Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2104/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 43 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 171
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
article: art. 7, art. 8, art. 10,
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) zwolnił A. P. – referenta Ogniwa Patrolowego Komisariatu Policji [...] w B. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2023 roku. Jednocześnie, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. organ nadał rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania A. P., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant Miejski Policji w B. wnioskiem z dnia 22 marca 2023 r. wystąpił o zwolnienie A. P. - wówczas referenta Ogniwa Patrolowego Komisariatu Policji [...] w B. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku Komendant Miejski Policji w B. m.in. poinformował o niepełnieniu przez A. P. służby w 2016 r. łącznie przez 7 dni, w 2017 r. łącznie przez 143 dni, w 2018 r. łącznie przez 152 dni, w 2019 r. łącznie przez 35 dni, w 2020 r. łącznie przez 29 dni, w 2021 r. łącznie przez 244 dni, w 2022 r. łącznie przez 181 dni, w 2023 r. łącznie przez 125 dni (stanowiących sumę dni od początku roku do dnia datowania wniosku oraz kolejnych planowanych dni niepełnienia przez stronę służby, aż do dnia 5 maja 2023 r.). Komendant Miejski Policji w B. poinformował, że w latach od 2016 r. do 2023 r. A. P. "zwolnienia lekarskie przerywał urlopami, opieką nad dzieckiem bądź podjęciem służby", nie dopuszczając do zaistnienia fakultatywnej przesłanki zwolnienia policjanta ze służby wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Wnioskodawca zwrócił uwagę, na skutki absencji policjanta w służbie takie jak dezorganizacja służby (częste zmiany grafików), negatywny wpływ na innych funkcjonariuszy tej formacji (niewłaściwy wzorzec zachowania) i utrudnienie realizacji zadań Policji (zapewnienia ciągłości służby w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego). Podsumował, że stronie w okresie od 2016 r. do 2023 r. udzielono zwolnienia lekarskiego na łącznie 916 dni i przywołał wydane orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...]. Ponadto wskazał na wydanie w styczniu 2021 r. opinii służbowej o niewywiązywaniu się przez A. P. z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej oraz przykłady niewłaściwego zachowania wymienionego policjanta (powołując się m.in. na zapisy w Zeszycie nadzoru na policjantami Komisariatu Policji [...] w B.), a także okoliczności uzyskania przez niego zapomóg, przydzielenia mieszkania służbowego i podwyżek uposażenia. Z dołączonej do akt sprawy dokumentacji wynika, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...], ustaliła kategorię zdolności strony do służby (w związku z chorobą od dnia [...] maja 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r.): Kategoria "A". Zdolny do służby w Policji". Następnie [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W., w dniu [...] lipca 2021 r., wydała orzeczenie n r [...], w którym ustalono brak podstaw do ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu A. P., doznanego w dniu [...] grudnia 2019 r. wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby. Ponadto w dniu [...] września 2021 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała orzeczenie nr [...], w którym ustalono brak podstaw do ustalenia potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi. Do akt postępowania administracyjnego dołączono również dokumentację dotyczącą orzeczenia przez właściwego przełożonego dyscyplinarnego A. P., popełnienia przez stronę w dniu 17 maja 2020 r. przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu "Zasad etyki zawodowej policjanta" określonych w załączniku do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Ponadto zgromadzono dokumentację dotyczącą przeprowadzenia w dniu 5 listopada 2020 r. i w dniu 1 grudnia 2020 r. dwóch rozmów dyscyplinujących (o których mowa w rozdziale 10 ustawy o Policji) z A. P., podczas których wytknięto mu popełnienie łącznie trzech przewinień dyscyplinarnych. Z wniosków końcowych zawartych w, dołączonej do akt sprawy administracyjnej, kopii opinii służbowej strony z dnia [...] stycznia 2021 r. wydanej przez Komendanta Komisariatu Policji [...] w B. (za okres służby stałej od 21 stycznia 2018 r. do dnia 20 stycznia 2021 r.) wynika, że A. P. nie wywiązywał się z obowiązków służbowych – pierwsza opinia służbowa o niewywiązywaniu się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej. Ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej wydruku ZUS ZLA wynika, że stronie udzielone zostało kolejne zwolnienie lekarskie od dnia 6 maja 2023 r. do dnia 15 września 2023 r.

KGP wskazał, że pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. poinformowano A. P. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz o przysługującym prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz wezwano do wskazania, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, zakładowej organizacji związkowej. Wskazane pismo A. P. odebrał w dniu 4 maja 2023 r. i tego samego dnia wskazał zakładową organizację związkową "ZW NSZZP".

W dniu 10 maja 2023 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w K. wpłynęło pismo adwokat K. L. z dnia 8 maja 2023 r., informujące o przyjęciu pełnomocnictwa strony z dnia 8 maja 2023 r. do reprezentowania w przedmiotowej sprawie administracyjnej. W piśmie tym pełnomocnik wskazała, jako zakładową organizację związkową, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów województwa [...]. W dniu 10 maja 2023 r. pełnomocnik strony zapoznała się z aktami przedmiotowego postępowania administracyjnego. Następnie w dniu 25 maja 2023 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w K. wpłynęło pismo pełnomocnika strony z dnia 23 maja 2023 r., w którym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawarto wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania, do czasu wydania przez komisję lekarską orzeczenia w przedmiocie zdolności strony do pełnienia służby w Policji. Pełnomocnik podniosła, że raportem z dnia [...] lutego 2023 r. A. P. wystąpił o skierowanie go na badanie komisji, w celu ustalenia jego stanu zdrowia i zdolności do pełnienia służby. Zwróciła uwagę, iż pomimo absencji strony, z zebranych dowodów nie wynika "całkowita niezdolność strony do pełnienia służby w Policji", ponadto rozstrzyganie tej kwestii należy do właściwej komisji lekarskiej oraz nie można wykluczyć, "że stan zdrowia strony świadczy o zdolności do służby z ograniczeniami i na innym, niż obecnie zajmowane, stanowisku służbowym". Pełnomocnik strony zauważyła, że skoro przyczyną rozważanego zwolnienia jest nieobecność strony w służbie powodowana stanem zdrowia, konieczne staje się poczynienie ustaleń "w przedmiocie owego stanu zdrowia i jego wpływu na dalszą możliwość pełnienia służby". Do omawianego pisma pełnomocnika z dnia 25 maja 2023 r. załączono kopię raportu strony z dnia [...] lutego 2023 r. adresowanego do Komendanta Miejskiego Policji w B., o skierowanie do "Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w O." w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności psychicznej i fizycznej do służby oraz "orzeczenia o przydatności do służby, ewentualnego udzielenia urlopu zdrowotnego". Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania.

KGP podał, że pismem z dnia 30 maja 2023 r. wystąpiono do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. Następnie w piśmie z dnia 5 czerwca 2023 r. wymieniony Przewodniczący przedstawił negatywną opinię w zakresie zwolnienia A. P. ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Komendant Główny Policji w uzasadnieniu rozkazu personalnego utrzymującego w mocy rozkaz personalny organu I instancji przytoczył treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wskazał, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie A. P. w służbie narusza jej ważny interes. Podał, że do podstawowych zadań Policji, w myśl art. 1 ust. 2 należą w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Elementy te mają wpływ na właściwe i skuteczne wykonywanie obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania.

Komendant Główny Policji podał, że w sprawie bezsporne jest, że A. P. w okresie od 2017 r. do 2022 r. udzielono łącznie 784 dni zwolnienia lekarskiego (z uwagi na absencję strony w 2016 r. nieprzekraczającą tygodnia, wskazanego okresu nie wzięto pod uwagę). Oznacza to, że przez wymienione sześć lat, nie był zdolny do pełnienia służby średnio około 130 dni w roku, co stanowi ponad 1/3 roku. Podkreślenia wymaga znaczna liczba nieobecności strony w służbie (usprawiedliwionej zwolnieniem lekarskim) w poprzednich dwóch latach, tj. w 2021 r. (łącznie przez 244 dni) i w 2022 r. (łącznie przez 181 dni). W bieżącym 2023 r., od początku roku aż do dnia zwolnienia ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2023 r., wymieniony nie pełnił służby ani jednego dnia (tj. łącznie przez 202 dni), gdyż otrzymał zwolnienia lekarskie obejmujące (w sposób nieprzerwany) okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 15 września 2023 r. Analizując nieobecność strony od dnia 30 sierpnia 2022 r. do końca trwania ostatniego z przedłożonych przez stronę zwolnień lekarskich, tj. do dnia 15 września 2023 r., ciągła absencja A. P. (nieprzerwana zwolnieniem strony ze służby) trwałaby przez okres przekraczający rok. Nie ulega wątpliwości, że długotrwała nieobecność A. P. w służbie spowodowana stanem jego zdrowia, w ostatnim okresie przekraczająca rok, znacząco wpływała na organizację służby Ogniwa Patrolowego Komisariatu Policji [...] w B., gdyż wymieniony funkcjonariusz obowiązany był realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem jego absencja wyniosła w 2021 r. - 244 dni, w 2022 r. - 181 dni i w 2023 r. - 202 dni. Następnie po zaprzestaniu przedkładania zwolnień lekarskich A. P. w dalszym ciągu sugeruje w swoim raporcie z dnia [...] lutego 2023 r., iż nie jest zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym, wnosząc o skierowanie na badanie przez komisję lekarską m.in. w zakresie zasadności udzielenia mu urlopu zdrowotnego.

KGP zwrócił uwagę, że służba w Policji wiąże się ż dyspozycyjnością i koniecznością podporządkowania poleceniom przełożonego, a także wymaga umiejętności szybkiej adaptacji do nowych warunków, w których przyjdzie policjantowi realizować ustawowe zadania Policji. Zmiana miejsca pełnienia służby również nieodłącznie wiąże się ze specyfiką służby w Policji. W zależności od jej potrzeb w danym czasie, każdy funkcjonariusz może zostać mianowany na inne stanowisko służbowe, przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości, czy też może mu zostać powierzone pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej miejscowości na czas nieprzekraczający 12 miesięcy. W stale zmieniających się okolicznościach przełożeni muszą mieć natomiast możliwość natychmiastowego reagowania na określone zdarzenia z uwzględnieniem aktualnego w danej chwili zasobu kadrowego. Organ stwierdził, że A. P., z uwagi na niepełnienie służby przez większą część roku w ostatnich trzech latach, nie można przypisać cechy dyspozycyjności i gotowości do wykonywania ustawowych zadań policji. Ponadto oczekiwanie po ponad roku niewykonywania żadnych zadań służbowych, na ustalenie zdolności policjanta do służby, przy jednoczesnym pobieraniu przez wymienionego uposażenia, jest całkowicie sprzeczne z dobrem służby i uzasadnia zwolnienie tego policjanta. Tym bardziej, że nie jest wiadomym, czy po dniu 15 września 2023 r. A. P. będzie odznaczał się pełną zdolnością do pełnienia służby. Przez okresy nieobecności strony w służbie, jego obowiązki służbowe wykonywane były przez innych, zastępujących go funkcjonariuszy. Długotrwała absencja policjanta z całą pewnością wpływała negatywnie na organizację służby w komórce organizacyjnej, w której miał ją pełnić. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem społecznym, a tym samym z "ważnym interesem służby". Absencja policjanta oddziałuje na służbę w kontekście zdolności do realizacji obowiązków służbowych zarówno przez tego funkcjonariusza, ale też innych policjantów wykonujących nie tylko własne, ale także jego zadania, a prawidłowa i właściwa realizacja ustawowych zadań Policji zawiera się w pojęciu "ważnego interesu służby". Nieobecność policjanta (niezależnie od jej przyczyn), wpływa w oczywisty sposób na okoliczności znane z urzędu (trudna sytuacja kadrowa Policji) i powodują skutki łatwe do przewidzenia z doświadczenia życiowego czy zawodowego (konieczność zastępstw). Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, nie wymaga zatem szczególnego dowodzenia fakt, że każda długotrwała absencja policjanta lub jego niedyspozycyjność negatywnie wpływa na funkcjonowanie komórek organizacyjnych omawianej formacji i możliwość sprawnego realizowania istotnych zadań, jakie zostały przypisane Policji.

KGP powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 994/21,wskazał, że "Faktem powszechnie znanym jest to, że etaty i środki, którymi dysponuje Policja, są niewystarczające. Muszą być one zatem wykorzystane jak najbardziej efektywnie, gdyż wymaga tego konieczność skutecznej realizacji zadań formacji. Oczywistym jest również, iż zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego policjanta, muszą być przydzielane pozostałym policjantom. Zwiększa to ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. Taki stan rzeczy wymusza konieczność podejmowania przez przełożonych określonych działań kadrowo-organizacyjnych. Organy Policji nie mogą być zatem pozbawione możliwości takiego doboru kadry, aby służbę w tej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb Policji". Ponadto stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy, w którym strony mogą kształtować i modyfikować określone jego elementy (np. stanowisko, uposażenie, miejsce i czas pracy, zakres podporządkowania, czy dyspozycyjności) - na zasadzie równości podmiotów (pracownika i pracodawcy). W postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie kwestionowano prawa do korzystania przez stronę z ustawowo zagwarantowanych praw do zabezpieczenia społecznego na wypadek niezdolności do służby ze względu na chorobę, ale wskazano, że zakres ochrony funkcjonariusza przed zwolnieniem jest ograniczony. Granicę trwałości stosunku służbowego wytycza zatem "ważny interes służby", który zobowiązuje do kształtowania kadr tej formacji w taki sposób, aby można było sprawnie i właściwie realizować jej zadania.

KGP podkreślił, że przepisy k.p.a., w tym art. 7 chroniąc słuszny interes obywateli (policjantów), wymagają również uwzględnienia interesu społecznego (interesu służby), który wynika ze szczególnego charakteru Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sprawne funkcjonowanie tej formacji opiera się na właściwej realizacji zadań przez poszczególne jednostki i komórki organizacyjne Policji. W ocenie organu odwoławczego niezaprzeczalnym pozostaje, że sytuacja A. P. wpływała negatywnie na organizację służby w komórce organizacyjnej, w której zobowiązany był ją pełnić. Wymieniony policjant nie jest zdolny do realizowania zadań na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, a zatem zachodzi konieczność zwolnienia go ze służby w Policji i nie sposób w takiej sytuacji mówić o naruszeniu interesu tego policjanta. Organ I instancji w sposób prawidłowy wyjaśnił dlaczego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Podkreślił, że wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. nakaz zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt II GSK 795/18). W omawianej sprawie zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji merytorycznej i w związku z tym, nie zachodziła potrzeba uzupełnienia go.

KGP wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Art. 98 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała jednak żadna z powyższych przesłanek zawieszenia. Przedmiotowe postępowanie nie zostało wszczęte na wniosek strony, a ponadto rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ponadto negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia policjanta ze służby w Policji nie ma mocy wiążącej dla organów administracji rozstrzygających w przedmiocie zwolnienia ze służby. Przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji określa bowiem wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie powołanych przepisów.

KGP podkreślił, że organ instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednocześnie brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a.

Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. stał się przedmiotem skargi A. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego rozkazu personalnego, przywrócenie do służby na stanowisku odpowiednim dla stanu zdrowia po orzeczeniu komisji lekarskiej, zaliczenie okresu zwolnienia na poczet służby. Zarzucił naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez wadliwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, skutkujące uznaniem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu służby uzasadniająca zwolnienie strony ze służby w Policji oraz naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i brak poczynienia ustaleń na okoliczność możliwości pozostawienia skarżącego w służbie.

Skarżący w uzasadnieniu wyjaśnił m.in., że jego absencja w pracy spowodowana była dwiema operacjami kręgosłupa. Skarżący nie podważa licznych nieobecności w służbie z powodu zwolnień lekarskich. Skarżący podniósł, że zwracał się o udzielenie urlopu zdrowotnego, który przysługuje policjantowi w myśl art. 85 ustawy o Policji jednak otrzymał negatywną decyzję z uwagi na za krótki okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w myśl art. 15 rozporządzenia MSW w sprawie podległych ministrowi komisji lekarskich. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że aby dostać urlop zdrowotny przewidziany dla policjanta, policjant ten musi przechorować 12m-cy i dopiero starać się o takowy urlop, co z kolei stoi w sprzeczności z często wymienianym w uzasadnieniach komendantów "interesem społecznym czy też służby". Skarżący zwrócił uwagę na długi czas oczekiwania na komisję lekarską, co utrudnia powrót do służby. Wskazał na nieudolność w kierowaniu zasobami ludzkimi w KP [...] B. Przedstawił sytuację zdrowotną członków rodziny.

Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. KGP podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Podniósł, że nie kwestionował zasadności przedkładanych zwolnień czy ich przyczyn, ale dowiódł, że absencja taka wpływała na możliwości wykonywania zadań przez jednostkę organizacyjną Policji, w której skarżący pełnił służbę. Argumentem przemawiającym za pozostawieniem skarżącego w służbie nie mogło być także jego doświadczenie związane z ponad 15-letnim stażem służby, skoro formacja ta w ostatnich 6 latach przez prawie 1000 dni nie mogła skorzystać z umiejętności i doświadczenia tego policjanta właśnie z tego powodu, że przebywał on na zwolnieniach lekarskich. Nie mogła też być argumentem przemawiającym za pozostawieniem skarżącego w służbie sytuacja osobista skarżącego oraz jego rodziny.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2023 r. podtrzymał skargę.

Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, adwokat, na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 5 czerwca 2024 r. poparł skargę i jej argumentację. Wskazał też, że RKL w O. ustaliła orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. zdolność skarżącego do służby z ograniczeniem (kategoria B).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zarówno zaskarżony rozkaz personalny, jak i rozkaz personalny organu I instancji nie naruszają prawa materialnego a także prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Na podstawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że organy Policji miały prawo – w stanie faktycznym tej sprawy – zastosować przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Organy dokonały w tej sprawie prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 powołanej ustawy, w sposób wyczerpujący uzasadniając przy tym podjęte rozstrzygnięcia, co pozwoliło Sądowi stwierdzić, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Nadto, organ w sposób należyty zebrał materiał dowodowy i wszechstronnie go rozważył. W sprawie tej nie zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego i nie zachodziła potrzeba "pozyskania jednoznacznych informacji o stanie zdrowia strony", na co w toku postępowania administracyjnego wskazywał pełnomocnik skarżącego. Kwestia skierowania skarżącego w dniu 6 marca 2023 r. po raz kolejny do komisji lekarskiej (na własną prośbę) w sytuacji braku orzeczenia komisji lekarskiej w dniu wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby, pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie. Także kwestia orzeczenia wydanego przez RKL w dniu [...] kwietnia 2024 r. o zdolności do służby z ograniczeniem (kat. B), jako okoliczność zaistniała po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Wszelkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy nie są zasadne. Organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. Skarżącego pouczono też o uprawnieniach wynikających z k.p.a., w tym o prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem rozkazu personalnego w zakresie zebranego materiału dowodowego. W sprawie nie został naruszony art. 10 k.p.a., strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Istotą sprawy było zatem dokonanie przez organ Policji ustalenia, czy pozostawienie skarżącego w służbie narusza ważny interes służby i uzasadnia tym samym jego zwolnienie ze służby.

Zwrócić trzeba uwagę, że ustawa o Policji nie definiuje pojęcia ważnego interesu służby, jednakże jest bezsporne, że należy ten interes rozumieć i rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym zamachem.

W sprawie jest bezsporne, że skarżący w 2021 r. był nieobecny w służbie przez 244 dni, w 2022 r. był nieobecny w służbie łącznie przez 181 dni, zaś w 2023 r. nie pełnił służby w ogóle, od 1 stycznia 2023 r. przez 202 dni z związku z chorobą (zwolnienie lekarskie). Przed wydaniem rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, skarżący był nieobecny w służbie od 2017 r. łącznie przez ponad 900 dni.

W sprawie nie było kwestionowane, że przebywanie przez skarżącego na zwolnieniach lekarskich we wskazanym okresie miało związek także m.in. z wypadkiem w służbie [...] grudnia 2019 r. Organ nie kwestionował w sprawie zwolnień lekarskich i nie oceniał stanu zdrowia skarżącego. Nie zmienia to jednakże ustalenia, że w czasie długotrwałych nieobecności skarżący nie wykonywał żadnych czynności służbowych. Taka sytuacja nie mogła pozostać bez wpływu na sprawne funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której skarżący miał pełnić służbę, tj. w Komisariacie Policji [...] w B. (Ogniwo Patrolowe).

W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki licznych i stale powtarzających się, a w tym przypadku także długotrwałych, absencji chorobowych policjanta są oczywiste dla funkcjonowania formacji jaką jest Policja. Skutki te w tym znaczeniu dotykają także społeczeństwa. Oczywiste jest,

że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Na okoliczności te wskazały w tej sprawie organy Policji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, iż nie wymaga szczególnego dowodzenia fakt, iż długotrwała choroba policjanta negatywnie wpływa na funkcjonowanie danej jednostki Policji i możliwość sprawnego realizowania zadań (v. wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 723/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Twierdzenie organu w tym zakresie, zawarte w zaskarżonej decyzji, nie stanowi zatem wyrazu nienależytego rozpatrzenia indywidualnej sprawy. Organ rozpatrzył sprawę należycie i umotywował wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z decyzją o zwolnieniu i chciałby w służbie pozostać, nie daje podstaw do uwzględnienia skargi.

Istotą tej sprawy, wbrew zarzutom skargi, nie jest kwestia oceny sposobu kierowania zasobami ludzkimi w KP [...] w B., czy ocena postępowania przełożonych skarżącego w sprawie sytuacji kadrowej w jednostce.

Istotą niniejszej sprawy jest dokonanie oceny, czy organ miał podstawy prawne do zastosowania w stanie faktycznym tej sprawy – dotyczącym nieobecności w służbie – przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W ocenie Sądu organ prawidłowo, w stanie faktycznym tej sprawy, zastosował powołany przepis ustawy o Policji.

Przydzielanie zadań nieobecnego funkcjonariusza innym funkcjonariuszom – co nieodłącznie wiąże się z faktem nieobecności w służbie danego funkcjonariusza przez większą część roku – zwiększa ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. W tym znaczeniu liczne, stale powtarzające się i długotrwałe nieobecności skarżącego w służbie, co jest okolicznością bezsporną i potwierdzoną materiałem dowodowym, naruszają ważny interes służby tożsamy z interesem społecznym. Organ wykazał w wystarczającym stopniu, że skarżący z uwagi na przedkładane zwolnienia lekarskie, nieobecności z powodu choroby, wykazał brak dyspozycyjności. Sytuacja taka bezspornie ma wpływ na organizację, jak i efektywność działań jednostki organizacyjnej Policji, co stanowi o naruszeniu ważnego interesu służby.

Zgodzić należało się z organem, że z uwagi na niepełnienie służby przez większą część roku w ostatnich trzech latach, skarżącemu nie można przypisać cechy dyspozycyjności i gotowości do wykonywania ustawowych zadań Policji. Absencja policjanta, zwłaszcza długotrwała, niewątpliwie oddziałuje na służbę także innych policjantów, którzy obowiązani są wykonywać wówczas dodatkowe zadania. Ustaleń tych nie zmienia twierdzenie skarżącego zawarte w skardze, że oczekuje na wizytę w komisji MSW, jak również już wydane już orzeczenie RKL. Z dotychczasowych ustaleń wynika bowiem, że skarżący już kilka razy poddawany był badaniom (z urzędu i na własny wniosek) przez komisje lekarskie i nie orzeczono trwałej niezdolności do służby. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2019 r. RKL MSWiA stwierdziła, że czasowa niezdolność do służby nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Orzeczeniem z dnia [...] października 2019 r. RKL orzekła o zdolności skarżącego do służby. Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2021 r. RKL orzekła, że wypadek z [...] grudnia 2019 r. nie spowodował trwałego uszczerbku na zdrowiu. RKL nie udzieliła też skarżącemu urlopu zdrowotnego.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że przedstawione w zaskarżonym rozkazie personalnym i rozkazie personalnym organu I instancji okoliczności potwierdzają, że liczne i stale powtarzające się absencje chorobowe skarżącego w sposób oczywisty dezorganizowały (negatywnie wpływały na organizację) pracę komórki organizacyjnej, w której pełnił służbę.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się przy tym, że oczywiste jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Zwiększa to ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań (v. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 3920/21, wyrok NSA z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1173/23, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia wymaga przy tym, że organ nie podważał stanu zdrowia skarżącego, ani prawidłowości wystawianych zwolnień lekarskich. Ważny interes służby bezspornie tożsamy jest jednak w tym przypadku z interesem służby wyrażającym się w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji przez Policję jej ustawowych zadań.

Uzasadnienia obu rozkazów personalnych spełniają wszystkie wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie pozostawiają żadnych wątpliwości, co do faktów, które organ wziął pod uwagę, jak również nie pozostawiają wątpliwości, co do przesłanek, z powodu których zdaniem organu dobro służby przeważyło w tej sprawie nad dobrem indywidualnego interesu funkcjonariusza. Organ zebrał pełny materiał dowodowy i wszechstronnie go rozważył. Wykazał, że dobro służby nie daje podstaw do pozostawienia skarżącego w służbie. Zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia przez organ postępowania w sposób budzący zaufanie do organu administracji (art. 8 k.p.a.) nie jest trafny. Organy w sposób wystarczająco wyczerpujący i trafny uzasadniły dlaczego interes społeczny przeważył w tej sprawie nad indywidualnym interesem skarżącego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który Sąd rozpatrujący sprawę podziela, że funkcjonariusz Policji, który nie podejmuje służby i nie wykonuje obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich nie może skutecznie powoływać się na swój interes (v. wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1033/12, wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2009/11, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 733/12, wyrok NSA

z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1852/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bezspornie interes funkcjonariusza, choć zrozumiały, nie mógł stanowić dla organu przesłanki, która – wobec konieczności zapewnienia należytego wykonywania zadań przez Policję – mogłaby uzasadniać pozostawienie funkcjonariusza w służbie. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ nie dokonał zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na stan zdrowia. Organ nie kwestionował zwolnień lekarskich strony. Dokonał natomiast ustaleń, co do tego, że długotrwała i ciągle powtarzająca

się nieobecność skarżącego w służbie negatywnie wpływa na realizację zadań.

Stwierdzenia organu w ocenie Sądu nie są dowolne i nie naruszają art. 80 k.p.a. Wykonywanie zadań nałożonych na Policję wymaga znacznego zaangażowania i dyspozycyjności wszystkich funkcjonariuszy, w tym predyspozycji zdrowotnych funkcjonariuszy. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, ale jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia przez organy racjonalnej polityki kadrowej w celu ochrony interesu służby, a w konsekwencji także interesu społecznego. Brak dyspozycyjności policjanta przez kilka lat, wynikający ze stanu zdrowia, czy też innych okoliczności, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby.

W stanie faktycznym tej sprawy organ trafnie stwierdził, że ważny interes służby przeważa nad interesem skarżącego i prawidłowo zastosował art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jak również rygor natychmiastowej wykonalności. W sprawie tej organ wypełnił obowiązek nałożony na niego przez ustawodawcę w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji,

tj. wystąpił o opinię wskazanej organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Organ zasięgnął opinii związku zawodowego co do zwolnienia skarżącego ze służby. Przewodniczący NSZZ Policjantów woj. [...] przedstawił negatywną opinię w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby. W odniesieniu do powyższego wskazania wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że art. 43 ust. 3 ustawy o Policji nie uzależnia dopuszczalności rozwiązania stosunku służbowego od uzyskania zgody związku zawodowego (v. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2149/13).

Podkreślenia wymaga, że w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sąd administracyjny bada, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Sąd nie może natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów oraz ingerować w prowadzoną przez nie politykę kadrową, przesądzając o tym, czy dana osoba powinna nadal pozostać policjantem, czy też słuszne było wykluczenie jej z grona funkcjonariuszy Policji. W sprawie tej organy Policji nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Zaskarżony rozkaz personalny i rozkaz personalny organu I instancji nie naruszają prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w wyroku.