Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 56/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262  par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określane zamiennie słowem "Kolegium" – utrzymało w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 2006 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. z późn. zm. ) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz. U. Nr 198, poz. 1925 ) – postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie nałożenia kary porządkowej w wysokości [...]zł. na A. C. oraz ustalenia terminu płatności tej kary na 7 dzień od dnia doręczenia postanowienia.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia A S.A. z siedzibą w W., przy ul. [...] – w dalszej części uzasadnienia określanej zamiennie skrótem "A S.A." lub słowem "Spółka" wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006. Wezwaniem z dnia 22 stycznia 2008 r. organ I instancji wezwał A S.A. reprezentowaną przez A. C. – w związku ze złożonymi przez Spółkę deklaracjami – do złożenia pisemnych wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów dotyczących zwiększenia wartości budowli wykazanych do opodatkowania względnie zmniejszenia wartości budowli zgłoszonych do opodatkowania. W odpowiedzi na w/w wezwanie pełnomocnik Spółki wskazał, że dołączone do korekt pisemne uzasadnienie wyczerpująco wyjaśnia potrzebę złożenia korekt. Strona wskazała ponadto, że podatnik nie ma obowiązku składania żadnych zeznań, deklaracji, wykazów zestawień dotyczących podatku od nieruchomości poza tymi, które wymienione są w art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazano ponadto, że strona postępowania podatkowego nie ma obowiązku przedstawienia dowodów znajdujących się w jej posiadaniu, ani przedstawiania okoliczności stanowiących element stanu faktycznego sprawy, nawet wówczas, gdy organ wzywa ją do tego. Spółka zarzuciła, iż takim postępowaniem organ próbuje przerzucić na stronę postępowania ciężar dowodu. Powtórzono także w odpowiedzi na wezwanie argumentację zawartą we wniosku dołączonym do korekty zeznań podatkowych.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta W. nałożył na A.C. – doradcę prawnego działającego w imieniu A S.A. karę porządkową w wysokości [...]zł. za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień, których organ podatkowy zażądał wezwaniem z dnia 22 stycznia 2008 r. W złożonym na to postanowienie zażaleniu A. C. podniósł, że przekazał organowi I instancji – w piśmie z dnia 1 lutego 2008 r. – szczegółowe wyjaśnienia. Wskazał także, iż w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności wymienionych w art. 262 § 2 pkt 1 – 3 Ordynacji podatkowej, która mogłaby stanowić podstawę do nałożenia kary porządkowej. Skarżący zarzucił organowi podatkowemu nie wskazanie w postanowieniu, która z przesłanek określonych w art. 262 § 2 Ordynacji podatkowej stanowiła podstawę nałożenia kary porządkowej. Dodatkowo strona podniosła, iż wezwanie do złożenia wyjaśnień wystosowane w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej nie może prowadzić do obciążania podatnika obowiązkiem dowodzenia oraz wywodzenia twierdzeń o stanie faktycznym. Skarżący wyraził przy tym pogląd, że strona postępowania podatkowego nie ma obowiązku przedstawiania dowodów będących w jej posiadaniu, nawet wówczas, gdy organ podatkowy wzywa ją do tego. Pełnomocnik powtórzył także argumentację zawartą w piśmie z dnia 1 lutego 2008 r., dotyczącą obowiązków strony postępowania podatkowego. Jak wskazał zainteresowany obowiązki te w zakresie informowania organu podatkowego w całości wyczerpuje art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a zatem żądanie udzielania wyjaśnień przez organ podatkowy I instancji było bezpodstawne.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji wskazując, że z treści wezwania z dnia 22 stycznia 2008 r., w związku z niewykonaniem którego został ukarany zainteresowany, nie można było jednoznacznie wywieść, do kogo zostało skierowane tj, czy do [...] S.A., czy do jej pełnomocnika.

Organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] nałożył na A. C. karę porządkową w wysokości [...]zł. oraz wyznaczył termin do jej uiszczenia wynoszący 7 dni licząc od dnia następującego po dniu doręczenia postanowienia. Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezydent Miasta W. podniósł, że zwrócił się do A. C. – występującego w sprawie w charakterze pełnomocnika A S.A. – o złożenie wyjaśnień dotyczących okoliczności związanych z wartością budowli wykazanych przez Spółkę do opodatkowania. W związku z nie złożeniem żadnych wyjaśnień oraz brakiem wskazania uzasadnionych przyczyn odmowy złożenia wyjaśnień organ za zasadne uznał nałożenie kary porządkowej na pełnomocnika A S.A. Strona wniosła na w/w postanowienie zażalenie, wskazując, że nie uzyskała od mocodawcy tj. A S.A. danych żądanych w wezwaniu, co wiązało się ze skomplikowaną strukturą wewnętrzną A S.A. Zdaniem ukaranego organ podatkowym winien wziąć pod uwagę charakter żądania, strukturę A S.A. i wyznaczyć dłuższy termin do realizacji wezwania. Strona wskazała ponadto, że organ podatkowy I instancji błędnie przyjął, że jest pełnomocnikiem A S.A. w postępowaniu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za lata 2003 – 2006, w związku z czym nie można na nią nałożyć kary porządkowej. Wskazał także, iż w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności wymienionych w art. 262 § 2 pkt 1 – 3 Ordynacji podatkowej, która mogłaby stanowić podstawę do nałożenia kary porządkowej. Dodatkowo strona podniosła, iż wezwanie do złożenia wyjaśnień nie może prowadzić do obciążania podatnika obowiązkiem dowodzenia oraz wywodzenia twierdzeń o stanie faktycznym. Skarżący wyraził przy tym pogląd, że ani jego samego, ani też jego mandata jako strony postępowania podatkowego nie obciążał obowiązek przedstawiania dowodów żądanych w wezwaniu, gdyż obowiązki te w całości wyczerpuje art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu, Kolegium w pierwszej kolejności stwierdziło, że organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia A S.A. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006, wydając postanowienie z dnia [...] Nr [...], które zostało doręczone Spółce. A.C. złożył temu organowi dokumenty z których wynika, że posiadał on umocowanie do działanie jako pełnomocnik A S.A. we wszystkich czynnościach przed organami podatkowymi właściwymi do wymiaru i poboru podatku od nieruchomości w zakresie reprezentowania interesów Spółki w tym podatku, a w szczególności do wnoszenia takich pism jak wnioski o stwierdzenia nadpłaty, odwołania od decyzji ( dowód pełnomocnictwo z dnia 6 sierpnia 2007 r. udzielone przez doradcę podatkowego A. Z., pełnomocnictwo z dnia 1 lutego 2007 r. udzielone przez Dyrektora Pionu Prawnego Grupy Kapitałowej S.A. doradcy podatkowemu A. Z. z upoważnieniem do ustanawiania dalszych pełnomocników ). Prezydent Miasta W. wezwaniem z dnia 22 stycznia 2008 r. zobowiązał A. C. – w związku ze złożonymi przez Spółkę deklaracjami – do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących:

1) dokładnego rozumienia "pełnego rozliczenia zadań inwestycyjnych związanych z budową i rozbudową sieci telekomunikacyjnej",

2) wskazania w jakim roku budowa obiektów budowlanych wykazanych w korektach deklaracji została zakończona, albo kiedy rozpoczęto użytkowanie tych budowli przed ich ostatecznym wykończeniem,

3) wskazania dnia powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości,

4) sposobu ustalenia wartości budowli na terenie miasta W.,

5) istnienia dokumentacji nadzoru budowlanego dotyczącej momentu rozpoczęcia i zakończenia budowy,

6) dokumentacji potwierdzającej fakt likwidacji budowli,

7) przedstawienia sposobu wyliczenia wartości części budowli położonych na terenie miasta W. z podaniem podstaw przyjętych do gmin, ogólnej wartości budowli.

Wezwanie to zostało powtórzone w pismach z dnia 12 lutego 2008 r. i z dnia 14 kwietnia 2008 r. oraz z dnia 10 października 2007 r.

Kontynuując, Kolegium odwołało się do treści art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując, że strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówiły okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce prowadzenia czynności przed jej zakończeniem mogą zostać ukarani karą porządkową do [...]zł. Funkcją kary porządkowej jest dyscyplinujące oddziaływanie na osoby biorące udział w postępowaniu, tak aby zapewnić sprawny przebieg czynności procesowych i zwalczać działania ukierunkowane na opóźnienie lub uniemożliwienie zakończenie postępowania. Organ podatkowy związany jest przy tym treścią art. 122 Ordynacji podatkowej nakazującego dążenie do ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy. Kary porządkowe służą pośrednio realizacji tejże zasady, bowiem mogą pozwolić na przymuszenie podmiotów wymienionym w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej do umożliwienia przeprowadzenia czynności dowodowych. Kolegium odwołało się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 304/08. Przytaczając fragment uzasadnienia w/w wyroku, Kolegium zaakcentowało istotę stosowania kar porządkowych. Kara porządkowa powinna być nałożona na konkretną osobę ( zaliczoną do kręgu osób wymienionych w art. 262 § 2 Ordynacji podatkowej ) w związku z jej konkretnie oznaczonym zachowaniem wypełniającym znamiona czynów z art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Co do zasady stwierdzić należy, że zachowanie zagrożone karą porządkową polega na nieusprawiedliwionym nie dopełnieniu przez uczestników postępowania podatkowego spoczywających na nich obowiązków. Obowiązki te mogą wynikać wprost z ustawy, bądź mieć swoje źródło w czynnościach organu podatkowego np. w wezwaniu do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka. Jak podkreśliło Kolegium, stosownie do art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy lub rozstrzygnięcia sprawy. O tym, czy złożenie wyjaśnień jest niezbędna decyduje organ, przed którym toczy się postępowanie. Bezzasadne nie zastosowanie się przez stronę lub inną osobę do wezwania organu podatkowego może skutkować nałożeniem kary porządkowej przewidzianej w art. 262 Ordynacji podatkowej. Organ zauważył przy ty, że regulacje zawarte w treści art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej – na które powołała się strona – a zobowiązujące organ do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy przez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego de facto korespondują z przepisami dającymi organowi możliwość realizację tych norm poprzez czy to wezwania strony do złożenia wyjaśnień, czy dowodów będących w jej posiadaniu, a potwierdzających twierdzenie zawarte w danym wniosku. Jak podkreśliło Kolegium do postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości nie ma zastawania tylko art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ale również przepisy Ordynacji podatkowej. Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta W. wielokrotnie wzywał A S.A., a następnie występującego w jej imieniu pełnomocnika do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów. Treść tych wezwań była znana pełnomocnikowi co najmniej od 25 stycznia 2008 r., kiedy to na wskazany przez pełnomocnika adres doręczono wezwanie. Zdaniem Kolegium pełnomocnik znał jednakże treść żądania już 17 grudnia 2007 r., co wynika z faktu, iż w tej dacie sporządził pismo, w którym ustosunkował się do wezwania Prezydenta Miasta W. z dnia 10 października 2007 r. Za bezzasadny wobec powyższego uznano zarzut, iż strona i jej pełnomocnik zostali zaskoczeni wezwaniem z dnia 18 kwietnia 2008 r. Zarówno pełnomocnik, jak i Spółka posiadali wystarczającą ilość czasu, aby przygotować stosowną odpowiedź wraz z dokumentacją. Jak podkreśliło Kolegium, ani A S.A., ani pełnomocnik nie wskazywali – trakcie trwania postępowania – że wykonanie czynności, do których wzywał organ I instancji było utrudnione, skupiając swoje uwagi na negowaniu dopuszczalności nałożenia na stronę obowiązku składania wyjaśnień i przedkładania dokumentów. Kolegium podkreśliło, że A S.A. jako wyspecjalizowany podmiot składając deklarację dokonała własnych analiz i ustaleń w oparciu o posiadane dokumenty. Wezwanie organu I instancji, w istocie ograniczało się do wskazania konkretnych okoliczności faktycznych i przedłożenia dokumentów, które stanowiły podstawę sporządzenia korekt deklaracji podatkowych. Odnosząc się do kwestii braku umocowania A. C. do reprezentowania A S.A. Kolegium wskazało, że pełnomocnictwo będące w aktach podatkowych, nie zawiera żadnych ograniczeń i dotyczy reprezentowania przez pełnomocnika w sprawie określenia A S.A. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006.

Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało zaskarżone przez ukaranego karą porządkową do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nałożenie kary porządkowej na osobę, która nie była pełnomocnikiem A S.A. w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006, a także poprzez nie wszczęcie postępowania podatkowego w tej sprawie, co oznacza, że kara została nałożona poza postępowaniem podatkowym. Zdaniem skarżącego kara została ponadto nałożona w związku z zaistnieniem zdarzenia, które nie zostało wskazane w tym przepisie jako przesłanka nałożenia kary porządkowej.

Uzasadniając skargę, skarżący w pierwszej kolejności podniósł, iż do postępowania w sprawie określenia A S.A. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006 nie zostało przedłożone pełnomocnictwo. Pełnomocnictwo takie zostało przedłożone do postępowania dotyczącego tego samego zobowiązania, ale za 2007 r. Jak podkreślił skarżący – zgodnie z art. 178 Ordynacji podatkowej – przepis rozróżnia "akta sprawy" a nie "akta organu I instancji". Załączenie pełnomocnictwa musi nastąpić zatem do akt konkretnej sprawy, a nie do akt organu. Pełnomocnictwo do akt dołącza natomiast – na podstawie art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej – pełnomocnik. Ujawnienie pełnomocnictwa następuje tylko w taki sposób, a więc nie jest możliwe załączenie pełnomocnictwa do akt sprawy przez organ podatkowy i nie jest też możliwe jego ujawnienie. Skarżący stwierdził przy tym, że pełnomocnictwo dołączył do sprawy określenia A S.A. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r., nie złożył zaś go do sprawy określenia tego zobowiązania za lata 2003 – 2006, a skoro tak to nie był pełnomocnikiem w tychże postępowaniach. W konkluzji uznał, że nie było podstaw do nakładania na niego jakichkolwiek obowiązków związanych z tymi postępowaniami, a tym bardziej nie było podstaw do nałożenia na niego kary porządkowej w związku z wezwaniem do udzielenia wyjaśnień w tych postępowaniach. Z tych samych względów – w ocenie skarżącego – nie doszło do wszczęcia postępowania, skoro postanowienie w tej sprawie zostało doręczone w sytuacji, gdy nie zostało złożone do akt sprawy pełnomocnictwo. Karę porządkową można nałożyć tylko w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, a skoro postępowanie to nie zostało wszczęte i nie było prowadzone, to nałożenie kary było bezzasadne. Kontynuując, skarżący podniósł, iż karę porządkową można nałożyć tylko w przypadkach określonych w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej tj. w przypadkach:

1) niestawienia się osobiści bez uzasadnionej przyczyny, mimo tego, że podmiot był do tego zobowiązany,

2) bezzasadnego odmówienia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności,

3) opuszczenia bez zezwolenia organu podatkowego miejsca przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem.

Skarżący podniósł, że niezłożeni wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 stycznia 2008 r. i z dnia 7 maja 2008 r. nie mogło być podstawą nałożenia kary porządkowej, gdyż nie było bezzasadne. Skarżący wyraził pogląd, że postępowanie dowodowe uregulowane jest w treści art. 180 – 200 Ordynacji podatkowej, zatem wyjaśnienia podatnika w trybie art. 155 tej Ordynacji nie są dowodem, a skoro tak nie mogą zastąpić ustalenia stanu faktycznego, gdyż ten element stosowania prawa podatkowego jest wyłączną kompetencją organu podatkowego. Skarżący wskazał, iż A S.A. uznaje, że wezwanie do udzielenia wyjaśnień, o których mowa w art. 155 Ordynacji podatkowej nie można rozumieć jako obciążenia podatnika obowiązkiem dowodzenia oraz wywodzenia z dowodów twierdzeń o stanie faktycznym. W przepisie tym wyraźnie wskazano, że przesłanką wezwania jest to, aby udzielenie wyjaśnień było niezbędna dla wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zaś dla ustalenia stanu faktycznego. Zarzucając zarówno organowi I instancji, jak i II instancji niewłaściwe rozumienie instytucji wezwania, skarżący podniósł, iż takie jej rozumienie mogłoby doprowadzić do zastępowania tymże wezwaniem obowiązków ciążących na organach podatkowych, a określonych w art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego wezwanie z dnia 22 stycznia 2008 r. i wezwanie z dnia 7 maja 2008 r. nie spełniało wymogów do udzielenia wyjaśnień w rozumieniu art. 155 Ordynacji podatkowej, w związku z czym nieudzielanie wyjaśnień w stanie faktycznym sprawy nie mogło prowadzić do nałożenia kary porządkowej.

Skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...] Nr [...],

2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zdaniem Sądu, postanowienie organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiot sporu ogranicza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organ podatkowy zastosował w sprawie art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej karząc skarżącego karą porządkową. Zdaniem A. C. organy działające w sprawie naruszyły w/w przepis, gdyż:

- po pierwsze, nie był umocowany do działania – nie był pełnomocnikiem A S.A. w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006,

- po drugie, nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie określenia A S.A. zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006,

- po trzecie, nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w/w przepisie.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, Sąd za pozbawione podstaw uznaje twierdzenie pełnomocnika, iż nie był on umocowany do działania – w charakterze pełnomocnika – w imieniu A S.A. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ odwoławczy, zasługuje na akceptację, a to z tej przyczyny, że:

1) w aktach podatkowych przekazanych Sądowi znajduje się pełnomocnictwo z dnia 6 sierpnia 2007 r. dla A. C., udzielone mu przez A. Z. – doradcę podatkowego. Z jego treści wynika, że A. Z., działając na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa przez A S.A. udzieliła pełnomocnictwa upoważniającego skarżącego do występowania oraz dokonywania w imieniu A S.A. wszelkich czynności przed organami podatkowymi właściwymi do wymiaru podatku i poboru podatku od nieruchomości,

2) pełnomocnictwem z dnia 1 lutego 2007 r. doradca podatkowy A. Z. została upoważniona do dokonywania w imieniu A S.A. wszelkich czynności przed organami podatkowymi właściwymi do wymiaru podatku i poboru podatku od nieruchomości. Pełnomocnictwo to obejmowało prawo do udzielania dalszych pełnomocnictw ( karta Nr 3 akt podatkowych),

Należy także wskazać, że na pierwsze wezwanie organu podatkowego z dnia 10 października 2007 r. skierowanego bezpośrednio do A S.A. Regionu Południowego podatniczka udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 17 grudnia 2007 r., które to pismo zawiera informację, że A S.A., reprezentuje w tejże sprawie doradca podatkowy A. C. ( "w odpowiedzi na wezwanie z dnia 10 października 2007 r...." – karta Nr 34 akt podatkowych ). Pismo to zostało podpisane przez skarżącego z użyciem pieczęci o treści "A.C. Doradca Podatkowy, nr wpisu [...]". Skarżący wskazał także w tymże piśmie adres do doręczeń. Od tego momentu cała korespondencja kierowana jest właśnie do pełnomocnika. Także wszystkie pisma kierowane do organu podpisuje pełnomocnik, wskazując w nich wprost, że reprezentuje A S.A. ( pismo z dnia 1 lutego 2008 r. – karta Nr 37 akt podatkowych, pismo z dnia 25 lutego 2008 r. – karta Nr 41 akt podatkowych ). W opisanej sytuacji za bezzasadne uznać należy twierdzenie skarżącego, że nie posiadał umocowania do działania w imieniu A S.A. Profesjonalny pełnomocnik – a taki przymiot przysługuje doradcom podatkowym w sprawach podatkowych – nie może twierdzić, że nie posiadał umocowania do działania w imieniu podatnika i jednocześnie – wskazując na prawo reprezentacji podatnika – podpisywać całą korespondencję kierowaną do organu, w imieniu tegoż podatnika. Sąd w pełni aprobuje dokonaną przez organ odwoławczy ocenę prawa do reprezentowania A S.A. przez skarżącego, a to z tej przyczyny, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tej kwestii nie budzi żadnych wątpliwości. Skarżący doskonale był zorientowany jakich lat podatkowych dotyczą postępowania, co potwierdza treść pism kierowanych do organu podatkowego. Wymaga także podkreślenia, że udzielone pełnomocnictwo nie zawiera żadnych ograniczeń, a z jego treści wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że doradca podatkowy A.C. upoważniony jest do działania w imieniu A S.A. "we wszelkich czynnościach przed organami podatkowymi właściwymi do wymiaru i poboru podatku od nieruchomości w zakresie reprezentowania interesów A S.A. w przedmiocie podatku od nieruchomości". Twierdzenie zatem skarżącego, że był umocowany tylko do działania w imieniu A S.A. w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r. nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a jego ocena prowadzi do wniosku przeciwnego, a to takiego, że to właśnie skarżący został ustanowiony pełnomocnikiem w sprawie, a skoro tak nie można skutecznie zarzucić organom podatkowym, że naruszyły przepisy dotyczące prawa strony do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania jej w postępowaniu podatkowym.

Z tej samej przyczyny nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nie wszczęcia przez organ podatkowy postępowania podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia A S.A. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na lata 2003 – 2006. Postanowienie to zostało skierowane na adres do doręczeń wskazany przez pełnomocnika z zaznaczeniem, że A S.A. reprezentowana jest przez doradcę podatkowego A. C. ( karta Nr 35 akt podatkowych ). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach podatkowych wynika, że postanowienie to zostało doręczone w dniu 7 stycznia 2008 r. Zgodnie z art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej, wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia, a datą wszczęcia takiego postępowania jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Nie bez znaczenia – przy tak sformułowanym zarzucie – jest także treść art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Reasumując, Sąd za pozbawiony podstaw prawnych uznaje zarzut nie wszczęcia przez organ I instancji postępowania podatkowego, gdyż materiał dowodowy wyżej wskazany w sposób nie budzący żadnych wątpliwości dowodzi, że postępowanie to zostało skutecznie wszczęte z dniem 7 stycznia 2008 r., poprzez doręczenie postanowienia w tej sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi – doradcy podatkowemu A. C.

Odnosząc się do ostatniego z zarzutów, zasadnym jest odwołanie się do regulacji zawartej w treści art. 262 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "Strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:

1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, lub

2) bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub

3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem,

mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.600 zł.".

Analiza w/w przepisu wskazuje, że może być on zastosowany:

- po pierwsze, tylko do osób w nim wskazanych,

- po drugie, do osób, które zostały prawidłowo wezwane przez organ,

- po trzecie, za czyny, które zostały wymienione w punktach od 1 – 3 przepisu.

Wszystkie te przesłanki musza być spełnione łącznie, a to oznacza, że brak którejkolwiek z nich pozbawia organ możliwości jego zastosowania. We wcześniejszej części uzasadnienia, Sąd dokonał oceny zarzutu w kwestii pełnomocnictwa skarżącego do działania w imieniu A S.A. przyjmując, że skarżący miał umocowanie do działania w imieniu w/w Spółki. Pozostaje zatem do oceny prawidłowość zastosowania w/w przepisu, z uwzględnieniem dwóch pozostałych przesłanek tj. prawidłowości wezwania oraz okoliczności bezzasadnej odmowy złożenia wyjaśnień. W aktach podatkowych – po wszczęciu postępowania podatkowego tj. po dacie 7 stycznia 2008 r. – znajdują się trzy wezwania skierowane do pełnomocnika w trybie art. 155 i 159 Ordynacji podatkowej z dnia 22 stycznia 2008 r., z dnia 12 lutego 2008 r. oraz z dnia 14 kwietnia 2008 r. ( odpowiednio karta Nr 36, 38 i 46 akt podatkowych ) w których organ zwraca się o złożenie pisemnych wyjaśnień dotyczących – w związku ze złożonymi korektami deklaracji podatkowych – takich okoliczności jak przyczyn zwiększenia wartości budowli wykazanych do opodatkowania, czy też przyczyn zmniejszenia ich wartości podnosząc, że jako przyczynę tychże korekt Spółka wskazała błędne przypisanie dla gminy wartości środków trwałych. W wezwaniach tych znalazły się wszystkie elementy określone w treści art. 159 Ordynacji podatkowej, wraz ze wskazaniem skutków prawnych niezastosowania się do wezwania. W kolejnych odpowiedziach na w/w wezwania skarżący – działając w charakterze pełnomocnika strony – domagał się m.in. wskazania przez organ przesłanek wszczęcia postępowania, wskazania wątpliwości budzących poprawność złożonych korekt, czy też wreszcie podnosząc, że art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie nakłada na składającego korektę żadnych innych zeznań, deklaracji, wykazów czy też zestawień dotyczących podatku od nieruchomości, odmówił udzielenia wyjaśnień w zakresie określonym przez organ. Ostatnie z wymienionych wezwań zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 18 kwietnia 2008 r. z zakreślonym 7 – dniowym terminem do złożenia wyjaśnień, a jak wynika z akt – do dnia wydania postanowienia przez organ I instancji – tj. do dnia 7 maja 2008 r. pełnomocnik – pomimo wcześniejszych dwukrotnych wezwań, bez mała identycznej treści – nie udzielił tychże wyjaśnień. W świetle tychże rozważań, Sąd podziela dokonaną przez organy podatkowe ocenę, że skarżący działając jako pełnomocnik strony bezzasadnie odmówił złożenia wyjaśnień, pomimo prawidłowego wezwania go do dokonania tej czynności. Nie bez znaczenia – dla rozpoznawanej sprawy – pozostaje także ocena całokształtu działań skarżącego, który pomimo pełnej wiedzy, co do żądanych wyjaśnień, zamiaru organu skorzystania z treści art. 262 Ordynacji podatkowej, uporczywie odmawiał jakiejkolwiek współpracy z organem podatkowym, ograniczając własne działania co do zasady do składania środków odwoławczych od wydanych rozstrzygnięć – postanowień o zastosowaniu kary. Takie postępowanie – w ocenie składu orzekającego – uprawnia do wywiedzenia wniosku o lekceważącym stosunku do prowadzonego postępowania i de facto utrudnianie go w sposób uniemożliwiający jego zakończenie. Celem natomiast art. 262 Ordynacji podatkowej jest stworzenie możliwości organom podatkowym dyscyplinowania uczestników postępowania podatkowego oraz umożliwienie prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący jego zakończenie, a to – zdaniem Sądu – przesądza o tym, że w badanej sprawie organ I instancji miał legitymację – tym bardziej, że zachował wszystkie formalne wymogi określone Ordynacją podatkową – do zastosowania art. 262 Ordynacji podatkowej.

Reasumując zatem powyższe wywody uznać należało, że zaskarżone postanowienie jest słuszne zarówno pod względem merytorycznym jak i podjęte zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Wyrażone w postanowieniu stanowisko organu odwoławczego zostało nadto właściwie uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.