Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 4149/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 249 par.1, art. 247 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. K. i J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2020 r., sygn. akt I SA/Po 213/20 w sprawie ze skargi D. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 30 stycznia 2020 r., nr SKO-PF-4130/290-291/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 22 października 2020 r., sygn. akt I SA/Po 213/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") oddalił skargę D. K. i J. K. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie (dalej "SKO") z 30 stycznia 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2014 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący zaskarżyli go w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego za obie instancje według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. Z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez oddalenie skargi, mimo iż zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 o.p., poprzez oddalenie skargi, mimo iż postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p., poprzez oddalenie skargi, mimo iż organ podatkowy naruszył zasady legalizmu i wydał rozstrzygnięcia sprzeczne z przepisami prawa.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 2009 r. poz. 946, dalej: "Konstytucja RP"), poprzez oddalenie skargi i usankcjonowanie ustanowionego przez organy podatkowe stanu, w którym Skarżący zostali bez żadnej podstawy prawnej obciążeni ogromną należności podatkową, w sytuacji gdy powinien nią zostać obciążony podmiot, w oparciu o działalność którego ten podatek został nałożony w danej wysokości.

Skarżący wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

SKO nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z poźn. zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 15 marca 2023 r., w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. Strony zostały o tym powiadomione oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji w odrębnym piśmie procesowym. Żadna ze Stron z tej możliwości nie skorzystała, jak również nie sprzeciwiła się skierowaniu rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawne.

Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadzała się do dokonania przez WSA kontroli zgodności z prawem decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta K. z 6 lutego 2014 r. w przedmiocie ustalenia Skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 o.p., poprzez oddalenie skargi, mimo iż zachodziły przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Stosownie do postanowień art. 249 § 1 o.p., organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: (1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub (2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 o.p.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 249 § 1 pkt 1 należy wnosić, że uwzględnienie żądania strony i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało uzależnione od jego wniesienia w terminie. Jest on liczony zgodnie z art. 12 § 4 o.p. od dnia doręczenia decyzji ostatecznej i wynosi 5 lat. Wyżej wskazany termin jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Termin ten nie podlega przywróceniu (zob. wyrok WSA w Lublinie z 9.01.2019 r., I SA/Lu 644/18). Tym samym nie można skutecznie prawnie domagać się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Zasadnie zatem przyjął WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Kleczew z 6 lutego 2014 r. został złożony po upływie 5 lat od dnia doręczenia tej decyzji, która została doręczona Skarżącym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 25 lutego 2014 r. Wniosek z 1 kwietnia 2019 r., został nadany do organu, za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 26 kwietnia 2019 r. i wpłynął do Urzędu Gminy i Miasta w K. w dniu 29 kwietnia 2019 r. W świetle powyższych wywodów, nie ma wątpliwości, że zachodzi przesłanka określona w art. 249 § 1 pkt 1 o.p., która stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Kleczew. W tej sytuacji na podstawie art. 249 § 1 pkt 1 o.p., organ był zobowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W konsekwencji zarzuty związane z wadliwością decyzji ostatecznej nie mogły zostać merytorycznie rozpatrzone. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia pozostałych przepisów postępowania podatkowego. WSA nie naruszył przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 o.p., poprzez oddalenie skargi, gdyż postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Nie uchybiono również przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p., poprzez oddalenie skargi, gdyż słusznie ocenił WSA, iż organ podatkowy nie naruszył zasady legalizmu i wydał rozstrzygnięcia zgodne z przepisami prawa.

W niniejszej sprawie sąd administracyjny wypowiadał się w kwestii ważności decyzji dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r., a żądanie i okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy nie wskazują, aby ocena legalności kwestionowanej decyzji dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. SKO decyzją z dnia 21 lipca 2014 r. odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 30 października 2014 r. Skarga została oddalona przez WSA wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 62/15. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 3120/15, oddalił skargę kasacyjną strony od powyższego wyroku WSA. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wskazali, że podstawą wniosku jest rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3 o.p.). Ze stanu faktycznego przedmiotowej sprawy nie wynika, aby w sprawie ustalenia Skarżącym wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. istniała w obrocie prawnym inna decyzja ostateczna. W związku z powyższym, słusznie przyjął WSA, że organ podatkowy na podstawie przepisów art. 249 § 1 o.p. zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji ostatecznej, a w razie wszczęcia takiego postępowania do jego umorzenia, co też zasadnie prawnie w rozpatrywanej sprawie wykonał.

W tym stanie rzeczy WSA nie naruszył także przepisów art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez oddalenie skargi, gdyż prawidłowo usankcjonowano ustanowiony przez organy podatkowe stan faktyczny rozpatrywanej sprawy.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Mirella Łent Paweł Borszowski Sławomir Presnarowicz (spr.)