Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1197/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 103 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 733/21 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 30 marca 2022 r., oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2021 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia cofniętego uprawnia do kierowania pojazdami.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

pismem z dnia 24 czerwca 2019 r. skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Łodzi o sprowadzenie swojego dokumentu - prawa jazdy zatrzymanego w Norwegii za jazdę w stanie nietrzeźwym na okres 2 lat, w związku z ponownym zamieszkaniem w Polsce. W odpowiedzi na pismo Starosty, w dniu 2 sierpnia 2019 r., wpłynęła odpowiedź norweskie policji, z której wynikało, że A. K. stracił prawo jazdy w Norwegii za jazdę pod wpływem alkoholu. Zakaz jady po terenie Norwegii obejmował okres od 14 grudnia 2015 r. do 14 grudnia 2017 r. Wskazano również, że skarżący nie miał norweskiego prawa jazdy.

Powyższe stało się podstawą decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 23 sierpnia 2019 r., którą skierowano skarżącego na: kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii w trybie art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.); na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu i narkomanii w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, w trybie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy; badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy.

Skarżący w wykonaniu powołanej decyzji złożył zaświadczenie z dnia 14 września 2019 r o ukończeniu kursu reedukacyjnego, orzeczenie z dnia 15 września 2019 r. o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz orzeczenie lekarskie WOMP z dnia 16 września 2019 r. stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W związku z orzeczeniem WOMP z dnia 16 września 2019 r., decyzją z dnia 29 października 2019 r. Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia kat. B wydane 4 sierpnia 2005 r. na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami.

W dniu 4 maja 2021 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

Decyzją z 20 maja 2021 r. Starosta Łódzki Wschodni orzekł o odmowie przywrócenia stronie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

Objętą skargą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że zgodnie z orzeczeniem lekarskim z dnia 8 kwietnia 2021 r., wobec strony nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, BI, B, B+E, T. Wskazał również, że orzeczenie to wydane zostało po upływie roku od dnia, kiedy skarżącego pozbawiono uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Warunkiem przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami była zatem konieczność poddania kierowcy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W ocenie organu skoro strona nie przystąpiła do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, a tym samym nie uzyskała pozytywnego wyniku egzaminu, to mając na względzie zarówno art. 103 ust. 3, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) oraz art. 49 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, pomimo przedstawienia pozytywnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do czasu poddania się przez stronę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje z części teoretycznej i części praktycznej nie będzie możliwe przywrócenie cofniętych uprawnień.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję stwierdził, że organ rozpatrując wniosek skarżącego o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami miał prawo i obowiązek uwzględnienia okoliczności dotyczących tego, jak długo skarżący nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami.

Sąd stwierdził również, że Kolegium utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu przywrócenia cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, nie naruszyło obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 49 ust. 1 pkt 3 a ustawy o kierujących pojazdami. Sąd podkreślił, że organ administracji nie mógł zignorować znanych mu z urzędu faktów, w tym także tego, że z uwagi na zatrzymanie prawa jazdy w Norwegii skarżący nie mógł prowadzić samochodu w sumie od 5,5 roku. Wskazał, że powołany przepis ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że kierowca, który nie mógł być czynnym uczestnikiem ruchu drogowego przez okres przekraczający rok, bez względu na to, czy jest to wynikiem cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami "na okres przekraczający rok", czy zatrzymaniem dokumentu prawa jazdy, którego był "pozbawiony na okres przekraczający rok" musi poddać się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Zdaniem Sądu zwrot "cofniętego na okres przekraczający rok" zawarty w art. 49 ust. 1 pkt 3a ustawy o kierujących pojazdami należy odnosić do okresu faktycznego nieposiadania przez kierowcę uprawnień do kierowania pojazdami. Nie jest istotne czy nastąpiło to na skutek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, czy uniemożliwienie prowadzenia pojazdów nastąpiło na skutek prawnego zatrzymania prawa jazdy.

Sąd I instancji uznając za nieuzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) tej ustawy, podzielił w pełni stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

A. K., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

1. obrazę przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowania skutkujące oddaleniem skargi, podczas gdy zgromadzony materiał w sprawie przemawiał za uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji organów w całości oraz

2. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.

a. art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niewydaniem decyzji o przywróceniu uprawnień skarżącemu, pomimo iż spełnił obydwie przesłanki opisane w rzeczonym przepisie;

b. art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż w rzeczonym przypadku skarżący musi zdawać egzamin państwowy potwierdzający kwalifikacje w drodze egzaminu państwowego, podczas gdy przepis ten nie znajduje w stanie faktycznym zastosowania.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesione w niej zarzuty wraz z ich argumentacją nie podważają prawidłowości kontroli rozstrzygnięć, jakiej dokonał Sąd I instancji.

Mając na uwadze fakt, że skarżący kasacyjnie w ramach wywiedzionego środka zaskarżenia nie podniósł zarzutu zmierzającego do zakwestionowania ustalonego i przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania stanu faktycznego sprawy, uznać należy tenże stan faktyczny za niesporny i wiążący Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Stan faktyczny wskazuje zaś, że na mocy decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 29 października 2019 r., cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w kategorii B.

Skarżący w dniu 4 maja 2021 r. złożył wniosek o przywrócenie mu cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami powołanej kategorii, domagając się przywrócenia tychże uprawnień w trybie art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

Przywołany art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, który był podstawą żądania strony, stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

Analiza materiału dowodowego sprawy wskazuje, że skarżący występując z powołanym wnioskiem, co do zasady spełniał wymienione w art. 103 ust. 3 ustawy przesłanki do przywrócenia mu uprawnień do kierowania pojazdami. Ustała wobec niego bowiem przesłanka stanowiąca uprzednią podstawę odmowy przywrócenia uprawnień w postaci przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi.

Taki stan rzeczy nie oznacza jednak, że art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami ma obligatoryjne zastosowanie, co stara się wykazać skarżący kasacyjnie, w sytuacji wypełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych tym przepisem, warunkujących przywrócenie stronie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii.

Jakkolwiek powołany art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących nie wskazuje w swojej treści na żadne dodatkowe warunki, jakie musi spełniać wnioskujący o przywrócenie mu uprawnień, w tym nie określa przedziału czasu, w jakim dozwolone, czy też możliwe jest ubieganie się o przywrócenie utraconych uprawnień od chwili cofnięcia tychże uprawnień, to nie można wywodzić, jak czyni to strona, że nie istnieją żadne dodatkowe wymogi nakładane ustawą na wnioskodawcę, związane z okresem nieprowadzenia pojazdów kategorii, na którą cofnięto uprawnienia, których wypełnienie warunkować będzie przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami.

Taki wymóg, jak słusznie wskazywała organ i Sąd I instancji, wynika z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami.

Przepis ten stanowi, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji,

Już sama treść przywołanej regulacji wskazuje, że postawiony nim wymóg sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego dotyczy osób starających się o przywrócenie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami. Określa on również, że wymóg przystąpienia do egzaminu dotyczy podmiotów, którym uprawnienia cofnięto na okres przekraczający rok.

W przedmiotowej sprawie, mając na uwadze upływ czasu dzielący wydanie decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i wniesienie żądania przywrócenia tychże uprawnień, stwierdzić należy, że zasadnie organ I instancji nałożył na stronę wypełnienie wymogu wynikającego z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. Rzeczony okres czasy wynosił bowiem ponad rok, zatem zaistniała obligatoryjna podstawa do zastosowania przywołanego przepisu.

Odnosząc się do podnoszonej w motywach skargi kasacyjnej kwestii braku podstaw do zastosowania art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami z uwagi na okoliczność, iż to decyzja cofająca uprawnienia do kierowania pojazdami powinna określać ponadroczny okres czasu, na który cofnięte zostają uprawnienia, co ma warunkować zastosowaniem wymogu z powołanego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska tego nie podziela, uznając je za naruszające, wynikającą z ustawy o kierujących pojazdami, ogólny wymóg posiadania przez osoby dopuszczone do kierowania pojazdami minimum umiejętności i kwalifikacji zmierzających do jak najbezpieczniejszego wykonywania nadanych uprawnień. Wywodzone przez stronę stanowisko prowadziłoby również do pozbawienia organów administracji, władnych do nadawania uprawnień do kierowania pojazdami, sprawowania kontroli nad podmiotami posiadającymi rzeczone uprawnienia w sytuacjach wystąpienia okoliczności podważających posiadane przez uprawnionego kwalifikacja, a tym samym mogących powodować zagrożenia w ruchu lądowym.

Naczelny Sąd Administracyjny w omawianym zakresie podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, który przywołując treść art. 103 ustawy o kierujących pojazdami wywiódł, że "żadna z przyczyn cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, wskazanych w tym przepisie, nie pozwala na to, aby starosta podejmując decyzję w takiej sprawie określał okres cofnięcia wyznaczając jego datę końcową, czy też określając go w jednostkach miary czasu (dniach, tygodniach, miesiącach czy latach). Nie da się bowiem a priori ustalić, kiedy przyczyny stanowiące podstawę cofnięcia uprawnień mogą zostać usunięte (np. przeciwwskazania psychologiczne czy zdrowotne do kierowania pojazdami). Wobec tego, starosta orzekający w sprawie cofnięcia na podstawie wyżej powołanej normy z przyczyn obiektywnych takiego okresu cofnięcia (a w istocie terminu, do którego cofnięcie pozostaje aktualne), wyznaczać nie może.".

Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji przeprowadził prawidłową kontrolę rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 20 maja 2021 r., gdyż w sprawie administracyjnej wywołanej wnioskiem strony, z uwagi na upływ czasy wynikający z decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, zaistniała podstaw do zastosowania art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, której celem było sprawdzenie kwalifikacji skarżącego dających podstawy do przywrócenia lub odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami w kategorii B.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.