Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1120/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6ust. 2 pkt 6a ,
journal: Dz.U. 2016 poz 887
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 18 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2020 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie potwierdzenia o pozostawaniu bez pracy z powodów represji politycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) przyznaje adwokat K. S. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją "[...]" r. Szef Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił potwierdzenia, że J.B. pozostawał bez pracy

z powodów represji politycznych w okresie od "[...]"

Organ stwierdził, że zainteresowany wskazał we wniosku, że dnia 17 listopada 1975 r., że został zwolniony z pracy w zakładach z uwagi na prowadzoną działalność opozycyjną. Piastował wówczas stanowisko Głównego Mechanika i w związku ze zwolnieniem był pozbawiony możliwości wykonywania pracy zgodnie z kwalifikacjami aż do 30 grudnia 1988 r. i nie mógł takiej pracy znaleźć. Na pytanie organu w świadczenia sprawie świadczenia jakiejkolwiek pracy, wnioskodawca poinformował, że zmuszony był podjąć pracę w rolnictwie.

Organ podniósł, że fakt świadczenia pracy niezgodnej z kwalifikacjami nie jest tożsamy

z dyspozycją art. 6ust. 2 pkt 6a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 887), zwanej dalej: "ustawą". Ustawodawca miał bowiem na myśli sytuację, w której zainteresowany był pozbawiony wykonywania jakiejkolwiek pracy i miało to związek z jego działalnością opozycyjną.

Mając na względzie materiał dowodowy, negatywne wyniki kwerendy archiwalnej przeprowadzonej przez IPN, jak również wyjaśnienia strony, nie jest możliwe potwierdzenie, że J.B. pozostawał bez pracy ze względów politycznych w okresie od

"[...]".

W skardze, złożonej do tut. Sądu na decyzję organu, skarżący podkreślił, że został zwolniony z pracy w dniu 17 listopada 1975 r. ze względu na prowadzoną działalność opozycyjną. Zmuszony był więc podjąć pracę w rolnictwie bez kwalifikacji w swoim zawodzie, co skutkuje, że otrzymuje zaniżoną rentę.

W odpowiedzi na skargę, Szef Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 24 czerwca 2020 r., organ przesłał do Sądu decyzję Szefa Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]"r.

o potwierdzeniu J.B. statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz.2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracji publicznej.

Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja została podjęta

z naruszeniem przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie stanowi art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy. Zgodnie z tym przepisem - za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. następujące okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne: niewykonywania pracy przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych.

Przy czym okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt 6a, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków, a oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (art. 117 ust. 4 ustawy).

Zacytowany przepis art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy wymaga aby osoba ubiegająca się

o potwierdzenie, że nie wykonywała pracy na skutek represji politycznych udowodniła łącznie wypełnienie dwóch przesłanek: że nie wykonywała pracy przed dniem 4 czerwca 1989 r. oraz, że stan ten był spowodowany represjami o charakterze politycznym.

W praktyce przepis ten dotyczy najczęściej osób zwolnionych z pracy z przyczyn politycznych, które ze względu na prezentowaną postawę (działalność polityczną, społeczną, czy kulturalną) następnie przez krótszy lub dłuższy okres czasu nie mogły znaleźć zatrudnienia. Badana regulacja, w istocie ustanawia zatem warunek trwałego braku możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia, stanowiący skutek represji politycznych. Przy czym, zdaniem Sądu, ustawodawca celowo użył szerokiego pojęcia "niewykonywania pracy", aby objąć nim nie tylko zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, ale także wszelkie inne sposoby wykonywania pracy jak np. umowę zlecenia czy umowę o dzieło.

W orzecznictwie przyjmuje się, że okres niewykonywania pracy na skutek represji politycznych, dotyczy represji z przyczyn ściśle politycznych. Podkreślić należy, że nie musi to być praca zgodna z kwalifikacjami.

W ocenie organu, skarżący nie wykazał, iż w sprawie wystąpiły okoliczności,

o których mowa w powyższym przepisie. Fakt świadczenia pracy niezgodnej

z kwalifikacjami nie jest zaś tożsamy z dyspozycją art. 6ust. 2 pkt 6a. Nie jest więc możliwe – zdaniem organu - potwierdzenie, że J.B. pozostawał bez pracy ze względów politycznych w okresie od "[...]"

W ocenie Sądu, organ nie przeprowadził postępowania w sposób prawidłowy, pozwalający na wyciągnięcie powyższych wniosków.

Bezsprzecznie, co wskazano wyżej, fakt świadczenia pracy niezgodnej

z kwalifikacjami, nie jest tożsamy z jej niewykonywaniem na skutek represji politycznych. Skarżący podkreślał, że zmuszony był podjąć pracę w rolnictwie, niezgodnie

z kwalifikacjami. Jak wskazała na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego, była to praca dorywcza przy sprzedaży jabłek. Fakt wykonywania pracy w rolnictwie, jej zakres

i rodzaj oraz okres świadczenia tej pracy nie zostały jednakże w żaden sposób zbadane

i potwierdzone.

Nie ustalono też, czy skarżący mógł i próbował podjąć jakąkolwiek inną pracę poza rolnictwem, nawet niezgodną z kwalifikacjami i czy miał możliwość jej podjęcia.

Jak wynika z dokumentów, załączonych przez organ, okres pracy w rolnictwie nie został zaliczony do pracowniczego stażu pracy, od którego zależy wysokość świadczenia rentowego.

Organ poprzestał na uzyskaniu lakonicznej informacji od skarżącego, że zmuszony był on podjąć pracę w rolnictwie. Bez ustalenia zaś jej rodzaju, zakresu i okresu nie można przyjąć, że skarżący wykonywał pracę w okresie od "[...]".

W sprawie istotne też jest, że wnioskodawca posiada status działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Fakt negatywnych wyników kwerendy archiwalnej przeprowadzonej przez IPN w sprawie dowodów, że strona pozostawała bez pracy z powodów politycznych, nie jest jednoznaczny z ich brakiem.

Organ powinien podjąć również próbę podjęcia ustaleń co do przyczyn zwolnienia

w miejscu pracy, z którego skarżący został zwolniony – jak twierdzi – z powodów politycznych.

Uzupełnienie postępowania dowodowego w sprawie jest niezbędne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.