Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 365/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 147, art. 149 par. 1, art. 150 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2023 roku sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 10 marca 2023 roku nr DSE3-K0918-D6224-28/23 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 10 marca 2023 r. nr DSE3-K0918-D6224-28/23 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własne postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Jak wynika z akt sprawy J. P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 27 kwietnia 2018 r. znak DSE2-K0975-D6224-7D/18, utrzymaną w mocy decyzją z dnia 26 lipca 2018 r. znak DSE3-K0855-D6224-10/18, odmówił stronie przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej bądź osoby represjonowanej na mocy powołanej wyżej ustawy. Organ wyjaśnił, że przedłożona przez skarżącą decyzja Prezesa IPN z dnia 16 grudnia 2017 r. potwierdza, iż w przypadku strony nie zachodzą przesłanki negatywne co do przyznania statusu, jednakże nie potwierdza, iż strona spełnia przesłanki określone w art. 2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Dodał, że materiał dowodowy nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony określonej przepisami ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Brak jest dowodów potwierdzających prowadzenie przez stronę działalności opozycyjnej przez okres co najmniej 12 miesięcy w strukturach zorganizowanych bądź we współpracy ze zorganizowanymi strukturami. Zdaniem organu z zebranego w sprawie materiału nie wynika też, aby wnioskodawczyni doznała represji określonych w art. 3 ustawy. Strona wskazuje na okoliczność czynnego uczestnictwa w spotkaniach w Kościele Parafialnym w O. organizowanych na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka, jednak nie wskazuje, jakie to były wystąpienia, kiedy miały miejsce oraz nie wskazuje na żadne represje, których miała doświadczyć bezpośrednio wynikających i powiązanych z tym wystąpieniem. W ocenie organu okoliczności podnoszone przez stronę, jej zaangażowanie w pomoc duchowieństwu jakkolwiek chwalebne, nie mieszczą się w przepisach ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.

Skarga J. P. na powyższe rozstrzygniecie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 stycznia 2020 r. (sygn. akt. II SA/Łd 306/19) została prawomocnie odrzucona.

Pismem z dnia 9 marca 2021 r. J. P. wniosła o wznowienie postępowania skarżącej nr DSE3-K0855-D6224-10/18 razem z jej męża "ŚP K. P. numer DSE-K0855-D4778-29/21". Wskazała na nowe dowody, wydane przez najwyższe władze [...]:

1) oświadczenie z dnia 20 maja 2020 r. wydane przez Przewodniczącego Koła Patriotów, Weteranów i Internowanych NSZZ Solidarność Stanu Wojennego w O., potwierdzające antykomunistyczną działalność skarżącej oraz jej męża. Oświadczenie to złożono do WSA przy wniosku z dnia 27 lutego 2021 r.

2) oświadczenie z dnia 18 lutego 2021 r. wydane przez mjr J. D. – Prezesa Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w O.;

3) informacja z dnia 2 marca 2021 r. wydana przez Burmistrza Urzędu Miejskiego w O. D. K.

Postanowieniem z dnia 19 marca 2021 r. znak DSE2-K1027-D6224-14/21, utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2021 r. znak DSE3-K0918-D6224-15/21 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 26 lipca 2018 r. znak DSE3-K0855-D6224-10/18 oraz poprzedzającą ją decyzją z dnia 27 kwietnia 2018 r. znak DSE2-K0975-D6224-7D/18. Organ stwierdził, że skarżąca nie powołała żadnej nowej okoliczności ani nowego dowodu, mogących świadczyć o zaistnieniu w sprawie przesłanki do wznowienia postępowania. Załączone do wniosku pisma kierowane do strony przez Burmistrza O. D. K., Prezesa Zarządu Kola Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych J. D. oraz Dyrektora Muzeum Regionalnego w O. A. G. są w zasadzie poparciem wniosku strony przy staraniu się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej.

Wyrokiem z dnia 13 października 2021 r. (sygn. akt II SA/Łd 352/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 12 kwietnia 2021 r. znak DSE3-K0918-D6224-15/21.

Pismem z dnia 5 listopada 2021 r. J. P. wniosła m.in. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wskazując na konieczność uwzględnienia dowodu z dnia 5 maja 1992 r. i 16 sierpnia 2021 r.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2022 r. znak DSE2-K0971-D6224-19/22, utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r. znak DSE3-K0918-D6224-20/22 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 26 lipca 2018 r. znak DSE3-K0855-D6224-10/18 utrzymującą w mocy decyzję z dnia 27 kwietnia 2018 r. znak DSE2-K0975-D6224-7D/18. Organ stwierdził, że powoływane przez skarżącą pisma z dnia 5 maja 1992 r. (oświadczenie skarżącej) i 16 sierpnia 2021 r. (zaświadczenie Przewodniczącego Koła Patriotów, Weteranów i Internowanych NSZZ Solidarność Stanu Wojennego w O.) zostały złożone w terminie późniejszym niż w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Następnie postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r. (sygn. akt II SA/Łd 323/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 lutego 2022 r. znak DSE3-K0918-D6224-20/22.

W dniu 18 stycznia 2023 r. do organu wpłynął kolejny wniosek J. P. o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a. (pismo z dnia 15 stycznia 2023 r.). Zdaniem skarżącej dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne w postanowieniu organu z dnia 23 lutego 2022 r., stwierdzające uchybienie terminu z art. 148 K.p.a., okazały się fałszywe. Zdaniem skarżącej organ pominął bowiem treść przepisów art. 65 i 66 K.p.a., które stanowią o obowiązkach, których nie wykonał sąd, do którego został wniesiony dowód z dnia 16 sierpnia 2021 r. Ponadto organ nie uwzględnił wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z dnia 7 marca 2022 r. Co więcej, zdaniem skarżącej na jaw wyszły istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał ostateczną decyzję w dniu 26 lipca 2018 r. Zdaniem skarżącej zarzut zawarty w decyzji z dnia 26 lipca 2018 r. o niespełnieniu przesłanek z art. 2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. jest niezgodny z prawdą, co zostało potwierdzone w zaświadczeniu z dnia 16 sierpnia 2021 r. Przewodniczącego Koła Patriotów, Weteranów i Internowanych NSZZ Solidarność Stanu Wojennego w O. Dowód ten skarżąca złożyła do WSA w Łodzi na drugi dzień od jego otrzymania.

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2023 r. znak DSE3a-K1063-D6224-27/23 Szef Urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 oraz art. 149 § 3 w zw. z art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 lipca 2018 r. znak DSE3-K0855-D6224-10/18 utrzymującą w mocy decyzję z dnia 27 kwietnia 2018 r. znak DSE2-K0975-D6224-7D/18 w przedmiocie odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ wyjaśnił, że strona wskazała, iż okoliczności zawarte w postanowieniu Szefa Urzędu z dnia 23 lutego 2022 r., zarzucające jej uchybienie terminu, są fałszywe. Aby można było jednak przyjąć wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. muszą być spełnione dwa warunki. Po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej powinno mieć miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten musi być spełniony w dniu wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Organ stwierdził ponadto, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., że strona nie dołączyła do wniosku żadnych nowych dowodów, które stanowiłyby podstawę wznowienia postępowania administracyjnego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. P..

Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 10 marca 2023 r. znak DSE3-K0918-D6224-28/23 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własne postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Organ wyjaśnił, że zgodnie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Strona, nie dołączyła jednak do wniosku żadnych nowych dowodów, które stanowiłyby podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawą wznowienia mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia. Termin jednego miesiąca biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym skarżący prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Przepis prawa nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. wznowienie postępowania następuje, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest jednak wystąpieniem łącznym warunków. Po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej powinno mieć miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten musi być spełniony w dniu wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Wobec tego organ stwierdził, że w przedmiotowej spawie nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła J. P. Skarżąca wniosła o a) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i ponowne rozpatrzenie jej sprawy, gdyż postanowienie to jest krzywdzące, jest dowodem dyskryminacji i jest niezgodne ze stanem faktycznym, b) o osądzenie winnych rażącego naruszania przepisów związanych z nieprawidłowościami, c) o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie wyjaśnień zamieszczonych w zażaleniu z dnia 27 lutego 2023 r. z uwzględnieniem popełnionych w sprawie nieprawidłowości tj. odnoszenie się do sprawy Nr DSE3-K0918, a nie do sprawy Nr DSE3a-K1063; ukrywanie i zwlekanie z rozpatrywaniem nowego dowodu z 16 sierpnia 2021 r. wydanego przez Koło Patriotów, Weteranów i Internowanych NSZZ Solidarność Stanu Wojennego w O.; przyjęcie skargi złożonej w Urzędzie w ustawowym terminie 30 sierpnia 2018 r. na decyzję Szefa Urzędu z dnia 26 lipca 2018 r.; lekceważenie terminów i podważanie autorytetu opoczyńskiej władzy państwowej i samorządowej, które wydały dowody potwierdzające jej "działalność antykomunistyczną oraz naocznych świadków wydarzeń zaufania publicznego i faktów publicznie znanych tj. ks. S. C. i ks. B. J.; szukanie haków i 5-letne bezzasadne nękanie przez permanentne składanie w WSA w Łodzi wniosków o oddalenie jej dowodów i zażaleń; sprzeczność w informowaniu skarżącej o istotnych kwestiach w sprawie (pismo z dnia 9 maja 2022 r. znak DSE4-K1033-D6224-24/22 Referendarza K. K. i postanowienie z dnia 10 marca 2023 r. Głównego Specjalisty M. M.); stosowanie wobec skarżącej strategii wrogości i nienawiści na skutek ujawnionych przez skarżącą nieprawidłowości w organie; wydanie postanowienia przez M. M. - głównego Specjalistę Urzędu, który był osobą naruszającą rażąco prawo, co skutkuje nieważnością postanowienia. Skarżąca zarzuciła, że organ nie rozstrzygnął jej zarzutów, nie ocenił jej działalności w opozycji antykomunistycznej ani zebranych dowodów, ani jej życiorysu, lecz traktuje sprawę politycznie, przy czym skarżąca nie należy do żadnej partii politycznej. Strona dodała, że jest starą i schorowaną osobą, której należy się spokój.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W ww. przypadkach sąd uchyla decyzję lub postanowienie. Natomiast stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co istotne, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki (w odniesieniu do decyzji sankcję wzruszalności lub sankcję nieważności) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej w skrócie: "K.p.a."), w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 i 5 oraz art. 145 § 3 K.p.a.

Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie dotyczy kwestii procesowej - odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych tj. w sprawie zakończonej decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 lipca 2018 r. DSE3-K0855-D6224-10/18, którą organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr DSE2-K0975-D6224-7D/18 o odmowie potwierdzenia J. P. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Niniejsza sprawa dotyczy wniosku skarżącej z dnia 15 stycznia 2023 r. tj. kolejnego już wniosku skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 26 lipca 2018 r. Poprzednie wnioski skarżącej o wznowienie postępowania datowane były na 12 marca 2021 r. oraz 5 listopada 2021 r.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 K.p.a. Zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a. postępowanie to może toczyć się dopiero po wydaniu przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. Jak z kolei stanowi art. 147 K.p.a. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania można wznowić z urzędu lub na wniosek strony, z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b K.p.a. następuje tylko na żądanie strony.

Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w toku którego organ sprawdza: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 K.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 260/22, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wystąpienie powyższych przesłanek łącznie zobowiązuje właściwy organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Natomiast w przypadku, gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a., bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 K.p.a., jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a.

W przedmiotowej sprawie organ doszedł do prawidłowego przekonania, że w sprawie wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a.

Skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 15 stycznia 2023 r. powołała dwie podstawy prawne wznowienia postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Uzasadniając powołaną podstawę z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. skarżąca wskazała, że dowody, na podstawie których ustalono okoliczności zawarte w postanowieniu organu z dnia 23 lutego 2022 r., którym odmówiono - na wniosek skarżącej z dnia 5 listopada 2021 r. - wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych (z uwagi na uchybienie terminu z art. 148 K.p.a.) są fałszywe. Tymczasem, jak słusznie zauważył organ w postanowieniu wydanym w niniejszej sprawie w I instancji, w odniesieniu do przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., konieczne jest łączne zaistnienie trzech warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej powinno mieć miejsce wystąpienie fałszywego dowodu; po drugie, sfałszowanie dowodu powinno zostać stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i po trzecie, fałszywy dowód powinien stanowić podstawę ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na podstawie stwierdzenia, że dowód okazał się fałszywy, jeżeli nie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 145 § 2 K.p.a., zobowiązana jest przedłożyć dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że owy dokument był sfałszowany, przy czym czynność ta powinna być dopełniona w przewidzianym w art. 148 § 1 K.p.a. terminie (por. wyrok NSA z 5 października 2022 r, sygn. akt. II OSK 3096/19, wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 664/19, wyrok NSA z 5 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4317/21, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia wymaga, że w zakresie powoływanej przez skarżącą okoliczności, stanowiącej podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. żaden ze wskazanych wyżej warunków dopuszczalności wznowienia w sprawie nie został przez stronę spełniony. Skarżąca nie wskazała bowiem o jaki dowód, w oparciu o który organ ustalił okoliczności sprawy, okazał się fałszywy, a tym bardziej nie przedłożyła prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego, że dowód ten został sfałszowany. Ponadto, argumenty przedstawione przez skarżącą odnoszą się de facto do postanowienia z dnia 23 lutego 2022 r. dotyczącego odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych, prowadzonego na wniosek skarżącej z dnia 5 listopada 2021 r. Argumenty te zarzucają błędne przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi z art. 148 K.p.a. Dotykają zatem materii postępowania dotyczącego przyczyn odmowy wznowienia postępowania. Nie dotyczą natomiast ustaleń organu zawartych w ostatecznej decyzji z dnia 26 lipca 2018 r., a tym samym nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wobec tego rację przyznać należy organowi, że w sprawie nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania o odmowie przyznania skarżącej statusu działacza opozycji antykomunistycznej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.

Uzasadniając z kolei podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję - skarżąca powołuje się na dowód w postaci zaświadczenia Przewodniczącego Koła Patriotów Weteranów i Internowanych NSZZ Solidarność Stanu Wojennego z dnia 16 sierpnia 2021 r. Kwestie tego dowodu były już jednak przedmiotem analizy i rozważań organu, który postanowieniem z dnia 26 stycznia 2022 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 26 lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Postanowienie to nie zostało skutecznie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r. umorzył postępowanie sądowoaministracyjne wobec oświadczenia skarżącej, że jej intencją nie było wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu z dnia 23 lutego 2022 r.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że organ jest związany postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r. Stosownie bowiem do art. 110 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Nie ma przy tym żadnych systemowych ani funkcjonalnych przeszkód, aby powołany przepis o związaniu organu decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia odnosić także do postanowienia (por. wyrok NSA z 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1338/22, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu tym organ stwierdził, że o istnieniu m.in. zaświadczenia z dnia 16 sierpnia 2021 r. skarżąca wiedziała w dniu 17 sierpnia 2021 r., przy czym wniosek o wznowienie postępowania złożyła dopiero w dniu 23 października 2021 r. Tym samym rację przyznać należy organowi, że w sprawie nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., bowiem w sprawie nie wskazano nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję ostateczną.

Zaznaczenia wymaga, że w sytuacji, gdy postępowanie wznowieniowe prowadzone jest na wniosek strony, organ jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku inicjującym takie postępowanie i nie może odnosić się do innych podstaw niewskazanych przez stronę. Podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa tego wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3335/18, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 2396/20, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie żadna z powołanych przez skarżącą podstaw wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną nie potwierdziła się.

Z uwagi na formalny charakter zaskarżonego postanowienia zarzuty skargi dotyczące meritum sprawy nie mogły mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają również wszelkie subiektywne oceny skarżącej dotyczące prowadzonego przez organ administracji postępowania. Z kolei organ prawidłowo powołuje znak zaskarżonego i ostatecznego postanowienia tj. DSE3-K0918(...), a nie postanowienia wydanego przez ten organ w pierwszej instancji tj. znak DSE3a-K1063(...).

Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności sprawy sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia wykazała, iż odpowiadają one wymogom prawa.

Wobec tego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

es