Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2369/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2, art. 7d ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant st. sek. sądowy Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie utraty dobrej reputacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] z siedzibą w L. (dalej także: "Strona", "Skarżący", "Spółka") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] wydana w przedmiocie utraty dobrej reputacji.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę [...] karę pieniężną za popełnienie naruszenia określonego w Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne.

Wskazane naruszenie stanowi najpoważniejsze naruszenie opisane w grupie 5 pod numerem 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8) dalej: "rozporządzenie nr 2016/403".

Jak ustalono, decyzja jest wykonalna. Kara pieniężna została uiszczona

w dniu 12 stycznia 2024 r.

Spółka nie jest członkiem polskiej organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych.

Strona posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...], udzielone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu 13 kwietnia 2018 r.

Pismem z dnia 18 grudnia 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: "GITD", "organ") zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania z urzędu w zakresie spełnienia wymogu dobrej reputacji w związku z popełnieniem naruszenia o charakterze najpoważniejszym, stwierdzonym ww. decyzją z dnia [...] września 2023r.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego – Skarżącą.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W piśmie z dnia 15 marca 2024 r. Spółka wskazała, że poważnie potraktowała naruszenie będące podstawą wszczęcia postępowania w sprawie utraty dobrej reputacji i usunęła usterkę w przyczepie, a także poddała ją badaniu technicznemu. Przyczepa o nr rej. [...] była serwisowana około 2 miesiące przed kontrolą i wówczas nie stwierdzono żadnych usterek. Spółka podniosła także, że wprowadziła w przedsiębiorstwie obowiązek dodatkowych oględzin pojazdów, dokonywanych przez kierowcę, przed wyjazdem z placu. Zaś usterka w postaci poważnego pęknięcia poprzeczek platformy ładunkowej przyczepy była niemożliwa do przewidzenia, mimo standardowej kontroli stanu technicznego dokonanej przed rozpoczęciem zadania przewozowego. W ocenie Strony stwierdzenie utraty dobrej reputacji stanowi niewspółmierną, nieproporcjonalną i dosyć wygórowaną reakcję na jedno stwierdzone naruszenie do liczby zatrudnionych kierowców oraz zrealizowanych operacji transportowych.

Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia [...] maja 2024 r. organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2024 r. Podstawę prawną decyzji stanowił:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.",

- art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. b), ust. 4, ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2201), dalej "u.t.d.",

- art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.Urz. UE.L 2009 Nr 300, str. 51), dalej: "rozporządzenie nr 1071/2009",

- Ip. 2 grupy 5 załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z Ip. 2 grupy 5 załącznika I do rozporządzenia 2016/403 nieutrzymywanie pojazdu w stanie zapewniającym bezpieczeństwo i w stanie zdatności do ruchu drogowego powodujące bardzo poważną usterkę układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół/opon, zawieszenia lub podwozia lub innego wyposażenia mogącą spowodować bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego prowadzące do podjęcia decyzji o unieruchomieniu pojazdu stanowi naruszenie najpoważniejsze (NN).

Wyjaśnił także, że ponownie rozpatrując sprawę wziął pod uwagę deklarowane przez Spółkę działania naprawcze, jakie zostały podjęte w jej przedsiębiorstwie. Zdaniem organu wprowadzenie obowiązku dodatkowych oględzin pojazdów dokonywanych przez kierowców to działania, które nie przesądzają o uniknięciu w przyszłości popełniania naruszeń dotyczących stanu technicznego pojazdów. Strona wskazała, że nie mogła przewidzieć zaistnienia usterki w przyczepie, gdyż była ona serwisowana około 2 miesiące przed kontrolą drogową. Zdaniem Strony usterka nie była widoczna gołym okiem. Tymczasem organ wskazał, że jak wynika z opisu stanu faktycznego, jaki znalazł się w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r., do stwierdzenia usterki doszło w wyniku oględzin przyczepy przeprowadzonych w warunkach kontroli drogowej, a zatem bez użycia specjalistycznego sprzętu, lecz wyłącznie w oparciu o organoleptyczną ocenę stanu technicznego przyczepy. Stwierdzono wówczas m.in. uszkodzenie konstrukcji nośnej pojazdu i (widoczny gołym okiem) otwór w bocznej ścianie podłużnicy ramy przyczepy. Nadto stwierdzono liczne pęknięcia połączenia poprzeczek platformy ładunkowej z ramą. A zatem, zdaniem organu, nie można uznać, że była to usterka, którą trudno było dostrzec przed rozpoczęciem przewozu.

W ocenie organu liczne pęknięcia połączenia poprzeczek platformy ładunkowej z ramą nie mogły powstać ad hoc, w ciągu jednego przejazdu, lecz spowodowane były długotrwałą eksploatacją przyczepy. Zdaniem GITD przeczy to argumentom Strony o sprawdzaniu stanu technicznego pojazdów przed wyjazdem z bazy przedsiębiorstwa i cyklicznym serwisowaniu pojazdów, na co Strona nie przedstawiła żadnych dowodów.

Zdaniem organu strona nie przedstawiła programu naprawczego, który zagwarantuje, że nie będzie ona dopuszczać do wykonywania przewozów pojazdami posiadającymi usterki o charakterze niebezpiecznym. Strona jedynie enigmatycznie wskazała, że zobowiązała kierowców do dokonywania dodatkowych oględzin pojazdów przed wyjazdem z placu (przedsiębiorstwa), nie przedkładając na tę okoliczność żadnych dowodów ani nie precyzując, jaki jest zakres tychże oględzin. W związku z powyższym GITD wskazał, że nie może uznać, iż do popełniania kolejnych naruszeń związanych ze stanem technicznym pojazdów w przedsiębiorstwie nie będzie dochodzić w przyszłości.

Dalej, organ zwrócił uwagę na fakt, że Strona nie posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej dużą liczbą pojazdów ciężarowych

(6 pojazdów), a zatem dopilnowanie, aby pojazdy te były sprawne techniczne, tj. nie posiadały usterek o charakterze niebezpiecznym, nie powinno stanowić dużej trudności dla przedsiębiorcy transportowego.

Uwzględniając powyższe ustalenia organ uznał, że odebranie Stronie dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenie w postaci jednego najpoważniejszego naruszenia. Wskazał także, że podejmując decyzję wziął pod uwagę ilość realizowanych przez Stronę operacji transportowych (96 operacji transportowych od września do listopada 2023 r., czyli średnio 33 operacje transportowe na miesiąc) oraz charakter naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej. Zdaniem organu nie można uznać, że liczba stwierdzonych naruszeń w stosunku do liczby operacji transportowych jest nieznaczna.

Nadto organ wskazał, że dokonując oceny dobrej reputacji Strony uwzględnił także kwestię interesu społecznego w kontynuacji przez stronę działalności transportowej. Jak ustalono na podstawie "Barometru zawodów" (https://barometrzawodow.pl) prowadzonego przez Wojewódzki Urząd Pracy w K., zawody kierowcy samochodów ciężarowych i kierowcy ciągników siodłowych zostały zakwalifikowane do grupy zawodów deficytowych, według prognozy na rok 2024 dotyczącej L. Wyjaśnił, że wziął pod uwagę fakt, iż według deklaracji Strony posługuje się ona przy wykonywaniu działalności transportowej trzema kierowcami, co oznacza, że zaprzestanie prowadzenia przez Stronę działalności gospodarczej nie wpłynie na zmianę poziomu bezrobocia w regionie. Nadto organ zwrócił uwagę, że kierowcy nie powinni mieć trudności w znalezieniu nowego zatrudnienia w L. z uwagi na duże zapotrzebowanie na kierowców samochodów ciężarowych i kierowców ciągników siodłowych.

Na powyższą decyzję z dnia [...] maja 2024 r. Strona wniosła skargę, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie organu I instancji było niezgodne z przepisami i naruszało przepisy prawa materialnego,

2) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie przez GITD zasady dwuinstancyjności w wyniku czego organ działał w sposób niebudzący zaufania obywatela do władzy publicznej,

3) art. 7 i 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez GITD zaniechań w pierwszej instancji poczynionych w toku postępowania administracyjnego. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy ograniczył się, co do zasady, do powielenia ustaleń poczynionych przez organ I instancji i ten stan rzeczy zaakceptował. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty czy dowód z przesłuchania Strony,

4) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

5) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie

i nieustalenie stanu faktycznego, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego

i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności zaniechanie przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia czy istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie oraz ustalenia czy w przedsiębiorstwie podjęto działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy lub wdrożono procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, do czego organ był zobowiązany zgodnie z art. 7d ust. 4 pkt 2 u.t.d.; zaniechanie przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia na podstawie danych z rejestru KREPTD liczby naruszeń od początku działalności transportowej Spółki tj. od 14 kwietnia 2018 r. – organ nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, przez co jego ocena jest przedwczesna, i tym samym nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy,

6) art. 81a § 1 w zw. z art. 6 k.p.a.,

7) art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów uznania za niewiarygodne twierdzeń Skarżącego dotyczących działań podjętych przez niego w celu wdrożenia prawidłowej dyscypliny pracy oraz mających zapobiegać powstawaniu naruszeń w przyszłości,

8) art. 7d ust. 4 pkt 1 u.t.d., poprzez błędną wykładnię tego przepisu i wydanie decyzji stwierdzającej utratę dobrej reputacji pomimo tego, że stwierdzone naruszenie miało charakter jednorazowy w ponad pięcioletnim okresie prowadzenia działalności przewozowej przez Spółkę i wykonywanie przez cały ten czas działalności przewozowej z najwyższą starannością, co prowadzi do oczywistego wniosku, że liczba stwierdzonych naruszeń (jedno) jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców i skali prowadzonych operacji transportowych,

9) art. 7d ust. 4 pkt 2 u.t.d., poprzez błędną wykładnię tego przepisu i wydanie decyzji stwierdzającej utratę dobrej reputacji z pominięciem obowiązku dokonania przez organ oceny, czy istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie oraz zweryfikowania wdrożonego w przedsiębiorstwie postępowania naprawczego, do czego organ był zobowiązany zgodnie z brzmieniem tego przepisu,

- które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie decyzji zaskarżonej oraz decyzji ją poprzedzającej, a także umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Strona podniosła m.in., że organ uznając, iż odebranie dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenie w postaci jednego najpoważniejszego naruszenia, jednocześnie sam stwierdził, że nie jest w stanie w sposób rzetelny ocenić sytuacji przedsiębiorstwa pod kątem przestrzegania przepisów transportowych, ponieważ kontroli drogowej podlega zaledwie wycinek wykonywanych operacji transportowych tj. jedna kontrola z jednym naruszeniem z 96 (z trzech miesięcy) wykonanych i przedstawionych zadań przewozowych.

W sytuacji stwierdzenia jednego najpoważniejszego naruszenia, okoliczność, iż w okresie ostatnich pięciu lat przed wszczęciem przedmiotowego postępowania na Spółkę nie zostały nałożone sankcje za naruszenia popełnione na terenie kraju i za granicą, jest równie istotna przy ocenie, czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenie, jak pozostałe literalnie wymienione przesłanki z art. 7d ust. 4 u.t.d.

Spółka wyjaśniła także, że nikt nie jest w stanie stwierdzić w którym momencie usterka w przyczepie powstała. W związku z tym było obiektywnie niemożliwe do przewidzenia, mimo standardowej kontroli stanu technicznego przed rozpoczęciem zadania przewozowego, że taki otwór powstanie. Wskazała, że organ kwestionuje sprawdzanie przez Skarżącą stanu technicznego pojazdów przed wyjazdem z bazy przedsiębiorstwa i cykliczne serwisowanie pojazdów tylko na podstawie popękanych spawów w jednej przyczepie, która według organu była nadmiernie eksploatowana (chociaż ma tylko 5 lat, a jest wykonywanych średnio 33 operacje transportowe miesięcznie na 6 samochodów). Strona zarzuciła nadto, że dotychczas organ nie zażądał przedstawienia dokumentów z serwisu, a Skarżąca nie miała wiedzy, iż taka dokumentacja ma znaczenie w toczącym się postępowaniu. Według Skarżącej wystarczającym zdawało się być przedstawienie dokumentu z przeprowadzonego badania technicznego w H. Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów w L. przeprowadzonego w dniu 9 sierpnia 2023 r. Wynik badania pojazdu określony został przez uprawnionego diagnostą jako pozytywny.

Zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Strona wskazała, że brak zawiadomienia w tym trybie uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej w postaci złożenia dowodów cyklicznego serwisowania pojazdów, jak również przesłuchania Strony na okoliczność wprowadzonych przez Skarżącą działań naprawczych polegających na dodatkowych oględzinach pojazdów dokonywanych przez kierowców, co okazało się mieć znaczenie dla organu, o czym Skarżąca dowiedziała się dopiero z decyzji zaskarżonej. Zdaniem Spółki uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, co daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, zasadniczo podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji zaskarżonej.

Na rozprawie Strona oświadczyła, że skargę popiera.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem decyzja zaskarżona narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja GITD z dnia [...] maja 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2024 r., stwierdzającą utratę dobrej reputacji przez skarżącą Spółkę. Organ stwierdził utratę dobrej reputacji przez Stronę – przedsiębiorcę transportowego ze względu na popełnienie naruszenia określonego w Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Okoliczność popełnienia tego naruszenia, stanowiącego najpoważniejsze naruszenie opisane w grupie 5 pod numerem 2 załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403, została stwierdzona ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. W związku zaś ze stwierdzeniem, że okres roku, o którym mowa w art. 94b u.t.d., nie upłynął do dnia wydania decyzji zaskarżonej, brak jest podstaw by uznać nałożoną karę pieniężną za niebyłą, co trafnie stwierdził GITD. Jak wynika z ustaleń organu, decyzja nakładająca karę pieniężną została wykonana w dniu 12 stycznia 2024 r. (w tym dniu została wyegzekwowana kara pieniężna), zaś decyzja zaskarżona została wydana w dniu [...] maja 2024 r. Nadto organ ustalił, że Strona zgłosiła 6 pojazdów do licencji, zatrudniała na stałe 3 kierowców, przy czym – jak wskazała – zarówno prezes zarządu jak i prokurent również posiadają uprawnienia do prowadzenia pojazdów.

Zgodnie z art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d., organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji przewoźnika drogowego, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c, jeżeli wobec przewoźnika drogowego, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c wydano wykonalną decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy lub załączniku nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 zostało zakwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie.

Organem, o którym mowa w art. 7 ust. 2 u.t.d., jest organ który udzielił przedsiębiorcy zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, w tym przypadku GITD.

Po wszczęciu postępowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 art. 7d u.t.d., właściwy organ weryfikuje sposób i warunki wykonywania transportu drogowego (ust. 3 art. 7d u.t.d.). Z treści ust. 4 art. 7d u.t.d. wynika natomiast, że przy dokonywaniu oceny dobrej reputacji, organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, bierze pod uwagę w szczególności:

1) czy liczba stwierdzonych naruszeń jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę bądź będących w jego dyspozycji oraz skali prowadzonych operacji transportowych;

2) czy istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie, w tym czy w przedsiębiorstwie podjęto działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy lub wdrożono procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego;

3) interes społeczny kontynuacji działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, w szczególności jeżeli cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego spowodowałoby w znaczący sposób wzrost poziomu bezrobocia w miejscowości, gminie lub regionie;

4) opinię polskiej organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych, działającej od co najmniej 3 lat, której przedsiębiorca jest członkiem.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego właściwy organ wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, albo – wydaje decyzję stwierdzającą, że dobra reputacja pozostaje nienaruszona - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła nieproporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia (art. 7d ust. 5 u.t.d.).

Dokonując oceny przepisów mających zastosowanie w sprawie Sąd zauważa, że omawiana regulacja pozostawia organowi rozpatrującemu sprawę stosunkowo szeroki zakres uznania administracyjnego, które jednak nie może być utożsamiane z przyzwoleniem na dowolność działania organu administracji. Sąd w składzie rozpoznającym zauważa, że w przypadku orzekania w warunkach uznania administracyjnego szczególnie istotne znaczenie ma przestrzeganie przez organ obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Nie dopełniając tych obowiązków organ naraża się na zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji arbitralności i dowolności wydanej decyzji, która pozostaje także w sprzeczności z zasadami wynikającymi z art. 2 i 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483). O tym, które okoliczności mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy decydują przepisy prawa materialnego.

W zacytowanym wyżej przepisie art. 7d ust. 4 u.t.d. określone zostały kryteria, jakie organ zobligowany jest uwzględnić przy dokonywaniu oceny dobrej reputacji przewoźnika drogowego. W świetle zaś art. 7d ust. 5 tej ustawy na organie spoczywa obowiązek zbadania czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia. Interpretacja i stosowanie tych przepisów w konkretnej sprawie nie mogą abstrahować od celów i zadań nałożonych na państwa członkowskie i ich organy w rozporządzeniu nr 1071/2009. W motywie 12 tego rozporządzenia przyjęto, że uczciwa konkurencja i transport drogowy odbywający się w pełnym poszanowaniu przepisów wymagają jednolitego poziomu nadzoru i monitorowania w państwach członkowskich. Organy krajowe odpowiedzialne za nadzorowanie przedsiębiorców i ważności ich zezwoleń odgrywają w tym względzie zasadniczą rolę, w razie potrzeby powinny zatem podejmować odpowiednie środki, zwłaszcza w najpoważniejszych przypadkach, poprzez zawieszanie lub cofanie zezwoleń lub stwierdzanie niezdolności do wykonywania zawodu zarządzających transportem, którzy nagminnie ignorują przepisy lub wykazują w tym względzie brak dobrej woli. Dany środek powinien być uprzednio należycie rozpatrzony pod kątem zasady proporcjonalności. Wcześniej przedsiębiorca powinien jednak zostać upomniany; należy mu również wyznaczyć racjonalny termin na uregulowanie sytuacji przed zastosowaniem takich sankcji.

W myśl art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009 w toku postępowania administracyjnego właściwy organ ocenia, czy ze względu na szczególne okoliczności utrata dobrej reputacji stanowiłaby w danym przypadku nieproporcjonalny środek. W ramach tej oceny właściwy organ bierze pod uwagę liczbę poważnych naruszeń przepisów krajowych i przepisów unijnych, o których mowa w ust. 1 akapit trzeci, a także liczbę najpoważniejszych naruszeń przepisów unijnych, określonych w załączniku IV, w odniesieniu do których zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy został skazany lub nałożono na niego sankcje. Każda taka decyzja musi być należycie umotywowana i uzasadniona.

Biorąc pod uwagę treść powołanych przepisów prawa oraz wysoki stopień dolegliwości sankcji w postaci stwierdzenia utraty dobrej reputacji, która - stosownie do art. 7d ust. 6 pkt 2 u.t.d. - wiąże się z zawieszeniem zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia utraty dobrej reputacji przewoźnika drogowego organ powinien rzetelnie i kompleksowo ocenić cały zgromadzony materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu, GITD nie sprostał tej powinności. Z treści decyzji zaskarżonej wynika, że organ skupił się na przeanalizowaniu przesłanek wymienionych w art. 7d ust. 4 u.t.d. Na okoliczność tę organ wskazał wprost na str. 9 decyzji zaskarżonej. Tymczasem podkreślić trzeba, że katalog okoliczności, które organ bierze pod uwagę dokonując oceny dobrej reputacji na podstawie art. 7d ust. 4 u.t.d., ma charakter otwarty.

W ocenie Sądu ustalenia oraz ocena organu winna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym wcześniejszą działalność Spółki, albowiem tylko całościowe i kompleksowe odniesienie się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy daje podstawę do przyjęcia, że przeprowadzone przez organ badanie potwierdza słuszność rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z 13.08.2024 r. VI SA/Wa 1114/24).

Jak już wyżej wskazano, w sprawie nie budzi wątpliwości, że Spółka popełniła naruszenie wymienione w grupie 5 pod numerem 2 załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania administracyjnego Strona podjęła próbę obrony swoich praw przedkładając wyjaśnienia i dokumenty, które jej zdaniem mogły przemawiać za przyjęciem, iż w tej sprawie stwierdzenie utraty dobrej reputacji stanowi niewspółmierną i nieproporcjonalną reakcję na jedno stwierdzone naruszenie.

Sąd rozpoznający sprawę podziela ugruntowaną linię orzeczniczą, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów, jednak obowiązek ten nie jest nieograniczony, bowiem w świetle orzecznictwa, z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. nie wynika, że na organ został przerzucony cały ciężar dowodowy w sprawie (por. wyrok NSA z 25.04.2024 r. II GSK 20/21). Zasady postępowania administracyjnego przewidują co najmniej taką aktywność organu jak wymaga tego art. 7 k.p.a., zgodnie z którym "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli", art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący: "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy." oraz art. 80 k.p.a. – "Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.".

Na poparcie swojego stanowiska Spółka wskazała, że stwierdzone naruszenie zostało potraktowane przez nią bardzo poważnie. Przyczepa ciężarowa została przewieziona do warsztatu, gdzie usterka została usunięta, a następnie została poddana badaniu technicznemu, które zakończyło się pozytywnie. Strona przedstawiła także plan naprawczy polegający na obowiązku dodatkowych oględzin pojazdów przed wyjazdem z placu przedsiębiorstwa. Wyjaśniła, że w dniu stwierdzonego naruszenia skład był prowadzony przez kierowcę wykonującego pracę na podstawie umowy obejmującej okres próbny. Natomiast w skardze dodatkowo podniosła, że organ nie wziął pod uwagę tego, że jest to jej pierwsze naruszenie popełnienie w okresie 5 lat.

Z akt administracyjnych nie wynika by Strona dopuściła się naruszeń, w tym poważnych i najpoważniejszych, innych niż objętych decyzją z dnia [...] września 2023r. Na k. 10 (numeracja w górnym rogu karty) w treści dokumentu pn. "Ewidencja poważnych naruszeń" wymieniono ww. naruszenie oraz wskazano na brak innych naruszeń – zob. odręczna adnotacja opatrzona datą 5 grudnia 2023 r. Również i z dokumentu na k. 16-14 pn. "Dane pobrane z rejestru KREPTD" nie wynika, by Strona popełniła inne najpoważniejsze lub poważne naruszenia zarówno w kraju jak i poza jego granicami. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ w ogóle nie uwzględnił tej okoliczności dokonując oceny dobrej reputacji Spółki.

Tymczasem, w ocenie Sądu, w warunkach tej konkretnej sprawy, w sytuacji stwierdzenia jednego najpoważniejszego naruszenia, okoliczność, iż oprócz naruszenia stwierdzonego decyzją z dnia [...] września 2023 r. na Stronę nie zostały nałożone sankcje za inne naruszenia popełnione na terenie kraju i za granicą, jest równie istotna przy ocenie, czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, jak pozostałe literalnie wymienione przesłanki z art. 7d ust. 4 u.t.d. Organ nie zbadał tej okoliczności dokonując oceny, czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia. Zauważyć przy tym należy, że licencja została Spółce udzielona w kwietniu 2018 r. (k. 21) i jak wskazuje Spółka, oprócz tego incydentalnego chociaż niewątpliwie poważnego naruszenia, nie dopuściła się innych naruszeń od początku działalności.

Ponadto organ winien wziąć także pod uwagę zachowanie Strony po popełnieniu naruszenia. Z treści wyjaśnień składanych w toku postępowania wynika, że Strona po stwierdzeniu naruszenia niezwłocznie podjęła działania mające na celu doprowadzenie przyczepy do stanu zgodności z warunkami technicznymi. Została ona naprawiona, a następnie poddana badaniu technicznemu (k. 162). Kolejno, Strona wskazała, że w jej przedsiębiorstwie wprowadzono obowiązek dodatkowych oględzin pojazdów przed wyjazdem z bazy, z uwzględnieniem części pojazdów niewidocznych przy standardowych oględzinach. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom GITD, Strona wskazała zakres wprowadzonych dodatkowych oględzin, chociaż nieprecyzyjnie. Na str. 2 pisma z dnia 15 marca 2024 r. wskazano, że wprowadzono obowiązek dodatkowych oględzin "posiłkując się dokumentacją fotograficzną sporządzoną w trakcie stwierdzenia usterek". Zauważyć w tym miejscu należy, że działania naprawcze, mające na celu m.in. zapobieżenie powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, winny być adekwatne do stwierdzonego naruszenia.

W ocenie Sądu wskazane wyżej uchybienie stanowi naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ pomijając przy ocenie czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, fakt, że oprócz sankcji za opisane naruszenie na Spółkę nie zostały nałożone sankcje za inne naruszenia popełnione na terenie kraju i za granicą, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie uwzględniając całokształtu materiału dowodowego organ przedwcześnie uznał, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenie.

Organ rozpatrując ponownie sprawę, dokonując oceny czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenie zbada czy przed wszczęciem postępowania na Stronę zostały nałożone inne sankcje aniżeli decyzją z dnia [...] września 2023 r., a następnie uwzględni tę okoliczność. Weźmie także pod uwagę zachowanie Strony po popełnieniu naruszenia.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzeczono jak w sentencji wyroku o uchyleniu decyzji zaskarżonej. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ww. ustawy, w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964). Zasądzona kwota obejmuje: wynagrodzenie reprezentującego Stronę pełnomocnika, w wysokości przewidzianej przepisem § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, zwrot wpisu od skargi (200 zł) oraz zwrot kosztów opłaty od pełnomocnictwa (17 zł).