Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 77/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy: article: art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 158 § 1 i § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 22 ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 86 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 170 poz 1393
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury  oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych
article: § 27 pkt 6
journal: Dz.U. 2016 poz 232
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do  kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych  sprawach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur, Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2018 r. Nr [...] i umarza postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie odmowy unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej D. N. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku D. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 18 czerwca 2018 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej Marszałka Województwa L. z dnia 11 stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy K. G..

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynikało, że w dniu [...] Ruchu Drogowego w L. egzaminator - D. N. przeprowadziła praktyczny egzamin państwowy K. G. w zakresie prawa jazdy kat. B, który zakończył się wynikiem negatywnym z uwagi na dwukrotnie nieprawidłowo wykonany manewr zmiany pasa ruchu.

Decyzją z dnia 11 stycznia 2017 r., wydaną na wniosek K. G., Marszałek Województwa L. (dalej: "Marszałek Województwa", "organ I instancji") odmówił unieważnienia tego egzaminu.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Marszałek Województwa wyjaśnił, że jak wynika z analizy przebiegu egzaminu K. G. (dalej: "egzaminowany"), egzaminowany po wykonywaniu zadań egzaminacyjnych realizowanych na placu manewrowym ośrodka egzaminowania, które zostały ocenione jako wykonane prawidłowo rozpoczął część praktyczną egzaminu w ruchu drogowym. W trakcie tej części egzaminu egzaminowany dwukrotnie nieprawidłowo wykonał manewr zmiany pasa ruchu. Egzaminator D. N. wydała egzaminowanemu polecenie wykonania zadania egzaminacyjnego określonego w pozycji 19, tabeli nr [...] załącznika nr [...] do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r. poz. 232 ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie egzaminowania", obejmującego zadania egzaminacyjne stosowane na egzaminie państwowym oraz kryteria oceny wykonania tych zadań. Wykonując tego rodzaju zadanie w pierwszej próbie, jadąc al. [...] w L. w kierunku C., egzaminowany przygotowując się do manewru zmiany pasa ruchu nie upewnił się dostatecznie, czy w zaistniałej sytuacji zmiana pasa ruchu jest możliwa i zgodna z przepisami obowiązującymi na tym odcinku drogi. Jadąc odcinkiem drogi dwujezdniowej o wyznaczonych pasach ruchu egzaminowany wykonał zmianę pasa ruchu na lewą stronę po linii pojedynczej ciągłej, która w tym miejscu ciągnęła się na długim odcinku drogi. Egzaminator w takiej sytuacji poinformowała egzaminowanego, stosownie do § 27 pkt 6 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego. Omawiając wynik egzaminu po jego zakończeniu egzaminator wyjaśniła, że w pierwszej próbie egzaminowany naruszył przepis § 86 ust. 3 Rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. Dz.U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393 ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie znaków", który stanowi, że [...] "linia pojedyncza ciągła" oddziela pasy ruchu o tym samym kierunku i oznacza ponadto zakaz przejeżdżania przez tę linię oraz najeżdżania na nią. W opisanej sytuacji – zdaniem organu I instancji – egzaminator prawidłowo oceniła tę próbę wykonania zadania.

W kolejnej próbie wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego, na ul. [...] w L., egzaminowany, jadąc przy prawej krawędzi jezdni, został zmuszony - z powodu zaparkowanych po prawej stronie drogi pojazdów - do przejechania na jej lewą część i zmiany dotychczasowego pasa ruchu. W związku z tym, zgodnie z art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.), był on obowiązany zawczasu i wyraźnie zasygnalizować manewr kierunkowskazem, czego jednak nie uczynił. Dlatego też również po wykonaniu tej próby, stosując się do § 27 pkt 6 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, egzaminator poinformowała egzaminowanego o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego oraz w konsekwencji o uzyskaniu przez niego wyniku negatywnego z egzaminu. Stosownie bowiem do § 28 ust. 1 pkt 2 lit. "a" cytowanego powyżej rozporządzenia, egzaminowany uzyskał negatywny wynik z egzaminu praktycznego, z uwagi na dwukrotne nieprawidłowe wykonanie tego samego zadania egzaminacyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz powołując się na treść art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, organ I instancji uznał, że egzaminator prawidłowo oceniła błędy popełnione przez osobę egzaminowaną a wobec tego nie zaistniały przesłanki wyczerpujące znamiona przytoczonego wyżej przepisu art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p.

Po wydaniu tej decyzji Marszałek Województwa, przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2018 r., przekazał jednak Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu (dalej Kolegium, organ nadzoru) akta przedmiotowej sprawy, wnosząc o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r., gdyż - jak podał - wydając tę decyzję błędnie ocenił stan faktyczny oraz stan prawny sytuacji, a co miało wpływ na wynik egzaminu.

W odpowiedzi (pismo z dnia 16 kwietnia 2018 r.) Kolegium poinformowało Marszałka Województwa, iż nie znalazło podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do ww. decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r. i jednocześnie zwróciło nadesłane akta.

Następnie jednak, przy piśmie z dnia 15 maja 2018 r., Marszałek Województwa przesłał Kolegium pismo z Zarządu Dróg i Mostów w L. z dnia 27 kwietnia 2018 r. wraz ze szkicem, informujące o wprowadzeniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na ulicy [...] ruchu jednokierunkowego.

W takiej sytuacji Kolegium wszczęło - z urzędu - postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa L. z dnia 11 stycznia 2017 r. a w jego wyniku - orzekając na zasadzie art. 158 § 1 i § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a. oraz art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978), dalej "u.k.p." oraz rozporządzenia w sprawie egzaminowania - wydało w dniu 18 czerwca 2018 r. decyzję, mocą której stwierdziło nieważność decyzji Marszałka Województwa L. z dnia 11 stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy K. G. odbytego się w dniu [...] Ruchu Drogowego w L..

W uzasadnieniu swego stanowiska organ nadzoru podał, iż skoro droga, na której odbywał się egzamin praktyczny, nie była dwukierunkowa to Marszałek Województwa błędnie uzasadnił odmowę unieważnienia egzaminu, twierdząc, że został on przeprowadzony prawidłowo. W takiej bowiem sytuacji podczas wymijania pojazdów – jak to miało miejsce podczas egzaminu w niniejszej sprawie – nie następowała zmiana pasa ruchu. Za skrzyżowaniem po prawej stronie drogi jednokierunkowej został – jak wywodziło Kolegium - ustawiony znak drogowy D-18 "parking", a więc znak oznaczający miejsce przeznaczone na postój pojazdów (§ 52 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znaków). Tym samym zarówno przed skrzyżowaniem, jak i za skrzyżowaniem z ul. [...], na jednokierunkowej jezdni ul. [...] znajdował się jeden pas ruchu, przeznaczony do ruchu jednego rzędu pojazdów wielośladowych oraz miejsca parkingowe, wyznaczone przez zarządcę drogi, a oznakowane znakami D-18 "parking". W takiej sytuacji – zdaniem organu nadzoru - należało przyjąć, że pojazdy zaparkowane przy prawej krawędzi jezdni za skrzyżowaniem, znajdowały się na wyznaczonym przez zarządcę drogi miejscu postojowym, a nie na pasie ruchu. Konsekwencją tego było więc to, że egzaminowany, przejeżdżając przez skrzyżowanie ul. [...] z ul. [...], nie był zobowiązany do sygnalizowania zamiaru zmiany pasa ruchu w związku z omijaniem pojazdów zaparkowanych na parkingu znajdującym się przy prawej krawędzi jezdni drogi jednokierunkowej, choć musiał skorygować tor jazdy pojazdu podczas przejazdu przez jezdnię drogi poprzecznej. Egzaminator nie mogła zatem zakwalifikować zmiany toru jazdy w tym konkretnym przypadku jako zmiany pasa ruchu.

Od powyższej decyzji D. N. wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym w szczególności podnosiła, że z treści ww. decyzji nie wynika, które konkretnie przepisy prawa zostały naruszone w stopniu rażącym przez organ wydający kontrolowaną decyzję oraz na czym to rażące naruszenie prawa polegało. Egzaminator twierdziła również, iż w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa L. z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nawet bowiem jeśli przyjąć, że Marszałek Województwa w sposób nienależyty zgromadził materiał dowodowy to tego rodzaju uchybienie – w świetle treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – nie mogło prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r.

Na skutek rozpoznania ww. wniosku Kolegium decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r., utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 18 czerwca 2018 r..

W ocenie organu nadzoru decyzja Marszałka Województwa rażąco naruszała: art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.k.p. oraz § 28 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie egzaminowania, a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Kolegium uzasadniało, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonało analizy płyty CD z nagranym w dniu 15 listopada 2016 r. przebiegiem egzaminu. Sekwencja filmu od godz. 16:06:40 do godz. 16:07:42 obrazowała zaś, że ul. [...] na odcinku od skrzyżowania z ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...] była ulicą jednokierunkową. Świadczyły o tym widoczne na filmie oznaczenia ulicy jednokierunkowej, to jest znaki D-3. Egzaminowany poruszał się zatem tym samym pasem ruchu i nie był zobowiązany do włączania kierunkowskazu, a co egzaminator błędnie zakwalifikowała jako naruszenie przepisów ruchu drogowego, bo przy zmianie pasa ruchu kierowca powinien zasygnalizować ten manewr kierunkowskazem.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium wskazało, iż orzekając uwzględniło materiał dowodowy zawarty na płycie CD, a nadesłaną "organizację ruchu" traktowało jedynie jako dowód uzupełniający. Z tego też powodu Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołującej się co do naruszenia § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2003 r. Nr 177, poz. 1729 ze zm.), polegający na przyjęciu, że przedłożony przez organ I instancji szkic był równoznaczny z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu dla ul. [...] w L..

Na wyżej przedstawioną decyzję Kolegium z dnia 17 grudnia 2018 r. D. N. (dalej "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której organowi nadzoru zarzuciła naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - polegające na stwierdzeniu nieważności decyzji Marszałka Województwa z dnia 11 stycznia 2017 r. z uwagi na rażące naruszenie prawa, pomimo że decyzji tej nie można było zarzucić obrazy żadnego z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego, które miałyby charakter rażący i uzasadniać tym samym stwierdzenie nieważności decyzji;

2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 2 ust. 2 pkt 1 u.k.p. w zw. z § 28 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania - polegające na uznaniu, że organ I instancji dopuścił się naruszenia tychże przepisów w stopniu uzdatniającym stwierdzenie nieważności wydanej decyzji;

3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie i uznaniu, że organ I instancji ustalając stan faktyczny przyjął, że odcinek ul. [...] od skrzyżowania z ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...] odbywał się w dwóch kierunkach, a także na błędnym przyjęciu przez Kolegium, że organ I instancji, wydając decyzję z dnia 11 stycznia 2017 r., nie zebrał i nie rozpatrzył całokształtu materiału dowodowego;

4) art. 22 ust. 5 w zw. z art. 2 pkt 7 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - polegające na uznaniu przez Kolegium, że przepisy te nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie;

5) art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. - polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Kolegium z dnia 18 czerwca 2018 r. stwierdzającej nieważność decyzji Marszałka Województwa z dnia 11 stycznia 2017 r. pomimo, że w zaistniałej sprawie istniały podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania;

6) § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - polegające na przyjęciu, że przedłożony przez Marszałka Województwa szkic był równoznaczny z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu dla ul. [...] w L..

W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 74/19 oddalił skargę w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd I instancji odwołał do treści art. 67 ust. 1 i art. 72 ust. 1, 2 oraz 3 u.k.p. oraz szczegółowo opisał stan faktyczny, jaki w niniejszej sprawie ustaliło Kolegium, podkreślając przy tym, że ustalenia te znajdują pełne potwierdzenie w treści zawartych w administracyjnych aktach sprawy dokumentów, a w szczególności przy uwzględnieniu arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu K. G. na prawo jazdy kat. B, przeprowadzonego w dniu 15 listopada 2016 r., a przede wszystkim przy uwzględnieniu treści nagrania przebiegu samego egzaminu (zarejestrowanego na zawartej w aktach sprawy płycie CD) oraz informacji uzyskanej od Zarządu Dróg i Mostów w L. przy piśmie z dnia 27 kwietnia 2018 r. W ocenie sądu I instancji analiza wskazanego materiału dowodowego zebranego w sprawie, obejmująca także nagranie przebiegu egzaminu, który stanowi bezspornie kluczowy dowód w sprawie, potwierdziła prawidłowość stwierdzenia przez organ, że egzamin na prawo jazdy został przeprowadzony niezgodnie z przepisami prawa, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

W związku z tym sąd I instancji uznał, że należycie zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy oraz prawidłowo dokonana przez organ ocena zebranych dowodów dawała Kolegium uzasadnioną podstawę do stwierdzenia, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została przesłanka wydania decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., według którego, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie sądu I instancji wszystkie podniesione przez skarżącą i zawarte w skardze zarzuty, zarówno odnoszące się do naruszenia przez organ reguł proceduralnych, jak również norm prawa materialnego – nie są zasadne.

W szczególności, przedstawiając przebieg manewru, będącego wykonaniem zadania egzaminacyjnego na ulicy [...] w L., sąd stwierdził, że ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji znajdowały jednoznaczne potwierdzenie w audiowizualnym zapisie egzaminu".

Zdaniem sądu, nie można też było zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że egzaminowany, wykonując drugie zadanie egzaminacyjne, był - zgodnie z art. 22 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - obowiązany zawczasu i wyraźnie zasygnalizować swój manewr, a czego nie uczynił. Skarżąca powoływała się wprawdzie na treść art. 2 pkt 7 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym, pas ruchu to każdy z podłużnych pasów jezdni wystarczający do ruchu jednego rzędu pojazdów wielośladowych, oznaczony lub nieoznaczony znakami drogowymi, zatem egzaminowany, jadąc przy prawej krawędzi jezdni (z powodu zaparkowanych po prawej stronie drogi pojazdów), był zmuszony do przejechania na jej lewą część i tym samym do zmiany dotychczas zajmowanego pasa ruchu, a w takiej sytuacji – zgodnie z art. 22 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym – był również obowiązany zawczasu i wyraźnie zasygnalizować manewr, ale – zdaniem sądu – w omawianym zakresie podstawowe znaczenie miał dowód w postaci nagrania z przebiegu egzaminu, a w dalszej kolejności uzyskana w dniu 27 kwietnia 2018 r. przez Marszałka Województwa od Zarządu Dróg i Mostów w L. informacja o sposobie organizacji ruchu na ul. [...], a która potwierdziła tylko audiowizualną treść nagrania z omawianego egzaminu. Z dowodów tych, w ocenie sądu I instancji jasno wynika, że na ul. [...], od skrzyżowania z ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...], ruch odbywał się tylko w jednym kierunku. Świadczyły o tym znaki D-3 – droga jednokierunkowa, ustawione przy jezdni ul. [...] za skrzyżowaniem z ul. [...] oraz za skrzyżowaniem z ul. [...]. Od skrzyżowania z ul. [...], w kierunku ul. [...], ruch na ul. [...] odbywał się w już obydwu kierunkach, o czym z kolei świadczył umieszczony przed skrzyżowaniem z ul. [...] znak drogowy A-20, oznaczający odcinek jezdni o ruchu dwukierunkowym. Powyżej niespornie wykazana organizacja ruchu obowiązywała od 9 czerwca 2015 r., a zatem także w dniu przeprowadzenia egzaminu.

W rezultacie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że nietrafne były zarzuty skarżącej powołującej się na naruszenie przez egzaminowanego w drugiej próbie tego samego zadania, przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a mianowicie przepisów art. 22 ust. 5 w zw. z art. 2 pkt 7 tej ustawy. Ta okoliczność wynikała bowiem z audiowizualnego zapisu przebiegu egzaminu.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, po rozpoznaniu której Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z dnia z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 104/20 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

W uzasadnieniu wyroku NSA podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonego wyroku brak jest rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów skarżącej a tym samym wyjaśnienia, dlaczego sąd uznał zaskarżoną decyzję za legalną. Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że z objętej przedmiotem skargi decyzji organu nadzoru wynikało, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Marszałka Województwa z dnia 11 stycznia 2017 r. rażąco naruszała art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.k.p. oraz § 28 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie egzaminowania, a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Powyższa okoliczność była kwestionowana przez skarżącą, ale poglądu jej sąd I instancji nie podzielił, choć w rzeczywistości nie wyjaśnił powodów, dla których takie stanowisko zajął. Za tego rodzaju wyjaśnienie rozstrzygnięcia nie można było bowiem uznać wielokrotnego powoływania się w tej mierze przez sąd na ustalenia faktyczne, wskazane w decyzji organu nadzoru i przyjętą przez ten organ argumentację.

Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przepis art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p., reguluje jedynie kompetencję organu do rozstrzygania przez ten organ, z urzędu, sprawy administracyjnej w granicach wskazanych w treści tego przepisu. Analogiczna sytuacja dotyczy też przepisu, zawartego w § 28 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie egzaminowania, a która to regulacja prawna obligowała organ - w przypadku stwierdzenia dwukrotnego, nieprawidłowego wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego - do uznania, że egzaminator prawidłowo ustalił egzaminowanemu negatywny wynik części praktycznej egzaminu praktycznego na prawo jazdy.

NSA wskazał, że przytoczone wyżej przepisy, których rażącego naruszenia przez Marszałka Województwa dopatrzył się organ nadzoru, mają charakter wynikowy. O ich naruszeniu (a zwłaszcza naruszeniu w sposób rażący) można by zatem było mówić tylko wtedy, gdyby zostałoby wykazane w sposób ewidentny, że w postępowaniu zakończonym decyzją kontrolowaną, orzekający organ rażąco naruszył inne przepisy prawa. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie skonkretyzował w ogóle takich przepisów, czyli przepisów, które w sposób rażący miałaby naruszać, kontrolowana w trybie nadzorczym, decyzja Marszałka Województwa, chociaż w przypadku oceny legalności decyzji, wydawanej w trybie nieważnościowym, powyższa okoliczność powinna być uznana za okoliczność zasadniczą.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w zaskarżonej decyzji z dnia 17 grudnia 2018 r. organ nadzoru podniósł, że oprócz ww. przepisów art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p. oraz § 28 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit.. a) rozporządzenia w sprawie egzaminowania Marszałek Województwa rażąco naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. NSA zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja nie była decyzją odwoławczą od decyzji kończącej postępowanie rozpoznawcze (postępowanie prowadzone w tzw. trybie zwykłym) a została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności innej decyzji z uwagi na uznanie, że kontrolowana decyzja rażąco – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - naruszała prawo.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy w wyniku owego naruszenia powstały skutki (społeczne lub gospodarcze) niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności oraz gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią, nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej.

NSA podkreślił też, że wprawdzie dopuszczalne jest przyjęcie rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, ale dotyczy to głównie przepisów mających charakter zasad postępowania administracyjnego a poza tym owo naruszenie przepisów procesowych (notabene występujące bardzo rzadko) musi być ewidentne. Tymczasem, jak wynika z treści kontrolowanej decyzji Marszałka Województwa (abstrahując od jej prawidłowości pod względem merytorycznym), decyzja ta została w sposób bardzo staranny uzasadniona a jednocześnie nie wynikało ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego by w toku postępowania, w którym ta decyzja została wydana, doszło do naruszenia uprawnień procesowych stron.

Naczelny Sąd Administracyjny podniósł także, że wbrew stanowisku sądu I instancji, problem, który wystąpił w rozpoznawanej sprawie zasadzał się zaś nie tyle w kwestii związanej z ustaleniami faktycznymi a dotyczył bardziej zagadnienia materialnoprawnego. NSA podkreślił, że sąd I Instancji w pełni zaakceptował stanowisko organu nadzoru, nie dokonując jednak przy tym żadnej, głębszej analizy przepisów prawa materialnego a stwierdzając jedynie, że (cyt.): "w omawianym zakresie podstawowe znaczenie miał dowód w postaci nagrania z przebiegu egzaminu, a w dalszej kolejności uzyskana w dniu 27 kwietnia 2018 r. przez Marszałka Województwa L. od Zarządu Dróg i Mostów w L. informacja o sposobie organizacji ruchu na ul. [...], która potwierdziła tylko audiowizualną treść nagrania z omawianego egzaminu. Z dowodów tych jasno wynika, że na ul. [...], od skrzyżowania z ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...], ruch odbywał się tylko w jednym kierunku. Świadczyły o tym znaki D-3 – droga jednokierunkowa, ustawione przy jezdni ul. [...] za skrzyżowaniem z ul. [...] oraz za skrzyżowaniem z ul. [...]."

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarżąca nie kwestionowała treści filmu, nagranego na płytę CD podczas egzaminu, a wnioski, które z tego nagrania wyciągnął organ nadzoru i podzielił sąd.

Następnie NSA odwołał się do argumentacji prezentowanej przez skarżącą, w tym do jej stanowiska, wyrażonego na tle regulacji art. 2 pkt 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym, że skoro szerokość jednokierunkowej ulicy [...], na odcinku od skrzyżowania z ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...] pozwalała na ruch dwóch rzędów pojazdów wielośladowych, to należało uznać, że odcinek ten składał się z dwóch pasów ruchu. Dalej NSA wskazał na argumentację skarżącej co do oceny faktu umieszczenia w newralgicznym miejscu znaku drogowego D-18 – "parking" w świetle regulacji przepisów rozporządzenia w sprawie znaków.

NSA wskazał, że zaskarżony wyrok oprócz przedstawienia ustaleń, dokonanych w postępowaniu administracyjnym i powielenia stanowiska zajętego przez organ nadzoru, nie zawierał żadnego uzasadnienia dla przyjętej w nim oceny. Ponownie więc rozpoznając sprawę, sąd I instancji powinien zatem dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji w sposób wszechstronny i rzetelny, w szczególności mając na uwadze charakter postępowania, w którym zaskarżona decyzja została wydana. Ponadto dokonując tej oceny, sąd winien odnieść się do stanowiska merytorycznego skarżącej przede wszystkim poprzez dokonanie wykładni przepisów prawa materialnego, na których treść skarżąca się powoływała i których treść interpretowała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 190 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako "p.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet gdy ich nie podziela, jak też nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną stwierdzającą nieważność ostatecznej decyzji z dnia 11 stycznia 2017 r., którą Marszałek Województwa L. odmówił unieważnienia państwowego egzaminu praktycznego w zakresie kategorii B prawa jazdy K. G. przeprowadzonego przez skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2023 r. uchylając poprzednie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazał przede wszystkim, że orzekając ponownie, sąd I instancji powinien dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji w sposób wszechstronny i rzetelny, w szczególności mając na uwadze charakter postępowania, w którym zaskarżona decyzja została wydana.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Rozstrzygnięcie Kolegium opierało się na przesłance przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Kolegium kontrolowana w tym trybie decyzja Marszałka Województwa z dnia 11 stycznia 2017 r. rażąco naruszała prawo.

Tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej normują przepisy art. 156-159 k.p.a.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, który dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami prawnymi. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. służącej ochronie takich wartości jak ochrona porządku prawnego, ochrona prawa nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 808/15, Lex nr 2169200).

Istotnym jest, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, która to ocena dokonywana przez organ administracji sprowadza się wyłącznie do zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościom decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją. W postępowaniu tym organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. Decyzja przewidziana w art. 158 § 1 k.p.a. jest bowiem decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, ale sprawy tej nie merytorycznie nie rozstrzyga. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia, niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione powinno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia.

W konsekwencji, zakres uprawnień organu, w ramach postępowania nadzwyczajnego, wyznacza ramy sądowej kontroli takiej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.

Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie sygn. akt I OSK 104/20 rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to pojęcie, które nie budzi rozbieżności interpretacyjnych w związku z bogatym dorobkiem orzecznictwa sądów administracyjnych. Jest ono interpretowane jednolicie, jako oczywista niezgodność w przypadku zestawienia treści rozstrzygnięcia z treścią zacytowanego przepisu jako podstawy prawnej. Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa musi być interpretowane wąsko i wiąże się także z powstaniem skutków niemożliwych do zaakceptowania w świetle reguł praworządności. Zakłada się, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki - oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn. akt: OSK 1134/04, II OSK 1672/10, II OSK 3270/18 – orzeczenia.gov.pl, dalej: CBOSA).

Takie też rozumienie przesłanki rażącego naruszenia prawa przedstawiła skarżąca w skardze. Także Kolegium zwracało uwagę, że o zaistnieniu tej przesłanki nie decyduje jakiekolwiek naruszenie prawa przez organ orzekający, a wyłącznie naruszenie oczywiste, bezsporne wyraźne. W ocenie sądu jednak organ nadzoru, błędne ocenił zaistnienie tej przesłanki w okolicznościach niniejszej sprawy.

Podkreślić jeszcze należy, że w świetle regulacji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., chodzi o konieczność eliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji i chodzi tu o takie sytuacje, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. Nie chodzi więc o spór o wykładnię, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie, a także o skutki wadliwej decyzji.

W ocenie Kolegium poddana kontroli w trybie postępowania nadzwyczajnego decyzja organu I instancji z dnia 11 stycznia 2017 r. rażąco naruszała art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p. oraz § 28 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie egzaminowania, a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W zakresie naruszenia ostatnio wskazanych przepisów Kolegium zarzuciło, że organ rażąco naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż dysponując materiałem dowodowym w postaci płyty CD z zarejestrowanym przebiegiem egzaminu, nie dokonał analizy tego materiału i nie wziął jego zawartości pod uwagę. Wskazało, że Kolegium uwzględniło przede wszystkim materiał zawarty na płycie CD, który to materiał nadesłana organizacja ruchu tylko potwierdza, stanowiąc uzupełniający dowód w sprawie.

W kontekście powyższego, zwrócić uwagę należy, że stwierdzenie nieważności z powodu naruszenia w stopniu rażącym przepisów postępowania choć może nastąpić, to jak wskazał NSA bardzo rzadko i dotyczy głównie przepisów mających charakter zasad postępowania administracyjnego. Jednakże za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie.

Tymczasem jak wynika z uzasadniania decyzji Marszałka Województwa z dnia 11 stycznia 2017 r. organ ustalił stan faktyczny właśnie na podstawie nagrania z egzaminu zarejestrowanego przez kamery zainstalowane w pojeździe egzaminacyjnym. Jak dodatkowo zauważył NSA w wyroku sygn. akt I OSK 104/20 decyzja ta została starannie uzasadniona. Trafnie nadto zwrócono uwagę w skardze, że organ I Instancji poddał kontroli prawidłowość przebiegu całego egzaminu praktycznego odbytego w dniu 15 listopada 2018 r. Nie ograniczył się wyłącznie do analizy spornych manewrów zmiany pasa ruchu, które to stanowiły podstawę do ustalenia negatywnego wyniku egzaminu, ale zbadał prawidłowość pozostałych części tego egzaminu, tj. czynności przygotowania do jazdy czy zadania na placu manewrowym. Potwierdzeniem tego jest chociażby stwierdzona przez organ nieprawidłowość wykonania przez egzaminowanego zadania na placu manewrowym ruszanie z miejsca i jazda pasem ruchu do przodu i tyłu, która to jednak nie miała wpływu na wynik egzaminu. Tym samym, wbrew stanowisku organu nadzoru, organ I instancji dokonał analizy materiału dowodowego. Tym samym nie sposób podzielić stanowiska Kolegium co do naruszenia przez organ I instancji wskazanych przepisów postępowania, tym bardziej w sposób rażący.

Podzielić również należy stanowisko skargi, że powołany przez Kolegium przepis art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p., zgodnie z którym marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był on przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, reguluje jedynie kompetencję organu do rozstrzygania przez ten organ, z urzędu, sprawy administracyjnej w granicach wskazanych w treści tego przepisu. Analogiczna sytuacja dotyczy też przepisu, zawartego w § 28 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie egzaminowania, która to regulacja obligowała organ - w przypadku stwierdzenia dwukrotnego, nieprawidłowego wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego - do uznania, że egzaminator prawidłowo ustalił egzaminowanemu negatywny wynik części praktycznej egzaminu praktycznego na prawo jazdy.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 104/20 przepisy te mają więc charakter wynikowy. O ich naruszeniu (a zwłaszcza naruszeniu w sposób rażący) można by zatem było mówić tylko wtedy, gdyby zostałoby wykazane w sposób ewidentny, że w postępowaniu zakończonym decyzją kontrolowaną, orzekający organ rażąco naruszył inne przepisy prawa. Tymczasem organ takich przepisów nie skonkretyzował.

Jak wynika z przedstawionego na wstępie stanu sprawy organ nadzoru w istocie dokonał ponownej oceny materiału dowodowego w sprawie, odmiennej od oceny organu I instancji, posiłkując się dodatkowo nowo pozyskanym dowodem w postaci pisma z Zarządu Dróg i Mostów w L. z dnia 27 kwietnia 2018 r. wraz ze szkicem, informującym o wprowadzeniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na ulicy [...] ruchu jednokierunkowego, co w postępowaniu o stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej nie może prowadzić do usuwania wadliwości stanu faktycznego i gromadzeniu (uzupełnianiu) materiału dowodowego. Tego typu uchybienia mogą być bowiem wyłącznie niwelowane w toku postępowania zwykłego, a nie w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II OSK 223/16, CBOSA).

Organ nadzoru w zaskarżonej decyzji wskazał, że (cyt): "W aktach Kolegium znajduje się płyta CD z nagranym przebiegiem egzaminu w dniu 15 listopada 2016 r. Widok z [...] 1, która filmuje poruszanie się pojazdu z przodu (sekwencja filmu od godz. 16:06:40 do godz. 16:07:42), obrazuje, że ul. [...] na odcinku od skrzyżowania z ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...] jest ulicą jednokierunkową o czym świadczą widoczne na filmie oznaczenia ulicy jednokierunkowej, tj. znaki D-3. Omijając parkujące prawidłowo na ul. [...] po lewej stronie samochody i zbliżając się do prawej krawędzi jezdni egzaminowany Pan K. G. poruszał się tym samy pasem ruchu i nie był zobowiązany do włączania kierunkowskazu, co błędnie zakwalifikowała jako naruszenie przepisów ruchu drogowego egzaminatorka Pani D. N., tj. że przy zmianie pasa ruchu kierowca winien zasygnalizować ten manewr kierunkowskazem".

Odmienna ocena dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dokonana przez organ wyższego stopnia w postępowaniu nadzorczym nie może stać się podstawą stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa nie może bowiem podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Nie jest dopuszczalne opieranie się w tym zakresie na okolicznościach ocennych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r., I OSK 3033/15, z dnia 14 stycznia 2016 r., I OSK 374/14, z dnia 10 lutego 2023 r , sygn. akt I OSK 1847/20, CBOSA).

W kontrolowanej sprawie, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny spór dotyczył bardziej zagadnień materialnoprawnych i zaprezentowanej przez organ nadzoru odmiennej od skarżącej, a w konsekwencji i Marszałka Województwa wykładni przede wszystkim art. 2 pkt 7 i art. 22 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z oznakowaniem danego odcinka drogi znakami D-3 i D-18, w świetle regulacji rozporządzenia w sprawie znaków. Z tych już względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kolegium z dnia 18 czerwca 2018 r. narusza prawo, albowiem jak powiedziano w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga wykładni prawa. Naruszenia prawa stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji są wadami tkwiącymi w samej decyzji, a nie wadami postępowania, w którym ta decyzja zapadła. Zauważyć przy tym należy, na co też zwrócono uwagę w skardze, a co potwierdza stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonej decyzji, że Kolegium nie zakwestionowało w istocie prawidłowości zastosowania przez egzaminatora, a tym samym i przez organ I instancji przepisów art. 22 ust. 5 w zw. z art. 2 pkt 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Nawet zatem podzielając stanowisko Kolegium, że oznakowanie spornej drogi, po której poruszał się pojazd egzaminacyjny jako drogi jednokierunkowej (znak D-3) i umiejscowienie oznakowania znakiem pionowym D-18 (parking), bez konieczności dodatkowego (uzupełniającego) oznakowania znakami poziomymi, co sygnalizowała skarżąca, przy obowiązku egzaminowanego jako uczestnika ruchu do stosowania się do znaków drogowych, było wystarczające do przyjęcia, że egzaminowany poruszał się tym samy pasem ruchu i nie był zobowiązany do włączania kierunkowskazu, to w świetle powyższych wywodów brak było podstaw do stwierdzenia zaistnienia w sprawie przesłanki nieważnościowej, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zasadnie bowiem podnosi skarżąca, że samo ewentualne stwierdzenie przez Kolegium, że decyzja organu I instancji z dnia 11 stycznia 2017 r. narusza prawo nie stanowi jeszcze podstawy do jej wyeliminowania w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia jej nieważności.

Po raz kolejny pokreślić należy, że przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną. Tym bardziej w tym postępowaniu nie dokonuje się uzupełniających ustaleń faktycznych.

Tym samym rację ma skarżąca, że stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. w związku rażącym naruszeniem prawa, nie może uzasadniać kwestionowanie przez Kolegium prawidłowości przebiegu przed organem I instancji postępowania dowodowego i trafności oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Niedopuszczalne jest oparcie rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność ostatecznej decyzji odmawiającej unieważnienia państwowego egzaminu praktycznego na kryteriach stricte ocennych stanowiących w istocie polemikę z wynikiem egzaminu i sposobem jego przeprowadzenia. Z różnicy w ocenie dowodów, nie jest dopuszczalne wyprowadzenie rażącego naruszenia prawa. Podważałoby to zasadę trwałości decyzji administracyjnej (por. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 listopada 2010 r., II OSK 1358/10 oraz z dnia 12 stycznia 2011 r., I OSK 363/10, CBOSA).

W świetle powyższego, i mając względzie związanie sądu wykładnią prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 104/20, sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa L. z dnia 11 stycznia 2017 r. W konsekwencji zasadne było uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Kolegium z dnia 18 czerwca 2018 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., a także umorzenie, wszczętego w tym przedmiocie z urzędu, postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., co jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy i uzasadnione ekonomiką postępowania.

Zwrot kosztów postępowania uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na koszty postępowania składa się wpis od skargi (200 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł)