Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 454/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 3 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2; art. 64 ust. 2; art. 140aa ust. 3 pkt 1;
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] 2023 r., nr [...], nakładającą na skarżącą J. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych – jak za brak zezwolenia kategorii IV.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 15 stycznia 2023 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w Dorohusku podczas przekraczania granicy na kierunku wyjazdu z Rzeczypospolitej Polskiej został poddany kontroli pojazd członowy o numerach rejestracyjnych [...], kierowany przez M. S.. Pojazdem przewożony był ładunek podzielny w postaci oleju napędowego o łącznej wadze brutto 24804 kg (29866 l). Podmiotem wykonującym kontrolowany przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego była skarżąca [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

W protokole nr [...] opisano między innymi wyniki pomiaru rzeczywistej masy całkowitej. Wynik pierwszego ważenia wskazał na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 380 kg (0,95%), przy przewidzianej przepisami prawa dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 40000 kg. Na żądanie kierowcy przeprowadzono powtórne ważenie. Wyniki powtórnego ważenia ponownie wskazały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 400 kg (1 %).

Pomiaru rzeczywistej masy całkowitej dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej: znak fabryczny SCALEX, numer fabryczny 200314/2/3, posiadającej ważne świadectwo legalizacji wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie znak wniosku WZ8.41.2305.2021.4-1.

W wyniku kontroli stwierdzono, że przejazd kontrolowanego pojazdu wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "p.r.d."), polegającym na przewozie ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii IV.

W piśmie z dnia 24 marca 2023 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Decyzją z dnia [...] 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymierzył skarżącej [...] Spółce z o.o. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przewóz ładunku podzielnego po drogach publicznych mimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii IV.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca podniosła, że powtórne ważenie odbyło się w ciągu kilku minut od pierwszego ważenia, w związku z czym przewożony ładunek płynny nie miał możliwości całkowitego ustabilizowania się. Skarżąca wskazała, że dołożyła należytej staranności, by transport ładunku odbywał się zgodnie z przepisami prawa. Nawet jeśli przyjąć, jak twierdzi organ, że pojazd został przeładowany, to wykazywane przekroczenie jest tak niewielkie, że nie można go było dostrzec przy dokonywaniu załadunku. Z powyższych względów spełnione zostały przesłanki z art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., gdyż przewoźnik dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak również nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Skarżący podniósł dodatkowo, że podczas kontroli stwierdzono jedno przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, natomiast na tej podstawie nałożono na skarżącą dwie kary finansowe.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, w przypadku zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekraczać 40 ton.

Natomiast w wyniku kontroli rzeczywistej masy całkowitej pojazdu przeprowadzonej w dniu 15 stycznia 2023 r. o godzinie 20:54 stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 380 kg (rzeczywista wartość skontrolowanego parametru wynosiła 40380 kg), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,95 %. Przy powtórnym ważeniu o godzinie 20:59 stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 400 kg (rzeczywista wartość skontrolowanego parametru wynosiła 404000 kg). Czynności kontrolne zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 15 stycznia 2023 r.

Ważenia dokonano na wadze nieautomatycznej, której świadectwo legalizacji potwierdza, że w dniu kontroli waga spełniała wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r.; Nr 26, poz. 152). Ważenie przeprowadzono zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji użytkowania wagi. Brak sygnalizacji błędu przez system wagi oznacza, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy. Jednocześnie zatrudniony przez stronę kierowca nie wniósł zastrzeżeń do sposobu przeprowadzenia kontroli. Organ zauważył, że błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do ostatnio powołanego rozporządzenia. W przypadku wagi, którą dokonano pomiaru rzeczywistej masy pojazdu, błąd graniczny dopuszczalny wskazań wagi w użytkowaniu wynosi ± 60 kg. Organ zaznaczył jednocześnie, że określone w rozporządzeniu błędy graniczne wskazań wag nieautomatycznych dotyczą wartości, jaką maksymalnie może wykazać waga podczas legalizacji, aby właściwy organ wydał świadectwo legalizacji wagi. Natomiast stosując wagę z ważną legalizacją zasadnym jest przyjęcie jako wyniku ważenia wskazania wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru. Obowiązek pomniejszania uzyskanych wyników pomiarów nie wynika również z instrukcji dla użytkowników wagi, która została dołączona do akt sprawy. Ubocznie organ zauważył, że nawet jeżeli wynik ważenia – 40380 kg, zostałby pomniejszony o 60 kg, dopuszczalna masa całkowita pojazdu byłaby przekroczona.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Poddanym kontroli środkiem transportu przewożony był ładunek podzielny, którego przewóz pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 64 ust. 2 p.r.d., jest zabroniony.

Mając powyższe na względzie organ drugiej instancji uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 w związku ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii IV.

Wskazując na treść art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., organ odwoławczy uznał za prawidłowe nałożenie kary na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd. Organ zauważył, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd ma charakter obiektywny. Nie ma zatem znaczenia czy strona przyczyniła się do powstania naruszenia.

Jednocześnie organ stwierdził brak podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., gdyż przy dołożeniu przez stronę należytej staranności możliwe było uniknięcie stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia.

Organ zauważył, że zgodnie z wpisami w dowodach rejestracyjnych masa własna ciągnika samochodowego wynosiła 7868 kg, masa własna naczepy ciężarowej wynosiła 7980 kg, a masa ładunku w postaci oleju napędowego 24804 kg, czyli łącznie – 40652 kg. Wynik sumowania wskazuje na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. W konsekwencji organ uznał za niewiarygodne twierdzenie strony, że ujawnionego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego nie można było dostrzec przy dokonywaniu załadunku. Jednocześnie w sprawie nie wykazano, że strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu powinien sprawdzić stan pojazdu i towaru oraz proces załadunku, aby nie doszło do naruszenia jakichkolwiek norm prawa drogowego, gdyż ponosi odpowiedzialność za warunki przewozu oraz towar do czasu jego wydania odbiorcy. Przedsiębiorca wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Natomiast strona zarówno podczas kontroli, jak również w trakcie postępowania nie przedłożyła jakiegokolwiek dowodu świadczącego, że po załadunku towaru dokonała pomiaru (kontroli) jego parametrów, celem weryfikacji, czy pojazd jest normatywny. W sprawie nie przedstawiono okoliczności i dowodów świadczących o tym, że strona jako przewoźnik nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Rodzaj przewożonego towaru nie odpowiadał też normie art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., który w przypadku towarów sypkich oraz drewna przewiduje umorzenie postępowania, przy tym jedynie w sytuacji gdy doszło do przekroczenia nacisków osi, a nie przekroczenia dopuszczalnej rzeczywistej masy całkowitej.

W związku z zarzutem nałożenia na skarżącą dwóch kar finansowych, mimo jednego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, organ wyjaśnił, że decyzją Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nr [...]- [...] z dnia [...] 2023 r. nałożono na [...] Spółkę z o.o. w W., jako przewoźnika drogowego, karę pieniężną w kwocie 1000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5%, zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 z późn. zm.), stosownie do lp. 10.2.1. załącznika nr 3 do tej ustawy. Powyższa decyzja została wydana w związku z kontrolą drogową przeprowadzoną w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym, udokumentowaną protokołem kontroli drogowej z dnia 15 stycznia 2023 r. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje.

Organ stwierdził, że wbrew stanowisku strony w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 189f k.p.a., gdyż reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na gruncie przedmiotowej sprawy przewiduje art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do którego zastosowania nie było jednak podstaw.

[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję z dnia [...] 2023 r., zarzucając naruszenie:

- art. 7 oraz 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, skutkujące w konsekwencji przyjęciem, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w procesie załadunku;

- art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez lakoniczne i bardzo ogólne uzasadnienie swojej decyzji, tj. między innymi nieodniesienie się do zaistnienia przesłanki ważnego interesu publicznego w kontekście zebranego materiału dowodowego;

- art. 140aa ust. 1 p.r.d., poprzez jego zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5000 zł;

- art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary;

- art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nałożenie podwójnej kary za jedno naruszenie.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii IV, za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d.

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie prawa.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Przepis art. 64 ust. 4 p.r.d. nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.

Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W sytuacjach określonych w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa p.r.d. kara pieniężna może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe lub podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora. Przy tym odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest niezależna od odpowiedzialności ostatnio wymienionych podmiotów.

Na mocy art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy (art. 2 pkt 35a p.r.d.).

Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu określone są przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d.

W świetle § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszczalna masa zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, wynosi 40 ton. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3 rozporządzenia).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w wyniku pomiaru statycznego rzeczywistej masy całkowitej pojazdu składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego i trzyosiowej naczepy, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Podczas dwukrotnego ważenia uzyskano wyniki 40380 i 40400 kg.

Zatem prawidłowe jest ustalenie o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej o 380 kg, to jest o 0,95 %. Zauważyć także należy, że czynności ważenia zostały udokumentowane wydrukami z ważenia statycznego pojazdu oraz protokołem kontroli. Kierujący pojazdem podpisał protokół kontroli, a także wydruki, jednocześnie nie wnosząc uwag odnośnie dokonanych czynności.

Jak wynika z protokołów kontroli, pomiaru rzeczywistej masy całkowitej dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej: znak fabryczny SCALEX, numer fabryczny 200314/2/3, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej wydane w dniu 5 października 2021 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie, znak wniosku WZ8.41.2305.2021.4-1. Z treści świadectwa legalizacji ponownej wynika, że na dzień kontroli waga spełniała wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152). Zgodnie z treścią świadectwa, legalizacja była ważna do dnia 5 listopada 2023 r. Zatem w dniu kontroli urządzenie posiadało ważne świadectwo legalizacji.

Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo. Tego rodzaju okoliczności nie wynikają z protokołu kontroli ani wydruków z ważenia statycznego pojazdu. Zaznaczyć należy, że protokół kontroli, z uwagi na zawarty w nim bezpośredni opis przebiegu przeprowadzanych czynności, uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzania kontroli, mimo pouczenia o możliwości zgłoszenia uwag odnośnie dokonanych czynności kontrolnych. W konsekwencji stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i zgodnie z wymogami określonymi w instrukcji obsługi urządzenia wagowego, co zostało zaznaczone w wydrukach z ważenia statycznego. Jak zasadnie też podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w trakcie czynności ważenia system wagi statycznej nie sygnalizował nieprawidłowości. Ważenie trzeba zatem uznać za prawidłowe.

Oceny co do prawidłowości wyniku pomiaru statycznego nie podważa także argument odwołujący się do krótkiego odstępu czasowego pomiędzy dwoma pomiarami, przeprowadzonymi kolejno o godzinie 20:54:00 oraz o godzinie 20:59:00. Rzeczywista masa całkowita pojazdu ustalana jest bowiem w toku pomiaru statycznego, podczas którego pojazd się nie przemieszcza. Na prawidłowość wyniku statycznego pomiaru masy nie może mieć też wpływu akcentowana w skardze okoliczność, że ładunek w postaci oleju napędowego miał postać płynną. Jeszcze raz wymaga bowiem podkreślenia, że system wagi nie sygnalizował nieprawidłowości w toku pomiaru. Uzyskane wyniki pomiaru rzeczywistej masy całkowitej należy zatem uznać za miarodajne.

Zasadne jest również stanowisko organów o braku przesłanek do przyjmowania jako wyniku ważenia jakiejkolwiek wartości innej, niż wartość nominalna, to jest wskazywana przez urządzenie pomiarowe. Ani instrukcja obsługi wagi, ani przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2063) i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie nakładają na organy obowiązku pomniejszenia wyników ważenia o jakąkolwiek wartość dopuszczalnego błędu pomiaru. W szczególności obowiązku takiego nie można wywieść z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

Rozporządzenie rozróżnia cztery klasy dokładności wag. Z treści świadectwa legalizacji wagi użytej w toku kontroli w niniejszej sprawie wynika, że waga ta ma klasę dokładności III. Załącznik do rozporządzenia określa błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej (§ 6 ust. 1). Błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia (§ 6 ust. 2). Błędy graniczne dopuszczalne w rozumieniu rozporządzenia, to określone w wymaganiach wartości skrajne błędów (§ 3 pkt 9 rozporządzenia).

Błąd graniczny dopuszczalny wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o dopuszczalny błąd graniczny. Jest oczywiste, że każda waga ma określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie ma podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, skoro odchylenie dopuszczalne dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych. Podkreślić należy, że błędy graniczne wskazań wag są uwzględniane w procesie ich legalizacji, także ponownej. Natomiast wartość dozwolonych wskazanymi przepisami granicznych błędów wagowych nie może być wykorzystywana do określenia jakichkolwiek poprawek do nominalnych wskazań wag (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 909/21 oraz z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1312/14).

Wobec powyższego, używając wagi z ważną legalizacją, należy przyjąć jako wynik pomiaru wskazania wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru. Analiza błędów pomiaru dokonywana jest na etapie legalizacji danego urządzenia. Natomiast w czasie pomiaru dokonywanego przez organy kontrolujące uwzględnia się wynik pomiaru bez jakichkolwiek korekt. W rozpoznawanej sprawie podczas kontroli dwukrotnie dokonano pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Pierwszy pomiar wskazał przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 380 kg (0,95%), przy przewidzianej przepisami prawa dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 40000 kg. Na żądanie kierowcy przeprowadzono powtórne ważenie i wyniki tego ważenia wskazały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 400 kg (1 %). Przy tym trafnie zauważono w zaskarżonej decyzji, że nawet gdyby uwzględnić dopuszczalny błąd wagi wynoszący 60 kg, wynik pomiaru wskazywał na nienormatywność pojazdu.

Podsumowując, należy jeszcze raz podkreślić, że kontrolowany pojazd został poddany dwukrotnemu pomiarowi rzeczywistej masy całkowitej. Oba pomiary wskazywały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, co przesądza, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym.

Podnieść w tym miejscu należy, że Sądowi znany jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyrokach z dnia 12 października 2023 r. w sprawach II GSK 737/23 i II GSK 2094/22, że wadliwe jest oparcie się przez organy kontroli na świadectwie legalizacji ponownej urządzenia i odrzucenie potrzeby wyjaśnienia dopuszczalnych prawnie błędów pomiaru wagi. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanych orzeczeniach za nieprawidłowe uznał twierdzenie, że fakt przejścia kontroli metrologicznej automatycznie czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i co istotne, mogącym służyć do przyjęcia zaistnienia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że to organ ma bez zastrzeżeń wykazać, jaka jest rzeczywista wartość nacisków osi na drogę/masy pojazdu i w tym celu, w razie potrzeby, zasięgnąć również informacji u producenta stosowanych w ramach kontroli wag, co do ich specyfikacji i występujących, dopuszczalnych błędów pomiarów.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela jednak dotychczasowe stanowisko prezentowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wynik ważenia wskazuje na wartości rzeczywiste, a przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zobowiązują do pomniejszania za każdym razem wielkości pomiaru o wielkość błędu dopuszczalnego w przypadku określonej klasy wagi (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 328/20, z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 909/21, z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1264/22, z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1312/14).

Jak pokreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 328/20, problem tzw. błędów granicznych wag, których użycie służyło dokonaniu ustaleń mających znaczenie prawne, był już przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych. W wyroku z 11 maja 2011 r., w sprawie o sygn. akt I GSK 225/10, Naczelny Sąd Administracyjny analizując kwestie związane z podnoszonym błędem pomiaru – na gruncie klas dokładności wag podlegających prawnej kontroli metrologicznej – wskazał, że błąd graniczny dopuszczalny ma normatywne znaczenie w procedurze legalizacji ponownej wag nieautomatycznych, wprowadzonych do obrotu lub użytkowania w wyniku dokonania oceny zgodności w odniesieniu do wymagań w zakresie wykonania i charakterystyk tych urządzeń. Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się również do wyroku tego Sądu z dnia 30 sierpnia 2004 r., sygn. akt GSK 778/04.

Jeszcze raz zaznaczyć należy, że instrukcja obsługi wagi, którą w okolicznościach niniejszej sprawy dokonano pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, nie przewidywała odejmowania jakiejkolwiek wielkości od podanego przez wagę wyniku ważenia. Dwukrotnie przeprowadzone ważenie wskazało za każdym razem na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym, z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I.

Ładunek niepodzielny, stosownie do definicji ustawowej z art. 2 pkt 35b p.r.d. to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ulega wątpliwości, że ładunek w postaci oleju napędowego, który przewoziła skarżąca, mógł być podzielony na kilka mniejszych ładunków, przewożonych oddzielnie. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionowała.

Stwierdzone przekroczenie w zakresie rzeczywistej masy całkowitej uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara podlega nałożeniu na skarżącą na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii IV. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.

Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV wynosi 5000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącą, która bezsprzecznie była podmiotem wykonującym przejazd.

Trafnie również stwierdzono, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Zgodnie z powołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz i w związku z tym musi być interpretowany ściśle. Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, że nie mógł przedsięwziąć nic więcej, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu, doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach i uzależniona jest od wykazania, że podmiot ten dołożył należytej staranności, a do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych, na które nie miał wpływu.

Podkreślenia wymaga, że to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa ciężar wykazania przesłanek przewidzianych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Trafna jest natomiast ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie zostały przez skarżącą wykazane okoliczności przewidziane w powołanym przepisie. Skarżąca nie udowodniła, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Przede wszystkim skarżąca nie wykazała podniesionej w skardze okoliczności sprawdzenia rzeczywistej masy pojazdu po jego załadunku, a przed rozpoczęciem przejazdu. Skarżąca nie przedstawiła wydruku z ważenia ani nie zaoferowała żadnego innego dowodu na powoływaną okoliczność sprawdzenia masy pojazdu przed rozpoczęciem transportu. Skarżąca nie sprostała zatem spoczywającemu na niej ciężarowi udowodnienia okoliczności przewidzianych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. W sytuacji, gdy skarżąca nie zaoferowała żadnego dowodu potwierdzającego fakt przeprowadzenia ważenia pojazdu, już z tej przyczyny nieskuteczna jest też argumentacja odnosząca się do tolerancji wag stosowanych przy załadunkach.

Bezzasadny jest też zarzut skarżącej, że w sytuacji przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej jedynie o 380 kg, wielkość ta nie była możliwa do stwierdzenia przez kierowcę, co miałoby w ocenie skarżącej przemawiać za nienakładaniem na nią kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie. W tym zakresie trzeba wskazać, że już wynik prawidłowo przeprowadzonego przez organ sumowania uwidocznionych w dowodach rejestracyjnych mas własnych ciągnika samochodowego (7868 kg) i naczepy ciężarowej (7980 kg) oraz masy brutto ładunku w postaci oleju napędowego (24804 kg), łącznie – 40652 kg wskazywał na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Wobec wskazanego wyniku sumowania mas podanych w dokumentach, skarżąca albo osoby, którymi posługiwała się przy realizacji przejazdu, powinny podjąć czynności, które wykluczyłyby poruszanie się po drodze pojazdem nienormatywnym. Jednakże skarżąca nie wykazała podjęcia tego rodzaju czynności, a przede wszystkim faktu pomiaru rzeczywistej masy całkowitej. Tymczasem przeprowadzona w Oddziale Celnym w Dorohusku kontrola rzeczywistej masy pojazdu, poprzez jego dwukrotne zważenie, wykazała bezsprzecznie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.

Zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nakładającej karę pieniężną na skarżącą jako podmiot wykonujący przejazd, nie podważają podnoszone w skardze argumenty, iż kierujący pojazdem oraz skarżąca nie mieli świadomości naruszenia obowiązujących norm dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd nie jest bowiem zależna od winy, a jednocześnie podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za działania osób, którymi posługuje się przy realizacji przejazdu. Trafnie też wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, że ewentualna odpowiedzialność innych podmiotów, wymienionych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 p.r.d, w tym w szczególności podmiotu wykonującego czynności ładunkowe, pozostaje bez wpływu dla odpowiedzialności wykonującego przejazd. Dlatego akcentowanie przez skarżącą, że była jedynie przewoźnikiem ładunku, a nie podmiotem dokonującym załadunku, nie ma wpływu na zaistnienie podstaw do nałożenia na skarżącą kary. To skarżąca była odpowiedzialna za organizację przejazdu i dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Z tego tytułu skarżąca ponosi własną odpowiedzialność za stwierdzone przekroczenie.

Odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach i uzależniona jest od wykazania, że podmiot ten dołożył należytej staranności, a do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych, na które nie miał wpływu. Trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że w świetle jednoznacznej normy art. 64 ust. 2 p.r.d., zabraniającej przewozu pojazdem nienormatywnym towarów innych niż ładunek niepodzielny, skarżąca jako profesjonalny przewoźnik mogła przewidzieć konieczność zapewnienia zgodnego z prawem wykonywania przejazdu. W sprawie nie zostały wykazane okoliczności wskazujące na to, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. nie zasługuje zatem na podzielenie.

Nieskuteczne są również argumenty odwołujące się do znikomego, zdaniem skarżącej, rozmiaru przekroczenia dopuszczalnej wielkości masy całkowitej, co w przekonaniu skarżącej, w świetle zasad współżycia społecznego oraz interesu publicznego, nie uzasadniało nałożenia kary. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wiążą bowiem wielkości kary za przejazd pojazdem nienormatywnym z wielkością przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, a jedynie z kategorią zezwolenia, jakie byłoby wymagane na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Nie jest również zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 189f k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na skarżącą podwójnej kary za jedno naruszenie.

Wymaga wyjaśnienia, że w odniesieniu do kary nałożonej na skarżącą na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie znajduje zastosowania przepis art. 189f k.p.a., zawarty w dziale IVa kodeksu postępowania administracyjnego, normującym administracyjne kary pieniężne i obejmującym przepisy art. 189a-189k.

Według art. 189f § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (pkt 1) lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2).

Niewątpliwie art. 189a k.p.a. w § 1 przewiduje, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu.

Jednakże zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Kara pieniężna wymierzona została w rozpoznawanej sprawie na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Powołana ustawa w art. 140aa ust. 4 określa sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się.

Nie jest przy tym istotne, że przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie posługuje się sformułowaniem "odstąpienia od nałożenia kary", o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Jak wskazuje w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 140aa ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa kara ta nie jest nakładana, a (...) dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 375/21 oraz sygn. II GSK 717/21, a także – na tle przepisów ustawy o transporcie drogowym – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 248/21, jak również A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 189a).

Stąd też brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 189f k.p.a., czego domagała się strona skarżąca w skardze.

Nie są także zasadne zarzuty dotyczące naruszenia zasady ne bis in idem. Istota podniesionych w skardze zarzutów sprowadza się do twierdzenia o sprzecznym z zasadą proporcjonalności oraz zakazem podwójnego karania nałożeniu na skarżącą dwóch kar w oparciu o te same okoliczności faktyczne. Skarżąca podniosła, że stwierdzone w czasie jednej kontroli przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu skutkowało wszczęciem dwóch odrębnych postępowań administracyjnych i nałożeniem dwóch odrębnych kar pieniężnych. Niezależnie bowiem od kary nałożonej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej w sprawie nr [...] wydał decyzję, którą na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożono na skarżącą, jako przewoźnika drogowego, karę pieniężną w kwocie 1000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5%. Skarżąca wskazała, że oba postępowania administracyjne zostały wszczęte w wyniku tego samego czynu. Zdaniem skarżącej takie działanie organów stanowi naruszenie zakazu podwójnego karania.

W ocenie Sądu przywołane zarzuty nie są jednak uzasadnione. Wymaga zaznaczenia, że naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, natomiast naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej podlega karze na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Do jednego zdarzenia polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia zastosowanie mają bowiem różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1667/21, z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 248/21, z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. II GSK 330/20).

Podkreślić należy, że także Trybunał Konstytucyjny, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn, zwracał uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Również Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.

W rozpoznawanej sprawie wymierzono skarżącej karę za naruszenie polegające na przewozie po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, natomiast druga z wydanych decyzji dotyczy naruszenia przez przewoźnika drogowego obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym. Nie zachodzi zatem tożsamość chronionego interesu prawnego. Jak zasadnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym. Inny jest zatem cel obu regulacji. Skoro zatem obie sprawy nie dotyczą ochrony tego samego dobra, nie można mówić o nałożeniu podwójnej kary za to samo naruszenie. Kary są bowiem nakładane w związku z różnymi naruszeniami, unormowanymi w różnych aktach prawnych realizujących różne cele. W konsekwencji Sąd nie podzielił przeciwnej argumentacji skarżącej.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również podniesione w skardze zarzuty naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wydając zaskarżoną decyzję organ zgromadził pełny materiał dowodowy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy. W ocenie Sądu organ ustalił stan faktyczny prawidłowo, szczegółowo wyjaśnił procedurę pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, opisał cechy użytej wagi i okoliczności wynikające z jej legalizacji. W uzasadnieniu decyzji organ zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazał dowody, na których się oparł. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, a także szczegółowe odniesienie się do zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą. Tym samym nie znajduje również podstaw zarzut obrazy wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Nie zachodziły zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z tym i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej skarżącej odpowiedzi na skargę, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.