Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 76/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90  ust. 3 i 34
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 października 2022 r. nr SKO.FD/41.4/42/2022/19413 w przedmiocie zwrotu dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 14 października 2022 r. nr SKO.FD/41.4/42/2022/[...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Miejskiego Centrum Oświaty w T. z 9 lutego 2023 r. nr [...] (dalej: organ I instancji) zobowiązującą C. Sp. z o.o. w L. (dalej: beneficjent lub strona skarżąca) do zwrotu dotacji za rok 2017 w łącznej kwocie [...] zł, będącej sumą dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w wysokości [...] zł i dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł, z czego kwota [...] zł (tj. [...] zł + [...] zł) dotyczyła Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w T. (dalej: LO), kwota [...] zł dotyczyła Szkoła Policealna Aktywizacji Zawodowej [...] w T. (dalej: SPAZ) a kwota [...] zł Szkoły Policealnej Opieki Medycznej [...] w T. (zwana dalej SPOM) Decyzję organu I instancji wydano na podstawie art. 61 ust. 1 pkt. 4 w związku z art. 60 pkt 1 oraz art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (tj. DZ.U. z 2021 r. poz. 305 z późn. zm, dalej: ufp.)

Stan faktyczny sprawy jest następujący:

W roku 2017 na terenie miasta T. funkcjonowały trzy szkoły dotowane z budżetu miasta T., dla których organem prowadzącym był beneficjent, a to wskazane wyżej LO, SPAZ i SPOM. Otrzymywały one dotację przyznaną na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 07.09.1991r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm) zwaną dalej u.s.o., z tym, że na lipiec i sierpień dotację przyznano zgodnie z art. 90 ust. 3h u.s.o. a na absolwentów zgodnie z art. 90 ust. 3i u.s.o., Tryb udzielania dotacji na prowadzenie szkół niepublicznych w T. w 2017 r. regulowała Uchwała Rady Miasta T. nr [...] z dnia 24.11.2016 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Miasta T. dla niepublicznych przedszkoli, punktów przedszkolnych, zespołów wychowania przedszkolnego, szkół i placówek prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne. Zgodnie z powyższym aktem prawa lokalnego dotacje dla placówek niepublicznych w poszczególnych miesiącach roku 2017 były wypłacane na podstawie informacji o rzeczywistej liczbie uczniów składanych przez organy prowadzące w Miejskim Centrum Oświaty w T., będących ilościowym zestawieniem uczniów wygenerowanym z systemu informatycznego wskazanego przez Miejskie Centrum Oświaty (aplikacja ODPN), po wcześniejszym wprowadzeniu danych słuchaczy, na których dotacja ma zostać przekazana.

W roku 2017 tryb udzielania dotacji regulował § 3 ust. 2 ww. uchwały, zgodnie z którym miesięczna kwota dotacji w poszczególnych miesiącach obliczana była na podstawie rzeczywistej liczby uczniów wykazywanej w comiesięcznej informacji sporządzanej wg stanu na pierwszy dzień miesiąca na podstawie dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej odpowiedniej dla danego typu i rodzaju dotowanego podmiotu, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz na podstawie miesięcznej stawki dotacji. Jeżeli pierwszy dzień miesiąca przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, informację sporządzano według stanu na dzień następny. Stosownie do § 3 ust. 4 uchwały w przypadku szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, miesięczną kwotę dotacji obliczoną zgodnie z ust. 2 pomniejszano w następnym miesiącu o dotację udzieloną na uczniów, którzy nie uczestniczyli w co najmniej 50% zajęć edukacyjnych oraz powiększano o dotacje na uczniów, którzy nie zostali uwzględnieni w informacji sporządzonej wg stanu na 1 dzień miesiąca, a uczestniczyli w co najmniej 50% zajęć edukacyjnych z zastrzeżeniem ust. 5.. W myśl tego przepisu dotacja przekazana w grudniu na uczniów, którzy nie uczestniczyli w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych podlegała zwrotowi do budżetu Miasta T. w trybie przewidzianym przez odrębne przepisy. § 3 ust. 6 uchwały stanowił, że comiesięczna informacja o rzeczywistej liczbie uczniów sporządzana była przez dotowane podmioty według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszej uchwały, po wprowadzeniu informacji do systemu informatycznego wspierającego proces udzielania dotacji wskazanego przez Miejskie Centrum Oświaty w T. §. 3 ust. 7 uchwały zobowiązywał osobę prowadzącą szkołę, w której nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, do korygowania w systemie informatycznym comiesięcznej liczby uczniów, o uczniów, którzy nie uczestniczyli w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych w poprzednim miesiącu. Natomiast w myśl § 3 ust. 8 osoba prowadząca lub dyrektor dotowanego podmiotu zobowiązana była do składania w Miejskim Centrum Oświaty w T., informacji dotyczącej liczby uczniów w terminie do 5 dnia każdego miesiąca, z tym że za grudzień do 3 dnia grudnia.

Postępowanie administracyjne w sprawie określenia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości z budżetu miasta T. przez stronę skarżącą na prowadzenie trzech wskazanych powyżej szkół oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2017. zostało wszczęto z urzędu postanowieniem nr [...] z 6 maja 2021 r. w związku z otrzymanym przez organ I instancji pisma z Prokuratury Rejonowej w T. z 1 lipca 2020 r.

W postępowaniu tym organ I instancji ustalił, że stronie skarżącej jako organowi prowadzącemu przekazano dotację w 2017 r., która podlega rozliczeniu w wysokości [...] zł. Ostateczna stawka dotacji na jednego słuchacza następujących szkół wynosiła dla LO -[...] zł, dla SPAZ [...] zł, a dla SPOM [...] zł., z tym, że dotacje na miesiące od stycznia do marca 2017 dla szkół wypłacane były zaliczkowo i wynosiły dla LO [...] zł, dla SPAZ [...] zł a dla SPOM [...] zł.

W marcu 2017 r. stawki dotacji dla palcówek niepublicznych zostały zaktualizowane i wynosiły odpowiednio dla LO [...] zł dla SPAZ [...] zł a dla SPOM [...] zł. Natomiast w październiku 2017 r. stawki dotacji dla palcówek niepublicznych zostały ponownie zaktualizowane i wynosiły odpowiednio w wypadku LO [...] zł, SPOM [...] zł, SPAZ [...] zł. Ponadto w kwietniu 2017 r. zgodnie z zapisami § 2 ust. 11 Uchwały Rady Miasta T. nr [...] z dnia 28 stycznia 2016 r. została ustalona ostateczna miesięczna stawka dotacji za 2016 r. dla niepublicznych szkół policealnych. W wyniku weryfikacji miesięcznej stawki dotacji zaszła konieczność wypłacenia wyrównania dotacji za 2016 r. i w przypadku SPAZ kwota ta [...] zł a w przypadku SPOM [...] zł. Podstawą wcześniejszego wyliczenia miesięcznej stawki dotacji dla jednego słuchacza niepublicznej szkoły policealnej w 2016 r., były wydatki bieżące ustalone w uchwale budżetowej, natomiast weryfikację stawki dotacji przeprowadzono na podstawie rocznych sprawozdań budżetowych oraz rzeczywistej średniorocznej liczby uczniów.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego analizie poddana została dokumentacja przebiegu nauczania przedłożona przez stronę dla słuchaczy LO, SPAZ, SPOM za 2017 r. (w tym; oryginały listy obecności za miesiące: kwiecień, maj, czerwiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień, księgi słuchaczy oraz dzienniki lekcyjne) oraz oryginały list obecności przekazane organowi przez Prokuraturę Rejonową w T. dla słuchaczy LO, SPAZ, SPOM za 2017 r. tj.: 4 segregatory w tym: 1 segregator za styczeń, dwa segregatory za luty oraz 1 segregator za marzec. Organ I instancji włączył listy obecności przekazane przez Prokuratora Rejonowego w T. w akta postępowania administracyjnego.

Na początku każdego z 4 segregatorów znajdował się protokół przekazania list obecności słuchaczy ze szkół w T. tj.: LO, SPOM i SPAZ do centrali organu prowadzącego szkoły tj. beneficjenta, w którym każdorazowo wskazana była liczba kartek list obecności. Organ sprawdził zgodność wskazanych liczb i przeliczył wszystkie kartki w poszczególnych szkołach w poszczególnych miesiącach. Na tej podstawie stwierdził iż, wszystkie ilości kartek wykazane w protokołach przekazania zgadzają się z liczbą kartek list obecności dołączonych do protokołu, w poszczególnych miesiącach. Na okoliczność przeliczania kartek sporządzono notatkę służbową

Organ I instancji ustalił, że przedstawiciele szkół w T. przekazali do strony skarżącej jako organu prowadzącego 4 segregatory z listami obecności za 2017 r. (ilości kart list obecności wskazane w protokołach zostały sprawdzone przez organ I instancji). Prokuratura Okręgowa w L. zabezpieczyła 4 segregatory z listami obecności za 2017 r., następnie przekazała 4 te same segregatory z listami obecności do Prokuratury Rejonowej w T., która z kolei przekazała 4 segregatory niniejszemu organowi.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji wzywał stronę skarżącą do przedłożenia oryginałów dokumentów w zakresie dokumentacji przebiegu nauczania, w tym m.in. list obecności na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, ksiąg słuchaczy, dzienników lekcyjnych oraz dowodów, na podstawie których poszczególni słuchacze dotowanych szkół zostali zwolnieni z realizacji niektórych obowiązkowych zajęć edukacyjnych a także ją, że zabezpieczone listy obecności za okres od stycznia do marca 2017 r. przekazane organowi przez Prokuraturę Rejonową w T. oraz listy obecności przedłożone przez stronę za okres od kwietnia do grudnia 2017 r. nie zawierały wskazanych w wezwaniach list obecności.

W odpowiedzi na te wezwania beneficjent przedłożył dzienniki lekcyjne, księgi słuchaczy, kopie list obecności za styczeń, luty, marzec 2017 r. oraz oryginały i kopie list obecności za kwiecień, maj, czerwiec, wrzesień, październik, listopad oraz grudzień 2017 r. Pismem z 26 października 2021 r. strona przedłożyła kopie świadectwa ukończenia szkoły części słuchaczy, potwierdzające podstawę zwolnienia słuchaczy z przedmiotu - podstawy przedsiębiorczości. Jednocześnie w piśmie z 13 grudnia 2021 r. obecny dyrektor szkół w T., J. P. wyjaśniła, że w zakresie brakujących list obecności strona przedłożyła uprzednio listy obecności, a do tego pisma załączono kopie wykazu przedłożonych list obecności z tych dni. Dokumenty te zostały już wcześniej włączone w akta niniejszego postępowania i poddane były analizie przez tutejszy organ jednakże wśród nich nie znajdowały się konkretne listy obecności wskazane w wezwaniach.

Następnie pismem z 17 stycznia 2022 r. strona skarżąca złożyła wyjaśnienia w zakresie brakujących list obecności tj.:

III semestr BHP na dzień 20 stycznia 2017 r. nie było zaplanowanych zajęć, dlatego nie ma list obecności ani w formie papierowej ani w systemie.

VI semestr LO - w dniu 3 grudnia 2017 r. nie było zaplanowanych zajęć, dlatego nie ma list obecności ani w formie papierowej ani w systemie.

II semestr SPOM w dniach 1 i 2 kwietnia 2017 r. nie było zaplanowanych zajęć, dlatego nie ma list obecności ani w formie papierowej ani w systemie.

Organ I instancji uznał wyjaśnienia strony w tym zakresie za sprzeczne z dokumentacją przebiegu nauczania, ponieważ w wyniku analizy poszczególnych dzienników lekcyjnych ustalono, iż we wskazanych przez stronę dniach zajęcia się odbyły, co potwierdzili nauczyciele własnoręcznymi podpisami o ich zrealizowaniu. Wskazał również, że suma wszystkich zrealizowanych godzin lekcyjnych (tematów) dla poszczególnych przedmiotów, jest zgodna z liczbą godzin ujętą w ramowym planie nauczania dla danego semestru (który znajduje się na końcu dziennika). Jednocześnie przypomniał, że strona miała prawo do zapoznania się z aktami sprawy, na każdym etapie postępowania. Tym samym organ I instancji uznał, że strona skarżąca nie przedłożyła w niniejszym postępowaniu brakujących list obecności, co było m.in. podstawą określenia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2017 r.

Jednocześnie w wyniku analizy dokumentacji przebiegu nauczania tj. ksiąg słuchaczy oraz dzienników lekcyjnych organ I instancji ustalił, że w SPAZ w informacjach o rzeczywistej liczbie uczniów zostały wykazane osoby, które nie były już słuchaczami szkoły, gdyż zostały wcześniej skreślone z listy słuchaczy lub samodzielnie zrezygnowały z nauki w szkole.

Za dotację pobraną w nadmiernej wysokości uznano dotację pobraną na słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych (zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o., .) lub zostali wykreśleni z księgi słuchaczy, a mimo to zostali ujęci w informacjach o rzeczywistej liczbie uczniów, jako uczniowie, na których ma zostać przekazana dotacja.

Wobec powyższego organ I instancji przyjął, że w poszczególnych szkołach, dla których organem prowadzącym było C. Sp. z 0.0. dotacja pobrana w 2017 r. w nadmiernej wysokości wyniosła dla LO- [...] zł, dla SPAZ [...] zł i dla SPOM [...] zł. Razem dotacja pobrana w nadmiernej wysokości w 2017r. określona została na kwotę [...] zł. Za dotację pobraną w nadmiernej wysokości uznano dotację pobraną na słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych (zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o., .) lub zostali wykreśleni z księgi słuchaczy, a mimo to zostali ujęci w informacjach o rzeczywistej liczbie uczniów, jako uczniowie, na których ma zostać przekazana dotacja.

Z kolei w celu ustalenia, czy dotacja przekazana z budżetu miasta T. w 2017 r. dla szkół prowadzonych przez stronę została wykorzystana zgodnie z obowiązującymi przepisami, w toku niniejszego postępowania analizie poddano zgromadzoną dokumentację finansową. Dokumentacja ta zawierała m.in.: faktury, dokumenty związanych z zatrudnieniem pracowników (w tym: umowy o pracę, zakresy obowiązków, umowy zlecenia wraz z rachunkami, listy płac, deklaracje ZUS), polecenia wyjazdów służbowych (delegacje), wydruki dotyczące pochodnych poszczególnych pracowników, komunikaty Kolegium Dydaktycznego, wyciągi bankowe, umowy z Biurem [...] Sp. z o.o. Sp. k. i spółki K., umowy najmu lokali i inne dokumenty przedłożone przez stronę.

W celu ustalenia czy dotacja przekazana z budżetu miasta T. w 2017 r. dla szkół prowadzonych przez stronę skarżącą została wykorzystana zgodnie z obowiązującymi przepisami, w toku postępowania analizie poddano zgromadzoną dokumentację finansową. Dokumentacja ta zawierała m.in.: faktury, dokumenty związanych z zatrudnieniem pracowników (w tym: umowy o pracę, zakresy obowiązków, umowy zlecenia wraz z rachunkami, listy płac, deklaracje ZUS), polecenia wyjazdów służbowych (delegacje), wydruki dotyczące pochodnych poszczególnych pracowników, komunikaty Kolegium Dydaktycznego, wyciągi bankowe, umowy z Biurem [...] Sp. z o.o. Sp. k. i spółki K., umowy najmu lokali i inne dokumenty przedłożone przez beneficjenta.

Na podstawie danych wprowadzonych do rozliczenia wykorzystanymi dotacji za rok 2017 r. ustalono, że na wydatki osobowe dotowanych szkół w 2017 r. tj. wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń, przeznaczono dotację w wysokości [...] zł, w tym: LO -[...] zł , SPAZ - [...] zł i SPOM - [...] zł Do wydatków zgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano wydatki przeznaczone na wynagrodzenia poszczególnych pracowników zatrudnionych zarówno na podstawie umów o pracę jak i umów zlecenia, w tym m.in.: dyrektora szkoły, sekretarzy szkoły, asystenta dyrektora szkoły, kontrolerów finansowych, nauczycieli realizujących zajęcia w szkołach objętych niniejszym postępowaniem, członków komisji egzaminacyjnych, administratora bazy danych, pracowników obsług oraz pracowników zatrudnionych w Kolegium Dydaktycznym w łącznej kwocie [...] zł, w tym LO- [...] zł, SPAZ -[...] zł i SPOM - [...] zł Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano wydatki w łącznej kwocie [...] zł, w tym LO -[...] zł , SPAZ i SPOM - [...] zł. Były to przeznaczone na wynagrodzenie pracowników zatrudnionych na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych/specjalista ds. marketingu w kwocie [...] zł (w tym: LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł, SPOM: [...] zł), przeznaczone na [...] specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych/specjalisty ds. marketingu w kwocie [...] zł (w tym: LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł) oraz wydatki poniesione na podstawie rachunku do umowy zlecenia, pracownika zatrudnionego do opracowania materiałów lekcyjnych dla kierunku: Technik Administracji rozliczone w LO w kwocie [...] zł.

Mając na względzie art. 90 ust. 3d u.s.o., w brzmieniu obowiązującym w 2017 r., organ po przeanalizowaniu dokumentów przedłożonych przez stronę tj. umów o pracę, zakresów obowiązków oraz poleceń wyjazdów służbowych (delegacji), zakwestionował zasadność sfinansowania ze środków z dotacji łączną kwotę [...] zł (w tym: LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł, SPOM: [...] zł) przeznaczoną na wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych/specjalisty d/s marketingu oraz [...] ww. specjalisty w kwocie [...] zł (w tym: LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł, SPOM: [...] zł). W okresie objętym niniejszym postępowaniem w szkołach w T. zatrudnione na ww. stanowisku były dwie osoby tj. K. P. - od 3 stycznia 2017 r. do 1 kwietnia 2017 r. i M. K. - od 26 kwietnia 2017 r. do 24 lipca 2019 r. Organ I instancji wskazał, że nazwa stanowiska pracy ww. osób na różnych dokumentach jest inna i tak: wg umów o pracę oraz zakresów obowiązków ww. osoby zatrudnione były na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych, natomiast na innych dokumentach, stanowiących potwierdzenie wykonania pracy tj. np. poleceniach wyjazdu służbowego (delegacjach) ww. osoby wykazane były jako specjalista ds. marketingu. Oboje wyżej wspomniani pracownicy posługiwali się pieczątkami imiennymi z określonym stanowiskiem jako specjalista ds. marketingu. Niezależnie od powyższego, osoby te realizowały zadania związane z promocją, marketingiem, rekrutacją i reklamą szkół. Świadczą o tym m. in. zakresy obowiązków ww. osób oraz polecenia wyjazdów służbowych (delegacje), na których jako cel wyjazdu wskazano np. prelekcje promocyjne oraz plakatowanie w różnych miastach. Działania takie mają na celu zwiększenie rozpoznawalności przedsiębiorstwa prowadzącego szkoły wśród potencjalnych klientów, a tym samym służą zwiększeniu przychodów spółki. Działania w ramach tego zakresu są związane jedynie z informowaniem o przedmiocie prowadzonej działalności a nie z działalnością oświatową samą w sobie rozumianą jako proces kształcenia, wychowania i opieki.

Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano także wydatki udokumentowane rachunkiem do umowy zlecenia z 14 listopada 2017 r. wystawionym dla Z. S. - pracownika zatrudnionego do opracowania materiałów lekcyjnych dla kierunku: Technik Administracji, rozliczonego LO w kwocie [...] zł. Zwrócono uwagę, że zgodnie z dokumentacją przebiegu nauczania kształcenie w Liceum Ogólnokształcącym nie obejmuje kierunku w zawodzie technik administracji, w związku z tym nie ma zasadności finansowania z dotacji wynagrodzenia osoby zatrudnionej do opracowania materiałów lekcyjnych na kierunku: Technik Administracji.

Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zaliczono pochodne od wynagrodzeń (składki z tytułu ubezpieczeń społecznych i podatki) w łącznej kwocie [...] zł, w tym LO -[...] zł, SPAZ - [...] zł i SPOM - [...] zł a to pochodne od wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych/specjalista ds. marketingu w kwocie [...] zł (w tym.: LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł, SPOM: [...] zł); pochodne od wynagrodzeń poniesione na podstawie rachunku do umowy zlecenia, pracownika zatrudnionego do opracowania materiałów lekcyjnych dla kierunku: Technik Administracji rozliczone w LO w kwocie [...] zł; wydatki, na które strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających dokonanie wydatku w łącznej kwocie [...] zł obejmującej składki z tytułu ubezpieczeń społecznych i podatki (w tym: LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł, SPOM: [...] zł).

Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano wydatki przeznaczone na pochodne od wynagrodzeń specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych/specjalisty ds. marketingu, w zakresie składek ZUS i podatków w łącznej kwocie [...] zł (w tym: LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł, SPOM: [...] zł).

Również te wydatki uznano za związane są z reklamą, marketingiem i promocją, a nie realizacją zadań ściśle związanych z procesem w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Działania takie mają na celu zwiększenie rozpoznawalności przedsiębiorstwa prowadzącego szkoły wśród potencjalnych klientów i tym samym zwiększeniu przychodów spółki

Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano wydatki przeznaczone na pochodne (ZUS i podatki) poniesione na podstawie rachunku do umowy zlecenia z dnia 14 listopada 2017 r. wystawionego dla Z. S. - pracownika zatrudnionego do opracowania materiałów lekcyjnych dla kierunku: Technik Administracji rozliczone w LO w kwocie [...] zł z powodu braku kształcenia w Liceum Ogólnokształcącym w zawodzie technik administracji

Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano wydatki wprowadzone do rozliczenia dotacji jako "deklaracja ZUS 12.2017" jako pochodne od wynagrodzeń, na które strona skarżąca nie przedłożyła dokumentów źródłowych (tj. np.; list płac lub rachunków do umów zleceń) potwierdzających dokonanie wydatku w łącznej kwocie [...] zł, w tym LO-[...] zł, SPAZ - [...] zł, SPOM -[...] zł. W tym zakresie organ I instancji najpierw pismem z 9 września 2021 r. wezwał stronę m.in. do przedłożenia potwierdzenia zapłaty deklaracji wraz z dokumentami źródłowymi, wprowadzonej do rozliczenia dotacji w LO oraz w SPOM jako: "deklaracja ZUS 12.2017" z terminem zapłaty 27 grudnia 2017 r. z przyporządkowanymi kwotami: LO: [...] zł, SPOM: [...] zł. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 23 września 2021 r. mimo tego do dnia wydania decyzji strona skarżąca nie przedłożyła potwierdzenia zapłaty wraz z dokumentami źródłowymi w tym zakresie. W wyniku dalszej analizy całej zgromadzonej na tym etapie dokumentacji finansowej organ I instancji ustalił, iż brak potwierdzenia wydatków opiewa na kwotę wyższą, w związku z tym pismem z 20 października 2021 r. wezwał stronę skarżącą m. in. do złożenia pisemnych wyjaśnień z czego wynikają kwoty wprowadzone do rozliczenia dotacji w poszczególnych szkołach w grudniu 2017 r. w zakresie podatków i pochodnych od wynagrodzeń (ZUS) podnosząc, że kwoty te nie pokrywają się z kwotami wynikającymi z dokumentów źródłowych przedłożonych przez stronę w trakcie niniejszego postępowania.

Na powyższe wezwanie strona skarżąca pismem z 29 listopada 2021 r. przedłożyła listy płac dla osób świadczących usługi na podstawie umów zleceń za 2017 r. oraz deklaracje ZUS-P RCA za dwa ostatnie miesiące 2017 r. W wyniku analizy tych dokumentów organ I instancji ustalił m. in, że na deklaracji ZUS RCA nr [...] dla M. M. z zestawienia należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wynika kwota łączna [...] zł, natomiast beneficjent rozpisał na tej deklaracji wydatek w kwocie [...] zł z podziałem na poszczególne szkoły (LO - [...] zł, SPAZ -[...] zł, SPOM - [...] zł). Różnica między tymi kwotami w wysokości [...] zł nie znajduje pokrycia w kwocie samego dokumentu RCA i dokumentach źródłowych. W przypadku deklaracji ZUS RCA nr [...] dla M. M. z zestawienia należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wynika kwota łączna [...] zł, natomiast beneficjent rozpisał na tej deklaracji wydatek w kwocie [...] zł z podziałem na poszczególne szkoły (LO - [...] zł, SPAZ - [...] zł, SPOM - [...] zł). Różnica między tymi kwotami w wysokości [...] zł nie znajduje pokrycia w kwocie samego dokumentu RCA oraz dokumentach źródłowych. Z powyższego wynika, że beneficjent na deklaracjach ZUS RCA nr [...] i nr [...] dla M. M. rozpisał wydatki poszczególnych szkół w kwotach wyższych niż wynika to z samych deklaracji RCA i z dokumentów źródłowych. Późniejszym pismem z 17 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej przedłożył dokumenty i wyjaśnienia, które w części pokrywają brakującą dokumentację potwierdzającą wydatek w zakresie ZUS (tj. LO: [...] i SPAZ [...] zł) oraz w całości pokrywają brakującą dokumentację potwierdzającą wydatki w zakresie podatków (tj. LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł i SPOM: [...] zł), ale tylko część wydatków organ instancji uznał za wydatki zgodne z przeznaczenie (tj.: składki ZUS i podatek SPAZ i SPOM). W przypadku składek ZUS- u i podatku LO organ uznał te wydatki za niezgodne z przeznaczeniem.

Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że strona skarżąca nie przedłożyła dokumentów źródłowych na część brakującej kwoty potwierdzenia wydatków wprowadzonych do rozliczenia dotacji w zakresie składek ZUS jak i podatków w łącznej kwocie [...] zł, w tym: LO - [...] zł, SPOM: [...] zł. Jednocześnie w wydatkach tych ujęto kwoty, na które strona nie przedłożyła również potwierdzenia zapłaty (tj. LO: [...] zł, SPOM: [...] zł.).

Na podstawie dokumentacji finansowej zgromadzonej podczas niniejszego postępowania ustalono, że strona przedłożyła dokumenty potwierdzające wydatki związane z wynajmem pomieszczeń w łącznej kwocie [...] zł, w tym LO -[...] zł, SPAZ -[...] zł i SPOM [...] zł.

Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zaliczono wydatki w kwocie [...] zł (w tym: LO: [...] zł , SPAZ: [...] zł i SPOM: [...] zł przeznaczone na delegacje służbowe związane z promocją, marketingiem i reklamą szkół (w tym.: plakatowaniem, prelekcjami) w kwocie [...] zł (w tym: LO - [...] zł, SPAZ - [...] zł, SPOM - [...] zł), badania lekarskie specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych/specjalisty ds. marketingu w kwocie [...] zł {w tym: LO - [...] zł, SPAZ - [...] zł, SPOM - [...] zł), wydatki, na które brak jest dokumentów potwierdzających dokonanie wydatku w kwocie [...] zł (w tym: LO -[...] zł, SPAZ -[...] zł, SPOM - [...] zł)

Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano wydatki przeznaczone na delegacje służbowe związane z promocją, marketingiem i reklamą szkół (plakatowaniem i prelekcje) oraz badania lekarskie osób zatrudnionych na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych/ specjalisty ds. marketingu w kwocie [...] zł (w tym: LO -[...] zł, SPAZ -[...] zł, SPOM - [...] zł) Wydatki te, związane są z promocją, marketingiem i reklamą szkoły (plakatowaniem i prelekcje), a nie realizacją zadań ściśle związanych z procesem w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, o czym więcej na stronach 22-24 niniejszej decyzji.

Do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano wydatki, które beneficjent wprowadził do rozliczenia rocznego w aplikacji ODPN za 2017 r., natomiast mimo wezwania, nie przedłożył dokumentów potwierdzających ich poniesienie w kwocie [...] zł (w tym: LO -[...] zł, SPAZ - [...]zł, SPOM - [...] zł). W tym zakresie organ I instancji pismem z 30 sierpnia 2021 r. wezwał stronę skarżącą m. in. do przedłożenia oryginałów dokumentów w zakresie dokumentacji finansowej dotyczącej wykorzystania dotacji przekazanej w roku 2017, w tym do przedłożenia oryginału faktury nr FV [...] z dnia 15 listopada 2017 r. na kwotę dokumentu [...] zł, wprowadzonej do rozliczenia dotacji poszczególnych szkół z przyporządkowanymi kwotami: LO: [...] zł, SPAZ: [...] zł, SPOM: [...] zł. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 13 września 2021 r., mimo tego do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła określonego w wezwaniu dokumentu. Z uwagi na to, do wydatków niezgodnych z przeznaczeniem zakwalifikowano wydatki, na które strona nie przedłożyła potwierdzenia poniesienia wydatku.

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik strony skarżącej zawarł następujące zarzuty:

Naruszenie prawa procesowego, tj.:

1/ art. 107 §1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U., z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.) poprzez podpisanie decyzji przez osobę nieupoważnioną do jej wydania;

2/ art. 107 §1 pkt 4 k.p.a.:

a/ poprzez brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisów prawa materialnego w oparciu o które decyzja winna zostać wydana, tj. u.s.o., .;

b/ poprzez brak wskazania konkretnych postanowień uchwały Rady Miejskiej w T. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Miasta T. dla niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne na terenie Miasta T. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania w podstawie prawnej decyzji;

3/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a nadto dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, iż poniesione przez wydatki związane z wynagrodzeniem specjalisty do spraw rozwoju usług edukacyjnych oraz ich wyjazdami służbowymi nie mieszczą się w dyspozycji art. 90 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (zwana dalej "u.f.z.o."), w sytuacji gdy zadaniem pracowników było rozpowszechnienie informacji o ofercie edukacyjnej Szkół, co w świetle obowiązujących przepisów stanowi obowiązek organu prowadzącego szkoły, a także braki zebrania materiału dowodowego w zakresie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1/ art. 90 ust. 3 i 3d i art. 5 ust. 7 u.s.o., . poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji zakwestionowanie wydatków przedstawionych do rozliczenia, które mieściły się w dyspozycji art. 90 ust. 3 d ustawy;

2/ naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. z dnia 27 sierpnia 2009 r. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały pobrane w nadmiernej wysokości oraz wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.

W związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które z uwagi na treść zaskarżonej decyzji jest niezbędne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pełnomocnik Strony wniosła o:

1/ zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w T. o:

a/ przekazanie list obecności z roku 2017, tj. za okres styczeń do marca 2017 r.

b/ przekazanie protokołów z zatrzymania rzeczy, list obecności z roku 2017: tj. protokołu przejęcia list obecności przez Prokuraturę Okręgową w L. oraz Prokuraturę Rejonową w T., dotyczących szkól prowadzonych przez Odwołującą na terenie miasta T. na okoliczność przejęcia przez organy ścigania wszystkich list obecności z zajęć przeprowadzonych w szkołach w T. w roku 2017 oraz brak możliwości przekazania tych list przez Stronę w toku postępowania administracyjnego.

2/ Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

a/ kserokopii stron 1-5 oraz 16-17 dziennika lekcyjnego prowadzonego w roku 2016/2017 dla kierunku technik BHP semestr III

b/ kserokopii stron 1-3 oraz 16-17 dziennika lekcyjnego prowadzonego w roku 2016/2017 dla semestru VI Liceum Ogólnokształcącego celem wykazania, iż 20 stycznia 2017 r oraz 3 grudnia 2017 r. nie odbywały się zajęcia dydaktyczne dla ww. kierunków.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wydał opisaną na wstępie decyzję z 14 października 2022 r. W pierwszej kolejności organ odwoławczy zaznaczył, że autor odwołania błędnie powołał u.f.z.o., która nie miała zastosowania do otrzymanej przez beneficjenta w roku 2017 dotacji. Dalej podkreślił, że zasadniczo dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki, w tym również na wynagrodzenia nauczycieli i pozostałych pracowników a jak wynika z zebranych w sprawie dowodów dotyczących wydatkowania środków na wynagrodzenia specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych/specjalisty ds. marketingu - nazwa stanowiska pracy dla osób zatrudnionych przez beneficjenta była różna w zależności od dokumentu, na podstawie którego dokonywano wydatku. W umowach o pracę oraz w zakresach obowiązków widnieje nazwa specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych, natomiast na poleceniach wyjazdów służbowych oraz ze stosowanych na niektórych dokumentach imiennych pieczęci wynika, że osoby te zostały zatrudnione na stanowisku specjalisty ds. marketingu. Według organu odwoławczego organ I instancji dokonał w tym zakresie prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, gdyż niezależnie od różnic w nazwach stanowiska, osoby te realizowały zadania związane z promocją, marketingiem, rekrutacją i reklamą szkół. Dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów szkoły, a reklamowanie, czy też promowanie szkoły nie realizuje tych celów. Reklama i promocja wprawdzie wiąże się z nauczaniem, wychowaniem i opieką, lecz pośrednio i nie uzasadnia przeznaczenie na ten cel środków otrzymanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Wydatki te służą interesom podmiotu prowadzącego, gdyż wpływają potencjalnie na wzrost liczby uczniów, a w konsekwencji zwiększają przychody z tytułu czesnego (lub środki pochodzące z dotacji). Wydatki te nie mogą być zakwalifikowane jako wydatki bieżące, ponieważ bez ich poniesienia Strona mogła prowadzić i prowadziła bieżącą działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem decyzją wydaną bez podstawy prawnej jest decyzja niemająca podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym, zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. Brak w podstawie prawnej wydanej przez organ I instancji decyzji, przepisów prawa materialnego wynikających z ustawy o systemie oświaty, nie stanowi wady, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący uchyleniem decyzji. Tym bardziej, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, jakie przepisy ustawy o systemie oświaty miały zastosowanie Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 w zw. z art. 268a k.p.a. stwierdził, że na podstawie uchwały Rady Miasta T. nr [...] z dnia 23 czerwca 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Śląsk, z 2016 r. poz. [...]) udzielono Dyrektorowi Miejskiego Centrum Oświaty w T. upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw w zakresie oświaty, między innymi dotyczących dotacji udzielonych z budżetu Miasta T. Zgodnie z art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 ze zm.) do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Mając na uwadze powołane przepisy, podniesiony w odwołaniu zarzut podpisania decyzji przez osobę nieupoważnioną, uznać należy za bezzasadny.

Organ odwoławczy nie dostrzegł również żadnych podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, poprzez zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w T. o: przekazanie list obecności z roku 2017, tj. za okres styczeń do marca 2017 r. , protokołów z zatrzymania rzeczy, list obecności z roku 2017: tj. protokołu przejęcia list obecności przez Prokuraturę Okręgową w L. oraz Prokuraturę Rejonową w T., dotyczących szkół prowadzonych przez stronę skarżącą na terenie miasta T. z uwagi na okoliczność, iż wszystkie wnioskowane dokumenty znajdują się w aktach sprawy.

Przypomniał, że w ramach postępowania przed organem I instancji poddano analizie dokumentację przebiegu nauczania przedłożoną przez Stronę dla słuchaczy LO, SPAZ, SPOM za 2017 r. (w tym: oryginały listy obecności za miesiące od kwietnia do czerwca i od września do grudnia, księgi słuchaczy oraz dzienniki lekcyjne) oraz oryginały list obecności przekazane organowi przez Prokuraturę Rejonową w T. dla słuchaczy LO, SPAZ, SPOM za 2017 r., tj.: 4 segregatory w tym: 1 segregator za styczeń, dwa segregatory za luty oraz 1 segregator za marzec. Zaznaczył, że na początku każdego z 4 segregatorów znajduje się protokół przekazania list obecności słuchaczy ze szkół w T. do centrali beneficjenta, w którym każdorazowo wskazana była liczba kartek list obecności. Zwrócił uwagę, że organ I instancji sprawdził zgodność wskazanych liczb i przeliczył wszystkie kartki w poszczególnych szkołach w ramach danego miesiąca. Na tej podstawie stwierdził, że wszystkie ilości kartek wykazane w protokołach przekazania zgadzają się z liczbą kartek list obecności dołączonych do protokołu, w poszczególnych miesiącach.

Odnosząc się do wyjaśnień strony skarżącej, organ odwoławczy uznał je za nieprzekonujące i sprzeczne z dokumentacją z przebiegu nauczania. W tym zakresie podzielił stanowisko organu I instancji. Podniósł że w dniach wskazanych przez stronę skarżącą zajęcia się odbyły, co potwierdzili nauczyciele własnoręcznymi podpisami o ich zrealizowaniu. Ponadto, suma wszystkich zrealizowanych godzin lekcyjnych (tematów) dla poszczególnych przedmiotów, jest zgodna z liczbą godzin ujętą w ramowym planie nauczania dla danego semestru (który znajduje się na końcu dziennika).

Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi beneficjenta złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zostały zawarte zarzuty:

-naruszenia art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 107 §1 pkt 8 k.p.a w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. w zw. z art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 259, dalej u.s.g.) w zw. z §1 ust. 6 uchwały Rady Miasta T. nr [...] z dnia 23 czerwca 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Śląsk, z 2016 r. poz. [...]) w zakresie upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących dotacji udzielonych z budżetu Miasta T. przedszkolom, punktom przedszkolnym, zespołom przedszkolnym, szkołom i placówkom niepublicznym działającym na terenie Miasta T. w zakresie określenia dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która podpisana została przez podmiot nieuprawniony, bowiem zgodnie z u.f.p. decyzje z zakresu należności niepodatkowych wydawać może wyłącznie wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż decyzja wydana została decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu 156 §1 pkt 1 k.p.a.,

-naruszenia art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 39 ust. 4 u.s.g. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, mimo iż została ona podpisana przez podmiot, który nie jest organem jednostki organizacyjnej gminy, a w konsekwencji nie mógł być skutecznie upoważniony do podpisania decyzji, co winno skutkować uchyleniem decyzji,

-naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 §1 pkt 6 i §3 k.p.a. poprzez; nieuzasadnione przyjęcie, iż Skarżąca nie przekazała wszystkich list obecności i przedłożyła na te okoliczność stosowne dowody w postaci kserokopii dziennika lekcyjnego, co winno skutkować przyjęciem, iż dotacja została pobrana w prawidłowej wysokości,

- niewystąpienie do Prokuratury Rejonowej w T. z wnioskiem o przekazanie list obecności z roku 2017 , tj. za okres od stycznia do marca.2017 r. oraz wnioskiem o przekazanie protokołów z zatrzymania rzeczy, list obecności z roku 2017: t na okoliczność przejęcia przez organy ścigania wszystkich list obecności z zajęć przeprowadzonych w szkołach w T. w roku 2017 oraz brak możliwości przekazania tych list przez Stronę w toku postępowania administracyjnego, mimo iż w załączonym do akt sprawy spisie i opisie rzeczy nr 3 wydanych dobrowolnie po wezwaniu dokonującego czynność z dnia 14 sierpnia 2019 r. podpisanego przez funkcjonariusz Policji, brak jest jakichkolwiek wzmianek o brakach w przekazanej dokumentacji dot. Szkół prowadzonych na terenie Miasta T., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości.

-naruszenie art. 8 §1, 9, i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę udzielania informacji, zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy;

-naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobrane w nadmiernej wysokości oraz wskazanie nieprawidłowego sposobu naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi;

-naruszenie art. 90 ust. 3 i 3d i art. 5 ust. 7 u.s.o. poprzez ich nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji uznanie, że odwołująca wydatkowała dotację niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobrała dotację w nadmiernej wysokości.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej odniósł się w pierwszej kolejności do statusu Dyrektora Miejskiego Centrum Oświaty i przyjął, że wprawdzie kieruje on tą jednostką, ale nie jest jej organem, ponadto w ocenie pełnomocnika strony skarżącej kompetencje organu wykonawczego gminy z art. 61 u.f.p. nie mogą zostać przekazane innemu podmiotowi z uwagi na szczególny charakter art. 61 u.f.p. względem art. 39 u.s.g.. Dalej wskazał, że zakwestionowane przez organy obu instancji wydatki dotyczące wynagrodzenia specjalisty ds. oferty edukacyjnej były związane z prowadzoną przez szkoły promocją wartości edukacyjnych, mającą charakter obowiązkowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowanu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).

Pierwszy z zarzutów polegający na wydaniu decyzji przez uprawniony podmiot uznać należy za bezzasadny. Organ I instancji działał w ramach upoważnienia udzielonego mu przez Radę Miasta T. w § 1 pkt 6 wskazanej powyżej uchwały z 23 czerwca 2016 r. Przepis ten upoważniał Dyrektora Miejskiego Centrum Oświaty w T. do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej dotyczących dotacji udzielonych z budżetu Miasta T. przedszkolom, punktom przedszkolnym, zespołom przedszkolnym, szkołom i placówkom niepublicznym działającym na terenie Miasta T. w zakresie określenia dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Upoważnienie to zostało udzielone na mocy art. 39 ust. 4 u.s.g. Przepis ten stanowi, że rada jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić m. in. organ jednostki organizacyjnej do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Zarzut strony skarżącej sprowadza się do uznania, że Dyrektor Miejskiego Centrum Oświaty w T. nie jest organem tej jednostki. Z tym poglądem nie sposób się zgodzić. Jeżeli wskazany przez stronę skarżącą § 4 ust. 1 statutu Miejskiego Centrum Oświaty w T., będący załącznikiem do uchwały z dnia 23 czerwca 2016 r. nr [...] stanowi, że Dyrektor Miejskiego Centrum Oświaty kieruje działalnością tej jednostki i reprezentuje ją na zewnątrz to tym samym jest jej organem, nawet jeśli nie zostało to wprost wyrażone. Nie ma wprawdzie ustawowej definicji ani jednostki organizacyjnej ani organu tejże, można jednak przyjąć, że pod pojęciem jednostki organizacyjnej należy rozumieć wszystkie podmioty stosunków prawnych niebędące osobami fizycznymi, zarówno mające osobowość prawną, jak i jej pozbawioną a organami są osoby działające w imieniu tychże. Kierowanie działalnością jednostki oraz reprezentacja jest ze swej istoty kompetencją organu jednostki.

Sąd nie podziela również poglądu autora skargi, jakoby art. 61 u.f.p.. wyłączał stosowanie art. 39 ust. 4 u.s.g. w zakresie opisanym w nich kompetencji organu wykonawczego gminy. Należy zwrócić uwagę, że art. 39 ust. 1 u.s.g. stanowi, że decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. wprost upoważnia wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych dotyczących należności budżetowych gminy, ale nie oznacza to, że przepis ten wyłącza stosowanie art. 39 ust. 4 u.s.g Należy zwrócić uwagę, że przepis ten daje możliwość przeniesienia na organ jednostki organizacyjnej gminy nie tylko kompetencji domniemanych na rzecz organu wykonawczego gminy na podstawie art. 39 ust. 1 u.s.g, ale również takich, które są wprost przypisane wójtowi na mocy odrębnych przepisów. Art. 61 u.f.p. nie zawiera wyraźnego wyłączenia stosowania art. 39 ust. 4 u.s.g., co oznacza, że takie przekazanie było dopuszczalne, a decyzja została wydana w I instancji przez upoważniony do tego organ.

Sąd nie podziela także szeregu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania a to art. 7, 77 § i art. 80 k.p.a. a polegające na niezebraniu przez organ całego materiału dowodowego, w tym na niewystąpieniu do właściwej jednostki prokuratury o przekazanie będących w dyspozycji tego podmiotu dokumentów. W istocie spór między stronami dotyczy list obecności na dni 20 stycznia, 1 i 2 kwietnia 2017 r. oraz 3 grudnia 2017 r. Organ I instancji ustalił, że liczba kart list obecności wskazana w protokole przekazania zgadza się z liczbą dołączonych do protokołu kart list obecności. Tym samym bezsporne jest, że list obecności na wskazane powyżej dni nie było wśród dokumentów przekazanych beneficjentowi jak również zabezpieczonych na potrzeby postępowania karnego. Spór dotyczy natomiast powodu tego braku. Zdaniem strony skarżącej listy obecności nie istnieją z uwagi na brak zajęć w tych dniach, zdaniem organu zajęcia się odbyły (na co wskazują podpisy nauczycieli o ich zrealizowaniu) natomiast stosowne dokumenty nie zostały przekazane przez stronę skarżącą i to ją obciąża w/w zaniedbanie. Sam fakt istnienia różnicy zdań w tym zakresie nie pozwala przyjąć, jakoby organ I instancji nie rozpoznał całego materiału dowodowego. Zaznaczenia wymaga że zarówno włączono do akt sprawy całą dostępną dokumentację obrazującą przebieg działalności edukacyjnej strony w roku 2017, jak też przedstawiono powody, dla których część tych dokumentów nie mogła zostać włączona do akt. Tym samym Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., zarówno decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego zawierają kompletne i pełne uzasadnienia faktyczne i oceny tego faktu nie zmienia odmienne zdanie strony skarżącej w tej materii.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 252 ust. 1 i 6 u.f.p. Art. 252 ust. 1 u.f.p. stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Z kolei art. 152 ust. 6 u.fp. stanowi, że odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie przyjęły, że strona skarżąca spełnia przesłanki do zastosowania art. 252 ust. 1 u.f.p., gdyż część dotacji została przez nią pobrania nienależnie, a część wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem. Z kolei mimo nie rozwinięcia zarzutów dotyczących naliczenia odsetek za zwłokę Sąd nie dopatrzył się naruszeń w tym zakresie.

W tym kontekście Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ I instancji art. 90 ust. 3 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. Zgodnie z tym przepisem szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych niewymienione w ust. 2a otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia danego typu i rodzaju szkół w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji informację o planowanej liczbie uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h i 3i. Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach. Organy obu instancji z jednej strony przyjęły, że dotacje zostały pobrane na osoby, osoby, które nie były już słuchaczami szkoły, gdyż zostały wcześniej skreślone z listy słuchaczy lub samodzielnie zrezygnowały z nauki w szkole. W tej kwestii w treści skargi nie została podjęta polemika z ustaleniami organów. Uznano również, że skoro warunkiem przyznania dotacji jest realny udział słuchaczy w zajęciach potwierdzony podpisem na liście obecności tym samym niedostarczenie przez beneficjenta listy obecności oznacza pobranie dotacji za zajęcia w danym dniu za pobrane nienależnie.

W tym zakresie Sąd podziela zapatrywania organów, że zajęcia w dniach 20 stycznia, 1 i 2 kwietnia 2017 r. oraz 3 grudnia 2017 r. odbyły się, jednak z uwagi na brak listy obecności nie mogą podlegać dotacji ze strony gminy. O fakcie tym świadczą podpisy nauczycieli potwierdzające realizację zajęć. Ponadto suma wszystkich zrealizowanych godzin lekcyjnych (tematów) dla poszczególnych przedmiotów, jest zgodna z liczbą godzin ujętą w ramowym planie nauczania dla danego semestru (który znajduje się na końcu dziennika). Strona skarżąca twierdzi, że zajęcia te zostały odwołane, ale nie przedłożyła żadnego przekonującego dowodu w tym zakresie. Prawdą jest, że nie ma list obecności za te dni w dołączonych do akt sprawy segregatorach, ale z faktu tego nie można wywieść wniosku co do odwołania zajęć.

Nie naruszono także art. 90 ust. 3d u.s.o. Przepis ten stanowi, że dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: 1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na: a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w ustawie- Prawo oświatowe z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego; 2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących: a) książki i inne zbiory biblioteczne, b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach, c) sprzęt sportowy i rekreacyjny, d) meble, e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania. Należy zwrócić uwagę, że wyliczenie zawarte w tym przepisie nie ma charakteru przykładowego i nie obejmuje działań związanych z promocją oferty edukacyjnej danej placówki oświatowej. Wydatki na reklamę nie mogą być uznane za bieżące wydatki szkoły określone w art. 90 ust. 3d u.s.o. i pokryte z przyznanej dotacji oświatowej. Sąd stwierdza, że dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów szkoły, a reklamowanie czy promowanie szkoły nie realizuje tych celów. Rola dotacji oświatowej nie polega bowiem na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków (por. wyrok NSA z 19 marca 2014 r., II GSK 1858/12). Reklama i promocja wprawdzie wiąże się z nauczaniem, wychowaniem i opieką, lecz pośrednio, co nie uzasadnia przeznaczenia na ten cel środków otrzymanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Wydatki te służą interesom podmiotu prowadzącego, gdyż wpływają potencjalnie na wzrost liczby uczniów, a w konsekwencji zwiększają przychody z tytułu czesnego (lub środki pochodzące z dotacji). Pogląd o niedopuszczalności pokrywania ze środków z dotacji oświatowych działań reklamowych i promocyjnych jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2014 roku, sygn. akt: II GSK 1858/12). Oznacza to zatem, że organy obu instancji zebrały cały dostępny materiał dowodowy, dokonały jego kompleksowej oceny, którą uznać należy za spójną i logiczną a zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają przepisom prawa.

Wobec powyższego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a..

-----------------------

III.4. Rozpatrzenie wniosków i zarzutów przedstawionych przez skarżącego

1/43