Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 702/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 6 maja 2013 r. nr [...] .utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu C. z siedzibą w C. z dnia 14 lutego 2013 r. nr [...] przyznającą K. J. płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 w pomniejszonej wysokości, tj. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 8 maja 2012 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w C. wpłynął wniosek K. J. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013. We wniosku Wnioskodawczyni zadeklarowała do płatności 1 działkę rolną znajdującą się na działce ewidencyjnej nr[...] , położonej w gminie C., obrębie ewidencyjnym P. Wniosek dotyczył trzeciego roku udziału Producentki w programie rolnośrodowiskowym, a zgłoszoną w nim działkę rolną o powierzchni [...] ha zadeklarowano do płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w ramach wariantu 2.3 -Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) oraz za realizacje pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarze[..] . Wraz z wnioskiem Wnioskodawczyni złożyła operat techniczny sporządzony w dniu 30 marca 2012 r. przez zewnętrznego wykonawcę "[...] ".

W dniu 4 września 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał Wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień związanych z brakiem deklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] na obszarze[....] . Wobec braku odpowiedzi na to wezwanie organ dokonał odpowiednio zamiany wariantu 3.1.2 na wariant 3.1.1.

W dniu 14 lutego 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. po zweryfikowaniu materiału dowodowego wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Organ wyjaśnił, że płatność została pomniejszona ze względu na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną po kontroli administracyjnej ([...] ha), wynoszącą [...] %.

W odwołaniu od tej decyzji Strona wniosła o jej zmianę przez przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości odpowiadającej rzeczywistej powierzchni gruntu działki ewidencyjnej nr[...] , tj. [...] ha. Wnioskodawczyni nie zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji wskazując, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku określona została na podstawie operatu technicznego sporządzonego w dniu 30 marca 2012 r. przez geodetę. K. J. zarzuciła organowi brak wnikliwego wyjaśnienia sprawy w przypadku rozbieżności pomiędzy ustaleniami organu I instancji w zakresie powierzchni dokonanej na podstawie ortofotomapy a operatem sporządzonym przez uprawnionego geodetę. Niezrozumiałym jest więc, że w decyzji z dnia 29 listopada 2010 r. w zakresie tej samej działki organ przyjął powierzchnię kwalifikowaną do płatności [...] ha, a w innej decyzji uznał powierzchnię [...] ha. Wnioskodawczyni stwierdziła przy tym, że od czasu wydania decyzji z 2010 r. na spornej działce nie prowadzono żadnych prac, nie zachodziły żadne zjawiska, które mogły wpłynąć na zmianę powierzchni i dlatego wniosła o powołanie biegłego w celu ustalenia powierzchni działki kwalifikowanej do płatności.

Uzasadniając stanowisko podjęte po rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że przyznana Wnioskodawczyni płatność została pomniejszona ze względu na fakt, iż po skorygowaniu powierzchni zadeklarowanej we wniosku do powierzchni ewidencyjno- gospodarczej zadeklarowanej działki rolnej, powstała różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza działki rolnej ustalona została w oparciu o analizę danych dotyczących działki ewidencyjnej, na której położona jest działka rolna, zawartych w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS), o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, zgodnie z którym system ten ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, korzystając przy tym z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

Przytaczając treść przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), organ odwoławczy wyjaśnił, że o powyższe płatności ubiegać może się producent rolny posiadający odpowiednią powierzchnię działek rolnych (gruntów) odpowiednio użytkowanych rolniczo. W związku z obowiązkiem wykorzystywania w kontroli administracyjnej danych dotyczących powierzchni wyznaczonych wektorowo, występują różnice pomiędzy danymi opisowymi zawartymi w EGiB, a danymi graficznymi (PEG), które odzwierciedlają jedynie powierzchnie gruntów uprawnionych do płatności i zgodnie z powołanym przepisem art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowią powierzchnie referencyjne, w oparciu o które przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o przyznanie płatności. Odnosząc się do kwestii deklaracji we wniosku powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo organ II instancji podkreślił, że weryfikacja tych powierzchni w bazie LPIS odnosi się do sprawdzenia, czy powierzchnia działki rolnej na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do płatności na tej działce ewidencyjnej w bazie LPIS. Oznacza to, że zgodnie z art. 24 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, nie można zakwalifikować do płatności powierzchni przekraczających maksymalny obszar kwalifikowany (powierzchnia PEG) na danej działce ewidencyjnej.

Odnosząc się do przedstawionego przez Stronę do akt sprawy aktu notarialnego oraz operatu technicznego z pomiaru geodezyjnego przeprowadzonego 30 marca 2012 r. przez geodetę, organ II instancji podkreślił, iż do wyliczenia powierzchni uprawnionej do płatności stosowana jest powierzchnia PEG, której wartość została ustalona w kontroli terenowej, podczas której odnotowano znaczne powiększenie się obszaru niekwalifikującego się do płatności opisanego "jako tereny zalesione i zadrzewione". Informacje zawarte w akcie notarialnym czy też w operacie technicznym, są wykorzystywane jedynie w zakresie potwierdzenia dokonana czynności prawnej (w przypadku aktu notarialnego), natomiast w przypadku operatu technicznego - identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działek. Dokumenty te nie mogą być traktowane jako najważniejsze źródło dowodowe, co do posiadanej przez rolnika działki rolnej, gdyż wykonawca operatu [...] nie jest wyspecjalizowanym organem kontroli o którym mowa w art. 48 ust. 2 Rozporządzenia 1122/2009.

Dokonując analizy szkicu pomiaru wykonanego przez geodetę i szkicu wykonanego w kontroli na miejscu w dniu 21 lutego 2012 r. organ odwoławczy zauważył, że w przypadku szkicu pomiarowego wykonanego podczas kontroli na miejscu inspektorzy dokonali dwóch wyłączeń: W1 o powierzchni [...] ha oraz W2 o powierzchni [...] ha. Z treści raportu z kontroli wynika, że łącznie powierzchnia zmierzona wyniosła [...] ha, od której zostały odliczone 2 ww. wyłączenia, co dało powierzchnię [...] ha. Z kolei weryfikacja szkicu pomiaru dokonana w oparciu o operat techniczny wskazuje, że powierzchnia zmierzona wyniosła [...] ha, którą pomniejszono o 2 obszary o powierzchni odpowiednio [...] ha i [...] ha. Wyłączenia, które dokonano w kontroli w terenie nie odpowiadają wyrysowi działek rolnych wykonanych przez geodetę w operacie technicznym. Inspektorzy terenowi dokonali wyłączenia znacznej części gruntów w północnej części działki, której stan wyraźnie wskazywał na brak możliwości ubiegania się o przyznanie płatności. Jak wynika ze sporządzonej podczas kontroli dokumentacji fotograficznej, na powierzchniach tych znajdują się zadrzewienia i zakrzewienia udokumentowane na zdjęciach o nr [....] . Wyłączenie, które dokonał geodeta w północnej części działki nie objęło swym zasięgiem części pasów zadrzewień, która została wyłączona i udokumentowana materiałem zdjęciowym w kontroli na miejscu. Podobna sytuacja ma miejsce w południowej części działki ewidencyjnej nr [...] - tam również teren zadrzewiony i zakrzewiony został wyłączony w większej części niż wynika to z operatu technicznego. Stan na gruncie został zarejestrowany na materiale zdjęciowych na zdjęciach nr [...] .

Zdaniem organu, w związku z powyższym dokumenty wykonane przez firmę [...] nie mogą w sposób skuteczny podważyć powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu, a zatem powierzchnie użytków rolnych określone w dokumentacji przedkładanej przez Stronę nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności do gruntów. Organ powołał przy tym wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2013 r. (I SA/Sz 850/12) – wydany również w sprawie ze skargi K. J. – w którym wskazano m.in., że wykonawca operatu technicznego "nie jest podmiotem kontrolnym w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009".

Odnosząc się do żądania Strony o powołanie biegłego, który stwierdziłby rzeczywistą powierzchnię użytków rolnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że powołanie biegłego w sprawie objętej wnioskiem o płatność za rok 2012 byłoby działaniem bezzasadnym, ponieważ w 2011 r. dokonano na działce ewidencyjnej nr [...] wizytacji terenowej, podczas której dokonano pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności czyli zweryfikowano grunt rolny w terenie, dokumentując wizytację fotografiami obszarów kwalifikujących się do płatności jak i obszarów co do których płatność nie przysługuje, a ustalona w ten sposób powierzchnia użytkowana rolniczo wyniosła [..] ha. Z uwagi na to, że powierzchnia wyznaczona w kontroli na miejscu w r. 2011 stanowi najbardziej aktualną informację o powierzchni użytkowanej rolniczo należy uznać ją za prawidłową. Powierzchnia ta została również potwierdzona w systemie informacji geograficznej, o której mowa w art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009. W wyniku tego działania uzyskano wartość powierzchni kwalifikowanej, odpowiadającej swoją wartością tej, która zatwierdzona została przez organ I instancji do naliczenia płatności.

W odniesieniu do zarzutu Wnioskodawczyni w zakresie uznania obszaru kwalifikowanego do płatności o wielkości [...] ha w decyzji z 29 listopada 2010 r. organ wyjaśnił, że weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do płatności w roku 2010 dokonał na podstawie obowiązującej w tym roku ortofotomapy terenu działki [...] wykonanej 12 września 2010 r. Powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza, którą w 2011 r. przyjęto do naliczenia płatności została natomiast zaktualizowana w wyniku przeprowadzonej kontroli w terenie w roku 2011, podczas której kontrolujący stwierdzili rozbieżności pomiędzy treścią ortofotomapy a stanem faktycznym w terenie co do zasięgu powierzchni kwalifikowanej, stosując kod nieprawidłowości [...]

Organ II instancji wyjaśnił, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności do gruntów rolnych na obszarze ONW, uznając powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą [...] ha, nie mógł postąpić w sposób inny niż przyznać płatność do stwierdzonej powierzchni działki rolnej A. Szczegółowe wyliczenie płatności organ odwoławczy zawarł w uzasadnieniu decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie dowodu w postaci operatu technicznego sporządzonego przez kompetentny podmiot posiadający odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia,

- naruszenie przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie dowodu w zakresie weryfikacji kontroli i pomiarów dokonanych przez organ I instancji pomimo istnienia poważnych rozbieżności w zakresie ustalenia powierzchni nieruchomości poprzez powołanie niezależnego biegłego.

Zdaniem Skarżącej, organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach, które nie są zgodne ze stanem rzeczywistym. W toku postępowania ustalono, że we wniosku o przyznanie płatności wskazano niewłaściwą powierzchnię gruntów, jednak wielkość ta wynikała z operatu wykonanego przez firmę[...] . Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził też, że dokumenty wykonane przez ww. podmiot nie mogą w sposób skuteczny podważyć powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu, bowiem ustalenia w zakresie gruntów kwalifikowanych do uzyskania wsparcia finansowego są dokonywane w oparciu o ortofotomapy. Z uzyskanych przez Skarżącą informacji wynika jednak, że od 2009 roku organ posługuje się tą samą ortofotomapą. Skarżąca zauważyła przy tym, że dane dotyczące powierzchni gruntów kwalifikowanych do uzyskania wsparcia finansowego były różne - inne wartości stwierdzano w decyzji z dnia 29 listopada 2010 r., jeszcze inne w decyzji z dnia 8 stycznia 2010 r., odmienne w decyzji zaskarżonej (do skargi dołączono kopie tych decyzji).

W ocenie Skarżącej, pomimo zgłaszanych przez nią zastrzeżeń co do powierzchni ustalonej przez organ I instancji, umotywowanych dowodem w postaci operatu sporządzonego przez kompetentny podmiot, organ II instancji nie podjął absolutnie żadnych czynności w celu wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Tym samym naruszył jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, polegającą na obowiązku organu dokładnego i wnikliwego rozpoznania sprawy. W związku tym Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia prawidłowej powierzchni gruntów kwalifikujących się do uzyskania wsparcia finansowego we właściwej wysokości.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ponadto sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu, gdy ustali, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.". W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem decyzja ta nie narusza prawa w stopniu wskazanym powyżej.

Na wstępie należy wskazać, że zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych określają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem", które odsyła również do odpowiednich aktów prawa wspólnotowego, w tym m.in. do przywoływanych wyżej rozporządzeń Rady nr 73/2009 i Komisji nr 65/2011.

Zgodnie z § ust. 1 pkt 2-4 ww. rozporządzenia: "1. Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Szczegółowe stawki tej płatności określono w § 14 tego rozporządzenia.

W myśl art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. L. 2009.30.16 ze zm.): "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000.".

Ponadto, zgodnie z art. 20 tego rozporządzenia Rady: "1. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy.

2. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych.

Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu.

3. Każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za koordynowanie obu rodzajów kontroli przewidzianych w niniejszym rozdziale.

W przypadku gdy państwo członkowskie przewiduje delegowanie wykonania niektórych elementów prac, które należy przeprowadzić na mocy niniejszego rozdziału, wyspecjalizowanym agencjom lub firmom, wyznaczony organ zachowuje prawo do kontroli oraz odpowiedzialność za takie prace.".

W myśl art. 22 tego rozporządzenia: "1. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy rolnik wywiązuje się z obowiązków, o których mowa w rozdziale 1.

2. Państwa członkowskie mogą wykorzystywać już istniejące systemy administrowania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania oraz z zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. (...).".

Stosownie natomiast do art. 24 ust. 1 lit. b i c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE. L. 2004.141.18): "Kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te:

b) weryfikują istnienie uprawnień do dopłat i kwalifikacje do otrzymania pomocy;

c) dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich;".

Powyższe oznacza więc, że o płatności rolnośrodowiskowe ubiegać się może producent rolny posiadający odpowiednią powierzchnię działek rolnych (gruntów) odpowiednio użytkowanych rolniczo. W związku z obowiązkiem wykorzystywania w kontroli administracyjnej danych dotyczących powierzchni wyznaczonych wektorowo, występują różnice pomiędzy danymi opisowymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a danymi graficznymi (PEG), które odzwierciedlają jedynie powierzchnie gruntów uprawnionych do płatności i stanowią tzw. powierzchnie referencyjne, w oparciu o które przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o przyznanie płatności. Weryfikacja zadeklarowanych we wniosku powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo w bazie LPIS (systemu identyfikacji działek rolnych) polega więc na sprawdzenia, czy powierzchnia działki rolnej na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do płatności na tej działce ewidencyjnej w bazie LPIS. Nie można bowiem zakwalifikować do płatności powierzchni przekraczających maksymalny obszar kwalifikowany (powierzchnia PEG) na danej działce ewidencyjnej.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009": "Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności". W myśl art. 34 ust. 1 tego rozporządzenia: "Powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej [...] ha".

W myśl art. 48 ust. 1 ww. rozporządzenia, za przeprowadzanie kontroli i inspekcji w zakresie przedmiotowych wymogów i norm odpowiadają wyspecjalizowane organy kontroli, natomiast w myśl art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz.1051 ze zm.), podmiotem uprawnionym do przeprowadzania kontroli jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz inne jednostki organizacyjne dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1, którym Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej.

Stwierdzić należy, że spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy w istocie prawidłowości ustalenia powierzchni działki rolnej A, zadeklarowanej przez Skarżącą do płatności za rok 2012. Skarżąca zadeklarowała bowiem powierzchnię [..] ha – wynikającą z operatu technicznego sporządzonego w dniu 30 marca 2012 r. na jej zlecenie przez geodetę, natomiast organy ARiMR obu instancji uwzględniły powierzchnię [...] ha, a więc mniejszą od zadeklarowanej o [...] %. Powierzchnia przyjęta przez organy ustalona została w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 21 lutego 2012 r. (w sprawie dotyczącej płatności za rok 2011) przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu – S. Inspektorzy terenowi sporządzili raport dokumentujący czynności kontrolne, dołączając do niego materiał fotograficzny wskazujący na fragmenty działki niekwalifikujące się do płatności oraz szkic pomiaru działki objętej wnioskiem, na którym wskazali granice działki rolnej, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, a także miejsca sporządzenia fotografii. Inspektorzy dokonali pomiarów przy użyciu odbiornika GPS (T. G.) i w stosunku do kontrolowanej działki stwierdzili nieprawidłowości oznaczone kodem [..] ("stwierdzono rozbieżności pomiędzy treścią ortofotomapy i stanem faktycznym w terenie w zasięgu powierzchni kwalifikowanej") oraz [..] ("zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej"). Kontrola formalna jakości wykonanych pomiarów nie wykazała błędów w pracy inspektorów terenowych, gdyż powierzchnia kwalifikowana do płatności na działce rolnej A ustalona w kontroli na miejscu została potwierdzona w systemie informacji geograficznej, o którym mowa w ww. art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009.

Wskazana wyżej różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną, wynosząca [...] spowodowała pomniejszenie powierzchni przyjętej do naliczenia płatności o dwukrotność stwierdzonej nieprawidłowości, a przyznana (pomniejszona) kwota płatności odpowiada iloczynowi tej powierzchni i obowiązujących w 2012 r. stawek.

Takie działanie zgodne jest z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. 2011.25.8 ze zm.). Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, (tj. jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw), "pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 [...] albo dwa hektary, ale nie więcej niż [...] zatwierdzonego obszaru".

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niepowołania biegłego dla zweryfikowania wyniku pomiaru powierzchni zadeklarowanej działki rolnej – w sytuacji niezgodności tego wyniku z pomiarem dokonanym przez geodetę powołanego przez Skarżącą, stwierdzić należy, że materiał dowodowy sprawy jest wiarygodny i stanowi właściwą podstawę ustalenia granic i powierzchni działki kwalifikującej się do przyznania wnioskowanych płatności. Kontrola działki rolnej została bowiem przeprowadzona przez zespół wyspecjalizowanych, odpowiednio przeszkolonych, inspektorów terenowych Biura Kontroli ARiMR w S., a przyjęta technika pomiaru (za pomocą GPS) spełnia wymogi sprzętu, którym powinien być on wykonywany, w tym w zakresie tolerancji pomiarów. Ustalenia dotyczące nieprawidłowości deklarowanej powierzchni należy więc uznać za prawidłowe, gdyż kontrolujący dokonali pomiaru działek rolnych po granicy faktycznie użytkowanego gruntu, a nie po granicy działki ewidencyjnej.

Wskazywany przez Skarżącą operat techniczny sporządzony został przez podmiot niebędący wyspecjalizowanym organem kontroli w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Podmiot ten nie jest bowiem jednostką organizacyjną działającą w strukturze ARiMR, ani inną jednostką organizacyjną, której Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności.

Z tych powodów brak było podstaw do powołania biegłego dla zweryfikowania powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 21 lutego 2012 r. Zasadnie przy tym organ odwoławczy wskazał – odnosząc się do operatu technicznego przedstawionego przez Skarżącą, że wyłączenia, które dokonano w kontroli w terenie nie odpowiadają wyrysowi działek rolnych wykonanych przez geodetę w operacie technicznym. Inspektorzy terenowi dokonali bowiem większych wyłączeń gruntów w części północnej i południowej działki, których stan wyraźnie wskazywał na brak możliwości ubiegania się o przyznanie płatności, bowiem na powierzchniach tych znajdują się zadrzewienia i zakrzewienia udokumentowane na załączonych zdjęciach.

Zasadnie też organ stwierdził, że powierzchnia wyznaczona w kontroli na miejscu w dniu 21 lutego 2012 r. stanowi najbardziej aktualną informację o powierzchni użytkowanej rolniczo w 2012 r., a ponadto została ona potwierdzona w systemie informacji geograficznej, o której mowa w art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego uznawania różnych obszarów kwalifikowanych do płatności, np. [...] ha w decyzji z dnia 29 listopada 2010 r., a w innej decyzji [...] ha, stwierdzić należy, że powierzchnie kwalifikujące się do płatności mogą się zmieniać w poszczególnych latach, zwłaszcza przy uwzględnieniu występujących na przedmiotowej działce i na jej obrzeżach zadrzewień i zakrzewień. Wskazał też na to organ II instancji, iż podczas kontroli terenowej "odnotowano znaczne powiększenie się obszaru niekwalifikującego się do płatności" opisanego w protokole kontroli jako "tereny zalesione i zadrzewione". Zauważyć przy tym należy, że w odwołaniu Strona podnosiła, że "od czasu wydania decyzji z 2010 r. na spornej działce nie prowadzono żadnych prac, nie zachodziły żadne zjawiska, które mogły wpłynąć na zmianę powierzchni".

Sąd nie stwierdził więc naruszenia przepisów postępowania wskazywanego w skardze. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy ARiMR działały na podstawie i w granicach prawa, a dokonane w zaskarżonej decyzji ustalenia w zakresie określenia różnicy powierzchni gruntu zgłoszonego we wniosku, a kwalifikującego się do przyznania wnioskowanych płatności znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy.

Ponownie należy więc wskazać, że Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącej. Kontrola ta odbyła się zgodnie z wymogami określonymi w ww. rozporządzeniach Rady i Komisji (WE), w sposób rzetelny, przez posiadających odpowiednie kwalifikacje inspektorów terenowych ARiMR, a jej wyniki nie budzą wątpliwości. Zasadnie więc przyznane Skarżącej płatności rolnośrodowiskowe na rok 2012 pomniejszone zostały stosownie do art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.