Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 652/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 6, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 29 ust. 1 pkt 7, art. 30 ust. 1, art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 3, art. 48 ust. 5
journal: Dz.U. 2024 poz 725
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 3 lipca 2024 r. znak: ZOA-V.7721.16.2024 w przedmiocie wstrzymania budowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3 lipca 2024 r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia K. S. (dalej także jako "skarżący" lub "inwestor"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 maja 2024 r., znak: [...], w przedmiocie wstrzymania budowy tunelu foliowego o wymiarach 7,60 x 32,0 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb ewid. B. , jednostka ewid. K. M..

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podano, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 16 lutego 2024 r. pracownicy PINB w K. ustalili, że na działce nr ewid. [...] w K. (obręb ewid. B. znajdują się trzy obiekty w postaci tuneli foliowych do uprawy roślin, w tym tunel o wymiarach 7,60 x 32,0 m i wysokości 3,0 m, oznaczony na szkicu dołączonym do protokołu kontroli nr [...]. Tunel ten usytuowany jest w odległości 1,80-1,95 m w kierunku południowo-zachodnim od tunelu oznaczonego nr [...] oraz w odległości 12 m od północno-zachodniej ściany budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]. Tunele wykonane są z luków o konstrukcji stalowej wykonanej z rur mocowanych do rury ułożonej na gruncie. Konstrukcja osłonięta jest folią przysypaną ziemią. Tunele posiadają nawodnienie zawieszone na ich konstrukcji. Według oświadczenia inwestora, tunele zostały wybudowane ok. 1999 r.

Pismem z dnia 4 marca 2024 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie tunelu foliowego o wymiarach 7,60 x 32,0 m (nr [...]), zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], w odległości 16,70 m od granicy z działką nr [...].

Wnioskiem z dnia 19 marca 2024 r. PINB w K. wystąpił do Głównego Geodety Kraju o udostępnienie zdjęć lotniczych działek nr ewid. [...] i [...], wykonanych w latach 2009-2017. W dniu 8 kwietnia 2024 r. Główny Geodeta Kraju udostępnił zdjęcia lotnicze obejmujące ww. teren, wykonane w dniach: 25 kwietnia 2009 r., 16 czerwca 2012 r., 22 kwietnia 2013 r., 7 czerwca 2015 r. i 19 maja 2017 r.

Zawiadomieniem z dnia 16 kwietnia 2024 r. organ pierwszej instancji poinformował strony o pozyskaniu ww. zdjęć lotniczych, wskazując jednocześnie, że z dokumentów tych wynika, iż przedmiotowy tunel powstał w okresie od 2013 do 2015 r.

W dniu 23 kwietnia 2024 r. inwestor złożył wniosek o umorzenie postępowania, nie zgadzając się ze stwierdzeniem co do daty powstania tuneli. Wskazał, że obiekty te istnieją już od ponad 24 lat, z tym że wcześniej posadowione były na działce nr ewid. [...]. Przedmiotowy tunel w 2013 r. zastał "przestawiony" na działkę nr ewid. [...]. Inwestor podkreślił, że tunele foliowe znajdujące się na jego działkach nie są na stale przymocowane do gruntu, są przenoszone, stoją w różnej konfiguracji i na różnych działkach. W ocenie skarżącego, tego rodzaju obiekty nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej jako "Pr.bud.") wstrzymał inwestorowi budowę tunelu foliowego o wymiarach 7,60 x 32,0 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz poinformował o możliwości złożenia przez inwestora wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, wskazując przy tym na konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji, obliczanej na zasadach określonych w art. 49d ust. 1 pkt 1 w związku z art. 59f Pr.bud.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowy tunel foliowy do uprawy roślin został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (konstrukcja stalowa z rur osłonięta folią), jest wyposażony w instalację nawadniającą i jest usytuowany w tym samym miejscu nieprzerwanie od co najmniej 9 lat. Tunel posiada techniczne cechy budowli i jest obiektem trwale związanym z gruntem. W ocenie organu, budowa tego typu obiektu nie została wymieniona w art. 29-31 Pr.bud., jako zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając na uwadze oświadczenie inwestora o braku dokumentów związanych z budową tunelu, organ pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji K. S. wniósł o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia w całości i umorzenie postępowania. Skarżący podtrzymał stanowisko, iż przedmiotowy tunel foliowy nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Rozpatrując zażalenie L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.

Według LWINB tunel foliowy jest urządzeniem typowo rolniczym, ogrodniczym, służącym przyspieszonej wegetacji roślin, jest rodzajem cieplarni foliowej, sztucznym pomieszczeniem uprawy roślin, która pozostaje pod wpływem czynników naturalnych środowiska, gdyż nie posiada ani ogrzewania ani sztucznego światła, a rośliny sadzone są bezpośrednio do gruntu (zob. wyrok NSA z dnia 10 października 2018 r., II OSK 2513/16). Tunel foliowy stanowi urządzenie rolnicze i nie jest obiektem budowlanym tylko wtedy, jeżeli spełnione są łącznie trzy przesłanki: nie jest trwale związany z gruntem, ma charakter sezonowy i nie posiada żadnych instalacji. Zatem jedynie tunel foliowy o charakterze sezonowym, niepołączony trwale z gruntem i niemający jakichkolwiek instalacji nie odpowiada pojęciu budowli zdefiniowanemu w art. 3 pkt 3 Pr.bud., nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 tej ustawy i nie wymaga pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia (por. wyrok NSA z 11 października 2006 r., II OSK 1099/05, wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., II OSK 882/23). O tym, czy tunel foliowy będzie wymagał pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia (a może w ogóle nie będzie podlegał reglamentacji Prawa budowlanego) decydować będzie jego powierzchnia, kubatura, wysokość, sposób połączenia z podłożem, konstrukcja oraz ewentualne uzbrojenie w przyłącza i instalacje (por. wyrok WSA w Gliwicach z 4 sierpnia 2006 r., II SA/Gl 1045/05).

Organ drugiej instancji podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., iż przedmiotowy tunel foliowy do uprawy roślin należy zakwalifikować jako budowle, o której mowa w art. 3 pkt 3 Pr.bud. Zdaniem organu zażaleniowego, jest to obiekt budowlany trwale związanym z gruntem, o czym świadczy okres jego istnienia (co najmniej 9 lat) oraz jego powierzchnia, która sama w sobie wskazuje, że połączenie to musi być na tyle trwałe, aby było stabilne i przeciwdziałało czynnikom atmosferycznym. Przedmiotowego obiektu nie można zatem uznać za tymczasowy obiekt budowlany, ani za urządzenie rolnicze.

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budowa przedmiotowego tunelu foliowego o łącznej powierzchni wynoszącej 243 m2, zgodnie z art. 28 Pr.bud., wymagała zarówno w dacie budowy tj. w latach 2013-2015, jak i obecnie, uzyskania pozwolenia na budowę. Budowla taka nie została bowiem wymieniona wśród wyjątków określonych w art. 29-31 Pr.bud. Skoro inwestor nie okazał dokumentów związanych z realizacją przedmiotowego tunelu foliowego, to słusznie organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotowy tunel został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

W związku z powyższym, według LWINB, zasadnie organ pierwszej instancji zastosował tryb określony w art. 48 Pr.bud. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 Pr.bud.). Wszczęcie procedury legalizacyjnej wymaga zatem złożenia przez stronę (inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego) wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy (art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego). Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, co ma miejsce w niniejszej sprawie - termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym postanowienie stało się ostateczne (art. 48a ust. 3 Prawa budowlanego). Ewentualny wniosek o legalizację powinien być zatem złożony do PINB w K. w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia ostatecznego.

Podsumowując organ drugiej instancji stwierdził, że PINB w K. dokonał właściwej wykładni przepisów prawa materialnego oraz prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a przy tym zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy oraz rozważył go i poddał ocenie zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

K. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W skardze zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:

1) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, nieustalenie w sposób rzetelny stanu faktycznego, co przejawia się w nieuzasadnionym przyjęciu, iż tunel został posadowiony w latach 2009-2012 r., a nie jak wyjaśniał skarżący, a co znajduje potwierdzenie w mapach systemu Geomap - ok. roku 1999, oraz poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, nakierowaną na wydanie rozstrzygnięcia, które będzie podstawą do rozbiórki tunelu przez skarżącego, którego sytuacja finansowa nie pozwoli na zapłacenie opłaty legalizacyjnej, o czym świadczy kwalifikacja tunelu rolniczego jako budowli;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 3 Pr.bud. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym wstrzymaniu budowy tunelu foliowego wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z błędnego przyjęcia, iż tunel rolniczy jest budowlą, w sytuacji gdy tunel ten jest wykorzystywany do sezonowych upraw ogrodniczych, nie jest związany trwale z gruntem, nie posiada instalacji, co powinno skutkować przyjęciem, że w świetle art. 3 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 lit. "b" Pr.bud. przedmiotowy tunel nie jest ani budowlą ani tymczasowym obiektem budowlanym, co z kolei oznacza, że jego posadowienie na działce ew. [...] nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia;

3) naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 3 Pr.bud. poprzez poinformowanie o możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, podczas gdy obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Skarżący podkreślił, że wytknięte naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do wydania błędnego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i wadliwej informacji o możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej, w sytuacji, gdy nie było podstaw ani faktycznych ani prawnych do takiego rozstrzygnięcia.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 maja 2024 r. i umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto zwrócił się o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że kwestia legalności sytuowania tuneli foliowych rolniczych była przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych, z których należy wywieść wniosek, iż tunel foliowy niezwiązany trwale z gruntem i nieposiadający instalacji nie jest budowlą i nie wymaga pozwolenia na budowę. Jako przykład należy podać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2020 r., II OSK 1492/20, LEX nr 3122439, w którym wskazano, iż tunel foliowy ustawiony na powierzchni ziemi bez jakichkolwiek instalacji nie może być sklasyfikowany jako budynek, o jakim mowa w art. 3 pkt 2 Pr.bud., nie należy również, z uwagi na funkcję, do obiektów małej architektury zdefiniowanych w art. 3 pkt 4 tej ustawy. Takiego tunelu nie można zaliczyć do pojęcia budowli w rozumieniu art. 1 pkt 1 lit. "b" Pr.bud. Według skarżącego w świetle cytowanego wyroku podstawowe znaczenie dla kwalifikacji tunelu rolniczego (ogrodniczego) mają rozwiązania konstrukcyjne zastosowane na gruncie, a nie sposób wykorzystywania danego urządzenia. Tunel, którego dotyczy postępowanie zakończone skarżonym postanowieniem, jest zwykłym urządzeniem rolniczym, w którym K. S. sezonowo prowadzi uprawy ogrodnicze (uprawia sałatę, rzodkiewkę, pomidory). Jest to działalność rolnicza (ogrodnicza). Tunel jest wykonany z rurek stalowych zespolonych z rurą ułożoną na gruncie (w żaden sposób nieprzytwierdzoną do tego gruntu). Konstrukcja z rurek stalowych została przykryta folią, która raz na 2 - 3 lata jest wymieniana, ponieważ ulega zniszczeniu. Wbrew stanowisku organu odwoławczego tunel ten nie jest obiektem trwale związanym z gruntem. Folia ze względów bezpieczeństwa została przysypana ziemią, jednak żadna część metalowa ani foliowa nie jest zabetonowana w gruncie, nie jest w żaden sposób zakotwiona w gruncie. Nie jest wymagane przeprowadzenie skomplikowanych czynności, aby usunąć ziemię z folii i przesunąć tunel w inną część działki albo na inną działkę. Przesunięcie, a nawet rozbiórka tunelu nie wymagają prowadzenia robót budowlanych. Co więcej rośliny w tunelu uprawiane są bezpośrednio w ziemi, nie ma w nim żadnych instalacji (elektrycznej, grzewczej ani wodnej) czy urządzeń służących do upraw rolniczych. Zdaniem skarżącego, nie jest instalacją nawadniającą rozłożony w tunelu wąż, który w każdej chwili można przenieść w inne miejsce. Wąż ten nie jest powiązany z żadnymi urządzeniami sterującymi nawadnianiem ze zbiornikiem dedykowanym do nawadniania upraw w tunelu.

Zdaniem skarżącego, nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na tego rodzaju tunel foliowy albo obowiązku dokonania zgłoszenia budowy tego tunelu prowadziłoby do nieracjonalnych skutków. Uniemożliwiałoby bowiem realizację powszechnie używanych urządzeń rolniczych (ogrodniczych) zapewniających roślinom w sposób naturalny właściwe warunki termiczne przez wykorzystanie światła słonecznego do procesów wzrostu i rozwoju tych roślin. Skarżący podkreślił, że tego typu tunele foliowe do uprawy lub przechowywania roślin są powszechne na okolicznych działkach. Niezrozumiałym w tej sytuacji jest, dlaczego wbrew logice i zdrowemu rozsądkowi od niego jednego wymaga się przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Takiego działania organów nie mogą usprawiedliwiać skargi sąsiadki A. B. ani kontrole nieruchomości wszczynane z urzędu. Skarżący czuje się nękany kontrolami, a sytuacja ta odbija się w sposób negatywny na jego zdrowiu. Skarżący obawia się, że działania organów doprowadzą do konieczności zakończenia upraw, co pozbawi jego rodzinę świeżych warzyw i konieczność ich zakupu. Będzie to stanowiło znaczne obciążenie skromnego budżetu rodziny.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie odpowiada bowiem prawu.

Przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym zapadło kontrolowane postanowienie, jest tunel foliowy do uprawy roślin o wymiarach 7,60 x 32,0 m, zlokalizowany na działce nr ewid. [...] w K. (obręb ewid. B. ) stanowiący własność skarżącego K. S. i przez niego też wzniesiony. Istota zawisłego przed Sądem sporu sprowadza się do kwalifikacji przedmiotowej inwestycji oraz związanej z tym oceny, czy obiekt ten został wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a w konsekwencji, czy zasadne jest wstrzymanie jego budowy na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3 i 5 Pr.bud.

Podkreślić należy, że tunel foliowy do uprawy roślin objęty niniejszym postępowaniem jest jednym z pięciu tego rodzaju obiektów zlokalizowanych na należącej do skarżącego nieruchomości przy ul. [...] w K., składającej się z działek nr ewid. [...] i [...]. Sądowi z urzędu wiadomo, że w odniesieniu do wszystkich tych obiektów organy nadzoru budowlanego prowadzą odrębne postępowania, w których zapadły ostateczne postanowienia o wstrzymaniu budowy wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3 i 5 Pr.bud. Postanowienia odnoszące się do tunelów foliowych o wymiarach 6,0 x 31,91 m i 6,0 x 15,96 m, na skutek skarg wniesionych przez K. S., były przedmiotem kontroli tutejszego Sądu w sprawach o sygnaturach odpowiednio II SA/Lu 455/24 i II SA/Lu 456/24. W oby tych sprawach w dniu 18 lipca 2024 r. zapadł wyrok oddalający skargę.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone we wskazanych wyżej wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 lipca 2024 r., wydanych w sprawach II SA/Lu 455/24 i II SA/Lu 456/24, a z uwagi na zbliżony stan faktyczny i prawny tych spraw oraz sprawy niniejszej, argumentację wyrażoną w powyższych orzeczeniach przyjmuje jako własną. W ocenie Sądu, różnice w niektórych elementach stanu faktycznego niniejszej sprawy (wynikające z nieznacznych różnic pomiędzy wymiarami poszczególnych tuneli foliowych, elementami ich wyposażenia, czy też okresem budowy), pozostają bez wpływu zasadniczy zakres oceny prawnej we wszystkich tych sprawach.

Tak w powyższych sprawach, jak i w sprawie obecnie rozpoznawanej, kluczowym obowiązkiem organów było ustalenie, czy sporny tunel jest w istocie obiektem budowlanym, a jeżeli tak, to od kiedy jest posadowiony w aktualnej lokalizacji i czy w tej dacie na jego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę albo zgłoszenie.

W myśl art. 3 pkt 1 Pr.bud. ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tunelem foliowym o szerokości 7,60 m, długości 32,00 m i wysokości 3 m, wykonanym z łuków o konstrukcji stalowej z rur kotwionych do rury ułożonej na gruncie, osłoniętych folią przysypaną ziemią. Tunel wyposażony jest w instalacje nawadniającą.

W ocenie Sądu, konstrukcja, rozmiary i funkcja tego obiektu świadczą jednoznacznie o tym, że jest on budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. "b" Pr.bud., ponieważ stanowi całość techniczno-użytkową służącą uprawie roślin, nie będąc budynkiem ani obiektem małej architektury. Nie mienia tej kwalifikacji argument, iż instalacja nawadniająca może być okresowo demontowana i przeniesiona do innego obiektu. Istotne jest, że przedmiotowy obiekt zbudowany z rur stalowych stanowiących materiał budowlany, a jego konstrukcja umożliwia uprawę roślin pod folią, w tym ich podlewanie za pomocą instalacji nawadniającej wykonanej wewnątrz. Jest to zatem całość techniczno-użytkowa o długości 32 m i szerokości 7,60 m oraz wysokości 3 m.

Wbrew stanowisku LWINB, kwalifikacja przedmiotowego obiektu jako budowli nie wyklucza tego, że jednocześnie stanowi on tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr.bud. W myśl tego przepisu tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Tymczasowy obiekt budowlany nie jest zatem kategorią odrębną w stosunku do obiektu budowlanego, ale jest obiektem budowalnym mającym szczególne cechy: jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej lub jest niepołączony trwale z gruntem.

W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z budowlą niepołączoną trwale z gruntem, tj. z tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr. bud. Wbrew twierdzeniu LWINB przytwierdzenie tunelu do podłoża poprzez zasypanie folii ziemią nie stanowi o trwałym związaniu tego tunelu z gruntem.

Organy przyjęły, że sporny obiekt istnieje w aktualnej lokalizacji około 9 lat, (powstał pomiędzy 2013 a 2015 rokiem). Stwierdzić należy, że powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w dołączonych do akt zdjęciach satelitarnych przekazanych przez Głównego Geodetę Kraju. Przedmiotowy tunel (będący jednym z trzech tuneli istniejących na działce nr [...], pierwszy od strony działki nr [...] – zob. szkic dołączony do protokołu kontroli z dnia 16 lutego 2024 r., k. 7 akt adm. i inst,.) nie jest bowiem widoczny na fotografii z 2013 r. oraz na fotografiach wcześniej wykonanych, natomiast istnieje już na fotografiach z 2015 r. i z 2017 r. (k. 17, 18 akt adm. I inst.). Zasadnie zatem organy przyjęły, że do budowy przedmiotowego obiektu (w jego aktualnej lokalizacji) doszło pomiędzy 2013 a 2015 rokiem, a zatem w świetle stanu prawnego obowiązującego w tym okresie należy ocenić, czy obiekt ten wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Do odmiennego stanowiska nie może w żaden sposób prowadzić twierdzenie skarżącego, jakoby przedmiotowy tunel foliowy istniał już wcześniej (od ok. 1999 r.), lecz w innym miejscu, a pomiędzy 2013 a 2015 rokiem doszło jedynie do jego "przeniesienia" na teren działki nr [...], w miejsce, w którym pozostaje do chwili obecnej. Gdyby nawet twierdzenie to uznać za wiarygodne (pomimo, ze nie zostało poparte przez skarżącego żadnymi dowodami), to i tak nie miałoby ono wpływu na powyższe stanowisko co do okresu, na gruncie którego należy oceniać legalność przedmiotowego obiektu. W świetle tego twierdzenia należałoby bowiem uznać, że w okresie pomiędzy 2013 a 2015 przedmiotowy tunel foliowy został odbudowany na działce nr [...], po dokonaniu jego uprzedniej rozbiórki w innej lokalizacji. Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 6 Pr.bud., odbudowa obiektu budowlanego podlega takim samym rygorom jak jego budowa.

W latach 2013-2015 obowiązywał ten sam stan prawny w kwestii reglamentacji budowlanej tymczasowych obiektów budowlanych. W całym tym przedziale czasowym na ich budowę (a więc również odbudowę) wymagane było co do zasady uzyskanie pozwolenia na budowę.

Uchybienie LWINB polegające na zakwestionowaniu charakteru spornego tunelu jako obiektu tymczasowego nie ma więc wpływu na wynik sprawy, ponieważ w okresie, w którym został wzniesiony (2013-2015), nie był on zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W ówczesnym stanie prawnym ustawa przewidywała zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tylko jednej kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, tj. tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud. w ówczesnym brzmieniu). Sporny tunel istniejący w aktualnej lokalizacji nieprzerwanie od 9 lat bez wątpienia nie odpowiada wyżej wskazanym cechom obiektu zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jedynie informacyjnie należy dodać, że w aktualnym stanie prawnym z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę również zwolnione są jedynie tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, z tym że nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr.bud.).

Bezsporne w sprawie jest, że inwestor K. S. nie uzyskał wymaganego prawem pozwolenia na budowę przedmiotowego tunelu.

Organy obu instancji zasadnie zatem uznały, że przedmiotowy tunel foliowy na działce nr [...] został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., tj. bez wymaganego w dacie jego budowy pozwolenia (art. 28 ust. 1 Pr.bud.). Wobec powyższego należało na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 tej ustawy w aktualnym brzmieniu, wstrzymać budowę w drodze postanowienia (stosownie do treści art. 48 ust. 5 Pr.bud. postanowienie to wydaje się również w przypadku zakończenia budowy). Organy prawidłowo uznały, że dla oceny legalności robót budowlanych należy brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie realizacji tych robót, zaś dla oceny skutków naruszenia prawa w tym zakresie bierze się pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie orzekania o tych skutkach, a zatem obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego postanowienia (ten sam stan prawny obowiązywał w dacie wydania postanowienia organu pierwszej instancji). W związku z powyższym LWINB, zgodnie z art. 48 ust. 3 Pr.bud., prawidłowo poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o jego legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Inwestorem spornego obiektu jest niewątpliwie K. S., zatem to na niego organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył obowiązki określone w sentencji postanowienia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.