Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 629/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2, art. 3, art. 2 ust. 1, art. 7
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 66 ust. 1 pkt 24, art. 31d
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/ J. Zieliński /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Brychcy


UZASADNIENIE

Kierownik Filii J. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] nie przyznał K. K. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia stomatologicznego w kwocie 200 zł oraz na opłacenie leczenia stomatologicznego w kwocie 1350 zł.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że powyżej opisane potrzeby K. K. zgłosił we wnioskach z 12 stycznia i 1 lutego 2010 r. W dniu 11 lutego 2010r. w trakcie wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ustalił, że wnioskodawca nadal nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku; nadal zamieszkuje w domku letniskowym na działce, której właścicielem jest jego ojciec W. K.. Domek ten jest ocieplony, otynkowany, posiada prąd i nie wymaga remontu. Ogrzewany jest piecykiem elektrycznym i tzw. "kozą". Ustalono, że wnioskodawca uzyskuje dochód w wysokości 400 zł miesięcznie w formie zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup żywności.

K. K. poinformował organ, że wpłacił zaliczkę na wykonanie usług stomatologicznych w kwocie 50 zł. Następnie przedstawił zaświadczenie o konieczności kolejnego leczenia stomatologicznego – protetycznego. Jednocześnie oświadczył, że opłacił już wykonaną usługę stomatologiczną w kwocie 200 zł i oczekuje pokrycia tych kosztów jak i opłacenie kolejnego leczenia stomatologicznego w wysokości 1350 zł, przedstawiając kserokopię dokumentu stwierdzającego konieczność wykonania tego leczenia. Organ ustalił z lekarzem stomatologiem poradni Stomatologia – A., że K. K. zgłosił się do lekarza celem uzupełnienia braku w odcinku przednim szczęki po stronie lewej. Lekarz przedstawił K. K. odpłatne wykonanie uzupełnienia stałego czyli mostu składającego się z trzech koron oraz konieczność wykonania wkładu koronowo-korzeniowego w zębie 24 na łączną kwotę 1350 zł. Jednocześnie lekarz przedstawił mu możliwość wykonania usługi stomatologicznej w formie uzupełnienia braków zębowych poprzez wykonanie protezy ruchomej w ramach NFZ, na co wnioskodawca nie wyraził zgody.

Organ stwierdził, że leczenie, o które wnosi K. K. nie jest zabiegiem ratującym życie. Ponadto wnioskodawca jako osoba ubezpieczona posiada prawo do bezpłatnej opieki medycznej i powinien w pierwszej kolejności poddać się leczeniu, które jest refundowane z NFZ. Wykaz wszystkich świadczeń stomatologicznych refundowanych w ramach ubezpieczenia zdrowotnego oraz warunki ich realizacji szczegółowo określają załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego. Stworzony gwarantowany wykaz świadczeń stomatologicznych finansowanych ze środków publicznych daje równą możliwość każdemu ubezpieczonemu obywatelowi podstawowego leczenia stomatologicznego. Świadczenia i materiały nie ujęte w rozporządzeniu to świadczenia ponadstandardowe, które są udzielane na koszt ubezpieczonego i są indywidualnym wyborem każdego pacjenta, uzależnionym od własnej sytuacji materialnej.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że K. K. otrzymuje regularną pomoc w formie zasiłku okresowego na zakup żywności na okres od 1 grudnia 2009 r. do 28 lutego 2010 r. (decyzja z 4 grudnia 2009 r.). Ponadto przyznano mu pomoc na zwrot kosztów za zakupione leki w kwocie 36 zł oraz kosztów leczenia stomatologicznego w kwocie 200 zł oraz pomoc pieniężną na zakup rękawiczek w kwocie 20 zł, na zakup piżamy w kwocie 30 zł, na zakup spodni dresowych w kwocie 30 zł, zwrot kosztów za zakupione skarpety i bieliznę w kwocie 14 zł, na doładowanie telefonu 100 zł, zakup środków czystości w kwocie 100 zł, na zakup płyty grzewczej kuchenki elektrycznej w kwocie 50 zł oraz na zwrot kosztów zakupu żarówki 8 zł i na zakup żywności w okresie od 1 marca do 31 lipca 2010 r. w kwocie po 238 zł i w tym samym okresie na opłacenie rachunku za energie elektryczną w kwocie 481,52 zł. Mając to na względzie organ uznał, że udzielone K. K. wsparcie finansowe jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe, a także jest zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej w myśl art. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. W uznaniu organu pomoc finansowa na pokrycie kosztów ponadstandardowego leczenia stomatologicznego nie należy do niezbędnych potrzeb bytowych, na zaspokojenie których przyznawane są zasiłki celowe na podstawie art. 39 w zw. z art. 3 ust. 1 w/w ustawy.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył K. K., który w ten sposób nie zgodził się z zapadłym rozstrzygnięciem, mimo że nie sformułował żadnych z zarzutów w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] 2010r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazało, że zgłoszone przez K. K. potrzeby płatnego leczenia stomatologicznego, bez uprzedniego wykorzystania możliwości przeprowadzenia bezpłatnego leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia nie należy do niezbędnych potrzeb bytowych, na których zaspokojenie przyznawane są zasiłki celowe, zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

K. K. wniósł skargę na powyższą decyzję, nie przedstawił przy tym żadnych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają wymogom prawa.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy o pomocy społecznej (dalej: ups), w tym art. 39 ust 1 i 2. W myśl art.39 ust.1 i 2 cyt. ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części, całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ups, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ups). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest - aby jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie - aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 ups). Ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej.

Tak więc, również rozpoznając wniosek skarżącego organ musiał kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w przepisach ustawy o pomocy społecznej, a więc także koniecznością stwierdzenia, czy zgłoszone potrzeby w ogóle odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że trafnie organy orzekające odmówiły skarżącemu przyznania żądanej pomocy finansowej na pokrycie kosztów ponadstandardowego leczenia stomatologicznego. W istocie bowiem należy zgodzić się z organami, iż określony przez wnioskodawcę cel - którego realizacji służyć miałaby przyznana ewentualnie pomoc - nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135), bezrobotny, o ile nie został ubezpieczony z innego tytułu, podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. W rezultacie może on korzystać ze świadczeń gwarantowanych, wyszczególnionych w oparciu o art. 31d powołanej ustawy m.in. w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz. U. Nr 140 poz. 1144).

W aktach sprawy znajduje się opinia lekarza stomatologa J. K. (k. 35 i 36 akt adm. I instancji), w której podano, że istnieje opcja uzupełnienia braków zębowych K. K. poprzez wykonanie protezy ruchomej w ramach NFZ, jednak wiązałoby się to z koniecznością usunięcia korzeni i zębów, na co pacjent nie wyraził zgody. Opinia ta znajduje potwierdzenie w wykazie świadczeń protetyki stomatologicznej, których finansowanie gwarantowane jest z Narodowego Funduszu Zdrowia (załącznik nr 7 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 30.08. 2009 r.). Pod pozycją 8 wykazu określono, że świadczeniem gwarantowanym jest m.in. uzupełnienie braków zębowych przy pomocy ruchomej protezy częściowej z zastosowaniem elementów doginanych utrzymujących 1 raz na 5 lat, w zakresie 5-8 brakujących zębów w 1 łuku zębowym. Dodatkowo wskazać trzeba, że załącznik nr 1 rozporządzenia zawiera szeroki zakres świadczeń ogólnostomatologicznych finansowanych z NFZ, w tym m.in. leczenie próchnicy powierzchniowej. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy orzekające trafnie przyjęły, że żądana przez skarżącego pomoc wykracza poza zakres niezbędnych potrzeb bytowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14.05.2010 r., II SA/Po 96/10 oraz z dnia 18 .12.2008 r., IV SA/Po 211/08, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto mając na względzie, że skarżący został objęty w tym samym czasie szeroką pomocą materialną w postaci przyznania mu zasiłku okresowego na 5 miesięcy w kwocie 238,50 zł miesięcznie, zasiłku na zakup żywności na okres również 5 miesięcy w kwocie po 400 zł miesięcznie oraz licznymi zasiłkami celowymi, czego skarżący nie kwestionuje, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że żądanie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów ponadstandardowego leczenia stomatologicznego jest uzasadnione i zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Niezbędna potrzeba bytowa to bowiem potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę.

W niniejszej sprawie brak zatem podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.

/-/ J.Zieliński /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Brychcy