Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 818/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 81 c ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K.K.-Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K.K.-Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], powołując się na przepis art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm. określanej w dalszej części uzasadnienia jako pr. bud. ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J.K. – w sprawie wykonania robót budowlanych związanych z rozbudową i przebudową budynku gospodarczego, zlokalizowanego w miejscowości [...] na działce nr [...], bez uzyskania wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę – obowiązek dostarczenia, w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, ekspertyzy technicznej opracowanej przez osobę uprawnioną w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, dotyczącej sprawdzenia stanu technicznego rozbudowanego i przebudowanego budynku gospodarczego, w zakresie przyjętych rozwiązań techniczno –materiałowych, jakości wykonanych robót oraz pod względem spełnienia wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania w oparciu o obowiązujące przepisy techniczno – budowlane i Polskie Normy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w trakcie przeprowadzonych w dniu [...] września 2012r. oględzin stwierdzono, że nieruchomość o numerze [...], zabudowana jest między innymi budynkiem gospodarczym należącym do H. i J.K.. Budynek ten – o wymiarach 10,60 m x 10,80 m – znajduje się w stanie innym, niż w latach 60-70 ubiegłego stulecia, kiedy stał się własnością J.K.. Wcześniej był to budynek murowany, o dachu dwuspadowym, krytym dachówką i użytkowany był jako tzw. chlewik. Obecnie jest to budynek parterowy, o dachu płaskim, krytym papą i częściowo blachą. Inwestorem robót budowlanych związanych z przebudowa i rozbudową przedmiotowego budynku, wydzieleniem jego pomieszczeń oraz wykonaniem otworów okiennych i drzwiowych oraz bram wjazdowych był J.K.. Nadto ustalono w toku postępowania, że sporne prace budowlane wykonano ok. 1980 – 1983 r.

Na podstawie informacji udzielonych przez Starostę Powiatowego ustalono, iż w rejestrach i ewidencji ruchu budowlanego nie odnaleziono decyzji wydanej dla J.K., udzielającej pozwolenia na rozbudowę z przebudową budynku gospodarczego w [...] na działce o nr ewidencyjnym [...] (pismo z dnia [...] listopada 2012r. nr [...]). Wobec powyższego organ uznał, iż przedmiotowe roboty budowlane wykonano bez uzyskania wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, co uzasadniało zobowiązanie inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej, której celem jest sprawdzenie stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego oraz sprawdzenie zastosowanych rozwiązań konstrukcyjno – materiałowych i wskazanie ewentualnych poprawek lub przeróbek doprowadzających obiekt do stanu właściwego.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K.K. – Z., wnosząc o jego uchylenie i wydanie w sprawie decyzji o rozbiórce budynku gospodarczego znajdującego się na działce geodezyjnej nr [...]. Żaląca zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych i uchybienia w tym zakresie, podkreślając, że postępowanie w sprawie prowadzone jest nierzetelnie i przewlekle. Wskazała, że organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie prawnej prowadzi postępowanie administracyjne tj. czy prowadzi je w trybie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, czy też w trybie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zdaniem żalącej, inwestor w postępowaniu jest faworyzowany, a postępowanie prowadzone jest w sposób stronniczy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń PINB wynika, iż w przedmiotowym obiekcie w związku ze zmianą jego funkcji (na warsztat samochodowy) wykonano roboty budowlane polegające na jego rozbudowie i przebudowie. Przy czym w wyniku tych robót budynek stanowi jednolitą i spójną całość pod względem architektoniczno-technicznym. Organ wyjaśnił, iż przepisy obowiązujące w okresie wykonania przedmiotowych robót tj. ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane i rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz. 48 z późniejszymi zmianami), określające warunki udzielania pozwoleń na budowę obiektów budowlanych oraz pozwoleń na wykonanie robót budowlanych, nie wymieniają zakresu wykonanych przez J.K. robót budowlanych jako zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa budowlanego, dotyczącego prowadzenia robót budowlanych, niezależnie od okresu, w którym naruszenie to nastąpiło, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do podjęcia stosownych działań w oparciu o obowiązujące aktualnie przepisy. Art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego pr. bud. przewiduje jedyny wyjątek od jego stosowania wyłącznie dla przypadków, o których mowa w art. 48 ust. 1, to jest do obiektów lub ich części, których budowa bez wymaganego pozwolenia, została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub przed tą datą zostało wszczęte postępowanie właściwego organu w odniesieniu do takiego obiektu. Do takich przypadków zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, to jest ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 pr. bud. Jak wyjaśnił organ, użyte w art. 48 ust.1 pr. bud. sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć przede wszystkim jako element tego obiektu, który jest samodzielny funkcjonalnie i niezależny od pozostałej części wybudowanej. Element taki może być rozebrany bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Natomiast w przypadku rozbudowy istniejącego budynku wraz z jego przebudową w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na trwałe, a rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części, brak jest podstaw do zastosowania restrykcyjnej normy art. 48 pr. bud. Jest to inny przypadek, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pr. bud., umożliwiający uruchomienie trybu postępowania na podstawie art. 51 pr. bud. Ponadto za trybem naprawczym przewidzianym w art. 50 i 51 obecnie obowiązującego pr. bud. przemawia również okoliczność, iż w wyniku omawianych robót zmieniło się przeznaczenie budynku tj. z funkcji gospodarczej na warsztat samochodowy. W związku z tym organ II instancji wyjaśnił, że w sytuacji, gdy w obiekcie samowolnie wykonano roboty budowlane, których skutkiem jest odmienne - aniżeli przed wykonaniem tychże robót budowlanych - wykorzystanie obiektu lub jego części, to zasadniczą i podstawową kwestią w tej sytuacji jest doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego w celu eliminacji stanu niezgodnego z prawem winien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 ustawy. Mając na względzie powyższą wykładnię prawa materialnego organ odwoławczy zwrócił uwagę PINB, że będący podstawą zaskarżonego postanowienia art. 81 c ust. 2 pr. bud. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej orzeczenia administracyjnego. Organ powinien wskazać w związku z jakimi zadaniami wynikającymi z pr. bud. prowadzone jest postępowanie. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nakazując przedstawienie ekspertyzy, o której mowa w wyżej wskazanym przepisie, ze względu na ustalenia dokonane w toku postępowania w sprawie samowolnej przebudowy i rozbudowy budynku gospodarczego, PINB powinien dodatkowo powołać się na art. 51 ust. 1 pr. bud.. Tym nie mniej, organ ten stwierdził, że uchybienie organu I instancji w opisanym zakresie pozostaje bez wpływu na dalszą ocenę zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się zaś do nałożonego obowiązku dostarczenia ekspertyzy techniczno – budowlanej organ II instancji wyjaśnił, że art. 81 c pr. bud. przyznaje organom administracji architektoniczno- budowlanej i nadzoru budowlanego prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępniania dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. Otrzymane informacje oraz dokumenty nie zawsze będą wystarczające dla prawidłowej oceny przez organy stanu sprawy. Dlatego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego organ, na podstawie ust. 2 wyżej wskazanego artykułu, może nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie. Postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 pr. bud. ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego pr. bud., bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania

W ocenie organu odwoławczego występowanie uzasadnionych wątpliwości, mających związek z wykonanymi bez wymaganego pozwolenia przedmiotowymi robotami budowlano - instalacyjnymi, zostało wykazane przez organ I instancji w sposób wystarczający. Jak bowiem wynika z akt sprawy, PINB ustalił, że roboty budowlane wykonywane były w warunkach samowoli budowlanej, a w konsekwencji bez wymaganego przepisami prawa budowlanego, dla robót podlegających obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, nadzoru osoby uprawnionej. Obowiązkiem PINB w zaistniałej sytuacji jest natomiast ustalenie, czy wykonane roboty spełniają wymagania techniczno-budowlane. Dokumenty dotyczące wykonanych robót budowlanych, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 pr. bud., takie jak ocena techniczna, bądź ekspertyza stanowią natomiast element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pr. bud. Dostarczenie odpowiedniej ekspertyzy technicznej ma na celu wyznaczenie przez organ, w sposób wyczerpujący i zgodny ze stanem faktycznym, granic i treści obowiązku, jaki należy nałożyć na inwestora w celu doprowadzenia przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pr. bud. Przy czym, gdy zgromadzony materiał dowodowy, w tym w szczególności przedłożona na żądanie PINB ekspertyza techniczna, wskazywałby na brak możliwości doprowadzenia rozpatrywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych, w sprawie koniecznym stanie się zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud., zgodnie z którym właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że wydane w toku postępowania na podstawie przepisów szczególnych postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia oceny technicznej nie rozstrzyga o istocie sprawy. O istocie sprawy, w jej całokształcie lub w części, rozstrzyga bowiem decyzja administracyjna kończąca postępowanie organu, zgodnie z przepisem art. 104 k.p.a. Zatem nie jest możliwe wydanie w wyniku niniejszego postępowania decyzji o rozbiórce przedmiotowego budynku, o co wniesiono w zażaleniu.

Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K.K. – Z. zażądała jego uchylenia, ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz wydanie przez ten organ nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego stanowiącego samowolę budowlaną. Nadto skarżąca wniosła o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie skarżąca ponownie podniosła zarzuty dotyczące nierzetelnego prowadzenia postępowania administracyjnego, jego przewlekłość i stronnicze prowadzenie. Podkreśliła, iż wykonany obiekt nie jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponnadto wskazała, iż nie spełnia on wymagań technicznych określonych przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., tym samym niezasadnym jest nakładanie na inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Skoro bowiem budynek nie odpowiada przepisom szczególnym w zakresie jego posadowienia na działce, to nie powinno być mowy o sporządzaniu ekspertyzy, która jedynie potwierdzi powyższą okoliczność. W uzupełnieniu skargi z dnia [...] marca 2013 r. (data wpływu – 2 kwietnia 2013r.) skarżąca potrzymała swoje stanowisko, podkreślając jedynie, że przedłożona w postępowaniu ekspertyza potwierdza jej przypuszczenia, iż podjęte w postępowaniu czynności zmierzają do zalegalizowania spornego budynku. Nadto podkreśliła, że złożona ekspertyza pomija fakt niezgodności posadowienia tego budynku w sposób sprzeczny z przepisami szczególnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych, lecz ze względu na wadę jaką dotknięte zostało zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, a którą Sąd miał obowiązek uwzględnić z urzędu.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., Nr 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a,), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym aktem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia postanowienia, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania postanowienia z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Przy czym kontrola zgodności zaskarżonego aktu z prawem nie może być przez sąd administracyjny przeprowadzona dowolnie, lecz musi przebiegać w określonej kolejności, uwzględniającej gradację wad jakimi może być dotknięty akt administracyjny, czy poprzedzające wydanie go postępowanie administracyjne. W pierwszej zatem kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonego aktu i postępowania, które go poprzedziło, z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących jego nieważność. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad powodujących stwierdzenie nieważności aktu czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną. W przypadku bowiem nieważności aktu administracyjnego powinno nastąpić jego stwierdzenie przez wojewódzki sąd administracyjny niezależnie od jakichkolwiek okoliczności ( por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2006 r. w sprawie I OSK 829/11 baza orzeczeń nsa.gov.pl , a także "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 461). Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a lub w innych przepisach. Do postanowień bowiem na które przysługuje zażalenie – zgodnie z art. 126 kpa - mają zastosowanie m.in. przepisy art. 156 -159 kpa.

Zważyć należy, iż zgodnie art. 81 c ust. 2 pr. bud. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Postanowienie to ma charakter dowodowy, nie kończy postępowania administracyjnego i nie przesądza kierunku zasadniczego rozstrzygnięcia. Postępowanie, w którym wydawane jest postanowienie na podstawie art. 81 c ust. 2 pr. bud. stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok WSA w Lublinie z 5 grudnia 2008 r., II SA/Lu 519/08, wyrok WSA w Warszawie z 26 listopada 2008 r., VII SA/Wa 1368/08). wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r. II OSK 353/11). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81 c ust. 2 pr. budowalnego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Przepis bowiem art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku są normy prawa materialnego, a zatem z tych norm można wywodzić istnienie interesu prawnego. Podstawą materialną zaskarżonego postanowienia był powołany przepis art. 81c ust. 2 pr. bud. Z przepisu tego wynika, że sprawa nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy dotyczy interesu prawnego podmiotów, o których mowa w art. 81c ust. 1 pr. bud., a więc uczestników procesu budowlanego, właścicieli lub zarządców obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 17 pr. bud. uczestnikiem procesu budowlanego jest: inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant , kierownik budowy lub kierownik robót. Do podmiotów tych nie należy właściciel sąsiedniej nieruchomości i to nawet, jeśli jest inicjatorem postępowania, któremu ma służyć ekspertyza przedłożona w następstwie postanowienia wydanego na podstawie art. 81 c ust. 2 pr. bud. (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006, II OSK 1407/05, LEX nr 321507, wyrok NSA z dnia 01 sierpnia 2012 r. II OSK 2106/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2338/09, LEX nr 607055; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010r., VII SA/Wa 1890/09, LEX nr 600439, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2009 r., VIII SA/Wa 357/09, LEX nr 574379 , wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 2012 r. II SA/Kr 1629/11, LEX 1107626 ).

Jak wynika z akt sprawy administracyjnej skarżąca nie jest właścicielką ani zarządcą obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie, w którym wydane zostało zaskarżone postanowienie, ani też uczestnikiem procesu budowlanego . Jest bowiem właścicielką sąsiedniej nieruchomości . Dlatego skarżącej nie przysługiwał przymiot strony uprawnionej do wniesienia zażalenia na postanowienie o charakterze dowodowym wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 pr. bud. Organ II instancji powinien był umorzyć postępowanie wywołane zażaleniem skarżącej na postanowienie zobowiązujące inwestora do przedłożenia ekspertyzy ( art. 138 §1 pkt 3 k.p.a.). Skoro tego organ nie uczynił, lecz rozpoznał środek odwoławczy pochodzący od nieuprawnionego podmiotu do jego wniesienia, rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Jako przesłankę nieważnościową należało tu wskazać art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (por. uzasadnienie powołanego powyżej wyroku NSA z dnia 01 sierpnia 2012 r. II OSK 2106/11)

Z powołanych przyczyn - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia ( pkt I wyroku ) . Jednocześnie - zgodnie z art. 152 p.p.s.a - sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Przepis ten stanowi bowiem, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się zgodnie, iż wykładnia literalna art. 152 p.p.s.a. wskazuje, że powinien on znaleźć zastosowanie w trakcie orzekania w każdym z wyroków uwzględniających skargę na akt lub czynność ( por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2010, s. 356; Z. Kmieciak: Glosa do wyroku NSA z 29 lipca 2004 r., OSK 591/04, OSP 2005, nr 4, s. 2009; A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, s. 401, M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser, M. Wierzbowski. Warszawa 2011, s. 541-543; postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 914/08, Legalis). Dlatego sąd orzekł jak w pkt. II wyroku. Jako, iż skarga została uwzględniona, należało - na podstawie art. 200 p.p.s.a - zasądzić od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, które sprowadzają się do wpisu w wysokości 100, zł , ustalonego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) Stąd też sąd orzekł jak pkt III wyroku .