Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1961/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3, art. 141 § 4, art. 185 § 1, art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1, art. 153, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 2, art. 105 § 1 k.p.a. oraz 104 § 1 i 2,  art. 28, art. 10 § 1, art. 30 § 4, art. 61 § 4, art. 145 § 1 pkt 4, art. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 1491
law: Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 144/22 w sprawie ze skarg Z. O., D. O. i J. O. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Z. O., D. O. i J. O. solidarnie na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2022 r. sygn. I SAB/Wa 144/22 zobowiązał Ministra Rozwoju i Technologii do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 1991 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] sierpnia 1949 r. nr [...] - w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Uzasadniając wydany wyrok Sąd Wojewódzki wskazał, że kontroli sądu poddana została bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii polegająca na nierozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] sierpnia 1949 r. nr [...]. Zaakcentowano, że nie ulega wątpliwości, że decyzja kończąca postępowanie w tej sprawie nie została wydana. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że spór pomiędzy skarżącymi a organem administracji sprowadza się do oceny skutku wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491). Sąd Wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wszczęte po upływie trzydziestu lat od jej doręczenia lub ogłoszenia i niezakończone do dnia wejścia w życie tej ustawy (tj. 16 września 2021 r.) decyzją ostateczną umarza się z mocy prawa. Zdaniem Sądu I instancji, stanowisko organu, który twierdzi, że z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. nie ma potrzeby zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji, jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyrażono stanowisko, że wprawdzie umorzenie postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej następuje z mocy prawa z dniem jej wejścia w życie, ale przepis ten przewiduje określone przesłanki dla zaistnienia takiego skutku. Sąd Wojewódzki zauważył, że okoliczności warunkujące umorzenie postępowania mogą być przedmiotem sporu lub wymagać przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organ jest zatem zobowiązany zbadać, czy przesłanki te zostały spełnione w danym postępowaniu, a wyrazem dokonanych przez organ w tym zakresie ustaleń - w przypadku uznania, że wystąpił skutek w postaci umorzenia postępowania nieważnościowego z mocy prawa - będzie decyzja o umorzeniu postępowania, jako skonkretyzowany akt stosowania prawa w sprawie indywidualnej. W przeciwnym razie strona postępowania zostałaby pozbawiona możliwości kontroli prawidłowości umorzenia postępowania zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i sądowoadministracyjnym. Uwzględniając skargi Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, że bezczynność organu nie wynikała ze złej woli organu ani nie miała cech celowego ignorowania lub lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami prawa, wynikała natomiast z niewłaściwej interpretacji przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Minister Rozwoju i Technologii zaskarżając ten wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako: "p.p.s.a." zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491 - dalej jako "ustawa nowelizująca k.p.a."), poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy zaistnienia skutku w postaci umorzenia postępowania administracyjnego przy spełnieniu przesłanek w nim określonych i bezpodstawne uznanie, że w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie, organ jest zobowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania o charakterze deklaratoryjnym;

2. art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm. - dalej jako: "k.p.a."), w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a., poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że nadal możliwe jest wydanie przez organ rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i rozpatrzenie w drodze decyzji wniosku z [...] sierpnia 1991 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] sierpnia 1949 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...] sp. Akc., Warszawa, ul. [...], pomimo, że postępowanie w ww. sprawie zostało umorzone z mocy prawa;

3. art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przypadku zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a., organ jest zobowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy z treści art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. wprost wynika, że w przypadku wystąpienia tych przesłanek, postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa i w aktualnym stanie prawnym nie istnieje podstawa prawna do wydania takiej decyzji, co było zamierzonym celem ustawodawcy;

4. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ może umorzyć postępowanie w formie decyzji deklaratoryjnej, które wcześniej zostało umorzone z mocy prawa, w związku z wystąpieniem przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę i ocenę działania Ministra Rozwoju i Technologii bez uwzględnienia faktu, że postępowanie nadzorcze, zostało umorzone z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a., o czym strony zostały poinformowane pismem 31 grudnia 2021 r. przy jednoczesnym braku podstaw prawnych do wydania decyzji przez organ w przedmiotowym postępowaniu;

2. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że organ nadzoru pozostaje w bezczynności, w sytuacji gdy przebieg postępowania administracyjnego temu przeczy, a ponadto postępowanie zostało umorzone z mocy prawa, co w świetle przepisów prawa powoduje niemożność merytorycznego rozpatrzenia wniosku nieważnościowego, jak również nie wymaga wydania decyzji formalnej o umorzeniu postępowania - prawidłowa ocena Sądu w powyższym zakresie powinna prowadzić do nieuwzględnienia skargi skarżących na bezczynność organu;

3. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 103 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności w związku z niewydaniem decyzji umarzającej postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] sierpnia 1949 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...] Sp. Akc., Warszawa, ul. [...], w sytuacji gdy postępowanie w ww. zakresie (przed jego umorzeniem z mocy prawa) było zawieszone przez poprzednika prawnego Ministra Rozwoju i Technologii postanowieniem z [...] maja 2019 r. znak: [...]; [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z [...] maja 2020 r., znak: [...]; [...], podczas gdy zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie;

4. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez bezpodstawne zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 1991 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizującego przedsiębiorstwo, w sytuacji gdy organ nie dopuścił się bezczynności w sprawie, a przedmiotowe postępowanie nadzorcze zostało umorzone z mocy prawa w związku z bezspornym zaistnieniem przesłanek określonych w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a., a co za tym idzie - brak podstawy prawnej do wydania decyzji przez organ w sprawie, zarówno merytorycznej jak i formalnej o umorzeniu postępowania;

5. naruszenie art.149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a., art. 30 § 4 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie bezczynności organu, polegającej na niewydaniu decyzji umarzającej postępowanie, w sytuacji gdy przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie organ obligowany jest ustalić i przywołać do postępowania wszystkie osoby posiadające interes prawny;

6. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez lakoniczne, niejasne uzasadnienie wyroku, nieprzedstawienie należytej argumentacji uzasadniającej stanowisko sądu, w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w kontekście art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. i brak wskazania podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia organu, co znacząco utrudnia kontrolę kasacyjną wyroku, jak i jego wykonanie, które wiązałoby się z wydaniem przez organ decyzji bez podstawy prawnej.

Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi skarżących, względnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji; a także zasądzenie na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii od skarżących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Ponadto wniesiono o rozważenie zasadności wydania postanowienia (art. 187 § 1 p.p.s.a.) o przekazaniu do rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie, w drodze uchwały (art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w niniejszej sprawie, a mianowicie wyjaśnienie czy i na jakiej podstawie prawnej, w przypadku postępowań nadzorczych, do których ma zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. (zgodnie z którym postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa) organ zobowiązany jest do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania, potwierdzającej wystąpienie przesłanek wskazanych ww. przepisie, czy też, mając na względzie zasadę wyrażoną w art. 9 k.p.a., organ jest zobligowany do skierowania do stron pisma informującego o zakończeniu postępowania lub wydania stosownego zaświadczenia na wniosek strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Analiza wskazanych w niniejszej sprawie podstaw skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że złożona skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są w części trafne.

Zasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 103 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (pkt. II.3 skargi kasacyjnej). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się do dwóch kluczowych - dla tej sprawy - zagadnień. Po pierwsze - Sąd Wojewódzki nie zajął stanowiska w kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego, co zasadnie wytknięto w skardze kasacyjnej. Po drugie - pomimo gołosłownego i wewnętrznie niespójnego stanowiska organu, co do zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, Sąd Wojewódzki przesądził o bezczynności Ministra upatrując jej przyczyn w "niewłaściwej interpretacji przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r." o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491; dalej jako: "ustawa zmieniająca k.p.a.") i braku wydania decyzji umarzającej.

Jak trafnie wskazano w skardze kasacyjnej nie jest jasne, czy rozstrzygając sprawę Sąd Wojewódzki rozważał kwestię zawieszenia postępowania administracyjnego postanowieniem z [...] maja 2019 r. utrzymanym następnie w mocy postanowieniem z [...] maja 2020 r. i jego konsekwencje. Należy zwrócić uwagę, że przedmiotem złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarg objęto wyłącznie bezczynność Ministra. Bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania stanowią odrębne instytucje prawne, a w złożonych skargach Ministrowi zarzucono wyłącznie bezczynność. Sąd Wojewódzki nie rozpoznawał zatem sprawy w kontekście przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ, co jasno wynika z resztą z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Pomimo to, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zajęto stanowiska w kwestii zawieszenia postępowania, tymczasem ma to zasadnicze znaczenie dla oceny bezczynności Ministra. Zgodnie, bowiem z definicją legalną "bezczynności" wprowadzoną do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., stan bezczynności zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. do biegu terminu załatwienia sprawy nie wlicza się m.in. okresów zawieszenia postępowania. A zatem pozostające w obrocie prawnym postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Jakkolwiek, zgodzić należy się z Sądem Wojewódzkim, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a., postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa, to umorzenie z mocy prawa dotyczy jedynie tych postępowań nieważnościowych, których przedmiot (zaskarżona decyzja) spełnia określone w przedmiotowym przepisie przesłanki. W celu dokonania oceny, czy dane postępowanie nieważnościowe zostało umorzone, organ obowiązany jest do poczynienia ustaleń faktycznych. To oznacza, że w przypadku postępowań toczących się w sprawie stwierdzenia nieważności, rzeczą organu jest dokonać oceny, czy istnieją podstawy do utrzymywania stanu zawisłości sprawy w celu zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem, czy też ziściły się przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania.

W okolicznościach badanej sprawy ani Sąd Wojewódzki, ani Minister nie odwołują się do konkretnych ustaleń faktycznych akt sprawy, wskazujących na weryfikację zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego. To powoduje, że przy jednoczesnym braku odniesienia do kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego, stanowisko Sądu Wojewódzkiego, uwzględniające skargę - na bezczynność - Ministra, jawi się jako przedwczesne. Sytuacja jest tym bardziej niestandardowa, że Minister przedstawia wewnętrznie sprzeczne stanowisko, z jednej strony powołując się na zawieszenie postępowania i wynikającą z tego faktu ochronę przed zarzutem bezczynności, z drugiej strony nie odwołując się do żadnych ustaleń faktycznych sprawy, gołosłownie stwierdza, że w sprawie ziściły się przesłanki umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] sierpnia 1949 r. nr [...].

Uchylając się od dokonania oceny kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, przy jednoczesnym braku weryfikacji zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego, Sąd Wojewódzki uchylił się w istocie od rozstrzygnięcia istoty sporu w tej sprawie. Uzasadnienie wyroku jest zatem na tyle niejasne, że nie jest możliwa jego kontrola instancyjna i sprawdzenie, czy rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, co zasadnym czyni zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt. II.6 skargi kasacyjnej).

II. Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię (I.1 skargi kasacyjnej) oraz niewłaściwe zastosowania (I.2-4 skargi kasacyjnej).

Co do kwestii wykładni art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a. Sąd zajął stanowisko w pkt I uzasadnienia niniejszego wyroku. Natomiast odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej w zakresie zastosowania wskazanych w pkt. I.2-4 przepisów, należy wskazać, że co do zasady, w aktualnym stanie prawnym ustalenie braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy stanowi podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Niezasadnie zatem skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. oraz 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a. Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono również naruszenie art. 158 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nadal możliwe jest wydanie przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, która została umorzona z mocy prawa. Należy zwrócić uwagę, że sam skarżący kasacyjnie wskazuje, że "Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił okoliczności, iż przedmiotowe postępowanie jest zawieszone, zaś w czasie trwania zawieszenia nie można zobowiązać organu do wydania decyzji" (s. 13 uzasadnienia skargi kasacyjnej).

Niezasadnie również Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a.

Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jeżeli podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez sąd I instancji, to nie może być to skuteczne, gdyż przepisy te zakreślają jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach p.p.s.a. Tymczasem do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie (por. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r., II OSK 2342/18). Na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (...). Podstawą orzekania jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się jednak do uzasadnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie (pkt. II.1) należy wskazać, że zasadności tego zarzutu, skarżący kasacyjnie niesłusznie upatruje w odmiennej od przyjmowanej przez niego wykładni art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a. Całkowicie niezrozumiały jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. Przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika w czym skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia tego przepisu.

Wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku czyni niemożliwym odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczących naruszenia art. 28 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a., art. 30 § 4 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 6 k.p.a.(pkt. II. 2, 4, 5 skargi kasacyjnej).

Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji uwzględni uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu, w tym w szczególności zajmie stanowisko co do skutków zawieszenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, poczynionym w tym zakresie ustaleniom dając wyraz w uzasadnieniu wyroku, a następnie z uwzględnieniem tych ustaleń ponownie zajmie stanowisko w kwestii bezczynności organu. Jeżeli, Sąd Wojewódzki ponownie dojdzie do wniosku, że Minister pozostaje bezczynny, to zważywszy na gołosłowne stanowisko Ministra, zobowiązując ten organ do załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności, zajmie stanowisko co do zaistnienia w sprawie przesłanek umorzenia postępowania.

Odnosząc się do wniosku skargi kasacyjnej należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska w sprawie zaistnienia w sprawie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. Na podstawie z art. 187 § 1 p.p.s.a., jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Oznacza to, że wystąpienie o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może nastąpić w każdej sprawie, ale zależy od wystąpienia zagadnienia prawnego, które budzi poważne wątpliwości. Skoro w rozpoznawanej sprawie brak było takich wątpliwości, to oznacza, że nie ziściła się przesłanka umożliwiająca składowi orzekającemu wystąpienie o wydanie stosownej uchwały.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).