne Rozporządzenia cyt. "§ 4 pkt 1" i "§ 5 pkt 1", podczas gdy powinno być "§ 4 ust. 1" i "§ 5 ust. 1".

Ustalając termin wykonania nakazów niniejszej decyzji, kierując się zasadą proporcjonalności i równego traktowania ZPWIS wziął pod uwagę zakres prac niezbędnych do ich wykonania oraz rozmiar stwierdzonej nieprawidłowości.

Organ II instancji końcowo wyjaśnił, że wydanie decyzji uchylającej i orzekającej merytorycznie w sprawie (co do jej istoty) nie zmieniło jednak faktu, że mając na względzie stan faktyczny oraz prawny, wystąpiły przesłanki do nałożenia na stronę przedmiotowych obowiązków, co wykazano w uzasadnieniu zarówno niniejszej decyzji, jak i decyzji zaskarżonej przez stronę.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na ww. decyzję ZPWIS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czego konsekwencją było naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. przez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie ogólnikowego stwierdzenia, że w kontrolowanej Spółce występuje narażenie pracowników na pył drewna, bez przywołania szczegółowego opisu prac, przy których może dojść do narażenia pracownika na działanie tego pyłu i brak opisu systemów odsysających i wentylacyjnych używanych w zakładzie strony;

- art. 80 K.p.a przez dowolną nie zaś swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co przejawiło się w ustaleniu, że prace wykonywane w zakładzie strony związane z produkcją żaluzji drewnianych obligują stronę do prowadzenia rejestrów opisanych w § 4 i 5 Rozporządzenia;

- § 4 i § 5 Rozporządzenia przez ich zastosowanie bez powiązania go z § 3 Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, zgodnie z którym, brak przekroczenia wartości stężeń wskazanych w tym rozporządzeniu nie powoduje ujemnego oddziaływania na pracownika w okresie jego aktywności zawodowej i nie powinno spowodować zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń, co oznacza, że po stronie pracodawcy nie powstał obowiązek prowadzenia rejestru prac i rejestru pracowników opisanych w pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu strona wskazała, że organy potraktowały Spółkę jak zakład zajmujący się obróbką drewna taki jakim jest np. dostawca profili drewnianych, w którego zakładzie wykonywany jest cały proces technologiczny przetwarzania drewna i produkowania z elementów drewnianych. W zakładzie skarżącej cała obróbka drewna sprowadza się do przecięcia gotowego, kupionego od innego producenta profilu i ewentualnie oszlifowaniu kilkucentymetrowej powierzchni bocznej. W Spółce nie występuje zatem proces technologiczny obróbki drewna w rozumieniu § 4 i 5 Rozporządzenia.

W ocenie skarżącej, ustawodawca po to ustalił dopuszczalne wartości pyłów, by wprowadzić jednoznaczną granicę, poniżej której nie występuje zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. O ile w zakładzie pracy nie zostają przekroczone normy wynikające z rozporządzania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy - a tak jest w przypadku skarżącej Spółki - wówczas nawet jeśli pracownicy mają kontakt z takimi substancjami lub pyłami ich życie i zdrowie nie jest zagrożone, a zatem nie zostaje ziszczony stan faktyczny powodujący konieczność stosowania normy art. 222 § 2 K.p. w związku z § 4 i 5 Rozporządzenia. Powyższe oznacza, że skarżąca Spółka nie jest zobowiązana do prowadzenia rejestrów wynikających z pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji, a skargę uznać należy za uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę ZPWIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 222 § 2 K.p. pracodawca rejestruje wszystkie rodzaje prac w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, określonymi w wykazie, o którym mowa w § 3, a także prowadzi rejestr pracowników zatrudnionych przy tych pracach.

W myśl § 4 ust. 1 Rozporządzenia pracodawca prowadzi rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, zawierający następujące dane:

1) wykaz procesów technologicznych i prac, w których substancje chemiczne i ich mieszaniny lub czynniki o działaniu rakotwórczym lub mutagennym są stosowane, produkowane lub występują jako zanieczyszczenia bądź produkt uboczny, oraz wykaz tych substancji chemicznych i ich mieszanin oraz czynników wraz z podaniem ilościowej wielkości produkcji lub stosowania;

2) uzasadnienie konieczności stosowania substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, o których mowa w pkt 1;

3) wykaz i opis stanowisk pracy, na których występuje narażenie na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym;

4) liczbę pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, w tym liczbę kobiet, zwanych dalej "pracownikami";

5) określenie rodzaju substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym powodujących narażenie, drogę i wielkość narażenia oraz czas jego trwania;

6) rodzaje podjętych środków i działań ograniczających poziom narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.

Stosownie do treści § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym i przechowywać go przez okres 40 lat po ustaniu narażenia, a w przypadku likwidacji zakładu pracy - przekazać właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu. Rejestr, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

1) datę wpisu do rejestru;

2) imię, nazwisko pracownika oraz jego stanowisko pracy, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 3;

3) numer PESEL, a w przypadku jego braku - numer dokumentu potwierdzającego tożsamość.

Zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym stanowią czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w załączniku nr 1 do Rozporządzenia.

Z treści ww. załącznika wynika (II, pkt 5), że do procesów technologicznych, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym zalicza się prace związane z narażeniem na pył drewna.

Zdaniem skarżącej, w zakładzie pracy, którym kieruje, nie występują ww. procesy technologiczne związane z narażeniem na pył drewna, bowiem cała obróbka drewna sprowadza się do przecięcia gotowego, kupionego od innego producenta profilu i ewentualnie oszlifowaniu jego kilkucentymetrowej powierzchni bocznej.

Jak słusznie wskazał organ II instancji, ani Kodeks pracy ani Rozporządzenie nie zawierają definicji pojęcia procesu technologicznego. Brak jest również odesłania do innych aktów prawnych, co powoduje, że ustalając jego znaczenie należy posłużyć się wykładnią językową. Zgodnie z definicją słownikową proces technologiczny to podstawowa część procesu produkcyjnego, działania mające na celu uzyskiwanie żądanych kształtów, wymiarów i właściwości przedmiotu pracy lub dokonanie wzajemnych połączeń części lub zespołów w wyrobie (vide: Encyklopedia PWN).

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że w zakładzie prowadzonym przez skarżącą wykonywane są prace, w wyniku których pracownicy są narażeni na pył drewna powstający w procesie obróbki elementów drewnianych, co potwierdzone zostało wynikami przedstawionych badań zarówno podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ I instancji (Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 30 września 2022 r.), jak i na etapie wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez ww. organ (Sprawozdanie z badań stężeń chemicznych i pyłowych w środowisku pracy nr [...] z dnia 20 marca 2023 r.).

W ocenie Sądu, czynności wskazane w ww. dokumentach, jak również te opisane przez skarżącą a polegające na przecinaniu gotowego, kupionego od innego producenta profilu i ewentualnie oszlifowaniu jego kilkucentymetrowej powierzchni bocznej mieszczą się zatem w granicach ww. definicji procesu technologicznego, a co za tym idzie – stosownie do treści § 2 pkt 3, 4 i 5 oraz załącznika nr 1 (II, pkt 5) Rozporządzenia - Spółka obowiązana jest prowadzić rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z takimi procesami technologicznymi oraz rejestr pracowników narażonych na działanie ww. procesów technologicznych.

Jednocześnie, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu II instancji, że mimo że wyniki przedstawionych badań stężenia pyłu drewna wskazują na nieprzekroczenie najwyższego dopuszczalnego stężenia, nie ma to jednak znaczenia dla wpływu na ocenę, czy czynnik ten występuje w środowisku pracy i czy stanowi potencjalne zagrożenie dla mających z nim kontakt pracowników Spółki. Z ww. przepisów nie wynika, że realność zagrożenia pojawia się dopiero przy przekroczeniu dopuszczalnych wartości stężeń tego czynnika jak również, że obowiązek prowadzenia rejestrów, o których mowa w § 4 i 5 Rozporządzenia wiąże się wystąpieniem takiego przekroczenia.

Podsumowując, w okolicznościach niniejszej sprawy, uznać należy, że organy orzekające w rozpatrywanej sprawie działały na podstawie prawa, podjęły niezbędne kroki do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do załatwienia sprawy. Dokonały jego oceny w granicach swobodnej oceny dowodów i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu podjętych decyzji wskazując fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dlatego też zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego uznać należy za chybione.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.