Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 506/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu 24.02.2022 r. do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. wpłynął wniosek A. N. o ustalenie niepełnosprawności syna - K. N..

Powiatowy Zespół ds. orzekania o niepełnosprawności orzeczeniem z 11.03.2022 r. stwierdził, że syn wnioskodawczyni nie wymaga stałej opieki.

Następnie Wojewódzki Zespół ds. orzekania o niepełnosprawności orzeczeniem z 12.05.2022 r. utrzymał ww. orzeczenie w mocy.

Sąd Rejonowy wyrokiem z [...] r. zmienił zaskarżone orzeczenie i uznał, że syn wnioskodawczyni wymaga stałej opieki.

A. N. w dniu 13.10.2023 r. złożyła do Sądu wniosek o stwierdzenie prawomocności wyroku.

Sąd Rejonowy pismem z 7.12.2023 r. przesłał jej odpis ww. wyroku, prawomocnego od 25.08.2023 r.

W dniu 14.12.2023 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynął wniosek A. N. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem - K. N..

Wojewoda W. decyzją z dnia 16.02.2024 r. przyznał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem – K. N. na okres od 1.12.2023 r. do 30.11.2024 r.

Pismem z dnia 16.02.2024 r. Wojewoda W. . przekazał sprawę do GOPS w K. , wskazując na zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1.12.2022 r. do 30.11.2024 r.

Wójt Gminy K. decyzją z 26.02.2024 r., nr [...] przyznał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem – K. N. na okres od 1.12.2024 r. do 31.10.2027 r.

Od decyzji odwołała się A. N., w ustawowym terminie. Odwołująca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od czerwca 2022 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13.05.2024 r., znak [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do uwag odwołania Kolegium wyjaśniło, że Pani A. N. miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 01.01.2019 r. do dnia 28.02.2022 r., w związku z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 11.02.2019 r., wydanym do dnia 28.02.2022 r.

Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 15h ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Zatem Wójt Gminy K. wydłużył termin wypłaty świadczenia od 01.03.2022 r. do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Na wniosek Pani A. N. z dnia 24.02.2022 r., Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie w dniu 11.03.2022 r.

Orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy w dniu 12.05.2022 r. i zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego P. z dnia [...] r. w zakresie pkt 7 (prawomocnym z dniem 25.08.2023 r.). Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które nie jest ostateczne, nie ma mocy prawnej i nie jest wiążące dla innych organów, dopiero wyrok sądu, zmieniający treść orzeczenia o niepełnosprawności, daje podstawę do ubiegania się o świadczenie związane z niepełnosprawnością i od daty prawomocności tego wyroku powinien być liczony termin 3 miesięcy, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Ten termin przy złożeniu wniosku nie został zachowany (wniosek został złożony w dniu 14.12.2023 r.). Poza oceną Kolegium pozostaje z jakiej przyczyny strona otrzymała prawomocny wyrok z opóźnieniem.

A. N. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Skarżąca wyjaśniła, że opóźnienie w złożeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne wynika z opóźnienia Sądu Rejonowego, który nie wysłał jej odpisu prawomocnego wyroku w odpowiednim terminie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 4292), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej: "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13.05.2024 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z 26.02.2024 r., nr [...] przyznającą A. N. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem – K. N. na okres od 1.12.2024 r. do 31.10.2027 r.

Przesłanki przedmiotowe i podmiotowe przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 323 z późn. zm. dalej jako "ustawa").

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawa świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Analiza uzasadnień decyzji wskazuje, iż organy nie kwestionują faktu spełnienia przez Skarżącą ww. przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a istota sporu sprowadza się do ustalenia od jakiej daty to świadczenie winno zostać przyznane.

Z powyższych względów wskazać należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Art. 24 ust. 2a ustawy stanowi natomiast, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie organ uznał, iż z uwagi na fakt, że wyrok Sądu Rejonowego P. , którym uznano K. N. do za osobę wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji został wydany w dniu [...] r., a wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożony został w dniu 14 grudnia 2023 r., tj. po okresie trzech miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, to w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy.

Z powyższym stanowiskiem nie zgodziła się Skarżąca wskazując, iż świadczenie pielęgnacyjne winno zostać jej przyznane od czerwca 2022 r. (poprzednio przyznane świadczenie pobierała do maja 2022 r.), ponieważ dopełniła ona wszelkiej staranności aby złożyć wniosek jak najszybciej, a opóźnienie wynika wyłącznie z opieszałości Sądu Rejonowego w doręczeniu odpisu prawomocnego wyroku.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że w aktach sprawy znajduje się pismo z Sądu Rejonowego z 3.11.2023 r. o doręczeniu prawomocnego wyroku, które jednak nie zostało z Sądu wysłane (na piśmie znajduje się taka adnotacja). Prawomocny odpis wyroku powtórnie przesłano skarżącej pismem z dnia 7.12.2023 r.

W niniejszej sprawie sporny jest okres przyznanego świadczenia. Skarżąca oczekuje przyznania świadczenia za okres od czerwca 2022 r. Należy więc udzielić odpowiedzi, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w terminie 3 miesięcy licząc od dnia "wydania orzeczenia".

W tym miejscu wskazać należy, iż rozwiązanie przewidziane w art. 24 ust. 2a ustawy umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu, mającym charakter prejudycjalny dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Jednak skorzystanie z dobrodziejstwa tego unormowania jest obwarowane wystąpieniem przez osobę ubiegającą się o świadczenie ze stosownym wnioskiem do organu pomocowego o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności - w ściśle określonym terminie - tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

W świetle literalnej wykładni powyższego przepisu, za którą opowiedziały się organy w niniejszej sprawie, termin "wydać" należy interpretować zgodnie z jego słownikowym rozumieniem jako "uchwalić coś lub ogłosić". Zatem wyłącznie w okresie trzech miesięcy od dnia wydania stosownego orzeczenia rozumianego jako dzień wydania przez właściwy organ lub Sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności może nastąpić ukształtowanie prawa wnioskodawcy w sposób opisany w art. 24 ust. 2a ustawy.

Jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bardzo wyraźnie i konsekwentnie potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 24 ust. 2a ustawy wynikami wykładni celowościowej uwzględniającej funkcję, którą realizować ma świadczenie pielęgnacyjne oraz mechanizm jego przyznawania uzależniony od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności (por. m.in. wyroki NSA z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2143/15 i z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2369/16 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielając te poglądy, wskazać należy na konieczność dostrzeżenia przy interpretacji art. 24 ust. 2a ustawy różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydawanego przez sąd powszechny w formie wyroku. Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Powyższe oznacza, że dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów.

W tym miejscu odwołać należy się również do obowiązującego w dniu wydawania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466 – dalej jako rozporządzenie).

Przepisy rozporządzenia przewidują, iż strona zobowiązana jest dołączył do wniosku odpis prawomocnego wyroku (zob. § 10 pkt 2 z uwzględnieniem zapisów § 5 ust. 7,9, 10). Tym samym dołączony do wniosku odpis nieprawomocnego wyroku nie stanowi zatem dokumentu o jakim mowa w § 10 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Konieczne byłoby wówczas uruchomienie procedury uzupełnienia wniosku z art. 24a ust. 2 ustawy, które, w okolicznościach niniejszej sprawy (długi okres oczekiwania na przesłanie odpisu wyroku) skutkować mogłoby pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Dokonując wykładni art. 24 ust. 2a ustawy wskazać również należy, iż wprowadzenie tego przepisu jest wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, opublikowanej w Dz. U. Nr 223, poz. 1456).

Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 r., P 28/07 (OTK-A 2007/9/106), badając zgodność z Konstytucją przepisu art. 24 ust. 2 ustawy, nie budzi sprzeciwu to, że samo uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną. Nie budzi także zastrzeżeń to, że postępowanie to z natury rzeczy musi trwać przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego i że w tym okresie zainteresowany jako nieodpowiadający ustawowym przesłankom uznania niepełnosprawności jest pozbawiony zasiłku. Jednakże od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać – w ustawowym trybie - zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości.

Trybunał Konstytucyjny dostrzegł, skądinąd trwającą dotąd, dysfunkcyjność mechanizmu prowadzącego do przyznania zasiłku, dla którego miarodajna jest data osiągnięcia stopnia niepełnosprawności, wskazana w decyzji, której uzyskanie (jako urzędowego stwierdzenia istnienia podstawowej, materialnoprawnej przesłanki uprawniającej do zasiłku) jest koniecznym warunkiem wystąpienia o przyznanie zasiłku (co jest postępowaniem odrębnym wobec postępowania, w którym stwierdza się istnienie i stopień niepełnosprawności). Mechanizm ten obejmuje więc dwa etapy: urzędowe potwierdzenie istnienia stanu faktycznego uzasadniającego uprawnienie do zasiłku (stadium pierwsze) i przyznanie zasiłku (stadium drugie). Jak wskazał Trybunał, zasiłek przyznawany jest od daty wyznaczanej czysto formalnie jako miesiąc, w którym doszło do złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie zasiłku, ze wszystkimi niezbędnymi dokumentami, w tym orzeczeniem o niepełnosprawności. Jego zdaniem nie zmienia to faktu, że decyzja o przyznaniu zasiłku jest związana z istnieniem określonego stopnia niepełnosprawności, a świadczenie to jest przeznaczone na zniwelowanie skutków tego upośledzenia w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Niewątpliwie osoba ta wymaga tego rodzaju wsparcia już w dacie wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności, lecz może je otrzymać dopiero od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie, ponosząc niezawinione i przerzucane na niego ryzyko opieszałości i błędności wydawanych decyzji o istnieniu stopnia niepełnosprawności. Z tego powodu Trybunał Konstytucyjny wyeksponował konieczność wzięcia pod uwagę określonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) zasady demokratycznego państwa prawnego w kontekście wynikających z art. 69 Konstytucji obowiązków władz publicznych wobec osób niepełnosprawnych. Na tej podstawie wyznaczył standard legislacji precyzyjnej, logicznie i konsekwentnie realizującej założony cel, bez przerzucania na wspomniane osoby mankamentów stosowanych rozwiązań oraz ewentualnych uchybień aparatu administracyjnego.

Niewątpliwie w sprzeczności z powyższym standardem pozostaje wykładnia, która prowadzi do pozbawienia lub choćby ograniczenia uprawnień przyznanych osobom niepełnosprawnym.

Z powyższych względów podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. I OSK 2143/15), iż wykładnia uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 oraz cel unormowania zawartego w art. 24 ust. 2a ustawy pozwala na objęcie dyspozycją tego przepisu także osobę, która nie była w stanie złożyć wniosku nawet w okresie trzech miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (wedle tylko wykładni literalnej tego przepisu), na skutek trwającego postępowania sądowego w przedmiocie niepełnosprawności.

Warto przy tym pamiętać, iż orzeczenia zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności doręczane są z urzędu zainteresowanym wraz z pouczeniem o środku odwoławczym i taki środek może złożyć tylko sam zainteresowany (osobiście, przez pełnomocnika czy przedstawiciela ustawowego). Z kolei orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydawane przez sąd powszechny, wydawane w formie wyroków nie są z urzędu doręczane stronom, a nadto nie tylko zainteresowanemu, ale także drugiej stronie - wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności - przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia.

Tym samym data wydania wyroku nie jest jednocześnie datą prawomocności wyroku, jak w przypadku wyroku sądu II instancji, a data nadania klauzuli prawomocności wyrokowi jest zawsze datą późniejszą niż data, z którą stwierdzana jest prawomocność tego wyroku. Przy czym pamiętać należy o fakcie konieczności doręczenia tego orzeczenia, co jak wyjaśniono już wyżej nie następuje z urzędu.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, choćby w wyroku z dnia 2 marca 2018 r., sygn. I OSK 2991/17, że ustawodawca nie określił jak należy liczyć termin 3 miesięcy w przypadku orzeczenia o niepełnosprawności przez sąd powszechny (czy to ma być data wydania wyroku, data prawomocności wyroku czy data stwierdzenia prawomocności, która nie może nastąpić powyżej 3 miesięcy od daty wydania wyroku).

W takim wypadku zdaniem NSA złożony przez osobę niepełnosprawną w rozsądnym terminie wniosek o kontynuację zasiłku pielęgnacyjnego wraz z kompletem dokumentów, winien być uznany za złożony w terminie.

Wyrok ten dotyczył co prawda zasiłku pielęgnacyjnego, ale zdaniem Sądu ma bardziej uniwersalne przesłanie i nie ma przeciwwskazań, aby jego tezę odnieść także do sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż przedmiotowy wyrok Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie został wydany w dniu [...] r., a stał się prawomocny od 25.08.2023 r. Odpis prawomocnego wyroku doręczono skarżącej pismem z 7.12.2023 r. Wniosek o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca złożyła w dniu 14.12.2023 r.

Tym samym na gruncie niniejszej sprawy, wobec podejmowanych przez stronę działań celem uzyskania odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego, a więc działań służących zgromadzeniu kompletnej, zgodnej z przepisami rozporządzenia dokumentacji, mając również na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 28/07, należy uznać, iż w przypadku Skarżącej 3 miesięczny termin, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy, należy liczyć od dnia doręczenia jej odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego. Miało to miejsce w grudniu 2023 r. (pismo Sądu nosi datę 7.12.2023 r., brak zwrotki doręczenia), a skarżąca wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożyła niezwłocznie, bo już 14.12.2023 r.

W przedstawionych wyżej okolicznościach przedmiotowej sprawy tylko taka wykładnia pozostaje w zgodności ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego (P 28/07), iż osoba niepełnosprawna wymaga wsparcia już w dacie wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności i nie można na nią przerzucać ryzyka opieszałości i nieprawidłowości wydawanych decyzji o istnieniu stopnia niepełnosprawności.

Skoro w rozpoznawanej sprawie strona w rozsądnym terminie podejmowała działania celem skompletowania dokumentacji, co nastąpiło dopiero po 7 grudnia 2023 r., to wobec złożenia wniosku w dniu 14 grudnia 2023 r. uznać należało, że Skarżąca dochowała wskazanego w art. 24 ust. 2a ustawy 3-miesięcznego terminu uprawniającego do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, Skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna, czyli od 1 lutego 2022 r. a nie jak wskazały organy od 1grudnia 2023 r.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze mając na uwadze wykładnię zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu i zajęte w nim stanowisko co do zachowania 3-miesięcznego terminu z art. 24 ust. 2a ustawy i wyda stosowną decyzję, czyli uchyli decyzję Wójta Gminy W. oraz orzeknie o przyznaniu Skarżącej świadczenia za okres od 1 lutego 2022 r.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.