Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 526/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy U. z dnia [...] stycznia 2023r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] Wójt Gminy U., po rozpoznaniu wniosku skarżącej E. P. z dnia [...] listopada 2022 r., odmówił jej przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podkreślił, że złożony przez skarżącą wniosek był kolejnym wnioskiem z tego samego adresu – tj. [...] w U. , gdzie prowadzone są cztery gospodarstwa domowe. Przy czym pierwszy złożony wniosek został pozytywnie rozpatrzony i wypłacony. Wójt wskazał ponadto, że podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2022 r. pod ww. adresem ustalono, że skarżąca ma 1 pokój z prowizorycznym aneksem kuchennym, a łazienka wraz z korytarzem jest współdzielona z innym gospodarstwem pod tym adresem. W związku z tym organ uznał, że pomieszczenia w których gospodaruje skarżąca nie są funkcjonalnie odrębne od pomieszczeń wykorzystywanych przez członków innego gospodarstwa domowego. To zaś skutkowało uznaniem przez organ, że w trakcie wywiadu nie ustalono zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych. Wójt powołał się przy tym na definicję legalną samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że jest właścicielką domu w [...] nr [...], a w domu tym mieszka również troje jej dorosłych dzieci wraz z rodzinami, przy czym każdy z nich prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w odrębnym lokalu. Podniosła też, że źródłem ogrzewania są trzy kotły węglowe, które skarżąca jako właścicielka zgłosiła do Centralnej Ewidencji Budynków. Wyjaśniła również, że zamieszkuje pokój z aneksem kuchennym, który jest wydzielony trwale ścianami, ma ciepłą i zimną wodę, zlew z odpływem podłączonym do szamba oraz płytę indukcyjną. Wskazała, że zrobiła remont aby przystosować dom dla kolejnej rodziny (tj. córki z niepełnosprawnym synem); że wraz z córką współdzieli jedynie łazienkę znajdującą się na korytarzu, jednak kuchnie mają oddzielne; że z korytarza korzystają trzy rodziny, jednak żadne inne pomieszczenie nie jest przechodnie.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] marca 2023 r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na treść art. 2 ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 141, dalej jako "u.d.w.") i wskazał, że tut. Kolegium przyjmuje założenie, że w terminie do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem jeżeli przynajmniej zainicjowano procedurę prawną mającą na celu ustalenie odrębnego adresu. W przeciwnym razie nie ma podstaw do przyznania dodatku. Przy czym, jak wskazało SKO, w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że przed 30 listopada 2022 r. podjęto jakiekolwiek działania prawne w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod adresem [...] w U. . Nie wskazywała na to również skarżąca w odwołaniu. Tym samym, zdaniem SKO, uznać należy, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 2 ust. 3c u.d.w. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie powinien nawet czynić ustaleń w zakresie odrębności lokali. Jednak skoro na podstawie przeprowadzonego wywiadu - z którego sporządzono podpisany bez uwag przez skarżącą protokół – organ I instancji ustalił, że w budynku zamieszkałym przez skarżącą nie zachodzi odrębność lokali, to zdaniem SKO stwierdzić należy także, że w sprawie nie jest spełniona przesłanka z art. 2 ust. 3d u.d.w.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji, przyznanie wnioskowanego dodatku lub względnie przekazanie organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zarzucając naruszenie:

- art. 2 ust. 3a-3d u.d.w. poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów ustawy i zastosowania nadinterpretacji ww. przepisów, w szczególności art. 2 ust. 3c u.d.w. poprzez przyjęcie, że osoba ubiegająca się o dodatek węglowy winna zainicjować procedurę prawną mającą na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania przed [...].11.2022 r. podczas gdy ustawodawca takiego wymogu nie przewidział;

- art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które pominął organ I instancji, a o których w uzasadnieniu decyzji organ II instancji nie wspomniał.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła w szczególności, że ustawodawca nie wskazał na konieczność zainicjowania procedury ustalenia odrębnego adresu jako na warunek w art. 2 ust. 3c u.d.w. Podkreśliła też, że nie można w jej ocenie utożsamiać pojęcia samodzielnego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 2 o własności lokali z pojęciem odrębnego lokalu, którym posługuje się u.d.w. i które nie zostało zdefiniowane. Zwróciła przy tym uwagę na ustalanie numerów porządkowych jedynie dla budynków, a tylko w określonych sytuacjach dla ich części lub innych budynków oraz że nie można nadać adresu lokalowi znajdującemu się w budynku. Wobec tego w niniejszym przypadku uzależnienie przez SKO przyznania dodatku od wszczęcia procedury nadania adresu lokalowi mieszkalnemu jest niezasadne zdaniem skarżącej, skoro nie ma to podstaw prawnych i musi skończyć się odmową nadania adresu, Podkreśliła też, że skoro ustawodawca nie wyjaśnił jak należy rozumieć brak możliwości ustalenia odrębnego adresu, to każda okoliczność która skutkuje taką niemożnością winna być podstawą do otrzymania dodatku węglowego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają wymogom prawa.

Przeanalizowania w niniejszej sprawie wymaga legalność odmowy skarżącej wnioskowanego dodatku węglowego przez SKO z uwagi na to, że nie wykazała ona aby w terminie do [...].11.2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla jej gospodarstwa domowego i tym samym stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia w trybie art. 2 ust. 3d u.d.w. Ponadto, mając na uwadze ustalenie przez organ I instancji, że pod adresem zamieszkania skarżącej nie stwierdzono odrębności lokali, co organ odwoławczy zaakceptował –- odnieść należy się również do tej kwestii.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego, jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Art. 2 ust. 3a u.d.w. stanowi, iż w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Zgodnie z art. 2 ust. 3b u.d.w. w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Stosownie jednak do art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W myśl art. 2 ust. 3d u.d.w. w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Art. 2 ust. 3e u.d.w. stanowi zaś, iż w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.

Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające m.in. z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Oznacza to, że organ rozstrzygający w sprawie przyznania dodatku węglowego musi zweryfikować informacje podane przez wnioskodawcę we wniosku (art. 2 ust. 15a i 15b u.d.w.).

Ponadto istotnym jest, że wprowadzone do ustawy o dodatku węglowym unormowania m.in. art. 2 ust. 3a – 3e oraz art. 2 ust. 15a – 15g zmierzają do pełnej realizacji celu tejże ustawy, a więc zrekompensowania przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Podkreślić przy tym należy, że ustawa nie uzależnia prawa do otrzymania dodatku węglowego od kryterium dochodowego. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych.

Pamiętać należy również, że rozpoznając sprawę z wniosku o dodatek węglowy organ związany jest ogólnymi zasadami postępowania dowodowego opisanymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (k.p.a.). Organ winien zatem toku postępowania stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 § 1 k.p.a.). Organ winien ponadto działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), a także należycie i wyczerpującego informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Wreszcie zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Mając na uwadze wskazane powyżej obowiązujące przepisy prawa, Sąd uznał, że stanowiska przyjęte w niniejszej sprawie zarówno przez organ I jak i II instancji, stoją w sprzeczności z celem ustawodawcy oraz zasadami postępowania obowiązującymi organy orzekające w sprawie przyznania dodatku węglowego i nie mogą zostać zaakceptowane.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw (CEEB) została złożona przez skarżącą w dnu [...] września 2022 r. Skarżąca złożyła następnie wniosek o wypłatę dodatku węglowego w dniu [...] listopada 2022 r. W aktach znajduje się ponadto notatka służbowa z przeprowadzonego dnia [...] grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego, w której pracownik organu I instancji stwierdził, że skarżąca mieszka w budynku wielorodzinnym w pokoju z aneksem kuchennym, ze współdzieloną z drugim gospodarstwem domowy łazienką na parterze oraz że brak jest odrębności lokalowej. Na podstawie powyższych ustaleń dokonanych w trakcie wywiadu środowiskowego organ I instancji uznał że strona nie spełnia warunków do otrzymania dodatku węglowego, ponieważ nie zamieszkuje w odrębnym lokalu. Jak wskazał bowiem Wójt, pokój z prowizorycznym aneksem kuchennym oraz łazienka która wraz z korytarzem jest współdzielona z innym gospodarstwem pod tym adresem świadczą o tym, że pomieszczenia, w których gospodaruje skarżąca nie są funkcjonalnie odrębne od pomieszczeń wykorzystywanych przez członków innego gospodarstwa domowego. Przy czym, wskazać należy że - jak wynika z analizy akt administracyjnych – organ I instancji nie poczynił nawet żadnych ustaleń w zakresie tego czy skarżąca zamieszkująca w jednym budynku ze swoimi dorosłymi dziećmi i ich rodzinami, faktycznie prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, w jaki sposób wygląda funkcjonowanie zamieszkujących w przedmiotowym budynku gospodarstw domowych. Organ przed wydaniem decyzji nie ustalił bowiem (a przynajmniej nie wykazał tego w utrwalonej formie w aktach sprawy) chociażby tego w jaki sposób funkcjonują obok siebie gospodarstwa domowe zamieszkujące pod adresem [...], jakie części budynku współdzielą, w jaki sposób funkcjonuje ogrzewanie budynku (biorąc pod uwagę, że skarżąca wskazała że są tam trzy kotły) itp. Dopiero bowiem na etapie odwołania skarżąca wyjaśniła, że w budynku zamieszkuje wraz z dorosłymi dziećmi i ich rodzinami, z których każde prowadzi odrębne gospodarstwo domowe oraz że oprócz korytarza (oraz łazienki współdzielonej z córką) żadne z pomieszczeń w budynku nie jest współdzielone. Uznać należy zatem, że organ I instancji naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania poprzez przedwczesne uznanie, że rozkład pomieszczeń w budynku zamieszkałym przez skarżąca, stwierdzony na podstawie lakonicznej w swej treści notatki służbowej świadczy o braku odrębności lokalu i stanowi podstawę odmowy wnioskowanego dodatku. Wskazać należy bowiem, że dodatek węglowy przysługuje na gospodarstwo domowe rozumiane jako gospodarstwo umiejscowione pod tym samym adresem. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3a u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania znajduje się więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W ust. 3c do 3e ustawodawca wprowadził wyjątek od tejże zasady. Zgodnie z art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia [...] listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Tak więc konieczne jest faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7269/21, LEX nr 3581314).

Zgodnie z art. 2 ust. 2 z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1048) - dalej: "u.w.l.", samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne, niż mieszkalne. Kryterium rozstrzygającym o odrębnej własności lokalu jest zatem samodzielność lokalu. Jest to jedyna przesłanka, jaką musi spełniać lokal, aby mógł stać się odrębną nieruchomością. Cechy samodzielności lokali nie zostały zdefiniowane w ustawie. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że charakteryzuje się ona tym, iż właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali. Nie przekreśla tej samodzielności konieczność korzystania z pomieszczeń, będących elementem nieruchomości wspólnej (por. G. Bieniek, S. Rudnicki, Nieruchomości. Problematyka prawna, Warszawa 2013 r., str. 429). Lokal posiada zatem cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny, decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku, swobodny dostęp do niego właściciela (mieszkańca) oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela (mieszkańca). Nie można więc mówić o samodzielności lokalu, który pomimo wydzielenia trwałymi ścianami do pełnienia przypisanej mu funkcji wymaga korzystania z innych samodzielnych lokali. Z kolei o możliwości uznania konkretnego pomieszczenia za przynależne do konkretnego lokalu decyduje to, czy mogą z niego korzystać wyłącznie mieszkańcy określonego lokalu, czy też mieszkańcy kilku lokali. Jeżeli z pomieszczenia korzystają właściciele więcej niż jednego lokalu, wówczas jest ono elementem nieruchomości wspólnej. "Pomieszczenia tego typu jak: strychy, magazynki, piwnice, jeżeli nie staną się częścią składową lokalu mieszkalnego lub użytkowego, będą stanowić przedmiot nieruchomości wspólnej, co do zasady stanowią współwłasność właścicieli lokali, podobnie jak: klatki schodowe, windy, mury zewnętrzne, fundamenty" (por. G. Bieniek, S. Rudnicki, Nieruchomości. Problematyka prawna, Warszawa 2013 r., str. 435).

W takiej sytuacji na podstawie art. 2 ust. 3d u.d.w., a więc istnienia odrębnych gospodarstw w odrębnych lokalach pod tym samym adresem, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy dla każdego odrębnego gospodarstwa domowego z osobna w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił dodatkowo wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Procedura ta w niniejszej sprawie została zastosowana przez organ I instancji i w jej wyniku stwierdzono, że skarżąca, która zajmuje pokój z aneksem oraz korzysta ze współdzielonej łazienki nie spełnia przesłanki dotyczącej odrębności lokalu. Organ I instancji a priori uznał bowiem, że z uwagi na ww. ustalenia dotyczące położenia pomieszczeń w budynku skarżąca nie dysponuje odrębnym lokalem nie dokonując jednocześnie ustalenia jak faktycznie wygląda kwestia prowadzonych w tym budynku gospodarstw domowych oraz czy możliwość korzystania z łazienki wiąże się z koniecznością korzystanie z pomieszczeń drugiego lokalu lub dostęp do niej możliwy jest bezpośrednio z korytarza lub klatki schodowej – na co de facto skarżąca wskazała na etapie odwołania, podnosząc, że dostęp do łazienki jest ze wspólnego korytarza i nie wymaga przechodzenia przez inne pomieszczenia. Tym samym, Sąd uznał, że organ I instancji nie ustalił należycie kwestii odrębności lokalu zajmowanego przez skarżącą wydając tym samym decyzje przedwczesną i wadliwą.

Organ odwoławczy natomiast w wyniku rozpoznania odwołania strony uznał, że podstawą odmowy przyznania stronie dodatku węglowego jest już sam fakt, że skarżąca nie podjęła działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw zamieszkujących w budynku pod adresem [...]. W związku z tym w jego ocenie w sprawie nie było nawet potrzeby przeprowadzania wywiadu środowiskowego, skoro już tylko na tej podstawie należało skarżącej odmówić wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie jednak mając na uwadze przeprowadzony przez Wójta wywiad środowiskowy, Kolegium zaakceptowało ustalenia organu i również wskazało w zaskarżonej decyzji na niespełnienie przesłanki odrębności lokalu – co jak już wyjaśniono powyżej uznać należy za przedwczesny wniosek.

W ocenie Sądu za bezpodstawne należy uznać ponadto stanowisko SKO, zgodnie z którym aby skutecznie starać się o przyznanie dodatku węglowego, obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, lub nadania odrębnego numeru nieruchomości i konieczność dołączenia w tym przedmiocie stosownego dokumentu potwierdzającego tę czynność. Przytoczony pogląd nie ma uzasadnienia w treści przepisów art. 2 ust. 3 – 3e u.d.w., według których przesłanka zawarta w art. 2 ust. 3d u.d.w. jest spełniona w razie wykazania, że nie było możliwe w terminie do dnia 30 listopada 2022 roku ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Przepisy ustawy nie wprowadzają zatem wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, co w niniejszej sprawie rzeczywiście miało miejsce. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. II SA/Gl 355/23; wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 451/23; wyrok WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 391/23 dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query").

Wobec powyższego, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie obydwa organy orzekające w sprawie dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym, a w konsekwencji podjęły wadliwe działania i wydały rozstrzygnięcia, które nie mogą się ostać w obrocie prawnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku i ponownie wyjaśni, czy skarżąca prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i czy zajmuje odrębny lokal w rozumieniu u.d.w. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji wyda decyzję zgodną z ustalonym stanem faktycznym i przepisami prawa.

Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.