Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 572/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1,2 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi "P." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/KD/400/3506/2023 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło "P. " Spółce

z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z 16 sierpnia 2016 r. nr [...] nakładającego

na Stronę karę porządkową w wysokości [...] zł.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

Prezydent Miasta S. postanowieniem z 16 sierpnia 2016 r. nr: [...] nałożył na Stronę karę porządkową w wysokości [...] zł. Przesyłka z ww. postanowieniem została doręczona Stronie pod aktualnym adresem

jej siedziby, tj. ul. B. K. 20-21; [...], 31 sierpnia 2016 r.

Pismem z 9 marca 2022 r. skierowanym do Gminy Miasto S.

a zatytułowanym "WNIOSEK. Wniosek o uchylenie decyzji [...]

i innych", sprecyzowanym podaniem z 9 sierpnia 2023 r., Strona wystąpiła do organu

I instancji o uchylenie trzech postanowień tego organu w przedmiocie nałożenia

na nią kary porządkowej, w tym ww. postanowienia z 16 sierpnia 2016 r.

W uzasadnieniu pisma Strona wskazała na celowe pominięcie przez organ I instancji wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 3 O.p. (śmierć przedstawiciela ustawowego strony), a skutkującej niewszczęciem bądź zawieszeniem z urzędu toczącego się postępowania podatkowego. Z treści pisma wynika także,

że w odniesieniu do Strony wystąpiły braki w zarządzie, gdyż "Prezes Zarządu Spółki

– J. K., zmarł nieoczekiwanie i dopiero w dniu 16.12.2021 r. jako prezes zarządu wpisana została Pani S. S.".

Organ I instancji przekazał organowi II instancji ww. pismo Spółki z 9 marca

2022 r. jako zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta S.

z 16 sierpnia 2016 r., o czym poinformował Stronę.

Postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. nr [...], organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia z dnia 9 marca 2022 r. (nazwanego wnioskiem) na postanowienie prezydenta Miasta S. z 16 sierpnia 2016 r. znak nr [...] o nałożeniu kary porządkowej.

Strona zaskarżyła ww. postanowienie z 24 czerwca 2022 r. skargą wniesioną

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z 12 stycznia 2023 r., I SA/Sz 532/22 uchylił zaskarżone postanowienie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydało zaskarżone obecnie postanowienie z 30 sierpnia 2023 r. nr [...], w którym odmówiło Stronie przywrócenia terminu

do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Prezydenta Miasta S.

z 16 sierpnia 2016 r.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 162 § 1, 2 i 4 O.p. podstawą przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest złożenie wniosku przez osobę uprawnioną w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie przez nią, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a także dopełnienie czynności, dla której upłynął termin.

W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione dwie podstawowe przesłanki przywrócenia terminu, bowiem Strona nie złożyła wniosku

w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia oraz nie wykazała,

aby uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.

Kolegium wskazało, że jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia zażalenia Strona podaje śmierć Prezesa Zarządu w 2014 r. przez co nie ma, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż strona nie była właściwie reprezentowana. Załączone do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego S.

- Centrum w S. o wpisie w KRS S. S. jako Prezesa Zarządu Spółki "P. " nosi datę 16 grudnia 2021 r. Jednocześnie z zaświadczenia o dokonaniu wpisu wynika, że dokonano go 16 grudnia 2021 r. o godzinie 10.46. Zestawienie daty wniosku o przywrócenie terminu z datą wpisania w KRS nowego Prezesa Zarządu Spółki, wskazuje na znaczny upływ czasu pomiędzy tymi datami przekraczający 7 dni. Ponadto, nie złożenie zażalenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia o nałożeniu kary w związku z podnoszonym przez Stronę brakiem reprezentacji

nie znajduje potwierdzenia w pełnych danych z KRS. Daty wpisania w KRS członków zarządu i wykreślenia ich nie pokrywają się z datami z protokołu walnego zgromadzenia wspólników z 7 marca 2012 r. J. K. został wykreślony w KRS jako Prezes Zarządu w dniu 28 lutego 2011 r. Niezależnie do tego, od 13 października 2010 r.

do 25 maja 2023 r. jako prokurent Strony był wpisany M. K..

Kolegium stwierdziło, że w świetle powyższego nie potwierdza się twierdzenie o braku reprezentacji Strony w dacie doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Nadto Kolegium wskazało, że postanowienie to, nie zostało wydane

we wszczętym postępowaniu, lecz w związku z podjętymi czynnościami sprawdzającymi.

Strona zaskarżyła ww. postanowienie z 30 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargą wniesioną do tutejszego sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a jednocześnie o zwrócenie się do Prezydenta Miasta S. czy postanowienie nr [...] o nałożeniu kary porządkowej w wysokości [...] zł jest w mocy i czy zostało wydane zgodnie z prawem.

Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła:

1) błędną interpretację przepisów art. 162 § 1, 2 i 3 O.p. w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż:

- dokonanie wpisu do KRS i wydanie w tym zakresie zaświadczenia - nie jest tożsame ze znajomością postanowienia [...]

- odbiór postanowienia wskazanego powyżej w trybie art. 45 k.p.a.

to jest w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma;

- w zakresie wniosku koniecznym jest poznanie np. postanowienia [...], które co do zasady w zakresie zarysu poznane zostało z wymiany pism poprzez platformę epuap z UM w S.,

2) naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 3 O.p. w związku z przesłankami

do zawieszenia postepowania podatkowego wszczętego i prowadzonego

na podstawie przepisów Ustawy Ordynacja podatkowa i tym samym naruszenie art. 6 k.p.a.;

3) błędną interpretację przepisu z art. 183 § 2 ust. 2 PostAdmU — gdyż prokurent Spółki nie jest organem Spółki, ani je przedstawicielem ustawowym mając

na uwadze art. 96 k.c.;

4) nieuwzględnienie, iż prokurent Spółki zgodnie z praktyką Sądu Rejonowego S. Centrum w S. XIII Wydziału Gospodarczego - sądu rejestrowego, nie jest uprawniony do składania wniosków rejestracyjnych

np. w zakresie adresu rejestracyjnego, czyli zatem w rozumieniu art. 174 § 1

ust. 2 k.p.c. nie jest uprawniony do działania procesowego w jej imieniu,

co oznacza, iż nie jest jej przedstawicielem procesowym;

5) sprzeczność przepisów prawa procesowego przed sądami administracyjnymi, oraz prawa procesowego przed sądami powszechnymi (postępowanie cywilne), co prowadzi do dualizmu prawa i konieczności ustalenia jednego obowiązującego przepisów prawa;

6) błędne zastosowanie art. 58 k.p.a. wobec naruszenia art. 6 k.p.a.

w zw. z art. 201 § 1 pkt 3 O.p.;

7) nieuwzględnienie, iż zmiana zarządu jest zmianą deklaratywną — a jeśli zastosowanie ma mieć art. 17 ustawy o KRS, to również przesłanki braku zarządu są spełnione;

8) powołanie kuratora — co nastąpiło dnia 24 maja 2016 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...]-Centrum w S. sygn. akt [...], a które to zostało wpisane dnia 22 lipca 2016r. — sygn. akt [...] - wskazało zakres umocowania kuratora - inny, niż prowadzenie spraw bieżących spółki.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wskazała, że od 22 lipca 2014 r.

- co wynika ze śmierci J. K. - nie miała zarządu,

tj. przedstawiciela ustawowego. Stan ten został ujawniony w KRS 27 marca 2015 r.

i zgodnie z art. 17 ustawy o KRS, jasnym i klarownym jest brak reprezentanta spółki. Skarżąca podkreśliła, że miała wprawdzie prokurenta samoistnego, jednakże jego umocowanie wynika z pełnomocnictwa, nie zaś z ustawy, co wprost powoduje,

iż nie jest on przedstawicielem ustawowym (art. 96 k.c.). Ponieważ jawnym i ogólnie dostępnymi są dane z KRS, a odpis wprost wskazywał brak przedstawiciela ustawowego Skarżącej sama decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta S. nie mogła być wydana. Nie jest winą Skarżącej, że przedstawiciele Miasta S. nie znają przepisów prawa oraz nie potrafią ustalić stanu prawnego

w ogólnie dostępnym rejestrze.

Jak dalej wskazała Skarżąca, z dniem śmierci J. K. i wobec braku w składzie zarządu (brak przedstawiciela ustawowego) żadne postępowanie

na podstawie Ordynacji Podatkowej nie powinno być prowadzone, a potencjalnie wszczęte powinno być zawieszone obligatoryjnie. Oczywistym jest również,

iż po zawieszeniu postępowania nie mogą być wykonywane żadne inne czynności (poza możliwością wydania decyzji wznawiającej postępowanie wobec ustania przesłanek). Wynika to wprost z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa

i nie można ich wybiórczo stosować. W takim stanie rzeczy, nie można sanować bezprawnie wdanego postanowienia [...], a tym samym dokonać złamania prawa. Musi to powodować negatywne skutki prawne, w tym również

do członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdyż ich nieznajomość przepisów administracyjnych jest rażąca. Na podkreślenie, w ocenie Skarżącej, zasługuje takt, że organ samorządowy przyznał się w trakcie postępowania

do nielegalności swojego działania i dokonał czynności zmierzających do ich naprawy (konwalidacji).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z 30 sierpnia 2023 r., SKO/KD/400/3506/2023 o odmowie przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z 16 sierpnia 2016 r., [...] o nałożeniu

na Skarżącą kary porządkowej w wysokości [...] zł.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia należy uwzględnić okoliczność, że sprawa z podania Skarżącej z 9 marca 2022 r. była już przedmiotem kontroli sądowej.

W prawomocnym wyroku z 12 stycznia 2023 r., I SA/Sz 532/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylając postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z 24 czerwca 2022 r., nr [...]

w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia wskazał,

że organ wszczynając postępowanie zażaleniowe w rozpoznawanej sprawie

na postawie wniosku Skarżącej z 9 marca 2022 r. nie poczynił wystarczających ustaleń,

co do ostatecznego zamiaru Skarżącej. Sąd zauważył bowiem, że wniosek

był zredagowany niezrozumiale, niedbale i niezręcznie. Z treści wniosku Skarżącej

nie wynikało jednoznacznie czy ww. pismem, Skarżąca wniosła zażalenie

na ww. postanowienie czy też wniosła o wyeliminowanie przedmiotowego postanowienia z obrotu prawnego w innym trybie, w tym w szczególności w jednym

z trybów szczególnych przewidzianych w przepisach O.p.

Sąd zalecił, aby organ w dalszym postępowaniu dotyczącym rozpoznania wniosku Skarżącej z 9 marca 2022 r., wyjaśnił powyżej wskazane, niewyjaśnione dotychczas okoliczności jako mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, w tym w szczególności dokonał wyjaśnienia woli Skarżącej przez zwrócenie się o zajęcie wyraźnego stanowiska co do treści żądania zawartego

we wniosku z 9 marca 2022 r.

Powyższy wyrok ma znaczenie dla oceny dalszego postępowania organów, w tym również aktualnie kontrolowanego postanowienia. Zgodnie bowiem

z przepisem art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Sąd stwierdza, że zalecenia wyrażone w ww. wyroku z 12 stycznia 2023 r.,

I SA/Sz 532/22 zostały przez organ wykonane, w związku z czym w sprawie nie doszło

do naruszenia art. 153 P.p.s.a. Jak bowiem wynika z akt sprawy Organ w ponownie prowadzonym postępowaniu, pismem z 17 lipca 2023 r., wezwał Skarżącą

do sprecyzowanie żądania podania z 9 marca 2022 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżąca pismem z 9 sierpnia 2023 r. doprecyzowała, że pismo z 9 marca 2022 r. należy traktować jako zażalenie, ewentualnie jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Jak wynika z akt sprawy, organ rozpoznał oba wnioski.

Przechodząc zatem do rozpoznania przedmiotowej sprawy, Sąd wskazuje,

że kwestia uprzedniego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania/zażalenia warunkuje konieczność następczego badania zaistnienia przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania/zażalenia.

Zagadnienie to było przedmiotem pogłębionej analizy przedstawionej w wyroku NSA z 8 sierpnia 2012 r., I FSK 1443/11, w którym wyrażono pogląd, że: "Wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku

o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy, niezależnie

od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie

z nim).". W wyroku tym wskazano także, że - zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej - podanie o przywrócenie terminu składa się po jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których

już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jeśli zatem na tak postrzeganą instytucję prawną nałoży się, powszechnie akceptowany w orzecznictwie, obowiązek orzekania

w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia),

to nie powinno budzić większych i uzasadnionych wątpliwości, która ze spraw powinna obejmować badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu

i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, a następnie przełożenia tych ustaleń na odpowiedni do nich język procesowy. Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). Natomiast, inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu

w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście

przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia.

Te właśnie zagadnienia są istotne dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej z punktu widzenia art. 162 § 1 i § 2 w związku z § 3 Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie więc uchybienia terminu przed rozpatrzeniem wniosku o jego przywrócenie nie jest działaniem przedwczesnym.

Argumentem, niedostrzeganym w części judykatów, który należało uwzględnić

w rozważaniach jest też bezwarunkowy charakter art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wynikający między innymi ze zwrotu: "Organ odwoławczy stwierdza". Dodać więc należy i to, że stwierdzenie uchybienia terminu następuje w trybie działania z urzędu (aczkolwiek w sensie sprawczym z impulsu wnioskodawczego w postaci wniesionego odwołania/ zażalenia), a przywrócenie terminu tylko na wniosek zainteresowanego.

Powyższy tok rozumowania został przyjęty w późniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z: 29 sierpnia 2017 r., II FSK 2288/15; 28 września 2018 r., II FSK 1206/18) Skład orzekający w sprawie w pełni go akceptuje i przyjmuje

za własny.

W związku z powyższym Sąd wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r., [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez Skarżącą zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z 16 sierpnia 2016 r., [...]

o nałożeniu na Skarżącą kary porządkowej w wysokości 200 zł zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 22 maja 2024 r., I SA/Sz 571/23 oddalił skargę na ww. postanowienie.

W tym miejscu wskazać zatem należy, że zgodnie z treścią art. 162 § 1 O.p.,

w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl

art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek: (1) uchybienie terminowi, (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest kwestia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, która to kwestia, co zostało powyżej wskazane, została przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2024 r., I SA/Sz 571/23. Wynika z niego, że postanowienie o nałożeniu na Skarżącą kary porządkowej zostało doręczone Skarżącej 31 sierpnia 2016 r. w związku z tym, siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia, upłynął z dniem 7 września 2016 r., tymczasem zażalenie zostało złożone elektronicznie wnioskiem w dniu 10 marca

2022 r. (data wpływu do organu). Uchybienie terminowi zatem nastąpiło.

W ocenie organu, Skarżąca nie spełniła jednak dwóch kolejnych przesłanek przywrócenia terminu a mianowicie, nie zachowała siedmiodniowego terminu

do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.

Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wskazała, na śmierć Prezesa Zarządu Spółki w 2014 r., przez co nie było, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż Skarżąca nie była właściwie reprezentowana. Do wniosku Skarżąca dołączyła m.in. postanowienie Sądu Rejonowego S. - Centrum w S. z 16 grudnia 2021 r. o wpisie w KRS S. S. jako Prezesa Zarządu Spółki "P. ". Także, że z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców (dane z KRS wydruk

z 30 sierpnia 2023 r. w aktach) wynika, iż wpisem z 16 grudnia 2021 r. S. S. została ujawniona w KRS jako Prezes Zarządu Spółki "P. ".

Trafnie zatem organ wskazał, że zestawienie daty wniosku o przywrócenie terminu (9 marca 2022 r.) z datą wpisania w KRS nowego prezesa zarządu Spółki

(16 grudnia 2021 r.) wskazuje na znaczny upływ czasu pomiędzy tymi datami przekraczający 7 dni. Istotne jest również to, że Skarżąca nie wykazała innej, konkretnej daty powzięcia wiedzy o wydaniu postanowienia nakładającym na Skarżącą karę porządkową.

W orzecznictwie podnosi się, że okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę (lub pełnomocnika) informacji o uchybieniu terminowi muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o tym fakcie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Lublinie z 8 czerwca 2022 r., I SA/Lu 109/22, publ. LEX nr 3362869). Oznacza to,

że nie jest konieczne doręczenie decyzji/postanowienia, lecz wystarczające jest samo dowiedzenie się o fakcie jej/jego wydania.

Przyjmując zatem ustalenia organu, że nastąpiło to w dacie wpisu w KRS S. S. jako Prezes Zarządu Spółki "P. ", wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z uchybieniem terminu. Konsekwencją powyższego, jest brak podstaw

do badania przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi, skoro przesłanki określone w art. 162 O.p., muszą być spełnione łącznie.

Organ w rozpoznawanej sprawie rozważył jednak także i przesłankę uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia trafnie uznając, że Skarżąca nie wykazała aby uchybienie nastąpiło bez jej winy.

O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna

od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była

w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej, spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Jest ono środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń.

Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna

i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej

nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa (por. wyroki NSA z: 20 września 2018 r., II OSK 2369/16; 19 maja 2021 r., I OSK 2539/20; CBOS). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Jak podkreśla się w orzecznictwie, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy podjęciu największego

w danych warunkach wysiłku.

W realiach sprawy, ocena organu, zgodnie z którą Skarżąca

nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu było od niej niezależne, jest prawidłowa.

Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wskazała, na śmierć Prezesa Zarządu Spółki w 2014 r., przez co nie było, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż Skarżąca nie była właściwie reprezentowana.

Sąd wskazuje, że kwestia braku reprezentacji Skarżącej była już przedmiotem oceny Sądu, który w ww. orzeczeniu z 22 maja 2024 r., I SA/Sz 571/23 nie stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie. W wyroku tym, Sąd przesądził, że śmierć J. K., która nastąpiła w 22 lipca 2014 r. nie miała istotnego znaczenia prawnego, skoro J. K. został wykreślony w KRS jako Prezes Zarządu

28 lutego 2011 r.( 3 lata przed śmiercią). Po nim funkcję Prezesa Zarządu pełniła T. M. [...] (wykreślenie nastąpiło wpisem z 27 marca 2015 r.). Natomiast przez okres od 13 października 2010 r. do 25 maja 2023 r. w KRS był ujawniony jako prokurent samoistny Skarżącej - M. K., będący równocześnie wspólnikiem Skarżącej.

Sąd podkreśla, że stosownie do art. 1091 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia

1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2023.1610 t.j.; dalej: "k.c.") prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych

i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Powyższego

– ustawowego - zakresu umocowania prokurenta nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prokurent może dokonywać w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy takich samych czynności, jakich może dokonywać sam przedsiębiorca z wyłączeniem wynikającym z art. 1093 k.c.,

tj. do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności. Poza tym należy zauważyć, na co wskazuje prof. dr. hab. Zbigniew Kuniewicz, że brak organu wykonawczego oby prawnej wcale nie wyklucza możliwości jej reprezentacji przez ustanowionego wcześniej pełnomocnika (prof. dr hab. Zbigniew Kuniewicz, "Reprezentacyjna funkcja członka zarządu spółki kapitałowej". WNUS, Szczecin 2005, str. 21). Nadto, Sąd zauważył, że to właśnie prokurent samoistny Skarżącej M. K. złożył wniosek z 9 marca 2022 r. o uchylenie zaskarżonych postanowień

- zatem podejmował czynności jako reprezentant Skarżącej. Tym samym,

za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut braku reprezentacji Skarżącej w dacie doręczenia ww. postanowienia z 16 sierpnia 2016 r. Skarżąca nie została bowiem pozbawiona

ani atrybutu zdolności prawnej, ani zdolności do czynności prawnych i podmiotów umocowanych do ich wykonywania na rzecz Skarżącej.

Powtórzyć należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 162 O.p. ustalenie nawet najlżejszego stopnia winy w postaci niedbalstwa stanowi przeszkodę uniemożliwiającą przywrócenie terminu. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie

tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub braku podjęcia przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSA z 10 sierpnia 2017 r., II GZ 599/17; wyrok NSA

z 24 czerwca 2021 r., I FSK 689/21).

Konkludując stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia art. 162 § 1, 2 i 3 O.p.

nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy

w uchybieniu terminowi. Nie przedstawiła argumentacji uwiarygodniającej staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna

i nieprzezwyciężalna. W związku z tym należało uznać, że niedochowanie terminu było wynikiem braku dołożenia należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy zainteresowanego

w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy działał on z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od niego, co w okolicznościach niniejszej sprawy, jak trafnie przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, nie miało miejsca.

W konsekwencji, w sprawie nie zostały spełnione obie przesłanki określone

w art. 162 § 1 i § 2 O.p., warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi zauważyć należy, że kwestia prawidłowości wydania postanowienia organu I instancji, reprezentacji Skarżącej

oraz uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia zażalenia została już przesądzona w wyroku z 22 maja 2024 r., I SA/Sz 571/23

i nie może stanowić skutecznego argumentu w ramach wniosku o przywrócenie terminu.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazać należy, że przepisy

tej ustawy nie znajdowały zastosowania w sprawie (i jako takie nie mogły zostać

w związku z tym naruszone).

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada wymogom

z art. 217 O.p. Wyczerpująco informuje Skarżącą o motywach, którymi kierował

się organ, załatwiając sprawę, odzwierciedla tok jego rozumowania, w szczególności zawiera ocenę argumentów Skarżącej oraz dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów i ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.

Z tych względów Sąd, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Wyroki przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.