Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 339/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 33, art. 71, art. 73
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

K.C. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 roku skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy wniosła o utrzymanie statusu osoby bezrobotnej, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę i przyznanie prawa do zasiłku. Składają wniosek wyjaśniła, że na mocy decyzji z dnia [...] października 2008 roku uzyskała status osoby bezrobotnej. W okresie od [...] kwietnia 2009 roku do dnia [...] lipca 2009 roku była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu. Utrata zatrudnienia stała się przyczyną złożenia wniosku.

Decyzją Starosty Powiatu, doręczoną K.C. w dniu [...] sierpnia 2009 roku, utraciła ona status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku z dniem [...] kwietnia 2009 roku, w związku z podjęciem tego dnia pracy zarobkowej. Decyzja została zaopatrzona w pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia ze wskazanie terminu oraz organu odwoławczego.

W dniu [...] grudnia 2009 roku K.C. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Starosta Powiatu decyzją z [...] grudnia 2009 roku Nr [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 73 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), orzekł o uznaniu K.C. z dniem [...].12.2009 r. za osobę bezrobotną, jednocześnie odmawiając jej przyznania prawa do zasiłku.

W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż w dniu rejestracji K.C. spełniała warunki do uznania jej za osobę bezrobotną, natomiast nie spełniała warunków do przyznania prawa do zasiłku.

Organ powołał przepis art. 73 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy w myśl którego :" osoba, która utraciła na okres nie dłuższy niż 365 dni status bezrobotnego, a w dniu kolejnej rejestracji spełnia warunki określone w art. 71, uzyskuje prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku... " Z kolei zgodnie z art. 71 wyżej cytowanej ustawy, cyt. " Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy..., jeżeli

w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy... ".

Do okresów uprawniających do zasiłku, które uznano za udowodnione i na których się oparto przyjęto okres zatrudnienia i osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie od dnia [...].10.1999 r. do dnia [...].12.2008 r. oraz od dnia [...].04.2009 r. do dnia [...].07.2009 r., jednakże suma tych okresów w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania K.C. prawa do zasiłku.

Z kolei, zdaniem organu, przepis art. 73 ust. 5, który pozwala, osobie, która utraciła status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni m. in. z powodu zatrudnienia, nabyć prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego, bez konieczności badania pod kątem spełnienia warunków określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jednakże w tym przypadku warunkiem koniecznym jest dokonanie rejestracji

w powiatowym urzędzie pracy w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia. Ten warunek również nie został przez K.C. spełniony, gdyż w stosunku pracy pozostawała ona do dnia [...].07.2009 r., zaś rejestracji jako pozostająca bez pracy dokonała w dniu [...].12.2009 r.

Od powyższej decyzji K.C. złożyła odwołanie. Domagała się w nim jej uchylenia i uznania za bezrobotną od dnia [...] sierpnia 2009 roku oraz prawa do zasiłku za okres, o którym mowa w art. 73 ust 5 ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy. W szczególności podniosła zarzut pominięcia przez Starostę faktu, że w dniu [...] sierpnia 2009 roku zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie pracy celu rejestracji lecz nie uzyskała informacji o konieczności zarejestrowania się w ciągu 14 dni od ustania zatrudnienia. W dniu 17 sierpnia 2009 roku otrzymała pismo z Powiatowego urzędu Pracy z dnia [...] sierpnia 2009 roku wraz z decyzją

z dnia [...] lipca 2009 roku utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2009 roku i utracie prawa do zasiłku, co pozwalało na postawienie wniosku, że spełnienie warunku dochowania koniecznego dla rejestracji było niewykonalne w dniu otrzymania przesyłki. Odwołująca podniosła nadto zarzut rozstrzygnięcia jej indywidualnej sprawy w drodze pisma zamiast decyzji. Skutkiem tego działania było pozbawienie interesów strony i pozbawienie prawa do zasiłku.

Wojewoda jako organ II instancji decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks Postępowania Administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) art. 71 ust. 1 pkt 2, art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (jedn. tekst Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania K.C. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] orzekającą o uznaniu jej za osobę bezrobotną z dniem [...] grudnia 2009r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda zważył, że w myśl przepisu art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy: prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, ... jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy lub świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy

o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca.

Zgodnie z zapisem zawartym w dostarczonym świadectwie pracy z dnia [...].07.2009r. odwołująca się była zatrudniona od dnia [...].10.1999r. do dnia [...].12.2008r. oraz od dnia [...].04.2009r. do dnia [...].07.2009r. W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji tj. od dnia [...].06.2008r. do dnia [...].12.2009r. odwołująca się z była zatrudniona łącznie przez 301 dni. Zatem nie spełniała warunku posiadania 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych.

Wobec powyższego nie spełnione były warunki art. 73 ust. 7 ustawy, który stanowi: "osoba, która utraciła na okres nie dłuższy niż 365 dni status bezrobotnego, a w dniu kolejnej rejestracji spełnia warunki określone w art. 71, uzyskuje prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku oraz o okresy,

o których mowa w ust. 4." Ponadto K.C. nie spełniała warunku przepisu art. 73 ust. 5, który stanowi: "bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się

w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony

o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy,

o których mowa w ust. 4."

Ponieważ odwołująca zarejestrowała się ponownie w okresie 123 dni od dnia ustania zatrudnienia, to jest w okresie przekraczającym ustawowe 14 dni, nie spełniała wyżej cytowanego przepisu ustawy. W związku z powyższym organ pierwszej instancji nie mógł przyznać K.C. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i wydać innej decyzji jak zaskarżona.

Zarzut iż K.C. nie została poinformowana o konieczności zarejestrowania się w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia nie znajduje potwierdzenia w dokumentach. W punkcie 7 działu IV "Obowiązki bezrobotnego", Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, którą otrzymała odwołująca się w dniu pierwszej rejestracji [...] października 2008r. oraz w dniu [...] lutego 2009r., zawarta jest informacja, iż bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego.

Wojewoda w uzasadnieniu wyjaśnił, iż nie ma podstaw prawnych do przyznania K.C. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] sierpnia 2009r. Status osoby bezrobotnej przyznawany jest na wniosek strony od dnia stawiennictwa strony w urzędzie pracy celem dokonania rejestracji.

Jak stwierdził Wojewoda w dniu [...] sierpnia 2009r. odwołująca dostarczyła do urzędu pracy świadectwo pracy z którego wynikało, iż była zatrudniona od dnia [...].04.2009r. do dnia [...].07.2009r. W związku z powyższym została poinformowana

o konieczności ponownej rejestracji i wypełnienia karty rejestracyjnej. Tego samego dnia złożyła wniosek o utrzymanie statusu osoby bezrobotnej.

W odpowiedzi na ten wniosek, pismem z dnia [...] sierpnia 2009r., dostarczonym w dniu 17 sierpnia 2009r., K.C. została poinformowana, o utracie statusu osoby bezrobotnej z powodu zatrudnienia od dnia [...] kwietnia 2009r. Ponownie status osoby bezrobotnej mogła nabyć w wyniku ponownej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.

Również w dniu 17 sierpnia 2009r. otrzymała odwołująca się decyzję Starosty datowaną [...] lipca 2009r. znak [...] orzekającą o utracie przez statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] kwietnia 2009r. Zatem w dniu 17 sierpnia 2009r. K.C. posiadała pełną wiedzę dotyczącą jej statusu i trybu postępowania w celu uzyskania statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku.

W związku z powyższym 14 dniowy terminu na dokonanie rejestracji

w powiatowym urzędzie pracy (zgodnie z przepisem 73 ust. 5 ustawy) przyjęto do obliczeń od dnia 17 sierpnia 2009r., tj. dnia otrzymania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oraz pisma urzędu pracy informującego

o statusie strony.

Zdaniem Wojewody w opisanym stanie faktycznym i prawnym decyzję organu l instancji należało utrzymać w mocy.

Na powyższą decyzję K.C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze podniosła zarzut pominięcia faktów istotnych dla interesu strony, polegających na odmowie rejestracji w dniu [...].08.2009r. oraz braku informacji, w piśmie Urzędu Pracy z dnia [...].08.2009r., że 14 dniowy termin rejestracji liczy się od dnia 17.08.2009r, tj. od dnia otrzymania pisma- odpowiedzi na wniosek. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę decyzji

i przyznanie prawa do zasiłku za okres, o którym mowa w art. 73 ust. 5 Ustawy.

W uzasadnieniu skargi K.C. przywołała fakt zgłoszenia się w dniu [...] sierpnia 2009r., po ustaniu zatrudnienia w dniu [...].07.2009r., w PUP w celu ponownej rejestracji .Tam uzyskała informację, że nie ma potrzeby ponownej rejestracji ponieważ jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Wobec trwającego postępowania administracyjnego oraz faktu, że Decyzja o przyznaniu statusu bezrobotnego z prawem do zasiłku do dnia [...].10.2009r. Nr [...] z dnia [...].10.2008r pozostawała w mocy, złożyła w Urzędzie Pracy wniosek o utrzymanie statusu bezrobotnej z prawem do zasiłku wraz ze świadectwem pracy z dnia [...].07.2009r.

W dniu 17.08.2009 r. otrzymała z Powiatowego Urzędu Pracy pismo- odpowiedź wraz z decyzją, o utracie statusu osoby bezrobotnej, z dniem przywrócenia do pracy, tj. [...].04.2009 r. i utracie prawa do zasiłku,

Odpowiedź na wniosek z dnia [...].08.2009r, otrzymała w dniu 17.08.2009r, tym samym wiedziała że Urząd, przez to uniemożliwił spełnienie warunku koniecznego do nabycia prawa do zasiłku za okres skrócony, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia. Bez znaczenia dla jest stanowisko zaprezentowane później, że termin 14 dniowy liczył się od dnia 17.08.2009r., jeżeli nie wiedziała o tym

w stosownym czasie.

W ocenie skarżącej skutki działania Urzędu są dla niej krzywdzące

i niezrozumiałe. Decyzja o uznaniu za bezrobotną z dniem [...].12.2009r. pomija ten fakt zgłoszenia się K.C. celem rejestracji, w dniu [...].08.2009r., co w ocenie skarżącej ma fundamentalne znaczenie dla niej jako strony postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda stwierdził, że w swojej skardze Skarżąca podnosi te same argumenty, co w odwołaniu od decyzji Starosty Powiatu i nie przedkłada żadnych nowych dokumentów dotyczących sprawy. Organ II instancji odnosząc się do zarzutów skargi powielił uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga okazała się zasadna.

Mając na uwadze treść złożonego przez skarżącą w dniu [...] sierpnia 2009 roku pisma, które wszczęło postępowanie w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że domagała się ona przywrócenia statusu osoby bezrobotnej i uprzednio przyznanego zasiłku dla bezrobotnych a to w związku z ustaniem zatrudnienia.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy

z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(t.j. Dz.U. 2008 Nr 69 poz. 415 ze zm.) nazywana dalej ustawą o promocji zatrudnienia. Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą.

Stosownie do przepisu art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacenia składki na Fundusz Pracy. Zgodnie z przepisami zawartymi w art. 73 ust. 5 omawianej ustawy, bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, /.../ i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, /..../ posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust. 4, natomiast zgodnie

z art. 73 ust. 7 cytowanego przepisu, osoba, która utraciła na okres nie dłuższy niż 365 dni status bezrobotnego, a w dniu kolejnej rejestracji spełnia warunki określone w art. 71 omawianej ustawy, uzyskuje prawo do zasiłku na okres pomniejszony

o poprzedni okres pobierania zasiłku oraz o okresy, o których mowa w ust. 4.

Podstawowym warunkiem, od spełnienia którego zależy nabycie uprawnień do zasiłku, jest: zatem w pierwszym przypadku zarejestrowanie się w ciągu 14 dni od ustania zatrudnienia, a w drugim - zatrudnienie przez okres 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem i uzyskiwanie w tym czasie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jak też opłacanie składki na Fundusz Pracy.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji uznały, że skarżąca, rejestrując się jako osoba bezrobotna, nie spełniała w dniu rejestracji warunków do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych, przewidzianych w art. 73 ust.5 oraz - art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia.

W szczególności organy uznały, czemu skarżąca K.C. zaprzecza, że nie zarejestrowała się jako bezrobotny w ciągu 14-tu dni od ustania zatrudnienia w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym. Wskazały ponadto, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, skarżąca nie udokumentowała posiadania wymaganego okresu zatrudnienia uprawniającego do zasiłku. Zatrudnienie K.C. w tym czasie to: od dnia [...] października 1999 roku do dnia [...] grudnia 2008 roku i od dnia [...] kwietnia 2009 roku do dnia [...] lipca 2009 roku było krótsze niż 365 dni.

Podkreślić przy tym należy, iż okoliczność, że skarżąca była w Urzędzie Pracy w dniu [...] sierpnia 2009 roku ale nie zarejestrowała się jest – jak wyjaśniały to organy – bez znaczenia dla spełnienia warunków z cytowanego wyżej art. 73 ust.5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a jedynie ten przepis mógł stanowić podstawę do przyznania skarżącemu prawa do zasiłku na okres uzupełniający. Skoro Skarżąca dokonała rejestracji w dniu [...] grudnia 2009 roku ta data jest podstawą do obliczeń dochowania powyższych terminów.

Nie ulega wątpliwości, że osoba spełniająca warunki do uzyskania statusu bezrobotnego uzyskuje go dopiero po dokonaniu rejestracji we właściwym powiatowym urzędzie pracy. W myśl art. 33 ust. 2 tej ustawy, rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień.

Wymieniony w przepisie art. 73 ust 5 termin 14 dni do dokonania rejestracji od dnia ustania zatrudnienia jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. W powyższej kwestii wielokrotnie wypowiadały się sady administracyjne, także na tle przepisów uprzednio obowiązujących lecz bardzo podobnych w swej konstrukcji do powołanego wyżej. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 18 marca 1998r. sygn. akt II SA 118/98, (opubl. LEX nr 41934), stwierdził, że : "zainteresowany ponownym nabyciem prawa do zasiłku (zasiłku uzupełniającego) nie może więc zachowywać się bezczynnie i musi działać

w ustawowo zakreślonym terminie. Termin ten dotyczy jednak czynności związanej

z ponowna rejestracją, a wiec tym samym znajduje się jednak na pograniczu między specjalnym postępowaniem a stwierdzeniem istnienia lub braku istnienia prawa do zasiłku uzupełniającego. Ten specjalny charakter terminu (...) pozwala organowi administracyjnemu w szczególnie uzasadnionych stanach faktycznie badać, czy opóźnienie w uchybieniu terminu nie jest nieznaczne (w stosunku do całego terminu) i czy jest usprawiedliwione zupełnie wyjątkowymi okolicznościami, których nieuwzględnienie byłoby nie do pogodzenia z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela (art. 7 k.p.a.). Takie stanowisko, akceptowane przez Sąd orzekający w sprawie, daje zatem możliwość przyjęcia założenia, że niekiedy organy winny uznać za usprawiedliwiony fakt uchybienia terminu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2006 roku w spr. III SA/Gd 357/05 wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2006 roku w spr. IV SA/Po 843/04)Na tym tle pojawił się dalszy aspekt sprawy podniesiony przez K.C.

w odwołaniu i wyeksponowana w skardze stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] sierpnia 2009 roku celem ponownej rejestracji. Według skarżącej pouczono ja o braku potrzeby ponownej rejestracji. W odpowiedzi na taki zarzut organy administracji zwróciły uwagę na fakt pouczenia skarżącej o potrzebie ponownej rejestracji co zawarto w notatce służbowej sporządzonej tego samego dnia. Organy administracji przywołały także fakt doręczenia skarżącej,

w dniu 17 sierpnia 2009 roku, decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] lipca 2009 roku o utracie statusu osoby bezrobotnej. Tego samego dnia otrzymała pismo Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] sierpnia 2009 roku informujące o utracie statusu osoby bezrobotnej i możliwości ponownego jego nabycia w drodze ponownej rejestracji.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Ponadto art. 8 k.p.a. nakazuje przeprowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organy administracji publicznej zobowiązane są również do należytego

i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa,

i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a).

Wskazać należy, że powołana w art. 9 kpa zasada kształtuje obowiązki z niej wynikające w sposób zróżnicowany, tzn. w zależności od podmiotu, wobec którego mają być wykonywane. Organ administracji publicznej jest więc obowiązany do udzielania pełnej informacji (o okolicznościach faktycznych i okolicznościach prawnych) stronom postępowania, natomiast w stosunku do uczestników postępowania ma jedynie obowiązek udzielania informacji o okolicznościach prawnych. Obowiązek udzielania pełnej informacji stronom spoczywa na organie administracji w granicach określonych w art. 9 zd. 1, tzn. wtedy, gdy informacja dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005 r., wyd. II).

Jednocześnie, zgodnie z powołanym przepisem, organ orzekający obowiązany jest także czuwać, aby strony i inne osoby uczestniczące

w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Pod terminem udzielenia niezbędnych wskazówek mieszczą się m. in. wytyczne o sposobie składania wniosków, podań. (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2000 r., sygn. akt V SA 1084/99, z dnia 16 marca 2010 roku w spr. I OSK 1558/09, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 roku

w spr I SA/Wa 136/08, w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2008 roku w spr. II SA/Ol 440/08, w Łodzi z dnia 13 marca 2009 roku w spr. II SA/Łd 1008/08, w Poznaniu

z dnia 2 kwietnia 2009 roku w spr. IV SA/Po 35/09 ).

Uznaje się powszechnie, że pouczenie stanowi warunek sine qua non żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku. Zgodnie z utrwalonym

w judykaturze poglądem, wspomniane pouczenie powinno być adekwatne do obowiązujących przepisów, odnosić się do konkretnie otrzymywanego świadczenia

i operować zwrotami zrozumiałymi dla adresata tak, aby mógł je uwzględnić w ocenie własnej sytuacji (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1979r., II URN 51/80, OSNCP z 1980 r. nr 10. poz. 202 z dnia 10 grudnia 1985 r., II URN 207/85, PiZS z 1986 r., nr 3, str. 71, z dnia 17 listopada 1995 r., II URN 46/95, OSNAPiUS

z 1996 r., nr 12, poz. 174 i z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 136/04, OSNPSiSP

z 2005 r., nr 16, poz. 252, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.03.2006r. I UK 161/05, OSNP 2007, nr 5-6, poz. 78).

Sąd rozpoznający sprawę akceptuje powyższe poglądy judykatury. Tak zatem pouczenie winno być zatem jasne i czytelne, powinno zawierać wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach. Pouczenie nie może być jednak obarczone dużą abstrakcyjnością, obciążone brakiem konkretności, a w szczególności nie może odnosić się do wszystkich hipotecznych okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń. Pouczenia zamieszczane standartowo w decyzjach, dotyczących wszystkich możliwych sytuacji, w odniesieniu do konkretnego świadczenia nie może być uznane za należyte w przypadku, gdy przytacza jedynie przepis ustawy, bez prób jego wyjaśnienia. Takie sformułowania są zupełnie nieczytelne i nie mogą być traktowane jako pouczenie, kiedy i jakie okoliczności winna przedstawić organowi

w toku pobierania świadczenia.

Celem pouczenia jest pouczenie obywatela o konieczności określonego zachowania, pod rygorem utraty uprawnień bądź korzyści o których uzyskanie się stara. Pouczenie powinno zawierać informację skierowaną do świadczeniobiorcy, że utraci prawo do świadczenia, gdy wystąpią okoliczności, które zgodnie z przepisami prawa spowodują utratę tego prawa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.06.2005r. III UK 63/05 niepubl.). Celem pouczenia nie jest więc tylko wyczerpujące wyjaśnienie sytuacji prawnej i faktycznej zainteresowanego, lecz pouczenie o konsekwencjach prawnych niezastosowania się do dyspozycji normy prawnej. Pouczenie

o okolicznościach, których wystąpienie w przyszłości powoduje utratę uprawnień bądź korzyści, powinno odnosić się indywidualnie do zainteresowanego i może polegać na przytoczeniu treści przepisów określających te okoliczności, jednakże niezależnie od tego musi być na tyle zrozumiałe, aby pobierający świadczenie mógł je odnieść do własnej sytuacji.

W ocenie Sądu analiza akt sprawy w aspekcie przytoczonych przesłanek prowadzi do wniosku, że brak podstaw dla stwierdzenia faktu należytego pouczenia skarżącej o skutkach niedochowania terminu ponownej rejestracji a w szczególności stwierdzić należy brak pouczenia K.C. o rozpoczęciu biegu 14 dniowego terminu do ponownej rejestracji od daty doręczenia w dniu 17 sierpnia 2009 roku decyzji Starosty Powiatu z [...] lipca 2009 roku.

Organy I i II instancji bez głębszej analizy i refleksji uznały winę skarżącej niedochowaniu terminu ponownej rejestracji. W ocenie organów administracji stan faktyczny sprawy spełnił dyspozycję art. 73 ust 5 ustawy o promocji zatrudnienia.

Organy w ogóle nie brały pod uwagę stanu świadomości skarżącej, nie analizowały jej cech psychofizycznych. Należy podkreślić, że decyzje i inne czynności administracyjne podejmowane są wobec różnych osób, w różnym wieku,

o różnym stopniu sprawności fizycznej i psychicznej, zróżnicowanym poziomie rozwoju intelektualnego, niejednakowych zdolnościach percepcyjnych. Oczywistym wydaje się być, że pouczenia, które są do nich kierowane powinny być zrozumiałe. Ocena, czy zainteresowany został prawidłowo pouczony wymaga zatem pewnej indywidualizacji. Przede wszystkim powinno być ono jasne pod względem językowym, czytelne redakcyjnie i przejrzyste konstrukcyjnie.

Także organ II instancji, rozpoznając odwołanie skarżącej, powinien wyjaśnić, czy została ona prawidłowo pouczona o okolicznościach, których wystąpienie

w przyszłości spowoduje utratę statusu osoby bezrobotnej oraz świadczenia pieniężnego. Organ stwierdzając dopełnienie obowiązku pouczenia, powinien rozważyć, czy pouczenie było na tyle zrozumiałe dla skarżącej, aby mogła odnieść do własnej sytuacji. Ponieważ pouczenie dotyczy zmian w stanie faktycznym

w stosunku do stanu istniejącego w dacie przyznania wcześniejszych uprawnień bezrobotny musi mieć możliwość skonfrontowania zmian, jakie zaszły w jego przypadku, z treścią pouczenia. Nie powinno zatem budzić zastrzeżeń stanowisko, iż zainteresowany musi rozumieć to pouczenie.

W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy organy nie przeprowadziły pełnego

i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, istnieją uzasadnione wątpliwości, czy i w jakim stopniu skarżąca miała świadomość skutków niedochowania

14 dniowego terminu ponownej rejestracji. Organ II instancji powinien mieć na uwadze to, że wymóg pouczenia ma charakter formalny. Oznacza to, że osoba, której umożliwiono zapoznanie się ze stosowną informacją (pouczeniem), nie może zasłaniać się okolicznością faktycznego braku zapoznania się z tą informacją. Nieodczytanie pouczenia obciąża świadczeniobiorcę. Konsekwencją braku pouczenia jest niemożność ponoszenia skutków przewidzianych w obowiązujących przepisach.

Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (tak też np. NSA w wyrokach: z dnia 10 lutego 1981r. SA 910/80 Z ONSA 1981, nr 1, poz. 7, z dnia 30 czerwca 1983r., I SA 178/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 51, z dnia 22 kwietnia 1998r. I SA/Lu 21/98, LEX nr 34147).

W postępowaniu administracyjnym - stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne, znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym.

Organ administracji jest obowiązany do przestrzegania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z której wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczność faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (Dawidowicz. Ogólne postępowanie administracyjne, s. 108).

Z zasady tej wynika dla organu administracji państwowej obowiązek:

- po pierwsze określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kierując się normą prawa materialnego organ ocenia jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne.

- po drugie obowiązkiem organu jest przeprowadzenie z urzędu wskazanych

w postępowaniu dowodów. Z art. 7 k.p.a. i 77 wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji państwowej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Podnosi to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 października 1984 r., II SA 1205/84 ONS 1984 nr 2 poz. 98).

Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi

w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego

i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku koniecznego do wydania decyzji o przekonującej treści (por. np. wyrok SN

z dnia 23 listopada 1994r. II ARN 55/94 I OSNP 1995/7/83 i wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2001r. ISA 1768/99 I LEX nr 54171).

Sąd zwrócił uwagę również na to, iż na organie odwoławczym także ciąży obowiązek ustosunkowania się wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów w trybie art. 136 k.p.a. nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów strony.

Z chwilą otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy organ II instancji powinien przystąpić do rozpatrzenia sprawy, jak gdyby nie było decyzji organu I instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest więc rozważenie, jak należy rozstrzygnąć daną sprawę zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej,

a nie tylko utrzymać lub zmienić decyzję organu I instancji (por. np. wyrok NSA

z dnia 14 sierpnia 1985r. SA/Gd 517/85 " Finanse 1988, nr 2 I 3, s. 627, wyrok NSA

z dnia 7 lutego 1996r. SA/Sz 2214/95 ILEX Polonica Maxima, wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998r. I SA/Lu 21/98 I LEX nr 34147 i wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998r.

I SA/Lu 1056/97 niepublikowany). Wynika to stąd, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest sprawa administracyjna jako całość i stąd podstawowym zadaniem organu II instancji jest ponowne rozstrzygnięcie danej sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987r. IV SA 385/87 Gospodarka Administracja Państwowa 1987/21, str. 40 i wyrok NSA z dnia 9 października 1992r. V SA 137/92

Z ONSA 1993, nr 1, poz. 22).

Tymczasem Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się w zasadzie do powtórzenia argumentów podniesionych przez organ I instancji i nie ustosunkował się w do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Skarżąca już wówczas powoływała się na fakt stawienia w Powiatowym Urzędzie Pracy celem ponownej rejestracji i braku pouczania o konieczności dochowania 14 dniowego terminu dla ponownej rejestracji i braku pouczenia o rozpoczęciu biegu terminu od dnia doręczenia decyzji Starosty Powiatu co z kolei spowodowało zaniechanie zgłoszenia w Urzędzie Pracy wobec przekonania, że termin ten już upłynął. Nie budzi żadnej wątpliwości Sądu, że przedstawione przez skarżącą przekonanie było rezultatem braku należytego pouczenia.

Powyższe uchybienia stanowią naruszenie przepisów postępowania wywierające w istotny sposób wpływ na wynik sprawy. Z tej racji Sąd, z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji podejmując czynności dla rozpoznania wniosku K.C. o utrzymanie statusu osoby bezrobotnej uwzględnią zawarte wyżej wskazania w szczególności w zakresie udzielania pouczeń i informowania strony zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 kpa oraz nałożonym przez ten przepis obowiązkiem czuwania nad tym aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.