Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 885/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77, art. 80, art. art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 88 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 916
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2023 r. znak: SKO.4170.50.2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Pabianickiego z dnia 25 maja 2023 r., nr 245/2023, znak: OŚ.613.103.2022.ŁW; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. z siedzibą w P. kwotę 1997 (tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 7 sierpnia 2023 r., wydaną na podstawie oraz art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 88 ust. 2 i 3, art. 89 ust. 1 , art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r., poz. 1336 – u.o.p.) po rozpoznaniu odwołania M.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. w P. od decyzji Starosty Pabianickiego z 25 maja 2023 r., w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia:

1. uchyliło ww. decyzję Starosty Pabianickiego w części tj. w zakresie punktu 1, tj. wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej M.G., działającemu pod firmą P. w P. za usunięcie bez zgody posiadacza nieruchomości i bez wymaganego zezwolenia, z działki o numerze ewidencyjnym [...], obr. [...] przy ul. [...] w P. 23 szt. drzew gatunku żywotnik olbrzymi;

2. w zakresie określonym w pkt 1 decyzji orzekło co do istoty, tj. wymierzyło administracyjną karę pieniężną M.G., działającemu pod firmą P. w P. za usunięcie bez zgody posiadacza nieruchomości i bez wymaganego zezwolenia, z działek o numerze ewidencyjnym [...],[...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w P. 23 szt. drzew gatunku żywotnik olbrzymi;

3. w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Starosta Pabianicki ww. decyzją z 25 maja 2023 r. wymierzył karę pieniężną M.G., działającemu pod firmą P. w P., za usunięcie bez zgody posiadacza nieruchomości i bez wymaganego zezwolenia, z działki o numerze ewidencyjnym [...] 23 sztuk drzew gatunku żywotnik olbrzymi, ustalił wysokość administracyjnej kary w sposób podany w znajdującej się w decyzji tabeli i orzekł, że ustaloną karę w kwocie 64 450 zł należy przekazać na konto Starostwa Powiatowego w P. w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna.

W dniu 5 maja 2022 r., do Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w P. wpłynęło zawiadomienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w P. o wycięciu drzew okalających wydzierżawioną przez M.G. część działki o numerze ewidencyjnym [...], Obr. [...] przez dzierżawcę (umowa dzierżawy z [...] maja 2021 r.).

Starosta Pabianicki 11 maja 2022 r. wszczął postępowanie w sprawie usunięcia drzew bez zgody posiadacza nieruchomości na działce o numerze ewidencyjnym [...], Obr. [...] przy ul. [...] w P., będącej własnością Gminy Miejskiej P., przekazanej w trwały zarząd [...] w P.

W wyniku oględzin dokonanych 24 maja 2022 r. ustalono, iż usunięcia 23 szt. drzew gatunku żywotnik olbrzymi z działki o numerze ewidencyjnym [...], przy ul. [...] w P., która ma być wykorzystana do prowadzenia całorocznego punktu gastronomiczno-rekreacyjnego dokonał dzierżawca części tej działki M.G..

W odpowiedzi na wezwanie organu w piśmie z 11 lipca 2022 r. M.G. poinformował że drzewa zostały usunięte, ponieważ zagrażały osobom, które pracowały na terenie obiektu. Podczas burz i nawałnic, które przeszły nad P. tuje zostały połamane, a niektóre z nich pokładały się i groziły przewaleniem. Tuje, które zostały przez niego usunięte nie miały jednak w obwodzie więcej niż 50 cm, na dowód czego zrobiona została dokumentacja fotograficzna, załączona do pisma.

W piśmie z 27 lipca 2022 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w P. poinformował, iż pod wskazanym adresem we wskazanym okresie czasu dokonano dwóch zgłoszeń w sprawie złamania lub powalenia drzew. Obydwa zgłoszenia pochodziły od pracowników [...], a zagrożenia zostały usunięte podczas działań PSP.

Zdaniem organu pierwszej instancji oświadczenie strony nie znajduje potwierdzenia w faktach, gdyż 24 czerwca 2021 r. Dyrektor [...] zwrócił się z wnioskiem o usunięcie w/w drzew rosnących na działce o numerze ewidencyjnym [...], przy ul. [...] w P. (obiekt rekreacyjny "[...]") podając ich obwody. W związku z brakami formalnymi we wniosku o usunięcie drzew (brak dokonanego przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane projektu zagospodarowania działki lub terenu w przypadku realizacji inwestycji, dla której jest on wymagany zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane określającego usytuowanie (kolizję) drzew w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości oraz brak projektu planu nasadzeń zastępczych, z informacją o liczbie drzew, gatunku oraz miejscu i planowanym terminie ich wykonania) Starosta Pabianicki 28 czerwca 2021 r. wezwał [...] do ich uzupełnienia. Wnioskodawca nie uzupełnił braków.

Zdaniem organu pierwszej instancji przeprowadzone postępowanie wykazało, iż w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przywołane przepisy art. 83f ust.1 u.o.p. bowiem usunięcie spornych drzew z gatunku żywotnik olbrzymi z działki o numerze ewidencyjnym [...] wymagało uzyskania zezwolenia.

Organ pierwszej instancji uznał ponadto, że ze względu na to, że [...] nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której rosły omawiane drzewa oraz nie uzyskała zgody posiadacza nieruchomości na ich usunięcie ziściły się przesłanki wymierzenia M.G., działającemu pod firmą [...] w P. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia 23 sztuk drzew gatunku żywotnik olbrzymi z terenu działki nr [...], Obr. [...] przy ul. [...] w P..

Wskutek odwołania ukaranego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 25 października 2022 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

W celu wyjaśnienia wątpliwości zawartych w uzasadnieniu decyzji SKO Starosta Pabianicki odebrał wyjaśnienia od T.G. (przedstawiciel [...] w P. - Kierownik Obiektów), P.A. (Dyrektor [...] w P.), M.G. i A.K., po czym wydał ww. decyzję z 25 maja 2023 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpoznaniu odwołania M.G. wydało wspomnianą na wstępie decyzję z 7 sierpnia 2023 r.

Organ odwoławczy w jej uzasadnieniu wyjaśnił, że w aktach sprawy znajdują się m.in.

- wniosek Dyrektora [...] P. 24 czerwca 2021 r. do Starosty Pabianickiego o wydanie zezwolenia na usunięcie 32 tui, zawierający obwody drzew w cm, wskutek którego stronę wezwano do uzupełnienia braków formalnych wniosku pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a braki nie zostały uzupełnione;

- zgoda Prezydenta Miasta Pabianic na usunięcie 32 tui - pismo z 21 czerwca 2021r., w którym wskazano: "wycinka drzew i nasadzenie nowych będzie możliwa po uzyskaniu decyzji Starostwa Powiatowego w P., w której zostaną określone warunki realizacji tych prac";

- wyjaśnienia T.G. z 4 maja 2022 r.;

- protokół z 24 maja 2022 r. z przeprowadzenia oględzin, w trakcie których dokonano pomiarów drzew zgłoszonych 24 czerwca 2021 r. we wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, a do wniosku z dnia 24 czerwca 2021 r. załączono mapę sytuacyjną z naniesionymi drzewami, wobec czego można było ustalić stan drzew na dzień 24 maja 2022 r.; w trakcie przeprowadzania oględzin ustalono:

a) całkowite usunięcie drzew o nr 1-16, 22, 23, 25, 26;

b) pozostawienie w gruncie pni drzew o nr 17, 18, 19;

c) rosnące w stanie niezmienionym drzewa o nr 20, 21, 24, 27-32;

d) obwody pni drzew rosnących "w stanie niezmienionym" (pkt c) w stosunku do daty złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięci drzew (24 czerwca 2021 r.), mierzone na wysokości 130 cm byty tożsame z obwodami wskazanymi w treści wniosku o wydanie zezwolenia;

e) obwody pozostawionych w gruncie pni drzew na wysokości, na jakiej dokonano pomiaru różniły się od obwodów wskazanych w treści wniosku o wydanie zezwolenia co jest zrozumiałe, bowiem w treści wniosku wskazano obwody na wysokości 130 cm, a w trakcie oględzin zmierzono obwody pozostałych pni a zatem przy powierzchni ziemi, umowa dzierżawy z [...] maja 2021 r., w której wskazano, że przedmiotem umowy jest dzierżawa części działki [...] Obr. [...] o łącznej powierzchni 1000 rn2 znajdującej się w P. przy ul. [...];

- pismo M.G. z 11 lipca 2022 r., w którym wyjaśnia, że wycięte tuje zagrażały osobom, które pracowały na terenie obiektu. Podczas burz i nawałnic, które przeszły nad P., tuje zostały połamane, a niektóre z nich pokładały się i groziły przewaleniem. Do pisma załączono nieopisaną dokumentację zdjęciową, jednak w ocenie organu sposób zrobienia zdjęć nie pozwala na weryfikację twierdzeń strony - na zdjęciach widoczne są jedynie fragmenty pni i miarka. Nie sposób ustalić ani na jakiej wysokości dokonywano pomiarów, ani czy na zdjęciu nie znajduje się jedno i to samo drzewo sfotografowane na różnych wysokościach pnia;

- pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w P. z 27 lipca 2022 r., w którym wskazano na dwa zgłoszenia z [...] w' 2022 r. - żadne nie dotyczyło tui usuniętych przed 3 maja 2022 r.;

- protokół z 21 grudnia 2022 r. z przesłuchania T.G. (Kierownika obiektów [...]), podczas którego przesłuchiwany wyjaśnił kwestie znaczące dla niniejszego postępowania;

- protokół z 11 stycznia 2023 r. z przesłuchania I. R. (Naczelnika Wydziału [...]) oraz P.A. (Dyrektora [...]);

- protokół z 23 lutego 2023 r. z przesłuchania P.A.;

- protokół z 21 lutego 2023 r. z przesłuchania M.G.;

- protokół z 17 kwietnia 2023 r. z przesłuchania A.K.;

- pismo Starosty Pabianickiego z 6 lipca 2023 r., w którym wskazano, że drzewa usunięto z nieruchomości pod adresem ul. [...], z działek o nr [...], [...] i [...], na dowód czego przedstawiono mapy. W piśmie wyjaśniono również, że funkcjonariusz Straży Pożarnej, o przesłuchanie którego wnioskował M.G. kontaktował się z organem pierwszej instancji i wyjaśnił, że rozmowa ze stroną dotyczyła "ogólnych informacji o wymiarach drzew, na których usunięcie nie jest potrzebna zgoda, a nie kwestii zagrożenia bezpieczeństwa i konkretnych drzew z ulicy [...]";

- pismo Starosty Pabianickiego z 11 lipca 2023 r., w którym wyjaśniono, że "w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 24.05.2022r. na terenie [...] w P. stwierdzono, że na części działki nr ewid [...] wydzierżawionej P., usunięto drzewa od strony południowej, rosnące poza obrębem dzierżawy (na podst. dostarczonej umowy, poza ogrodzeniem). Dodatkowo usunięto drzewa na dz. nr ew. [...] i [...] od południowo zachodniej strony dzierżawy poza pasem ogrodzenia i dzierżawy. Objęte były one zgodą Gminy Miejskiej P., w związku z wnioskiem [...]. Na działkach [...] i [...] od północno zachodniej strony dzierżawy drzewa rosły w odległościach ok. 75 cm od siebie. Ustalono że zostały tam usunięte drzewa o obwodach pni poniżej 50 cm na wysokości 5 cm od ziemi. Ponieważ nie wymagały one zezwolenia organu ochrony środowiska na usunięcie, pominięto je w opisie";

- pismo T.G. stanowiące odpowiedź na wezwanie z 10 lipca 2023 r., do którego załączono szkic sytuacyjny ustawienia kontenerów na dzierżawionym terenie;

- postanowienie Sądu Rejonowego w P. z 19 września 2022 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przeciwko M.G., z którego uzasadnienia wynika m.in., że: "z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że w okresie wskazanym w zarzucie M.G. jako dzierżawca działki o numerze ewidencyjnym [...] zlecając usunięcie 23 sztuk drzew typu żywotnik naruszył obowiązek uzyskania stosownego zezwolenia na usuniecie drzew wydawanego przez Prezydenta Miasta po uzyskaniu zgody właściciela działki, czyli Miasta P.

W oparciu o powyższe organ odwoławczy ustalił, że bezspornie drzewa usunęli pracownicy M.G. bez stosownego zezwolenia na usuniecie drzew. Gatunek drzew potwierdzono w trakcie oględzin - żywotniki olbrzymie. Odnosząc się do sporządzonej w trakcie oględzin dokumentacji zdjęciowej, Kolegium wskazało, że w piśmie z 6 lipca 2023 r. wyjaśniono, iż pnie, które pozostały w gruncie zostały zmierzone na wysokości 5 cm. Innych pni w gruncie niż wymienione i opisane w załączniku do protokołu nie odnotowano. Pozostałe na terenie żywotniki zmierzono na wysokości 130 cm, a ich obwody były zgodne z obwodami wskazanymi we wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Zdaniem Kolegium ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż pracownicy M.G. dokonali usunięcia 23 tui z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w P.. Na nieruchomość tą składa się kilka działek ewidencyjnych w tym w szczególności działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...]. Usunięte żywotniki rosły na działkach o nr [...], [...], [...], a nie jak określił to organ pierwszej instancji na działce [...]. Kolegium dostrzegło, że wadliwie określono numery działek, na których rosły usunięte tuje - określono jedynie, że była to działka nr [...] gdy tymczasem było to również działki o nr [...], [...] i uznało, że skoro działki te należą do tego samego właściciela i składają się na nieruchomość przy ul. [...], a z tej nieruchomości usunięto żywotniki i wszystkich 23 usuniętych żywotników dotyczyło postępowanie nie będzie naruszeniem zasady dwuinstancyjności wydanie orzeczenia reformatoryjnego we wskazanym zakresie. Kolegium doprecyzowało jedynie sentencję w sposób zgodny ze znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym. Całe postępowanie dotyczyło bowiem usunięcia żywotników z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wadliwe było jedynie określenie numerów działek ewidencyjnych, na których żywotniki te rosły.

Zdaniem Kolegium pomiary drzew (tui) pozostałych wokół ogrodzenia wskazują, że ich obwody są tożsame z obwodami drzew wskazanych w treści wniosku o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew. W tym stanie rzeczy uznać należało, że pomiarów obwodów (przed złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia) dokonano w sposób prawidłowy - także w odniesieniu do drzew, które w całości usunięto. Nie sposób przyjąć, że prawidłowo zmierzono jedynie drzewa pozostałe w gruncie, a usunięte - zmierzono wadliwie. Na podstawie wskazanych pomiarów obliczono wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa. Obliczenia przedstawione w tabeli w punkcie 2 decyzji Starosty Pabianickiego - zostały dokonane prawidłowo, przy uwzględnieniu odpowiedniej stawki przypisanej w przepisach rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów do żywotnika olbrzymiego 25 zł/cm.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w treści odwołania Kolegium wyjaśniło m.in, że strona nie wykazała, że usunięte drzewa miały obwody poniżej 50 cm. Dokumentacja zdjęciowa tego nie potwierdza. Na zdjęciach widoczne są jedynie fragmenty pni, w których dokonywany był pomiar. Ani nie wiadomo na jakiej wysokości były mierzone obwody, ani czy drzewa jeszcze wtedy rosły, czy już były wycięte. Co więcej, nie wiadomo nawet, czy na zdjęciach są różne drzewa czy pień jednego drzewa mierzony w różnych miejscach. Nadto przed złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew drzewa te zostały zmierzone na wysokości 130 cm. Ich obwody wpisano do tabeli, a same drzewa zaznaczono na mapie załączonej do zgłoszenia. Pomiary drzew, które nie zostały usunięte a zostały wykazane we wniosku i zostały ponownie zmierzone podczas oględzin po wszczęciu postępowania pokazują, że drzewa zostały zmierzone prawidłowo. W tej sytuacji nie sposób wątpić w prawidłowość pozostałych dokonanych pomiarów drzew, czyli drzew usuniętych. Usunięte zostały wymienione we wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. W treści wniosku nie wskazano, że drzewa były obumarłe. Żaden z pracowników [...] nie potwierdził, że drzewa stanowiły zagrożenie czy były obumarłe. W tej sytuacji nie sposób wierzyć tym twierdzeniom, że tuje były obumarłe i stanowiły zagrożenie. Ani właściciel, ani posiadacz nieruchomości nie udzielili zgody na usunięcie drzew bez zezwolenia, lecz na złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew.

W skardze na powyższą decyzję M.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] w P. zarzucił naruszenie :

- art. 83f ust. 1 pkt. 3 lit.c u.o.p., poprzez wydanie decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną pomimo, że wycięte 23 sztuki gatunku żywotnik olbrzymi, nie przekraczały 50 cm obwodu pnia;

- art. 85 ust. 1 u.o.p., w zw. z Załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r.. poz. 1330), poprzez wydanie decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną pomimo. że organ nie dokonał obmiaru wyciętych 23 sztuk gatunku żywotnik olbrzymi na wysokości 130 cm;

- art. 89f ust. 6 i 7 u.o.p., poprzez wydanie decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną pomimo. że w dniu wycięcia drzewa były obumarłe. a ich usunięcie było związane z działaniem w stanie konieczności oraz istniał stan nagłego zagrożenia życia lub zdrowia przechodniów oraz osób na stale przebywających na terenie kąpieliska [...];

- art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które zaleciło Samorządowego Kolegium Odwoławcze w z 25 października 2022 r., a mianowicie kto udzielił zgody na usunięcie drzew, datę usunięcia drzew, gatunki usuniętych drzew oraz obwody usuniętych drzew na wysokości 130 cm, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, że T.G. poinformował skarżącego, że trwały zarządca nie wyraża zgody na usunięcie drzew przez skarżącego, co jest nieprawdą, a prawda jest zgoła odmienna, gdyż to trwały zarządca na wniosek skarżącego w dniu 24 czerwca 2021 r. złożył wniosek do Starostwa Powiatowego o »danie zezwolenia na wycięcie drzew, po czym po dokonaniu obmiaru drzew wniosku nie uzupełnił, gdyż wykonane obmiary wykazały, że obwód drzew nie przekraczał w obwodzie 50 cm;

- art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie poinformował PSP o złamaniu i powaleniu drzew, przy jednoczesnym pominięciu i nieocenieniu oświadczenia skarżącego, że poinformował on telefonicznie strażaka T.K. o istniejącym zagrożeniu dla życia i zdrowia przechodniów, zaś ten po upewnieniu się oddzwonił i wskazał, że można drzewa usunąć, gdy obwód drzew nie przekracza w obwodzie 50 cm;

- art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie za niewiarygodne w części, zaś za wiarygodne w pozostałym zakresie zeznań A.K., który oświadczył, że był obecny podczas dokonywania pomiaru drzew i że ich obwód nie przekraczał 50 cm;

- art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieocenienie notatki dotyczącej rozmowy przeprowadzonej 22 czerwca 2023 r. na terenie Ośrodka "[...]" przez M.G. z T.G., gdzie ostatnio wymieniony oświadczył, że tak on jak i jego pracownicy nie dokonywali pomiarów tui, a obmiary zostały zmyślone;

- art. 107 § 1 pkt 5, w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niezamieszczenie w decyzji kompletnego rozstrzygnięcia tj. braku zwrotu" - 23 szt. drzew gatunku żywotnik olbrzymi";

- art. 107 § 1 pkt 5, w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia poza zakresem przedmiotowym prowadzonego postępowania administracyjnego, gdzie rozstrzygnięcie Kolegium dotyczy działek o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], podczas gdy zakresem postepowania objęto jedynie działkę [...].

W konsekwencji wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas oraz odnosząc się do zarzutów skargi.

Na rozprawie skarżący oświadczył, że jest dzierżawcą zarówno działki [...], jak i działki, na której znajdują się korty tenisowe oraz żywotniki olbrzymie nieobjęte niniejszym postępowaniem. To te drzewa "przy kortach" pomierzył Ł.G. i to one objęte zostały wnioskiem złożonym przez [...] 24 czerwca 2021 r. To tych drzew dotyczył pomiar, stanowiący podstawę złożonego wniosku. Dane we wniosku wpisała firma skarżącego. A.K. obecny był przy pomiarze, którego odzwierciedlenie znajduje się w dokumentacji fotograficznej załączonej do pisma z 11 lipca 2022 r. złożonego do UM w P.. Po nawałnicy skarżący wykonał telefon nie do jednostki Straży Pożarnej, lecz bezpośrednio do strażaka T.K., z którym ustalił na jakie drzewa wymagane jest zezwolenie. Decyzję o usunięciu drzew podjął skarżący, po nieformalnej konsultacji z ww. pracownikiem Straży Pożarnej i uzyskaniu informacji, że na wycięcie drzewa o obwodzie pnia poniżej 50 cm nie jest wymagane zezwolenie. Według wiedzy skarżącego pracownicy [...]-u nie dokonywali pomiaru drzew objętych postępowaniem. Usunięcie drzew nastąpiło za wiedzą i zgodą skarżącego. Wśród usuniętych drzew znajdowały się zarówno drzewa połamane przez nawałnicę, jak i te, które nie miały w obwodzie pnia 50 cm.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Dodać trzeba, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie spór w dotyczy zasadności wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r., poz. 1336 - u.o.p.), za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Stosownie zaś do art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia, nadto za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości (pkt 2);. Kara, o której mowa w ust. 1 art. 88, jest nakładana na posiadacza nieruchomości albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., albo na inny podmiot, jeżeli działa bez zgody posiadacza nieruchomości - art. 88 ust. 2 u.o.p. Zgodnie z przepisem art. 89 ust. 1 ustawy, karę ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.

Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za nielegalne usunięcie drzew musi być zawsze poprzedzone następującymi ustaleniami: czy zostały wycięte drzewa, jakie obwody pni miały wycięte drzewa, kto dokonał wycięcia oraz, czy miał do tego podstawę w postaci stosownego zezwolenia właściwego organu.

Jednoznaczne i właściwe ustalenie wskazanych okoliczności jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Z uwagi na to, że decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej za delikt administracyjny ma charakter decyzji związanej, zatem istotne znaczenie ma to, aby stan faktyczny nie budził jakichkolwiek wątpliwości, co wymaga od organów przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z rygorami procedury administracyjnej.

Przepisy ustawy o ochronie przyrody, dotyczące wysokości i zasad wymierzania kar pieniężnych za usunięcie drzew bez zezwolenia mają niezwykle restrykcyjny charakter. Zatem aby wymierzyć taką karę z tytułu dokonania nielegalnej wycinki drzew, a zatem deliktu administracyjnego, organ jest zobligowany do ustalenia - w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości - przesłanek zaistnienia odpowiedzialności, w tym, że na usunięcie drzewa konieczne było uzyskanie zezwolenia, datę ścięcia drzewa. Konieczne jest również niewątpliwe ustalenie, że nie zachodzą wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, a także wyłączenie naliczania opłat za usunięcie drzew (por. wyrok WSA w Białymstoku z 28 sierpnia 2014 r., II SA/Bk 659/14; wyrok WSA we Wrocławiu, II SA/Wr 539/14). Trudności z ustaleniem tych okoliczności nie zwalniają organu z obowiązku dokonania takich ustaleń i nie dają podstaw do orzekania na podstawie przypuszczeń i domniemań. W orzecznictwie przyjmuje się, że ustalenia organu można uznać za poprawne tylko wtedy, gdy organ środkami przewidzianymi przez k.p.a. dowiedzie wskazanych okoliczności (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II GSK 2001/11).

Zgodnie z zasadami unormowanymi w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego to organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiał dowodowego (art. 77) oraz ocenienia na podstawie jego całokształtu czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3).

W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organy administracji nie uczyniły zadość obowiązkowi wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

Za bezsporne uznać należy, że na zlecenie skarżącego usunięte zostały 23 drzewa (żywotniki olbrzymie), i skarżący nie miał zgody posiadacza nieruchomości na ich usunięcie. Skarżący wprawdzie posiada umowę dzierżawy części jednej z działek, ale jej postanowienia obligowały skarżącego do uzyskania zgody na wycięcie drzew z terenu części działki objętej dzierżawą. Z akt nie wynika by skarżący uzyskał zgodę posiadacza działek na usunięcie drzew. Nie budzi również wątpliwości, że nie uzyskano od właściwego organu zezwolenia na wycięcie drzew, w efekcie złożonego wniosku z 24 czerwca 2021 r. obejmującego swym zakresem 32 sztuki drzew z gatunku tuja (żywotnik olbrzymi). Jak wynika z pisma Prezydenta Miasta Pabianic z 21 czerwca 2021 r. teren na którym znajdowały się ww. drzewa obejmował działki o nr [...], [...] oraz [...], które zostały oddane w trwały zarząd na rzecz [...] w P. Część działki [...] została przekazana w dzierżawę skarżącemu na mocy umowy dzierżawy z [...] maja 2021 r. fakt dokonania wycinki drzew skarżący potwierdził choćby w piśmie z 11 lipca 2022 r.

Z protokołu oględzin terenu działki [...] dokonanych 24 maja 2022 r. wynika, że drzewa usunięto z części działki dzierżawionej przez skarżącego, a także że wśród usuniętych były drzewa nie wymagające zezwolenia na wycięcie, ze względu na obwody poniżej 50 cm, które znajdowały się na północy i zachodzie od terenu przeznaczonego pod punkt gastronomiczny. W trakcie oględzin dokonano pomiarów dziewięciu drzew i trzech pni, ponadto odnotowano brak pozostałych dwudziestu kłód drzew. Jak wynika z protokołu pomierzone pnie miały 71 cm, 80 cm i 85 cm, a spośród pomierzonych drzew (poz. 20, 21, 24, 27 – 32) obwody dwóch z nich miały 47 cm, a jednego 50 cm, pozostałe obwody drzew zamykały się w przedziale 53-69 cm. Zdaniem sądu wskazany protokół nie jest spójny z załączoną do niego dokumentacją fotograficzną, przedstawiająca bliżej niezidentyfikowane kłody drzew leżące na ziemi, rosnące drzewa, a także sześć pni, a nie trzech jak wpisano do protokołu. Trzy z pni oznaczono numerami 23, 25 i 26, pod którymi to pozycjami w protokole widnieje adnotacja "brak" Przy pozostałych pniach w protokole widnieją ww. rozmiary, które nie wynikają z załączonej do protokołu dokumentacji. Na załączonych zdjęciach znajdują się także drzewa, które w momencie oględzin rosły, i zostały oznaczone numerami 20, 21, 22, 24, 27- 32, przy czym w protokole pod poz. 22 widnieje adnotacja brak. Na zdjęciach nie ma żadnych elementów pozwalających zidentyfikować jak dokonano pomiarów znajdujących odzwierciedlenie w protokole, w kontekście podstaw do nałożenie przedmiotowej kary. Nie wiadomo także z jakich powodów organ nie pomierzył uwidocznionych na zdjęciach kłód drzew, ograniczając się jedynie do adnotacji "brak" przy 20 pozycjach w protokole, skoro jak wynika z pisma Starosty Powiatowego w P. z 9 czerwca 2023 r. "wycięte drzewa były składowane na działce i posiadają widoczne zielone korony" (str. 6 i 11). W tej sytuacji dane zawarte w protokole uznać należy za niepoddające się żadnej weryfikacji, podobnie jak stwierdzenie organu pierwszej instancji zawarte w piśmie z 19 czerwca 2023 r. jakoby gatunek oraz wymiary drzew na wysokości 130 cm (lub pni) zostały zidentyfikowane podczas oględzin z 24 maja 2021 r. Nie zmienia tego treść pism organu z 6 lipca 2023 r., że pomiaru obwodów pni pozostałych po usuniętych drzewach oraz drzew, które rosną dokonano podczas oględzin na wysokości 5 cm. W zasadzie do pomiarów dokonanych przez organ można odnieść wyjaśnienia Kolegium zawarte na stornie 21 decyzji, a odnoszące się do dokumentacji zdjęciowej złożonej przez skarżącego. Obie dokumentacje mają podobna moc dowodową, co oznacza, że na ich podstawie nie można ustalić prawidłowości dokonanych pomiarów. Nie ma też na powyższą ocenę wpływu argumentacja organu odwoławczego, że "obwody pozostawionych w gruncie pni drzew na wysokości, na jakiej dokonano pomiaru różniły się od obwodów wskazanych w treści wniosku o wydanie zezwolenia co jest zrozumiałe, bowiem w treści wniosku wskazano obwody na wysokości 130 cm, a w trakcie oględzin zmierzono obwody pozostałych pni a zatem przy powierzchni ziemi", skoro tej tezy nie potwierdza wprost materiał zgromadzony w aktach.

Zaznaczyć należy, że z wyjaśnień skarżącego składanych w trakcie całego postępowania wynika, że zlecił on usunięcie drzew ze względu na to, że zagrażały one osobom, które pracowały na terenie obiektu. Jak twierdzi skarżący podczas burz i nawałnic, które przeszły nad P. tuje zostały połamane, a niektóre z nich pokładły się i groziły przewaleniem. Podczas nieformalnej rozmowy z pracownikiem straży pożarnej (jak wynika z pisma organu z 6 lipca 2023 r. T. K.), uzyskał informację, że może usunąć drzewa jeśli nie mają one w obwodzie więcej niż 50 cm. jak twierdzi przed dokonaniem wycinki pomierzył drzewa i załączył do akt dokumentację fotograficzną z pomiarów, która w jego ocenie potwierdza to, że na usunięcie spornych drzew nie było wymagane zezwolenie. Skarżący twierdzi, że zgłosił [...] konieczność wycinki drzew, ze względu na to że zagrażają bezpieczeństwu użytkowników terenu oraz, że takie stanowisko wyraził też P.A.. Zdaniem skarżącego [...] jako wnioskodawca nie uzupełnił wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew, bowiem po dokonaniu pomiarów przez pracowników jednostki okazało się, że usunięcie drzew z uwagi na ich obwód nie wymaga zezwolenia. Jak twierdzi skarżący w takiej sytuacji został on poproszony przez P.A. o usunięcie drzew, którego dokonali jego pracownicy. Podkreślił jednocześnie, że w czynności wycięcia drzew uczestniczył pracownik [...] S. K. Ponadto 21 lutego 2023 r. skarżący oświadczył do protokołu, że pomiaru drzew, których dotyczył wniosek z 24 czerwca 2021 r. dokonał pracownik jego filmy Ł.G., i jak się okazało pomierzył inne drzewa (nie te które zostały wpisane do wniosku) Dodał, że od pracownika [...] A.K. uzyskał informację, że tuje które okalają teren po wichurze kładą się, kilka jest złamanych i zagrażają bezpieczeństwu pracowników oraz osób przebywających w ich okolicach. Poinformował A.K., że na usunięcie w/w drzew potrzebne jest pozwolenie, ponieważ mają więcej niż 50 cm. Ten oddzwonił do skarżącego i poinformował, że tuje mają obwody w zakresie 30 - 40 cm, co w ocenie skarżącego w połączniu z faktem, że drzewa zagrażają bezpieczeństwu osób pozwalało na ich usunięcie. Nadto skarżący w piśmie z 13 czerwca 2023 r. wyjaśnił, że T.G. w trakcie przeprowadzonej z nim rozmowy przyznał, że nie jest pewien czy to on dokonywał pomiaru drzew wpisanych do wniosku, ponieważ w tym czasie dokonywano wielu pomiarów i wycinek drzew na terenie ośrodka. Takich pomiarów T.G. miał dokonywać zawsze w towarzystwie innego pracownika T. K., który według skarżącego nie potwierdził, że dokonywał pomiarów drzew wpisanych do wniosku.

Wyjaśnienia skarżącego stoją w oczywistej opozycji do wyjaśnień składanych przez pracowników [...]. I tak T.G. 21 grudnia 2022 r. oświadczył m.in., że obwody drzew, których dotyczył wniosek złożony 24 czerwca 2021 r. zostały zmierzone na wysokości 130 cm (zgodnie z art. 83b u.o.p.) jednak wbrew stanowisku organu odwoławczego nie oświadczył, że są one tożsame z obwodami nielegalnie usuniętych drzew, a jedynie, że drzewa których dotyczył wniosek zostały zmierzone na wysokości 130 cm. Z materiału zgromadzonego w aktach nie można jednoznacznie wysnuć wniosku przyjętego w tym zakresie przez organ. Ma to o tyle znaczenie, że skarżący konsekwentnie wyjaśnia, że wpisane we wniosku drzewa zostały pomierzone na innym terenie niż objęty postępowaniem. Wyjaśnienia skarżącego w tym zakresie nie są jednoznacznie sprzeczne z materiałem zgromadzonym w aktach. Ww. protokole oględzin wskazano wprawdzie tę samą liczbę drzew co we wniosku – 32, jednak w ocenie sądu obwody pomierzonych podczas oględzin drzew nie są spójne z obwodami wskazanymi we wniosku 24 czerwca 2021 r. (np. we wniosku brak jest dwóch drzew o obwodzie 47 cm). We wniosku brak jest także drzew o obwodach 71 cm, 80 cm i 85 cm, które widnieją w protokole. Zdaniem sądu wspomniane wyżej stwierdzenie Kolegium, że zrozumiałym jest, że obwody pozostawionych w gruncie pni drzew na wysokości, na jakiej dokonano pomiaru różniły się od obwodów wskazanych w treści wniosku o wydanie zezwolenia nie rozwiewa tych wątpliwości. Rozbieżności te nie zostały w jakikolwiek sposób zweryfikowane w trakcie postepowania i wymagają jednoznacznego wyjaśnienia kto dokonał pomiaru, w jaki sposób i jakich drzew, na jakiej wysokości itp. przed wpisaniem ich do wniosku z 24 czerwca 2021 r.

Nadto z wyjaśnień Dyrektora [...] P.A. złożonych 11 stycznia 2022 r. wynika m.in., że skarżący usunął drzewa znajdujące się poza terenem który dzierżawi. Zdaniem P.A. to dzierżawca działki wystąpił w 2021 r. do Dyrektora [...] z wnioskiem o usunięcie drzew i został poinformowany przez

T.G. o złożeniu wniosku do właściwego organu oraz o konieczności uzupełnienia wniosku, a brak nieusunięcie braków będzie skutkować pozostawieniem sprawy dotyczącej zgody na usunięcie drzew bez rozpatrzenia. Nadto P.A. zeznał 2 lutego 2023 r. do protokołu, że pomiaru drzew w celu złożenia wniosku z 24 czerwca 2021 r. dokonał T.G., a podczas wycinki drzew, których dotyczy postępowanie nie brał udziału nikt z pracowników [...].

Nie można jednak pominąć okoliczności, że wyjaśnienia skarżącego, różniące się od wyjaśnień pracowników [...] korespondują z oświadczeniem A. K. z 17 kwietnia 2023 r., który zeznał, że był obecny podczas pomiaru drzew (tui), ale nie dokonywał go osobiście. Pomiar dotyczył drzew, które w jego ocenie zagrażały bezpieczeństwu pracowników i osób, które przebywały w zasięgu w/w drzew podczas ustawiania kontenerów. Obwody mierzonych drzew (nie pamięta w jakiej ilości) nie przekraczały 50 cm na wysokości 5 cm od powierzchni ziemi. Drzewa, które zostały pomierzone to drzewa o nr 1-15 (wg wniosku z 24 czerwca 2021 r.). Nie był obecny podczas ich usuwania i nie wie kto tego usunięcia dokonał. Dokumentacja fotograficzna zagrażających drzew została wykonana, ale nie wie kto wykonywał zdjęcia drzew których dotyczy niniejsze postępowanie.

Zdaniem sądu analiza akt sprawy nie pozwala wbrew stanowisku organów jednoznacznie przyjąć, że drzewa wpisane do wniosku z 24 czerwca 2021 r. to te same drzewa, które zostały objęte niniejszym postępowaniem. Wynika to już choćby ze wskazanych wyżej rozbieżności w wymiarach drzew objętych protokołem oględzin nieruchomości i wnioskiem z 24 czerwca 2021 r. Podkreślić należy, że karę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu kłody mierzonego na wysokości 130 cm, a w przypadku jej braku lub wykarczowania pnia na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego. Nadto jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. Z protokołu oględzin nie wynika, w jaki sposób pomierzono obwody drzew i pni, czy były zmierzone w sposób jaki nakazuje ustawa, a wymóg ten musi być zachowany dla prawidłowego naliczenia kary. Nie sposób także przyjąć, że zgromadzony w aktach materiał dowodowy pozwala przyjąć, że ustalone wymiary drzew zawarte we wniosku z 24 czerwca 2021 r. są tożsame z wymiarami drzew objętych zaskarżoną decyzją, skoro jak już wskazano istnieją uzasadnione wątpliwości jakie drzewa pomierzono przed wpisaniem ich do wniosku. Tylko jednoznaczne wyjaśnienie tych wątpliwości pozwoli na weryfikację prawidłowości wymierzonej kary. Jest to tym o tyle istotne, że mamy do czynienia z administracyjną karą pieniężną, zatem okoliczności deliktu muszą ponad wszelką wątpliwość uzasadniać nałożenie sankcji. Inaczej mówiąc kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy mają ustalenia faktyczne, tylko bowiem przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistym, określić można obowiązki stron. W ocenie sądu organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego zbadania całości okoliczności faktycznych sprawy, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (art. 7 k.p.a.). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Dziale II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ administracji w toku prowadzonego postępowania jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych. Uchybienie to uszło uwadze organu odwoławczego, a dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy rozważyć potrzebę przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym udziałem stron, świadków zarówno dotychczasowych, jak i postulowanych (np. T. K., Ł.G., S. K.), na okoliczność ustalenia chronologii zdarzeń, kto i kiedy dokonał pomiaru drzew wpisanych do wniosku, czy były to drzewa objęte postepowaniem, na których działkach ostatecznie rosły, czy wszystkie wycięte drzewa wymagały zezwolenia na ich usunięcie, sposobu mierzenia grubości pnia usuniętych drzew jak i pozostałych pni, w kontekście przepisów ustawowych. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. A zatem każdy dowód jaki mógłby przybliżyć organ prowadzący postępowanie ku prawdzie, powinien być przeprowadzony. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym i literaturze przedmiotu ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie bowiem do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy. W związku z tym pod adresem organu musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów, gdyż w przeprowadzonym postępowaniu pominięto dowody, których przeprowadzenie mogło doprowadzić do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z niewiadomych przyczyn organ odebrał wyjaśnienia od poszczególnych świadków osobno, a mimo rozbieżności tych zeznań nie doprowadził do rozprawy administracyjne celem ich wyjaśnienia. W niniejszej sprawie wskazane rozbieżności w zeznaniach, w kontekście zaistniałych wątpliwości mogły mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie, szczególnie w obliczu istniejącego sporu pomiędzy stroną skarżącą, a posiadaczem nieruchomości (pracownikami [...]), co do okoliczności pomiaru i wycięcia spornych drzew. Jak się wydaje ustalenie chronologii zdarzeń i ich przebiegu przy udziale wszystkich stron (świadków) w ramach rozprawy administracyjnej może, w realiach niniejszej sprawy w sposób najbardziej obiektywny wyjaśnić jakie drzewa zostały pomierzone i przez kogo, czy drzewa uwidocznione w protokole oględzin to te same drzewa które usunięto, czy wszystkie wymagały uzyskania zezwolenia, w jaki sposób dokonano pomiarów drzew, czy zgodnie z przepisami ustawy i czy te pomiary mogły być podstawą do wymierzenie kary. Ze zdjęć załączonych do protokołu nie wynika w żaden sposób pomiaru obwodu poszczególnych kłód drzew czy średnicy pni, nie wynika wysokość, na której dokonano pomiaru. Zdjęcie z takiego pomiaru powinno być wykonane w taki sposób, aby pozwalało na jednoznaczne określenie wysokości dokonanego pomiaru i tym samym weryfikację danych podanych w protokole. Samo oświadczenie pracownika [...], podważane przez inne osoby nie jest wystarczające do przyjęcia że pomiar był prawidłowo dokonany. Podobne uwagi można odnieść do pomiaru dokonanego przed zgłoszeniem drzew do wycięcia. Nie wiadomo które drzewa zostały pomierzone, przy czym dane w obu dokumentach są rozbieżne. W kontekście braków w materiale dowodowym organ, po dokonaniu stosownych ustaleń w ponownie prowadzonym postepowaniu, powinien także, w razie potrzeby rozważyć możliwość skorzystania z opinii biegłego z zakresu dendrologii. Zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego w ramach którego poszczególne zdjęcia (opisane drzewa, pomiary drzew) zostaną wprost powiązane z poszczególnymi drzewami objętymi karą jest kluczową kwestią w niniejszej sprawie. Wprawdzie organ może zastosować przepis art. 89 ust. 3 – 6 u.o.p. ale do zastosowania tego przepisu informacje zebrane w toku postępowania administracyjnego nie mogą budzić wątpliwości a sposób wyliczenia kary w oparciu o ten przepis musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Zdaniem sądu zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie mógł stanowić podstawy do przyjętych przez organy ustaleń faktycznych, zatem sąd był zobligowany do wyeliminowania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego, jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie zatem przeprowadzić postępowanie administracyjne z poszanowaniem jego zasad, tak aby poczynione w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy sprawy ustalenia pozwoliły na zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Ustalenia w tym zakresie powinny być dokonane przez organ prowadzący postępowanie z uwzględnieniem treści art. 75 § 1 k.p.a. oraz zachowaniem przewidzianej przepisami k.p.a. formy procesowej: zeznania świadków, oględziny, przesłuchanie strony.

Okoliczności na które wskazały organy obu instancji wydając decyzje, w ocenie sądu nie są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W tej sytuacji należało stwierdzić, że wydając zaskarżoną decyzję naruszono art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Dodać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) pozwala na twierdzenie, że organ przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ staje się jednak dowolną wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać i na treść art. 75 zd. 2 k.p.a., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa. W konsekwencji doszło także do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Nie ulega, bowiem wątpliwości, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny, zgodnie z tym przepisem znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji administracyjnej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. W okolicznościach badanej sprawy zaskarżona decyzja nie odpowiada tak sformułowanym wymogom.

Wobec tego sąd stwierdza, że w następstwie wskazanych dotychczas braków w zebranym materiale dowodowym organy przedwcześnie zastosowały przepisy u.o.p., dotyczące nałożenia kar za usunięcie drzew. W ocenie sądu decyzje w sprawie zostały wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, czyli z naruszeniem zasad ogólnych i dowodowych postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Końcowo należy wskazać, że jeśli organy, po przeprowadzeniu postepowania z poszanowaniem ww. zasad ostatecznie doszłyby do wniosku, że w realiach niniejszej sprawy nie jest zasadne (możliwe) wymierzenie kary za usuniecie drzew winny umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia art. 107 § 1 pkt 5, w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. sąd zauważa, że Kolegium w oddzielnym postępowaniu rozpoznawało już wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, odmawiając stwierdzenia jej nieważności, a decyzje wydane w tym postępowaniu nie zostały poddane kontroli sądu administracyjnego. W tej sytuacji są nie odniósł się do tego zarzutu.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Zawarte w punkcie drugim wyroku postanowienie o zwrocie kosztów postępowania uzasadnione jest treścią przepisów art. 200 i art. 205 § 2 powołanej powyżej ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi sądu zawarte w uzasadnieniu.

[pic][pic][pic][pic]