Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 201/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
article: art. 17 ust 1b,  art. 17 ust. 1 , art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 27 ust. 5, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15 lutego 2024 r. znak: SKO.PS-80/289/97/2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 15 lutego 2024 r. znak: SKO.PS-80/289/97/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Miedziana Góra z dnia 11 grudnia 2023 r. znak: GOPS-000006.SP.OPŚ.12.2023 orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na J. S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. A. S. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną J. S.) złożył w dniu 14 listopada 2023 r. i wobec tego przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy dotyczącej uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe. J. S. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kielcach z dnia 28 października 2019 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Z orzeczenia wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 2 października 2019 r.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji odmawiając zaskarżoną decyzją przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia ze względu na fakt, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, dopuścił się uchybienia prawa materialnego, gdyż nie wziął pod uwagę treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, i wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną.

Przyjmując, że dopuszczalne jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka osoby niepełnosprawnej, który dla właściwego sprawowania pieczy musi zrezygnować z kontynuowania czy podjęcia pracy zarobkowej, oraz że to A. S. jako mąż jest osobą zobowiązaną do alimentacji względem żony, Kolegium wskazało zarazem, że skarżący był uprawniony na mocy decyzji organu I instancji z dnia 3 stycznia 2023 r. do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r., a obecnie na mocy decyzji z dnia 8 listopada 2023 r. jest uprawniony do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną na okres od 1 listopada 2023 r. do 31 października 2024 r.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.", świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 3 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną, także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Z ww. przepisów zdaniem SKO jasno wynika, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z tych świadczeń, co wyklucza możność równoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. Aby więc świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. specjalny zasiłek opiekuńczy, czy zasiłek dla opiekuna osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest bowiem możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego (zasiłku dla opiekuna) warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest rezygnacja z przysługującego świadczenia, to jest wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, (zasiłku dla opiekuna) prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej ten zasiłek. Zatem nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym strona posiada jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego (zasiłku dla opiekuna) określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona za ten okres (Kolegium powołało się w tym zakresie na wyroki NSA z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1400/21, oraz z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1390/21).

Jednocześnie, zdaniem SKO, w rozpatrywanej sprawie niespornym jest, że odwołujący posiadał wiedzę na temat tego, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jak również o tym, że może złożyć wniosek o wyeliminowanie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego z obrotu prawnego. O powyższym świadczą znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, tj. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, podpisany przez odwołującego, w którym znajduje się pouczenie o treści art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym również o tym, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, oraz wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 10 listopada 2023 r., w którym odwołujący wnosi o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Ponadto w toku całego postępowania administracyjnego odwołujący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien znać ugruntowane orzecznictwo, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z tych świadczeń, co wyklucza możność równoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. Także z treści pism przez niego składanych w sposób jednoznaczny wynika, że pełnomocnik strony posiada wiedzę o konieczności wyboru świadczenia. Z racji wykonywanego zawodu ciążył więc na nim obowiązek podejmowania wszelkich działań na korzyść swojego klienta i wskazania mu wszelkich możliwych wariantów załatwienia sprawy.

Organ podkreślił, że dopiero wydanie przez organ I instancji decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, a nie złożenie oświadczenia o warunkowej rezygnacji z prawa do otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, wyeliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. w postaci posiadania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że A. S. nie zrezygnował z przysługującego mu prawa do specjalnego zasiłku specjalnego na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, zatem w tak ustalonym stanie faktycznym brak jest podstaw do przyznania odwołującemu świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem nadal przysługuje mu prawo do konkurencyjnego świadczenia. Trudna sytuacja życiowa odwołującego, mająca przemawiać za brakiem możliwości wcześniejszej rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego przed przyznaniem wybranego świadczenia pielęgnacyjnego, nie stanowi jakiejkolwiek przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. S. zarzucił decyzji SKO:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, bowiem wnioskodawca wskazał, iż w przypadku przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, rezygnuje on z pobieranego zasiłku.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie A. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. dokonana przez organy prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami tej ustawy. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki. Oczywistym zatem jest, że skarżący korzysta ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem dotychczasowe regulacje prawne uniemożliwiły mu skuteczne ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem kwestia jego wyboru, ale sytuacja wymuszona okolicznościami. Skarżący podkreślił, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniósł o uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego – w sytuacji gdy ustalone zostanie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1364), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

W pierwszej kolejności należy przyznać rację Kolegium, że z uwagi na treść art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), obowiązującej od 1 stycznia 2024 r., zgodnie z którym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, a także wobec faktu, że A. S. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożył w dniu 14 listopada 2023 r., na gruncie niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, obowiązujące do 31 grudnia 2023 r.

Trafnie również – powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13 – SKO stwierdziło, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Mianowicie, w przytoczonym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie natomiast do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jak zaś wynika z art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Z powyższych przepisów wynika, że w sytuacji zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie tylko jedno z tych świadczeń, co wyklucza możliwość równoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy, aby świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. specjalny zasiłek opiekuńczy, osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie (por. m.in. wyroki NSA z 8 marca 2024 r., sygn. I OSK 471/23, z 10 kwietnia 2024 r., sygn. I OSK 887/23, wyrok WSA we Wrocławiu z 23 kwietnia 2024 r., sygn. IV SA/Wr 636/23).

Jak zauważył NSA w ww. wyroku z 8 marca 2024 r., sygn. I OSK 471/23, w orzecznictwie sądów administracyjnych zwracano uwagę, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 oraz art. 24 ust. 2 u.ś.r., wprowadzającego zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wskazywano, że konflikt między wymienionymi wyżej przepisami należy wykładać w ten sposób, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Dokonanie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie oznacza konieczności definitywnej rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem decyzji organu przyznającej drugie z tych świadczeń (wyrok NSA z 13 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 235/18). W ostatnich orzeczeniach zwrócono jednak uwagę, że zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (por. też powołane wyżej orzeczenia, jak również m.in. wyrok NSA z 9 maja 2024 r., sygn. I OSK 1494/23).

W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy w ocenie Sądu istotny jest fakt, że na mocy decyzji organu I instancji z 3 stycznia 2023 r. skarżący był uprawniony do specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. Wraz z upływem tego okresu mógł zatem zrealizować prawo wyboru, o jakim mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., pomiędzy dotychczas pobieranym specjalnym zasiłkiem opiekuńczym a świadczeniem pielęgnacyjnym, składając na dalszy okres wniosek o przyznanie tego ostatniego świadczenia. Mimo to świadomie (będąc pouczonym o braku możliwości jednoczesnego przysługiwania ww. świadczeń jeszcze choćby na etapie wydania ww. decyzji z 3 stycznia 2023 r.) skarżący złożył wniosek o kontynuację specjalnego zasiłku opiekuńczego na dalszy okres, o czym organ I instancji – wobec złożenia takiego wniosku i spełnienia warunków przez skarżącego – orzekł decyzją z dnia 8 listopada 2023 r., przyznając ten zasiłek na okres od 1 listopada 2023 r. do 31 października 2024 r. Tuż po tym fakcie, w dniu 14 listopada 2023 r. A. S. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wnosząc jednocześnie o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne – z dniem jej wydania. W treści wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżący, reprezentowany zresztą przez fachowego pełnomocnika, został także pouczony o treści art. 17 ust. 5 u.ś.r. Wskazana wyżej sekwencja zdarzeń wyklucza w ocenie Sądu możliwość przyjęcia, by w okolicznościach niniejszej sprawy możliwym było wydanie decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, a to wobec faktu, że w tym samym czasie w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja przyznająca specjalny zasiłek opiekuńczy, wydana zresztą tuż przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wobec upływu okresu, na jaki przyznany został specjalny zasiłek opiekuńczy).

Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeśli nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze. Konieczne jest zatem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do świadczenia niższego zostało w odpowiedniej procedurze uchylone, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie stanowi materiał konieczny do rozpoznania wniosku. Skoro nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

W zaistniałej sytuacji skarżący – występując uprzednio o kontynuację przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego – zdawał sobie sprawę, że tym samym realizuje prawo wyboru i, składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie będzie mógł tym samym spełnić wszystkich przesłanek niezbędnych do uzyskania tego świadczenia. Z tych powodów prawidłowo w ocenie Sądu przyjął organ II instancji, że nie było możliwym przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego wobec zachodzącej kolizji świadczeń.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.