Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 851/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1,  art. 34 par. 1 i  par. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 70 par. 1 i  par. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 2, art. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Paweł Kornacki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Znak: [...] [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2016. 23 ze zm.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 4 i § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2016. 599 ze zm.) dalej ustawa egzekucyjna, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach po rozpoznaniu zażalenia pana R. W. (dalej strona lub zobowiązany) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...] o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec strony na podstawie tytułów wykonawczych Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w B. (dalej wierzyciel) z dnia [...] r. od nr [...] do nr [...], utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wierzyciela obejmujących zaległości strony w opłatach abonamentowych rtv za okres 01.2010 r. – 04.2014 r., doręczając ich odpisy wraz z zawiadomieniem z dnia [...] r. o zajęciu rachunku zobowiązanego w Banku "A" S.A. w dniu [...] r.

W odpowiedzi na zajęcie Bank poinformował, iż nie może być ono zrealizowane z braku środków na rachunku zobowiązanego.

W dniu 16 czerwca 2015 r. pełnomocnik strony, radca prawny, złożył zarzuty z tego samego dnia na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc nieistnienie obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych z uwagi na brak przesłanek do naliczania opłat abonamentowych, nieposiadanie przymiotu abonenta poprzez nienadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz nieużywanie odbiornika rtv, a w razie nieuwzględnienia tego zarzutu, wskazał na przedawnienie obowiązku zapłaty abonamentu przy przyjęciu 3 letniego okresu, o którym mowa w art. 118 k.c. Wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony i uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia [...] r. zawieszono to postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i jednocześnie, kierując się zapisem art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, zwrócono się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] r., utrzymanym następnie w mocy ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r., wierzyciel uznał wniesione zarzuty strony za nieuzasadnione. W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. w związku z uzyskaniem informacji o zmianie miejsca zamieszkania zobowiązanego, postanowieniem z dnia [...] r., uznał się niewłaściwym miejscowo do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec strony i przekazał akta właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu. Następnie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r., konsekwentnie oddalił zarzuty strony, podkreślając, iż zgodnie z art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej wypowiedź wierzyciela w zakresie nieistnienia obowiązku jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, a wierzyciel w sprawie uznał zarzuty za nieuzasadnione. Uznał bowiem, że strona jest objęta obowiązkiem rejestracji odbiornika rtv, a więc także opłacania abonamentu rtv. Został mu też nadany indywidualny numer identyfikacyjny, przesłany na poprzedni adres zamieszkania. Zdaniem wierzyciela nie miało też miejsca przedawnienie dochodzonej opłaty abonamentowej rtv, gdyż do tego typu zaległości zastosowanie mają przepisy art. 70 Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu cywilnego. Organ egzekucyjny dodał, że w odniesieniu do zadłużenia zobowiązanego nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego, o którym został on powiadomiony.

Na postanowienie organu egzekucyjnego, pełnomocnik strony złożył zażalenie zarzucając:

- naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2007. 187. 1342 – dalej rozporządzenie) poprzez błędną wykładnię oraz jego niezastosowanie i bezzasadne uznanie, że powyższy przepis rzekomo nie powoduje utraty jakiejkolwiek mocy dowodowej przez dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników po upływie 12 miesięcy od wejścia w życie powyższego rozporządzenia, pomimo, że przepis ten, bez jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, taki właśnie skutek przewiduje, przez co dokument rejestracji przez zobowiązanego odbiornika w 1993 r. nie może odnosić obecnie skutków prawnych, a dla naliczania opłaty abonamentowej konieczne jest wykazanie przesłanki posiadania odbiornika rtv przez zobowiązanego,

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8 i 77 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia obligatoryjnego, w świetle przedstawionego orzecznictwa, postępowania wyjaśniającego na okoliczność faktycznego wywiązania się przez wierzyciela z obowiązku, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia oraz poprzestanie w tym zakresie na przedłożeniu wydruku duplikatu zawiadomienia, który nie posiada nawet przymiotu dokumentu i nie wiadomo, czy i kiedy de facto został wygenerowany,

- naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. 2005. 85. 728) o opłatach abonamentowych – (dalej ustawa) poprzez bezzasadne utrzymanie, iż zobowiązany nadal posiada status abonenta pomimo nieużywania przez niego odbiornika radiowego oraz telewizyjnego objętego nieważnym i nie posiadającym waloru dowodowego zgłoszeniem rejestracyjnym i brak jest przesłanek do przypisywania mu obowiązku opłacania abonamentu rtv,

- naruszenie art. 70 § 1 ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa poprzez niewłaściwe zastosowanie i niedopuszczalne rozszerzenie zakresu zastosowania powyższej ustawy o przepis przewidujący 5 – letni termin przedawnienia, liczony od końca roku, w którym upłynął termin płatności należności,

wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu pełnomocnik strony wskazał, że po zmianie stanu prawnego uniemożliwiającego zobowiązanemu zaskarżenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowiska wierzyciela, niedopuszczalne jest przyjęcie, że organ egzekucyjny jest związany w pełni stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i że może w zakresie jego rozpoznania zapaść wyłącznie tożsame rozstrzygnięcie, gdyż w ten sposób wierzyciel byłby pierwszą i ostatnią instancją rozpoznającą zarzuty w sprawie. Twierdzi, że zaskarżone postanowienie jest wadliwe i stanowi rezultat nierozpoznania istoty sprawy. Organ egzekucyjny w ślad za wierzycielem nie dostrzegł, że niniejsza egzekucja prowadzona jest wyłącznie w oparciu o komputerowy wydruk, którego daty wygenerowania i uprzedniego wysłania, pomimo wyraźnego zarzutu ze strony zobowiązanego, nie zweryfikowano. Zobowiązany stanowczo zaprzeczył jakoby w 2008 r. nadano mu jakikolwiek numer identyfikacyjny, a następnie wysłano na jego adres powiadomienie w tym przedmiocie, przez co ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wierzycielu. Ponadto nadal utrzymał zarzut przedawnienia należności, uznając że brak jest podstaw do przyjęcia 5-letniego terminu przedawnienia. Uważa bowiem, że w stosunku do opłat radiowo-telewizyjnych najbardziej trafne wydaje się odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu cywilnego, a konkretnie art. 118 kc ustalającego 3 letni termin przedawnienia w sprawie świadczeń okresowych i związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy należności za okres 1 styczeń 2010 r. – 30 czerwiec 2012 r. należy uznać za przedawnione.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 33 § 1 i art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej stwierdzając, że pełnomocnik zobowiązanego podniósł nieistnienie egzekwowanego obowiązku oraz jego przedawnienie, a więc zgłosił zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy. Zauważył, że prowadzący postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na wniosek i na podstawie tytułów wykonawczych wierzyciela, organ egzekucyjny zastosował się do ustawowych wymogów, uzyskując ostateczne postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. wyrażające jego stanowisko w zakresie zarzutów strony. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż mając na uwadze, że pełnomocnik zobowiązanego zgłosił zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, czyli nieistnienia i przedawnienia dochodzonego przymusowo abonamentu rtv, obowiązkiem organu egzekucyjnego według dyrektywy powołanego wyżej art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, było wydanie rozstrzygnięcia tożsamego ze stanowiskiem wierzyciela. Wiążący charakter wypowiedzi wierzyciela oznacza bowiem, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Wskazał, że jak wyjaśnił w swoim orzeczeniu wierzyciel, przymus rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy i takiej dokonał zobowiązany. W dokumentacji Poczty Polskiej brak jest natomiast potwierdzenia zgłoszenia przez zobowiązanego zaprzestania użytkowania odbiorników rtv przed dniem 20 czerwca 2015 r. i nie posiada on też potwierdzenia zgłoszenia przez zobowiązanego uprawnień do zwolnienia z opłaty rtv. Wierzyciel wyjaśnił przy tym, że przepisy prawne nakładają na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Fakt wyrejestrowania odbiorników powinien udowodnić i wykazać zobowiązany, skoro zarówno na etapie wniesionych zarzutów, jak i w zażaleniu nie zostały przedstawione dowody na okoliczność wyrejestrowania odbiorników. Zarzut więc nieistnienia obowiązku był z tego powodu niezasadny. Odnosząc się natomiast do zarzucanego przedawnienia zobowiązania objętego przedmiotowymi tytułami wykonawczymi wierzyciel podkreślił, że opłata abonamentowa rtv stanowi przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie publiczne, które wyróżnia celowy charakter. Publicznoprawny charakter opłat abonamentu rtv stanowi analogię do obciążeń podatkowych, a zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie przedawnienia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jego płatności.

Organ odwoławczy podkreślił, że bieg terminu przedawnienia jest uwarunkowany zaistnieniem okoliczności wymienionych w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że następuje przerwanie biegu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został powiadomiony. I taka sytuacja miała miejsce w odniesieniu do zobowiązanego, gdyż w terminie wymagalności opłaty zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, o czym został on powiadomiony 9 czerwca 2015 r., zatem od dnia 10 czerwca 2015 r. biegnie na nowo 5-letni termin przedawnienia egzekwowanej opłaty abonamentowej rtv za okres 01.2010-04.2014 r.

Wskazując na treść art. 7 i art. 77 K.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie rozpatrywania sprawy nie stwierdzono, aby postanowienie wierzyciela w przedmiocie jego stanowiska, wydane zostało z naruszeniem art. 2 ust. 1-3 ustawy w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia, jak również nie miało miejsca naruszenie postanowień art. 7, 8 i 77 K.p.a. Mając zatem na uwadze wiążące organ egzekucyjny stanowisko wierzyciela uznał, że postanowienie organu odwoławczego, oddalające zarzuty strony zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, nie narusza prawa.

W skardze na to postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego i zasądzenie kosztów postępowania podniósł zarzuty zaprezentowane w zażaleniu w istocie o tej samej treści.

Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że w istniejącym stanie prawnym nie można uznać, że organy egzekucyjne oraz sądy administracyjne są związane w pełni stanowiskiem wierzyciela. Dlatego też jeżeli zarzuty są zasadne organ egzekucyjny winien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że w toku postępowania zaprzeczył by wysłano do niego dokument – powiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, oraz że zaoferował, nierozpoznane przez organ egzekucyjny, wnioski dowodowe na okoliczność zaniechania wykonania tego obowiązku. Wyjaśnił, że przedmiotowa egzekucja prowadzona jest wyłącznie w oparciu o komputerowy wydruk, którego daty wygenerowania i uprzedniego wysłania, nie zweryfikowano. Stwierdził, że nie można zgodzić się z tezą organu, że w tym samym dniu (tj. 10 września 2008 r.) do kilku milionów abonentów operator pocztowy wysłał informacje o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zaś jedynym tego śladem i dowodem jest zwykły wydruk z komputera. Operator pocztowy nie posiada żadnych dowodów urzędowego nadania kilku milionów listów, powołując się na brak reklamacji ze strony odbiorców oraz nieistnienie konieczności przedłożenia zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Zdaniem pełnomocnika przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia przewiduje utratę mocy dowodowej dotychczasowych dowodów zarejestrowania odbiorników po upływie 12 miesięcy od wejścia w życie tego rozporządzenia, co oznacza, że fakt rejestracji przez zobowiązanego odbiornika w 1993 r. nie może odnieść obecnie skutków prawnych, a dla naliczenia opłaty abonamentowej konieczne jest wykazanie przesłanki posiadania odbiornika rtv przez skarżącego. Tym czasem przed wszczęciem niniejszej egzekucji organ sam przyznał, że dowód zarejestrowania odbiornika oraz książeczka abonencka [...] straciła ważność. Skarżący nie zgodził się z tym, by – z uwagi na logikę i zasady praworządności – wystarczające było powołanie się na obecne dane zawarte w komputerze, które miałyby być rzekomo przesądzające, bez jakiejkolwiek możliwości weryfikacji ich prawidłowości. Podkreślił, że organ nie przedstawił nawet dowodu rejestracji odbiornika w 1993 r. pomimo, że skarżący zaprzeczył jakoby posiadał status abonenta w rozumieniu ustawy.

Pełnomocnik skarżącego stwierdził ponownie, że przepisy ustawy i rozporządzenia uzależniły dopuszczalność naliczenia i egzekwowania przedmiotowych opłat od istnienia dowodu rejestracji odbiornika, zaś dowodem zarejestrowania był – w dacie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r. – wniosek o rejestrację, bądź zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ustawodawca z mocy samego prawa unieważnił uprzednie dowody rejestracji odbiorników nakładając na operatora obowiązek (do końca 2008 r.) nadania wskazanych numerów stanowiących wyłączny dowód rejestracji odbiornika, umożliwiający dalsze naliczanie opłaty abonamentowej. Skoro książeczka abonenta [...] utraciła ważność z końcem 2008 r. zobowiązany zaprzestał dokonywania płatności, gdyż utracił przymiot abonenta z mocy samego prawa. Skarżący zaprzeczył jakoby w 2008 r. nadano mu jakikolwiek numer identyfikacyjny, a następnie wysłano na jego adres powiadomienie w tym przedmiocie, przez co ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wierzycielu. Dołączony "wydruk duplikatu zawiadomienia" nie może, zdaniem skarżącego, stanowić środka dowodowego w przedmiotowym postępowaniu, zaś organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu. Przedłożony przez wierzyciela "duplikat" budzi zasadnicze wątpliwości, co do daty jego sporządzenia (wygenerowania), a zgłoszony powszechnie przez innych (byłych) abonentów zarzut nieotrzymania przesyłki z numerem, prowadzić może do wniosku, iż wierzyciel de facto zaniechał wykonania obowiązku zawartego w rozporządzeniu, a obecnie posługuje się wydrukiem sporządzonym post factum jedynie dla celów prowadzenia egzekucji. Przepis rozporządzenia stanowi o obowiązku "powiadomienia" o nadaniu numeru w określonym czasie i okoliczność tą powinien wykazać wierzyciel. Wymaga to bądź udowodnienia otrzymania takiego powiadomienia, bądź wykazania jego skutecznego nadania.

Zdaniem skarżącego wierzyciel nie był w stanie wykazać żadnym miarodajnym dowodem, że de facto nadał numer identyfikacyjny ówczesnym abonentom, a następnie wysłał im w tym zakresie powiadomienie. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, iż to zobowiązany musi wykazać, że składał reklamacje w związku z niewykonaniem przez Pocztę Polską S.A. obowiązku co do nieotrzymania przedmiotowego zawiadomienia, gdyż obowiązek ten ciążył ustawowo na operatorze pocztowym. Podobnie brak zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie nie może stanowić fikcji jego doręczenia czy nadania. Skarżący podtrzymał wniosek o przeprowadzenie postępowania dowodowego na wskazane w jego zarzutach okoliczności – nie wyłączając opinii biegłego rzeczoznawcy weryfikującego w systemie wierzyciela rzeczywiste daty wygenerowania zawiadomienia o nadaniu numerów identyfikacyjnych. Skarżący wyraził pogląd, że Poczta Polska S.A. nie jest wyjątkiem w polskim systemie prawnym i musi szanować wolę prawodawcy, poprzez co brak jest jakichkolwiek podstaw do uchylenia się od konsekwencji prawnych przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia.

Kwestia wyrejestrowania odbiornika nie była istotna w sprawie wobec faktu utraty ważności dotychczasowych dowodów zarejestrowania z mocy prawa. Nie można wyrejestrować coś co nie jest zarejestrowane. Ponadto zdaniem skarżącego z art. 7 ust. 4 ustawy nie wynika by należało stosować przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie instytucji przedawnienia dlatego też należy przyjąć do stosowania art. 118 k.c. Dodał, że przedmiotowe zobowiązanie ma charakter okresowy (miesięczny), co oznacza, że należałoby przyjąć jako datę początkową biegu terminu przedawnienia pierwszy dzień wymagalności należności za dany miesiąc rozliczeniowy, a nie odroczenie jej na koniec roku kalendarzowego.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte stanowisko i jego argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie należy wskazać na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, które mogą stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. I tak zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku bądź jego przedawnienia mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej. Natomiast art. 34 § 1 tej ustawy reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10,

a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 i 4 ustawy egzekucyjnej, przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymującym w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. uznał zarzut nieistnienia i przedawnienia obowiązku ze nieuzasadniony, zaś organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy egzekucyjnej, nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12).

Reasumując związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Nie uchybiono również przepisowi art. 34 § 4 tej ustawy, który określa rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie organu odwoławczego jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa.

Sąd zwraca uwagę na to, że wierzyciel w wydanych postanowieniach wyjaśnił, iż przymus rejestracji odbiorników telewizyjnych wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy, a w dokumentacji brak jest zgłoszenia strony o zaprzestaniu użytkowania takiego odbiornika przed dniem 20 czerwca 2015 r. bądź zgłoszenie o posiadaniu przez zobowiązanego uprawnień o zwolnieniu go z opłat rtv. Dodał, że fakt wyrejestrowania odbiornika powinien udowodnić i wykazać zobowiązany. Strona takiej okoliczności nie udowodniła, a nawet nie twierdziła, że czynności takiej dokonała. Wierzyciel wskazał, że opłata abonamentowa rtv przedawnia się po upływie 5 lat od końca roku, w którym stała się wymagalna, co wynika z treści art. 70 § 1 O. p., który określa termin przedawnienia tych należności. Tak więc należności z tytułu zaległego abonamentu rtv za poszczególne miesiące 2010 r. uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2015 r. niemniej Sąd zauważa, że wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze jeszcze przed upływem terminu przedawnienia należności z tytułu abonamentu rtv. Ponadto zgodnie z art. 70 § 4 O. p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W odniesieniu do skarżącego środkiem, który przerwał bieg terminu przedawnienia, było zajęcie jego rachunku bankowego zawiadomieniem z dnia [...] r., doręczonym stronie w dniu 9 czerwca 2015 r.

Tym samym doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który rozpoczął bieg na nowo. "Opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 o.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności" (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 210/12).

Odnosząc się do twierdzeń skargi Sąd zgadza się ze stanowiskiem skarżącego, że legalność postanowień wierzyciela w sprawie zasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne podlega kontroli sądu administracyjnego. Wynika to z treści art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017. 1369 ze zm.), dalej ustawa p.p.s.a. Dlatego też dokonał oceny zgodności z prawem tych postanowień stwierdzając, że prawa nie naruszają. W szczególności nie doszło do naruszenia § 5 rozporządzenia czy też przepisów ustawy oraz procedury administracyjnej.

Analizując tę kwestię Sąd stwierdza, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczenia opłat abonenckich (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1321/16). Należy bowiem wskazać, że opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Wierzyciel wyjaśnił, że rejestracja odbiornika telewizyjnego i radiofonicznego strony dopełniona została w 1993 r. na książeczce o nr [...], w której opłaty były dokonywane do końca 2007 r. Pełnomocnik skarżącego nie kwestionował tej okoliczności, ani nie twierdzi, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika.

W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia czy ich realizacji. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 ustawy za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie nie był kwestionowany przez skarżącego, a poza tym został wykazany przez organ poprzez wskazanie na istnienie imiennej książeczki radiofonicznej strony z podaniem jej numeru, co było dowodem zarejestrowania odbiornika rtv w 1993 r. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13, CBOSA. Zatem jeśli organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14 - CBOSA).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

Powyższego stanowiska nie zmienia argumentacja strony skarżącej dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

W ocenie Sądu chybione jest wywodzenie braku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej z treści § 5 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia. Przepis ten nie określa bowiem takiego obowiązku, jak również z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych nie zwalnia.

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy, który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że ustawy nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 (Lex nr 2190429). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15 (Lex 2141379).

Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego (niespornego pomiędzy stronami) zarejestrowania odbiornika RTV. Strona skarżąca stara się przypisać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu dłużnika inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a mianowicie utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.

Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16, Lex nr nr 2190429).

Wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą 10 września 2008 r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV a nie dokonał jego wyrejestrowania.

Stąd organy nie mogły w tej materii dopuścić się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. w sposób, który by miał wpływ na wynik tej sprawy, ani też nie naruszyły w tym kontekście art. 2 ust. 3 ustawy.

Dokonując oceny kwestii przedawnienia spornego zobowiązania w kontekście formy i sposobu jego płatności zważyć należy, że opłata abonamentowa uiszczana jest w okresach miesięcznych. W myśl art. 3 ust. 4 ustawy opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Opłata może być uiszczona z góry za cały rok albo za poszczególne miesiące. Niezależnie od sposobu uiszczania tej opłaty (miesięcznie czy rocznie) obowiązek jej poniesienia powstaje w danym roku kalendarzowym i wynika wprost z przepisu prawa. Realizacja tego obowiązku następuje w drodze samoobliczenia (abonent ustala kwotę uiszczając ją za jeden lub kilka miesięcy albo rok), bądź przez odpowiedni organ. Okoliczność ta nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., skoro i tak opłata ta przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do "okresowości" danego zobowiązania czy jego wymagalności, lecz wykazania terminu jego płatności (miesięcznej, za kilka miesięcy czy rocznej) w danym roku kalendarzowym. Warto przy tym zauważyć, że w myśl art. 3 pkt 3 O.p. podatkami są również wskazane tam zaliczki, raty czy opłaty mające również charakter "okresowy", do których także stosuje się przepis art. 70 § 1 O.p. Skoro w niniejszej sprawie opłaty abonamentowe dotyczyły m.in. 2010 r. to bez względu na to czy mogły być uiszczone miesięcznie czy za inny okres danego roku kalendarzowego, termin ich płatności upływał w 2010 r., zaś termin ich przedawnienia rozpoczął się z końcem tego roku i zakończyłby się z końcem 2015 r.

Warto również stwierdzić, że organy egzekucyjne czy wierzyciel nie miały obowiązku prowadzić czynności wyjaśniających związanych z istnieniem (wygenerowaniem) wydruku duplikatu zawiadomienia, czy też wysłaniem takiego zawiadomienia stronie, a to z przyczyn wcześniej opisanych.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 tej ustawy.