Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 733/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 72 ust. 2, art. 72 ust. 2a
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1, art. 156 par. 2, art. 28.
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 23 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia 25 marca 2021 r., nr [...], Starosta [...] zarejestrował na wniosek K. W. Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w W. (dalej: Strony, lub Spółki), pojazd marki BELARUS 1523.3, o numerze nadwozia [...] wydając dowód rejestracyjny seria i numer [...] oraz tablice rejestracyjne nr [...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm., dalej "p.r.d."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a."), po przedłożeniu organowi administracji dokumentów uznanych przez organ za wymagane, w tym: dowodu własności pojazdu w postaci faktury VAT nr [...] z dnia 9 marca 2021 r. potwierdzającej nabycie pojazdu, pierwszej faktury zakupu pojazdu wraz z tłumaczeniem, karty technicznej pojazdu z tłumaczeniem, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z wynikiem pozytywnym, dokumentu identyfikacyjnego pojazdu stanowiącego załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, oświadczenia importera o zwróceniu tablic rejestracyjnych do organu państwa, z którego pojazd został sprowadzony oraz dowodu potwierdzenia zapłaty za wydanie dokumentów. Decyzja w sprawie rejestracji pojazdu stała się ostateczna i prawomocna.

2. Pismem z 11 kwietnia 2023 r., Prokurator Rejonowy w Wałczu (dalej "Prokurator"), złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie sprzeciw od ww. ostatecznej decyzji organu I instancji, w którym wniósł

o stwierdzenie jej nieważności.

Prokurator zarzucił organowi I instancji, że wydał ww. decyzję z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., polegającym na wydaniu decyzji bez zgromadzenia wszystkich niezbędnych dokumentów, w tym braku świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. W ocenie Prokuratora, w stosunku do przedmiotowego ciągnika rolniczego dokument taki był wymagany, gdyż pojazd ten był rejestrowany po raz pierwszy na terenie państwa członkowskiego UE, a został sprowadzony z terenu państwa niebędącego członkiem Unii. Prokurator powołał się na regulacje prawne dotyczące warunków wprowadzenia pojazdu do obrotu, w tym wymogi podlegania procedurze homologacji zawarte w przepisach p.r.d. oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. U. UE. L.2013.60.1 z dnia 2 marca 2013 r.- dalej "rozporządzenie nr 167/2013").

3. Pismem z 22 czerwca 2023 r. Spółka przedstawiła swoje stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Wskazała, że

ww. pojazd był po raz pierwszy zarejestrowany na Białorusi, co skutkowało jej zdaniem, o braku podstaw do załączenia dokumentów homologacji. W ocenie Spółki, ważniejsze są badania techniczne pojazdu, dopuszczające ciągnik do ruchu.

Według Spółki, dokonanie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji

w oparciu, o którą pojazd od kilku lat jest dopuszczony do ruchu spowoduje szereg komplikacji po stronie Spółki i podmiotów, które nabyły od niej ten pojazd i ewentualnie dalej nim rozporządziły.

4. Po rozpatrzeniu powyższego sprzeciwu, decyzją nr [...] z 23 czerwca 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie stwierdziło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wyjaśnił, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. Organ przytoczył treść art. 72 ust. 1, 72 ust. 2a, art. 70b ust. 1 i 2, art. 70g ust. 1, § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm., dalej "rozporządzenie MIB"), art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, na podstawie których przeprowadził analizę pojęcia "nowego pojazdu". Organ odwoławczy podał, że Organ I instancji uznał, iż przedmiotowy ciągnik nie był pojazdem nowym w rozumieniu art. 2 pkt 62 p.r.d., gdyż był wcześniej zarejestrowany na Białorusi. Organ odwoławczy wskazał, że definicję "pojazdu nowego" zawiera art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, zaś pojęcia "rejestracja" - art. 3 pkt 38 rozporządzenia nr 167/2013. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy p.r.d. nie zawierają definicji "rejestracji", ani "dopuszczenia", do których to pojęć odnoszą się przepisy rozporządzenia nr 167/2013. Organ odwoławczy przywołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie o sygn. C-513/15, w którym Trybunał stwierdził, że używany ciągnik z państwa trzeciego, który nie posiada homologacji typu WE i jest przeznaczony po raz pierwszy do użytku w Unii Europejskiej jest "nowym pojazdem". Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie organ I instancji powinien odmówić dokonania rejestracji ww. ciągnika z uwagi na brak dokumentów homologacji. Według organu odwoławczego, choć Organ I instancji naruszył art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., to nie w sposób rażący. Proste zestawienie treści decyzji organu I instancji z treścią przepisów p.r.d. nie wykazuje, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Sprzeczność ujawnia się dopiero po dokonaniu wykładni przepisów krajowych z przepisami unijnymi. Nie zaistniały w ocenie Organu odwoławczego też inne przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.

5. Prokurator złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji.

Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 2 ust. 62 p.r.d. w zw. z art. 3 pkt 37 i art. 3 pkt 38 i art. 3 pkt 40 rozporządzenia nr 167/2013 w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., przez uznanie, iż decyzja Organu I instancji nie jest rażąco sprzeczna z obowiązującym prawem;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 107 § 3 K.p.a., przez niewystarczające i błędne określenie stanu prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego poglądu, iż prawo nie zostało naruszone w stopniu rażącym.

Zarzuty zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi, w którego konkluzji Prokurator doszedł do wniosku, iż Kolegium usiłując ustalić przyczynę wydania decyzji o rejestracji pojazdu, zbędnie rozważa definicję "pojazdu nowego" na gruncie i ustawy Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia nr 167/2013, gdyż przepisy zawarte w Rozdziale 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie dają ku temu podstaw.

Kategoria pojazdów zdefiniowana w art. 2 pkt 62 (p.r.d.) użyta jest przez ustawodawcę w art. 70g ust. 1 (p.r.d.), zakazującym wprowadzenia do obrotu nowego pojazdu bez wymaganego odpowiedniego świadectwa homologacji typu lub innego równoważnego dokumentu, nie odnosi się do procesu rejestracji, nie zwalnia wnioskodawcy oraz organu rejestrującego od spełnienia wymagań określonych w art. 72 ust. 1 (p.r.d.), w tym od przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie przez pojazd "świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu" - z jednym wyjątkiem dotyczącym pojazdu już zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.).

Weryfikacji dopuszczalności do ruchu drogowego pojazdów - w tym z uwagi na ich zgodność z wymaganiami technicznymi, przy pierwszej rejestracji w kraju - winien, na podstawie art. 72 (p.r.d.) dokonać organ rejestrujący, czego w niniejszym przypadku nie uczynił. Nie uzyskał bowiem dokumentów wskazanych w treści art. 72 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, koniecznych do rejestracji pojazdu na podstawie prawa krajowego oraz prawa wspólnotowego.

W ocenie Prokuratora stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie o konieczności interpretacji przepisów przez organ I instancji nie uwzględnia również normy art. 87 i art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r., które zobowiązują do stosowania bezpośrednio z pierwszeństwem w przypadku kolizji z ustawami w rozpatrywanym przypadku rozporządzania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013r. Akt ten tworzy spójny system homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych na terenie całej Unii, a niestosowanie się organów rejestrujących pojazdy tej kategorii na terenie krajów członkowskich Unii do wymogów przedmiotowego rozporządzenia zaburza i dysharmonizuje w/w system.

6. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy i uczestnik postępowania wnieśli o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

7. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a.") sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.

8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 K.p.a.).

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły.

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Organu I instancji na podstawie art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwagi na naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.

Organ odwoławczy, choć przyznał, że Organ I instancji naruszył art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. to uznał, iż naruszenie to nie ma charakteru rażącego i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.

Bezsporne było, że przedmiotowy pojazd podlegał procesowi rejestracji

i wcześniej nie był zarejestrowany w Polsce, lecz na Białorusi.

Stosownie do art. 71 ust. 1 p.r.d., dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa w ust. 3.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 p.r.d. (obowiązującym na dzień 15 marca 2021 r.), rejestracji dokonuje się na podstawie:

1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;

2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;

3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;

4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;

5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony

z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów

o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

7) – 9) - uchylone.

Na podstawie art. 72 ust. 2 p.r.d., wymagania ust. 1 nie dotyczą:

1) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 3;

1a) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

i od ostatniej rejestracji nie nastąpiła zmiana właściciela tego pojazdu, w przypadku gdy przerejestrowanie pojazdu jest dokonywane na wniosek właściciela tego pojazdu w związku ze zmianą jego miejsca zamieszkania (siedziby) - w zakresie dowodu własności pojazdu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - w zakresie ust. 1 pkt 2 i 5;

3) pojazdu zakupionego od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej lub Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 5;

4) (uchylony);

5) pojazdu wycofanego czasowo z ruchu - w zakresie ust. 1 pkt 5; w tym przypadku zamiast dowodu rejestracyjnego wymaga się przedstawienia decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu;

6) (uchylony);

7) pojazdu wyrejestrowanego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 pkt 3 - w przypadku powtórnej rejestracji - w zakresie ust. 1 pkt 5;

8) pojazdu, o którym mowa w art. 81 ust. 4 pkt 1 - w zakresie ust. 1 pkt 4.

W myśl art. 72 ust. 2a p.r.d., w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego,

o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Sposób postępowania w przypadku utraty dowodu rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego za granicą określa art. 72 ust. 5 p.r.d.

Wskazać należy, że art. 72 p.r.d. określa niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania w stosunku do podstaw rejestracji. Charakter prawny dokumentów wymienionych w ust. 1, które muszą być przedstawione kumulatywnie, a nie alternatywnie jest mieszany. Katalog tych dokumentów rejestracyjnych jest zamknięty.

Przedłożenie dokumentu homologacji pojazdu na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 p.r.d., w sytuacji, gdy była ona wymagana, jest obowiązkowe w sytuacji, gdy pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.

Kwestii homologacji został poświęcony – w ustawie Prawo o ruchu drogowym, w dziale III "Pojazdy" - rozdział 1a), dopuszczeniu jednostkowemu - rozdział 1b), zaś dopuszczeniu indywidualnym WE pojazdu - rozdział 1c). Organem uprawnionym w zakresie ww. postępowań jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego.

9. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca składając wniosek o rejestrację ciągnika nie przedłożyła dokumentów homologacji. W niniejszym postępowaniu Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że pojazd powinien posiadać dokument homologacji w rozumieniu art. 72 ust.1 pkt 3 p.r.d. Zatem w sytuacji, gdy pojazd ten nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Polski – złożenie takiego dokumentu homologacji przez Spółkę było obowiązkowe w postępowaniu rejestracyjnym ww. pojazdu.

Kwestia regulacji prawnych dotyczących homologacji pojazdów rolniczych jest

w sposób precyzyjny określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych. Jest to akt prawny stosowany w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zatem jest to akt prawny, który winien być stosowny przez organ I instancji. Ww. rozporządzenie określa ogólnounijne przepisy dotyczące wymogów technicznych i procedur, aby zapewnić zgodność pojazdów z wymogami homologacji typu UE w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Zgodnie z art.3 pkt 8 rozporządzenia nr 167/2013 "ciągnik" to każdy silnikowy, kołowy lub gąsienicowy pojazd rolniczy lub leśny mający co najmniej dwie osie i maksymalną prędkość konstrukcyjną nie mniejszą niż 6 km/h, którego główna funkcja polega na mocy pociągowej i który został specjalnie skonstruowany do ciągnięcia, pchania, przewożenia i napędzania niektórych wymiennych urządzeń przeznaczonych do wykonywania prac rolniczych lub leśnych oraz do ciągnięcia rolniczych lub leśnych przyczep lub urządzeń; może on być dostosowywany do przewożenia ładunków podczas wykonywania prac rolniczych lub leśnych lub może być wyposażony w jedno lub więcej siedzeń dla pasażerów. Każdy ciągnik z ww. przepisu jest pojazdem (art. 3 pkt 11). Według art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013 "nowy pojazd" to pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony. "Rejestracja" oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego znanego jako numer rejestracyjny, na stałe, czasowo lub na krótki okres (art. 3 pkt 38), zaś "dopuszczenie" to pierwsze wykorzystanie w Unii Europejskiej pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 3 pkt 40). "Wprowadzenie do obrotu" oznacza udostępnienie pojazdu po raz pierwszy w Unii Europejskiej (art. 3 pkt 39). W rozumieniu art. 3 pkt 41 rozporządzenia nr 167/2013 "importerem" jest każda osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę w Unii Europejskiej, która wprowadza do obrotu pojazd, pochodzący z państwa trzeciego, czyli jak w niniejszej sprawie z Białorusi (państwa nie będącego członkiem UE). Ww. rozporządzenie określa, min. obowiązki w zakresie homologacji pojazdów rolniczych ciążące nie tylko na producentach, lecz również na importerach. Do przepisów rozporządzenia nr 167/2013 odnoszą się przepisy p.r.d., przewidując np.:

- w art. 70g p.r.d. - zakaz wprowadzenia do obrotu nowego pojazdu bez wymaganych świadectw homologacji; sposób postępowania podmiotu, który wprowadził do obrotu ww. pojazd; sankcje;

- w art. 70zn ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art.70zo ust. 2 p.r.d.- możliwość dopuszczenia jednostkowego pojazdu na wniosek producenta, importera czy właściciela pojazdu;

- w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.- obowiązek załączenia dokumentów homologacji pojazdu do wniosku o jego rejestrację czy zwolnienie z tego obowiązku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.

Powyższe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. i jest obowiązujące na terenie UE. Rozporządzenie nr 167/2013 uchyliło dyrektywę 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych lub leśnych, ich przyczep i wymiennych homologowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi oraz uchylającej dyrektywę 74/150/EWG (Dz. U. 2003.L 171, s.1), do której odnosił się wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 czerwca 2017 r. o sygn. C-513/15. W ww. wyroku, choć wydanym na tle przepisów dyrektywy 2003/37/WE, które były podobne do przepisów rozporządzenia nr 167/201, TSUE wyjaśnił, że zarejestrowanie używanego ciągnika, pochodzącego z państwa trzeciego i wprowadzonego po raz pierwszy na teren UE jest możliwe po spełnieniu przez niego wymogów homologacji obowiązujących w UE.

Podnoszona przez Organ odwoławczy odmienność pojęcia "nowy pojazd" z art. 2 pkt 62 p.r.d. i w przepisach rozporządzenia nr 167/2013 nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy, gdyż w istocie pojęcie nowego pojazdu na tle przepisów p.r.d. odnosi się do kwestii homologacji pojazdu, np. art. 70g, art. 70s.

10. W ocenie Sądu, stwierdzone przez Organ odwoławczy naruszenie przez Organ I instancji art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest zatem niewątpliwe i świadczy o rażącym naruszeniu prawa. Wbrew stanowisku Organu odwoławczego, nie sposób uznać, że w postępowaniu przed Organem I instancji wystąpiła konieczność zastosowania złożonego procesu wykładni dla odkodowania hipotetycznego stanu faktycznego i zapisanych konsekwencji prawnych. Zdaniem Sądu, wystarczyło przepisy ze sobą zestawić, aby odczytać w sposób prawidłowy normę prawa. Znajomość obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem organu administracji.

Wskazać jednak należy, że nawet stwierdzenie naruszenie prawa w sposób oczywisty nie jest wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, albowiem nie stwierdza się jej nieważności w przypadku, gdyby wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a. Należycie wnikliwych rozważań w tym kierunku nie zawiera jednak zaskarżona decyzja Kolegium.

11. W tym miejscu należy dostrzec, że jak wynika z pisma uczestnika postępowania z 11 września 2023 r. za istotną w sprawie uznaje on okoliczność, iż stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu "oznaczałoby w konsekwencji wycofanie w dłuższej perspektywie wszystkich podobnych pojazdów z użytkowania, z wszelkimi z tym związanymi konsekwencjami o charakterze odpowiedzialności z tytułu rękojmi przy sprzedaży. Taki obrót sprawy przyczyniłby się nie tylko do upadku głównego importera wskazanych pojazdów, ale również do upadku większości, jak nie wszystkich przedsiębiorców na rynku, którzy zajmowali się od lat sprzedażą tych pojazdów, jak również ogromne kłopoty samych kupujących, którzy nie będąc świadomymi powstałej sytuacji, wydatkując znaczne środki na zakup ciągnika, często gromadzone przez okres kilku lat, skazani byliby niejednokrotnie na sytuację, w której utraciliby możliwość legalnego korzystania z zarejestrowanych pojazdów na drogach publicznych, co w praktyce oznaczałoby nieprzydatność tych pojazdów do jakiegokolwiek normalnego użytku".

Mając przy tym na względzie, iż z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że przedmiotem działalności uczestnika postępowania jest w szczególności sprzedaż hurtowa maszyn i urządzeń rolniczych oraz dodatkowego wyposażenia, a rejestracja pojazdu będącego przedmiotem postępowania nastąpiła 25 marca 2021 r., dla należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy - w tym w szczególności w celu właściwego ustalenia kręgu jego stron oraz weryfikacji czy decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych - koniecznym jawi się ustalenie czy pojazd w dalszym ciągu pozostaje własnością uczestnika postępowania czy też doszło do jego zbycia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdza się, iż każdy kolejny właściciel pojazdu posiada interes prawny - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - do występowania w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu, wydanej na rzecz poprzedniego właściciela, jako strona postępowania (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1357/14).

Podobne zasady należy odnieść do postępowania mającego za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem sytuacja, w której aktualny właściciel pojazdu nie ma wiedzy nawet o toczącym się postępowaniu mającym za przedmiot pierwotną rejestrację jego ciągnika w kraju, a nadto nie jest rozważny aktualny stan prawny dotyczący ciągnika. Tymczasem skarżona decyzja Kolegium zapadła bez takich ustaleń.

12. Podzielając stanowisko Organu, że w myśl art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., rejestracji dokonuje się na podstawie dokumentów wymienionych w tym przepisie - jeżeli są wymagane, zaznaczyć należy, że w tej sprawie taka sytuacja właśnie zachodzi. Samo Kolegium przyjmuje bowiem, że "brak dołączenia do wniosku o rejestrację wymaganego dokumentu winien w efekcie prowadzić do odmowy zarejestrowania ciągnika rolniczego marki BELARUS, a tym samym – odmowy wydania dokumentu stwierdzającego dopuszczenie do ruchu tego pojazdu."

Z przyczyn omówionych powyżej, błędne jest jednak stanowisko Organu, że ustalenie okoliczności, czy wspomniany dokument jest wymagany musiało być poprzedzone "rozbudowanym procesem wykładni prawa".

13. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.