Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 380/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. ai c, art. 153
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 91, art. 93 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: art. 105
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Ł. D. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] r., II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego Ł. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. Ł. D. – ówczesny student szóstego roku jednolitych studiów magisterskich sześcioletnich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...], kierunek [...] – zwrócił się do Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] w [...] (dalej – Komisja Stypendialna U) o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2021/2022.

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. Komisja Stypendialna nie przyznała wnioskodawcy stypendium rektora uznając, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. 2021 r., poz. 478 ze zm., aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2024 poz. 1571; dalej p.s.w.n.) oraz § 7 ust. 2 pkt Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...] (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2021 r.; dalej - regulamin).

Od tej decyzji Ł. D. wniósł odwołanie do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] w [...] (dalej – Odwoławcza Komisja Stypendialna U).

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna U utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyjmując, że okres przysługiwania świadczeń, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Zdaniem organu do okresu 6 lat studiowania należy liczyć łącznie wszystkie okresy dotychczasowego studiowania na wszelkich kierunkach i nawet na różnych uczelniach. W dacie bowiem złożenia wniosku o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2021/2022 ([...] października 2021 r.) skarżący posiadał już status studenta przez 6 lat, gdyż okres ten upłynął w dniu 30 września 2021 r. Stanowiło to, zdaniem organu, przesłankę uniemożliwiającą przyznanie wnioskującemu świadczenia.

2. Na powyższą decyzję Ł. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) prawa materialnego:

a) art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. przez błędną wykładnię, a mianowicie utożsamianie pojęcia przysługiwania świadczeń z pojęciem posiadania statusu studenta, a w efekcie uznanie, że KSSU dokonała prawidłowo oceny przesłanek wynikających z powyższego przepisu i w sposób prawidłowy i wnikliwy przeprowadziła postępowanie w niniejszej sprawie, zakończone podjęciem decyzji o odmowie przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2021 /2022;

b) § 7 ust. 2 pkt 1 regulaminu przez jego błędną wykładnię, a mianowicie utożsamianie pojęcia przysługiwania świadczeń z pojęciem posiadania statusu studenta, a w efekcie uznanie, że KSSU dokonała prawidłowo oceny przesłanek wynikających z powyższego przepisu i w sposób prawidłowy i wnikliwy przeprowadziła postępowanie w niniejszej sprawie;

2) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022, w sytuacji gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia;

b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022, w sytuacji gdy istniały podstawy do jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy.

3. Wyrokiem z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie o sygn. II SA/Go 165/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej U z dnia [...] listopada 2021 r. Zdaniem sądu, podzielającego zarzuty skargi i powołującego się na ugruntowane orzecznictwo, prawidłowa wykładnia językowa art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. jest taka, że świadczenia wskazane w tym przepisie przysługują wnioskującemu nie dłużej niż przez okres 6 lat, a nie – jak przyjęły organy obu instancji – w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów. We wskazaniach sąd stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę organ winien uwzględnić taką interpretację art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n.

4. Skarga kasacyjna od tego wyroku wniesiona przez Odwoławczą Komisję Stypendialną U została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2024 r. (sygn. akt III OSK 1945/22).

W jego uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę prawną zawartą w orzeczeniu sądu wojewódzkiego dodatkowo wskazując, że przyjęta przez organy interpretacja nie może uzasadniać automatycznego przyjęcia, iż w każdej sytuacji upływ okresu 6-letniego okresu studiowania musiałby oznaczać pozbawienie możliwości uzyskania stypendium i to nawet wówczas, gdyby student spełniał wymagania dotyczące np. uzyskania stypendium rektora, ale ze względów np. zdrowotnych musiał przerwać studia celem poratowania zdrowia. Jak podkreślono jest to tylko jedna z przyczyn, które mogą uzasadnić przyznanie stypendium osobie, które studiuje nawet dłużej niż 6 lat. Ponadto są i takie kierunki studiów, w których normalny cykl studiowania obejmuje właśnie 6 lat i wówczas jakakolwiek przerwa w toku tych studiów wyłączyłaby studenta z możliwości uzyskania stypendium.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęta przez organy wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. prowadzi nie tylko do odmiennych od wykładni językowej rezultatów, ale także trudno akceptowalnych właśnie ze względu na konstytucyjną zasadę dostępu do wykształcenia i pomocy władz publicznych w tworzeniu i wspieraniu pomocy finansowej (art. 70 ust. 4 Konstytucji RP) i w związku z tym nie może zostać uznana za prawidłową.

5. W ponowionym postępowaniu, po doręczeniu odpisu prawomocnego wyroku sądowego wraz z aktami administracyjnymi, organ I instancji - Komisja Stypendialna U w dniu [...] kwietnia 2024 r. wydał decyzję, którą umorzył w całości postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie. Jako podstawy prawne tej decyzji wskazano art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej k.p.a.), art. 86 ust. 1 i 2 p.s.w.n. oraz § 5 ust. 1 pkt 3 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...] (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2023 r.).

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 86 ust. 1 p.s.w.n. oraz § 5 ust. 1 pkt 3 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...], z którego, zdaniem organu, wynika, że student traci prawo do ubiegania się w danym roku akademickim o świadczenie lub do otrzymywania przyznanych świadczeń, jeśli ukończył studia.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z § 55 regulaminu datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego z wynikiem co najmniej dostatecznym. Zgodnie z § 2 ust. 7 regulaminu studiów, prawa i obowiązki studenta wygasają z dniem ukończenia studiów lub skreślenia z listy studentów.

Organ podał, że skarżący w dniu [...] czerwca 2022 r. ukończył jednolite studia magisterskie na kierunku [...] Wydziału [...] Uniwersytetu [...] uzyskując tytuł lekarza.

Zdaniem organu I instancji ze wskazanym dniem skarżący przestał być studentem Uniwersytetu, wobec czego postępowanie w sprawie przyznania mu stypendium rektora stało się bezprzedmiotowe w całości i uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Jak podkreślono wypłacanie świadczenia stronie niebędącej studentem nie byłoby wykonalne i to w sposób trwały, co, w ocenie organu skutkowałoby, nieważnością decyzji rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

6. Rozpatrująca odwołalnie od tej decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna U decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. utrzymała zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy, podzielając w całym zakresie stanowisko prezentowane przez organ I instancji. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji przyjmując, że skoro skarżący z dniem [...] czerwca 2022 r. ukończył jednolite studia magisterskie na kierunku [...] Wydziału [...] Uniwersytetu [...] uzyskując tytuł lekarza, to tracąc status studenta "utracił zdolność do bycia podmiotem jakichkolwiek praw i obowiązków studenta, w tym uprawnienia do pomocy materialnej dla studentów, określonych w art. 86 ust. 1 p.s.w.n., co prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

W odniesieniu do zarzutów odwołania organ podtrzymał stanowisko, że tylko osoba będąca studentem w momencie wydawania decyzji może być objęta pomocą w formie stypendium rektora. Prawo do świadczenia stypendialnego wygasa z momentem ukończenia studiów. Powtórzono też argument dotyczący trwałej niewykonalności decyzji prowadzącej, zdaniem organu, do jej nieważności w razie przyznania stypendium.

7. W skardze wniesionej do tutejszego sądu z zachowaniem terminu pełnomocnik Ł. D. wniosła o jej uchylenie w całości (wraz z decyzją ją poprzedzającą) zarzucając im naruszenie:

1) art. 6 k.p.a. przez rażące przekroczenie fundamentalnej zasady działania organów administracji na podstawie przepisów prawa i wydanie decyzji na podstawie niewłaściwego stanu prawnego;

2) art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady zaufania do organów administracji, polegające na zlekceważeniu prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych i niezastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie z ich przeznaczeniem;

3) art. 11 k.p.a przez naruszenie zasady przekonywania, tj. zredagowanie uzasadnienia w sposób wadliwy zarówno pod względem merytorycznym jak i prawnym;

4) art. 105 § 1 k.p.a. przez umorzenie postępowania, mimo iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna okoliczność stwierdzająca, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe;

5) art. 105 § 1 k.p.a. przez umorzenie postępowania, w sytuacji gdy brak statusu studenta nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania;

6) art. 153 p.p.s.a. przez niedostosowanie się przez organ do wykładni prawnej i wskazań wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Go 165/22 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1945/22;

7) art. 170 p.p.s.a. przez wydanie decyzji z pominięciem stanowiska i wytycznych określonych w wyżej wskazanych wyrokach.

Zarzuty te zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi. W skardze zawarto również wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego.

8. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna U wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

9. W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2024 r. (k. 44-46), stanowiącym replikę skarżącego na odpowiedź na skargę, jego pełnomocnik podtrzymała skargę, podnosząc kolejne argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

11. Zdaniem sądu decydujące dla oceny zasadności skargi, a zatem wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest związanie wyżej opisanym prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2024 r. r. w sprawie III OSK 1945/22, utrzymującym wyrok tutejszego sądu z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie II SA/Go 165/22, którym uchylono poprzednio wydaną w sprawie decyzję organu drugiej instancji.

Wobec powyższego do kontroli sądowej znajduje zastosowanie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną.

12. Ocena prawna w sprawie jest jednoznaczna i została jasno przedstawiona w wyroku Wojewódzkiego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie ma potrzeby jej ponownego przytaczania (syntezę zawarto w punktach 3 i 4 niniejszego uzasadnienia).

Ta ocena pozostaje w pełni aktualna i nie zmienia tego to, że skarżący w dniu [...] czerwca 2022 r. ukończył jednolite studia magisterskie na kierunku [...] Uniwersytetu [...] uzyskując tytuł lekarza. W ocenie sądu ukończenie studiów przez skarżącego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego dotyczącego prawa (świadczenia stypendialnego) przysługującego mu za okres, w którym był studentem.

Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 k.p.a. to bowiem sytuacja, w której strona postępowania administracyjnego utraciła przymioty, o których mowa w art. 28 k.p.a. lub stan, w którym ze względu na śmierci strony w toku postępowania wygasły prawa ściśle związane ze zmarłą stroną (np. prawa osobiste).

W sprawie chodzi zaś o spełnienie przesłanki posiadanego statusu studenta w określonym czasie związanym ściśle z rokiem akademickim, którego dotyczy pomoc w postaci stypendium rektora i to według przepisów obowiązujących w tamtym czasie i to jest nadal przedmiotem sprawy, a zatem i kontroli sądowej.

Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu wyroku WSA w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2024 r., II SA/Sz 117/24, w sprawie administracyjnej dotyczącego świadczenia stypendialnego przysługującego stronie za okres, w której nabyła prawo i była zarazem studentem należy uwzględnić charakter postępowania administracyjnego, związanego z tym, że dotyczy ono świadczenia stypendialnego za ściśle określony okres. To determinuje ramy tego postępowania, ma wpływ na sposób ustalania stanu faktycznego i jego ocenę na tle przepisów prawa. To zaś prowadziło sąd do wniosku, że nie ma podstaw do uznania bezprzedmiotowości postępowania z powodu ukończenia studiów przez stronę, która nabyła prawo do świadczenia w postaci stypendium rektora za okres przeszły, gdy była studentem i spełniła warunki jego przyznania.

13. Zdaniem sądu taki wniosek znajduje oparcie w istocie stypendium rektorskiego, który nie jest zwykłą formą wsparcia studenta (jak stypendium socjalne), lecz nagrodą za wyniki w nauce (art. 91 p.s.w.n.). Stypendium to jest przyznawane na podstawie decyzji administracyjnej (art. 86 ust 1 pkt 4 i ust. 2 p.s.w.n.). Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, lecz stanowi opartą bezpośrednio na przepisach prawa materialnego konkretyzację prawa do świadczenia w postaci stypendium rektora nabytego przez studenta, który spełnił warunki określone dla jego przyznania.

W niniejszej sprawie warunki te określa Regulamin świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...] i przesądzone jest, że wyniki osiągnięte przez skarżącego w roku akademickim 2021/2022 spełniły wymogi regulaminowe uprawniające go do nabycia prawa do tego świadczenia. Spełnione zostały też inne warunki, w tym ten, którego dotyczyły poprzednio wydane w sprawie wyroki.

W takiej sytuacji, zdaniem tutejszego sądu, ukończenie przez skarżącego studiów jest okolicznością niemającą prawnego znaczenia dla realizacji tego prawa za rok akademicki 2021/2022 i nie skutkuje wygaśnięciem uprawnienia przysługującego za okres jego posiadania. W takiej sytuacji prawo do świadczenia w postaci stypendium rektorskiego za rok akademicki 2021/2022 jest bowiem prawem nabytym, podlegającym ochronie i wymagającym realizacji.

14. Podkreślić należy, że zasada zasady ochrony praw nabytych jest normą rangi konstytucyjnej, której podstawę prawną stanowi art. 2 Konstytucji RP i wysłowiona w nim zasada państwa prawnego, a w odniesieniu do praw majątkowych - także art. 64 ust. 2. Składają się na nią: norma instrumentalnego zakazu arbitralnego znoszenia i naruszania praw nabytych oraz norma instrumentalnego nakazu każdorazowego rozważenia, czy zniesienie (zmniejszenie) określonego prawa nie jest arbitralne i czy mieści się w granicach określonych Konstytucją.

W praworządnym systemie prawa organ stosujący prawo konstytucyjne winien odnaleźć i sformułować normę konstytucyjną uzasadniającą w danym wypadku derogację zasady ochrony praw nabytych. Jedynie bowiem norma albo zasada rangi konstytucyjnej może ograniczać zakres zastosowania innej normy konstytucyjnej - zasady ochrony praw nabytych (por. M. Jackowski, Ochrona praw nabytych a kryzys gospodarczy, PiP z 8/2009, s. 3 i 4).

Okoliczność ukończenia studiów nie pozbawia skarżącego nabytego prawa i wywołuje skutki ex nunc, a nie ex tunc. Retroaktywny skutek nie wynika też z ustawy, ani ze wskazywanych przez organ przepisów wewnątrzuczelnianych. Z przepisów prawa nie wynika bowiem by student, który nabył prawo do świadczenia o charakterze nagrody przysługującego mu za wskazany okres, gdy był studentem tracił je przez ukończenie studiów. Ustawa o szkolnictwie wyższym wiąże prawo do pomocy materialnej z okresem studiowania, ale nie zawiera norm regulujących sytuację, w której organ bezprawnie odmawia jej realizacji tak długo, póki jednostka nie skończy studiów (jak w niniejszej sprawie). W tej sytuacji argument z funkcji i celów pomocy materialnej dla studentów nie może decydować o pozbawieniu jednostki nabytego prawa. Stanowisko organów jest też nie do przyjęcia z tego powodu, że umożliwia ono bezprawne odmawianie stronie (studentowi) przyznania należnego mu za dany okres świadczenia tak długo, aż ukończy on studia, po to by stwierdzić, że z tej przyczyny postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

15. Przeciw wykładni prezentowanej przez organ przemawia też wzgląd na zasadę równości i sprawiedliwości (także w wymiarze społecznym). Dlaczego bowiem akurat student miałby utraci prawo nabyte, a nie tracą go inne jednostki ubiegające się o pomoc materialną za okres, który w momencie kontroli sądowej już upłynął (np. sprawy o zasiłki celowe). W takich sytuacjach, co potwierdza orzecznictwo, nie umarza się postępowań administracyjnych ponownie prowadzonych na skutek kasatoryjnych orzeczeń sądowych.

Ograniczając się do prawa administracyjnego tytułem przykładu można również wskazać sprawy funkcjonariuszy służb mundurowych domagających się na drodze administracyjnej i następnie sądowej świadczeń (w tym także o charakterze nagród) po zakończeniu stosunku służbowego przysługujących im w okresie służby, ale nie zrealizowanych z różnych powodów jeszcze w czasie trwania stosunku służbowego.

Można też mówić o naruszeniu zasady zaufania, bowiem student wypełnił wymagane warunki uprawniające go do uzyskania stypendium, ale bezprawne działanie organów pozbawiło go możliwości realizacji tego prawa w okresie studiów.

16. Stanowisko organów godzi też bezpośrednio w wydane w tej sprawie prawomocne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie III OSK 1945/22. W dacie wyrokowania przez ten sąd skarżący nie był bowiem już studentem Wydziału [...] Uniwersytetu [...]. Jaki byłby zatem sens wydawania tego orzeczenia? Z oceny prawnej zawartej w tym orzeczeniu nie wynika też, że okoliczność ukończenia studiów miała jakiekolwiek znaczenie dla nabytego już przez stronę prawa i obowiązku jego realizacji w ponowionym przez organy postępowaniu.

Wskazać należy, że zapewnienie realizacji prawa nabytego skarżącego następuje w trybie administracyjnej (zatem i sądowoadministracyjnym). Jak to dogłębnie rozważono w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r., III CZP 74/10 generalnie sprawy dotyczące roszczeń stypendialnych nie przynależą do drogi sądowej przed sądami powszechnymi. Dlatego brak realizacji prawa nabytego przez skarżącego w niniejszym postępowaniu pozbawi go całkowicie ochrony w sytuacji, gdy odmowa przyznania mu stypendium w rektorskiego okresie studiów była niezgodna prawem.

Z tych wszystkich względów przyjęte przez organy stanowisko narusza zasadę praworządności, zasadę praw nabytych i prowadzi do konsekwencji nie dających się w ich świetle zaakceptować przede w wszystkim ze względów aksjologicznych.

17. Mając na uwadze to, co rozważono wyżej należało stwierdzić, że organ odwoławczy, jak i organ I instancji wydały zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. błędnie intepretując i stosując te przepisy w kontekście wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady praworządności, zasady ochrony praw nabytych i zasady zaufania.

Organy naruszyły również art. 153 p.p.s.a. i 190 p.p.s.a. nie stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wiążących go wyrokach wydanych w niniejszej sprawie.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku.

18. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie [...] zł, na które składają się wpis sądowy od skargi ([...] zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego skarżącego ([...] zł), Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

19. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku i realizacji nabytego przez skarżącego prawa do świadczenia.