Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2040/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, 206 ust. 1, 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 183/22 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w K. (poprzednio C Sp. z o.o. w K.) na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 22 września 2022r., sygn. akt I SA/Ke 183/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2023r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej też: "Szpital", "strona", "skarżący", "beneficjent") na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z [...] lutego 2022r. nr [...] (dalej też: "ZWŚ", "organ", "Zarząd Województwa", "ZW") w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego w osobie radcy prawnego. W skardze kasacyjnej zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. Skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego skargą kasacyjną.

Zaskarżonemu wyrokowi zrzucił:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 206 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a oraz art. 207 ust. 9 pkt. 1 i art. 60 pkt 6 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U.2021.305 t.j., dalej: "u.f.p.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przypadku skarżącego doszło do naruszenia procedury wydatkowania środków unijnych i krajowych, a tym samym wydatki te nie spełniają kryteriów kwalifikowalności, co prowadzić ma do uznania środków przyznanych w ramach dofinansowania za wydatkowane z naruszeniem procedur i tym samym podlegających zwrotowi, podczas gdy w ramach przedmiotowego dofinansowania żadne środki nie były wydatkowane sprzecznie z wnioskiem o dofinansowanie, umową o dofinansowanie, regulaminem konkursu oraz wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 z 19 lipca 2017r.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 24 listopada 2022r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 27 października 2021r. w sprawie z wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, a postanowieniem z 25 stycznia 2023., Naczelny Sąd Administracyjny (I GZ 489/22) oddalił zażalenie na to postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze, a więc konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd uchybił. Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd kasacyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej stanowiącej sformalizowany środek zaskarżenia, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej, może więc dokonywać oceny tylko tych przepisów, które zostały wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone w sposób w niej podany. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej i wskazane w nich jako naruszone przepisy rzutują zatem w bezpośredni sposób na zakres dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku w ramach sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ponadto zauważyć w tym miejscu wypada, że sądowa kontrola postępowania administracyjnego prowadzona jest w oparciu o przepisy p.p.s.a. Wobec tego to właśnie przepisy tej ustawy mogą zostać naruszone przez Sąd administracyjny I instancji. Takie przepisy nie zostały jednak wskazane w rozpoznawanym środku prawnym.

Mając jednak na uwadze treść uchwały NSA z 26 października 2009r. I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010/1/1, s. 38/39), w której Sąd stwierdził, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, zasadnym było odniesienie się również do tak wadliwie skonstruowanych zarzutów kasacyjnych.

W rozpoznawanej sprawie spór prawny dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z [...] lutego 2022r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania nie stwierdził, aby decyzja ta została dokonana z naruszeniem prawa, co skutkowało oddaleniem skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna oparta została na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. na zarzutach naruszenia prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego w postaci jego niewłaściwego zastosowania oznacza błąd subsumpcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej. Polega ono zatem na nieprawidłowej ocenie przez Sąd I instancji zastosowania prawa materialnego przez organ administracji lub organ podatkowy. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego w podniesionej w skardze kasacyjnej formie może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, który został przyjęty jako podstawa wyrokowania, a nie na podstawie stanu faktycznego, który skarżąca uznaje za prawidłowy. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może wobec tego opierać się na kwestionowanym przez stronę ustaleniu określonego faktu, czy też stanu faktycznego (por. np. wyrok NSA z 13 marca 2013r., sygn. akt II GSK 2391/11, publ. CBOSA).

Dokonując oceny sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego trzeba przypomnieć, iż wobec braku sformułowania w skardze kasacyjnej zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny za miarodajny dla jego oceny przyjmuje stan faktyczny sprawy ustalony przez organ i zaakceptowany przez Sąd meriti.

Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena realizacji projektu w zakresie zasadności poniesionych wydatków związanych z najmem laboratorium biomechanicznego, najmem pracowni densytometrycznej, najmem gabinetu ortopedycznego, zakupem zestawów elektrod i znaczników do wykonywania szczegółowych badań biomechanicznych, związanych z zatrudnieniem radiologa oraz ocena osiągnięcia wskaźnika rezultatu pn. "Liczba dokonanych zgłoszeń patentowych".

Przypomnieć należy, że Zarząd Województwa Świętokrzyskiego (dalej: "IZ", "organ") 29 lutego 2016r. ogłosił konkurs zamknięty nr RPSW.01.02.00-IZ.00-26-028/16 naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi priorytetowej I Innowacje i Nauka, Działania 1.2 pn. " Badania i rozwój w sektorze świętokrzyskiej przedsiębiorczości" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020. Nabór wniosków o dofinansowanie ustalono na okres od 29 marca 2016r. do 31 maja 2016r.

A.1 Sp. z o.o. w dniu 27 czerwca 2016r. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "Wsparcie działalności badawczo-rozwojowej firmy A.1 Sp. z o.o. poprzez opracowanie nowej metody przewidywania złamań osteoporotycznych kręgosłupa z wykorzystaniem technologii dwuenergetycznej tomografii komputerowej (DECT)". W wyniku przeprowadzonej przez IZ pozytywnej oceny formalnej i merytorycznej, wniosek Spółki został wybrany do dofinansowania na podstawie i 8 czerwca 2017r. IZ zawarła z beneficjentem umowę o dofinansowanie ww. projektu na kwotę dofinansowania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w łącznej wysokości 2 675 909,25 zł. Beneficjent podpisując umowę, został poinformowany że jest zobowiązany do realizacji projektu zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie oraz w sposób, który zapewni osiągnięcie i utrzymanie celów, w tym wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku o dofinansowanie w trakcie realizacji oraz w okresie trwałości projektu. Spółka została poinformowana, że jest zobowiązana do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ma ponosić wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, w tym zgodnie z wytycznymi horyzontalnymi, procedurami w ramach programu. Beneficjent został także poinformowany o obowiązku realizacji projektu w sposób prawidłowy i terminowy oraz w sposób, który zapewni osiągnięcie i utrzymanie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Aby osiągnąć zamierzony we wniosku cel, Spółka miała przeprowadzić badania przemysłowe oraz prace rozwojowe, szczegółowo opisane w planie prac badawczo-rozwojowych, stanowiącym załącznik do wniosku o dofinansowanie.

Z ww. planu wynikało, że badania przemysłowe podzielono na dwa etapy.

W ramach pierwszego etapu założono, że zostanie wyselekcjonowana przez lekarzy ortopedów grupa 1 400 pacjentów, która zostanie poddana podstawowym badaniom biomechanicznym na systemie BTS. W efekcie tych badań oraz konsultacji lekarskich, beneficjent miał spośród tych 1 400 osób wyselekcjonować 500 osób do udziału w kolejnych badaniach przewidzianych w ramach pierwszego etapu badań przemysłowych, tj. badaniach densytometrycznych, badaniach przy użyciu dwuenergetycznego tomografu komputerowego (DECT) i badaniach krwi (wapń i witamina D3). W ramach drugiego etapu badań przemysłowych beneficjent miał wyselekcjonowaną grupę 500 osób podzielić pod kątem stopnia zaawansowania osteoporozy na 4 podgrupy, po czym spośród każdej podgrupy wyselekcjonować 25 osób o uśrednionych wynikach badań, celem przebadania ich przy użyciu platformy stabilometrycznej, bieżni do reakcji podłoża oraz fotela kinetycznego. Badania przemysłowe miały stanowić bazę dla prac rozwojowych, których efektem miała być nowa metoda przewidywania złamań osteoporotycznych kręgosłupa.

W dniu 14 sierpnia 2018r. beneficjent przekazał IZ wniosek o płatność końcową, potwierdzając jednocześnie zakończenie realizacji projektu. W związku z tym faktem, przed zatwierdzeniem wniosku o płatność końcową, została przeprowadzona kontrola końcowa (na miejscu realizacji projektu 5 listopada 2018r. i w siedzibie IZ od 5 listopada 2018r. do 7 sierpnia 2020r.).

Weryfikując dokumenty dotyczące umowy najmu Laboratorium Biomechaniki wraz z działem rehabilitacji stwierdzono, że doszło do naruszenia podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. f i g Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne") z tytułu ponoszenia kosztów najmu tego laboratorium, zlokalizowanego w K. przy ul. [...] w okresie od 2 stycznia 2017r. do 31 stycznia 2018r. oraz za miesiąc czerwiec 2018r., ponieważ badania z zakresu biomechaniki szczegółowej były prowadzone na terenie Centrum Badań Biomechanicznych, zlokalizowanym w K. przy ul. [...], a nie w wynajmowanym dla tego celu Laboratorium Biomechanicznym, zlokalizowanym w K. przy ul. [...]. Ponadto, beneficjent w okresie od 2 stycznia 2017r. nie zatrudniał całego personelu niezbędnego do prawidłowej realizacji projektu (m.in. kierownika merytorycznego projektu, radiologa, asystenta medycznego, menagera, lekarzy ortopedów), zaś sam założył, że nabór uczestników projektu będzie realizował od 20 marca 2017r. (ogłoszenie na stronie internetowej). Szczegółowe badania biomechaniczne realizowane były na przestrzeni 17 miesięcy przez okres 2 miesięcy, a pierwsze wykonano dopiero w 14 miesiącu trwania umowy najmu.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, IZ stwierdziła poniesienie zbędnego wydatku, poniesionego w sposób nieracjonalny i nieefektywny z naruszeniem zasad uzyskania jak najlepszych efektów z danych nakładów.

Biorąc pod uwagę, że poziom dofinansowania różni się w zależności od tego, czy wydatki poniesiono w związku z realizacją badań przemysłowych, czy też prac rozwojowych, IZ ustaliła wartość korekty finansowej dofinansowania w wysokości: 507 487,50 zł w przypadku badań przemysłowych, 58 266,00 zł w przypadku prac rozwojowych. Zatem korekta finansowa dotyczyła wydatków kwalifikowalnych w wysokości 926 415,00 zł, w tym na dofinansowanie 565 753,50 zł.

W trakcie weryfikacji dokumentacji dotyczącej najmu pracowni densytometrycznej wraz z obsługą stwierdzono, że doszło do naruszenia podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. f i g Wytycznych z tytułu poniesienia zbędnego wydatku, poniesionego w sposób nieracjonalny i nieefektywny z naruszeniem zasad uzyskania jak najlepszych efektów z danych nakładów, gdyż okres umowy najmu był dłuższy niż czas, w którym wykonywano badania. W trakcie kontroli ustalono, że beneficjent założył, że najem pracowni będzie trwał w okresie od 1 stycznia 2017r. do 30 czerwca 2018r. tj. przez cały okres realizacji projektu, natomiast w okresie od 1 stycznia 2017r. beneficjent nie zatrudniał całego personelu niezbędnego do prawidłowej realizacji projektu (m.in. kierownika merytorycznego projektu, radiologa, asystenta medycznego, menagera, lekarzy ortopedów). Dodatkowo, strona założyła, że od 20 marca 2017r. (ogłoszenie na stronie internetowej) będzie realizowała nabór uczestników do projektu, natomiast pierwsze badania densytometryczne rozpoczęła dopiero w marcu 2018r.

W związku z powyższym IZ ustaliła wartość korekty finansowej wydatków kwalifikowalnych w wysokości 414 400,00 zł. Jednocześnie, biorąc pod uwagę, że poziom dofinansowania różni się w zależności od tego, czy wydatki poniesiono w związku z realizacją badań przemysłowych, czy też prac rozwojowych, IZ ustaliła wartość korekty finansowej dofinansowania w wysokości: 235 690,00 zł w przypadku badań przemysłowych, 20 720,00 zł w przypadku prac rozwojowych. W tej sytuacji korekta finansowa dotyczyła wydatków kwalifikowalnych w wysokości 414 400,00 zł, w tym na dofinansowanie łącznie 256 410,00 zł.

W trakcie weryfikacji dokumentacji najmu gabinetu ortopedycznego stwierdzono, że doszło do naruszenia podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. f i g Wytycznych z tytułu poniesienia zbędnego wydatku, poniesionego w sposób nieracjonalny i nieefektywny z naruszeniem zasad uzyskania jak najlepszych efektów z danych nakładów. Badania ortopedyczne prowadzone były w Centrum Badawczo-Rozwojowym przy ul. [...], a nie jak założono w projekcie i wynikało z umowy najmu zawartej 1 stycznia 2017r. w przewidzianym do wykonywania ich wynajmowanym gabinecie ortopedycznym, zlokalizowanym w K. przy ul. [...] Strona założyła, że nabór uczestników projektu będzie realizowany od 20 marca 2017r. (ogłoszenie na stronie internetowej), natomiast badania ortopedyczne miały być realizowane, jako pierwsze w początkowej fazie pierwszego etapu badań przemysłowych. Tymczasem na dzień wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, jak i na dzień zawarcia umowy najmu od 1 stycznia 2017r. Spółka nie zatrudniała w ramach projektu lekarzy ortopedów, gdyż pierwsze umowy z lekarzami zawarto w marcu 2017r. Ponadto, okres umowy najmu upływał 30 czerwca 2018r. i był dłuższy niż czas, w którym wykonano badania przemysłowe. W trakcie kontroli ustalono, że gabinet, którego dotyczyła umowa najmu, zlokalizowany był w budynku, do którego prawo użytkowania wieczystego ma A. Sp. z o.o. w K., czyli podmiot którego właścicielem na datę zawarcia umowy najmu był beneficjent. Organ przyjął zatem, że strona wynajęła gabinet od swojego dotychczasowego najemcy.

Biorąc pod uwagę, że poziom dofinansowania różni się w zależności od tego, czy wydatki poniesiono w związku z realizacją badań przemysłowych, czy też prac rozwojowych, IZ ustaliła wartość korekty finansowej dofinansowania w wysokości: 31 200,00 zł w przypadku badań przemysłowych, 3 840,00 zł w przypadku prac rozwojowych. Zatem korekta finansowa dotyczyła wydatków kwalifikowalnych w wysokości 57 600,00 zł, w tym na dofinansowanie łącznie 35 040,00 zł.

W trakcie weryfikacji dokumentacji dotyczącej realizacji badań biomechanicznych na systemie BTS stwierdzono, że doszło do naruszenia podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. f i g Wytycznych z tytułu niewykorzystania do badań wszystkich zestawów elektrod i znaczników. Beneficjent złożył dodatkowy wniosek (pismo z 30 kwietnia 2018r.) do IZ o przyznanie dodatkowych środków finansowych w wysokości 125 000,00 zł na zakup znaczników medycznych do badań BTS, w celu przeprowadzenia dodatkowych, bardziej szczegółowych, badań BTS u 100 pacjentów. Po uzyskaniu zgody (pismo z 8 maja 2018r.), Spółka dokonała zakupu znaczników medycznych. Z ustaleń organu wynikało, że strona 31 maja 2018r. zakończyła etap badań przemysłowych, wykonując 1 400 badań, nie wykonując jednakże tych 100 dodatkowych, na które uzyskała dofinansowanie. Ponadto, z dokumentacji wynikało, że osobą zatrudnioną do przeprowadzania badań biomechanicznych był asystent medyczny B. D. Został on zatrudniony do 31 marca 2018r., a po tym okresie nie zatrudniono nikogo na jego miejsce. IZ uznała, że do dodatkowych badań w ogóle nie doszło. Ustaliła wartość korekty finansowej wydatków kwalifikowalnych w wysokości 125 000,00 zł (tj. wszystkich wydatków związanych z zakupem dodatkowych zestawów elektrod i znaczników). Jednocześnie biorąc pod uwagę montaż finansowy i 65% poziom dofinansowania, wartość korekty finansowej dofinansowania z tytułu tego naruszenia wyniosła 81 250,00 zł.

W trakcie weryfikacji dokumentacji dotyczącej zatrudnienia radiologa stwierdzono, iż doszło do naruszenia podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. f i g Wytycznych z tytułu rozliczenia wynagrodzenia radiologa za okres kwiecień 2017r. - październik 2017r., pomimo niewykonywania przez tę osobę niezbędnej do realizacji celów projektu pracy. Zgodnie z założeniami projektu osoba zatrudniona na tym stanowisku miała być odpowiedzialna za ocenę obrazów TK, kwalifikację pacjentów do kolejnych badań, ocenę stopnia zaawansowania złamania istniejącego, ocenę zawartości składu chemicznego kręgów na podstawie obrazów dwuenergetycznego tomografu komputerowego oraz uczestnictwie w opracowaniu algorytmu. W wyniku kontroli ustalono, że pierwsze badania przeprowadzono z wykorzystaniem dwuenergetycznego tomografu komputerowego DECT dopiero w listopadzie 2017r. W związku z tym IZ ustaliła wartość korekty finansowej wydatków kwalifikowalnychw wysokości 56 525,00 zł. Jednocześnie biorąc pod uwagę montaż finansowy i 65% poziom dofinansowania, wartość korekty finansowej dofinansowania z tytułu tego naruszenia wyniosła 36 741,28 zł. Ponadto, w dokumentacji dotyczącej zatrudnienia radiologa stwierdzono, że doszło do naruszenia sekcji 6.16 pkt 3 Wytycznych z tytułu niezamieszczenia ewidencji godzin w protokołach w danym miesiącu. W związku z tym IZ ustaliła wartość korekty finansowej wydatków kwalifikowalnych w wysokości 32 300,00 zł (tj. wszystkich poniesionych wydatków w związku z zatrudnieniem radiologa w okresie kwiecień 2017r. - lipiec 2017r.). Jednocześnie biorąc pod uwagę montaż finansowy i 65% poziom dofinansowania, wartość korekty finansowej dofinansowania z tytułu tego naruszenia wyniosła 20 995,00 zł. Stwierdzając przy zatrudnieniu radiologa dwa naruszenia i przyjmując okres naruszeń kwiecień 2017 - lipiec 2017 wartość korekty finansowej z tytułu tych naruszeń ustalono w kwocie 56 525,00 zł, w tym łącznej kwocie dofinansowania 36 741,28 zł.

W trakcie weryfikacji dokumentacji dotyczącej realizacji wskaźników produktu i rezultatu stwierdzono, że beneficjent nie osiągnął wskaźnika rezultatu pn. "Liczba dokonanych zgłoszeń patentowych" (tj. nie sporządzono wniosku o udzielenie patentu europejskiego dla nowej metody przewidywania złamań osteoporotycznych kręgosłupa z wykorzystaniem dwuenergetycznej tomografii komputerowej (DECT) z oprogramowaniem skonstruowanym na jej bazie.

W związku z powyższym IZ ustaliła wartość korekty finansowej wydatków kwalifikowalnych w wysokości 167 971,29 zł, w tym na dofinansowanie 106 583,33 zł.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę, że poziom dofinansowania różni się w zależności od tego, czy wydatki poniesiono w związku z realizacją badań przemysłowych, czy też prac rozwojowych, IZ ustaliła wartość korekty finansowej dofinansowania w wysokości: 102 426,53 zł w przypadku badań przemysłowych, 4 156,80 zł w przypadku prac rozwojowych.

W wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w kontrolowanym projekcie, IZ nałożyła korektę finansową w łącznej wysokości 1 747 911,29 zł, w tym łączna kwota dofinansowania 1 081 778,11 zł.

W trakcie weryfikacji dokumentacji dotyczącej zatrudnienia lekarzy ortopedów stwierdzono, że doszło do naruszenia sekcji 6.16 pkt 3 Wytycznych z tytułu niezamieszczenia ewidencji godzin w protokołach w danym miesiącu (dotyczy to protokołów sporządzonych do 22 sierpnia 2017r.). Ponadto stwierdzono rozbieżności pomiędzy liczbą godzin wykazanych w protokołach odbioru a liczbą godzin wynikającą z przedłożonych w trakcie kontroli dokumentów potwierdzających przeprowadzenie wizyt ortopedycznych. Ustalono też, że beneficjent w trakcie kontroli przedłożył za listopad 2017r. dwa protokoły odbioru prac Z. M. zawierające sprzeczne informacje co do ilości przepracowanych godzin. W związku z powyższym, organ wezwał stronę do skorygowania tych protokołów oraz faktur.

Dokonując ponownego wyliczenia korekt finansowych IZ zmniejszyła wysokość korekty w odniesieniu do wydatków poniesionych na najem pracowni densytometrycznej wraz z obsługą. Ponadto, zmianie uległa korekta dotycząca realizacji wskaźnika rezultatu, tj. "Liczby dokonanych zgłoszeń patentowych". Przy uwzględnieniu ostatecznych zmian, za wydatki niekwalifikowalne w ramach projektu uznano kwotę 1 724 365,84 zł, w tym dofinansowanie w łącznej kwocie 1 072 359,94 zł. IZ zatwierdziła wniosek o płatność końcową, w którym dokonała pomniejszenia wydatków uznanych za niekwalifikowalne w kwocie 287 886,57 zł, w tym dofinansowania niekwalifikowalnego w wysokości 152 460,91 zł.

Ostateczna kwota zwrotu dofinansowania ustalona została na 998 638,95 zł.

Ponieważ Spółka nie zwróciła ww. środków finansowych zgodnie z wezwaniem do zapłaty, IZ wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej zwrotu części dofinansowania ze środków EFRR wraz z odsetkami.

Decyzją nr 125/21 z 27 października 2021r. strona została zobowiązana do zwrotu środków dofinansowania z EFRR w łącznej wysokości 998 638,95 zł z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego (dalej jako: "IZ", "organ") decyzją z 2 lutego 2022r. nr 141/22 utrzymał w mocy decyzję IZ nr 125/21 z 27 października 2021r. określającą C. Sp. z o.o. w K., które wstąpiło w prawa i obowiązki A.1 Sp. z o.o. w J. (obecnie A. Sp. z o.o. z siedzibą w K.) przypadającą do zwrotu kwotę 998 638,95 zł z tytułu zwrotu części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Stosownie do art. 207 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.

Przepis art. 207 ust. 1 nie używa terminu "nieprawidłowości" (zdefiniowanego w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006), lecz terminów "wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem", "wykorzystanie z naruszeniem procedur", "pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości". Zastosowane zwroty nie zmieniają jednak faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu UE, w celu usuwania nieprawidłowości, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami UE i ochronę jej interesów finansowych, w konsekwencji zwroty użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2017r., sygn. akt II GSK 5056/16).

Uwzględniając treść art. 207 u.f.p. jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji zasadnie zaakceptował spełnienie powyższych przesłanek co do zwrotu dofinansowania. Przyznane dofinansowanie (z budżetu unijnego i krajowego) stanowią środki publiczne, którym - gdy chodzi o ich udzielanie, przekazywanie i rozliczanie - towarzyszy szczególnego rodzaju reżim prawny. Beneficjent pomocy finansowej z racji jej przyznania i zatwierdzenia nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaty kwoty pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało obwarowane i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia ściśle określone warunki. Te warunki mogą także wynikać z postanowień umowy o dofinansowanie, których beneficjent z własnej woli zobowiązał się przestrzegać. Z regulacji zawartych w art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, iż wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, przy czym te "inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 powyższej ustawy, to także procedury określone w umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą (por. wyrok NSA z 17 maja 2017r., sygn. akt II GSK 2420/15, z 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1546/12). Za naruszenie procedur można uznać wszelkie odstępstwa od zapisów umowy lub też naruszenie przepisów prawa unijnego czy krajowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę (uszczerbek) w budżecie ogólnym UE. Z tego powodu wszelkie nieprawidłowości, które potencjalnie mogą skutkować wypłatą środków, które nie powinny być wypłacone, w myśl warunków umowy lub przepisów prawa, są traktowane jako nieprawidłowość.

Tym samym wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przyjąć należy, że Sąd I dokonał prawidłowej oceny zastosowania zakwestionowanych przez skarżącego przepisów art. 206 ust 1 pkt 1, 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a oraz art. 207 ust. 9 pkt 1 i art. 60 pkt 6 u.f.p., do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy i wyprowadzonych z jego oceny wniosków.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.